Q=17	C=17	SS=0	LS=0	PS=2	DC=7	LC=0	SD=0	BS=0	G0=33	G1=23	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Иса Мәсиһ Голготада өлүр | Ушаглар үчүн Мүгәддәс Китаб һекајәләри\nИса Мәсиһ Голготада өлүр\nБаш каһинләр Иса Мәсиһи вали Пилатын сарајына апарырлар. Пилат онлардан сорушур: «Бу адамы нәдә ҝүнаһландырырсыныз?» Онлар дејирләр: «О, падшаһ олдуғуну дејир!» Пилат Иса Мәсиһдән сорушур: «Сән јәһудиләрин падшаһысан?» Мәсиһ ҹаваб верир: «Мәним падшаһлығым бу дүнјадан дејил».\nСонра Пилат Исаны Ҹәлиләнин һакими Һиродун јанына ҝөндәрир ки, бәлкә о, Исада һансыса нөгсан тапа билди. Һирод исә Исада сәһв тапа билмир вә ону Пилатын јанына ҝери ҝөндәрир. Пилат халга дејир: «Нә Һирод, нә мән бу адамын әлејһинә һеч нә тапа билмәдик. Мән ону азад бурахаҹағам». Ҹамаат гышгырараг дејир: «Өлдүр ону! Өлдүр ону!» Әсҝәрләр Исаны гамчылајыр, үзүнә түпүрүр вә ону дөјүрләр. Онлар Исанын башына тикандан таҹ гојурлар вә лағ едәрәк дејирләр: «Салам, еј јәһудиләрин Падшаһы». Пилат халга бир даһа дејир: «Мән бу адамда һеч бир сәһв тапмадым». Анҹаг онлар гышгырырлар: «Ону дирәкдә едам ет!» Буна ҝөрә дә Пилат Исаны ҹамаатын өһдәсинә бурахыр.\nОнлар Исаны Голгота адланан јерә ҝәтирирләр. Орада ону дирәјә мыхлајырлар вә дирәји јухары галдырырлар. Иса Мәсиһ Аллаһа дуа едир: «Ата, онлары бағышла, чүнки нә етдикләрини билмирләр». Ҹамаат Исаја лағ едәрәк дејир: «Әҝәр сән Аллаһын Оғлусанса, дирәкдән дүш! Өзүнү хилас ет».\nИсанын јанында асылан ҹинајәткарлардан бири она дејир: «Падшаһлығына ҝәләндә мәни јадына сал». Иса Мәсиһ она сөз верир: «Сән мәнимлә бирликдә Ҹәннәтдә олаҹагсан». Ҝүнорта чағы јер үзүнә үч саат давам едән гаранлыг чөкүр. Исанын анасы Мәрјәм вә шаҝирдләриндән бәзиләри дирәјин јанында дајаныблар. Иса Јәһјаја тапшырыр ки, өз анасытәк Мәрјәмин гајғысына галсын.\nИса: «Тамам олду!» — дејиб, башыны ашағы салараг сон нәфәсини верир. Елә бу вахт ҝүҹлү зәлзәлә олур. Мәбәддә Мүгәддәс јери Ән мүгәддәс јердән ајыран пәрдә ортадан ҹырылыр. Бүтүн бунлары ҝөрән јүзбашы дејир: «Бу адам, доғрудан да, Аллаһын Оғлу имиш».\n«Аллаһын бүтүн вәдләри онун васитәсилә “бәли” олду» (2 Коринфлиләрә 1:20)\nСуаллар: Пилат Иса Мәсиһин өлдүрүлмәсинә нәјә ҝөрә иҹазә верир? Иса өзүндән чох башгаларыны дүшүндүјүнү неҹә ҝөстәрди?\nМәтта 27:11—14, 22—31, 38—56; Марк 15:2—5, 12—18, 25, 29—33, 37—39; Лука 23:1—25, 32—49; Јәһја 18:28—19:30\nНәјә ҝөрә Пилат Иса Мәсиһә һөкм чыхармасы үчүн ону Һиродун јанына ҝөндәрир? Мәҝәр Пилатын Иса Мәсиһә һөкм чыхармаға ихтијары чатмырды?\nПејғәмбәрин сакит вә вүгарлы дурушу һәтта Пилатын да диггәтиндән јајынмыр.\nҜүнүн ҝүнорта чағы гаранлығын чөкмәси, ҝүҹлү зәлзәләнин олмасы, мәбәдин пәрдәсинин тән ортадан ҹырылмасы јалныз бир шејә ишарә едир.


Q=11	C=6	SS=6	LS=5	PS=3	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=39	G1=37	G2=20	DLID=az_RU	BODY=Биринҹи әсрдәки јәһудиләр нә үчүн Мәсиһин ҝәлишини интизарла ҝөзләјирдиләр? | Тәлим\nӘзәмәтли Падшаһ Мәсиһи саламлајын!\nГузунун тој ҝүнүндә севинин!\nСарфатлы дул гадын иманына ҝөрә мүкафатландырылды\nЈеһова гајғыкеш вә һифз едән Аллаһдыр\nЈеһова ән јахшы Достумуздур\nЈеһованын ҹамалына бахын\nИман һасил едән 100 иллик филм\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Камбоҹа Конго Литва Македонија Малта Непал Нидерланд Норвеч Таити Увеа Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс ајмара бенгал бикол бислама болгар варај венда волајта га газах ган гуарани гуҹарат гырғыз дреһу дхолуо еве ермәни естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис исланд испан италјан каннада каонде каталан кечуа (Анкаш) кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кечуа (Куско) кикујју кимбунду кинјаруанда кирунди кореја коса крио куангали куанјама латыш лингала лози лувале луганда лунда малагаси малај малајалам маратһ мајја маҹар нгабар ндебеле ндонга нзема нјанека оромо пангасинан папјаменто (Аруба) полјак португал пәнҹаб румын рус санго сапотек (Истм) свати себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили тагалог таи тамил татар тви телугу тетела тигре тотонак тсонга тумбука түрк умбунду урду фарс фин франсыз хорват чех чибемба чилуба читонга чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һилигајнон һинд әрәб өзбәк\nҜөзәтчи гүлләси (тәлим нәшри) | феврал 2014\nБиринҹи әсрдәки јәһудиләр нәјә әсасән Мәсиһин «интизарында» идиләр?\nВәфтизчи Јәһјанын ҝүнләриндә «халг Мәсиһин интизарында иди вә һәр кәс үрәјиндә Јәһја һаггында белә дүшүнүрдү: “Бәлкә Мәсиһ будур?”» (Лука 3:15). Нә үчүн јәһудиләр Мәсиһин һәмин вахт ҝәләҹәјини ҝөзләјирдиләр? Бунун бир нечә сәбәби вар.\nИса анадан оландан сонра Јеһованын мәләји Бетлеһем јахынлығында сүрүләринин кешији чәкән чобанлара ҝөрүндү (1). Мәләк бәјан етди: «Бу ҝүн Давудун шәһәриндә сизин Хиласкарыныз, Ағамыз Мәсиһ доғулуб» (Лука 2:8—11). Бундан сонра бу мәләјә гошулан «сајсыз-һесабсыз мәләкләр Аллаһы мәдһ едәрәк дејирдиләр *: “Ҝөјләрдәки Аллаһымыза ешг олсун! Јердә Онун бәјәндији инсанлара сүлһ нәсиб олсун!”» (Лука 2:13, 14).\nСөзсүз, бу хәбәр садә чобанлара ҝүҹлү тәсир етди. Онлар дәрһал Бетлеһемә јола дүшдүләр, Јусифлә Мәрјәми вә көрпә Исаны тапанда «мәләјин бу ушаг һаггында сөјләдикләрини онлара данышдылар». Нәтиҹәдә, «чобанлары динләјәнләр онларын сөзләринә мат-мәәттәл галдылар» (Лука 2:17, 18). «Динләјәнләр» сөзү ҝөстәрир ки, чобанлар Јусиф вә Мәрјәмлә јанашы башгаларына да бу барәдә данышмышдылар. Сонра чобанлар евләринә гајыданда «ҝөрүб-ешитдикләри һәр шеј үчүн Аллаһа шүкүр [етдиләр]... она ҝөрә ки, һәр шеј, доғрудан да, мәләкләрин дедији кими иди» (Лука 2:20). Әлбәттә, онлар Мәсиһ һаггында ешитдикләри јахшы шејләри өзләриндә сахлајасы дејилдиләр!\nМусанын ганунуна ујғун олараг Мәрјәм илк оғлуну Јеһоваја тәгдим етмәк үчүн Јерусәлимә ҝәләндә гадын пејғәмбәр Анна «шүкүр етмәјә вә Јерусәлимин гуртулушуну ҝөзләјәнләрә ушаг һаггында данышмаға башлады» (2) (Лука 2:36—38; Чых. 13:12). Беләликлә, Мәсиһин пејда олдуғу барәдә хәбәрләр јајылмаға давам едирди.\nСонра «шәргдән Јерусәлимә мүнәҹҹимләр ҝәлдиләр вә сорушдулар: “Јәһудиләрин тәзәҹә анадан олмуш падшаһы һарададыр? Биз шәргдә оланда онун улдузуну ҝөрдүк вә она тәзим етмәјә ҝәлмишик”» (Мат. 2:1, 2). Буну ешидән «падшаһ Һирод вә бүтүн Јерусәлим әһли бәрк тәшвишә дүшдү. Падшаһ халгын бүтүн бөјүк каһинләрини вә мирзәләрини бир јерә јығды вә онлардан Мәсиһин һарада доғулаҹағыны хәбәр алды» (3) (Мат. 2:3, 4). Беләҹә, хејли адам билди ки, ҝәләҹәк Мәсиһ ҝәлиб *!\nЈухарыда ситат ҝәтирилән Лука 3:15 ајәсиндән ҝөрүрүк ки, бәзи јәһудиләр Вәфтизчи Јәһјанын Мәсиһ олдуғуну еһтимал едирдиләр. Лакин Јәһја нөвбәти сөзләрлә буна ајдынлыг ҝәтирди: «Мәндән сонра ҝәлән мәндән гат-гат ҝүҹлүдүр. Мән онун ајағындан сәндәлини чыхартмаға белә лајиг дејиләм. О, сизи мүгәддәс руһла вә аловла вәфтиз едәҹәк» (Мат. 3:11). Јәһјанын тәвазөкарлыгла дедији бу сөзләр Мәсиһи ҝөзләјән халгын интизарыны азалтмады.\nБәс биринҹи әсрдәки јәһудиләр Даниел 9:24—27 ајәләриндә гејдә алынан јетмиш дәфә једдииллик дөвр һаггындакы пејғәмбәрлијә әсасән Мәсиһин ҝәлишини һесаблаја биләрдиләрми? Бу еһтимал өз тәсдигини тапмајыб. Исанын ҝүнләриндә јетмиш дәфә једдииллик дөврүн изаһаты илә бағлы чохлу гарышыг фикирләр варды вә бунлар индики изаһатымыза ујғун ҝәлмир *.\nӘсас етибарилә јәһуди монастыр тәригәти олан ессен өјрәдирди ки, 490 илин сонуна јахын ики Мәсиһ пејда олмалы иди, амма биз ессенләрин өз һесабламаларыны Даниелин пејғәмбәрлијинә әсасландырдыгларыны дәгиг дејә билмәрик. Һәтта белә етмиш олсалар да, бүтүн јәһудиләрин бу ҹүр мүәммалы групун һесабламаларына инандыгларыны тәсәввүр етмәк чәтиндир.\nЕрамызын икинҹи әсриндә бәзи јәһудиләр инанырдылар ки, јетмиш дәфә једдииллик дөвр ерамыздан әввәл 607-ҹи илдә биринҹи мәбәдин дағыдылмасындан ерамызын 70-ҹи илиндә икинҹи мәбәдин дағылмасына гәдәр олан дөврү әһатә едир. Ејни заманда исә, диҝәрләри бу пејғәмбәрлијин јеринә јетмәсини ерамыздан әввәл икинҹи әсрә, Маккавејләрин дөврүнә аид едирдиләр. Буна ҝөрә дә јетмиш дәфә једдииллик дөврүн неҹә һесабланмалы олдуғуна даир конкрет үмуми бир фикир јох иди.\nӘҝәр ерамызын биринҹи әсриндә јетмиш дәфә једдииллик дөврүн вахтына даир дүзҝүн мәлумат олсајды, онда һәвариләр, һәмчинин биринҹи әсрдәки мәсиһчиләр вәд едилмиш Мәсиһин елә дејилән вахтда Иса кими пејда олдуғуну сүбут етмәк үчүн бу мәлуматдан истифадә едәрдиләр. Лакин еркән мәсиһчиләрин белә етдикләринә һеч бир сүбут јохдур.\nДиҝәр бир мәгам да диггәтәлајигдир. Хош хәбәри јазанлар Ибрани Јазыларындакы бәзи пејғәмбәрликләрин Иса Мәсиһин үзәринә јеринә јетдијини тез-тез вурғуламышлар (Мат. 1:22, 23; 2:13—15; 4:13—16). Бәли, онлардан һеч бири Исанын јер үзүндә пејда олмасыны јетмиш дәфә једдииллик дөвр һаггындакы пејғәмбәрликлә әлагәләндирмәмишди.\nХүласә: Биз Исанын ҝүнләриндә јашајан инсанларын јетмиш дәфә једдииллик дөвр һаггындакы пејғәмбәрлији дәгиг баша дүшдүјүнү тәсдигләјә билмәрик. Лакин «Инҹил» китабында халгын нә үчүн Мәсиһин «интизарында» олмасынын башга әсаслы сәбәбләри ҝәтирилир. Тәлимә дәгиглик ҝәтирилиб: әввәлләр бизим әдәбијјатларымызда дејилирди ки, чох еһтимал, биринҹи әсрдә јашамыш бәзи јәһудиләр «јетмиш дәфә једдииллик дөвр» һаггындакы пејғәмбәрлији дүзҝүн баша дүшүрдүләр вә онлар Мәсиһин нә вахт пејда олаҹағыны әввәлҹәдән һесабламышдылар (Дан. 9:24—27; w11 15/8 с. 8, абз. 3; w98-U 15/9 с. 13, абз. 16, 17; w90-U 10/15 с. 10, 11, абз. 2, 3; ит-2-E с. 901). Журналымызын бу сајындакы «Охуҹуларын суаллары»да бизим бахышымыза дәјишиклик едилиб. Јәни биз бу мәсәлә илә бағлы нәјисә тәсдигләјә вә ону һеч бир факта әсасландыра билмәрик.\n^ абз. 4 Иса доғуланда мәләкләрин маһны охудуғу барәдә Мүгәддәс Китабда һеч нә дејилмир.\n^ абз. 7 Ола билсин, биздә белә суаллар јараныр: Астрономлар улдузун шәргдә ҝөрүнмәсини «јәһудиләрин... падшаһы»нын доғулмасы илә неҹә әлагәләндирмишдиләр? Бәс елә ола биләрди ки, онлар Исанын доғулмасы хәбәрини Исраилдә сәјаһәт едәркән ешитсинләр?\n^ абз. 9 Јетмиш дәфә једдииллик дөврлә бағлы пејғәмбәрлијин индики изаһатыны «Мүгәддәс Китаб әслиндә нә өјрәдир?» китабынын 197—199-ҹу сәһифәләриндән әлдә едә биләрсиниз.\nОхуҹуларын суаллары — феврал 2014\nҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) феврал 2014


Q=10	C=7	SS=7	LS=3	PS=3	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=15	G1=11	G2=7	DLID=az_RU	BODY=Дүнјанын сону нә вахт ҝәләҹәк? | Мүгәддәс Јазылара аид суаллар\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Македонија Малта Мјанма Непал Нидерланд Норвеч Соломон Адалары пиҹини Сомали Украјна Фиҹи Чин (Кантон, садәләшдирилмиш) Чин (Кантон, әнәнәви) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс болгар газах гырғыз еве ермәни естон зулу ибан иврит илок инҝилис исланд испан италјан кабовердиану каонде качин кинјаруанда кирунди кореја коса лингала малагаси малај малајалам мамбве-лунгу маҹар навахо нзема оромо осетин папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) полјак португал португал (португал) румын рус себуан серб серб (латын) сетсвана сингал словак словен суаһили тагалог таи татар телугу тив тигре түрк түркмән умбунду фин франсыз хорват чех читонга читонга (Малави) чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һауса һилигајнон һинд әрәб\nДүнјанын сонунун нә вахт ҝәләҹәјини билмәк үчүн Мүгәддәс Китабда «дүнја» сөзүнүн һансы мәнада ишләндијини баша дүшмәк лазымдыр. Јунан сөзү олан коʹсмос, адәтән, «дүнја» кими тәрҹүмә едилир вә чох вахт бәшәријјәти, хүсусилә дә Аллаһдан узаг бәшәријјәти нәзәрдә тутур (Јәһја 15:18, 19; 2 Бутрус 2:5). Вахт кечдикҹә, коʹсмос сөзү инсан ҹәмијјәтинин структуруну вурғуламаг үчүн истифадә едилмәјә башлады * (1 Коринфлиләрә 7:31; 1 Јәһја 2:15, 16).\n«Дүнјанын сону» нә демәкдир?\n«Дүнјанын сону» ифадәси бир чох Мүгәддәс Китаб тәрҹүмәләриндә һәмчинин «дөврүн јекуну» кими дә истифадә едилир (Мәтта 24:3). Бу ифадә јер күрәсинин вә ја үмумбәшәрин јох, инсан ҹәмијјәтинин структурунун мәһвини билдирир (1 Јәһја 2:17).\nМүгәддәс Китаб ачыглајыр ки, «писләрин көкү кәсиләҹәк» јахшы инсанлар исә јер үзүнә саһиб олаҹаг (Зәбур 37:9—11). Бу мәһв «бөјүк мүсибәт»ин кулминасија нөгтәси олан Армаҝеддон мүһарибәси заманы баш верәҹәк (Мәтта 24:21, 22; Вәһј 16:14, 16).\nИса пејғәмбәр демишди: «О ҝүнү вә сааты һеч кәс билмир: нә ҝөјдәки мәләкләр, нә дә Оғул. Буну јалныз Ата билир» (Мәтта 24:36, 42). О, һәмчинин әлавә етмишди ки, сонун нә вахт ҝәләҹәји мәлум дејил, јәни «ҝөзләмәдијиниз саатда ҝәләҹәк» (Мәтта 24:44).\nБиз ҝүнү вә сааты билмәсәк дә, Иса Мәсиһ дүнјанын сонундан хәбәр верән «әламәт» вә ја һадисәләрдән данышмышды (Мәтта 24:3, 7—14). Мүгәддәс Китабда бу дөвр «ахырзаман», «ахыр ҝүнләр» вә «сон ҝүнләр» кими верилир (Дәнјал 12:4; 2 Тимутијә 3:1—5; Инҹил 1996).\nБәс ондан сонра нәсә галаҹаг?\nБәли, јер күрәси галаҹаг. Мүгәддәс Китабда дејилир ки, јерүзү «һеч вахт јериндән [тәрпәнмәјәҹәк]» (Зәбур 104:5). Јерүзү инсанларла долаҹаг. Мүгәддәс Китаб вәд едир ки, «салеһләр јерә саһиб олаҹаг,\nорада әбәди јашајаҹаглар» (Зәбур 37:29). Аллаһ јер үзүндә әзәли нијјәтинә ујғун шәраит јарадаҹаг:\nҸәннәт (Әшија 35:1; Лука 23:43).\nТәһлүкәсизлик вә динҹ шәраит (Микә 4:4).\nМәналы вә мәмнунлуг ҝәтирән иш (Әшија 65:21—23).\nХәстәлик вә гоҹалыг олмајан һәјат (Әјјуб 33:25; Әшија 33:24).\n^ абз. 3 Јунан сөзү олан аи·онʹ да бәзи Мүгәддәс Китаб тәрҹүмәләриндә «дүнја» кими верилир. Бу кими тәрҹүмәләрдә коʹсмос сөзү илә ејни мәнаны дашыјыр вә инсан ҹәмијјәтинин структуруну нәзәрдә тутур.


Q=9	C=6	SS=0	LS=0	PS=3	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=25	G1=13	G2=4	DLID=az_RU	BODY=Иса өјрәдир: Хејирхаһ самаријалы һагда мәсәл | Мүгәддәс Китаб һекајәси\nБИР ҜҮН Иса бир адама дејир ки, о өз јахынларыны севмәлидир. О адам Исадан сорушур: ‘Мәним јахынларым кимдир ки?’ Иса бу адамын нә фикирләшдијини билир. О елә дүшүнүр ки, јалныз онун милләтиндән вә дининдән оланлар онун јахынларыдыр. Ҝәл ҝөрәк Иса она нә дејир.\nИса чох вахт инсанлары һекајәләрлә өјрәдирди. О инди дә бир һекајә данышыр. Һекајә бир јәһуди вә самаријалы һаггындадыр. Биз артыг өјрәнмишик ки, јәһудиләрин чохунун самаријалылардан хошу ҝәлмир. Һә, ҝәл Исанын һекајәсини охујаг:\nБир ҝүн бир јәһуди дағ јолу илә Јерихо шәһәринә ҝедирди. Јолда ону гулдурлар тутуб пулуну әлиндән алыр, өлүмҹүл һала салана кими дөјүрләр.\nБир аздан бир јәһуди каһини јолдан кечир вә дөјүлмүш кишини ҝөрүр. Билирсән бу каһин нә едир? О, јаралынын јанындан өтүб, јолуна давам едир. Сонра башга бир диндар адам бу јолдан кечир. О левилидир. Бәс һеч олмаса о ајаг сахлајырмы? Јох, о да дөјүлмүш адама көмәк етмәк үчүн дајанмыр. Шәкилдә каһинин вә левилинин орадан узаглашдығыны ҝөрә биләрсән.\nАмма бир бах, дөјүлмүш адамын јанындакы кимдир? О самаријалыдыр. Самаријалы јәһудијә көмәк едир. Онун јараларына дәрман бағлајыр. Сонра ону динҹәлиб өзүнә ҝәлә биләҹәји бир јерә апарыр.\nҺекајәсини данышыб гуртарандан сонра Иса она суал верән адама дејир: ‘Сәнҹә, бу үчүндән һансыны дөјүлмүш адамын јахыны сајмаг олар? Каһини, левилини, јохса самаријалыны?’\nО ҹаваб верир: ‘Самаријалыны. Чүнки о, дөјүлмүш адама гајғы ҝөстәрди’.\nИса дејир: ‘Доғру дејирсән. Ҝет, сән дә онун кими ол’.\nИсанын инсанлары бу ҹүр өјрәтмәси сәнин хошуна ҝәлирми? Биз Мүгәддәс Китабдан Исанын дедикләринә гулаг ассаг, чохлу ваҹиб шеј өјрәнәрик.\nИса пејғәмбәр хејирхаһ сәмәријјәли мәсәлини данышараг неҹә тәсирли нәсиһәт верир?\nИса пејғәмбәрин итмиш оғул барәдә чәкдији мәсәлдән нә өјрәнирик?


Q=11	C=9	SS=0	LS=2	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=7	G0=313	G1=206	G2=108	DLID=az_RU	BODY=fevral 6, 2022 - 12:51 PM Хәбәрин коду : 1226423 Мәнбә : АБНА Хәбәр Аҝентлиjи Link:\nӘһли-Беjт (әлеjһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлиjи АБНА-нын Мәдәниjjәт Бөлүмү: Гаршыныздакы бу jазы “Ешгин тәҹәлласы” адлы китабдан игтибас едилиб.\nШәһид Тәҹәллаjи Хеjбәр әмәлиjjаты барәдә\nБисмиллаһир-Рәһманир-Рәһим. Ла һәвлә вә ла гуввәтә илла биллаһил-әлиjjил-әзим.\nИслам Ингилабынын Бөjүк Рәһбәри вә Али Баш Командан һәзрәт Имам Хомеjниjә, һөрмәтли шәһид аиләләринә, Ислам ингилабынын шәһидләринә, хүсусән дә Мәҹнун адаларында бөjүк гәһрәманлыг ҝөстәрмиш Хеjбәр шәһидләринә сонсуз саламлар олсун!\nХеjбәр әмәлиjjатындан бир илә jахын вахт өтүр. Бу әмәлиjjат Рамазан әмәлиjjатындан сонра, Ислам Республикасынын стратежи дәjишиклиjи заманы баш тутмушдур. Бу jени стратеҝиjа гысамүддәтли, һабелә Мүслим ибн Әгил вә Вәлфәҹр кими узунмүддәтли әмәлиjjатларла давам етди вә Хеjбәр әмәлиjjаты илә сонланды. Мүбалиғәсиз демәк олар ки, бу әмәлиjjат дүнjанын сиjаси тарихини, сиjаси-һәрби ҝедишини дәjишдирди. Хеjбәр әмәлиjjатынын неҹә әһәмиjjәтли олдуғуну дәрк етмәк үчүн реҝионун сиjаси вә һәрби вәзиjjәти барәдә бир гәдәр мәлумат вермәк истәjирәм.\nОрта Шәрг бөлҝәси гәдимдән бәри ҹоғрафи бахымдан ики шәрг вә гәрб суперҝүҹү арасында бөлүнүб вә бу бөлҝү онларын арасында ҝүҹ балансы jарадыб. Лакин сон дөнәмләрдә шәрг суперҝүҹү олан Совет Иттифагынын Мисирдәки мөвгеjи зәифләди, бунун ардынҹа бу мүһарибәдә Ираг Америкаjа jахынлашды, ән мүһүмү, Ислам ингилабындан сонра Иран һәр ики суперҝүҹүн әлиндән чыхды вә бир нечә илдир мүбариз Әфганыстан халгы да ССРИ әлеjһинә мүбаризәjә башламышдыр. Һәрби вә игтисади мөвгеjи, хүсусән дә зәнҝин енержи гаjнаглары мәлун шаһын дөврүндә Иранла Ираг, һабелә Мисирлә Исраил арасында гаршыдурмаjа сәбәб олуб, сонда Ливан мәсәләләри ортаjа чыхыб. Демәк олар ки, бу просес сон онилликләрдә Американын хеjринә тамамланыб. Јалныз Иран һәр ики суперҝүҹдән мүстәгил шәкилдә өз аjағы үстә даjанмышдыр.\nСтатистикаjа әсасән, дүнjа нефтинин 57 фаизи вә дүнjа газынын 25 фаизи бу реҝиондан тәмин олунур. Јалныз бунун өзү ики суперҝүҹ арасында сиjаси гаршыдурмалара, сиjаси-һәрби мүдахиләләрә ән бөjүк сәбәб олмушдур.\nБөлҝәдә һәjата кечирдиjимиз һәрби әмәлиjjатларын ҹоғрафиjасыны дәгиг ҝөстәрмәк үчүн Иран-Ираг сәрһәдләри вә онун үмуми вәзиjjәти барәдә хәритә үзәриндән мәлумат вермәли, сонра әмәлиjjаты үмуми шәкилдә шәрһ етмәлиjәм.\nҜөрдүjүнүз бу хәритә Иранла Ирагын хәритәсидир. Бу нөгтәләр сәрһәд хәттидир; ҹәнубдан башлаjыб Иранын гәрбинә вә шимал-гәрбинә гәдәр давам едир. Бубиjан вә Мәҹнун адаларынын, Фав jарымадасынын, Фарс көрфәзи реҝионунун, стратежи Бәсрә-Бағдад-әл-Имарә маҝистралынын хүсуси әһәмиjjәтинә ҝөрә, Рамазан әмәлиjjатындан сонра бу план үзәриндә ишләнди вә нәһаjәт, 1984-ҹү илин мартында Аллаһ-Тааланын лүтфүнә вә Ислам дөjүшчүләринин иман вә фәдакарлығына инамла Ирагын нефтлә зәнҝин олан бу бөлҝәсиндә, Күвеjт вә Әрәбистана ҝедән стратежи Бәсрә-Бағдад-әл-Имарә маҝистралында ишләр башланды.\nБу реҝионун игтисади вә ҹоғрафи әһәмиjjәтинә ҝәлинҹә исә, стратежи Бәсрә маҝистралыны әлә кечирмәjи, ики дүшмән гошунуну бир-бириндән аjырмағы геjд етмәк лазымдыр. Бу исә сонда һәр икисинин мәһвинә вә даһа өнәмлиси, Ирагын нефт платформаларына нәзарәт етмәjә сәбәб олаҹагды. Хәритәдә ҝөрдүjүнүз бу һиссә Һур әл-Һүвеjзә батаглыгларындакы Ҹәнуби Мәҹнун, бу да Шимали Мәҹнун адаларыдыр. Адаларын саһәси өнәмли деjил, өнәмли олан будур ки, Ирагын нефт еһтиjатларынын алтыда бири бу адаларда jерләшир, онлары әлә кечирмәк сиjаси вә глобал бахымдан Сәддамын сон мәғлубиjjәти үчүн һәлледиҹи рол оjнаjа биләрди.\nМәсәләнин даһа да аjдынлашмасы үчүн о дөврүн сиjаси вәзиjjәтинә бир дә тохунмаг истәjирәм. Хариҹи хәбәр аҝентликләринин әсас функсиjасы информасиjа һүҹумлары илә Ирана гаршы иҹтимаи рәj jаратмаг вә Иранын Фарс көрфәзиндә гәти гәләбә чалдығы тәгдирдә АБШ-ын һәрби мүдахиләсинә зәмин һазырламаг иди. Онлар бу тәблиғатла Ираны мүһарибә, Ирагы исә сүлһ тәрәфдары кими гәләмә верирдиләр.\nӘҹнәби муздурларынын тәкид етдиjи әсас мәсәлә бу иди ки, Иранын һүҹум едәҹәjи тәгдирдә Ираг тәрәфи бу һүҹумлары дәф едәҹәк. Онлар белә дезинформасиjаларла, сиjаси вә һәрби һүҹумларла Ираны фикриндән дашындырмаға чалышырдылар. Иран исә илаһи вәзифәjә вә Ислам стратеҝиjасына әсасланараг, Ислам вәтәнини, Исламы вә Гураны мүдафиә етмәк үчүн һеч заман белә тәблиғатлардан горхмаjыб вә горхмур. Одур ки, һәмин стратежи бөлҝәдә ҝениш һәрби һүҹум башланды.\nМәҹнун адаларында баш тутмуш һүҹум үч һазырлыг әмәлиjjатындан вә бир әсас әмәлиjjатдан, үч истигамәтдән әл-Үзеjр, әл-Гәрнә сәмтинә вә сонра әл-Беjзәjә доғру һүҹумдан ибарәт иди. Әмәлиjjатын биринҹи ҝүнүндә Ислам дөjүшчүләри әл-Гәрнә, әл-Үзеjр вә әл-Беjзә истигамәтләриндә стратежи Бәсрә маҝистралыны үч ҝүн бағлаjа билдиләр вә дәстәк һүҹумларындан истифадә едәрәк елә биринҹи ҝеҹә Мәҹнун адаларыны әлә кечирмәк үчүн әсас әмәлиjjат башланды, чох аз итки вермәклә вә чохлу әсир тутмагла мәгсәдләринә наил олду.\nИслам дөjүшчүләринин Имам Хомеjнинин пеjғәмбәрҹәсинә рәһбәрлиjиндән илһам алан, Аллаһа тәвәккүллә вә Кәрбәла зиjарәтинә ешглә баш тутан гәләбәси балансы позду, Иранын һүҹум едәҹәjи тәгдирдә мәғлуб олаҹағыны вә бөjүк игтисади-сиjаси проблемлә үзләшәҹәjини сөjләjән информасиjа шәбәкәләри бир-бир суперҝүҹләрин нараһатлыгларыны ишыгландырмаға башладылар. Бу хәбәрләрин ән өнәмлиси Фарс көрфәзи өлкәләринә едилән хәбәрдарлыглар иди. Тәблиғат апарылырды ки, Иран гәләбә чалса, Күвеjт, Әрәбистан вә Фарс көрфәзинин әсас һиссәси тәһлүкә алтына дүшәҹәк. Онлара бир нөв һазырлыг тапшырығы верилирди вә бунун өзү онларын горхусунун вә Ислам дөjүшчүләринин гәләбәсинин бөjүклүjүнү ҝөстәрир. Әҝәр о дөврүн хәбәрләринә вә сиjаси мүһитинә диггәтлә нәзәр салсаг, ҝөрәрик ки, үмуми хәбәрләр Ислам дөjүшчүләриндән горху вә онларын гәләбәси барәдәдир. Әлбәттә, адәт үзрә, хариҹи медиа шәбәкәләриндә Ирагын Мәҹнун адаларыны jенидән әлә кечирдиjинә, jахуд әлә кечирмәк үчүн ҝүҹлү гошун ҝөндәрдиjинә даир зиддиjjәтли хәбәрләр дә jаjылырды.\nБурада өнәмли мәсәлә ҹинаjәткар суперҝүҹләрин етирафларыдыр. “Американын сәси” радиосу хәбәр верди ки, Ирандакы хариҹи дипломатлар бу әмәлиjjатын һәрби вә тактики бахымдан мүстәсна бир әмәлиjjат олдуғуну етираф етмишләр. Бу, гардашларымызын фәдакарлығынын нәтиҹәси олан һәрби-тактики үстүнлүjү ҝөстәрир.\n“Американын сәси” радиосу вә “Вашингтон Пост” гәзети 24 март 1984-ҹү илдә АБШ президенти ҹәнаб Реjгана верилән хәбәрдарлығы дәрҹ етди. Орада деjилирди: "Ҹәнаб Реjган! Бу ҝүн бүтүн иҹтимаи рәj Кремлә вә Советләрә меjилләниб. Өз арханыза бахын, Ираны вә Аjәтуллаһ Хомеjнини ҝөрүн. Онлар сиjаси бөлҝүдә үчүнҹү ҝүҹ кими Икинҹи дүнjа мүһарибәсиндән сонракы ҹоғрафи-сиjаси балансы позурлар. Бу, АБШ хәбәр аҝентликләринин өз етирафлары вә әслиндә, Америка халгынын өз дөвләт башчыларына бир хәбәрдарлығыдыр ки, jенә Хеjбәр әмәлиjjатынын әһәмиjjәтини ҝөстәрир.\nБу әмәлиjjатда бариз мәсәлә адаларын әлә кечирилмәси вә Ислам гүввәләринин стратежи Бәсрә маҝистралынын 5 км-нә чатмасыдыр. Бу исә Иранын әмәлиjjат кечирмәjә вә jени һәрби тәҹрүбәләр газанмаға гадир олмадығына даир сәрсәмләрә ҹавабдыр. Биз бу тәҹрүбәләри кечмиш дөрд илин тәҹрүбәләри илә бирләшдириб ҝәләҹәкдә Сәддамын там вә гачылмаз мәһви үчүн даһа jахшы планлар һазырлаjа биләҹәjик.\nБашга бир мәсәлә имканлардан истифадә едиб Һур ҝөлүндән кечмәк иди. Бу да әмәлиjjатын бариз мәгамларындандыр. Хәритәдә ҝөрдүjүнүз кими, бу батаглыг әразиләр һәрби-тактики бахымдан кечилмәз бөлҝәләрдир вә дүнjанын классик ордулары тәрәфиндән әмәлиjjата jарарсыз саjылыр. Һеч кимин ағлына ҝәлмәзди ки, мүасир тарихдә дөjүшчүләр пеjда олуб өз фәдакарлыглары, ҹәсарәтләри вә креатив фикирләри илә бу батаглыглардан кечә вә стратежи Бәсрә-Бағдад маҝистралыны тута биләрләр.\nИраг һөкумәти әмәлиjjатдан өнҹә билдирмишди ки, Иранын һүҹум едәҹәjи тәгдирдә кимjәви силаһлардан ҝениш истифадә едәҹәjик. Бу да баш верди. Онлар төрәтдикләри бүтүн ҹинаjәтләриндән бөjүк бир ҹинаjәтә әл атдылар, Ҹеневрә Конвенсиjасыны тапдаjараг Шәргин вә Гәрбин һәдиjjә вердиjи кимjәви силаһларла хүсусән Мәҹнун адаларындакы вә онун әтрафындакы Ислам дөjүшчүләрини даjандырмаға чалышдылар. Бу һүҹумлардан әсас хәсарәт алан исә Һур бөлҝәсиндә jашаjан мүлки әһали олду. Онларын ҝөзләдиjинин әксинә олараг, Ислам ордусу нәинки мәғлуб олмады, әксинә, дөjүшчүләр бу һадисәләрдән руһландылар, кимjәви силаһлара мәһәл гоjмадан өз ганлары, гәһрәманлыглары вә мүгавимәтләри илә сәнҝәрләрини горудулар.\nБу әмәлиjjатда башга бир мәсәлә jени метод вә техникалардан истифадә иди. Бунларын ән өнәмлиси дүнjанын һеjрәтинә сәбәб олан Хеjбәр көрпүсү олду.\n“Вашингтон Пост”ун jаздығына әсасән, Гәрбин һәрби експертләри етираф едирләр ки, Иран тәрәфиндән салынан 13 км-лик бу көрпү мүасир мүһарибәләр тарихиндә мисилсиз бир шеj вә классик ордуларын ҝәләҹәкдә истифадә етмәли олдуғу тәҹрүбәдир.\nБу әмәлиjjатда ән бариз, өнәмли вә талеjүклү мәсәлә дөjүшчүләрин фәдакарлығы иди. Дүшмән адалара тәхминән бир милjон ики jүз мин топ вә ракет мәрмиси атдығына ҝөрә, демәк олар ки, һәр 20 см-ә бир мәрми сәрф олунмушду. Ислам дөjүшчүләри бу мәрми jағышыны әлә салыб деjирдиләр ки, адалар мәрмиләрин һесабына ағырлашмышдыр.\nБүтүн бунлара бахмаjараг, Ислам дөjүшчүләри Имам Хомеjнинин мүраҹиәтини онун һөрмәтли нүмаjәндәси ҹәнаб Һашими Рәфсәнҹани тәрәфиндән алдылар. Әзиз имам буjурмушду, дөjүшчүләрә деjин ки, бу әмәлиjjатда Һүсеjн кими вурушсунлар. Бу үммәтин өвладлары Зәһра өвлады олан Имам Һүсеjнин (ә) фәрjадыны бүтүн вүҹудлары илә һисс етдиләр, ешитдиләр, онун өвлады олан үммәт имамынын – бүтгыран Хомеjнинин чағырышына гошулдулар, сон дамла ганларына, сон нәфәсләринә, сон патронларына гәдәр дирәниш ҝөстәрдиләр. Дүшмән бүтүн гүввәләри илә, дишинә гәдәр силаһланмыш тәхминән 360 баталjонла Мәҹнун адаларыны ҝери алмаға ҝәлмишди, анҹаг чохлу иткиләрдән сонра да Ислам дөjүшчүләрини орадан чыхара билмәди. Бу мәсәлә вә бу мәрһәлә, әслиндә, ганын силаһ үзәриндә гәләбә ҝүҹүнү нүмаjиш етдирди.\nИрага jерләшмиш хариҹи һәрби мүшавирләрин өзләри дә етираф етдиләр. Бу, иншаллаһ, Ислам дөjүшчүләринин амансыз дөjүш тарихинә геjд олунасы вә Исламын күфрә гаршы илк гүдрәт нүмаjиши олан Чәззабә әмәлиjjатындан сонра нөвбәти ибрәтли амил олду. Ислам дөjүшчүләри сүбут етдиләр ки, ган хәнҹәрә галиб ҝәлир, Америка, бөjүк ҹинаjәткарлар вә Совет Иттифагы Ирага һәдиjjә вердикләри силаһларла Ислам дөjүшчүләрини руһдан сала, һәтта бир аддым да өз мөвгеләриндән ҝери гова билмәjәҹәкләр.\nБәс бу әмәлиjjатын глобал вә сиjаси нәтиҹәләри нә олду? Мәҹнун адаларындакы гәти гәләбәдән сонра дүнjа бүтүн гүдрәти, мүхтәлиф имканлары вә тәблиғаты илә бирликдә горхуjа дүшдү вә Фарс көрфәзи өлкәләрини ҝүҹләндирмәjә башлады. Тәртиб етдиjим статистикаjа ҝөрә, Хеjбәр әмәлиjjаты Фарс көрфәзи реҝионунда jени силаһ базарынын jаранмасына сәбәб олду. Мән бир нечәсини мөһтәрәм тамашачыларын диггәтинә чатдырырам ки, бу гәләбәнин бөjүклүjү аjдын олсун.\nХеjбәр әмәлиjjатындан сонра АБШ тәрәфиндән Ирага Бразилиjа истеһсалы олан танклар вә ССБ ракетләри, һабелә 45 бөjүк һеликоптер ҝөндәрилди, Әрәбистана 400 әдәд Стинҝер дашынан зенит-ракет комплекси верилди. Бу, Иранын әзәмәтини вә Американын ондан горхдуғуну ҝөстәрир. Онларын вә тәjjарәләрин Әрәбистана сатышына әсас сәбәб Ислам Республикасынын тәjjарә вә пилотларынын шәһадәт әмәлиjjатларындан горхуjду.\nҺабелә Әбу Дабидә ракет базаларынын jарадылмасы, Оманда Һава Һүҹумундан Мүдафиә системләринин гурашдырылмасы, Инҝилтәрә, Бразилиjа, Франса вә Исвеч тәрәфиндән Фарс көрфәзи өлкәләринә чохлу силаһын сатылмасы, Фарс көрфәзиндә вә Әрәбистанда Америка авакслары васитәсилә даһа ҝениш һава мүһафизәсинин тәшкил едилмәси дә бу саһәдә ҝөрүлмүш ишләрдәндир.\nИран бу гәләбәләрлә глобал вә реҝионал мигjасда сиjаси үстүнлүк газанды. Хариҹи һеjәтләр беjнәлхалг мүнасибәтләр гурмаг, игтисади-сиjаси мүгавиләләр бағламаг үчүн Ирана доғру ахышдылар. Статистикаjа ҝөрә, 1984-ҹү илин 28 декабрына гәдәр реҝионда сүлһүн бәргәрар едилмәсиндән вә Иранла Ираг арасында барышыға наил олмагдан өтрү 50 өлкә тәрәфиндән 474 тәшәббүс ҝөстәрилмишдир. Мән күтләви информасиjа васитәләриндә адлары кечән бу иттифаг, комиссиjа вә иҹласлары сыраjла тез саjаҹағам ки, мәсәлә аjдын олсун:\nБирләшмиш Милләтләр Тәшкилатынын Тәһлүкәсизлик Шурасынын парламентләр иҹласы (01.06.84), jедди әрәб өлкәси башчыларынын Лондонда кечирилән игтисади иҹласы (07.06.84), Көрфәз Әмәкдашлыг Шурасы өлкәләринин Хариҹи ишләр назирләринин топлантысы (15.06.84), Көрфәз Әмәкдашлыг Шурасы өлкәләринин Мүдафиә назирләринин иҹласы (23.06.84), беjнәлхалг сүлһ вә тәһлүкәсизлик бахымындан мүһарибәнин тәсирләринин арашдырылмасына даир Бағдадда кечирилән конфранс (08.07.84), Әрәб Өлкәләринин Парламентләр Бирлиjинин топлантысы (18.07.84), Ислам Конфрансы Тәшкилатынын Сүлһ комиссиjасы (18.07.84), Әрәб Лигасы назирләринин jеддинәфәрлик комиссиjасынын иҹласы (26.08.84), Көрфәз Әмәкдашлыг Шурасы өлкәләринин Хариҹи вә Мүдафиә назирләринин мәхфи иҹласы (18.09.84), Көрфәз Әмәкдашлыг Шурасы өлкәләринин Хариҹи ишләр назирләринин биринҹи мүавинләринин иҹласы (24.09.84) вә Әрәб Лигасынын иҹласы (24.09.84).\nБунлары садаламагла демәк истәjирәм ки, бу гәләбәнин бөjүклүjү дүнjаны сүлһ истигамәтиндә тәлатүмә салмышдыр. Лакин бунларын Иранла Ираг арасында сүлһүн тәмин олунмасына чалышмаларынын әсас мәгсәди реҝионун сиjаси ҹоғрафиjасынын, нефт еһтиjатларынын, хүсусән дә Бағдадын ҹәнуб бөлҝәсинин, икинҹи ән бөjүк тиҹарәт вә сәнаjе шәһәри олан Бәсрәнин әһәмиjjәти иди. Онлар дүшүнүрдүләр ки, Иран Бәсрәни әлә кечирсә вә Ирагы мәғлуб етсә, әрәб өлкәләри дә зәифләjиб дағылаҹаг. Буна дәлилләри, әсасән, Ислам ингилабы хәттинин реҝион халглары арасында артан нүфузуjду. Горхмаларына сәбәб олан ән үмдә амил будур вә империализмин реҝионда нүфуздан дүшмәсинә бу сәбәб олмушдур.\nМәсәләнин сиjаси, һәрби вә игтисади ҹәһәтләриндән данышыб бу гәһрәманлығы етмиш төвһид ордусунун фәдакарларындан данышмамаг дүз олмаз. Бу әмәлиjjатда иштирак едән вә адәт үзрә, Исламын һүҹумчу дивизиjаларындан олан һәрби бирләшмәләрдән бири дә Исламын вә геjрәтли Азәрбаjҹан халгынын фәхри олан Ашура дивизиjасыдыр. Дөрдиллик мүгавимәт әмәлиjjатлары боjунҹа Ашура дивизиjасынын гәһрәманлыглары һәр кәсә бәллидир. Лакин бу дивизиjанын, һабелә һәзрәт Рәсул (с) вә Әли ибн Әбу Талиб (ә) дивизиjаларынын – бу ики дивизиjанын һәр бири өз командирини Аллаһ jолунда гурбан вермишдир - гәһрәманлыглары гәләбәдә әсас рол оjнады.\nГеjд етдиjим кими, бу әмәлиjjат Исламла күфр арасындакы гүдрәт нүмаjишиндә дөнүш нөгтәси олду. Әлбәттә, дөjүшчүләрин һәр бири гәһрәманлыг етди, онларын һамысынын һәрәкәти бу дивизиjаларын дүшмәнин ардыҹыл һүҹумлары гаршысында дуруш ҝәтирмәсинә сәбәб олду.\nБу гардашларын фәдакарлығы барәсиндә буну демәк кифаjәтдир ки, онлар батаглыг бөлҝәләрдә, Һүвеjзә ҝөлүнүн тәһлүкәли әразиләриндә тәхминән 40 км jол ҝедәрәк Мәҹнун адаларыны әлә кечирдиләр, имамын мүраҹиәтиндән илһам алыб торпаг истеһкамлар гурдулар, онлары сон ҝүнә гәдәр, сөзүн әсл мәнасында, өз ганларыjла горудулар. Јахшы олар ки, бурада Ашура дивизиjасынын командир мүавинләри вә рәшадәтли Ислам сәркәрдәләри олан Шәһид Мүртәза Јағчианы, Шәһид Һәмид Бакирини вә дивизиjа командирләриндән олан, даими ҝүләрүзлүjү илә сечилән һөрмәтли гардаш Ибадини jад едим.\nБу гардашлар jалныз бурада гәһрәманлыг етмәjибләр, мүһарибәнин әввәлиндән диҝәр дөjүшчүләрлә чиjин-чиjинә бир нечә әмәлиjjатда кафирләр әлеjһинә вурушмушлар.\nМәним бу гардашларда ҝөрдүjүм бариз хүсусиjjәтләр онларын мүгавимәтләри, дүшмән өнүндә барышмазлыглары иди. Онлар һәрби дәрсләрини дә Гурандан, имамлардан, ганлы Кәрбәла сәркәрдәси һәзрәт Һүсеjндән (ә) өjрәнмишдиләр.\nШәһид Јағчианла бағлы бир хатирәм вар. Бу гардашымыз Сүсәнҝирд әмәлиjjатында аjағындан jаралананда һәкимләр jарасынын сағалмаjаҹағыны билдирмишдиләр. Лакин бу рәшадәтли Ислам сәркәрдәси бир нечә ҝүндән сонра хәстәханадан Сүсәнҝирдә гаjытды, сарыглы аjағыjла узун мүддәт әмәлиjjатларда иштирак етди вә нәһаjәт, Кәрхә чаjында jенидән jараланды вә гыса мүддәтә әмәлиjjатлардан узаг галды. Лакин гардашымызда олан полад ирадә ону арха ҹәбһәләрдә галмаға гоjмады вә о, Рамазан әмәлиjjатында jенә ҹәбһәjә ҝәлиб Аллаһ-Таала, Гуран вә Ислам өнүндә вәзифәсини jеринә jетирди.\nМән гардаш Һәмид Бакири илә бирликдә аз олмушам, анҹаг бу илаһи инсанда бир Ислам әсҝәринә jарашан гәтиjjәт, вүгар вә мәтанәт ҝөрмүшәм. Мүртәза Јағчианла Һәмид Бакири бүтүн әмәлиjjатларда чиjин-чиjинә вурушмушдулар. Мән әмәлиjjат бөлҝәләрини арашдырмаға ҝедәндә онлары һәмишә бирликдә ҝөрүрдүм; өн хәтдә Ашура дивизиjасынын баталjонларыны идарә едирдиләр.\nОнларын бу гардашлығы, гәлбләринин вәһдәти әмәлдә дә һәjата кечди. Онлар һәмишә бир-биринин jанында олмушдулар, ахырда Мәҹнун адаларында бир-биринин jанында икән Кәрбәла сәркәрдәси кими гәрибҹәсинә шәһид олдулар. Ҹәсәдләри һәлә дә тапылмаjыб.\nГардашымыз Ибадинин бүтүн әмәлиjjатлардакы фәдакарлығы вә мүгавимәти исә вәсфәҝәлмәздир. Бу барәдә Вәлфәҹр-һазырлыг әмәлиjjатындан бир хатирәм вар. Бу әзиз о гәдәр дөjүш jериндә галыб ҝери гаjытмамышды ки, ахырда ҝери гаjыданда мөвгеjин архасындакы бөлҝәни jахшы танымырды.\nСонда һизбуллаһчы вә шәһидпәрвәр үммәтә сөзүм будур ки, Имам Хомеjнинин дәjәрли дәрсләринә диггәт jетирәк. Үммәт имамынын буjурдуғу сөзбирлиjинә әмәл едәк вә бир-биримизин jанында олмаға чалышаг; һәм дөjүш меjданында, һәм дә сиjасәтдә вә арха ҹәбһәдә. Чүнки гәләбә jалныз бирлиjи олан, гәлбләри бир-биринә jахын олан халга нәсиб олур. Имам Хомеjнинин ингилабын наилиjjәтләрини горумаг үчүн ҹәбһәләрдә иштиракла бағлы чағырышына гошулаг. Бу ингилаба тәгдим етдиjимиз вә етдиjиниз әзизләрә ҝөрә мәjус олмаjаг. Чүнки биз нә гәдәр мүсибәт ҝөрсәк дә, Әбу Абдуллаһ Һүсеjнин (ә) мүсибәтләринә чатмаз.\nИслам дөjүшчүләринә, Имам Һүсеjнин (ә) гырмызы шәһадәт jолунун фәдаиләринә сөзүм будур ки, даһа ҝүҹлү бирликлә, даһа ҝениш шәкилдә, Аллаһ-Тааланын ипинә сарылмагла ҹәбһәләрә тәләсәк, әл-әлә вериб Хеjбәр әмәлиjjатындан вә диҝәр әмәлиjjатлардан даһа бөjүк олаҹаг талеjүклү әмәлиjjатларда рол оjнаjаг вә нәһаjәт, аға Имам Меһдинин (ә) өзү тәрәфиндән глобал Ислам вә төвһид дөвләтини гураг. Вәссәламу әләjкум вә рәһмәтуллаһи вә бәрәкатуһ!\nГуламәли Рәшид, Тағы Гәһрәманниjа\nТәҹәллаjи чох вүгарлы, мәтанәтли вә ағыр адам иди. Бәзиләри илк бахышдан онун тәкәббүрлү олдуғуну дүшүнүрдүләр, анҹаг белә деjилди, һәм ишдә, һәм дә сөһбәтдә чох ҹидди иди. Диҝәр тәрәфдән, чох да зарафатҹыл деjилди.\nТәҹәллаjи, һәгигәтән дә, биликли вә чевик иди. Чох ҝәнҹ олмасына бахмаjараг, өjрәндикләриндән jашлы вә тәҹрүбәли бир һәрбчи кими истифадә едирди. Аз jашыjла пешәкарлығы, дәрракәси вә әмәлиjjат планларына даир фикирләри инсаны валеһ едирди.\nҜөркәминә ҝөрә, Тәҹәллаjидән бу гәдәр истедад вә пешәкарлыг ҝөзләнмирди, лакин данышмаға башлаjанда фикирләринин әсаслы олдуғуна һамы инанырды. Бир дәфә Дезфулда ордунун 92 саjлы дивизиjасынын икинҹи зиреһли бригадасында Баш мүһарибә команданы ҹәнаб Һашими Рәфсәнҹанинин, корпусун Баш команданы ҹәнаб Мөһсүн Рзаjинин, гәрарҝаһ вә дивизиjа командирләринин иштиракы илә иҹлас кечирилди. Гәрара алынды ки, Абаданын өн сәмтиндә, Әрвәнд чаjынын гәрбиндә бир әмәлиjjат һазырлансын. Бу планда чохлу зәиф ҹәһәтләр варды. Бүтүн командирләр данышдылар вә һәрә бу әмәлиjjатын бир jөнүнү изаһ етди. Нөвбә Тәҹәллаjиjә чатды. Данышығындан ики-үч дәгигә өтмәмиш бүтүн ҝөзләр она дикилди. Тәҹәллаjи әмәлиjjаты о гәдәр ҝөзәл шәрһ едиб мәнфи вә мүсбәт ҹәһәтләрини ачыглады ки, һамы ону алгышлады. Һәтта мәним jанымда отурмуш орду забитләри дә она “афәрин” дедиләр. Аллаһ она бу истедады вермишди: әмәлиjjатын бүтүн нөгсанларыны вә зәиф ҹәһәтләрини топлаjыб бир jердә изаһ едирди.\nОнун һәмин иҹласдакы дәрин тәһлилләри бөjүк бир һәрби гәрарла нәтиҹәләнди. Тәҹәллаjинин чыхышындан сонра ҹәнаб Һашими гәрарыны вериб деди: "Бу әмәлиjjат һәләлик сахланмалыдыр". Әҝәр баш тутсаjды, нәинки гәләбә чалмаjаҹагдыг, һәтта дүшмәнин хеjринә олаҹагды. Биз бу мүһүм мәсәләдә Тәҹәллаjиjә борҹлуjуг. Бу парламадан сонра Тәҹәллаjиjә чохлу “мүштәри” тапылды: бүтүн командирләр бир jолла ону өз бирләшмәләринә апармаг истәjирдиләр.\nМән ону чох севдим, өз-өзлүjүмдә ҝәләҹәjи үчүн мүдафиә вә командирлик саһәләриндә мүәjjән вәзифәләр тәсәввүр етдим.\nӘҝәр илаһи ҝөрүшә тәләсмәсәjди, һеч шүбһәсиз, бу вәзифәләри она тәклиф едәрдим.\nБир әмәлиjjат олаҹаг, шәхси һеjәт Әрвәнд чаjындан кечәҹәкди. Әли Сәjjад Ширазинин планына уjғун олараг, бизим саһилбоjу атәшләримизлә дүшмәнин әл-голу бағланаҹаг, һеликоптерләр дөjүшчүләримизи чаjын о тәрәфиндә ендирәҹәк, онлар да әл-Баһар-Фав маҝистралына ҝирәҹәкдиләр. Һамымыз бу план үзәриндә ишләjирдик. Әли Тәҹәллаjи, Мәсҹиди, Сөвдаҝәр вә Имами ордунун командирлик курсундан ҝәлдиләр. Мәһәммәд Ҹәфәр Әсәдинин башчылығы илә Зәфәр адлы гәрарҝаһ jарадылды вә командирлик тәлими ҝөрмүш пасдарлар бу гәрарҝаһа топлашдылар. Өнҹәки тәҹрүбәләрә ҝөрә, Әли гәрарҝаһын Әмәлиjjат рәиси вә һәм дә Әсәдинин биринҹи мүавини кими тәгдим олунду. Имами Әлинин биринҹи мүавини олду, Сөвдаҝәр дә Кәшфиjjат-диверсиjа рәиси. Мән Хатәм гәрарҝаһынын кәшфиjjатындаjдым, Зәфәр гәрарҝаһынын кәшфиjjаты илә әмәкдашлыг едирдим.\nКорпусдакы гардашларын бир гисми бу әмәлиjjатын һәjата кечирилмәсинә разы деjилдиләр. Бәзи орду командирләри дә буна гаршы чыхырдылар. Корпусдан олан етиразчылар деjирдиләр ки, бизим һеликоптерлә һава-десант һүҹуму кими тәҹрүбәмиз олмаjыб.\nДүздүр, Хеjбәр әмәлиjjатында ҹанлы гүввә бу шәкилдә Һур суларынын о таjына кечириләҹәкди, лакин бу, баш тутмады вә әксәр дөjүшчүләр гаjыгла кечдиләр.\nБиз бу әмәлиjjат үзәриндә ишләjир, Әрвәндин габарма-чәкилмәсини арашдырыр вә ҝөjдән шәкил чәкмәк үчүн пилотсуз апаратлар ҝөндәрирдик.\nГәрара алынды ки, сәһәр саат 11-дә Баш мүһарибә команданы ҹәнаб Һашими Рәфсәнҹанинин иштиракы илә әмәлиjjат барәдә сон иҹлас кечирилсин. Бир ҝүн өнҹә Хатәм гәрарҝаһынын Кәшфиjjат рәиси Мәһәммәд Багири мәни чағырыб деди: "Тағы, истәjирәм ки, бир нәфәр месажы гәрарҝаһа чатдырсын. Тәҹәллаjиjә сөзүм вар". Дедим ки, өзүм ҝедәрәм. Ахшам саат 9-да аға Рәшид мәнә бир кағыз верди. Јапышганла jапышдырылмышды ки, ачылмасын. Мәнә деди: "Ҹаван оғлан, бу мәктубу Зәфәр гәрарҝаһына апар вә Әли Тәҹәллаjинин өзүнә вер". Кағызы алыб ҝетдим.\nЗәфәрә чатанда ҝеҹә иди, һамы истираһәт едирди. Әли тәк отуруб чаj ичир, jазылары арашдырырды. Салам вердим. Саламымы алыб деди: "Нә үчүн ҝәлмисән?" Мәктубу она вердим. Јапышганыны ачыб охуду. Сорушдум ки, нә jазылыб? Онунла сирдаш олсаг да, мәнә деди: "Сәнә аид деjил. Галх, ҝет". Дедим ки, де ҝөрүм, нә олуб? Деди: "Галх, ҝет, оғлан!" Дедим ки, еjби jох, демә. Сабаһкы иҹласын хәритәләрини отаға тәһвил вердим. Ҝетмәк истәjәндә Әлиjә дедим: "Бир тапшырығын вармы?" Деди ки, ҝәл, чаj ич, сонра ҝедәрсән. Отуруб чаj ичәндә jенә мәктуб һагда сорушдум. Деди: "Бир шеj деjил. Сән jалныз сабаһкы иҹласда өз вәзифәни jеринә jетир". Дедим ки, нә вәзифәси? Деди: "Сабаһ ҝәлиб хәритәләри jербәjер едәндә биләҹәксән". Даһа исрар етмәjиб гаjытдым.\nОрду вә корпус командирләри ҝәлдиләр, иҹлас башланды.\nҺашими Рәфсәнҹани Сәjjад Ширазиjә деди: "Сиз галхын, планынызы ачыглаjын, мүзакирә едәк". Сәjjад галхыб антенини ачды вә планыны баша салды. Ондан сонра да командирләрин бир нечәси данышды.\nНөвбә Зәфәр гәрарҝаһына чатды. Мөһсүн Рзаjи корпусун Баш команданы кими деди: "Зәфәр гәрарҝаһынын командири аға Әсәдидир, биринҹи мүавини дә аға Тәҹәллаjи. Иҹазә верин, аға Тәҹәллаjи фикрини билдирсин".\nӘли аjаға галхды, вүгар вә һеjбәтлә "Бисмиллаһ" деjиб вәзиjjәти ачыгламаға башлады. О, бир гәдәр данышандан сонра үзүнү Һашими Рәфсәнҹаниjә тутуб деди: "Һаҹы аға вә мөһтәрәм командирләр! Дүздүр, биз амфибиjа әмәлиjjаты олан Хеjбәр әмәлиjjатыны һәjата кечирмишик. Лакин биз мөвгеjи тутандан сонра һеликоптерләр 60 фаизли тәһлүкәсизликлә адаjа ендиләр. Мөвге 100 фаиз алынмамышды, амма һеликоптерләр адаjа елә ендиләр ки, биз ҹанлы гүввәни һавадан ендирә билмәдик, нормал ендирдик". Әли мисаллар чәкди, һәтта Британиjа илә Арҝентина арасында мүбаһисәли олан вә Британиjанын Арҝентинанын башына оjунлар ачдығы Фолкленд адаларындан данышды. Сонра Синаj сәһрасыны мисал чәкди, Исраилин Мисир ордусунун башына һансы мүсибәти ачдығыны сөjләди.\nӘли дәлилләрини сөjләjәндән сонра Һашими она деди:\n– Сиз бу планла разы деjилсиниз. Бәс тәклифиниз нәдир?\n– Һаҹы аға, аға Ширазинин планы, jәни саһилдән атәш ачмагла дүшмәнин әл-голуну бағлаjыб ҹанлы гүввәни А маҝистралында һава-десант гүввәләри шәклиндә ендирмәк үчүн бир ил jарым тәлимә еһтиjаҹ вар. Ордунун бу тәлимләри кечмиш бирләшмәләри вар, амма корпус гүввәләри һеч бир тәлим ҝөрмәjибләр вә бизим ҹанлы гүввә чатышмазлығымыз олаҹаг. Шәхси һеjәт һава-десант тәлими кечмәлидир. Бизим тәклифимиз будур ки, мөвгеjи башга шәкилдә jараг, – деjә Әли ҹаваб верди.\n– Неҹә jараг?\n– Хеjбәр әмәлиjjатындан тәҹрүбәләримиз вар, чаjы кечмәк үчүн онлардан истифадә едә биләрик. Биз һәрби бирләшмәләри ҝүҹләндирмәли, далғыҹлара тәлимләр кечмәлиjик. Мәҹнун адасында су сакит иди, ондан асанлыгла кечмәк олурду, бурада исә суjун ахыны ҝүҹлүдүр. Биз далғыҹлары ҝүҹләндирмәлиjик ки, мөвгеjи әлә кечирә биләк.\nҺашими Рәфсәнҹани бу анда Әлиjә бахыб деди:\n– Әһсән! Әһсән!\n– Әмриниз jохдур? – Әли сорушду.\n– Хеjр, сөзүм jохдур.\nСәjjад Ширази сакит отурмушду. Иҹласын апарыҹысы Мөһсүн Рзаjиjә деди:\n– Сизин әмриниз jохдур?\n– Јох, – деjә Рзаjи ҹаваб верди.\n– Бу әмәлиjjат баш тутмалыдыр. Бунун үзәриндә ишләjин ки, ҹанлы гүввәләримиз дүшмәнә һүҹум едә билсин, нәинки артиллериjа атәши илә дүшмән зәрәрсизләшдирилсин. Мән аға Тәҹәллаjинин бәзи сөзләрини гәбул едирәм. Бизим һава-десант һазырлығымыз jохдур вә бу иши ҝөрмәк истәсәк, ҝәрәк мүвафиг тәлимләр кечирилсин. Лакин бизим чох тезликлә бу әмәлиjjата еһтиjаҹымыз вар, отуруб бир ил тәлимләри ҝөзләсәк, ҝери галарыг. Үстәлик, дүшмән өзүнү ҝүҹләндирәр вә биз ирәлидә олдуғумуз саһәләрдә дә ҝери дүшәрик.\nСәjjад Ширазинин әмәлиjjат планы илә разылашмаjан бәзи орду командирләри иҹласдан сонра Әлини гуҹаглаjыб өпүрдүләр.\nМәһәммәд Тәҹәллаjи, Бөjүк Асаjиш, Әһмәд Сөвдаҝәр\nӘли Бәдр әмәлиjjатына һазырлашанда бизә деди: "Бу әмәлиjjат өнҹәки әмәлиjjатлардан фәргләнир; бурада әсирлик еһтималы вар. Мән әсир дүшсәм, ола биләр, диндирмә заманы дөзә билмәjиб етираф едим вә бу етирафла чох шеj дәjишсин. Одур ки, әсл адым олан “Әнуш” сөзүнү ики-үч кағыза jазыб ҹибимә гоjурам. Әҝәр jаралансам, сиз дә мәни бу адла ахтарыб палтарымын әламәтләрини деjәрсиниз. Әҝәр шәһид олсам, өз ушагларымыз таныjаҹаглар".\nӘли командо шалвары ҝеjинмишди, ҹибләри шишмишди. О, үч ағ картона бөjүк һәрфләрлә "Әнуш" jазыб бирини көjнәjинин ҹибинә, бирини шалварынын сағ, бирини дә сол ҹибинә гоjмушду.\nБәдр әмәлиjjатындан габаг арха ҹәбһә ушагларындан олан бир бәсиҹи сәнҝәрә ҝириб деди:\n– Кимин дөjүш карты вә нишаны jохдурса, десин, jазым.\n– Мәним jохумдур, гардаш, мәнә jаз.\n– Адын нәдир? – деjә бәсиҹи сорушду.\nБәсиҹи jазды, сонра да галхыб ҝетди. Бизсә jеримиздә донуб галмышдыг. Әли Хатәм гәрарҝаһынын Пешәкар һәрби тәлимләр үзрә хидмәт рәиси иди, бәсиҹиjә исә снаjпер олдуғуну сөjләмиш, мән данышмаг истәjәндә тәбәссүмлә бармағыны додагларынын үстүнә гоjмушду.\nБәдр әмәлиjjатындан өнҹә билдим ки, Тәҹәллаjи әмәлиjjатда ади снаjпер кими иштирак етмәк истәjир. Она дедим:\n– Сән бу гәдәр тәлим ҝөрмүсән, нә үчүн снаjпер кими Имам Һүсеjн (ә) баталjонуна ҝедирсән?\n– Јәни өзүн билмирсән? – деjә Әли сорушду.\n– Сәбәби нә олур-олсун, сән истедад вә баҹарыгларынла шәхси һеjәти идарә едә биләрсән.\n– Идарә етмәjим будур ки, өзүм аддым атым вә Гуран аjәсинин реал нүмунәси олум. Мән ирәли ҝедәндә, һамы архамҹа ҝәләҹәк, анҹаг даjаныб "ҝедин" десәм, нә олаҹағы бәлли деjил.\nРәгс едә-едә ҝедәҹәjәм\nБаталjонумуз Бәдр әмәлиjjатындан габаг Шәтт-Әли бөлҝәсиндә тәлим кечирди, әмәлиjjат бөлҝәси вә заманы барәдә һеч бир мәлуматымыз jох иди. Бу заман Әли ораjа ҝәлди. Бәзән деjирләр ки, Меһди Бакири Әлинин ҹәбһәдә олдуғундан хәбәрсиз иди. Әслиндә исә, бу, доғру деjил. Әли Шәтт-Әлиjә ҝәләндә аға Меһди бундан хәбәрдар иди, онлар бир jердә отуруб-дурурдулар. Әли ҝүнорта jемәjини бизимлә jеjирди, ахшамлар аға Меһдинин сәнҝәринә ҝедирди. Меһди Бакири Әлинин әмәлиjjатда, өзү дә ади снаjпер кими иштирак едәҹәjини бәлкә дә билмирди, амма орада олдуғундан хәбәрдар иди.\nӘмәлиjjат башлаjанда вә биз Имам Һүсеjн (ә) баталjонунун дөjүшчүләри илә бирҝә jола дүшәндә баталjон командири Әсғәр Гәссаб Әли илә бирликдә бир гаjыгла ҝәлди. Биз онларын архасындаjдыг. Дүшмән мөвгеjинә jахынлашанда далғыҹларын әмәлиjjата башламасына гәдәр ҝөзләдиләр. Биз һүҹума кечдик, дөjүшләрдән сонра Дәҹләнин кәнарындакы истеһкама jерләшдик. Орада даjанмадан сәнҝәр дүзәлдирдик. Чох jорулмушдуг. Бүтүн баталjондан отуз-гырх нәфәр галмышды, галаны өнҹәки ҝүнләрин дөjүшләриндә шәһид олмушду.\nБир ҝеҹә орада галдыг. Гәрара алынды ки, ертәси ҝүн, jәни әмәлиjjатын дөрдүнҹү ҝүнү Кисәли бөлҝәсинә вә автобана һүҹум едәк.\nКисәли бөлҝәси әл-Гәрнә шәһәринин солунда jерләширди, гаршы тәрәфиндә бир автобан варды, көрпүнүн үстүндән кечиб Дәҹләни дөврә вурурду. Биз һәмин автобаны тутмалы, көрпүнү партлатмалы вә мәнтәгәни ҝенишләндирмәли идик. Бунунла ики дүшмән корпусу арасында мәсафә jаранаҹагды. Биз һәмин ахшам неҹә башлаjаҹағымызы чох мүзакирә етдик. Әли илә Әсғәр Гәссаб бир нечә дәфә ҝедиб аға Меһди илә данышдылар.\nЈадымдадыр, Әли һәмин ахшам пәләнҝ дәриси шәклиндә шалвар ҝеjинмиш, башына jун папаг гоjмуш, боjнуна гырмызы Ираг шалы доламышды. О, чәкмә jеринә бир ҹүт ағ Иран кети тапыб ҝеjинмишди, бағы да jох иди. Бир гара бағ тапыб бир таjына бағлады. Она дедим ки, Әли, ағ кет гара бағла чох да уjғун ҝәлмир. Деди: "Билирәм. Ахтар, ҝөр ағ бағ тапа биләрсән?" Ахтарыб бир ағ бағ тапдым. Беләликлә, бағларын бири гара олду, бири ағ. Она дедим:\n– Дөjүш jериндә чәкмәни чыхарыб кет ҝеjинмәк олмаз!\n– Ҝәрәк баҹардыгҹа jүнҝүл олаг, – деди.\n– Онда белә чыхыр ки, ҝәрәк силаһ да апармаjаг, дараг вә гумбара да ҝөтүрмәjәк.\n– Јох, бунлар ваҹибдир, амма гумгумаларынызы долдурмаjын. Биз сусуз додагла шәһид олмуш биринин ҝөрүшүнә ҝедирик.\nЕртәси ҝүн Әлинин ҝөстәриши илә гумгумалары кәмәрләримиздән ачыб Кисәлидә һүҹум нөгтәсиндә гоjдуг.\nЈаваш-jаваш ҝетмәjә һазырлашмалы идик. Бизә дедиләр ки, намазынызы гылын, jола дүшәк. Анҹаг һеч кимдә тагәт галмамышды. Бәзи ушаглар деjирдиләр ки, даһа ҝедә билмәрик. Һаглы идиләр дә. Онлар үч ҝүн ән ағыр шәраитдә, тоз-торпаг, барыт, мәрми вә ракет атәшләри алтында вурушмуш, мүгавимәт ҝөстәрмишдиләр. Партлаjышларын һәҹминдән бүтүн jер шумланмышды. Һәр jер ҝүллә, гәлпә вә түстү илә долуjду. Ушагларын үз-башы тоз-торпаглы һеjкәлә охшаjырды. Достларынын чоху jа jараланмыш, jа да шәһид олмушду. Әсла истираһәт етмәмишдиләр. Һәтта бир аддым да ата билмирдиләр. Ҹәлил Әрҹүмәнди адлы бир нәфәр деjирди: "Әҝәр jеридиjим jердә jухуjа ҝетсәм, диггәтиниз мәндә олсун". Јәни бу гәдәр jорулмушдуг.\nБу әснада Ҹәлил Әрҹүмәнди галхыб деди: "Әсғәр аға, мәним башгаларыjла ишим jохдур. Мән һазырам. Јорғун олсам да, һазырам". Әсғәр деди: "Ҝет, ушаглара де ки, Әсғәр өзү дә аддым-аддым сизинлә ҝәләҹәк. Бурда командир jохдур. Һамымыз бирликдә ҝедәҹәjик".\nО, әлимдәки автоматы алыб деди: "Ҝедин, ушаглара деjин ки, Әсғәр дә “Калашников” ҝөтүрүб, сизинлә ҝәлир". Јола дүшмәздән өнҹә бир рөвзә охунду, ушаглар руһландылар. Һамымыз гәрибә аб-һавадаjдыг, фикирләширдик ки, нә олурса-олсун, шәһид достларымызын гисасыны алмалыjыг. Һамы галхыб намаза башлады.\nҺәрәкәт башланды. Дәҹләнин кәнарындан галхдыг. Һара ҝетдиjимизи дүз-әмәлли билмирдик; jалныз ону билирдик ки, автобана доғру ҝедирик.\nЧаjы кечдик. Бир гәдәр араланандан сонра Әли деди ки, ҝөзләjин. Бәлкә дә атәшә ҝөрә белә деди, jа да ҝедишимизи разылашдырмаг истәjирмиш. Бизи 20 дәгигә хурмалығын jанында отуртду. Дүшмән һәлә кор атәшләр ачыр, Ираг тәjjарәләри фишәнҝ атырды. Әли бу вәзиjjәтдә данышмаға башлады. Беjнимә һәкк олунмуш сөзләри бунлардыр:\n"Аллаһ инсаны jаратмаг истәjәндә мәләкләр дедиләр ки, Илаһи, мәҝәр бу адамларын ган төкәҹәjини, бир-бирини өлдүрәҹәjини билмирсән?!" Аллаһ онлара буjурду ки, Мән билдиjими сиз билмирсиниз. Аллаһ Адәмә ҝөзәл адлары өjрәдәндә шеjтан да ганадларыны ачмаг истәjирди, анҹаг Аллаһ буjурду: "Јох, белә олмаз. Ҝөзәл адлары бунлара өjрәдәҹәjәм. Шеjтан Мәним бәндәләрими әлә кечирә, өлдүрә вә апара билмәмәлидир".\nБу ҝеҹә сизин Аллаһын һөрмәтини горуjаҹағыныз ҝеҹәдир. Бәндә jанлыш бир иш ҝөрәндә, шеjтана сары ҝедәндә шеjтан Аллаһы мәзәммәт едир, бир нөв әлә салыб деjир: "Ҝөр нә jаратмысан! Һалбуки бу гәдәр ибадәтдән сонра мәни говдун". Аллаһ да буjурур ки, чых ҝет. Шәһидлиjә ҹан атан бәндәләр вардыр. Онлар шәһадәт гаршысында рәгс едән кимидирләр, ачыг гуҹагла шәһадәтә доғру ҝедирләр. Бу ҝеҹә рәгс ҝеҹәсидир. Бу ҝеҹә мәләкләр сизин рәгсинизә тамаша едәҹәкләр. Рәгсинизлә Аллаһын башыны уҹалдын. Бу ҝеҹә шәһадәт рәгси ҝеҹәсидир. Сиз инди Аллаһ вә шеjтан өнүндәсиниз. Ҝедин, Сәддама деjин: "Бу ҝеҹә jа сәнә верән Аллаһ, jа бизә верән Аллаһ!"\nӘлинин һәмин ҝеҹә сөjләдиjи ашиганә сөзләри бәjан етмәк мүмкүн деjил. Ахырда да деди: "Ким ҝетмәк истәjирсә, елә индиҹә ҝетсин!" Биринҹи өзү jола дүшдү, архасынҹа Әсғәр, сонра да диҝәр ушаглар.\nГәрара алынмышды ки, мини-катjушаларын атәш дәстәjи илә автобана гәдәр ҝедәк. Бунлары Әли разылашдырмышды. О, дүшмән пулемjотчуларынын координатларыны верирди. Фишәнҝ әтрафы ишыглашдыранда тез дүшмәнин ДШК пулемjотунун jерини өjрәниб хәбәр верирди. Бир нечә саниjәдән сонра исә һәмин jерин вурулуб мәһв едилдиjини ҝөрүрдүк.\nДүшмәнин атәши ҝет-ҝедә чохалырды. Онлар бизим ирәлиләдикләримизи билирдиләр. Автобанын ашағысында бир канал варды, ираглылар орада чох ҝүҹлү мүгавимәт ҝөстәрирдиләр. Биз каналын jанында дүшмәнлә дөjүшә ҝирдик. Бу дөjүшдә ушагларын беш-алтысы шәһид олду, jараланды, амма 35 нәфәрлик бирләшмәмиз дағылмады. Гаршылығында исә дүшмәндән гат-гат артыг ҹан алдыг. Јадымдадыр, jола чыханда ушагларын бири дөнүб канала бахды, дүшмән ҹәсәдләрини ҝөрүб тәәҹҹүблә деди: "Бунлары ким өлдүрүб?" Һәр һалда, өзүмүзү автобана jетирдик.\nАвтобана чатандан бир нечә дәгигә сонра хырда нөгтә кими ишыглар ҝөрдүм. Јадыма Шәһид Һүсеjн Сәфәри дүшдү. Һәрәкәтдән өнҹә ушаглара демишди: "Нәзир едирәм ки, бу ҝеҹә автобана чата билсәк, һәрәнизә бир әдәд сигарет верәҹәjәм". Гаранлыгда сигаретләрин көзүнүн ишығы аjдын ҝөрүнүрдү. Әли сорушду ки, бу ишыглар нәдир? Мән дә нәзир әһвалатыны данышдым.\n- Инди белә нәзирләрин jеридир?! - Әли деди, сонра ҝүлүб әлавә етди: - Еjби jохдур.\nӘли автобана чатдығымызы ратсиjа илә дивизиjа командири Меһди Бакириjә хәбәр верди. Аға Меһди сорушду ки, һардасыныз? Әли деди: "Инди автобанын үзәриндәjик". Меһди сорушду ки, һансы автобанын? Автобана чатмаг, ону әлә кечирмәк геjри-мүмкүн ҝөрүнүрдү. Һеч ким дүшүнмәзди ки, ушаглар бу тезлиjә автобана чата биләрләр. Дүшмән бүтүн ҝүҹүнү ораjа ҹәмләмишди, отуз-гырх нәфәрлик бир дәстә исә автомат вә гумбараатанла ҝедиб автобана чатдығыны сөjләjирди! Инаныласы деjилди. Әли Меһдиjә деди:\n- Мән инди аjағымы автобана сүртүрәм. Асфалтын үстүндәjәм.\n- Әши, нә автобан?! Јенә jахшы бах. Бәлкә ораны гырлаjыблар, елә билирсиниз ки, автобандыр. Сәһәр дә ҝөрәҹәксиниз ки, автобан галыб о тәрәфдә. Әли, фәнәри jандыр, әлини асфалтын үзәринә чәк, сонра де, ҝөрүм автобандасан, jохса jох? – деjә Меһди Бакири jенә инанмады.\n- Мән инди әлими автобана сүртүрәм. Бунларын автобаны Кәрәҹ автобаны гәдәр олмаjаҹаг ки! Кичик, енсиз бир jолдур. Чохлу jашыллыг да вар.\nӘлинин дәлилләриндән сонра аға Меһди бизим автобана чатдығымыза инанды.\nЧох jорғун олмағымыза бахмаjараг, jолумуза давам етдик. Ираглылар архадан фишәнҝ атырдылар, биз дә даjаныб ишығын сөнмәсини ҝөзләjирдик. О гәдәр jорулмушдуг ки, һәмин гыса мүддәтдә jухуjа ҝедирдик. Архамызда бизи оjандыран адам олмасаjды, әмәлли-башлы jатардыг.\nДүшмән танклары ирәлиләjирди. Миник автомобилләри дә ҝедиб-ҝәлирди. Бизә фикир вермир, өзләриндән билирдиләр. Ушаглар танкларын биринә гумбараатандан атәш ачды, анҹаг о гәдәр jахын идик ки, мәрми партламады. Танкын екипажы һеjрәт ичиндә jерә ениб гачмаға башлады.\nҺаванын ишыглашмасына аз галырды. Ушаглар вурушдуглары jердә аjаг үстә намазларыны гылдылар. Орада бир гүллә варды. Әли бизә деди ки, ҝедин, ону партладын. Мәһәммәд Тәҹәллаjи илә ҝедиб ҝөрдүк ки, ири гүлләләрдәндир. Дөрд аjағы ҝүҹлү фундаментлә вә көмәкчи дәмирләрлә jерә бәркидилмишди. О гәдәр мөһкәм иди ки, үзәринә бөjүк апаратлар jерләшдирмишдиләр. Мәһәммәдә дедим ки, нә едәк? Деди ки, буну һеч нә jериндән тәрпәдә билмәз. Дедим: "Әҝәр бир нечә әл гумбарасыны бағлаjыб аjагларын бирини партлатсаг, тәсир едәр?" Деди: "Јох, әши, әҝәр үч аjағыны да партлатсаг, jенә jыхылмаз". Әлинин jанына гаjыдыб дедик ки, она бир шеj етмәк олмаз.\nҺава ишыглашанда сағ тәрәфимизин бош олдуғуну ҝөрдүк. Ираг һеликоптерләри о тәрәфдән бизим архамызҹа ҝәлирдиләр. Мәрмимиз олсаjды, онлары асанлыгла нишан ала биләрдик. Әjнимиздә балон ҝөдәкҹә олдуғуна ҝөрә бир һеликоптер бизи беш-алты ираглы зәнн едиб башымыз үстә даjанды вә узаглара атәш ачмаға башлады.\nКаналдан вә автобандан кечәндән сонра бешбуҹаг бир истеһкамла растлашдыг. Бу истеһкам ҝери чәкилән дүшмән гүввәләринә бөjүк көмәк едирди, инди исә бизим әлимизә кечмишди. Әли бир-биринин ардынҹа РПҜ-дән вә Симонов карабининдән атәш ачырды. Мәни бир нечә дәфә Әсғәрин jанына мәрми ҝәтирмәjә ҝөндәрди.\nМән дүшмәнин кәсик-кәсик истеһкамларындан кечиб Әсғәрин jанына ҝетмәли олурдум. Тәхминән һәр 15 метрдән бир кәсик jерә чатанда ираглылар мәни ҝөрүб пулемjотла атәш ачырдылар, мән дә чәтинликлә өзүмү хилас едирдим. Үчүнҹү, jа да дөрдүнҹү дәфә ҝөндәрәндә дедим: "Әли, бу дәфә мәни вураҹаглар". Деди: "Бу дәфә гачанда бир анлыға гаjыт, ираглылар дараг дәjишдирәндә ҹәлд гач". Елә дә етдим. Бир анлыға өзүмү ҝөстәрирдим, онлар атәш ачмаға башлаjанда ҝери гаjыдырдым, бир аз сонра исә Әсғәрә доғру гачырдым.\nОнларын вәзиjjәтләри дә jахшы деjилди, әлләри бошалырды. Әлинин истәдиjини вә бизим өндә олдуғумузу сөjләjәрәк бир-ики мәрмини вә бир нечә дарағы бир торбаjа гоjуб гаjыдырдым.\nЈенә дәфә ҝетмәк истәjәндә Әлиjә дедим: "Әли, шүбһән олмасын ки, бу дәфә вураҹаглар". Әли деди: "Бу дәфә ҝедәндә сәни горуjаҹағам". Елә дә етди. Әсғәрин jанына чатанда ҝөрдүм ки, даһа сурсатлары галмаjыб. Бу дәфә Әсғәр мәним 75 патронлу силаһымы алды. Дедим: "Әсғәр аға, бәс мән нә едим?! Ахы биз даһа өндәjик". Деди: "Ҝет, бир силаһ тап; шәһид олмуш ушаглардан, jа да дүшмән өлүләриндән бир шеj ҝөтүр". Дедим ки, силаһ вар, амма патрон jохдур. Деди: "Бир дараг тапсан, бәс едәр. Сонра да бурда галма, Әлини тәк гоjма". Әсғәр доғру деjирди; Әли, һәгигәтән дә, тәк-тәнһа галмышды.\nНөвбәти дәфә ҝәләндә ҝөрдүм ки, Әсғәр истеһкамын үстүндә снаjпер формасында отуруб. Тәәҹҹүбләниб ушаглара дедим ки, ниjә белә отуруб? Ушаглар кәдәрли һалда ҹаваб вердиләр: "Әсғәр аға шәһид олду!" Дедим ки, бәс ниjә ҹәсәдини ҝәтирмирсиниз? Дедиләр: "Ушаглар Әсғәрин шәһид олдуғуну билсәләр, руһдан дүшәрләр". Дедим ки, һеч олмаса, мән ҝедим, силаһымы ҝөтүрүм. Дедиләр ки, биз дарағыны ҝөтүрмүшүк, бош иди. Онун неҹә отурдуғу инди дә хатиримдәдир. Чох гүдрәтли тәрздә отурмуш, аjагларыны гатламыш, әлиндә силаһ вурулуб шәһадәтә говушмушду.\nӘлинин jанына гаjытдым, амма Әсғәрин шәһид олдуғуну сөjләjә билмәдим. Бизим архамызда ираглыларын бир ағ аты варды. Атын орада нә ҝәздиjини билмирәм, амма ону да вуруб өлдүрдүләр. Әли деди: "Ҝөр бунлар нә гәдәр вәһшидирләр! Ахы бу дилсиз һеjваны ниjә вурурсуз?!"\nБу заман jаралы бир бәсиҹи гаршыдан сүрүнә-сүрүнә бизә jахынлашыб Әлиjә деди: "Мән jараландым". Әли она деди: "Сүрүнә-сүрүнә биртәһәр ҝери ҝет. Вәзиjjәти ҝөрүрсән; бизи ҝөзләмә. Јахшысы будур, өзүн гаjыдасан, jохса бурда галмалы олаҹагсан". Бәсиҹи jаралы олса да, отурдуғу һалда вә сүрүнә-сүрүнә һәрәкәт едә билирди. Бәзән чәтинликлә аjаға да галхырды. Әли атәш ачмаға башлады ки, бәсиҹи истеһкамын архасына кечә билсин. О, аjаг үстә даjанмыш, әлини тәтиjә гоjмушду. Истеһкамдан чыхмышды, амма горхмадан дүшмәнә доғру атәш ачырды. Бәсиҹи кәнара чәкилиб һәдәфдән чыха билди. Дүшмән ҝүлләләри амансызҹасына вызылдаjа-вызылдаjа гулагларымызын дибиндән кечирди. Бир нечә дәфә Әлиjә дедим: "Истеһкамын архасына кеч, инди сәни вураҹаглар!" О исә мәһәл гоjмурду. Алты-jедди дәфә дә гумбараатанла атәш ачды. Мән дә бир дәфә гумбараатандан атәш ачдым, амма нараһат олуб деди: "Мәрмини һәдәр еләмә, һеjифдир. Ҝәрәк елә вураг ки, низамлары позулсун”.\nӘли аjаг үстә атәш ачдығы jердә дүз үрәjиндән бир ҝүллә дәjди, ону бир гуш кими jердән гопарыб ҝөjә галдырды, сонра jерә чырпды. Тез башынын үстә ҝетдим. Голлары там ачыг иди. Әлинин ишарәси илә мәндән су истәди, амма бир нечә саниjәдән сонра көһнә арзусуна чатыб сусуз һалда шәһадәтә говушду.\nДиггәт: Хәбәрдән Истифадә Етдикдә Мәнбәjә Истинад Лазымдыр!


Q=18	C=6	SS=6	LS=6	PS=12	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=15	G1=11	G2=7	DLID=az_RU	BODY=Әшија 32 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nАдил падшаһ вә рәһбәрләр (1—8)\nАрхајын гадынлара хәбәрдарлыг (9—14)\nРуһун јағдырдығы немәтләр (15—20)\n32 Будур, падшаһ+ салеһлик уғрунда һөкмранлыг едәҹәк,+Рәһбәрләр әдаләт уғрунда башчылыг едәҹәк. 2 Һәр бири күләкдән далдаланаҹаг,Лејсандан сығынаҹаг,Сусуз дијарда ахар чајлар,+Истидән говрулан дијарда нәһәнҝ гаја көлҝәси кими олаҹаг. 3 О заман ҝөрән ҝөзләр даһа бағланмајаҹаг,Ешидән гулаглар динләјәҹәк. 4 Чылғын гәлбләр билијә мејил салаҹаг,Пәлтәк дилләр апајдын данышаҹаг.+ 5 Даһа ахмаға сәхавәт саһиби,Алчаг адама алиҹәнаб демәјәҹәкләр. 6 Ахмаг адам сәфеһ-сәфеһ данышар,Үрәјиндә фитнә-фәсад гурар,+Иши-ҝүҹү кафирлик*, Јеһоваја гаршы күфр данышмагдыр,Аҹ адамы јемәксиз,Сусајаны сусуз гојмагдыр. 7 Алчаг адамын јоллары мәкрлидир;+О, рәзиллији тәрифләјир,Јаланларла мәзлумун һәјатыны мәһв едир,+Бахмајараг, јазыг һәгигәти данышыр. 8 Сәхавәтли инсанынса нијјәтләри нәҹибдир,Онун амалы һәр ан сәхавәт ҝөстәрмәкдир. 9 «Еј архајын отурмуш гадынлар, јериниздән галхын, сәсимә гулаг верин! Еј гајғысыз гызлар,+ сөзүмү динләјин! 10 Бир илин үстүндән бир аз өтәҹәк, гајғы чәкмәјән сизләр тәлаша дүшәҹәксиниз,Чүнки үзүм јығымы мөвсүмү битәҹәк, амма мәһсул олмајаҹаг.+ 11 Титрәјин, еј архајын отурмуш гадынлар! Әсим-әсим әсин, еј гајғысызлар! Лүт сојунун,Белинизә чул бағлајын.+ 12 Ҝөзәл тарлалардан, мәһсулдар мејнәләрдән өтрүАғы дејиб синә дөјүн. 13 Халгымын торпағыны,Вахтилә шәнлик сәдалары илә чағлајан евләри,О шад-хүррәм шәһәри тикан, кол-кос басаҹаг.+ 14 Гала бүрҹләри бомбош,Һајлы-күјлү шәһәр сакинсиздир.+ Офел+, ҝөзәтчи гүлләси әбәди бијабана дөнүб,Чөл ешшәјинин ојлағына,Сүрү отлағына чеврилиб.+ 15 Үстүмүзә јухарыдан руһ јағмајынҹа,+Сәһра мејвә бағына дөнмәјинҹә,Бағ мешәтәк олмајынҹа белә олаҹаг.+ 16 Онда сәһралыгда әдаләт мәскән салаҹаг,Мејвә бағында салеһлик јува гураҹаг.+ 17 Әсил салеһлик сүлһ ҝәтирәҹәк,+Әсил салеһлијин бәһрәси даими динҹлик, әмин-аманлыг олаҹаг.+ 18 Мәним халгым динҹлик һөкм сүрән јурдларда,Тәһлүкәсиз јерләрдә, сакит мәканларда јашајаҹаг.+ 19 Мешәни исә долу дүзәнҝаһа чевирәҹәк,Шәһәр јерлә јексан олаҹаг. 20 Еј бүтүн сулар кәнарында тохум сәпәнләр,Өкүзү, ешшәји сәрбәст бураханлар, нә бәхтијарсыныз!»+\n^ Јахуд дөнүклүјү тәрәннүм етмәк.


Q=3	C=1	SS=0	LS=0	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=46	G1=39	G2=17	DLID=az_RU	BODY=Һеч бир иддиасы олмайан мүһәндис — AQRA Elmin İnkişafına Dətsək İctimai Birliyi\nФикрәт Рзайев елм аләминдә титулу олмайан, һәм дә буна еһтйаҹ һисс етмәйән, өз мәнәви дүнйасы илә йашайан бир инсандыр. О, мүхтәлиф иддиалардан чох-чох узагда дайанан тәвазөкар вәтәндашдыр. Адиликлә дәринлийи өзүндә ҹәм етмиш фикир вә дүшүнҹә саһибидир. Ачығыны дейим ки, чохлары Илаһи гүввәнин дедикләрини дуйуб тәһлил етмәк баҹарығына малик олсайдыллар, бәлкә дә нәләр етмәздиләр. Бу да Фикрәт Рзайевин характеринә йаддыр. Фикрәт Рзайев “мән дә варам” дейәнләрдән дейил, һәм дә өзүнү сыравиләрин сырависи һесаб едир. Беләләринин һеч заман ҝәлиши ҝөзәл олан кәлмәләрә дә еһтийаҹы да йохдур. Чүнки иддиадан даһа чох иш, әмәл саһибләри башга ҹүр дә ола билмир.\nФикрәт Рзайев поезийа аләминдә дә сән дейән танынмыш, йа да бир нечә шеирин мүәллифлик һүгугуну алмыш шаир дә дейилдир, һеч онун шаир олмаг фикри дә йохдур. Амма Фикрәт Рзайевдән асылы олмайан бир гүввә онун ичиндәдир. О гүввә бахмыр ки, Фикрәт Рзайевин елми титулу, йахуд да шаирлик мандаты йохдур. Билдийимә ҝөрә, Фикрәт Рзайев ихтисасҹа мүһәндисдир. Әлбәттә, мүәййән конструксийалары гуруб-йаратмагда даһа маһирдир. Буна бахмайараг, о, өмрүнүн бу мүдрик чағында чох ҝүман ки, илаһи гүввәнин она дедикләрини йазмаға чалышыр. Бәлкә белә демәк дә дәгиг олмур. Амма дәгиг оланы будур ки, Фикрәт Рзайевин 600 сәһифәлик әлйазмасы фонемләрә вә сөзләрин мәналарынын чөзүлмәсинә һәср олунмушдур. Онун бу тәдгигатынын нәтиҹәләри “Исламын сәси” гәзетиндә вә Н.Туси адына Азәрбайҹан Дөвләт Педагожи Университетиндә чап олунмуш “Дил мәсәләләринә аид тематик топлу (№ 2, 1995), “Филолоҝийа мәсәләләринә аид тематик топлу” (№ 2, 1996 ) мәҹмуәләриндә ишыг үзү ҝөрмүшдүр. Фикрәт Рзайевин арашдырмаларынын нәтиҹәси беләдир: сөздә саит вә самит фонемләрин вәзифәләри вардыр. Онларын вәзифәләри бир дейил, бир нечәдир. Онун фикринҹә, фонемләрин вәзифәләриндән асылы олараг, мүхтәлиф дилләр йаранмышдыр. Фикрәт Рзайев мүхтәлиф гурулушлу дилләрин йаранма сәбәбләриндән бири кими самит вә саитләрин йеринә йетирдийи функсийалара даһа ҹидди йанашмышдыр. Үмумиййәтлә, мүхтәлиф дилләрин йаранмасы илә бағлы нәзәри фикирләр бу проблемин там һәллинә инди дә наил ола билмәмишдир. Фикрәт Рзайевин консепсийасы исә проблемин һәлли ишинә йени руһ ҝәтирмишдир. Тәкҹә Азәрбайҹан дилчилийини дейил, һәм дә дүнйа дилчилийини бу саһә илә бағлы бир даһа дүшүнмәйә вадар етмишдир. Мәнә белә ҝәлир ки, Фикрәт Рзайевин фикир вә дүшүнҹәләринин, о ҹүмләдән 600 сәһифәлик әлйазмасынын Азәрбайҹанда вә онун һүдудларындан кәнарда танынмасы үчүн һәртәрәфли гайғыйа еһтийаҹы вардыр.\nФикрәт Рзайевин арашдырмаларынын нәтиҹәсини гаврамаг о гәдәр дә асан дейилдир. Һәр шейдән әввәл, онун 600 сәһифәлик әлйазмасы нә роман, нә дә дастан дейилдир ки, ону үч-беш ҝүнә охуйуб гуртарасан. Белә ки, 600 сәһифәлик иши охумаг аздыр, ону дәрк етмәк, баша дүшмәк, һәр фикрин үзәриндә дайанмаг вә һеч олмазса, дүшүнмәк лазымдыр. Мәһз буна ҝөрә дә Фикрәт Рзайев арашдырмаларында мүәййән һиссәләри садәләшдирәрәк ону нәзмә чәкмишдир. Охуҹу үчүн асан олсун дейә, белә бир йолу сечмишдир. Сәккиз илә йаздығы 600 сәһифәлик әлйазманы чап етдирә билмәдийи үчүн үзәриндә ики ай ишләдикдән сонра 1998-ҹи илдә АДПУ-дә нәшр едилән “Сөзүн\nсирри-сәсин сирри” китабыны әрсәйә ҝәтирмишди. Сиз елә фикирләшмәйин ки, китаб шеир китабыдыр, йа да онун мүәллифи шаирдир. Јох, бу, белә дейилдир. Она ҝөрә һәр бир охуҹунун шаирә вә шеирә олан ән ади вә ҹидди тәләбләри Фикрәт Рзайевә аид дейилдир. Она ҝөрә ки, Фикрәт Рзайев өз тәдгигатынын нәтиҹәсини нәзмә чәкмәйи гаршысына мәгсәд гоймамышдыр. Садәҹә олараг, бир прийом кими бу йола әл атмышдыр. Буна нә дәрәҹәдә наил олмасы исә охуҹуларын ихтийарына верилмишдир. Бирҹә онун хатиринә ки, тәки охуҹу гафийәйә, өлчүйә йох, фикрә, дүшүнҹәйә үстүнлүк версин, мүәллифи баша дүшмәйә чалышсын. Мәнә белә ҝәлир ки, Фикрәт Рзайевин әлдә етдийи нәтиҹәләр сәрһәдсиздир. Белә олан тәгдирдә онлар өлчүйә, бөлҝүйә, гафийәйә сығышмыр, йерләшмир.\n“Сөзүн сирри-сәсин сирри” китабы охуҹулара мүраҹиәтлә башлайыр. Мүәллиф өз охуҹусундан хаһиш едир ки, китабы охуйан заман диггәтли олсун. Китаб “Ҝириш”, “Саитләрин мәна әмәләҝәтириҹи әламәт вә вәзифәләри”, “Самитләрин мәна әмәләҝәтириҹи мәна вә вәзифәләри”, “Шәкилчиләр барәсиндә бир нечә сөз”, “Нәтиҹә”, “Әлавәләр”, “Изаһлы лүғәт” һиссәләриндән ибарәтдир. Бундан башга, мүәллиф китабда бир чох дилчиләрә дәрин тәшәккүрүнү билдирир вә онларын адларыны садалайыр.\nМән аз-чох Фикрәт Рзайевин тәдгигатына бәләд олан инсан кими охуҹулара бир нечә арзу вә истәйими сөйләмәйи борҹ билирәм. Биринҹиси, бур китаб бүтүн охуҹулар үчүн нәзәрдә тутулмамышдыр. Икинҹиси, сәбри олмайан, дүшүнмәйи баҹармайан, йенилийи гәбул етмәйән һәр һансы охуҹу китабы әлинә ҝөтүрмәсә, онун үчүн даһа раһат вә йахшы олар. Үчүнҹүсү, бу китаб йорғун оланлар үчүн дейил, охуйуб йорулмаг истәйәнләр үчүндүр. Дөрдүнҹүсү, дилчилик савады олмайанлар бу китабла үз-үзә дайансалар, өз вахтларыны итирмиш оларлар. Бешинҹиси, бу китаб тәбиәти, ҹәмиййәти, дили, сөзү, адәт-әнәнәни севмәйәнләр үчүн нәзрдә тутулмамышдыр. Мән китабын охуҹуларына ҹан сағлығы, онун мүәллифинә исә уғурлар арзулайырам.\nфилолоҝийа елмләри намизәди, досент\n1998-ҹи илдә Н.Туси адына АДПУ-нун нәшр етдийи “Сөзүн сирри-сәсин сирри” китабындан\nБахыш сайы: 483


Q=1	C=0	SS=0	LS=0	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=36	G1=27	G2=16	DLID=az_RU	BODY=Бутрусун Исанын Мәсиһ олдуғуну билмәси вә вәд олунмуш Падшаһлығын ачарлары | Иса пејғәмбәрин һәјаты\nИнсан оғлу кимдир?\nМӘТТА 16:13—27 МАРК 8:22—38 ЛУКА 9:18—26\nПЕЈҒӘМБӘР КОР АДАМЫ САҒАЛДЫР\nБУТРУС ПАДШАҺЛЫҒЫН АЧАРЛАРЫНЫ АЛЫР\nПЕЈҒӘМБӘР ӨЛҮБ ДИРИЛӘҸӘЈИНИ ДЕЈИР\nИса Мәсиһ шаҝирдләри илә Бејтсәјдаја ҝәлир. Онун јанына кор бир адамы ҝәтирирләр вә хаһиш едирләр ки, бу адама тохунуб ону сағалтсын.\nО, кор адамын әлиндән тутуб ону кәнддән чыхарыр, сонра ҝөзләринә түпүрүб ондан сорушур: «Бир шеј ҝөрүрсән?» О ҹаваб верир: «Адамлары ҝөрүрәм. Онлар ағаҹа бәнзәјирләр, амма ҝәзирләр» (Марк 8:23, 24). Пејғәмбәр әлләрини бу адамын ҝөзләринин үстүнә гојуб онун ҝөзләрини ачыр. Сонра она тапшырыр ки, евинә ҝетсин, амма кәндә ҝирмәсин.\nИнди Иса пејғәмбәр шаҝирдләри илә бирҝә шимала, Филипи Гејсәријјәси бөлҝәсинә јолланыр. Бу, тәхминән 40 километрлик узун јохушдур. Бу әрази дәниз сәвијјәсиндән 350 метр һүндүрлүкдәдир вә шимал-шәргә тәрәфә гарлы Һәрмун дағы узаныр. Ҝөрүнүр, онларын сәфәри бир нечә ҝүн чәкир.\nЈолда Иса пејғәмбәр дуа етмәк үчүн шаҝирдләриндән ајрылыр. Онун өлүмүнә ҹәми доггуз-он ај галыр вә о, шаҝирдләриндән өтрү нараһатдыр. Бәзиләри артыг онун ардынҹа ҝетмирләр. Диҝәрләри исә онун нәјә ҝөрә падшаһ олмагдан имтина етдијини, һабелә ондан әламәт истәјәнләрә нәјә ҝөрә әламәт ҝөстәрмәдијини баша дүшмәдикләринә ҝөрә мәјус олуб чаш-баш галыблар.\nШаҝирдләр онун дуа етдији јерә ҝәләндә Иса пејғәмбәр сорушур:\n— Ҹамаат нә дејир? Инсан Оғлу кимдир?\n— Кимиси дејир, Вәфтизчи Јәһјадыр, кимиси дејир, Илјасдыр. Кимиси дә Әрәмја вә ја пејғәмбәрләрдән биридир дејир.\nИнсанларын фикринҹә, Иса Мәсиһ бу өлән мөминләрдән биридир вә дирилиб. Шаҝирдләрин нә дүшүндүјүнү мүәјјән етмәк үчүн Мәсиһ онлардан сорушур:\n— Бәс сизҹә, мән кимәм?\nШимон Бутрус дәрһал ҹаваб верир:\n— Сән Мәсиһсән, вар олан Аллаһын Оғлусан (Мәтта 16:13—16).\nИса пејғәмбәр Бутрусун хошбәхт адам олдуғуну дејир, чүнки Аллаһ бүтүн бунлары она әјан едиб. О әлавә едир: «Сәнә дејирәм: сән Бутруссан. Мән јығынҹағымы бу гајанын үзәриндә тикәҹәјәм вә Мәзар она галиб ҝәлә билмәјәҹәк». Иса Мәсиһ нәзәрдә тутур ки, јығынҹағы шәхсән өзү тәшкил едәҹәк вә бу јығынҹағын үзвләри јердә һәјатларыны сәдагәтлә баша вурсалар, һәтта өлүм дә онлары көләликдә сахлаја билмәјәҹәк. О, Бутруса вәд едир: «Мән сәнә сәмави Падшаһлығын ачарларыны верәҹәјәм» (Мәтта 16:18, 19).\nАмма бу, о демәк дејил ки, Иса пејғәмбәр Бутруса һәвариләрин арасында әсас јери верәҹәк, ја да ону јығынҹағын тәмәли едәҹәк. Иса Мәсиһ өзү гајадыр вә јығынҹаг онун үзәриндә тикиләҹәк (1 Коринфлиләрә 3:11; Ефеслиләрә 2:20). Бутрус исә үч «ачар» алаҹаг вә бу ачарларла мүхтәлиф адамлар үчүн сәмави Падшаһлыға дахил олмаға имкан ачаҹаг.\nБиринҹи ачардан Бутрус ерамызын 33-ҹү илинин Әллинҹи ҝүн бајрамында истифадә едәҹәк. О, төвбә едән јәһудиләрә вә прозелитләрә хилас үчүн нә етмәк лазым олдуғуну ҝөстәрәҹәк. Икинҹи ачары иман ҝәтирән сәмәријјәлиләр үчүн истифадә едәҹәк вә онларын Аллаһын Падшаһлығына ҝирмәк имканы јаранаҹаг. Үчүнҹү ачары исә Бутрус ерамызын 36-ҹы илиндә сүннәт едилмәмиш халглар үчүн ишләдәҹәк вә онлара да бу имкан ачылаҹаг. Бу инсанлардан илки Корнили вә онун гоһум-гоншусу олур (Һәвариләрин ишләри 2:37, 38; 8:14—17; 10:44—48).\nИса пејғәмбәр һәвариләрлә сөһбәтинә давам едир. О дејир ки, Јерусәлимдә ону әзаб вә өлүм ҝөзләјир. Бу хәбәр һәвариләри сарсыдыр. Бутрус Иса Мәсиһин дирилиб Аллаһын дәрҝаһына галхаҹағыны баша дүшмәдијиндән ону гыраға чәкиб дејир: «Өзүнә јазығын ҝәлсин, Аға! Белә шеј һеч вахт ола билмәз!» Иса пејғәмбәр күрәјини Бутруса чевириб: «Чәкил габағымдан, Шејтан! Сән мәнә мане олурсан. Чүнки сәнин ағлындакы Аллаһын фикирләри дејил, инсан фикирләридир», — дејә ҹаваб верир (Мәтта 16:22, 23).\nПејғәмбәр һәвариләрлә јанашы башгаларыны да чағырыр вә ачыглајыр ки, онун давамчысы олмаг һеч дә асан олмајаҹаг. О дејир: «Ким ардымҹа ҝәлмәк истәјирсә, гој өзүнү инкар етсин, ишҝәнҹә дирәјини ҝөтүрүб даима ардымҹа ҝәлсин. Чүнки һәјатыны хилас етмәк истәјән ону итирәҹәк, амма һәјатыны мәним уғрумда вә мүждә уғрунда итирән ону хилас едәҹәк» (Марк 8:34, 35).\nДүздүр, Иса пејғәмбәрин лүтфүнү газанмаг үчүн шаҝирдләри ҹәсур вә фәдакар олмалыдыр. О, белә дејир: «Ким бу зинакар, ҝүнаһкар нәсил гаршысында мәндән вә сөзләримдән утанарса, инсан Оғлу да мүгәддәс мәләкләрлә өз Атасынын әзәмәтиндә ҝәләндә о адамы шаҝирди адландырмаға утанаҹаг» (Марк 8:38). Бәли, Иса пејғәмбәр зүһур едәндә «һәр кәсә әмәлләринә ҝөрә верәҹәк» (Мәтта 16:27).\nҸамаатын фикринҹә, Иса Мәсиһ кимдир? Бәс һәвариләр нә дүшүнүр?\nБутрус һансы ачарлары алыр вә онлары неҹә истифадә едир?\nБутрус һансы төһмәти алыр вә нәјә ҝөрә?


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=8	G0=79	G1=64	G2=32	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Әли (ә) кимдир?\nӘли (ә) кимдир?\nМөвлуд вә әсил-нәсәб\nНәзәр әһли үзү бу ҝүн Кәбәјә,\nПәрдәдән сүзүлүр Аллаһын нуру.\nГибләдән сыјрылыр гибләнүмамыз,\nАрзулар чин олур, көнүлләр дуру .\nТарихчиләрин јаздыгларына ҝөрә һәзрәт Әли (ә) отузунҹу Фил илиндә, рәҹәб ајынын 13, ҹүмә ҝүнү Кәбәнин дахилиндә ҝөрүнмәмиш бир шәкилдә дүнјаја ҝөз ачмышдыр. Тәһгигатчы алим һөҹҹәтүл-Ислам Нәјјир дејир:\nЕј Кәбә евиндә ҝөз ачан инсан,\nҜөвһәрсән, ҹисминин сәдәфи Мәккә.\nКәбәдә мөвлудун һејрәт доғурду,\nҺаггын еви салды үстүнә көлҝә.\nҺәзрәтин атасы Әбу-Талиб ибн Әбдүл-Мүттәллиб ибн Һашим ибн Әбдүл-Мәнаф, анасы Фатимә бинти Әсәд ибн Һашим олмушдур. Ҝөрүндүјү кими, һәзрәт Әли (ә) һәм ата, һәм дә ана тәрәфдән Һашими сојундандыр. Әбу-Талибин һәзрәт Әлидән (ә) башга даһа үч оғлу олмушдур: Талиб, Әгил вә Ҹәфәр.\nАмма һәзрәт Әлинин мөвлуду, дүнјаја ҝәлиши о бири гардашларынын дүнјаја ҝәлишиндән фәргли олмушдур. Бу доғуш мараглы вә мәнәви дәјишикликләрлә мүшајиәт олунмушдур. Һәзрәтин анасы аллаһпәрәст олмуш вә Ибраһимин Һәниф дининдә һәјат сүрмүшдүр. Бу гадын даим Аллаһ дәрҝаһына мүнаҹат етмиш вә гаршыдакы доғушун асан кечмәси үчүн Аллаһа јалвармышдыр. Фатимә бу ушаға һамилә олдуғу вахт өзүнү илаһи нура гәрг олмуш вәзијјәтдә һисс етмиш, санки бу көрпәнин башга өвладлардан фәргләндији барәдә фәләкләрдән илһам алмышдыр.\nШејх Сәдуг вә Гәттал Нишапури нәгл етмишләр ки, Језид ибн Гәнәб демишдир: «Мән Аббас ибн Әбдүл-Мүттәллиб вә Әбдүл-Үзза тајфасындан бир групла Аллаһ евинин кәнарында әјләшмишдим. Әмирәл-мөмининин анасы Фатимә бинти Әсәд доггуз ајлыг көрпәјә һамилә вәзијјәтдә доғуш ағрысы чәкә-чәкә дејирди: «Пәрвәрдиҝара, мән сәнә, пејғәмбәрләриндән ҝәләнә, Сәнин тәрәфиндән назил олмуш китаблара иман ҝәтирмишәм. Ҹәддим Ибраһим-Хәлилин сөзләрини тәсдиг едирәм. Бу гәдим евин бүнөврәсини гојан о олмушдур. Сәни анд верирәм бу еви тикәнин вә бәтнимдә оланын һаггына, бу доғушу мәним үчүн асан ет». Језид ибн Гәнәб дејир: «Биз өз ҝөзүмүзлә Кәбә евинин архадан јарылдығыны вә Фатимәнин Кәбәјә дахил олдуғуну ҝөрдүк. Фатимә ҝөздән итдикдән сонра дивар јенидән бирләшди. Кәбәнин гапысыны ачмаг истәсәк дә мүмкүн олмады. Баша дүшдүк ки, бу Аллаһын ишидир. Дөрд ҝүн сонра Фатимә гуҹағында Әмирәл-мөминин (ә) бајыра чыхды вә деди: «Мән кечмишдәки бүтүн гадынлардан үстүнәм. Чүнки Асија Аллаһа елә бир јердә ҝизлин пәрәстиш едирди ки, һәмин јердә јалныз чарәсизликдән пәрәстиш едилмәси мүмкүн иди. Имран гызы Мәрјәми бејтүл-мүгәддәсдә доғуш санҹысы тутдугда она нида едилир ки, бајыра чыхсын, ибадәтҝаһда доғуш олмаз. Мән исә Аллаһын евинә дахил олдум, беһишт мејвәләриндән једим, бајыра чыхмаг истәдикдә нида ҝәлди ки, еј Фатимә, онун адыны «Әли» гој. Нида ҝәлди ки, Әлијјул-әла Аллаһ бујурур: «Мән она өз адымдан ҝөтүрдүјүм ад гојдум, ону өз әдәбимлә тәрбијә етдим, она ҝизли елмләримдән аҝаһлыг вердим; одур мәним евимдә бүтләри сындыран, одур евимин дамында азан дејән, мәни пак билән; хош о кәсин һалына ки, ону дост тутар, она итаәт едәр; вај о кәсин һалына ки, ону дүшмән тутар вә она мүхалиф олар». (Шејх Сәдуг, «Әмали» 27-ҹи мәҹлис, 9-ҹу һәдис.)\nҺәзрәт Әлинин (ә) дүнјаја Кәбәдә ҝөз ачмагла газандығы ифтихар нә кечмишдә кимсәјә нәсиб олуб, нә дә ҝәләҹәкдә нәсиб оласыдыр. Һәзрәтин дүнјаја Кәбәдә ҝөз ачмасы сүннә әһлинин дә етираф етдији бир һәгигәтдир. Неҹә ки, ибн Сәббағ Малики, «Фүсулул-Мүһиммә» китабында дејир: «Һәзрәт Әлидән (ә) габаг кимсә Кәбә евиндә дүнјаја ҝөз ачмамышды. Бу фәзиләти Аллаһ-тәала јалныз Әлијә (ә) аид етмиш вә бунунла да халга онун уҹа мәгамыны ҝөстәрмишдир.» («Фүсулул-мүһиммә», сәһ. 14.)\n«Биһарын» 9-ҹу ҹилдиндә Һәзрәтә ад гојулмасы барәдә јазылмышдыр: «Әбу-Талиб көрпәни анасындан алды, өз синәсинә сыхды. Фатимәнин әлиндән тутуб Әбтәһә (Мәккә вә Мина арасындакы јер) ҝәлди. Аллаһ дәрҝаһына үз тутараг белә мүнаҹат етди:\nЕј гаранлыг ҝеҹәнин, парлаг ајын саһиби,\nÖз һөкмүнү бәјан ет, адландыр бу наиби.\nОнлара ҹаваб олараг гејбдән нида ҝәлди:\nПак өвладынызы чағырын «Әли»,\nАллаһ адындандыр онун тәмәли.\nБөјүк сүнни алимләри дә өз китабларында ујғун мәсәләјә тохунмушлар. Мәһәммәд ибн Јусиф Ҝәнҹи Шафеи «Кифајәтут-Талиб» китабында азҹа дәјишикликлә нәгл етмишдир.\nБәзи рәвајәтләрдә нәгл олунур ки, Фатимә бинти Әсәд көрпәси дүнјаја ҝәлдикдән сонра онун адыны Һејдәр гојду. Көрпәни бәләјиб әринә вердији заман бу ад барәдә мәлумат верди. Һәзрәт Әли (ә) Хејбәр дөјүшүндә танынмыш јәһуди пәһләваны Мәрһәбә бујурду:\nАнам «Һејдәр» гојмуш мәним адымы,\nБу ширин өнүндә дуран олдуму?!\nҺәзрәтин ады Әли гојулдуғундан Һејдәр ады онун саир ләгәбләри сырасына гатылды. Һејдәр, Әсәдуллаһ, Мүртәза, Әмирәл-мөминин һәзрәтин мәшһур ләгәбләриндәндир. Онун күнјәси Әбүл-Һәсән вә Әбу-Түраб олмушдур.\nРәвајәтләрдә Фатимә вә Әбу-Талибин аллаһпәрәстлији вә мүсәлман олмасы да билдирилир. Онлар ҹаһилијјәт дөврүндә дә тәк Аллаһа инанмышлар. Өз өвладларына ад вермәк үчүн Аллаһ дәрҝаһына үз тутмуш, онун әмрини ҝөзләмишләр. Фатимә бинти Әсәд һәзрәт Пејғәмбәр үчүн ана кими олмушдур. Фатимә һәзрәтә илкин иман ҝәтирәнләрдән вә Мәдинәјә мүһаҹирәт едәнләрдәндир. О, дүнјасыны дәјишдији вахт һәзрәт Пејғәмбәр (с) өз көјнәјини Фатимә үчүн кәфән етмиш, онун ҹәназәсинә намаз гылмыш, гәбир сыхынтысындан гуртармаг үчүн гәбринә енмиш, она тәлгин бујурмуш вә дуа етмишдир. («Үсуле-кафи» 2-ҹи ҹилд, тарих бабы.)\nӘбу-Талиб дә тәк Аллаһа ситајиш етмиш, һәзрәт Пејғәмбәрин бесәтиндән сонра она иман ҝәтирмишдир. Гүрејшин шејхи вә рәиси олдуғундан Әбу-Талиб өз иманыны мәхфи сахламышдыр. Шејх Сәдуг нәгл едир ки, бир шәхс ибн-Аббаса деди: «Еј Пејғәмбәрин әмиоғлусу, мәнә де ҝөрүм, Әбу-Талиб мүсәлман олдуму?» Ибн-Аббас деди: «Мүсәлман олмајан шәхс белә дејәрдими: «Мәккә мүшрикләри билирдиләр ки, биз өз өвладымыз Мәһәммәди гәбул едирик вә о, бош сөзләрә етина етмир». Әбу-Талиб Кәһф сәһабәләри кимидир. О өз иманыны гәлбиндә ҝизли сахлады вә заһирән мүшрик кими ҝөрүндү. Аллаһ онлара ики саваб верди. Һәзрәт Садиг бујурмушдур: «Әбу Талиб Кәһф сәһабәләри кимидир. Гәлбиндә иман варды, заһирән мүшрик ҝөрүнүрдү. Аллаһ она ики мүкафат верди: Бирини иманына, о бирини исә тәгијјәсинә ҝөрә». (Шејх Сәдуг «Әмали», 89-ҹу мәҹлис 12-13-ҹү һәдис.)\n«Биһарул-әнварда» Әбу-Талибин һәзрәт Пејғәмбәри мәдһ едән шерләри нәгл олунмушдур. Бу шерләрин мәзмунундан ҝөрүнүр ки, о Исламы гәбул етмишдир. Әбу-Талиб һәзрәт Пејғәмбәрә (с) хитабән дејир:\nДәвәтинлә мәнә хејир диләдин,\nДинләрин таҹыдыр ҝәтирдијин дин.\nИмам Садигдән сорушдулар ки, Әбу-Талибин кафир олдуғу дүздүрмү? Һәзрәт бујурду: «Јалан дејирләр. Кафир белә дејә биләрдими:\nМуса тәк таныдыг Мәһәммәди биз,\nКитабларда ады јазылмыш сәлис.\nШејх Сүлејман Бәлхи «Јәнабиул-мәвәддәт» китабында Әбу-Талиб һаггында јазыр: «Гүрејшин рәиси вә бөјүјү олан Әбу-Талиб Пејғәмбәрин һимајәчиси вә јардымчысы иди. О, Пејғәмбәри чох севирди. О, һәзрәтин тәрбијәчиси олмуш вә пејғәмбәрлијини етираф етмишди. Әбу-Талиб һәзрәт Пејғәмбәр һаггында хејли шер гошмушдур.\nҺәзрәт Әлинин Кәбәдә дүнјаја ҝәлмәси Бәни-Һашим үчүн бөјүк ифтихар олду. Әрәб вә әҹәм шаирләри бу барәдә хејли шер јазмышлар. Сејјид Һәмиринин бу мөвзуда јазылмыш бир нечә мисрасыны хатырлајаг:\nАнасы мүгәддәс Кәбә евиндә\nҜәтирди дүнјаја оғлу Әлини.\nЛибасы пакизә, өзү пакизә,\nМөвлуд үчүн сечди ешг мәһәллини.\nҺәзрәтин илкин тәрбијәси\nҺәзрәт Әлинин атасы Әбу-Талиб Гүрејш тајфасы арасында бөјүк һөрмәтә малик иди. О өвладларынын тәрбијәсинә ҹидди јанашыр, онлары тәгва вә фәзиләтә сөвг едирди. Әбу-Талиб өз өвладларына ушаглыг дөврүндән башлајараг әрәб адәт-әнәнәләри әсасында ат чапма, ҝүләш вә охатма тәлим едирди.\nҺәзрәт Пејғәмбәр (ҹ) ушаглыг дөврүндә атасыны итирдијиндән өз бабасы Әбдүл-Мүттәлибин һимајәсиндә јашајырды. Әбдүл-Мүттәлиб дүнјасыны дәјишдикдән сонра онун оғлу Әбу-Талиб өз гардашы оғлуну һимајәјә ҝөтүрдү.\nҺәзрәт Әлинин (ә) анасы Әбу-Талибин зөвҹәси Фатимә бинти Әсәд һәзрәт Пејғәмбәрә (с) меһрибан бир ана кими ҹан јандырырды. Белә ки, Фатимә дүнјасыны дәјишәркән һәзрәт Пејғәмбәр (с) дә һәзрәт Әли (ә) кими чох кәдәрләнди. Һәзрәт Фатимә үчүн ҹәназә намазы гылды, ону өз көјнәјинә бүрүдү.\nƏзиз Пејғәмбәр (с) әмиси Әбу-Талибин евиндә боја-баша чатдығындан тәшәккүр әламәти олараг онун зәһмәтләри мүгабилиндә һансыса бир көмәк ҝөстәрмәк истәјиндә иди.\nТәсадүфдән һәзрәт Әли (ә) алты јаша дахил олан вахт Мәккәдә бөјүк бир гытлыг јаранмышды. Бөјүк аилә саһиби олан Әбу-Талиб һәмин гытлыг заманы бир сыра чәтинликләрлә үзләшмишди. Һәзрәт Пејғәмбәр (с) аилә еһтијаҹларыны өдәмәјә чәтинлик чәкән әмисинә јардым олараг алты јашлы Әлини (ә) һимајәјә ҝөтүрдү вә бу бәһанә илә онун тәрбијәси илә мәшғул олмаға башлады. Әбу-Талиб вә Фатимә бинти Әсәдин һимајәсиндә боја-баша чатмыш Пејғәмбәр (с) өз зөвҹәси Хәдиҹә илә бирликдә һәзрәт Әли (ә) үчүн меһрибан ата-ана олду.\nİбн Сәббағ «Фүсулул-мүһиммә», мәрһум мәҹлиси «Биһарул-әнвар» китабларында јазырлар: Бир вахт Мәккәдә гытлыг олду. Һәзрәт Пејғәмбәр (с) вар-дөвләт саһиби олан әмиси Аббас ибн Әбдүл-Мүттәлибә тәклиф етди ки, Әбу-Талиби дүшдүјү мадди сыхынтыдан чыхармаг мәгсәди илә һәрәси онун оғланларындан бирини һимајәјә ҝөтүрсүнләр. Аббас Пејғәмбәрин бу тәклифини һәвәслә гаршылады. Онлар Әбу-Талиблә ҝөрүшдүләр вә өз тәклифләрини она билдирдиләр. Әбу-Талиб деди: «Әгил мәнимлә галсын, башга нә билирсинизсә един». Аббас Ҹәфәри, Һәмзә Талиби, Пејғәмбәр исә Әлини өз һимајәсинә ҝөтүрдү. («Фүсулул-муһиммә», сәһ. 15.)\nБир нөгтәни гејд етмәк зәруридир ки, Әбу-Талибин өвладлары арасында Әлини (ә) о бириләрлә мүгајисә етмәк олмазды. Һәзрәт Пејғәмбәр Әлини (ә) евинә апардыгдан сонра онларын арасында хүсуси бир мәһәббәт јаранды. Санки бир зәррә ҝүнәшә гатылмыш вә ја бир дамла дәрјаја говушмушду.\nӘлинин (ә) гәдрини Пејғәмбәр (с) биләр!\nНеҹә зәр гәдрини бир зәрҝәр биләр.\nҺаггында «ону чох гүввәли олан өјрәтди» («Нәҹм» сурәси, ајә 5.) ајәси назил олмуш, өзү дә илаһи бир мәктәбдә тәрбијә алмыш һәзрәт Пејғәмбәр (с) кими бир мүрәбби вә мүәллимә һәзрәт Әли (ә) кими шаҝирд вә тәләбә лазымдыр.\nҺәзрәт Әли (ә) ушаглыг дөврүндә Мәһәммәд сәҹијјәләри илә ҹилвәләнмиш вә һәзрәтә дәрин бағларла бағланмышды. Бу бағлар һеч вәҹһлә гырыласы дејилди.\nҺәзрәт Әли (ә) Пејғәмбәри (с) сајәбә-сајә изләмиш, бирбаша онун тәрбијәси алтында әрсәјә чатмышдыр. О, Пејғәмбәрин әгидә вә адәтләринин ардынҹа ҝетмиш, белә ки, гыса бир мүддәтдә онун бүтүн һәрәкәтләрини, халларыны, әхлагыны вә адәтләрини әхз етмишдир.\nİнсанын һәјаты бир нечә мәрһәләјә бөлүнүр. Инсан һәр бир һәјат мәрһәләсиндә өз јаш тәләбләринә әмәл едир. Ушаглыг дөврүнүн дә өзүнәмәхсус һәрәкәтләри вардыр. Амма Һәзрәт Әли (ә) бүтүн башга ушаглардан фәргли олараг ушаг ојунлары ардынҹа ҝетмәмиш, әјләнҹәләрдән чәкинмиш, елә ушаг дөврүндән башлајараг али дүшүнҹәләрә гәрг олмуш, әмәл вә рәфтарларында мәнәви бир тәкамүл, илаһи әзәмәтин бир нүмунәси мүшаһидә едилмишдир.\nҺәзрәт Әли (ә) сәккиз јашынадәк Пејғәмбәрин (с) һимајәсиндә олмушдур. Сонра атасынын јанына гајытса да, бу гајыдыш онун Пејғәмбәрлә үнсијјәтинә мане олмамышдыр. Һәзрәт Әли (ә) вахтынын чохуну һәзрәтин јанында кечирмишдир. Һәзрәт Пејғәмбәр дә гәлбиндә топланмыш Әбу-Талиб мәһәббәтини Әлинин (ә) гәлбиндә әкс етдирмиш, Әлинин тәрбијәсини өз әхлаги фәзиләтләри үзәриндә гурмушдур. Беләҹә, һәзрәт Әлинин (ә) һәјатынын илк он или Пејғәмбәрин пәнаһында вә һимајәсиндә өтүшмүшдүр. Һәмин илкин тәлим-тәрбијә нәтиҹәсиндә һәзрәт Әли (ә) Пејғәмбәрин (с) илаһи дәвәтләрини һамыдан габаг гәбул етмиш вә өмрүнүн сонунадәк һагг вә һәгигәт јолунда фәдакарлыға һазыр олмушдур.


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=16	G1=15	G2=11	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Иранда диҝәр динләрин азадлығы горунмурму?\nИранда диҝәр динләрин азадлығы горунмурму?\nСионист психолоҝијасы илә јашајанлара\nСионизмә бағлы медиа гурумлары елә тәсәввүр јаратмаға чалышырлар ки, санки Иранда мүсәлманлардан башга диҝәр динләрин, јахуд фарслардан башга диҝәр милләтләрин һүгуглары тапдаланыр. Бу да она ҝөрәдир ки, узун мүддәтдир Иранда азәриләрин һагларынын тапдаландығыны аләмә ҹар чәксәләр дә ҝөрүнүр һеч ким онлара инамады. Инди дә тәлаш едирләр ки, һеч олмаса Ираны фарслардан башга орада јашајан инсанларын һүгугларыны горумајан бир дөвләт кими гәләмә версинләр. Башга сөзлә десәк санки Иранда халгын чоху фарс әсилли олдуғу үчүн диҝәр вәтәндашлар инҹидилир, һаглары тапдаланыр. Әлбәттә, бу медиа гурумлары сионизмә чалышдыглары үчүн сионист психолоҝијасы илә мәсәләјә јанашырлар. Чүнки мәһз сионист бөјүкләри өзләрини бүтүн халглардан үстүн һесаб едир, диҝәр халгларын онлара гул олмасыны арзу едирләр. Буна ҝөрә дә онлара чалышан медиа да истәр-истәмәз сионизмлә һәмрәнҝ ола билмәсәләр дә асанлыгла онларла һәмхасијјәт олурлар. Һалбуки елә әзәл ҝүндән Иранда Ислам Ингилабы баш верәндән сонра өлкәнин Али Дини Рәһбәри мәрһум Имам Хомејни аға бујурмушду ки, Иран бүтүн мәзлумларын һимајәдарыдыр. Бу исә о демәкдир ки, әҝәр, Иран бу ҝүн Јәмән, Сурија, Ираг, Әфганистан мәзлумларыны горујурса, демәкÂ өз өлкәсинин вәтәндашларыны даÂ дүнәндән горујур.\nБу барәдә Һәзрәт Имамын бир фикринә нәзәр салаг: “Иранда бүтүн дини азлыглары өзүнүн иҹтимаи вә дини адәт- әнәнәләрини јеринә јетирмәкдә азаддыр вә Ислам һөкүмәтиÂ өзүнү онларын һүгуг вә тәһлүкәсизлијини горумагла вәзифәли билир. Онлар да Иранын диҝәр мүсәлман вәтәндашлары кими иранлыдыр вә мөһтәрәм инсанлардыр.” (Сәһифеји Имам, ҹилд 4, сәһифә 441)\nБу јердә јери вар ки, Ајәтуллаһ Хаменеи ағадан да стат ҝәтирәк. Белә ки, Тәбриз әһалиси илә ҝөрүшүндә Ајәтуллаһ Хаменеи бујурмушдур ки, фарс да түрк кими, түрк дә фарс кими һамысы иранлыдыр, мүсәлмандыр, бир-биријлә гардашдыр. Һәм Имам Хомејнинин, һәм дә Хаменеи ағанын чыхышында бир нөгтәјә тәкид вардыр. О да бундан ибарәтдир ки, бу азлыглар истәр дини олсун, истәрсә дә милли азлыг, һәр бириси иранлыдыр, бу өлкәнин вәтәндашыдыр. Үмумијјәтлә өлкә вә ингилаб онларындыр. Бу ингилабы онлар едибләр, неҹә ола биләр ки, ингилаб өз гәһрәманларыны, өз баниләрини диггәтдән јајындырсын, онларын һүгугларына риајәт етмәсин. Ҝөрдүјүмүз кими бу да сионизмә ишләјән медианын ифласа уғрамасындан, дезинформасијасы јајмасындан башга бир шеј дејил.


Q=3	C=3	SS=1	LS=0	PS=0	DC=1	LC=0	SD=0	BS=1	G0=78	G1=53	G2=16	DLID=az_RU	BODY=ИЗДИВАҸЛАРЫН СәБәБИ - Аллаһын елчиси\nГУР’АНДА ПЕЈҒәМБәР ЗӨВҸәЛәРИ\nГУР’АНДА ПЕЈҒәМБәР (С) ЗӨВҸәЛәРИНИН МҮДАФИәСИ\nЈазыларда Пејғәмбәрин (с) издиваҹларынын бә’зи хүсусијјәтләринә ишарә едилди. Һәзрәт (с) нормал бир инсан кими ҹинси еһтијаҹынын өдәнмәсиндә издиваҹ јолундан истифадә етмишдир. Һәм һәзрәт өзү, һәм дә сәһабәләр, хүсуси илә дә ҹаванлар асанлыгла евләнәрдиләр. Һансы ки, бу ҝүн евләнмәк ән чәтин аилә вә ҹәмијјәт мүшкилләриндәндир. Кечмиш сөһбәтләримиздән ајдын олдуғу кими һәзрәтин издиваҹларынын дини әһәмијјәти дә олмушдур. Мәсәлән, гәлбләрин алынмасында, иҹтимаи мөвгејә малик аиләләрлә, әбу Бәкрлә, Өмәрлә, әбу Сүфјанла гоһумлуғун иҹтимаи әһәмијјәти варды.\nБә’зи издиваҹларын фигһи әһәмијјәти вардыр. Мәсәлән, өзүнү меһријјәси олараг һәзрәтә һәдијјә етмиш «Үммү-шәрик»лә издиваҹ. Гур’ан да буну пејғәмбәр хүсусијјәти кими билир: «Јалныз сәнә мәхсус олараг, өзүнү пејғәмбәрә бағышлајан һәр һансы бир мө’мин гадыны сәнә һалал етдик». («әһзаб» 50).\nЗејддән тәлаг алмыш Ҹәһш гызы Зејнәблә издиваҹын да фигһи сәбәбләри вардыр. Хәдиҹәнин гардашы оғлу Һәким ибни Һизам Шамдан ҝәтирдији гуллардан бир олан Зејди Хәдиҹәјә бағышлады. Сонра һәзрәтин истәји илә Хәдиҹә ону һәзрәтә бағышлады. Пејғәмбәр (с) һәдијјә олараг алдығы Зејди азад етди. Сонралар Зејди «пејғәмбәр оғлу» дејә чағырардылар. Адамлар елә гәбул етмишдиләр ки, оғул чағырылан да оғул кимидир вә онун бошадығыны алмаг олмаз. Гур’ан бу сәһв фикри рәдд едир: «Мәһәммәд араныздакы кишиләрдән һеч биринин атасы дејилдир. О, Аллаһын Рәсулу вә пејғәмбәрләрин сонунҹусудур» («әһзаб» 40). Зејдин бошадығы гадынла евләнмәк барәдә бујурулур: «Зејд зөвҹәси илә әлагәсини кәсдикдә сәни онунла евләндирдик ки, мө’минләр оғуллугларынын («оғул» чағырдыглары) бошадығы гадынларла евләнә билсинләр» («әһзаб» 37). Әҝәр бу һөкм тәкҹә Гур’анда дејилсәјди, бәһанәләрлә башга ҹүр јозула биләрди. Лакин Пејғәмбәр (с) өзү бу һөкмә әмәл едәндән сонра бүтүн шүбһәләр алт-үст олду.\nДиҝәр Пејғәмбәр зөвҹәләри һаггында буну демәк олар ки, кимсәсиз, имкансыз гадынлар идиләр. Һәзрәт (с) онларла евләнәрәк диҝәр бир иҹтимаи фајдалы әмәли гајда гојду. Бир әсир гадынла Пејғәмбәрин (с) евләнмәси бир чох диҝәр әсирләрин азад олмасына ҝәтирди. Бәли, ујғун издиваҹлар садаланан шәраитләрдә һәјата кечмишдир. Бу шәртләр ичиндә јалныз нәфсани истәјә јер јохдур!\nПејғәмбәрин (с) зөвҹәләри вәһј евинә бағлыдырлар. «Нур» сурәсиндә бујурулур: «Һәмин ев ки, Аллаһын изни илә уҹа мәртәбәлидир вә онда Аллаһ ады зикр едилир». Елә буна ҝөрә дә Пејғәмбәр зөвҹәләри јүксәк мөвгејә малик олмушлар. Еләҹә дә бу јүксәк мөвге онларын өһдәсинә хүсуси вәзифәләр гојмушдур.\nГур’ан пејғәмбәр зөвҹәләрини мүсәлманлара ана билир: «Онун зөвҹәләри сизин аналарыныздыр». Бу гадынлар фигһи бир һөкмдә анадырлар вә онларла евләнмәк башгалары үчүн даим һарамдыр. Башга бир ајәдә бу һөкм бир даһа тәсдигләнир: « Пејғәмбәрдән сонра онун зөвҹәләри илә евләнмәк һеч заман сизә һалал дејил» («Әһзаб» 3).\nГур’ан пејғәмбәр гадынларынын уҹа мөвгејинә ҝөрә онлары бүтүн чиркинликләрдән паклајыр. Бу гадынлар пак вә тәгвалы инсанлар кими танытдырылыр. Һәтта бу гадынлардан биринә бөһтан атылдыгда Гур’ан өзү онларын мүдафиәсинә галхыр. Чүнки бу бөһтанлар бир шәхсә гаршы јох, бүтүн вәһј евинә гаршы јөнәлмишдир. Она ҝөрә дә бу мәсәлә чох әһәмијјәтлидир. Вәһј еви вә рәһбәрлик һәр заман пак олмалыдыр. Бу һәгигәтләр халга да ајдын олмалыдыр. Халг билмәлидир ки, халга рәһбәрлији өһдәсинә ҝөтүрмүш Пејғәмбәр әтрафы бүтүн нөгсанлардан пакдыр. Халг онлара инанмалы, онлары өзүнә нүмунә ҝөтүрмәлидир. Гур’анын бу мүдафиәси гадынлардан чох вәһј евинә аиддир.\nПејғәмбәр (с) сәфәрә чыханда, һәтта мүһарибәјә ҝедәндә бә’зи зөвҹәләрини өзү илә апарарды. Бә’зән дә кимин ҝедәҹәји пүшклә тә’јин олунарды. Дөјүшләрдән бириндә Ајишә Пејғәмбәрин (с) јанында иди. Јолда дајанаркән Ајишә пакланмаг үчүн карвандан архада галыр. Кәҹавә Ајишәсиз дәвәјә галдырылыр вә карван јола дүшүр. Ајишә гајыдаркән бојунбағысынын гырылыб дүшдүјүнү ҝөрүр. Бојунбағыны ахтармаг үчүн ҝери гајыдыр. Јолда мә’лум олур ки, Ајишә кәҹавәдә јохдур. Бир мүддәт сонра Сәфван ибни Мә’тәл орадан кечәркән Ајишәни ҝөрүр вә онунла кәлмә белә кәсмәдән дәвәсини јатырдыб Ајишәни дәвәјә миндирир вә карвана чатдырыр. Ајишә вә Сәфван һаггында бөһтанчыл адамлар сөз-сөһбәтә башлајырлар. Хүсуси илә Мәдинәдә шајәләр јајылыр. Иттиһам олунанлар, хүсуси илә Ајишә мөһкәм нараһатчылыг кечирир. Пејғәмбәрсә бу барәдә сусур вә бөһтанлар ону инҹидир. Ајиәшәнин ҝүнү ҝөз јашлары ичиндә кечир, јухусу әршә чәкилир. О, тәнһалыға чәкилиб, Аллаһдан јардым диләјир. Сүбһан Аллаһ Ајишә һаггында дејиләнләрин бөһтан олдуғуну белә тәсдигләјир: «Һәгигәтән Ајишә һаггында јалан хәбәр ҝәтирәнләр өз ичәриниздә олан бир зүмәрдир. Ону пис бир шеј зәнн етмәјин. О, бәлкә дә сизин үчүн хејирлидир». («Нур» 11). Гур’ан бунунла вәһј евинә бағлы оланларын, рәһбәрләрин әһәмијјәтини нәзәрә чатдырыр. Чох адамлара бөһтан атылыр, амма Гур’ан мүдахилә етмир. Амма Пејғәмбәр зөвҹәләринә бөһтан дејиләндә Гур’ан онлары паклајыр. Бу онларын һүгуги шәхсијјәтләринә верилән әһәмијјәтдир.\nАллаһ-таала бу мәсәләјә әһәмијјәт вердији үчүн Пејғәмбәрин (с) гадынларына јол ҝөстәрир вә онларын һүгуги шәхсијјәтини ашкар бәјан едир. Онлара хатырладыр ки, сиз башгалары кими дејилсиниз. Сиз рәһбәрлик евинә бағлысыныз. Халг башгаларындан ҝөзләмәдијини сиздән ҝөзләјир. Әлбәттә ки, бу ҝөстәришләр тәкҹә Пејғәмбәр гадынларына аид дејилдир. Гур’ан ајәләри мүәјјән мәкан вә мүәјјән шәхсләр үчүн мәһдудлаша билмәз. Гур’ан бәшәри вә әбәди бир һидајәт китабыдыр. Бу ҝөстәришләр рәһбәрлик мәгамына, ислами низама бағлы бүтүн шәхсләрә аиддир. Бүтүн мәс’уллар вә онлара бағлы оланлар, дини аддан фајдалананлар һәр заман бу ҝөстәришләри рәһбәр тутмалыдырлар. Гысасы, бу ҝөстәришләр бүтүн һүгуги шәхсләрә аиддир. Һәгиги шәхсијјәтдән әлавә һүгуги шәхсијјәтә малик оланлар өз рәфтарларына, евләринә, миникләринә, палтарларына, сүфрәләринә башгаларындан даһа чох фикир вермәлидирләр. Чох вахт онлар мүбаһ шејләрдән дә чәкинмәлидирләр. «Сиздән һәр ким Аллаһа вә Рәсулуна итаәт едиб јахшы иләр ҝөрсә, онун мүкафатыны икигат верәрик». («әһзаб» 31).\n«Еј Пејғәмбәр зөвҹәләри, Аллаһдан горхаҹағыныз тәгдирдә сиз гадынларын һеч бири кими дејилсиниз» («әзһаб» 32). «Сиз еј пејғәмбәр зөвҹәләри, сизин һансы бириниз ачыг-ашкар бир чиркин иш ҝөрсә онун әзабы икигат олаҹаг» («әһзаб» 30). Бу «ујғун ҹәза олараг» ајәсинә («Нәбә» 16) зидд дејил. Ики ҹәза газанҹы фәргли бахымлардандыр.\nГур’ан рәһбәрлик евинин шә’нинә, адына о гәдәр әһәмијјәт верир ки, белә мүраҹиәт едир: Ја шә’н вә ады горумагла Пејғәмбәрлә олун, ја да Пејғәмбәрдән вә рәһбәрликдән узаглашын. Рифаһ истәји илә пејғәмбәр ардыҹыллығы јанашы ола билмәз. Бу ики шеј бир јердә мүмкүн дејил. Диггәт един: «Ја Пејғәмбәр, зөвҹәләринә де ки, әҝәр дүнја рифаһы вә бәр-бәзәк истәјирсинизсә, гој Пејғәмбәр сизин һаггынызы өдәјиб бошасын». Рәһбәрлик евиндә рифаһ мүмкүн дејил:


Q=10	C=0	SS=0	LS=10	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=3	G1=3	G2=3	DLID=az_RU	BODY=Dekabr 4, 2017 - 12:03 PM Хәбәрин коду : 870890 Мәнбә : Маиде Әрәб мәнбәләринә истинадән Link:\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Ајәтуллаһ Иса Гасимин аиләси бу ҝүн сәһәр ону хәстәханаја көчүрүб.\nБу барәдә Бәһрејн “ӘЛ-Вифаг” Ислами Ҹәмијјәти бәјанат јајыб. Ајәтуллаһ Иса Гасимин вәзијјәтин писләшдији вә она ҝөрә хәстәханаја јерләшдирилдији билдирилир.\nЈахынлары билдириб ки, о хәстәликдән чәкисинин јарысыны итириб вә тәҹили ҹәрраһијјә әмәлијјатына еһтијаҹы вар.\nГејд едәк ки, бундан өнҹәдә онун хәстәханаја көчүрүлмәси илә бағлы хәбәрләр јајымланмышды. Лакин сонрадан мәлум олду ки, Али Хәлифә режими сағламлыг дуруму чох ағыр олан Ајәтуллаһ Иса Гасимин хәстәханаја көчүрүлмәсинә иҹазә вермир.\nАртыг бир нечә ҝүндүр ки, Бәһрејнин мүхтәлиф бөлҝәләриндә Ајәтуллаһ Иса Гасимин хәстәханаја көчүрүлмәси тәләби илә етираз аксијалары кечирилир. Бундан башга бир сыра бејнәлхалг тәшкилатлар да Бәһрејн режиминдән Ајәтуллаһ Иса Гасимин мүалиҹәси үчүн шәраит јарадылмасыны тәләб едиб.\nНојабрын сон ҝүнләриндә Бәһрејнин әд-Дәрраз бөлҝәсиндә режим гүввәләринин нәзарәтиндә ев дустағы едилән Ајәтуллаһ Иса Гасим дахили ган ахмадан әзијјәт чәкмәси, хәстәликдән чәкисинин јарысыны итирдији вә тәҹили ҹәрраһијјә әмәлијјатына еһтијаҹы олдуғуна даир мәлумат јајылмышды.\nБәһрејндә Шејх Иса Гасим вә Мјанма мүсәлманларына дәстәк јүрүшләри кечирилди - Фото\nSentyabr 10, 2017 - 7:32 AM


Q=5	C=2	SS=0	LS=0	PS=2	DC=2	LC=0	SD=0	BS=1	G0=26	G1=18	G2=4	DLID=az_RU	BODY=Давуд вә Голјат | Мүгәддәс Китаб һекајәси\nФИЛИШТЛИЛӘР јенидән Исраилә һүҹум едирләр. Давудун бөјүк гардашларындан үчү Шаулун ордусунда хидмәт едир. Јессеј бир ҝүн оғлу Давуда дејир: ‘Бир аз буғда, бир нечә чөрәк дә ҝөтүрүб гардашларына баш чәкмәјә ҝет. Ҝөр онларын һал-әһвалы неҹәдир’.\nДавуд ордуҝаһа ҝәлән кими дөјүш мејданына гачыб гардашларыны ахтарыр. Бу вахт о, Голјат адлы филиштли бир дөјүшчүнү ҝөрүр. Бу филиштли гырх ҝүн-гырх ҝеҹәдир ки, исраиллиләри лаға гојур. О, һәр ҝүн уҹадан бағырыр: ‘Араныздан мәнимлә вурушмаг үчүн бир иҝид сечин. Ишдир о мәнә галиб ҝәлиб мәни өлдүрсә, биз сизин гулунуз олаҹағыг. Јох, әҝәр мән галиб ҝәлиб ону өлдүрсәм, онда сиз бизим гулумуз олаҹагсыныз. Һүнәри олан гаршыма чыхсын!’\nДавуд әсҝәрләрдән сорушур: ‘Филиштлини өлдүрүб Исраили бу биабырчылыгдан гуртаран адам нә алаҹаг?’\nӘсҝәрләр дејирләр: ‘Шаул сөз вериб ки, елә бир адам тапылса, она чохлу вар-дөвләт вә гызыны верәҹәк’.\nГолјат нәһәнҝ олдуғундан исраиллиләрин ҝөзү ондан јаман горхур. Онун боју тәхминән 3 метр иди. Галханыны исә бир әсҝәр дашыјырды.\nӘсҝәрләрдән бир нечәси ҝедиб Шаула хәбәр верирләр ки, Давуд Голјатла вурушмаг истәјир. Шаул буну ешидәндә Давуда дејир: ‘Сән бу филиштли илә вуруша билмәзсән. Сән һәлә чох ҝәнҹсән, о исә өмрү боју дөјүшчү олуб’. Давуд ҹаваб верир: ‘Атамын гојунларыны апаран ајыны, асланы өлдүрмүшәм. Бу филиштли дә онлардан бири кими олаҹаг. Аллаһым Јеһова мәнә көмәк едәҹәк’. Онда Шаул дејир: ‘Јахшы ҝет, гој Аллаһ сәнә јар олсун!’\nДавуд чај гырағына енир вә орадан беш һамар даш сечиб торбасына гојур. Сонра сапандыны әлинә алыб нәһәнҝ ҹәнҝавәрлә үз-үзә чыхыр. Голјат ону ҝөрәндә ҝөзләринә инанмыр. Она елә ҝәлир ки, Давуду өлдүрмәк су ичмәк кими асан олаҹаг.\nО дејир: ‘Јаныма ҝәл, сәнин әтини гушлара вә һејванлара јем едәҹәјәм!’ Амма Давуд ҹаваб верир: ‘Сән мәнә гаршы гылынҹ, низә вә мизрагла ҝәлирсән, мән исә Јеһова Аллаһын ады илә сәнин гаршына чыхырам. Бу ҝүн Јеһова сәни мәним әлимә верәҹәк, мән дә сәни өлдүрәҹәјәм’.\nДавуд буну дејән кими Голјата тәрәф гачыр. Торбасындан бир даш чыхарыб сапандына гојур вә вар ҝүҹү илә Голјата атыр. Даш дүз Голјатын алнына батыр вә о јерә јыхылыб өлүр. Филиштлиләр ҹәнҝавәрләринин өлдүјүнү ҝөрәндә дөјүш мејданындан гачырлар. Исраиллиләр онларын архасынҹа дүшүб онлары мәғлуб едир.\n1 Шамуел 17:1–54.\nДавудун нәјин сајәсиндә ҹәсартәли олдуғуну билмәк үчүн Мүгәддәс Китабдан бу мараглы һекајәни оху