Q=4	C=3	SS=1	LS=1	PS=1	DC=1	LC=0	SD=0	BS=4	G0=122	G1=93	G2=36	DLID=az_RU	BODY=Мәсиһин өјрәтдији дуаја ујғун јашајын. II һиссә | Тәлим\nМәсиһ. Аллаһын гүдрәти\nО, инсанлары севирди\nТәмиз галмаг мүмкүндүр\n«Әҝәр Кингзли баҹардыса, мән дә баҹарарам!»\nМәсиһин өјрәтдији дуаја ујғун јашајын. I һиссә\nМәсиһин өјрәтдији дуаја ујғун јашајын. II һиссә\n«Сиз ҝәрәк дөзүмлү оласыныз»\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Јапонија жест дили Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Америка жест дили Бразилија жест дили Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Кирибати Колумбија жест дили Конго Литва Маврики креолу Македонија Мексика жест дили Непал Нидерланд Норвеч Перу жест дили Сејшел креолу Тувалу Увеа Украјна Фиҹи Чили жест дили Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара ачоли ајмара батак (тоба) бенгал бикол бислама болгар варај волајта газах ган гуарани гуахиро гуҹарат гырғыз дреһу дхолуо ермәни естон ефик ибо иврит илок инҝилис исланд исоко испан италјан каннада каонде карен (сго) каталан кечуа (Боливија) кикамба кикујју килуба кинјаруанда кирунди кисонге кисси кичуа (Имбабура) кореја крио латыш лози лувале луганда лунда малагаси малај малајалам мамбве-лунгу маратһ мајја маҹар михе монгол море ндебеле (Зимбабве) олу конзо оромо осетин пангасинан папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) полјак португал пәнҹаб румын рунјанкоре рус санго сапотек (Истм) себуан серб серб (латын) сидамо сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил татар таҹик телугу тетела тив тигре ток-писин тумбука түрк түркмән түркмән (кирил) урду фарс фин франсыз хорват чех чибемба чилуба чинјанја читонга читонга (Малави) чичева чуваш шона јао јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һауса һилигајнон һинд һири-моту әрәб өзбәк\nҜөзәтчи гүлләси (тәлим нәшри) | ијун 2015\n«Атаныз сизин нәјә еһтијаҹ дујдуғунузу... билир» (МӘТ. 6:8).\nБуҝүнлүк рузимизлә бағлы хаһишә нә дахилдир?\nҜүнаһларымызын бағышланмасы үчүн нә етмәлијик?\nЈолумузу азмамагла бағлы хаһишимизә Јеһова неҹә ҹаваб верир?\n1-3. Бир баҹы Јеһованын еһтијаҹларымызы билдијинә неҹә әмин олду?\nЛАНА 2012-ҹи илин јајында Алманијада башына ҝәлән һадисәни һеч вахт унутмур. О, Јеһованын онун ики хаһишинә неҹә ҹаваб вердијини ҝөрмүшдү. Лана илк хаһишини гатарла һава лиманына узун јол ҝедәркән етмишди. Јеһовадан хаһиш етмишди ки, шаһидлик вермәси үчүн она фүрсәт јаратсын. Икинҹи хаһишини исә һава лиманында учуш вахтынын нөвбәти ҝүнә кечирилдијини биләндә етмишди. Лана пулунун чохуну хәрҹләдијини вә галмаға јери олмадығыны дуасында Аллаһа демишди.\n2 Лана икинҹи хаһишини битирәр-битирмәз: «Салам, Лана. Сән бурада нә едирсән?» — дејән бир сәс ешитди. Бу, онун кечмиш мәктәб јолдашы иди. О, анасы вә нәнәси илә иди. Онлар ону Ҹәнуби Африкаја јола салмаға ҝәлмишдиләр. Онун анасы Елке Лананын вәзијјәтини биләндә ону евләринә дәвәт етди. Елке вә анасы Ланаја гонагпәрвәрлик ҝөстәрдиләр, әгидәси вә таммүддәтли хидмәти илә бағлы суаллар вердиләр.\n3 Нөвбәти ҝүн јахшы сәһәр јемәјиндән сонра Лана онларын Мүгәддәс Китабла бағлы башга суалларына да ҹаваб верди вә онларла әлагә сахланылсын дејә, телефон нөмрәләрини вә үнваны ҝөтүрдү. Лана сағ-саламат евинә гајытды. Инди о, өнҹүл хидмәтини давам етдирир. О, әминдир ки, бу һадисәдә «дуалары ешидән» Јеһованын әли вар иди (Зәб. 65:2).\n4. Һансы еһтијаҹлары нәзәрдән кечирәҹәјик?\n4 Биз гәфләтән һансыса проблемлә үзләшәндә чәкинмәдән дуа едиб Јеһовадан көмәк истәјирик. Јеһова да садиг бәндәләринин бу ҹүр хаһишләринә мәмнунијјәтлә ҹаваб верир (Зәб. 34:15; Мәс. 15:8). Анҹаг Мәсиһин өјрәтдији дуа үзәриндә дүшүнсәк, ҝөрәҹәјик ки, бизим даһа бөјүк еһтијаҹларымыз вар, амма, ола билсин, бәзән онлары нәзәрдән гачырырыг. Мәсәлән, ҝәлин ҝөрәк Мәсиһин өјрәтдији дуанын сон үч хаһишиндә руһани еһтијаҹларымыз неҹә әкс олунур. Еләҹә дә буҝүнлүк рузимизлә бағлы дөрдүнҹү хаһишә ујғун јашамаг үчүн даһа нә едә биләҹәјимизи нәзәрдән кечирәк. (Мәтта 6:11—13 ајәләрини охујун.)\n«БУ ҜҮН БИЗӘ БУҜҮНЛҮК РУЗИМИЗИ ВЕР»\n5, 6. Һеч нәдән корлуг чәкмәсәк дә, нәјә ҝөрә дуада буҝүнлүк рузимизлә бағлы хаһиш етмәк ваҹибдир?\n5 Диггәт јетирин ки, бу шәхси хаһишдә буҝүнлүк «рузими» јох, «рузимизи» дејилир. Африкада рајон нәзарәтчиси кими хидмәт едән Виктор гардаш дејир: «Мән тез-тез Јеһоваја үрәкдән шүкүр едирәм ки, һәјат јолдашымла мән сабаһ нә јејәҹәјимиз, кирајә һаггыны неҹә өдәјәҹәјимизлә бағлы ҹидди нараһатчылыг кечирмирик. Баҹы-гардашлар һәр ҝүн гејдимизә галырлар. Мән дә бу баҹы-гардашларын мадди чәтинликләрин өһдәсиндән ҝәлмәләри үчүн дуа едирәм».\n6 Әҝәр биз һеч нәдән корлуг чәкмириксә, онда касыб, јахуд фәлакәтлә үзләшән баҹы-гардашларымыз барәдә дүшүнә биләрик. Онлар үчүн садәҹә дуа етмәмәлијик, һәм дә дуаларымыза ујғун давранмалыјыг. Мәсәлән, корлуг чәкән диндашларымыза јардым әлимизи узада биләрик. Һәмчинин үмумдүнја тәблиғ иши үчүн мүнтәзәм шәкилдә көнүллү ианәләр едә биләрик, чүнки билирик ки, бу ианәләр ағылла хәрҹләнир (1 Јәһ. 3:17).\n7. Иса нүмунә әсасында неҹә ҝөстәрди ки, сабаһкы ҝүн үчүн нараһат олмамалыјыг?\n7 Ҝүндәлик рузимиз демәклә Иса Мәсиһ, еһтимал ки, зәрури еһтијаҹларымызы нәзәрдә тутурду. Аллаһын чөлдә битән ҝүлләри ҝејиндирдијини сөјләјәндән сонра о демишди: «Еј аз иманлылар, мәҝәр сизи ҝејиндирмәјәҹәк? Буна ҝөрә дә... “нә ҝејәҹәјик?” дејә һеч вахт нараһат олмајын». Сонда исә бу ваҹиб мәсләһәти тәкрарламышды: «Һеч вахт сабаһкы ҝүн үчүн нараһат олмајын» (Мәт. 6:30—34). Бу ҝөстәрир ки, биз малпәрәст олмамалыјыг, јалныз зәрури, ҝүндәлик еһтијаҹларымызы дүшүнмәлијик. Бу еһтијаҹлара ев, аиләни доландырмаг үчүн иш вә дүзҝүн мүалиҹә дахилдир. Амма тәкҹә бу кими шејләрә ҝөрә дуа етмәк дүзҝүн олмазды. Бизим руһани еһтијаҹларымыз да вар, бунлар исә даһа ваҹибдир.\n8. Исанын ҝүндәлик рузидән данышмасы бизә һансы ваҹиб еһтијаҹымызы хатырлатмалыдыр? (Мәгаләнин әввәлиндәки шәклә бахын.)\n8 Исанын ҝүндәлик рузидән данышмасы бизә руһани гидаја еһтијаҹ дујдуғумузу хатырлатмалыдыр. О демишди: «Инсан јалныз чөрәклә јашамамалыдыр, Јеһованын ағзындан чыхан һәр бир кәлмә илә јашамалыдыр» (Мәт. 4:4). Буна ҝөрә дә биз Јеһованын вахтлы-вахтында бизә руһани гида вермәси үчүн даима дуа етмәлијик.\n9. Ҝүнаһларымыз һансы мәнада борҹдур?\n9 Иса демишди: «Ҝүнаһларымызы [һәрфән: борҹларымызы] бағышла» (Мәт. 6:12; Лука 11:4). «Ҝөзәтчи гүлләси» журналында тәхминән алтмыш ил әввәл бу фикир чох ҝөзәл изаһ олунмушду: «Аллаһын ганунуну позанда биз Она борҹлу олуруг... Ҝүнаһымызын әвәзиндә Аллаһ бизим һәјатымызы ала биләр... Аллаһ Онунла олан бүтүн мүнасибәтләримизә сон гојуб, бизи Өз сүлһүндән мәһрум едә биләр... Биз Она мәһәббәт борҹлујуг. Бу мәһәббәт итаәткарлыгда өзүнү ҝөстәрмәлидир. Биз ҝүнаһ едәндә Аллаһа олан мәһәббәт борҹумуз өдәнилмәмиш галыр. Белә ки, ҝүнаһ мәһәббәтдән узаг һәрәкәтдир» (1 Јәһ. 5:3).\n10. Јеһова ҝүнаһларымызы нәјин әсасында бағышлајыр вә бу, бизә неҹә тәсир етмәлидир?\n10 Бизим һәр ҝүн бағышланмаға еһтијаҹ дујмағымыз Мәсиһин фидјә гурбанлығыны вурғулајыр. Бу, Аллаһын ҝүнаһларымызын үстүндән кечмәси үчүн јеҝанә һүгуги әсасдыр. Фидјә тәхминән 2000 ил бундан габаг өдәнилсә дә, биз буну бу ҝүн верилән әнам кими гијмәтләндирмәлијик. Һәјатымызын фидјәси елә «баһадыр» ки, гејри-камил инсанларын бизим үчүн етдији һеч бир шеј ону өдәјә билмәз. (Зәбур 49:7—9; 1 Бутрус 1:18, 19 ајәләрини охујун.) Һәгигәтән дә, биз бу бөјүк һәдијјәјә ҝөрә Јеһова Аллаһа һәмишә шүкүр етмәлијик. Һәмчинин «ҝүнаһларым» јох, «ҝүнаһларымыз» сөзү ҝөстәрир ки, баҹы-гардашларымызын да фидјәјә еһтијаҹы вар. Ајдындыр ки, Јеһова тәкҹә өзүмүзүн јох, башгаларынын да, һәтта бизә гаршы ҝүнаһ едәнләрин дә руһани рифаһыны дүшүнмәјимизи истәјир. Адәтән, бизә гаршы едилән ҝүнаһлар елә дә бөјүк олмур. Биз бу вахт ҝөстәрә биләрик ки, диндашларымызы һәгигәтән дә севирик вә Аллаһ мәрһәмәт ҝөстәриб бизи бағышладығы кими, биз дә онлары бағышламаға һазырыг (Кол. 3:13).\nАллаһын сизи бағышламасыны истәјирсинизсә, сиз дә башгаларыны бағышлајын (11-ҹи абзаса бахын)\n11. Нәјә ҝөрә бағышламаг ваҹибдир?\n11 Тәәссүфләр олсун ки, биз гејри-камилликдән ирәли ҝәләрәк бәзән бир-биримизә кин сахлајырыг (Лав. 19:18). Әҝәр бу барәдә башгаларына данышсаг, онлар бизим тәрәфимизи тута биләрләр вә нәтиҹәдә јығынҹагда парчаланма јарана биләр. Бу вәзијјәтин гаршысыны алмасаг, Аллаһын мәрһәмәтини вә фидјәни дәјәрләндирмәдијимизи ҝөстәрәҹәјик. Әҝәр биз башгаларыны бағышламырыгса, онда Атамыз да Оғлунун гурбанлығынын дәјәрини даһа бизә тәтбиг етмәјәҹәк (Мәт. 18:35). Иса Мәсиһ өјрәтдији дуадан дәрһал сонра бу фикри ајдын шәкилдә демишди. (Мәтта 6:14, 15 ајәләрини охујун.) Ән нәһајәт, Аллаһын бизи бағышламасы үчүн ҹидди ҝүнаһдан гачмалыјыг. Ҝүнаһдан гачмаг истәјимиз бизи нөвбәти хаһишә јөнәлдир (1 Јәһ. 3:4, 6).\n«ГОЈМА ЈОЛУМУЗУ АЗАГ»\n12, 13. а) Иса вәфтиз олунандан аз сонра нә баш верди? б) Јолумузу аздыгда мәсулијјәт кимин бојнуна дүшүр? ҹ) Иса өләнәдәк садиг галмагла нәји сүбут етди?\n12 Иса Мәсиһин өјрәтдији дуада нөвбәти хаһиш будур: «Гојма јолумузу азаг». Иса вәфтиз олундугдан дәрһал сонра онунла баш верән һадисә бу хаһиши баша дүшмәјә көмәк едир. Аллаһын руһу Исаны чөллүјә апармышды ки, «Иблис ону имтаһана чәксин» (Мәт. 4:1; 6:13). Әҝәр Аллаһын Өз Оғлуну јер үзүнә ҝөндәрмәсинин әсас сәбәбини дәрк едириксә, бу, бизи тәәҹҹүбләндирмәјәҹәк. Әсас сәбәб Адәмлә Һәвва Аллаһын һакимијјәтини рәдд едәркән мејдана чыхан мәсәләни һәлл етмәк иди. Галдырылан суалларын һәлли үчүн вахт тәләб олунурду. Мәсәлән, нөвбәти суаллар јаранмышды: Аллаһ инсаны гүсурлу јаратмышды? Шәририн һүҹумларына рәғмән, камил инсанын Аллаһын һакимијјәтинә табе олмасы мүмкүндүрмү? Бәшәријјәт, Шејтанын иддиа етдији кими, Аллаһын рәһбәрлији алтында олмадан даһа хошбәхт јашајаҹаг? (Јар. 3:4, 5). Бу кими суаллара ајдынлыг ҝәтирилмәси үчүн вахт тәләб олунурду. Амма бунун сајәсиндә бүтүн шүурлу варлыглар ҝөрәҹәкди ки, Јеһова Өз һакимијјәтини инсанларын хејрини дүшүнәрәк иҹра едир.\n13 Јеһова мүгәддәсдир, О, һеч вахт һеч кими пислик етмәк үчүн јолдан чыхармыр. Әксинә, Иблис буна чалышыр (Мәт. 4:3). Иблис бизи јолдан чыхармаг үчүн мүхтәлиф вәзијјәтләр јарада биләр. Бунунла белә, јолуну азыб-азмамаг һәр кәсин өз әлиндәдир. (Јагуб 1:13—15 ајәләрини охујун.) Исаја ҝәлдикдә, о, Аллаһын Кәламындан јеринә дүшән ситатлар ҝәтирәрәк Иблисин һәр бир тәклифини дәрһал рәдд етди. Бунунла да Иса Аллаһын адил һакимијјәтинә садиг галды. Амма Шејтан әл чәкмәк фикриндә дејилди. Белә ки, о, «башга бир фүрсәт тапана гәдәр» ҝөзләди (Лука 4:13). Иса исә онун нөгсансызлығыны сарсытмаг истәјән Шејтанын бүтүн ҹәһдләринә усанмадан гаршы дурду. Бәли, Мәсиһ Јеһованын һакимијјәтинин һагг олдуғуну мүдафиә етди вә сүбут етди ки, камил инсан ән шиддәтли сынаг гаршысында да садиг гала биләр. Лакин Шејтан, сиз дә дахил олмагла, Исанын бүтүн давамчыларыны өз торуна салмаға чалышыр.\n14. Ҝүнаһа јол вермәмәк үчүн биз нә етмәлијик?\n14 Јеһованын һакимијјәти илә бағлы галдырылан мәсәлә һәлә дә ҝүндәмдәдир. Буна ҝөрә дә Јеһова Иблисә изин вериб ки, бу дүнјадан истифадә едиб бизи имтаһана чәксин. Демәли, бизи имтаһана чәкән Аллаһ дејил. Әксинә, О, бизә инаныр вә бизә көмәк етмәк истәјир. Анҹаг Јеһова ирадә азадлығымыза һөрмәт етдијиндән ҝүнаһ едиб-етмәмәк ихтијарыны өзүмүзә верир. Буна ҝөрә дә биз ики саһәдә әлимиздән ҝәләни етмәлијик: руһани ҹәһәтдән ајыг-сајыг галмалыјыг вә даим дуа етмәлијик. Бәс Јеһова дуаларымыза неҹә ҹаваб верир?\nРуһани ҹәһәтдән мөһкәм галын вә хидмәтдә фәал олун (15-ҹи абзаса бахын)\n15, 16. а) Өзүмүзү нәләрдән горумалыјыг? б) Ишләдијимиз ҝүнаһа ҝөрә ким мәсулијјәт дашыјыр?\n15 Јеһова бизә гүдрәтли мүгәддәс руһуну верир, бу исә ҝүнаһа гаршы дурмаг үчүн бизи ҝүҹләндирир. Аллаһ һәмчинин Өз Кәламы вә јығынҹаг васитәсилә һансы вәзијјәтләрдән гачмалы олдуғумуз барәдә хәбәрдарлыг едир. Мәсәлән, бизи вахтымызы, пулумузу вә ҝүҹүмүзү дүнјанын фани ишләринә сәрф етмәкдән чәкиндирир. Еспен вә Јани Авропанын варлы өлкәләриндән бириндә јашајыр. Узун илләр онлар өз өлкәләринин тәләбат олан бир ҝушәсиндә өнҹүл кими хидмәт едибләр. Ушаглары оланда онлар бу хидмәти сахламалы олдулар. Инди онларын ики ушағы вар. Еспен дејир: «Биз инди руһани ишләрә әввәлки гәдәр вахт ајыра билмирик. Она ҝөрә дә һеј Јеһоваја дуа едирик ки, Шејтана ујмајаг. Јеһовадан хаһиш едирик ки, руһани ҹәһәтдән мөһкәм галмаға вә хидмәтдән сојумамаға бизә көмәк етсин».\n16 Мүасир дөврдә Шејтанын бәлаларындан бири дә порнографијадыр. Әҝәр биз белә ҝүнаһа јол вермишиксә, бунда Шејтаны ҝүнаһландыра билмәрик. Чүнки Шејтан вә онун дүнјасы бизи өз ирадәмизә зидд олараг нә исә етмәјә мәҹбур едә билмәз. Бәзиләри әдәбсиз шејләр барәдә дүшүнәрәк бу тәләјә дүшмүшләр. Лакин минләрлә баҹы-гардашымыз кими, биз дә бу ҝүнаһа гаршы дура биләрик (1 Кор. 10:12, 13).\n«БИЗИ ШӘРИРДӘН ХИЛАС ЕТ»\n17. а) Шәрирдән хилас олмаг хаһишинә ујғун неҹә јашаја биләрик? б) Гаршыда нә ҝөзләнилир?\n17 «Бизи Шәрирдән хилас ет» хаһишинә ујғун јашамаг үчүн биз Шејтанын дүнјасына мәхсус олмамалы, Шејтанын дүнјасыны вә дүнјадакы шејләри севмәмәлијик (Јәһ. 15:19; 1 Јәһ. 2:15—17). Бунун үчүн даима мүбаризә апармаг лазымдыр. Вахт ҝәләҹәк Јеһова бу хаһишимизә ҹаваб олараг Шејтаны арадан ҝөтүрәҹәк вә онун шәр дүнјасыны јох едәҹәк. Онда биз раһат нәфәс алаҹағыг. Амма унутмамалыјыг ки, Шејтан јерә атыланда вахтынын аз олдуғуну билирди. Буна ҝөрә дә гәзәбдән алышыб јанырды. О вахтдан Шејтан әлиндән ҝәләни едир ки, биз Аллаһа аси чыхаг. Одур ки, бу дүшмәндән хилас олмаг үчүн даима дуа етмәлијик (Вәһј 12:12, 17).\n18. Шејтан дүнјасы илә бирликдә мәһв олмамаг үчүн нә етмәлијик?\n18 Һәмин вахтын ҝәлмәсини арзулајырсыныз? Онда Аллаһын Падшаһлығынын Аллаһын адыны мүгәддәс тутмасы вә ирадәсини јердә јеринә јетирмәси үчүн дуа един. Јеһовадан руһани вә мадди еһтијаҹларынызы тәмин етмәсини диләјин. Бәли, Мәсиһин өјрәтдији дуаја ујғун јашамаға әзмли олун.\nҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) ијун 2015


Q=11	C=8	SS=2	LS=2	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=3	G0=111	G1=91	G2=58	DLID=az_RU	BODY=Үмумдүнја субасмасынын Нахчывана метеороложи вә мәдәни тәсири Бәһлул Ибраһимли — AQRA Elmin İnkişafına Dətsək İctimai Birliyi\nҮмумдүнја субасмасынын Нахчывана метеороложи вә мәдәни тәсири Бәһлул Ибраһимли\n15 мая, 2013 Азәрбајҹан, Археолоҝија\nГәдим заманлардан ибтидаи инсанларын тәбиәт гүввәләри илә мүбаризәси нәтиҹәсиндә ҹүрбәҹүр мифләр вә әфсанәләр мейдана ҝәлмиш, динләр вә сонра исә мүхтәлиф фәлсәфи ҹәрәйанлар йаранмышдыр. Бир чох әфсанәләрин реал көкләри олса да әсрләр бойу инсан тәхәййүлү ону фантастик бир дурума ҝәтириб чыхармышдыр. Бу сәбәбдән дә инсан ағлынын йаратдығы һәмин миф вә әфсанәләрин реал көкләринин олуб-олмамасынын арашдырылмасы сивилизасийанын индики инкишаф мәрһәләсиндә ҹәмиййәтин гаршысында ваҹиб бир елми проблем кими дурур. Диҝәр тәрәфдән Јер үзүндә вахташыры баш верән зәлзәләләр, туфанлар вә субасмалар бу әфсанәләрин йаранма сәбәбләрини арашдырмағы бир даһа актуаллашдырыр.\nМин илләрлә инсан йаддашында һәкк олунмуш, онун тәбиәт вә илаһи гүввәләр гаршысында нә гәдәр аҹиз олдуғуну ҝөстәрән әфсанәләрдән бири дә Нуһун туфаны һаггында әфсанәдир. Елми әдәбиййатда бу һадисә ән чох «Үмумдүнйа субасмасы» кими гейд олунур ки, бу да онун әсасән Библийа вариантына истинад едилмәси илә бағлыдыр. Үмумдүнйа су басмасы – Нуһун туфаны һаггында әфсанәнин Јер күрәсинин мүхтәлиф йерләриндә мүхтәлиф халглар арасында йайылмасы, она мүхтәлиф дини тәлимләрдә реал факт кими йанашылмасы вә һәтта мүасир халгларын Јер үзәриндә йайылмасынын бирбаша бу әфсанә илә бағлы олдуғунун ҝөстәрилмәси онун даима елми иҹтимаиййәтин диггәт мәркәзиндә олмасыны шәртләндирмишдир. Гейд едәк ки, үмумдүнйа субасмасы әфсанәсинин дәһшәтли тарихи һадисәләрин мифләшдирилмәсинин нәтиҹәсиндә йарандығы фикрини ирәли сүрән алимләр дә вардыр (1, с. 78-79). Онларын фикринҹә Урун III сүлалә дөврүндә йаранан субасма әфсанәси сонрадан Бабилистан вә Ассур идеолоҝийасында үстүнлүк тәшкил етмишдир. Бу мифолоҝийайа ҝөрә субасма Аллаһын ҹәзасы вә дүшмән һүҹуму мифолоҝийасы илә бағлыдыр. “Аккадын ләнәти” михи йазылы мәтниндә субасма кими кутиләрин һүҹуму-ахыны нәзәрдә тутулур. Бу ахын да 7 ҝүн, 7 ҝеҹә давам етмишдир. Урун сүгутундан сонра субасма идеолоҝийасында да дәйишикликләр олмушдур (1,с. 78-79).\nНуһун туфаны һаггында әфсанәнин ән гәдим варианты ХIХ әсрдә археолог Арно Пөбелин нәшр етдийи Шумер вариантыдыр. Бурада Енки аллаһы падшаһ Зиусудранын евинин диварына субасма олаҹағы һагда хәбәр верир. Ейни илә әфсанәнин Бабилистан вариантында да Нинниһику-Еа аллаһы Утнапиштимин дахмасынын диварына фәлакәт олаҹағы һагда хәбәр верир. Бир чох тәдгигатчылар бу «хәбәр вермә» фактынын зәиф зәлзәлә силкәләнмәләринин нәтиҹәси олдуғуну гейд едирләр. Нәһайәт, Төврат вә Гуран Кәримдә бу фәлакәтин Аллаһын гәзәбләнәрәк инсанлара ҝөндәрдийи ҹәза олдуғу ҝөстәрилир. Гейд едәк ки, йухарыда ады чәкилән вариантларын һамысында фәлакәт тәгрибән охшар шәкилдә тәсвир олунур: ҝүҹлү ҹәнуб күләйи илә мүшайиәт олунан вә арды-арасы кәсилмәдән 40 ҝүн 40 ҝеҹә давам едән лейсан йағышлары. Бурадан белә нәтиҹәйә ҝәлмәк олур ки, әфсанәнин гәдим Шумер вә Бабилистан вариантларында, Төвратда вә Гуран Кәримдә чох гәдимдә баш вермиш бир тәбии фәлакәт һаггында мәлумат верилир. Һаггында сон 200 илдә сайсыз-һесабсыз әсәрләр йазылса да Үмумдүнйа су басмасынын тарихи һәлә дә там дәгигләшдирилмәмишдир.\nҜеолог, археолог вә тарихчи алимләрин үмуми рәйинә әсасән ән дәһшәтли үмумдүнйа субасмасы е.ә. ХII-IХ минилликләр арасында баш вермишдир. Лакин Нуһун ады илә бағлы олан Үмумдүнйа су басмасынын Дәҹлә вә Фәрат чайлары арасында 5-6 мин ил бундан әввәл олдуғу да ҝөстәрилир (2,с. 19-29). Бу дәһшәтли һадисәнин баш вердийи йердән чох-чох узагларда да йайылдығыны, гәдим йазылы мәнбәләрдә вә дини китабларда да өз әксини тапдығыны нәзәрә алсаг онун тарихинин, һарада вә һансы мигйасда баш вермәсини айдынлашдырмағын мүһүм әһәмиййәтә малик олдуғуну ҝөрәрик. Еһтимал ки, бәһс етдийимиз Үмумдүнйа су басмасы бәшәр тарихиндә йазыйа алынан ахырынҹы ән бөйүк су басма һадисәси олмушдур. Ондан сонра баш вермиш субасмалар мигйасҹа кичик олмуш вә гәдим дүнйада ҝениш резонанс доғура билмәмишдир. Јунан тарихчиләринин б.е.ә. 1550-ҹи илдә баш вердийини еһтимал етдикләри Прометейин оғлу Девкалионла бағлы су басма да локал тәбии фәлакәтләрдән һесаб олуна биләр.\nНуһун ады илә бағлы Үмумдүнйа субасмасынын һәгигәтән баш вердийи ҝеологлар вә археологлар тәрәфиндән артыг елми тәдгигатларла сүбут олунмушдур. Лакин һадисәнин баш вердийи (Дәҹлә вә Фәрат чайлары арасы) әрази илә әфсанәнин йайылдығы әрази арасында мигйасҹа олдугҹа бөйүк фәргин олмасынын да обйектив сәбәбләри вардыр.\n1929-ҹу илдә, гәдим Ур шәһәринин газынтысы заманы инҝилис археологу Леонард Вулли субасманын 3,5 м. галынлығында изләрини ашкар етдикдән сонра Нуһун туфаны һаггында әфсанәйә елми иҹтимаиййәтин мүнасибәти дәйишди. Лакин Л.Вуллинин ашкар етдийи изләр чох гәдим мәдәни тәбәгәнин үзәриндә йерләшдийиндән тәбии олараг субасма һадисәсинин дә тарихини гәдимләшдирирди. Сонрадан гәдим Шуруппак шәһәри әтрафында вә Киш шәһәринин йериндә апарылан археоложи газынтылар заманы ашкар едилмиш гум гарышыг ҝил гаты е.ә. III миниллийин әввәлләринә аид мәдәни тәбәгәнин үзәриндә йерләширди. Мәһз бу тарих Нуһла бағлы субасманын тарихинә даһа чох уйғун ҝәлирди. Беләликлә, Нуһун Үмумдүнйа субасмасы һадисәсинин е.ә. 3100-2900-ҹү илләр арасында баш вердийи даһа чох гәбул олунан тарихдир. Лакин, Ҹәнуби Гафгазын бир чох енеолит абидәләриндә Месопотамийа мәдәниййәтинин ҝүҹлү тәсиринин ашкар олунмасы вә һәтта бунун етник миграсийа зәмининдә йарандығыны нәзәрә алараг бу дәһшәтли һадисәнин даһа да гәдимдә, ән азы енеолит дөврүнүн сонларында баш вердийи еһтималы илә разылашмаг олар.\nБизи ән чох марагландыран Нуһун туфаны һаггында әфсанәнин Нахчыван вариантыдыр. Өнҹә гейд едәк ки, бу вариант Авропа алимләринә һәлә дә мәлум дейил вә она өз тәдгигатларында истинад етмәмишләр вә етмирләр. Буна бахмайараг инамла дейә биләрик ки, Нахчыван вариантынын башга вариантлардан үстүн ҹәһәтләри чохдур вә бу хүсусилә гейд олунмалыдыр.\nНуһун туфаны һаггында әфсанәнин Нахчыван вариантына ҝөрә узун сүрән туфан вә лейсан йағышлары нәтиҹәсиндә һәр тәрәфи сел-су басыр. Анҹаг һүндүр дағларын зирвәси ҝөрүнүрмүш. Туфан йатандан сонра Нуһун ҝәмиси дайанмаға йер ахтара-ахтара һүндүр бир даға йахынлашыр. Сылдырым гайалар, гар, буз дайанмаға имкан вермир. Бурада чох әзаб-әзиййәт чәкдийиндән дағын ады һәмин вахтдан «Ағры дағы» олараг галыр. Ҝәми Ағры дағындан шәргә тәрәф үзүб даһа бир дағда дайанмаг истәйир, лакин чох әзиййәт чәксә дә бурада да дайана билмир вә дейир ки, «бу дағ да о дағдан Кәм дейил». О вахтдан да дағын ады «Кәмки дағы» адланыр. Орадан Нуһун ҝәмиси даһа һүндүр дағлара тәрәф үзүр. Бир йердә ҝәминин алты суйун алтында галмыш дағын зирвәсинә илишиб дайаныр. Орадан чәтинликлә чыхдыгдан сонра Нуһ дейир: «Инан ки, дағдыр». Дейиләнләрә ҝөрә һәмин дағ Иланлы дағ олуб. Һәтта дейирләр ки, Иланлы дағын зирвәсини Нуһун ҝәмиси ики йерә парчалайыб. Она ҝөрә дә ел арасында Иланлы даға һәм дә «Һача дағ» дейирләр.\nҜәми ордан узаглашыб һүндүр дағларын әтәйиндә әлверишли бир йердә дайаныр. Бу заман суйун сәвиййәси дә артыг ашағы дүшүрмүш. Нуһун ҝәмисинин дайандығы йер Нәсирваз кәндинин йахынлығындакы дағ иди ки, бу дағ о вахтдан «Ҝәми гайа» адланыр. Дейирләр ки, ҝәминин галыглары инди дә һәмин дағда галыр. Ҝәми гайа инди елмдә тунҹ дөврүнә аид гайа үстү рәсмләри илә мәшһурдур.\nҜәми дайандыгдан сонра Нуһ пейғәмбәр өз ушаглары илә бирликдә Нахчыван дағларынын әтәкләриндә, чай гырагларында кәндләр салыб йашайырлар. Индики Нахчыван әһалиси дә о вахтдан бурада мәскән салмыш Нуһун өвладларыдыр. Нуһ пейғәмбәрин ән чох Нахчыван чайын Аразла говушдуғу йер хошуна ҝәлир. Бурада кәнд салыб йашайыр. Онун гәбри дә Нахчывандадыр («Нуһ дабан» адланан йердә). Нәсирваз кәндинин адындакы «Нәсир» сөзүнүн әфсанәнин Шумер вариантындакы «Нисир» дағынын ады илә охшарлығы да мараг доғурур.\nӘфсанәдән ҝөрүндүйү кими Нахчыванда вә она йахын әразидә дөрд бөйүк дағын ады Нуһ пейғәмбәрин ады илә әлагәләндирилир.\nБәзи алимләр Нуһун туфаны һаггында әфсанәнин мүсәлман халглар арасында йайылмасынын йалныз Гурани Кәримлә бағлы олдуғуну ҝөстәрирләр. Бәлкә дә бир чох мүсәлман халглара бу әфсанә Гурани Кәрим васитәсилә мәлум олмушдур. Лакин йухарыда ҝөрдүйүнүз кими әфсанәнин Нахчыван варианты Гурани Кәримдә олан вариантдан көклү сурәтдә фәргләнир вә дәгиг локал хүсусиййәтләрә маликдир.\nМин илләрлә Нахчыванын гәдим гәбиләләринин йаддашында горунуб сахланан бу әфсанәнин нә вахт вә неҹә йарандығы олдугҹа мараглыдыр. Үмумиййәтлә, Үмумдүнйа субасмасынын Дәҹлә вә Фәрат чайлары арасында (Месопотамийада) баш вердийини артыг билирик. Онда бәс суал олуна биләр, әфсанәнин Аразбойу әрази илә, хүсусән, Нахчыван бөлҝәси илә нә әлагәси? Әҝәр хәритәйә нәзәр салсаныз Дәҹлә вә Фәрат чайларынын ҹоғрафи ҹәһәтдән Араз чайындан о гәдәр дә узагда олмадығыны ҝөрәрсиниз. Башга сөзлә әфсанәдә ҝөстәрилән тәбии фәлакәтин Нахчыванла бирбаша әлагәси дә ола биләрди. Диггәт етсәниз әфсанәнин Нахчыван вариантында тәбии фәлакәт «субасма» йох «туфан» адланыр. Бизим фикримизҹә Нуһун туфаны баш верән вахт тәкҹә Месопотамийада дейил, гоншу реҝионларда да, хүсусән дағлыг әразиләрдә ҝүҹлү метереоложи дәйишикликләр баш вермишдир. Нахчыван әразисиндә дағыдыҹы күләклә (туфан) мүшайиәт олунан лейсан йағышлары йағмышдыр. Буна сәбәб исә фарс көрфәзиндә дәнизин дибиндә зәлзәлә илә мүшайиәт олунан вулкан пүскүрмәси нәтиҹәсиндә чохлу су бухарланмасы вә ҝүҹлү күләкләр олмушдур. Еһтимал ки, ҝүҹлү күләкләр нәтиҹәсиндә Загрос дағларынын ҹәнубундан кечән булудлар Кичик Гафгазын Зәнҝәзур вә Гарадағ силсиләләри районунда узун сүрән дәһшәтли йағышлар төрәтмишдир. Ағлаҝәлмәз селләр олмушдур. Бу селләрин изләрини Нахчыван әразисиндә, Зәнҝәзур силсиләсинин ҹәнуб әтәкләриндә инди дә ачыг — ашкар мүәййән етмәк олур. Демәли, Нуһун туфаны адландырдығымыз тәбии фәлакәт Нахчыван әразисинә дә тәсир етмишдир. Гәдим инсанларын йаддашында силинмәйән изләр бурахмыш бу һадисә әфсанәнин Нахчыван вариантынын йаранмасына сәбәб олмушдур.\nИкинҹиси, Месопотамийада (Дәҹлә вә Фәрат чайлары арасында) баш верән тәбии фәлакәт нәтиҹәсиндә дәһшәтә ҝәлән әһалинин бир һиссәси ордан узаглашыб башга йерләрдә мәскән сала биләрди. Тәбии ки, дәниз тәрәфдән ҝәлән фәлакәтдән гачан инсанлар дағлара пәнаһ ҝәтирмиш, Кичик Асийанын шимал-шәрг һиссәләринә вә Ҹәнуби Гафгаз әразиләринә миграсийа етмишләр (4,с. 154). Еһтимал ки, һәмин вахт Нахчыван әразисинә көчүб мәскән саланлар да олмушдур. Беләликлә, Нуһун туфаны һаггында әфсанә Нахчыванда бу йолла да йарана биләрди. Тунҹ дөврүндә Нахчыван әразисинин гәдим сивилизасийа мәркәзләри илә әлагәси мәлумдур. Азәрбайҹан МЕА мүхбир үзвү В.Әлийевин еһтималына ҝөрә артыг тунҹ дөврүндә Нахчыван әразисиндә шәһәрләр мөвҹуд иди. Бәлкә дә гәдим дүнйанын мәдәни мәркәзләриндән кәнарда йерләшән Нахчыван әразисиндә шәһәрләрин мейдана ҝәлмәсинин сәбәбләриндән бири дә Нуһун туфаны вахты Месопотамийадан әһалинин бир гисминин бурайа миграсийасы олмушдур. Месопотамийанын мәдәни тәсири Нахчыванын Илк вә Орта Тунҹ дөврү абидәләриндә, хүсусән дә керамика вә бәзәкләрдә даһа айдын изләнилир (4,с. 3; 5,с. 9,187,190; 6,с. 86-93).\nНуһун туфаны һаггында әфсанәнин Нахчыван вариантындан данышаркән бир мәсәләни хүсусилә гейд етмәк лазымдыр. Әсрләрлә Нахчыван түркләринин йаддашында горунуб-сахланмыш бу әфсанә сон орта әсрләрдә ермәниләр арасында да йайылмыш вә беләликлә әфсанәнин «ермәни варианты» мейдана чыхмышдыр. Өнҹә гейд едәк ки, ермәни вариантында Нахчыван вариантынын йалныз дөрддән бир һиссәси өз әксини тапмышдыр. Нуһун туфаны һаггында әфсанәнин ермәни вариантында ҝәми Арарат (Ағры) дағында дайандыгдан сонра Нуһ пейғәмбәр Нахчываны өзүнә йашайыш мәскәни етмишдир. Нахчыван ады да о замандан йаранмышдыр. Ҝуйа Нах-илк, ичеван-дайанаҹаг мәнасындадыр.. Бу һагда «Јепископ Себеосун тарихини» тәрҹүмә етмиш (Ирәван, 1939) Малхасйантсын гейдини олдуғу кими веририк: «…Нахчеван или Нахчаван – главный город кантона того-же имени Васпураканской провинүии на реке Аракс. Слово Нахчаван по составу означает местечко Нахч-а (или Нахуча, Нахича) как Ервандаван, Вагаршаван и пр. Но в ХVIII в. армәнские грамотеи его истолковали иначе: Нахичеван – перваә стоәнка, в свәзи с преданием, будто Ноев Ковчег остоновилсә на горе Арарат и Ной, сойдә с горы, тут, на месте ҝтого города строил своө первуө стоәнку. На основании ҝтой наивной ҝтимологизаүии с тех пор название ҝтого города стали писатғ Нахичеванғ» (7. прим. 90).\n«Нахчеван йахуд Нахчаван Васпуракан (әрәб мәнбәләриндә Басфурраҹан адланыр – Б.И.) әйаләтинин Араз чайы саһилиндә ейни адлы кантонунун баш шәһәридир. Нахчаван сөзү тәркибинә ҝөрә «Нахча йери» (йахуд Нахыча, Нахуча) демәкдир. Ервандаван, Вагаршаван вә с. олдуғу кими. Лакин ХVIII әсрдә ермәни савадлылары ону башга ҹүр изаһ едирдиләр: Нахичеван – илк дайанаҹаг. Рәвайәтә ҝөрә Нуһун ҝәмиси Арарат (Ағры – Б.И.) дағында дайанмыш, дағдан енән Нуһ бу йери өзүнә илк дайанаҹаг йери етмишдир.\nБу байағы етимолоҝийа әсасында да шәһәрин ады о вахтдан Нахичеван кими йазылыр». Ҝөрдүйүнүз кими шәрһә еһтийаҹ йохдур. Тәәссүф ки, бир чох русдилли нәшрләрдә шәһәрин ады һәлә дә тәһриф олунмуш шәкилдә йазылыр.\nНуһун туфаны һаггында әфсанәнин ермәни вариантынын неҹә йаранмасы һаггында И.Шопенин дә фикри мараглыдыр («Исторический памәтник состоәниә Армәнской области в ҝпоху присоединениә к Российской империи» С.П. – 1852 г.).\nО, гәдим йәһуди тарихчиси Иосиф Флафийә ( 37-100 илләр) әсасланараг Нахчыван шәһәринин Нуһла бағлы олдуғуну йазыр. И.Шопен ейни заманда Нуһун гәбринин Нахчыванда олмасы фактынын илк дәфә ермәни ҹоғрафийашүнасы Вартан тәрәфиндән гейд олундуғуну ҝөстәрир. О гейд едир ки, Нахчыванда тәкҹә Нуһун дейил, онун баҹысынын да гәбри вардыр. Лакин мүәллиф өзү-өзүнә белә бир суал верир ки, гәрибәдир, нәйә ҝөрә Вартана гәдәр олан ермәни мүәллифләри, хүсусән дә «ермәни тарихинин атасы» сайылан Моисей Хоренатси бу һагда бир кәлмә дә йазмамышдыр? И.Шопенин фикринҹә Нуһ әфсанәси ермәниләрә мидийалылардан кечмишдир. Ҝуйа һәмин мидийалылар Ы Тигран (е.ә. 565-520 илләр) тәрәфиндән Астиагын өлүмүндән сонра онун аиләси илә бирликдә әсир ҝөтүрүлән мидийалылар идиләр ки, онлар да индики Нахчыван әразисинә көчүрүлмүшләр. Нахчыван әразисиндә мидийалыларын йашадығыны вә ермәниләрин Нуһун туфаны һаггында әфсанәни онлардан ҝөтүрдүйүнү еһтимал етмәк олар. Јалныз һәмин мидийалыларын Ы Тигран тәрәфиндән бурайа көчүрүлдүйү инанылмаздыр. Она ҝөрә ки, Моисей Хоренатсидән башга һеч бир тарихи мәнбәдә бу һагда мәлумат йохдур. Диҝәр тәрәфдән ХVIII вә ХIХ әсрләрдә Нахчыван әразисинә көчүрүлән ермәниләр дә садәҹә олараг йерли әһалидән әфсанәни ешидиб өзүнүнкүләшдирә биләрдиләр. Тәкҹә әфсанә вә епосларымыз дейил мәнәви мәдәниййәтимизин бир чох наилиййәтләри гоншуларымыз тәрәфиндән мәнимсәнилмишдир. Һәлә дә торпагларымыздан ҝөзләрини чәкмәйән бир сыра елмә йабанчы үнсүрләр Нуһун туфаны һаггында әфсанәдән өз чиркли мәгсәдләри үчүн истифадә етмәйә чалышырлар. Онлар һәтта христиан дин хадимләринин вә динә мейилли иш адамларынын Нахчывана вахташыры йүрүшүнү тәшкил етмәйә, Ҝәми гайада Нуһун һейкәлини гоймагла бураны ибадәтҝаһ едиб онларын бурайа мүтәмади сәфәрләрини планлашдырмаға ҹәһд ҝөстәрмишдиләр. Јахшы ки, милли руһлу зийалыларымызын, Мухтар Республика рәһбәрлийинин вә мүвафиг дөвләт органларынын сәйи нәтиҹәсиндә бу ҝүлүнҹ вә ейни заманда тәһлүкәли план баш тутмады. Биз алимләрин борҹу «Нуһун туфаны һаггында әфсанәнин» реал тарихи көкләринин олуб олмамасыны бир даһа арашдырмалы, халгымызын мәнәви сәрвәтләринин башгалары тәрәфиндән мәнимсәнилмәсинә вә йа елмә йабанчы адамлар тәрәфиндән уҹуз шоуйа чеврилмәсинә имкан вермәмәлийик.\nТарих елмләри намизәди,\nАМЕА-нын Археолоҝийа вә\nЕтнографийа институтунун апарыҹы елми ишчиси\n“Елман Әлийев: Олдуғу вә ҝөрүндүйү кими” китабындан\nБакы, Нәрҝиз нәшриййаты, 2012, сәһ.183-190\nАзәрбайҹан архившүнаслығынын атланты\nKərimli Xanəli. Tanrı müjdəsi. Şeirlər və poemalar\nNAXÇIVAN ABİDƏLƏRİ ENSİKLOPEDİYASI\nMərd olun, mərd ölün.\nRamiz Daniz — Christopher Columbus, Nasiraddin Tusi and real discovery of America\nБахыш сайы: 635\nRüfət Hüseynzadə. Pedaqogika. Dərslik


Q=7	C=2	SS=1	LS=2	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=57	G1=37	G2=14	DLID=az_RU	BODY=«Аллаһ мәни унутмады» | Мүгәддәс Китаб һәјатлары дәјишир\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Конго Литва Македонија Малта Непал Нидерланд Норвеч Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс ајмара болгар га газах гырғыз дхолуо еве ермәни естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис испан италјан каонде каталан кечуа (Боливија) кикујју кимбунду кинјаруанда кирунди кореја коса латыш лингала лози луганда малагаси малај мајја маҹар нзема нјанека папјаменто (Аруба) полјак португал пәнҹаб румын рус санго себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен сранан-тонго суаһили тагалог таи татар тви тетела тигре тсонга тумбука түрк умбунду фин франсыз хорват чех чибемба чилуба читонга чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һилигајнон әрәб\n«Аллаһ мәни унутмады»\nНәгл етди Сусана Пласин Удиас\nАНАДАН ОЛДУҒУ ИЛ: 1922\nМән Испанијанын шималында јерләшән Билбао шәһәриндә орта тәбәгәли бир аиләдә доғулмушам. Дөрд ушагдан икинҹиси идим. Аиләмиз мөмин бир католик аиләси иди. Мән һәр ҝүн мессада иштирак едирдим. 23 јашымда мүәллим олдум. Бу мәним хошладығым вә 40 ил мәшғул олдуғум бир пешә иди. Диҝәр фәнләрлә јанашы, католик тәлимләрини өјрәтмәји өзүмә шәрәф билирдим. Үстәлик, ахшамлар катехит хидмәтини иҹра едәрәк гызлары јевхаристијаја (католик, православ вә англикан килсәләриндә Иса Мәсиһин она иман едәнләрлә бирликдә олмағыны вә иман едәнләрин онун гурбанында иштиракыны ифадә едир. Тәгдис едилмиш чөрәк вә шәраб бу ајиндә Исанын бәдәни вә ганынын рәмзләри олараг иман едәнләрә пајланыр) һазырлајырдым.\n12 иллик евлиликдән сонра һәјат јолдашымы итирдим. Дөрд гызымла тәк галдым. Онда ҹәми 33 јашым вар иди. Мән тәсәллини мәнсуб олдуғум Католик дининдә тапмаға чалышырдым, анҹаг бәзи суаллар мәнә раһатлыг вермирди. Мәсәлән: әҝәр Мәсиһ бизим үчүн ҹаныны гурбан верибсә, онда нәјә ҝөрә инсанлар һәлә дә өлүрләр? Әҝәр өләндән сонра јахшылар ҝөјә ҝедирсә, нәјә ҝөрә Аллаһын Падшаһлығынын ҝәлмәси барәдә дуа едирик? Вә ән әсасы, әҝәр өләндән сонра инсан Аллаһын гәрары илә ја ҹәннәтә, ја да ҹәһәннәмә дүшүрсә, бәс онда сонунҹу мәһкәмәјә нә еһтијаҹ вар?\nБу суаллары гаршылашдығым бәзи кешишләрә верирдим. Онлардан бири мәнә деди: «Билмирәм. Ҝет баш кешишдән соруш. Бу суаллар сәни нијә марагландырыр? Аллаһа инанырсан, бәсиндир. Чох дәринә ҝетмә!» Анҹаг мән ахтарышларымы давам едирдим. Буна ҝөрә дә језуитләрин, әллинҹиләрин вә гностикләрин мүһазирәләринә ҝедирдим. Амма суалларыма ганеедиҹи ҹаваб ала билмирдим.\n60 јашым оланда 7 јашында олан бир шаҝирд мәни Јеһованын Шаһидләринин јығынҹаг ҝөрүшүнә дәвәт етди. Орада ҝөрүб-ешитдикләрим мәнә чох хош тәсир бағышласа да, ишим башымдан ашдығы үчүн онларла даһа әлагә сахламадым. Ики илдән сонра Јеһованын Шаһиди олан Хуан вә Мајте адлы әр-арвад гапымы дөјдү. Үч ај әрзиндә биз суал-ҹаваб шәклиндә гызғын сөһбәтләр апарырдыг. Вә бундан сонра мән Мүгәддәс Китабы өјрәнмәјә башладым.\nОнларла һәр ҝөрүшүмү бөјүк сәбирсизликлә ҝөзләјирдим. Јеһованын Шаһидләринин өјрәтдикләринин һәгигәт олдуғуна әмин олмаг үчүн өјрәнмә заманы Мүгәддәс Китабын үч тәрҹүмәсиндән истифадә едирдим вә һәр шеји дәгигликлә арашдырырдым. Тезликлә баша дүшдүм ки, онилликләр әрзиндә етдијим ибадәт јанлыш иди. Әввәлки биликләримлә Мүгәддәс Китабдан өјрәндикләрим арасындакы бөјүк фәрг мәни чаш-баш гојмушду. Санки, инанҹларым дәрин көк атмыш ағаҹ кими, дибиндән гопарылыб атылмалы иди.\nМән әсил хәзинә тапмышам\nСонрадан икинҹи һәјат јолдашым ағыр хәстәлик уҹбатындан өлдү. Һәмин вахт мән ишимдән ајрылдым вә бир мүддәтлик Билбаодан чыхыб ҝетдим. Хуан вә Мајте дә көчүб ҝетдиләр. Мән Мүгәддәс Китабы арашдырмағы дајандырсам да, анлајырдым ки, әсил хәзинә тапмышам вә ону һеч вахт унутмајаҹағам.\nТәхминән 20 ил сонра мәним 82 јашым оланда Хуан вә Мајте Билбаоја гајытдылар вә мәнә баш чәкдиләр. Онлары ҝөрәндә севинҹимдән јерә-ҝөјә сығмырдым! Мән ҝөрдүм ки, Аллаһ мәни унутмајыб вә өјрәнмәни јенидән бәрпа етдим. Мән ејни суаллары тәкрар-тәкрар верәндә белә бу ҹүтлүк мәнә гаршы чох сәбирлә јанашырдылар. Үрәјимдә дәрин көк салмыш инанҹларымы гопарыб чыхартмаг үчүн Мүгәддәс Китабдан ҝәтирилән сајсыз-һесабсыз дәлилләри дәфәләрлә ешитмәјә еһтијаҹ дујурдум. Һәмчинин өјрәндијим Мүгәддәс Китаб һәгигәтләрини достларым вә аилә үзвләримлә бөлүшмәк үчүн кифајәт гәдәр билијимин олмасыны истәјирдим.\nҺәјатымда ән хошбәхт ҝүн јетишди — 87 јашымда Јеһованын Шаһидләринин кечирдији конгресдә вәфтиз олдум. Мүгәддәс Китаб әсасында чыхыш едән гардаш өз мәрузәсини сырф вәфтиз олан инсанлара үнванламышды. Ешитдијим чыхыш мәнә елә ҝүҹлү тәсир бағышлады ки, ҝөз јашларымы сахлаја билмәдим. Санки, Јеһова Аллаһ мәнимлә бирбаша данышырды. Вәфтиздән сонра чохлу баҹы-гардашлар јахынлашыб мәни тәбрик едирдиләр. Онлардан чохуну һеч танымырдым да.\nМән һәмишә Иса Мәсиһин «јол» олдуғуна инанырдым (Јәһја 14:6). Анҹаг Мүгәддәс Китабы арашдырмағын сајәсиндә бу «јол»ун апарыб чыхартдығы Шәхси — Јеһова Аллаһы таныдым. Инди мән Аллаһыма доғма Ата вә әзиз Дост кими дуа едә билирәм. «Јеһоваја јахынлаш» * адлы китабы охумаг һәјатымы тамамилә дәјишди. Мән ону бир ҝеҹәнин ичиндә охудум! Јеһованын мәрһәмәтли Аллаһ олдуғуну өјрәнмәк мәни риггәтә ҝәтирди.\nҺәгигәти ахтардығым бу илләрә баханда Исанын сөзләри јадыма дүшүр: «Дурмадан диләјин вә сизә вериләҹәк; дурмадан ахтарын вә тапаҹагсыныз; дурмадан гапыны дөјүн вә сизә ачаҹаглар» (Матта 7:7). Һал-һазырда суалларымын ҹавабыны тапмышам вә өјрәндикләрими башгалары илә бөлүшмәк мәнә сөзүн әсил мәнасында севинҹ бәхш едир.\n90 јашым олмасына бахмајараг, Јеһова һагда өјрәнәси һәлә чох шеј вар. Һәр дәфә јығынҹаг ҝөрүшләри кечирилән Падшаһлыг залына ҝетмәјим мәним үчүн хүсуси һадисәдир. Чүнки һәр дәфә јени шејләр өјрәнирәм вә әзиз баҹы-гардашларла ҝөрүшүрәм. Мән Аллаһын јарадаҹағы јерүзү Ҹәннәтдә јенидән мүәллимлик етмәјин арзусундајам (Вәһј 21:3, 4). Ән чох да истәдијим одур ки, өлән әзизләрими ҝөрүм вә Мүгәддәс Китаб һәгигәтләрини онлара да чатдырым (Һәвариләрин ишләри 24:15). Бу аһыл јашымда Јеһованын мәнә неҹә дәјәрли һәдијјә бәхш етдијини онларла бөлүшәҹәјим вахты бөјүк сәбирсизликлә ҝөзләјирәм!\n^ абз. 15 Јеһованын Шаһидләри тәрәфиндән дәрҹ олунур.


Q=10	C=0	SS=0	LS=10	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=14	G1=12	G2=8	DLID=az_RU	BODY=Хәбәрин коду : 747456\nӘһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, “Рәјул Јовм” мүстәгил газети башјазысында Ислам Әмәкдашлыг Тәшкилатынын иҹласы һаггында белә јазыб: “Ислам Әмәкдашлыг Тәшкилаты фајдасыз вә һеч бир дәрдә јарамајан тәшкилатдыр. ИӘТ даһа чох фајдасыз “кадырлары” ајлыг јахшы мәваҹиблә тәмин едән бир идарәјә чеврилиб. Чүнки бунун белә олмасыны Әрәбистан тәләб едир. Амма ИӘТ-ин Истанбула Саммити Ислам Дүнјасынын һазыркы проблем вә ихтилафларыны ән пис сүрәтдә бүрузә верди. Даһа јахшы олар ки, бу зирвә топлантысыны Ислам Әмәкдашлығы дејил “Ихтилаф” Зирвә Топлантысы адландыраг. Буну ИӘТ топлантысына әһәмијәтсиз јанашылма вә бир чох Мүсәлман өлкә рәһбәрләринин конфраса ҝәлмәмәси тәјид едир.”\nМүбалиғәсиз дејә биләрик ки, протоколда гејд олунан гајдаларын кобудҹасына позулмасы дедикләримизи сүбута јетирир. Мисал үчүн Түркијә президенти Рәҹәб Тәјјиб Әрдоған бу саммити тәһвил алдыгда Мисир президенти Әбдүл Фәттаһ Сиси иҹласа дәвәт олунмады. Һәмчинин Әрдоған Истанбул Саммитиндә иштирак етмәк үчүн Сиси тәрәфиндән нүмајәндә үнванында Түркијәјә ҝәлән Мисир Хариҹи Ишләр Назири Самеһ Шүкри илә ҝөрүшмәди.\n... Әрәб вә Мүсәлман өлкә рәһбәрләри өз исраилли һәмкарлары илә әл вериб ҝөрүшүрләр вә ишғалчы исраил режими илә ҝүнүн ҝүнорта чағы белә һәр һансы бир әлагә јаратмагдан чәкинмирләр. Һәтта исраили “дүшмән” адландырмагдан јајынырлар.\nӘрәб Иттифагындан мејдана ҝәлән Әрәб Өлкәләри Зирвә Топлантысы мәһв олуб арадан ҝедиб инди дә Ислам Әмәкдашлыг Тәшкилатыны да һәмин тале ҝөзләјир. Чүнки әрәбләрин ихтилаф вирусу бу тәшкилата да сирајәт едиб, тәк Аллаһ билир бу тәшкилатын ҝәләҹәји неҹә олаҹаг.\nИслам Зирвә Топлантысы Конфрансы о гәдәр ихтилаф вә икитирәлик ичәрисиндәдир ки, терроризимә, Исламфобијаја гаршы вә Фәләстин мәсәләсинин һәлли вә с. мәсәләләр үчүн бир чыхыш јолу тапмаг чәтиндир. Әксинә мөвҹуд проблемләрин даһа да кәскинләшмәсинә вә хәтәин чохалмасына сәбәб олаҹаг. Тәкҹә терроризим мәсәләсини нәзәрә алсаг дејә биләрик ки, һазырда Истанбул Саммитиндә иштирак едән өлкәләр јахуд онларын бәзиләри елә терроризимә мадди, һәрби вә медиа дәстәкләри верәнләрдир...\n... Әрәбистан вә ИИР арасында данышыгларын апарылмасы вә сүлһүн бәргәрар олмасы бир чох бөһранларын о ҹүмләдән Сурија, Ираг, Јәмәнлә савашын һәлл олунмасына вә исраил терроризими илә ҹидди мүбаризәнин апарылмасына сәбәб олаҹаг.\nӘҝәр белә десәк јанылмарыг: “Ҹүмә Ахшамы ҝүнү Истанбулда өз ишинә башлајан Ислам Әмәкдашлыг Зирвә Топлантысы бу гурумун јаранма тарихиндән (1969 –ҹу илдә јәһудиләр тәрәфиндән Мәсҹидул Әгсанын јандырылмасындан сонра тәсис едилди) бу јана ән пис вә орхулу јығынҹагдыр. Бәлкә дә, Ислам Дүнјасына вә хүсуси илә, Јахын Шәрг өлкәләринә һаким кәсилмиш “мәзһәб фитнәси”нин гаршысы алынмазса бу ИӘТ-ин сонунҹу Зирвә Топлантысыдыр.”


Q=4	C=2	SS=0	LS=0	PS=2	DC=2	LC=0	SD=0	BS=2	G0=34	G1=25	G2=9	DLID=az_RU	BODY=Гонагпәрвәрлик вә дуа һагда өјүдләр | Иса пејғәмбәрин һәјаты\nГонагпәрвәрлик вә дуа һагда өјүдләр\nИСА ПЕЈҒӘМБӘР МАРТА ВӘ МӘРЈӘМҜИЛӘ ҜЕДИР\nИСРАРЛА ДУА ЕТМӘК ВАҸИБДИР\nЗејтун дағынын шәрг јамаҹында, Јерусәлимдән тәхминән үч километр аралыда Бејтанијјә кәнди вар (Јәһја 11:18). Иса пејғәмбәр ора ҝедиб ики баҹынын, Марта илә Мәрјәмин евинә ҝирир. Онлар вә онларын гардашы Илазәр пејғәмбәрин достларыдыр. Бу аилә Иса Мәсиһи сәмими гаршылајыр.\nМәсиһи гонаг кими гәбул етмәк онлар үчүн бөјүк шәрәфдир. Марта Иса Мәсиһ үчүн әлиндән ҝәләни едир ки, она лајигли сүфрә ачсын. О, биш-дүш ишләри илә мәшғул олан вахт онун баҹысы пејғәмбәрин ајаглары јанына отуруб она гулаг асыр. Бир аз кечәндән сонра Марта ҝилејләнир: «Аға, баҹым мәни тәк гојуб көмәк еләмир, нијә она бир сөз демирсән? Она де ки, дуруб мәнә көмәк етсин» (Лука 10:40).\nЛакин Иса пејғәмбәр Мәрјәми гынамыр. Әксинә, әл-ајаға дүшмүш Мартаја мәсләһәт верир ки, мадди шејләрә ҝөрә чох нараһат олмасын: «Марта, Марта, сән чох шејә ҝөрә нараһат олуб өзүнү јорурсан. Әслиндә, инсана аз шеј лазымдыр, һәтта бир шеј дә кифајәт едәр. Мәрјәм өзүнә јахшы пај сечиб вә бу, ондан алынмајаҹаг» (Лука 10:41, 42). Пејғәмбәр дејир ки, бир белә вахт сәрф едиб ҹүрбәҹүр хөрәкләр һазырламаг лазым дејил. Садә јемәк һазырламаг да бәс едәрди.\nӘлбәттә, Марта бүтүн бунлары тәмиз нијјәтлә едир, о, гонагпәрвәрлик ҝөстәрмәјә чалышыр. Лакин башы һазырлыг ҝөрмәјә гарышдығындан шәхсән Аллаһын Оғлундан тәлим алмаг имканыны әлдән верир. Буна ҝөрә дә Иса пејғәмбәр вурғулајыр ки, Мәрјәм ән ағыллы сечим едиб вә узун мүддәт бунун хејрини ҝөрәҹәк. Биз дә пејғәмбәрин мәсләһәтини гулағымыза сырға еләмәлијик!\nБашга бир вахт Иса пејғәмбәр фәргли, амма ејни дәјәри олан өјүд верир. Бир шаҝирди ондан хаһиш едир: «Аға, Јәһја шаҝирдләринә өјрәтдији кими, сән дә бизә дуа етмәји өјрәт» (Лука 11:1). Пејғәмбәр ил јарым бундан әввәл Дағүстү вәзиндә шаҝирдләринә дуа етмәји өјрәтмишди (Мәтта 6:9—13). Ҝөрүнүр, бу шаҝирд орада олмајыб. Буна ҝөрә дә Иса пејғәмбәр дуанын әсас фикирләрини тәкрарлајыр. Сонра бир мәсәл чәкәрәк дуада исрарлы олмағын ваҹиблијини вурғулајыр.\n«Тутаг ки, сизләрдән киминсә бир досту вар. О, ҝеҹә јарысы достунун евинә ҝедиб дејир: “Достум, мәнә үч чөрәк вер, индиҹә јолдан бир достум ҝәлиб, онун габағына гојмаға һеч нәјим јохдур”. Ев саһиби ичәридән дејир: “Мәни нараһат еләмә. Гапы бағлыдыр, ушагларым да јанымда јатырлар. Мән дуруб сәнә һеч нә верә билмәрәм”. Сизә ону дејим ки, бу адам достлуг хатиринә дуруб она һеч нә вермәсә дә, досту исрар етдији үчүн дураҹаг вә истәдији шеји она верәҹәк» (Лука 11:5—8).\nИса пејғәмбәр һеч дә демир ки, Јеһова Аллаһ бу мәсәлдәки дост кими дуаларымыза көнүлсүз һај верир. Хејр, пејғәмбәр ҝөстәрмәк истәјир ки, әҝәр гарагабаг дост тәкидлә едилән хаһиши јеринә јетирирсә, үрәји мәһәббәтлә долу олан Јараданымыз севимли бәндәләринин дуасына мүтләг ҹаваб верәҹәк. Пејғәмбәр сөзүнә давам едир: «Дурмадан диләјин, сизә вериләҹәк; дурмадан ахтарын, тапаҹагсыныз; дурмадан гапыны дөјүн, сизә ачаҹаглар. Чүнки диләјән истәдијини алыр, ахтаран тапыр вә гапыны дөјәнә ачырлар» (Лука 11:9, 10).\nДаһа сонра Мәсиһ аталары нүмунә ҝәтирәрәк сөзүнүн ҹаныны вурғулајыр: «Мәҝәр аранызда елә бир ата вар ки, оғлу балыг истәјәндә балыг әвәзинә она илан версин? Јахуд јумурта истәјәндә она әгрәб версин? Беләликлә, әҝәр сиз пис олдуғунуз һалда, ушагларыныза јахшы шејләр верә билирсинизсә, мәҝәр ҝөјдәки Ата Ондан истәјәнләрә мүгәддәс руһ вермәјәҹәк?» (Лука 11:11—13). Бәли, бу, бизи әмин едир ки, сәмави Атамыз бизим дуаларымызы динләјиб онлара һај вермәјә һазырдыр!\nМарта илә Мәрјәмин бахышларында һансы тәзад вар вә биз бундан нә өјрәнирик?\nНәјә ҝөрә Иса пејғәмбәр дуа һагда ҝөстәришләрини тәкрарлајыр?\nИса пејғәмбәр дуада исрарлы олмағын ваҹиблијини һансы мәсәл әсасында ҝөстәрир?\nФикирләшмәјин ки, Уҹа Јарадан проблемләримизә гаршы биҝанәдир.


Q=5	C=2	SS=0	LS=2	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=24	G1=18	G2=13	DLID=az_RU	BODY=Иранын Ислам Ингилабы Кешикчиләри Корпусунун (СЕПАҺ) Гүдс Гүввәләринин командири ҝенерал Исмајыл Гаани АБШ-ә тәһдид едәрәк, белә дејиб: “Әмин олун, евинизин ичәрисиндә белә шәһид Сүлејманинин гәтли кими ҹинајәтинизә ҹаваб верәҹәк инсанлар да ола биләр”.\nФарснеwс хәбәр верир ки, командири ҝенерал Исмајыл Гаани бу ҝүн (1 јанвар) сәһәр шәһид Сүлејмани вә шәһид Әл-Мүһәндис вә јолдашларынын террор едилмәсинин илдөнүмү мүнасибәтилә Теһран Университетиндә тәшкил едилән мәрасимдә чыхыш едиб: "Ингилабын Али Рәһбәри олан бөјүк имамымыз тәрәфиндән сон чыхышында үч фәхри медалы илә тәлтиф олунан шәһид Сүлејмани, һәм Иран милләтинин гәһрәманы, һәм Ислам үммәтинин гәһрәманы, һәм дә империализмин ҝүҹүнү гыран гәһрәмандыр.\nБәлкә дә бу һәгиги инсанларын лидерлијини гејд етмәк мүгабилиндә Мүгавимәт Мејданындан даһа аз бәһс олунду вә хүсусилә шәһид Сүлејманидән нүмунә ҝөтүрмәк истәјән бүтүн ҝәнҹләр үчүн шәһид Сүлејманинин Мүгавимәт Мејданынын адамы олдуғуну, анҹаг мүгавимәти ичәридән (батиндән) башлатдығыны гејд етмәлидирләр. Бу мејдана ҝәлмәк вә диггәт јетирмәк истәјән һәр кәс батиндә мүгавимәт ҝөстәрмәдијиниз тәгдирдә, заһирдә бир мүгавимәт дөјүшчүсү олмағыныз мүмкүн дејил.\nМүгавимәт үзвү олан шәһид Сүлејмани шәхсијјәтиндә билик, ибадәт, сәмимијјәт, фәдакарлыг вә бүтүн инсан вә Ислам дәјәрләр вар.\nШәһид Сүлејманинин бир лидери вар иди, шәһид Сүлејманинин әзәмәти о иди. Бу рәһбәрлијин ишығында о һәрәкәт етди вә бөјүдү, рәһбәрлик вә бу јол һәлә дә мәзлумлара вә мәһрумлара дајаныб дәстәк верир. Онларын тәһсили лајигли бир мүгавимәт һәјатынын орбитиндә давам едир.\nШәһид Сүлејмани Вилајәти Фәгиһин оху әтрафында һәрәкәт етди вә Ингилабын Али Рәһбәринин ачыгламалары онун үчүн сон сөз иди. Шәһид Сүлејмани вилајәт ашиги иди. Вилајәтин хидмәтчиси иди вә һәјатынын бүтүн сүтунларында вилајәтин али вәзифәсини гәбул етди.\nБу ҝүн гәһрәман Фәләстиндә бу бөјүк шәһидин шәһадәтинин илдөнүмүндә елә тәлим кечирирләр ки, гаршыдакы дүшмән бир мәрми белә ата билмир.\nДиҝәр тәрәфдән, бир бајрагдар ҝөрүрүк ки, ишғалчы режим бир әсҝәрини шәһид етдији үчүн үч ајдыр вураҹағы илә һәдәләјир. Бу үч ај әрзиндә ишғалчы режимин Ливанла бүтүн шимал ҹәбһәсиндә һәрәкәт етдијиниз вахт бир әсҝәри дә ҝөрә билмәзсиниз. Белә ки, бурадакы бајрагдарындан, мүгавимәт командирләриндән горхур.\nШәһид Сүлејмани вә узун мүддәтдир силаһдашы олан шәһид Әбу Меһди Әл-Мүһәндис вә мүгавимәт шәһидләри дахил олмагла бүтүн шәһидләрин хатирәсини әзиз тутуруг. Бу әзәмәтли мәҹлис бу шәһидләрин шәрәфинә кечирилиб.\nБахын Сурија бир мүгавимәтчи иди. Ҝүҹлү шәкилдә мүгавимәт етди. Дөјүшчү вә мүгавимәтчи олан бүтүн инсанлар Суријаны дәстәкләди. Аллаһа һәмд олсун ки, бу ҝүн гатил Американын ишғал етдији бир нечә әразидән башга Суријанын һәр јери азад едилмишдир.\nИрага бахын! Мүҹаһид Ираг. Һәлә дә мүгавимәт јолунда ҝүҹлү шәкилдә ајагдадыр. Американын ҹинајәтләрини андығымыз бу ҝүнләрдә ираглы мүгавимәтчи вә иди савашчылар бир нечә әмәлијјат кечирәндә Америка бу ҝүнә гәдәр ҝөрүлмәмиш учушлар, бу ҝүнә гәдәр ҝөрүлмәмиш тәдбирләр алмаға башлады. Чүнки ираглы мүгавимәтчиләрдән горхдулар.\nЈәмәнә бахын. Ҝүҹлү вә мәзлум Јәмәнә бахын. Орада да ејни шеји ҝөрүрүк, Орада да ҝүҹлү бир шәкилдә мүгавимәтчиләр һәрәкәт едирләр. Шәһид Сүлејманинин јолу будур. Аллаһын изни илә бу јол белә давам едәҹәк вә даһа да ҝүҹләнәҹәк.\nГудс Гүввәләринин јолу вә мүгавимәти АБШ-ын төрәтдији писликләрлә дәјишмәз. Ҹинајәтинизә евинизин ичиндән ҹаваб верә биләрләр.\nБу ҹинајәти төрәдәнләр билмәлидир. Буну елә етдиләр ки, дүнјанын һәр јериндә бир инсан тапылса, буну едән горхаглары ҹәзаландырмаға һазырдыр.\nСәмими дејирәм. Гудс Гүввәләринин јолу вә мүгавимәти АБШ-ын төрәтдији писликләрлә дәјишмәјәҹәк.\nСионистләр вә сәудијјәлиләр тәрәфиндән дәстәкләнән бир маҹәрапәрәст шәхс, шәһид Сүлејманијә суи-гәсд ҹинајәтини төрәтди.\nБизим јолумуз јенә дә ејни јолдур, архајын олун, һәтта евинизин ичиндә сизин ҹинајәтинизә ҹаваб верәҹәк инсанлар ола биләр. Шәһид Сүлејманијә суи-гәсд ҹинајәти, Ислам үммәтинин интигамынын алынмасына јол ачды"./дејерлер/\n518 дәфә бахылыб


Q=8	C=7	SS=0	LS=0	PS=1	DC=5	LC=0	SD=0	BS=1	G0=45	G1=23	G2=4	DLID=az_RU	BODY=Фиронун јухусу јозулур | Ушаглар үчүн Мүгәддәс Китаб һекајәләри\nЈеһова Јусифи дарда гојмур\nЈусиф зинданда оланда Мисир падшаһы фирон бир јуху ҝөрүр. Бу јухуну һеч ким јоза билмир. Хидмәтчиләриндән бири фирона дејир ки, Јусиф јухуну јоза биләр. Фирон ҹәлд Јусифи ҝәтиздирир.\nФирон ондан сорушур: «Јухуну јоза биләрсән?» Јусиф фирона дејир: «Једди ил Мисирдә боллуг олаҹаг. Сонракы једди ил исә аҹлыг олаҹаг. Мүдрик бир адам сеч ки, анбарлара әрзаг јығсын, халг аҹлыг чәкмәсин. Фирон Јусифә дејир: «Мән сәни сечирәм. Сән мәндән сонра Мисирдә икинҹи сәлаһијјәтли адам олаҹагсан!» Јусиф фиронун јухусуну неҹә јозур? Она Јеһова көмәк едир.\nЈусиф једди ил әрзаг јығыр. Онун дедији кими, бүтүн дүнјада аҹлыг олур. Дүнјанын һәр јериндән инсанлар әрзаг алмаг үчүн Јусифин јанына ҝәлир. Атасы Јагуб ешидир ки, Мисирдә әрзаг вар. Буна ҝөрә дә он оғлуну Мисирә ҝөндәрир.\nГардашлары Јусифин јанына ҝәлир. Јусиф дәрһал онлары таныјыр, анҹаг гардашлары ону танымыр. Ушаг вахты ҝөрдүјү јуху чин чыхыр, гардашлары онун гаршысында диз чөкүр. Јусиф гардашларынын дәјишиб-дәјишмәдијини јохламаг истәјир. Она ҝөрә дә онлара дејир: «Сиз ҹасуссунуз. Өлкәмизин зәифликләрини өјрәнмәјә ҝәлмисиниз». Онлар ҹаваб верирләр: «Хејр. Биз Кәнандан ҝәлмишик. Он ики гардаш идик. Гардашымызын бири өлдү, кичик гардашымыз да атамызын јанындадыр». Јусиф онлара дејир: «Кичик гардашынызы бура ҝәтирсәниз, сизә инанарам». Онлар аталарынын јанына гајыдырлар.\nӘрзаглары гуртаранда Јагуб тәзәдән оғулларыны Мисирә ҝөндәрир. Онлар бу дәфә кичик гардашлары Бинјамини дә өзләри илә апарырлар. Гардашларыны јохламаг үчүн Јусиф Бинјаминин кисәсинә ҝүмүш габ гојур вә гардашларынын ону оғурладығыны дејир. Јусифин гуллугчулары габы Бинјаминин кисәсиндән тапанда гардашлары мат-мәәттәл галырлар. Онлар Јусифә јалварырлар ки, Бинјаминин әвәзинә онлары ҹәзаландырсын.\nБуну ҝөрән Јусиф гардашларынын дәјишдијинин баша дүшүр. Јусифин ҝөзләри долур. О, ағлаја-ағлаја дејир: «Мән гардашыныз Јусифәм. Атам һәлә дә сағдыр?» Гардашлары тәәҹҹүбләнир. Јусиф онлара дејир: «Мәнә етдикләринизә ҝөрә өзүнүзү гынамајын. Аллаһ сизи хилас етмәк үчүн мәни бура ҝөндәриб. Ҝедин вә атамы бура ҝәтирин».\nОнлар аталарынын јанына ҝедиб она шад хәбәр верирләр. Сонра да Мисирә ҝәлирләр. Узун илләрдән сонра Јусифлә атасы бир-биринә говушур.\n«[Инсанларын] тәгсирләрини бағышламырсынызса, Атаныз да сизин тәгсирләринизи бағышламајаҹаг» (Мәтта 6:15)\nСуаллар: Јеһова Јусифә неҹә көмәк едир? Јусиф гардашларыны бағышладығыны неҹә ҝөстәрир?\nЈарадылыш 40:1—45:28; 46:1—7, 26—34; Зәбур 105:17—19; Һәвариләрин ишләри 7:9—15\nФирон Јусифи шөһрәтләндирир\nБу шәкли тамамла вә гардашларынын нәјә ҝөрә Јусифи танымадыгларыны өјрән.\nЈусифә бәнзәјән Мүгәддәс Китаб персонажлары\nБу тапшырығы јүклә вә чап ет. Јусифлә диҝәр беш Мүгәддәс Китаб персонажы арасындакы охшарлыглары јаз.\nВикторина: Тап ҝөрүм буну ким дејиб? (Јарадылыш 41—50)\nБу тапшырығы јүклә вә ситатларын кимләрә мәхсус олдуғуну тап.


Q=11	C=11	SS=5	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=5	G0=70	G1=41	G2=18	DLID=az_RU	BODY=Әммар Ајишә онун орду башчылары илә сөһбәт едир\nӘли ™ ахырынҹы дәфә һөҹҹәти тамамлајыр.\nӘли ™-ын Зүбејрлә ҝөрүшү\nАјишә! Сән Османын гәтлинә фәрман вердин.\n“ Әммар Јасир (р)”\nБир ҝүн Пејғәмбәр ¡ Әммара бујурду: Әммар! Сәни залым вә үсјанкар бир гөвм өлдүрәҹәк. Пејғәмбәр ¡ би гыса вә тарихи ҹүмләни бујуран вахтдан Әммар мүсәлманлар арасында һагг вә әдаләт мејары кими танынды. Әммар һансы ордуда олсајды, һәмин орду һагг гаршы тәрәф исә батил һесаб олунурду. Буна ҝөрә дә Әли ™ Әммары Ајишә вә онун орду башчыларынын јанына ҝөндәрди ки, онлары нәсиһәт вә моизә етсин. Бәлкә ибрәт ҝөтүрәләр. Әҝәр ибрәт ҝөтүрмәсәләр, ән азы һөҹҹәт онлара тамам олар.\nМәс`уди бу һадисәни Ајишә үчүн мөһкәм вә галын тахтадан кәҹавә дүзәлтмишдиләр. Онун үстүнә инәк дәриси вә килимлә алтыны исә кечә илә өртмүшдүләр. Һәр бир хәтәрдән горунмаг үчүн кәҹавә нин әтрафыа зиреһләрлә бағламыш вә кәҹавәнин әтрафына дәмирдән дивар чекмишдиләр. Бу кәҹавә Јәли ибни Үмәјјәнин Әскәр адлы дәвәсинин белиндә иди. Ајишәни дә һәмин кәҹавәнин ичиндә отурдуб, ордунун гаршысында һәрәкәт етдирирдиләр.\nӘммар Јасир бу вәзијјәти ҝөрүб, ики орду арасында гәрар тутараг, Ајишәнин ордусуна деди: –\nҸамаат! Сиз Пејғәмбәр ¡-а гаршы инсафсызлыг етмисиниз. Өз гадынларынызы евдә гојуб, Пејғәмбәр ¡-ин ханымыны исә дөјүш мејданына ҝәтирмисиниз.\nСонра Ајишәнин кәҹавәсинә јахынлашыб, она деди: – Ајишә! Сән биздән нә истәјирсән?\nАјишә: Османын ганын!\nӘммар: Аллаһ залым вә үсјанкар гөвмү өлдүрсүн ки, кичик һаггы олмадан интигам алмаг истәјир.\nСонра Әммар ҹамаат үз тутуб, деди: – Сиз Османын гәтлиндә мүгәссир оланлары јахшы таныјырсыныз. Сиз билирсиниз ки, Османын гатилләри һансы ордунун арасындадыр. Бәли, сиз јахшы билирсиниз ки, Османын гатилләри онун интигамын алмаг бәһанәси илә бу мүһарибәни јарадыблар.\nБу вахт дүшмән онлары јағыш дамлалары кими Әммара тәрәф јағмаға башлады. Әммар атыны чапыб, Әли ™-ын јанына ҝәлди вә деди: –\nЕј Әмирәл-Мө`минин! Нә вахта гәдәр сәбр едәҹәјик? Бунлар фәгәт сәнинлә дөјүшмәк истәјирләр.\nИлаһи шаһид ол! Еј мәним достларым һөҹҹәти онлара тамам един.\n“ Әли ™”\nӘли ™ имкан даирәсиндә сүлһ јаратмаға чалышды вә мүхтәлиф јолларла һөҹҹәти тамамлады. Бәһанә үчүн јер гојмады.\nИмам Әли ™ ахырынҹы дыфы һөҹҹәти тамамламаг мәгсәди илә ордусуна дүшмәнин охларынын мүгабилиндә сәбр етмәји төвсијә етди.\nҺаким Нишабури “Мүстәдрәк” китабында бу һадисәни белә нәгл едир:\nАјишәнин ордусунун командири Зүбејр охатанлара әмр етди:\n“ارموهم يرشق” Һамы бирликдә ох атын.\nБу сөз Ајишә тәрәфиндән дөјүшүн башламасы демәк иди.\nИбни Әсәм вә башга тарихчиләр јазыр: Пејғәмбәр ¡ Һүнејн дөјүшүндә бир овуҹ торпағы дүшмән тәрәфә атыб, үзүнүз гара олсун дедији кими Ајишә Ҹәмәл дөјүшүндә бир овуҹ торпаг вә чынаг ҝөтүрүб, Әли ™-ын ордусуна атараг, уҹа сәсәлә деди: – Үзү нүз гара олсун.\nБу вахт Әли ™-ын әсҝәрләриндән бири Ајишәни мәзәммәт едәрәк деди: – Ајишә! Торпағы Әлинин ордусуна атан сә дејилдин, бәлкә шејтанын әли сәни бу пис иши ҝөрүмәјә вадар етди.1\nБу һадисәдән сонра Ајишәнин ордусу тәрәфиндән рәсми сурәтдә мүһарибә башлады.\nӘбу Михнәф вә башга тарихчиләр јазыр:\nАјишәнин ордусу тәрәфиндән фасиләсиз Әли ™-ын ордусуна тәрәф ох атма башладл. Бу вахт Әли ™-ын әсҝәрләри фәрјад етдиләр:\nЕј Әмирәл-Мө`минин! Дүшмән әмнијјәтимизи позуб, бизи мәһв етди. Сән дә мүдафиә әмри вер.\nБу вахт дүшмән охларынын һәдәфинә чеврилмиш бир кишини Әлинин кичик хејмәсинә ҝәтирдиләр вә дедиләр: –\nЕј Әмирәл-Мө`минин! Бу филанкәсин ҹәназәсидир. О сәнин вфалы достларындан иди.\nИмам сәмаја үз тутуб, деди: – Еј адил Аллаһ сән өзүн шаһид ол! Һәзрәт сонра достларына бујурду:\nСәбр един һөҹҹәт дүшмәнә бундан да артыг тамам олсун.\nЈенә дә башга бир ҹәназә ҝәтирдиләр вә дедиләр: – Еј Әмирәл-Мө`минин! Бу филанкәсдир ки, дүшмәнин охлары илә ганына галтан олуб.\nӘли ™ јенә дә сәмаја үз тутуб, бујурду: Еј Гәһһар Аллаһ! Шаһид ол. Бу дәфә дә Әли ™ дөјүш әмри вермәди. Сонра достларына бујурду: Сиз ҝәрәк дүшмәнин мүгабилиндә бундан артыг сәбр едәсиниз. Гој, сиз һагг олмағыныз вә ҝөзәл нијјәтиниз исбат вә һөҹҹәт тамам олсун.\nӘли ™ мүхтәлиф јолларла дүшмәнә һөҹҹәти тамам етди. Амма мүһарибәдән башга бир чарә олмадығыны ҝөрүб, “Инна Лиллаһ вә инна илејһи раҹиун” ҹүмләсин дејиб, Пејғәмбәр ¡-ин “Затул фузул” адлы зиреһин ҝејдиш Һәзрәт даһа сонра Әммамә ҝејиб, Пејғәмбәр ¡ыын аты “Дүлдүлә”1 минәрәк, зүлфүгар гылынҹыны белинә бағлады. Һәзрәт сонра Пејғәмбәр ¡-ин (Угаб) адлы гара бајрағыны оғлу Мәһәммәд Һәнәфијјәјә вериб, Һәсән вә Һүсејнә деди: – Пејғәмбәр ¡-ин сизә хүсуси мәһәббәти олдуғу үчүн бајрағы сизә вермәдим.\nИмам бу јолла дөјүшә һазыр олду. Сонра Әсҝәрләринә үз тутуб, бу ајәни охуду:\nБәгәрә сурәси ајә 213-үн тәрҹүмәсини јазмаг лазымды.\nӘли ™ бу ајәни охудугдан сонра дөјүшә ҝетди вә һәрәкәт заманы бу дуаны етди:\nИлаһи! Бизә сәбр ве тәмкин әта ет. Бизә гәләбә нәсиб ет. Һәсас вә горхулу онларда бизим көмәјимиз ол.\nЗүбејр! Сән Әли ™ илә һагсыз јерә мүһарибә едәҹәксән.\n“ Һәзрәт Мәһәммәд ¡”\nТәрәфләрин ордулары гаршы-гаршыја дөјүшә һазыр вәзијјәтдә дурдулар. Бу вахт Әли ™ Ајишәнин ордусуна тәрәф һәрәкәт едиб, Зүбејр јанына чағырыб, она бујурду:\n– Зүбејр! Нијә ҝөрә бу бөјүк гошуну бура ҝәтирмисән?\nЧүнки сәни зилафәтә лајиг билмирикш Бу орду илә сәи хилафәтдән кәнарлашдырмаг истәјирик.\nЗүбејр! Сәнин дедикләрин бәһанәдән башга бир шеј дејил. Мән Османдан фәзиләтсиз дејиләм ки, хилафәтә лајиг олмајам. Зүбејр! Сән Әбдүл Мүттәлибин нәслиндәнсән. Амма оғлун Абдуллаһ ишбашына ҝәләндән сонра бизим арамызда ајрылыг салды. Зүбејр! Тәҹҹүб едирәм, сән Османын гатили олдуғу һалда, онун интигамыны мәндән алмаг истәјирсән. Аллаһ-тәала биздән ким Османла даһа чох дүшмәнчилик едиб, ону бөјүк бир әзаба дүчар етсин. Сонра Һәзрәт бујурду: Зүбејр! Јадындады бир ҝүн Пејғәмбәр ¡ бизим јанымыздан кечәндә мәнә бујурду: Бир ҝүн сәнин бу бибин оғлу залымҹасына вә наһагг јерә сәнинлә мүһарибә едәҹәк. Бу вахт Зүбејр Пејғәмбәрин ¡-ин кәламыны хатырлады вә деди: –\nЕј Әли ™ Аллаһ анд олсун. Мән бундан сонра сәнинлә мүһарибә етмәјәҹәјәм. Зүбејр бу сөзү дејиб, оғлу Абдуллаһын јанына гајыдараг, она деди: – Абдуллаһ! Мән тутдуғум јолун агибәтиндән ниҝаранам. Мән Әли илә дөјүшмәк истәмирәм. Абдуллаһ деди: –\n– Ата! Сән әввәл ҝүнләрдә өз әгидәндә мөһкәм идин. Амма бу ҝүн әгидәни дәјишмисән ниҝарансан. Мүтләг Әлинин парлаг гылынҹлары вә бајраглары сәни горхуја салыб. Бәли атаҹан өлүмүн горхусундан дөјүшдән гачмаг истәјирсән.\nАбдуллаһын бу әбәс вә пуч сөзләри Зүбејри гәзәбләндирди вә онун үстүнә гышгырды: Вај олсун сән кими оғула ки, атасынын һәлакәти вә бәдбәхтлији үчүн чалышыр.\nОғлум! Сән мәни Әли илә дөјүшмәјә вадар едирсән. Һалбуки мән анд ичмишәм ки, һеч вахт онунла дөјүшмәјәҹәјәм. Әҝәр онунла дөјүшсәм бәс анд ичдијим анд нә олаҹаг? Абдуллаһ деди: –\nАта! Бу чох асан бир ишдир. Андыны сындыр вы онун әвәзинә гуламын “Сәрҹиси” Аллаһа хатир азад ет. Зүбејр оғлунун дедији кими етди вә јенидән Ајишәнин ордусуна гошулду.\nИбни Әсәм Куфи Әли ™-ла Зүбејрин ҝөрүшүнү белә нәгл едир. Әли ™ Зүбејрлә ҝөрүшдү белә нәгл едир. Әли ™ Зүбејрлә ҝөрүшдү вә она бујурду:\n– Зүбејр! Нијә ҝөрә мәнимлә мүһарибә едирсән?\n– Османын интигамыны алмаг үчүн.\n– Сән вә достун Тәлһә ону өлдүрдүнүз. Онун ганы сизин бојнунуздадыр. Әҝәр дүз дејирсиниз өзүнүзү Османын гоһумларынын ихтијарында гојун ки, онун интигамын сиздән алсынлар.


Q=18	C=9	SS=0	LS=9	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=7	G1=7	G2=4	DLID=az_RU	BODY=08 Сентјабр 2020\nСентјабрын 8-дә ҝөзләнилән һава шәраити\nМилли Һидрометеоролоҝија Хидмәтинин вердији мәлумата ҝөрә сентјабрын 8-дә Бакыда вә Абшерон јарымадасында һаванын дәјишкән булудлу олаҹағы, әсасән јағмурсуз кечәҹәји, лакин сәһәр саатларында бәзи јерләрдә гысамүддәтли аз јағыш јағаҹағы, думан олаҹағы ҝөзләнилир. Мүлајим шимал-гәрб күләји әсәҹәк, ҝүндүз шимал-шәрг күләји илә әвәз олунаҹаг. Һаванын температуру Абшерон јарымадасында ҝеҹә 21-23, ҝүндүз 26-29, Бакыда ҝеҹә 21-23, ҝүндүз 26-28 дәрәҹә исти олаҹаг. Атмосфер тәзјиги 760 мм ҹивә сүтунундан 763 мм ҹивә сүтунуна јүксәләҹәк, нисби рүтубәт ҝеҹә 60-70, ҝүндүз 35-40 фаиз тәшкил едәҹәк.\nАбшерон чимәрликләриндә мүлајим шимал-гәрб күләји әсәҹәк, ҝүндүз шимал-шәрг күләји илә әвәз олунаҹаг. Дәниз сујунун температуру Сумгајыт, Новханы, Пиршағы, Нардаран, Билҝәһ, Загулбада 23-24, Түркан, Һөвсан, Саһил, Шыхда исә 24-25 дәрәҹә исти олаҹаг.\nСентјабрын 8-дә Азәрбајҹанын рајонларында шимшәк чахаҹағы, арабир јағыш јағаҹағы, ајры-ајры јерләрдә интенсив олаҹағы, долу дүшәҹәји ҝөзләнилир. Шәрг күләји әсәҹәк, ајры-ајры јерләрдә арабир ҝүҹләнәҹәк. Һаванын температуру ҝеҹә 17-22, ҝүндүз 27-32, дағларда ҝеҹә 10-15, ҝүндүз 18-22 дәрәҹә исти олаҹаг.\nСентјабрын 8-дә Абшерон јарымадасында метеороложи амилләрин мүлајим тәрәддүдү ҝөзләнилир ки, бу да метеоһәссас инсанлар үчүн әсасән әлверишлидир.\n1244 дәфә бахылыб


Q=3	C=1	SS=1	LS=1	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=41	G1=31	G2=16	DLID=az_RU	BODY=ДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Македонија Малта Мјанма Непал Нидерланд Норвеч Самоа Таити Украјна Фиҹи Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс бенгал бислама болгар варај гуҹарат гырғыз еве ермәни естон ефик зулу ибан ибо иврит илок инҝилис исланд испан италјан каннада каонде кинјаруанда кирунди кореја коса лингала лози лувале малагаси малајалам маратһ маҹар полјак португал пәнҹаб румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил тви телугу тигре ток-писин тсонга тумбука түрк урду фин франсыз хорват чех чибемба читонга чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү һилигајнон һинд әрәб\n«Атам хәстәханадан чыханда һәкимдән хаһиш етдик ки, ган анализинин ҹавабына јенидән, амма бизимлә бирҝә бахсын. О, нараһатчылыға һеч бир сәбәб олмадығыны десә дә, сағ олсун, сөзүмүзү јерә салмады. Амма ҝөрәндә ки, анализин ики нәтиҹәси нормадан јүксәкдир, чох тәәҹҹүбләнди. Һәким үзр истәјиб мүтәхәссиси чағырды. Инди атам јахшыдыр. Нә јахшы ки, анализләри бир дә јохлатдырдыг» (Мерибел).\nМүајинәдән әввәл хәстәлијин симптомларынын вә дәрманларын сијаһысыны тутун\nҺәким мүајинәси вә хәстәханада галмаг инсанда ҝәрҝинлик јарадыр. Мерибелин һадисәсиндән ҝөрүнүр ки, достун вә ја гоһумун бөјүк көмәји дәјир, һәтта һәјаты гуртара билир. Бәс сиз јахынларыныза неҹә көмәк едә биләрсиниз?\nМүајинәдән әввәл. Јахыныныза хәстәлијинин симптомларыны, һәмчинин гәбул етдији дәрманларын вә ја биоложи актив әлавәләрин сијаһысыны тутмаға көмәк един. Бундан әлавә, һәкимә вермәк истәдијиниз суаллары әввәлҹәдән јазын. Достунуза көмәк един ки, сәһһәти илә бағлы мүәјјән мәгамлары вә ја ирси хәстәлији олуб-олмадығыны јадына салсын. Фикирләшмәјин ки, һәким артыг бүтүн бунлары билир вә ја онлар һаггында өзү сорушаҹаг.\nДиггәтҹил олун, суаллары һөрмәтлә верин вә гејдләр апарын\nМүајинә заманы. Һәкимин дедикләрини хәстә илә бәрабәр сиз дә баша дүшмәјә чалышын. Суаллар верин, амма өз сөзүнүзү јеритмәјин. Јахшы олар ки, хәстә өзү дә суаллар версин вә өз јеринә данышсын. Диггәтли олун вә гејдләр апарын. Мүалиҹә үсуллары барәдә сорушун. Башга һәкимин дә фикрини өјрәнмәк пис олмаз.\nҺәкимин ҝөстәришләрини нәзәрдән кечирин вә ресепти јохлајын\nМүајинәдән сонра. Һәкимин јаздыгларына хәстә илә бирҝә бахын. Јохлајын ҝөрүн дүзҝүн дәрманлар алыныб, ја јох. Хәстәјә баша салын ки, дәрманлары ресептә ујғун атсын. Әҝәр онлар әкс тәсир ҝөстәрәрсә, дәрһал һәкимә хәбәр верин. Јахынынызы үрәкләндирин ки, мүсбәт әһвал-руһијјәсини горусун вә әлавә мүалиҹә лазым ҝәләрсә, дәгигликлә јеринә јетирсин. Она хәстәлији барәдә әтрафлы мәлумат топламаға көмәк един.\nСәнәдләрин дүзҝүн шәкилдә долдурулдуғуна диггәт јетирин\nСакит вә ҝөзүачыг олун. Хәстәханада јатмаға ҝәлән хәстә өзүнү нараһат вә чарәсиз һисс едә биләр. Сиз сакит вә ајыг олсаныз, һәм башгаларына сакитләшмәјә көмәк едәҹәксиниз, һәм дә сәһвләрә јол вермәјәҹәксиниз. Бахын ҝөрүн бүтүн сәнәдләр дүзҝүн шәкилдә долдурулуб, ја јох. Хәстәнин мүалиҹә сечмәк һүгугу вар вә сиз буна һөрмәтлә јанашмалысыныз. Әҝәр о гәрар верә биләҹәк вәзијјәтдә дејилсә, онун габагҹадан јаздығы мөвгејинә, еләҹә дә јахын гоһумларынын вә ја нүмајәндәсинин фикринә һөрмәт ҝөстәрин *.\nМүшаһидәләринизи тибб ишчиләри илә һөрмәтҹил шәкилдә бөлүшүн\nТәшәббүс ҝөстәрин. Данышмагдан чәкинмәјин. Сизин мүвафиг ҝејиминиз вә ҝөзәл давранышыныз тибб ишчиләринин хәстә илә даһа чох марагланмасына вә она даһа јахшы бахмасына тәсир едә биләр. Бир чох хәстәханаларда хәстәләр бир нечә һәким тәрәфиндән мүајинә олунур. Бир һәкимин дедијини диҝәринә чатдырмагла онларын ишини асанлашдыра биләрсиниз. Хәстәдә һәр һансы бир физики вә ја емосионал дәјишиклик ҝөрән кими һәкимләрә билдирин.\nӘлиниздән ҝәләни един, амма манечилик төрәтмәјин\nҺөрмәтҹил давранын вә миннәтдар олун. Хәстәхана ишчиләри, адәтән, стресс алтында ишләјирләр. Сизинлә неҹә рәфтар етмәләрини истәјирсинизсә, сиз дә онларла елә рәфтар един (Мәтта 7:12). Онларын билијинә вә тәҹрүбәсинә һөрмәт ҝөстәрин, габилијјәтләринә ҝүвәнин вә зәһмәтләринә ҝөрә миннәтдар олун. Бу ҹүр мүнасибәт онлары әлләриндән ҝәләнин ән јахшысыны етмәјә тәшвиг едир.\nҺеч ким хәстәликләрдән сығорталанмајыб. Лакин еһтијатлы давранмағыныз вә практики көмәјиниз сајәсиндә достунузун вә ја гоһумунузун вәзијјәти хејли јүнҝүлләшә биләр (Мәсәлләр 17:17).\n^ абз. 8 Хәстәнин һүгуглары барәдә ганунлар әразидән асылы олараг дәјишир. Әмин олун ки, хәстәнин сәнәдләриндә онун мүалиҹә сечими ајдын шәкилдә јазылыб вә орадакы мәлуматлар сон мәлуматлардыр.\nМүгәддәс Китабда хәстәликләр вә мүалиҹә үсуллары барәдә нә дејилдијини өјрәнин.


Q=3	C=3	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=53	G1=44	G2=6	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Варлыг аләми\n11 Феврал 2018\nАллаһ-Таала улдузлары јаратмагла бизә ән јахын олан сәманы бәзәди.\nИлаһи рәһмәтә бүрүнмүш варлыг аләмини кәмијјәт нөгтеји-нәзәриндән тәсәввүр етмәк мүмкүн дејил. Амма бу варлыг аләминин кичик бир һиссәси олан Јер планетини елмин көмәји илә тәсәввүрдә ҹанландырмаг олур. Бу тәсәввүрләр ән кичик зәррәни белә ағушуна алмыш илаһи рәһмәтин әзәмәтини ајдынлашдырыр. Варлыг аләминдәки бүтүн мөвҹудлар атом адлы һиссәҹикдән тәшкил олунмушдур. Ән ҝүҹлү микроскоплар белә атому мүшаһидә етмәкдә аҹиздир. Тәсәввүр един ки, ән ити ијнәнин уҹунда 55х10(18) атом јерләшир. Әҝәр ијнәнин уҹуну дағ өлчүсүнә ҝәтирә билсәк, һәр атом милчәк бөјүклүкдә олар. Атом үч һиссәдән тәшкил олунмушдур: мәнфи јүклү електрон, мүсбәт јүклү протон вә ишарәсиз нејтрон. Протонлар вә нејтронлар атомун нүвәсини тәшкил едир. Електронлар исә бу нүвә әтрафында Ај Јер әтрафында фырландығы кими фырланырлар. Варлыг аләминин атомлардан һансы үсулла јаранмасы јалныз Аллаһа бәллидир. “Кәһф” сурәсинин 51-ҹи ајәсиндә охујуруг:\n“Биз инсаны ҝөјләрин, јерин вә онун өзүнүн јаранышына шаһид етмәдик.”\nГурани-Кәримин бујурдугларындан ајдын олан вә алимләрин узун-узады елми арашдырмалардан сонра ҝәлдикләри нәтиҹә будур: Фәзада сәпәләнмиш түстү вә газ зәррәләри јалныз тәсадүфән бир-бирләри илә тоггушурлар. “Фуссиләт” сурәсинин 11-ҹи ајәсиндә охујуруг: «Сонра ҝөјләрин јаранышына диггәт етди. Һансы ки, бир түстү топасы һалында иди.»\nАллаһ-Таала улдузлары јаратмагла бизә ән јахын олан сәманы бәзәди. Милјонларла зәррә булуд топалары тәк дөвр етмәклә мәркәзә доғру ҹәзб олунду. Бу фырланма нәтиҹәсиндә елә бир истилик јаранды ки, зәррә булудлары алышыб гаранлығы ишыгландырды. Нәһајәт, милјон-милјон гызмыш топалардан улдузлар јаранды. Беләҹә гаранлыг дүнја ишыгланды вә сәма улдузларла бәзәнди.\nҜениш бир әразидә формасыз булуд әтрафы ејни сыхлыгла долдурду. Мадди зәррәләр бир-бири илә бирләшди. Булуд тәлатүмә ҝәлмиш газ дәрјасына дөндү вә фырланмаға башлады. Һәр бири бир иглим бојда олан далғалар бир-бири илә тоггушуб бу дәрјада ҝөздән итирди. Бу ҹошгун дәрјада маддәләрин фырланмасы тәсириндән санки јивләр јаранырды. Бу ҝөрүнтүләр аста-аста формалашыб низамлы варлыға чеврилирди. “Сүд јолу” кәһкәшанынын бир тәрәфиндә Ҝүнәш системи формалашырды. Бу систем Аллаһын рәһмәти сајәсиндә низама дүшүрдү. Кәһкәшанын бир һиссәсиндә тәлатүмлү бир туфан гопду. Түнд газ ҹәрәјанлары һәрәкәтә ҝәлиб бөјүк фырфыра шәклиндә ҝенишләнир, онун әтрафында ишыг јаранырды. Бу фырфыра һәрәкәт етдикҹә газлар јаваш-јаваш мәркәзә доғру ирәлиләјир вә мәркәздә әзәмәтли бир нур мәнбәји олан Ҝүнәш ишыгланырды. “Нуһ” сурәсинин 16-ҹы ајәсиндә охујуруг: “Онларын арасында Ајы ишыгландырыб, Ҝүнәши нурлу чыраг етди.”\nСонра Ҝүнәшин әтрафындакы газ вә тоз һиссәҹикләри бир-бириндән ајрылыб бурулғанлара чеврилди. Бу бурулғанлар Ҝүнәш әтрафында мүхтәлиф јолларла һәрәкәтә башладылар. Ҝүнәшә јахын һәрәкәт едән бурулғанларда истилик, Ҝүнәшдән узаг һәрәкәт едән бурулғанларда сојуг һаким иди. Һәр бир бурулғанда газ вә тоз һиссәҹикләри әлагәли һәрәкәт едирди. Бәзи газ һиссәҹикләриндән јаранмыш бухар тоз һиссәҹикләринә һопур вә рүтубәтли һиссәҹикләр бир-биринә јапышырды. Бәзән дә бу просесдә буз вә ҝил парчалары да формалашырды. Һәр бир бурулғанда милјонларла белә парчалар формалашмагдадыр. Ҹазибә гүввәси онлары бир-биринә доғру чәкир. Онлар бир-биринә јапышараг нәһәнҝ вә фырланан шарлар шәклинә дүшүр. Бу нүвәләр әтрафындакы парчалары өзүнә ҹәзб едәрәк ҝүнү-ҝүндән нәһәнҝләшир. Нәһајәт, Аллаһын гүдрәт вә рәһмәти сајәсиндә Јер планети јараныр.\nДиҝәр бурулғанларда формалашан планетләр Ҝүнәш әтрафында өзүнә јол сечир. Ҝүнәшә ән јахын планет Үтарид, јәни Меркуридир. Меркуридән сонра Зөһрә (Венера), Јер, Мәррих (Марс), Мүштәри (Јупитер), Зүһәл (Сатурн), Уран вә Нептун ҝәлир. Сонунҹусу исә Плутондур.\nАтом нә гәдәр кичикдирсә каинат бир о гәдәр бөјүкдүр. Инсан һеч заман бу өлчүнү дәрк едә билмәјәҹәк. Санијәдә 300 мин км. сүрәтә малик олан ишыг ән јахын улдуздан дөрд ил мүддәтиндә јерә ҝәлиб чатыр. Калифорнијадакы 5м. диаметрли ҝүзҝүјә малик телескоп ишығы јерә 10х10 (8) илә чатан улдузлары мүшаһидә едә билир. Мүасир телескопларла мүшаһидә едилән улдузлары јүз илләр боју сајсаг да гуртара билмәрик. Кәһкәшан о гәдәр әзәмәтлидир ки, узунлуғу јүз мин ишыг илини өтүр. Ән ҝүҹлү телескопларын ҝөрмә мәканында јүз әлли милјондан чох кәһкәшан мөвҹуддур. Ики гоншу кәһкәшан арасындакы мәсафә ики милјон ишыг илидир. Инди өзүнүз фикирләшин ки, телескопун ҝөрмә мәканындан кәнарда нәләр мөвҹуддур! Һәзрәт Әли (ә) бујурур: “Јараныш Аллаһын рәһмәти әһатәсиндәдир. Елә бир рәһмәт ки, јараныш вә инкишаф, хејир вермә вә шәррин дәфи, формалашма вә низам мајасыдыр.”


Q=14	C=0	SS=0	LS=14	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=4	G1=4	G2=4	DLID=az_RU	BODY=Сәуд сүлаләсинин шаһзадәси Муһәммәд бин Салманын Лондона сәфәри етираз аксијасы илә гаршыланды - Фото\nYanvar 28, 2018 - 11:10 PM Хәбәрин коду : 879652 Мәнбә : АБНА – Хәбәр Аҝентлији Link:\nБин Сәлманын Инҝилтәрәјә планлашдырылан зијарәти бир һәфтәдир Инсан Һаглары тәшкилатлары, Мүһарибә вә Силаһларын Јајылмасы Әлејһинә гурумлар тәрәфиндән тәшкил едилән күтләви нүмајишләрлә етираз едилир. Белә ки, үзәриндә "Мүһарибә Ҹинајәткары Мәһәммәд бин Салман Инҝилтәрәдә Гаршыланмыр" јазы олан јүк машынлары нәһәнҝ рекламлары Лондонун күчәләриндә ҝәздирирләр.\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Сәудијјә режиминин вәлиәһди Мәһәммәд бин Сәлманын Инҝилтәрәјә сәфәри, Лондонда баш назирлик бинасы өнүндә етиразла гаршыланды.\nБундан әлавә нүмајишчиләр, Инҝилтәрәдән мүһарибә ҹинајәткарларыны өлкәјә гәбул етмәмәсини тәләб едирләр. Онлар ејни заманда Јәмәндә ҝүнаһсыз мүлки инсанларын ганыны ахыдан Сәудијјә режиминә силаһ ҝөндәрмәјин дајандырмасыны да тәләб едибләр.\nМәлум олдуғу кими, Гәрб дүнјасы бу ҝүнә кими Сәудијјә режиминин Јәмәндә вә с өлкәләрдә төрәтдији ҹинајәтләрә ҝөз јуммагдадыр. Бу режим бу ҝүнә гәдәр Јәмәндә минләрлә ушаг, гадын вә гоҹаны һәлак етмиш, Инҝиләтәрә, гондарма исраил режими вә АБШ-дан алдығы вә мүһарибәдә истифадә едилмәсинә гадаға гојулан силаһлара динҹ сакинләри гәтлиам едир.


Q=7	C=0	SS=0	LS=7	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=7	G1=7	G2=6	DLID=az_RU	BODY=Әхлагсызлығын Сон Һәдди\nБакыда ичкили гадын рәфигәсини балта илә доғрајыб зибиллијә атды – Тәфәррүат\nДәһшәтли гәтл һадисәсини төрәдән Ирина Горлова илә Лјубов Рәһимова рәфигә олублар.\nFevral 18, 2018 - 3:45 PM Хәбәрин коду : 882415 Мәнбә : АБНА – Хәбәр Аҝентлији Азәрбајҹан КИВ-нә истинадла Link:\nФевралын 12-дә Сураханы рајону Бүлбүлә гәсәбәсиндә һадисәнин баш вердији ев әввәлләр мәһкум олунмуш 50 јашлы Иринаја мәхсусдур вә рәфигәси бир мүддәт имиш ки, онунла бирҝә јашајырмыш. Онлар вахташыры ички мәҹлисләри тәшкил едирмиш вә белә мәҹлисләрин бириндә рәфигәләр арасында дава дүшүб.\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Февралын 16-да саат 9:00 радәләриндә Бинәгәди рајону әразисиндә мәишәт туллантылары гутусунда һиссәләрә бөлүнмүш гадын мејити тапылыб. Бинәгәди рајону Азадлыг проспекти 28 үнванынын гаршысындакы зибил гутусунда бәдән һиссәләри тапылан 58 јашлы Лјубов Рәһимоваја аид олдуғу ашкарланыб.\nДәһшәтли гәтл һадисәсини төрәдән Ирина Горлова илә Лјубов Рәһимова рәфигә олублар. Февралын 12-дә Сураханы рајону Бүлбүлә гәсәбәсиндә һадисәнин баш вердији ев әввәлләр мәһкум олунмуш 50 јашлы Иринаја мәхсусдур вә рәфигәси бир мүддәт имиш ки, онунла бирҝә јашајырмыш. Онлар вахташыры ички мәҹлисләри тәшкил едирмиш вә белә мәҹлисләрин бириндә рәфигәләр арасында дава дүшүб.\nЛјубовун ону сөјмәсиндән әсәбиләшән Ирина габ илә онун башына зәрбә ендириб. Рәфигәсинин өлдүјүнү ҝөрән гадын онун мејитини балта илә доғрајараг торбаја јығыб вә такси чағырыб. О, такси илә өлдүрдүјү рәфигәсинин мејитинин һиссәләрини Бинәгәди рајону Азадлыг проспектинә ҝәтирәрәк бурадакы зибил гутусуна атыб.\nПолис тәрәфиндән сахланылан Ирина Горлова мејитин һиссәләрини нијә Бүлбүләдән Азадлыг проспектинә ҝәтирдијини изаһ етмәкдә чәтинлик чәкиб вә пајтахтда тәк бу әразидәки зибиллији таныдығыны дејиб. Лакин сонрадан мәлум олуб ки, Лјубов Рәһимова әввәлләр хејли вахт бу әразидә јашајыб вә Ирина изи итирмәк үчүн онун мејитини һиссәләри бөләрәк бураја ҝәтириб.\nФактла бағлы арашдырмалар давам етдирилир.


Q=13	C=4	SS=0	LS=9	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=16	G1=13	G2=6	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Әл-Мурагибат китабындан бир јарпаг-Ләјләтул-рәғаибин әмәлләри (6)\nӘл-Мурагибат китабындан бир јарпаг-Ләјләтул-рәғаибин әмәлләри (6)\nРәҹәб ајынын илк ҹүмә ҝеҹәсиндән гафил олмајын\nКамил ариф Мирзә Ҹавад Аға Мәлики Тәбризи дәјәрли “Әл-Мурагибат” китабында Рәҹәб ајынын әмәлләри илә бағлы төвсијәләриндә “Ләјләтул-рәғаиб”-ин әмәлләри һаггында јазыр:\nӘҝәр Рәҹәб ајынын биринҹи ҝеҹәси ҹүмә ҝеҹәси олса, јахшы олар ки, салик ләјләтул-рәғаибин әмәлини јеринә јетирсин. Рәсули-әкрәмдән (с) белә рәвајәт олунмушдур: “Рәҹәб ајынын илк ҹүмә ҝеҹәсиндән гафил олмајын. Мәләкләр һәмин ҝеҹәни “ләјләтул-рәғаиб” адландырыр. Онун белә адланмасынын сәбәби одур ки, ҝеҹәнин үчдә бири өтдүкдән сонра ҝөјләрин вә јерләрин мәләкләри һамысы Кәбә вә онун әтрафына топлашыр. Сонра ҝөзләнилмәдән Аллаһ онлара бујурар: “Еј мәним мәләкләрим! Һәр нә истәјирсизсә, Мәндән истәјин.” Мәләкләр дејәрләр: Бизим истәјимиз будур ки, Рәҹәб ајынын оруҹуну тутанлары бағышлајасан.” Мүтәал Аллаһ бујурар: “Бағышладым.”\nЈахшы олар ки, бу һәдиси ешидән кәс бу ҝеҹә мәләкләрә салават ҝөндәрсин, беләликлә тәһијјәт ајәсинин (“Ниса” сурәси, ајә 86) онун өһдәсинә гојдуғу вәзифәни өз ҝүҹү мигдарында јеринә јетирмиш олсун.\nАллаһын рәсулу (с) һәдисин давамында бујурур: “Һәр ким Рәҹәб ајынын биринҹи ҹүмә ахшамы ҝүнү оруҹ тутса, сонра мәғриб вә иша намазлары арасында 12 рәкәт (6 дәфә ики рәкәтли) намаз гылса, һәр ики рәкәтдән сонра салам версә; һәр рәкәтдә 1 дәфә “Һәмд”, 3 дәфә “Инна әнзәлнаһу фи ләјләтил-гәдр” вә 12 дәфә “Гул һувәллаһу әһәд” охуса, намаз гуртардыгдан сонра 70 дәфә десә:Â\n“Әллаһуммә сәлли әла Муһәммәдин-ән-нәбијјил-уммијји вә әла алиһ”\nСонра сәҹдәјә ҝедәрәк 70 дәфә десә:Â\n“Суббуһун гуддусун раббул-мәлаикәти вәр-руһ”\nСонра башыны галдырыб десә:Â\n“Раббиғфир вәрһәм вә тәҹәвәз әммә тәләму иннәкә әнтәл-әлијјул-әзәм”\nСонра јенидән сәҹдәјә ҝедиб 70 дәфә десә,\nСонра Аллаһдан өз һаҹәтини истәсә, Аллаһ онун истәдијини верәр.”\nПејғәмбәр (с) даһа сонра бујурду: “Анд олсун ҹаным онун әлиндә олан кәсә! Аллаһын бәндәләриндән һәр ким бу намазы јеринә јетирсә, Аллаһ онун ҝүнаһларыны бағышлајар, һәтта онун ҝүнаһлары дәнизин диби, гум дәнәләринин сајы, дағларын ағырлығы вә ағаҹларын јарпаглары гәдәр олса да. Бу намазы гылан кәс Гијамәт ҝүнү ҹәһәннәмә лајиг олан 700 нәфәр гоһумуна шәфаәт едә биләҹәк.Â\nКим бу намазы гылса, Аллаһ-тәала онун гәбринин илк ҝеҹәсиндә бу намазы ән ҝөзәл сурәтдә, ачыг вә парлаг үзлә онун јанына ҝөндәрәр. О намаз ајдын диллә она дејәр: “Еј мәним һәбибим сәнә мүждә олсун ки, һәр бир чәтинликдән ниҹат тапдын.” О кәс дејәр: “Сән кимсән? Анд олсун Аллаһа, мән сәнин үзүндән даһа ҝөзәл бир үз ҝөрмәмишәм вә сәнин ијиндән даһа ҝөзәл бир гоху ијләмәмишәм.” О дејәр: “Мән сәнин филан ил, филан ај, филан ҝеҹә, филан јердә гылдығын намазын савабыјам. Бу ҝеҹә сәнин јанына ҝәлмишәм ки, сәнин һаггыны јеринә јетирим, тәнһа галдығында сәнә мунис олам, горхуну сәндән ҝөтүрүм. Гијамәт ҝүнү сур үфүрүлдүкдә мән сәнин башына көлҝә салаҹам. Мөвлан тәрәфиндән олан хејирләрин һеч бирини әлдән вермәјәҹәксән.”\n“Әл-Мурагибат”, сәһ, 120-122


Q=18	C=10	SS=6	LS=6	PS=0	DC=6	LC=0	SD=0	BS=5	G0=108	G1=88	G2=65	DLID=az_RU	BODY= Вәһј алмасы иддиасында оланын (пејғәмбәрин рисаләтинә вә вәһјинә) сөзүнә инаныб - инанамамағын мејары нәдир вә доғру илә јаланы неҹә ајырмаг олар? - Cavablar xəzinəsi - açılmasında məqsəd İslama aid suallara cavab vermək olmuşdur\nSaytın kodu fa1040\tArxiv kodu 8878\n1. Вәһј лүғәтдә “бир мәтләбин сүрәтлә вә ҝизлин шәкилдә өтүрүлмәсинә” дејилир. Амма дини терминдә вәһј, “пејғәмбәрләрә мәхсус бир дәрк вә шүурдур ки, Аллаһ-тааланын кәламыны васитә, јахуд васитәсиз шәкилдә алмаға” аид олур;\n2. Вәһј сөзү лүғәти мәнасында тәкҹә пејғәмбәрләрә јох, бәлкә дә гејри-пејғәмбәрләрә вә һәтта, һејванлара вә биткиләрә вә с.. аид олур. Мисал үчүн, Гуранда һәзрәти Мусанын (әлејһиссалам) анасына олунан илһам, фитри ишләрдә өзүнә јува гурмагдан өтрү бал арысына, јахуд варлыг аләминдә сабит ишләрдә јер вә ҝөјләрә вәһј олунмасы кими мөвзулары гејд етсәк олар;\n3. Вәһј иддиасында олан бәзи арифләрин дә мәгсәди вәһјин һәмин лүғәт мәнасы вә ја гәлби илһам нәзәрдә тутулур чүнки, дини терминдә олан вәһј пејғәмбәрләрә мәхсусдур;\n4. Пејғәмбәрлик вә шәриәт саһиби олдуғуну ыә вәһј алдығыны иддиа едән шәхсин сөзүнүн доғрулуғу онун мөҹүзәси илә исбат олунур;\n5. Мөҹүзә харигүладә бир әмәл олуб бәшәрин гүдрәтиндән хариҹдәдир, тәлим вә охумагла әлә ҝәлән бир әмәл дејилдир. Пејғәмбәрлик иддиасында олан шәхс бу әмәли өз рисаләтини вә иддиасыны исбат етмәкдән өтрү мүбаризәјә дәвәтлә јанашы башгаларына ҝөстәрир. Мәсәлән, һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) әсасынын әждаһа олмасы, Исанын (әлејһиссалам) өлүләри дирилтмәси, јахуд, Пејғәмбәримизин (сәләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) инанмајанлары Гуран кими бир китабы ҝәтирмәләринә дәвәт етмәсини гејд етмәк олар. Бу сәбәбдән һәр кәс харигүладә ишләр ардынҹа олса, амма һеч бир иддиа етмәсә, бу әмәл мөҹүзә сајылмыр, кәрамәт вә саир.. .. һесаб олур. Һәмчинин, әҝәр белә бир шәхсин әмәли иддиасы илә ујғун олмаса да о әмәл мөҹүзә сајылмаз;\n6. Мөҹүзәнин вәһј вә пејғәмбәрлик иддиасындан өтрү сүбут олмасы јолу будур ки, һәм мөҹүзә вә һәм вәһј, һәр икиси харигүладә вә гејби әмәлләрдәндир. Амма вәһј елә бир әмәл дејил ки, башгалары ону мүшаһидә едә билсин вә вәһј мәләјини ҝөрмәк пејғәмбәрдән башга һеч ким үчүн мүмкүн дејил. Бу сәбәбдән дә пејғәмбәрләр өз мөҹүзәләри илә исбат едибләр ки, архаландыглары јер илаһи вә гејби гүдрәтдир. “Мисалын мүмүкүн вә гејри-мүмкүн олмсында һөкм бирдир”, ганунуна әсасән белә нәтиҹә алмаг олар ки, пејғәмбәрләрин вәһј алмалары һаггында олан иддиалары тамамилә доғру вә дүзҝүндүр.\n7. Јаланчы пејғәмбәрлик иддиасында оланын әваситәси илә мөҹүзәнин баш вермәси гејри-мүмкүндүр. Чүнки, онун иддиасы Аллаһ-тааланын һикмәт вә һидајәти илә тәзад тәшкил едир вә белә инсанын әлиндә мөҹүзәнин олмасы инсанларын јолларыны азмасына сәбәб олар. Ән азы она ҝөрә ки, инсанларын вәзифәси пејғәмбәрлик иддиасыны едәнин сөзүнү гәбул етмәкдирсә, белә шәхсләрин јаланчы пејғәмбәрлик иддиалары ҹәмијјәтдә һәрҹ-мәрҹлијә вә вәһј мәсәләсиндә чашгынлыға сәбәб ола биләр, јахуд да бүтүн пејғәмбәрләрин иддиаларыны үмумијјәтлә гәбул етмәмәклә нәтиҹәләнәр. Бу да илаһи елчиләрин ҝөндәрилмәсиндән олан һәдәфлә ујғун ҝәлмир. Мәсәләнин һәлли бундадыр ки, Аллаһ-таала тәрәфиндән јаланчы вә доғру пејғәмбәрләри бир-бириндән ајырмагдан өтрү мејар олмалыдыр ки, о мејар да һәмин мөҹүзәдир.\n8. Пејғәмбәрлијин доғрулуғуну исбат етмәк үчүн башга јоллар да вардыр, о ҹүмләдән, вәһјин тәнагүз олмасыны арашдырмагдан өтрү онун маһијјәтини арашдырмаг вә һәмчинин, онун маһијјәтининин бәшәрин әгли вә фитрәти илә ујғун олмамасы, диҝәр мејарлардардыр. Демәли, вәһј ады илә иддиа олунан, амма әглин сөзсүз гәбул етдији ганунларла мүхалиф олан “вәһј” тамамилә јаландыр. Неҹә ки, әҝәр бир вәһјин ҹүмләләри ичәрисиндә, јахуд ики вәһј арасында бир-биринә зидд мәтләбләр оларса, бу пејғәмбәрлик иддиасынын јалан олмасына дәлилдир.\n9. Пејғәмбәрлик иддиасында оланын шәхси һәјатыны арашдырмаг, әхлаг вә руһи ҹәһәтләрини јохламаг мәлум едә биләр ки, белә бир шәхс өз сөзүндә вә иддиасында нә гәдәр доғру, јахуд јалан данышыр.\n10. Өз мүасири олан пејғәмбәри танытдырмасы вә ја өзүндән сонра ҝәләҹәк пејғәмбәри елан етмәси пејғәмбәрлик иддиасында оланы танымагдан өтрү башга бир васитәдир.\n“Вәһј” сөзүнүн лүғәтдә вә дини терминолоҝијада ајры-ајры мәналары вар. Вәһј лүғәтдә “бир мәтләбин сүрәтлә вә ҝизлин шәкилдә өтүрүлмәсинә” дејилир вә “гәлби илһама” да аид олур. Амма дини терминолоҝијада (әгли тәфәккүрә јох) “батини дәрк вә хүсуси шүура дејилир вә хүсуси илаһи диггәтдә гәрар тутан (пејғәмбәрләрдән) башга һеч бир бәшәр өвлады үчүн мүмкүн дејил.\nҺәмчинин, вәһји заһири һисс үзвләри илә дә һисс етмәк олмаз.”\nВәһјин лүғәтдәки мәнасы тәкҹә ади инсанлара јох, бәлкә дә башга ҹанлылара һәтта, заһирдә идрак гүввәси олмајан биткиләрә дә аид олур. Белә ки, Гуранда фитри мејлә әсасән бал арысына јува гурмаг вә бал һазырламаг јолу Аллаһ-таала тәрәфиндән вәһј олунмуш кими ачыгланыр. Јахур, Мусанын (әлејһиссалам) анасына оғлуна ниҹат вермәкдән өтрү ону сандыға гојуб Нил чајына атмасы вәһј олдуғу билдирилир. Һәмчинин, Аллаһ-тааланын ҝөјләрә вә јерә дә вәһј етмәси ачыгланыр.\n“Вәһј” иддиасыны едән арифләрин вәһј сөзүндән мәгсәдләри исә һәмин лүғәви мәнасында ишләнән, гәлби илһам, бир нөв кәшф вә шүһуддур.\nИбн Әрәби јазыр: ....”Вәһјин вәһј олунанын нәфсинә һакимијјәти онун өз нәфсинә олан ихтијарындан чох мөһкәмдир. Гуранда Аллаһ-таала бујурур: “Биз она (инсана) шаһ дамарындан да јахыныг!” Бәс еј дост! Һәр вахт ҝүман етсән ки, Аллаһ сәнә вәһј едиб өз нәфсинә диггәт ет, ҝөр өз нәфсиндә бу мөвзуја шүбһә вә мүхалифәт һалы вар, ја јох? Әҝәр нәфсиндә бу мөвзуда һәлә дә тәфәккүр вә тәһлил етмәјә јер варса бил ки, сәнә һеч бир вәһј олунмамышдыр, амма сәнә чатан шеј сәни бүтүнлүклә өзүнә табе етмишсә, кор вә кар етмишсә, сәнин нәфсинлә тәфәккүр вә тәдбиринин арасында һеч бир бош јер галмајыбса вә өз фәрманыны там шәкилдә сәнә бәјан едибсә, бил ки, сәнә вәһј (илһам) ҝәлмишдир.” Әлбәттә, бу мөвзуда чох сөз вар ки, бу бәһсдә һамысыны ачмаға имкан јохдур. Јалныз, ариф вә һикмәт саһиби олан фәгиһләрдән биринин сөзү илә кифајәтләнирик. Сәдрил-Мүтәллиһин Ширази (рәһмәтуллаһ) өзүнүн Мәфатиһул-гејиб китабында елм әлә ҝәтирмәјин (кәсб, тәлим, бәхшиш вә тәшвиг бәһси) јолларыны ачыгладыгдан сонра јазыр: “Илаһи елм ики јолла биринҹи, вәһј, икинҹиси исә илһам васитәси илә олур.” Сонра јазыр “...сөзүн гысасы, илһам нөвүндә Пејғәмбәрләр (әлејһимуссалам), гејри-пејғәмбәрләр вә өвлијалар мүштәрәкдирләр амма, вәһј пејғәмбәрләрә мәхсусдур. Чүнки, шәриәт вә рисаләт онларын өһдәсиндәдир.” Бәһсин ардында вәһјлә илһамын фәргиндә сөзүн чатдырылмасы васитәсинин мүһүм рол ојнадығыны бәјан едир. Диҝәр алимләрдән Гејсәри дә Ибн Әрәбинин Фусусул-һикәм китабынын мүгәддимәсиндә вәһјлә илһамын фәргләрини ачыглајыр вә сонра јазыр: “ ... вәһј пејғәмбәрләрә мәхсусдур.....илһам вилајәтин хүсусијјәтләриндәндир вә ..”\nБеләликлә, ола биләр, һәр заманда кимсә вәһј иддиасында олсун, амма билмәк лазымдыр ки, белә шәхсләрин вәһјдән мәгсәди пејғәмбәрлик иддиасы иләдир, јахуд, ирфан аләминдә баш верән илһам вә шүһуд һаләтиндәндир? Икинҹи фәрздә о пејғәмбәр јох, бәлкә дә бир арифдир вә бу һагда сөзүнү исбат етмәкдән өтрү лазым олан шәраитләр вар ки, онлара башга китабларда мүраҹиә едә биләрсиниз.\nАмма, әҝәр иддиа олунса ки, Аллаһ-таала тәрәфиндән вәһј олунуб вә пејғәмбәрлик иддиасы олунса, онда кәлами бәһс гаршыја чыхыр вә һәр һансы бир пејғәмбәрин танынмасы јолу нәдир, әсл пејғәмбәрлә јаланчы иддиачылары неҹә ајырмаг олар?\nЗаһирдә белә нәзәрә ҝәлир ки, суал верәнин мәгсәди будур ки, доғру пејғәмбәрләрин танынмасы јоллары ачыглансын. Онда суалы белә вермәк лазымдыр ки, әҝәр кимсә пејғәмбәрлик иддиасы етсә, онун иддиасынын доғрулуғу һансы јолла исбат олунур?\nҺәр кәс Аллаһ-таала тәрәфиндән вәһј алмасыны, пејғәмбәрлик вә шәриәт иддиасы едәрсә, бу иддиасына Аллаһ-таала тәрәфиндән дәлил вә әламәт ҝөстәрмәлидир. Чүнки, вәһј диҝәрләри үчүн мүшаһидә олунмаздыр. Вәһј мәләјини дә пејғәмбәрдән башга кимсә ҝөрмүр вә ондан кимәсә дә әламәт заһир олмур. Бу ҝөрүнмәјән харүгаләдә әмәлин исбаты үчүн башга бир әмәлә еһтијаҹ вар вә бу да мөҹүзәдир. Бунунла да мөҹүзәни ҝөрән инсанлар баша дүшәрләр ки, пејғәмбәрлик иддиасында олан шәхс фөвгәладә илаһи бир гүдрәтә бағлыдыр вә пејғәмбәр гејри-ади вә гејри-мадди гүдрәтә архајын олмагла она вәһј назил олур. Онун Аллаһла әлагәси вар. Мөҹүзә саһиби елә бир әмәл ҝөстәрә биләр ки, дүнјада һеч кәс о иши ҝөрә билмәз вә һамы да онун сөз гәбул едәр.\nБу ачыгламадан мәлум олур ки, һәр бир үммәт онлара ҝөндәрилән пејғәмбәрдән мөҹүзә тәләб етмишдир. Онларын бу истәкләри јериндә вә һагг бир әмәл иди вә пејғәмбәрләр дә Аллаһ-тааланын изни илә онларын истәјини гәбул едиб, мөҹүзә ҝөстәрмишләр. Гуранда охујуруг: “Анд олсун ки, Биз пејғәмбәрләримизи ачыг-ашкар дәлилләрлә (мө’ҹүзәләрлә) ҝөндәрдик. Биз онлара бирликдә (Аллаһын һөкмләрини билдирән сәмави) китаб вә әдаләт тәрәзиси (шәриәт) назил етдик ки, инсанлар (бир-бири илә) әдаләтлә рәфтар етсинләр.”\nМөҹүзә нәдир? Мөҹүзәјә мүхтәлиф тәрифләр верибләр. Бәзи хүсуси гејдләрә ҝөз јуммагла мөҹүзәнин тәрифиндә демәк олар ки, бу елә бир харигүладә әмәлдир ки, ону јалныз Аллаһ-тааланын ҝөндәрликләри һәјата кечирә биләрләр. Бәшәр бүтүн гүввәсини ҹәмләшдирсә дә елә бир мөҹүзәни ҝәтирә билмәз.\nМөҹүзәнин тәрифини нәзәрә алмагла онун бир нечә хүсусијјәтини дә әлә ҝәтирмәк олар: Биринҹи; адындан мәлум олдуғу кими мөҹүзә елә бир әмәл олмалыдыр ки, башгаларыны елә бир иши ҝөрмәкдә аҹиз гојсун; јәни, бәшәрин гүдрәт, елм, тәһсил вә тәлиминдән хариҹдә олсун. Икинҹи, мөҹүзә елә бир шәкилдә олмалыдыр ки, пејғәмбәрин гаршысындакылар гәти билсинләр ки, белә бир әмәли бәшәр гүдрәти едә билмәз вә һеч вахт мәғлуб, јахуд батил олмаз....\nМисал үчүн, һәзрәт Исанын (әлјеһиссалам) өлү дирилтмәси мөҹүзәсини ҝөстәрмәк олар ки, бу мөҹүзә һәм башгаларыны елә бир әмәли иҹра етмәкдә аҹиз гојур, һәм харигүладә, һәм пејғәмбәрлик иддиасы вә шәриәтлә бирликдә һәм дә мәғлуб едилмәздир. Белә әмәлләрин пејғәмбәрләр тәрәфиндән баш вермәси о мәнададыр ки, гејри-ади әмәл олан вәһјин дә тәһәггүг тапмаг габилијјәти вар. Мәшһур “имкан олан вә олмајан шејдә һөкмүн әлә ҝәлмәси јолу бирдир” ганунуна әсасән нәтиҹә ала биләрик ки, гејби бир гүдәрәтлә әсанын әждаһаја чеврилмәси әсас верир ки, Аллаһ-тааланын да сөзүнү гејбдән алмаг олар. Инсан һәм өзү она елм тапа биләр вә башгаларына да чатдыра биләр.\nБеләликлә, пејғәмбәрлик иддиасында оланын сөзүнүн доғрулуғуну исбат етмәкдән өтрү ән мүһүм јол мөҹүзәдир. Пејғәмбәрлик иддисы едәнин мөҹүзә ҝәтирмәси илә она иман ҝәтириб, сөзләрини вә дәвәтини гәбул етмәк олар. Әслиндә мөҹүзә бир мөһкәм дәлилдир ки, һөҹҹәти инсанлара тамам едир вә бунунла да пејғәмбәрләрин дәвәтләринә иман ҝәтирмәјәнләрин бәһанәләринин гаршысыны алыр.\nОла биләр, бу мөвзуда суал олунсун ки, јалан иддиа едән пејғәмбәрдән мөҹүзәнин баш вермәси гејри-мүмкүндүрмү? Ҹавабында демәк олар ки, бу әмәлин әгли ҹәһәтдән гери-мүмкүн олмасыны иддиа едә билмәсәк дә, Аллаһ-тааланын һәким, меһрибан вә һидајәт едән кими бәјәнилмиш сифәтләри дәлаләт едир ки, Аллаһ-таала инсанларын дүз јолдан азмамалары үчүн мөҹүзәни јаланчы пејғәмбәрлик иддиасы едән бир инсана вермәз. Башга сөзлә десәк, ја һәр пејғәмбәрлик иддиасы едәнин сөзүнү ешидиб она иман ҝәтирмәлијик вә бунунла да пејғәмбәрлик иддиасы едәнләрин чохлуғу илә ҹәмијјәтдә һәрҹ-мәрҹлик вүҹуда ҝәләр, ја да һеч бир пејғәмбәрин сөзүнү вә иддиасыны гәбул етмәјәк вә бу да, инсанларын һидајәтинә вә иман ҝәтирмәк олан илаһи һәдәфә зиддир. Јахуд да доғру пејғәмбәрләри танымагдан өтрү мүәјјән бир јол вә ганун олмалыдыр. Бу јолда бундан ибарәтдир ки, садиг пејғәмбәрләр мөҹүзә ҝәтирмәклә јаланчылардан ајрылсын вә нәтиҹәдә, бунун васитәси илә бәшәријјәтин ниҹат вә сәадәти тәмин олунсун.\nБу сәбәбдән бәзи кәлам алимләри пејғәмбәрләри танымаг јолуну јалныз мөҹүзә васитәси илә олмасыны сөјләјирләр. Там әминликлә дејә биләрик ки, доғру пејғәмбәрләри танымагдан өтрү ән мүһүм вә ән бәјәнилмиш јол мөҹүзә јолудур, амма буна бахмајараг, башга јоллар да пејғәмбәрләрин иддиасынын доғрулуғуну исбат етмәкдән өтрү вардыр. Онлардан ән мүһүм сајыланы алынмыш вәһјин мөвзусунун нә дәрәҹәдә доғрулуғу вә зиддијјәт тәшкил етмәмәси, бәшәрин әгл вә фитрәти илә нә гәдәр ујғун олмасыны арашдырмагдыр. Јәни, әҝәр бир нәфәр шәриәт вә пејғәмбәрлик иддиасы илә вәһј алмасыны иддиа етсә лакин онун сөјләдикләри бәшәр әглинин гәти шәкилдә гәбул етдији әгли ганунлар вә пак фитрәти илә ујғун олмаса, онун иддиасынын јалан олдуғу ашкарланар. Һәмчинин, әҝәр пејғәмбәрин ачыгладығы мәсәләләрин арасында бир-биринә зидд вә бир-бирини инкар едән мәтләбләр варса, бу о шәхсин иддиасынын јалан олмағына дәлил ола биләр. Неҹә ки, Гуран-Кәримдә охујуруг: “Oнлaр Гур’aн бaрəсиндə (oнун Аллaһ кəлaмы oлмaсы һaггындa) дүшүнмəзлəрми? Əҝəр o, Аллaһдaн гeјриси тəрəфиндəн oлсaјды, əлбəттə, oндa чoxлу зиддијјəт (иxтилaф, ујғунсузлуг) тaпaрдылaр.”\nЈаланчы пејғәмбәри танымағын јолларындан бири дә онун шәхси һәјатыны арашдырмагдыр. Әҝәр пејғәмбәрлик иддиасында олан шәхс өзү өз иддиасына әмәл етмирсә, сөзүндә јаланчылыг варса, јахуд хошаҝәлмәз әмәлләр едирсә, исанларын мал вә намусунда ҝөзү варса, һакимлик вә башчылыг мәһәббәти онда чохдурса вә с....бүтүн бу сифәтләрин һамысы иддиачынын јаланчы олмасыны тәсдигләјир вә белә сифәтләр пејғәмбәрлик мәгамы илә ујғун дејилдир.\nПејғәмбәри танымағын јолларындан бири дә өзүндән әввәлки вә сонракы пејғәмбәри инсанлара танытдырыб мүждәләмәкдир. Бәзән бу ҹүр һал мөҹүзәсиз дә инсанларын она инанмасына кифајәт едир. Бахмајараг ки, бу һаләтдә олан пејғәмбәр өзүндән әввәлки, јахуд, өз әсриндә олан пејғәмбәрин мөҹүзәсинә дә архаланмалыдыр.\nБәзи вахтлар бир әсрдә бир нечә пејғәмбәр ҝөндәрилир вә онлардан биринин мөҹүзәси диҝәр пејғәмбәрләр вә онларын доғрулуғуна кифајәтдир. Мисал үчүн, һәзрәт Ибраһим (әлејһиссалам) Лут пејғәмбәрлә (әлејһиссалам) бир әсрдә олуб вә бу заман һәзрәт Ибраһимин (әлејһиссалам) пејғәмбәрлији инсанлара исбат олурса, о да һәзрәт Лутун (әлејһиссалам) пејғәмбәрлијини тәсдигләјирсә, Лутун (әлејһиссалам) пејғәмбәрлији бүтүн инсанлара артыг исбат олунмуш сајылыр. Инсанлар бу јолла икинҹи пејғәмбәрин пејғәмбәрлијинә инаныр вә онун да Аллаһ-таала тәрәфиндән олдуғуна иман ҝәтирирләр.\nӘзәмәтли Ислам Пејғәмбәринин (сәләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) дә пејғәмбәрлији мөҹүзәсиндән әлавә, кечмиш пејғәмбәрләр дә о Һәзрәт һаггында чохлу мүждәләр вермиш вә бу бәшарәтләр о гәдәр ајдын олмушдур ки, бир дәстә кечмиш пејғәмбәрләрин мүждәләринә әсасән, Ислам Пејғәмбәрини (сәләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) өз өвладларыны таныдыглары кими таныјырмышлар. Гуранда бу һагда охујуруг: “Китaб (Төврaт вə Инҹил) вeрдијимиз шəxслəр oну (Муһəммəди) өз oғуллaрыны тaныдыглaры кими тaныјырлaр. (Бунa бaxмaјaрaг) oнлaрын бир гисми, шүбһəсиз ки, һəгигəти билə-билə ҝизлəдир.” Ислам Пејғәмбәри (сәләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) пејғәмбәрлијә сечилмәздән әввәл һәзрәт Иса (әлејһиссалам) Пејғәмбәрин (сәләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) мүбарәк адыны өз мүасирләринә мүждә вермишдир. Гуранда охујуруг: “Ону да хатырла ки, бир вахт Мәрјәм оғлу Иса белә демишди: "Еј Исраил оғуллары! Һәгигәтән, мән өзүмдән әввәл назил олмуш Төвраты тәсдиг едән вә мәндән сонра ҝәләҹәк Әһмәд адлы бир пејғәмбәрлә (сизә) мүждә верән Аллаһын елчисијәм!" Сонра (Мәһәммәд әлејһиссәлам) онлара ачыг-ашкар мө’ҹүзәләр ҝәтирдикдә онлар: "Бу, ачыг-ајдын сеһрдир!" - дедиләр.”\nСөзүн сонунда буну гејд едирик ки, Ислам Пејғәмбәри (сәләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) һаггында Төврат вә Инҹил китабларында олан сифәт вә хүсусијјәтләринин мөвзусунда олан мүждәләр дә илаһи пејғәмбәрләри танымағын башга бир јолудур. Гуран ајәләри буну ачыг шәкилдә тәсдигләјир. Аллаһ-таала Гуранда бујрур: “O кəслəр ки, əллəриндəки Төврaтдa вə Инҹилдə (aдыны, вəсфини вə əлaмəтлəрини) јaзылмыш ҝөрдүклəри Рəсулa-үмми (һeч кəсин јaнындa oxујуб eлм өјрəнмəмиш вə јa мəккəли) пeјғəмбəрə тaбe oлурлaр.” Һәмчинин, бәзи ајәләр дә буна дәлаләт едир.\nИслам Пејғәмбәри (сәләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) һаггында бу мөвзу барәсиндә даһа чох мәлумат алмагдан өтрү бу һагда јазылмыш Төврат вә Инҹил киатбарынын шәрһләринә баха биләрсиниз.\n Бах мөвзу: Вәһј вә онун кејфијјәти.\n Рағиб Исфаһани, Мүфрәдат, “вәһј” кәлмәси.сәһ.515.\n Әлламә Тәбатәбаи, сејјид Мәһәммәд, Әл-Мизан фи тәфсирил-Гуран, ҹ.2;сәһ.159, чап, Дарул китабил- исламијјә.\n Нәһл сурәси, 68.\n Таһа сурәси, 38; Гәсәс сурәси, 7.\n Фуссиләт сурәси, 11, 12; Зилзал сурәси, 5.\n Ибни Әрәби, Муһијәддин, Футуһатил-Мәккијјә, ҹ.2;сәһ.78, чап Дарул-әрәбијјәтил-кубра, Мисир.\n Сәдрил-Мүтәллиһин Ширази, Мәфатиһул-гејб, ҹ.1; сәһ.221,224.\n Һәмин мәдрәк, сәһ.224.\n Гејсәри, Ибн Әрәбинин Фусусул-һикәм китабына мүгәддимә, једдинҹи фәсл, тәнбеһ.\n Һәдид сурәси, 25.\n Ҹаваб Амули, Әбдуллаһ, Гуранын мөвзу үзрә тәфсири, ҹ.1; сәһ.89.\n Әлламә Тәбатәбаи, сејјид Мәһәммәд, Әл-Мизан фи тәфсирил-Гуран, ҹ.1;сәһ.74, чап-2, Дарул китабил- исламијјә, теһран, 1389.\nО шејдә ки, мүмүкүн олан вә олмајан әшјаларын һөкмү бирдир. Бу фәлсәфи бир ганун олуб мүхтәлиф мөвзуларда ишләнир. Бу ганунун мөвзулары вә изаһы илә даһа јахындан таныш олмагдан өтрү бахын: Гулам Һүсјен Ибраһими Динани, Ислам фәлсәфәсиндә үмуми ганунлар, ҹ.1; сәһ.208.\n Әбдүрразиг Разиги, Иман сәрмајәси, сәһ.85; Мүзәффәр, Шејх Мәһәммәд Рза, Имамијјә әгидәләри, сәһ.77, икинҹи фәсл, пејғәмбәрлик.\n Бу мәсәләјә диггәт јерирмәк лазымдыр ки, ола билсин, бүтүн әсрләрдә инсанларын һамысы һансыса мөвзунун инсанын сағлам әгли вә пак фитрәти илә ујғун олмадығыны дәрк дә билмәсинләр, һәтта, бәзи пејғәмбәрләрин ҝәтирдикләри бәзи мәсәләләрдә әгл ону дәрк етмәкдән аҹиздир, јахуд һамынын фитрәтиндә белә бир дәрк гүввәси јохдур. Һалбуки, инсанлара өз дәлилләрини тамамламагдан өтрү пејғәмбәрләрин ҝәтирдикләри мәсәләләр там ајдын вә һамыныны баша дүшдүјү сәвијјәдә олмалыдыр; Мисбаһ Јәзди, Мәһәммәд Тәги, Гуран маарифи, ҹ.4 вә5; сәһ.66-69.\n Ниса сурәси, 82.\n Мисбаһ Јәзди, Мәһәммәд Тәги, Гуран маарифи, ҹ.4 вә5; сәһ.71\n Бәгәрә сурәси, 146; Әнам сурәси, 20; Әлламә Тәбатәбаи, сејјид Мәһәммәд, Әл-Мизан фи тәфсирил-Гуран, ҹ.1; сәһ,326,327; ҹ.7; сәһ.40-41, ҹ.8; сәһ.278-282.\n Сәф сурәси, 6.\n Әраф сурәси, 157.\n Фәтһ сурәси, 29, Шүәра сурәси, 197, вә с..;Әлламә Мәҹлиси, Биһарул-Әнвар, ҹ.15; сәһ.174-248.\n Әлламә Мәҹлиси, Биһарул-Әнвар, ҹ.15; сәһ.174-248; Јуһанна Инҹили, баб.14; бәнд.16-30; баб.15, бәнд 26; Барнаба Инҹили, баб.39, 41, 44, 54, 55 вә 136 вә ...\n4651 Qədim kəlam 2007/06/07\n3124 Qədim kəlam 2017/05/22\n4702 Qədim kəlam 2010/12/18\n12103 Qədim kəlam 2007/06/07\n4813 Qədim kəlam 2011/03/06\n7281 Qədim kəlam 2009/05/10\n8471 Qədim kəlam 2013/05/26\n6542 Qədim kəlam 2011/05/09\n5278 Qədim kəlam 2011/09/25\n7424 Qədim kəlam 2008/07/02\n7561 Nizamlar hüquq və əhkam\n4256 Quran elmləri\n5368 Nizamlar hüquq və əhkam\n5403 Nəzəri irfan


Q=10	C=0	SS=0	LS=10	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=8	G1=4	G2=2	DLID=az_RU	BODY=Aprel 29, 2018 - 6:14 AM Хәбәрин коду : 891306 Мәнбә : Ејвазов Арзунун Фејсбук сәһифәси Link:\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, бу ҝүнләрдә шәрләнәрәк һәбс олунан Гум Елми Һөвзәсинин тәләбәси Шамхал Ејвазовун атасы оғлунун һәбси илә бағлы Азәрбајҹан халгына мүраҹиәт едиб.\nМүраҹиәтдә о хаһиш едиб ки, оғлу илә бағлы она МҮБАРӘК ОЛСУН! Демәјини хаһиш едиб.\nМәтнин там һиссәсини зијарәтчиләримизин диггәтинә чатдырырыг:\nӘзиз Гардаш вә Баҹылардан аҹизанә хаһишим вар. Сөзүн һәгиги мәнасында мөмин оғлум ШАМХАЛ (биз она ушаглыгдан Мәһәммәд демишик) шәрләнәрәк тутулуб. Мәнә сәбрли ол јох, МҮБАРӘК ОЛСУН ДЕЈИН! Аллаһ јолунда әзијјәт һамыја нәсиб олмур. Мөмини наркотика илә шәрләјән гансыз ону өлдүрә дә биләр. Шәһадәт хәбәри дә ҝәлсә МҮБАРӘК ОЛСУН сөјләјин. Әзизсиз, сизин варлығыныз Аллаһын бөјүк лүтфүдүр.


Q=14	C=0	SS=0	LS=14	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=1	G1=1	G2=1	DLID=az_RU	BODY=İyul 9, 2018 - 6:13 PM Хәбәрин коду : 901074 Мәнбә : Дејерлер Спутник-ә истинадән Link:\nЧинин хариҹи ишләр назири Ванг Ји Чиндә олан Әрәб Бирлијинин баш катиби Әһмәд Әбу Гајт илә ҝөрүшдә Чинин Фәләстин мәсәләсинә вә Фәләстин халгынын гануни һагларына ҝүҹлү бир шәкилдә дәстәјини давам етдирдијини билдириб.\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Чинин дөвләт мүшавири вә хариҹи ишләр назири Ванг Ји өлкәсинин Фәләстин мәсәләсинә вә Фәләстин халгынын гануни һагларына ҝүҹлү бир шәкилдә дәстәјини давам етдирдијини сөјләјиб.\nӘрәб Бирлијиндән верилән јазылы ачыгламаја ҝөрә, Авропа-Чин Әмәкдашлыг Форумунун 8-ҹи Назирләр Топлантысында иштирак етмәк үчүн Чиндә олан Әрәб Бирлијинин баш катиби Әһмәд Әбу Гајт Чинин хариҹи ишләр назири Ванг Ји илә ҝөрүшүб.\nҜөрүшдә Чин илә әрәб өлкәләри арасындакы сијаси, игтисади вә мәдәни әмәкдашлығыны инкишаф етдирмәк јоллары илә јанашы, Фәләстин, Сурија, Ливија вә Јәмәндә баш верән сон просесләр мүзакирә олунуб.\nВанг Ји Чинин Фәләстин мәсәләсинә вә Фәләстин халгынын гануни һагларына ҝүҹлү бир шәкилдә дәстәјини давам етдирдијини билдириб. Чинли назир, һәмчинин өлкәсинин үмумијјәтлә бүтүн Јахын Шәргин тәһлүкәсизлик вә сабитлијә говушмасына бөјүк әһәмијјәт вердијини гејд едиб.\nӘрәб Бирлијинин баш катиби Әбу Гајт да Чинин башда Фәләстин мәсәләси олмагла, әрәб өлкәләринин приоритет мәсәләләринә, бејнәлхалг мәсәләләрдә вердији мүсбәт дәстәјини тәгдир етдијини сөјләјиб.


Q=11	C=5	SS=5	LS=5	PS=5	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=8	G1=6	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Инсан нијә өлүр? | Мүгәддәс Јазылара аид суаллар\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Гвинеа-Биссау креолу Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Литва Македонија Малта Мјанма Непал Нидерланд Норвеч Самоа Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) адангме албан алман амһара аракуан ассам африкаанс бамана бикол болгар венда га газах ган гырғыз дхолуо еве ермәни естон ефик зулу ибан ибо иврит илок инҝилис исланд исоко испан италјан кикамба кикујју кинјаруанда кирунди кореја коса латыш лингала луганда малагаси малај малајалам маҹар монгол нзема осетин пангасинан папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) полјак португал румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен сранан-тонго суаһили тагалог таи тамил татар тви телугу тив тсонга тумбука түрк фарс фин франсыз хорват чех чибемба читонга чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һауса һилигајнон һинд әрәб\nИнсанларын бу суалла марагланмасы тәбиидир, хүсусилә әзизләрини итирәндә. Мүгәддәс Китаб дејир: «Өлүм доғуран нештәр ҝүнаһдыр» (1 Коринфлиләрә 15:56).\nНәјә ҝөрә һамы ҝүнаһ ишләдир вә өлүр?\nИлк инсанлар олан Адәмлә Һәвва Аллаһын сөзүндән чыхдыглары үчүн һәјатларыны итирдиләр (Јарадылыш 3:17—19). Өлүм онларын «һәјат мәнбәји» олан Аллаһа гаршы үсјан галдырмаларынын нәтиҹәси иди (Мәзмур 36:9; Јарадылыш 2:17).\nАдәм гүсур олан бу ҝүнаһы бүтүн нәслинә өтүрдү. Мүгәддәс Китабда дејилир: «Ҝүнаһ бир адам васитәсилә, өлүм дә ҝүнаһ васитәсилә дүнјаја ҝирдији кими, өлүм бүтүн адамлара кечди, чүнки һамы ҝүнаһ ишләјиб» (Ромалылара 5:12). Инсан ҝүнаһ ишләтдији үчүн өлүр (Ромалылара 3:23).\nӨлүм неҹә арадан галдырылаҹаг?\nАллаһ вәд едир ки, тезликлә «өлүмү әбәди олараг јох едәҹәк» (Јешаја 25:8). Анҹаг бунун үчүн О, илк нөвбәдә, онун көкүнү, јәни ҝүнаһы арадан галдырмалыдыр. О, буну «бәшәријјәтин ҝүнаһыны јујан» Иса Мәсиһ васитәсилә едәҹәк (Јәһја 1:29; 1 Јәһја 1:7).\n«Һәјат китабында» кимләрин адлары јазылыб?\nӨлүм горхусунун өһдәсиндән неҹә ҝәлмәк олар?\nКлиники өлүм вәзијјәтиндә оланларын данышдыглары нәји фикирләшмәјә әсас вермир?