Q=14	C=7	SS=3	LS=4	PS=1	DC=1	LC=0	SD=0	BS=2	G0=40	G1=34	G2=20	DLID=az_RU	BODY=Мүгәддәс Китаб вә ҝәләҹәјә үмид. Һәјатын мәнасыны тапын, Аллаһа јахынлашын\nҜөзәтчи гүлләси | № 1, 2018\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Јава дили Јапонија жест дили Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Алманија жест дили Америка жест дили Бразилија жест дили Венесуела жест дили Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Испанија жест дили Италија жест дили Камбоҹа Квебек жест дили Кирибати Колумбија жест дили Конго Кореја жест дили Литва Маврики креолу Македонија Малта Маршалл Маҹарыстан жест дили Мексика жест дили Мјанма Непал Ниас Нидерланд Ниуе Норвеч Полша жест дили Понапе Раратонга Самоа Сејшел креолу Соломон Адалары пиҹини Таити Тонга Тувалу Увеа Украјна Финландија жест дили Фиҹи Хмонг (ағ) Чили жест дили Чин (Кантон, садәләшдирилмиш) Чин (Кантон, әнәнәви) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) адангме албан алман амһара аракуан аукан африкаанс ачоли ајмара баса (Камерун) батак (каро) батак (тоба) бауле башгырд биак бикол бислама болгар булу варај венда волајта га газах ган гарифуна гуарани гуахиро гырғыз дигорон дреһу дхолуо еве ермәни ермәни (гәрб) естон ефик занде зулу ибан ибанаг ибо иврит илок инҝилис исланд исоко испан италјан кабре каннада каонде карен (сго) каталан кечуа (Анкаш) кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кечуа (Куско) кикамба киконго кикујју килуба кимбунду кинјаруанда кирунди кисонге кичуа (Имбабура) кичуа (Чимборасо) кореја коса куангали куанјама күрд курманҹи (Гафгаз) күрд курманҹи (кирил) латыш лингала лози лувале луганда лунда малагаси малај малајалам мам мамбве-лунгу масатек (Хуаутла) мајја маҹар мбунда мизо монгол море нага-куки-чин (һакһа) науатл (Хуастека) науатл (Шимали Пуебла) науатл (мәркәзи) науатл (Ҝерерро) нгангела ндебеле ндебеле (Зимбабве) ндонга нзема нјанека олу конзо оромо осетин пангасинан папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) полјак португал португал (португал) пәнҹаб румын рунјанкоре рус руторо санго сапотек (Истм) сапотек (Лачигуири) сарамаккан свати себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сесуто (Ҹәнуби Африка) сетсвана сидамо сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил татар таҹик тви телугу тетела тетум (Дили) тзелтал тив тигре тлапанек ток-писин тотонак тохолабал трук тсва тсонга тумбука түрк умбунду уруунд урһобо фарс фин фон франсыз хорват чех чибемба чилуба чинјанја читонга читонга (Малави) чичева чокве чол чуваш шона јао јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һауса һереро һилигајнон һинд һири-моту әрәб өзбәк\nМүгәддәс Китаб вә ҝәләҹәјиниз\nТӘСӘВВҮР ЕДИН КИ, ҝеҹәнин гаранлығында јолла ҝедирсиниз. Лакин итәҹәјинизә ҝөрә нараһат дејилсиниз, чүнки әлиниздә фәнәр вар. Фәнәрин ишығыны ашағы саланда өнүнүздәкиләри, узаға саланда исә узаг мәсафәни ајдынлада билирсиниз.\nМүгәддәс Китабы мүәјјән мәнада бу фәнәрә бәнзәтмәк олар. Өтән мәгаләләрдә гејд етдијимиз кими, Аллаһын Кәламы бизә бу гејри-стабил дүнјада өнүмүздә дуран, јәни һәр ҝүн үзләшдијимиз проблемләрлә мүбаризә апармаға көмәк едир. Мүгәддәс Китаб һәмчинин ҝәләҹәјә апаран јола ишыг салыр ки, әбәди хошбәхтлик вә мәмнунлуг ҝәтирән јолу ҝөрүб бу јолда аддымлајаг (Зәбур 119:105).\nҜәлин Мүгәддәс Китабын ҝәләҹәјимизә үмид вердији ики саһәни нәзәрдән кечирәк: 1 һәјатын мәнасыны тапмаға көмәк едир; 2 Јараданымыза јахынлашмағын јолларыны өјрәдир.\n1 ҺӘЈАТЫН МӘНАСЫ\nМүгәддәс Китабда проблемләрин өһдәсиндән ҝәлмәјә көмәк едән етибарлы мәсләһәтләр вар. Амма о, садәҹә өзүнә көмәк китабы, јахуд мәсләһәтләр топлусу дејил. Мүгәддәс Китаб бөјүк бир рәсм әсәриндә диггәти сырф өзүмүзә — өз проблемләримизә ҹәмләмәјә јох, бүтүн шәклә бахмаға тәшвиг едир. Инсан јалныз бу јолла һәјатына мәна гата биләр.\nМисал үчүн, Инҹилдә белә бир ајә вар: «Вермәк алмагдан даһа чох хошбәхтлик ҝәтирир» (Һәвариләрин ишләри 20:35). Мадди јардыма еһтијаҹы олан биринә көмәк әли узатдығыныз, јахуд сизинлә дәрдини бөлүшән достунузу диггәтлә динләдијиниз ҝүн јадыныздадыр? Јәгин киминсә ҝүнүнү аз да олса, ајдынлатдығыныз үчүн өзүнүзү хошбәхт һисс етмисиниз!\nГаршылығында бир шеј ҝөзләмәдән вермәк инсана хошбәхтлик ҝәтирир. Бир јазычы дејир: «Инсан кимәсә тәмәннасыз јахшылыг едәндә бунун әвәзини мин гат алыр. Башга ҹүр ола да билмәз!» Доғрудан да, етдијимиз јахшылыглар, үстәлик, әвәзини гајтармаға имканы олмајан биринә көмәк әли узатмағымыз мүкафатсыз галмыр. Бу заман биз бөјүк рәсм әсәринин бир парчасына чеврилирик. Јараданымыз бизим бу хејирхаһлығымызы, санки Она борҹ вермишик кими дәјәрләндирир вә беләҹә, биз Онунла әмәкдашлыг етмиш олуруг (Мәсәлләр 19:17). Аллаһ-Таала фағыр-фүгәраја етдијимиз јахшылығы чох гијмәтләндирир вә вәд едир ки, бунун әвәзиндә бизә јерүзү Ҹәннәтдә әбәди јашамаг имканы верәҹәк. Ҝәләҹәјә даир белә бир үмидимизин олмасы мөһтәшәмдир! (Зәбур 37:29; Лука 14:12—14) *.\nБундан әлавә, Мүгәддәс Китабда гејд олунур ки, һәјатымызын әсл мәнасыны Аллаһа ибадәт едәндә тапырыг. Доғрудан да, Јеһова тәрифә, шәрәфә вә итаәт едилмәјә лајиг Аллаһдыр (Ваиз 12:13; Вәһј 4:11). Биз Јеһоваја һәмд едиб әмрләринә әмәл едәндә Онун рәғбәтини газанырыг. О, Өз Кәламында дејир: «Һикмәтли ол, гәлбим севинсин» (Мәсәлләр 27:11). Бәли, биз һикмәтли олуб гәрарлары Мүгәддәс Китаба әсасән верәндә Јараданымызын гәлбини севиндиририк, чүнки О, бизим гајғымыза галыр вә истәјир ки, бујругларына әмәл едәрәк хошбәхт олаг (Әшија 48:17, 18). Һәгигәтән дә, Каинатын Күлли–Ихтијар Саһибинә ибадәт едиб, Онун үрәјини шад едән һәјат тәрзи сүрмәк инсанын һәјатына әсл мәна гатыр!\n2 ЈАРАДАНА ЈАХЫНЛАШМАГ\nМүгәддәс Китаб бизи Аллаһ-Таалаја јахын олмаға сәсләјир. Орада јазылыб: «Аллаһа јахынлашын, О да сизә јахынлашаҹаг» (Јагуб 4:8). Бәс Күлли-Ихтијар Аллаһа јахынлашмаг мүмкүндүр? Инҹилдә јазылыб ки, Аллаһы ахтарсаг, тапа биләҹәјик, чүнки «О, һеч биримиздән узаг дејил» (Һәвариләрин ишләри 17:27). Мүгәддәс Китабын Аллаһа јахынлашмагла бағлы мәсләһәтинә әмәл етмәк ҝәләҹәјиниз үчүн зәмин јарадыр. Һансы мәнада?\nМисал үчүн, инсан нә гәдәр чалышса да, ән бөјүк дүшмән олан өлүмдән ҹаныны гуртара билмәз (1 Коринфлиләрә 15:26). Лакин Аллаһ әбәдијјән Вар Оландыр! Онун мөвҹудлуғу сонсуздур вә О, бәндәләринин дә әбәдијјән вар олмасыны истәјир. Зәбур китабында Јеһованын Ону ахтаранларла бағлы диләји чох садә вә ҝөзәл сөзләрлә ифадә олунур: «Гој онларын үрәји әбәди дөјүнсүн» (Зәбур 22:26).\nАллаһла јахын мүнасибәтләримизи горумаг үчүн нә едә биләрик? Аллаһын Кәламындан Онун һагда даһа чох өјрәнмәјә давам един (Јәһја 17:3; 2 Тимутијә 3:16). Охудугларынызы анламаг үчүн Ондан көмәк истәјин. Мүгәддәс Китаб әмин едир ки, Аллаһ сидги-үрәкдән һикмәт диләјәнләрин дуасыны ҹавабсыз гојмур (Јагуб 1:5) *. Һәмчинин орадан өјрәндикләринизи һәјатынызда тәдбиг етмәјә чалышсаныз, сөзү аддымларыныза чыраг, јолларыныза ишыг олаҹаг (Зәбур 119:105).\n^ абз. 8 Аллаһын јер күрәсини Ҹәннәтә чевирмәклә бағлы вәди һагда әтрафлы мәлумат алмаг үчүн Јеһованын Шаһидләри тәрәфиндән нәшр олунан «Мүгәддәс Китаб тәлимләри» китабынын 3-ҹү фәслинә бахын.\n^ абз. 13 Јеһованын Шаһидләри сизә Мүгәддәс Китабы баша дүшмәјинизә көмәк едән пулсуз Мүгәддәс Китаб дәрсләри тәклиф едир. Дәрсләр барәдә әтрафлы мәлумат алмаг үчүн jw.org сајтындан «Мүгәддәс Китаб дәрси неҹә кечирилир?» адлы видеону изләјә биләрсиниз.\nАллаһ әбәдијјән Вар Оландыр вә О, бәндәләринин дә әбәдијјән вар олмасыны истәјир\nАллаһын Кәламынын сизә фајдасы\nБу илаһи китабда мөһтәшәм мәсләһәтләр вар.\nТөврат, Зәбур вә Инҹилдәки мәсләһәтләр бу ҝүн актуалдырмы?\nАллаһын Кәламы һәмишә актуалдыр!\nКөһнәлиб, јохса өз дөврүнү габаглајыр?\n1 Бизи горујур\n2 Чыхыш јолу ҝөстәрир\n3 Мүбаризә апармаға көмәк едир\nМәтн Електрон нәшрләри јүкләмәк үчүн параметрләр ҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ Төврат, Зәбур, Инҹил бу ҝүн актуалдыр?\nТөврат, Зәбур, Инҹил бу ҝүн актуалдыр?\nҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ Төврат, Зәбур, Инҹил бу ҝүн актуалдыр?\nДин, Аллаһ вә ја Мүгәддәс Китаб инсана һәјатдан мәмнунлуг дујмаға көмәк едә биләр?


Q=10	C=3	SS=3	LS=0	PS=3	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=23	G1=14	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Јарадылылш 6. Јер үзүндәки нәһәнҝләр | Мүгәддәс Китаб һекајәси\nЈер үзүндәки нәһәнҝләр\nБОЈУ тавана чатан бир адам сәнә јахынлашсајды, нә фикирләшәрдин? Јәгин дејәрдин: «Бу әсл нәһәнҝдир ки!» Вахтилә јер үзүндә һәгигәтән дә белә инсанлар јашајыблар. Мүгәддәс Китабда дејилир ки, онларын аталары ҝөјдә јашајан мәләкләр иди. Ахы бу неҹә ола биләрди?\nЈадындадырса, пис мәләк Шејтан пис ишләр төрәдирди. О, һәтта чалышырды ки, Аллаһын мәләкләри дә пис олсун. Вахт кечдикҹә, бу мәләкләрдән бәзиләри Шејтана гулаг асмаға башладылар. Ҝөјдә Аллаһын онлара тапшырдығы иши артыг јеринә јетирмәк истәмәдиләр. Бу пис мәләкләр јерә ҝәлиб инсан ҹилдинә ҝирдиләр. Билирсән, нәјә ҝөрә?\nМүгәддәс Китабда јазылыб ки, бу мәләкләр јердә ҝөзәл гадынлары ҝөрүб онларла јашамаг арзусуна дүшдүләр. Бунун үчүн онлар јерә ҝәлиб һәмин гадынларла евләндиләр. Мүгәддәс Китабда дејилир ки, бу дүзҝүн дејил, чүнки Аллаһ мәләкләри ҝөјдә јашамаг үчүн јаратмышдыр.\nГадынларын һәмин мәләкләрдән ушаглары олду. Амма бу ушаглар ади ушаглар кими дејилдиләр. Дүздүр, тәзә доғуланда о гәдәр фәргләнмәсәләр дә, бөјүдүкҹә бојлары узаныр вә даһа да ҝүҹләнирдиләр. Нәтиҹәдә онлар нәһәнҝләрә чеврилирдиләр.\nОнлар пис адам идиләр. Ири вә ҝүҹлү олдуглары үчүн инсанлары инҹидирдиләр. Бу нәһәнҝләр чалышырдылар ки, һамы онлар кими пис олсун.\nХанок артыг өлмүшдү, амма јер үзүндә бир јахшы инсан да вар иди. Онун ады Нуһ иди. О һәмишә Аллаһын истәдијини јеринә јетирирди.\nБир дәфә Аллаһ Нуһа деди ки, бүтүн пис инсанлары мәһв етмәјин вахты чатыб. Амма Аллаһ Нуһу, онун аиләсини вә бир чох һејванлары хилас етмәк истәјирди. Ҝәл ҝөрәк Аллаһ буну неҹә етди.\nЈарадылыш 6:1–8; Јәһуда 6.


Q=7	C=3	SS=0	LS=1	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=42	G1=28	G2=16	DLID=az_RU	BODY=Пејғәмбәрин даһа ваҹиб мәсләһәти | Иса пејғәмбәрин һәјаты\nПејғәмбәрин даһа ваҹиб мәсләһәти\nМӘТТА 18:6—20 МАРК 9:38—50 ЛУКА 9:49, 50\nБАШГАСЫНЫ ҜҮНАҺА СҮРҮКЛӘМӘК БАРӘДӘ МӘСЛӘҺӘТ\nКИМСӘ СӘНӘ ГАРШЫ ҜУНАҺ ИШ ТУТСА\nИса пејғәмбәр тәзәликҹә давамчыларынын өзләри һагда һансы фикирдә олмалы олдугларыны ҝөстәрмәк үчүн нүмунә чәкиб. Онлар садә, һеч бир мөвгејә саһиб олмајан ушаглар кими олмалыдырлар. Шаҝирдләр белә ушаглары Иса пејғәмбәрин хатиринә гәбул етмәлидирләр ки, о да онлары гәбул етсин (Мәтта 18:5).\nҺәвариләр бу јахынларда кимин ән бөјүк олдуғу барәдә мүбаһисә едирдиләр. Буна ҝөрә дә, јәгин, онлар Иса пејғәмбәрин сөзләриндән дәрс ҝөтүрүрләр. Инди исә һәвари Јәһја јени мөвзуну галдырыр. О, үзләшдији бир һадисәни данышыр: «Мүәллим, биз бир адам ҝөрдүк. О, сәнин адынла ҹинләри говурду. Биз она мане олмаға чалышдыг, чүнки о, бизимлә ҝәзмир» (Лука 9:49).\nЈәгин, Јәһјаја елә ҝәлир ки, јалныз һәвариләрин адам сағалтмаға вә ҹинләри говмаға ихтијары вар. Бәс онда һәмин адам ҹинләри неҹә гова билиб? Јәһјанын фикринҹә, һәмин адам Иса пејғәмбәрин вә һәвариләрин јанында олмадығы үчүн онун мөҹүзәләр етмәјә һаггы јохдур.\nИса пејғәмбәр дејир: «Она мане олмајын, чүнки мәним адымла гүдрәтли ишләр ҝөрән адам бундан дәрһал сонра гајыдыб мәни писләмәз. Бизә гаршы чыхмајан бизим тәрәфимиздәдир. Мәсиһә мәхсус олдуғунуз үчүн сизә бир парч су верән, инанын ки, мүкафатсыз галмајаҹаг» (Марк 9:39—41). Бу сөзләр Јәһјаны чох тәәҹҹүбләндирир.\nҺәмин адама Иса пејғәмбәрин тәрәфиндә олдуғуну ҝөстәрмәк үчүн онун ардынҹа ҝетмәсинә еһтијаҹ јох иди. Чүнки о вахт мәсиһи јығынҹағы һәлә јаранмамышды. Буна ҝөрә дә бу киши һәвариләрлә бирҝә олмурдуса, о демәк дејилди ки, онлара гаршы чыхыр вә ја сахта дин јајыр. Ҝөрүнүр, о, Иса Мәсиһин адына иман ҝәтирмишди, буна ҝөрә дә Мәсиһ дејир ки, о, «мүкафатсыз галмајаҹаг».\nЈох әҝәр һәвариләрин сөзләри вә ја һәрәкәтләри бу кишини иман јолундан дөндәрсәјди, онда нәтиҹәси чох ағыр оларды. Пејғәмбәр гејд едир: «Иман едән бу кичикләрдән бирини ҝүнаһа сүрүкләјән адамын бојнуна дәјирман дашы асыб ону дәнизә атсајдылар, даһа јахшы оларды» (Марк 9:42). Сонра Иса Мәсиһ шаҝирдләринә дејир ки, онлары ҝүнаһа сүрүкләјән шејләри кәсиб атмалыдырлар, һәтта әҝәр бу шејләр әл, ајаг вә ја ҝөз кими дәјәрлидирсә. Бәдәнин дәјәрли үзвләриндән бирини итириб Аллаһын Падшаһлығына ҝирмәк һәмин үзвү сахлајыб ҹәһәннәмә (Һинном вадисинә) атылмагдан јахшыдыр. Һәвариләр, ола билсин, Јерусәлимин јахынлығында олан бу вадини ҝөрмүшдүләр, орада зибилләри јандырырдылар. Беләҹә, онлар баша дүшүрләр ки, бу јер әбәди мәһвин рәмзидир.\nИса пејғәмбәр һәмчинин хәбәрдарлыг едир: «Бахын һа, бу кичикләрдән биринә сајмазјана јанашмајын. Буну билин ки, онларын мәләкләри ҝөјдә даима сәмави Атамын һүзурунда дурурлар». Бу кичикләр Аллаһын ҝөзүндә нә дәрәҹәдә дәјәрлидир? Буну ҝөстәрмәк үчүн пејғәмбәримиз јүз гојуну олан бир адамдан данышыр. Бир ҝүн бу адам гојунлардан бирини итирир вә дохсан доггузуну гојуб итмиш бир гојуну ахтармаға ҝедир. Тапанда исә дохсан доггузундан чох она ҝөрә севинир. Сонра пејғәмбәр әлавә едир: «Ејнилә дә, мәним ҝөјдәки Атам бу кичикләрдән бирҹәҹијинин белә мәһв олмасыны истәмир» (Мәтта 18:10, 14).\nОла билсин, Иса пејғәмбәр шаҝирдләрин бајагкы мүбаһисәсини нәзәрдә тутараг онлары тәшвиг едир: «Гој ичиниздә дуз олсун, бир-биринизлә меһрибан олун» (Марк 9:50, һашијә). Дуз јемәјә дад верир. Ејнилә, мәҹази мәнада дуз гатылмыш сөзү гәбул етмәк асан олур. Бунун сајәсиндә арада меһрибанчылыг олур. Мүбаһисә исә сүлһү позур (Колослулара 4:6).\nАмма бәзән арада ҹидди анлашылмазлыглар јараныр. Бәс белә һалларда неҹә давранмаг лазымдыр? Иса пејғәмбәр изаһ едир: «Әҝәр кимсә сәнә гаршы бир ҝүнаһ иш тутса, ҝет онунла тәкликдә даныш, ҝүнаһыны үзүнә де. Әҝәр сәнә гулаг асса, ону газандын». Бәс гулаг асмаса? Пејғәмбәр демишкән: «Гулаг асмаса, өзүнлә бир вә ја ики нәфәр ҝөтүр ки, мәсәлә ики вә ја үч шаһидин дили илә тәсдиг олунсун». Әҝәр мәсәлә јенә дә һәлл олунмаса, онда онлар мәсәләни јығынҹаға, јәни бу проблеми һәлл едә билән ағсаггаллара данышмалыдырлар. Бәс әҝәр ҝүнаһкар јенә дә гулаг асмырса, онда неҹә? Онда гој о адам сәнин үчүн бир бүтпәрәст вә ја верҝијыған кими, јәни јәһудиләрин достлуг етмәдији адам кими олмалыдыр (Мәтта 18:15—17).\nАғсаггаллар Јеһова Аллаһын Кәламындакы ҝөстәришләрә ҹидди риајәт етмәлидирләр. Бу тәгдирдә, кимисә тәгсирли билиб она ҹәза кәсәндә онлар артыг «ҝөјдә бағланмыш» гәрара ујғун гәрар вермиш олаҹаглар. Јох әҝәр киминсә ҝүнаһсыз олмасы барәдә гәрар чыхарырларса, онлар јенә дә артыг «ҝөјдә ачылмыш» гәрара ујғун гәрар вермиш олаҹаглар. Бу ҝөстәришләр ҝәләҹәкдә мәсиһи јығынҹағы формалашанда лазым олаҹаг. Бу ҹүр ваҹиб интизам ишләри илә әлагәдар пејғәмбәр дејир: «Ики ја үч адам мәним адым наминә бир јерә јығышанда мән дә орада, онларын арасындајам» (Мәтта 18:18—20).\nҸинләри гован адамын Иса пејғәмбәрә гаршы олдуғуну демәк олармы?\n«Кичикләрдән» бирини ҝүнаһа сүрүкләмәк нә дәрәҹәдә ҹидди мәсәләдир вә Иса пејғәмбәр бу «кичикләрин» дәјәрли олдуғуну неҹә ҝөстәрир?\nҜүнаһ иш ҝөрән кәслә бағлы Иса пејғәмбәр һансы ҝөстәриши верир?


Q=9	C=5	SS=1	LS=3	PS=0	DC=1	LC=0	SD=0	BS=4	G0=40	G1=31	G2=17	DLID=az_RU	BODY= Ислам нәзәринҹә инсан неҹә мөвҹуддур? - Cavablar xəzinəsi - açılmasında məqsəd İslama aid suallara cavab vermək olmuşdur\nİnternetə qoyma tarixi: 2009/06/21\nSaytın kodu fa1239\tArxiv kodu 5026\nГуран нөгтеји-нәзәриндән инсан елә бир варлыгдыр ки, бир тәрәфдән илаһи фитрәтә, диҝәр тәрәфдән исә мадди тәбиәтә маликдир. Илаһи фитрәт ону јүксәк дәрәҹәли мәнәвијјат вә мәрифәтә тәрәф чәкир. Мадди тәбиәти исә инсаны маддијјата, шәһвәтә вә шәр ишләрә сүрүкләјир. Инсанын һәјаты һәмишә онун мадди тәбиәти илә фитрәти арасында мүбаризә сәһнәсидир. Гуран нәзәриндән бу инсан дәјишкән, һалдан-һала дүшән бир варлыгдыр. Әҝәр илаһи фитрәти галиб ҝәлсә, мадди тәбиәти онун бу һиссијјатынын јолунда она хидмәт едәр. Бу һаләтдә инсан артыг һидајәт јолунда гәрар тутмуш вә һагг јолунда гәдәм ҝөтүрмүш олур.\nГуран вә рәвајәт нәзәриндән инсан елә бир варлыгдыр ки, дүнјаја ҝәлдији заман һеч бир аҝаһлығы, билији олмур. Елми олмур амма илаһи фитрәти олур. Һәмин һаләтдә инсанда маддијјат тәрәфә дә мејл олур. Бу аләмә ҝәлдији заман бир тәрәфдән мәрифәт вә мәнәвијјата тәрәф, диҝәр тәрәфдән тәбиәт вә маддијјта тәрәф истигамәтләнмиш олур. Гуранын инсана бахышы беләдир. Јәни, инсанларын мүхтәлиф хүсусијјәтләри архасында ваһид бир батин ҝөрүр.\nИсламда инсаншүнаслыг хүсуси шәкилдә тәгдим олунан хүсуси бир нәзәрдир. Инсанын һәгигәти һаггында ики нәзәријјә ирәли сүрүлүр. Әввәл, инсанлар мәдәни, иҹтимаи, игтисади вә сијаси ҹәһәтдән нә гәдәр фәргли олсалар да, ваһид бир ҹөвһәрә маликдирләр. Араларындакы фәрг јалныз, сонрадан вүҹуда ҝәлмиш бәзи просесләрлә бағлыдыр.\nБу нәзәријјәнин мүгабилиндә диҝәр нәзәр дә будур ки, инсанларын мүхтәлиф заман, мәкан вә милләтләр арасында ҹөвһәрләри бир-бириндән фәргләнир.\nБиринҹи нәзәријјәни бүтүн милләтләрдә олан динләр, ирфани мәзһәбләр, елм вә фәлсәфә мәктәбләринин мүхтәлиф дәстәләри гәбул едирләр. Буна бахмајараг бу јеҝанә јолун тәфсир вә шәрһиндә јенә дә мүхтәлиф фикир вә нәзәријјәләр ирәли сүрүлмүшдүр.\nИкинҹи нәзәријјәни мүасир фәлсәфә тәрәфдарлары гәбул вә иддиа едирләр ки, инсанларын һәгигәти бир мәдәнијјәтдир, амма бу мәдәнијјәтләрин фәргли олмасы инсанларын ҹөвһәриндә дә мүхтәлифлијә сәбәб олуб. Бәзиләри исә “инсан меһвәрлик” вә ја “модерн инсан” нәзәријјәсини ирәли сүрүрләр. Белә ки, ренесанс дөврүндән - диндә ислаһдан сонра инсанын һәгигәтиндә дәјишиклик баш вермиш, инсан ганунчулуғу модерн инсана чеврилмишдир.\nӘсл һәгигәтдә инсанын һәјатында дәјишиклик нәтиҹәсиндә мәдәнијјәт вә һәјатын гурулуш вә шәкли дәјишиб. Һалбуки, инсанын һәгигәти, ҹөвһәри вә ондакы мејлләр олдуғу кими сабит вә дәјишмәздир. Ислам нәзәриндә инсанлар һарада јашамасындан, мәдәнијјәт, елм, адәт-әнәнә вә саир ҹәһәтдән мүхтәлиф заман вә мәканлардан асылы олмајараг онларын шәхсијјәт вә ҹөвһәрләри вәһдәт тәшкил едир. Инсанын ваһид шәхсијјәти елә бир ҹәһәтдир ки, һәм Гуран, һәм фәлсәфи бахышлар, һәм тәҹрүби елм вә һәм дә тәбии вә инсан елмләри онун шәхсијјәтинин һәмишә сабит вә дәјишмәз олмасына шәһадәт верир.\nГуран нәзәриндән инсан елә бир варлыгдыр ки, бир тәрәфдән илаһи фитрәтә, диҝәр тәрәфдән исә мадди тәбиәтә маликдир. Илаһи фитрәт ону јүксәк дәрәҹәли мәнәвијјат вә мәрифәтә, мадди тәбиәти исә инсаны маддијјата, шәһвәтә вә шәр ишләрә тәрәф дәвәт едир. Инсанын һәјаты һәмишә онун мадди тәбиәти илә фитрәти арасында мүбаризә сәһнәсидир. Гуран нөгтеји-нәзәриндән бу инсан дәјишкән, бир һаләтдән башга һаләтә дүшән бир варлыгдыр. Әҝәр илаһи фитрәти галиб ҝәлсә, мадди тәбиәти онун бу һиссијјатынын јолунда она хидмәт едәр. Бу һаләтдә инсан о, артыг һидајәт јолунда гәрар тутмуш вә һагг јолунда гәдәм ҝөтүрмүш олур.\nГур`ани-кәримдә инсанлар һаггында бәзән фәзиләт, бәзән дә рәзаләт вә бәјәнилмәмиш сифәт кими мүштәрәк сифәтләр бәјан олунур. Әлбәттә, бүтүн бунларын һеч бири о мәнада дејил ки, һазырда инсанларын һамысы истәр фәзиләт, истәсә дә рәзаләтдән ибарәт олан бу сифәтләрә маликдирләр. Мәгсәд будур ки, инсанда һәм фәзиләт, һәм дә рәзаләт сифәтләри үчүн шәраит вә истедад вардыр. Гуран бујурур ки, инсанын фитрәти илаһидир. (Јә`ни Аллаһа мәһәббәт инсанын тәбиәтиндә јарадылышыда гојулуб.\nفِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا\n“Аллаһын фитри олараг инсанлара вердији динә (үз чевир)”,\nДиҝәр ајәдә бујурур: “ إِنَّ الْإِنسَانَ خُلِقَ هَلُوعا\n“Һәгигәтән, инсан (сәрвәтә) чох һәрис (тамаһкар вә кәмһөвсәлә) јарадылмышдыр!”\nБир јердә инсанын фәзиләтиндән сөз ачылыр, диҝәр јердә исә онун рәзаләтиндән данышылыр; бир јердә инсанда олан илаһи мәһәббәтдән, диҝәр јердә инсанын һәрислији, тамаһкарлығы, сәбирсизлији вә гүдрәтсизлијиндән сөз ачылыр. Бүтүн бу сөјләниләнләр инсанын анадан доғуланда фәзиләт вә ја рәзаләт сифәтләринә малик олдуғуна дәлаләт етмир. Аллаһ-таала Гуранда инсан һаггында бујурур:\nوَاللّهُ أَخْرَجَکُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَاتِکُمْ لاَ تَعْلَمُونَ شَیْئاً “\n“Аллаһ сизи аналарынызын бәтнләриндән һеч бир шеј билмәдијиниз (дәрк етмәдијиниз) һалда чыхартды.”\nРәвајәтләрдә бәшәр өвладынын илаһи фитрәтлә - пак вә илаһи бир фитрәтдә (товһид фитрәтиндә) доғулдуғу гејд олунур..\nГуран вә Ислам нәзәридән инсан едә бир варлыгдыр ки, дүнјаја ҝәлән заман нә елми олур, нә дә аҝаһлығы, амма илаһи фитрәтдә олур. Һәмчинин, һәмин һалда инсанда маддјјата вә тәбиәтә мејл олур. Бәс инсан бу аләмә ҝәләндә әслиндә бир тәрәфдән аҝаһлыг вә мәрифәти өјрәнир, диҝәр тәрәфдән тәбиәтә вә маддијјата тәрәф мејл едир. Гуранын инсана бахышы беләдир. Јәни, инсанларын мүхтәлиф хүсусијјәтләри архасында ваһид бир батин ҝөрүр.\nФәлсәфи нөгтеји-нәзәрдән дә бу мәсәлә һәмин вәзијјәтдәдир. Мүхтәлиф фәлсәфи мәктәбләр: истәр јунан, истәр Ислам, истәрсә дә мүасир гәрб фәлсәфәсиндә һәмишә инсана јеҝанә бир вәһдәт бахышы илә бахылыб вә инсанда үмуми шәхсијјәт тәсәввүр олунуб. Ола биләр ки, исламда инсана бахыш никбин олсун; бу мәнада ки, инсан фитрәти пак бир фитрәтдир. Диҝәр ҹәһәтдән инсанын фитрәтинә мәсиһилик аләми тәрәфиндән хошаҝәлмәз нәзәр олсун бу мәнада ки, инсан фитрәтдә напак, чиркин вә ҝүнаһкар бир варлыгдыр. Мүхтәлиф фәлсәфә мәктәби вә идеолоҝијаларда инсанын варлығына бахышын фәргли олмасына бахмајараг һамысы инсанын вәһдәт вә шәхсијјәти үзәриндә мүштәрәк фикрә маликдирләр.\n2. Меһди Һадәви Теһрани, “Етигадлар вә суаллар” Мүәссеји фәрһәнҝије ханеји хирәд. Гум. Икинҹи чап, 1378 шәмси или.\n “Рум” сурәси, 30\n “Мәариҹ” сурәси, 19\n Ислам Пејғәмбәри (сәләллаһу әлејһи вә алиһ) бујурур: “Һәр бир доғулан инсан илаһи фитрәтлә дүнјаја ҝәлир.” (Кулејни, “Әл-Кафи”, 2-ҹи ҹилд, сәһ-12, һәдис-4)\n5089 Təzə kəlam 2007/07/08\n3546 Təzə kəlam 2010/06/07\n21020 Təzə kəlam 2007/08/23\n3216 Təzə kəlam 2010/06/30\n7567 Təzə kəlam 2012/05/26\n3670 Qədim kəlam\n7110 Qədim kəlam\n6790 Əməli əxlaq\n4046 Nəzəri əxlaq\n3271 Qeyri adı yerlər


Q=17	C=2	SS=0	LS=15	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=7	G0=6	G1=5	G2=1	DLID=az_RU	BODY=Ики Дөвләт Әлагәләри\nИИР-на гаршы рәфтар Азәрбајҹан һакимијјәтиндәки икили јанашманы даһа ајдын ҝөстәрди\nАзәрбајҹан Республикасынын президенти: "Ким истәјир Азәрбајҹаны гаршыдурма аренасына чевирсин, ҝетсин өзү үчүн башга јер ахтарсын".\nНә Төкәрсән Ашына О, Чыхар Гашығына\nМТН-нин атдығы силаһлар вә МТН-ә атылан силаһлар\nAprel 7, 2012 - 12:00 AM\nҜөрән бу ҝүн итки верән МТН мәсуллары шәрләдикләри һиҹаб мәһбусларына ҝөрә азҹа да олса хәҹаләт чәкирми?\nСүлаләнин Вәтәнә Етдији Хәјанәтләр\nҺејдәр Әлијев сәни ҝөзләјир\nAprel 1, 2012 - 12:00 AM\nАминистија һаггында гануну бармагларына доламышдылар\nӘлијевә инсан ганы илә јазылан мәктублар\nMart 31, 2012 - 12:00 AM\nБуралары «ГУЛАГ архипелагы»ндан нәләр фәргләндирирди?\nәлијевләрин Вәтәнә Хәјанәтләри\nӘлијевин атәшкәс сијасәти\nMart 30, 2012 - 12:00 AM\nО, Петросјанын хаһишилә һәрби әмәлијјатлары дајандырмағы тәләб едирди...\nәлијевләр сүлаләсинин гара тарихи\nМән Шеварднадзени вә Әлијеви белә хатырлајырам...\nMart 28, 2012 - 12:00 AM\nҺејдәр Әлијев Шеварднадзенин адамларыны гәбул етмирди\nДујғунлуг Илләринин Гара Ләкәләри\nШеварднадзе, Дәмирчјан вә Әлијев\nЕрмәнистанын 150 иллик парадына ҝәлән сијаси рәһбәрләр вә Устинов\nЈахын кечмишимизин тозлу сәһифәләриндә нәләр ҝизләнир?\nӘлијев вә Шеварднадзе: бешиллик планлар вә Тифлис базарындакы азәрбајҹанлылар\nMart 24, 2012 - 7:39 PM\nМүһаҹир полковникимиз ән јени тарихимизә ишыг тутмагда давам едир\nәлијевләрдән сионизимә ҝөстәрилән хидмәт\n«МТН» адлы режимин тәһлүкәсизлик назирлијинин ҝүлүнҹ ојну\nMart 20, 2012 - 12:00 AM\nәлијевләр бәрпа етдикләри режимин өмрүнү узадмагдан өтрү вәтәндашларын азадлығына да сон гјмаға һазырдыр.\nГуба һадисәләринә илкин бахыш\nУнутмајын, ән бөјүк аға халг өзүдүр\nГуба иҹра башчысы рајону тәкбашына идарә етмирди. Буна ҝөрә дә губа Үсјаны Режимә гаршы олду.\nәлијев Азәрбајҹаны “ода атды”\nИсраилдән силаһ алмаг Ираны гызышдыраҹаг, Түркијәни наразы салаҹаг вә...\nәлијевләрин Алманијадакы Биабырјчылығы\nАлманија телевизијасынын әлијевләрлә бағлы верлишләри нәдән хәбәр верир?\nӘрәстун Оруҹлу: "Һакимијјәт тәрәфиндән Алманијаја гаршы верилән реаксија нәинки адекват, әслиндә гејри-адекват вә чох паранојал бир реаксијадыр"\nСионизимин Аддым Изләри\n"ТҮРКИЈӘ 1980-ҸИ ИЛЛӘРИН ҺӘРБИ АВТОРИТАР РЕЖИМИНӘ ГАЈЫДЫР"\nFevral 21, 2012 - 12:00 AM\n"Ингилабчылар һәр вахт девирдикләри режимләрә бәнзәмәмәк үчүн өзләринә һаким олмалыдырлар"\nҺамам Һамам Ичиндә...\nВәтәншүвәнлијин јени нөвү\nFevral 17, 2012 - 12:00 AM\nМәнә ән тәәҹҹүблү ҝәлән бир дә одур ки, Новелла Ҹәфәроғлу башда олмагла, өзүнү һүгугун мүдафиәчиләри сајан бир чохлары нијә бејнәлхалг тәшкилатларда һакимијјәтин тәнгидини Азәрбајҹанын тәнгиди кими гаврајырлар. Бу һакимијјәтин Азәрбајҹанла, Азәрбајҹанын дәрдләри, гајғылары, проблемләри илә нә әлагәси вар? Үмумијјәтлә, антиАзәрбајҹан руһлу бир һакимијјәтлә Азәрбајҹаны ејниләшдирмәкдә сизләрин мәгсәди, марағы нәдир, һөрмәтли Новелла ханым?\nМүасирлик јохса анти-Ислам?!\nБу ҝүн Азәрбајҹанда ҝүнбә-ҝүн артан әхлагсызлығын гаршысы алынмаг әвәзинә, әхлаг вә әхлаглылара гаршы мүбаризә апарылыр.\nәлијевләрин Азәрбајҹан Һүгугларын ашкар позмалары\nЈени Шәхсијјәт вәсигәсиндә Һиҹабала шәкил чәкдирмәк олаҹагмы?\nFevral 10, 2012 - 12:00 AM\nИгбал Ағазадә: “Нәдәнсә һүгуг мүһафизә органлары, үмумијјәтлә һөкумәт шәхсијјәт вәсигәсинин верилмәсиндә һиҹаблы гадынларла бағлы мәсәләдә агрессивлик нүмајиш етдирир. Амма иш ондадыр ки, инсанлары буна, јәни ханымлары һиҹабсыз шәкил шәкдирмәјә мәҹбур етмәк олмаз. Азәрбајҹан ганунвериҹилијиндә бунунла бағлы һеч бир конкрет маддә, мүддәа јохдур, һеч бир гануни гадаға гојулмур. Демәли, мәсәлә вәтәндашын хејринә төвсиф олунмалыдыр.\nАвропалыларын Нөвбәти Ислам Дүшмәнчилији\n“Амнетј Интернатионал”ы кимләр исламчылары мүдафиә етмәкдән чәкиндириб?\nFevral 9, 2012 - 12:00 AM\nЕјнулла Фәтуллајев: "Азәрбајҹана гаршы Ислам тәһдидини әсас ҝәтирәрәк, онлары бу инсанларын мүдафиәсиндән чәкиндирибләр".\nГапалы тарих (АРАШДИРМА)\nССРИ-нин Мәккәјә ҝөндәрдији совет һаҹылары\nFevral 6, 2012 - 12:00 AM\nСовет Иттифагында јашајан мүсәлманлар үчүн Һәҹҹ зијарәти әлчатмаз арзу иди\n“Human Rights Watch” Дини Комитәни Фаш Етди\nЕлшән Мустафаоғлу Дөвләт Комитәсини гынады\nИЛАҺИЈЈАТЧЫ: “НИЈӘ ПРОБЛЕМИ ҺӘЛЛ ЕТМӘК ӘВӘЗИНӘ ДИНДАРЛАРЫ БИР АЗ ДА ГЫҸЫГЛАНДЫРЫРЫГ?”\nСионизимин Азәрбајҹан Варианты\nСАХАЛ әсҝәриндән Бакы атеистләринә!\nYanvar 27, 2012 - 12:00 AM\nНео-атеизм һамиләри нараһатдыр. Белә ҝетсә гыса бир мүддәтдә бүтүн һибридләр, мутатнтлар мәһв едиләҹәк. Ампуланы дәјишмәк лазымдыр. Ахундов, Салман Рүшди, Рафиг Тағы үслубу илә Ислам ингилабыны јалныз сүрәтләндирмәк олар. Ҹәмијјәти либераллашдыраҹаг, ҝүзәштә ҝетмәјән дини кәсими јумшалдаҹаг тәблиғата еһтијаҹа вар.\nәлијевләр режиминин тоһфәси\nкүчәләрдә рузи чыхаран јохсул халг\nБир тикә чөрәк үчүн гышын сојуғунда донан, јајын ҹырһаҹырында көмүр кими гараланлар арасында ушаг да вар, бөјүк дә. Бу сојуг ҝүнләрдә рузиси күчәләрдән чыхан сојдашларымызла ҝөрүшдүк, онларла һәмсөһбәт олдуг, ағыр һәјат тәрзләрини өз ҝөзләримизлә мүшаһидә етдик.\nәлијевләр вә бејнәлхалг тәшкилтлар\n"Human Rights Watch” тәшкилаты әлијевләр һакимијјәтин писләди\n2011-ҹи илдә Азәрбајҹанда инсан һагларынын вәзијјәти писләшиб, һөкумәт бүтүн етираз аксијаларыны дағыдыб.\nәлијевләр режиминин нөкәрләри\nАНС-дә даһа бир биабырчылыг\nYanvar 19, 2012 - 12:00 AM\nБу ҝүн АНС телеканалынын ҹанлы ефириндә биабырчы олај баш вериб.\nҮздән Ирағлара Арха Тапылды\nАНС-ин Ҝеј севҝиси\nYanvar 14, 2012 - 12:00 AM\nӘҹәб демишди Чинҝиз: "Нә олуб горхурсунуз, арвадсуз, һамыныз арвадсуз." Инди нә олду да "голубој"ларын мүдафиәсинә галхдыныз. Инди нә олду “голубој”ларын мүдафиәсинә галхдыныз. Ҝөрәсән Чинҝиз Мустафајев олсајды, онлара "вәтән оғуллары дејиб алгышлајардымы?!\nИслам Пајтахдында Нәләр баш верир\nБакыда “голубој”лар 4 ҝүн митинг кечирәҹәкләр!!!\nYanvar 11, 2012 - 12:00 AM\nАвровизија-2012 маһны мүсабигәсинә паралел олараг Бакыда ҝеј-парад кечириләҹәк!\nРусијалы һәрби експертдән саваш анонсу\n“ГАРАБАҒДА МҮҺАРИБӘ ГАЧЫЛМАЗДЫР”\nАлександр Храмчихин: “Һәрби әмәлијјатларын башламасы еһтималы 99,99 фаиздир, мүнагишәнин данышыглар јолу илә һәлли мүмкүн олмајаҹаг” Ирәвандакы Гафгаз Институтунун сәдри Александр Исҝәндәрјан: “Азәрбајҹан вә Ермәнистан ҹәмијјәтләри ҝүзәштләрә һазыр дејил”.\nИнадкарлыг јохса Аҹизлик\nАПА Ајәтуллаһ Мәкарим Ширазинин сөзләрини тәһриф едиб\nYanvar 7, 2012 - 12:00 AM\nАПА Информасија Аҝентлијинин бу тәһриф олунмуш хәбәри Бакынын диҝәр медиаларында да әкс олунуб.\nИгтидар дәјишиликләр әрәфәсиндә\nНәләр баш верир? Ким газанаҹаг?\nИгтидар груплашмалары арасында режимин варислик планы үзәриндә јенидән бөлүшдүрүлмәси говғасы башлајыб.\nМүртәддин Аҹы Агибәти\nр.тағыја ҹәназә намазы јасагланыбмыш\nYanvar 6, 2012 - 12:00 AM\nГафгаз Мүсәлманлары Идарәси тәрәфиндән Руһаниләрә верилән тәлиматда мүртәдд јазычынын мәрасиминдә “Гуран” охунмасына иҹазә верилмәјиб.\nАмериканын дүнјада төрәтдији ҹинајәтләр\nYanvar 3, 2012 - 12:00 AM\nАБШ Ирагы ишғал етдији ҝүндән индијәдәк 162 мин нәфәр инсаны шәһид едиб.


Q=8	C=7	SS=3	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=73	G1=43	G2=19	DLID=az_RU	BODY=Мүслим ибн Әгил (ә)\nКуфәлиләрин Имам Һүсејнә (ә) мәктуб јазмалары\nШиәләр Сүлејман ибн Сүрәдин евиндә топлашараг Мүавијәнин өлүмүндән данышырды, буна ҝөрә Аллаһа шүкүр едирдиләр. Сүлејман деди: “Һүсејн ибн Әли (ә) Језидә гаршы чыхараг Мәккәјә ҝетмишдир. Сиз онун вә атасынын шиәләрисиниз. Инди бахын, әҝәр она көмәк етмәк, онун дүшмәни илә вурушмаг үчүн өзүнүздә гүввә вә һазырлыг ҝөрүрсүнүзсә, мәктуб јазыб ону Куфәјә дәвәт един. Лакин зәифлик ҝөстәрәҹәксинизсә, ону өзүнүзә үмидвар етмәјин”.\nЈығынҹагдан сонра Имам Һүсејнә (ә) бу мәзмунда мәктуб јазылды: “...Инди бизим рәһбәримиз јохдур. Бураја ҝәл. Үмид едирик ки, Аллаһ бизи сизин васитәнизлә һаггын әтрафына топлајаҹаг”.\nМәктубу Мәккәјә ҝөндәрдиләр. Рамазан ајынын онунда мәктуб Һүсејнә (ә) чатды. Куфәлиләр бир-биринин ардынҹа чохлу мәктуб јаздылар. Мәктублар сел кими ахмаға башлады. Һәтта елә олду ки, һәр гәбилә, һәр тајфа вә сонра һәр аилә ајрылыгда мәктублар јаздылар. Куфәдән ҝәлән мәктубларын сајы минләрлә иди. Бу мәктубларын бириндә јазылырды: “...Сәһралар јашыллашмыш, мејвәләр јетишмиш, сулар ҹошмушдур. Бизә ҝәл. Ордумуз һазырдыр вә фәрманыны ҝөзләјир. Салам олсун сәнә!” Сонунҹу мәктубда јаздылар: “Доғрудан, халг сәнин јолуну ҝөзләјир вә сәндән башга рәһбәрләри јохдур. Тәләс! Тәләс! Вәссалам!”\nМүслимин Куфәјә ҝөндәрилмәси\nНәһајәт, Имам Һүсејн (ә) куфәлиләрин мәктубларына ҹаваб јазыр: “Бағышлајан вә Меһрибан Аллаһын ады илә. Һүсејн ибн Әлидән Куфәдә бу мәктубун јетишәҹәји достларыма вә шиәләримә.\nСалам олсун сизә! Мәктубларыныз мәнә чатды вә мәним сизин јаныныза ҝәлмәјими истәмәјиниздән хәбәрдар олдум. Инди етибар етдијим гардашым вә әмим оғлу Мүслим ибн Әгили сизин јаныныза ҝөндәрирәм ки, ишләри өһдәсинә ҝөтүрсүн вә сизин бирлијиниз барәдә мәнә мәлумат версин. Әҝәр һәгигәт сизин јаздыгларыныз вә нүмајәндәләринизин хәбәр вердији кими олса, тезликлә сизин јаныныза ҝәләҹәјәм, иншаллаһ. Вәссалам!”\nҺәзрәт мәктубу Мүслим ибн Әгилә верәрәк ону Куфәјә ҝөндәрир.\nМүслимин Куфәјә чатмасы вә куфәлиләрин онунла бејәт етмәси\nМүслим ибн Әгил Куфәјә дахил олур вә Мухтарын евиндә галыр.\nШиәләр Мүслими динләмәк үчүн онун јанына ҝет-ҝәл едирдиләр. Һәр бир груп онун јанына ҝәлдикдә Мүслим Һүсејн ибн Әлинин (ә) мәктубуну онлара охујур, һамылыгла ағлашыр вә Мүслимлә бејәт едирдиләр.\nМүслимлә бејәт едәнләрин сајы он сәккиз мин нәфәрә чатыр. О, Имама (ә) мәктуб јазараг бејәт едәнләрин сајыны хәбәр верир вә онун Куфәјә ҝәлмәсини истәјир.\nШиәләрин Мухтарын евинә ҝет-ҝәли давам едир вә Нөман ибн Бәшир бундан хәбәр тутур. Нөман Үбејдуллаһ ибн Зијаддан габаг Мүавијә тәрәфиндән Куфәјә вали тәјин олунмушду, Језид дә ону өз вәзифәсиндә сахламышды. Анҹаг Нөман Мүслимин куфәлиләрдән бејәт алмасына әһәмијјәт вермәдији үчүн Језид, Үбејдуллаһы Куфәјә вали тәјин етди вә она Мүслимин галдырдығы фитнә аловуну сөндүрмәји тапшырды.\nИбн Зијадын Куфәјә ҝәлмәси\nҮбејдуллаһ ибн Зијад башына гара әммамә бағлајараг вә үзүнү өртәрәк Куфәјә ҝирир. Һүсејнин (ә) интизарында олан ҹамаат онун Һүсејн ибн Әли (ә) олдуғуну дүшүнүр. Она ҝөрә дә ону саламлајыр вә дејирләр: “Хош ҝәлмисән, еј Пејғәмбәрин оғлу!” Ибн Зијад ҹамаатын Һүсејнә (ә) олан севҝисиндән нараһат олур вә өзүнү сараја чатдырыр.\nМүслимин Һанинин евинә ҝетмәси\nМүслим ибн Әгил Үбејдуллаһын Куфәјә ҝәлмәсиндән вә онун мәлум чыхышындан хәбәр тутду. Бир тәрәфдән дә онун Мухтарын евиндә галмасы Үбејдуллаһа бәлли иди. Она ҝөрә дә Мүслим Һанинин евинә ҝедир. Һанијә дејир: “Сәнин евинә ҝәлдим ки, мәнә сығынаҹаг верәсән”. Һани икраһла она евиндә галмаға иҹазә верир. Шиәләр Мүслими ҝөрмәк үчүн Һанинин евинә ҝәлирләр.\nМүслим ибн Әгил Имам Һүсејнә (ә) мәктуб јазыр: “Мән Куфәдәјәм. Бу мәктубу сәнә јазана кими он сәккиз мин нәфәр бејәт етмишдир. Бәләдчи өз адамларына сәһв јол ҝөстәрмәз. Куфә ҹамааты сәнинләдир. Мәктубуму охујан кими јола дүш. Салам олсун сәнә!”\nҺанинин һәбс едилмәси\nҺанинин еви дә бәлли олур. Ибн Зијад Һанини сараја чағырыр. Һани дејир:\n- Мүслим мәнә демәдән евимә ҝәлди вә сығынаҹаг истәди. Она ҝөрә дә озүмү борҹлу билиб она јер вердим.\n- Онда Мүслими мәним јаныма ҝөндәр ки, сәһвини дүзәлтмиш оласан. Һани бу тәклифи гәбул етмәдикдә ибн Зијад әсәбиләшәрәк онун бурнуну вә алныны сындырыр вә ону зиндана атдырыр.\nМүслимин вә адамларынын сараја тәрәф һәрәкәти\nҺанинин ишҝәнҹә олунмасы хәбәрини ешидән кими Мүслим ингилаби бир һәрәкәтлә вә “Ја Мәнсур, әмит!” (еј көмәк олунмуш, өлдүр!) шүары илә Куфә ҹамаатыны топлады. Гыса бир заманда мәсҹид вә базарлар инсанла долду вә ибн Зијадын сарајына тәрәф һәрәкәт етди. Сарај мүһасирәјә алынды.\nİбн Зијад гәбилә башчыларыны чағырараг онлары тәһдид етди ки, әҝәр өз адамларыны Мүслимдән ајырмасалар, онларын бојунларыны вураҹаг. Куфәнин бөјукләри сарајын үстүнә чыхыр вә ҹамаатла данышырлар. Мүслимин әтрафындакылар ондан ајрылырлар. Мүслим куфәлиләрин вәфасызлығы илә үзләшир вә күчәләрдә сәрҝәрдан ҝәзир. Төвә адлы бир гоҹа гадынын евинин гапысына чатыр. Гадын, оғлу Билалын јолуну ҝөзләјирди. Мүслим өзүнү она танытдырандан сонра Төвә ону евә апарыр вә она бөјүк һөрмәт ҝөстәрир. Билал евә ҝәлир вә евдә киминсә олдуғуну һисс едир. Төвә һадисәни оғлуна данышыр.\nИбн Зијад Мүслими ахтарыр\nИбн Зијад куфәлиләрин Мүслимин әтрафындан дағылышдығыны ешидән кими фүрсәтдән истифадә едиб ону һәбс етмәк вә иши битирмәк истәјир.\nДөјүшчүләри вә мүһафизәчиләри мәсҹидә топлајыр. Намаздан сонра минбәрә чыхараг дејир: “Ҝөрдүјүнүз кими Мүслим ҹамаат арасында икитирәлик салды. Инди дә ҝизләниб. Еј Һусејн ибн Тәмим! Бүтүн күчәләри вә евләри ахтар вә сәһәрә кими Мүслими тапыб ҝәтир”.\nСәһәр тездән Төвәнин оғлу Мүслмин әһвалатыны Әбдүррәһман ибн Мәһәммәд ибн Әшәсә хәбәр верир. Ибн Зијадын әмри илә үч јүз әсҝәр Төвәнин евинә ҝедиб Мүслимә һүҹум едир. Мүслим гылынҹыны чәкәрәк онларла вурушур вә онлары евдән чыхарыр. О, чохлу јаралар алыр вә әсир дүшүр.\nМүслимин вәсијјәти вә шәһадәти\nМүслим һәбс едилир. Онун ҝөзүндән јаш ахдығыны ҝөрүрләр. Бунун сәбәбини сорушдугда дејир: “Анд олсун Аллаһа! Мән өзүмә ҝөрә ағламырам. Ағламағым, бураја ҝәлмәкдә олан Һүсејнә (ә) вә онун аиләсинә ҝөрәдир”.\nМүслим Мәһәммәд ибн Әшәсдән онун бир истәјини јеринә јетирмәсини истәјир. Онун истәји тәкҹә мөвласы Һүсејн ибн Әлијә (ә) бу хәбәри чатдырмаг иди: “Мүслим сәнин өлүмә сары ҝәлмәјини мәсләһәт билмир. Аиләнлә бирҝә ҝери гајыт. Чүнки куфәлиләрин вәфасызлығыны аҹыг-ајдын ҝөрдүм. Онлар атанын онларын әлиндән гуртармаг үчүн өзүнә өлүм арзуладығы адамлардыр.\nКуфәлиләр һәм сәни, һәм дә мәни алдатдылар”.\nİбн Әшәс бу хәбәри Һүсејнә (ә) чатдыраҹағына анд ичир. МүслимиÂ ибн Зијадын јанына ҝәтирирләр. Ибн Әшәс Үбејдуллаһа Мүслимә аман вердијини дејир. Анҹаг Үбејдуллаһын әмри илә Мүслимин бојнуну вуруб сарајын дамындан јерә атырлар.\n1323 дәфә бахылыб


Q=8	C=1	SS=1	LS=3	PS=3	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=55	G1=38	G2=20	DLID=az_RU	BODY=Јушә 10 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nИсраиллиләр Ҝибјону мүдафиә едир (1—7)\nЈеһова Исраил үчүн дөјүшүр (8—15)\nДүшмәнләрин үстүнә долу јағыр (11)\nҜүнәш дајаныр (12—14)\nИсраиллиләрә һүҹум едән беш падшаһ өлдүрүлүр (16—28)\nҸәнубдакы шәһәрләр зәбт олунур (29—43)\n10 Јерусәлим падшаһы Әдуни-Садиг Јушәнин Ај шәһәрини әлә кечириб дармадағын етдијиндән, Әриһајла падшаһынын башына ҝәтирдијини Ајла падшаһынын да башына ҝәтирдијиндән,+ һәмчинин Ҝибјон әһалисинин исраиллиләрлә сүлһ бағлајыб+ онларын арасында јашадығындан хәбәр тутанда 2 ҹанына вәлвәлә дүшдү.+ Чүнки Ҝибјон падшаһ шәһәри кими бөјүк шәһәр иди, Ајдан бөјүк иди,+ кишиләринин дә һамысы дөјүшчү иди. 3 Јерусәлим падшаһы Әдуни-Садиг Һәбрун+ падшаһы Хуһәмә, Јармут падшаһы Пирама, Лаһиш падшаһы Јафјаја, Әҹлун падшаһы Дәбирә исмарыҹ ҝөндәриб деди:+ 4 «Ҝәлин мәнә көмәк един, бирләшиб Ҝибјона һүҹум едәк. О, Јушә илә вә исраиллиләрлә сүлһ бағлајыб».+ 5 Онда беш амори+ һөкмдары, Јерусәлим, Һәбрун, Јармут, Лаһиш вә Әҹлун падшаһлары гошунлары илә бирликдә Ҝибјона гаршы јүрүш етдиләр вә онунла дөјүшмәк үчүн ордуҝаһ гурдулар. 6 Ҝибјон кишиләри Ҝилгалдакы дүшәрҝәјә,+ Јушәјә хәбәр ҝөндәрдиләр: «Гулларыны+ тәк гојма. Тез ол, дадымыза јетиш, бизи хилас ет. Дағлыг бөлҝәдәки бүтүн амори падшаһлары бизә гаршы бирләшиб». 7 Онда Јушә бүтүн дөјүшчүләрини, иҝид адамларыны јығыб Ҝилгалдан чыхды.+ 8 Јеһова Јушәјә деди: «Онлардан горхма,+ онларын һамысыны сәнә тәслим едәҹәјәм.+ Һеч бири гаршында давам ҝәтирә билмәјәҹәк».+ 9 Јушә Ҝилгалдан чыхыб бүтүн ҝеҹәни јол ҝетди вә ҝөзләнилмәдән онларын башынын үстүнү алды. 10 Јеһова амориләри чашгынлыға салды,+ онлар Ҝибјонда бөјүк тәләфат вердиләр. Исраиллиләр Бејт-Һурун јохушу бојунҹа онлары говдулар вә Әзга илә Мәгәдәјә гәдәр гырдылар. 11 Јеһова Бејт-Һурун енишиндән дүз Әзгајадәк исраиллиләрдән гачан амориләрин үстүнә долу јағдырыб онлары гырды. Долудан өләнләр исраиллиләрин гылынҹындан өләнләрдән чох иди. 12 Јеһованын исраиллиләрин ҝөзү габағында амориләри мәғлуб етдији ҝүн Јушә Јеһоваја дуа етди вә Исраилин өнүндә деди: «Дајан, еј ҝүнәш,+Ҝибјон+ үзәриндә,Сән, еј ај, Ајалон дәрәси үзәриндә!» 13 Беләҹә, халг дүшмәнләрдән гисасыны алана гәдәр ҝүнәш дајанды, ај јериндән тәрпәнмәди. Бу барәдә Јашар китабында+ да јазылыб. Һәмин ҝүн ҝүнәш батмады. Демәк олар, бүтүн ҝүнү ҝөјүн ортасында дурду. 14 О ҝүнә кими һәлә һеч вахт Јеһова киминсә диләјинә бу ҹүр ҹаваб вермәмишди,+ о ҝүндән сонра да белә бир шеј олмады. Чүнки о ҝүн Исраил үчүн дөјүшән Јеһованын өзү иди.+ 15 Сонра Јушә бүтүн исраиллиләрлә бирликдә Ҝилгалдакы дүшәрҝәјә гајытды.+ 16 О беш падшаһ исә гачыб Мәгәдәдә+ мағарада ҝизләнмишди. 17 Јушәјә хәбәр ҝәтириб дедиләр: «Падшаһларын беши дә Мәгәдәдә мағарада ҝизләниб».+ 18 Онда Јушә деди: «Мағаранын ағзына ири дашлар јуварлајын вә ҝөзәтләмәк үчүн ора адам гојун. 19 Галанларыныз исә дурмајын, дүшмәни тәгиб един, архадан онлары гырын.+ Гојмајын өз шәһәрләринә ҝирсинләр. Аллаһыныз Јеһова онлары сизә тәслим едиб». 20 Јушә илә исраиллиләр онлары гырыб-чатдылар. Ҹәми бир нечә нәфәр ҹаныны гуртарыб гала-шәһәрләрә гачды. 21 Дөјүшчүләр сағ-саламат Мәгәдәдәки ордуҝаһа, Јушәнин јанына гајытдылар. Һеч ким һүнәр еләјиб исраиллиләрә бир кәлмә сөз дејә билмәди. 22 Јушә деди: «Ачын мағаранын ағзыны, о падшаһларын бешини дә чыхарыб һүзурума ҝәтирин». 23 Онлар Јерусәлим, Һәбрун, Јармут, Лаһиш вә Әҹлун падшаһларыны мағарадан чыхарыб Јушәнин һүзуруна ҝәтирдиләр.+ 24 Онлар ҝәләндә Јушә исраиллиләри чағырды вә онунла ҝедән гошуна башчылыг едәнләрә деди: «Ҝәлин. Ајағынызы бу падшаһларын бојнуна гојун». Онлар ирәли ҝәлиб ајаглары илә падшаһларын бојнундан басдылар.+ 25 Сонра Јушә онлара деди: «Горхмајын, тәлаша дүшмәјин.+ Үрәкли олун, мөһкәм олун. Јеһова вурушаҹағыныз бүтүн дүшмәнләринизи бу ҝүнә гојаҹаг».+ 26 Јушә онларын бешини дә өлдүрүб мејитләрини дирәкдән асды. Онлар ахшама кими дирәкдә галдылар. 27 Ҝүн гүруба енәндә Јушә әмр етди ки, ҹәсәдләри дирәкдән дүшүрүб+ ҝизләндикләри мағараја атсынлар. Сонра мағаранын ағзына ири дашлар јуварладылар. Бу дашлар индијәдәк орададыр. 28 Јушә һәмин ҝүн Мәгәдәни алыб+ оранын падшаһыны, әһалисини гылынҹдан кечирди, бир нәфәрә дә рәһм еләмәди.+ Әриһа падшаһынын башына ҝәтирдијини Мәгәдә падшаһынын+ да башына ҝәтирди. 29 Сонра Јушә исраиллиләрлә бирликдә Мәгәдәдән Либнаја кечди вә Либнаја гаршы вурушду.+ 30 Јеһова Либна илә падшаһыны+ да Исраилә тәслим етди. Онлар шәһәри гылынҹдан кечириб һамыны мәһв еләдиләр, бир нәфәри дә сағ гојмадылар. Әриһа падшаһына етдикләрини Либна падшаһынын да башына ҝәтирдиләр.+ 31 Сонра Јушә исраиллиләрлә бирликдә Либнадан Лаһишә+ кечиб орада ордуҝаһ гурду вә шәһәрә гаршы дөјүшдү. 32 Јеһова Лаһиши исраиллиләрин әлинә верди. Онлар икинҹи ҝүн шәһәри алдылар. Либна кими, ораны да гылынҹдан кечириб һамыны мәһв еләдиләр.+ 33 Ҹәзәр+ падшаһы Һурам Лаһишин көмәјинә ҝәлди. Амма Јушә ону да, адамларыны да өлдүрдү, бир нәфәр дә галмады. 34 Сонра Јушә бүтүн исраиллиләрлә бирликдә Лаһишдән Әҹлуна+ кечиб орада ордуҝаһ гурду вә шәһәрә гаршы дөјүшдү. 35 Онлар һәмин ҝүн шәһәри алдылар, елә һәмин ҝүн дә шәһәри гылынҹдан кечирдиләр, Лаһишдә олдуғу кими, һамыны гырдылар.+ 36 Сонра Јушә бүтүн исраиллиләрлә бирликдә Әҹлундан Һәбруна+ кечди вә ораја гаршы дөјүшдү. 37 Онлар шәһәри алдылар. Шәһәри, падшаһыны, кәндләрини, орада јашајан һәр кәси гылынҹдан кечирдиләр. Бир нәфәри дә сағ гојмадылар. Јушә Әҹлун шәһәри кими, бу шәһәри дә дармадағын еләјиб әһалисини гырды. 38 Ахырда Јушә илә исраиллиләр чеврилиб Дәбирә+ ҝетдиләр вә ораја гаршы дөјүшдүләр. 39 О, шәһәри, онун падшаһыны вә кәндләрини әлә кечирди. Исраиллиләр һамыны гылынҹла гырдылар,+ һеч кимә рәһм етмәдиләр.+ Јушә Һәбрунун, Либнанын вә оранын падшаһынын башына ҝәтирдијини Дәбирлә падшаһынын да башына ҝәтирди. 40 Јушә бүтүн өлкәни — дағлыг бөлҝәни, Неҝеви, Шәфланы+, јамаҹлары әлә кечирди, падшаһларыны өлдүрдү, һеч кими сағ гојмады. Исраилин Аллаһы Јеһованын әмр етдији кими, һамынын нәфәсини кәсди.+ 41 Јушә Гәдис-Барнидән+ Гәззәјә+ гәдәр әразини, бүтүн Гошен+ дијарыны вә Ҝибјона+ гәдәр торпаглары фәтһ етди. 42 О, бир јүрүшә бүтүн бу падшаһлары, онларын өлкәләрини әлә кечирди, чүнки Исраил үчүн Исраилин Аллаһы Јеһова дөјүшүрдү.+ 43 Сонра Јушә бүтүн Исраиллә бирҝә Ҝилгалдакы дүшәрҝәјә гајытды.+


Q=12	C=7	SS=1	LS=7	PS=0	DC=1	LC=0	SD=0	BS=5	G0=59	G1=44	G2=20	DLID=az_RU	BODY= Фәна вә фәна мәгамыны изаһ един! - Cavablar xəzinəsi - açılmasında məqsəd İslama aid suallara cavab vermək olmuşdur\nİnternetə qoyma tarixi: 2010/04/24\nSaytın kodu fa2944\tArxiv kodu 7936\nФәна, лүғәтдә мәһв олмаг вә јохлугдур. Бу сөзүн зидди исә бәга вә галмагдыр. Мәсәлән, Аллаһ һаггында бәга вә галмаг, диҝәр мөвҹудатлар һаггында исә фәна вә арадан ҝетмәклик ифадәләрини ишләтмәк дүзҝүндүр. Үмуми мәнасы исә инсанын өзүнү ҝөрмәмәси вә тапмамасы демәкдир. Әлбәттә, о мәнада јох ки, инсан тамамилә өзүндән хәбәрсиз олсун, бәлкә дә инсан өзүнү Аллаһ-тааланын мүгәддәс пак Заты һүзурунда һисс етсин вә Онун мүгабилиндә өзүнү һеч һесаб еләсин вә гәлбини Аллаһдан гејрисиндән бошалтсын.\nМәгам, о мәнзил вә мәртәбәјә дејилир ки, ариф узун илләрин чәтинликләриндән вә бәдәнин дәфәләрлә мәнәви ҹәһәтдән пакладыгдан сонра о мәртәбәјә чатыр. Беләликлә, мүһүм бир шејин өзүнү әлә ҝәлмәси вә дәјишиклик адәтән, чох вахт асанлыгла әлә ҝәлмир вә баги галыр.\nФәна мәгамында инсан өзүнү, бәндәчилијини, арзу вә мејлләрини вә әтрафында олан бүтүн ҹаһаны Аллаһ-тааланын дәрҝаһында һеч билир вә јалныз Аллаһ-таалаја нәзәр едир. Илаһи өвлијалар һәр нә ҝөрүрләрсә һагдыр. Истәр васитә илә, истәрсә дә васитәсиз олсун. Бу васитәләр, бәзән илаһи сифәтләр олур вә мәрифәт саһибләриндән бүтүн һиҹаблары, һәтта нур һиҹабларыны да арадан апарыр: “Илаһи! Өзүндән башга һәр шејдән ајрылмағы мәнә лүтф елә! .....Таинки, гәлбимин бәсирәт ҝөзләри нур һиҹабларыны ачсын!” Бәли, бу һал фәнанын ән сон дәрәҹәсидир вә ондан сонра инсан Аллаһ-тааланын мәһәбәтиндә там гәрг олур вә Ондан башга һәр шеј һеч олур. Бу һалдыр ки, һаггын гулағы илә ешидир, һаггын ҝөзү илә ҝөрүр вә һаггын дили илә данышыр. Бу һаләтин Аллаһ-тааланын пак Затынын дәркинин гејри-мүмкүн олмасы илә һеч бир зиддијјәти јохдур. Аллаһ-тааланын мүгәддәс пак Затынын дәрки һеч кимин гүдрәтиндә дејил.\nФәна лүғәтдә мәһв олмаг вә јохлугдур. Бу сөзүн зидди исә бәга вә галмагдыр. Охшарлары истисна олмагла, бу кәлмә Гуранда истифадә олунмамышдыр. Мәслән, Гуранда охујуруг: “(Јер) үзүндә олан һәр кәс фанидир. Анҹаг әзәмәт вә кәрәм саһиби олан Рәббинин заты багидир.” Аллаһ-таала бу ајәдә фәнаны бәганын мүгабилиндә гәрар вермишдир. Јәни, бәга јалныз, Аллаһ-таала аиддир, Ондан башга бүтүн варлыглар һамысы фани олмаға мәһкумдур.\nЛакин, фәнанын дини мәнасы илә лүғәтдәки мәнасы ејни дејил. Диндә фәна - јәни, инсанын өзүнү ҝөрмәмәси вә һеч һесаб етмәсидир. Әлбәттә, бу мәнада јох ки, инсан тамамилә өзүндән хәбәрсиз олсун, бәлкә дә инсан Аллаһ-тааалынын һүзурунда өзүнү һеч һесаб етсин вә јалныз Аллаһ-тааланы ҝөрсүн.\nФәнанын арифләр тәрәфиндән тәрифи:\nӘбу Сәид Хәрраз фәнанын тәрифиндә јазыр: “Фәна бәндәнин бәндәчилик ҹәһәтдән фани олмасы, бәга исә илаһи шаһидлик ҹәһәтдән бәгалыгдыр.” Гушејри мөтәгиддир ки: “Һәр кимә һәгигәт солтаны галиб ҝәлсә вә Һагдан башга һеч бир шеји ҝөрмәсә, она дејәрләр халгдән фани олду вә Һагда галды.” Һәмчинин, Мирсејид Шәриф Ҹурҹани јазыр: ”Бәјәнилмәмиш сифәтләрин сүгутуна фәна, бәјәнилмиш сифәтләрин вүҹудуна исә бәга дејилир.”\nИрфанда ики термин вар: 1. Мәгам; 2. Һал;\nМәгам, о мәнзил вә мәртәбәјә дејилир ки, ариф узун илләрин чәтинликләрдән вә өзүнү дәфәләрлә мәнәви ҹәһәтдән пакладыгдан сонра о мәртәбәјә чатыр. Беләликлә, о мәгамын арадан ҝетмәси вә ја дәјишмәси адәтән баш верә билмәз. Башга сөзлә десәк, арифин ихтијари даими сејр вә мәнәви һәрәкәтләри чох чәтинликлә әлә ҝәлир вә зөһд вә өзүндән кечмәклә елә бир хүсуси мәгама чатыр ки, о мәгам асанлыгла арадан ҝетмәз. Амма, “һал” бу мәгамын әксидир. Хүсуси кејфијјәтдә олан бир дәјишикликдир ки, мүәјјән мәгамлара чатдыгдан сонра ихтијарсыз олараг арифин гәлбинә һаким олур. Она ҝөрә дә ола биләр ки, ани вахтда олсун вә арадан ҝетсин. Бәс “һал”, сабит бир кејфијјәтдә олмајыб, дәјишилә вә арадан ҝедә биләр.\nФәна мәгамында инсан өзүнү, бәндәчилијини, арзу вә мејлләрини вә әтрафында олан бүтүн ҹаһаны Аллаһ-тааланын дәрҝаһында һеч билир вә јалныз, Аллаһ-таалаја нәзәр едир. Бу һалда фәна лүғәт мәнасында олан бир нөв нагисликдән фәргли олуб јахшы бир вәсфдир. Бу һал инсанын ән али камал мәртәбәләриндән сајылыр. О сәбәбдән арифләр дејирләр: “Фәнанын нәтиҹәси Һаггын дәрҝаһында баги галмагдыр.” Сәдинин дили илә десәк:\nУҹалығы өзүнү ашағы салмагла тап,\nЈохлугда өзүнү ҝөр таинки вар оласан!\nАрифләрин дилиндә бу вәзијјәтә “фәна филлаһ” (Аллаһда фани олмаг) дејилир.\nФәна мәгамыны әлә ҝәтирмәк:\nИнсанла Аллаһ-таала арасында ҝүнаһ вә тәкәббүр һәмишә һиҹабдыр. Она ҝөрә дә Аллаһдан гејрисинә бағланмаг өзү бир нөв һиҹабдыр. Бу гаранлыг һиҹаблар инсанын Аллаһ-таалаја јетишмәсинә мане олур. Бәс, әҝәр инсандан һеч бир ҝүнаһ, һиҹаб вә дүнјаја бағлылыг баш вермәсә вә инсанын әсл диггәти өзүнүн фитрәтинә олса, о заман мәһдуд һалда да олса Һаггы ҝөрә биләр. Бу мәгамдан сонра фәна мәгамы әлә ҝәлир.\nӘлбәттә, бу јолда чох мәнзилләр јер јоллары вар ки, бу гыса бәһсдә онлары ачмаг олмур. Ихтисара ҝөрә о бәһсләрә дахил олмуруг. Амма, Аллаһ-тааланы ҝөрмәк, фәна, бәга вә саир һалдан мәгсәд Ону ади ҝөзлә ҝөрмәк дејил. Чүнки, Гуран ајәсинә әсасән, “Ҝөзлəр Oну (ҝөрүб) дəрк eтмəз.” Мәгсәд фикир јоллары да дејил. Чүнки, фикир јолларына шуһуд, ҝөрүш вә саир .. демәзләр. Бәлкә дә Гуран ифадәсинә әсасән, Аллаһ-тааладан гејри һәр шејдән әлини үзмәјә дејилир. Фәна мәгамына чатмагдан өтрү салеһ әмәлләр јеринә јетирмәк, Аллаһ-таалаја ширк гошмамаг лазымдыр. Јәни, һәр кәс Һаггы васитәсиз мүшаһидә етмәк истәјирсә, өзүндән вә Аллаһдан гејрисиндән кечмәји лазымдыр. Гуранда Аллаһ-таала бујурур: “Ким Рəбби илə гaршылaшaҹaғынa (гијaмəт ҝүнү дирилиб һaгг-һeсaб үчүн Аллaһын һүзурундa дурaҹaғынa) үмид бəслəјирсə јaxшы иш ҝөрсүн вə Рəббинə eтдији ибaдəтə һeч кəси шəрик гoшмaсын!" Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) да Аллаһ-тааланы бәсирәт ҝөзү илә мүшаһидә етдикдә биһуш олур вә өзүнә ҝәлдикдән сонра бујурур: “Илаһи! Сәни сәндә фәна олуб, Сәндән гејрисиндән әл үзмәдән ҝөрмәк олмаз!”\nАмма, бу бәһсдә ән мүһүм мәтләбләрдән бири будур ки, бәзи арифләр вә сејр мәнәвијјат әһлинин Аллаһ-тааланы васитәсиз бәсирәт ҝөзү илә мүшаһидә етмәләринин мәнсы нәдир? Үмумијјәтлә, бу васитәләрдән мәгсәд нәдир?\nБу суалын изаһында јахшы олар ки, имам Хомејни (рәһмәтуллаһ)-ын “Әрбәин һәдис” китабындакы ифадәләриндән истифадә едәк. Орда Имам (рәһмәтуллаһ) јазыр: “Инсанын там вә камил шәкилдә тәгва мәрһәләсини баша вурмасындан, гәлбин бүтүн аләмдән үз чевириб, бүтүн мадди мејлләрини вә шәхсијјәт вә мәнәм-мәнәмлијини ајагларынын алтына атмасындан сонра там нијјәт вә диггәтлә Аллаһ-тааланын мүгәддәс вә пак Зати адларына вә сифәтләринә үз тутуб Онун мәһәббәтиндә гәрг олдугдан вә гәлбини бу истигамәтдә там мејлиндән сонра арифин гәлбиндә бир нөв гәлби бәсирәт ҝөзү ачылыр вә Аллаһ-тааланын ад вә сифәтләринин тәҹәлијјатларыны мүшаһидә етмәјә наил олур. Бу һалда арифин пак вә мүгәддәс руһу илә Һагг арасында Аллаһ-тааланын сифәт вә адларындан башга һеч бир һиҹаб галмыр. Бәзи ирфан саһибләриндә ола билсин һәтта, Аллаһ-тааланын ад вә сифәтләри илә онун арасындакы нур һиҹаблары да арадан ҝетмиш олсун вә ариф өзүнү мүгәддәс пак Зата бағлы олдуғуну мүшаһидә етсин вә Һаггын ону һами кими әһатә етмәси вә ариф, өзүнү мүгәддәс пак Затда фани вә һеч олмасыны дәрк етсин.” Бу мәзмуна “Шәбанијјә мунаҹаты” адлы шәриф дуада ишарә олунмушдур. “Илаһи! Өзүндән башга һәр шејдән ајрылмағы мәнә лүтф елә! .....Таинки, гәлбимин бәсирәт ҝөзләри нур һиҹабларыны ачсын!” \nБәли, ола билсин бәндә елә бир мәгама чатсын ки, онунла мәбуду арасында Һагг-тааланын сифәт вә адларындан башга һеч бир һиҹаб олмасын, һәмчинин, ола билсин, бәндә елә бир мәгама јетишсин ки, һәтта бу нурани һиҹаблар да арадан ҝетсин. Ариф вә мәнәви јолчу бу һиҹабларын һамысындан кечир ва Һагда күлли фани олур. О вахт бәндә һәр нә ҝөрүрсә тамамилә Һагдыр. Ешитдији һәр шеј ејни Һагдыр. Санки, Һаггын ҝөзү илә ҝөрүр, Һаггын гулағы илә ешидир вә Һаггын дили илә данышыр вә Һаггын хејриндән кор олур. Будур, Аллаһ-таалада фани олмаг вә мүтләг шәкилдә Һагг дәрҝаһында там шәкилдә һеч олмаг.\n Әр-Рәһман сурәси, 26-27-ҹи ајәләр.\n Фәна сөзү илк дәфә Әбу Сәид Хәррази ирфан теминләриндән гәрар вермишдир.\n Хуррәмшаһи, Бәһаәддин, Һафизнамә, интишарат Суруш, сәһ-975.\nМисирдән көјнәк ијини ешитдин,\nВәли Кәнан гујусунда ҝөрмәдин.\nДеди: Бизим әһвалымыз санки ишыгдыр,\nБәзән јанар, бәзәндә һәр дәм гаранлыг.\n Әнам сурәси, 103-ҹү ајә.\n Кәһф сурәси, 110-у ајә.\n Ҹавад Амули, Әбдуллаһ, Тәсир мөвзуји Гуран-кәрим, 7-ҹи ҹилд, сәһ-255-дән сонра.\n Имам Хумејни (рәһмәтуллаһ), Әрбәин һәдис, сәһ-454.\n Биһарул-Әнвар, 91-ҹи ҹилд, сәһ-98; Мәфатеһул-ҹинан, Мунаҹат шәбанијјә.\n3998 آسمان و زمین 2012/02/12\n4065 Təfsir 2012/03/14\nİnsan öləndən sonra ruhunun əbədi qalmasına dəlalət edən ayələr olduqca çoxdur və onların məzmun və dəlalətində heç bir münaqişəyə yer yoxdur. Onlardan biri olan “Ali-İmran” ...\n4129 Nəzəri irfan 2008/07/05\n5377 Nəzəri irfan 2012/11/01\n6059 Nəzəri irfan 2010/10/17\n23880 Nəzəri irfan 2009/03/25\n5090 Nəzəri irfan 2009/03/02\n29419 Nəzəri irfan 2009/03/12\n5754 Nəzəri irfan 2010/09/22\n13339 Nəzəri irfan 2011/01/01\n8146 Nəzəri irfan 2009/08/20\n4378 Nizamlar hüquq və əhkam\n3469 معاد و قیامت\n4188 دستور العمل ها\n5538 Quran elmləri\n5857 Qədim kəlam\n5581 Qədim kəlam\n4502 Qədim kəlam\n3920 Nəzəri əxlaq\n4855 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi\n91330 Əməli əxlaq\n52521 Nizamlar hüquq və əhkam\n26324 Nizamlar hüquq və əhkam


Q=3	C=1	SS=1	LS=1	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=36	G1=31	G2=24	DLID=az_RU	BODY=Гида аллерҝијасы вә гида дөзүлмәзлији арасында фәрг\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Македонија Малта Мјанма Непал Нидерланд Норвеч Самоа Украјна Фиҹи Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс бенгал бислама болгар волајта газах гуҹарат гырғыз еве ермәни естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис исланд испан италјан каннада каонде каталан кечуа (Ајакучо) кечуа (Куско) кинјаруанда кирунди кореја коса латыш лингала лози лувале луганда малагаси малајалам маратһ маҹар оромо пангасинан полјак португал пәнҹаб румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил татар тви телугу тетум (Дили) тигре ток-писин тсонга тумбука түрк урду фин франсыз хорват чех чибемба читонга чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү һилигајнон һинд әрәб\nЕмели: «Једијим јердә бирдән һалым писләшди, чәнҝәлими јерә гојдум. Ағзымын ичи гашынмаға, дилим исә шишмәјә башлады. Башым фырланырды, нәфәс ала билмирдим. Голларым, бојнум сәпди. Өзүмү әлә алмаға чалышдым, анҹаг баша дүшдүм ки, тәҹили һәкимә ҝетмәк лазымдыр».\nҮМУМИ ҝөтүрдүкдә һамы јемәкдән зөвг алыр. Амма елә инсанлар вар ки, бәзи гидалар онлар үчүн әсл «дүшмәндир». Јухарыда ады чәкилән Емели кими, белә инсанларын гида аллерҝијасы вар. Емелидә баш верән ағыр аллерҝик реаксија анафилактик шок адланыр вә бу, инсан һәјаты үчүн кәскин бөһранлы вәзијјәтдир. Хошбәхтликдән әксәр гида аллерҝијалары бу дәрәҹәдә ҹидди дејил.\nСон илләр әрзиндә гида аллерҝијасы вә гида дөзүлмәзлијиндән шикајәт едәнләрин сајы артыб. Анҹаг бәзи арашдырмалар ҝөстәрир ки, аллерҝијасы олдуғуну дүшүнән инсанларын јалныз аз бир гисминдә бу хәстәлик ашкарланыб.\nГида аллерҝијасы нәдир?\nҺәким Ҹенифер Шнејдр Чафенин рәһбәрлији алтында бир груп алимин «Америка Тибб Бирлији» журналында дәрҹ етдији һесабатда дејилир: «Гида аллерҝијасынын үмуми гәбул олунмуш тәрифи јохдур». Бунунла белә, әксәр мүтәхәссисләрин фикринҹә, аллерҝик реаксијалара әсас етибарилә иммун системи сәбәб олур.\nҺансыса гиданын тәркибиндә олан зүлал (антиҝен) аллерҝик реаксијаларын јаранмасына ҝәтириб чыхарыр. Иммун системи јанлыш олараг һәмин зүлалы зәрәрли маддә кими гәбул едир. Зүлал организмә дахил оларкән иммун системи ону зәрәрсизләшдирмәк үчүн ИҝЕ адланан антиҹисим јарадыр. Әҝәр һәмин гида антиҝени јенидән организмә дахил олурса, иммун системинин артыг һазырладығы антиҹисимләр һистаминин вә диҝәр кимјәви маддәләрин ифраз олунмасына сәбәб олур.\nӘслиндә, һистамин иммун системи үчүн олдугҹа фајдалыдыр. Лакин мәлум олмајан сәбәбләрә ҝөрә ИҝЕ адлы антиҹисимләр вә һистаминин ифразы мүәјјән гиданын зүлалларына гаршы чох һәссас олан инсанларда аллерҝија јарадыр.\nМәһз бу сәбәбдән һансыса гиданы илк дәфә гәбул едәндә аллерҝија заһирән ашкар едилмәсә дә, ејни гиданы јенидән гәбул едәндә бу, өзүнү ачыг-ашкар ҝөстәрә биләр.\nГида дөзүлмәзлији нәдир?\nГида аллерҝијасы кими, гида дөзүлмәзлији дә организмин һансыса гида маддәсинә гаршы әкс реаксијасыдыр. Лакин гида аллерҝијасындан фәргли олараг, гида дөзүлмәзлији иммун системиндә јох, һәзм системиндә баш верән реаксијадыр вә буна ҝөрә дә бу заман антиҹисимләр иштирак етмир. Инсанларда бәзән һәзмлә бағлы проблемләр олур. Буна сәбәб, организмдә ферментләрин чатышмазлығы вә ја гидада чәтин һәзм олунан кимјәви маддәләрин олмасыдыр. Мисал үчүн, бағырсаг сүд мәһсулларында олан шәкәр нөвүнү һәзм етмәк үчүн лазым олан ферментләри истеһсал етмәјәндә лактоза дөзүмсүзлүјү јараныр.\nГејд олундуғу кими, гида дөзүлмәзлији заманы антиҹисимләр јаранмыр. Бу сәбәбдән гида дөзүлмәзлији инсанда илк дәфәдән өзүнү ҝөстәрә биләр. Гида дөзүлмәзлији олан инсанлар үчүн гиданын мигдары ваҹиб рол ојнајыр: инсан мүәјјән гиданы аз мигдарда гәбул едәрсә, бәдән буна таб ҝәтирә билир, проблем һәмин гида чох гәбул олунанда јараныр. Бундан фәргли олараг, ағыр гида аллерҝијасы заманы гидадан һәтта кичик мигдарда белә гәбул етмәк һәјати тәһлүкә јарада биләр.\nГида аллерҝијасынын әламәтләри бунлардыр: гашынма, өврә, боғазын, ҝөзләрин вә дилин шишмәси, үрәкбуланма, гусма, исһал. Ән ағыр нөвләриндә исә ган тәзјигинин дүшмәси, баш ҝиҹәлләнмәси, үрәкҝетмә вә һәтта үрәк дөјүнтүләринин дајанмасы мүшаһидә олунур. Анафилактик шок сүрәтлә инкишаф едә вә инсан һәјатына сон гоја биләр.\nАллерҝија демәк олар ки, истәнилән гида нөвүнә гаршы јарана биләр. Анҹаг ән чох јајылмыш гида алерҝенләринә сүд, јумурта, балыг, хәрчәнҝкимиләр, јерфындығы, соја, чәрәз вә буғда дахилдир. Аллерҝија инсанда истәнилән јашда јарана биләр. Арашдырмалар ҝөстәрир ки, бурада ирсијјәт ваҹиб рол ојнајыр. Әҝәр валидејнләринин бириндә вә ја һәр икисиндә аллерҝија варса, чох еһтимал ки, бу, онларын өвладларында да мүшаһидә олунаҹаг. Амма әксәр һалларда ушаглар бөјүдүкдән сонра аллерҝијадан азад олур.\nАғыр аллерҝик реаксијалардан фәргли олараг, гида дөзүлмәзлијинин әламәтләри о гәдәр дә ҹидди олмур. Гида дөзүлмәзлији инсанда мәдә ағрысы, көп, газ, гыҹолма, баш ағрысы, дәри сәпҝиләри, һалсызлыг вә инсанын үмумиликдә өзүнү пис һисс етмәси илә мүшаһидә олунур. Инсанда фәргли гида мәһсулларына — буғдаја, глүтенә, спиртли ичкијә, мајаја, сүд мәһсулларына гаршы дөзүлмәзлик јарана биләр.\nДиагноз вә мүалиҹә\nӘҝәр өзүнүздә гида аллерҝијасынын вә ја гида дөзүлмәзлијин олдуғуну дүшүнүрсүнүзсә, јахшы оларды ки, һәким мүајинәсиндән кечәсиниз. Өзбашына диагноз гојуб бәзи гидалары расионунуздан чыхартсаныз, бу, организминиз үчүн зәрәрли ола биләр. Чүнки белә олан һалда организминизи лазым олан гидалы маддәләрдән мәһрум етмиш оларсыныз.\nӘҝәр сиздә аллерҝијанын ағыр нөвүдүрсә, бунун әсас мүалиҹә үсулу аллерҝијаја сәбәб олан гидалардан тамамилә имтина етмәкдир *. Јох әҝәр сиздә аллерҝија вә ја гида дөзүлмәзлијинин јүнҝүл формасыдырса, һәмин гидаларын мигдарыны азалтмағын вә ҝеҹ-ҝеҹ јемәјин сизә көмәји дәјә биләр. Лакин бәзән белә проблемләри олан инсанлар вәзијјәтләриндән асылы олараг, бу ҹүр гидалардан мүәјјән мүддәтлик вә ја үмумијјәтлә имтина етмәк мәҹбуријјәтиндә галыр.\nӘҝәр аллерҝијаныз вә ја гида дөзүлмәзлијиниз варса, әмин олун ки, белә вәзијјәтдә олан бир чох инсанлар бунун өһдәсиндән ҝәлмәји баҹарыблар вә инди мүхтәлиф гидалы маддәләр вә дадлы јемәкләр јејә билирләр.\n^ абз. 19 Аллерҝијанын ағыр нөвү олан инсанлара адәтән мәсләһәт ҝөрүлүр ки, өзләри илә ичәрисиндә адреналин (епинефрин) олан гәләм-ијнә ҝәздирсинләр вә ҝөзләнилмәдән вәзијјәтләри ағырлашарса, өзләринә вурсунлар. Бәзи тибб мүтәхәссисләри мәсләһәт ҝөрүр ки, аллерҝијасы олан ушагларын үзәриндә аллерҝијалары олдугларыны ҝөстәрән нәсә олсун ки, мүәллимләр вә тәрбијәчиләр онларын вәзијјәтиндән хәбәрдар олсунлар.


Q=10	C=1	SS=1	LS=8	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=53	G1=49	G2=36	DLID=az_RU	BODY=:: Məqalələr :: Гурандан әлә ҝәлән шаһид вә әламәтләр әсасында неҹә билмәк олар ки, Әр-Рәһман сурәсинин 26-ҹы ајәсиндә мәгсәд ҹин вә инсандыр вә ја јер үзүндә ҹинләр јашајыр....вә буна бәнзәр мәсәләләри ајәләрдән неҹә әлә ҝәтирмәк олар?\nГураны-кәримин Әр-Рәһман сурәсинин 26-ҹә ајәсиндә “куллу мән әләјһа фан” (һәр кәс варса фанидир) нәдән баша дүшмәк олан ки, “куллу мән әләһја”дан (һәр кәс варса) мәгсәд, инсан вә ҹинләрдир? Диҝәр планетләрдә башга инсанлар јашамырлар? Башга бир јердә гејд олунур ки, “фан” сөзүндән мәгсәд мүтләг јохлуг јох, бәлкә дә, аләмдә бир нөв дәјишиклик вә әвәзолунмаг демәкдир. Бу мәна, һансы әсасда әлә ҝәлмишдир?\n1.Ајәнин тәрҹүмәси беләдир: “(Јер) үзүндә олан һәр кәс фанидир (өлүмә мәһкумдур). Анҹаг әзәмәт вә кәрәм саһиби олан Рәббинин заты багидир.”\n2.Әррәһман сурәсинин диҝәр ајәләри вә бәзи рәвајәтләрдән там шәкилдә ајдын олур ки, мәрһәмәтли вә рәһимли Аллаһ бу сурәдә әгл вә шүрур саһибләринә бәхш етдији немәтләри ачыгламаг мәгамындадыр.\n3.Әр-Рәһман сурәсинин 31-ҹи ајәсиндәки “сиглан” (ики ағыр јүк, инсан вә ҹинләр) ифадәси, һәмин сурәнин 26-ҹы ајәсиндә “ма” (шеј) сөзүнүн әвәзинә “мән” (кәс) әвәзлијининин ишләнмәси, һәмчинин диҝәр ајәләрдә хүсусилә, сурәсинин 14, 15, 33, 35 вә с... ајәләриндә “Белә олдугда Рәббинизин һансы не’мәтләрини јалан саја биләрсиниз?!” - кәлмәсинин тәкрары ајәнин динләјиҹисинин кимләр вә ја олдуғуну, хүсусилә “(Јер) үзүндә олан һәр кәс”дән һәдәфин кимләр олдуғуну ачыглајыр; чүнки, Гуранда “сиглан” сөзү ҹин вә инсан мәнасында ишләниб. “Мән” сөзү исә әгл вә фикр саһиби мәнасында ҝәлиб.\n4.Рәвајәтләрдән бириндә Ҹабир ибн Әбдуллаһ Ислам Пејғәмбәриндән (с) нәгл едир ки, ајәдә мүхатәб инсан вә ҹинләрдир вә Ислам Пејғәмбәри (с) ҹамаата бујурду: “Белә олдугда Рәббинизин һансы не’мәтләрини јалан саја биләрсиниз?!” -ајәсинин ҹавабыны ҹинләр сиздән даһа јахшы верир.\n5.Ҹинләрин јер үзүндә јашамасы һаггында чох дәлил вә шаһидләр мөвҹуддур. Мәсәлән, мүхтәлиф фәрдләрин ҹинләрлә әлагә вә мүшаһидәләри, һәзрәт Сүлејман (ә) васитәси илә ҹинләрин рам едилмәси вә јер үзүндә онлардан ишчи кими истифадә етмәси вә с....гејд етмәк олар; һәмчинин, бир чох рәвајәтләрдә онларын јашајыш јерләринин сәһралар вә инсанларын аз олдуғу јерләрдә олмасы исбат олунур вә ҹин вә нәснас әһлинин јер үзүндә јашамалары ашкарҹасына дејилир. Әлбәттә, гејд олунмуш ајә јер үзүндә вә диҝәр планетләрдә јалныз инсан вә ҹинләрин јашамаларына дәлаләт етмир, диҝәр варлыгларын олмамасыны да демир вә бу һагда хүсуси бәһсә еһтијаҹ вар.\n6. Ајәнин тәфсир вә мәгсәди һаггыныда мүхтәлиф нәзәријјәләр вар ки, суалын сон гисмәтинә ҹаваб вериләндә бу һагда мәлуматлардан истифадә едиләҹәк.\n7. Имкан аләминин мүтләг шәкилдә мәһв олмасы, маддә вә ҹисмләр аләминин өлүм вә һәлакы, дүнјанын вә дүнја һәјатынын мәһв олмасы, әсәрләринин арадан ҝетмәси, јахуд варлыг аләминдәки мөвҹудатларын затән мәһв олмасы мөвзусу алимләр арасында мүхтәлиф нәзәријјәләрлә арашдырылан мәсәләләрдәндир. Бахмајараг ки, әгли вә нәгли дәлилләрә әсасән варлыгларын, хүсусилә мүҹәррәд варлыгларын мүтләг шәкилдә арадан ҝетмәси вә фани олмасы гејри-мүмкүн олан бир ишдир.\nФәна сөүзүнүн мәна вә мәфһумуна диггәт етмәклә (јохлуг, дәјишиклик, мәһв олмаг, сонлуг вә гуртармаг, һәлл олмаг вә мәһв олмаг, көһнәлмәк, сурәтин дәјишмәси вә фајдаланмагдан хариҹ олмаг вә саир..), ајәләрә, рәвајәтләрә, ирфани мүшаһидәләр вә әгли дәлилләрә әсасән демәк олар ки, бу сөз ән чох јениләшмәк, дәјишмәк, мүҹәррәд олмаг вә с.. мәналарында ишләнир вә белә олан һалда кулли аләмдә һәр ан фанилик, тәвәллүд, һәрәкәт вә сејр, башланғыҹ, гүруб, доғум вә с.. вар вә һәр ҝөз гырпымында јохлуга чеврилир вә јенилик иҹад олур.\n9. Әшјанын мәһви вә фанилији, имкан аләминин варлыгларынын фәрглији вә мәһви Аллаһ-тааланын сонсуз фејз, еһсан вә вүҹуду, кәрамәт вә ҹәлаләти олмадан мүмкүн дејилдир. “Фәни едән вә өлдүрән”, “јарадан вә дирилдән” адлары, варлыг аләминдә өлүм вә дирилмәјин тәһәггүг тапмасындан башга бир шејлә ачыгланмаз.\nБу һаванын сују бир нечә дәфә дәјишилди,\nАјын вә улдузларын әкси дүшдү.\n10. Әр-Рәһман сурәсинин диҝәр ајәсиндә ҝәлән - “Ҝөјләрдә вә јердә ким варса, (һамысы) Ондан (рузи, мәрһәмәт вә мәдәд) диләјәр. О, һәр ҝүн (һәр ан) бир ишдәдир (бирини өлдүрәр, бирини дирилдәр; аҹизә көмәк, залымыа ҹәза верәр; биринин дуасыны гәбул едәр; биринә мәрһәмәт әта едиб диҝәринә ҹәза верәр. Бир ишлә мәшғул олмаг Ону диҝәриндән јајындырмаз).” Вә башга бир ајәдә ҝәлән - “Мәҝәр Биз илк јарадылышдан аҹизми галдыг?! Хејр! (Еләҹә дә Гијамәт ҝүнү өлүләри дирилтмәкдән аҹиз галмајаҹағыг!) Онлар јени јарадылыш (тәкрар дирилмә) барәсиндә шәкк-шүбһә ичиндәдирләр!”, һәмчинин, диҝәр бир ајәдә ҝәлән –“(O ҝүн) дaғлaрa бaxыб oнлaры дoнмуш (һəрəкəтсиз дурмуш) зəнн eдəрсəн, һaлбуки oнлaр булуд кeчдији кими кeчиб ҝeдəрлəр. Бу, һəр шeји бaҹaрыглa (јeрли-јeриндə) eдəн Аллaһын ҝөрдүјү ишдир. Һəгигəтəн, O, eтдијиниз (бүтүн) əмəллəрдəн xəбəрдaрдыр!” - кими ајәләрин мәналарыны әввәлдә гејд олунмуш суалдан әлә ҝәлән мәтләбә шаһид вә сәнәд кими ҝәтирә биләрик.\nСуалын ҹавабында әввәлҹә Әр-Рәһман сурәсинин 25 вә 26-ҹы ајәләрин тәрҹүмәсинә диггәт едәрик, даһа сонра исә үч гисмәтдә суалын ҹавабыны верәҹәјик;\nБириҹи гисмәт; Бу гисмәтдә ајәдә гејд олунмуш “мән әләјһа” (һәр кәс варса) ифадәсиндән мәгсәдин нә олдуғуна дәлаләт едән шаһид вә сәнәдләрә ҹаваб вериләҹәк; һәмчинин, ҹинләрин дә јер үзүндә јашамасы һаггында мәтләбләр тәгдим олунуҹагдыр.\nИкинҹи гисмәт: Бу гисмәтдә Әр-Рәһман сурәсинин 26-ҹы ајәсиндә ҝәлмиш фәна сөзүнүн лүғәтдә ишләдилән мәналары вә бу ајәнин тәфсириндә мүфәссирләрин нәзәрләрини ачыглајаҹағыг.\nҮчүнҹү гисмәт; Бу гисмәтдә ајәдә “аләмин дәјишмәси вә тәзәләнмәси” мәнасына дәлаләт едән дәлил вә шаһидләр һаггында бәһс олунаҹаг;\nАллаһ-таала Әр-Рәһман сурәсинин 25 вә 26-ҹы ајәсиндә бујурур: “(Јер) үзүндә олан һәр кәс фанидир (өлүмә мәһкумдур). Анҹаг әзәмәт вә кәрәм саһиби олан Рәббинин заты багидир.” \nЈер үзүндә шүур вә ағыл саһиби олан һәр бир ҹанлы фанидир вә мәһв олаҹаг вә с... Әлбәттә, бу ајәдә ачыг ашкар јер күрәсиндән ад апарылмамышдыр. Амма, әввәлки ајәләрин үмуми мәнасындан әлә ҝәлир ки, ајәдәки “әләјһа” әшарә әвәзлији јер күрәсинә гајыдыр. Јахуд, Аллаһ-тааланын үмүми ајәләрдә ағыл вә шүур саһибләринә әта етдији немәтләри сајмасындан да белә бир мәнаны дәрк етмәк мүнасибдир.\nБиринҹи гисмәт; ајәдә “мән әләјһа” (үзәриндә нә варса) ифадәсиндә мәна нәдир?\nЈер үзүндә кимләрин јашамасы вә кимләрин ағыл вә шүур саһиби олмалары һаггында Гуранын тәфсирчиләри тәрәфиндән мүхтәлиф нәзәријјәләр верилмишдир. Әр-Рәһман сурәсинин үмуми ајәләриндә, хүсусилә, ““Белә олдугда Рәббинизин һансы не’мәтләрини јалан саја биләрсиниз?!”- ајәси; 14 вә 15-ҹи ајләрдә бујурдуғу: “Инсаны (Адәми) сахсы кими (тохундугда сәс чыхардан) гуру палчыгдан О јаратды. (Ҹинләрин әҹдады) ҹанны да түстүсүз (тәмиз) оддан О, хәлг етди.” – сурәнин 31-ҹи ајәсиндә бујурдуғу: “Еј ағыр јүк (мүкәлләфијјәт) алтында оланлар (јахуд јерә ағырлыг верән ҹинләр вә инсанлар)! Сизинлә дә (лајигинҹә) мәшғул олаҹағыг (әмәлләринизин һагг-һесабыны мүтләг чәкәҹәјик).” – ајәсиндәки “сәгәлан” (ики ағыр јүк саһиби)ндән сөз ачылдығына вә Гуранда ики ағыр јүк ифадәсиндән мәгсәдин ҹин вә инсан олдуғуна ишарәдир. Һәмчинин, һәмин сурәсин 33 вә 35-ҹи ајәләриндән ашкарҹасына мәлум олур ки, рәһман вә рәһим Аллаһ инсан вә ҹинләрдән сөз ачыб, онлара әта олунмуш немәтләрин ачыгланмасы мәгамындадыр. Она ҝөрә дә бујурур: ““(Јер) үзүндә олан һәр кәс (мән)” вә бујурмур ки, “(Јер) үзүндә олан һәр шеј (ма)”. Чүнки, әрәб дилиндә “мән” кәлмәси ағыл вә шүур саһибләринә аиддир, “ма” кәлмәси исә белә бир мәнаны чатдырмагда аҹиздир.\nБүтүн бу дејиләнләрдән әлавә, Ҹабир ибн Әбдуллаһын Ислам Пејғәмбәриндән (с) нәгл етдији рәвајәтдә һәмин сурәдәки ајәнин, јәни - “Белә олдугда Рәббинизин һансы не’мәтләрини јалан саја биләрсиниз?!” ајәсиндән мәгсәдин инсан вә ҹинин олмасы тамамилә ајднылашыр вә бизим дедикләримизә ачыг-ајдын бир дәлилдир.\nҺәмин сәбәбдән әксәр тәфсирчиләр нәзәријјәләриндә ашкар билдирмишләр ки ајәдәки “мән әлјәһа” (јер үзүндә ким варса) ифадәсиндән мәгсәд инсан вә ҹиндир. Амма ҹинләрин јер үзәриндә јашамасы һансы дәлил вә шаһидә әсасланмасы һаггында чохлу сәнәд ҝәтирмәк вә бәһсләр етмәк олар. Биз онлардан бәзиләрини нүмунә үчүн гејд едирик;\n1.Мүхтәлиф шәхсләрин ҹинләри јер үзүндә мүшаһидә етмәләри вә онларла әлагәләринин олмасы;\nҺәзрәт Сүлејман пејғәмбәрин (ә) ҹинләри рам етмәси (Нәмл сурәси, 17) вә Билгејсин тахтынын она ҝәтирилмәси (Нәмл сурәси 38, 39), бәзи ҹинләри ҝөзүнүн өнүндә онун үчүн ишләмәси (Сәбә сурәси 12), бәзи шејтанларын (шејтанлар ҹиндәндир) бәнналыг вә үзҝүчүлүјү (Сәд сурәси 27), вәһјә вә Гурана гулаг асмалары (Ҹин сурәси 1; Әһгаф сурәси 29, 31, 32) вә с..\nБир чох рәвајәтләрдә ҹинләрин јашајыш јерләринин сәһралар вә инсанларын аз олдуғу јерләрдә олмасы исбат олунур вә ҹин тајфасынын јер үзүндә јашамалары ашкарҹасына ачыгланыр. О ҹүмләдән, Мүфәссәлин Имам Багирдән (ә) вә онун да Әмирәл-мөминин Әлидән (ә) Һәзрәт Адәмдән (ә) әввәл јер үзүнә олан мәхлугатлар һаггында бујурдуғу рәвајәтдә нәгл едир: “... Елә ки, Аллаһ-таала Адәми хәлг етмәк истәди ....сонра мәләкләрә деди ки, јер үзүндә мәним хәлг етдијим ҹин вә нәснас тајфасына бахын! Онларын Мәнә олан итаәт вә әмәлләриндән разысынызмы? .....” Бу рәвајәтдә ашкарҹасына гејд олунур ки, ҹин вә нәснас тајфасы јер үзүнүн сәкинләриндәндир. Бир чох рәвајәтләр исә ашкарҹасына ҹинләрин сәһраларда вә вадиләрдә мәскән салыб јашамаларына дәлаләт едир вә мөвзунун узанмамасы ҹәһәтиндән биз онлары ачыгламырыг. Белә рәвајәтләрдән ҹинләрин һаггында мәлумат әлә ҝәтирмәкдән өтрү ҹин һаггында олан рәвајәт вә китаблара мүраҹиәт едә биләрсиниз.\nОну да гејд етмәк лазымдыр ки, гејд олунмуш ајә, башга планетләрдә инсанларын вә диҝәр варлыгларын јашамалары һаггында һеч бир шеји исбат вә инкар етмир. Буна бахмајараг, һәр һалда, фәна вә мәһв олмаг имкан аләминдә чох ҝениш бир саһәни әһатә едәҹәкдир.\nИкинҹи гисмәт; ајәнин мәнасы;\nФәна сөзү лүғәтдә мүхтәлиф мәналарда ишләниб. Мәсәлән, арадан ҝетмәк, јохлуг, мәһв олмаг, тамамланмаг, гәт олмаг, һәлл олмаг, сонлуг, өлүм, тез кечмәк, көһнәлмәк, гоҹалмаг, дәјишмәк, башга шәклә дүшмәк, бир шејин истифадә олунмаг вә фајдаланмаг габилијјәтинә малик сифәтдән хариҹ олмасы вә с.... \n“Күлли мән әләјһа фан” (Јер үзүндә һәр кәс варса фанидир) ајәсинин тәсири һаггында тәфсирчиләр арасында мүхтәлиф нәзәријјәләр вар ки, о һагда бәһс ачыб арашдырма апармаға бу мәгаләдә фүрсәт јохдур, амма суалын сон гисмәтинә ҹаваб олараг бу мөвзуда бир нечә мәсәләни гејд едәҹәјик;\nА) Ајәдә мүтләг шәкилдә (бүтүн ҹисмләр вә ҹанлы варлыгларын) хүсусилә инсан вә ҹинләрин мәһв вә өлүмүндән хәбәр верир, һаләтин јер үзүндә јахуд, диҝәр планетләрдә вә ҝөјләрдә јашајанлара мүнһәсир олмасына да дәлаләт етмир. Бу нәзәријјәнин исбатына чохлу Гуран ајләри вә рәвајәтләри шаһид кими гејд етмәк олар; мәсәлән,\n“Һəр бир кəс (ҹaнлы) өлүмү дaдaҹaгдыр.”, “Әввәл дә,


Q=12	C=5	SS=2	LS=7	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=31	G1=25	G2=12	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Әл-Мурагибат китабындан бир јарпаг-Рәҹәб ајынын мүрагибәтләри (5)\nӘл-Мурагибат китабындан бир јарпаг-Рәҹәб ајынын мүрагибәтләри (5)\nИнсан нијјәтини халис етмәк үчүн бүтүн сәјини ҝөстәрмәлидир ки, ихласда сидг мәгамына јетишсин.\nКамил ариф Мирзә Ҹавад Аға Мәлики Тәбризи дәјәрли “Әл-Мурагибат” китабында Рәҹәб ајынын оруҹу илә бағлы төвсијәләриндә бу вә диҝәр ајларда тутулан оруҹун кејфијјәти һаггында сөз ачараг јазыр:\nОруҹун кејфијјәти һаггында бир нечә кәлмә\nРәвајәтдә дејилдији кими “оруҹ Аллаһ үчүндүр вә онун мүкафатыны да Аллаһ Өзү верәҹәк”. Она ҝөрә дә сејрү-сүлук әһли оруҹ тутдугда онун бәдән үзвләри дә оруҹ олмалыдыр. Неҹә ки, Имам Садиг (ә) бујурур: “Оруҹ тутдугда сәнин гулаг, ҝөз, түк вә дәрин дә оруҹ олмалыдыр.” Имам (ә) диҝәр бәдән үзвләрини дә садаламышдыр. Лакин һәмин дәри вә түкүн гејд олунмасы кифајәт едир ки, бүтүн бәдән үзвләринин оруҹ олмасынын лүзумуну биләк.\nГысасы, хас оруҹ тәкҹә гарын вә шәһвәтә аид олан оруҹ дејил, диҝәр үзвләрә дә аид олур. Неҹә ки, хасдан да хас оруҹ бүтүн бәдән үзвләриндән әлавә, гәлбин дә оруҹ олмасы мәнасынадыр.\nБәдән үзвләринин оруҹ олмасынын мәнасы одур ки, бәдән үзвләри илаһи ирадә вә истәклә мүхалифәт етмәсин. Гәлбин оруҹ олмасынын мәнасы исә одур ки, гәлби дәјәрсиз вә дүнјәви истәкләрдән сахлајасан, Аллаһдан гејрисиндән тамамилә горујасан.Â\nАди инсанлар оруҹ вә диҝәр ибадәтләри јалныз тәклиф олараг ҝөрүрләр. Она ҝөрә ибадәтләри јеринә јетирмәк онлара чәтин вә ағыр ҝәлир. Амма хас инсанлар ону Аллаһ тәрәфиндән лүтф билир, Аллаһын ибадәт гәрар вермәсини, ону ваҹиб етмәсини Онун тәрәфиндән бәндәләр үчүн бөјүк лүтф вә мөһтәшәм немәт сајырлар. Ону зәһмәтлә үзләшмиш инсанлар кими дејил, ҹошғунлуг, шадлыг вә севинҹлә гаршылајырлар. Һәтта, Рәббул-әрбабын тәклиф хитабындан ләззәт алыр вә севинирләр.\nИмам Садигдән (ә) рәвајәт олунмушдур ки, һәзрәт “Еј иман ҝәтирәнләр! Оруҹ тутмаг сизә ваҹиб едилди” ајәси барәдә бујурду: “(Аллаһын мөминләрә) хитабынын ләззәти әмәлин чәтинлијини арадан галдырыр.”\nАриф бәндә Аллаһа вә Онун һаггына белә јанашмалыдыр. Чүнки бәндә Рәббини таныдыгда ону севир. Беләликлә, Аллаһла бүтүн алвери, мәһбубун мәһбубла алвери олур. Һеч ҝөрмүсәнми, мәһбуб өз мәһбубуна хидмәт етмәји чәтин һесаб етсин, јахуд ондан јорулсун? Хүсусилә дә мәһбуба хидмәт етмәк онун тәрәфиндән лүтфә, һәтта үнс вә уҹалыг мәҹлисинә дәвәтә сәбәб олса. Белә олдугда, нәинки она ағыр ҝәлмир, үстәлик бу тәклиф хитабындан ләззәт алыр. Мәһбубуна олан мәһәббәт вә севҝиси гәдәр өз ҹаныны она фәда едир; диггәт едир ки, онун бүтүн мурад вә истәкләрини јеринә јетирсин. Онун мәһәббәтини газанмаг үчүн бүтүн сәјини ҝөстәрир, һәтта ондан истәнилмәсә дә. Бу јолда бүтүн ҝүҹүнү сәрф етмәкдән ләззәт алыр, ону өзүнә хошбәхтлик билир.\nБеләликлә, Аллаһын истәдији шејләр инсан үчүн ән севимли истәк олур, камил шөвглә вә Аллаһын (ҹәллә ҹәлалуһ) бу әмәли јеринә јетирмәк үчүн она изн вермәсини Онун тәрәфиндән лүтф сајыб гәбул етмәклә јеринә јетирир, өз нијјәтиндә Аллаһдан гејриси вә Онун разылығындан башга бир шеј тапылмыр, бу нијјәти Аллаһын саваб, ҹәннәт вә һәр һансы бир немәтини әлдә етмәк нијјәти илә гарышдырмыр. Шүбһәсиз бу нијјәтдә рија, шөһрәт газанмаг, Аллаһдан гејрисинин ону билмәси вә разылығындан сөһбәт ҝедә билмәз.Â\nЕј агил! Тутдуғун оруҹ барәдә дүшүн. Әҝәр сөз ачдығымыз бу нијјәтлә оруҹ тутсан, оруҹ тутанлар вә мүхлис бәндәләрин бундан габаг чатдыглары бүтүн уҹалыглара, али мәгамлара чатаҹагсан, Аллаһын мәләкләри хидмәтиндә олаҹаг, һәтта гејлулә јухунда Аллаһ тәрәфиндән сәнә су вә јемәк вериләҹәк. Һеч кәс Аллаһын лүтф вә кәрәм немәтләрини изаһ едә билмәз.\nАмма әҝәр рија вә шөһрәт газанмаг үчүн оруҹ тутсан, харлыг сәнә нәсиб олаҹаг, шејтана ибадәт едәнләрдән олаҹагсан вә дөрд адла чағырылаҹагсан: Еј һијләҝәр! Еј фаҹир! Еј јаланчы! Еј ријакар! Беләликлә, ҹәһәннәм одуна лајиг олаҹагсан.\nБу бөјүк фәрг нијјәтләрин фәргинә ҝөрәдир. Әҝәр гәлб вә нијјәт бу гәдәр әзәмәт вә әһәмијјәтли олмасајды, Уҹа Аллаһ Гурани-кәримин “Шәмс” сурәсиндә нәфсини тәмизләјән кәсин ниҹат тапаҹағына он бир дәфә анд ичмәзди вә нәфсини алудә едән кәси бәдбәхт, зијана уғрајан адландырмазды.Â\n“Нәфсини тәмизләјән мүтләг ниҹат тапаҹагдыр! Ону (ҝүнаһа) батыран исә, әлбәттә, зијана уғрајаҹагдыр.” (Шәмс сурәри, ајәләр 9-10)\nОна ҝөрә дә инсан нијјәтини халис етмәк үчүн бүтүн сәјини ҝөстәрмәлидир ки, ихласда сидг мәгамына јетишсин.


Q=12	C=6	SS=0	LS=6	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=10	G1=8	G2=6	DLID=az_RU	BODY=Хәбәрин коду : 804201\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Аллаһ тәала, онун Рәсулу вә јер үзәриндә Хәлифә Ҹанишин тәјин етдији Имамларын дәвәтләри бүтөвлүкдә Төвһид вә Вәһдәтәдир.\nВәһдәт вә бу принсибин горунуб сахланмасы Исламда әсас амилләрдән сајылыр. Белә ки, вилајәт сәмасынын 11-ҹи парлаг улдузу һәзрәт Имам Һәсән Әскәри (әлејһи сәлам) бу барәдә ҝөзәл ачыгламалары вә ҹәмијјәтин мөмин тәбәгәсинә дәјәрли тапшырыглары вардыр.\nИмам Һәсән Әскәри (әлејһи сәлам) Шиәләрә вәсијјәтиндә бујурур:\n"Сизләрә төвсијә едирәм ки, тәгвалы олун вә вәрә`низ олсун. Аллаһа үсјан едиб ҝүнаһа дүшмәкдән горхун.\nАллаһ үчүн чалышын. Доғру данышан вә сәдагәтли олун.\nСизә етимад едиб верилән әманәтләрә хәјанәт етмәјин, фәрг етмәз ки әманәт саһиби салеһ инсане олсун јохса фаҹир вә фасиг олсун.\nЧох рүку вә сәҹдә един, рүкү вә сәҹдәдә чох галын.\nГоншуларынызла (дин, мәзһәб вә милләтиндән асылы олмајараг) јахшы давранын.\nБу һәзрәт Мәһәммәдин (сәлләллаһу әлејһи вә алиһ) ҝәтирдији диндир.\nОнларын (сизинлә јашајан әһли-сүннә) топлумунда намаз гылын, ҹәназәләринин дәфниндә һазыр олун, хәстәләрини зијарәт един, онларын һүгугларыны риајәт един, һагларыны әда един.\nАллаһ Тәалаја гаршы чыхыб ҝүнаһ етмәкдән горхун. Бизә зинәт вә јарашыг олун (јәни: Бизи өз әмәлләриниз вә ҝөзәл әхлагынызла инсанлара севдирин). Бизә утанҹ ҝәтирмәјин (јәни: Гејри-Шиәләри өз пис әмәлләринизлә Бизә дүшмән етмәјин).\nБизим үчүн инсанларын достлуғуну газанын. Јахшылыглары бизә тәрәф чәкин, писликләри биздән узаглашдырын.\nБизим һаггымызда дејилән бүтүн ҝөзәлликләр биздә вар. Һаггымызда дејилән бүтүн писликләрдән узағыг.\nБизим үчүн Аллаһ китабында һагг вардыр вә Аллаһ Рәсулунун (сәлләллаһу әлејһи вә алиһ) јахынларыјыг. Бизим паклығымыз Аллаһ тәрәфиндәндир. Буну биздән башга һәр кәс иддиа етсә јаланчыдыр.\nАллаһы чох зикр един, өлүмү даим јада салын. Гуран чох охујун. Пејғәмбәрә (сәлләллаһу әлејһи вә алиһ) чох салават дејин. Һәгигәтән дә Пејғәмбәрә (сәлләллаһу әлејһи вә алиһ) салават демәкдә он ҝөзәллик вар.\nСизә етдијим вәсијјәти горујун. Сизи Аллаһ әманәт едир вә сизә салам дејирәм".\n(Туһәфул Угул, Имам Әби Муһәммәд Һәсән ибн Әлинин (әлејһи сәлам) нәгл етдији Баб, сәһ. 488)


Q=12	C=8	SS=4	LS=4	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=14	G1=9	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Хәбәрин коду : 748304\nМәнбә : публика\nӘһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Русија президенти јанында инсан һаглары үзрә шуранын үзвү, политолог Максим Шевченко дејиб: “Ҹәнуби Гафгазда сүлһә наил олмаг истәјириксә, Дағлыг Гарабағ мүнагишәсини һәлл етмәк лазымдыр”.\n“Ермәнистан Гарабағ әтрафы рајонлардан гошунларыны чыхартмалыдыр вә Гарабағ зонасы Азәрбајҹанын нәзарәти алтында силаһсызлашдырылмалыдыр. Бу силаһсызлашдырманы бејнәлхалг сүлһмәрамлылар һәјата кечирә биләр. Даһа сонра гачгынларын доғма евләринә гајыдышы тәмин олунмалыдыр”, - дејә о билдириб.\nЕксперт гејд едиб ки, һәм азәрбајҹанлы гачгынлар евләринә гајытмалы, һәм дә мүнагишә јарананда Азәрбајҹанын мүхтәлиф јерләриндә јашајан ермәниләр ҝери ҝәлмәлидирләр: “Тәбии ки, бу онларын өз истәкләринә бағлыдыр. Билирәм ки, бу просес чәтиндир, амма һуманитар тәшкилатлар бу истигамәтдә ишләјә биләрләр”.\nОнун сөзләринә ҝөрә, Дағлыг Гарабағын статусунун мүәјјән едилмәси сонунҹу мәрһәләдир: “Анлајырам ки, бу мәрһәлә ишин ән чәтин гисмидир. Бурада үч вариант вар.\nБиринҹиси, Азәрбајҹанын тәркибиндә мухтаријјәт.\nИкинҹиси, Азәрбајҹандан кәнар мүстәгил дөвләт.\nҮчүнҹү вариант, Гарабағын Ермәнистана бирләшдирилмәси.\nЛакин фикримҹә, икинҹи вә үчүнҹү вариантлар ермәни радикалларындан башга һеч кимә лазым дејил вә һеч кәс буну истәмир. Һәтта садә ермәниләрә белә бу лазым дејил. Бәзән Гарабағла бағлы Крым вариантыны ирәли сүрүрләр. Амма бунлар тамам фәрглидир. Чүнки Гарабағда етник тәмизләмә олуб. Јәни белә бир вәзијјәтдә Гарабағын башга дөвләтә гошулмаг мүмкүнсүздүр вә ҹәфәнҝијатдыр”.\nМ. Шевченко һесаб едир ки, ермәниләр гәбул етмәк истәмәсәләр дә, Гарабағын Азәрбајҹанын тәркибиндә мухтаријјәт алмасы даһа мүнасиб вә раһат јолдур: “Доғрудур, буна АБШ-дакы ермәни елитасы разы дејил. Әбәс јерә дејил ки, инди Дағлыг Гарабағда тез-тез “бу јолу Америка ермәниләринин пулу илә гурулуб” јазылан лөвһәләрә раст ҝәлинир. Амма һәр шејә рәғмән мәсәләни һәлл етмәк лазымдыр. Индијә гәдәр Дағлыг Гарабағ вә әтраф једди рајон ишғал олунуб. Бу әразиләрдә инфраструктур дағыдылыб, јериндә харабалыглар јараныб. Бу мәсәләдән тәк чыхыш јолу мүнагишәни һәлл етмәкдир”.\nЕксперт ону да гејд едиб ки, Дағлыг Гарабағын статусу јалныз евләриндән говулан бүтүн азәрбајҹанлыларын гајытмасындан сонра һәлл едилмәлидир.


Q=5	C=0	SS=0	LS=5	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=12	G1=10	G2=4	DLID=az_RU	BODY=Mart 16, 2017 - 3:13 PM Хәбәрин коду : 818101 Мәнбә : Исламин Сеси Link:\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, бу ҝүн һәбсдә олан Азәрбајҹан Руһаниләр Мәҹлисинин (АРМ) үзвү, Маиде.Аз сајтынын баш редактору, намаз мәһбусу Һөҹҹәтүл Ислам Шејх Сәрдар Һаҹыһәсәнлинин апеллјасија шикајәтинә бахылыб.\nВәкил Ҹавад Ҹавадов мәлумат вериб ки, мәһкәмә шикајәти тәмин етмәјиб вә Һөҹҹәтүл Ислам Шејх Сәрдар Һаҹыһәнәлини һәбсдә сахлајыб.\nВәкил билдириб ки, мәһкәмәнин өнүндә хидмәти полис автомобилләриндән ибарәт сәддләр гурулуб вә дахили гошунларын әмәкдашлары просесин кечирилдији инзибати бинанын әтрафына ҹәлб едилиб: “Мәһкәмәјә һеч кими, һәтта вәкил олараг мәни дә бурахмаг истәмирдиләр. Лакин сонрадан мән просесин кечирилдији зала дахил олдум. Мәһкәмәдә Шејх Сәрдар Һаҹыһәсәнли чыхыш етди. Мән дә вәкили олараг 1-ҹи инстансија мәһкәмәсинин гәрарынын ганунсуз олдуғуну әсасландырдым. Лакин тәәссүфләр олсун ки, мәһкәмә Шејх Сәрдар Һаҹыһәсәнлини һәбсдә сахлады”.\nҸавад Ҹавадов гејд едиб ки, бу гәрардан Али мәһкәмәјә шикајәт вермәјәҹәкләр: “Мәгсәдимиз Авропа Мәһкәмәсинә шикајәт әризәси илә мүраҹиәт етмәкдир. Диҝәр һүгуги мүдафиә тәдбирләримиз дә давам етдириләҹәк”.\nВәкил Сәрдар Бабајевин мүтәмади олараг истинтага ҝәлдијини вә даими јашајыш јеринин олдуғуну мәһкәмәдәки чыхышы заманы һакимин нәзәринә чатдырдығыны вурғулајыб: “Сәрдар Бабајев али тәһсилли руһанидир. Онун иттиһам едилдији 168-1 маддәси Шејх Сәрдар Һаҹыһәсәнлијә аид дејил. Бу маддә гүввәјә миндикдән сонра хариҹдә тәһсил алыб, өлкәјә гајыданлара шамил едилир. Бундан әлавә һәмин маддә аз ағыр ҹинајәтләр категоријасына аиддир. Президентин бир мүддәт өнҹә имзаладығы фәрмана әсасән, аз ағыр ҹинајәтләрлә бағлы һәбс гәрары вериләркән, алтернатив ҹәза механизмләринин ( һәбслә әлагәли олмајан тәдбирләр) тәтбиги төвсијјә олунур. Бүтүн бунлары чыхышымызда әсасландырдыг. Сәрдар Бабајев дә чыхышында билдирди ки, Гафгаз Мүсәлманлары Идарәсинин ҹәнуб бөлҝәси үзрә нүмајәндәси Һаҹы Миргијас Тәһмәзовун дәвәти илә Масаллы мәсҹидинә дәвәт алыб вә 2009-ҹу илдән ҹүмә намазларына рәһбәрлик едиб. Она бу фәалијјәтини дајандырмасы үчүн һеч ким тәрәфиндән хәбәрдарлыг едилмәјиб”.


Q=10	C=0	SS=0	LS=10	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=12	G1=11	G2=8	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Вилајәти: Гоншу өлкәләрдә әмин-аманлыг олмадан Иранда тәһлүкәсизлик ола билмәз-Азәрбајҹан халгыны тәбрик едирик\nВилајәти: Гоншу өлкәләрдә әмин-аманлыг олмадан Иранда тәһлүкәсизлик ола билмәз-Азәрбајҹан халгыны тәбрик едирик\nАли Мәгамлы Рәһбәрин сијаси мәсәләләр үзрә мүшавири дејиб: “Иранын милли тәһлүкәсизлији гоншу өлкәләрдә әмин-аманлыг олмадан мүмкүн дејил.”\nБу ҝүн (16 нојабр) Иранда “Үмумдүнја Әһли-Бејт (ә) Давамчылары” вебинары кечирилиб. Вебинара гатылан Ислами Ојаныш Бејнәлхалг Ассамблејасынын баш катиби Әли Әкбәр Вилајәти Гарабағ мөвзусуна тохунараг дејиб: “Иран Азәрбајҹан вә Ермәнистанла, һабелә Нахчыванда Азәрбајҹанын бир һиссәси илә ортаг сәрһәдләрә саһибдир. Дүнјада һеч бир өлкә белә өзәлликләрә малик дејил. Бу сәбәбдән Иранын Азәрбајҹан вә Ермәнистанын гоншусу кими Гарабағ мөвзусуна ҹидди јанашмасы вә она дахил олмасы мәнтиглидир.”\nДоктор Вилајәти чыхышынын диҝәр һиссәсиндә вурғулајыб: “Ислам Ингилабынын Бөјүк Рәһбәри тәкид етди ки, Азәрбајҹанын ишғал едилмиш торпаглары бу өлкәјә гајтарылмалыдыр. Бу торпагларын Азәрбајҹана гајытмасы бөјүк уғурдур вә бу мүнасибәтлә Азәрбајҹан Республикасыны тәбрик едирик. Һабелә, Али Мәгамлы Рәһбәр вурғулады ки, бејнәлхалг сәрһәдләр тохунулмаз галмалыдыр. Онун фикринҹә, бүтүн мүнагишәләрин көкү бејнәлхалг сәрһәдләрдә јаранмыш гопарылмалардадыр.”\nДоктор Вилајәти гоншу өлкәләрдә әмин-аманлығын Иранын да тәһлүкәсизлијинә тәсир гојдуғуну билдирәрәк дејиб: “Инанырыг ки, Иран Ислам Республикасынын милли тәһлүкәсизлији гоншу өлкәләрдә әмин-аманлыг олмадан мүмкүн дејил.”\nАли Мәгамлы Рәһбәрин мүшавири даһа сонра дејиб ки, бөлҝәдә мүһарибәнин баш вермәси бизим азәри гардашларымызын шәһид олмасына вә ермәниләрин һәлак олмасына сәбәб олур. Она ҝөрә дә мүһарибәнин гаршысыны алмаг лазымдыр.\nО әлавә едиб: “Бу мөвзуда ролу оланлар даһа тез һәрәкәтә кечмәли идиләр ки, һагг саһибинин һаггы өзүнә гајтарылсын. Бу мәсәләнин бөлҝәдән гыраг өлкәләрә аидијјаты јохдур. Иран әдаләтли сүлһүн јаранмасы үчүн тәлаш ҝөстәрәҹәк.Â\nАзәрбајҹанын ишғал едилмиш шәһәрләри азад едилмәли иди вә Азәрбајҹан халгы бу иши һәјата кечирди. Бу мүнасибәтлә биз бир даһа Азәрбајҹан халгыны тәбрик едирик. Чүнки бизим Азәрбајҹан Республикасы илә гардаш, дост, тарихи вә мәдәни мүнасибәтләримиз вардыр.”\nВилајәти билдириб: “Һәмишә Әһли-бејт (ә) ашиги вә мүдафиәчиләри олмуш азәриләрин арасында вәһаби, тәкфирчи вә бәднам кечмиши олан террорчуларын олмасы мәнасыздыр. Она ҝөрә дә Азәрбајҹан халгы өзү өз торпагларыны азад етсин вә вәһаби террорчуларынын Иранын шимал сәрһәдләриндә һүзуру накам галаҹаг.”\nБөлҝәнин тәһлүкәсизлијинин инкаредилмәз бир зәрурәт олдуғуну вурғулајан Вилајәти дејиб: “Али Мәгамлы Рәһбәрин Гафгаз барәдә сөзү Иран Ислам Республикасынын бу бөлҝә илә бағлы мөвгеиндә сон сөз һүгугу дашыјыр вә стратежи принсипдир, онун сөзләринә там әмәл едилмәлидир.”


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=15	G1=9	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - ТӨВБӘНИН МӘРТӘБӘЛӘРИ\nТөвбә етмәк тәкҹә дилдә дејил...\nБир шәхс Имам Әлинин (ә) һүзурунда өзүнү ҝөстәрмәк үчүн деди:\n(Аллаһдан бағышланмаг истәјирәм.) Имам Әли (ә) бујурду: Анан матәминә отурсун! Билирсәнми, истиғфар тәкҹә дилдә демәклә дејил. Онун јүксәк мәрһәләси вар. (Сонра бујурду:) Төвбә вә истиғфарын алты шәрти вар:\n1. «Кечмиш ҝүнаһлардан пешман олмаг».\n2. «Ҝүнаһлары тәрк етмәји гәрара алмаг».\n3. «Ҹамаатын һаггыны јејибсә онлары гајтармаг».\n4. «Аллаһын онун бојнуна гојдуғу вәзифәләри јеринә јетирмәк». (Намаз гылмаг, оруҹ тутмаг кими).\n5 «Бәдәнинин һарам малдан әмәлә ҝәлән әтләрини ибадәтлә әритмәк».\n6. «Инсанын бәдәни ҝүнаһын ләззәтини чәкдији кими ибадәтин чәтинлијини дә дадсын». Бу мәрһәләләрдән сонра “اَسْتَغْفِرُ الله” Аллаһдан бағышланмаг истәјирәм дејә биләрсән».\nИмам Сәҹҹад (ә) бујурур: «Төвбә етмәк тәкҹә дилдә дејил; төвбә пис јоллардан чәкилиб јахшы ишләр ҝөрмәкдән ибарәтдир».\nБунунла да төвбәнин гәбул олунмасынын шәртләрини өјрәндик ки, ҝүнаһы тәрк етмәкдән вә ҝүнаһлардан пешман олмагдан әлавә, ҝүнаһкар шәхс етдији ҝүнаһларын әвәзини дә чыхмалыдыр. Мисал үчүн: Гуранда охујуруг: «Иффәтли гадына бөһтан атан шәхсә 80 зәрбә шаллаг вурулмалыдыр.» Сонра Гуран бујурур: «(Бу ганундан) о кәсләр истисна олунурлар ки, бундан (бөһтан атдыгдан) сонра төвбә едиб ишләрини дүзәлтсинләр». («Нур» сурәси, ајә 5.)\nБу ајәдә «وَاَصْلَحُوا» (ишләрини дүзәлтсинләр) ҹүмләси ону билдирир ки, төвбәнин гәбул олунмасынын мүһүм шәртләриндән бири дә будур ки, инсан төвбә етдикдән сонра кечмиш сәһвләрини дүзәлтсин вә јахшы ишләрлә мәшғул олсун. Халис төвбәнин шәртләриндән бири дә ҝүнаһкар шәхсин етдији ҝүнаһлары етираф етмәсидир.\nИмам Багир (ә) бујурур: «Аллаһа анд олсун, ҝүнаһы етираф етмәдән ҝүнаһдан гуртулуш јохдур».\nИмам Әли (ә) бујурур: «Ҝүнаһыны етираф едән шәхс төвбә етмиш кимидир».


Q=6	C=6	SS=0	LS=0	PS=0	DC=3	LC=0	SD=0	BS=2	G0=0	G1=0	G2=0	DLID=az_RU	BODY=(src)="4"> б ) Иса бәшәријјәтә һансы һиссләри бәсләјир ?\n(src)="5"> АЛЛАҺ ҝөјләри вә јери јараданда Ваһид Оғул « маһир уста » ( ЈД ) кими Атасы илә бирҝә чалышырды .\n(src)="7"> Сонрадан јер үзүндә Иса кими танынан Аллаһын Оғлу инсанлара дәрин мәһәббәт бәсләјирди .\n(src)="8"> Биз охујуруг : « Бәшәр өвладларына ҝөрә фәрәһләнирдим » .\n(src)="12"> Бунун үчүн Јеһова Мәсиһи фидјә олараг гурбан верди .\n(src)="16"> а ) Иса никаһ һаггында нә өјрәдирди ?\n(src)="17"> б ) Бу мәгаләдә нә мүзакирә олунаҹаг ?\n(src)="18"> Јерүзү хидмәти заманы Иса вурғуламышды ки , Аллаһын нијјәтинә әсасән , никаһ әбәди гурулуш олмалыдыр .\n(src)="21"> Әр арвадына һөрмәт етдијини неҹә ҝөстәрмәлидир ?\n(src)="23"> Аллаһ Исаны јығынҹағын Башы тәјин етдији кими , әри дә аиләнин башы тәјин едиб .\n(src)="28"> Иса шаҝирдләри үзәриндә олан сәлаһијјәтиндән неҹә истифадә едирди ?\n(src)="29"> Иса ‘ һәлим вә гәлбдән тәвазөкар ’ иди .\n(src)="30"> Ејни заманда о , әзмли инсан олмушду .\n(src)="31"> О , һеч вахт өз мәсулијјәтләринә сәһләнкарлыгла јанашмырды .\n(src)="32"> О , шаҝирдләринә мүлајимликлә мәсләһәт верәр , лазым ҝәләндә исә ону тәкрарлајарды .\n(src)="34"> Әксинә , онлары тәрифләјир вә үрәкләндирирди .\n(src)="37"> б ) Петер әрләри нәјә тәшвиг едирди ?\n(src)="38"> Исанын нүмунәсиндән әрләр нә өјрәнә биләр ?\n(src)="39"> Башчы олмаг һеч дә зүлмкар олмаг демәк дејил .\n(src)="42"> Әр өз сәлаһијјәтләриндән неҹә истифадә едә биләр ки , арвадына ‘ һөрмәт ҝөстәрмиш ’ олсун ?\n(src)="43"> Әр өз арвадына неҹә һөрмәт ҝөстәрә биләр ?\n(src)="44"> Нүмунә чәкин .\n(src)="48"> Онда һәјат јолдашыны дәстәкләмәк гадын үчүн даһа асан олаҹаг .\n(src)="49"> Арвадына һөрмәт едән әр јалныз онун мәһәббәтини вә һөрмәтини јох , ән әсасы , Јеһованын рәғбәтини газаныр .\n(src)="50"> Арвад әринә еһтирам бәсләдијини неҹә ҝөстәрмәлидир ?\n(src)="51"> Нәјә ҝөрә Һәвванын нүмунәсини тәглид етмәк лазым дејил ?\n(src)="52"> Мәсиһчи гадынлар әрләринә табе олмагда Исадан нүмунә ҝөтүрмәлидирләр .\n(src)="53"> Исанын һакимијјәтә даир бахышы вә мүнасибәти илк гадынынкындан неҹә дә фәргләнир !\n(src)="54"> Әслиндә Һәвва аиләли гадынлар үчүн јахшы нүмунә дејил .\n(src)="55"> Јеһова онун үзәринә бир башчы гојмушду вә ҝөстәришләрини онун васитәсилә чатдырырды .\n(src)="56"> Анҹаг о , өз әринин башчылығына һөрмәт ҝөстәрмәјиб , онун чатдырдығы ҝөстәришләрә зидд давранды .\n(src)="57"> Дүздүр , Һәвва алданды .\n(src)="59"> Буну етмәк әвәзинә , о , өз билдији кими һәрәкәт етди .\n(src)="60"> Иса итаәткарлыгда неҹә нүмунә гојуб ?\n(src)="61"> Һәввадан фәргли олараг , Иса өз Башчысына табе олмагда мүкәммәл нүмунәдир .\n(src)="63"> Әксинә , о , өзүнү ‘ һеч едәрәк гул сурәтинә салды ’ .\n(src)="64"> Падшаһ кими һөкмранлыг едән Иса бу ҝүн дә ејни әһвал - руһијјәјә маликдир .\n(src)="65"> О , һәр шејдә Атасына тәвазөкарлыгла табе олур вә Онун башчылығына һөрмәтлә јанашыр .\n(src)="66"> Гадын әринин башчылығына һөрмәтлә јанашдығыны неҹә ҝөстәрә биләр ?\n(src)="67"> Мәсиһчи гадын әринин башчылығына һөрмәт етмәклә Исанын гојдуғу нүмунәни тәглид едир .\n(src)="68"> Ҝәлин ҝөрәк , о , буну һансы һалларда едә биләр .\n(src)="69"> Мәсәлән , оғул анасына јахынлашыб һансыса бир иши ҝөрмәк үчүн иҹазә истәјир .\n(src)="70"> Мәсәлә һәр ики валидејн тәрәфиндән мүзакирә олунмадығындан јахшы оларды ки , ана ондан сорушсун : « Атандан иҹазә алмысан ? »\n(src)="71"> Әҝәр о , буну етмәјибсә , гадын гәрар вермәздән өнҹә , әри илә мәсләһәтләшмәлидир .\n(src)="72"> Ишдир , гадын әринин фикри илә разы дејилсә , јахшы оларды ки , онлар буну ушағын јанында јох , тәкликдә мүзакирә етсинләр .\n(src)="73"> Иса валидејнләрә нүмунәдир\n(src)="74"> Иса валидејнләрә һансы нүмунәни гојуб ?\n(src)="76"> Неҹә ?\n(src)="77"> О , шаҝирдләринә өјүд - нәсиһәт верирди вә буну мәһәббәт вә сәбирлә едирди .\n(src)="78"> Иса вердији тапшырығы неҹә јеринә јетирмәк лазым олдуғуну онлара ҝөстәрди .\n(src)="79"> Исанын шаҝирдләринә гаршы мүнасибәти вә рәфтары онлара бир - бирләри илә неҹә давранмалы олдуғуну өјрәтди .\n(src)="80"> 12 , 13 .\n(src)="81"> Аллаһдан горхан бир өвлад бөјүтмәк истәјән валидејнләр һансы тәләбә риајәт етмәлидирләр ?\n(src)="82"> Ушаглар ата - аналарынын нүмунәсини , јахшы да , пис дә олса , тәглид етмәјә мејиллидирләр .\n(src)="83"> Буна ҝөрә дә валидејнләр өзләриндән сорушмалыдырлар : « Вахтымызын чох һиссәсини нәјә сәрф едирик : телевизора вә мүхтәлиф әјләнҹәләрә , јохса Мүгәддәс Китаб өјрәнмәсинә вә хидмәтә ?\n(src)="84"> Ушаглар бу саһәдә биздән нә ҝөтүрүрләр ?\n(src)="85"> Аиләмиздә нәјә үстүнлүк веририк ?\n(src)="89"> Онларын сөзләри вә нәсиһәтләри ушаглар үчүн даһа тәсирли олаҹаг .\n(src)="93"> Валидејнләр ушагларына һансы дәјәрләри ашыламалыдырлар вә буну неҹә едә биләрләр ?\n(src)="96"> Иса шаҝирдләринә руһани дәјәрләрә вә ишләрә үстүнлүк вермәји өјрәдирди .\n(src)="97"> Беләликлә , Исаны тәглид едән валидејнләр өз ушагларына гаршыларына руһани мәгсәдләр гојмағы өјрәтмәлидирләр .\n(src)="98"> Буну неҹә етмәк олар ?\n(src)="99"> Үсуллардан бири ушагларын таммүддәтли хидмәтчиләрлә үнсијјәтдә олмалары үчүн шәраит јаратмагдыр .\n(src)="100"> Пионерләрлә , јахуд рајон нәзарәтчиләри вә онларын һәјат јолдашлары илә таныш олмағын јенијетмәләрә һансы фајда ҝәтирә биләҹәјинә диггәт јетирин .\n(src)="102"> Сөзсүз ки , онларын данышмаға чохлу мараглары әһвалатлары вар .\n(src)="104"> Исанын нүмунәсини изләмәкдә ушаглара нә көмәк едә биләр ?\n(src)="105"> Исанын валидејнләринә вә сәмави Атасына һөрмәт етдији нәдән ҝөрүнүрдү ?