Q=12	C=12	SS=0	LS=0	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=73	G1=24	G2=5	DLID=az_RU	BODY=TolishPress.org - ЧЭМЭ ПЭРЭНДОН / КЫРЫНГО – КАФТЕ - КУМЕЈЖЭ\nГлавная : ТОЛЫШИ МИЛЛИЈӘ АКАДЕМИЈӘ : ЧЭМЭ ПЭРЭНДОН / КЫРЫНГО – КАФТЕ - КУМЕЈЖЭ\nРЗА МУСАЈЕВ on 27 Октябрь, 2016 22:26:00 | 950 раз прочтено\nКЫРЫНГО – КАФТЕ - КУМӘЈЖӘ\nДурна – Журавль\nДыждә пәрәндәј. Незијәдә һеч виндәмни. Һәвоәдә, ыштәнән веј былындијәдә пәрејәдә, куч кардејәдә виндејдәмон. Сипијә кырынго 10 кг омејдә. Ғәшәнгә кырынго 2-3 кг бејдә. Китобонәдә нывыштејдән ки, 2 гылә моғнә нојдә, и манг моғнәсә ныштејдә, балә бекардејдә. Кәшоныш 86-88 см бејдә. Гуждыш һардәније. ХХ әсри 50-нә соронәдә Мығондә, че Ланкони мәзонәдә мышаһидә кардәшоне. Ысә әнҹәх куч кардејәдә чијејдә. Че рәсон туми, мивә, донон, чәкуркә, ҹо пәрәндон моғнә, вәзәх, мор, морә һардејдә.\nЗәминисә һостон нәвејдә, бәрк витејдә, чок пәрејдә. Гыјыш дыроз, сәш гәдәлије.\nҜөјәрчин – Голуб (сизий)\nКафте че кәвәлә то бејдә. 2 ҹурыш һестыше: вишә кафте, кәфшәнә кафте. Бә вишә кафте Толышәдә вәнә кафте вотејдән. Вән че дој номе. Кафте бы доәдә ныште горыш бәј вәнә кафте – че “вәнә вишә кафте” вотејдән.\nЧе вәнә кафте сә бозә (хоки) рангәдә бејдә, гијәдәш сипијә һалғә һесте. Пешти нави тәрәф хакије, пешти, думи пороныш тынд хаки–бозе. Кәшоныш тынд боз, житоныш рушинә хакије. Кәшонсәш сипијә ријә-ријә бејдә.\nТолышә вишонәдә бејдә. Декабр-јанварәдә веј раст омејдә. Че јолә доон кандулонәдә лонә гәтејдә. 2 гылә моғнә нојдә. 19-20 руж моғнәсә ныштејдә.\nВәнә кафте һәлоғә аләф һардејдә. Һаканә ропән ебардејдә. Гандыми дыве бәпештә бә мәзон де дастә емејдән. Емә гандыми гырдә кардејдән. Дастәдә 20-30, һаканә 80-100 гылә кафте бејән виндәмоне. Гылә-гылән нәвејдән.\nВәнә кафте јолә гылә 1 кг омејдә. Ҹо-ҹо гылон 700-800-900 ғ бејдән. Зәминисә воә веј бејәдә вишонәдә бәлелә гылә һардејдән. И гылә вәнә кафте ҹыландонәдә 6 гылә бәлелә гылә беше виндәме.\nВишә кафтесә гәдәлије. Сәш тындә нығә рангәдәј. Гиј јанонәдә, тикәјән пештоно порон вириски доә кавујә рангәдән. Кәшон поронән нығә рангәдән. Бәдәни житоныш, думи, кәшон жи тынд нығә-бозе. Тыкыш гәдәли, бә тәнујә хоки ранги мандә сијо, лынгоныш сы бејдән. Лынгоныш кыртин. Мартәдә 2 гылә моғнә нојдә. 17 руж моғнәсә ныштејдә. Фермон кумонәдә лонә гәтејдә, әјо 4 кәрә балә бекардејдә. Толышәдә тахыли каштејәдә, ижәнән дывејәдә де дастә пәјдо бејдә. Дастәдә 150-160 гылә кафте бејдә. Емә гандыми выжнијејдә. Гуждыш һардәније.\nӘмә де кафте 2 ҹури таныш бимон. Интаси чымы виндә кафтеә дастонәдә ҹурбәҹурә кафтејон быән. Мәсәлән, лап сипијә кафте, кәшон пентонә порон сипи, әмандәни нығә ранги. Росте, јолә фәрғ нин ымон.\nСәрчә – Воробей\nТолыши ән “ыштәни” пәрәндәј. Бәј “кумәкижә”н вотејдән. Ын ном бы кижә дамејдә. Бочи ки, че кәон, кумон кумәдә (навко че кәон куми де дәло, леғи дәәвоштин) лонә гәтејдә. че әвәсори охој, товсони сыфтәдә аләф, сымә, бә зәмин емә пори гырдә кардејдә, вардејдә че шифери, соғалон аронәдә лонә сохтејдә. Әјоән балә бекардејдә. Һырдә пәрәндәј - 50 ғ боме. Сәш бә андоми горә дыжде. Тыкыш бә сијо жәјдә. Пороныш бә мыхәги ранге. Кәши сәпе быә порон хакин. Синә пороныш боз (хаки) бејдән. Че кумәјжә сук мағисә ғәдәри дыжде. Мағә кумәјжә порон че сукисә тикәј рушин бејдән.\nКумәјжә со-бәдә емә чијон, - аләфә донә, гандым, бырз, суф һардејдә. Бә сој кагон һардемони “ханбозе”. Гандым, шартук рәсејәдә де дастә бәчәвон каштә мәзон омејдә. Камән быбо, зијоныш бејдә. Со-бәдә каштә быә һәшигардишијән дусте. Кали кукон һәммәј тыкнијејдә. Кали кәсон кукон де гәзети пепуштејдән.\nКумәјжә ды ҹур һестыше. Пентоно жәмоне гәп че кәон куми кумәјжә барәдә. Кәфшәни кумәјжән һесте. Әвон әнҹәх мәзонәдә, кәфшәнәдә бејдән. Бә со-бә һич омејдәнин. Бы 2 ҹурә кумәјжә арәдә ниј жәғоән јолә фәрғ. Кәфшәнә кумәјжон ранг гәдәј рушин бејдә. Кәши поронәдә гыләбәмијон сипијә пор һесте.


Q=18	C=15	SS=6	LS=0	PS=3	DC=9	LC=0	SD=0	BS=0	G0=27	G1=14	G2=4	DLID=az_RU	BODY=Јенијетмә Иса мәбәддә | Ушаглар үчүн Мүгәддәс Китаб һекајәләри\nЈусиф вә Мәрјәм ушаглары илә бирҝә Насирәдә јашајыр. Јусиф дүлҝәрлик едиб аиләсини доландырыр. О, һәмчинин аиләсинә Јеһова вә Онун ганунлары һагда өјрәдир. Јусиф һәмишә аиләси илә бирҝә синагога ибадәт етмәјә ҝедир. Онлар һәр ил Пасха бајрамыны гејд етмәк үчүн Јерусәлимә ҝедирләр.\nИсанын 12 јашы оланда онун аиләси, һәмишәки кими, Јерусәлимә узун сәфәрә јола дүшүр. Шәһәр Пасха бајрамыны кечирмәјә ҝәлмиш инсанларла долу олур. Бајрам гуртарандан сонра Јусиф вә Мәрјәм ҝери, Насирәјә јола дүшүрләр. Онлар фикирләширләр ки, Иса Насирәјә гајыдан ҹамаатын ичиндәдир. Амма гоһумлары арасында ону ахтарыб тапа билмирләр.\nОнлар Исаны тапмаг үчүн Јерусәлимә гајытмалы олурлар. Јусифлә Мәрјәм үч ҝүн Исаны ахтарырлар. Ахырда ону мәбәддә тапырлар. Һәмин вахт Иса мәбәддә мүәллимләрин арасында отуруб диггәтлә онлара гулаг асыр вә мараглы суаллар верир. Мүәллимләр о гәдәр тәәҹҹүбләнирләр ки, Исаја суал вермәјә башлајырлар. Онлар Исанын вердији ҹаваблара һејран галырлар. Мүәллимләр ҝөрүрләр ки, Иса Јеһованын ганунларыны баша дүшүр.\nЈусиф вә Мәрјәм Исаја ҝөрә чох нараһат олмушдулар. Онлар Исаны тапанда Мәрјәм дејир: «Бала, һәр јердә сәни ахтармышыг! Һарада идин?» Иса ҹаваб верир: «Билмирсиниз ки, мән бурада, Атамын евиндә олмалыјам?»\nИса валидејнләри илә Насирәјә евләринә гајыдыр. Бир мүддәт сонра Јусиф Исаја дүлҝәрлији өјрәдир. Сәнҹә, Иса неҹә јенијетмә иди? О, бөјүдүкҹә даһа да мүдриклик газаныр вә һәм инсанларын, һәм дә Аллаһын ҝөзүндә уҹалыр.\n«Еј Аллаһым, истәјини јеринә јетирмәкдән һәзз алырам, ганунун гәлбимдәдир» (Зәбур 40:8)\nСуаллар: Јусиф вә Мәрјәм Исаны һарада тапыр? Иса нәјә ҝөрә орада олур?\nМәтта 13:55, 56; Марк 6:3; Лука 2:40—52; 4:16; Ганунун тәкрары 16:15, 16\nИсанын нечә баҹы-гардашы вар?


Q=15	C=7	SS=0	LS=7	PS=3	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=19	G1=9	G2=6	DLID=az_RU	BODY=Гызыл дана | Мүгәддәс Китаб һекајәси\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Јапонија жест дили Австралија жест дили Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Америка жест дили Британија жест дили Венесуела жест дили Вјетнам Гренландија Данимарка Еквадор жест дили Естонија жест дили Индонезија Исвеч Испанија жест дили Колумбија жест дили Конго Коста-Рика жест дили Лаос Литва Маврики креолу Македонија Малта Маҹарыстан жест дили Мексика жест дили Мјанма Непал Нидерланд Нидерланд жест дили Никарагуа жест дили Ниуе Норвеч Парагвај жест дили Раратонга Самоа Сејшел креолу Соломон Адалары пиҹини Тонга Увеа Уелс Украјна Фарер Филиппин жест дили Финландија жест дили Франса жест дили Хмонг (ағ) Чехија жест дили Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) адангме албан алман аракуан ассам африкаанс ачоли ашағы алман ајмара бамана бауле бикол бислама болгар варај везо венда волајта волоф га газах ган гарифуна гуарани гуахиро гуна гырғыз дреһу дхолуо еве ермәни ермәни (гәрб) естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис исланд исоко испан италјан кабарда-чәркәс кабил кабре каннада каонде каталан качин кекчи кечуа (Анкаш) кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кечуа (Куско) кикамба киконго кикујју килуба кимбунду кинјаруанда кирунди кисси киче кореја коса крио куангали куанјама ламба латыш лингала лувале луганда лугбара макуа малагаси малај малајалам мам мамбве-лунгу маратһ масатек (Хуаутла) мајја маҹар менде мизо мискито михе миштек (Ҝерреро) монгол море нага-куки-чин (һакһа) науатл (Шимали Пуебла) науатл (Ҝерерро) нгабар ндебеле ндонга нзема нуер нјанека олу конзо оромо осетин отоми (Мескитал вадиси) папјаменто (Күрасао) полјак португал румын рунјанкоре рус руторо санго сапотек (Истм) сапотек (Лачигуири) свати себуан сена сепеди серб сесуто (Лесото) сетсвана сидамо сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили тагалог таи тамил танкарана тараски татар таҹик тви телугу тесо тетум (Дили) тзелтал тив тлапанек ток-писин тотонак тохолабал тсва тсонга тумбука түрк түркмән (кирил) умбунду ујғур (әрәб) фарс фин франсыз хорват чех чинјанја читонга читонга (Малави) чичева чуваш шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү ҹола Һаити креолу һауса һереро һилигајнон һинд һири-моту әрәб\nАЈ АМАН! Ҝөр ҹамаат нә едир! Онлар данаја ситајиш едирләр! Ахы нәјә ҝөрә?!\nХејли вахт кечир, Муса дағдан енмир. Буну ҝөрән халг гәрара алыр: ‘Мусанын башына нә ҝәлдијини билмирик. Ҝәлин өзүмүзә бир аллаһ дүзәлдәк ки, бизи бурадан чыхарсын’.\nМусанын гардашы Һарун разылашыр: ‘Јахшы, гызыл сырғаларынызы чыхарыб мәнә ҝәтирин’. Халг гызыллары ҝәтирир. Һарун да онлары әридиб гызыл дана дүзәлдир. Ҹамаат дејир: ‘Бизи Мисирдән чыхаран аллаһымыз будур!’ Сонра исраиллиләр бөјүк бајрам гуруб, гызыл данаја ситајиш едирләр.\nЈеһова буну ҝөрәндә бәрк гәзәбләнир вә Мусаја дејир: ‘Тәләс, дүш ашағы. Ҹамаат бөјүк ҝүнаһ едир. Онлар Мәним ганунларымы јаман тез унутдулар, инди дә гызыл данаја ситајиш едирләр’.\nМуса тәләсик дағдан енир. Јахынлашанда нә ҝөрсә јахшыдыр?! Ҹамаат гызыл дананын әтрафында маһны охујуб рәгс едир! Муса елә бәрк гәзәбләнир ки, әлиндәки даш лөвһәләри јерә вурур. Лөвһәләр чилик-чилик олур. Сонра гызыл дананы одда әридиб јох едир.\nДоғрудан да, халг бөјүк ҝүнаһ едиб. Муса кишиләрдән бәзиләринә гылынҹларыны ҝөтүрмәји әмр едир: ‘Гызыл данаја ситајиш едәнләрин һамысы өлмәлидир!’ Һәмин кишиләр 3 000 адам өлдүрүрләр. Сәнҹә, бу һадисә јалан аллаһлара дејил, јалныз вә јалныз Јеһова Аллаһа ибадәт етмәјин дүзҝүн олдуғуну ҝөстәрмирми?


Q=3	C=1	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=3	G0=109	G1=87	G2=46	DLID=az_RU	BODY=Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчылары — Гаранлыгдан нура доғру (1 Бутрус 2:9) | Тәлим\n«[Јеһова] сизи гаранлыгдан Өз һејрәтамиз нуруна чағырыр» (1 БУТ. 2:9).\nНӘҒМӘ: 116, 102\nАллаһын халгы ерамызын икинҹи әсриндә һансы мәнада Бабилин әсарәтинә дүшдү?\nҺансы ики амилин сајәсиндә XV әсрин орталарындан башлајараг јалан дин инсанлар үзәриндә гүввәсини итирмәјә башлады?\n1870-ҹи илләрдә мәсһ олунмушлар Аллаһын Кәламыны дәгиг баша дүшмәк үчүн нәләр етмишдиләр?\n1. Ерамыздан әввәл 607-ҹи илдә Јерусәлимдә баш верән фаҹиәни тәсвир един.\nЕРАМЫЗДАН ӘВВӘЛ 607-ҹи илдә бөјүк Бабил ордусу II Навуходоносорун башчылығы алтында Јерусәлими зәбт едир. Бу ганлы һадисә барәдә Мүгәддәс Китабда јазылыб: «[Навуходоносор] онларын ҹаванларыны мүгәддәс мәканда гылынҹдан кечиртди, нә оғлана, нә гыза, нә гоҹаја, нә дә хәстәјә рәһм етмәди... Аллаһын мәбәдини јандырды, Јерусәлимин диварларыны јерлә јексан етди, галаларына од вурду, шәһәрдә дәјәрли нә вар идисә, һамысыны мәһв етди» (2 Салн. 36:17, 19).\n2. Јерусәлим барәдә Јеһова нә демишди вә јәһудиләри неҹә һәјат ҝөзләјирди?\n2 Јерусәлимин башына ҝәлән фәлакәт оранын сакинләри үчүн ҝөзләнилмәз һадисә дејилди. Чүнки илләр әввәл Аллаһ пејғәмбәрләри васитәсилә јәһудиләри хәбәрдар етмишди ки, шәр әмәлләриндән әл чәкмәсәләр, онлары бабиллиләрә тәслим едәҹәк; чоху гылынҹдан кечириләҹәк, сағ галанлар исә өмүрләринин ахырына кими Бабилдә әсир олаҹаглар (Әрм. 15:2). Әсирликдә јәһудиләр неҹә һәјат јашадылар? Бәс мәсиһиләр нә вахтса Бабил әсарәтинә охшар вәзијјәтә дүшүбләр? Әҝәр дүшүбләрсә, нә вахт?\n3. Јәһудиләрин Бабил әсарәти Мисир әсарәтиндән нәдә фәргләнир?\n3 Пејғәмбәрләрин сөзләри һәјата кечди. Јеһова Әрәмја пејғәмбәр васитәсилә Бабилә әсир апарылаҹаг исраиллиләрә мәсләһәт ҝөрмүшдү ки, јени шәраитә ујғунлашсынлар вә нормал һәјат јашасынлар. Аллаһ демишди: «Евләр тикиб јашајын. Бағ салыб мејвәсини јејин... Сизи сүрҝүн етдијим шәһәрин әмин-аманлығы үчүн чалышын, о шәһәрдән өтрү Јеһоваја дуа един, чүнки оранын әмин-аманлығы сизин әмин-аманлығыныз демәкдир» (Әрм. 29:5, 7). Аллаһын ирадәсинә табе оланлар Бабилдә нисбәтән сабит һәјат јашајырдылар. Бабиллиләр јәһудиләрә орада иш-ҝүҹлә мәшғул олмаға вә өлкә әразисиндә сәрбәст һәрәкәт етмәјә изин вермишди. Бабил гәдим дүнјанын тиҹарәт мәркәзи иди. Гәдими сәнәдләрдә гејд олунур ки, бир чох јәһуди бурада таҹирлији өјрәнмиш вә бир сыра пешәләрә јијәләнмишдиләр. Һәтта бәзи јәһудиләр зәнҝин јашајырдылар. Бабил әсарәти әсрләр әввәл исраиллиләрин јашадығы Мисир әсарәти кими ағыр дејилди. (Чыхыш 2:23—25 ајәләрини охујун.)\n4. Аси јәһудиләрин ҝүнаһына ҝөрә даһа кимләр әсир дүшмүшдү вә бу әсирлик онларын һансы саһәдә әл-голуну бағламышды?\n4 Дүздүр, исраиллиләр мадди ҹәһәтдән корлуг чәкмирдиләр. Бәс онларын ибадәти барәдә нә демәк олар? Јеһованын мәбәди вә гурбанҝаһ дағыдылмышды, каһинлик хидмәти артыг фәалијјәт ҝөстәрмирди. Әсирләрин арасында Аллаһа сәдагәтлә хидмәт едән, бу ҹәзаја лајиг олмајан инсанлар да вар иди; онлар бүтүн халгла бирликдә әзијјәт чәкирдиләр. Бунунла белә онлар әлләриндән ҝәлдији гәдәр Аллаһын ганунларына риајәт едирдиләр. Мәсәлән, Бабилдә әсир олан Дәнјал вә онун үч досту Сәдраһ, Мисаһ вә Абиднағу јәһудиләрә һарам бујрулан јемәкдән имтина етмишдиләр. Һәмчинин билдијимиз кими Дәнјал мүнтәзәм олараг Јеһоваја дуа едирди (Дән. 1:8; 6:10). Амма бүтпәрәст дөвләтдә јашадыгларына ҝөрә мөмин јәһудиләр үчүн Аллаһын ганунларынын бүтүн тәләбләринә әмәл етмәк гејри-мүмкүн иди.\n5. Јеһова халгына нәји вәд етмишди вә бу вәдин јеринә јетмәсиндә гејри-ади олан нәдир?\n5 Ҝөрәсән, исраиллиләр нә вахтса Аллаһы там разы салан шәкилдә ибадәт едә биләҹәкдиләр? Һәмин вахт бу, мүмкүнсүз ҝөрүнүрдү, чүнки бабиллиләр һеч вахт әсирләри азад етмирдиләр. Амма онлар Јеһованы јахшы танымырдылар. Јеһова вәд етмишди ки, Онун халгы әсирликдән гуртулаҹаг, белә дә олду. Бәли, Аллаһын сөзү һеч вахт пуча чыхмыр (Әшј. 55:11).\nМӘСИҺИЛӘР ВӘ БАБИЛ ӘСАРӘТИ\n6, 7. Мәсиһиләрин Бабил әсарәтинә дүшдүјү тарихә нәјә ҝөрә дүзәлиш етмәк лазым ҝәлди?\n6 Бәс мәсиһиләр нә вахтса Бабил әсарәтинә охшар вәзијјәтә дүшүбләр? Узун илләр «Ҝөзәтчи гүлләси» журналында изаһ олунурду ки, Аллаһын мүасир халгы 1918-ҹи илдә Бабил әсарәтинә дүшүб, 1919-ҹу илдә исә әсарәтдән азад олуб. Анҹаг мүәјјән сәбәбләрдән бу изаһата дүзәлиш етмәк лазым ҝәлди. Бу вә нөвбәти мәгаләдә һәмин сәбәбләр нәзәрдән кечириләҹәк.\n7 Ҝәлин бу барәдә мүлаһизә јүрүдәк: билдијимиз кими Бөјүк Бабил сахта динин дүнја империјасыдыр. Әҝәр Аллаһын халгы 1918-ҹи илдә Бабилин әсарәтинә дүшмүш олсајды, һәмин вахт онун сахта динин тәсири алтында олдуғу нәдәнсә ҝөрүнәрди. Лакин фактлар ҝөстәрир ки, Биринҹи Дүнја мүһарибәсиндән әввәлки онилликләр әрзиндә Аллаһын мәсһ олунмуш хидмәтчиләри артыг Бөјүк Бабилин әсарәтиндән чыхмаға башламышдылар. Һәмчинин Биринҹи Дүнја мүһарибәси илләриндә мәсһ олунмуш мәсиһиләрин мәруз галдығы тәгибләр, әсас етибары илә, Бөјүк Бабилин дејил, һөкумәт тәрәфиндән иди. Бу фактлардан ҝөрүнүр ки, Јеһованын халгы Бөјүк Бабилин әсарәтинә 1918-ҹи илдә дүшмәјиб.\nМӘСИҺИЛӘР НӘ ВАХТ БАБИЛ ӘСАРӘТИНДӘ ОЛУБЛАР?\n8. Һәвариләрин өлүмүндән сонра нә баш верди? (Мәгаләнин әввәлиндәки шәклә бахын.)\n8 Ерамызын 33-ҹү илин Әллинҹи ҝүн бајрамында минләрлә јәһуди вә прозелит мүгәддәс руһла мәсһ олунду. Мәсиһилији јениҹә гәбул едән бу инсанлар «сечилмиш сој, падшаһ вә каһин тајфасы, мүгәддәс халг» олдулар. (1 Бутрус 2:9, 10 ајәләрини охујун.) Һәвариләр өмүрләринин ахырына кими јығынҹаглары дөнүклүкдән горумаг үчүн әлләриндән ҝәләни едирдиләр. Буна бахмајараг, «шаҝирдләри ардынҹа апармаг үчүн һәгигәти» тәһриф едән адамлар пејда олду, әсасән дә, һәвариләрин өлүмүндән сонра (Һәв. 20:30; 2 Салон. 2:6—8). Бу адамларын чоху әввәл мәсул гардаш иди. Сонралар исә онлар јепископ адландылар вә беләҹә руһаниләр синфи јаранмаға башлады, бахмајараг ки, Иса Мәсиһ: «Сиз... бир-биринизә гардашсыныз», — демишди (Мәт. 23:8). Аристотел вә Платон фәлсәфәсинин вурғуну олан нүфузлу инсанлар јығынҹагда Аллаһын Кәламындакы һәгигәтләрин әвәзинә, бу философларын фикирләрини өјрәтмәјә башладылар.\n9. Дөнүклүјә уғрамыш мәсиһилик Рома дөвләти илә неҹә әлбир олду вә бу, нә илә нәтиҹәләнди?\n9 Ерамызын 313-ҹү илиндә Рома императору Константин дөнүк мәсиһилији гануниләшдирди. О вахтдан етибарән килсә илә дөвләт бирҝә фәалијјәт ҝөстәрмәјә башлады. Мисал үчүн, Никеја гурултајындан сонра гурултаја башчылыг едән Константин Исанын Аллаһ олмасы тәлими илә разылашмадығы үчүн Ариус адлы бир кешиши сүрҝүнә ҝөндәрмишди. Сонралар император I Феодосинин дөврүндә (379—395 илләр) мәсиһилијин тәһриф олунмуш формасы — Католик дини Рома Империјасынын дөвләт дини олду. Тарихчиләр бүтпәрәст Романын IV әсрдә мәсиһиләшдијини гејд едирләр. Әслиндә исә дөнүклүјә уғрамыш мәсиһилик һәмин вахт Бөјүк Бабилин үзвү олан динләрлә, Рома Империјасындакы бүтпәрәст динләрлә артыг гарышмышды. Бүтүн бунлара бахмајараг, аз сајда олан буғдаја бәнзәр мәсһ олунмуш мәсиһиләр әлләриндән ҝәлдији гәдәр Аллаһа ибадәт едирдиләр, амма онларын сәси боғулурду. (Мәтта 13:24, 25, 37—39 ајәләрини охујун.) Бәли, онлар Бабилин әсарәтиндә идиләр!\n10. Ерамызын әввәлләриндә һәгигәти ахтаран инсанлар нәјин сајәсиндә килсә тәлимләри илә Мүгәддәс Китаб арасындакы фәрги ҝөрә билирдиләр?\n10 Ерамызын илк бир нечә әсрини инсанлар Мүгәддәс Китабы јунан вә ја латын дилиндә охујурдулар. Онлар орадакы тәлимләрлә килсә тәлимләри арасындакы фәрги асанлыгла ҝөрә билирдиләр. Буна ҝөрә дә бәзиләри Мүгәддәс Китаба зидд олан еһкамлары рәдд едирдиләр. Амма бунун ахыры өлүмлә нәтиҹәләнә биләрди.\n11. Неҹә олду ки, Мүгәддәс Китаб килсәнин нәзарәти алтына дүшдү?\n11 Вахт кечдикҹә Мүгәддәс Китабын јазылдығы дилләр көһнәлмәјә башлады, килсә исә ону халгын дилинә тәрҹүмә етмәјә гојмурду. Нәтиҹәдә, Мүгәддәс Китабы јалныз дин хадимләри вә савадлы инсанлар охуја билирди. Бир мәгамы да гејд едәк ки, дин хадимләринин һамысы јахшы охујуб јаза билмирди. Килсә тәлимләри илә разылашмајан һәр кәс гәддарҹасына ҹәзаландырылырды. Амма Јеһованын садиг мәсһ олунмуш хидмәтчиләри кичик груплар һалында ҝизлинҹә топлашырдылар, бәзиләриндә исә бу алынмырды. Гәдимдә Бабил әсарәти вахты олдуғу кими, «падшаһ вә каһин тајфасы» олан мәсһ олунмушлар мүтәшәккил шәкилдә фәалијјәт ҝөстәрә билмирди. Бөјүк Бабил инсанлары өз ҹәнҝиндә сахлајырды!\nГАРАНЛЫҒА НУР САЧЫР\n12, 13. Һансы ики амилин сајәсиндә Бөјүк Бабилин инсанлар үзәриндә тәсири зәифләјирди вә бу, неҹә баш верирди?\n12 Бәс ҝөрәсән, һәгиги мәсиһиләр нә вахтса сәрбәст шәкилдә вә Аллаһа мәгбул тәрздә ибадәт едә биләҹәкдиләр? Әлбәттә! Ики амилин сајәсиндә Мүгәддәс Китабдакы нур јаваш-јаваш гаранлығы ајдынлатмаға башлады. Биринҹи амил XV әсрин орталарында һәрәкәтли метал лөвһәләрдән ибарәт чап машынынын ихтира едилмәси олду. Чап машыны иҹад олунмамышдан әввәл Мүгәддәс Китабын сурәтини чыхармаг әзијјәтли иш иди, чүнки мәтн әл илә көчүрүлүрдү. Мүгәддәс Китабын нүсхәләри чох аз вә баһа иди. Дејиләнә ҝөрә, ән мәһарәтли көчүрүҹү Мүгәддәс Китабын бир нүсхәсини он аја көчүрүрдү. Үстәлик, китабын көчүрүлдүјү материаллар да, мәсәлән, пергамент чох баһа иди. Чап машынын көмәји илә исә пешәкар чапчы бир ҝүнә 1300 сәһифә чап едирди.\nЧап машынын иҹад олунмасы вә Мүгәддәс Китаб тәрҹүмәчиләринин ҹәсарәти Бөјүк Бабилин буховларыны зәифләтди (12 вә 13-ҹү абзаслара бахын)\n13 Икинҹи амил XVI әсрин әввәлләриндә ҹәсарәтли инсанларын Мүгәддәс Китабы халгын дилинә тәрҹүмә етмәсидир. Бу тәрҹүмәчиләрин чоху бу ишә ҝөрә һәјатыны рискә атмышды. Кешишләрин ҹанына горху дүшмүшдү, чүнки Мүгәддәс Китаб Аллаһы севән инсанларын әлинә кечсәјди, онлара гаршы ҝүҹлү силаһа чевриләҹәкди! Ҝет-ҝедә Мүгәддәс Китаб әксәријјәт үчүн әлчатан олурду. Халг бу китабы охудугҹа онларда нөвбәти суаллар јаранырды: «Һарада јазылыб ки, бәрзәх аләми вар? Һарада дејилир ки, кешишә пул вериб өлүнүн руһуна дуа охутмаг лазымдыр? Кешиш вә кардиналларын ады Мүгәддәс Китабын һарасында чәкилир?» Килсәнин нәзәринҹә бу ҹүр суаллар вермәк күфр сајылырды: «Ахы нә ҹүрәтлә инсанлар килсә тәлимләрини суал алтына гојурдулар?!» Килсә бу инсанларла мүбаризә апарырды. Мәсиһ доғулмаздан әввәл јашамыш Аристотел вә Платонун фәлсәфи фикирләринә әсасланан килсә тәлимләрини рәдд едән инсанлара кешишләр кафир дамғасы вурурду. Килсә бу инсанлара өлүм һөкмү кәсирди, дөвләт исә һөкмү иҹра едирди. Мәгсәд исә о иди ки, инсанлар Аллаһын Кәламыны охумасын вә килсә тәлимләри илә бағлы суаллар вермәсин. Демәк олар ки, онлар өз мәгсәдләринә чатдылар. Амма Бөјүк Бабилин һәдәләри бир нечә ҹәсур инсана тәсир етмирди. Онлар Аллаһын Кәламындакы һәгигәти өјрәнмишдиләр вә бу билик хәзинәсини зәнҝинләшдирмәк истәјирдиләр. Бунунла да јалан динин ҹајнағындан чыхмаг үчүн илк аддым атылмышды!\n14. а) 1870-ҹи илләрдә Мүгәддәс Китабдакы һәгигәтләрин үзә чыхмасына нә тәкан вермишди? б) Рассел гардашын һәгигәти неҹә ахтардығыны данышын.\n14 Мүгәддәс Китабдакы һәгигәтләри өјрәнмәк арзусу илә алышыб јанан инсанлар килсәнин тәсири алтында олмајан өлкәләрә көчмәјә башладылар. Онлар Аллаһын Кәламыны сәрбәст шәкилдә, киминсә тәсири олмадан охујуб арашдырмаг, охудугларыны бир-бирилә илә раһат шәкилдә мүзакирә етмәк истәјирдиләр. Бу өлкәләрдән бири Америка Бирләшмиш Штатлары иди. 1870-ҹи илләрдә орада Чарлз Тејз Рассел вә онун мәсләкдашлары Мүгәддәс Китабы дәриндән арашдырмаға башлады. Рассел гардаш мүхтәлиф динләрин, һәтта мәсиһи олмајан динләрин тәлимләрини Мүгәддәс Китабла мүгајисә едирди. Чох тез бир заманда о баша дүшдү ки, бу динләрин һеч биринин тәлимләри Аллаһын Кәламында јазыланлара ујғун ҝәлмир. Бир дәфә о, бир нечә кешишлә ҝөрүшүб сөһбәт етмишди. Рассел гардаш үмид едирди ки, онлар онун вә јолдашларынын Мүгәддәс Китабдан тапдығы һәгигәтләри гәбул едәҹәк вә бу һәгигәтләри өз килсә үзвләринә дә тәблиғ едәҹәкләр. Амма килсә хадимләрини бу һәгигәтләр марагландырмырды. Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчылары ваҹиб бир һәгигәти баша дүшдүләр: јалан диндән ајрылмаг истәмәјән инсанларла бүтүн мүнасибәтләри кәсмәк лазымдыр. (2 Коринфлиләрә 6:14 ајәсини охујун.)\n15. а) Мәсиһиләр Бөјүк Бабилин әсарәтинә нә вахт дүшүбләр? б) Нөвбәти мәгаләдә һансы суаллара ҹаваб вериләҹәк?\n15 Бу мәгаләдән ҝөрүнүр ки, һәгиги мәсиһиләр Бабилин әсарәтинә һәвариләрин өлүмүндән дәрһал сонра дүшмүшдү. Амма јенә дә ортаја бир нечә суал чыхыр: 1914-ҹү илдән әввәлки онилликләр әрзиндә мәсһ олунмуш мәсиһиләрин мүәјјән мәнада Бөјүк Бабилин әсарәтиндән чыхдығына башга дәлилләр вармы? Доғруданмы, Биринҹи Дүнја Мүһарибәси заманы мәсиһиләрин тәблиғ ишиндә зәифләмәси Јеһованын наразылығына сәбәб олмушду? Бу мүһарибә илләриндә бәзи мәсиһиләрин битәрәф мөвгеләрини поздуғу вә буна ҝөрә Јеһованын ризасыны итирдији һәгигәтдирми? Әҝәр мәсиһиләр икинҹи әсрдә Бабилин әсарәтинә дүшүбләрсә, бәс онда нә вахт бу әсарәтдән чыхыблар? Доғрудан да, чох мараглы суаллардыр. Бу суаллара нөвбәти мәгаләдә ҹаваб вериләҹәк.


Q=7	C=0	SS=0	LS=7	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=41	G1=31	G2=14	DLID=az_RU	BODY=Avqust 10, 2017 - 4:20 PM Хәбәрин коду : 847377 Мәнбә : shafaqna Link:\nАвропа, Түркијә вә Хариҹдә јашајан Азәрбајҹан ҝәнҹләриинин ачыгладыглары ортаг мәлуматда, Азәрбајҹан режиминин диндар Мүсәлманлара истигамәтли зүлмләринә гаршы дүнја Мүсәлманларына вә инсан һүгуглары тәшкилатларына көмәк чағырышы едибләр.\nАЗӘРБАЈҸАН Ҝәнҹләриндән дүнја Мүсәлманларына көмәк чағырышы\nТәәссүф ки, Азәрбајҹан дөвләти бирбаша Моссад вә CİA-ин әмри илә Азәрбајҹан өлкәсинин бүтүн мүбариз вә һаггы тәләб едән инсанларыны арадан галдырмаг гәрары алмышдыр. Бир милләтин зијалылары, алимләрини вә мүтәфәккирләрини һәбс етмәкдән бөјүк бир хәјанәт ола билмәз.\nДүнја истикбарынын дүнјанын һәр бир јериндә империализм, сионизминин түғјаны гаршысына дуран вә мүгавимәт ҝөстәрән мүсәлманларла әлагәдар, лидерлик вә тәшкилати ҝүҹү олан ја да хүсуси бир бәјаны олан һәр алими, һәбс етмәк вә ја өлдүрмәк планы һәјата кечирилир.\nШејх Нимр, Америка вә Исраилин бу әмри илә әли ганлы Сәудијјә режими тәрәфиндән шәһид едилди. Шејх Закзаки бу әмрлә һүҹума уғрады. Әтрафындакы минләрлә инсан шәһид едилди, өзү ишҝәнҹә едилди вә мүһакимәсиз олараг зинданда тутулур. Инди дә нөвбә Азәрбајҹана ҝәлиб.\nАзәрбајҹан алимләринә гаршы сон дөврдәки һәбсләр, верилән ағыр, горхунҹ вә инсанлыгдан хариҹ ҹәзалар, мүстәгил олмајан Азәрбајҹан дөвләтинин иши дејил. Бу ҹинајәтләр, Моссад вә CİA-ин Азәрбајҹанын диндар мүгавимәтчи мүсәлманларыны, хүсусилә дә алимләрини һәдәфә алан хүсуси бир тәлимат вердијинин бир ҝөстәриҹисидир. Азәрбајҹан дөвләтинин бу алимләрә истигамәтли ҹинајәтләринин дүнјада бир бәнзәри јохдур вә Сәддам режиминин Ираг алимләринә етдикләрини хатырлатмагдадыр.\nТәәссүф ки, Азәрбајҹанда демократијадан әсәр јохдур. Демократија адына вар олан һәр шеј сахтадыр. Вәтәндашлыг һаггларындан, универсал инсан һаггларындан әсәр јохдур. Бундан даһа да писи Азәрбајҹанда ҝүҹләр ајрылығы јохдур. Иҹра ҝүҹү өз башына мүһакимәнин, һакимләр да кәшфијјат тәшкилаты МТН-нин мәмурларынын вә һаким гылығында ҝөрүнмәкдәдир. Дүнјанын ән ијрәнҹ мәһкәмәсини Азәрбајҹанда ахтармаг лазымдыр. Бунлар мәһкәмә системинин гүруруну тамамилә ортадан галдырмышдыр.\nБу вәзијјәт сәбәбијлә биз Әзиз өлкәмиз Азәрбајҹанын вә бөјүк Азәрбајҹан халгынын ҝәләҹәјини чох гаранлыг ҝөрүрүк. Бу ан өлкәни бөјүк бир гаранлыг далғасы бүрүмүшдүр.\nНахчыван шәһәринин иҹра органлары тәрәфиндән елә инсан һаглары позунтулары вә ҹинајәтләр ишләнмәкдәдир ки бунлар дүнјаја изаһ едилсә дүнјанын бүтүн диктаторлары алчаг дујғусуна гапылар. Амма тәәссүф ки, бура диктатор режиминин арха бағчасына чеврилмишдир.\nБурада вә бүтүн өлкәдә ифадә азадлығынын вә тәнгидин зәррәси белә јохдур. Өлкә, тарихинин ән пис, ән гаранлыг вә ән уғурсуз дөврүнү кечирир. Өлкәләр вә халглар, ҝүн бә ҝүн инсан һүгуглары, азадлыг вә гүрур газанма истигамәтиндә һәрәкәт едәркән; бизим өлкәмиз орта әсрләр дөврүнә гајытмышдыр. Әҝәр бир милләтин һалына ағламаг лазым олса, о милләт бизим милләтимиздир. Әҝәр дүнјанын ән мәзлум милләти ахтарылаҹаг олса, о милләт бизим милләтимизин. Дүнјада ағзы, дили бағланмыш бир милләт тапмаг лазым олса, о милләт бизим милләтимизин. Әҝәр дүнјада бөјүк бир һәбсханаја чеврилмиш бир өлкә олмаг истәнсә, о өлкә Гәзза вә ја Јәмән дејил, гүруру ајаглар алтына алынмыш олан бизим өлкәмиздир.\nБиз бу мәлуматда дүнјанын һәр бир јанындакы Мүсәлман гардашларымызы, бејнәлхалг тәшкилатлары, азад милләтләри вә азад инсанлары көмәјә чағырырыг. Бизим халгымыз чәкмәләрин, гамчыларын вә ән шиддәтли диктаторлуғун алтындадыр; "Еј мүсәлманлар, бизә көмәк едәҹәк бири јохдур му?" Дејә фәрјад едир. Бүтүн Дүнја Азәрбајҹанда нә зүлм вә зорбалыклар јашандығыны билмәлидир.\nБөјүк алим вә натиг Сәрдар Һәсәнлијә үч ил һәбс верилиб. Зүлфүгар Микајилов вә Һаҹы Елман Ағајев кими бөјүк алимләрин мәһкәмәси давам едир. Мүгавимәт вә ҹәсарәт әфсанәси Һаҹы Тале Бағырова 20 ил һәбс; Аббас Һүсејинова 20 ил һәбс, Фуад Гәһрәманлыја 10 ил һәбс, Ҹаббар Ҹаббарова 19 ил һәбс, Расим Ҹебраилова 17 ил һәбс, Шамил Абдулалијев, Закир Мустафајев, Ҹиһад Бабакишизадә, Аббас Гулијев, Ибраһим Худавердијев, Етибар Исмајылов, Бәһруз Гулијев, Әли Норузијев, Әли Баба Вәлијев, Фәрһад Бабајев вә Аббас Тағијевин һәр биринә 14 ил 6 ај һәбс; Рамин Јаријев вә Агил Гулијев һәр биринә 10 ил һәбс верилди. Һәбсханадакы Тале Бағыров вә Аббас Һүсејнов, 7 ил гапалы һәбс ҹәзасына мәһкум едилди.\nНардаран һадисәләри мәһкумларына анҹаг орта әсрләрдә ҝөрүлә биләҹәк гәрибә ҹәзалар верилир. Һалбуки бүтүн иттиһамлар сахтајды. Даһа да писи, мүасир Азәрбајҹан тарихинин әфсанәви шәхсијјәти олан мүгавимәти вә зүлмлә мүбаризәси бүтүн Ислам дүнјасында тәгдирә лаиг һесаб едилән бөјүк алим Һаҹы Мөһсүм Сәмәдов 12 иллик мәһкумијјәтинин 3 галдығы һалда горхунҹ Гобустан һәбсханасынын ҹәһәннәминә апарылыб. Нијә, чүнки залым режим 12 ил тамамландыгдан сонра Һаҹы Мөһсүмүн зиндандан сағ чыхмасындан горхур.\nСон олараг өз милләтимиз олан бөјүк вә мүдрик Азәрбајҹан халгына сәсләнирик.\nӘзиз халгымыз, бөјүк фүрсәтләр итирилир. Диктатор, һәр ил сизин сәссизлијинизин сәбәбијлә даһа да азғынлашыр. Өлкәмизи өртән өлүм сәссизлији, өлкәмизи бир гәбиристанлыға чевирмишдир. Милләт илк өнҹә һүгугларыны итирмишдир. Бизим имдадымыза өзүмүздән башга јетишән јохдур. Јатмајаг бизим гәддар вә ган ичән дүшмәнимиз јатмыр. Отуруб ҝөзләмәјәк, дүшмән отуруб ҝөзләмир. Режимин даһа чох ҹинајәт ишләмәмәси үчүн режимә етираз билдирәк. Азәрбајҹанын бејни олан вә режимин зинданларында чүрүдүлән алимләрин, зијалыларын имдадына тәләсин; сабаһ чох ҝеҹ ола биләр.\nАвропа, Америка, Русија вә Түркијәдә ЈАШАЈАН АЗӘРИ ҜӘНҸЛӘР\nМәрузәнин ҝөндәрилдији тәшкилатлар\nБејнәлхалг Әфв Тәшкилаты,\nБМТ-нин Инсан Һүгуглары Шурасы,\nИслам Конфрансы Тәшкилаты,\nИнсан Һагглары мүшаһидәчиси\nМосква вә Анкарадакы БМТ бүролары\nДиггәт Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнәбәјә истинад лазымдыр!


Q=6	C=0	SS=0	LS=6	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=9	G0=5	G1=5	G2=4	DLID=az_RU	BODY=Мүһәндис Вагиф Ҹәфәров Кәшфләр, ихтиралар барәдә — AQRA Elmin İnkişafına Dətsək İctimai Birliyi\n12 декабря, 2013 Диҝәр\nКәшфләр, ихтиралар вә сәмәрәли тәклифләр һаггында\nБу мәгаләнин һазырланмасында мәгсәд ҝениш охуҹу күтләсинә кәшф , ихтира вә сәмәрәләшдириҹи тәклифләр һаггында гысаҹа да олса мәлумат вермәк, онлар һаггында мүәййән тәсәввүр йаратмаг вә ҝәләҹәкдә бу истигамәтдә атылаҹаг аддымларда ҝәнҹ охуҹулара истигамәт вермәкдир.\nГейд етмәк истәйирәм ки, кәшфләр вә ихтиралар һаггында мәлуматлары дүнйанын мүхтәлиф өлкәләриндә йерләшән Елми мәркәзләр тәрәфиндән бурахылан бүллетенләрдән, мүхтәлиф мәтбуат сәһифәләриндән вә ән нәһайәт ән чох охуҹу күтләсинә малик олан интернәтдән әлдә етмәк олар. Бу мәгаләдә мәгсәд охуҹуну бүтүн кәшфләр вә ихтираларла таныш етмәк дейил. Мәгсәд, охуҹуну бу ифадәләрлә таныш етмәк вә ону дүзҝүн истигамәтләндирмәкдир.\nИнсанлар ибтидаи иҹма гурулушу дөврүндән башлайараг бу ҝүнә кими өз һәйат тәрзини йахшылашдырмаг, ағыр иш шәраитини вә физики фәалиййәтини йүнҝүлләшдирмәк, ону әһатә едән аләми дәриндән өйрәнмәк вә ондан сәмәрәли истифадә етмәк, сағламлығыны горумаг, мәдәни инкишафыны вә елмини йүксәлтмәк вә һәтта биринин диҝәриндән ҝүҹлү олмасыны нүмайиш етдирмәк үчүн кәшфләр, ихтиралар вә сәмәрәли тәклифләр (КИ вә СТ) йаратмаг мәҹбуриййәтиндә олмушлар.\nҜөрүндүйү кими КИ вә СТ-ләр йалныз техники тәрәггинин дейил, инсана һәйатынын бүтүн мадди вә мәнәви дәйәрләринин инкишафында да иштирак едәрәк өз мүсбәт тәсирини ҝөстәрир.\nКИ вә СТ-ләрин һансы хүсусиййәтләрә малик олмасыны вә бири-бириндән нә илә фәргләндикләрини өйрәнмәк үчүн ашағыдакы арашдырмалара диггәт йетирәк.\nКәшф— бу ифадә, бу ад (термин) дүнйада йаранан ән бөйүк хүсуси чәкийә малик дүнйәви йени елми нәалиййәтә ҝөрә верилир.\nКәшф -елми йарадыҹылығын нәтиҹәсидир.\nКәшф -әввәлләр елмә мәлум олмайан, мадди дүнйанын ганунауйғунлугларыны, баш верән амилләрини вә хүсусиййәтләрини елми сурәтдә дәрк етмәклә әлдә едилән йени нәалиййәтдир.\nДүнйанын әксәр дөвләтләриндә кәшфләрин мүәллифлик һүгугу горунулур. Бу өлкәләрдә кәшфләр вә онларын мүәллифләри мүвафиг дөвләт гурумлары тәрәфиндән тәсдиг олунараг мәркәзләшдирилмиш гайдада гейдиййата алынырлар. Бу систем, бүтүн елми ишчиләрин, елми мәркәзләрин , елми-тәдгигат институтларынын кәшфләрлә сәрбәст шәкилдә таныш олмаға, онлардан елмин мүхтәлиф истигамәтләриндә истифадә олунмасына вә елми биликләрини артырараг өлкәнин алимләринә йени кәшфләр үчүн стимул йаранмасына имкан йарадыр.\nЈер күрәсиндә мүхтәлиф дөвләтләрдә әҝәр бир ил әрзиндә минләрлә ихтиралар едилә биләрсә , кәшфләр-он илдә бир дәфә баш верә биләр.\nДүнйада сон 100 илдә (ХХ әсрдә) йаранан елми кәшфләр техники тәрәггинин тәәҹҹүб доғуруҹу дәрәҹәдә сүрәтли инкишафына имкан вермишдир. Онлар йер күрәсиндә инсанларын һәйат тәрзинин йахшылашдырылмасына мүсбәт тәсир ҝөстәрмәклә йанашы, инсанларын күтләви мәһв олмасына, горху вә һәйәҹан ичәрисиндә йашамасына да тәсир етмишдир\nБелә ки,1932-ҹи илдә Ирен вә Фредерик Жолио-Күри (аиләси) тәрәфиндән радиоактив маддәләрин кәшфи бир тәрәфдән күтләви гырғын силаһларынын һазырланмасына вә диҝәр тәрәфдән халг тәсәррүфатынын, сәһиййәнин вә диҝәр саһәләрин инкишафы үчүн йени техниканын истеһсалына сәбәб олмушдур.\nИнсанлар гәдим дөврләрдән бәри мүхтәлиф кәшфләр етмиш вә бәшәриййәтә һәддиндән чох ҝәрәкли елми вә техники йениликләр ҝәтирмишләр.\nЈахын кечмишдә рус алими Димитрий Иванович Менделейев тәрәфиндән (1869-ҹу ил) кимйәви елементләрин дөври ҹәдвәлинин кәшфи кимйа вә физика елмләринин инкишафына әвәзсиз дәрәҹәдә тәкан вермишдир.\nҺал-һазырда метал әритмә технолоҝийаларынын тәдгиги илә дүнйанын мүхтәлиф елми мәркәзләри мәшғул олурлар. Гейд етмәк лазымдыр ки, бүтүнлүклә бу технолоҝийалар бизим ерадан 1550 ил әввәл Гәдим Мисирдә кәшф едилмиш металәритмә технолоҝийаларыны әвәз едә билмир.\nБүтүн бунлар һаггында чох ҝениш данышмаг вә чох сайлы мисаллар ҝөстәрмәк олар.\nБеләликлә, сон олараг гейд етмәк истәйирәм ки, кәшфләр ихтиралардан һәм әһәмиййәтинә ҝөрә, һәм дә әһатә даирәсинә ҝөрә даһа ҝениш вә даһа гиймәтлидирләр.\nӘввәлки фикримә гайыдараг билдирмәк истәйирәм ки, инсанлар даима ахтарышда олурлар. Онлар бу вә йа диҝәр проблемләрини һәлл етмәк үчүн мүәййән йениликләрин йаранмасына-ихтираларын едилмәсинә наил олмаг истәйирләр.\nИхтиралар инсанларын мадди вә мәнәви һәйат тәрзинин мүсбәт инкишафына бирбаша тәсир ҝөстәрән бир амил олараг , инсанларын еһтийаҹ дуйдуғу бир маддиййата чеврилмишдир.\nҺәр бир ихтира ирәли бир аддым демәкдир. Ихтиралар бәшәриййәтин өзәйини тәшкил едир.\nИхтиралар олмаса тәрәгги олмаз, һәтта дурғунлуг, ҝериләмә вә тәсәввүр едилмәз фәсадлар баш верә биләр.\nИхтиралар һеч бир вахт тәсадүфән олмур. Ихтира- йүксәк елми билийә, савада малик инсан вә йа өз ишини, сәнәтини мүкәммәл билән, профессионал фәһлә(вә йа сәнәткар) тәрәфиндән едилә биләр.\nИхтиралар әсасән ашағыдакы шәртләрә ҹаваб вермәлидир:\n-йенилик кими тәсдиг олунмалыдыр;\n-һеч бир ихтираны бу вә йа диҝәр формада тәкрарламамалы, бәнзәри олмамалыдыр;\n-тәтбиги мүәййән заман вә мәкан шәртләри дахилиндә мүмкүн олмалыдыр;\n-тәтбиги игтисади ҹәһәтдән сәмәрәли олмалыдыр.\nИхтиралара ҝөстәрилән бу үмуми шәртләрдән әлавә диҝәр тәләбләр дә гойула биләр.\nБу тәләбләр ихтиранын тәтбиг саһәсиндән, тәтбигдән сонра истисмар хүсусиййәтләриндән вә диҝәр амилләрдән асылы олараг арта биләр(мәсәлән:мәхфилийин горунмасы, еколожи, коммерсийа вә диҝәр тәләбләр).\nИхтиралар айры-айры шәхсләр тәрәфиндән вә йа коллектив шәкилдә едилә биләр.Һәр бир ихтира мүәллифлик һүгугуна маликдир. Һеч бир һүгуги вә физики шәхс мүәллифлик һүгугу олмадан(она бу һүгугу верән хүсуси сәнәд олмадан) ихтиранын тәтбиг едилмәсини һәйата кечирә билмәз.\nАзәрбайҹан Республикасында Стандартлашдырма, Метролоҝийа вә патент үзрә Дөвләт Комитәси кәшфләрин, ихтираларын вә сәнайе нүмунәләринин рәсми гейдиййатыны тәсдиг едәрәк мүәллифлик һүгугларынын горунмасини тәмин едир.\nСәмәрәләшдириҹи тәклифләр(СТ-ләр)- адындан ҝөрүндүйү кими ҝөрүлән ишләрин сәмәрәлилийинин артырылмасына хидмәт едир.\nСТ-ләр кәшфләрдән, ихтиралардан фәргли олараг тәтбигинә (истисмарына) ҝөрә даһа кичик әһатә даирәсинә маликдирләр.\nСТ-ләрин тәтбиг саһәси әсасән сех, мүәссисә(завод,фабрика), ширкәт вә йа диҝәр локал гурум дахилиндә ола биләр. Бундан башга СТ-ләр мүхтәлиф сәнәт усталарынын емалатханаларында да йарана биләр.\nСТ-ләр иш габилиййәтинә малик олан истәнилән бир шәхс тәрәфиндән верилә вә йарадыла биләр.\nИш йерләриндә вә емалатханаларда йаранан СТ-ләрин тәтбигинин нәтиҹәси ачағыдакы тәләбләрә ҹаваб вермәлидир:\n-ишә сәрф едилән вахта гәнаәти тәмин етмәли;\n-ишә сәрф едилән мал вә материала гәнаәти тәмин етмәли;\n-енержи(су, газ, електрик енржиси вә с.) ресурсларына гәнаәти тәмин етмәли;\n-мәһсулун кейфиййәтинин галдырылмасыны тәмин етмәли;\n-әмәйин тәһлүкәсизлийини тәмин етмәли;\n-әмәйин йүнҝүлләшдирилмәсини тәмин етмәли;\nБүтүн бунларла йанашы СТ-ләрин тәтбигинә гойулан башлыҹа тәләб- мүәссисәйә игтисади ҹәһәтдән сәрфәли олмасыдыр.\nМүәссисәләрдә, заводларда, фабрикләрдә сәмәрәләшдириҹи тәклифләр мүәссисә рәһбәрлийи тәрәфиндән мүкафатландырылыр. Мүкафатын мәбләғи СТ-нин тәтбиги нәтиҹәсиндә мүәссисә тәрәфиндән әлдә едилмиш ҝәлирин(мәнфәәтин) мәбләғиндән асылы олараг дәйишилә биләр.\nСТ-ләрә ҝөрә мүкафатландырма гайдалары коллектив мүгавиләләрлә вә йа мүәссисә рәһбәринин мүвафиг сәрәнҹамлары илә тәнзимләнир.\nЈекунда билдирмәк истәйирәм ки, чох ҝениш шәрһ етмәдән кәшфләр, ихтиралар вә сәмәрәләшдириҹи тәклифләр һаггында охуҹуларда мүәййән тәсәввүр йаратмагда мәгсәд йалныз ҝәнҹ мүһәндисләримиздә дейил, бүтүн ҝәнҹләрдә кәшфләрә, ихтиралара вә сәмәрәли тәклифләрә олан мараглары артырмагдыр.\nМүәллиф кими гейд етмәк истәйирәм ки, бу мәгаләнин ардынҹа ҝениш охуҹу күтләсинә дүнйада йарадылан сон кәшфләр, ихтиралар вә сәмәрәли тәклифләр һаггында мәгаләләр тәгдим едиләҹәкдир. Ән мараглы ихтираларын тәһлили вериләҹәкдир.\nБундан башга, ҝәнҹ охуҹуларын техники биликләринин артырылмасында йардымчы олараг, техники елмләрин мүхтәлиф истигамәтләриндән мисаллар, схемләр вә арашдырмалар тәгдим едиләҹәкдир.\nБу бөлмәдә верилән билҝиләр сәнайенин, елм вә техниканын ашағидаки истигамәтләрини әһатә едәҹәкдир:\nМашынгайырма, ҹиһазгайырма, електрон вә електротехники гурғулар, информасийа технолоҝийалары вә бу истигамәтләрә йахын һесаб едилән диҝәр техники саһәләр.\nҸәфәров Вагиф Мәммәд оғлу\n01.05.1954-ҹү илдә Балакән шәһәриндә доғулмушдур.\n1961-1971-ҹи илләрдә Ҹулфа шәһәриндә йерләшән 38 сайлы дәмирйол мәктәбиндә орта тәһсил алмышдыр.\n1971-1976-ҹы илләрдә Азәрбайҹан Нефт вә Кимйа институтунда охуйуб истеһсал просесләринин автоматлашдырылмасы факүлтәсини битирмишдир.\n1976-1983-ҹү илләрдә НОРД Елм-истеһсалат бирлийиндә мүһәндис, апарыҹы мүһәндис, елми секторун рәиси вәзифәләриндә ишләмишдир.\n1984-1988-ҹи илләрдә Азәрбайҹан Республикасы Назирләр Советинин машынгайырма вә мүдафиә сәнайеси шөбәләриндә бөйүк референт вәзифәләриндә ишләмишдир.\n1988-1993-ҹү илләрдә Бакы Електрон Һесаблама машынлары заводунда баш мүһәндис, директор вәзифәләриндә ишләмишдир.\n1993-1994-ҹү илләрдә Дөвләт Хүсуси Машынгайырма вә Конверсийа Комитәсиндә(ДХМКК) шөбә рәиси вәзифәсиндә ишләмишдир.\n1994-1996-ҹы илләрдә ДХМКК-нын Метал –пластик һиссәләр заводунда директор вәзифәсиндә ишләмишдир.\n1996-1998-ҹи илләрдә Тәмир-тикинти вә гурашдырма идарәсиндә баш мүһәндис вәзифәсиндә ишләмишдир.\n1998-2006-ҹы илләр әрзиндә Дөвләт Хүсуси Машынгайырма вә Конверсийа Комитәсиндә елм вә техника шөбәсиндә рәис мүавини, ДХМКК-нын “ Искра” заводунда истеһсалат шөбәсинин рәиси, ДХМКК-нын ЕҺМ заводинда Хүсуси Конструктор Бүросунун рәиси вәзифәләриндә ишләмишдир.\n2006-ҹы илдән Мүдафиә Сәнайеси назирлийинин ЕҺМ заводунда , 2009-ҹу илдән Радиогурашдырма заводундабаш мүһәндисин мүавини вәзифәләриндә ишләмишдир.\n2010-2013-ҹү илләрдә Сумгайыт Технолоҝийалар Паркында Електрон ҹиһаз вә Термопластавтомат саһәләринә рәһбәрлик етмишдир.\nАиләлидир, ики өвлады, 4 нәвәси вар


Q=1	C=0	SS=0	LS=1	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=44	G1=28	G2=12	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - “Иншаллаһ”лары өзләринә гајыдан инсанлар\n“Иншаллаһ”лары өзләринә гајыдан инсанлар\nБир танышым вар, һәр дәфә онунла јарамаз ишләри тәрк едиб дүз јола гајытмасы барәдә данышанда “иншаллаһ”, “Аллаһ гојса” демәклә сөһбәти “фырладыб” сөзүн алтындан чыхмағы баҹарыр. Мин дәфә она демишәм ки, ахы бу “иншаллаһ”ларын, “Аллаһ гојса”ларын бир вахты, заманы олмалыдыр. Елә мин дәфә дә она “иншаллаһ”, “Аллаһ гојса” сөзүнүн мәналары һагда данышмышам. Хејри јохдур ки, јохдур. Амма артыг нечә илдир ки, онун “иншаллаһ”лары, “Аллаһ гојса”лары онун өзүнә гајытмагдадыр.\nБир јазыда бу мәтләбә ишарә едилмишди, мәним јадыма инди јазаҹағым мәсәләни салды. Доғрусу чох глобал проблемдир. Сиз дә ҝүндә бир нечә дәфә белә вәзијјәтләрлә гаршылашырсыныз. Проблем замансызлыг, вахтсызлыг, дәгигсизлик проблемидир. Адам билмир әслиндә бу иши нә вахт ҝөрәҹәк. Амма дејир ҝөрәҹәјәм. “Ҝөрәҹәјәм”им вахты сабаһ да ола биләр, бири ҝүн дә, бир ај, бир ил, он ил сонра да. Дәгиг вахт демир. Амма ҝәләәҹк заман шәкилчиси олан “аҹаг-әҹәк”ин ән јахын вахты елә бир ләһзә сонрадыр. Де бујур, башла.\nЈадыма бир һекајә дүшдү, иҹазә верин дејим. Демәли, бир киши вагонда јатыр, бир јекә кағыза “мән јатырам, зәһмәт олмаса мәни сабаһ ојадарсыныз” ҹүмләсини јазыб гојур јанына. Һәр дәфә вагона ҝирән инсанлар кағызы охујуб чыхыб ҝедирләр. Јәни сабаһ бу вагона јоллары дүшсә ҝәлиб кишини ојатмаг мәгсәди ҝүдүрләр. Беләҹә ҝүнләр өтүр, һәр дәфә бу јазыны охујан “әшши, сабаһ ҝәлиб бири ојадар” дејир. О сабаһ ҝәлән дә јазыны охујуб бу ҝүн јох сабаһ ојатмаг барәдә дүшүнүр. Ахы, јатан адам өзү бу ҹүр истәјир. Сабаһ исә о ҝедир вә башгасынын ҝәлиб ојатмасыны умур. Бу мәнасыз јерә “иншаллаһ”, “Аллаһ гојса” дејәнләрин (әстәғфируллаһ, бу сөзләр мәналы сөзләрдир, садәҹә әмәл едилмәјән, “башдан совду, јанындан говду” үчүн оланда мәнасыз олар) мәсәли ејнијлә буна охшајыр.\nАмма даһа мараглысы одур ки, бу инсанларын “иншаллаһ”лары, “Аллаһ гојса”лары елә өзләринә гајыдыр, өзү дә һеч “Аллаһ”, “иншаллаһ” кәлмәләрини ешитмәдән, “ҝет сабаһ ҝәл”, “һәлл едәрик, “јазмышыг, ҹаваб ҝөзлә” шәклиндә. Бурада бир нөгтәјә ишарә едиб мәсәләјә гајыдырам. Сизин дә гаршыныза бу ҹүр дүнја проблемләриндән әзијјәт чәкәнләр, јазыб ҹаваб алмајанлар, “ҝет сабаһ ҝәләрсән”ә мүбтәла оланлар чыхарса, онларын өзләринин дә бу ҹүр олуб-олмадығыны марагланын. Арашдырсаныз ҝөрәҹәксиниз ки, беләләринин бир чохунун елә өзләри дә һәмин инсанлардан биридир.\nГајыдырам мөвзуја. Демәли, таныш илләрдир ки, мәктуб јазыр амма дүз-әмәлли ҹаваб вермирләр она. Дејирләр “ҝет сабаһ ҝәләрсән”, “сабаһ бир дә зәнҝ вурарсан”, “јазмышыг, ҝөзлә ҹаваб јазарлар чағырарыг сизи” вә башга бу кими сөзләрлә јазығы јола верирләр. Өзү дә һеј данышыр онларын әлејһинә. Дејир бунлар еләдир-беләдир, залымдыр. Үстәлик мәним она дедијим сөзләри бир башга ҹүр о, һәмин инсанларын үнванына ишләдир. Дејир белә дә зүлм олар. Ахы киши кими сөз верирсиз, нијә әмәл етмирсиз. Инди билмирсән бурада ағлајасан јохса ҝүләсән. Дејир ај балам бу “сабаһ”ларын бир дәгиг вахты олмалыдыр ахы. Бу “чағыраҹағыг”ларын дәгиг заманы олмалыдыр ахы. Ејнијлә мән јазығын сөзләридир. Дејирәм Аллаһа гурбан олум, һәмд олсун илләрдир баша салмагдан өтрү үзәриндә әзијјәт чәкдијим, баш сындырдығым, Гуран, һәдис јолујла баша салмаг истәдијим бир һәгигәти Аллаһ бир мүбтәлачылыгла неҹә баша салыр өз гафил бәндәсинә. Де ҝәл ки, өзләринә ҝөтүрмәзләр бу сөзләри.\nДоғрудур, дини үрфдә дә, гејри-диндар мүһитдә дә вахтын дәгиг дејилмәси чох мүһим олдуғу кими, дәгиг заман дејилмәјәндә дә ҝәрәк кишини чох “ҝөзүм чыхды”ја салмајасан. Амма нә етмәли, ҝәрәк инсафлы олуб дүз-әмәлли сөз данышасан. Буна үрфдә “сөзү ағзында бишир чыхарт” дејирләр, диндә дә “мөһкәм сөз даныш”.\nИнди гардаш әзијјәт әзијјәт чәкир бу мәнасыз “ҝет сабаһ ҝәләрсән”ләрин уҹбатындан. Дүздүр, сабаһ чохдур, тәкҹә бу ҝүнүн сабаһы јохдур, сабаһын да сабаһы вар. Амма бу ҝүнүн сабаһы ҝәлмәсә, сабаһын сабаһы ҝәлмәз. Ән јахын сабаһ һансыдырса ҝәрәк һәмин сабаһда да дедијинә әмәл едәсән, јохса бу ҹүр бир вәзијјәтә дүшәҹәксән.\nМән өз пајыма һәјәҹан тәбили чалдым, сизи хәбәрдар етдим. Сиз дә дост-танышларынызы бу ҹүр хәбәрдар един, сорушун онлардан, ҝөрүн онларын да “иншаллаһ”лары, “Аллаһ гојса”лары варса, чох тәхирә салмасынлар, јохса онлары да тәхирә саланлар тапылар.\n3250 дәфә бахылыб


Q=16	C=0	SS=8	LS=8	PS=0	DC=8	LC=0	SD=0	BS=1	G0=9	G1=5	G2=2	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Мүвәггәти (мөвсүми) иман\n07 Нисан 2019\nМүвәггәти (мөвсүми) иман\nӘҝәр башына бир иш ҝәлсә, үз дөндәриб (күфрә) гајыдар...\n"Инсанлардан еләси дә вардыр ки, Аллаһа шүбһә илә ибадәт едир. Әҝәр она бир хејир чатса, онунла раһатлыг тапар. Јох, әҝәр башына бир иш ҝәлсә, үз дөндәриб (күфрә) гајыдар. О (шәхс) дүнјаны да итирәр, ахирәти дә. Ҝерчәк зәрәр дә елә будур." (Һәҹҹ, 11).\nИзаһ: İманын гынанан гисимләри дә вар. Бу гисимләрдән бири мөвсүми имандыр. Јәни јалныз бәзи вахтлар (асајиш вә рифаһ заманы) мөвҹуд олан, чәтинлик вә бәла заманы арадан галхан имандыр. Јахуд, јалныз дил мәрһәләсиндә галан, әмәл мәрһәләсинә кечмәјән имандыр. Әксәр инсанлар бу нөв иманын мүштәрисидир. Чүнки ағыр сынагларла үзләшәндә Рәббин мәрһәмәтинә, гүдрәтинә, әдаләтинә вә ја һикмәтинә инамы итирир вә сәбирсизлик едирләр. Әслиндә, онларын иманы асајиш вә рифаһ әтрафында фырланыр. Имам Һүсејн (ә) ҝөзәл бир рәвајәтдә өз дөнәминин инсанларыны белә вәсф етмишдир (Туһәфул-үгул, сәһ. 245).\nҺәдис: İмам Әли (ә): “Бәндә динини еһтирасына тәрҹиһ етмәсә, иманын һәгигәтини камилләшдирмәз.” (Кәнзүл-фәваид, ҹ. 1, сәһ. 350).


Q=11	C=0	SS=0	LS=11	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=0	G1=0	G2=0	DLID=az_RU	BODY=Yanvar 10, 2018 - 7:11 PM Хәбәрин коду : 876724 Мәнбә : Ислам Азери “Тәсним”ә истинадла Link:\nБәјанатда дејилир: "Бејнәлхалг Нәзарәт Һејәти Мәккә вә Мәдинә шәһәрләринин Ислам маһијјәтинин мәһв едилмәсинин гаршысыны алмаг үчүн јоллар тапмаға чалышаҹаг."\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, "Шәриф Һәрәмләр"ин, мүгәддәс мәканларын вә Исламын тарихи абидәләринин Әрәбистан тәрәфиндән неҹә идарә едилмәсинә нәзарәт мәгсәди илә бејнәлхалг бир һејәт јарадылыб.\nМәлумата ҝөрә, Әл-Ҹәзирә телеканалы Әрәбистанын "Шәриф Һәрәмләр" вә вәһј дијарындакы мүгәддәс вә тарихи мәканлары неҹә идарә етмәсинә нәзарәт үзрә Малајзијада бејнәлхалг бир һејәтин јарадылмасындан хәбәр вериб.\nБу бејнәлхалг һејәт өзүнүн илк бәјанатында мүгәддәс мәканлардан сијаси мәгсәдләр үчүн истифадә едилмәсинә мане олмаға чалышаҹағыны билдириб.\nБу бәјанатда дејилир: "Бејнәлхалг Нәзарәт Һејәти Мәккә вә Мәдинә шәһәрләринин Ислам маһијјәтинин мәһв едилмәсинин гаршысыны алмаг үчүн јоллар тапмаға чалышаҹаг."\nӘрәбистан һазырда Мәккә вә Мәдинә шәһәрләриндә абадлыг әмәлијјатлары ады алтында бу мүгәддәс мәканларын тарихи вә ислам маһијјәтини мәһв етмәјә чалышыр.\nӘрәбистанын "Шәриф Һәрәмләр" вә мүгәддәс мәканлары неҹә идарә етмәсинә нәзарәт үзрә Бејнәлхалг Нәзарәт Һејәтинин әсаснамәсиндә дејилир: "Бу һејәт Әрәбистанын зәвварлар вә һаҹыларын сағламлығына мәнфи тәсир ҝөстәрән биртәрәфли рәфтарларыны өнләмәјә һабелә, тутарлы сәбәб олмадан мүгәддәс мәканларын гапыларынын зәввараларын үзүнә бағланылмасына мане олмаға чалышаҹаг."\nБу һејәт һәмчинин Әрәбистанын Ислам өлкәләри арсында һәҹҹ квоталарынын бөлүшдүрүлмәсиндә әдаләтә риајәт етмәсиндән вә дини мәрасимләри сијасиләшдирмәмәсиндән әмин олмаг истигамәтиндә дә тәдбирләр ҝөрәҹәјини дејиб.\nБу һејәт даһа сонра өтән 100 илдә Әрәбистанын мүгәддәс мәканлардан өз сијаси мәгсәдләри үчүн истифадә етмәси барәдә вә бу хүсусда јол верилән ганун позунтулары һагда арашдырмалар һәјата кечирәҹәјини вә бу хүсусда Әрәбистана төвсијәләр едәҹәјини билдириб.


Q=19	C=14	SS=0	LS=6	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=10	G0=95	G1=77	G2=45	DLID=az_RU	BODY= Вәһј нәдир вә пејғәмбәрләрә һансы кејфијјәтдә назил олмушдур? - Cavablar xəzinəsi - açılmasında məqsəd İslama aid suallara cavab vermək olmuşdur\nSaytın kodu fa887\tArxiv kodu 7937\nВәһј сөзү лүғәтдә, сүрәтли ишарәјә дејилир. Бу ишарә, сөзлә, рәмзлә, тәркибсиз сәслә вә ја мүхтәлиф ишарәләрлә ола биләр. Бу кәлмәнин Гурани кәримдә мүхтәлиф мәналарда ишләнмәси диггәтимизи бир нечә мәтләбә ҹәлб едир: Әввәла: Вәһј, инсана мәхсус олмајыб, биткиләрә, һејванлара вә саир мөвҹудатлара да ола биләр. ( Бу мәнада олан вәһј адәтән, бу варлыгларын зати гәризә һидајәти, башга сөзлә десәк, Аллаһ-тааланын онлары өз мәгсәдләринә јетишмәси үчүн тәквини (сабит) һидајәти сајылыр) Амма, вәһјин ән али дәрәҹәси тәкҹә, илаһи пејғәмбәрләрә вә өвлијалара мәхсусдур вә ондан мәгсәд, Пејғәмбәрин (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) гәлбинә мәнанын верилмәси вә Аллаһ-таала илә данышмасыдыр. Нәтиҹәдә буну демәк олар ки, маһијјәт ҹәһәтиндән бу мәналарын диҝәр инсанларын гәлбинә тәлгин олунан мәналарла о гәдәр дә фәрги јохдур. Амма, дәрәҹә ҹәһәтдән фәрг едир. Вәһјин ән ашағы дәрәҹәси биткиләрә вә һејванлара, ән јүксәк дәрәҹәси исә пејғәмбәрләрә олунан вәһјдир. Икинҹи: Вәһј мүхтәлиф мәналарда да истифадә олунмушдур. О ҹүмләдән, ишарә, вәсвәсә, гәризә јолу илә мәнаны баша салмаг, јуху васитәсилә тәлгин етмәк вә саир. Бу мәнада ән јүксәк дәрәҹәли вәһј исә Аллаһ-тааланын пејғәмбәрләри илә бирбаша данышығыдыр.\nВәһјин хүсусијәтләри бунлардыр: 1. Батини олсун; 2. Мүәллими олсун; 3. Гәлбдә бир нөв горху вә хоф јаранмасы; 4. Вәһјин васитәләринин дәрк олунмасы; Вәһјин пејғәмбәрләрә назил олмасы кејфијјәти дә үч формада баш верир: (бахмајараг ки, мәрум Әлламә Тәбатәбаи (рәһмәтуллаһ) һәр үч јолун бир ваһид јола гајытмасыны, јәни, Аллаһ-тааланын васитәсиз олараг пејғәмбәрә вәһј тәлгин етмәсинә гајыдышыны бәјан едир)\n1.Аллаһ-таала илә васитәсиз данышыг; 2. Һиҹаб архасындан данышыг; 3. Јолланылмыш мәләк васитәси илә данышыг. Вәһјин назил олма фәлсәфәси вә мәләкләрин јолланышыны вә мәләкләрин вәһјдә васитә олмасы бу мәнада дејил ки, сөзү Аллаһ-тааладан алсын вә сонра өз дили илә Пејғәмбәрә чатдырсын. Мәләк, садә дилдә десәк, ҝөндәрилмиш илаһи хәбәрин мәктубу вә ја габы сајылыр. Беләликлә, васитәлик сөзүн лүғәтдәки мәнасында дејил ки, хәта еһтималы верилмиш олсун. Биринҹи гисмдә васитә јохдур. Икинҹи вә үчүнҹү гисмдә исә һәмчинин, әҝәр Пејғәмбәр (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) һиҹаблара нәзәр етмәсә јенә дә васитәсиз тәлгин кими нәзәрә ҝәлир. Диҝәр мәсәлә дә будур ки, вәһјин һәгигәти шүһуди (гәлби) елмләрдәндир. Беләликлә, һүсули (охумагла әлә ҝәлән) елмәләрин әксинә олараг бу елмдә јалан вә хәта еһтималлары јохдур. Бу ҹәһәтдән, инсан өзүнүн мәнәви сејр вә камиллик јолундакы һәрәкәтләри илә елә мәгама чата биләр ки, Һаггын дәрҝаһына јол тапсын вә васитәсиз олараг илаһи елми әлә ҝәтирсин. Бу һәмин мөвзудур ки, пејғәмбәр һәр ҹүр васитә вә гејри илаһи васитәләрдән азад олур вә һәр ҹүр хәта вә сәһвдән узаглашыр. Бу, пејғәмбәрләрин һәмин “исмәт” мәгамыдыр.\nВәһј сөзү лүғәтдә, сүрәтли ишарәјә дејилир. Бу ишарә, сөзлә, рәмзлә, тәркибсиз сәслә вә ја мүхтәлиф ишарәләрлә ола биләр.\nБу кәлмә Гуранда чох ишләнмишдир. Мүхтәлиф мәналарда ишләнмәсини нәзәрә алмагла анламаг олур ки, вәһј тәкҹә инсана мәхсус олмајыб, мүхтәлиф ҹанлылара да аид ола биләр. Бу ҹәһәтдән бал арысына өзләринә јува гурмалары әмринин верилмәси дә бир нөв вәһј сајылыр. Бәли, бу мәнада олан вәһј адәтән, бу варлыгларын зати гәризә һидајәти, башга сөзлә десәк, Аллаһ-тааланын онлары өз мәгсәдләринә јетишмәси үчүн тәквини (сабит) һидајәти сајылыр. Һәмин мәсәлә бәјан едир ки, бу аләмин јарадылышда бүтүн ҹанлыларын өзүнә мәхсус һәдәфи вар вә тәсадүф нәтиҹәсиндә јаранмамышлар. Бәлкә дә, Аллаһ-таала онларын илк јарадылышында тәквини һидајәти илә һәдәфләрини онлара анлатмышдыр. Әлбәттә, вәһјин мүхтәлиф дәрәҹәләри вар ки, битки вә диҝәр ҹанлылара олунан вәјһ ән ибтидаи дәрәҹә, пејғәмбәрләрин вәһји исә ән јүксәк дәрәҹәли вәһјдир.\nВәһјин ән јүксәк дәрәҹәси пејғәмбәрләр силсиләсинә аид олан вәһјдир. Ондан мәгсәд, Аллаһ-таала тәрәфиндән мәналарын Пејғәмбәрин (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) гәлбинә ашыланмасы вә Аллаһын онунла сөһбәт етмәсидир. Бу нөһ вәһјә бәшәрин Аллаһ-таала тәрәфиндән һидајәт олмасындан өтрү еһтијаҹ вар. Бунунла да, бәшәр бир тәрәфдән маддијјатдан да үстүн һәдәфинә чата биләр, диҝәр тәрәфдән исә ҝүндәлик иҹтимаи һәјатларында илаһи ганунларын иҹрасында гаршыја чыхан суаллара мүсбәт ҹаваб тапа биләр. Вәһј, илаһи һидајәт јолунда Пејғәмбәрин (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) пак гәлбинин гејб вә мәләкут аләми илә бирләшмәсидир вә Пејғәмбәр (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) инсан аләми илә гејб аләми арасында васитә олур. (Әлбәттә, сонрадан изаһ едәҹәјик ки, камил инсанлар да вәһјин мүәјјән мәртәбәсиндән бәһрәләнә билирләр) \nИслам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) кәламларындан мәлум олур ки, вәһј, бәшәрә ашыланан илаһи тәлгинләрлә маһијјәт ҹәһәтдән фәргли дејил, бәлкә дә мәртәбә ҹәһәтдән фәрглидир. Мәсәлән, Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) һәдисләрин бириндә бујурур: “Садиг јуху, пејғәмбәрлијин јетмиш ҹүзүндән биридир.” Бу һәдис ишарә едир ки, пејғәмбәрләрә олунан вәһјин елә нурани дәрәҹәләри вар ки, һамы бу нурун мүәјјән мәртәбәләриндән бәһрәләнир. Бу һалда, Гуранда ишләнмиш вәһј сөзүнүн мәналарыны арашдырмаг јеринә дүшәр. Аллаһ кәламында вәһј кәлмәси ашағадакы мәналарда ишләнмишдир:\nа) Гәризә јолу ила һејвана мәнанын ашыланмасы; “Рəббин бaл aрысынa бeлə вəһј (тəлгин) eтди.” (Јәни, она өјрәдир ки, неҹә јува гурсун).\nб) Јухуда мәнаны тәлгин етмәк; “Биз Мусaнын aнaсынa ( рө’јaдa) вәһј етдик...”\nв) Вәсвәсә мәнасында; “Һəгигəтəн, шeјтaнлaр өз дoстлaрынa сизинлə гаршы-гаршыја дурмаг үчүн (чиркин фикирлəр вə јaрaмaз əгидəлəр) тəлгин eдирлəр.”\nг) Ишарә јолу илә тәлгин; “Сoнрa (Зəкəријјa) мeһрaбдaн (мə’бəддəн) өз ҹaмaaтынын гaбaғынa чыxыб (əли илə) oнлaрa бeлə ишaрə eтди: "Сəһəр-axшaм (Аллaһы) тəгдис eдиб шə’нинə тə’рифлəр дeјин!”\nв) Вәһјин ән јүксәк мәртәбәси Аллаһ-тааланын пејғәмбәр вә елчиләри илә данышығыдыр; “Аллаһ бәшәр өвлады илә анҹаг вәһјлә данышар.....”\nПејғәмбәрләрә олунана вәһјин әламәтләри бунлардыр: 1. Бәтини олмаг; 2. Илаһи мүәллими олмасы; 3. Гәлбдә бир нөв горху вә хоф јаранмасы; 4. Вәһј васитәсинин дәрки; Вәһјин батин олмасы бу мәнададыр ки, пејғәмбәрләр вәһји заһири һисс үзвлари илә јох, бәлкә батини јолла алырлар. Гурани-Кәрим бу мөвзуда батини һисси “гәлб” үнваны илә танытдырыр, Аллаһ-таала бујурур: ”Ону Ҹəбрaил (Руһулəмин) eндирди: (Ҝүнaһкaрлaры Аллaһын əзaбы илə) гoрxудaн (xəбəрдaр eдəн) пeјғəмбəрлəрдəн oлaсaн дeјə, сəнин гəлбинə (нaзил eтди)”. Гәлб, бу ајәдә батин, даһа доғрусу руһ вә нәфсдир. Вәһјин хариҹдә ҹаһанла бағлылығы олдуғуна ҝөрә “хариҹдән олан вәһј” кими дә адланыр. Мүәллим олмагдан мәгсәд бу дејил ки, пејғәмбәрләрә олунан вәһј һејванлара олунан вәһј кими гәризә әсасында олуб, тәлимсиз дејил. Һәмчинин, ади инсанлара вә бәзи алимләрә олунан илһам кими дә дејилдир. Инсан өзү билир ки, һәр һансы мәсәләни билмир, б ирдән һисс еди ки, мәсәләнин ҹавабы зеһнинә ҝәлди, амма бу анда һеч бир мүәллм вә изаһ олмадан анлашма олур. Амма, пејғәмбәрләр вәһј аларкән бир мүәллимин олмасыны һисс едирләр. Ајәләрдә охујуруг: “Ону (Муһәммәд әлејһиссәлама) чох гүввәтли олан (Ҹәбраил) өјрәтди.” Һәмчинин башга ајәдә ҝәлиб: “Чүнки Аллaһ сəнə Гур’aны вə һикмəти нaзил eдəрəк билмəдиклəрини өјрəтди.” Хоф вә мәсулијјәтдән мәгсәд будур ки, Пејғәмбәр (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) вәһј аларкән диггәтли олур вә анлајыр ки, бу вәһји (мәналары) башга јердән алыр. Мәсәлән, бизим кими мүәллимин гаршысында отуруб дәрс алырыг вә һисс едирик ки, мүәллимин мүгабилиндә отурмушуг, амма бу фәрглә ки, пејғәмбәрләрин мүәллими мадди аләмдән дејил. Вәһј васитәсинин дәркиндән мәгсәд будур ки, вәһј бәзән Пејғәмбәрә (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) бирбаша Аллаһ-таала васитәси илә јох, диҝәр бир мөвҹуд васитәси илә олунур. Бу мөвҹудун ады бәзән “Руһул-Әмин”, бәзән “Руһул-Гудс”, бәзән дә “Ҹәбраил”дир. Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) бүтүн онларын һамысы илә анлаша билирди. Лакин, гәризә вә шәхси илһам верилдикдә һеч дә белә дејил вә һеч ким бу һаләтдә мүәллимин арада олмасыны һисс етмир. Вәһјин анламы ајдынлашдыгдан сонра суалын икинҹи гисмәтинә ҹаваб веририк вә бәһси сона чатдырырыг.\nГурани-Кәримдә бәшәрә ҝәлән үч нөв вәһјә ишарә олунмушдур:\n1. Васитәсиз Аллаһ-таала илә данышмаг; јәни, Аллаһ-таала илә Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) арасында һеч бир пәрдә јохдур вә Пејғәмбәрә (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) вәһј бирбаша фејз вә мәнбәји Аллаһ-таала тәрәфиндән ҝәлир; 2. Аллаһ-таала илә пәрдә архасындан данышмаг; 3. Аллаһ-таала илә мәләк вә елчи васитәси илә данышмаг; Ики сон гисмдә биринҹи гисмин әксинә олараг Аллаһ-таала илә Пејғәмбәр (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) арасында пәрдә вә һиҹаб вар. Әлбәттә, һиҹаб вә васитәнин мәнасы бу дејил ки, вәһји аланын Аллһ-таала илә бирбаша данышмағына мане олсун. Тамамилә ајдындыр ки, әсл данышан Аллаһ-тааладыр. Амма, һансыса һикмәтә вә илаһи истәјә ҝөрә вәһј васитә вә ја пәрдә архасындан Һагг тәрәфиндән Пејғәмбәрә (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) чатыр. Ајдындыр ки, бу һаләтдә дә Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) бирбаша фејз мәншәјиндән хәбәр алыр. Беләликлә, әҝәр дејилсә ки, Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) вәһјдә һиҹаба диггәт едиб, онда вәһј васитә илә ҝәлмиш олур, амма Пејғәмбәр (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) һиҹаба диггәт етмәсә, онда вәһј бирбаша Аллаһ-таала тәрәфиндән бәјан олунур. Һәмчинин, васитә илә олан вәһјдә һәзрәти Ҹәбраил вар, амма бирбаша вә васитәсиз вәһјдә исә јалныз Аллаһ-таала вәһји бирбаша Өзү бәјан едир.\nӘслиндә, вәһј мәләји илаһи хәбәрин тәҹәлли мәканыдыр. Мәләкләрин вәһјдә васитә олмасы бу мәнада дејил ки, сөзү Аллаһ-тааладан алсын вә сонра өз дили илә Пејғәмбәрә чатдырсын. Садә дилдә десәк, вәһј инсанлар арасында анлашылан әманәт кими дејил ки, әманәт апаран ону алсын вә ҝәтириб әманәт саһибинә чатдырсын. Вәһјдә әманәтдарын мәсум вә һәр нөв хәта вә хәјанытдән узаг олмасына бахмајараг, јенә дә затән хәјанәтин тәсәввүрү мүмкүндүр. Һәлбуки, мәләкләрин васитә мәсәләсиндә мөвзу башга ҹүрдүр. Јәни, мәләјин вәһј ҝәтирмәси инсанлар арасында танынымыш васитә кими дејил, мәләк Аллаһ вә Пејғәмбәри арасында васитә дејил, бәлкә дә о, вәһј вә илаһи елмин зүһурунун үзә чыхма мәканыдыр. Ејни һәмән сәһифәләр ки, илаһи гәләмлә јазылмышдыр. Әҝәр Пејғәмбәр (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) бу сәһифә вә тәҹәлла јеринә диггәт етсә, онда дејилир ки, Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) Аллаһ-таала илә мәләк васитәси илә данышды, амма әҝәр Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) илаһи елмин вә вәһјин бу сәһифәдә тәҹәлли етмәсинә бахмајараг, јалныз хәбәрин мәзмунуна вә мәншәјинә диггәт едәрсә, онда бу вәјһ Пејғәмбәрә (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) нисбәт васитәсиз вәһј адланыр. Чохлары вар ки, ҝүзҝүјә бахыр амма, ҝүзҝүнүн шүшәсиндән хәбәрсиздирләр.\nБу ҹәһәтдән, мәрһум Әлламә Тәбатәбаи (рәһмәтуллаһ) һәр үч јолун бир ваһид јола гајытмасыны, јәни, Аллаһ-тааланын васитәсиз олараг пејғәмбәрә вәһј тәлгин етмәсинә гајыдышыны бәјан едир. Она ҝөрә дә Гурани-кәримин һәр јериндә вәһј кәлмәси ҝәлдикдә бирбаша Аллаһ-таалаја нисбәт верилир вә бу нисбәт мәҹази јох, һәгигидир. Неҹә ки, ајәләрдән бириндә охујруг: “(Јa Рəсулум!) Биз Нуһa вə oндaн сoнрaкы пeјғəмбəрлəрə вəһј ҝөндəрдијимиз кими, сəнə дə вəһј ҝөндəрдик.”\nДиггәт: Вәһј һүсули елмләрин гисминдән дејил, бәлкә дә бир нөв шүһуди, һүзури вә хариҹ вә гејб аләминдән там кәшфдир. Белә бир кәшф әслиндә, варлығын һәгигәтинин кәшф едәнин һүзурунда олмасына ҝөрә затән јалан вә ја доғрулуг еһтмалынын верилмәсини арадан апарыр. Ән кичик хәтанын еһтимал верилмәси әсл вәһјин вә ја һәгигәтин олмамасыны арадан апармаға кифајәтдир. Бу сәбәбдән, фәлсәфи дәлилләр варлыг аләминин мүхтәлиф мәртәбәләринин олмасы инсанын елм вә тәкамүл мејданынын ачыг олмасы дәлилләринә әсасланмагла (Гуранын ајәләринә ујғун олараг) белә бир нәтиҹәјә ҝәлмәк олар ки, инсан өзүнүн мәнәви сејр вә програмлары илә елә мәгама чата биләр ки, һәзрәти Һаггын һүзуруна чатсын вә васитәсиз олараг илаһи елми әлә ҝәтирсин вә Аллаһ-таала онунла данышсын. Һеч бир сәсә малик кәлмәләр вә ја елми сурәтләрә еһтијаҹ олмадан бу һаләтә чатмаг олар. Бу мәгамда, инсанын руһунун әзәмәти Һаггдан башга һеч бир варлыға вә мејлләрә бағлы олмур. Һәмчинин, һәр бир вәсвәсә, хәта вә сәһвдән узагдыр, бу да пејғәмбәрләрин һәмән исмәт мәгамыдыр. Бунунла да нәтиҹә олараг ашағыдакы нәтиҹәләрә чатырыг:\n1. Вәһјин әсасы мүмүкүн вә елмин мәртәбәләиндән биридир.\n2. Вәһјин һәгигәти гејб аләминин кәшф вә шүһудудур. Бу һәгигәтдә хәта вә сәһвин мәнасы јохдур.\n3. Инсан өз тәкамүл јолунда елә бир мәгама чата биләр Аллаһ-тааладан она вәһј назил ола биләр вә бунунла да о исмәт мәгамына чата биләр.\nҺадәви Теһрани, Мәһди,Тәммулат дәр елми үсүл фигһ, дәфтәр чаһарум, Мәгалә, Вәһј, шүһуд гејб.\n Рағиб Исфәһани, Мүфрәдат, сәһ-515, вәһј кәлмәси.\n Мүтәһһәри, Мәҹәмул асар, 4-ҹү ҹилд, сәһ-410.\n Бахмајараг ки, вәһјин һәгигәтинин вә назил олма кејфијјәтинин дәрки чох да асан олмајыб, демәк олар ки гејри-мүмүкүндүр.\n Бахмајараг ки, Әлламә Тәбатәбаи јазыр: Дини әдәб буну бәјан едир ки, вәһј јалныз пејғәмбәрләр вә Аллаһ елчиләринә назил олур. Тәфсир Әл-Мизан, 12-ҹи ҹилд, сәһ-423.\n Мүтәһһәри, Мүртәза, Мәҹмуеји асар, 4-ҹү ҹилд, сәһ-411.\n Тәбатәбаи, Мәһәммәд Һүсејн, Тәфсир Әл-Мизан, 12-ҹи ҹилд, сәһ-423.\n Нәһл сурәси, 68-ҹи ајә.\n Гәсәс сурәси, 7-ҹи ајә.\n Әнам сурәси, 121-ҹи ајә.\n Мәрјәм сурәси, 11-ҹи ајә.\n Шура сурәси, 51-ҹи ајә.\n Шүәра сурәси, 193-ҹү ајә.\n Нәҹм сурәси, 5-ҹи ајә.\n Ниса сурәси, 113-ҹү ајә.\n Мүтәһһәри, Мүртәза, Мәҹмуеји асар, 4-ҹү ҹилд, сәһ-411-дән 414-ә гәдәр.\n Һади Теһрани, Мәһдәви; Мәбани калами иҹтиһад, сәһ-76-77.\n Тәбатәбаи, Мәһәммәд Һүсејн, Тәфсир Әл-Мизан, 4-ҹү ҹилд, сәһ-150\n Ниса сурәси, 163-ҹү ајә.\n Һүсули елмдә јалныз, мәлумун сурәти бизим әлимизә чатыр амма, мәлумун өзү бизим үчүн әлчатмаздыр. Јәни, өзүмүзү васитәнин әлиндән хилас едә билмәрик. Әшја илә бизим әлагәмиз дә һәмин елми сурәт васитәси иләдир. Әҝәр сәһв баш версә, биз хәта етмишик вә хариҹдә һәгигәтә чата билмәрик. Бу да, елми сурәтин васитәчилији вә бизим әслиндә мөвзунун хариҹдә һәгигәтин сәһф тәтбиг вә тәфсиринин нәтиҹәсидир.\n: ما هو الوحی و کیف کان ینزل على الانبیاء؟\n6119 Quran 2007/04/10\n(الوحی) فی اللغة الإشارة السریعة و یمکن أن تکون من جنس الکلام أو الرمز أو صوت مجرد عن الترکیب أو الإشارة و أمثال ذلک. و استعمالات القرآن المختلفة لهذه الکلمة و المعانی التی جاءت بها تلفت أنظارنا إلى مجموعة ...\n: ¿Qué significa wah (revelación) y en que forma desciende a los Profetas?\n7491 Quran 2010/10/17\n“Wah” en la lingüística significa alusión directa, la cual puede ser en forma de palabra, símbolo o misterio, de sonido sin ningún compuesto, de indicación y otros parecidos. Los diversos significados ...\n: وحى چیست و چگونه بر پیامبران نازل می‌شد؟\n22124 Quran 2007/04/17\n«وحى» در لغت به معناى اشاره سریع است که می‌تواند از جنس کلام، یا از باب رمزگویى، یا به صورت صوت مجرّد از ترکیب، یا به صورت اشاره و امثال آن باشد. معانى و استعمالات متفاوت این کلمه در ...\n: Qu'est ce que la révélation prophétique (Wahiyy) et quelles sont ses formes à partir desquelles, elles sont communiquées aux prophètes?\n6282 Quran 2009/03/03\nLe terme "Révélation" (Wahiyy) dans le sens sémantique signifie "signe ou message rapide" qui peut être transmis par la parole, ou par des signes secrets, ou par un son simple ou composé ou en forme de ...\n: Apakah wahyu itu, dan bagaimanakah wahyu itu diturunkan kepada para nabi?\n51195 Quran 2009/03/16\nWahyu secara leksikal berarti isyarah cepat yang bisa dari jenis perkataan, kode-kode percakapan, suara yang "tunggal" dan tak berangkap, isyarah, dan semisalnya.Makna dan penggunaannya yang bervariasi ...\n: Cos’è la rivelazione e come si manifesta ai profeti?\n4856 Quran 2010/10/13\nIl termine “wahy” (rivelazione) in arabo significa indicazione veloce; questa può essere verbale, codificata, un suono uniforme, oppure un gesto o simili. I vari significati e utilizzi di questa parola ...\n: Apakah wahyu itu? Dan bagaimanakah wahyu itu diturunkan kepada para nabi?\n17839 Quran 2011/01/01\nWahyu dari sudut bahasa bererti isyarah -petunjuk- cepat yang boleh diketogorikan dari jenis perkataan, atau dari kod-kod percakapan, atau dari bentuk suara yang "tunggal", baik dalam bentuk suara yang ...\n: Что есть откровение и как оно ниспосылалось пророкам?\n7377 Quran 2010/12/19\nВ лексическом значении откровение (по-арабски «уахи») означает поспешное указание, которое может быть облачено в форму речи, сигнала, звука и тому подобное. Слово «откровение» упоминается в Священном ...\n: วะฮฺยูคืออะไร ประทานลงมาแก่ศาสดาอย่างไร\n12972 Quran 2010/10/21\nวะฮฺยู (วิวรณ์) "ในเชิงภาษาความถึง การบ่ชี้อย่างรวดเร็ว ซึ่งอาจเป็นไปได้ที่เป็นชนิดหนึ่งของคำ หรือเป็นรหัส หรืออาจเป็นเสียงอย่างเดียวปราศจากการผสม หรืออาจเป็นการบ่งชี้และสิ่งที่คล้ายคลึงกัน ความหมายและการนำไปใช้ที่แตกต่างกันของคำนี้ในพระคัมภีร์กุรอาน ...\n: وحی کیا هے ؟ اور پیغمبروں علیهم السلام پر کس طرح سے نازل هوتی هے ؟\n3468 Quran 2010/08/18\n633 اسراف و تبذیر\n6492 Qədim kəlam\n3477 Nizamlar hüquq və əhkam\n4911 Quran elmləri\n2621 Xumsun hesablanması və onun ödənmə qaydası\n3587 ولایت، برترین عبادت\n113283 Nizamlar hüquq və əhkam\n86324 Əməli əxlaq\n65232 Nizamlar hüquq və əhkam\n37180 Nizamlar hüquq və əhkam


Q=6	C=3	SS=0	LS=3	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=21	G1=13	G2=6	DLID=az_RU	BODY=Мейханә, мейнә, дил — AQRA Elmin İnkişafına Dətsək İctimai Birliyi\nМейханә, мейнә, дил\n13 июня, 2013 Азәрбајҹан, Етнографија\nАзәрбайҹан халгынын әсрләрдән әсрләрә кечәрәк бизә гәдәр ҝәлиб чатан йаддаш тарихинә дахил олан ҝерчәкликләрдән бири дә онун гәзәл аләмидир. Бу аләмдә мейханә жанры да олуб, вар вә олаҹагдыр.\nМейханәни сәсләндирмәйә, фәлсәфи фикри чатдырмаға истедад лазымдыр. Мейханә жанрынын һеч дә шәрабла, мейлә бағлылығы йохдур. Бир чох һалларда мейханә һаггында чох байағы, гондарма фикирләр сәсләндирилиб вә һәгигәтин нәйә бағлы олдуғу әслиндә ҝизләдиләрәк, инсанлары карыхдырмаға чалышыблар. Адам сәрхошса, өзүнү (мүвазинәтини), дилини (топуг вуран) гафийәйә сығышдыра билмәз.\nМейханҝнин исә гаийәси сәрраст мәнтиг мәналар дүйүнү олан гафийәйә сығыб, гафийәдә галыбдыр. Мейханәнин гафийәси дә гәфилдән, бәдаһәтдәндир. Мейнә чубуғундакы ханәләр арасы мәсафә (симметрийа) позулмайан кимидир.\nТелевизийадан мейханә жанрынын мүзакирәләрини сейр етдикҹә, дүшүнүрүк: мейхана мейханаса, бәс шәрабханә нәдир?\nБөйүк мейханә устадлары өз шаҝирдләринә ҝөз өнүндә дәрк едилә билән дәрс вәсаити кими (Абшерон йарымадасы) бир мейнәнин чубуғуну ҝөстәрәрәк, үмумән тәбиәти мисал чәкәрәк “фикри чубуг кими дүз де, мәнтигдә, гафийәдә гәфилдән де, гафийә сонлуғуну у, ү— дә тамамлайараг тәрәф мүгабилә мәнтиги ҹавабы демәйә йер вер, мейнә чубуғунда олан ханәләр арасы мәсафәйә уйғун де. Мейнәнин ханәсиндән чыхмаг олмаз, гафийә позулар. Гафийә позуларса, фикир позулар, “мейханә” сөзлү йығым олар, мәнтигин аһәнҝи позулар”, — сөйләйибләр.\nӨ.Хәййамын, И.Нәсиминин рүбаиләринә бахаг. Дөрд мисралыг бу рүбаиләрдә, дөрд мисра бир мәнтиг, бешинҹи мисраны исә сөйләмәйә йер галмайыб. Рүбаи дә бир мейнәдә бир шанәдир. Јәни мейнә ханәләриндә симметрийа позулмур. М.Нострадамусда да катренләр дөрдлүкдәдир. Дөрдлүк тамлығын ифадәсидир.\nГәзәлхан Ә.Ваһидин гәзәлләринин һәр бири “Шанә” шанә-шанәдүр. Мейханә жанры да бир мейнә ханәләри арасындадыр, шәрабханадан дейил. Шәрабханада сәсләр чох олар, мәнтиг олмаз, фикир ҹәм ола билмәз.\nХалг халгы йарада билмәз. Халг дил йарада билмәз. Дил, дилчилик, Јарадандандыр. Каинатлара үз тутуб хитаб едәнләр, Илкә, Јарадыҹыйа хитаб едәнләр Каинатын дилиндә хитаб едәрләр. Әҝәр бәшәрин дилини каинатлар билмирсә, хитабларымыз ешидилир, лакин дәрк едилмирсә, сорғу олаҹагса, ҹаваб орада “мәним дилимдә” дәрк едилмәйәҹәксә, онда мән нә азад, сәрбәст адаммышам!\n…Вәһдәт аһәнҝдәдир, аһәнҝ исә мәнтигин ифадәсидир. Елә буна ҝөрә дә: бәшәр, мәним дилим – Каинатын дили. Каинатындили – Ҹәм бәшәриййәтин дили.\n5Һазырда сајтда оланлар:


Q=16	C=13	SS=3	LS=0	PS=6	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=24	G1=15	G2=8	DLID=az_RU	BODY=Јуил 1 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nҺәшәрат басгыны (1—14)\nЈеһованын ҝүнү јахындыр (15—20)\nПејғәмбәр Јеһованы чағырыр (19, 20)\n1 Фәтуил оғлу Јуилә* Јеһованын сөзү назил олду: 2 «Ешидин, еј ағсаггаллар!Еј өлкә сакинләри, гулаг асын! Сизин дөврүнүздә,Јахуд ата-бабаларынызын дөврүндә белә бир шеј олубму?+ 3 Буну өвладларыныза данышын,Өвладларыныз өз өвладларына,Онларын өвладлары да гој сонракы нәслә данышсын. 4 Јејиб мәһв едән чәјирткәдән галаны чәјирткә сүрүсү једи,+Чәјирткә сүрүсүндән галаны ганадсыз чәјирткә једи,Ганадсыз чәјирткәдән галаны аҹҝөз чәјирткә једи.+ 5 Ајылын, еј сәрхошлар,+ аҹы-аҹы ағлајын! Еј шәраб дүшкүнләри, налә чәкин,Ширин шәрабы ағзыныздан чәкиб алдылар.+ 6 Мәним торпағыма ҝүҹлү, сајсыз-һесабсыз бир халг ҝәлди.+ Онун дишләри аслан диши,+ чәнәси аслан чәнәсидир. 7 О, үзүм тәнәјими зај етди, әнҹир ағаҹымдан гуру көтүк галды,Онларын габығыны сојуб туллады,Будаглары чыл-чылпаг галды. 8 Ҝәнҹлик илләринин нишанлысыны* итирмиш,Чул ҝејинмиш гыз кими шивән гопар. 9 Јеһованын евиндән тахыл тәгдимәси,+ шәраб тәгдимәси+ кәсилди.Каһинләр, Јеһованын гуллугчулары јас тутур. 10 Зәми виран галыб, торпаг инилдәјир,+Чүнки тахыл талан едилиб, тәзә шәраб гурујуб, јағ түкәниб.+ 11 Әкинчиләр тәлаш кечирир, бағбанлар ағлајыр,Саһәләрдә нә буғда, нә арпа вар,Мәһсул јоха чыхыб. 12 Үзүм тәнәји гурујуб,Әнҹир ағаҹы солуб. Нар, хурма, алма ағаҹлары,Бүтүн чөл ағаҹлары гурујуб.+Инсанлар арасындакы севинҹ хәҹаләтә дөнүб. 13 Еј каһинләр, чула бүрүнүб јас тутун*!Еј гурбанҝаһда хидмәт едәнләр,+ фәған един! Еј Аллаһымын гуллугчулары, ҝәлин, ҝеҹәни чул ичиндә кечирин!Чүнки Аллаһынызын евинә тахыл+ вә шәраб тәгдимәләри+ ҝәтирилмир. 14 Оруҹ елан един; тәнтәнәли јығынҹаг чағырын.+ Ағсаггаллары, бүтүн өлкә сакинләрини Аллаһыныз Јеһованын евинә топлајын,+Јеһовадан имдад диләјин. 15 Вај, о ҝүн ҝәлир! Јеһованын ҝүнү јахындыр,+Гүдрәт Саһибиндән фәлакәт кими ҝәлир о ҝүн! 16 Ахы ҝөзүмүзүн өнүндән јемәкләр,Аллаһымызын евиндән севинҹ, шадлыг јох олуб. 17 Күрәк алтындакы тохумлар* бүрүшүб. Анбарлар бомбош галыб. Тахыл анбарлары дағыдылыб, чүнки мәһсул олмајыб. 18 Һәтта мал-гара зар-зар зарыјыр, Нахырлар пәрән-пәрән дүшүб, өрүш тапмырлар. Сүрүләр зүлүм чәкир. 19 Сәни, еј Јеһова, Сәни чағыраҹағам!+Чүнки чөллүкдәки отлаглары од гарсыдыб,Чөлдәки ағаҹлары алов јандырыб күл едиб. 20 Чөл һејванлары да Сәни һәсрәтлә ҝөзләјир,Чүнки чајлар гурујуб,Чөллүкдәки отлаглары од јандырыб-јахыб».\n^ Мәнасы: Јеһова Аллаһдыр.\n^ Јахуд әрини.\n^ Јахуд синәнизи дөјүн.\n^ Диҝәр вариант: әнҹир гурусу.


Q=12	C=5	SS=5	LS=2	PS=5	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=39	G1=24	G2=7	DLID=az_RU	BODY=Әрәмја 8 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nҸамаат күтләнин ардынҹа ҝедир (1—7)\nЈеһованын сөзүнү рәдд едибләр (8—17)\nӘрәмја Јәһудаја ҝөрә пәришандыр (18—22)\n«Мәҝәр Ҝиладда мәлһәм јохдур?» (22)\n8 Јеһова бәјан едир: «Һәмин вахт Јәһуда падшаһларынын, әмирләринин, каһинләринин, пејғәмбәрләринин вә Јерусәлим сакинләринин сүмүкләрини гәбирләриндән чыхараҹаглар. 2 Сүмүкләрини меһр салыб гуллуғунда дурдуглары, ибадәт етдикләри, үз тутуб сәҹдә гылдыглары ҝүнәшин, ајын, сәма ордусунун өнүндә сәрәҹәкләр.+ Онлары јығыб басдыран олмајаҹаг. Торпағын үстүндә пејин кими олаҹаглар».+ 3 «Бу мәнфур нәсилдән сағ галанлар пәрән-пәрән салдығым јерләрдә һәјаты јох, өлүмү сечәҹәкләр», — бәјан едир ордулар Аллаһы Јеһова. 4 «Онлара де ки, Јеһованын сөзү будур: “Доғруданмы, онлар јыхылыб бир дә галхмајаҹаглар? Кимсә нијјәтиндән дөнсә, о бири дә өз нијјәтиндән дөнмәзми? 5 Нә үчүн бу халг, Јерусәлим әһли хәјанәтиндә батыб галыб? Онлар јаландан бәрк јапышыблар,Ҝери дөнмүрләр ки, дөнмүрләр.+ 6 Мән диггәт вердим, гулаг асдым, наһаг сөзләр данышырдылар. Һеч ким өз пис әмәлиндән төвбә етмир, “бу нә ишдир мән тутдум?” демир.+ Һамы дөјүшә атылан ат кими, күтләнин ардынҹа дүшүр. 7 Һәтта ҝөјдәки һаҹылејләк көч вахтыны билир,Гумру, узунганад, гаратојуг* өз вахтында гајыдыр. Халгым исә Мән Јеһованын һөкмләрини анламыр”.+ 8 Неҹә дејирсиниз ки, “биз ағыллыјыг, Јеһованын гануну биздәдир”? Ахы мирзәләрин һијләҝәр гәләми+ анҹаг јалан јазыр. 9 Агилләр рүсвај олуб.+ Ваһимәјә дүшүб. Онлар әлә кечәҹәкләр. Јеһованын сөзүнү рәдд едибләр,Онларда һикмәт нә ҝәзир? 10 Она ҝөрә дә арвадларыны башгаларына верәҹәјәм,Тарлаларына јадлар саһиб олаҹаг.+Чүнки рәијјәтдән әсилзадәјә кими һәр кәс һарам газанҹ далынҹа дүшүр,+Пејғәмбәрдән каһинә кими һәр кәс фырылдагчылыг едир.+ 11 Халгымын јарасыны үздән мүалиҹә едирләр,Сүлһ олмаја-олмаја “Сүлһ! Сүлһ!” дејирләр.+ 12 Ҝөр һеч ијрәнҹ әмәлләринә ҝөрә утанырлар? Онлар утанмаздыр, Утанмаг нәдир билмирләр.+ Буна ҝөрә онлар да јыхыланлар арасында олаҹаглар. Мән онлары ҹәзаландыранда бүдрәјәҹәкләр,+ — дејир Јеһова. 13 Онлары топлајыб мәһв едәҹәјәм, — бәјан едир Јеһова. Мејнәдә үзүм, әнҹир ағаҹында әнҹир галмајаҹаг, јарпаглар гурујаҹаг. Нә вермишәмсә, әлләриндән алынаҹаг». 14 «Нә үчүн јеримиздә отурмушуг? Ҝәлин бир јердә гала-шәһәрләрә ҝедәк,+ орада мәһв олаг. Аллаһымыз Јеһова бизи мәһв едәҹәк.Јеһова бизә зәһәрли су ичирир,+Чүнки Она гаршы ҝүнаһ етмишик. 15 Сүлһ ҝөзләјирдик, габағымыза хејир чыхмады,Шәфа ҝөзләјирдик, дәһшәт ҝөрдүк.+ 16 Дандан атларынын фынхыртысы ешидилир. Ајғырларынын кишнәртисиндәнБүтүн өлкә ләрзәјә ҝәлир. Дүшмән ҝәлиб өлкәни, орадакы һәр шеји,Шәһәри, сакинләрини тар-мар едир». 17 «Араныза иланлар ҝөндәрирәм,Овсунла рам олмајан зәһәрли иланлар.Онлар сизи санҹаҹаг», — бәјан едир Јеһова. 18 Дәрдимә әлаҹ јохдур,Үрәјим сызлајыр. 19 Узаг дијарданХалгымын фәрјад сәси ҝәлир: «Мәҝәр Јеһова Сионда дејил? Падшаһ орада дејил?» «Нә үчүн бүтләри илә,Пуч, јад аллаһлары илә Мәни гәзәбләндирирләр?» 20 «Бичин сона чатды, јај гуртарды,Амма биз хилас олмадыг!» 21 Халгымын јарасыны ҝөрүб үрәјим парчаланыр,+Бағрым ган олуб, Мәни дәһшәт бүрүјүб. 22 Мәҝәр Ҝиладда мәлһәм јохдур?+ Тәбиб јохдур орада?+ Нә үчүн халгыма шәфа вермирләр?+\n^ Диҝәр вариант: дурна.


Q=7	C=0	SS=0	LS=7	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=4	G0=11	G1=9	G2=6	DLID=az_RU	BODY=Ијирмииллик мәһбус һәјатынын сону олаҹагмы?\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Данимарка Индонезија Исвеч Литва Нидерланд Норвеч Украјна Фиҹи Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман африкаанс еве ермәни естон зулу инҝилис испан италјан каонде кинјаруанда кирунди кореја коса лингала малагаси маҹар полјак португал румын рус сепеди серб серб (латын) сингал словак словен суаһили тагалог түрк фин франсыз хорват чех чичева јапон јунан ҝүрҹү һилигајнон\n24 СЕНТЈАБР 2014–ҸҮ ИЛ\nИјирми ил әввәл Еритреја һөкумәти үч ҝәнҹи һәбс едиб Савадакы ағыр режимли ҹәзачәкмә мүәссисәсинә салмышды. Онлар бу ҝүнәдәк орададырлар. Бу адамлар һеч бир ҹинајәт төрәтмәсәләр дә, өзләрини мүдафиә етмәк үчүн мәһкәмәјә мүраҹиәт етмәләринә иҹазә верилмир. Нәјә ҝөрә онлар һагсыз олараг һәбс олунублар?\nПаулос Ејассу, Неҝеде Теклемариам вә Исаак Могос адлы Јеһованын Шаһидләри мөһкәм дини әгидәләринә ҝөрә һәрби хидмәтдән имтина едибләр. Онлары һәрби хидмәтдән имтина «ҹинајәти» илә мәсулијјәтә ҹәлб едиб узунмүддәтли һәбс ҹәзасына мәһкум едибләр. Һал-һазырда Паулосун 41, Неҝеде вә Исаакын исә 38 јашы вар. Онлар ҝәнҹлик илләрини һәбсдә кечирибләр. Бу адамлар арвад-ушаг саһиби олмаг, јашлы валидејнләринин гејдинә галмаг, истәдикләри кими јашамаг, еләҹә дә иман баҹы-гардашлары илә бирликдә ибадәт етмәк имканындан мәһрумдурлар.\n1994-ҹү ил 24 сентјабр тарихиндә һәбс олунан Паулос, Неҝеде вә Исаак Сава һәрби дүшәрҝәсиндә сәлаһијјәтли шәхсләр тәрәфиндән амансыз рәфтара мәруз галмыш, һәтта ишҝәнҹә чәкмишләр. Лакин сон илләр онлара едилән зүлмләр сәнҝијиб вә онлар дини етигадларына бағлы галдыглары үчүн һәбсхана ҝөзәтчиләринин һөрмәтини газаныблар.\nДиҝәр Јеһованын Шаһидләри ағыр һәбс һәјаты јашајырлар\nЈеһованын Шаһидләринин ән амансыз тәгибләрә мәруз галдығы өлкә Еритрејадыр. Һал-һазырда гадынлар, ушаглар, јашлылар да дахил олмагла, 73 Јеһованын Шаһиди һәбсдә јатыр. Онларын чоху сәрт сәһра шәраитиндә јарыаҹ, јарытох јашајыр, сусузлугдан әзијјәт чәкир, һәбсхана ишчиләринин амансыз рәфтары илә үзләшир. Диҝәр үч Јеһованын Шаһиди он илдән чохдур ки, Сава һәбс дүшәрҝәсиндәдир. Паулос, Неҝеде вә Исаак исә Еритрејада ән чох һәбсдә јатанлардыр.\nБејнәлхалг бирлик Еритрејаны дини тәгибләрә сон гојмаға чағырыр\nБејнәлхалг бирлик Еритрејанын Јеһованын Шаһидләринә вә азлыг тәшкил едән башга динләрә гаршы амансыз рәфтарындан һалидир.\n2004-ҹү илдән етибарән АБШ Дөвләт Департаменти һәр ил Еритрејаны «систематик, давамлы вә ашкар шәкилдә дин азадлығы һүгугуну позан, јахуд позанлара ҝөз јуман дөвләтләрә» аид едәрәк «хүсуси нараһатчылыг доғуран өлкә» адландырыр.\nБМТ Инсан Һүгуглары Шурасы «Еритреја дөвләтинин өз халгынын вә вәтәндашларынын һүгугларыны ҹидди шәкилдә поздуғуна ҝөрә» чох нараһатдыр. Шура Еритреја дөвләтини «һәр бир кәсин һүгугларына... фикир, виҹдан вә дин азадлығына һөрмәт етмәјә» чағырыр.\nАБШ Бејнәлхалг Дини Етигад Азадлығы Комиссијасынын 2014-ҹү ил һесабатында дејилир: «Дини азадлыг хүсусилә... Јеһованын Шаһидләри үчүн ваҹиб мәсәләдир».\nИнсан Һаглары үзрә Нәзарәтчи Тәшкилаты 2013 Дүнја Һесабатында билдирмишди ки, Еритреја дөвләти «танынмамыш» динләрин үзвләрини һәбс етмәјә, онлара ишҝәнҹә вермәјә давам едир вә бундан «зәрәр чәкәнләр хүсусилә Јеһованын Шаһидләридир».\nИнсан вә Халгларын Һүгуглары үзрә Африка Комиссијасы 2005-ҹи илин декабрында «Еритрејада Инсан Һүгугларынын Вәзијјәти илә бағлы Гәтнамә» гәбул етди. Гәтнамәдә Еритреја дөвләтини «әдаләтли мәһкәмәләрә, сөз вә фикир азадлығы, динҹ топлашмаг азадлығы һүгугуна даими зәманәт вермәјә» чағырды.\nЈеһованын Шаһидләринин баш һүгуг мәсләһәтчиси Филип Брамли бүтүн Јеһованын Шаһидләринин адындан демишди: «Үмид едирик ки, Еритреја дөвләти 20 илдән чох һәбсдә олан үч нәфәр дә дахил олмагла, бүтүн Јеһованын Шаһидләрини азадлыға бурахаҹаг вә иман баҹы-гардашларымызын үзләшдији тәгибләрә сон гојаҹаг».\nҺәбсдә оланлары унутмајын\nНәјә ҝөрә Јеһованын Шаһидләри мүһарибәләрдә иштирак етмирләр?


Q=5	C=0	SS=0	LS=5	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=28	G1=27	G2=12	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Вәтәндашы сәфил вәзијјәтә салыб өлкәни футболчу көјнәјиндә реклам етмәк сијасәти\nВәтәндашы сәфил вәзијјәтә салыб өлкәни футболчу көјнәјиндә реклам етмәк сијасәти\nҺакимијјәтин 70 милјонлуг “сәхавәт”и\nАзәрбајҹан һакимијјәтинин јыртыҹы маһијјәти һәр өтән ҝүн даһа габарыг шәкилдә һисс олунур. Даһа дәгиг ифадә етсәк, һакимијјәт өлкәнин сәрвәтләрини дә аналогсуз талан едир. Милјардлары хәрҹләјәндә дә имтиасија етмәк истәмирләр. Ачыг шәкилдә дејирләр ки, биз бүдҹәдәки милјардлары Азәрбајҹан халгындан башга истәнилән халгын нүмајәндәсинә, истәнилән өлкәнин чичәкләнмәсинә хәрҹләјә биләрик. Утанмадан бу бәдхәрҹлији Азәрбајҹанын тәблиғаты, инкишафы кими тәгдим едирләр. Сон вахтлар исә өлкәнин милјонлары хариҹи футбол клубларына хәрҹләнир. Ҝуја бу футбол клублары Азәрбајҹаны реклам едәҹәк вә халгымыз бу рекламдан фејзијаб олаҹаг.\nБелә ки, әввәлҹә Ыспанијанын “Атлетико” клубуна 20 милјон әрмәған етдиләр. Әвәзиндә исә футболчуларын көјнәјиндә “Азербаиҹан ланд оф фире” јазылды. Ардынҹа Азәрбајҹанлы олигарх Һафиз Мәммәдова мәхсус Франса футбол клубу “Ланс”а 10 милјон авро малијјә јардымы едилди. Буҝүнләрдә исә Азәрбајҹан һакимијјәти Ыталијанын “Латсио” футбол клубуна спонсорлуг етмәк гәрары верди. Рома клубу илә 40 милјон долларлыг мүгавилә имзаланмасы нәзәрдә тутулуб. Хәбәрдә дејилир ки, бу әмәкдашлығын биринҹи мәрһәләсиндә “Латсио” тәхминән 12 милјон авро газанаҹаг. Мүгавиләнин шәртләринә әсасән, “Латсио” футболчуларынын формасында бу илин ијунунда Бакыда кечириләҹәк Авропа Ојунларынын рекламы олаҹаг. Көјнәкләрин үстүндә әввәлҹә “Баку-2015", бир мүддәт сонра исә ”Азербаиҹан - Ланд оф Фире" (Азәрбајҹан - Одлар Јурду) јазылаҹаг.\nҜөрүндүјү кими “сәхавәтли” һөкумәтимиз футболчуларын көјнәјиндә Азәрбајҹанын реклам олунмасы үчүн 70 милјон авро пулу “гәтлә” јетириб. Тәсәввүр един ки, Азәрбајҹаны коррупсија, сахтакарлыг, һүгугсузлуг үзрә “дүнја чемпиону”на чевирмиш һакимијјәт, инди өлкәнин рекламы илә мәшғул олмаг гәрары вериб. Һеч кимә сирр дејил ки, бу 70 милјонлуг оғурлуғун мәгсәди Азәрбајҹанын имиҹини јүксәлтмәк дејил. Һакимијјәтин шәхси марагларыны тәмин етмәк, јеҝанә мәгсәддир. Әкс һалда, өлкәдә 100-ләрлә сијаси мәһбус олмазды, игтисадијјатын бүтүн саһәләри мәмурларын нәзарәтинә кечмәзди, Гарабағ газиләри интиһара мәҹбур едилмәзди, шәһид аиләләринин сосиал сығорта һаггы мәнимсәнилмәзди, өлкәнин милјардлары офшорлара дашынмазды, өлкәнин тәһсили, сәһијјәси, һүгуг системи дағыдылмазды, сүлалә һакимијјәти јаранмазды вә с.\nҜөрүндүјү кими, һакимијјәт өлкә вәтәндашыны диләнчи, фәһлә, кредит борҹунун ҝирову, сијаси мәһбус кими реклам едәндән сонра, Азәрбајҹаны футболчу көјнәјиндә реклам етмәк гәрарына ҝәлиб. Мүәллими 150-200 манатла сынаға чәкиб, тәгаүдчүјә 70 гәпиклик мааш артымы едиб, тәһсил һаггыны 4000 маната галдырыб, өлкәјә ҝәтирилән мәһсуллары 20 дәфә баһа гијмәтә сатыша чыхарыб, сонра Азәрбајҹаны 70 милјон пул гаршылығында реклам етмәк тарихи “шедевр”ди.\nДүнја мәтбуаты Азәрбајҹандакы ганунсузлуглардан, инсанларын шәрләниб һәбс едилмәсиндән, һаким аиләјә мәхсус ширкәтләрдән јазыр. Бу биабырчылыглара сон гојмаг, Азәрбајҹанын пис рекламына сәбәб олмуш “әнәнә”ләрдән әл чәкмәк әвәзинә, Ыспанијалынын, Ыталијалынын, Франсалынын көјнәјиндә “Азәрбајҹан” јаздырыр. Бу, ана сеҝаһына гулаг асыб ағладыгдан сонра, анасыны дөјән адамын вәзијјәтини хатырладыр. Азәрбајҹаны гејри-азад өлкәләрин сијаһысына салыб, өлкәдәки бүтүн структурлары коррупсијалашдырыб, өлкәјә дахил олан 100 милјардларла нефт пулуну шәхси ҹибләрә ахыдандан сонра, “Азәрбајҹаны тәблиғ едирик” шүары илә чыхыш етмәк хүсуси “баҹарыг” тәләб едир.\nАвропа дәјәрләриндән имтина едиб, дүнјанын нүфузлу тәшкилатларына “ермәнипәрәст” дамғасы вуруб, Русија кими авторитар режимләрин һимајәсинә сығыныб, сонра Азәрбајҹаны мүсбәт мәнада реклам етмәк мүмкүн дејил.\nАзәрбајҹаны дүнјада вәтәндашын рифаһы, ганунларын алилији, сечкиләрин шәффафлығы, сосиал әдаләтин олмасы илә реклам еләмәк лазымдыр. Әслиндә, бу футбол клубларына 70 милјон пул хәрҹләнмәси, Азәрбајҹан һакимијјәтинин маһијјәтини ортаја гојур. Мәлум олур ки, бу һакимијјәт үчүн вәтәндаш Ыспанија, Франса, Ыталија футболчусунун көјнәји гәдәр дә дәјәрли дејил.\nÖлкәдә мүалиҹәјә еһтијаҹы олан нә гәдәр имкансыз шәхс, 100 минләрлә евсиз аилә, тәһсил һаггыны өдәјә билмәјән 10 минләрлә тәләбә, кредит борҹуну өдәјә билмәдијинә ҝөрә һәбс олунан аилә башчылары вар. Бу милјонлары јаралы јерләрин сағалдылмасына сәрф етмәк лазымдыр. Јаралы инсанлара аҹыг вериб, бүдҹәси милјонларла өлчүлән командалара пул јатырмаг, мәнәвијјатсызлыгдыр.\nБир сөзлә, Авропа ојунларына 8 милјард хәрҹләјиб, ардынҹа өлкәмизә ҝәләҹәк һејәтин бүтүн хәрҹләрини өдәмәк өһдәлији ҝөтүрүб, даһа сонра хариҹи футбол клубларына 70 милјон һәдијјә етдиләр. Баш верәнләрин бир изаһы вар. Бу һакимијјәт халга нифрәт еләјир вә халгы даһа да сәфил вәзијјәтә салмаг үчүн әлиндән ҝәләни әсирҝәмир. Әслиндә бу хәрҹләрин һамысы Азәрбајҹаны зај мәһсула чевирмәјә хидмәт едир./азадлыг/


Q=14	C=10	SS=8	LS=0	PS=1	DC=7	LC=0	SD=0	BS=0	G0=45	G1=31	G2=7	DLID=az_RU	BODY=Шамуел—Аллаһа хидмәт едән балаҹа оғлан | Мүгәддәс Китаб һекајәси\nҜӨР нә гәшәнҝ ушагдыр! Онун ады Шамуелдир. Ушағын башына сығал чәкән киши исә Исраилин баш каһини Елидир. Шамуели Елинин јанына атасы Елгана вә анасы Ханна ҝәтириб.\nШамуелин тәхминән дөрд-беш јашы олар. Амма о, Ели вә башга каһинләрлә бәрабәр Јеһованын ибадәт чадырында јашајаҹаг. Сән соруша биләрсән: ахы нәјә ҝөрә Елгана илә Ханна белә балаҹа ушағы Јеһоваја хидмәт етмәк үчүн ибадәт чадырына ҝәтирибләр? Ҝәл бахаг.\nБу һадисәдән бир нечә ил әввәл Ханна чох гәмҝин иди. О чох истәјирди ки, ушағы олсун, амма олмурду. Бир ҝүн Ханна Јеһованын ибадәт чадырында оларкән дуа едир: ‘Аһ, Јеһова, мәни унутма! Мәнә бир оғул версән, сөз верирәм ки, өмрү боју хидмәт етмәк үчүн ону Сәнә верәҹәјәм’.\nЈеһова Ханнанын дуасына ҹаваб верир. Бир нечә ајдан сонра онун бир оғлу олур вә адыны Шамуел гојурлар. Ханна оғлуну чох севир вә көрпәликдән она Јеһова Аллаһ һаггында данышыр. Бир ҝүн Ханна әринә дејир: ‘Шамуел бир аз бөјүјүб сүддән кәсиләндә ону Јеһоваја хидмәт етмәк үчүн ибадәт чадырына апараҹағам’.\nШәкилдә ҝөрдүјүн кими, Елгана илә Ханна белә дә едирләр. Шамуел дә чох шаддыр ки, Јеһоваја ибадәт чадырында хидмәт едәҹәк. Ахы о, Јеһова Аллаһы лап көрпәликдән таныјыр. Ханна илә Елгана һәм ибадәт етмәк, һәм дә балаҹа оғулларына баш чәкмәк үчүн һәр ил Јеһованын чадырына ҝәлирләр. Ханна һәр дәфә ҝәләндә тикдији јени палтары Шамуелә ҝәтирир.\nИлләр өтүр, Шамуел Јеһованын ибадәт чадырында хидмәт етмәјә давам едир. Һәм Јеһова, һәм дә халг ону чох севир. Анҹаг баш каһин Елинин оғуллары Хофни илә Пинхас јарамаз адамлар иди. Пис әмәлләрлә мәшғул олмалары аз имиш кими, башгаларыны да Јеһова Аллаһа итаәтсиз олмаға тәһрик едирләр. Ели онлары каһинликдән чыхармалыдыр, амма буну етмир.\nҜәнҹ Шамуел јол вермир ки, ибадәт чадырында едилән пис әмәлләр онун Јеһоваја хидмәтинә сон гојсун. О вахтлар чох аз адам Аллаһы севирди, буна ҝөрә дә чохдан иди ки, О һеч кимлә данышмырды. Шамуел бир гәдәр бөјүдүкдән сонра ҝөрәк нә баш верир.\nШамуел ҝеҹә јатаркән, бир сәс ону јухудан ојадыр. О ајаға галхыб Елинин јанына гачыр вә дејир: ‘Мәни чағырдын?’\nАмма Ели ҹаваб верир: ‘Мән сәни чағырмадым. Ҝет јат’. Шамуел дә ҝедиб јатыр.\nСәс икинҹи дәфә ‘Шамуел!’ дејә чағырыр. Шамуел галхыб јенидән Елинин јанына гачыб дејир: ‘Мәни чағырдын? Бәли, ешидирәм’. Ели исә дејир: ‘Мән сәни чағырмадым, оғлум, ҝет јат’. Шамуел јатағына гајыдыр.\nШамуели чағыран сәс үчүнҹү дәфә ешидилир. Шамуел јенә Елинин јанына гачыб дејир: ‘Бәли, бу дәфә ки, мәни сән чағырдын’. Ели инди баша дүшүр ки, Шамуели чағыран Јеһова Аллаһдыр. Буна ҝөрә дә дејир: ‘Ҝет јериндә узан вә бир дә сәс ешитсән белә де: “Бәли, Јеһова Аллаһ, гулун Сәни динләјир”’.\nЈеһова бир дә чағыранда Шамуел Елинин дедији кими едир. Јеһова она дејир ки, Елини вә оғулларыны ҹәзаландыраҹаг. Доғрудан да, Хофни вә Пинхас филиштлиләрлә дөјүшдә өлүрләр. Ели буну ешидәндә јыхылыр, бојну сыныр вә өлүр. Ҝөрдүјүн кими, Јеһова Аллаһын сөзләри јеринә јетир.\nШамуел боја-баша чатыр вә Исраилдә сонунҹу һаким олур. О гоҹаланда халг ондан хаһиш едир: ‘Бизә падшаһ сеч, гој үзәримиздә рәһбәрлик етсин’. Шамуел буну етмәк истәмир, чүнки халгын падшаһы әслиндә Јеһовадыр. Амма Јеһова Аллаһ она дејир ки, халгын сөзүнә әмәл етсин.\n1 Шамуел 1:1–28; 2:11–36; 3:1–18; 4:16–18; 8:4–9.


Q=10	C=0	SS=0	LS=10	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=3	G0=3	G1=3	G2=3	DLID=az_RU	BODY=25 Октјабр 2020 7 Рәбиүләввәл 1442 4 Абан 1399\nАБШ-ын Милли Аеронавтика вә Космос Идарәси (НАСА) сүрәтлә Јер күрәсинә јахынлашан нәһәнҝ астероид (ОР2 1998) тәсбит едиб.\nНАСА-дан верилән ачыгламада астероид апрел ајынын сонунда максимум һәддә Јерә јахынлашаҹағы билдирилиб.\nМәлуматда гејд едилиб ки, ҝөј ҹисми планетимизә чырпылса, глобал бир фәлакәт олаҹаг.\nНАСА атсероидин санијәдә 8.7 км сүрәтлә һәрәкәт етдијини еһтимал едир. Нәһәнҝ ҝөј ҹисми бу сүрәтлә апрелин 29-да Јерә јахынлашаҹаг.\nМүтәхәссисләрә ҝөрә, диаметри 4 км-дән чох олан бир астероидин глобал дағынтылара сәбәб олмаг үчүн олдугҹа бөјүкдүр.\nЕһтимал олунан чырпылманын нәтиҹәси белә ачыгланыб: “10 км вә даһа бөјүк кратер: глобал дағынты вә сивилизасијанын мүмкүн чөкүшү”.\nБејнәлхалг Астрономлар Групунун мүтәхәссиси Брјус Беттсә ҝөрә, кичик астероидләр атмосфердә тез јаныр вә аз зәрәр верирләр. Бунунла белә, 2013-ҹү илдә Јерә чырпылан “Челјабинск” метеоритинин өлчүсү тәхминән 20 метр иди, амма бу, инсанлара хәсарәт јетирә биләҹәк шок далғалар јаратмышды.\n“Тунгуска” метеоритинин өлчүсү тәгрибән 40 метрдир, шәһәри тамамилә мәһв едә вә ја сунами мејдана ҝәтирә биләр. Беттс гејд едир ки, даһа бөјүк астероидләрин бүтөв бир бөлҝәнин јох олмасына сәбәб олмасы мүмкүндүр.\nМәсәлән, 65 милјон ил әввәл динозаврларын нәслини кәсән астероидин диаметри 10 км ениндә иди.\nНАСА-нын һесабламаларына ҝөрә “ОР2 1998” астероидин диаметри 1.5-4.1 км арасындадыр. Астрономлар бу ҝөј ҹисмини Јерә јахынлашан потенсиал тәһлүкәли објект олараг тәсниф едирләр.\nАлимләрин фикринҹә, јахын ҝәләҹәкдә бир астероид планетимизә тәхминән 0.04 205 км мәсафәдә јахынлашаҹаг. Мүгајисә үчүн - 1 астрономик ваһид - бу, планетимиздән Ҝүнәшә орта мәсафәдир - тәгрибән 149.6 милјон км-дир.\nБашга сөзлә, космик ҹисмин Јердән Аја гәдәр олан мәсафәдән тәхминән 16.36 дәфә бөјүк бир мәсафәдә кечәҹәји ҝөзләнилир.\n449 дәфә бахылыб\nИҝид әсҝәрләримиздән ҝөзәл мәрсијә - ВИДЕО\nШәһид Полад Һәшимовун анасына һәср едилмиш - Шеир\nҺаҹы Илгар: “Исламофобија вә Макронун Гарабағ мөвгеји бир-бириндән ајрылмыр”\nДүнјада 42 милјон инсан коронавируса јолухду\nАБШ-да һәрби тәјјарә гәзаја уғрады: өләнләр вар\nОктјабрын 24-дә ҝөзләнилән һава шәраити\nПутин: Мән дүнја лидери дејиләм!\nСуријада Америка вә Түркијә арасында вәкаләт дөјүшү\nСталинин ермәниләрә сахта вәтән јарадан гәрары - Фото\nРус алим: Коронаја галиб ҝәлә билмәјәҹәјик!\nСионист режими Суријада мәктәби бомбалады\nОктјабрын 22-дә ҝөзләнилән һава шәраити\nИран Ислам Республикасы ҝенис мигјаслы тәлимә башлајыр\nАБШ-да 225 мин инсан коронадан өлдү\nАБШ-да футбол матчы заманы атышма\nБМТ: Өлүм Јәмәндә 360 мин ушағы тәһдид едир\nИдлибдә террорчуларын мөвгеләри бомбаланды\nПолковник лејтенант Сејид Заур Ҹәфәров Һүсејн оғлу шәһид олду\nТүркијә Һомадакы мүшаһидә постларыны јығышдырыр