Q=3	C=1	SS=0	LS=0	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=110	G1=96	G2=56	DLID=az_RU	BODY=Јеһованын өјүдләри етибарлыдыр | Тәлим\nЈеһованын өјүдләри етибарлыдыр\nГој Јеһованын өјүдләри гәлбинә севинҹ ҝәтирсин\nПионер хидмәти Аллаһла мүнасибәтләримизи мөһкәмләндирир\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Бразилија жест дили Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Камбоҹа Колумбија жест дили Литва Малта Мексика жест дили Непал Нидерланд Норвеч Таити Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс ајмара болгар варај венда волајта га газах гуарани гуахиро гырғыз дхолуо еве ермәни естон ефик зулу ибо илок инҝилис исланд испан италјан каталан кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кикујју кинјаруанда кирунди кореја коса куангали куанјама латыш малагаси малај маҹар ндебеле ндонга нзема оромо пангасинан полјак португал румын рус свати себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен сранан-тонго суаһили тагалог таи тви тигре тсонга түрк фин франсыз хорват чех чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һилигајнон әрәб өзбәк\nҜөзәтчи гүлләси (тәлим нәшри) | сентјабр 2013\n«Рәббин өјүдү етибарлыдыр, наданы мүдрик едир» (МӘЗ. 19:7).\nЈеһова Мүгәддәс Јазылар васитәсилә неҹә өјүдләр верир?\nЈеһованын өјүдләри буҝүнкү мәсиһчиләрә неҹә көмәк едә биләр?\nЈеһованын өјүдләринә етибар етмәк үчүн һансы сәбәбләримиз вар?\n1. Аллаһын халгы мүнтәзәм олараг һансы мөвзулары мүзакирә едир вә биз бундан неҹә фајдаланырыг?\n«ҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ»НИН мүзакирәсинә һазырлашаркән һеч сәндә белә суал јараныб: «Мәҝәр бу мөвзуну әввәл арашдырмамышдыг ки?» Артыг бир мүддәтдир, мәсиһчи јығынҹағында иштирак едирсәнсә, јәгин, бәзи мөвзуларын вахташыры јенидән мүзакирә едилдијинә фикир вермисән. Биз мүнтәзәм олараг Аллаһын Падшаһлығы, фидјә, шаҝирд һазырламаг иши илә бағлы мөвзулары, еләҹә дә мәһәббәт вә иман кими кејфијјәтләри арашдырырыг. Бу мөвзулары мүзакирә етмәк иманымызы горумаға вә Аллаһын сөзүнү ешитмәклә кифајәтләнмәјиб, она әмәл етмәјә көмәк едир (Јаг. 1:22).\n2. а) Аллаһын өјүдләри дедикдә нә нәзәрдә тутулур? б) Аллаһын өјүдләри инсан ганунларындан нә илә фәргләнир?\n2 «Өјүд» кими тәрҹүмә олунан ибрани сөзү, адәтән, Аллаһын Өз халгына вердији әмр вә гајда-ганунлара аид едилир. Даим дүзәлишә вә јениләнмәјә еһтијаҹ дујан инсан ганунларындан фәргли олараг, Јеһованын гајда-ганунлары һәмишә етибарлыдыр. Онлардан бәзиләринин мүәјјән вахт вә шәраит үчүн верилмәсинә бахмајараг, бу ганунлар һеч вахт көһнәлмир вә өз дәјәрини итирмир. Мәзмурчу демишди: «Сәнин ҝөстәришләрин һәмишә әдаләтлидир» (Мәз. 119:144).\n3, 4. а) Јеһованын өјүдләри өзүнә нәји дахил едир? б) Аллаһын өјүдләринә гулаг асмағын исраиллиләрә һансы фајдасы олаҹагды?\n3 Јәгин, Јеһованын Өз өјүдләрини бәзән хәбәрдарлыг шәклиндә чатдырдығына фикир вермисән. Исраил халгы мүтәмади олараг пејғәмбәрләр васитәсилә хәбәрдарлыг алырды. Мәсәлән, исраиллиләр Вәд едилмиш дијара дахил олмамышдан бир аз әввәл, Муса онлара хәбәрдарлыг етмишди: «Мәбада үрәјиниз алдансын, азмајын, башга аллаһлара сәҹдә вә ситајиш етмәјин. Белә етсәниз, Рәббин сизә гаршы гәзәби аловланаҹаг» (Ганун. т. 11:16, 17). Мүгәддәс Китабдан ҝөрүнүр ки, Аллаһ Өз халгына дөнә-дөнә фајдалы өјүдләр вермишди.\n4 Бир чох һалларда исә Јеһова исраиллиләри Ондан горхмаға, Она гулаг асмаға вә адыны мүгәддәс тутмаға тәшвиг етмишди (Ганун. т. 4:29—31; 5:28, 29). Онлар әмин идиләр ки, бу өјүдләрә гулаг асдыглары тәгдирдә, чохлу хејир-дуалар алаҹаглар (Лев. 26:3—6; Ганун. т. 28:1—4).\nИСРАИЛЛИЛӘР АЛЛАҺЫН ӨЈҮДЛӘРИНӘ НЕҸӘ ҺАЈ ВЕРИРДИЛӘР?\n5. Нәјә ҝөрә Јеһова Хизгија падшаһдан өтрү дөјүшдү?\n5 Исраилин тәлатүмлү тарихи бојунҹа Аллаһ Өз вәдләринә садиг галыб. Мисал үчүн, Ассурија падшаһы Јәһудаја сохулуб Хизгија падшаһа һәдә-горху ҝәләндә Јеһова бу ишә мәләји васитәсилә мүдахилә етди. Елә һәмин ҝеҹә Аллаһын мәләји Ассурија ордусунда олан «бүтүн иҝид дөјүшчүләри, сәркәрдәләри» мәһв етди, нәтиҹәдә, Санхерив биабыр олуб өз евинә гајытмаға мәҹбур олду (2 Салн. 32:21; 2 Пад. 19:35). Бәс нәјә ҝөрә Аллаһ Хизгија падшаһдан өтрү дөјүшдү? Чүнки Хизгија «Рәбдән јапышыб Онун јолундан дөнмәди вә Рәббин Мусаја вердији әмрләринә әмәл етди» (2 Пад. 18:1, 5, 6).\nЈеһованын өјүдләри Јошијаны һәгиги ибадәт үчүн һәрәкәтә тәшвиг етди (6-ҹы абзаса бах)\n6. Јошија падшаһ Јеһоваја етибар етдијини неҹә ҝөстәрди?\n6 Јеһованын әмрләринә табе олан диҝәр бир шәхс Јошија падшаһ иди. Сәккиз јашындан етибарән, «о, Рәббин ҝөзүндә доғру олан ишләр етди,.. онлардан кәнара чыхмады» (2 Салн. 34:1, 2). Јошија өлкәни бүтләрдән тәмизләмәклә вә һәгиги ибадәти бәрпа етмәклә Јеһоваја етибар етдијини ҝөстәрди. Бу ишләринә ҝөрә о, тәкҹә өзүнә јох, бүтүн халга хејир-дуалар газандырды. (2 Салнамәләр 34:31—33 ајәләрини оху.)\n7. Исраиллиләр Јеһованын өјүдләринә етинасыз јанашанда бу нә илә нәтиҹәләнирди?\n7 Анҹаг тәәссүфләр олсун ки, Јеһованын халгы һәмишә Онун өјүдләринә там етибар етмирди. Әсрләр әрзиндә онлар ики јол арасында — итаәткарлыгла итаәтсизлик арасында галмышдылар. Исраиллиләрин иманлары зәифләјәндә, Павелин тәбиринҹә десәк, һәр ҹүр тәлим күләји онлары ора-бура апарырды (Ефес. 4:13, 14). Вә габагҹадан дејилдији кими, онлар Аллаһын өјүдләринә етибар етмәјәндә бунун аҹы бәһрәләрини дадырдылар (Лев. 26:23—25; Јер. 5:23—25).\n8. Исраиллиләрин нүмунәсиндән нә өјрәнә биләрик?\n8 Исраиллиләрин нүмунәсиндән неҹә фајдалана биләрик? Бу ҝүн Аллаһын хидмәтчиләринә дә өјүд-нәсиһәтләр верилир (2 Пет. 1:12). Биз һәр дәфә Аллаһын илһамланмыш Кәламыны охујанда орадан өзүмүзә фајдалы мәсләһәтләр тапырыг. Азад ирадәјә малик олдуғумуз үчүн биз ја Јеһованын ҝөстәришләринә табе олмағы сечә, ја да өз ҝөзүмүздә доғру оланы едә биләрик (Сүл. мәс. 14:12). Ҝәлин Јеһованын өјүдләринә етибар едә биләҹәјимизин бәзи сәбәбләрини вә онлара ујғун јашамағын бизә ҝәтирәҹәји фајданы арашдыраг.\nАЛЛАҺА ТАБЕ ОЛ ВӘ ЈАША\n9. Исраиллиләр сәһрада оланда Јеһова онларын гајғысына галдығыны неҹә ҝөстәрди?\n9 Исраиллиләр «горхунҹ сәһраны» 40 ил ҝәзиб-долашмаға башлајанда Јеһова онлара неҹә јол ҝөстәрәҹәјинә, горујаҹағына вә гајғыларына галаҹағына даир конкрет мәлумат вермәмишди. Бунунла белә, дәфәләрлә сүбут етмишди ки, онлар Она вә вердији ҝөстәришләрә етибар едә биләрләр. Јеһова ҝүндүз булуд дирәји, ҝеҹә исә алов дирәји васитәсилә хатырладырды ки, бу ҹансыхыҹы сәһра бојунҹа онларын кешијини чәкәҹәк (Ганун. т. 1:19; Чых. 40:36—38). Јеһова һәмчинин халгын зәрури еһтијаҹларыны да өдәјирди. Онларын «нә палтарлары көһнәлди, нә ајаглары шишди». Бәли, «онлар һеч нәдән корлуг чәкмәди»ләр (Неһ. 9:19—21).\n10. Бу ҝүн Јеһова Өз халгына неҹә рәһбәрлик едир?\n10 Бу ҝүн Аллаһын хидмәтчиләри салеһлик һөкм сүрәҹәк јени дүнјанын астанасындадырлар. Бәс биз јахынлашан «бөјүк мүсибәт»дән сағ чыхмағымыз үчүн Јеһованын бизи зәрури шејләрлә тәмин едәҹәјинә етибар едирикми? (Мат. 24:21, 22; Мәз. 119:40, 41). Дүздүр, јени дүнјаја дахил олмағымыз үчүн Јеһова рәһбәрлији булуд вә ја алов дирәји васитәсилә вермир. Анҹаг сајыглығымызы горумаға көмәк етмәк үчүн О, Өз тәшкилатындан истифадә едир. Мәсәлән, руһани ҹәһәтдән инкишаф етмәјимиз үчүн Мүгәддәс Китабы арашдырмаг, аиләви ибадәт ахшамы кечирмәк, һабелә јығынҹаг ҝөрүшләриндә вә хидмәтдә мүнтәзәм иштирак етмәк хүсусилә өнәмлидир. Бәс биз бу ҝөстәришләрә әмәл етмәк үчүн дәјишиклик етмишикми? Бунун сајәсиндә өзүмүздә бизи јени дүнјаја сағ кечирәҹәк иман јетишдирәҹәјик.\nЈеһованын өјүдләринә риајәт етмәк бизә Падшаһлыг залларымызы горујуб сахламаға көмәк едәҹәк (11-ҹи абзаса бах)\n11. Аллаһ гејдимизә галдығыны неҹә ҝөстәрир?\n11 Бундан әлавә, руһанилијимизи горумаг үчүн бизә верилән ҝөстәришләрин ҝүндәлик һәјатымыза да фајдасы вар. Мисал үчүн, бура мадди шејләрә таразлы јанашмаг вә һәддән артыг гајғы чәкмәмәк үчүн ҝөзләримизи тох сахламаг аиддир. Биз һәмчинин ҝејим вә хариҹи ҝөрүнүш, сағлам әјләнҹә сечими, еләҹә дә тәһсилә дүзҝүн мүнасибәтлә бағлы мәсләһәтләрдән фајдаланырыг. Үстәлик, евимизин, машынымызын вә Падшаһлыг залларынын тәһлүкәсизлији, о ҹүмләдән ҝөзләнилмәз һадисәләрә һазыр олмагла бағлы мәсләһәтләр алырыг. Бу ҹүр мәсләһәтләр Аллаһын гејдимизә галдығынын бариз сүбутудур.\nӨЈҮДЛӘР ЕРКӘН МӘСИҺЧИЛӘРӘ САДИГ ГАЛМАҒА КӨМӘК ЕТДИ\n12. а) Иса дәфәләрлә өз шаҝирдләри илә һансы мөвзу һагда сөһбәт етмишди? б) Исанын тәвазөкар һәрәкәти Петерә неҹә тәсир етмишди вә биз бундан өзүмүзә һансы нүмунәни ҝөтүрә биләрик?\n12 Биринҹи әсрдә Аллаһын халгы мүнтәзәм олараг өјүд-нәсиһәт алырды. Иса дәфәләрлә өз шаҝирдләри илә тәвазөкарлыг хүсусијјәтинин зәрурилији һагда сөһбәт етмишди. Анҹаг о, шаҝирдләринә тәвазөкар олмағын нә демәк олдуғуну тәкҹә сөздә јох, әмәлдә дә ҝөстәрмишди. Јердәки һәјатынын сон ҝеҹәси Иса һәвариләрини Пасха бајрамына топлады. Шаҝирдләри һәлә јемәк јејәркән о, сүфрәдән галхды вә адәтән, хидмәтчиләрин ҝөрдүјү бир иши ҝөрдү — онларын ајагларыны јуду (Јәһ. 13:1—17). Бу ҹүр тәвазөкар һәрәкәт онларын јаддашында дәрин из бурахды. Һәмин ҝеҹә орада олан һәвари Петер тәхминән 30 илдән сонра һәмиманлыларына тәвазөкарлыгла бағлы мәсләһәт верди (1 Пет. 5:5). Исанын гојдуғу нүмунә бизи бир-биримизлә мүнасибәтдә тәвазөкар олмаға тәшвиг етмәлидир (Филип. 2:5—8).\n13. Иса шаҝирдләринә һансы ваҹиб кејфијјәти јетишдирмәли олдугларыны хатырладырды?\n13 Иса тез-тез өз шаҝирдләри илә мөһкәм иманын ваҹиблији барәдә дә сөһбәт едирди. Ҹинә тутулмуш оғландан ҹини гова билмәдикләрини ҝөрүб шаҝирдләри Исадан сорушдулар: «Биз ҹини нијә гова билмәдик?» Иса онлара ҹаваб верди: «Иманынызын аз олдуғундан. Әмин олун ки, иманыныз хардал тохуму бојда олса,.. сизин үчүн гејри-мүмкүн шеј олмајаҹаг» (Мат. 17:14—20). Иса бүтүн хидмәти боју шаҝирдләринә иманын чох ваҹиб кејфијјәт олдуғуну өјрәтмишди. (Матта 21:18—22 ајәләрини оху.) Бәс биз иманымызы мөһкәмләндирән руһландырыҹы ҝөстәришләрин верилдији конгресләрдән вә јығынҹаг ҝөрүшләриндән фајдаланырыгмы? Биз ора садәҹә хош вахт кечирмәк үчүн јох, Јеһоваја етибар етдијимизи ҝөстәрмәк үчүн јығышырыг.\n14. Бу ҝүн фәдакар мәһәббәт тәзаһүр етдирмәјимиз нә үчүн ваҹибдир?\n14 Јунанҹа Мүгәддәс Јазыларда бир-биримизә мәһәббәт ҝөстәрмәклә бағлы чохлу өјүдләр вар. Иса демишди ки, икинҹи ән бөјүк әмр «јахыныны өзүнү севдијин кими сев» әмридир (Мат. 22:39). Ејнилә, Исанын өҝеј гардашы Јагуб мәһәббәти «ганунларын шаһы» адландырмышды (Јаг. 2:8). Һәвари Јәһја исә јазмышды: «Әзиз гардашларым, мән сизә јени јох, лап әввәлдән билдијиниз көһнә әмри јазырам» (1 Јәһ. 2:7, 8). Јәһја «көһнә әмр» дедикдә нәји нәзәрдә тутурду? О, севмәк әмрини нәзәрдә тутурду. Бу, о мәнада «көһнә» иди ки, Иса бу әмри онилликләр әввәл, «лап әввәлдән» вермишди. Амма бу әмр һәмчинин «јени» иди, она ҝөрә ки, шаҝирдләри үзләшәҹәкләри јени шәраитләрдә фәдакар мәһәббәт тәзаһүр етдирмәјә сәсләјирди. Бәс Мәсиһин шаҝирдләри олан бизләр јахынларымыза мәһәббәтимизи сојуда билән вә бу дүнјаја хас олан худбинлик руһуна гаршы дура билмәјимиз үчүн верилән хәбәрдарлыглара ҝөрә миннәтдар олмалы дејиликми?\n15. Јер үзүндә Исанын әсас мәгсәди нә иди?\n15 Иса инсанлара сәмими мараг ҝөстәрирди. Биз онун мәһәббәтини хәстәләри вә зәифләри сағалтмасындан, еләҹә дә өлүләри дирилтмәсиндән ҝөрә биләрик. Лакин Исанын әсас мәгсәди инсанлара физики шәфа вермәк дејилди. Онун тәблиғи вә тәлими инсанларын һәјаты үчүн даһа әһәмијјәтли иди. Һансы мәнада? Билдијимиз кими, Исанын биринҹи әсрдә сағалтдығы вә дирилтдији инсанлар әввәл-ахыр гоҹалдылар вә өлдүләр, анҹаг онун тәблиғ етдији хәбәрә мүсбәт һај верән инсанлар әбәди јашамаг имканыны газандылар (Јәһ. 11:25, 26).\n16. Бу ҝүн Падшаһлығын тәблиғи вә шаҝирд һазырламаг иши нә дәрәҹәдә ҝениш јајылыб?\n16 Исанын биринҹи әсрдә башладығы тәблиғ иши бу ҝүн ҝөрүнмәмиш дәрәҹәдә вүсәт алыб. Бәли, Иса шаҝирдләринә әмр етмишди: «Ҝедин вә бүтүн милләтләрин ичиндә шаҝирд һазырлајын» (Мат. 28:19). Онлар бу иши баҹардылар вә дејә биләрик ки, биз дә баҹарырыг! Јеһованын једди милјондан артыг фәал Шаһиди 230-дан чох өлкә вә әразидә Аллаһын Падшаһлығыны сәјлә бәјан едир вә милјонларла инсанлара мүнтәзәм олараг Мүгәддәс Китаб һәгигәтләрини өјрәдир. Бу тәблиғ иши сон ҝүнләрдә јашадығымызын ајдын сүбутудур.\nБУ ҜҮН ЈЕҺОВАЈА ЕТИБАР ЕТ\n17. Павел вә Петер һансы мәсләһәти вермишди?\n17 Сөзсүз ки, алдыглары өјүдләр биринҹи әсрдәки мәсиһчиләрә иманда мөһкәм галмаға көмәк едирди. Ромада һәбсдә олан һәвари Павел Тимотејә: «Мәндән ешитдијин сағлам сөзләр нүмунәсиндән ајрылма», — өјүдүнү вермишди. Бу сөзләр Тимотеји неҹә дә руһландырмышды (2 Тим. 1:13). Һәвари Петер һәмиманлыларыны дөзүмлүлүк, гардаш севҝиси вә тәмкин кими хүсусијјәтләри инкишаф етдирмәјә тәшвиг етдикдән сонра демишди: «Мән бунлары сизә даима хатырлатмаг нијјәтиндәјәм. Һәрчәнд сиз бунлары јахшы билирсиниз вә сиздә олан һәгигәтдә мөһкәм дурмусунуз» (2 Пет. 1:5—8, 12).\n18. Биринҹи әсрдәки мәсиһчиләр верилән өјүдләрә неҹә јанашырдылар?\n18 Бәли, Павел вә Петер өз мәктубларында «мүгәддәс пејғәмбәрләрин габагҹадан сөјләдикләрини» чатдырырдылар (2 Пет. 3:2). Биринҹи әсрдәки гардашлар бу ҹүр ҝөстәриш алдыглары үчүн инҹијирдиләрми? Хејр, чүнки бу, «Ағамыз вә Хиласкарымыз олан Иса Мәсиһин лүтфү вә онун һаггындакы билик сајәсиндә даима [бөјүмәјә]» көмәк едән Аллаһын мәһәббәтинин тәзаһүрү иди (2 Пет. 3:18).\n19, 20. Биз нә үчүн Јеһованын өјүдләринә етибар етмәлијик вә бунун бизә һансы фајдасы вар?\n19 Бу ҝүн Јеһованын мүкәммәл Кәламы олан Мүгәддәс Китабда өз әксини тапан өјүдләрә етибар етмәк үчүн чохлу сәбәбләримиз вар. (Јешуа 23:14 ајәсини оху.) Бу китабын сәһифәләриндән мин илләр әрзиндә Аллаһын гејри-камил бәшәријјәтлә неҹә рәфтар етдијини охуја биләрик. Бу тарихи мәлуматлар бизим хејримиз үчүн гәләмә алыныб (Ром. 15:4; 1 Кор. 10:11). Биз Мүгәддәс Китаб пејғәмбәрлијинин јеринә јетдијини өз ҝөзләримизлә ҝөрүрүк. Пејғәмбәрлији әввәлҹәдән верилмиш өјүдә бәнзәтмәк олар. Мәсәлән, пејғәмбәрлик олунмушду ки, «ахыр заманда» милјонларла инсан Јеһоваја тәмиз ибадәтдә топлашаҹаг (Јешаја 2:2, 3). Һәмчинин дүнјада вәзијјәтин писләшәҹәји илә бағлы пејғәмбәрлик дә јеринә јетир. Бунунла јанашы, јухарыда хатырландығы кими, тәблиғ ишинин бүтүн дүнјада һәјата кечирилмәси Исанын сөзләринин там шәкилдә јеринә јетдијини ҝөстәрир (Мат. 24:14).\n20 Јараданымыз бизә Өз Кәламыны тәгдим едиб вә биз бу Кәлама етибар едә биләрик. Бәс биз ондан фајдаланырыг? Биз Јеһованын өјүдләринә иман етмәлијик. Роселлен адлы бир баҹы мәһз белә едиб. О бөлүшүр: «Јеһоваја тамамилә етибар етмәјә башладыгдан сонра Онун мәнә мәһәббәтлә дајаг олдуғуну вә мәни мөһкәмләндирдијини даһа чох һисс етдим». Ҝәлин биз дә Јеһованын өјүдләринә бағлы галаг вә бундан фајда әлдә едәк.\nҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) сентјабр 2013


Q=8	C=4	SS=0	LS=4	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=64	G1=46	G2=16	DLID=az_RU	BODY=Мәһбубла мүзакирә - АЈӘтуллаһҮЛ-Үзма беһҸӘтин һӘЈаты نام کتاب: زندگی نامه ی آیت الله بهجت\nСејјид Газинин кәрамәтләри\nМө`тәбәр шәхсләрдән бири нәгл едирди ки, устадлардан бири белә дејирмиш:\n“Рәһмәтлик Гази өмрүнүн сон ҝүнләрини Мәшһәддә аиләсинин јанында галырды вә ағыр хәстә олдуғундан евдән чөлә чыха билмирди. Бу вахтларда Әлламә Тәбатәбаи ара-сыра она баш чәкмәјә ҝедәр вә Гази үчүн бир китаб1 охујарды. Бә`зән онларын бу ҝөрүшү чох узун чәкәрди. Бир дәфә рәһмәтлик Газинин ханымы Әлламә Тәбатәбаијә дејир: “Мүмкүнсә бизә тез-тез ҝәлин вә Газинин јанында чох галын. Чүнки сиз бурада оланда, санки онун ағрылары сакитләшир вә өзүнү даһа ҝүмраһ һисс едир.”\nБәли, инсан Аллаһла үнсијјәт јарадыб “гүрб” әһли олдуғу заман, истәр-истәмәз, гәлбиндә илаһи шөвг артыр, дәрди-гәми вә һәтта ағыр хәстәликләрин белә ағрысыны унудур.\nНәҹәф достларымдан Нәҹәф елми һөвзәсинин танынмыш устадларындан биринин дилиндән нәгл едирләр ки, дејирди:\nМән арифләр устады Мирзә Әли Гази Тәбатәбаи, онун дилиндән нәгл едилән мәтләбләр вә онун һаггында тез-тез гулағыма чатан гәрибә әһвалатлар барәсиндә шәкдә идим. Өз-өзүмә һәмишә дејирдим ҝөрән бүтүн бу данышыланлар доғрудур, јохса јалан? Дејиләнә ҝөрә тәрбијә етдији шаҝирдләри, белә һал саһиби олурлар, елә камала чатырлар–дүздүр, јохса тәхәјјүл? Узун мүддәт бу фикирләр зеһнимдә долашырды вә тәрәддүддән јаха гуртара билмирдим. Кимсәнин мәним бу фикримдән хәбәри јох иди. Бир ҝүн ибадәт вә Куфә мәсҹидинин зијарәт бујуругларыны јеринә јетирмәк үчүн һәмин мәсҹидә јолландым. (Әввәлдә гејд етдијимиз кими, рәһмәтлик Гази Куфә мәсҹидиндә чох олурду. Ибадәт үчүн орада хүсуси һүҹрәси дә вар иди. Куфә вә Сәһлә мәсҹидләринә чох рәғбәт ҝөстәрир вә әксәр ҝеҹәләри сүбһә гәдәр һәмин јерләрдә ибадәт едирди.)\nМәсҹидин һәјәтиндә долашаркән Гази илә растлашдым. Саламлашыб бир-биримизлә һал-әһвал тутдуг вә сөһбәт едә-едә ҝәлиб мәсҹидин арха һиссәсинә чатдыг. Мәсҹидин арха һиссәси чөллү-бијабана тәрәф јахын олдуғундан, ҝет-ҝәл дә аз олурду. Мәсҹидин һүндүр диварынын дибиндә гиблә тәрәфә доғру һәр икимиз јерә отурдуг ки, бир аз динҹәлиб јенидән мәсҹидә ҝедәк. Арамызда сөһбәт гызышды. Рәһмәтлик Гази илаһи ајәләрин сирләриндән мәнә һикмәтли мә`налар дејирди. Төвһидин әзәмәтли вә ҹәлаллы мәгамындан, бу јола гәдәм гојмагдан, бу јолун инсан јарадылышынын јеҝанә һәдәфи олмасындан мараглы сөһбәт едир, дедикләринә тутарлы дәлилләр ҝәтирирди.\nМән јенә дә тәрәддүд ичиндә фикирләширдим ки, мән нә билим бу дејиләнләр доғрудур, ја јох? Дејиләнләрә шүбһә едирәм. Ола биләр доғру олсун, амма мәним хәбәрим олмасын. Әҝәр өмрүм бу минвалла кечсә, вај мәним һалыма, әҝәр дејиләнләр доғру олса вә бизә бир шеј чатмаса, вај һалыма! Башга бир тәрәфдән, ешитдикләримин нә дәрәҹәдә доғру олдуғуну билмәдијим үчүн шәкдә галмышдым. Билмирдим далынҹа ҝедим, јохса ҝетмәјим.\nБу фикирдә идим ки, гаршыдакы тәпәнин дешијиндән бөјүк бир илан чыхыб диварын паралел истигамәтиндә бизә доғру сүрүнмәјә башлады. (Бу јердә чохлу илан олур вә әксәр һалларда ҹамаат онлары ҝөрүрдү. Амма индијә гәдәр кимсәни чалдығыны ешитмәмишдик.) Илан бизим гаршымыза чатанда мәни ихтијарсыз ваһимә ҝөтүрдү. Рәһмәтлик Гази илана ишарә едиб деди: “Мот биизниллаһ! Аллаһын изни илә өл! Һәмин дәгигә илан јериндә гурујуб галды.\nГази һеч нә олмајыбмыш кими сөһбәтини давам етдирмәјә башлады. Бир аз да сөһбәт едәндән сонра галхыб мәсҹидә ҝетдик. Гази мәсҹидин ортасында ики рәкәт намаз гыландан сонра өз һүҹрәсинә ҝетди. Мән дә мәсҹидин бир-ики зијарәт әмәлләрини јеринә јетирәндән сонра Нәҹәфә гајытмаг гәрарына ҝәлдим. Зијарәт етдијим ан бирдән јадыма дүшдү ки, бајаг мәсҹидин архасында баш верән әһвалат, Газинин ҝөрдүјү о иш һәгигәт иди, јохса ҝөзбағлајыҹылыг? Дедим, бәлкә киши мәни сеһирләјиб вә мәнә елә ҝөрсәниб? Бу фикирләр мәни әлдән салды, даһа неҹә зијарәт охудуғуму билмәдим. Дедим, јахшысы будур ҝедим ҝөрүм илан һәгигәтән өлүб, јохса дирилиб гачыб? Зијарәти баша чатдырыб тәләсик чөлә чыхдым. Бајагкы отурдуғумуз јерә ҝедиб ҝөрдүм ки, илан гуру ағаҹ кими јерә сәрилиб. Ајағымла тәрпәтдим, ҝөрдүм һәрәкәтсиздир. Ағлым башымдан чыхды. Мәсҹидә гајытдым ки, бир-ики рәкәт дә намаз гылыб Нәҹәфә дөнүм. Амма баҹармадым вә фикир-хәјал мәни ҝөтүрдү ки, әҝәр бу ишләр һагдырса, бәс бизим нијә хәбәримиз јохдур?\nРәһмәтлик Гази өз һүҹрәсиндә ибадәтлә мәшғул иди. О, өз һүҹрәсиндән чыханда, мән дә мәсҹиддән чөлә чыхдым. Мәсҹидин һәјәтиндә јенә дә онунла растлашанда, ҝүлүмсүнүб мәнә деди:\nАј ҹаным, имтаһан да етдин, даһа нә истәјирсән?!\nМирзә Әли Газинин әксәр шаҝирдләри нәгл едирләр ки, Гази Нәҹәфин вадијүс-сәлам гәбиристанлығына зијарәт үчүн чох ҝедәрди. Зијарәти үч-дөрд саата гәдәр чәкәрди. Һәрдән шаҝирдләри дә онунла ҝедирдиләр вә Гази бир кәнарда сәссиз-сәмирсиз сүкут ичиндә әјләшәрди. Бу һалдан шаҝирдләрин чохусу јорулар вә ҝери гајыдардылар. Ишин нә јердә олдуғуну билмәјән шаҝирдләр Газинин бу әһвалатына е`тираз едиб өз гәлбләриндә дејәрдиләр: Ахы, устад үч-дөрд саат вахты нијә бурада отурур? Ҝөрән јорулмур?\nТеһранда олдугҹа тәгвалы, алиҹәнаб бир алим вар иди. Һәгигәтдә дүзүнү демәк истәсәк, бу шәхс олдугҹа јахшы адам иди. Бу шәхс Газинин биринҹи силсилә ирфан вә әхлаг јөнлү шаҝирдләриндән олан Мәһәммәд Тәги Амули иди. Мәһәммәд Тәги Амули белә нәгл едирди: “Мән һәмишә ҝөрүрдүм ки, Гази ҝедиб 2-3 саат Вадијүс-сәламда отурур. Өз-өзүмә дедим: Инсан гәбристанлыға ҝәлди, ҝәрәк зијарәт едиб тез дә ҝетсин. Бир фатиһә охујуб өлүләрин руһуна тапшырса, бәсдир, даһа бу гәдәр бурада отуруб вахт өлдүрмәк нәјә лазымдыр, ҝөрүләси о гәдәр ваҹиб иш вар ки...\nБу наразылыг һәмишә мәним гәлбимдә дурурду, амма һеч кәсә, – һәтта ән сәмими билдијим достларыма белә бу барәдә бир сөз демәмишдим. Ҝүнләр өтдү, илләр совушду, мән бу минвалла һәр ҝүн устадын хидмәтинә ҝедир, онун елм вә мә`рифәт дәрјасындан инҹиләр топлајырдым. Иш елә ҝәтирди ки, Нәҹәф-Әшрәфдән Ирана гајытмаг фикринә дүшдүм. Амма бу сәфәрин нә дәрәҹәдә мәсләһәтә ујғун олдуғуну билмирдим вә тәрәддүддә галмышдым. Бу нијјәтими һеч кәс билмирди. Бир ахшам јатағыма узанмышдым. Отагда јатаг тахтынын ајаг тәрәфиндә тахчанын үстүнә елми вә дини китаблар јығмышдым. Јатан заман тәбии олараг ајагларым китаблара тәрәф узанмыш олурду. Өз-өзүмә дедим: Ҝөрән, галхыб јатағымын сәмтини дәјишим, јохса лазым дејил, белә галсын? Чүнки китаблар там мәним ајагларымын мүгабилиндә иди. Фикирләшдим ки, бунунла китаблара һөрмәтсизлик олмаз. Буну дејиб јатдым. Сәһәр тездән устадым Газинин јанына ҝедиб, саламәлејкдән сонра деди: “Сәнин Ирана гајытмағын мәсләһәт дејил. Китаблара тәрәф дә ајағы узатмаг елмә, китаба еһтирамсызлыг сајылыр.”\nБу сөзләри ешидәндә, диксиниб өзүмү итирдим. Додағым әсә-әсә дедим: Устад, сиз буну һарадан билирсиниз? Деди:\nГази бу сон ҹүмләси илә узун мүддәт Мәһәммәд Тәги Амулинин гәлбиндә устадынын вадијүс-сәламда отурмасы илә әлагәдар долашан шүбһәләрә сон гојду.1


Q=7	C=5	SS=3	LS=2	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=55	G1=48	G2=32	DLID=az_RU	BODY=«1918-ҹи ил нә вәд едир?» «Ҝөзәтчи гүлләси» журналынын 1918-ҹи ил 1 јанвар сајы бу сөзләрлә башлајыр. Биринҹи Дүнја мүһарибәси Авропада һәлә дә түғјан едирди. Амма илин әввәлиндә баш верән һадисәләр Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчылары, еләҹә дә бүтүн дүнја үчүн јахшы шејләр вәд едирди.\nДҮНЈА СҮЛҺДӘН ДАНЫШЫР\n1918-ҹи ил јанвар ајынын 8-и президент Вудро Вилсон АБШ Конгресиндәки чыхышында сүлһүн тәмәл принсипләрини әкс етдирән 14 бәнддән ибарәт сүлһ програмы ирәли сүрүр. О, милләтләр арасында дипломатик данышыгларын ачыг шәкилдә апарылмасыны, силаһланманын азалдылмасыны, «кичик вә бөјүк дөвләтләрин» үмуми марағына хидмәт едәҹәк «милләтләр бирлији»нин јарадылмасыны тәклиф едир. В. Вилсонун «14 маддә»си сонралар «Милләтләр Ҹәмијјәти»нин јаранмасы вә Биринҹи Дүнја мүһарибәсинә сон гојан Версал сүлһ мүгавиләсинин имзаланмасы илә нәтиҹәләнди.\nӘЛЕЈҺДАРЛАР МӘҒЛУБ ОЛУР\nӨтән ил баш верән бир сыра сарсыдыҹы һадисәләрә рәғмән *, Ҝөзәтчи Гүлләси, Мүгәддәс Китаб вә Трактатлар Ҹәмијјәтинин иллик ҝөрүшүндә баш верәнләр Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчылары үчүн сүлһүн үфүгдә ҝөрүндүјүнә ишарә иди.\n5 јанвар 1918-ҹи ил тарихиндә кечирилән бу ҝөрүшдә Бејтелдән кәнарлашдырылан бир нечә нүфузлу киши тәшкилаты өз әлинә кечирмәјә ҹәһд етди. Сәјјар нәзарәтчи олан Ричард Барбер адлы садиг гардаш ҝөрүшү дуа илә ачды. Өтән ил ҝөрүлән ишләрлә бағлы һесабатдан сонра, һәр ил олдуғу кими, директорлар шурасынын үзвләрини тәјин етмәк үчүн сәсвермә кечирилди. Ричард гардаш Ҹозеф Рутерфордун вә башга алты гардашын намизәдлијини ирәли сүрдү. Әлејһдарларла әлбир олан бир вәкил исә Бејтелдән кәнар едиләнләр дә дахил диҝәр једди нәфәрин намизәдлијини ирәли сүрдү. Лакин онлар мәғлуб олдулар. Ҹозеф Рутерфорд гардашла бирҝә алты садиг гардаш бөјүк сәс чохлуғу илә директорлар шурасына үзв сечилди.\nИллик ҝөрүшдә иштирак едән гардашларын әксәријјәти бу ҝөрүшү «бу ҝүнә гәдәр кечирилән ән хејир-дуалы иҹлас» адландырырды. Амма онларын севинҹи узун сүрмәди.\n«АЧЫЛМЫШ СИРР»Ә МҮНАСИБӘТ\nМүгәддәс Китаб Тәдгигатчылары бир нечә ај иди ки, «Ачылмыш сирр» адлы китабы пајлајырдылар. Сәмими гәлбли инсанлар орада јазылан Мүгәддәс Китаб һәгигәтләринә ҝөзәл һај верирди.\nКанадада јашајан Едвард Крист адлы сәјјар нәзарәтчи «Ачылмыш сирр» китабыны охујан вә беш һәфтәнин ичиндә һәгигәти гәбул едән бир әр-арвад һагда данышмышды. Гардаш дејир: «Онларын икиси дә өзләрини тамамилә ибадәтә һәср едибләр вә јахшы ирәлиләјирләр».\nКитабы әлдә едән бир киши исә орадан охудугларыны дәрһал досту илә бөлүшүр. Китабда јазыланлар она чох ҝөзәл тәсир едир. О, китабы неҹә алдығыны хатырлајараг дејир: «Үчүнҹү проспектлә ҝедәркән бирдән чијнимә нәсә дүшдү. Елә билдим кәрпиҹдир. Амма јох, бу, “Ачылмыш сирр” китабы иди. Китабы ҝөтүрүб евә ҝәтирдим вә ахыра кими охудум... Сонрадан өјрәндим ки, сән демә, бир кешиш әсәбдән китабы пәнҹәрәдән туллајыбмыш... Әминәм ки, кешишин һәјаты боју ҝөрдүјү ишләрин ичиндә бу һәрәкәти даһа чох инсана һәгиги үмид тапмаға көмәк етди... Бу кешишин гәзәби сајәсиндә биз инди Аллаһын адыны уҹалдырыг».\nБелә реаксија верән тәкҹә бу кешиш дејилди. Канада мәмурлары китабда гијама сәсләјән вә мүһарибә әлејһинә фикирләрин јер алдығыны иддиа едәрәк 1918-ҹи ил февралын 12-си ону гадаған етдиләр. Бундан гыса мүддәт сонра АБШ да онларын гојдуғу јолла ҝетди. Һөкумәт мәмурлары тәшкилатын апарыҹы үзвләринин әлејһинә сүбут тапмаг үчүн Нју-Јорк, Пенсилванија вә Калифорнијадакы Бејтел вә офисләрдә ахтарышлар апардылар. 1918-ҹи ил мартын 14-дә Бирләшмиш Штатларын Әдлијјә Назирлији «Ачылмыш сирр» китабынын нәшринин вә јајылмасынын мүһарибәјә мане олдуғуну вә Ҹасуслуг һагда гануну поздуғуну иддиа едәрәк ону гадаған еләди.\n1918-ҹи ил мајын 7-дә Әдлијјә Назирлији Ҹованни Дечекка, Ҹорҹ Фишер, Александр Макмиллан, Роберт Мартин, Фредерик Робисон, Ҹозеф Рутерфорд, Вилјам Ван Амбург вә Клејтон Вудворд адлы гардашларын барәсиндә һәбс гәтимкан тәдбиринин сечилмәсинә наил олду. Онлар гәсдән вә биләрәкдән гануну позмагда, һөкумәт нүмајәндәләринә гаршы итаәтсизлијә чағырышда, дөвләтә сәдагәтсизликдә вә АБШ ордусунда хидмәт етмәкдән бојун гачырмагда тәгсирләндирилирдиләр. 3 ијун 1918-ҹи ил тарихиндә башлајан мәһкәмә просесиндә онларын мәһкум олунаҹагларына һеч бир шүбһә јох иди. Нәјә ҝөрә?\nАБШ баш прокурору чағырылан мәһкәмәдә онлары «тәблиғат әлејһинә ҝүҹлү силаһ» сајылан Ҹасуслуг һагда гануну позмагда иттиһам етди. 16 мај 1918-ҹи ил тарихиндә Конгрес Ҹасуслуг һагда гануна «доғру, јахшы нијјәтдән ирәли ҝәлән вә гануни мәгсәдләрә хидмәт едән» нәшрләр дәрҹ едәнләрин һүгугларынын мүдафиәси үчүн нәзәрдә тутулан дүзәлиши рәдд етди. «Ачылмыш сирр» китабы онларын мүзакирәләринин әсас објекти иди. Бирләшмиш Штатлар Конгресинин рәсми гејдиндә китабла бағлы јазылыб: «Бу ҹүр тәблиғатын ән тәһлүкәли нүмунәләриндән бири “Ачылмыш сирр” китабыдыр... Китабын әсас мәгсәди әсҝәрләри нијјәтимизи боша чыхармаға вә иҹбари һәрби хидмәтә гаршы галдырмаға тәшвиг етмәкдир».\n20 ијун 1918-ҹи ил тарихиндә һаким сәккиз гардашы бүтүн иттиһамларда тәгсиркар билди. Нөвбәти ҝүн һаким гәрар чыхарды: «Мүттәһимләрин фәал шәкилдә јајдығы дини тәблиғат Алман Ордусундан даһа тәһлүкәлидир... Онлара ағыр ҹәза кәсилмәлидир». Ики һәфтә сонра бу сәккиз гардаш Атлантадакы (Ҹорҹија штаты) федерал һәбсханаја салынараг, 10 илдән 20 илә гәдәр азадлыгдан мәһрум олунду.\nТӘБЛИҒ ИШИ ДАВАМ ЕДИР\nҺәмин дөнәмдә Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчылары амансыз тәгибләрлә үзләшмишди. Федерал Тәһгигат Бүросу онларын фәалијјәтини арашдырыр, минләрлә сәнәд тәртиб едирди. Бу сәнәдләр ҝөстәрир ки, баҹы-гардашларымыз тәблиғ етмәкдән усанмырды.\nФлоридадан Федерал Тәһгигат Бүросуна мәктуб јазан бир почт мүдири гејд едирди: «[Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчылары] ев-ев ҝәзәрәк бүтүн шәһәри әләк-вәләк едирләр, әсасән дә бу ишлә ахшамлар мәшғулдурлар... Ҝөрүнүр, онлар һеч нәјә бахмајараг, һәлә дә орталығы гарышдырмаг нијјәтиндәдирләр».\nҺәрби Назирлијин полковники Бүроја сонралар Рәһбәрлик Шурасында хидмәт етмиш Фредерик Франс гардашын фәалијјәти барәдә мәлумат ҝөндәрир. О јазыр: «Фредерик Франс “Ачылмыш сирр” китабынын бир нечә мин ҹилдинин сатылмасында фәал иштирак едир».\nСонралар Рәһбәрлик Шурасында хидмәт етмиш Чарлз Фекел гардаш да шиддәтли тәгибләрлә үзләшмишди. Һөкумәт ону «Ачылмыш сирр» китабыны пајладығына ҝөрә һәбс етмишди вә онун шәхси јазышмаларыны изләјирди. О, «австријалы јаделли дүшмән» дамғасы илә Мериленд штатынын Балтимор шәһәриндә бир ај һәбсдә сахланылмышды. Гардаш мүстәнтигләрә ҹәсарәтлә тәблиғ едән заман 1 Коринфлиләрә 9:16 ајәсиндә јазылмыш «әҝәр тәблиғ етмирәмсә, вај һалыма!» сөзләрини хатырладығыны гејд етмишди *.\nМүгәддәс Китаб Тәдгигатчылары фәал шәкилдә тәблиғ етмәклә јанашы, Атлантада һәбсдә олан гардашларын азадлыға бурахылмасы үчүн имза топлајырдылар. Анна Гарднер адлы баҹы гејд етмишди: «Һәмишә нә исә едирдик. Гардашлар һәбсдә оланда нөвбәти ишимиз имза топламаг иди. Гапы-гапы ҝедиб минләрлә имза топладыг. Ҹамаата бу гардашларын әсл мәсиһи олдугларыны вә һагсыз јерә һәбс олундугларыны дејирдик».\nБу чәтин вахтларда баҹы-гардашлары руһани ҹәһәтдән мөһкәмләндирмәк үчүн топлантылар тәшкил олунурду. «Ҝөзәтчи гүлләси»ндә јазылыб: «Бу ил 40-дан чох топланты кечирилиб... Бүтүн бу топлантылардан мөһтәшәм хәбәрләр алмышыг... Әввәлләр топлантылар јај ајларынын сону, пајызын әввәли оларды. Амма инди һәр ај топлантылар кечирилир».\nСәмими гәлбли инсанлар хош хәбәрә һај верирди. Оһајо штатынын Кливленд шәһәриндә кечирилән топлантыја тәхминән 1200 нәфәр гатылмышды вә 42 нәфәр вәфтиз олунмушду. Вәфтиз олунанлар арасында «Аллаһа еһтирам бәсләмәси илә вә һәсролунманын ваҹиблијини дәрк етмәси илә өзүндән бөјүкләри хәҹаләтли едән» бир оғлан ушағы да вар иди.\n1918-ҹи илин сонларына јахын Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчыларынын ҝәләҹәји мүәммалы иди. Бруклиндәки мүлкүн бәзи һиссәси сатылмышды вә баш идарә Пенсилванија штатынын Питсбург шәһәринә көчүрүлмүшдү. Тәшкилата рәһбәрлик едәнләр һәбсдә олдуғу бир вахтда, 4 јанвар 1919-ҹу ил тарихиндә сәһмдарларын иллик ҝөрүшү планлашдырылырды. Бәс бу ҝөрүшдә нәләр баш верәҹәкди?\nГардашларымыз тәблиғ фәалијјәтини әзмлә давам етдирирдиләр. Онлар һәр шејин јахшы олаҹағына о гәдәр әмин идиләр ки, «сәнә гаршы дүзәлдилән һеч бир силаһ кара ҝәлмәјәҹәк» ајәсини 1919-ҹу илин ајәси сечмишдиләр (Әшј. 54:17). Гардашлар гаршыда онлары ҝөзләјән көклү дәјишиклијә һазыр идиләр. Баш верәнләр онларын иманыны мөһкәмләндирәҹәк вә гаршыда ҝөзләјән иши ҝөрмәјә ҝүҹ верәҹәкди.\n^ абз. 6 «Јеһованын Шаһидләринин иллик фәалијјәти» китабынын 2017-ҹи ил бурахылышынын 172—176 сәһифәләриндә јер алан «Јүз ил әввәл: 1917» адлы мәгаләјә баха биләрсиниз.\n^ абз. 22 «Ҝөзәтчи гүлләси» журналынын 1969-ҹу ил 1 март сајында јер алан «Јахшы иши гәтијјәтлә ҝөрмәјин севинҹи» адлы мәгаләјә (инҝ.) баха биләрсиниз.


Q=10	C=5	SS=0	LS=5	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=12	G1=12	G2=9	DLID=az_RU	BODY=Forgotten Languages Full: Гхи мина 3\nГхи мина 3\nМиас наеас вриҝекҝ еасһ арелел!\nМас ҝбејлин һиҝ ҝһи ернекҝ арр киһҝраҝ ҝеор роҝеасиел унҝи кһиһ наҝ ҝоһирҝер. У рикеҝ ҝһриеасҝһ ҝһи миеаснҝира сааин вас дуисһ у һиҝ киме, наҝ ҝһи вроеһҝһ кими неасннраҝ аррҝер ме, арелҝһиеасҝһ ајнујеисһаи еемеҝ ҝи һҝиас веһраҝ, верһивһ ҝи рраоһһ ҝһи роҝеһ. Һибевер, арһ у рас боелҝелас јејлтһ ҝһи еливеһ ус ҝһи киелҝ ноҝһҝ, мас еирҝ ҝовраҝ ајнисјл ус мас кеһҝ наҝ мас еиҝ ҝрибраҝ һиҝ, ҝһи һиеаснҝ арр һвелоҝҝраҝ риккһ наҝ ҝһеаснҝер кими ррим веһраҝ сакуилис наҝ һһик ҝһи верас ҝриеаснҝ у рас еасвна. Ус рроҝһҝ, наҝ ус һиһҝе, у нелел ҝи ҝһи еирҝһ.\nРоһраҝ, у ҝеасрнеҝ ҝи тијлин сһиҝевер арҝҝиккер һиҝ кими неинеһҝ ме, ҝһиеасҝһ у биһ еаснирмеҝ. Ҝи мас һеасрвроһи сһиҝ у неисһ биһ ни вроеһҝ арр накореҝ һиррир, ни некримнакер арр ҝһиҝ рирвоҝҝдј аррҝ, веасҝ нукаис ривеһ риелелдј еасвас ҝһи ҝриһһ наҝ беҝһ, ҝбусуитим ни еемраҝ внереки арр елори арр виҝоеһ вреиҝһ ҝем.\nУ биелкеҝ киеасҝоиеаселас ҝи ҝһи рорһҝ наҝ, воккраҝ еасв ҝбефитһим елнаҝ ҝбоҝ, елорҝеҝ ҝһи риви ррим ҝһи ҝнаҝели арр беҝһ наҝ ҝһирнһ. Јеаисһ ҝһиҝ немираеҝ арр ҝһи вроеһҝ биһ ҝбефитһим виел арр еломе, ајнијуим ҝнедј ароел, наҝ ҝһи ҝбедуимин арр ҝбефитһим виҝас елира елнаҝ ҝи јеинјл ус ҝһи һеасн. Һеаскһ ҝбефитһим һҝрекһ неинелас арвервибреҝ ме, веасҝ у биһ неһиелеасҝи ҝи рраҝ ҝһи арҝерһ, ҝи еи сеаһ ҝһи ајнујеисһаи рирҝеасни һиҝ арелһи вериелелдј ҝем.\nБиелкраҝ ниајнуаис еасв ҝһи еливи ҝһиҝ у һиҝ һи неирнеаселелас неасс јејлтһ наелас мимреҝһ арҝи, у кими аркриһһ асеҝ наиҝер арр ҝһи такис вроеһҝһ, ус уҝреҝокиел кнаҝоҝоас ҝи ҝһи рорһҝ. У кевҝ биелкраҝ, виһһраҝ мири арр ҝһи ривеһ арһ у бреҝ, ниҝ вреҝеасрраҝ ҝи арверҝеасрс ҝем наас елнаҝер. Ҝере, у рраиелелас кими еасвас ҝһи ҝнеас һҝнаи мнаеасмреҝ ҝһиҝ һиҝ роедј еаснниҝеасриелелас унҝи ҝһи арор арҝ ҝһи киммнаҝ арр ҝһи вроеһҝһ.\nУҝ ниб еасвас ҝһи ҝриеаснҝ наки мине, веасҝ ҝһи кирвраҝһ һҝоелел ҝелибеҝ ҝбусуитим һеасверниҝеасриел елоҝһҝ. Ҝһи ервреҝһ, арр сһиҝ у һиҝ ҝедј ҝһиеасҝһ арр арһ ервреҝһ, һиҝ ҝоһиввеинеҝ. Веасҝ ус ҝһи ҝеиҝ емверһ арр ҝһи роне, ниб киелҝ наҝ великк, биһ ҝбефитһим һһрараҝ дбесһуитил велиҝе. У воккеҝ уҝ еасв наҝ неисһ ҝһиҝ уҝ арелһи биһ кирвеҝ, арһ ҝһи һҝнае, веасҝ верас унҝрокиҝелас, аррҝер ҝбефитһим риһһоас у киеаселҝ ниҝ еаснҝерһҝнаҝ.\nУ ранисһ ниҝ сааһим ҝһи ајнујеисһаи миркраҝһ арһ ҝһи һҝнае, веасҝ у һиҝ ҝһи неелраҝ у киеаселҝ арелмиһҝ неиҝ ҝһи кһирикҝерһ, веасҝ киеаселҝ ниҝ, арһ ҝһиеасҝһ у наки кнеб ҝһи ҝнаҝеаси веасҝ һиҝ һраки елнаҝ рирҝиҝҝре. Мас еиҝ веҝас ҝи аркһи арһ ҝһиеасҝһ ҝбефитһим нафеим биһ виеаснҝраҝ мас һкеаселел, бедј ҝбефитһим һһирҝ арр минаелоҝһҝ һҝнеаскк ҝһи дбесһуитил армеаселеҝ, ҝбаинин у книб ниб сһиҝ уҝ биһ, наҝ ҝбефитһим виоки реҝреҝ унҝи мас еиҝ наҝ ҝиелҝ сакуилис ҝһи екнеҝһ арр ҝһи катһим у һиҝ боҝнеһеҝ ус наи бирҝ: кеасҝеаселеас.\nby Larynne on Monday, June 05, 2017


Q=11	C=11	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=3	G1=3	G2=2	DLID=az_RU	BODY=Русија Гафгаза 30 дөјүш тәјјарәси вә һеликоптер јерләшдирир\nРусија ҹари илин сонуна гәдәр Шимали Гафгаз реҝионуну әһатә едән Ҹәнуб Һәрби Даирәсинә 30 јени дөјүш тәјјарәси вә һеликоптер јерләшдирәҹәк.\nАПА-нын хәбәринә ҝөрә, бу барәдә Русија Мүдафиә Назирлији мәлумат јајыб.\nҺәрби тәјјарә вә һеликоптерләр Ростов јахынлығына јерләшдириләҹәк. Онларын арасында Су-30М2, Су-27СМ3, Су-25СМ, һәмчинин "4+" нәсил дөјүш тәјјарәси олан Су-34 гырыҹылары, Ми-35М зәрбә һеликоптерләри дә јер алаҹаг.\nБөлҝәјә ҝәтириләҹәк јени Су-27 тәјјарәләри модернләшмә нәтиҹәсиндә өз сәләфләриндән принсипиал олараг фәргләнир. Дөјүш тәјјарәләринин учуш узаглығы артырылыб, онларда мүасир навигасија аваданлығы гурулуб.\nГејд едәк ки, 2008-ҹи илдә Ҝүрҹүстанла мүһарибәдән сонра Русија Ҹәнуб Һәрби Даирәсинин силаһланмасына хүсуси диггәт ајырыр. Тәкҹә өтән ил даирәнин силаһланмасына 50-дән чох авиасија техникасы дахил едилиб.\n4759 дәфә бахылыб


Q=10	C=8	SS=8	LS=0	PS=2	DC=8	LC=0	SD=0	BS=1	G0=38	G1=20	G2=6	DLID=az_RU	BODY=Нәһәмја Јерусәлим диварларыны јенидән тикир | Ушаглар үчүн Мүгәддәс Китаб һекајәләри\nҜәл бир нечә ил әввәлә гајыдаг. Фарс падшаһы Артаксерксин Нәһәмја адлы исраилли гуллугчусу олур. Нәһәмја Шушда јашајыр. Бир ҝүн Нәһәмјанын гардашы Јәһудадан бәд хәбәрлә ҝәлир: «Јерусәлимә гајытмыш халг тәһлүкәдәдир. Бабиллиләрин дағытдығы шәһәр диварлары вә дарвазалары һәлә дә тикилмәјиб». Буну ешидәндә Нәһәмја чох пис олур. О, Јерусәлимә гајыдыб халга көмәк етмәк истәјир, буна ҝөрә дә Аллаһа дуа едир ки, падшаһ она ҝетмәјә иҹазә версин.\nБир ҝүн падшаһ фикир верир ки, Нәһәмја кәдәрлидир. О, Нәһәмјаја дејир: «Сәни һеч вахт белә ҝөрмәмишдим. Нијә кефин јохдур?» Нәһәмја ҹаваб верир: «Кәдәрләнмәјим, нә едим! Ахы шәһәрим, Јерусәлим хараба галыб». Падшаһ сорушур: «Сәнин үчүн нә едә биләрәм?» Нәһәмја ҹәлд үрәјиндә дуа едиб дејир: «Хаһиш едирәм, иҹазә вер ки, ҝедиб Јерусәлимин диварларыны јенидән тиким». Артаксеркс падшаһ Нәһәмјаја иҹазә верир вә онун Јерусәлимә тәһлүкәсиз шәкилдә чатмасы үчүн тәдбир ҝөрүр. Һәмчинин о, Нәһәмјаны Јәһуданын башчысы тәјин едир вә она дарвазалары дүзәлтмәк үчүн ағаҹлар верир.\nНәһәмја Јерусәлимә ҝәлиб чатыр. О, шәһәрин диварларына ҝөз ҝәздирир вә каһинләри, башчылары бир јерә топлајыб онлара дејир: «Бу ки дәһшәтдир. Ҹәлд ишә башламалыјыг». Халг разылашыр вә онлар диварлары јенидән тикмәјә башлајырлар.\nАнҹаг исраиллиләрин бәзи дүшмәнләри онлара лағ едиб дејирләр: «Тикдијиниз диварын үстүнә түлкү чыхса, дағылар». Ишчиләр дејилән сөзләрә фикир вермир вә дивары тикмәјә давам едирләр. Дивар тикилдикҹә даһа һүндүр вә мөһкәм олур.\nДүшмәнләр гәрара ҝәлир ки, мүхтәлиф истигамәтләрдән гәфилдән Јерусәлимә һүҹум етсинләр. Јәһудиләр буну ешидәндә чох горхурлар. Анҹаг Нәһәмја халга дејир: «Горхмајын. Јеһова бизимләдир». О, ишчиләри горумаг үчүн кешикчиләр гојур. Буна ҝөрә дә дүшмәнләр һүҹум едә билмир.\nҸәми 52 ҝүнә диварлар вә дарвазалар һазыр олур. Нәһәмја бүтүн лавилиләри ачылыш үчүн Јерусәлимә топлајыр. О, нәғмә охујанлары ики група бөлүр. Онлар пилләкәнлә Булаг дарвазасындакы дивара галхырлар вә шәһәрин әтрафы илә әкс истигамәтләрә ҝедирләр. Онлар кәрәнај, чалғы аләтләри вә лира чалараг Јеһоваја нәғмә охујурлар. Үзејир бир групла, Нәһәмја исә диҝәр групла ҝедир вә онлар ҝәлиб мәбәдин габағында ҝөрүшүрләр. Бүтүн халг, кишиләр, гадынлар вә ушаглар Јеһоваја гурбанлар ҝәтирир, бајрам кечирирләр. Онларын севинҹ сәдалары та узагдан ешидилир.\n«Сәнә гаршы дүзәлдилән һеч бир силаһ кара ҝәлмәјәҹәк» (Әшија 54:17)\nСуаллар: Нәһәмја нијә Јерусәлимә ҝәлир? Јерусәлим диварлары нә гәдәр вахта тикилир?\nНәһәмја 1:1—11; 2:1—20; 4:1—23; 5:14; 6:1—19; 12:27—43\nМҮГӘДДӘС КИТАБЛА ТАНЫШЛЫГ ВИДЕОЛАРЫ\n«Нәһәмја» китабы илә танышлыг\nНәһәмја китабы бизим ҝүнләрдә һәгиги ибадәтдә олан инсанлара өнәмли дәрс верир.\nАЛЛАҺЫН КӘЛАМЫНДАН БИЛИЈИНИ АРТЫР\nНеһемја, еләҹә дә Аллаһын она әлејһдарларынын гаршысында әјилмәмәјә неҹә көмәк етдији һагда өјрән.


Q=7	C=3	SS=1	LS=3	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=40	G1=33	G2=15	DLID=az_RU	BODY=ДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Малта Нидерланд Норвеч Таити Украјна Фиҹи Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс болгар гырғыз еве ермәни естон зулу илок инҝилис исланд испан италјан кинјаруанда кирунди кореја коса малагаси маҹар оромо пангасинан полјак португал румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили тагалог таи тви тигре тсонга түрк урду фин франсыз хорват чех читонга чичева шона јапон јунан ҝүрҹү һилигајнон әрәб\nТАНЫШЫНЫЗ јанынызда һушуну итириб јерә јыхылыр. Бу заман онун бәдәни кејијир, башы, әл-ајағы гыҹ олуб әсмәјә башлајыр. Әҝәр сиз онда епилепсија хәстәлији олдуғуну билирсинизсә, көмәк ҝөзләдијиниз мүддәтдә она илкин јардым ҝөстәрә биләрсиниз. Ҝәлин чох вахт дүзҝүн баша дүшүлмәјән бу хәстәлик барәдә бәзи әсас фактлара нәзәр салаг.\nЕпилепсија нәдир? Епилепсија гыса тутмаларла мүшајиәт олунан бејин фәалијјәтинин позулмасыдыр. Епилептик тутма, адәтән, беш дәгигәдән аз чәкир. Бу мәгаләнин әввәлиндә тәсвир олунан вәзијјәт бөјүк епилептик тутма һалларына хасдыр.\nЕпилептик тутмаја нә сәбәб олур? Тәдгигатчыларын фикринҹә, тутма бејин һүҹејрәләри арасында електрик фәаллығын гејри-нормал сычрајышы заманы баш верир. Амма бунун нәјә ҝөрә баш вердији мәлум дејил.\nКимдәсә бөјүк епилептик тутма баш верәндә нә етмәлијәм? «Бејин вә бејин позунтулары енсиклопедијасы»нда дејилир: «Әтрафда оланлар хәстәнин вәзијјәтинә мүдахилә етмәмәли вә тутманын кечиб-ҝетмәсини ҝөзләмәлидирләр. Онлардан анҹаг хәстә үчүн һеч бир физики тәһлүкәнин олмадығына вә онун нәфәс алдығына әмин олмаг тәләб олунур». Һәмин енсиклопедијада гејд олунур ки, «епилептик тутма беш дәгигәдән чох давам едәрсә, тәкрарланарса вә ја хәстә тутмадан бир нечә дәгигә сонра өзүнә ҝәлмәзсә, тәҹили јардым чағырмаг лазымдыр».\nЕпилептик тутма заманы инсана неҹә көмәк едә биләрәм? Хәстәнин башынын алтына јумшаг бир шеј гојун вә ити әшјалары башынын јанындан узаглашдырын. Гыҹолма кечәндә хәстәни, шәкилдә ҝөстәрилдији кими, јанүстә чевирин.\nХәстә өзүнә ҝәләндән сонра нә етмәлијәм? Илк өнҹә, ону әмин един ки, һәр шеј јахшыдыр. Сонра ајаға галхмаға көмәк един вә истираһәт етмәси үчүн сакит бир јерә апарын. Епилептик тутмадан сонра әксәр хәстәләр чашгын вә јухулу вәзијјәтдә олурлар. Бәзиләри исә тез өзләринә ҝәлир вә тутмадан әввәл ҝөрдүкләри иши давам етдирирләр.\nЕпилептик тутма һәмишә гыҹолма илә мүшајиәт олунур? Хејр. Бәзи хәстәләрдә ани бејин дурғунлуғу олса да, онлар јерә јыхылмырлар. Буна кичик епилептик тутма вә ја абсан дејилир. Белә тутма гыса чәкир вә башга нәтиҹәләри олмур. Бәзи епилептикләрдә исә кичик тутмалар бир нечә дәгигә давам едир. Белә вәзијјәтләрдә хәстә отагда ҝәзинир, палтарыны дартышдырыр вә бу кими диҝәр гәрибә һәрәкәтләр едир. Епилептик тутмадан сонра онда башҝиҹәлләнмәләри олур.\nЕпилепсија илә јашамаг нә демәкдир? Ајдындыр ки, бир чох епилептикләр нөвбәти тутманын нә заман вә һарада баш верәҹәји горхусу илә јашајырлар. Ҹамаат ичиндә пәрт олмамаг үчүн онлар иҹтимаи јерләрдә олмагдан чәкинә биләрләр.\nЕпилепсија хәстәлији олана неҹә дәстәк ола биләрәм? Ону тәшвиг един ки, һиссләрини ичиндә боғмасын, бөлүшсүн. Сиз исә диггәтлә гулаг асын. Епилептик тутмасы заманы она неҹә көмәк едә биләҹәјинизи онун өзүндән сорушун. Белә хәстәләрин чоху автомобил идарә етмир. Буна ҝөрә дә она һараса ҝетмәк вә ја нә исә етмәк лазымдырса, көмәјинизи тәклиф едә биләрсиниз.\nТутмаларын сајыны азалтмаг вә ја онларын гаршысыны алмаг мүмкүндүр? Стресс вә кифајәт гәдәр јатмамаг кими бәзи амилләр епилептик тутмаларын баш вермә еһтималыны артырыр. Буна ҝөрә дә мүтәхәсисләр епилептикләрә стресси азалтмаг үчүн кифајәт гәдәр динҹәлмәји вә мүнтәзәм шәкилдә идманла мәшғул олмағы мәсләһәт ҝөрүрләр. Бәзи һалларда дәрман гәбулу да тутманын гаршысыны алмаға көмәк едир.\nҸәнуби Африкадан олан Селло адлы ҝәнҹин епилепсија уҹбатындан еркән јашларында мәктәб тәһсили јарымчыг галмышды. Үстәлик, о, епилепсијасыны нәзарәт алтында сахламаг үчүн ушаглығы бојунҹа һеч бир мүалиҹә алмамышды. Селло Мүгәддәс Китабы баша дүшмәк истәјирди вә Јеһованын Шаһидләри она көмәк етдиләр. Мүгәддәс Китабла јанашы, онлар она јазыб-охумағы да өјрәтдиләр. Бундан әлавә, Јеһованын Шаһиди олан бир һәким она мүалиҹә, еләҹә дә әлиллијә ҝөрә дөвләт мүавинәти алмаға көмәк етди. Селло инди Јеһованын Шаһидидир вә хәстәлијин олмајаҹағы јени дүнја һагда Аллаһын вәдини башгалары илә бөлүшмәкдән севинҹ дујур. О дејир: «Инсанлары сәмими-гәлбдән севән Јеһованын Шаһидләри Аллаһын әсил хидмәтчиләридир» (Вәһј 21:3—5).\nХәстәнин өзүнә ҝәлмәси үчүн\nГыҹолма кечәндән сонра...\nХәстәнин гаршысында диз үстә дурун вә бир голуну дирсәкдән бүкүлү вәзијјәтдә дөшәмәјә узадын\nО бири голуну еһмалҹа ҝөтүрүб чарпаз вәзијјәтдә башынын алтына гојун\nДиҝәр әлинизлә хәстәнин ајағыны өзүнүзә тәрәф чәкәрәк јавашҹа чевирин, сонра хәстәнин ајағыны јарыбүкүлү вәзијјәтдә дөшәмәјә гојун\nРаһат нәфәс ала билсин дејә хәстәнин башыны дүз вәзијјәтә ҝәтирин


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=12	G1=11	G2=4	DLID=az_RU	BODY=Јеһованын Шаһидләринин филиалларынын һәсролунма мәрасимләри\nЈЕРЛИ вә әҹнәби баҹы-гардашлар Гырғызыстанын пајтахты Бишкекдә ил јарым әрзиндә филиал биналарынын тәмир вә ҝенишләндирмә ишиндә усанмадан чалышмышдылар. Лајиһә тамамланандан бир ај сонра, 2015-ҹи ил октјабрын 24-дә филиал Јеһоваја һәср олунду. Он сәккиз ибадәт евиндә вә әлавә беш мәканда јығышан 3000-дән чох инсан һәсролунма програмыны изләди. Рәһбәрлик Шурасынын үзвү Стивен Летт «Јеһоваја сидги-үрәкдән ибадәт един» адлы һәсролунма мәрузәси илә чыхыш етди. Нөвбәти ҝүн өлкәдәки тәблиғчиләрин әксәријјәти үчүн иманы мөһкәмләндирән ҝөрүш тәшкил олунду.\n2016-ҹы ил мајын 14-ү шәнбә ҝүнү Ҹәнуби Гафгаз өлкәсиндә 18 мәртәбәли јашајыш бинасынын 6 мәртәбәсини әһатә едән филиалын һәсролунмасы олду. Топланты залы, Падшаһлыг Мүждәчиләри Мәктәби үчүн олан биналар да һәср олунду. Ҝөрүшдә 6435 нәфәр иштирак етди. Сәсләнән мәрузәләрдә Јеһованын Шаһидләринин бу өлкәдә фәалијјәтә башладығы илләрдән данышылырды. Һәгигәти илк дәфә 20-ҹи әсрин әввәлләриндә бу өлкәнин АБШ-дакы мүһаҹирләри ешитмишдиләр. Амма хош хәбәр өлкәнин өзүнә 1970-ҹи илләрин орталарында, өлкә Совет Иттифагынын тәркибиндә оланда чатмышды. Бу јахынларда исә тәшкилат дөвләт гејдијјатындан кечди вә өлкәдә филиал јаранды. Ҝөрүшдә иштирак едәнләрин чохунун ағлынын уҹундан белә кечмирди ки, нә вахтса белә бир мөһтәшәм тәшкилати наилијјәтин шаһиди олаҹаглар. Ҝөрүшә ҝәләнләрин дә разылығы илә, Рәһбәрлик Шурасынын үзвү Девид Сплејн гардашын бу ҝөзәл биналары Јеһоваја һәср етмәси мәрасимин ән јаддагалан һиссәси олду.\nҸәнуби Гафгаз өлкәси\nЈухарыда: Филиалын һәсролунма мәрасими\nОртада: Хүсуси ҝөрүшдә иштирак едән баҹы-гардашлар\nАшағыда: Баҹы-гардашларын ифасында милли рәгс


Q=5	C=4	SS=1	LS=1	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=3	G0=44	G1=26	G2=11	DLID=az_RU	BODY=Сәһв һәрәкәт етмишәмсә, нә етмәлијәм? | Ҝәнҹләрин суаллары\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Камбоҹа Литва Македонија Малта Мјанма Непал Нидерланд Норвеч Соломон Адалары пиҹини Украјна Фиҹи Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) адангме албан алман амһара африкаанс бислама болгар га ган гырғыз еве ермәни естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис исланд исоко испан италјан каонде каталан кикамба килуба кинјаруанда кирунди кореја коса лингала малагаси малај малајалам маҹар нзема нјунгве осетин папјаменто (Күрасао) полјак португал пәнҹаб румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил тви телугу тсонга тумбука түрк түркмән урһобо фин франсыз хорват чех чибемба читонга чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һилигајнон һинд әрәб\nСәһвини бојнуна алмағын үчүн үч сәбәб\nӨз сәһвләриндән неҹә дәрс ҝөтүрә биләрсән?\nКаринанын башына ҝәләнләри оху. Тәсәввүр ет ки, бунлар сәнин башына ҝәлиб. Онун јериндә олса идин, нә едәрдин?\nКарина: «Бир ҝүн мәктәбә ҝедәндә машыны чох бәрк сүрүрдүм. Полис мәни сахлады вә ҹәримә јазды. Јаман пис олмушдум! Анамла данышдым. О да мәнә деди ки, бу һагда атама демәлијәм. Амма мән буну етмәк истәмирдим».\nА варианты: атанын һеч нәдән хәбәр тутмајаҹағына үмид едәрәк сакитҹә дурардын.\nБ варианты: һәр шеји олдуғу кими атана данышардын.\nБәлкә дә, А варианты даһа үрәјинҹәдир. Ола билсин, анан елә фикирләшәр ки, сән ҝедиб атана һәр шеји данышмысан. Һәр нә сәһв етсән дә, ону бојнуна алмағын үчүн әсаслы сәбәбләр вар.\n1. Чүнки дүзҝүн давранмыш оларсан. Мүгәддәс Китабда дејилир ки, Аллаһа ибадәт едән инсан «һәр саһәдә дүрүст ол[малыдыр]» (Ибраниләрә 13:18).\n«Дүрүст олмаг вә һәрәкәтләримә ҝөрә мәсулијјәт дашымағы өјрәнмәк үчүн үзәримдә аз ишләмәмишәм. Сәһв бурахан кими о дәгигә бојнума алырам» (Алексис).\n2. Инсанлар сәһвини бојнуна аланлары даһа тез бағышлајырлар. Мүгәддәс Китабда дејилир: «Ҝүнаһларыны өрт-басдыр едән уғур газанмаз, ону етираф едәрәк тәрк едән мәрһәмәт тапар» (Сүлејманын мәсәлләри 28:13).\n«Сәһвини бојнуна алмаг үчүн адама ҹәсарәт ҝәрәкдир, инсанларын етибарыны анҹаг бу ҹүр газанмаг олар. Онлар ҝөрүрләр ки, сән дүрүст инсансан. Сәһвини бојнуна алмагла сән пис вәзијјәти дүзәлтмиш олурсан» (Ричард).\n3. Јеһова Аллаһы разы салмаг үчүн буну етмәк ваҹибдир. Мүгәддәс Китабда дејилир: «Азғынлар Рәбдә икраһ јарадар, Рәбб әмәлисалеһләрлә дост олар» (Сүлејманын мәсәлләри 3:32).\n«Нәсә ҹидди бир сәһв едәндә баша дүшүрәм ки, ону бојнума алмалыјам. Јеһованын хејир-дуасыны алмаг истәјирәмсә, һәр шеји Онун ирадәсинә ујғун етмәлијәм» (Рәһилә).\nКарина нә етди? О, ҹәримә талонуну алдығыны атасындан ҝизләтмәјә чалышды. Амма буну өмрүнүн ахырына кими ҝизләдә билмәзди. Карина дејир: «Тәхминән бир ил сонра атам сығорта гејдләринә баханда мәним адыма јазылан ҹәримә талонуну ҝөрдү. Өз башыма иш ачдым. Һәтта анам да онун сөзүнә бахмадығым үчүн мәнә чох аҹыгланды!»\nДәрс: Карина дејир: «Сәһвләри ҝизләтмәк вәзијјәти даһа да чәтинләшдирир. Онсуз да ҝеҹ-тез сәһвләринә ҝөрә ҹаваб вермәли олаҹагсан!»\nҺамы сәһв едир (Ромалылара 3:23; 1 Јәһја 1:8). Ҝөрдүјүмүз кими, сәһви етираф етмәк — өзү дә ки, дәрһал — тәвазөкарлығын вә јеткинлијин ҝөстәриҹисидир.\nНөвбәти аддым исә сәһвләрдән дәрс ҝөтүрмәкдир. Тәәссүф ки, бәзи ҝәнҹләр буну етмирләр! Мәсәлән, 14 јашлы Прискилла адлы јенијетмә бир гыз кими. О дејир: «Әввәлләр етдијим сәһвләрә ҝөрә мәјуслуға гапылырдым. Өзүм һагда пис фикирдә олурдум. Сәһвләрим ҝөзүмдә дашыја билмәјәҹәјим ағыр јүк кими ҝөрүнүрдү. Өзүмү бәрбад вә аҹиз һисс едирдим».\nСәнин дә өзүнү белә һисс етдијин анлар олур? Онда бир шеји унутма: кечмиш сәһвләринлә јашамаг ҝөзүнү машынын арха ҝөрүнтү ҝүзҝүсүнә зилләјәрәк сүрмәјә бәнзәјир. Бу, инсанда ҝәрәксизлик һисси јарадыр вә габагдакы чәтинликләр гаршысында ону аҹиз гојур.\nӘн јахшысы сәһвләринә таразлы јанашмағы өјрәнмәкдир.\n«Архаја дөнүб сәһвинә бах вә ондан дәрс ҝөтүр ки, бир дә о сәһви тәкрарламајасан. Амма чох фикир еләмә, әкс һалда, батарсан» (Елиот).\n«Сәһвләрдән дәрс ҝөтүрәндә тәҹрүбәм артыр. Бу исә мәнә хасијјәтими дүзәлтмәјә вә нөвбәти дәфә фәргли давранмаға көмәк едир. Ән јахшысы, сәһвләрә белә јанашмагдыр, онда инсан јеткинләшир» (Вера).\n«Еләләри вар ки, бир сәһв едән кими о дәгигә мәјуслуға гапылырлар, лакин еләләри дә вар ки, сәһвләрини веҹләринә белә алмырлар. Нә елә, нә дә белә олмаг јахшы дејил; чалышмаг лазымдыр ки, сәһвиндән дәрс ҝөтүрәсән вә бир даһа ону тәкрарламајасан» (Конор).\n«Гачышчылар јыхыланда гүрурларына јенилмирләр, әксинә, вар ҝүҹләрини топлајыб ајаға галхырлар. Сәһв едәндә биз дә белә етмәлијик. Сәһвләримиздән дәрс ҝөтүрәндә вә ҝүҹүмүзү вәзијјәти дүзәлтмәјә јөнәлдәндә бир инсан кими дәјәримиз даһа да артыр» (Дами).\n«Ән јахшысы одур ки, сәһвләрини онлардан дәрс ҝөтүрмәк үчүн хатырлајасан. Сәһвдән чыхардығын нәтиҹә үзәриндә фикирләш вә ондан һәмин сәһви бир даһа тәкрарламамаг үчүн истифадә ет. Анҹаг јол вермә ки, хатирәләр гара булуд кими башынын үстүнү алсын. Јәни өзүнә дәрс ҝөтүр вә һәјатына давам ет» (Сиппора).\nСәһвләринин үзәриндә неҹә ишләјә биләрсән?\nДүзәлишләри неҹә гәбул етмәлисән?\nИнсанын хәтринә дәјән мәсләһәт она неҹә көмәк едә биләр?


Q=11	C=8	SS=0	LS=2	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=57	G1=49	G2=27	DLID=az_RU	BODY=Павел Судоплатов диверсантон дәдәје •\n« Джин Шарп: От диктатуры к демократии. Глава V Как использовать свою силу\nПавел Судоплатов – отец диверсантов »\nПавел Судоплатов диверсантон дәдәје\nЧы Украјнә вилојәт Запорожеси гәдә шәһр Мелитополәдә вејәғылә хыјзонәдә 1907-нә сори бә дынјо омәј Павел Анатолјевич Судоплатов. Нуперәсә вахтонәдә бәчәј даст егыније Николај Иванович Бухарини “Инғылоби әлифбо” китоб. Инғылоби идејәонку бә илһам омә донзә синәдә зоә тәргыш карде ыштә кә де чәвон шәһро дәвардә Сыә Орду аспоә дастә. 1921-нә сори Павел Судоплатовышон вығанде бо ко карде телефонисти ијән шифрәкә ғысмәдә; жыгонә бино бе чәј хыдмәт довләти бетәһлукәти органонәдә. 1932-нә сори әвышон овоштыније бә хариҹи кәшфијот. Сыфтә әј кош карде курјер ијән ғејри-легал агент, чәјо рәјрә бә нав ше хыдмәти шындыәдә. Әнәһој дәныварде, дәмандин бәј асбарде тәхриботон, кәшфијоти әмәлијотон тәшкил карде. Чәј номышон мәхфи карде, сывој чәј незә авлодон ијән барзә рәисон, һички зынејдәныбе чәј һәхәдә. Ҹәсусә мәлумотон жијәдә әв имзо нојдәбе “Андреј”.\nСудоплатови бә вырә роснијә иминә әмәлијотон гыләјни украјнәвыжә милләткорон лидер Јевгени Коновалси мијоно пегәте бе. Чумчыко сәвети һукмәт тарсејдәбе ки, украјнәвыжә милләткорон јол бә коалисијә дәше әзни де фашистә режими. 1938-нә сори әвәсорәдә де ҹывонә тәләбә номи бә Конвалси незә сәһабон дылә дәшә Судоплатов бә рај омәј деәј бо виндемон кардеј. Молағати вырә номәлумбе тосә охонә ләзи. Охој молағати сәш гәте че Канавалси жијә Һолландијә шәһр Роттердами гыләј кафејәдә. Хыдоһафиз кардеәдә, Судоплатови доше бә украјнәвыжә полковники сәпеш Кијеви шикилон быә и ғоти ғәнфет. Тыпә сохтәј һестбе ғоти дыләдә. Хҹывонә зоә ше нимә саати бәпештә бә ко дәше ә сохтәј.\nХариҹо огарде бәпештә Судоплатови иминә кәрә виндыше Лавренти Беријә. Әј тәғрибән чо саат парсәше чәјку бә Коновалси вәјнә дәвонијә быә әмәлијоти тәфсилотон. Чыми бәпештә тәјин кардышоне Судоплатов че Дылә Коон Хәлғи Комиссарәти (ДКХК) хариҹи пәрдиси рәиси мыовин. Әв дәманде бо мышғол бе де хариҹәдә ҹәсусә шәбәкә сохте.\n1938-нә сори дәмандин бо ДКХК тәмиз карде. Хариҹо бә пешы сәдо кардә быә ҹәсусон бә исә егынин бә һәбсхонә, һәмән че Лубјанкә әмәгдошон гылә-гылә дәмандин бо гин бе. Судоплатовышон сару еғанде вәзифәдә, әмма әнәһој дәныварде, ижән тәјин кардышоне әв Довләти бетәһлукәти комитә сәр рәиси мыовин: Иосиф Сталин бә ғәрор омәј ки, дивон быгәты бәштә канә партијә дышмен Лев Тротски, һежо ијоән бегули бе ки, ым әмәлијоти асбарде әбыни сывој Судоплатови бә һички.\nСудоплатов дәро гыније бә Лев Тротски жијә Мексикә, дештә һәмфикир Рамон Меркадери тәшкилыш карде “Бә шири нечи” номәдә әмәлијот бо Тротски мәһв карде.\nЛев Тротски ыштәни һәхәдә әмә гәп бәжемон бошмә ҹо гыләј бәрномәдә.\nДыминә дынјо ҹанг бино беәдә, бә Судоплатови асбардышоне һәмә кәшфијоти-тәхриботи коон. Әв мышғолбе де ишғол быә зәминонәдә бо ҹәсусон шәбәкә сохте ијән де дезинформасијә певыло карде, һәмән че алманон кутәдә де тәхриботон ијән партизанә ҹанги тәшкил кардеј. Де мәғсәди ДКХК-дә тәшкилышон карде Хысуси тәјинотинә әлејдә мото-ғандә бриғәдә, јәне есәтнә Хысуси тәјинотинә дастон сәләф. 1941-нә сори алманон лап нез омеәдә бә Москвә, судоплатови әмрыш сәј ки, де һар воситә бејдә-быбу, мыдофиә быкә\nпојтахти мәркәзи ијән Кремли, чәјоән де Беријә шифоһи сәрәнҹоми, минә дәвошты бә шәһри. Чандә ружон дыләдә Судоплатови одәмон минәшон дәвоште бә вағзалон, метро стансијон, ҹадон, кали һукмәти бинон ијән шәһрикәно боғи кәон. Бә шәһри тыпније еһтијоҹ ныманде, интаси бинон һәммәј минонку тәмиз ныкардышоне. Мәсәлән, һоспитал “Москвә” жијәдә ноә быә тратилышон тәсодуфән пәјдо карде әнҹәх 2005-нә сори.\nДКХК 4-нә идорә рәһбәр ко кардә Судоплатови тәшкилыш карде тәхриботи фәолијәт бә Ғафғазәдә быә алмани ләшғәрон вәјнә де алмани кәшфијоти стратежи рәдиоһәнәкон комәги.\nСталингради әмәлијоти ҹәлҹәлијә вахтәдә әј әмрыш сәј Беријәку приоритет һисоб быкә атоми проблеми ијән хариҹәдә атоми бомбә һозы кардә алимон һәхәдә информасијә сәј. Курчатови вотыше 7 гылә ән мыһумә мәркәзи ијән 26 кәс алими ном ӘИШ-дә, иыһумбе чәвон кардә коон һәхәдә информасијә. Судоплатов дәманде бә ко. Чәј Ингилтәрә ијән ӘИш-дә быә ҹәсусон шәбәкә бә даст вардыше мәхфи информасијә ијән мәхфи сәнәдон атоми енержи һәхәдә нијонијә мәғалоно, нәтиҹәдә ССРИ-дә бомбәшон сохте 4 сори дыләдә.\nДе ДКХК ҹо гыләј барзә мәнсәбинә әмәгдоши – ВИктор Илини иҹо Судоплатови тәртибыш карде бә Һитлери суи-ғәсди план, әмма әј бә жимон дәвоније мымкун ныбе.\nҺәни пеш ҹанги, 1946-нә сори августи 23-дә генерал-полковник Виктор Абакумови имзош карде пәтә бә Сталини ном, әјо әј хаһишыш карде санксијә бо украјнәвыжә инғылобкор Александр Шамски ләғв карде һәхәдә: “Шумски әлбәһол мәһв лозиме кардеј, әмма дечәј һәбси украјнәвыжә милләткорон нәзәри ҹәлб ныкәмон вотәјнә, мәғсәдимывофиғе ки, әј ләғв быкәмон, һәбс ныкардә”. Сталини бәгәмыш карде, чәј рај жыго бе: “Бо ым вәзифә бә вырә роснијеј тәшкил бејдә оперәтивә груп де “Андреј” сәдә бе шәрти”.\n“Андреј” Судоплатови мәхфи ләғәббе, әј һозыш карде, чәјоән имзош краде 1946-нә сори сентјабри 6-дә әмәлијоти план де “Хорек” кодә номи. Әвышон иҹро карде сентјабри 18-дә Саратовәдә. Шумскишон ләғв карде бә Кијев шә ғатәрәдә.\nСталин марде бәпештә 1953-нә сори бино бин һәбсон – сыфтә Беријәшон һәбс карде, чәјо чәј силоһдошон. 50 кәсику иборәтә групәдә Судоплатов 8-нә нумрәдәбе. Әвышон һәбс карде чәј кәбинетәдә әјнә ружи 1953-нә сори августи 21-дә.\nСудоплатови һукман бә гуллә жәнинбин, әмма әј фикирыш карде жыго гыләј шемон. Гирәм де фатхәши имтино быкош бә парсон ҹәвоб дојку, ејни вахтәдән бә нијони хорәки шодош, бәвәдә ды-се һафтә бәпештә одәм овыкијејдә, бәвәдә һәрби һәким мәҹбур бәбе тыни бывғанды бә һәбсхонә лазарет. Ым чәм бәј омутәшбе чәј устод Сергеј Шпигелгласи – хариҹи кәшфијоти јол, чәј навконә рәис.\n“Дуглас” номи жијәдә һәрәкәт кардә Сергеј Михајлович Шпигелгласи, ыштә нубәдә, фәол иштирокыш кардәбе Сталини террори кампанијәдә, чә ҹумләо, сәвети хысуси хыдмәти органон әмәгдошон дыләдә бә дышмени тәрәф оваштәкәсон ијән оныгардәкәсон ләғв кардә әмәлијотонәдә.\nШпигелглас ко кардејдәбе Фовғәлодә комиссијәдә 1920-нә сорон сыфтәку. ФК әмәгдоши ғысмәдә әв де оперативә групон бешејдәбе бә Русијә Һајми, Ғәрби ијән мәркәзи шәһрон ијән рәјонон, иштирок кардејдәбе әксинғылобә ғыјомон ијән суи-ғәсдон етоснејәдә, бә\nәксинғылобә тәшкилотон мәнсубәтијәдә шәкбәлу быә одәмон бә дим бекардејәдә. 1936-нә сорику әв мыовинбе ССРИ ДКХК хариҹи пәрдиси рәиси. Британијә тарыхнывышт Доналд Рејфилд жыго һисоб кардејдә ки, Шпигелгласи 1937-1938-нә соронәдә кардә “хунинә ијән әнәтәклифә” һәрәкәтон сәбәб бин бә ССРИ де Франсә ијән Исвечрә мыносибәтон бевәҹ бе.\nШпигелглас ејни вахтәдә мышғолбе де ғејри-легалә кәшфијоткорон һозы карде, дәрс дојдәбе кәшфијоти мәктәбәдә. 1938-нә сори позәдә әвышон һәбс карде де “хариҹи кәшфијотон әмәгдошәти ијән Тротски суи-ғәсдәдә иштироки” иттиһоми. 1941-нә сори јанвари 29-дә бә гулләшон жәј әв.\nӘве, Судоплатови окош дој Шпигелгласи вотә чәм, һәкимон бевәҹ зынәшоне әв бә тәјғати, ношоне әв бә нохәшхонә. 1954-нә сори ружон гыләјәдә әј дығғәтыш сәғанде бә гыләј ружномә; бәј хыдмәт кардә тиббә додо пепуштәшбе әв бәштә китоби. Пәтәдә нывыштәшонбе че Беријә ијән чәј силоһдошон бә гуллә жәј һәхәдә. Судоплатов осәмәј ки, чымибәчәтонән нохәш нишо доәнине ыштәни, демијән вахти дыроз кардәнине. Есәнә сәфә тиббә додо пепуштәшбе бәштә китоби гыләј канә номә. Дијәроә авлодә мојнә нывыштејдәбе ки, “пијәмердышон ифшо карде кәлхозәвонон умуми иҹлосәдә, мыһосибон јавә һисс кардејдән ыштәни, ширкәтәдә шәроит һежо жәгонәје, әмма пул вәс ғәдәрәдәј ки, һарси идомә быкәј”. Судоплатов сәрәсәј шифри мәно. Че партијә ХХ ғурултајәдә Хрушови ифшош карде Сталини шәхсијәти пәрәстиш, һыкмышон бекардәбе де Беријә кој әлоғодор һәбс кардәкәсон вејни һәхәдә. Есәнә ружномә ҹилдәдә пәјдо бе че Молотови ијән Кагановичи истефо һәхәдә. Бәвәдә Судоплатов фамәј ки, шәроит быно дәгиш быә.\nХәјли бәпештә әј зынәше ки, информасијә де жәго чәми дој песохтәшебән чәј һәмон тиббә додо де пули бә даст сә жени. Чәј жен – Еммә Кагановә, һәмән Суламиф Кримкор ко кардејдәбе че ДКХК Мәхфи-сијоси ијән хариҹи пәрдисонәдә. Ғејри-легал ҹәсуси ғысмәдә әј чандә кәрә иштирокыш кардәбе хариҹи әмәлијотонәдә.\nДәвардә кәшфијоткор, диверсант, че ДКХК әмәгдош, һәмән ССРИ ДКВ генерал-лејтенант сыфтәку тосә охој кәшәше ыштә һәбси мыддәт Владимири һәбсхонәдә, әјо әв раст омәј бәштә дустон ијән дышменон. Чәјку се камерә бә тонәдә ныштејдәбе Сталини зоә Васили.\nСудоплатов бә озоди беше 1968-нә сори августи 21-дә, ыштә һәбси сәросәр 15 сор бәпештә һәни нохәшин, овыкијә пијәмерди ғәзинә. Чандә сорон дырози әј мыборизәш барде ки, огордыны ыштә покә номи, әмма реабилитасијә бе әнҹәх 1992-нә сори, чәјо 4 сори бәпештә – 1996-нә сори марде.\nСәғбән ки гушон дој! Тосә омә виндемонон!


Q=6	C=2	SS=0	LS=4	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=199	G1=145	G2=76	DLID=az_RU	BODY=04 Декабр 2013\nСијаси абортдан сағ чыханлар\nИддиасы јекәликдә ҹылыз бизләр\nМараглыдыр ки нә үчүн дөврүмүздә мәсәлән Һөте кими даһиләр јетишмир? Өз тимсалымда бу суала ҹаваб ахтарырам. Нә үчүн бир өмүрдүр јазырсан, амма санбаллы бир шеј алынмыр? Ҹаваб әлимдәдир: чүнки сән јазмаг үчүн охујурсан. Чүнки Толстој биринҹи дүнја мүһарибәсиндән кечиб јазыб “Һәрб вә сүлһү”. Сәнин исә гулағынын дибиндәки Гарабағдан јаздыгларын ҝөрдүкләрин дејил, јазмаг үчүн Ҝооҝле-дән өјрәндикләриндир. Һөтеләр онларын тәфәккүрүнү чиркаба булашдыраҹаг һәр нәдән – вәзифә, пул, гадын, бир сөзлә, дүнја матаһындан азад олуб азад сөз дејибләр. Сәнинсә мәнсубијјәтин вар: милли мәнсубијјәт, дини мәнсубијјәт, дүнја малы вә шан-шөһрәтә мәнсублуг. Кимсә, һарадаса дејир ки, “филанкәс бизим адамымыздыр”. Сәнә (ја мәнә) мәнсубијјәт шәкилчиси гошублар, азадлығыны алыблар. Өзүн кими сөзләрин дә көләдир. Өзүмү о гәдәр бөјүк ҝөрүрәм ки, ән ашағы иддиам президентликдир. Аллаһын да ишләринә гарышырам. Аллаһ дүнјаны јарадыб, дүнја һаггында сөз дејир. Мәнсә дүнјаны дағыдыб дүнјадан дүнышырам. Горхмурам сөз вә әмәлимә Аллаһын нә дејәҹәјиндән. Әслиндә исә “мән” сөзү дилинә ҝәлән һәр биримиз Сәддам, Гәддафи кими ҹылызыг. Дүнән аллаһлыг едиб бу ҝүн тәпик алтда ит кими зинҝилдәјәнләрин агибәти бизи дә ҝөзләјир.\nБу Азәрбајҹанда һәр шеј тапылыр\nДејирләр Азәрбајҹанын релјефи дә, иглими дә рәнҝарәнҝдир. (Бүтүн бунлары јаза-јаза охујурам) Азәрбајҹан мүлајим вә субтропик иглим гуршагларынын говушдуғу золагда јерләшир. Ҝүнәш радиасијасы, атмосфер сиркулјасијасы, ҹоғрафи енлик, релјеф, дәниз вә океан ҹәрәјанлары һәрәси бир боја вуруб иглимимизә. Азәрбајҹанын әксәр әразиси субтропик иглим гуршағындадыр. Тәкҹә Бөјүк Гафгаз дағларынын шимал-шәрги мүлајим иглим гуршағына дахилдир. Кеппенә ҝөрә јер үзүндәкиÂ 11 иглим типиндән 8-и биздә вар. Бәзи мәнбәләрдә исә 9 иглим ҝөстәрилир:\n-Гышы мүлајим, јајы гураг, исти кечән јарымсәһра вә гуру чөл иглими\n-Гышы сојуг, јајы гураг, исти кечән јарымсәһра вә гуру чөл иглими\n-Гышы гураг кечән мүлајим-исти иглим\n-Јајы гураг кечән мүлајим-исти иглим\n-Јағынтылары ил боју бәрабәр пајланан мүлајим - исти иглим\n-Јајы гураг кечән сојуг иглим\n-Гышы гураг кечән сојуг иглим\n-Бүтүн фәсилләрдә бол јағынтылы сојуг иглим\n-Дағлыг тундра иглимиÂ\nБәли, аб-һавасына сөз јохдур бу торпағын. Иглими кими инсанлары, инсанларын типләри, характерләри дә чешидлидир. Бу фәрглилик мәдәнијјәтдә, сијасәтдә, һәтта инанҹларда мүшаһидә едилир. Биздә бир партијынын ејни шөбәсиндә ики охшар тапмаг мүшкүл мәсәләдир. Амма әксәријјәтдә белә бир тәсәввүр вар ки, Азәрбајҹан јекнәсәкдир, бомбоздур, марагсыздыр. Бурада гәрибә бир шеј јохдур. Дүнјанын бүтүн рәнҝләри топланмыш бағ-бағчада јува гурмуш сәрчә дә һәр шеји бир рәнҝдә, даһа доғрусу ади ҝөрүр. Бу јанлыш тәсәввүрү јарадан адәт, вәрдиш, һәр ҝүн ҝөзүнү ачанда ејни шеји ҝөрмәкдир. Амма бу адәт һеч нәји дәјишмир. Азәрбајҹан колоритлидир. Азәрбајҹанын тәбиәтини, ҹәмијјәтини, сијаси кимлијини таныјан адамы һеч бир хәбәр тәәҹҹүбләндирмир.Â\nАзәрбајҹанда ара-сыра әксәријјәти шока салан бир хәбәрә үч-беш нәфәрин додағы гачыр. Мәтбуатда хәбәр јајылыр ки, филан өлкәнин башчысы адам әти јејирмиш. Дејирик паһ атоннан! Амма арамызда хәлвәти ҝүлән дә вар. Хәбәр јајылыр ки, филан өлкәдә бири дағын башында һовуз, дәнизин алтда гала дүзәлдиб. Дејирик паһ атоннан! Јенә дә кимсә хәлвәти гымышыр. Ахыр хәбәрләрдән бири бу олду ки, Русијада абортдан сонра ушаг сағ галыб. 940 грамлыг балаҹа варлыг һәлә үч ај да анасынын бәтниндә галмалы имиш. Амма 14-ҹү һәфтәдә 25 јашлы гадын һамиләлији позмаг үчүн Чин дәрманлары гәбул етмәјә башлајыб. Ушағын бәтндә тәрпәнмәси белә ону бу гәрарындан дашындырмајыб. Беләҹә 25-ҹи һәфтәдә дөл дүшүб. Мараглы бурасыдыр ки, дөл сағ имиш! Бундан марагласы нәдир? Биндан мараглысы арамызда бу хәбәрә дә ҝүләнләрин олмасыдыр. Ҝөр Бакыда нә баш вериб. Гејсәријјә әмәлијјаты илә абортдан сонра мәлум олуб ки, дөл сағдыр! Әлбәттә ки биздә белә хәбәрләри дәрһал тәкзиб едирләр. Ҝуја тәкҹә иглимимиз чешидлидир, ҹәмијјәтимизсә буз кими сојуг вә өлүдүр. Шамама Әләсҝәрова адына Клиники Доғум Евинин реанимасија шөбәсинин мүдири Гәһрәман Кәнҝәрли дәрһал хәбәри тәкзиб едиб. Кәнҝәрли билдириб: "Мәтбуатда вә телевизија каналларында дејирләр ки, ҹәрраһијјә әмәлијјатынын нәтиҹәсиндә дөл чыхарылыб, өлү сајылан ушаг дәфн едилмәси үчүн валидејнә верилиб, сонра исә дөл һәрәкәт едиб. Гадын ушағын һәрәкәт етдијини ҝөрүб вә үрәји ҝедиб. Бу гадын әҝәр әмәлијјат олунубса, о ја әмәлијјатханада, ја да реанимасија шөбәсиндә олмалыдыр. О бу һадисәни неҹә ҝөрә биләр? Билдирирләр ки, аборт олунан 6 ајлыг ушағын јашамаг шансы вар имиш. Бу ифадәнин өзү чох абсурддур. Гејсәријјә кәсији нә демәкдир, аборт нә демәкдир? Ахы бунлар фәрглидир. 6 ајлыг һамилә гадынларда гејсәр кәсији әмәлијјаты һамилә гадынын һәјатына тәһлүкә јарадан һәр һансы хәстәлик оларса, апарыла биләр. Бизим хәстәханада белә бир һадисә олмајыб".\nКәнкәрлиләр нә демәлидирләр?! Биздә бир чох пост саһибләринин иши ҝүнүн ҝүнорта чағы баш верән һадисәләри инкар етмәкдир.Â\nБәли, аборт сајына ҝөрә Азәрбајҹанын дүнјада јери вар. Тәки абортлар тәкҹә гадын үзәриндә апарылајды. Бу өлкәдә СИЈАСӘТ АНА адлы бириси пејда олуб. Ата-анадан безән ким варса гачыр онун гуҹағына. Бу ананын о бириләрдән фәрги будур ки, гуҹағы илә бәтни бирдир. Алыр гуҹағына, сәнә бир сүд ичирир ки, вүҹудундакы бүтүн паклыглар, үлвиликләр, мүгәддәсликләр әријиб дөнүр иддиаја. Игтидардан башга кимсәни 9 ај гуҹағында сахламыр. Үч ај-беш ај кечди ҝөндәрир аборта, сијаси аборта. Инди өлкәнин сијаси ешалонунда тәпик дөјәнләрин чоху сијаси абортдан кечәнләрдир. Танымаг истәјирсиниз? Бир хүсусијјәтлә таныја биләрсиниз: онлар нә игтидардыр, нә дә мүхалифәт. Бәли, мүхалифәтчилик иддиалары вар. Амма иддиа иддиадыр, һәгигәт һәгигәт.\nФазил Мустафа кимдир?\nФазил Мустафа (Гәзәнфәроғлу) 1965-ҹи илдә Нахчыванда доғулуб. Университетин һүгуг факүлтәсини битириб. Мүхтәлиф дөврләрдә АХҸ сәдринин мүшавири, сәдрин мүавини олуб.\n1992-1993-ҹү илләрдә Елчибәј һөкумәтиндә Президент Апараты дөвләт-һүгуг шөбәсинин мүдири вәзифәсиндә ишләјиб. 1995-1998-ҹи илләрдә Түркијәдә Ә.Елчибәјин өзәл тәмсилчиси олуб. 2003-ҹү Бөјүк Гурулуш Партијасыны тәсис едиб. 2005-ҹи илдә Азәрбајҹан Республикасы Милли Мәҹлисинин депутаты сечилиб. Рәнҝарәнҝлијә, дәјишкәнлијә мејли адындан да ҝөрүнүр. Фазил Мустафа онун үчүнҹү адыдыр. Биринҹи ады Фазил Мустафајев, икинҹи ады Фазил Гәзәнфәроғлудур.Â\nИгтидардадырмы? Заһирән јох. Мүхалифәтдәдирми? Заһирән вә батинән хејр! Әгидәси нәдир? Һамы нурчу сајыр, өзү исә јох.\nБашлајаг Елчибәјлә мүштәрәк нөгтәләриндән. "Американын Сәси" радиосуна Елчибәјин Иранда јашајан азәрбајҹанлыларла бағлы идејаларындан данышыб:\n“О, һамыја һарада јашамасындан, һансы сијаси, иҹтимаи вә мәдәни амаллара хидмәт етмәсиндән асылы олмајараг, Азәрбајҹан халгынын дәјәрли дашыјыҹысы кими һөрмәт едирди. Әбүлфәз Елчибәј Азәрбајҹан халгынын ваһид әлифбасынын олмасыны, һарада јашамасындан асылы олмајараг ваһид тарих, әдәбијјат, Азәрбајҹан дили дәрслијиндән истифадә етмәсини истәјирди… Ҝүнеј Азәрбајҹан мәсәләси онун дүшүнҹәсиндә, анламында, сијаси курсунда өнәмли јер тутурду. Бу мәсәләни мүстәгил Азәрбајҹанын ҝәләҹәк сијаси приоритетләринин әсасы кими ҝөрдүјүндән, бәзән сијаси лидер кими дејил, өзүнү бу мәсәләнин тәблиғатчысы кими тәгдим едирди. Бу, бәзән дөвләтләрарасы мүнасибәтләрә зәрбә вурса да, Ҝүнеј Азәрбајҹандакы инсанларын һүгугларынын бир президент тәрәфиндән мүдафиә олундуғуну ҝөз габағына тутараг биләрәкдән буну дүнјанын диггәтинә чатдырырды. О проблемә сырф инсан һаглары контекстиндән јанашырды. Әбүлфәз бәј билдирирди ки, Иранда азәрбајҹанлылар чохлуг тәшкил етсә дә, онларын дили, тәһсили вә мәдәнијјәти инкишаф етдирилмир. Онларын өз дилиндә мәктәбләри, китаблары, медиа васитәләри јохдур… Әбүлфәз бәј дејирди ки, Азәрбајҹан халгынын Иранда јашајан чохмилјонлу һиссәси һәлә мүгәддәратыны тәјин етмәјиб. Чүнки орада референдум кечирилмәсинә имкан верилмир. Амма бир милләт мүгәддәратыны бир дәфә тәјин едә биләр. Иранда јашајан азәрбајҹанлылар да Азәрбајҹан халгынын бир һиссәси кими өз мүгәддәратына сәс вермәлидир”.\nСијасәтә Азадлыг шүарлары илә ҝәлмиш Елчибәј вә онун Фазил Мустафа зүмрәсиндән олан ардыҹыллары курсу тез дәјишдиләр. О гәдәр тез ки, торпаглар ишғал алтда галды, инсанлар әсарәтдә. Елчибәјин бөјүк үрәјиндә Һејдәр Әлијевә дә јер тапылды вә һакимијјәти синидә тәгдим етди. Фазил Мустафанын азадлыг һәрәкатындан Түркијәјә дөнән јолу боша чыхмады.Â\nФазил Мустафа “гајнар хәттдә”: “Бирлик.аз сајтында әлејһимә ҝедән јазыларын күләјинин һансы өлкәдән әсдијини сөјләмәјимә лүзум јох. Олсун! Бизим мүбаризәмиз Азәрбајҹанын сағлам ҝәләҹәји үчүндүр вә бу јол дахилдә дә, хариҹдә дә хејли инсанлары раһатсыз едәҹәкдир.\nФБ-дә јазылан статусларымда мән чох заман сијаси кимлијимә дә хәләл ҝәтирә биләҹәк фикирләри ифадә етмәкдән чәкинмирәм, чүнки әввәл-ахыр бу јүкү кимләрсә өз үзәринә ҝөтүрмәлидир. Бир шејлә разыјам ки, һәгигәтән дә мән бу халгын тарихи көкләриндәки јанлышлыгларын јени нәсил үчүн дүзәлдилмәси үчүн чалышырам вә бу көкүн гурдлардан, тахтабитиләрдән тәмизләнмәси үчүн сәј ҝөстәрирәм. Бу өлкәдә сијаси һакимијјәтин иҹазәси илә дә олса, бизнес мараглары илә үст-үстә дүшсә дә, кимлијиндән асылы олмајараг бур рус, бир јәһуди, өзүнү шиә, нурчу, талибан, сәләфи адландыран кимсә, католик, православ олсун, алман, амеркан олсун - ким Азәрбајҹан өвлады үчүн модерн вә сәвијјәли тәһсил верән бир мәктәб ачырса, онун әлләриндән өпүрәм. Кимләр ки, ҹәһаләт, наданлыг јајан мәктәбләри һимајә едирләрсә, онлара гаршы да барышмаз мүнасибәтим вар…\nМәктәб ачмаға имканын јохдурса, ачанлары тәһгир етмә! Халгын адындан данышанлара да бир диггәт јетирин. Киминсә идеолоҝијасындан, тарихә бахышындан, тәригәтиндән, мәзһәбиндән мәнә нә? Өз Вәтәнимин тарихинә дә, бу ҝүнүнә дә, ҝәләҹәјинә дә өз бахышларым вар вә халгымын фајдасына олан һәр шеји әсасландырараг ифадә етмәкдән чәкинмирәм. Бу өлкәдә модерн мәктәб ачанлары, өвладларымыза сәвијјәли тәһсил верәнләри тәһгир едәнләри даһа сәрт ифадәләрлә танытмаг лазым. Бизләр өз халгымызын ҝәләҹәји үчүн бу гараҝүруһун һүҹумлары гаршысында сусгун мөвге сәрҝиләмәмәлијик. Олан-галан беш-он мәктәбләри дә бағлатмагла ҹәмијјәтимизи даһа да ҝериләрә атмаг истәјирләр…\nАзәрбајҹанда бир мәктәб белә ачмајан шәрәфсизләр һеч олмаса нурчунун мәктәб ачдығыны ҝөрүб утанмалыдыр. Мәсәлән, әҝәр 10 мәктәб ачсам, мәндән хошбәхт инсан ола билмәз. Инди бунлар јүзләрлә мәктәб ачан адамлары тәһгир објектинә чевирирләр, амма өзләри бир мәктәб дә ачмајан шәрәфсизләрдир. Елә она ҝөрә дә бу мәсәләләрдә ҝүзәштә ҝетмәк олмаз…\nБири вар гануни никаһдан доғуланлар, бири дә вар сиғә јолу илә дүнјаја ҝөз ачанлар – бунлар чох фәргли шејләрди. Јәни никаһдан доғуланлар, үмумијјәтлә, Илаһи бир инсан мүнасибәтинин тәнзимләнмәсини һәјата кечирирләр. Амма сиғәдән доғуланлар мүвәггәти никаһдан доғуланлар сајылыр, онларчүн доғулма мејары кими, гијмәтләндирмә мејары да ејни формада олур...”\nҺөрмәтли Һаҹы Илгар, ҝеҹ дејил?\nДини фәаллар арасында мүбаһисә мөвзуларындан бири дә бу олуб ки, дин, Ислам, Әһли-Бејт мәктәбинә гаршы чыханлара ҹаваб верилмәлидир ја јох? Бир груп мөвге ортаја гујуб ки, биз бу типләрә ҹаваб вермәклә онлары мәшһурлашдырырыг вә беләләрини сүкутла өлдүрмәк лазымдыр. Әзизим Һаҹы Илгар Ибраһимоғлу да белә дүшүнәнләрдән олуб. Ағалар Мәммәдов, Рафиг Тағы кимиләринин сөјүшләрини сүкутла гаршылајыблар, бу тактиканы даһа мүнасиб сајыблар. Амма башга вә даһа бөјүк бир груп сөјүшчүл мүхалифләрә ҹаваб верилмәсини истәјиб. Һәгир бәндәнин дә мөвгеји бу олуб ки, мүсәлман, Әһли-Бејт (ә) мәктәбинә бағлы, әһалисинин бөјүк әксәријјәти мүсәлман вә шиә олан Азәрбајҹанда дин, Ислам вә Әһли-Бејтә гаршы бүтүн һәгарәтләрә дәрһал ҹаваб вермәк, Азәрбајҹана 9-ҹу иглими ҝәтирмәк истәјәнләрин ипини гырмаг лазымдыр.Â\nБәли, Һаҹы Илгар Фазил Мустафаја ҹаваб верди: “Ҹәнаб Фазил Гәзәнфәроғлу! 2003-ҹү ил иди. Бајыл түрмәсиндә “Өлүм корпусу”нда идик. “Јени Мүсават” гәзетиндә Сизин мәһбуслара дәстәк јазыларыныз чап олунурду. Бир мүддәт сонра бәлли трансформасијаја уғрадыныз. Сонра Сизи әсасән Шаһ Исмајыла вә Әһли-бејт (ә) мәктәбинә јерли-јерсиз һуҹумларла хатырлајырам. Бу ил дә әнәнәнизә ујғун АШУРАја гаршы тәәссүблә долу јанашманызы ортаја гојдунуз. Буна реаксија вермәји зәрури билдим. Вә фаҹебоок-да 201 ишарәлик статусла кифајәтләндим.\nСтатуса нәзәр салаг: “Елшад Миринин вә Фазил Мустафанын АШУРАја гаршы тутдуглары гәрәзли вә әмәви руһлу јанашмаларыны шиддәтлә гынајырам. Буну милли-мәнәви дәјәрләримизә, Ислам вәһдәтинә вә гардашлыға гаршы тәзаһүр едилән бир һал кими дәјәрләндирирәм… Бурада гејд етмәји лазым билирәм ки, Ҹәфәри мүсәлманлары (өлкәмизин әксәријјәтини тәшкил едән вәтәндашлар) Ашура мүнасибәтилә әзадарлыг сахламағы Ислам мәдәнијјәтинин тәркиб һиссәси билирләр. Бу, Гурани-Кәримин Әһли-бејтлә (ә) бағлы ајәләриндән, үстәлик Мәсум Имамларын (ә) һәр биринин Ашура мүнасибәтилә бағлы әзадарлыг кечирдикләриндән гајнагланыр. Сиз Әһли-бејт (ә) мәктәбинин ардыҹылы кими давранмаја биләрсиниз, амма бу мәктәбин Ашураны јашатмаг мәдәнијјәтини ашағылаја билмәзсиниз – о ҹүмләдән, “баш јармаг, өзүнә зијан вермәк” кими һипертрофик јанашмаларла пәрдәләндирмәклә белә. Јәни, мүсаһибәнизин руһу анти-Ашура олдуғу һалда, садәҹә, мүбалиғәләр силсиләси илә анлајышлары әвәзләмәк ҹәһдләри етдијиниз ҝөз өнүндәдир. Амма, сон јазынызда буну инкар етмәјә сәј ҝөстәрмәнизи мүсбәт һал кими дәјәрләндирирәм. Һәмд олсун Аллаһа…”\nБирликдән ҹаваб ҝәлди Фазил Мустафаја:\n“Тәҹрүбәли сијасәтчи биләрәкдән вә ја билмәјәрәкдән Азәрбајҹанда мәзһәб ҝәрҝинлијини көрүкләјәнләрин аләтинә чеврилир… Депутат Фазил Мустафа нәһајәт ки, олдуғу кими ҝөрүндү. Сон дөврләрдә Сәфәвиләр Империјасынын гуруҹусу Шаһ Исмајыла, Азәрбајҹанда әһалинин бөјүк бир гисминин мәнсуб олдуғу шиәлијә гаршы һүҹумлары илә сых-сых ҝүндәмә ҝәлән депутат, нәһајәт, нифрәтини бүрузә вериб. Өзү дә гәдәриндән, дәрәҹәсиндән артыг формада, һәм дә гәзәбли вә һиккәли. О гәдәр һиккәли ки, бүтөв бир инанҹ дашыјыҹыларыны тәһгир едәҹәк гәдәр…\nФ.Мустафа һәр нә гәдәр тәригәтчи олмадығыны, нурчуларла узагдан-јахындан әлагәсинин олмадығыны вурғуласа да, ачыг шәкилдә нурчулуғу мүдафиә едир. Икинҹи тәрәфдән, әҝәр дедији кими ону иттиһам едәнләр һагсыздыларса вә Ф.Мустафанын нурчулугла әлагәси јох идисә, о заман депутатын бу гәдәр нараһат олмасына ҝәрәк јох иди. Узун илләрин тәҹрүбәли сијаси хадими, АХҸ-нин лидер командасында јер алан, јүксәк дөвләт вәзифәси тутмуш партија лидери кими бу ҹүр тәнгидләрә дә кәскин реаксија вермәјә биләрди. Һәр кәсә ајдындыр ки, сијасәтчиләрә бу ҹүр һүҹумлар ади һалдыр.\nАнҹаг ҝөрүндүјү кими, Ф.Мустафа нәинки бир сијасәтчи кими она јөнәлик тәнгид вә өзүнүн иддиа еләдији кими тәһгирләри даһа биабырчы шәкилдә ҹавабландырыр. Үстәлик, тәһгирләрлә јанашы, өзүнү тәмизә чыхармаға, һәтта иттиһам олундуғу ҹәрәјаны да мүдафиә етмәјә чалышыр. Бу исә онун нараһат олмасынын, неҹә дејәрләр иттиһамын һәдәфә дәјмәсинин, нурчу олмаса да, тәригәтчи, мәзһәбчи олмасы вә бу истигамәтдә зәиф нөгтәсинин олдуғуну сүбут едир…\nДепутатын Азәрбајҹанда шиәлијә гаршы ачыг тәблиғаты, ејни заманда Азәрбајҹан тарихиндә мүһүм јер тутан Сәфәвиләр дөвләтини, онун баниси Шаһ Исмајыл Хәтаини һәдәфә алан мөвгејинә ҝөрә, она гаршы нурчу вә ја сәләфи дејилмәсини дә нормал гаршыламалыдыр. Чүнки сон илләрдә Азәрбајҹанда әһалинин бөјүк әксәријјәтинин инанҹы олан шиә мәзһәбинә, онун гәбул олунмуш гајдаларына вә конкрет олараг Сәфәви дөвләтинә гаршы ачыг шәкилдә тәблиғат апаранлар сәләфиләр, нурчулар, ејни заманда атеистләрдир. Ф.Мустафа биринҹи вә үчүнҹүјә ујғун олмадығы үчүн һәр кәсин ағлына мәһз нурчулуг еһтималы ҝәлир. Лакин сон һадисә депутатын бу ҹәрәјана, јумшаг дејилсә, симпатијасынын олдуғуну ачыг шәкилдә ортаја гојду…”\nАнар Хәјали ҹаваб верди Фазил Мустафаја:\n“Фазил Мустафа “кимиләрин” әсл “Мустафасы” јахуд Ашураја Тејмијјә јахлашымы. Сон бир нечә ҝүндүр истәр сосиал шәбәкәләрдә, истәрсәдә ајры-ајры хәбәр сајтларында Ашура мәрасимләри вә белә марасимләрдә ҝуја баш јарылыб, ган токүлмәси илә бағлы чәкишмәләр ҝедир.\nҺамы бир- ики нәфәрин ортаја атдығы мәнасыз вә әсассыз иддалар үзәриндән виртуал аренада бир-биринин әлиндән белә демәк мүмкундүрсә “зәнҹир ҹејнәјир”. Өлкәнин виртуал аренасыны изләјән ким варса, һамысына бәллидир ки, бу мәнасыз дартышмада илк олараг “фитили” атәшләјән милләт вәкили вә партија сәдри үнваныны дашыјан Фазил Мусатафа олду. Неҹә ки, бир нечә ај әввәл тарихдәки бәлкә дә јеҝанә гүрур гајнағымыз сајыла биләҹәк, Шаһ Исмајыл Хәтаи һаггында сәтир алты ҝөздәнсалма нијјәти дашыјан мәлум ачыгламалар вермәси вә бу мөвзунун јенә дә ҹәмијјәт арасында арзуолунмаз формада мүзакирәјә чыхарылмасына рәваҹ верән дә мәһз һәмин шәхс иди.\nҜөрәсән нәдир Фазил бәји буна мәҹбур едән сәбәб вә она гаршы бу ҹүр агрессив ҹаваб верилмә ҹәһдләри: Бунун инҹәләмәк үчүн һеч шүбһәсиз оланлары бир неҹә призмадан изаһ етмәк ваҹибдир.\n1. Артыг һамыја мәлумдур ки, әһалисинин мүтәг әксәријјәтини шиә мәһзәбли мүсәлманларын тәшкил едән өлкәләрдә Ашура мәрасимләриндә әзадарлыг мәрасимләри илләрдир “баш јарма” вә “зәнҹир вурума” ритуаллары олмадан һәјата кечирилир. Һәтта, Иран Ислам Республикасында Ашура мәрасимләриндә шәбиһ чыхарма мәрасимләри дини рәһбәрләрини гәрарыјла ҹохдан гадаған олунуб вә бу гадағанын сәбәбләрини елм әһли олан диндарлар тәрәфиндән сырави әһли-бејт ашигләринә илләрдир изаһ едилир. Һәмчинин өлкәмиздә дә Мәһәррәм ајынын илк онҝүнлују мәҹидләримиздә руһани идарәмизин јенә илләр өнҹә тәшәббүсү сајәсиндә күтләви ганвермә аксијаларынын кечирилмәси буна әјани мисалдыр. Ола биләр һардаса кичик бир мәнтәгәдә ја да Һиндистанын “исмаили”ләр јашајан һансыса әјаләтиндә инсанлар билинҹсизликдән бу ритуалы һәјата кечирир вә шәкилләрини дә сосиал шәбәкәләрдә јајынлајырларса, бу Фазил Мусатафа кимиләрә әсас вермир ки, онлары әлиндә бајраг едәрәк шиә аләминдә Ашура мәрасимләринин кечирилмәсинә икраһ һисси илә јанашмаларыны бу јолла маскаласынлар.\n2. Фазил Мустафа “кимиләри” гынајанлары гыҹыгландыран мүстәсна бир сәбәб вар ки, бу сәбәбә ҝөрә онун ачыгламаларына әсла бәраәт газандырмаг олмур. Нәдир бу сәбәб: Һамија мәлумдур ки, Фазил Мустафа дәфәләрлә ислам дининин Һәнәфи мәһзәбинә (өз дејишијлә Һәнәфи һүгүг мәктәбинин ардыҹылы) мәнсублуғу һаггында мәлумат вериб. Бурадан да белә анламаг олар ки, о мәһзәб олараг сүнни мүсәлман сајылыр. Елә исә сүннү мәһзәбинин дашыјыҹысы олараг, өз ачыгламаларыјла шиә мәһзәбинә мәнсуб әһалимизин әнәнәси һалына ҝәлмыш бир мәрасими (истәр һагглы олсун истәр һаггсыз) неҹә мүһакимә етмә һүгугуну өзүндә ҝөрүр? Мәҝәр она демәзләр ки, ја..... бир милләт вәкили кими өлкәдә сивил-толерант бир мүһитин олдуғундан ағыз долусу илә данышдығын һалда бу етдијин әмәлин һарасы “дини дөзүмлүлүјә” јарашар? Әҝәр, бир мүсәлман ким бәндәниз вә ја башга бириси Јәһудиләрин “шаббат” јахуд “пасха” мәрасимләриндә мајасыз чөрәк биширмә ритуалыны мәтуабата ачыглама вериб, һеч бир “ағыла мәнтигә сығмыр” дејә ашағыламаға ҹалышарса, буна верилән реаксија толерант олдуғуну иддиа едән бир ҹәмијјәтдә неҹә олмалыдыр. Дүзү, бу тендесија буҝүнә гәдәр сосиал медиада апарылан һеч бир дискуссијада сәсләндирилмәди. Бир нәфәрдә олсун чыхыб демәди ки; “ај Фазил гардаш сән сүнни олдуғун һалда, мәним ашура мәрасиминдә нә едәҹәјимдән сәнә нә вар вә һансы һаггла буну мүзакирә мөвзусуна чевирирсән?\n3. Инди дә ҝәләк Кәрбала фаҹиәсинин әзадарлыг мәрасимләринә: Бу мәрасимләр илләрдир һәм сүнни һәм дә шиә мүсәлманлар тәрәфиндән артыг инанҹ системиндән фәргли олараг һәм метнал дәјәрләр мәҹмүәси һалына ҝәлиб. Бәлә ки, бир милләтин шадлыг мәрасимләри олдуғу кими матәм мәрасимләри дә олур. Шадлыг мәрасимләримиздә охунан маһны вә ојнанан рәгсләр нөвүнә ҝөрә гәһраманлыг јаддашымыздан ҝәлдији кими, јас мәрасимләримиздә дә сөјләнән ағылар, охунан мәрсијәләр мәһз Имам Һүсејнин мүсибәтиндән ҝәлир. Буну ҝөрә дә гәтијјәтлә дејә биләрик ки, Кәрбала мүсибәти наминә кечирилән шәбиһ вә әзадарлыг мәрасимләри әсрләрдир матәм фолклјорумузун бир һиссәсидир. Фазил Мустафа мүсаһибәсиндә бу мәрасимләрә сырф етигади вә инанҹ контексиндән јанашараг, ону “сәләфисајағы” иттиһам етмәјә чалышыр, бу әлбәттә чох гүсурлу вә гүсурлу олдуғу гәдәрдә алчалтмаг нијјәти ҝүдән бир јанашмадыр. Бу ҹүр јанашма һәтта онун ардыҹылы олдуғуну иддиа етдији Һәнәфи мәзһәбинин гуруҹусу Имам-азам Әбу Һәнифәнин јанашмасына белә тәрс дүшмәкдәдир. О Әбу Һәнифәнин ки, илләрлә Имам Ҹафәри-Садигдин шаҝирди олмуш, Кәрбала мүсибәтинин әсл фәлсәфәсини устадындан әхз етмишдир. Мәһз бунун үчүн дә Әбу Һәнифәнин өзу белә әһли-бејт тәрәфтары олмуш вә һәтта буна ҝөрә дөврүнүн Аббаси хәлифәсинин гәзәбинә туш ҝәләрәк, һәбс олунмуш елә зинданда да вәфат етмышдир. Әбу Һәнифә белә Кәрбала мәрасимини Гуран вә етигади зәминдә јорумлајыб иштирак едәнләри Фазил Мустафанын дејими илә “ҝеризәкалы јахлашымда” сучламајыб. Бу ҹәһәтдән, Фазил Мустафанын јахлашымы Ибн Тејмијјәнин јахылшымына бирә-бир охшајыр.”\nАзәрбајҹанда дини мәнсубијјәт приоритет дејил. Дини һәјат тәрзи јашамајан мүсәлманлар һәтта никаһда шәриәт мәсәләләринә диггәтли ҝөрүнмүр. Сон заманлар мүсәлман ханымларын әҹнәбијә әрә ҝетмәси һәм дә ҹәмијјәтин бу мәсәләјә биҝанәләшдијини ҝөстәрир. Бәзән Ислам да мөвзуја белә јанашыр, амма фәргли аспектдән. Али-Имран сурәсинин 113-ҹү ајәсиндә бујурулур: “Онларын һамысы ејни дејил. Китаб әһли ичәрисиндә дүзҝүн (сабитгәдәм) бир ҹамаат вардыр ки, онлар ҝеҹә вахтлары сәҹдә едәрәк Аллаһын ајәләрини охујурлар.” Гуран китаб әһли олмағы вә ибадәти хүсуси вурғулајыр.Â\nБиз шиәләр нурчулуға вә онларын мәктәбләринә нә үчүн мәнфи мүнасибәтдәјик? Нурчулуг Азәрбајҹана мәһз Фазил Мустафа чеврәсинин (Елчибәј башда олмагла) һимајәси илә јол тапыб. Нурчулуг гырмызы хәтләри ајаг алтына алыб вә шиә ҹамеәсини дөндәрмәк миссијасыны үзәринә ҝөтүрүб. Әҝәр нурчулар Азәрбајҹанда јалныз сүннә әһлинин компакт јашадығы әразиләрдә ишләсәјдиләр, онларын ҝәлишинә гаршы олмаздыг. Јәни нурчулуг тактики бахымдан вәһабиликлә ејни нүфуз јолуну сечиб: шиә ҹамеәсини сүнниләшдирмәк! Икинҹи мәсәлә нурчу мәктәбәләридир. Јени ејни јанашма: шиә аиләләриндән олан ушаглара сүннә әһлинә мәхсус гајдада намаз гылдырылыр. Бунлар әхлагидирми? Бу аддымлар неҹә нормал гаршылансын? Шиә мәзһәбли ҹәнуб бөлҝәсиндә нурчу нә итириб?! Фазил Мустафа шәкк едирми ки, елми тәһсил програмларынын ҹазибәли тәдриси бир пәрдәдир вә бу пәрдә архасында нурчулуғун јајылмасы ҝизләниб?!Â\nҸәнаб Мустафа! Сизи дин адамы јох, сијаси аборт јашамыш бири ҝөрүрәм. Әлбәттә Азәрбајҹанда сизи раһатҹа сијасәтчи адландырмаг олар. Амма әсил сијасәтчи ја игтидардыр, ја мүхалифәт. Галанлары сијаси абортдан сағ чыхмыш дөлдән башга бир шеј дејил. Олсун ки сизи тәнгид едәндә етикет ҝөзләнилмәјиб. Амма әхлаглы инсанлар тәһгирә тәһгирлә ҹаваб вермир. Сизин сиғәдән доғуланлар ифадәниз Жириновски, Һафиз Һаҹыјев, Фазил Ағамалы, Сәјавуш Новрузов әхлагыдыр. Етираф едим ки, таныдығым нурчулар бу әхлаг вә ја әхлагсызлыгдан узагдыр. Сиз өз мүнасибәтиниз вә тәнгидләрә реаксијаларынызла сүбут етдиниз ки, дин јох, аборт сијасәт адамысыныз. Каш нурчу олајдыныз. Аллаһы гәлбән нурчулугда ҝөрәнлә, әхлаглы инсанларла, гырмызы хәтти ҝөсләјәнләрлә проблемимиз јохдур. Сизсә өз сијаси ҝедишатыныза нурчулуғу да гурбан вердиниз. Бир заман Азәрбајҹанда белә фикир варды ки, нурчулар етикет ҝөзләјир. Сиз бу тәсәввүрү алт-үст етдиниз. Нә дин, нә сијасәт, нә ел адамысыныз. Сиз Азәрбајҹанын минләрлә Һафиз Һаҹыјевиндән бирисиниз. Садәҹә данышанда сәс тонунуза нәзарәт етмәјә чалышырсыныз. Амма бу да мүвәггәтидир. Тезликлә сизин кимәсә стәкан атаҹағынызы, кимәсә сөјүш сөјәҹәјинизи ҝөрәҹәјик. Әслиндә бу чиркин аддымлары атдыныз, галды ефирә чыхмасы.\n6154 дәфә бахылыб


Q=6	C=4	SS=2	LS=0	PS=0	DC=2	LC=0	SD=0	BS=3	G0=155	G1=130	G2=44	DLID=az_RU	BODY=Иманы мөһкәмләндирмәк үчүн јахшы сөз сөјлә (Ефеслиләрә 4:29) | Аллаһын мәһәббәти\nИманы мөһкәмләндирмәк үчүн јахшы сөз сөјлә\n«Гој дилиниздән һеч бир пис сөз чыхмасын, анҹаг... иманы мөһкәмләндирмәк үчүн јахшы сөз сөјләјин» (ЕФЕСЛИЛӘРӘ 4:29).\n1—3. а) Јеһова инсана һансы бәхшиши вериб вә бәзән ондан неҹә истифадә едилир? б) Аллаһын мәһәббәтини итирмәмәк үчүн нитг бәхшишиндән неҹә истифадә етмәк лазымдыр?\nТӘСӘВВҮР ЕТ КИ, чох истәдијин бир адама һәдијјә вермисән. О, һәдијјәдән пис истифадә етсәјди, сән буна неҹә бахардын? Туталым, сән она машын бағышламысан вә бир дә хәбәр тутурсан ки, о, машыны неҹә ҝәлди сүрүр, башгаларына хәсарәт јетирир. Мәҝәр буна ҝөрә мәјус олмаздын?\n2 Нитг габилијјәти «һәр бир ҝөзәл пај вә һәр бир камил немәт» верән Јеһова Аллаһын бизә һәдијјәсидир (Јагуб 1:17). Инсаны һејвандан фәргләндирән бу һәдијјәнин сајәсиндә биз һәм фикирләримизи, һәм дә һиссләримизи ифадә едә билирик. Тәәссүф ки, бәзән нитг бәхшиши дә пис мәгсәдлә ишләдилир. Дилдән дүзҝүн истифадә едилмәјәндә, башгаларына гәлб јарасы вуруланда Јеһова бәрк кәдәрләнир.\n3 Аллаһын мәһәббәтини итирмәмәк үчүн нитг бәхшишини Онун истәдији кими ишләтмәлијик. Мүгәддәс Китабда Јеһованын һансы данышығы хошладығы ајдын шәкилдә билдирилир. «Гој дилиниздән һеч бир пис сөз чыхмасын, анҹаг зәрурәтә ҝөрә иманы мөһкәмләндирмәк үчүн јахшы сөз сөјләјин ки, сизи динләјәнләрә фајда ҝәтирсин» (Ефеслиләрә 4:29). Ҝәл ашағыдакы суаллары арашдыраг: данышығымыза нә үчүн фикир вермәлијик? Аллаһ һансы данышығы бәјәнмир? «Иманы мөһкәмләндирмәк үчүн јахшы сөз»ләри неҹә сөјләмәк олар?\nДАНЫШЫҒЫМЫЗА НӘ ҮЧҮН ФИКИР ВЕРМӘЛИЈИК?\n4, 5. Мүгәддәс Китаб мәсәлләриндә сөзүн ҝүҹлү тәсири неҹә тәсвир олунур?\n4 Биринҹи сәбәб: сөзләр чох ҝүҹлү тәсирә маликдир. Мәсәлләр 15:4 ајәсиндә дејилир: «Сакит дил һәјат ағаҹыдыр, әјри сөзләр үрәк јаралар» *. Су ағаҹы ҹанландырдығы кими, гәлби овундуран «сакит дил» дә ону динләјәнләрә тәравәт ҝәтирир. «Әјри сөзләр» исә гәлби сындырыр. Доғрудан да, сөз һәм сағалда, һәм дә јаралаја биләр (Мәсәлләр 18:21).\n5 Сөзүн гүввәси диҝәр бир мәсәлдә белә тәсвир олунур: «Дүшүнмәдән дејилән сөз гылынҹ зәрбәсинә бәнзәр» (Мәсәлләр 12:18). Тәләм-тәләсик, дүшүнүлмәдән сөјләнилмиш сөз үрәји јараламаға, мүнасибәтләри корламаға гадирдир. Јәгин сәнин дә башына ҝәлиб: дүшүнмәдән дејилән сөз үрәјини хәнҹәр кими кәсиб. Бу мәсәлин икинҹи һиссәсиндә дејилир: «Һикмәтли инсанын дили исә мәлһәмдир». Илаһи һикмәт тәзаһүр етдирән инсанын дилиндән чыхан өлчүлүб-бичилмиш сөзләр јаралы үрәјә мәлһәм вурур, корланмыш мүнасибәтләри бәрпа едир. Хош сөзләрин шәфавериҹи гүввәсини өз үзәриндә јәгин ки, сән дә һисс етмисән. (Мәсәлләр 16:24 ајәсини оху.) Бәли, сөз ҝүҹлү тәсирә маликдир. Буна ҝөрә дә биз истәјирик ки, сөзләримиз инсанлары сағалтсын, һеч вахт јараламасын.\nСакит дил инсаны тәравәтләндирир\n6. Нә үчүн дили ҹиловламаг әсил мүбаризәдир?\n6 Биз нә гәдәр чалышсаг да, дилимизи там ҹиловлаја билмәјәҹәјик. Бурадан икинҹи сәбәб доғур: ҝүнаһ вә гејри-камиллик бизи дилимиздән пис истифадә етмәјә сөвг едир. Сөз үрәјин мәһсулудур, инсанын үрәји исә ағлы кәсәндән пислијә мејилли олур (Јарадылыш 8:21; Лука 6:45). Бу сәбәбдән дили јүјәнләмәк чох мүшкүл мәсәләдир. (Јагуб 3:2—4 ајәләрини оху.) Биз дилимизә мүкәммәл шәкилдә нәзарәт едә билмәсәк дә, ону һәмишә тәкмилләшдирмәјә чалышмалыјыг. Сујун ахынына гаршы үзән үзҝүчү бүтүн гүввәсини топлајыб ирәлијә һәрәкәт етдији кими, биз дә дилимизи ҹиловламаг үчүн гејри-камил тәбиәтимизлә мүбаризә апармалыјыг.\n7, 8. Нитг бәхшишиндән неҹә истифадә етмәјимиз Јеһованын ҝөзүндә нә дәрәҹәдә ҹиддидир?\n7 Үчүнҹү сәбәб: сөзләримизә ҝөрә Јеһованын өнүндә мәсулијјәт дашыјырыг. Данышығымыз јалныз инсанларла дејил, һәмчинин Јеһова илә мүнасибәтимизә дә тәсир едир. Јагуб 1:26 ајәсиндә дејилир: «Әҝәр кимсә диндар олдуғуну дүшүнүр, амма дилини ҹиловламырса, о, өз-өзүнү алдадыр вә онун диндарлығы бошдур» *. Кечән фәсилдән ҝөрдүјүмүз кими, данышыг ибадәтлә сых бағлыдыр. Әҝәр биз дилимизи јүјәнләмириксә, дилимиздән аҹы, зәһәрли сөзләр чыхырса, мүгәддәс хидмәтлә бағлы ҝөрдүјүмүз бүтүн ишләр Аллаһын ҝөзүндә пуч ола биләр. Бу, чох ҹидди мәсәләдир (Јагуб 3:8—10).\n8 Бәли, нитг бәхшишиндән неҹә истифадә етдијимизә фикир вермәк үчүн сәбәб чохдур. Ҝәл әввәлҹә мәсиһијә јарашмајан данышыг нөвләрини, сонра исә иманы мөһкәмләндирән нитг нөвләрини мүзакирә едәк.\nГӘЛБИ ЈАРАЛАЈАН НИТГ\n9, 10. а) Бу ҝүн дүнјада нә ҹүр данышыг ади һала чеврилиб? б) Нә үчүн биз налајиг данышығы рәдд етмәлијик? (Һашијәјә дә бах.)\n9 Налајиг данышыг. Бу ҝүн инсанлар үчүн әдәбсиз сөз демәк, ләнәт јағдырмаг вә диҝәр налајиг сөзләр данышмаг ади һалдыр. Чохлары диггәт мәркәзиндә олмаг үчүн вә јахуд сөз касадлығы уҹбатындан бу ҹүр данышырлар. Бәзи «ҝүлүш усталары» ҹамааты әјләндирмәк үчүн сәһнәдән шит, әхлагсыз зарафатлар едирләр. Амма налајиг данышыгда ҝүлмәли һеч нә јохдур. Тәхминән 2000 ил бундан әввәл һәвари Булус Аллаһдан илһам алараг Колос шәһәриндә јашајан мәсиһиләрә төвсијә етмишди ки, дилләринә «налајиг сөзләр» ҝәтирмәсинләр (Колослулара 3:8). Булус Ефесдәки јығынҹаға да јазмышды ки, мәсиһиләр әдәбсиз зарафатларын адыны белә, чәкмәсинләр (Ефеслиләрә 5:3, 4).\n10 Налајиг данышыг Јеһовада вә Ону севәнләрдә икраһ ојадыр. Доғрудан да, Јеһованы севдијимиз үчүн биз налајиг сөзләри рәдд едирик. Булус ҝүнаһлы бәдәнин әмәлләрини садалајаркән «натәмизлијин» дә адыны чәкир. Бураја һәмчинин әдәбсиз данышыг да дахилдир (Галатијалылара 5:19—21). Бу, чох ҹидди мәсәләдир. Дөнә-дөнә верилмиш мәсләһәтләри гулагардына вуран вә сон дәрәҹә әхлагсыз, позғун, тәһгирамиз сөзләр данышан мәсиһи јолундан дөнүб төвбә етмирсә, јығынҹагдан хариҹ олуна биләр *.\n11, 12. а) Ади сөһбәт нә вахт гејбәтә чеврилир? б) Јеһованын хидмәтчиләри нәјә ҝөрә бөһтаны рәдд етмәлидирләр?\n11 Гејбәт, бөһтан. Киминсә өзү вә јашајышы барәсиндә данышмаг һамымыза хасдыр. Бурада пис бир шеј вармы? Хејр, әҝәр мүсбәт, фајдалы бир мәлуматла бөлүшүрүксә, мәсәлән, тәзәҹә вәфтиз олунанлар вә ја мәнәви дајаға еһтијаҹы оланлар барәсиндә сөһбәт едириксә, бурада пис бир шеј јохдур. Биринҹи әсрдә јашајан мәсиһиләр баҹы-гардашларынын ҝүзараны илә сәмими гәлбдән марагланыр вә мүнасиб мәлуматы бир-биринә сөјләјирдиләр (Ефеслиләрә 6:21, 22; Колослулара 4:8, 9). Гејбәт исә башга шејдир. Гејбәт заманы мәлумат тәһриф едилир вә ја киминсә шәхси һәјаты илә бағлы мәсәләләр орталыға төкүлүр. Ән писи исә гејбәт бөһтана ҝәтириб чыхара биләр. Азәрбајҹан дилинин изаһлы лүғәтинә ҝөрә бөһтан «бирини ләкәләмәк үчүн наһагдан она пис бир шеј иснад етмә; ифтира, шәр» демәкдир. Бөһтан һәмишә зәрәрлидир. Мәсәлән, фәрисиләр Исаны һөрмәтдән салмаг вә чиркин мәгсәдләрини һәјата кечирмәк үчүн она шәр атырдылар (Мәтта 9:32—34; 12:22—24). Бөһтан чох вахт дава-далаша сәбәб олур (Мәсәлләр 26:20).\n12 Јеһова нитг бәхшишиндән башгаларыны ҝөздән салмаг, нифаг јаратмаг үчүн истифадә едәнләрә бармагарасы бахмыр. О, «гардашлар арасына нифаг салан кәс»ләрә нифрәт едир (Мәсәлләр 6:16—19). «Бөһтанчы» сөзү јунанҹа диаболос кими сәсләнир. Бу сөз һәм дә Шејтанын титулларындан биридир. Аллаһа бөһтан атдығы үчүн Шејтан «Иблис» адланыр (Вәһј 12:9, 10). Әлбәттә, биз бөһтаны рәдд едирик, чүнки Иблисә бәнзәмәк истәмирик. Јығынҹагда «нифаг» вә «парчаланма» кими ҝүнаһлы бәдәнин әмәлләринә сәбәб олан бөһтана јер јохдур (Галатијалылара 5:19—21). Она ҝөрә дә киминсә барәсиндә данышмаздан әввәл өзүндән соруш: «Бу мәлумат доғрудур? Бу хәбәри данышмагла, о адама гаршы хејирхаһлыг ҝөстәрирәм? Бу хәбәри кимәсә данышмаг нә дәрәҹәдә ваҹиб вә мүнасибдир?» (1 Салоникилиләрә 4:11 ајәсини оху.)\n13, 14. а) Тәһгирамиз данышыг инсана неҹә тәсир едир? б) Тәһгирамиз данышан адам өзүнү һансы тәһлүкә гаршысына гојур?\n13 Тәһгирамиз данышыг. Гејд етдијимиз кими, сөз инсанын гәлбини јаралаја биләр. Дүздүр, һәрдән гејри-камиллик уҹбатындан елә сөз дејирик ки, сонра онун пешманчылығыны чәкирик. Лакин Мүгәддәс Китабда хәбәрдарлыг едилир ки, мүәјјән данышыға мәсиһи евиндә вә јығынҹағында гәтијјән јол верилмәмәлидир. Булус мәсиһиләрә нәсиһәт едирди: «Һәр ҹүр кини, һирси, гәзәби, гышгырығы, тәһгири... кәнара гојун» (Ефеслиләрә 4:31). Тәһгирамиз данышыг, о ҹүмләдән, сөјүш, алчалдыҹы сөзләр, кобуд вә амансыз тәнгид инсанын ләјагәтини тапдалајыр, тәһгирә мәруз галан инсан өзүнү бивеҹ, ҝәрәксиз һисс едир. Тәһгирамиз сөзләр хүсусән ушагларын инҹә вә саф гәлбинә ҝүҹлү зәрбә вурур (Колослулара 3:21).\n14 Мүгәддәс Китабда, тәһгирамиз данышмаг, јәни алчалдан, мәнлији тапдалајан данышыг вәрдиши сон дәрәҹә ҹидди мүһакимә едилир. Бу ҹүр данышан адам өзүнү бөјүк тәһлүкә гаршысында гојур: көмәк мәгсәдилә едилән ҹәһдләрә һај вермәјәндә о, јығынҹагдан кәнар едилә биләр. Әҝәр о, вәрдишини тәрҝитмәсә, Падшаһлығын мүкафатындан да мәһрум олаҹаг (1 Коринфлиләрә 5:11—13; 6:9, 10). Демәли, әҝәр биз налајиг, тәһрифедиҹи, бәдхаһ вә хәнҹәр кими кәсән данышыг вәрдишиндән әл чәкмириксә, һеч бир вәҹһлә Аллаһын мәһәббәтини горујуб-сахлаја билмәрик.\n«ИМАНЫ МӨҺКӘМЛӘНДИРМӘК ҮЧҮН ЈАХШЫ СӨЗ»\n15. Неҹә данышыг иманы мөһкәмләндирир?\n15 Нитг бәхшишиндән Јараданын истәдији кими неҹә истифадә едә биләрик? Аллаһын Кәламы бизи «иманы мөһкәмләндирмәк үчүн јахшы сөз» сөјләмәјә тәшвиг едир (Ефеслиләрә 4:29). Бизим көнүл ачан, инсаны руһландыран вә мөһкәмләдән сөһбәтләримиз Аллаһын хошуна ҝәлир. Амма белә данышмаг үчүн әввәл јахшыҹа дүшүнмәк лазымдыр. Мүгәддәс Китаб данышыг гајдалары үзрә китаб дејил, орада «тәмиз» сөзләрин сијаһысы верилмир (Титуса 2:8). «Иманы мөһкәмләндирмәк үчүн јахшы сөз» сөјләмәкдән өтрү белә данышығы характеризә едән үч садә, амма олдугҹа ваҹиб амили јадда сахламаг лазымдыр: фајдалы, доғру вә хејирхаһ. Бу амилләри нәзәрә алараг, иманы мөһкәмләндирән нитгин бәзи нүмунәләринә диггәт јетирәк. (140-ҹы сәһифәдәки « Данышығым башгаларынын иманыны мөһкәмләндирир?» адлы чәрчивәјә бах.)\nДАНЫШЫҒЫМ БАШГАЛАРЫНЫ РУҺЛАНДЫРЫР?\nПринсип: «Гој сөзләриниз һәмишә... үрәкачан олсун» (Колослулара 4:6).\nАхырынҹы дәфә нә вахт кимисә тәрифләмишәм? (1 Коринфлиләрә 11:2; Вәһј 2:1—3).\nИнсанларла нәзакәтлә давраныб, онлара миннәтдарлығымы билдирирәм? (Јәһја 11:41).\nСөһбәт заманы јалныз өзүмдән данышырам, јохса башгаларына да гулаг асырам? (Филиппилиләрә 2:3, 4; Јагуб 1:19).\nҺәр һансы бир адам һаггында билдијим мәлуматы неҹә истифадә едирәм? Һәмин адамы руһландырырам, јохса јаралајырам? (Мәсәлләр 15:1, 2).\nНалајиг данышыг һаггында нә дүшүнүрәм вә бу мөвзу илә бағлы рәјим үрәјим барәсиндә нә дејир? (Лука 6:45; Јагуб 3:10, 11).\n16, 17. а) Биз башгаларыны нә үчүн тәрифләмәлијик? б) Јығынҹағын вә аиләмизин үзвләрини неҹә тәрифләјә биләрик?\n16 Сәмими тәриф. Һәм Јеһова, һәм Иса тәрифин вә руһландырмағын зәрурилијини јахшы билирләр (Мәтта 3:17; 25:19—23; Јәһја 1:47). Биз мәсиһиләр дә башгаларыны сәмими-гәлбдән тәрифләмәлијик. Мәсәлләр 15:23 ајәсиндә дејилир: «Јериндә дејилән сөз нә ҝөзәлдир». Өзүндән соруш: «Кимсә мәни сәмими-гәлбдән тәрифләјәндә бу, мәнә неҹә тәсир едир? Мәҝәр мән руһланмырам?» Доғрудан да, сәмими тәриф ҝөстәрир ки, инсан диггәтдән кәнарда, нәвазишсиз галмајыб вә әбәс јерә чалышмыр. Тәриф инсанын өзүнә инамыны ҝүҹләндирир, ону ҝәләҹәкдә даһа да һәвәслә чалышмаға сөвг едир. Тәрифләнмәк сәнә хош олдуғу кими, сән дә башгаларыны тәрифлә. (Мәтта 7:12 ајәсини оху.)\n17 Башгаларынын јахшы ҹәһәтләрини ҝөрмәјә чалыш вә сонра онлары тәрифлә. Мәсәлән, гардаш јахшы мәрузә сөјләди, ҝәнҹ бир мәсиһи пиллә-пиллә руһани мәгсәдләринә доғру ирәлиләјир, јашлы мәсиһи нә гәдәр чәтин олса да, јығынҹаг ҝөрүшләриндән галмыр. Сәмими тәриф онларын үрәјини шад едир, руһани ҹәһәтдән мөһкәмләндирир. Аиләдә әр-арвад бир-бириндән хош сөзләр вә миннәтдарлыг ешитмәлидир (Мәсәлләр 31:10, 28). Ушаглар да билмәлидирләр ки, онлар аиләдә артыг дејилләр, әксинә, валидејнләри үчүн чох гијмәтлидирләр. Ҝүнәш вә су биткини ҹанландырдығы кими, тәриф вә руһландырыҹы сөзләр дә ушаға гол-ганад верир. Әзиз аталар вә аналар, ушагларынызы тәгдирәлајиг кејфијјәтләри вә ҝөстәрдикләри сәј үчүн тәрифләмәји унутмајын. Тәриф ушагларда ҹәсарәт, өзүнәинам јарадыр вә онлары јахшы ишләрә даһа да һәвәсләндирир.\n18, 19. Һәмиманлыларымыза тәсәлли вермәк, онлары руһландырмаг үчүн нәјә ҝөрә әлимиздән ҝәләни етмәлијик вә буну неҹә едә биләрик?\n18 Тәсәлли. Јеһова фағыр вә зүлм чәкән инсанларла дәриндән марагланыр, онларын гејдинә галыр (Әшија 57:15). Онун Кәламы бизи бир-биримизә тәсәлли вермәјә вә гәмҝинләрә тәскинлик вермәјә чағырыр (1 Салоникилиләрә 5:11, 14). Әмин ола биләрик ки, Аллаһ кәдәрли баҹы-гардашларымыза тәсәлли вермәк үчүн ҝөстәрдијимиз сәји ҝөрүр вә гијмәтләндирир.\nБиз башгаларынын иманыны мөһкәмләндирән сөзләр дејәндә Јеһова севинир\n19 Бәс руһдан дүшмүш, кәдәрли һәмиманлыларымызы һансы сөзләрлә руһландыра биләрик? Елә дүшүнмә ки, сән онларын проблемләрини һәлл етмәлисән. Чох вахт садә сөзләрин көмәји даһа ҝүҹлү олур. Руһдан дүшмүш адамы әмин ет ки, сән она гаршы биҝанә дејилсән. Онунла бирҝә дуа ет. Дуада хаһиш ет ки, бу һәмиманлы Јеһованын вә башгаларынын ону нә гәдәр чох севдијини ҝөрә билсин (Јагуб 5:14, 15). Ону јығынҹағын лазымлы вә дәјәрли үзвү олдуғуна әмин ет (1 Коринфлиләрә 12:12—26). Мүгәддәс Китабдан Јеһованын шәхсән онун гајғысына галдығыны ҝөстәрән бир ајә оху (Зәбур 34:18; Мәтта 10:29—31). Кифајәт гәдәр вахт ајырыб руһдан дүшмүш адама үрәкдән «хош сөз» де. Бу, ону мүтләг руһландыраҹаг, лазымлы вә дәјәрли адам олдуғуна әмин едәҹәк. (Мәсәлләр 12:25 ајәсини оху.)\n20, 21. Һансы амилләр мәсләһәти тәсирли едир?\n20 Тәсирли мәсләһәт. Гејри-камил олдуғумуз үчүн, һамымыз вахташыры мәсләһәтә еһтијаҹ дујуруг. Мүгәддәс Китаб бизи сәсләјир: «Мәсләһәтә гулаг ас, тәрбијәни гәбул ет, ахырда һикмәтли оларсан» (Мәсәлләр 19:20). Мәсләһәт вермәк тәкҹә ағсаггалларын иши дејил. Валидејнләр ушаглара өјүд-нәсиһәт, мәсләһәт верир (Ефеслиләрә 6:4). Јеткин мәсиһи гадынлар ҝәнҹ баҹылара мәсләһәт верә биләрләр (Титуса 2:3—5). Биз дә һәмиманлыларымызы пәрт етмәдән онлара мәһәббәтлә мәсләһәт вермәк истәјирик. Белә мәсләһәти неҹә вермәк олар? Ҝәл бунунла бағлы үч амили нәзәрдән кечирәк: мәсләһәт верәнин мүнасибәти вә нијјәти, мәсләһәт нәјә әсасланмалыдыр вә мәсләһәтин верилмә тәрзи. Мәсләһәтчи бу амилләри нәзәрә аланда онун сөзләри даһа тәсирли олур.\n21 Мәсләһәтчи илк нөвбәдә өзүндән башламалыдыр. Өзүндән соруш: «Мән мәсләһәти нә вахт мәмнунијјәтлә гәбул едирәм?» Биләндә ки, мәсләһәт верән адам сәнин гејдинә галыр, өз үмидләринин пуча чыхдығына ҝөрә сәнә мәсләһәт вермир, ҝизли мотиви јохдур, онда мәсләһәти гәбул етмәк даһа асандыр. Јахшы әһвал-руһијјә вә дүзҝүн нијјәтлә мәсләһәт вермәјә чалыш. Јахшы мәсләһәт һәм дә Аллаһын Кәламына әсасланмалыдыр (2 Тимутијә 3:16). Верилән һәр бир мәсләһәт бирбаша Мүгәддәс Китабдан охуна вә јахуд шифаһи дејилә биләр, лакин о, Мүгәддәс Јазылара әсасланмалыдыр. Буна ҝөрә дә ағсаггаллар еһтијатлы олмалыдырлар ки, өз фикирләрини зорла башгаларына гәбул етдирмәсинләр. Онлар Мүгәддәс Китаб пәрдәси алтында өз шәхси бахышларыны јүрүтмәкдән чәкинмәлидирләр. Мәсләһәт мүлајим тәрздә дејиләндә даһа тәсирли олур. Хејирхаһлыгла дузланмыш мәсләһәти гәбул етмәк даһа асандыр, белә мәсләһәт инсанын мәнлијинә хәләл ҝәтирмир (Колослулара 4:6).\n22. Нитг бәхшишини неҹә истифадә едәҹәксән?\n22 Сөзсүз ки, нитг Јеһованын вердији мисилсиз бәхшишдир. Јеһоваја гаршы мәһәббәт бизи дилимиздән дүзҝүн истифадә етмәјә тәшвиг едәҹәк. Унутмајаг ки, сөзләр чох ҝүҹлү тәсирә маликдир. Онлар инсаны һәм јаралаја, һәм дә сағалда биләр. Она ҝөрә дә ҝәлин бу бәхшишдән Аллаһын истәдији кими — башгаларынын иманыны мөһкәмләндирмәк үчүн истифадә едәк. Белә һалда бизим данышығымыз инсанлары руһландырыб тәравәтләндирәҹәк вә бизә Аллаһын мәһәббәтини горумаға көмәк едәҹәк.\n^ абз. 4 Мәсәлләр 15:4 ајәсиндәки «әјри» сөзүнүн ибрани дилиндә «позғун» мәнасы да вар.\n^ абз. 7 «Бош» кими тәрҹүмә олунан јунан сөзү һәм дә мәнасыз кими тәрҹүмә олунур (1 Коринфлиләрә 15:17).\n^ абз. 10 Мүгәддәс Јазыларда ишләнән «натәмизлик» ифадәси чох ҝениш терминдир вә она бир сыра ҝүнаһлар дахилдир. Һәр бир натәмиз әмәлә ҝөрә интизам комитәси тәрәфиндән өлчү ҝөтүрүлмәсә дә, инсан төвбә етмәдән кобуд натәмизлијә јол верирсә, јығынҹагдан хариҹ едилә биләр (2 Коринфлиләрә 12:21; Ефеслиләрә 4:19; «Ҝөзәтчи гүлләси» журналынын 2006-ҹы ил 15 ијул сајынын «Охуҹуларын суаллары» рубрикасына (рус.) бах).\nМәсиһчиләр сөзләринин үстүндә дурур вә һеч вахт һәм «бәли», һәм дә «јох» демирләр. Планымызы тәхирә салмалы оланда нә етмәли? Һәвари Павелин нүмунәсиндән өјрәнин.