Q=6	C=3	SS=3	LS=3	PS=3	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=22	G1=15	G2=11	DLID=az_RU	BODY=Еһтијаҹы оланлара неҹә көмәк едә биләрик? | Тәлим\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Камбоҹа Литва Малта Мјанма Непал Нидерланд Норвеч Таити Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс ајмара бикол болгар варај венда волајта га газах гуарани гырғыз дхолуо еве ермәни естон ефик зулу ибо илок инҝилис исланд испан италјан каталан кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кикујју кинјаруанда кирунди кореја коса куангали куанјама латыш лингала малагаси малај маҹар нгабар ндебеле ндонга нзема оромо пангасинан полјак португал румын рус свати себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен сранан-тонго суаһили тагалог таи татар тви тигре тсонга түрк фин франсыз хорват чех чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һилигајнон әрәб өзбәк\nИНКИШАФ етмәкдә олан өлкәдә јашајан Франсуа адлы ағсаггал бөлүшүр: «Сечкиләрдән сонра бүтүн өлкәни бүрүмүш зоракылыг минләрлә Јеһованын Шаһидини евләриндән дидәрҝин салмышды. Јемәк вә дәрман тапылмырды, һәр шеј од гијмәтинә иди. Банклар бағланмышды, банкоматларда исә ја пул јох иди, ја да ишләмирди».\nФилиалдан гардашлар өлкәнин һәр јериндәки Падшаһлыг залларына сығынан Шаһидләрә вахт итирмәдән пул вә зәрури олан шејләр ҝөндәрмәјә башладылар. Мүхалиф дәстәләр јолу бағламышдылар, амма һәр ики тәрәф Шаһидләрин гәти шәкилдә битәрәф мөвге тутдугларыны билдикләриндән, адәтән, филиалын ҝөндәрдији јүкү бурахырдылар.\nФрансуа дејир: «Падшаһлыг залларындан биринә ҝедәркән јолда снајперчиләр машынымыза атәш ачдылар. Анҹаг ҝүлләләр арамыздан кечди. Әлисилаһлы әсҝәрләрин бизә тәрәф гачдыгларыны ҝөрәндә биз дәрһал машынын истигамәтини дәјишиб филиала гајытдыг. Сағ галдығымыз үчүн Јеһоваја миннәтдар идик. Нөвбәти ҝүн 130 гардаш һәмин Падшаһлыг залындан тәһлүкәсиз јерә көчүрүлдү. Онлардан бәзиләри филиала јерләшдирилдиләр вә бөһран битәнә кими биз орада онларын руһани вә физики еһтијаҹларынын гајғысына галдыг».\nО әлавә едир: «Сонра филиала өлкәнин һәр јериндән олан баҹы-гардашлардан дәрин миннәтдарлыг мәктублары ҝәлмәјә башлады. Онлар мәктубларында башга јерләрдән олан баҹы-гардашларын онларын көмәјинә чатмасынын Јеһоваја етибарларыны мөһкәмләндирдијини бөлүшүрдүләр».\nИнсанларын төрәтдији вәһшиликләрин вә тәбии фәлакәтләрин гурбаны олан вә еһтијаҹ ичиндә јашајан баҹы-гардашларымыза «исинин вә гарнынызы дојдурун» дејә билмәрик (Јаг. 2:15, 16). Әксинә, биз онларын физики еһтијаҹларыны өдәмәк үчүн көмәјимизи әсирҝәмирик. Ејнилә, биринҹи әсрдә аҹлыгла бағлы хәбәрдарлыг алан «шаҝирдләр гәрарлашдырдылар ки, һәр кәс Јәһудејада јашајан гардашлара ҝүҹү чатан гәдәр јардым ҝөстәрсин» (Һәв. иш. 11:28—30).\nЈеһованын хидмәтчиләри олан бизләр еһтијаҹы оланлара мадди јардым ҝөстәририк. Лакин инсанларын руһани тәләбатлары да вар (Мат. 5:3). Онлара бу еһтијаҹларыны анламаға вә тәмин етмәјә көмәк етмәк үчүн Иса давамчыларына шаҝирд һазырламағы тапшырмышды (Мат. 28:19, 20). Һәр биримиз вахтымызын, ҝүҹүмүзүн вә имканларымызын чох һиссәсини бу тапшырығы јеринә јетирмәјә сәрф едирик. Бир тәшкилат кими, биз ианәләрин бир гисмини мадди јардым үчүн истифадә етсәк дә, ианәләр, әсас етибарилә, Падшаһлығын марагларынын инкишафына вә хош хәбәрин јајылмасына сәрф едилир. Беләҹә, биз Аллаһа вә јахынларымыза мәһәббәтимизи ҝөстәрмиш олуруг (Мат. 22:37—39).\nЈеһованын Шаһидләринин үмумдүнја ишини дәстәкләјәнләр әмин ола биләрләр ки, онларын ианәләри дүзҝүн вә фајдалы ишләрә сәрф едилир. Сиз дә еһтијаҹы олан баҹы-гардашлара јардым едә биләрсинизми? Шаҝирд һазырламаг ишини дәстәкләмәк истәјирсинизми? Онда еһтијаҹы олан кәсләрдән әлиниздән ҝәлән јахшылығы әсирҝәмәјин (Сүл. мәс. 3:27).


Q=10	C=7	SS=1	LS=3	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=17	G0=131	G1=103	G2=70	DLID=az_RU	BODY=“Ноев Ковчег и Гямигая-Гобустанский Алфавит” китабынын хүласәси — AQRA Elmin İnkişafına Dətsək İctimai Birliyi\nБу ҝүнлəрдə Азəрбајcанын ҝөркəмли алими Əждəр Фəрзəлинин (1937-2011) “Ноев Ковчег и Гямигая-Гобустанскиј Алфавит” əсəри јенидəн ишыг үзү ҝөрүб\nХатырладаг ки, мəшхур дилчи Нахчыван гајаларында, Бакы јахынлығында Гобустанда, диҝəр археоложи абидəлəрдə вə Азəрбајcан халчаларында илк дəфə олараг гəдим Азəрбајcан Əлифбасыны кəшф едиб.\nҺəмчинин Нуһ Ҝəмисинин Ҝəмигаја вə Гобустандакы тəсвирлəри дə тарихдə илк дəфə мүəллиф тəрəфиндəн ашкарланыб.\nКитаб Азəрбајcан Республикасынын Президенти јанында ГХТ-лəрə Дөвлəт Дəстəји Шурасынын малијјə јардымы илə нəшр едилиб.\nГаршыдан ҝəлəн 2015-ҹи илдə китабын азəрбајcан дилиндə дə нəшри планлашдырылыр.\nОхуҹуларын диггəтинə китабын Азəрбајcан дилиндə “Хүласə”-сини тəгдим едирик.\nНУҺУН ҜƏМИСИ ВƏ ҜƏМИГАЈА-ГОБУСТАН ƏЛИФБАСЫ\nБу китабын мүəллифы сон иллəрдə апардығы тəдгигатлар нəтиcəсиндə там ајдынлығы илə јəгин етмишдир ки, Азəрбајcан дүнјада əн гəдим вə əн мүкəммəл əлифбанын Вəтəни, Азəрбајcан-түрк халгы о əлифбанын јарадыcысыдыр. Бу əлифба ишарəлəри Азəрбајcан əразисиндə чох гəдим заманларда гајалар, даш- лар үзəринə хəкк едилмишдир.\nНахчыванда Ҝəмигаја, Бакы јахынлығында Гобустан гајалары гəдим ишарəлəр вə рəсмлəрлə хүсусилə зəнҝиндир.\nҺəлə «ССРИ» вахтында 1920-90-ҹы иллəрдə Азəрбајcанда ҝениш археоложи тəдгигатлар апарылмышса да, бурадакы гəдим јазылар диггəтдəн јајынмышдыр. Гобустан абидəлəри Һаггында илк дəфə 1924-ҹү илдə хəбəр верилмиш, 1938-ҹи илдə археолог-алим Исаг Cəфəрзадə ону ашкара чыхармыш, 1947-ҹи илдəн исə тəдгигинə башламышдыр. Сонралар бу иши башга алимлəр давам ет- дирмишлəр. 1973-74-ҹү вə сонракы иллəрдə чап олунмуш Гобустан Һаггында албом-китабларда вə диҝəр нəшрлəрдə, о ҹүмлəдəн Азəрбајcан Совет Енсиклопедијасында ( I ҹилд, 1976) гејд олунмушдур ки, Гобустан гаја тəсвирлəри ҝуја «ибтидаи инсанларын, овчуларын вə чобанларын əл ишлəридир».\nАмма бурадакы тəсвирлəрин өзү сүбут едир ки, онлар јүксəк дəрəcəдə инкишаф етмиш мəдəнијјəтин данылмаз излəридир. Бунлар хеч дə чобанларын мəнасыз cызма-гаралары дејил, истедадлы рəссамлар вə билиcилəр тəрəфындəн чəкилмиш надир сəнəт инcилəридир. Бу рəсмлəр гајаларын көксүндə бəдии, хəндəси-ријази дəгигликлə газылмыш, хəкк едилмишдир. Бунлаын хамысы сөзлү ишарəлəрдир вə Танрычылыг-јарадылыш инамыны јер-ҝөј əлагəлəрини, космик дүшүнcəни əкс етдирир.\nҜəмигаја абидəлəрини исə Азəрбајcан МЕА-нын мүхбир үзвү Вəли Əли- јев 1968-ҹи илдəн тəдгиг етмəјə башламышдыр. В. Əлијев хəмин мөвзуда бир нечə китаб чап етдирмиш, əсасəн тапылмыш абидəлəрин гəдим рəсм əсəрлəри олмасына үстүнлүк вермиш, бунунла бирликдə јазмышдыр ки, Ҝəмигајада гəдим јазы ишарəлəринə тəсадүф олунур, бу јазылары ачыгламаг дилчи мүтəхəс- сислəрин үзəринə дүшүр.\nФилолоҝија елмлəри намизəди мəрхум Əбүлфəз Һүсејни Ҝəмигаја рəсмлəриндə јазы ишарəлəринин олмасы гəнаəтинə ҝəлмиш, бəзи сөзлəри охумаға ҹəһд ҝөстəрмишдир. О, Нуһ пејғəмбəрин Азəрбајcанда јашамыш тарихи шəхсијјəт олдуғу барəдə cəсарəтли фикирлəр ирəли сүрмүшдүр. ССРИ вахтында бу бəјанат Коммунист партијасынын јеритдији милли ајрысечкилик сијасəтинə гаршы ачыг үсјан иди. Бу да Ə. Һүсејнинин һəјаты баһасына баша ҝəлмишдир: Ҝөркəмли јазычы вə cəсарəтли тəдгигатчы Əбүлфəз Һүсејни вəтəнпəрвəрлик рухунда үсјанкар јазыларына вə чыхышларына ҝөрə совет империјасынын нөкəр- лəри тəрəфиндəн ҝөзүмчыхдыја салынмыш вə о, ағыр сыхынты вə мəхрумијјəтлəр ичəрисиндə һəјатла видалашмышдыр.\nБу Китабын мүəллифы 1970-ҹи иллəрдəн башлајараг Гобустан, Нахчыван, Кəлбəcəр, Ҝəнcə, Минҝəчевир, Шамахы вə Азəрбајcанын диҝəр реҝионларын- да тəдгигатлар, мүшахидəлəр апармыш вə хəмин əразилəрдə Азəрбајcан халгы- нын чох гəдим јазы мəдəнијјəтиндəн, гəдим Азəрбајcан Əлифбасындан илк дəфə хəбəр тутмушдур. О, гəдим əлифбаны гајалара, дашлара хəкк едилмиш пиктографлар – шəкил сөзлəр сырасындан ашкара чыхармышдыр.\nБу мүддəтдə мүəллиф гəдим јазылан, рəсмлəри, пиктографлары охумағын елми принсиплəрини мүəјјəн етмиш, ишлəјиб хазырламыш, мүасир əлифбалардан чохунун, мүасир јазы системинин əсасында дајанан илк фонетик ишарəлəрин динамикасыны үзə чыхармышдыр. Бу ахтаншларда илк дəфə əн јени елми нəтиcəлəр ашкарланмышдыр:\nҜəмигаја-Гобустан əлифбасы чох гəдим заманларда – е.ə. VIII мин иллијə гəдəр Азəрбајcан əразисиндə, Азəрбајcан: праазəрбајcан -праоғуз дилинин əсасында јарадылмышдыр;\nЕ.ə. узаг мин илликлəрдə индики Азəрбајcан əразисиндə јашамыш диҝəр етносланн да бу əлифбанын јарадылмасында хидмəтлəри олмушдур.\nҜəмигаја-Гобустан чохшəкилли əлифба олмушдур. Мүасир дүнја əлиф- балары: латын, кирил, əрəб, хинд əлифба системлəри, Чин-Јапон хероглифлəри вə башга системли јазылар сонралар Ҝəмигаја-Гобустанын чохшəкиллијиндəн бəһрəлəнəрəк, игтибас едилəрəк јарадылмышдыр.\nҜəмигаја-Гобустан Орхон-Јенисејлə ејни системли əлифбадыр.\nОрхон -Јенисеј əлифбасы узаг мин илликлəрдə Азəрбајcандан көчүб ҝет- миш праоғуз сојлу халгын нүмајəндəлəри тəрəфындəн јарадылмышдыр.\nҜəмигаја-Гобустан вə Орхон-Јенисеј 32 һəрфдəн: 9 саит вə 23 самитдəн ибарəт олмушдур; һəр ики əлифба Ҝөјдəн: Танрыдан ҝөндəрилмиш – инам əсасында, сағдан сола – Танрыдан инсана – ҝөјдəн јерə доғру. јазылмышдыр; Сонралар Ҝəмигаја-Гобустан Јердəн Ҝөјə -Танрыја доғру: солдан саға јазылмаға башламышдыр;\nҜəмигаја-Гобустан Азəрбајcан дилинин əрəб əлифбасындан əввəлки нормалары, фонетик-лексик дуруму Һаггында јени билик вермəк имканындадыр;\nҜəмигаја-Гобустан ишарəлəри тəк-тəк һəрфлəр, һəрфлəрдəн комбинə едилмиш пиктографлар: шəкил-сөзлəр, епитафија (гəбир дашы) јазылан кими, гајаларда вə јер алтындан чыхарылан археоложи експонатлар үзəриндə, Азəрбајcан халчаларында пəракəндə һалда ашкар едилмиш вə низама дүзүлмүшдүр; мүəллиф бу јазылары даһа чох Ҝəмигаја вə Гобустанда мүшахидə етдијинə ҝөрə ону «Ҝəмигаја-Гобустан Əлифбасы» адландырмышдыр. О, бу əлифбаны илк дəфə тапмыш, охумуш, системə салмыш, бəзи фонетик-лексик хүсусијјəтлəрини тəјин етмəјə чалышмыш вə онун 300-ə јахын кəлмəдəн ибарəт сөзлүјүнү тəртиб етмишдир.\nИшғаллар, мүхарибəлəр, гарəтлəр нəтиcəсиндə бу əлифба илə јазылмыш мəтн- лəр мəхв едилмиш вə оғурланмышдыр.\nҜəмигаја-Гобустанын башга əлифбалардан əсас фəрги-онун Јара- дылыш əлифбасы олмасындадыр. Бурада 32 һəрфдəн һəр бири гəдим азəр- бајcанлынын(оғузун) Јарадылыш фəлсəфəсиндəн ирəли ҝəлəн əламəтлəрин əкс етдириcисидир.\nҜəмигаја-Гобустан Əлифбасы – Ҝəмигаја-Гобустан мəдəнијјəти- нин тəркиб һиссəсидир.\nҜəмигаја-Гобустан əлифбасынын, əрəб ишғалчылары тəрəфиндəн гадаған едилдији 1300 илдəн сонра јенидəн ашкара чыхарылмасы – əлифбанын мејдана ҝəлмəсиндə ујдурма «Финикија биринcилији» -нə сон гојмушдур.\nƏлифбалар халгларын талејиндə мүстəгиллијин əсас атрибутларындан бири кими, чох бөјүк рол ојнамышдыр.\nМүстəгил əлифба-мүстəгил дил, мүстəгил дөвлəт амилини шəртлəндирмиш, та- мамламыш, тəсдиг етмишдир. Бəзəн мүстəгил дөвлəти олмајан халгларын вар- лығыны, јашарылығыны онларын мүстəгил əлифбалары тəјин етмишдир.\nАмма һəр мүстəгил əлифба хеч дə мүстəгил јарадылмамышдыр. Һəр јени əлифба Вахид əлифба Ағаcынын јени будағы кими мејдана ҝəлмишдир. Јəни Вахид Əлифба Ағаcынын јарпагларындан-һəрфлəриндəн мүхтəлиф əјрилəр, чыхын- тылар, нөгтəлəр, башга фəрди əламəтлəрлə өзүнə јени əлифбалар гурашдырмышдыр.\nБу һəтта ејни халгын ајры-ајры дөвлəтлəринин «фəргли олмаг» тəлəбиндəн ирəли ҝəлмишдир. Мəсəлəн, VIII əсрдə Алтај əтрафында Түрк гырғыз дөвлəтини сүгута уғратмыш түрк ујғур дөвлəти «мүстəгиллик атрибуту» кими, өз ујғур əлифбасыны јаратмыш, даһа гəдим вə мүкəммəл, јазыб-охумаг үчүн даһа əлверишли вə шөхрəтли Орхон-Јенисеј əлифбасынын фəалијјəтинə хитам верилмиш- дир. Белə халлар башга əлифбаларын да талејиндə мүшахидə едилмишдир.\nҜəмигаја-Гобустан Сивилизасијанын инкишафында, дүнја əлифбаларынын талејиндə мəхз Дүнјанын вахид Əлифба Ағаcы ролуну ојнамышдыр.\nҜəмигаја-Гобустан 1300 иллик (бəлкə даһа гəдим) гадағалардан, тəгиблəрдəн сонра, бу китабын мүəллифы тəрəфиндəн дүнјаја јенидəн гајыт- мышдыр. Онун бир чох сирлəри хəлə бундан сонра өјрəнилəcəк, өјрəнилдикcə елм даһа да зəнҝинлəшəcəкдир.\nДүнја јазы мəдəнијјəтинин тарихиндə Ҝəмигаја-Гобустан јени бир тарихдир.\nҜəмигаја-Гобустан Əлифбасы илə дүнја илк дəфə Јер үзүндə əн гə- дим мəдəнијјəтдəн хəбəр тутмушдур. Бу: Ҝəмигаја-Гобустан мəдəнијјəтидир. Бу мəдəнијјəтин ашкарланмасы асан олмамышдыр.\nАрхеолоҝијада «ибтидаи инамлар» мəсəлəси дəрин көк салыб вə узаг кечмишин сирлəрини дəрк едə билмəјин гаршысында кечилмəз сəддə чеври- либ. Бу сəддин о үзүндə Танрычылыг дајаныр. Мүасир динлəрин бəһрəлəнди- ји, əсасландығы вə «унутдуғу» Танрычылыг.\nТанрычылыг – елмлə дини өзүндə бирлəшдирмиш əн гəдим вə əн мүкəммəл дүнјаҝөрүшүдүр.\nТанрычылыг – дүнјанын вахид дини системинин əсасында дајаныр. Мөвcуд динлəрин хамысы: ислам, христианлыг, иудаизм вə буддизм Танрычылыгдан бəх- рəлəнмиш вə өз тəлимлəриндə Танрычылығы бу вə ја диҝəр дəрəcəдə јашадырлар.\nҺəјатын гоша сүтуну: од вə су; дөрд үнсүр: Су, ишыг, ҝөј, һава; Һəр ил јазын 1-ҹи ҝүнү һəјатын јенидəн дирилмəси вə ејни вахтда доғумун, дөлүн, артымын јенидəн башланмасы, Хејирин Шəр үзəриндə јенидəн гəлəбə чалмасы; Тəбиəтдə јухуја ҝетмəк вə ојанмаг, инсанын Танры вə аилə гаршысында өз борcуну дəрк етмəси Ҝəмигаја-Гобустан рəсмлəриндə əкс олунмушдур.\nБунунла јанашы, Ҝəмигаја-Гобустан рəсмлəриндə инсанын Утуја: Ҝүнəшə – Танрынын јаратдығы Танры, Танры гүдрəтинин баш тəмсилчиси кими, пəрəстиш етмəси, ушаглы аналарын Ҝүнəшин гызындан (Севит-иштар-Венера пла- нети) мəрхəмəт дилəмəси, инсанын ҝөјə учмаг арзусу (космонавт палтары – скафандр ҝејмиш адамлар), иланын «горујуcу» олмаг сиррини дүшүнмəк, Ај Ана, рухун гуш тимсалында ҝөјдəн ҝəлиб, јенə дə ҝөјə гајытмасы, илин јаз-јај јансынын – ишыг-исти, ишығын – шир: шир бүрcү, илин пајыз-гыш јарысы- нын су-сојуг, сујун Буға-өкүз вə Буға – Өкүз бүрcлəри илə, Ајын 28 ҝүн олмағы илə гадында ана халынын да 28 ҝүнə бəрабəр олмағы, ај вə ил бүтөвлүјү, инсанын «бүтөв од» олмасы, «9 ај, 9 ҝүн, 9 саатдан…» сонра мəһз 10-ҹу ајда дүнјаја ҝəлмəси, бүтөвлүјүн 10-луг сај системиндə аш- карланмасы, Боз гурда бағлы инам вə с. Ҝəмигаја-Гобустан рəсмлəриндə əкс олунмушдур.\n– Ҝəмигава-Гобустанда əлифба – јазы мəсəлəси белə гојулур: Тан- ры, улу рəссам кими, јаратдыгларынын əввəл рəсмини чəкди, сонра онла- ра рух-cан верди; Танрынын рəсмлəри кими, ишарəлəр инсанын үзүндə вə бəдəниндə, башга cанлыларда, ағаcларда, чичəклəрдə, отларда ҝөрүндү; инсан-Танрынын гəлəминдəн чыхмыш 32 ишарəнин комбинə едилмəси кими гəбул олунду; Танры өз сəма Ҝəмисиндə Ҝөјдəн Јерə 32 ишарə-һəрф ҝөндəрди, Əлифба үчүн 32 һəрфи нормал хəдд гојду. Танры Ҝөјдəн Јер ə илк мүгəддəс Китаб ҝөндəрди. Гобустанда «32 һəрф вə 2 инсан: киши вə гадын: 23 самит вə 9 саит…» јүклəнмиш Сəма Ҝəмиси јəгин ки, дүнјанын əн 1-ҹи мөcүзəсидир.\nƏн азы 10 мин ил əввəл (Азəрбајcан ЕА тəрəфиндəн мүəјјəн едилмиш е.ə. VIII минилликдə) јашамыш Ҝəмигаја-Гобустан: праазəрбајcан-прао- ғуз cəмијјəти јүксəк интизамлы cəмијјəт олмушдур. Нормадан-ганундан кəнара чыхмаг-ушагдан бөјүјəдəк, һəтта ана бəтниндəки көрпəдəн-емб- риондан өлкə башчысына-хөкмдара гəдəр, хамыја јасаг едилмишдир. Аби- дəлəрдə бу хəгигəт дə өз əксини тапмышдыр. Гобустанда «Ана вə балта» хејкəли бу интизамдан-ганундан-тəрбијəдəн сөхбəт ачыр. Бу хејкəл «Дəдə Горгуд Китабы»ндакы «Ана Һаггы-Танры Һаггыдыр» – Ана сөзү -Танры сөзүдүр, хамы о Һагга, о сөзə табе олмалыдыр – мисалы илə јашадылыр. Ҝəмигаја-Гобустан бүтөвлүкдə «Дəдə Горгуд Китабы»нын мифоложи гај- нагларынын баш мəнбəјидир.\nҜəмигајада «Нуһун Ҝəмиси» рəсмлəр групуну дүнјанын 2-ҹи мө- cүзəси хесаб етмəк олар.\nБəшəријјəти Дүнја дашгынындан хилас етмиш Нуһ Пејғəмбəр вə онун Ҝəмиси Һаггында сөхбəтлəр, əфсанəлəр мин иллəрдəн бəри дүнјаны долаш- магдадыр. Нуһун Ҝəмиси вə дүнјаны су басмасы Һаггында илк мəлуматлар «Билгамыс дастаны»нда, сонра Төвратда, Инcилдə вə Гуранда јазылмышдыр. Бу хиласкар Пејғəмбəр «Билгамыс»да Утнапиштим, Төвратда вə Библијада Ној, Гуранда Нуһ ады илə тəгдим олунур.\n«Нуһ» – «Ҝүн» – Хун сөзүнүн сонракы шəкиллəриндəндир. (Неҹə ки, рус дилиндə дə Нуһ бəзəн «Нуһ» шəклиндə јазылыр).\nҜəмигајада Нуһун Ҝəмисинин үстүндə Ҝəмигаја-Гобустан əлифбасы илə «Ҝүн» вə «Үту» сөзлəри јазылмышдыр. Китабда хəмин сөзлəрин елми ачымы верилир: Ҝүн-Гун-Хун-Нуг-Нуһ-Нуһ.\n«Уту» сөзү дə Ҝүн Танры – Танрынын јаратдығы Танрынын адларындандыр. Һəмин ад – Уту, Нуһ пејғəмбəрин дə адларындан биринə чеврилмишдир. Неcə ки, Билгамыс дастанында «Утнапиштим» дүнјаны дашгындан хилас етмиш пејғəмбəрин ады кими верилир. Бурадан ајдын олур ки, хəм Нуһ пејғəмбəрин, хəм дə онун өлкəсинин – “Азəрбајcанын гəдим адларындан бири” хəм «Ҝүн» , хəм дə «Уту»: Утлар – Одлар өлкəси – билаваситə Танрынын адларындан јаранмышдыр.\nҜəмигаја вə Гобустан Ҝүнəшин шəкли вə комбинə едилмиш «Уту» сөзү илə зəнҝиндир. Ҝəмигајада Нуһун ҝəмисинин үстүндə дə Ҝүнəш рəсми илə комбинə едилмиш «Уту» сөзү ајдын охунур.\nЈуханда гејд етдијимиз кими,»Билгамыс»да «Уту» хəм дə Утнапишти- мин- Ҝүн-Хун-Нуһ Пејғəмбəрин өлкəсинин адыдыр.\nНəхајəт, китабда «Нахчыван» етнотопониминин дə мəзмуну ачылыр: Нуһчу мəн – Нуһчу бан – Нахчыван – Нахчыван. Јəни: Нуһчу халг: – Нуһун өз ҝəмисиндə хилас етдији халг; Нуһ јери.\nНуһун Ҝəмиси Һаггында мин иллəрдəн бəри дүнјаны долашан сөхбəтлə- рин, јазыларын јеҝанə тарихи – мадди əсасы, əјани дəлили – сүбуту јалныз Азəр- бајcан торпағында – Нахчыван дағларында нечə мин ил əввəл јарадылмыш вə илк дəфə бу китабын мүəллифы тəрəфиндəн ашкар едилмиш Нуһун Ҝəмиси рəсмлəр групудур.\nМəхəммəд Пејғəмбəрин «Бураг» ата минəрəк мераcа-Танрынын хү- зуруна ҝетмəси Һаггында хəдислəрин дə Ҝəмигаја вə Гобустанда, илк дəфə бу китабын мүəллифы тəрəфиндəн ашкар олунан рəсмлəри Азəрбајcанын вə дүн- јанын тарихи мөcүзəлəриндəн сајылмалыдыр.\nҜəмигаја-Гобустан рəсмлəри инcəсəнəтин чох сиррини өзүндə горујуб сахламышдыр. О сиррлəр бу ҝүнə гəдəр ачылмамышдыр. Сиррин биринcиси одур ки, Ҝəмигаја-Гобустан рəссамы Танрынын ҝөндəрдији 32 ишарəдəн чох сајда киши, гадын вə Јарадылыш идејасынын башга атрибутларыны (мүхтəлиф хејван, гуш, балыг вə с. дахил олмагла) јаратмыш, онлан билаваситə гајаларын көк- сүнə хəкк етмишдир. Мүасир инcəсəнəт бу рəсмлəрин, чох тəбəгəли рəсм ја- ратмаг үсулунун механикасыны өјрəнə вə мəнимсəјə билсə, рəссамлыгда, хејкəлтарашлыгда тамам јени бир фəсил ачылмыш олар.\nҜəмигаја-Гобустан рəсмлəри е.ə. Ы мин илликдə гəдим јунан (сонралар јунан-Рома) мəдəнијјəтинин вə инcəсəнəтинин вə елминин, əдəбијјатынын инкишафына чох ҝүcлү, мүсбəт тəсир ҝөстəрмишдир. Јунан əсатирлəриндə билава- ситə Азəрбајcан əразисиндəн сөхбəт ҝетмəси (Прометејин Гафгаз дағланн- да чармыха чəкилмəси, Гаргар иҝидлəр вə Амазон гызлар Һаггында əфсанəлəр вə с.) буну сүбут едир. Азəрбајcана ҝəлиб, бурада атомизм нəзəријјəсини\n– Танрычылыгдан ҝəлəн, 4 үнсүрə бағлы ишыг вə су, ҝөјлəрə учуш, хесаб, 10- луг сај системи, хəфтəнин 7 ҝүнү, Ҝүнəш вə Ај тəгвимлəри, рəгəм-ишарəлəри, елмдə бу ҝүн дə «əрəб» вə «рома» (Рум) рəгəмлəри адландырылан, нəхајəт, 32 һəрфли, чохшəкилли гəдим Азəрбајcан (праазəрбајcан-праоғуз: Ҝəмигаја-Гобустан) Əлифбасыны диггəтлə өјрəнəн вə мəнимсəјəн јунанлар сонралар бүтүн бу мəдəнијјəти өз адларына чыхмышлар.\nЈунанлар фонетик əлифбаны хеч дə бу ҝүнəдəк дејилдији кими, финикијалылар- дан дејил, гəдим Азəрбајcан: Ҝəмигаја-Гобустан əлифбасындан ҝөтүрмүшлəр.\nФиникијалылар вə əрəблəр ејни-сами тајфаланнм-халгланнм нүмајəн- дəлəри олмушлар. Əҝəр јунан-латынлар фонетик əлифбаны онлардан гəбул етмиш- лəрсə, нə үчүн бу самилəр: фыникијалылар, əрəблəр вə јəһуди лəр «өз əлифбала- рындан» имтина едəрəк, онун əввəлки ишарəлəри əсасында јени əрəб вə јəһуди əлифбаларыны јаратмышлар? Бурада мəнтиг јохдур. Демəли, финикијалыларын да өз əлифбалары олмајыб, онлар да гəдим Азəрбајcан: Ҝəмигаја-Гобустан Əлифбасындан бəһрəлəнмишлəр.\nБашга бир ваcиб мəсəлə: гəдим јунан-рома инcəсəнəти Ҝəмигаја-Гобустан инcəсəнəтинин əсасында мејдана ҝəлмишдир. Ҝəмигаја вə Гобус- танда јарадылмыш вə бу ҝүн дə хејрəт ојадан киши вə гадын рəсмлəринин сурəтлəри гəдим јунан инcəсəнəтиндə ајдын мүшахидə олунур. Бу исə дүнја мəдəнијјəти тарихиндə бу ҝүнəдəк өјрəнилмəмиш, ачылмамыш бүтөв бир сə- хифəдир. Бу сəхифə өјрəнилдикcə дүнја мəдəнијјəти: елми вə инcəсəнəти даһа да зəнҝинлəшəcəк.\nҜəмигајачы рəссам Нуһун Ҝəмисинин үстүндə Нуһ Пејғəмбəрин өзү- нүн дə рəсмини јаратмышдыр. Шүбхəсиз, о, халгдан ешитдиклəринə вə өз били- јинə, тəсəввүрүнə əсасланмышдыр. Һəр һ хəмин рəссам хəгигəтə даһа јахын олмушдур. Е.ə. узаг минилликлəрин Ҝəмигајачы – Гобустанчы рəссасмы өз надир сəнəт əсəрлəри – рəсмлəри илə бəшəријјəти Дүнја дашгынындан хилас ет- миш Нуһ Пејғəмбəрə вə онун хиласкар Ҝəмисинə əбəди хејкəл гојмушдур.\nТанрычылыг – Азəрбајcанын вə бүтүн түрк дүнјасынын милли идеолоҝија- сынын əсасыдыр.\nНəсими дејир: Еј китабындан үзүн ҝүл бир вəрəг\nТарихчилəрин тəјин етдиклəри е.ə VIII минилликдəн үзү бəри ишарəлик – хəрифлик (хүруфилик) мүхтəлиф шəкиллəрдə јашадылмышдыр. О cүмлəдəн гаја тəс- вирлəриндə вə ҝил (сахсы) габларын үзəриндəки нахышлар кими. Ҝəмигаја – Го- бустан мəдəнијјəти бунун ајдын нүмунəсидир. Бу нүмунəлəр үзəриндə мүшахидəлəримиз сүбут едир ки, əлифба мəхз ишарəлијин – илкин хүруфилијин вəхдəти, Танрычылығын -јарадылыш идејасынын əкс етдириcиси кими мејдана чых- мышдыр.\nДахи Нəими-Нəсими хүныфылији ХЫВ əсрдə Азəрбајcан халгынын тарихи Һаггыны бəрпа едəн əсил ингилаб иди. Танрычылыг «Дəдə Горгуд» кəламларында мүхтəлиф үстүөртүлү мифоложи анымларда вə Нəсиминин шерлəриндə јени- дəн јашамаг хүгугу газанмышдыр. «Дəдə Горгуд Китабы» Cавидан-Бабəк һəрəкаты вə Нəими-Нəсими хүруфичилији бир-биринин давамы олан үч бөјүк үсјан, үч ингилаб иди. Бу үсјанларын – ингилабларын һəр үчүнүн махијјəти милли ојаныша, милли идеолоҝијаны јашатмаға хидмəт едирди. Cавидан-Бабəк һəрəкаты ачыг үсјан иди. Дəдə Горгуд китабы вə Нəими – Нəсими хүруфычилији исə ҝизли, пəрдəархасы мүбаризə иди. Һəр үчү фаcиə илə сона јетмиш, өзүндəн сонра тарихин ағыр сынагларына мəруз галмышдыр. Ҝəмигаја-Гобустан исə милли идеолоҝијаны јашатмаг јолунда илк ингилаби мүбаризə, илк үсјан, илк сычрајыш иди вə бирбаша ҝəлəcəјə үнванланмышдыр. Бу, идеоложи мүбаризəнин əн ҝизли формасы иди. Ону јарадыб гојуб ҝедəн мүдрик аталар даһа узагҝөрəн олмушдур.\nДəдə Горгуд ҝизли мүбаризə үчүн чох инcə јол сечмишдир: Анам Ады\n– Габа Ағаc, Əзвај гурд əнији еркəјиндə бир көкүм вар, Атам ады – Гаған Аслан, Ағ Сунгур гушунун еркəјиндə бир көкүм вар, – Империјанын cасуслары бунлардан баш ача билмəдилəр. Хесаб етдилəр ки, бунларын хамысы нағылдыр.\nНəсими дə ҝизли мүбаризəнин инcə јолуну сечмишдир. О, фикрини шеирлə, нəғмə илə чатдырырды халга. Империја cасуслары бу нəғмəлəрə дə бир мүддəт диггəт јетирмəмишдилəр. Амма бир ҝүн онлар онун ҝизли махијјəтини анла- дылар, Нəсиминин Бабəкдəн даһа горхулу дүшмəн олдуғуну дујдулар вə ону да Бабəксајағы гəтлə јетирдилəр. Н əсими шерлəри исə хеч бир гадағана бахмадан халгын дилиндə вə гəлбиндə јашады вə јашајыр.\nНəсими инсаны «Дөрд үнсүрүн, 12 улдуз бүрcүнүн вə 32 һəрфин нəти- cəси» хесаб едирди (Бах Нəсими диваны. Б.1973. сəх. 647-649). Дахи шаир Танрычылыгдан ҝəлəн идејаны əрəб һəрфлəри илə идеаллашдырырды. О, əрəб һəрфлə- ринин хеч дə график ҝөзəллијиндəн, естетикасындан сөз ачмырды, һəр бир һəрфин архасында дајанан мəзмуну, махијјəти тəрəннүм едирди, һəрфи код,ишарə кими диггəтə чатдырырды. «Нəсими диванында» Əлиф-лам вə тəрс əлифба» бөл- мəсиндə топланмыш шерлəрин (5 шерин) илк мисралан əрəб əлифбасынын 30, бəзəн\n29 ишарəсинин адлары илə башланыр: Əлиф, беј, теј, сеј, cим, хеј, дал, зал, реј, син,гаф, каф, лам, мим, нун, хеј, јеј вə с.\nНəсими дөврүндə гəдим праазəрбајcан – праоғуз əлифбасы: Ҝəмигаја-Гобустан əлифбасы артыг 700 ил иди ки, халга гадаған етдирилмишди. Амма Танрычылыг-јарадылыш идејасы халгын јаддашында нəсилдəн-нəсилə өтүрүлəрəк јашадылмышдыр. Н əсими əрəб һəрф вə рəгəм (əбcəд) адлары илə өз халгынын əн гəдим инамларыны, Танрычылығын атрибутларыны севəрəк тəблиғ едирди. Нəсими əрəб əлифбасынын 28 һəрфдəн, 33 ишарəдəн ибарəт олдуғуну (Бах. З.ТХаcы- јева. Əски əлифба. Б.1989. с.60) əлбəттə ки, билирди, амма рүбаи вə гəзəл- лəриндə «32 һəрф (хүруф), 32 нишан, 32 ҝизли сирр, 32 Һагг кəламы» вə с. ишлəдирди.\n«Үнсүрүн дөрд олду, хəддин шеш cəхəт»\nЈəни: Сəн 6 cəхəтли Каинатда 4 үнсүрдəн јарандын.\nМəғрибу мəшригдəн олду сејлимиз,\nЈедди улдуз, он ики бүрc əслимиз».\nЈəни: Биз гəрбдəн шəргəдəк дүнјаны дөврəјə алан сујун ичиндə вар олмушуг.\nƏслимиз исə: Ај, Ҝүн, Меркури, Севит (Венера), Марс, Јупитер, Сатурн улдузундан – Ҝүнəш системиндəн вə 12 улдуз бүрcүндəндир. (Ҝүнəш ил əр- зиндə о бүрcлəрдəн кечир).\n«Мəн отуз ики хүруфəм лəмјəзəл».\nЈəни: мəн əзəли вə əбəди олан 32 Танры ишарəсинин (Һəрфинин) cə- мијəм.\n«Еј үзүн хəгдəн 32 нишан».\nЈəни: Еј ҝөзəл, сəнин үзүн Танрынын чəкдији 32 мүгəддəс ишарəнин cəми олдуғу үчүн ҝөзəллијинин мисли-бəрабəри јохдур.\n«32-нин нишаныдыр үзүн».\nЈəни: Үзүн бүтүн 32 Танры ишарəсинин cəми олдуғу үчүн сəн əн ҝөзəлсəн.\n«Ҝəр сəни душунда ҝөрсəјди пəри,\nОда салајды отуз ики пəри».\nЈəни: Əҝəр Ҝүнəшин гызы – пəри сəни јухуда ҝөрсəјди. Каинаты һəрəкəтə ҝəтирəн чархын 32 пəрини гысганcлыг одунда јандырарды.\n«Ҝөрдү чүн ким бинишани дишлəрин,\nОтуз ики ҝизли кани дишлəрин».\nЈəни: Ким ҝөрдүсə о нишансыз – ејибсиз вə 32 сырры сахлајан 32 ҝөзəл дишлəрини, хејраны олду.\n«Һагг-Тəала адəм оғлу өзүдүр,\nОтуз ики хəг кəламы сөзүдүр».\nЈəни: Танры һəр јердə олмагла инсанын гəлбиндəдир вə инсанда һəр ишарə, һəр cисм Танрынын 32 ҝизли кəламы, сөзү, ишарəсидир, онларын cəмидир вə ејнидир.\nНəсими бəјан едир ки, бүтүн сөзлəр Танрынын ҝөндəрдији 32 мүгəддəс сөздəн- кəлмəдəн, ишарəдəн төрəмишдир. Дахи шаир – фылософ ишарəнин мəхз сөзүн ишарəси – сөзиүн – кəламын шəкли олдуғуну сөјлəјирди. Дүнјанын бө- јүк алимлəри: Хумболт вə Сөссүр јазырлар ки, сөз – дил ишарəлəр системидир. Бу систем гəдим түркүн јарадылыш идејасында бир гəдəр фəргли шəкилдə əксини тапмышдыр. Ҝəмигаја – Гобустан, Минҝəчевир вə Бајкал абидəлəри дилчи- ликдə ишарəлəр нəзəријјəсинин əсасында дајанан график формалары мүхтəлиф тəсвирлəрдə јашадараг бу ҝүнүмүзə чатдырмышдыр.\n«Гаимү даим үзүндүр сəмрəди,\nХəм китабдыр cəмалын əбcəди»\nЈəни: Сəнин үзүн ағ кағыза јазылмыш əбəди ишарəнин ҝөзəл бəһрəси, хəм дə бүтүн һəрфлəрин cəминдəн јаранмыш китабдыр. Бурада сөхбəт үмумијјəт- лə китабдан, – əн əзəли китабдан ҝедир.\n«Гашү кирпик једди олду сач илə,\nХəг китабы ушбу бабдан ачыла.»\nЈəни: Сəнин гашын, киприклəрин вə сачларын јарадылышын, 4 үнсүрүн рəм- зи тəк једди олду вə Һаггын-Танрынын китабы бу фəсилдəн ачылсын – охунсун ҝəрəк. Бурада мүгəддəс китабымыз Гуранла јанашы, јенə дə Танрынын даһа узаг заманларда ҝөндəрдији китаба ишарə олунур.\n«Сурəтин мүshəфдир, еј чуби хүрам,\nКирпиҝин, гашынла зүлфундүр кəлам».\nЈəни: Сəнин cамалын-сурəтин Китабдыр, еј Туба бојлу, еј сəрв бојлу; киприҝин гашын вə зүлфүн-сачын бу Китабы тамамламышдыр. Јенə дə Нəсими нə заманса јарадылмыш ешг китабындан сөз ачыр.\n«Əбcəд илə мим əлиф бадыр үзүн»\nЈəни: рəгəмлə сајыланда, сəнин үзүн бүтөв əлифбадыр, јəни јенə дə 32 һəрфли Китабдыр.\n32 – бүтүн ишарəлəрин вə бүтүн сөзлəрин cəми кими верилир Нəсимидə. Дахи шаир башга сајларын cəминдə дə 32 сајыны ашкарлајыр:\n«Дөрд ҝəрəк, дөрд-дөрд ҝəрəк, бир дөрд ҝəрəк,\nЈеддиси хəтт истива, үч дөрд ҝəрəк».\nЈəни: 4 үнсүр 32 сајында да тамамланыр: 4 ҝəрəк – 4 үнсүрүн сајы ҝəрəкдир: 4×4=16 ҝəрəк вə даһа бир 4 ҝəрəкдир; Нəсими бурада мисранын əввəлиндəки 4-лə сонундакы «бир дөрдү» дə 4×4=16 кими дүшүнмəји нəзəр- дə тутур. Јəни 16-нын 2 cəми јенə дə 32-дир.\nЈеддиси хəтт истива үч дөрд ҝəрəк.\nЈəни: 7 дүз хəтт таразлананда 14 ҝеcəлик бүтөв Ај олур, јəни үстүндə даһа «үч 4 ҝəрəкдир», ики 4 таразланмыш, бүтөв Аја чеврилмиш вə 14 сајыны 2 дəфə тəкрар едир: 14+14=28; јердə даһа бир 4 галыр ки, бу да 4 үнсүрүн өз сајыдыр. Ајын һəр 7 ҝүнү 4 үнсүрүн биринə бəрабəр олур. Белə дə 7 дəфə 4=28; јердə галан 3-ҹү 4-28-ə əлавə олунур вə нəтиcəдə јенə дə 32 алыныр.\nБу, əсл ријазијјат мəсəлəсидир ки, бирбаш Танрычылыгдан ҝəлир вə бу əн мүрəккəб мəсəлəнин јарадыcысы, кəшф едəни, мүəллифы дахи Нəсимидир. Бу мəсəлə бу ҝүнə гəдəр кимсə тəрəфындəн хəлл едилмəмишдир. Бу cүр мəсəлəлəри хеч бу ҝүн дə, Таннчылығын идеја əсасланны билмəдəн, хеч ким хəлл едə билмəз.\n«32 ламəмат илла һəјат»\nЈəни: Һəјатын Илахинин өз хикмəтијлə вердији 32-дəн башга əламəти јохдур.\nМатериалистлəр дејирлəр: «Һəр шејин јарадыcысы варса, јараданын да јарадыcысы олмалыдыр. Онларын өзлəринин башга бир фикри буну рəдд едир: «Каинат əзəлдəн мөвcуддур, ону хеч ким јаратмамышдыр». Танрычылыгда бу фикир белə ачыгланыр: «Танры əзəлдəн мөвcуддур. Ону хеч ким јаратмамышдыр, һəр шеји – бүтүн ганунлары о өзү јаратмышдыр.»\nАј ын 28 ҝүн, «дөлə чағырыш»ын да 28 ҝүн олмасы Танрынын өз сирри – өз ганунудур. Ҝəмигаја-Гобустан инсаны бу ганундан баш ч ыхарма- ға чалышыб. Нијə мəхз 28 ҝүн? Һəјат, доғум, артым мəхз бу кодлара:\n4, 7,28,32 кодларына бағлыдыр. Н əсими бу кодлары мəхз код – шифрə кими тəрəннүм едир. Бу кодлар ҝəмигаја – Гобустан – Минҝəчевир вə Бајкалда да мүхтəлиф формаларда əкс олунмушдур.\nФизиклəрин белə бир фикри вар: 27-ҹи өлчүдəн о јана ҝетмəк мүмкүн дејил. Каинатда исə өлчүлəр сајсыз гəдəр чохдур. Демəли, елм 28-ҹи өлчү- нүн гапысында дајаныб. 28-ҹи өлчү илə 28 ҝүнүн əлагəси вармы? Мүбахисə етмирик.\n«Једди јердə отузикидир үзүн,\nИјирми сəккиз ҝөстəрəр ики ҝөзүн.\nГамəтин сəксəн сəккиз едəр бəјан,\nЈетмиш ики билдирəр нитги сөзүн» (1.593),\nБу рубаидə 1-ҹи мисра: отуз ики ишарəнин – һəрфин, сөзүн cəминин – 7 планетдə олмасы кими бир мүбалиғəдир, јəни сəн о дəрəcəдə ҝөзəлсəн ки, ҝөзəллијин 7 планетə хакимдир. 2-ҹи мисра: Сəнин ики ҝөзүн 28-и – хəја- тын өзүлүнү, əсасыны ҝөстəрир. Јəни ки, сəнин ҝөзлəрин һəјатын өзүдүр, онлар мəнə һəјат верир.\nНəсими ҝөзəлин үзүндə 2 он дөрд ҝеcəлик Ај ҝөрүр.\n«Ҝəр дилəрсəн халиги етмəк əјан,\nҺəрфи сөзсүз неcə ејлəрсəн бəјан.\nҺəрфдəн өзҝə халигə јохдур нишан.»\nЈəни: Танры дүнјаны ишарəлəрлə – һəрфлəрлə гуруб; һəр ишарəнин – һəрфин архасында исə сөз дајаныр, Танры јаратдығына – инсана бундан кəнар əламəт арамаг əбəсдир вə һəрфдəн өзҝə Халигə – Аллаха нишан – əламəт тапмаг мүмкүн олмадығыны бəјан едир.\n«Еј бојун хəгдəн 32 нишан». Бундан əввəлки рүбаисиндə Нəсими ҝөзəлин үзүнү хəгдəн 32 нишан адландырмышды; инди онун бојуна «32 ни- шан» гијмəтини верир; бунунла да əввəлки фикри даһа да ҝенишлəндирир.\nОрхон – Јенисеј абидəлəриндə инсанын боју 32 нишандан – ишарəдəн ибарəт нəзəрдə тутулур. Һəр икисиндə 32: тамамланмыш китабдыр. Ј əни, хəм Ҝəмигаја- Гобустан вə Орхон-Јенисеј абидəлəриндə, хəм дə Нəсимидə инсан, өлчүлəрин cəми илə – Китабдыр. Китаб: сөзүн вə ишарəнин cəминдəн ибарəт битмиш, битирилмиш, хеч бир шəрхə, дүзəлишə ехтијаcы олмајан, тоху- нулмаз, мүгəддəс бүтөвлүкдүр. О бүтөвлүкдə Танры бир даһа өз јаратдыг- ларына əјан олур. (Битик-битак: Китаб. Бурада сəслəрин јердəјишмəси хејрəт ојадыр!)\nНəхајəт, Нəсими севдији ҝөзəлə дејир ки, «Еј, китабындан үзүн ҝүл бир вəрəг». Мисрада сөхбəт үмуми һалда китабдан ҝедир. О китаб ки, инсанын үзүнү əкс етдирир; Танры инсанын үзүнү О Китаба, О Китабы инсанын үзүнə охшар јаратмышдыр. О Китаб Гобустанда əлифба дашында (29-cу дашда) инсан сурəтлəринин, о сырадан ишыг илахəси – ҝөзəл сурəтинин, Ана вə ушаг, ҝəнc вə мүдрик аталар вə «мүдрик хејван» сурəтлəринин, нəхајəт, Ҝəмигаја-Го- бустан əлифбасынын бүтүн чохшəкилли 32 һəрфинин əхатəсиндə, даш лөвхəнин ортасында, диггəт мəркəзиндə ҝөрүнүр.\nНəсими дејир ки, Сəн Танрынын јаратдығы Китабсан вə сəнин о ҝүл үзүн мүгəддəс Китабдан, Сəн – Китабдан бир ҝүл вəрəгдир.\nНəсиминин шерлəриндəн белə нəтиcə алыныр ки, Танрычылыгда елмлə дин бир јердə дүшүнүлмүшдүр вə сонралар дини елмдəн ајырмаға ҝөстəрилəн ҹəһдлəр фикир ајрылыгларына, бəзəн анлашылмазлыға ҝəтириб чыхартмышдыр. Елмлə динин ејни мəнбəдəн: Танрыдан – Аллаһдан ҝəлəн ваһид идеја олдуғуну мүгəддəс китаблар: Зəбур, Төврат, Инcил вə Гуран там сүбута јетирир.\nҜəмигаја-Гобустан мəдəнијјəти: Əлифбасы вə инcəсəнəти Азəрбајcан халгынын вə бүтүн бəшəријјəтин мисилсиз наилијјəтидир. Бəшəријјəтин јолу Танрычылыгдан, јəни гəдимдə олдуғу кими, елмлə динин бирлијиндəн вə бу бирлијин мүасир дүнјада һəјата кечирилмəсиндəн ибарəтдир.\nБахыш сайы: 289


Q=6	C=4	SS=0	LS=0	PS=2	DC=4	LC=0	SD=0	BS=2	G0=34	G1=19	G2=10	DLID=az_RU	BODY=Гүдрәтли пејғәмбәри Насирәдә дә рәдд едирләр | Иса пејғәмбәрин һәјаты\nГүдрәтли пејғәмбәри Насирәдә дә рәдд едирләр\nМӘТТА 9:27—34; 13:54—58 МАРК 6:1—6\nИСА ПЕЈҒӘМБӘР КАР ВӘ КОР АДАМЫ САҒАЛДЫР\nНӘСРАНИЛӘР ИСА ПЕЈҒӘМБӘРИ РӘДД ЕДИРЛӘР\nИса Мәсиһ бу ҝүн чохлу ишләр ҝөрүб. Гајыгла Декаполдан гајыдандан сонра ганахмадан әзијјәт чәкән гадыны сағалдыб вә Јаирин гызыны дирилдиб. Амма ҝүн һәлә сона чатмајыб. Јаирин евиндән гајыданда ики нәфәр кор киши онун далынҹа дүшүб бәркдән гышгырыр: «Давуд Оғлу, бизә рәһмин ҝәлсин!» (Мәтта 9:27).\n«Давуд Оғлу» демәклә бу кишиләр Исанын Давуд падшаһын тахт-таҹынын вариси вә вәд едилмиш Мәсиһ олдуғуна инандыгларыны ҝөстәрирләр. Амма Иса пејғәмбәр өзүнү ешитмәмәзлијә вурур, чүнки онларын нә дәрәҹәдә истәдијини јохламаг фикриндәдир. Онлар, һәгигәтән дә, пејғәмбәрдән әл чәкмирләр. О, евә ҝирәндә онлар да ичәри дахил олурлар. О, бу адамлардан сорушур: «Инанырсыныз ки, мән буну едә биләрәм?» Онлар әминликлә ҹаваб верирләр: «Бәли, Аға, инанырыг». Онда Иса пејғәмбәр онларын ҝөзләринә тохунуб дејир: «Гој инандығыныз кими олсун» (Мәтта 9:28, 29).\nОнларын ҝөзләри дәрһал ачылыр. Пејғәмбәр башгаларына тапшырдығы кими, онлара да бәрк-бәрк тапшырыр ки, бу барәдә һеч кимә һеч нә данышмасынлар. Амма онлар севиндикләриндән буну бүтүн ел-аләмә јајырлар.\nБу кишиләр ҝедәр-ҝетмәз ҹамаат Иса пејғәмбәрин јанына ҹинә тутулмуш бир адам ҝәтирир, ҹин ону лал едиб. Пејғәмбәр ҹини гован кими бу адамын дили ачылыр. Ҹамаат һејрәтлә дејир: «Индијәҹән Исраилдә белә шеј олмајыб». Бурада фәрисиләр дә вар. Онлар мөҹүзәләрин олдуғуну инкар едә билмирләр, амма бу дәфә дә Иса пејғәмбәрин ҝөстәрдији мөҹүзәләрин Аллаһдан олдуғуну даныб ону иттиһам едирләр: «Бу адам ҹинләрин һөкмдарынын әли илә ҹин говур» (Мәтта 9:33, 34).\nБундан бир аз сонра Иса Мәсиһ боја-баша чатдығы Насирәјә јолланыр, бу сәфәр шаҝирдләри дә онунладыр. Тәхминән бир ил габаг о, бурада синагогда тәлим вермишди. Әввәлҹә, ҹамаат онун хош сөзләрини һејрәтлә динләмиш, сонра исә вердији тәлимдән гәзәбләнәрәк ону өлдүрмәк истәмишди. Анҹаг Мәсиһ кечмиш гоншуларына көмәк етмәјә јенә дә ҹәһд ҝөстәрир.\nШәнбә ҝүнү о јенидән синагога тәлим вермәјә ҝедир. Ону динләјәнләрин чоху һејрәтә ҝәлиб сорушурлар: «Бу адамда бу гәдәр һикмәт һарадандыр? Бу мөҹүзәләри кимин ҝүҹү илә едир? Мәҝәр бу, дүлҝәрин оғлу дејил? Анасынын да ады Мәрјәм дејил? Мәҝәр бу, Јагуб, Јусиф, Шимон вә Јәһуданын гардашы дејил? Бүтүн баҹылары да арамызда дејилләрми? Елә исә бу адамда бүтүн бунлар һарадандыр?» (Мәтта 13:54—56).\nОнлар Иса пејғәмбәрә бир јерлиләри кими бахырлар. Онлар дүшүнүрләр: «Ахы о, ҝөзүмүзүн габағында бөјүјүб. Неҹә Мәсиһ ола биләр?» Бүтүн сүбут-дәлилләрә, ондакы һикмәтә вә ҝөстәрдији мөҹүзәләрә бахмајараг, онлар Иса пејғәмбәри гәбул етмирләр. Һәтта гоһум-әгрәбасы ону таныдығы үчүн она инанмыр. Бу сәбәбдән Иса пејғәмбәр дејир: «Пејғәмбәрин һөрмәт ҝөрмәдији јер варса, о да өз јурду, өз евидир» (Мәтта 13:57).\nИса пејғәмбәр онларын бу имансызлығына мәәттәл галыр. Буна ҝөрә дә о, Насирәдә ҹәми бир нечә хәстәнин үзәринә әлини гојуб сағалдыр вә даһа бир дә орада мөҹүзә ҝөстәрмир (Марк 6:5, 6).\nКор кишиләр Иса пејғәмбәрә «Давуд Оғлу» дејә мүраҹиәт етмәклә нәјә инандыгларыны ҝөстәрирләр?\nФәрисиләр Иса пејғәмбәрин мөҹүзәләринин архасында кимин дурдуғуну иддиа едирләр?\nИса Мәсиһ Насирәдә неҹә гаршыланыр вә нәјә ҝөрә?


Q=16	C=12	SS=4	LS=0	PS=8	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=22	G1=15	G2=4	DLID=az_RU	BODY=2 Ишмуил 4 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\n2 Ишмуил 4:1—12\nИшбошетин гәтли (1—8)\nДавуд гатилләри өлдүртдүрүр (9—12)\n4 Талут оғлу Ишбошет+ Абнурун Һәбрунда өлдүјүнү+ ешидәндә голлары сусталды. Бүтүн Исраили горху бүрүдү. 2 Талутун оғлунун басгынчы дәстәләриндә башчы олан ики адамы вар иди. Онлардан биринин ады Бәәннаһ, диҝәринин ады Рәһаб иди. Онлар Бинјамин гәбиләсиндән бииротлу Риммунун оғуллары идиләр. (Биирот+ Бинјаминин бир һиссәси сајылыр. 3 Бииротлулар Ҝитаимә+ гачмышдылар вә бу ҝүнәдәк онлар орада гәриб кими јашајырлар.) 4 Талут оғлу Јонатанын+ бир чолаг оғлу вар иди.+ Јизраилдән+ Талутла Јонатанын гара хәбәри ҝәләндә о, беш јашында иди. Дајәси ону гуҹағына алыб гачмышды. Тәлаш ичиндә гачаркән ушаг әлиндән дүшүб шикәст олмушду. Ушағын ады Мефибошет+ иди. 5 Бииротлу Риммунун оғуллары Рәһабла Бәәннаһ ҝүнүн гызмар чағында Ишбошетин евинә ҝетдиләр. Ҝүнорта олдуғундан Ишбошет динҹәлирди. 6 Рәһаб вә гардашы Бәәннаһ+ буғда ҝөтүрмәк адыјла евә ҝириб хәнҹәри онун гарнына сохдулар вә гачыб ҝетдиләр. 7 Онлар ичәри ҝирәндә Ишбошет јатаг отағында, чарпајыда узанмышды. Ону вуруб өлдүрдүләр, башыны кәсдиләр вә башыны ҝөтүрүб бүтүн ҝеҹәни Әрәбә јолу илә ҝетдиләр. 8 Ишбошетин+ башыны Һәбрунда Давуда ҝәтириб дедиләр: «Будур, ҹанынын гәсдинә дуран+ дүшмәнин+ Талут оғлу Ишбошетин башы. Бу ҝүн Јеһова Талутдан вә онун өвладларындан һөкмдарымызын гисасыны алды». 9 Лакин Давуд бииротлу Риммунун оғуллары Рәһабла гардашы Бәәннаһа белә деди: «Ҹанымы бәлалардан гуртаран+ Јеһоваја анд олсун, 10 ҝәлиб мәнә “Талут өлдү” дејән адам,+ елә билирди ки, мәнә муштулуг ҝәтириб. Мән ону Сығлагда өлдүрдүм.+ Гасидин мәндән алдығы мүкафат бу олду. 11 Инди шәр адамлар салеһ инсаны өз евиндә јатдығы јердә өлдүрүбсә, ҝөр онларын агибәти неҹә олаҹаг! Мән онун ганынын гисасыны алыб+ сизи дүнјадан јох едәҹәјәм!» 12 Давуд адамларына онлары өлдүрмәји әмр етди.+ Онлар бу ики нәфәрин әл-ајағыны кәсиб Һәбрундакы чарһовузун јанында асдылар.+ Ишбошетин исә башыны ҝөтүрүб Һәбрунда, Абнурун гәбриндә дәфн етдиләр.\n2 Ишмуил 4


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=29	G1=9	G2=3	DLID=az_RU	BODY=25 Ијун 2014\n“ИШИД-чиләр Һәзрәт Әлини (ә) өлдүрән хәвариҹләрин давамчыларыдыр”\nТанынмыш дин алими моизәсиндә ИШИД фитнәсиндән данышыб\nТүркијәнин танынмыш дин алими вә моизәчиси, Ҹүббәли Әһмәд ләгәбли Әһмәд Маһмуд Үнлү сон моизәсини ИШИД проблеминә ајырыб. Баш верәнләрин гијамәт әламәти олдуғуну дејән Ҹүббәли Әһмәд һеч бир диндә белә әмәлләрә изн верилмәдијини вурғулајыб.\n“Инди Ираг әввәлкиндән дә бетәр вәзијјәтјдәдир. Нә баш вердији һеч билинмир. Гијамәтин әламәти өзүнү ҝөстәрир. Нә өлдүрән нијә өлдүрдүјүнү, нә дә өлдүрүлән нијә өлдүрүлдүјүнү билир. Белә бир шеј ола биләрми? Мүсәлман да мүсәлманы өлдүрә биләрми? Бу неҹә ојун, неҹә фитнәдир? Адамын башыны кәсиб топ ојнајырлар. Бу һансы китабда вар? Һансы кафирә буну етмәк рәвадыр? Һансы инсана, һансы һејвана буну етмәк мүмкүндүр?”\nИШИД-чиләрин нәинки сүнни, мүсәлман белә олмадығыны дејән моизәчи онлары нифрәтлә ләнәтләдијини билдириб.\n“Бу неҹә биабырчылыгдыр. Белә сүннилик олармы? Биз онлары нифрәтлә ләнәтләјирик. Онлар мүсәлман белә дејилдир. Күчәдән кечәнләри сыраја дүз вә ҝүлләлә, јандыр, учур... Белә шеј олмаз. Онлар мәгбәрә дүшмәни. Пејғәмбәрин әсһабәләрини гәбирдән чыхардылар. Бурдан дејирәм. Јәһуди дә олса, христиан да олса сәнә гаршы дөјүшмәјәни, силаһ чәкмәјәни өлдүрән ҹәннәтин әтрини ала билмәз. Буну пејғәмбәримиз дејир”.\nОнларын Һәзрәти Әлини (ә) шәһид едән хәвариҹләрин давамчысы олдугларыны дејән Ҹүббәли бу груплашманын намуссуз олдуғуну гејд едиб.\n“Онлар вә әмәлләри барәдә ҹиһад, мүҹаһид, шәһид дејә фикирләшмәјин, јохса мәһв оларсыныз. О јолда өлсәниз мәһв оларсыныз. Бунлар хәвариҹләрин давамыдыр. Бунлар ҺәзрәтÂ Әлини (ә) өлдүрән хәварриҹләрин давамчыларыдыр. Бунлар тәкфирчидир. Ән бөјүк хүсусијјәтләри, инсанлара о дәгигә “кафир” дамғасыны јапышдырмагдыр. Бунлар чох бөјүк намуссуз вә шәрәфсиздирләр. Онларда намус јохдур. Милләтин арвад-ушағыны кәниз кими ҝөрүрләр. Биз мүҹаһидик дејәрәк һәр шеј едирләр”./анс/\n2152 дәфә бахылыб


Q=14	C=14	SS=12	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=66	G1=19	G2=10	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Һәзрәт Әлинин (ә) 12 ачыг-ајдын фәзиләти (гыса кәламда)\nҺәзрәт Әлинин (ә) 12 ачыг-ајдын фәзиләти (гыса кәламда)\nПејғәмбәр (ә) бујурду: “Әли инсанларын ән шүҹаәтлисидир”.\n1. Һәзрәт Әли (ә) иштирак етдији бүтүн дөјүшләрдән гәләбә илә гајытмышдыр. (1)\n2. Пејғәмбәр (ә) бујурду: “Әли инсанларын ән шүҹаәтлисидир”. (2)\n3. Дөјүшдә рәгибини бир зәрбә илә өлдүрүрдү. Һәдисдә ҝәлмишдир: “Онун (Әлинин) гылынҹ зәрбәси һәмишә бир зәрбә олурду”. (3)\n4. Пејғәмбәр (с) даим бујурурду: “Әли Аллаһын дүшмәнләринә гаршы чәклилән Аллаһын гылынҹыдыр”. (4)\n5. Һәзрәт Әли (ә) даһа чох пијада дөјүшүрдү. Ата минсәјди дә онун үчүн о гәдәр өнәмли дејилди.\nҺәзрәтдән ата минмәмәсинин сәбәбини сорушдургда бујурду: “Ат ја дүшмәни тәгиб етмәк үчүндүр, ја да дөјүш мејданындан гачмаг үчүн. Мән нә дүшмәнә арха чевириб гачырам, нә дә гачаны тәгиб едирәм. Бәс ат мәним нәјимә лазымдыр?!”. (5)\n6. Һәзрәт Әлинин (ә) зиреһи тәкҹә онун синә һиссәсини өртүрдү.\nİмам Әлидән (ә) сорушдулар ки, нә үчүн зиреһинин арха һиссәси јохдур? Бир кәсин сәни архадан вураҹағындан горхмурсан?\nҺәзрәт бујурду: “Мән һеч вахт дүшмәнә арха чевирмирәм вә мејдандан гачмырам вә Аллаһ белә бир ҝүнү ҝәтирмәјәҹәк”. (6)\n7. Һәзрәт Әлинин (ә) дөјүшдә шүҹаәт вә мүгавимәти елә иди ки, мүшрик вә кафирләр дөјүшдә ону ҝөрәндә өз өлүмләрини ҝөзләри илә ҝөрүрмүшләр кими бир-бирләринә вәсијјәтләрини едирдиләр. (7)\n8. Ики гошун бир-биринин гаршысында дајандыгда һамы бир-биринә дејирди: “Өлүм мәләји Әли (ә) олан гошундадыр. Гаршы гошун өзүнү өлүмә һазырласын”. (8)\n9. Бир ҝүн имам Әлинин (ә) орду сәркәрдәләриндән бири һәзрәтдән сорушду: - Атлар һүркүшсә вә биз бир-биримиздән узаг дүшсәк, сәни һарада тапаг? Имам бујурду: “Мәндән узаглашдығыныз һәмин јердә (Јәни мән һәмин өз јеримдә галаҹағам)”. (9)\n10. Имам Әли (ә) Ҹәмәл дөјүшүндә бајрағы оғлу Мәһәммәд Һәнәфијјәјә вериб белә бујурду: “Дағлар өз јериндән гопса да, сән өз јериндә мөһкәм ол. Дишләрини бир-биринә сых. Башыны Аллаһа тапшыр, ајагларыны јерә мыхла. Ҝөзүн һәмишә гошунун архасына дикилмиш олсун (ора гәдәр ирәлилә) вә ҝөзләрини јум (јәни, һиммәтсизлик вә дардүшүнҹәлилик етмә). Бил ки, гәләбә Сүбһан олан Аллаһ тәрәфиндәндир”. (10)\n11. Һәзрәт Әмир әл-мөминин Әли (ә) дүнја чөрәјиндән тәкҹә арпа чөрәји илә кифајәтләнирди вә буғда чөрәји јемирди. Ҹамаат һәзрәтин бу ишиндән һејрәтләнәрәк сорушдулар: Әбу Талибин оғлу бу аз јемәк вә аз гидаланмагла дөјүшләрдән адлы-санлы пәһләванлара неҹә галиб ҝәлә билир?\nМөвла Әли (ә) онларын ҹаваб вериб бујурур: “Билин ки, (сујун аз чатдығы) чөл ағаҹынын тахтасы бәркдир (мөһкәмдир). Амма (сују чох олан бағларда әкилмиш) јашыл ағаҹларын габыглары даһа назикдир. (Јағыш сујундан башга диҝәр бир су тапмајан) сәһра биткиләринин аловларынын шөләси даһа чох сачыр вә онлар даһа ҝеҹ сөнүрләр”. (11)\n12. Һәзрәт Әли (ә) мәктубларынын бириндә јазыр: “Аллаһа анд олсун ки, әҝәр бүтүн әрәбләр мәнә гаршы мүһарибә етмәјә бирләшсәләр онларын габағындан гачмарам вә әлә фүрсәт дүшсә онлара тәрәф тәләсәрәм”. (12)\n1. Тәбәрани, “Мөҹәмүл-әвсәт”, ҹ. 3, сәһ. 87, һәдис 2176.\n2. Ибн Мәғазәли, “Мәнагибу Әли ибн Әби Талиб”, сәһ. 143 вә 188.\n3. Ибн Әбил-Һәдид, “Шәрһ нәһҹүл-бәлағә”, ҹ. 1, сәһ. 20.\n4. Шејх Сәдуг, “Әмали”, сәһ. 61.\n5. Ибн Шәһр Ашуб, “Мәнагибу Али Әби Талиб”, ҹ. сәһ. 298.\n6. Ибн Бәккар, “Әл-әхбарул-мувәффәгијјат”, сәһ. 343. Ибн Әбил-Һәдид, “Шәрһ нәһҹүл-бәлағә”, ҹ. 20, сәһ. 280.\n7. Ибн Мәғазәли, “Мәнагибу Әли ибн Әби Талиб”, сәһ. 140. Зәмәхшәри, “Рәбиул-әбрар”, ҹ. 3, сәһ 319.\n8. Рағиб Исфәһани, “Әл-мүһазират”, ҹ. 3, сәһ. 138.\nƏбшәјһи, “Әл-мүстәтрәф”, ҹ. 1, сәһ. 178, баб 41.\n10. “Нәһҹүл-бәлағә”, хүтбә 11.\n11. “Нәһҹүл-бәлағә”, мәктуб 45.\n12. “Нәһҹүл-бәлағә”, мәктуб 45.


Q=2	C=0	SS=0	LS=1	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=145	G1=98	G2=30	DLID=az_RU	BODY=Биографија: Јеһоваја илк мәһәббәтим дөзмәјә көмәк етди | Тәлим\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Алманија жест дили Америка жест дили Бразилија жест дили Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Италија жест дили Кирибати Колумбија жест дили Конго Кореја жест дили Литва Маврики креолу Македонија Непал Нидерланд Норвеч Самоа Сејшел креолу Тувалу Увеа Украјна Фиҹи Чин (Кантон, садәләшдирилмиш) Чин (Кантон, әнәнәви) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара ајмара бенгал бикол бислама болгар варај волајта газах ган гуарани гуҹарат гырғыз дреһу дхолуо ермәни ермәни (гәрб) естон ефик ибо иврит илок инҝилис исланд исоко испан италјан каннада каонде каталан кечуа (Боливија) кикамба кикујју кинјаруанда кирунди кореја латыш лози лувале луганда лунда малагаси малај малајалам маратһ мајја маҹар михе монгол оромо осетин пангасинан папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) полјак португал пәнҹаб румын рус санго сапотек (Истм) себуан серб серб (латын) сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил татар таҹик телугу тетела тив тигре тумбука түрк түркмән түркмән (кирил) урду фарс фин франсыз хорват чех чибемба чилуба чинјанја читонга читонга (Малави) чичева чуваш шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һауса һилигајнон һинд һири-моту әрәб өзбәк\nНӘГЛ ЕТДИ III ЕНТОНИ МОРИС\n1970-ҹи ил иди. Јај тәзә ҝирмишди. Фениксвилдә (Бирләшмиш Штатлар, Пенсилванија) Велли-Форҹ хәстәханасында чарпајыда узанмышдым. Тибб гардашы һәр јарым саатдан бир ган тәзјигими өлчүрдү. Мән, 20 јашлы әсҝәр ҹидди инфексион хәстәлијә тутулмушдум. Мәндән бир нечә јаш бөјүк олан тибб гардашы јаман һәјәҹан кечирирди. Ган тәзјигим дурмадан ашағы дүшүрдү. Ондан сорушдум: «Һеч ҝөзүнүн габағында өлән олмајыб?» Онун рәнҝи гачды вә деди: «Јох, олмајыб».\nҺәмин вахт ҝәләҹәјә үмидим јох иди. Бәс неҹә олмушду ки, мән хәстәханаја дүшмүшдүм? Ҝәлин сизә бир аз өз һәјатымдан данышым.\nМҮҺАРИБӘ ИЛӘ ТАНЫШЛЫҒЫМ\nМән Вјетнам мүһарибәсиндә ҹәрраһијјә отағында чалышырдым. Хәстәлијә дә елә орада тутулмушдум. Хәстәләрә вә јаралылара ҹанла-башла көмәк едирдим, һәм дә ҹәрраһ олмаг истәјирдим. Вјетнама 1969-ҹу илин ијул ајында ајаг басдым. Тәзә ҝәлән әсҝәрләр кими, мәнә дә фәргли вахт гуршағына вә гызмар һаваја өјрәшмәк үчүн бир һәфтә вахт верилди.\nМәни Донг-Тамда, Меконг делтасында јерләшән ҹәрраһијјә һоспиталына тәјин етдиләр. Тәјинатым тәзә верилмишди ки, јаралылар вә өлүләрлә долу чохлу һеликоптер ҝәлди. Мән чох вәтәнпәрвәр идим, ишләмәји дә хошлајырдым, она ҝөрә дә дәрһал ишә ҝиришмәк истәдим. Јаралылары һазырлајыр, сонра һава илә тәҹһиз олунан, металдан дүзәлдилмиш ҹәрраһијјә отагларына апарырдылар. Һәмин о дарысгал јердә ҹәрраһ, анестезиолог вә ики ҹәрраһ ассистенти јаралыларын һәјатыны гуртармаг үчүн әлләриндән ҝәләни едирдиләр. Мән фикир вердим ки, ири, гара кисәләри һеликоптерләрдән бошалтмырдылар. Мәнә дедиләр ки, бу кисәләрдәки дөјүшдә парча-парча олмуш әсҝәрләрин тикәләридир. Мүһарибә илә танышлығым белә олду.\nҺәгигәтлә ҝәнҹликдән танышлығым вар иди\nЈеһованын Шаһидләринин тәлимләри илә ҝәнҹликдән танышлығым вар иди. Анам Шаһидләрлә Мүгәддәс Китабы өјрәнирди, амма вәфтиз олунмады. Анама дәрс кечиләндә онун јанында отурмағы чох хошлајырдым. Бир дәфә, елә һәмин вахтлар оларды, өҝеј атамла Падшаһлыг залынын јанындан кечирдик. Атамдан буранын нә олдуғуну сорушдум. О, мәнә тапшырды ки, бурадакы адамлардан узаг дурум. Өҝеј атамы чох истәдијимдән вә она етибар етдијимдән мәсләһәтинә гулаг асдым. Беләҹә, мәним Јеһованын Шаһидләријлә әлагәм кәсилди.\nВјетнамдан гајыдандан сонра һисс едирдим ки, Аллаһа еһтијаҹым вар. Дәһшәтли хатирәләр мәни мәнән өлдүрмүшдү. Мәнә елә ҝәлирди ки, Вјетнамда әслиндә нәләр төрәдилдијиндән һамы бихәбәрдир. Јадымдадыр, нүмајишләр кечирән етиразчылар Бирләшмиш Штатларын әсҝәрләрини ушаг гатилләри адландырырдылар. Белә ки, мүһарибәдә ҝүнаһсыз ушагларын гырылмасы барәдә тез-тез хәбәрләр јајымланырды.\nРуһани аҹлығымы дојуздурмаг үчүн мүхтәлиф килсәләрә ҝетмәјә башладым. Мән һәмишә Аллаһы севмишәм, амма килсәләрдә ҝөрдүјүм шејләр хошума ҝәлмирди. Ахырда Јеһованын Шаһидләринин Делреј Бичдәки (Флорида) Падшаһлыг залына ҝедиб чыхдым. Бу, базар ҝүнү, 1971-ҹи илин феврал ајы иди.\nЗала ҝирәндә ачыг мәрузәнин ахыры иди. Буна ҝөрә дә «Ҝөзәтчи гүлләси» ҝөрүшүнә галдым. Мүзакирә едилән мөвзу јадымда дејил, амма ајәләри тапмаг үчүн Мүгәддәс Китабы вәрәгләјән балаҹа ушаглары һәлә дә хатырлајырам. Бу, мәнә чох тәсир етмишди. Мән сакитҹә гулаг асыр вә мүшаһидә едирдим. Падшаһлыг залындан чыханда Ҹим Гарднер адлы 80 јашларында бир гардаш мәнә јахынлашды. Онун әлиндә «Әбәди һәјата апаран һәгигәт» адлы китаб вар иди. О, китабы мәнә тәклиф етди. Биз данышдыг ки, ҹүмә ахшамы сәһәр Мүгәддәс Китабы өјрәнәк.\nҺәмин базар ҝүнү ҝеҹә ишдә идим. Мән Бока Ратонда (Флорида) өзәл клиникада тәҹили тибби јардым отағында ишләјирдим. Иш нөвбәм ахшам саат 11-дән сәһәр 7-ә кими иди. Ҝеҹә сакит кечдијиндән «Һәгигәт» китабыны охујурдум. Бөјүк тибб баҹысы мәнә јахынлашды, китабы әлимдән дартыб алды, үзүнә бахыб гышгырды: «Сән дә онлара гошулмусан?» Мән китабы онун әлиндән алыб дедим: «Һәлә китабын јарысындајам, амма, ҝөрүнүр, сиз дејән олаҹаг!» О, мәндән әл чәкди вә мән һәмин ҝеҹә китабы баша вурдум.\nМәнә Мүгәддәс Китабы Чарлз Тејз Рассели таныјан мәсһ олунмуш Ҹим Гарднер өјрәтмишди\nДәрс кечмәјә башламаздан әввәл Гарднер гардашдан сорушдум: «Нә өјрәнәҹәјик?» «Сәнә вердијим китабы», — дејә о ҹаваб верди. Мән дедим: «Ону артыг охумушам». Гарднер гардаш меһрибанҹасына ҹаваб верди: «Јахшы, ҝәл биринҹи фәсли ҝөздән кечирәк». Ҝөрәндә ки, нә гәдәр фикрин үстүндән кечмишәм мат галдым. О, мәндә олан Крал Јаковун Мүгәддәс Китабындан мәнә чохлу ајәләр охутдурду. Ахыр ки, мән Јеһова Аллаһ һаггында өјрәнмәјә башладым. Нәвазишлә Ҹим адландырдығым Гарднер гардаш һәмин сәһәр «Һәгигәт» китабынын үч фәслини мәнә кечди. Ондан сонра һәр ҹүмә ахшамы сәһәр биз үч фәсил кечирдик. Бу дәрсләр мәнә ләззәт едирди. Рассел гардашы шәхсән таныјан бу мәсһ олунмуш гардашын мәни өјрәтмәси мәним үчүн бөјүк шәрәф иди!\nБир нечә һәфтәдән сонра мүждәнин тәблиғчиси олдум. Ҹим чох шејдә, о ҹүмләдән ев-ев тәблиғдә мәнә көмәк едирди (Һәв. 20:20). Ҹимлә бирликдә тәблиғ етдикҹә, јаваш-јаваш тәблиғи севмәјә башладым. Мән һәлә дә тәблиғә бөјүк бир шәрәф кими бахырам. Аллаһын әмәкдашы олмаг неҹә дә ҝөзәлдир! (1 Кор. 3:9).\nЈЕҺОВАЈА ИЛК МӘҺӘББӘТИМ\nИнди исә сизә Јеһоваја олан илк мәһәббәтимдән данышмаг истәјирәм (Вәһј 2:4). Бу мәһәббәт мәнә мүһарибәнин дәһшәтли хатирәләринә таб ҝәтирмәјә, еләҹә дә бир чох башга сынаглара дөзмәјә көмәк едиб (Әшј. 65:17).\nЈеһоваја мәһәббәтим мүһарибәнин дәһшәтли хатирәләринә вә башга сынаглара дөзмәјә мәнә көмәк едир\n1971-ҹи илин ијул ајында Јанки стадионунда «Аллаһын ады» адлы вилајәт конгресиндә вәфтиз олундум\n1971-ҹи илин баһарынын бир ҝүнү мәним үчүн хүсуси ҝүндүр. Валидејнләримин мәнә јашамаға иҹазә вердији евдән чыхарылмышдым. Аталығым өз мүлкүндә Јеһованын Шаһидинин галмасыны истәмирди. Һәмин вахт пулум аз иди. Ишләдијим клиникада ики һәфтәдән бир мааш алырдым. Пулумун чохуна тәблиғә ҝејинмәк вә Јеһованы лајигинҹә тәмсил етмәк үчүн пал-палтар алмышдым. Еһтијатда бир аз пулум вар иди, амма бөјүдүјүм Мичиган штатындакы банкда иди. Она ҝөрә дә бир нечә ҝүн машынымда галмалы олдум. Јанаҹаг долдурма мәнтәгәләринин ајагјолунда исә үзүмү тәраш едир вә јујунурдум.\nМашында галдығым ҝүнләрин бириндә тәблиғ ҝөрүшүндән бир нечә саат әввәл Падшаһлыг залына ҝәлмишдим. Клиникада нөвбәм тәзә гуртармышды. Падшаһлыг залынын архасында, һеч кимин ҝөрмәдији бир јердә отурдум. Вјетнамла бағлы дәһшәтләр, јанан инсан бәдәнләринин ији, ганлы сәһнәләр јадыма дүшдү. Јалварышлы сәслә: «Мән јашајаҹағам? Мән јашајаҹағам?» — дејә мәндән имдад диләјән ҹаван әсҝәрләрин үзү ҝәлиб ҝөзүмүн габағында дурду, сәси гулағымда ҹинҝилдәмәјә башлады. Мән билирдим ки, онлар өләҹәкләр. Амма вар ҝүҹүмлә чалышырдым ки, буну онлара һисс етдирмәјим, онлары сакитләшдирим. Беләҹә, залын һәјәтиндә отуран вахт һиссләр мәни чулғады.\nВар ҝүҹүмлә чалышырам ки, һеч вахт, хүсусилә дә сынаглар вә чәтинликләр заманы Јеһоваја олан илк мәһәббәтими итирмәјим\nҜөзүмүн јашы сел кими аха-аха дуа едирдим (Зәб. 56:8). Дирилмә үмиди барәдә дәриндән дүшүнмәјә башладым. Онда мәнә чатды ки, Јеһова Аллаһ ҝөрдүјүм гәтлиамлары, мәним вә башгаларынын јашадығы мәнәви әзабы дирилмә васитәсилә јох едәҹәк. Аллаһ һәмин ҹаванлары һәјата гајтараҹаг, онларын Аллаһ һаггында өјрәнмәјә имканы олаҹаг (Һәв. 24:15). Һәмин анда үрәјим Јеһоваја мәһәббәтлә долуб дашды вә бу мәһәббәт үрәјимин дәринлијинә ишләди. Һәмин ҝүн һеч вахт јадымдан чыхмыр. О вахтдан бәри вар ҝүҹүмлә чалышырам ки, һеч вахт, хүсусилә дә сынаглар вә чәтинликләр заманы Јеһоваја олан илк мәһәббәтими итирмәјим.\nЈЕҺОВА МӘНӘ ГАРШЫ ЛҮТФКАР ОЛУБ\nМүһарибәдә инсанлар вәһшиликләр төрәдир. Мән дә истисна дејилдим. Анҹаг ән чох севдијим ики ајә мәнә чох көмәк едир. Биринҹиси Вәһј 12:10, 11 ајәләридир. Орада дејилир ки, Иблис тәкҹә вердијимиз шәһадәтлә јох, һәм дә Гузунун ганы илә мәғлуб едилир. Икинҹиси Галатијалылара 2:20 ајәсидир. Бу ајәдән билирәм ки, Иса Мәсиһ мәним уғрумда ҹаныны фәда едиб. Јеһова Исанын ганы сајәсиндә мәни тәмиз ҝөрүр вә етдијим ҝүнаһлары бағышлајыр. Буну билмәк виҹданымы тәмизләјир вә мәни тәшвиг едир ки, башгаларынын мәрһәмәтли Аллаһымыз Јеһова һаггында һәгигәти билмәси үчүн әлимдән ҝәләни едим (Ибр. 9:14).\nКечмишә баханда баша дүшүрәм ки, Јеһова һәмишә гејдимә галыб. Мәсәлән, Ҹим машында галдығымы билән кими мәни пансиону олан бир баҹы илә ҹалашдырды. Мән әминәм ки, Јеһова Ҹим вә һәмин гајғыкеш баҹы васитәсилә мәнә галмаға раһат јер верди. Јеһова чох хејирхаһдыр. О, садиг хидмәтчиләринин гејдинә галыр.\nНӘЗАКӘТЛИ ОЛМАҒЫ ӨЈРӘНИРӘМ\n1971-ҹи илин мајында бәзи ишләрими һәлл етмәк үчүн Мичигана ҝетмәли олдум. Флоридадан јола дүшмәздән әввәл Делреј Бич јығынҹағындан әдәбијјат ҝөтүрүб автомобилимин јүк јерини долдурдум, сонра исә Штатларарасы 75 јолу илә шимала үз тутдум. Флоридадан сонра ҝәлән Ҹорҹија штатындан һәлә чыхмамыш автомобилдәки бүтүн әдәбијјат гуртармышды. Падшаһлыг һагда мүждәни һәр јердә шөвглә тәблиғ едирдим. Һәбсханаларда дајаныб тәблиғ едирдим, һәтта истираһәт мәканларынын киши туалетләринә дә трактат гојурдум. Бу ҝүнәдәк мәнә мараглыдыр ки, ҝөрәсән, о вахт әкдијим тохумлардан ҹүҹәрәни олдуму (1 Кор. 3:6, 7).\nАнҹаг етираф етмәлијәм ки, илк дәфә һәгигәти өјрәнәндә о гәдәр дә нәзакәтли дејилдим, хүсусилә дә доғмаларыма тәблиғ едәркән. Јеһоваја олан илк мәһәббәтим о гәдәр ҝүҹлү иди ки, мән ҹәсарәтлә, анҹаг сәрт шәкилдә шаһидлик едирдим. Мән гардашларым Ҹонла Рону чох истәдијимдән һәгигәти онлара зорла гәбул етдирмәјә чалышырдым. Сонралар кобудлуғума ҝөрә онлардан үзр истәдим. Анҹаг мән һәмишә дуа едирәм ки, онлар да һәгигәти гәбул етсинләр. О вахтдан, Јеһова мәни өјрәдир вә мән артыг даһа нәзакәтлә тәблиғ едир вә тәлим верирәм (Кол. 4:6).\nҮРӘЈИМДӘ ЈЕРИ ОЛАН ИНСАНЛАР\nҮрәјимдә Јеһованын Өз јери вар. Амма орада башгалары үчүн дә јер вар. Онлардан бири севимли һәјат јолдашым Сјузандыр. Мән елә һәјат јолдашы истәјирдим ки, Падшаһлыг ишини ҝөрмәкдә мәнә көмәк етсин. Сјузан мөһкәм, руһани гадындыр. Индијәдәк јадымдадыр, онунла ҝөрүшән вахтлар иди. Онун јанына ҝәлмишдим. Сјузан Кранстонда (Род-Ајленд) јашајан валидејнләринин евинин ејванында отурмушду. О, «Ҝөзәтчи гүлләси» журналыны Мүгәддәс Китабла охујурду. Мәним хошума ҝәлән о олмушду ки, Сјузан икинҹи дәрәҹәли мәгаләләрдән бирини охуса да, ајәләри дә ачырды. Мән фикирләшдим: «Бу, әсил руһани гыздыр!» Биз 1971-ҹи илин декабрында евләндик вә мән чох миннәтдарам ки, о вахтдан Сјузан һәмишә мәним јанымда олуб вә мәнә дајаг олуб. Ән чох хошума ҝәлән шеј исә одур ки, о, Јеһованы мәни севдијиндән дә чох севир.\nҺәјат јолдашым Сјузан вә оғулларым Пол вә Ҹеси\nБизим Ҹеси вә Пол адында ики оғлумуз вар. Јеһова һәмишә мәним өвладларымла олуб (1 Ишм. 3:19). Онлар һәгигәтдән мөһкәм јапышдыглары үчүн Сјузанла мәним башымы уҹа едибләр. Јеһоваја олан илк мәһәббәтләрини һеч вахт унутмадыгларындан индијәдәк Она хидмәт едирләр. Онларын һәр бири 20 илдән чохдур ки, таммүддәтли хидмәтдәдирләр. Һәмчинин ики ҝәлинимлә, Стефани вә Ракеллә гүрур дујурам, онлары өз гызларым кими севирәм. Оғланларымын һәр икиси Јеһова Аллаһы сидг-үрәкдән севән руһани гызларла евләниб (Ефес. 6:6).\nАиләликҹә аз ишләнән әразидә тәблиғ едирдик\nВәфтиз олунандан сонра 16 ил Род-Ајленддә хидмәт етмишәм. Орада чохлу достларым вар. Һәмчинин чијин-чијинә чалышдығым јеткин ағсаггалларла бағлы хош хатирәләрим вар. Үстәлик, сајсыз-һесабсыз сәјјар нәзарәтчиләрин мәнә чох ҝөзәл тәсири олуб. Јеһоваја илк мәһәббәтләрини горујуб сахлајан гардашларла бирҝә чалышмаг бөјүк шәрәфдир! 1987-ҹи илдә биз тәләбата ҝөрә Шимали Каролинаја көчдүк, орада да чохлу ҝөзәл достлар тапдыг *.\nСәјјар хидмәтдә оларкән тәблиғ ҝөрүшү кечирирәм\n2002-ҹи илин август ајында Сјузанла Бирләшмиш Штатларда Патерсон Бејтелиндә хидмәт етмәјә дәвәт алдыг. Мән хидмәт шөбәсиндә, Сјузан исә ҹамашырханада ишләјирди. О, бу иши чох хошлајырды. 2005-ҹи илин август ајында Рәһбәрлик Шурасынын үзвү олдум. Бу тәјинаты аланда өзүмүн нә гәдәр кичик олдуғуму баша дүшдүм. Бу мәсулијјәт, иш вә сәјаһәтләр барәдә дүшүнәндә севимли һәјат јолдашым һәјәҹан кечирирди. Сјузанын һеч вахт тәјјарә илә арасы олмајыб. Амма биз тәјјарә илә чох сәјаһәт етмәли олуруг. Сјузан дејир ки, Рәһбәрлик Шурасынын үзвләринин һәјат јолдашларынын мәһәббәтлә вердикләри мәсләһәтләр она мәни баҹардығы гәдәр дәстәкләмәјә көмәк едир. О, һәгигәтән дә мәнә дајагдыр, буна ҝөрә дә ону чох севирәм.\nОфисимин һәр тәрәфиндә мәнә әзиз олан адамларын шәкилләри вар. Бу шәкилләр мәнә неҹә зәнҝин һәјат јашадығымы хатырладыр. Јеһоваја илк мәһәббәтими горумаға чалышдығым үчүн чохлу ҝөзәл мүкафатлар алмышам!\nАиләмлә вахт кечирмәк мәнә чох хошдур\n^ абз. 31 Моррис гардашын таммүддәтли хидмәти илә бағлы мәлуматы «Ҝөзәтчи гүлләси»нин 2006-ҹы ил 1 апрел сајынын 31-ҹи сәһифәсиндә тапа биләрсиниз.


Q=13	C=9	SS=4	LS=3	PS=1	DC=1	LC=0	SD=0	BS=6	G0=90	G1=75	G2=41	DLID=az_RU	BODY=Дүнјанын мүдриклијинә алданмајын | Ҝөзәтчи гүлләси, тәлим нәшри\nҜөзәтчи гүлләси (тәлим нәшри) | Мај 2019\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Pidgin (West Africa) Јава дили Јап Јапонија жест дили Австралија жест дили Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Алманија жест дили Алтај Америка жест дили Ангола жест дили Арҝентина жест дили Белиз креолу Боливија жест дили Бразилија жест дили Британија жест дили Венесуела жест дили Вјетнам Гваделупа креолу Гватемала жест дили Гренландија Данимарка Еквадор жест дили Замбија жест дили Зимбабве жест дили Индонезија Индонезија жест дили Исвеч Испанија жест дили Италија жест дили Камбоҹа Квебек жест дили Кенија жест дили Кирибати Колумбија жест дили Конго Конго жест дили Кореја жест дили Коста-Рика жест дили Куба жест дили Лаос Литва Маврики креолу Македонија Малави жест дили Малта Маршалл Маҹарыстан жест дили Мексика жест дили Мозамбик жест дили Мјанма Непал Ниас Нидерланд Никарагуа жест дили Ниуе Норвеч Палау Панама жест дили Парагвај жест дили Перу жест дили Полша жест дили Понапе Португалија жест дили Раратонга Румынија жест дили Салвадор жест дили Самоа Санҝир Сејшел креолу Словакија жест дили Соломон Адалары пиҹини Таити Тајван жест дили Тонга Тувалу Увеа Уелс Украјна Филиппин жест дили Финландија жест дили Фиҹи Франса жест дили Хмонг (ағ) Хорватија жест дили Чехија жест дили Чили жест дили Чин (Кантон, садәләшдирилмиш) Чин (Кантон, әнәнәви) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) Чин жест дили абуа адангме акха албан алман алур ами амһара аракуан аукан африкаанс ачоли ашағы алман ајмара аҹа баса (Камерун) батак (каро) батак (сималунгун) батак (тоба) бауле башгырд бенгал биак бикол бислама болгар булу варај венда волајта га газах газах (әрәб) ган гарачы (Македонија) гарачы (Сербија) гарачы дили (кирил) (Македонија) гарачы дили (Ҹәнуби Јунаныстан) гарифуна гуарани гуахиро гуҹарат гырғыз дамара дигорон дреһу дуала дхолуо еве едо ермәни ермәни (гәрб) есан естон ефик занде зулу ибан ибанаг ибинда ибо иврит илок инҝилис исланд исоко испан италјан кабовердиану кабре какчикел каннада каонде карен (сго) каталан качин кекчи кечуа (Анкаш) кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кечуа (Куско) кикамба киконго кикујју килуба кимбунду кинјаруанда кипенде кирунди кисонге кисси кичуа (Имбабура) кичуа (Чимборасо) кореја коса крио куангали куанјама кјангонде күрд курманҹи күрд курманҹи (Гафгаз) күрд курманҹи (кирил) латыш лаһу ленҹе лингала лози ломве лувале луганда лунда макуа макуа-метто малагаси малај малајалам мам мамбве-лунгу маратһ масатек (Хуаутла) мајја маҹар мбунда мегрел мизо михе миштек (Ҝерреро) монгол море моту навахо нага-куки-чин (һакһа) науатл (Хуастека) науатл (Шимали Пуебла) науатл (мәркәзи) науатл (Ҝерерро) нгабар нгангела ндау ндебеле ндебеле (Зимбабве) ндонга нзема нјанека нјунгве окпе олу конзо оромо осетин пангасинан папјаменто (Күрасао) полјак португал португал (португал) пәнҹаб ронга румын рунјанкоре рус рус жест дили руторо санго сапотек (Истм) сарамаккан свати себуан сена сепеди сепулана серб серб (латын) сесуто (Лесото) сесуто (Ҹәнуби Африка) сетсвана сидамо сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили суаһили (Конго) сунда тагалог таи таи жест дили тамил тараски татар таҹик тви телугу тетела тетум (Дили) тзелтал тигре тлапанек ток-писин тотонак тохолабал трук тсва тсонга тумбука түрк түркмән умбунду урду уруунд урһобо ујғур (кирил) ујғур (әрәб) фарс фин фон франсыз хорват чавакано чангана(Мозамбик) чех чибемба чилуба чинјанја читонга читонга (Зимбабве) читонга (Малави) чичева чокве чол чопи чуабо чуваш шона јао јапон јоруба јунан јунан жест дили ҝитонга ҝүрҹү Ҹәнуби Африка жест дили ҹола Һаити креолу Һондурас жест дили һауса һереро һилигајнон һинд һири-моту әрәб өзбәк өзбәк (латын)\nТӘЛИМ МӘГАЛӘСИ 21\nДүнјанын мүдриклијинә алданмајын\n«Бу дүнјанын мүдриклији Аллаһын ҝөзүндә ағылсызлыгдыр» (1 КОР. 3:19).\nНӘҒМӘ 98 Аллаһдан илһам алмыш Мүгәддәс Јазылар\n1. Аллаһын Кәламы бизә нә өјрәдир?\nБИЗ истәнилән чәтинлијә синә ҝәрә биләрик, чүнки Нәсиһәтчимиз Јеһовадыр (Әшј. 30:20, 21). Онун Кәламы сајәсиндә «там сәриштәли, һәр ҹүр јахшы ишә тамамилә һазыр» ола биләрик (2 Тим. 3:17). Мүгәддәс Китаб тәлимләринә ујғун јашамагла «бу дүнјанын мүдриклији»ни ашылајанлардан даһа мүдрик олуруг (1 Кор. 3:19; Зәб. 119:97—100).\n2 Бу мәгаләдә ҝөстәрилир ки, дүнјанын мүдриклији бизи худбин истәкләримизи тәмин етмәјә сәсләдији үчүн дүнјанын бир һиссәси олан инсанларын дүшүнҹә вә давранышларына гаршы дурмаг бизә чәтин ҝәлә биләр. Мүгәддәс Китабда дејилир: «Диггәтли олун ки, һеч кәс сизи бу дүнјанын бахышларына, инсан еһкамларына әсасланан фәлсәфә илә, пуч вә јанлыш фикирләр васитәсилә әсир алмасын» (Кол. 2:8). Бу мәгаләдә ики «пуч вә јанлыш» фикрин тарих боју неҹә јајылдығыны арашдыраҹағыг. Һәр ики фикри арашдырдыгҹа бу дүнјанын һикмәтинин ахмаглыг олдуғуну, Аллаһын Кәламындакы һикмәтин исә дүнјанын тәклиф етдији һәр шејдән гат-гат үстүн олдуғуну өјрәнәҹәјик.\nӘХЛАГА БАХЫШ ДӘЈИШИР\n3, 4. 20-ҹи әсрин әввәлләриндә Бирләшмиш Штатларда әхлаги дәјәрләрә бахыш тәрзи неҹә дәјишди?\n3 20-ҹи әсрин әввәлләриндә Бирләшмиш Штатларда инсанларын әхлага бахышында бөјүк дәјишиклик мүшаһидә олунмаға башлады. Әввәлләр бир чохлары һесаб едирди ки, ҹинси мүнасибәтләр јалныз әр-арвад арасында олмалыдыр вә бу кими мөвзулар ҹәмијјәт арасында мүзакирәјә чыхарылмазды. Лакин бу дәјәрләр деврилди вә либерал фикирләр јајылмаға башлады.\n4 1920—1929-ҹу илләр ҹәмијјәтин дүшүнҹә вә давранышынын көклү дәјишмәси илә сәҹијјәләнди. Бир тәдгигатчы дејир: «Һәрәкәтли шәкилләр, тамашалар, маһнылар, романлар вә рекламлар сексуал мөвзулардан бәһс едирди». Һәмин онилликләрдә сексуал дүшүнҹәләр ојадан рәгс һәрәкәтләри, ачыг-сачыг ҝејим тәрзләри үстүнлүк тәшкил етмәјә башлады. Мүгәддәс Китабын ахырзаманла бағлы пејғәмбәрлијиндә дејилдији кими, инсанлар ејш-ишрәт дүшкүнүнә чеврилирди (2 Тим. 3:4).\nЈеһованын халгы әхлаг нормаларына сәтһи јанашан бу дүнјанын тәсиринә ујмур (5-ҹи абзаса бахын) *\n5. 1960-ҹы илләрдән бәри дүнјадакы әхлаг дәјәрләри нә вәзијјәтдәдир?\n5 1960-ҹы илләрдә никаһа ҝирмәдән бирҝә јашамаг, һомосексуал давраныш тәрзи вә бошанма ади һал алды. Бир чох әјләнҹә нөвләриндә ҹинси әлагә ачыг-ајдын нүмајиш олунурду. Бүтүн бунлар нә илә нәтиҹәләнди? Бир јазычы гејд едир ки, аиләләрин дағылмасы, натамам аиләләр, емосионал проблемләр, порнографија асылылығы вә буна бәнзәр бәлалар ҹәмијјәтдә әхлаг дәјәрләринә өнәм верилмәмәсиндән гајнагланыр. ГИЧС кими ҹинси јолла өтүрүлән хәстәликләр дүнјанын мүдриклијинин ахмаглыг олдуғуну ҝөстәрән дәлилләрдән биридир (2 Бут. 2:19).\n6. Дүнјанын ҹинси мүнасибәтә бахышы Шејтанын мәгсәдинә неҹә гуллуг едир?\n6 Дүнјанын ҹинси мүнасибәтә бахышы Шејтанын мәгсәдинә гуллуг едир. Шүбһәсиз, инсанларын Аллаһын әнам кими вердији ҹинси мүнасибәтләрдән налајиг тәрздә истифадә етмәси вә бунунла да Аллаһын вердији никаһ әнамыны һөрмәтдән салмасы Шејтана бөјүк зөвг верир (Ефес. 2:2). Ҹинси әхлагсызлыг етмәклә инсанлар дүнјаја өвлад ҝәтирмәк әнамына гаршы һөрмәтсизлик едирләр, үстәлик, бу һәрәкәтләринә ҝөрә онлар әбәди һәјатдан мәһрум ола биләрләр (1 Кор. 6:9, 10).\nМҮГӘДДӘС КИТАБДА ҸИНСИ ӘХЛАГ\n7, 8. Мүгәддәс Китабда ҹинси мүнасибәт һагда дејиләнләрин дүнјанын ашыладығы мүдрикликдән үстүн олдуғуну нә ҝөстәрир?\n7 Дүнјанын һикмәтини мәнимсәјән инсанлар Мүгәддәс Китабдакы әхлаг дәјәрләринә истеһза илә јанашыр, онларын реаллыгдан узаг олдуғуну сөјләјирләр. Бу ҹүр инсанлар белә дүшүнә биләр: «Аллаһ нә үчүн бизи ҹинси тәләбатларла јарадыб сонра да ону ҹиловламағымызы истәсин ки?» Онларда бу суалын јаранмасына сәбәб јанлыш олараг «инсан һәр истәдијини етмәлидир» дејә дүшүнмәләридир. Лакин Мүгәддәс Китабда дејиләнләр бу дүшүнҹәдән узагдыр. Орада инсанларын јанлыш арзулары нәзарәтдә сахламаг габилијјәтинә саһиб олдуғу өјрәдилир (Кол. 3:5). Бундан әлавә, мүнасиб ҹинси истәкләри тәмин етмәк үчүн Јеһова бизә никаһ әнамыны бәхш едиб (1 Кор. 7:8, 9). Никаһ дахилиндә ҹинси мүнасибәтдә олан әр-арвад әхлагсызлығын ҝәтирдији пешманчылыг вә нараһатчылығы кечирмир.\n8 Дүнјанын мүдриклијиндән фәргли олараг Мүгәддәс Китаб ҹинси мүнасибәтә дүзҝүн бахыш ашылајыр. Орада дејилир ки, ҹинси мүнасибәтләр һәзз ҝәтирир (Мәс. 5:18, 19). Бунунла јанашы, Мүгәддәс Китабда јазылыб: «Гој һәр кәс өз бәдәнини паклыгла вә шәрәфлә идарә етмәји баҹарсын, Аллаһы танымајан халглара хас олан аҹҝөз шәһвәтин әсири олмасын» (1 Салон. 4:4, 5).\n9. а) 20-ҹи әсрин әввәлләриндә јашамыш Јеһованын халгы Кәламдакы али һикмәти рәһбәр тутмаға неҹә тәшвиг олунурду? б) 1 Јәһја 2:15, 16 ајәләриндә һансы һикмәтли мәсләһәт јер алыр? ҹ) Ромалылара 1:24—27 ајәләринә әсасән, һансы әхлагсыз һәрәкәтләрдән узаг дурмалыјыг?\n9 20-ҹи әсрин әввәлләриндә јашамыш Јеһованын хидмәтчиләри абыр-һәјаны бүсбүтүн итирәнләрин јанлыш дүшүнҹә тәрзинә ујмурдулар (Ефес. 4:19). Онлар Јеһованын рәһбәрлијинә бағлы галмаға чалышырдырлар. «Ҝөзәтчи гүлләси» журналынын 1926-ҹы ил 15 мај сајында јазылмышды: «Киши дә, гадын да дүшүнҹә вә давранышында ләкәсиз, пак олмалыдыр, хүсусилә дә әкс ҹинсә гаршы». Әтрафдакы инсанларын неҹә давранмасындан асылы олмајараг, Јеһованын халгы Онун Кәламындакы али һикмәтә ујғун јашајыб. (1 Јәһја 2:15, 16 ајәләрини охујун.) Бизә бәхш етдији Кәлама ҝөрә Она неҹә дә миннәтдарыг! Һәмчинин Јеһоваја тәшкилаты васитәсилә вахтлы-вахтында вердији руһани гидаја ҝөрә дә миннәтдарыг. Бунун сајәсиндә дүнјанын әхлага даир һикмәтинә гаршы дура билирик *. (Ромалылара 1:24—27 ајәләрини охујун.)\nӨЗҮНӘСЕВҜИЈӘ БАХЫШ ДӘЈИШИР\n10, 11. Мүгәддәс Китабда ахырзаманла бағлы һансы фикир гејд олунуб?\n10 Мүгәддәс Китабда габагҹадан дејилмишди ки, ахырзаманда «инсанлар худбин» олаҹаг (2 Тим. 3:1, 2). Одур ки, дүнјанын инсанлары јалныз өзләрини дүшүнмәјә сәсләмәси бизи тәәҹҹүбләндирмир. Бир енсиклопедијада гејд олунур ки, 1970-ҹи илләрдә өзүнүинкишаф китаблары јајылмаға башлады. Бәзи китаблар «охуҹулары өзләрини таныјыб олдуглары кими гәбул етмәјә вә өзләри илә гүрур дујмаға тәшвиг едирди». Мисал үчүн, бир китабда белә бир фикир вар иди: «Дүнјанын ән ҝөзәл, ән еҹазкар, ән дәјәрли шәхсини — өзүнү сев». Һәмин китаб «инсана өз виҹданыны вә аид олдуғу мәдәнијјәтдә она сәрф едән ганунлары әсас тутараг неҹә давранмалы олдуғуну мүәјјән едән “мән” динини» ашылајыр.\n11 Бу фикир сизә таныш ҝәлир? Шејтан Һәвваны буна бәнзәр бир шејә тәшвиг етмишди. Демишди ки, Һәвва «хејирлә шәри биләрәк Аллаһ кими» ола биләр (Јар. 3:5). Бу ҝүн инсанлар өзләри һагда о гәдәр јүксәк фикирдәдирләр ки, һеч кимин, һәтта Аллаһын да онлара нәјин јахшы, нәјин пис олдуғуну демәјә һаггы чатмадығыны дүшүнүрләр. Бу ҹүр дүшүнҹә тәрзи хүсусилә дә инсанларын никаһа мүнасибәтиндә ајдын ҝөрүнүр.\nМәсиһиләр башгаларынын рифаһыны өзүнүнкүндән үстүн тутур, хүсусилә дә һәјат јолдашларынын (12-ҹи абзаса бахын) *\n12. Бу дүнја никаһа һансы мүнасибәти ашылајыр?\n12 Мүгәддәс Китаб әр-арвадлары бир-биринә вә никаһ әһдинә һөрмәтлә јанашмаға сәсләјир. Кәлам әр-арвадлары бир-биринә үрәкдән садиг галмаға сәсләјир. Орада јазылыб: «Буна ҝөрә дә киши өз ата-анасыны тәрк едиб арвадына бағланаҹаг вә онлар бир бәдән олаҹаг» (Јар. 2:24). Лакин бу дүнјанын мүдриклијинә јолухан инсанлар башга шеј ашылајараг дејир ки, әр вә арвад өз шәхси истәкләрини тәмин етмәји дүшүнмәлидир. Бошанма һагда бир китабда гејд олунур: «Бәзи тој мәрасимләриндә әнәнәви никаһ анды олан “нә гәдәр ки јашајырыг” ифадәси “нә гәдәр ки бир-биримизи севирик” ифадәси илә әвәз олунуб». Никаһа бу ҹүр гејри-ҹидди јанашма сајсыз-һесабсыз аиләнин дағылмасына вә чохларынын мәнәви изтираб чәкмәсинә сәбәб олуб. Шүбһә јохдур ки, дүнјанын никаһ әнамына бахышы ағылсызлыгдыр!\n13. Јеһованын тәкәббүрлү инсанлардан икраһ етмәсинин сәбәбләриндән бири һансыдыр?\n13 Мүгәддәс Китабда јазылыб: «Үрәји тәкәббүрлү адамдан Јеһова икраһ едир» (Мәс. 16:5). Јеһова нәјә ҝөрә тәкәббүрлү адамлардан икраһ едир? Сәбәбләрдән бири одур ки, өзүнү лүзумундан артыг севәнләр вә бу хүсусијјәти башгаларына ашылајанлар Шејтанын тәкәббүрүнү әкс етдирир. Ҝөрүн Шејтан нә гәдәр өзүндән разы иди ки, Исанын — һәр шејин јаранмасында билаваситә иштирак едән шәхсин диз чөкүб она сәҹдә гылаҹағыны дүшүнүрдү (Мәт. 4:8, 9; Кол. 1:15, 16). Өзләрини бу гәдәр өнәмли сајанлар дүнјанын мүдриклијинин Аллаһын ҝөзүндә ағылсызлыг олдуғуну сүбут едирләр.\nМҮГӘДДӘС КИТАБДА ХУДБИНЛИК\n14. Ромалылара 12:3 ајәси өзүмүзә гаршы таразлы јанашмаға неҹә көмәк едир?\n14 Мүгәддәс Китаб өзүмүзә гаршы таразлы бахыша саһиб олмаға көмәк едир. Орада инсанын өзүнү гәдәриндә севмәсинин нормал олдуғу гејд олунур. Иса Мәсиһ демишди: «Башгасыны өзүнү севдијин кими сев». Бу сөзләр ҝөстәрир ки, биз мүәјјән дәрәҹәдә өзүмүзү дүшүнмәлијик (Мәт. 19:19). Лакин Мүгәддәс Китаб өзүмүзү башгаларындан үстүн тутмалы олдуғумузу өјрәтмир. Әксинә, орада дејилир: «Һиккә илә, тәкәббүрлә һеч нә етмәјин. Әксинә, тәвазөкар олуб башгаларыны өзүнүздән үстүн сајын» (Филип. 2:3; Ромалылара 12:3 ајәсини охујун).\n15. Мүгәддәс Китабда худбинликлә бағлы дејиләнләрин дүзҝүн олдуғуна сизи нә әмин едир?\n15 Бу ҝүн ҹәмијјәт арасында савадлы сајылан инсанлар Мүгәддәс Китабын бу мәсләһәтини ағылсызлыг һесаб едир. Онлар дејир ки, башгасыны өзүндән үстүн тутанда сәни зәиф билиб сәндән истифадә етмәјә башлајырлар. Бәс әслиндә Шејтан дүнјасынын тәлгин етдији худбинлик хүсусијјәти һансы бәһрәни ҝәтирир? Сиз нә мүшаһидә етмисиниз? Худбин инсанлар хошбәхтдирләр? Бәс онларын аиләләри? Бу ҹүр инсанларын әсл достлары олур? Онларын Аллаһла јахын мүнасибәтләри вар? Мүшаһидәләринизә әсасән, һансы даһа јахшы нәтиҹәләр верир: бу дүнјанын мүдриклијинә ујғун јашамаг, јохса Аллаһын Кәламындакы һикмәтә?\n16, 17. Нәдән өтрү миннәтдар олмалыјыг вә нәјә ҝөрә?\n16 Бу дүнјанын мүдрик сајдығы инсанларын мәсләһәти илә отуруб дуранлары, јолда азыб-галан кәсдән јол сорушан адама бәнзәтмәк олар. Иса Мәсиһ јашадығы дөврдә ағыллы һесаб олунан инсанлар барәдә демишди: «Онлар кор бәләдчидирләр. Әҝәр кор кора бәләдчилик едәрсә, икиси дә гујуја дүшәр» (Мәт. 15:14). Доғрудан да, бу дүнјанын мүдриклији Аллаһын ҝөзүндә ағылсызлыгдыр.\nАллаһын хидмәтчиләри Она ибадәтдә кечирдији илләри мәмнунлугла хатырлајыр (17-ҹи абзаса бахын) *\n17 Мүгәддәс Китабын һикмәтли мәсләһәтләри «тәлим, тәнбеһ, ислаһ үчүн, һәм дә салеһлијә ујғун тәрбијә үчүн» һәмишә фајдалы олуб (2 Тим. 3:16). Тәшкилаты васитәсилә бизи бу дүнјанын «мүдриклијиндән» горудуғуна ҝөрә Аллаһымыза чох миннәтдарыг! (Ефес. 4:14). Јеһованын вердији руһани гида Кәламындакы нормалара ујғун давранмаг үчүн бизә лазыми ҝүҹ верир. Нә хош ки, Јеһова бизи Мүгәддәс Китабда јер алан гүсурсуз һикмәтин чырағында аддымламаг шәрәфинә лајиг билиб!\nНә үчүн бу дүнјанын әхлага бахышы Јеһованын ҝөзүндә ахмаглыгдыр?\nМүгәддәс Китабын ҹинси әхлаг мәсәләсинә бахышынын үстүн олдуғуну нә ҝөстәрир?\nМүгәддәс Китаб өзүмүзә таразлы јанашмағымыза неҹә көмәк едир?\nНӘҒМӘ 54 «Јол будур»\n^ абз. 5 Бу мәгалә сајәсиндә бир даһа әмин олаҹағыг ки, Јеһова јеҝанә етибарлы рәһбәрлик Мәнбәјидир. Һәмчинин Аллаһын Кәламындакы һикмәтә әмәл етмәјин хејримизә олдуғуну, бу дүнјанын мүдриклијинин ардынҹа ҝетмәјин исә фаҹиә илә сонландығыны ҝөрәҹәјик.\n^ абз. 9 Мисал үчүн, «Ҝәнҹләрин суаллары. Практики мәсләһәтләр» китабы 1-ҹи ҹилд, 24—26-ҹы фәсилләрә вә 2-ҹи ҹилд (рус.), 4 вә 5-ҹи фәсилләрә, һәмчинин «Ҝәнҹләрин 10 суалына ҹаваб» брошүрүнүн 7-ҹи суалына баха биләрсиниз.\n^ абз. 50 ШӘКЛИН ИЗАҺЫ. Шәкилләрдә Јеһованын Шаһиди олан әр-арвадын һәјатындан бәзи анлар тәсвир олунуб.1960-ҹы илләрин сонлары, тәблиғдә.\n^ абз. 52 ШӘКЛИН ИЗАҺЫ. 1980-ҹи илләр, әр хәстә јатағында олан арвадына гуллуг едир, балаҹа гызлары онлара бахыр.\n^ абз. 54 ШӘКЛИН ИЗАҺЫ. Бизим дөвр, һәмин әр-арвад Јеһоваја хидмәтдә кечирдикләри хош илләрин хатирәләрини јада салыр. Бөјүјүб аилә гурмуш гызлары өз аиләси илә бирҝә онларын севинҹли анларыны пајлашыр.\nМәсиһи јығынҹағында мәһәббәт вә әдаләт\nМәһәббәт вә әдаләт пис әмәлләри дәф едир\nТәҹавүз гурбанларына дајаг олун\nМәтн Електрон нәшрләри јүкләмәк үчүн параметрләр ҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) Мај 2019\nҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) Мај 2019


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=2	G1=2	G2=2	DLID=az_RU	BODY=21 Нојабр 2020\n“Спутник”-ин вердији хәбәрә ҝөрә, Јәмән ордусу вә халг комитәләри Әрәбистан коалисијасы үнсүрләринә гаршы мүбаризәдә Мәариб әјаләтиндә стратежи Мас базасыны дүшмәндән азад едиб. Бу база Јәмәндә Әрәбистан муздурларына аид ән бөјүк база сајылыр.\nМас базасынын азад едилмәси илә демәк олар ки, мүгавимәт гүввәләри Мәариб әјаләтиндә Әрәбистан вә мүттәфигләринә ағыр зәрбә вурмушдур.\nЈәмәнли гүввәләрин бу уғурлу әмәлијјатында Әрәбистан коалисијасына аид јүзләрлә тәҹавүзкар мәһв едилиб, јараланыб вә әсир ҝөтүрүлүб.\nМас базасы һәм дә истефа верәрәк өлкәдән гачмыш Мәнсур Һади һөкумәтинә бағлы гүввәләрин Мәарибдә сонунҹу базалары иди вә онун азад едилмәси илә тезликлә Мәраиб әјаләти бүтүн мүгавимәт гүввәләринин нәзарәтинә кечәҹәк.\nИки ҝүн бундан өнҹә КИВ-ләр тәҹавүзкар Әрәбистан коалисијасынын өз ағыр техникасыны Мәарибдән чыхармасы илә бағлы ҝөрүнтүләрини јајмышды.\nМәраиб әјаләти стратежи өнәминдән әлавә игтисади әһәмијјәт дә дашыјыр. Сәна гүввәләринин бу шәһәри дүшмәндән азад етмәси Јәмәндә Әрәбистан муздурларынын һөкумәтинин сону вә бу өлкәдә тарихин јени фәслинин башланмасы сајылыр.\n408 дәфә бахылыб


Q=9	C=9	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=3	G0=0	G1=0	G2=0	DLID=az_RU	BODY=(trg)="6"> Ora tin e letternan NW tras di un texto , esey ta nifica cu e ta traduci for di e New World Translation of the Holy Scriptures .\n(trg)="8"> Ora tin BPK tras di un texto , esaki ta saca for di Beibel na papiamentu koriente .\n(src)="2"> 8 Үзүнүздән тәбәссүм әскик олмасын\n(src)="3"> 10 МҮГӘДДӘС КИТАБЫН БАХЫШЫ\n(src)="5"> 12 « Онларын мәһәббәти бизә дәрин тәсир бағышлады »\n(src)="6"> 14 АИЛӘЛӘРӘ КӨМӘК\n(src)="7"> Бир - биринизә дәјәр верин\n(src)="8"> 16 ТӘКАМҮЛ , ЈОХСА ЈАРАДЫЛЫШ МӨҸҮЗӘСИ ?\n(src)="9"> Ҝүмүшү сәһра гарышгасынын зиреһи\n(src)="1"> Статистикаја ҝөрә , јенијетмәләр арасында депрессија һаллары кәскин сурәтдә артыб .\n(src)="2"> Сизҹә , бунунла неҹә мүбаризә апармаг олар ?\n(src)="3"> « Ојанын ! »\n(src)="4"> журналынын бу сајында депрессијадан әзијјәт чәкән јенијетмәләрә мәсләһәтләр верилир , һәмчинин валидејнләрин онлара неҹә дәстәк ола биләҹәкләри ачыгланыр .\n(src)="2"> « МӘН депрессијада оланда нәсә еләмәјә һәвәсим олмур , һәтта севдијим ишләри дә ҝөрмәк истәмирәм .\n(src)="3"> Бүтүн ҝүнү јатмаг истәјирәм .\n(src)="4"> Мәнә елә ҝәлир ки , һеч кимә лазым дејиләм , башгаларына јүкәм , мәни һеч ким севмир » , — дејә Анна * һиссләрини бөлүшүр .\n(src)="5"> Ҹулија адлы диҝәр бир гыз дејир : « Ағлымдан интиһар етмәк кечирди .\n(src)="6"> Әслиндә , өлмәк јох , садәҹә бу бәдбин һиссләрдән азад олмаг истәјирдим .\n(src)="7"> Бахмајараг ки , хасијјәтҹә гајғыкеш инсанам , депрессијада оланда мәни һеч ким марагландырмыр » .\n(src)="8"> Анна илә Ҹулија илк дәфә депрессијаја дүшәндә јенијетмәлијә тәзәҹә гәдәм гојмушдулар .\n(src)="10"> Анна дејир : « Бу елә һиссдир ки , санки , дәрин бир гујуја дүшмүсән вә орадан чыха билмирсән .\n(src)="11"> Адам өзүнү таныја билмир , елә бил ағлыны итирир » .\n(src)="12"> Бу вәзијјәтлә үзләшән тәкҹә Анна вә Ҹулија дејил .\n(src)="13"> Ҝәнҹләр арасында депрессија һаллары кәскин сурәтдә артыб .\n(src)="14"> Үмумдүнја Сәһијјә Тәшкилаты билдирир ки , « 10 — 19 јаш арасы оғлан вә гызларын хәстәлик вә әлиллијинин әсас сәбәби » депрессијадыр .\n(src)="15"> Депрессијанын әламәтләри јенијетмәлијин истәнилән чағында јарана биләр вә бу , јухуја , иштаһаја , чәкијә өз мәнфи тәсирини ҝөстәрир .\n(src)="16"> Белә вахтларда инсан өзүнү чарәсиз , үмидсиз , дәјәрсиз вә мәјус һисс едә биләр .\n(src)="18"> Һәкимләр депрессија диагнозуну гојмаздан өнҹә , адәтән , һәфтәләрлә давам едән вә инсанын һәјатынын ҝедишатына мане олан бир груп әламәтин олуб - олмадығыны нәзәрә алырлар .\n(src)="19"> Үмумдүнја Сәһијјә Тәшкилатынын һесабатына әсасән , « депрессија сосиал , психоложи вә биоложи тәсирин » нәтиҹәсидир .\n(src)="20"> Мәсәлән , бура ашағыдакы амилләр дахилдир .\n(src)="21"> Физики амилләр .\n(src)="22"> Депрессија чох вахт ирсән кечир .\n(src)="23"> Ҹулијада депрессија мәһз бу сәбәбдән иди .\n(src)="24"> Ҝөрүнүр , ҝенетика инсанын бејниндәки кимјәви фәалијјәтә тәсир ҝөстәрир .\n(src)="26"> Һәмчинин узун мүддәт наркотик вә ички гәбул етмәк дә инсаны депрессијаја сала вә вәзијјәтини ағырлашдыра биләр * .\n(src)="27"> Стресс .\n(src)="28"> Јүнҝүл стресс кечирмәк фајдалы олса да , хроники вә ҝүҹлү стресс физики вә психоложи ҹәһәтдән зәрәр јетирә , бәзи јенијетмәләри исә депрессијаја сала биләр .\n(src)="29"> Бунунла белә , депрессијанын дәгиг сәбәбләри мәлум дејил вә јухарыда гејд олундуғу кими , буна бир јох , бир нечә амил тәсир едә биләр .\n(src)="31"> Һәмчинин валидејнләрин һәдсиз тәләбкар олмасы , мәсәлән , валидејнин өвладындан дәрсләриндә јүксәк наилијјәтләр әлдә етмәсини ҝөзләмәси ушағы стрессә сала биләр .\n(src)="32"> Бундан әлавә , һәмјашыдлары тәрәфиндән әлә салынмаг , ҝәләҹәклә бағлы гејри - мүәјјәнлик , депрессијада олан валидејн тәрәфиндән диггәтсизлик вә валидејнләрин хасијјәтинин гејри - сабит олмасы стрессә салан диҝәр амилләрдир .\n(src)="33"> Әҝәр јенијетмә бу кими сәбәбләр уҹбатындан депрессијаја дүшүбсә , она нә көмәк едә биләр ?\n(src)="34"> Орта вә ағыр дәрәҹәли депрессија , адәтән , дәрманла вә ја психологун көмәји илә мүалиҹә олунур * .\n(src)="35"> Бир пејғәмбәр демишди : « Һәкимә сағлам адамлар јох , хәстәләр мөһтаҹдыр » .\n(src)="36"> Хәстәлик исә бәдәнинин истәнилән һиссәсинә , о ҹүмләдән , бејинә дә тәсир едир .\n(src)="37"> Депрессијада олан инсанын һәјатында дәјишикликләр етмәси она фајда ҝәтирә биләр , чүнки бејинлә бәдән бир - бирилә сых әлагәлидир .\n(src)="38"> Әҝәр сиз депрессијадан әзијјәт чәкирсинизсә , физики вә әгли сағламлығынызын гејдинә галын .\n(src)="39"> Мәсәлән , сағлам гидаланын , кифајәт гәдәр јатын , мүнтәзәм идманла мәшғул олун .\n(src)="40"> Идман едәркән организмдә инсанын әһвалыны јүксәлдән , енержисини артыран , јухусузлуғу арадан галдыран маддәләр ифраз олунур .\n(src)="41"> Мүмкүндүрсә , депрессијанын илкин әламәтләрини вә сәбәбләрини сезмәјә чалышын вә сизә көмәк едә биләҹәк һәрәкәт планы јарадын .\n(src)="42"> Етибар етдијиниз инсана үрәјинизи бошалдын .\n(src)="43"> Јахын аилә үзвләринизин вә достларынызын дәстәји сизә депрессија илә мүбаризә апармаға вә әламәтләри азалтмаға көмәк едә биләр .\n(src)="44"> Фикирләринизи вә кечирдијиниз һиссләри бир дәфтәрә јазын .\n(src)="45"> Бу үсул Ҹулијаја чох көмәк едиб .\n(src)="46"> Ән әсасы исә , Аллаһа ибадәтиниздән галмајын .\n(src)="47"> Бу , һәјата никбин бахмаға көмәк едәҹәк .\n(src)="48"> Бир пејғәмбәр демишди : « Аллаһа еһтијаҹы олдуғуну дәрк едәнләр хошбәхтдир » .\n(src)="49"> Јахшы гидаланын , актив олун вә кифајәт гәдәр јатын\n(src)="50"> Аллаһа ибадәт етмәклә тәсәлли тапа биләрсиниз\n(src)="51"> Һәм Анна , һәм дә Ҹулија бу сөзләрин һәгигәт олдуғуну өз һәјатларында ҝөрүбләр .\n(src)="52"> Анна ону Аллаһа јахынлашдыран ишләрлә мәшғул олур .\n(src)="53"> О дејир : « Руһани ишләр мәнә көмәк едир ки , диггәтими өз проблемләримә јох , әтрафымда олан инсанлара ҹәмләјим .\n(src)="54"> Дүздүр , бу , һәмишә асан олмур , анҹаг бунун сајәсиндә инди өзүмү даһа хошбәхт һисс едирәм .\n(src)="55"> Ҹулијаја исә Аллаһа дуа етмәк , Мүгәддәс Китабы охумаг тәсәлли верир .\n(src)="56"> О дејир : « Дуада үрәјими Аллаһа бошалданда чох сакитләширәм .\n(src)="58"> Аллаһын Кәламыны охумаг мәнә һәм дә ҝәләҹәјә никбин бахмаға көмәк едир » .\n(src)="60"> Чох вахт О , буну мәрһәмәтли вә анлајышлы инсанлар васитәсилә едир .\n(src)="61"> Бундан башга , ҝүн ҝәләҹәк ки , Аллаһ бизим һәм физики , һәм дә әгли хәстәликләримизи сағалдаҹаг .\n(src)="62"> Һәмин вахт « һеч бир сакин “ хәстәјәм ” демәјәҹәк » .\n(src)="63"> Мүгәддәс Китабда јазылыб ки , Аллаһ инсанларын « ҝөзләриндән бүтүн јашлары силәҹәк .\n(src)="64"> Артыг өлүм олмајаҹаг .\n(src)="65"> Нә дәрд , нә фәрјад , нә дә ағры олмајаҹаг » .\n(src)="66"> Бу сөзләр һәгигәтән дә адамы руһландырыр , дахилиндә әминлик јарадыр .\n(src)="69"> Адлар шәртидир .\n(src)="70"> Инсанын әһвалына јүзләрлә хәстәлик , дәрман вә наркотик тәсир едә биләр .\n(src)="72"> « Ојанын ! »\n(src)="74"> Мүгәддәс Китаба әсасән , Аллаһын ады .\n(src)="75"> Депрессијада олан јенијетмәләр үчүн һиссләрини ифадә етмәк вә онларла нә баш вердијини анламаг чәтин ола биләр .\n(src)="76"> Онлар депрессијаја дүшдүкләриндән белә хәбәрсиз ола биләрләр .\n(src)="77"> Јенијетмәләр депрессијаны бөјүкләрдән фәргли кечирирләр .\n(src)="79"> Хүсусилә дә , әҝәр бу дәјишикликләр артыг бир нечә һәфтәдир ки , давам едирсә .\n(src)="80"> Интиһарла бағлы дедији истәнилән сөзү ҹиддијә алын .\n(src)="81"> Әҝәр өвладынызын депрессијаја дүшдүјүндән шүбһәләнирсинизсә ( һәрдән кечирилән кәдәр һисси буна аид дејил ) , һәкимә мүраҹиәт един .


Q=16	C=0	SS=0	LS=5	PS=11	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=17	G1=15	G2=10	DLID=az_RU	BODY=2 Коринфлиләрә 10 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\n2 Коринфлиләрә 10:1—18\nБулус хидмәтини мүдафиә едир (1—18)\nБиз инсан силаһлары илә дөјүшмүрүк (4, 5)\n10 Дејиләнләрә ҝөрә, аранызда оларкән ҝөзә чарпмајан,+ узагда икән сизинлә ҹәсарәтли олан+ мән Булус, Мәсиһин һәлимлији+ вә хејирхаһлығы илә сизә јалварырам. 2 Риҹа едирәм, елә давранын ки, јаныныза ҝәләндә ади инсан кими һәрәкәт етдијимизи һесаб едән бәзиләринә гаршы, фикирләшдијим кими, сәрт өлчү ҝөтүрмәјим. 3 Биз бу дүнјада јашасаг да, бу дүнјадакы инсанлар кими дөјүшмүрүк. 4 Биз инсан силаһлары+ илә јох, Аллаһын вердији вә ҝүҹлү истеһкамлары јыхмаға гадир олан силаһларла+ дөјүшүрүк. 5 Биз Аллаһ һаггындакы билијә гаршы чыхан һәр ҹүр фикри вә манеәни арадан галдырырыг,+ һәр ҹүр фикри әсир алыб Мәсиһә табе етдиририк. 6 Биз һазыр дурмушуг ки, сиз тамамилә итаәт едәндә һәр ҹүр итаәтсизлији ҹәзаландыраг.+ 7 Сиз заһирә бахырсыныз. Әҝәр кимсә Мәсиһә мәхсус олдуғуна әминдирсә, гој бу барәдә бир дә фикирләшсин: онун кими, биз дә Мәсиһә мәхсусуг. 8 Аға бизә сизи јыхмаг јох, мөһкәмләндирмәк ихтијары вериб.+ Бу ихтијарла бир аз чох өјүнмүшәмсә, јенә дә утанмырам. 9 Елә билмәјин ки, мәктубларымла сизи горхутмаг фикриндәјәм. 10 Бәзиләри дејирләр: «Онун мәктубларында зәһм вә гүввә вар, ди ҝәл ҝөркәми фағыр, нитги һечдир». 11 Бу ҹүр фикирләшән гој билсин ки, ҝөндәрдијимиз мәктубларда нә дејириксә, јаныныза ҝәләндә ону да едәҹәјик.+ 12 Биз өзүнү өјән бәзиләри илә ејни сәвијјәдә олмаға, јахуд өзүмүзү онларла мүгајисә етмәјә ҹүрәт етмирик.+ Өзләринә өз мејарлары илә гијмәт верән вә өзләрини бир-бири илә мүгајисә едән бу адамлар дүшүнҹәсиздирләр.+ 13 Биз етмәдијимиз ишләрлә јох, Аллаһдан алдығымыз тапшырыгла өјүнәҹәјик. Сиз дә бу тапшырыға дахилсиниз.+ 14 Сизин јаныныза ҝәләндә Аллаһдан алдығымыз тапшырыгдан башга бир иш ҝөрмәмишдик. Амма сизә Мәсиһ һаггында мүждәни чатдыран биринҹи биз олмушуг.+ 15 Биз ҝөрдүјүмүз ишләрлә өјүнүрүк, башгасынын зәһмәти илә өјүнмүрүк. Үмид едирик ки, иманыныз ҝүҹләндикҹә зәһмәтимизи гијмәтләндирәҹәксиниз. Онда биз даһа чох чалышаҹағыг ки, 16 мүждәни сиздән о тәрәфдәки дијарлара да тәблиғ едәк вә башгасынын саһәсиндә ҝөрүлмүш ишлә өјүнмәјәк. 17 «Өјүнән гој Јеһова илә өјүнсүн».+ 18 Јеһованын рәғбәт бәсләдији адам өз-өзүнү тәгдим едән јох,+ Онун Өзүнүн тәгдим етдији адамдыр.+\n2 Коринфлиләрә 10


Q=5	C=0	SS=0	LS=5	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=14	G1=12	G2=9	DLID=az_RU	BODY=Русија Али Мәһкәмәси. Абинскдәки Јеһованын Шаһидләри ЈДТ\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Данимарка Индонезија Исвеч Литва Нидерланд Норвеч Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман африкаанс еве ермәни естон зулу инҝилис испан италјан кинјаруанда кореја коса малагаси маҹар полјак португал румын рус сепеди серб серб (латын) словак словен суаһили тагалог түрк фин франсыз хорват чех јунан ҝүрҹү\nАбинскдәки Јеһованын Шаһидләринин ибадәт еви\n4 АВГУСТ 2015-ҸИ ИЛ\nРусија Али Мәһкәмәси Абинск шәһәриндәки Јерли Дини Иҹманын гадаған едилмәси илә бағлы ишә бахаҹаг\n2015-ҹи ил 5 август тарихиндә Русија Федерасијасынын Али Мәһкәмәси Абинск шәһәриндәки Јеһованын Шаһидләри Јерли Дини Иҹмасынын (ЈДИ) ишинә бахаҹаг. Илин әввәлиндә Абинск шәһәринин рәсмиләри Јеһованын Шаһидләринин јерли һүгуги шәхсини ләғв етдиләр. Бунун үчүн онлар Таганрог вә Самара шәһәрләринин рәсмиләринин әл атдығы үсуллардан истифадә етдиләр.\nЛәғв олунма үчүн әсассыз сәбәб\nЈеһованын Шаһидләринин Абинск шәһәриндәки јығынҹағы тәхминән 100 нәфәрдән ибарәтдир. Онларын арасында јашлылар да вар. Абинск ЈДИ-сы 1999-ҹу илин нојабрында гејдијјатдан кечди вә һал-һазырда онларын бир һүгуги шәхс кими, ибадәт еви вар. Һәмин јердә Јеһованын Шаһидләри ибадәт етмәк үчүн јығышырлар.\n2012-ҹи илин декабрында вә 2013-ҹү илин октјабрында рәсмиләр Абинскдәки ики Јеһованын Шаһидини екстремист әдәбијјат пајламагла инзибати хәталар төрәтмәкдә иттиһам етди. Һәр ики Шаһидин јерли јығынҹагла әлагәси олса да, онлардан һеч бири Абинск шәһәриндәки ЈДИ-ын үзвү дејилди. Иттиһамчы бу факты рәдд етди вә ЈДИ-ја гадаға гојмаг үчүн әсассыз иттиһамлардан истифадә етди.\nБу јанлыш иттиһама әсасланараг, Краснодар Әрази Мәһкәмәси 4 март 2015-ҹи ил тарихиндә гәрар верди ки, «Јеһованын Шаһидләринин Абинск шәһәриндәки Јерли Дини Иҹмасы екстремист һесаб едилсин вә она гадаға гојулсун, ејнилә дә һүгуги шәхс кими дөвләт рејестриндән чыхарылсын». Бундан әлавә, гәрара алынды ки, Абинскдәки ибадәт еви дөвләт һесабына кечирилсин. Әҝәр Али Мәһкәмә бу гәрары тәсдигләсә, Абинскдәки Јеһованын Шаһидләри ибадәт евләрини итирәҹәкләр.\nИстифадә едилән ејни үсуллар\nЕкстремист фәалијјәтә мүгавимәтлә бағлы федерал гануну нәзәрә алмадан Абинск шәһәр рәсмиләри Таганрог вә Самара шәһәр рәсмиләринин Јеһованын Шаһидләри ЈДИ-на гаршы истифадә етдикләри үсулу өз әразиләриндә тәтбиг етдиләр. Таганрог вә Самара шәһәрләриндәки Јеһованын Шаһидләри дә һеч бир факта әсасланмадан екстремист фәалијјәтдә иттиһам олундулар. Бу шәһәрләрдәки Јеһованын Шаһидләри јанлыш иттиһамлара гаршы һүгугларыны мәһкәмәдә гәтијјәтлә мүдафиә едирләр. Онлар дин азадлыглары позулдуғу үчүн Авропа Инсан Һүгуглары Мәһкәмәсинә шикајәт әризәси илә мүраҹиәт етдиләр.\nАбинскдәки Јеһованын Шаһидләри мәтанәт ҝөстәрирләр\nЈеһованын Шаһидләринин Абинскдәки кичик групу дүнјадакы диҝәр диндашлары кими дини фәалијјәтләрини давам етмәк әзминдәдирләр. Бунунла белә Јеһованын Шаһидләри үмид едирләр ки, Русија Федерасијасынын Али Мәһкәмәси ашағы инстансија мәһкәмәләринин гәрарынын әдаләтсиз олдуғуну гәбул едәҹәк вә Абинскдәки Јеһованын Шаһидләринин өз ибадәт евләриндә динҹ шәкилдә ибадәт етмәләринә иҹазә верәҹәк.


Q=7	C=6	SS=4	LS=1	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=4	G0=59	G1=32	G2=7	DLID=az_RU	BODY=Һадисәнин ҝениш шәрһи - Ислам тарИхИндәкИ ролу Мө`минләр анасы Ајишәнин\nҺадисәнин ҝениш шәрһи\nТәбәри бу һадисәни даһа әтрафлы шәрһ едәрәк, әлавә едир. Әли Тәлһә вә Зүбејрлә јахындан ҝөрүшүб, онлара деди: –\nЕј Тәлһә вә Зүбејр! Сиз бөјүк бир орду һазырламысыныз. Амма бунун мүгабилиндә адил Аллаһын әдаләт мәһкәмәсинин гаршысында бу ишә ҝөрә әлиниздә һеч бир сәбәб јохдур. Сиз мүтләг Аллаһ дәрҝаһында мәһкумсуз. Аллаһдан горхун. Онун гәзәбиндән чәкинин. Сиз Аллаһа ҝөрә вә Ислам јолундан бөјүк зәһмәтләр чәкмисиниз. Бүтүн бу зәһмәт вә фәдакарлыглары мүсәлманлар арасында фитнә јаратагла бәрбад етмәјин. Өз әҹр вә савабларынызы ҝүнаһа вә ҹәһәннәм әзабына чевирмәјин.\nСонра һәзрәт бујурду:\nЕј Тәлһә вә Зүбејр! Мәҝәр бир гардаш дејилдикми? Биз-биримизә кичик бир әзијјәт дә рәза билмәдик? Бу ҝүн нә олду ки, мәним әлејһимә гијам едиб, ганымы һалал билирсиниз.\nТәлһә бу өјүд-нәсиһәтин мүгабилиндә деди: – Еј Әли! Сәнин ҝүнаһын ҹамааты Османын әлејһинә галсырыб, ону наһагг өлдүрмәндир.\nӘли онун ҹавабында бу ајәни охуду:\n”يومئذ یوفیهمالله دینهم اتحق “\nАјәни охумагда Әли ™-ын мәгсәди бу иди ки, ҹәза Османын ганыны төкүлмәсинә сәбәб оланлар үчүндүр, һагсыз јерә иттиһам олунанлар үчүн јох. Сонра Әли ™ әлавә етди: Тәлһә! Мәним Османын ганын төкүлмәсиндә һеч бир ролум олмајыб. Неҹә сән онун интигамыны мәндән тәләб едирсән? Аллаһ Османын гәтлиндә ҝүнаһкар оланлары ләнәт етсин.\nСонра Зүбејр үз тутуб, деди: –\nЗүбејр! Јадындады бир ҝүн Пејғәмбәр 9с) мәним јанымдан кечирди вә мәнә мәһәббәтлә тәбәссүм етди. Мән дә һәзрәтә тәбәссүм етдим. Һәмин вахт сән дедин: Ја Рәсуләллаһ! Әли хүдбинликдәм әл чәкмир. Пејғәмбәр (с0 әсәбләшди вә сәни данлајараг бујурду: Зүбејр! Бу ҝүн Әлијә јерсиз е`тираз етдијин кими Аллаһа анд олсун бир ҝүн онунла һагсыз мүһарибә едәҹәксән. Зүбејр Пејғәмбәр ¡-ин кәламыны хатырлады вә пешиманчылыгла деди: – Әҝәр бу һәдис јадында олсајды, һеч вахт бу иши ҝөрмәздим. Аллаһа анд олсун бундан сонра сәнинлә мүһарибә етмәјәҹәјәм.\nТәбәри јазыр: Бу сөһбәтдән сонра Әли ордусунун арасында гајытды вы онлара деди: – Зүбејр дөјүшмәк гәрарына ҝәлиб. Зүбејр дә Ајишәнин јанына ҝәлиб, деди: – Зүбејр! Ахырынҹы гәрарын нәдир?\n– Мән мүһарибә етмәк истәмирәм.\nЗүбејрин оғлу Абдуллаһ буна ҝөрә атасыны бәрк данлајараг, деди: –\n– Ата! Ики гошуну гаршы-гаршыја гојдуғун вә һәр дөјүш башлама еһтималы чохалдығы вахт дөјүшдән әл чәкирсән? Ата! Сән мүтләг Әлинин гылынҹларындан вә бајрагларындан горхурсан. Зүбејр оғлуна белә ҹаваб верди:\nАбдуллаһ! Аллаһа анд олсун ки, мән горхмурам. Амма Әли илә дөјүшмәјәҹәјимә анд ичмишәм. Абдуллаһ атасына белә бир мәсләһәт верди: Ата! Андыны сындыр онун әвәзиндә исә кәффарә вер вә дөјүшә башла”.\nЗүбејр оғлунун мәсләһәтинә әмәл етди вә јенидән Ајишәнин ордусуна гошулду.\nРүсвајчылығы ҹәһәннәм атәшиндән үстүн тутурам.\nӘли ™ атына миниб, Ајишәнин ордусунун јанына ҝетди вә Зүбејри өз јанына чағырды. Зүбејр дә дөјүш силаһыны ҝејиб, Әли ™-нын јанына ҝетди. Бу хәбәри Ајишә ешидәндә баҹысынын јолдашы вә ордусунун командири олан Зүбејрин өлүмүндән горхараг, ихтијарсыз фәрјад етди: Вај бәдбәхт баҹым Әсма әрсиз галаҹаг.\nАјишәјә дедиләр ки, нараһат олма Әли силаһсыз иди вә дөјүшмәк мәгсәди јох иди. Ајишә бу сөзләри ешидәндән сонра бир аз сакитләшди.\nЗүбејр Әли ™-ын јанына ҝәлди. Онлар гол-бојун олуб, бир-биринә сәмимигәлбдән гуҹаглајыб, өпүшдүләр. Сонра Әли ™ бујурду:\nЗүбејр! Нијә мәнимлә дөјүшә ҝәлмисән?\nЗүбејр: Османын интигамыны алмаг үчүн.\nӘли: Аллаһ Османын гәтлиндә иштирак едәни өлдүрсүн.\nЗүбејр! Јадындады бир ҝүн Пејғәмбәр ¡ сәнә деди: –\n«Зүбејр! Бир ҝүн сән Әли илә һагсыз мүһарибә едәҹәксән .»\nЗүбејр: Әстәғфируллаһ. Илаһи! Әмәлимдән пешиман олдум вә сәнин дәрҝаһына төвбә едирәм.\nИлаһи! Мәним ҝүнаһымдан кеч. Сонра Әли ™-а үз тутуб, деди: – Әли! Аллаһ мәним гәбимдән хәбәрдардыр. Әҝәр бу һәдис јадымда олсајды, һеч вахт бу иши ҝөрмәздим.\nӘли: Зүбејр! Һәлә ҝеҹ дејил. Инди дә мүһарибәдән ҝери дөнә биләрсән.\nЗүбејр: Мән неҹә бу иши ҝөрүм вә бу бөјүк рүсвајчылығы гәбул-едим. Бир һалда ки, ордулар үз-үзә дөјүшә һазыр вәзијјәтдә дајаныб. Артыг дөјүшдән јајынмаг олмаз.\nӘли: Бу ҝүн рүсвајчылығы гәбул-етмәјин, сабаһ гијамәтдә ҹәһәннәм атәшиндән даһа јахшыдыр.\nБу вахт Зүбејр Әли ™-ын сөзләриндән тәсирләнди вә дөјүш фикриндән дөндү.\nМәс`уди сөзүнә белә давам едир:\nЗүбејрин оғлу Абдуллаһ атасынын гәрарындан хәбәрдар олуб, она деди: –\n– Ата!Бу һәсас мәгамда неҹә бизи бошламаг истәјирсән?\nЗүбејр: Оғлум! Әли бир һадисәни јадыма салды вә о һадисә мәни фикримдән дөндәрди.\nАбдуллаһ: Јох ата! Аллаһа анд олсун дедикләрин һамысы бәһанәдир. Дүшмәнин гылынҹлары, уҹа низәләри вә шүҹаәтлә дөјүшчүләри сәни горхуја салыб.\nЗүбејр: Аллаһ сәнин кими оғулу хар етсин. Сән мәним бәдбәхтлијим үчүн чалышырсан.1\nМәс`уди Зүбејрин оғлуна ҹавабын белә нәгл едир:\nЗүбејр: Бадуллаһ! Сән фикирләшдијин кими дејил. Мән дғјүшдән горхмурам. Бу ҝүн Әли бир һадисәни јадыма салды. Һәмин һадисә мәни Әли илә мүһарибә етмәкдән чәкиндирди. Мән дөјүшдән бојун гачырчағын рүсвајчылығын ҹәһәннәм атәшиндән үстүн тутдум.\nОғлум! Инди сәнин мәнә вурдуғун горхаг ләккәсини тәмиз ләјәҹәјәм. Зүбејр бу сөзү дејиб, низәсини ҝөтүрүб, Әли ™-ын ордусуна һүҹум етди. Әли ™ Зүбејри гәзәбли һалда ҝөрүб, әсҝәрләринә ҝөстәриш верди ки, она мөһләт версинләр вә она зәрәр јетримәсинләр. Чүнки ону тәһрик едибләр. Зүбејр икинҹи дәфә Әли ™-ын ордусуна һүҹум етди: Горхан шәхс белә бир шүҹаәт ҝөстәрә биләрми?\nСонра Зүбејр ордудан кәналашыб, “Вадиссәба” адлы сәһраја јолланды. Әһнәф ибни Гејси Тәмими битәрәфлијин билдирмәк үчүн Бәсрәни тәрк едиб, сәһрада јазырды. Бир нәфәр она деди: – Әнәф! Бу Зүбејрдир. Әһныф деди: – Мәним Зүбејрлә нә ишим вар?\nО мүсәлманлардан ики групун араында ихтилаф вә мүһарибә јаадыб. Инди исә евинә гајыдыр. Гој ҝетсин.\nЗүбејр орда атындан дүшүб, намаз гымаға башлады. Бу вахт Әмр ибни Ҹәрмуз адлы бир шәхс архадан она һүҹум едиб, Зүбејри өлдүрдү. Һәмин вахтдан Ајишәнин ордусунун командирлији Тәлһәнин ихтијарына кечди.1


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=11	G1=10	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Имам Һүсејни (ә) Куфәјә дәвәт едәнләр нә үчүн ондан үз дөндәрдиләр?\nИмам Һүсејни (ә) Куфәјә дәвәт едәнләр нә үчүн ондан үз дөндәрдиләр?\nИмамы дәвәт едәнләр арасында Һәбиб ибн Мәзаһир кими халис шиәләр азлыг тәшкил едирди\nКуфәдән имама ҝәлән дәвәт мәктублары о гәдәр чох иди ки, Куфәдә ингилаби әһвали-руһијјә олдуғуну ҝүман етмәјә әсас варды. Мәктубларын сајы он ики мини кечмишди. (“Биһарул-әнвар”, ҹ,44 с. 344.) Амма һадисәләрин ҝедишатындан мәлум олур ки, бу мәктубларын бөјүк бир һиссәси мадди тәмәнналы инсанлар тәрәфиндән јазылыбмыш. Бу адмларын чоху Језидин тәзјигләри вә ширин вәдләриндән сонра имам Һүсејнә (ә) гаршы мөвге тутдулар. Бәли, бу адамларын гәлби имам Һүсејнә мејл етдији һалда, гылынҹлары она доғру узанмышды. (“Тарихе Тәбәри”, ҹ. 4, с. 306.)\nİмамы дәвәт едәнләр арасында Һәбиб ибн Мәзаһир кими халис шиәләр азлыг тәшкил едирди. Куфә әһлинин чохуну имама үз тутмаға вадар едән сон ијирми илдә әмәвиләрдән ҝөрдүкләри зүлм-ситәм иди. Бәзиләри исә, садәҹә, Куфәнин әввәлки әзәмәтини ҝери гајтармаг үчүн имамын (ә) ҝәлишини дәстәкләјирдиләр.\nИмамы дәвәт едәнләр арасында өз нүфузуну горумаг уғрунда чалышан гәбилә башчылары да варды.\nİбн Зијад Језидин әмри илә Куфәјә дахил олдугдан сонра раһат нәфәс алан Әмәви тәрәфдарлары онун башына топлашдылар. Ибн Зијад Куфәјә дахил олан халгын ан имам Һүсејнә (ә) олан рәғбәтини һисс етмишди. О, шәһәрә башында гара әммамә, үзү өртүлү шәкилдә ҝирдијиндән әһали онун имам Һүсејн (ә) олдуғуну зәнн едиб, гаршыламаға чыхмышды. (“Вәгәтүл-тәф”, с.109.)\nТәһлүкәни дәриндән һисс едән ибн Зијад Бәсрә тәҹрүбәсини ишә салараг, тәрәфдарларынын көмәји илә гијамы јатырмаг үчүн фәалијјәтә башлады. Гәддар һаким үчүн һәгиги шиәләрин азлыг тәшкил етдији ҹәмијјәти сусдурмаг чәтин олмады.