Q=13	C=8	SS=0	LS=5	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=5	G0=73	G1=66	G2=51	DLID=az_RU	BODY=Зәр, Азәр — AQRA Elmin İnkişafına Dətsək İctimai Birliyi\n11 апреля, 2017 Фәлсәфә\nЈер үзүнүн ән мүһүм вә тәксиб олунмаз тарихләриндән бири, Сәмави Китабларда геjд олунан, Һәзрәти Нуһ дөврүндә баш вермиш Дүнjа туфаныдыр. Бу аналожи һадисә тез-тез, ардыҹыл олараг баш вермәдиjиндән, һәмин Сәмави Китабларла jер үзү инсанларына о Дүнjа туфаны һагда билҝи верилиб.\nО билҝиләрлә, jер һәjатынын Һәзрәти Адәмдән сонра, jер үзүнүн икинҹи атасы, Һәзрәти Нуһ олдуғу билдирилиб. Бунунла jанашы, мәтнләрдә Әсһабүл-Кәһф (jедди Кимсәнәләр), Азәр оғлу, Һәзрәт Ибраһим вә бу кими, мүхтәлиф мүһүм информасиjалар да, өз әксини тапыб.\nАмма, бунларла jанашы олараг, дүнjа туфаны әрәфәсиндә Һәзрәти Нуһ, аиләси, вә о дөвр судан хилас олмуш инсанларын мәскунлашдығы, jашадығы әрази вә о әразинин тарихи ады да, jер үзү инсанларына мә`лум олуб.\nБизим, о дөвр, ҹоғрафи әрази адлығымыз, (Туфана гәдәр, туфандан сонра) Билгамыс дастанында Һәзрәти Нуһ дөврүндә, “Ур”- олдуғу геjд олунур. Бу, Әждәр Фәрзәлинин “Тәкрар олунмаз Абидәләр диjары” адлы мәгаләсиндә, “Билгамыс 1985 с. 8, тәрҹүмә Исмаjыл Вәлиjевиндир” – она истинадән геjд олунуб.\nОну да демәк jеринә дүшәр ки, “Ур” – ла әлагәдар олан бир чох тарихи адлыглар сахланылмагда, галмагда, ишләнилмәкдәдир. О туфан әрәфәсиндән сонра, о дөврүн инсанлары, Һәзрәти Нуһ хиласы вә хиласкарлығыны унутмаjараг, һәмин Ур әразисиндә Һәзрәти Нуһа тәшәккүрлүлүк мә`насында әразидә бир чох jерләри Онун ады илә чағырыб, адландырмаға башладылар. Бунунла бәрабәр әрази Нуһун туфандан хилас етдиjи, әрази кими дә, характеризә олунмаға башлады. Нуһ чыхан, Нухчу-ван (ван-әрази) вә с.\nМараглы олан һадисәләрдән бири, дүнjа туфанындан хилас олмуш Нуһ аиләси вә о дөвр инсанлар, су чәкилмәjә башландыгдан сонракы әрәфәдә, jер үзүндә, локал зәлзәләләр баш вермәjә башламасыдыр.\nЗәлзәләләрлә планетимиздә, jени релjеф, jени гатлар, сүхурлар, jүксәкликләр, чөкәкликләр ,торпаг сүрүшмәләри илә дә, мүшаһидә олунмушдур. Чүнки jер үзүндә jени һәjат шәртләри, jени дәjишикликләр башланырды.\nДүнjа туфанындан сонракы мәрһәләләрдә, суjун тәдриҹән чәкилмәси әрәфәләриндә, әразидә jерләшән, Ағры – дағы дәфәләрлә, ардыҹыл вулкан пүскүрмәләри илә, мүшаһидә олунуб.\nБу әрәфәдә, jер үзүнүн jениләшмәси, әразиләрдә jени Илаһи Ишыг, саһәләри кими “бәjан”, олунурду. Бу һаллар да, зәлзәләләрлә мүшаjәт олунуб. О Ишыг саһәләриндән бири дә Азәрбаjҹан, Нахчыван әразиси иди.\nЈер үзүндәки jениликләриндән бири дә, Азәрбаjҹанда, Абшеронда, хүсуси илә, Нахчыван әразисиндә, бир чох jерләрдә, jер алтындан галхан, ҝөрүнән аловланан ода, Ата-ш (jә`ни Ата, Илк, Апарыҹы, Ишыг Саһиб Олан – она “ш” сонлуғу илә тәләффүзү, Ишығын, истиjә чеврилмәси анламы дашыjыҹысыдыр) ады вердиләр. “Ата” – кәлмәси, дүзүнә вә jа әксинә деjилдикдә дә, о дәjишилмәjән (ҝүзҝү еффекти), сабит олан, дәjишмәз, мүтләг олан, анлаjышы кими дә, гәбул олунуб.\nБүтүн һәрәкәтләрә, башланғыҹлара вә түкәнмәjән давамиjjәтә, сәбәб кими “Аташ”- Ишыг вә истыси олан, Мүтләг олан, анламы дашыjыҹысы иди. Јанар дағы, торпагдан галхан, шөләләнән од, Аташ – ҝәһ (ҝүҹ), кими дә адландырылырды.\nНахчыван шәһәр истигамәтиндән Гәрб сәмтиндә олан дағда, вулкан пүскүрмәләри сакитләшдикдән сонра, Нахчыванда, Ҝәми – Гаjадан ҝөрүнән (гәрб истигамәтә) дағын парлаг Ишыг сачмасы, о дөвр инсанларда Ишығын, одун ҝөрүнмәси, бир севинҹ бир мараг доғурду.\nТуфана гәдәр олан мәрһәләдә о инсанлар оддан истифадә едирдиләр. Бу әрәфәдә ҝөрүнән, шөләләнән одун, аловун ҝөрүнмәси гәрибә деjилди, гәрибәлик онда иди ки, Ағры – дағда баш вермиш о вулкан пүскүрмәләриндән сонра, о дағ, Зәрли Ишыг сачырды.\nАмма, хилас олмуш о аиләләрә, о инсанлара, о әрәфәдә од, исти әлдә етмәк, чох чәтинлик төрәдирди. Амма Ишығын, одун ҝөрүнмәси, шөләләнмәси санки о инсанлара бир севинҹ, мүждә, бир хилас, үмид бәхш етди.\nЧүнки бүтүн бәшәриjjәтин, бүтүн ҹанлыларын, бүтүн варлыгларын, jер күрәсинин өзү, мәркәздә jерләшән нүвәси дә, Ишыға, исти илә Аташ-а мөһтаҹ jараныблар. Төрәдиҹи, Төрәдәҹәjини — истидә, исти илә Төрәдир! (Ана исти, бала исти).\nО әрази вә әразидә хилас олмуш Нуһ аиләси вә о инсанларын хиласына да, бир сәбәб олмалы иди. Әразинин бә`зи саһәләриндә торпаг алтындан шөләләнән од, дағда ҝөрүнән од, Ишыг, о әразиjә, Каинат Бәхшы вә Каинат Бахышы иди.\nӘрази вә о дөвр инсанларын, нә үчүн хилас олундуғу Ишыгла, исти илә о әразинин бир “Диггәтдә” – олдуғу кими, характеризә олуна биләрди.\nБәхш олунан о ишыг, о парлаглыг, о алов, онун әламәти иди ки, дүнjа туфанындан сонракы олан, бүтүн мәрһәләләрә, һәjата, jашаjыша башланғыҹ, төрәдиҹи Ишыг әламыти кими бәjанлашсын. (Зәр, Ишығын — паj һиссәсидир. О, зәррә, чох парлаг, чох тәрәфли, һәрәкәт траjекториjаларында даjанмаjан, бири-биринә дәjмәjән, тохунмаjан, күтләси олуб, чәкиси олмаjан, вахта-замана сығмаjан, Каинат боjу һәрәкәтдә олан, бүтүн күтлә вә варлыглардан маниәсиз вә чох сүр`әтлә кечән вә бүтүн варлыгларын төрәмәсинә, Апарыҹы ишығын, паj, һиссә, Зәррә һалыдыр).\nО инсанлар севинҹлә, инамла даға тәрәф ҝедәрәк, о дағын әтәjиндә ҝөрүнән торпаг алтындан шөләләнән ода, марагла бахырдылар. Мараг вә зәруриjjәтдән о оду, өзләринә тәрәф, Ҝәми гаjаjа тәрәф, (һәләлик дағлара, дашлара, гаjалара сығынмышдылар) апармаг һагда дүшүнмәjә башладылар. Мәсләһәтләшмәләрдән, мүхтәлиф дүшүнҹәләрдән сонра белә бир гәнаәтә ҝәлдиләр ки, дағ әтәjиндән о оду, атәши бири-бириндән аралы, тонгаллар jандырмагла апармаг мүмкүн олар.\nАғры – дағдан, Ҝәми — гаjаjа тәрәф, илк тонгаллар, бири-бириндән аралы чатылды, галанды. Бир тонгалдан о бири тонгала оддан — од дашынды, алышдырылды. О тонгалларын сөнмәмәси вә нәзарәт едилмәси үчүн, исә, илк Каһинләр сечилди. Онлар одун, тонгалларын сөнмәмәсинә хидмәт едирдиләр. Бунунла одун, аловун, jаловун, һаловун тонгаллар галамагла, од мәсафәләрини гысалдараг, илк од, тонгал Ҝәми гаjаjа тәрәф истигамәтләнди.\nДаһа ҝеҹәләрин мүддәтләри шән, мараглы олмаға башлады. Ҝеҹәләр одун, аловун, тонгалларын чох узагдан илк од мәнбәjнин Ағры – дағ истигамәтини, ҝөстәрмәси дә, һәjата бөjүк инам вә үмид верирди.\nО тонгаллар артараг, узанараг Ҝәми-Гаjаjа , Аҝры – дағ әтәкләриндән Азәрбаjҹанын бүтүн бөjүк әразиләринә тәрәф бөjүдү, узанды, артды. Она ҝөрә ки, тонгалларын ишығы Говв, Гавв, Гафф дағы тәрәфдән башлаjараг, бөjүк саһәни, әразини, ҝеҹә-ҝүндүз, ишыгландырырды.\nБу әрәфәдән башлаjараг бүтүн баш вермиш о һадисәләри, о дөврү, әразинин адыны, Танры Ишығы, jазын башланғыҹ анынын Гоч бүрҹүндән, Буға бүрҹүнә кечән әрәфәдә баш вердиjини, Зәр-ван әразисиндә, (сонралар Зурван, онун әкси jазысы Навруз) чахмаг дашлары васитәси илә, бүтүн даш, дағ, гаjалара дөjүләрәк о тарихи һадисәни ҝәләҹәк төрәмәjә билдирмәк үчүн ишарәләрлә (илк символлар) дөjүб jаздылар вә тарихләшдирдиләр. О илк даш үстү, гаjа үсту jазылар, тәсвирләр пәракәндә jох, ардыҹыл даш үзәриндә, китабәләр иди.Чүнки әл алтында олан анҹаг даш вар иди. Бу jер үзүнә, илк Сәлнамә jазысы олду, вә мин илләрлә jазылаҹаг бүтүн сәлнамәләрә, бир башланғыҹ олду.\nИстәр-истәмәз чох мараглы суаллар чыхыр ортаjа. О суаллардан бири, чох мараг доғуран, чох дүшүндүрүҹү бир мәгамда ондадыр ки, о дөвр, кәсиҹи, jонуҹу, дешиҹи метал аләтләр олмадығы һалда, о дөвр инсанлар әл, аjаг дырнагларыны неҹә гыссалдырдылар?\nӘҝәр әл, аjаг дырнаглары гыссалдылмаса иди, нәинки jеримәк, һеч әллә дә, бир шеjдән тутмаг, jапышмаг да, мүмкүнсүз оларды. О дөвр о инсанлар сәринләр дүшәндә, су ичәрисиндән jығдыглары гәмишләри, даш алтында дөjәрәк пардаглаjыб, онларын көмәjи илә (о полад кәсиҹидән дә чох ити олур) мәишәтдә вә онларын васитәси илә бир чох, ишләрини jеринә jетирирдиләр. Суда, су һөвзәләриндә үзмәк үчүн дә, гәмишдән дүзәлдилмиш гаjыглардан да, истифадә едирдиләр.\nСонралар Ҝәми – Гаjа илә узагда ҝөрүнән Ағры – дағ арасындакы дүзәнҝаһа Әрләр, Әрәнләр – (саһибләр, әрази саһибләри, од, Ишыг саһибләри) дүзәнҝаһы адландырырдылар. Чох сонралар, “ә”- дүшәрәк, “а”- кими тәләффүз едиләрәк, “ Ар”, “Арлар” — кими әразинин, дүзәнҝаһын саһибләри, адланыблар. Бир чох алфавитләрдә, “Ә” – һәрфи олмадығындан, “ Әрләр” — сөзү, “а”- һәрфи илә, тәләффүз олунуб. Арлар — кими деjилиб.\nАмма көклү ад дашыjыҹысы, Ур – (туфана гәдәрки әрази, ад дашыjыҹысы), сонра әлавә олунан исә, Әр – ( сонралар “ар”-кими, о әразинин Ишыг саһибләри), Дур – (галх, дикәл, вахтдыр, о замандыр, фикир — сөз сәниндир) сөзү, һәм әрази, һәм әразидәки саһибләр, һәм дә онун характери ҝөстәриҹиси, ады иди. Бунларын ҹәми олараг, бир ад дашыjыҹысы Ур-әр-дур- деjә адландырылдылар. (Урарду).\nАмма о тонгаллар jанаркән, онун гырмызы, jандырыҹы вә ағрылы олдуғуну биләрәк о даға, о Ода — ағрылы, (пис мә`нада jох, бу әрази вә бу ишыглара даһа доғрусу, тохунулмаз олан “бәд фикирли олсан — ағрысыны чәкәрсән”, деjәрәк ону Мүгәддәс һесаб етдиләр). Онунла jанашы, даһа әразинин дә, Танры Бахышында, Танры Нәзәриндә олдуғу гәнаәтинә ҝәлдиләр.\nАмма, бир һәгигәт дә ондадыр ки, сонракы тарихи мәрһәләләрдә Азәрбаjҹан вә хүсуси илә Нахчыван әразисинә һәрби jүрүшләр едән, бүтүн сәркәрдәләрин сон jүрүшү, вә бу jүрүшләрдән сүгут мәрһәләләри башлаjыб.\nХроноложи олараг, тарихләри изләсәк, бурада тәксиб олунмаз һәгигәтләр ашкар олунаҹаг. Сәркәрдәләрин, башга әразиләрә нәзәрдә тутдуғу jүрүшләрин уғурсуз агибәти, Азәрбаjҹандан, Нахчывандан башлаjыб, Нахчывана jүрүшләриндән дә елә, сүгутлары башлаjыб! Ишыг Саһибинә, Саһиб олмаг олмаз, чүнки бу әразинин Азәрбаjҹанын, Ишыг Саһиби вар.\nҺәмин Гаф (говв), Ағры – дағы, Азәрбаjҹан әразисиндә, Нахчыванын (Гәрб истигамәтиндә) Түркиjә илә индики ҹоғрафи сәрһәддиндә, Әзәмәтлә jерләшир.\nАғры — дағ әтәjиндән, jер алтындан галхан од, мин илләрлә, әсрләрлә дашлар арасындан аловландығындан, узун мүддәт әрзиндә, о дашлар jанараг бөjүк, кичик (күтләсиндән асылы олмаjараг), чох jүнҝүлләшдиjиндән, о дашлара Нахчыванда,“пуфф”, “фуфф”, “туфф”- дашы деjибләр.\nБу ады, она ҝөрә белә адландырыблар ки, jә`ни jүнҝул олуб (мәҹази мә`нада — пүләсән, ләләк кими учар) тикинти jүкүнә таб ҝәтирмәjән, тикинтиjә jарарлы олмаjан, бир даш кими адланбырыблар. Әлавә олан адлардан бири дә, “Дабан дашы”- jә`ни дағ әтәjинин дабанындан, ашағысындан jығылан, jанмыш, jүнҝүлләшмиш даш кими дә, адландырыблар.\nНахчыванда халг арасында деjәрләр ки, “туффағын дағылар, тиффағын дағылар”- бу деjим һеч дә, гарғыш мә`насы дашыjыҹысы деjил. (бу әслиндә, “етдиjин, едәҹәjин иш, бошдур, jүнҝүлдүр, о етмәк истәдиjин ишин, “jүкүнү”, дашымағына дәjмәз, о jүнҝүл, бош, мә`насыз бир ишә баш гошма, о дағылар”) хәбәрдарлыг мә`на дашыjлҹысы олуб.\nИндики вахтда, бу әрәфәдә, һәмин Гаф, Ағры – дағы, jатыб jухламаjан анҹаг, “Мүрҝүләjән”- вулканик дағлар, сырасына аид олан дағдыр.\nДағ – ады, гәрибә бир мә`на дашыjыҹысыдыр. Јә`ни “дағ вурар, дағлаjар, jандырар”. Дил, дилчилиjимиз Каинат өлчү вә мигjасында, о гәдәр зәнҝин олан бир дилдир ки, сөзләримиз һәм өзүнү, һәм дә елә, мә`насынын дашыjыҹысыдыр.\nДүзҝүндүр ки, О Ағры – дағла әлагәдәр саjсыз рәваjәтләр, мифләр, нағыллар вә сонда,” Әсатир” – jарадылыбдыр. Әсатирдә, һәмин Ағры – даға, Зевс тәрәфиндән Прометеj зәнҹирләниб она ҝөрә ки, Прометеj “ОДУ оғурлаjыб” — инсанлара вермишдир (jенә дә, од — ишыг). Гардашы Һеракл исә, ону хилас етмәк үчүн о Ағры — даға үз тутмушдур, jолда Гара дәниз әтрафында, Калхидадан кечәркән, Амазон гызлары илә орада растлашыб, сонра jолуну давам едәрәк, Гаф дағына, Ағры – Дағына чатараг, зәнҹирләри гырыб, гардашыны орадан хилас етмишдир.\nЧүнки Бүтүн тарихи мәнбәләрдә, Ағры – дағы, Гаф дағы хиласкар, туфан мәрһәләсиндә о инсанлар онун әтрафында хилас олдулар,“хилас едәр”- кими, деjәрәк, бәjан етмәк истәjәрәк, мүхтәлиф мифләр, рәваjәтләр, әсатирләр jарадылыб.\nНахчыван әразисинә мүхтәлиф “бәһанәләрлә” едилән, саjсыз һәрби jүрүшләрлә, Ишыг мә`бәдләрини, атәшҝаһлары, тарихи абидәләри, даш үстү, гаjа үстү jазылары дағытмышлар, тарихи тикилиләр мәһф едилмишдир, бир чох ҹоғрафи ад, вә мә`на дашыjыҹылығыны, мәгсәдли олараг, дәjишмәjә чалышылмышлар.\nТуфандан сонра, су тәдриҹән чәкилмәjә башлаjандан сонра, Һәзрәти Нуһ Үч оғлуну вә онларла jанашы о дөвр хилас олмуш инсанлардан сечәрәк, онлары аjры-аjры мүхтәлиф истигамәтләрә ҝөндәрди. Һәр бир оғлунун jанында она уjғун олан, ишыг, хеjирхаһлыг дашыjыҹылығына инамлы олан, инсанлары ҝөндәрди. Мәгсәд jох иди, анҹаг Ишыг әразисиндән, хилас әразисиндән, хилас олунмуш о инсанлар, хилас олмағы, хиласкарлығы апарырдылар ки, jени һәjат, давам етсын.\nҺәр бир оғлу ата jурдундан, адәтләри, мәдәниjjәтләри, туфандан әввәл данышдыглары дили, дилчилиjи, елми вә.с ылә ҝедирдыләр.\nСонракы дөврләрдә онлардан төрәмиш олан нәвәләр, нәтиҹәләр, елә о һеҹада, о сөз көкүндә данышырдылар вә данышдылар да. О дил, дилчилик бу әразидән, Һәзрәти Нуһ дили, Зәр дили иди. (Дүнjа туфанындан сонра чох гысса вахт әрзиндә тәмамилә jени, башга бир дил тапыб, иҹад етмәjә истәсәjдиләр дә белә, бу мүмкүнсүз оларды.\nЈени башга, мүкәммәл дил, дилчилик кәшф едилә билмәзди вә буна һеч еһтиjаҹ да jох иди. Дил, дилчилик бөjүк мүрәккәб бир систем олдуғундан, ону инсан истәдиjи вахт, “истәдиjи”-кими көкүндән дәjишмәк, башга ҹүрә системләшдирмәк гаршысында аҹиздир. Сөзүн, фикрин jөнү дәjишилә биләр, амма көкү, һеҹасы дәjишилмир).\nЧох сонралар узаг, әтраф әразиләрдән Ата jурдуна, Баба jурдуна ҝәлән о төрәмәләр, илкдә олдуғу кими о дилдә, о һеҹада данышырдылар, һеч тәрҹүмәчиjә дә еһтиjаҹлары jох иди.\nОнлар Баба jурдуна ҝәлән баба гонаглары идиләр. О гонаглар әрази һагда мә`луматлы олдугларындан, санки бир даһа Ишыға, Хиласа говушмаг истәкләриндә идиләр. Бу ҝәлишләр, Баба jурдунда, Ата jурдунда, Баба мәзарыны, зиjарәт едиб, о Бөjүклүjә тәшәккүр мә`насы дашыjырды.\nЧох мараглы һаллардан бири дә, о иди ки, әразимиздә олан дуза, әтрафда гығылҹым сачан дашлара, бөjүк тәшәккүрлә бахыб, баба әразисиндән, өзләри илә ишыг паjы апарырдылар. О дашлары ки, бири-биринә вурдугда (чахдыгда) гығылҹым сачырды! О дашлара “чахмаг дашы”- деjәрәк, “чах”- зәрблә бири-биринә вурмаг, “маг”- исә ишыг сачан, Ишыг jаjан, ишығын “гығылҹымы”- кими адландырырдылар.\nӘразимиздә вә дағ әтәjиндә олан гығылҹым сачан о дашлара, “говв”, “гавв”, сонракы мәрһәләрдә, тәләффүсләрдә “в”-дүшүб, “ф”- кими тәләффүз едиләрәк Гаф дағы, Гаф әразиси, Ишыглар, Гығылҹым, Ишыг сачан әрази кими адландырылыб.\nӘразини Гаф-гал, сонда Гафгаз кими адландырыблар. Бу анлаjыш вә адлыгла Гаф дағы, Гафгаз дағы, Гафгаз сыра дағлары кими ад дашыjыҹысына чеврилиб.\nЗәр, гығылҹым сачар анламыны, Һиндистанда “Бенгал одлары” (чубугда) индинин өзүндә дә, шад ҝүнләрдә, баjрам ҝүнләриндә аловландырараг, баjрамы Зәрлә, гығылҹым ишыглары илә jад едирләр.\nБу иҹра чох-чох гәдим олан jаддашдан ҝәлән бир иҹрадыр. Јер үзүндә, дөвләтләрдә бүтүн баjрамлары Атәш фәшанлыгла, сәмада Ишығын зәррәнин парылтысы һалы илә геjд едирләр. Чүнки Зәр, гығылҹым jарадыҹы, төрәдиҹи Ишыг паjыдыр, әминаманлыгдыр. Зәр, Ишыг — дағыдыҹы, мәһв едиҹи, виранә едиҹи деjил.\nЧох сонралар одлу силаһ дүзәлдиләркән о ад дашыjыҹысы, “чах-маг”, о сылаһын әсас бир деталы кими адланыб.\nО чахмаг дашларындан jаранан гығылҹымлара “зәр, парлаг гығылҹым”- демәклә бизим әразинин дашлары гығылҹым сачан, торпаг алтындан шөләләнән одлары ҝөрүб, әразимизә Одлар, Ата-шлар Јурду, Ишыглар Јурду әразиси кими ад вериб, адландырыблар.\nМин илләрлә Азәрбаjҹан, Абшерон, Нахчыван әразисиндә jер алтындан галхан, одлар шөләләндиjиндән әразимизә “Одлар jурду” ады верилиб.\nАмма чох jеринә дүшәҹәк бир суал, бир мараг jараныр бу анда бу мәгамда она ҝөрә ки, әҝәр бу әразинин илки, өзү, Зәрлә, ишыгла идисә, Ишыг әһатәсиндә идисә, бәс бу ишыгларын агибәти нә олду, неҹә олду?\nӘн мараглы, ән дүшүндүрүҹү һал орададыр ки, 1970-ҹи илләрдә Космик елми тәдгигатлар үчүн Совет (о вахткы) Космонавтлары, космоса елми експедисиjа учушлары кечирәркән, космик ҝәми ичәрисиндә олан космонавтлар, космосдан марагла (доғрудан, чох мараглы ҝөрүнтүдүр) jер күрәсинин сәтһинә бахаркән, күрә боjуҹан анҹаг бир саһәни ҝүҹлү ишыг ичәрисиндә олдуғуну мүшаһидә едибләр. Физики ҹоғрафи хәритәjә бахаркән о саһәнин Азәрбаjҹан әразисиндә, Нахчыван Мухтар Республикасы олдуғу ашкарланыб вә билиниб. Учушдан сонра о Совет космонавты Нахчывана ҝәлиб вә әразини чох һеjранлыгла сеjр едибдир.\nИшыг варса Дөнмәз. Олан О Ишыг Сөнмәз, о Ишығы “сөндүрмәк”- олмаз.\nТуфандан хилас олмуш инсанлар арасында, “Зәр” – (зәр – зиба, парлаг өртүк, танынмыш, сечилмиш инсанларын үст ҝеjими, ҝөзәллиjи, шаһа, падшаһа лаjигли олан), “Баб”(апарыҹы, уjғун олан, натиг, бирлиjә топламағы баҹаран, габагда, өнҹүл олан, “Она” инам олан, Инам дашыjыҹысы), “Маг”-(ишыглы, ишыг сачан, ишыг jаjан, ишыгла көмәк едән, ҝүҹә, ишыг ҝүҹүнә малик олан), онун әкси исә, “Гам”- (Каинатын jараныш аны әрәфәсиндә jедди тамда, бүтүн мәвһумлар ҹәми jеддидә гәрарлашан, рәнҝләр, сәсләр jеддидә ҹәм едилән, мүтләг олан, ич – ичә, бири-бирини тамамлаjан мә`насы), “Каһин, Каһинләр” — (одун, инанҹын, ишыг мә`бәдинин нәзарәтчысы, горуjуҹусу jедди тамын, jедди ҹәмдә, jеддинин jер анламында Каинатла бир бағлылыгда олан, мүгәддәс олан Ишыг о Ишыгдан төрәнән вә төрәдиҹилыjи бәjан едән мә`насы) “Дур”- дурлар (сонралар тур, турдан-тура бир мәрһәләдән башга мәрһәләjә кечмәк, Ишығын мәрһәләләрлә jаjылма сәрһәдди, мәрһәлә, сәрһәдд, мәсафә,сәрһәдлилиjи горуjан, сәдд, истинад, дивар, мөвге сахлаjан) вә.с кими билдирилирди.\nБу гәбилдән олан о иҹрачылар инам вә инанҹындан һеч вахт дөнмәздиләр. Бүтүн зәрләр, баблар, маглар, гамлар, каһинләр, дурлар вә с. Һәзрәти Нуһ аиләсынин нүмаjәндәләри һесаб олунублар.\nОнлар Ишыглылар, Ишыг дашыjыҹылары, Ишыг инанҹлылар идиләр. Онларын бир ады да, “Кимсәнәләр” – һамы арасындан, чохлары арасындан сечилмич оланлар, чохлары илә бәрабәрләшмәjән кими дә, гәбул едилирди.\nАзәрбаjҹан, Нахчыван jә`ни Ишыг дашыjыҹылары, Ишыг саһибләри кими дә адландырылырдылар. Зәрләр, А-Зәрләр, Азәриләр бизә өзүмүз jох, ҝәләнләр, баханлар бизи белә ад верибләр. О адлардан бири дә “Толерант” – адыдыр. Ҝәләнләр бизә бахдылар-бахдылар, дүшүндүләр-дүшүндүләр ки, һәр ҝәләнә чох диггәтлә jанашырлар, гонагпәрвәрдирләр, һамы илә бөлүшүрләр.\nБу бахыш, тамамы илә дүзҝүн бахышдыр. Биз бу әразиjә һеч бир jердән ҝәлмәмишик, амма бу әразидә илкдән вар олмушуг. Һәр ҝәләни дә, өзүмүзә гонаг билмишик.\nАмма чох гәдим хәритәләрдә Хәзәр дәнизи “Киркан”- дәнизи ады илә адландырылырды. Сонракы тарихи мәрһәләләрдә Һаа-Зәрләр (Һаа — түкәнмәjән, давамлы, гуртармаjан, битмәjән, сону ҝөрүнмәjән Зәрләр, ишыглылар кими) адландырылараг “һ”- дүшәрәк, “х”-илә әвәзләниб. Хә-Зәр кими, тәләффүз олунуб.\nАзәр дедыкдә, о тарихи әрәфә, әрази илә — әразидә мәскунлашмыш инсанлар нәзәрдә тутулур. Азәр-И дедикдә, “И”- ҹәм шәкилчиси кими ифадә олунараг, Азәр-ин өзлүjүнүн, мәканынын ифадәсидир.\nФизики – ҹоғрафи хәритәләрдә, “АзәрИ” – адлы һеч бир кәнд, гәсәбә, әрази мөвҹуд деjил ки, Азәр-И адлығы “кимәсә, һараса, һансыса бир әразиjә) мәхсус олсун.\n“И”- jөнәлдиҹи, истигамәтләндириҹидир. Ада, Адлыға тамамлаjыҹы вә функсиjа дашыjыҹысыдыр. Ҹәм шәкилчисидир, мәнсубиjjәт билдириҹисидир. (Бу әрәфәдә чох тез-тез деjилән, шәрһи исә верылә билинмәjән, тарихи көкү олмаjан, Азәр-И “бизә jаддыр, адлығы”, чох лазымсыз, мә`насыз, бош дүшүнҹәдән башга, бир дашыjыҹы деjилдир).\nЧүнки, әсрләрлә jер үзүндә Нуһ хилласкарлығы илә бағлы олан мүхтәлиф әразиләрдә, Зәр, Азәр адлы шәһәр, jашаjыш мәскәнләри инша олунуб вә Азәрбаjҹанын архитектура мәктәби — елементләриндән истифадә олунуб.\nЗәр дүшдү, Зәрдә дүшдү, Ишыгдан дүшдү, Әразиjә Зәр, А-Зәр дүшдү, А-Зәри дүшдү! Илк олан, Ишыгдан төрәjән, Ишыг төрәдиҹиси олан, Зәри дүшдү!\nДүнjа түфанындан сонра, Һәзрәти Нуһ аиләси вә туфандан хилас олмуш о инсанлар бу әразини, бу ҹоғрафиjаны Дуз jолу, Ипәк jолу, Зәр, Ишыг jолу кими әбәдиләшдирә билибләр.\nБизи, әразимизи Зәрләрин, Бабларын, Магларын, Гамларын, Дурларын, Каһинләрин әразиләри кими дә таныjыб, дәjәрләндирибләр. Бу сәбәбдән, Зәр, Азәр, вәтәнләри Азәриләрин вәтәнидир — деjиб, таныjыблар.\nБиз Зәрик, Зәрдәник, Азәрләjик, Азәриjик! Бу адлыглары биз өзүмүзә вермәдик, бизи ҝөрүб, бизә бахыб, бизи белә адландырдылар.\nFikrət Rzayevi vəfatının il dönümündə yad edək.\nЗвуки, Музыка и Медицина.\n“Naxçıvan mətbəxi” kitabı barədə\nБахыш сайы: 1 932


Q=15	C=6	SS=3	LS=10	PS=1	DC=3	LC=0	SD=0	BS=0	G0=45	G1=30	G2=13	DLID=az_RU	BODY=Аллаһын халгы | Мүждә\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Cakchiquel (Central) Pidgin (West Africa) Јава (шәрги) Јава дили Јапонија жест дили Јени Зеландија жест дили Австралија жест дили Австрија жест дили Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Албанија жест дили Алманија жест дили Америка жест дили Ангола жест дили Арҝентина жест дили Бали Белиз креолу Боливија жест дили Боснија Бразилија жест дили Британија жест дили Валенсија Венесуела жест дили Вјетнам Галисија дили Гана жест дили Гајана креолу Гваделупа креолу Гватемала жест дили Гвинеа-Биссау креолу Гренландија Данимарка Дусун Еквадор жест дили Естонија жест дили Индонезија Индонезија жест дили Исвеч Исвеч жест дили Исвечрә ләһҹәсинин жест дили Испанија жест дили Италија жест дили Камбоҹа Квебек жест дили Кирибати Кисии Колумбија жест дили Комор (Нгазиджа) Конго Кореја жест дили Коста-Рика жест дили Куба жест дили Лаос Латвија жест дили Литва Лүксембург Маврики креолу Мадагаскар жест дили Македонија Малави жест дили Малајзија жест дили Малта Маркиз дили (Нуку-Һива) Маркиз дили (Һива-Оа) Маршалл Маҹарыстан жест дили Мексика жест дили Мозамбик жест дили Монголустан жест дили Мјанма Мәркәзи Алјаска јупики Непал Ниас Нидерланд Нидерланд жест дили Никарагуа жест дили Ниуе Ниҝериа пиҹини Норвеч Палау Панама жест дили Парагвај жест дили Пенсилванија-алман Перу жест дили Полша жест дили Понапе Португалија жест дили Раратонга Рејунјон креолу Румынија жест дили Салвадор жест дили Самоа Санҝир Сербија жест дили Сејшел креолу Словакија жест дили Словенија жест дили Соломон Адалары пиҹини Сомали Таити Токелау Тонга Тувалу Увеа Уелс Украјна Фарер Филиппин жест дили Финландија жест дили Фиҹи Франса жест дили Хмонг (ағ) Хорватија жест дили Чехија жест дили Чили жест дили Чин (Кантон, садәләшдирилмиш) Чин (Кантон, әнәнәви) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) Чин жест дили аббеј абуи абхаз агуаруна адангме адһола албан алман алур амһара аракуан ассам аттие аукан африкаанс ачоли ашағы алман ајмара аҹа аҹие бамана баса (Камерун) баса (Либерија) баск батак (дејри) батак (каро) батак (сималунгун) батак (тоба) бауле бенгал бете бетсимисарака (шимали) бетсимисарака (ҹәнуби) биак бикол бислама болгар булу варај варрау везо венда вејева волајта волоф га газах ган гарачы (Македонија) гарачы (Сербија) гарачы дили (Албанија) гарачы дили (Арҝентина) гарачы дили (Болгарыстан) гарачы дили (Румынија) гарачы дили (Шимали Јунаныстан) гарачы дили (Шәрги Словакија) гарачы дили (кирил) (Македонија) гарачы дили (Ҹәнуби Јунаныстан) гарифуна гокана гуарани гуарани (боливија) гуахиро гуере гуна гурмантче гуро гуҹарат гырғыз дамара дајак (Аһе) дајак (нгаҹу) дигорон дреһу дуала дхолуо еве едо ембера (катио) ермәни ермәни (гәрб) есан естон ефик занде зулу ибан ибанаг ибинда ибо иврит илок инакеанон инҝилис ирланд исланд исоко испан италјан кабил кабовердиану кабре кадазан кана каннада каонде карен (сго) каталан качин кекчи кечуа (Анкаш) кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кечуа (Куско) кечуа (Чибелбо) кечуа (Һуалјага Һуануко) кикамба киконго кикујју килуба кимбунду кинанде кинјаруанда кипенде кирунди кисонге кисси киче кичуа (Имбабура) кичуа (Пастаса) кичуа (Сантјаго-дел-Естеро) кичуа (Тена) кичуа (Чимборасо) конкани (деванагари) конкани (латын) кореја коса кпелле крио куангали куанјама кјангонде күрд курманҹи күрд курманҹи (Гафгаз) күрд курманҹи (кирил) күрд сорани күсаије кһаси ламба латгал латыш лаһу ленҹе лингала ловари лози ломве лувале луганда лугбара лунда мади мазахуа макасаи макуа макуши малагаси малај малајалам мам мамбаи (Ермера) мамбве-лунгу мангарева мандинка мандјак манинка (шәрги) манипури мано маратһ масатек (Хуаутла) мајо мајја мајја (мопан) маҹар мбукушу мегрел менде меру мизо мискито михе миштек (Тлахиако) миштек (Уахуапан) миштек (Ҝерреро) монгол море моту навахо нага-куки-чин (зотунг) нага-куки-чин (куки) нага-куки-чин (тиддим) нага-куки-чин (һакһа) нама науатл (Веракрус) науатл (Хуастека) науатл (Шимали Пуебла) науатл (мәркәзи) науатл (Ҝерерро) нгабар нгангела нгиембун ндау ндебеле ндебеле (Зимбабве) ндонга ненгоне нзема нјанека нјунгве одиа окпе олу конзо оромо осетин отоми (Мескитал вадиси) отоми (Мехико штаты) паес паиси пангасинан папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) пемон пиароа пилага пиҹин (Камерун) полјак помор португал португал (португал) пулар пәнҹаб пәнҹаб (шаһмуһи) рапануи ровиана руманјо румын рунгус рунјанкоре рус рус жест дили руторо саами (шимал) санго сапотек (Вилла Алта) сапотек (Истм) сапотек (Лачигуири) сапотек (гуевеа) сарамаккан сарнами свати себуан сена сенуфо (себаара) сепеди сепулана серб серб (латын) серер сесуто (Лесото) сесуто (Ҹәнуби Африка) сетсвана сидамо сингал словак словен соли сотсил сранан-тонго суаһили суаһили (Конго) сунда сусу тагалог таи таи жест дили талјан тамил тандрој танкарана тараски тарахумара татар таҹик тви телугу тесо тетела тетум (Дили) тзелтал тив тигре тиревуҹу тлапанек тоабаите тоба ток-писин тораҹа тотонак тохолабал трук тсва тсонга тумбука тупури түрк түркмән уичи умбунду урду уруунд урһобо ујғур (кирил) фанте фарс фаталуку фин фон франсыз фрафра фриз фулфулде (Камерун) футуна (шәрги) харачии (харакуу) хехе хорват хуастек (Сан-Луис-Потоси) чавакано чаморро чангана (Зимбабве) чангана(Мозамбик) чех чибемба чилуба чинамванга чинјанја читонга читонга (Зимбабве) читонга (Малави) чичева чокве чол чонтал (Табаско) чопи чуабо чуваш шаванте шипибо-конибо шона шуара јакоуба јао јапон јоруба јукпа јунан јунан жест дили ҝерзе ҝитонга ҝүрҹү ҹола Һаити креолу Һиндистан жест дили Һондурас жест дили Һонконг жест дили һаву һауса һаја һереро һилигајнон һинд һири-моту һунсрик әрәб әрәб (Мәракеш) әрәб (Тунис) өзбәк өзбәк (латын)\n1. Аллаһ нә үчүн гәдимдә исраиллиләри Өзүнә халг сечмишди?\nЈеһова Аллаһ Ибраһим пејғәмбәрин нәслиндән Өз адына бир халг јаратмышды. Бу, Исраил халгы иди. Аллаһ онлара ганунлар вермиш, һәгиги ибадәтинин кешијиндә дурмаг вә Өз кәламыны горумаг вәзифәсини һәвалә етмишди (Зәбур 147:19, 20). Бүтүн үммәтләр бу халгдан бәһрәләнә биләрди. Јарадылыш 22:18 ајәсини охујун.\nАллаһ Исраил халгыны Өзүнә шаһид сечмишди. Бу халгын тарихчәси ајдын ҝөстәрир ки, Аллаһын ганунларына әмәл етмәк инсаны ҝөзәлләшдирир (Ганунун тәкрары 4:6). Диҝәр халглар исраиллиләрин васитәсилә Аллаһы таныја биләрдиләр. Әшија 43:10, 12 ајәләрини охујун.\n2. Нә үчүн Аллаһ Өз хидмәтчиләрини бир тәшкилатда бирләшдирир?\nЗаман кечдикҹә Исраил халгы Аллаһын рәғбәтини итирди. Јеһова Аллаһ онларын јеринә мәсиһи иҹмасыны сечди (Мәтта 21:43; 23:37, 38). Һал-һазырда Јеһова Аллаһын халгы һәгиги мәсиһиләрдир. Бу халг Онун шаһидидир. Һәвариләрин ишләри 15:14, 17 ајәләрини охујун.\nИса пејғәмбәр өз давамчыларыны һазырлајыб хош хәбәри бүтүн милләтләрә мүждәләмәк, инсанлара Аллаһын јолуну өјрәтмәк үчүн ҝөндәрмишди. Бу иш мүтәшәккил сурәтдә иҹра олунмалы иди (Мәтта 10:7, 11; 24:14; 28:19, 20). Һәмин иш бу дөврүн јекунунда бөјүк вүсәт алыб. Бәшәр тарихиндә илк дәфәдир ки, Јеһова Аллаһ бүтүн халгларын ичиндән милјонларла инсаны јығыб һагг јолунда бирләшдириб (Вәһј 7:9, 10). Бу ҝүн һәгиги мәсиһиләр бир тәшкилат кими фәалијјәт ҝөстәрир, бир-бириләрини дәстәкләјир, көмәк едирләр. Бүтүн дүнјада онларын јығынҹаг ҝөрүшләри ејни програм үзрә кечир вә орада Аллаһын Кәламы тәдрис едилир. Ибраниләрә 10:24, 25 ајәләрини охујун.\n3. «Јеһованын Шаһидләри» тәшкилатынын јени тарихи нә вахтдан башлајыр?\n1870-ҹи илләрдән башлајараг Мүгәддәс Китабы өјрәнән бир груп инсан онун чохдан унудулмуш һәгигәтләрини үзә чыхармаға башлады. Онлар баша дүшдүләр ки, Иса пејғәмбәр мәсиһи јығынҹағыны тәблиғ иши үчүн тәшкил етмишдир. Буна ҝөрә дә Аллаһын Падшаһлығы һагда хош хәбәри дүнја мигјасында мүждәләмәјә башладылар. 1931-ҹи илдә онлар Јеһованын Шаһидләри адыны гәбул етдиләр. Һәвариләрин ишләри 1:8; 2:1, 4; 5:42 ајәләрини охујун.\n4. Јеһованын Шаһидләринин тәблиғ фәалијјәти неҹә тәшкил олунуб?\nЕрамызын I әсриндә мәсиһи јығынҹаглары мүхтәлиф әразиләрдә тәшкил едилмишди. Бу јығынҹаглар рәһбәрлик шурасынын рәһбәрлији алтында фәалијјәт ҝөстәрирди. Рәһбәрлик шурасы да, өз нөвбәсиндә, мәсиһи иҹмасынын башы олан Иса Мәсиһә табе иди (Һәвариләрин ишләри 16:4, 5). Бу ҝүн дә бүтүн дүнјада Јеһованын Шаһидләринин мүждәчилик ишинә тәҹрүбәли ағсаггаллардан ибарәт Рәһбәрлик Шурасы нәзарәт едир. Бу шуранын рәһбәрлији алтында тәшкилатын филиаллары фәалијјәт ҝөстәрир. Бурада 700-дән чох дилә Мүгәддәс Китаб вәсаитләри тәрҹүмә едилир вә чап олунур. Сонра бу вәсаитләр јығынҹаглара пајланыр. Беләҹә, шура бүтүн дүнјада јүз он миндән чох јығынҹағы руһани гида илә тәмин едир вә онлара рәһбәрлик верир. Һәр јығынҹаға гајғыкеш ағсаггаллар нәзарәт едир. 1 Бутрус 5:2, 3 ајәләрини охујун.\nИса пејғәмбәрин илк шаҝирдләри кими, Јеһованын Шаһидләри дә ев-ев ҝедиб инсанлара хош хәбәри мүждәләјирләр (Һәвариләрин ишләри 20:20). Онлар һаггы севән инсанлары Мүгәддәс Китабы өјрәнмәјә дәвәт едирләр. Анҹаг Јеһованын Шаһидләри садәҹә тәшкилат дејил. Бу адын архасында меһрибан Аллаһын башчылыг етдији аилә дурур. Бизим арамызда әсил гардашлыг мәһәббәти вар (2 Салоникилиләрә 1:3). Бәли, Јеһованын халгы Онун гуллуғунда дурмаг вә инсанлара көмәк етмәк үчүн тәшкил олунмуш ән хошбәхт аиләдир! Зәбур 33:12; Һәвариләрин ишләри 20:35 ајәләрини охујун.\nАллаһа јахын олун\nБизим үчүн етдији јахшылыглара ҝөрә Аллаһа миннәтдарлығымызы неҹә ҝөстәрә биләрик?


Q=10	C=6	SS=3	LS=3	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=22	G1=19	G2=13	DLID=az_RU	BODY=Мејвә јарасалары. Тропик јағыш мешәләринин учан бағбанлары\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Македонија Нидерланд Норвеч Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс бислама болгар гырғыз еве ермәни естон зулу иврит илок инҝилис испан италјан кинјаруанда кирунди кореја коса лингала лози малагаси маҹар оромо полјак португал румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тви тигре тсонга түрк фин франсыз хорват чех читонга чичева јапон јунан ҝүрҹү һилигајнон әрәб\nБАҒБАНЛАР јахшы билир ки, бол мәһсул әлдә етмәк үчүн тохуму дүзҝүн вахтда дүзҝүн јерә сәпмәк лазымдыр. Анҹаг нә гәдәр гәрибә сәсләнсә дә, тропик јағыш мешәләриндә ҝедән әкинчилик иши ҝеҹәләр, үстәлик, һавадан ҝөрүлүр. Сөһбәт Көһнә Дүнјанын мејвә јарасаларындан — бәзи нөвләри һәм дә учан түлкү * ады илә танынан һејванлардан ҝедир.\nӘксәр јарасалар ҝеҹә һәјаты сүрүр; онлар дадлы мејвәләри олан ағаҹлар, бол ширәси олан ҝүлләр тапмаг үчүн мешәләри учуб долашырлар. Јараса учаркән једији мејвәләр һәзм олунур, мејвәнин һәзм олунмајан ләти вә тохумлары исә нәҹислә хариҹ едилир. Үстәлик, бу бағбанлар чох севдикләри ҝүл ширәсини сораркән ҝүлләри тозландырырлар.\nМејвә јарасалары ҝеҹәләр узаг мәсафәләрә учдугларындан тохумлары ҝениш әразијә сәпирләр. Тохум һәзм системиндән кечдији үчүн бәдәндән хариҹ олунаркән «ҝүбрәләнмиш» олур вә дүшдүјү јердә ҹүҹәрир. Она ҝөрә дә тропик јағыш мешәләриндә битән мүхтәлиф ҝүлләрин тозланмасынын, тохумларын јајылмасынын бу јарасалардан асылы олмасы тәәҹҹүблү дејил.\nМејвә јарасалары һәр јерә учдугларына ҝөрә онлара навигасија баҹарығы вә олдугҹа ити ҝөрмә габилијјәти лазымдыр. Зәиф ишыгда онларын ҝөзү инсан ҝөзүндән јахшы ҝөрүр. Онлар һәтта бәзи рәнҝләри сечә билирләр. Бу јарасалар ҝүндүзләр учмаға елә дә мејилли дејилләр.\nБИЛИРСИНИЗМИ? Бир чох јарасалардан фәргли олараг, мејвә јарасалары гидаларынын јерини ехолокасијанын көмәјилә јох, ҝөрмә вә ијбилмә габилијјәтләри сајәсиндә мүәјјән едирләр. Онларын ири ҝөзләри әсил ҝеҹә һәјаты үчүндүр\nСамоа учан түлкүләри (Pteropus samoensis) өмүрлүк ҹүтләширләр. Мүшаһидәләрә әсасән, бәзи нөвләрдә диши јарасалар нәвазишлә өз балаларынын гејдинә галырлар: бир нечә һәфтә әрзиндә онлары өзләри илә ҝәздирир вә аз галсын, бөјүјәнә гәдәр әмиздирирләр. Мејвә јарасаларынын ики нөвүндә дишиләр һәтта доғуш заманы «мамача хидмәти» ҝөстәрир.\nӘфсуслар олсун ки, бир чох мејвә јарасаларынын нәслинин кәсилмә тәһлүкәси вар, буна гисмән сәбәб онларын ареалларынын мәһв едилмәсидир. Сакит океанын ҹәнуб бөлҝәләриндә јерләшән адаларда мејвә јарасаларынын нәслинин кәсилмәси фәлакәтлә нәтиҹәләнәҹәк, чүнки онларсыз бу адалардакы бәзи битки нөвләринин тозланмасы мүмкүн дејил. Ҝөрүндүјү кими, бу учан бағбанларын ишинә бармагарасы јанашмаг олмаз.\n^ абз. 2 Көһнә Дүнјанын мејвә јарасаларына Африка, Асија, Австралија вә Сакит океанын бәзи адаларында раст ҝәлмәк олар.\nБаобаб ағаҹынын чичәкләринин 24 саатлыг өмрү вар. Ширә илә долу олан бол чичәкли баобаб ағаҹларыны тапыб тозуну башга баобаб ағаҹларына дашымаг үчүн бу вахт јарасаја бәс едир\nТропик мешәләрдәки ағаҹларын кәсилдији әразинин бәрпа олунмасында бу јарасалар ваҹиб рол ојнајыр. Бу «бағбанларын» иши сајәсиндә јени-јени ағаҹлар битир. Гари Граһам «Дүнја јарасалары» китабында јазыр: «Инсанларын кејфијјәтли һәјат сүрмәси үчүн әтраф мүһитин сағлам олмасы ҝәрәкдир, әтраф мүһитин сағлам олмасы үчүн дә јараса ҝәрәкдир» («Bats of the World»).


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=5	G1=5	G2=4	DLID=az_RU	BODY=19 Сентјабр 2020\nАмериканын Калифорнија штатында инсан һагларыны мүдафиә едән бир тәшкилат ислами брендләрин биринин әмәкдашлығы илә Исламын ирги әдаләт барәдә бахышыны ҝөстәрмәк үчүн компанија башладыб.\nИслам-Америка Мүнасибәтләри Шурасы (ҸАИР) вә 5ивепилларс ислами брендинин әмәкдашлығы илә бу көјнәкләрин үзәринә Ислам Пејғәмбәринин (с) сон хүтбәсиндә иргләрин бәрабәрлији барәдәки сөзләри дәрҹ олуб.\nКөјнәјин үзәринә јазылмыш һәдис беләдир:Â\n“Бүтүн инсанлар Адәм вә Һәвванын өвладларыдыр. Әрәбин әҹәм вә әҹәмин әрәб, ағын гара вә гаранын ағ үзәриндә һеч бир үстүнлүјү јохдур. Тәкҹә тәгвалы оланлар вә салеһ әмәл едәнләр үстүндүр.”\nҸАИР-ин сәдр мүавини Едвард Әһмәд Мичел бу барәдә дејиб: “Бизим ҹамиәмиз һәлә дә гарадәрилиләр әлејһинә гәдим вә рәваҹ тапмыш иргчилијә дүчардыр. Ислами мүәссисәләр ирги мүхтәлифлијин уҹа тутулмасы, иргчилијин писләнмәси вә Исламын бу һагда месажынын чатдырылмасында икигат тәлаш ҝөстәрмәлидир.\nБу мәгсәдлә Африка мәншәли америкалыларын идарә етдији вә бу өлкәдә ирги әдаләтин тәрәфдары олан тәшкилатлара дәстәк вермәлијик. 5ивепилларс-ин әмәкдашлығы илә өз тәшкилатымызда Исламын ирги әдаләт барәдә бахышыны ҝөстәрән көјнәкләр истеһсал едә билдијимизә ҝөрә севинирәм.”\n5ивепилларс брендинин рәһбәри Фәрәх Иршад бу һагда дејиб: “Биз өз мәнбәләримизи хејир ишләрдә сәрф етмәји өзүмүзә вәзифә билирик. Тәлимләримизи давам етдирмәлијик ки, инсанлары өз гарадәрили баҹы-гардашларымыза гаршы бәрабәрсизлијин һөкм сүрмәси барәдә мәлуматландыра вә онлары бу мәсәләјә ҹәлб едә биләк.”\n454 дәфә бахылыб


Q=16	C=0	SS=0	LS=16	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=3	G1=3	G2=2	DLID=az_RU	BODY=UDHR - Azerbaijani, North (Cyrillic)\nUniversal Declaration of Human Rights - Azerbaijani, North (Cyrillic)\nбу һүгуг вә азадлыгларын характеринин там шәкилдә дәрк олунмасынын һәмин өһдәлијин һәртәрәфли јеринә јетирилмәси үчүн бөјүк әһәмијјәт кәсб етдијини нәзәрә алараг,\nБМТ Баш Ассамблејасы\nИнсан һүгуглары Һаггында Үмуми Бәјаннамәни, һәр бир кәсин вә ҹәмијјәтин һәр бир органынын бу Бәјаннамәни рәһбәр тутараг маарифчилик вә тәдрис јолу илә һәмин һүгуг вә азадлыглара һөрмәт олунмасына јардым етмәси вә милли вә бејнәлхалг сәвијјәдә тәрәггипәрвәр тәдбирләр јолу илә, һәм тәшкилатын үзвү олан халглары, һәм дә онларын јурисдиксијасы алтында олан әразиләрин халглары арасында үмумиликдә вә еффектив танынмасы вә һәјата кечирилмәсинә сәј ҝөстәрмәләри мәгсәдилә бүтүн халглар вә бүтүн дөвләтләрин јеринә јетирмәјә ҹан атмалы олдуглары вәзифә кими бәјан едир.\nБүтүн инсанлар ганун гаршысында бәрабәрдирләр вә ганун тәрәфиндән бәрабәр мүдафиә һүгугуна маликдирләр. Бүтүн инсанлар бу Бәјаннамәни позан һәр һансы ајры-сечкиликдән вә белә ајры-сечкилијә һәр һансы ҹәһддән бәрабәр мүдафиә олунма һүгугуна маликдирләр.\n2. 2.Һеч бир шәхс һәр һансы бир ассосиасијаја гошулмаға мәҹбур едилә билмәз.\n2. 2.Һәр бир шәхс өз өлкәсиндә дөвләт хидмәтиндә гуллуг етмәк үчүн бәрабәр имкана малик олмаг һүгугуна маликдир.\nБу Бәјаннамәдә һеч нә һәр һансы дөвләтә, шәхсләр групуна вә ајры-ајры шәхсләрә Бәјаннамәндә елан олунмуш һүгуг вә азадлыгларын мәһвинә јөнәлмиш һәр һансы фәалијјәтлә мәшғул олмаг вә ја һәр һансы һәрәкәти төрәтмәк һүгугунун верилмәси кими тәфсир олуна билмәз.


Q=4	C=4	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=35	G1=30	G2=11	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Русија Гәрбдән горхмады?\nРусија Гәрбдән горхмады?\nГәрб шокдадыр: доғруданмы Путин Украјнаја һүҹум едиб? Алман дипломатлары, Авропа бирлији рәсмиләри, АБШ башчылары башыны итириб. Неҹә олду ки, Русија Гәрблә трилјонларла долларлыг мүгавиләләри гумара гојду?\n"Учуран империја" китабынын мүәллифи Бен Ҹуди политика информасија аҝентлијиндә ҝедән анализиндә јазыр: Гәрб рәһбәрләри башыны итириб ки, неҹә олду Русија сојуг мүһарибә баша чатандан сонра Авропаны сајмады? Русијанын әгидәси будур ки, Гәрб артыг мүнасиб шәрик дејил. Русија Гәрбин јалныз пул барәдә дүшүндүјүнү баша дүшүб.\nПутинин јахын чеврәси Гәрбин маһијјәтини баша дүшүб. Русија башчылары узун илләрдир Авропада пул хәрҹләјир. Онлар Лондонун гәрбиндән Франсајадәк бөјүк гәсрләр, виллалар алыб. Онларын өвладлары Британија мәктәбләриндә охујур, пулларыны Исвечрә банкында, Британијада јатырыблар.\nПутинин јахынлары артыг Авропа гурумларындан чәкинмир. Онлар Гәрб тәшкилатларыны МИ-6 Британија кәшфијјат идарәсинин әлалтысы сајырлар. Руслар баша дүшүбләр ки, Гәрб ширкәтләри нә үчүн гәфилдән сијасәтини дәјишиб. Руслар бу тәшкилатлара инанмыр, онлары ики үзлү, ријакар сајыр. Һансы ки елә бу ширкәтләр вә тәшкилатлар онлара өз сәрвәтләрини јерләшдирмәкдә көмәк едиб.\nРусија олигархлары Авропа сәфирликләринин рус ширкәтләринә гаршы бәјанатларына гаршы биҝанә галмајыб. Инди исә чиркин ишләрдә шәрик олмуш Гәрбдән горхмаға лүзум галмајыб.\nБиз бөјүк јох, чох бөјүк мәбләғ барәдә данышырыг. Русијанын мәркәзи банкы белә бир прогноз верир ки, 2012-ҹи илдә Русијадан чыхарылан 56 милјард долларын үчдә икиси гејри-гануни фәалијјәтләрә аиддир. Бу һәмин пуллардыр ки, Британија банкчылары бу пуллары Лондона доғру гырмызы халча салмаг үчүн истифадә едиб.\nРусија Гәрблә јанашы Американын зәиф нөгтәләрини билир. Кремл инанмыр ки, Алманија истисна олмагла Гәрб өлкәләри Американын һөкмү алтында дејил. Русија гәрб өлкәләрини Ағ Евин тәзјиги алтында олан мүштәриләр сајыр.\nМосква әминдир ки, Авропа Бирлији дахилиндә Москва илә тиҹарәтдән долајы Испанија, Италија, Јунаныстан, Португалија вә башга гәрб дөвләтләри арасында чәкишмә ҝедир. АБШ тәдриҹән Авропаја нәзарәти итирир.\nАмериканын зәиф нөгтәләри һансылардыр? Бир заман Кремл нефт вә банклар үзәриндә санксијалардан горхурду. Артыг белә бир горху јохдур. Русија Американын бөһран јашадығыны ҝөрүр. Русијанын ортадакы мүгавиләләри гумара гојмасы Американы шока салды. Америка һазырда Чин вә Фәләстиндән данышмаға үстүнлүк верир. Америка Әфганыстан, Сурија, Ирана гаршы Русијанын һимајәсинә еһтијаҹлыдыр. Ағ Ев бејнәлхалг сијасәтинин Русијасыз һәјата кечирә билмир. Бүтүн бунлары нәзәрә алан Москва чох раһат ҝөрүнүр. Авропа онун нәзарәтинә верилмиш рус пуллары барәдә арашдырма апарыб бу пуллары дондура биләҹәји һалда сәс-күј салмагла мәшғулдур. Бир заман рус олигархларына виза гадағасы гојан Гәрб вә АБШ һеч бир реал аддым ата билмир.\nПутин чох архајын ҝөрүнүр. О әминдир ки, Гәрб вә Америка өз сабитлијини Русијасыз горуја билмәјәҹәк. Русија 2008-ҹи илдә Тифлисә доғру гошун јеридәндә Авропа вә АБШ-ын мүәммалы сүкутунун сәбәби инди ҝөрүнүр. Кремл Гәрбин планларындан хәбәрдардыр. Әҝәр 1980-ҹы илләрә гајытсаг, ҝөрәрик ки, Советләр Бирлији өзү дә инанмадығы Марксизмдән данышыр. Бу ҝүн Гәрб ејни вәзијјәтдәдир. Онлар һөрмәт ҝөстәрмәдикләри инсан һүгугларыны шүар едиб. Демәк, Гәрблә АБШ-ы јалныз пул дүшүндүрүр вә Русија бу зәиф нөгтәдән мәһарәтлә истифадә едир.


Q=10	C=9	SS=0	LS=1	PS=0	DC=1	LC=0	SD=0	BS=4	G0=59	G1=48	G2=21	DLID=az_RU	BODY= Нәјә ҝөрә дүнјанын заһиринә вә маддијјата мејл Ахирәтә вә мәнәвијјата мејлдән даһа ҝүҹлүдүр? - Cavablar xəzinəsi - açılmasında məqsəd İslama aid suallara cavab vermək olmuşdur\nSaytın kodu fa1014\tArxiv kodu 7934\nDəstə Nəzəri əxlaq |Əməli əxlaq\nТәбиәт аләминдә үзү ашағы һәрәкәт үзү јухары һәрәкәтдән асан олдуғу кими мәнәвијјат аләминдә дә мәнәви вә әхлаги һәрәкәт мадијјата тәрәф үзү ашағы һәрәкәтдән чәтиндир. Гуранда мәнәвијјата тәрәф һәрәкәт чох чәтин вә чалышмаглыгла јанашы танытдырылыр. Аллаһ-таала Иншигаг сурәсинин 6-ҹы ајәсиндә бујрур: ”Еј инсан! Сән (өләнә гәдәр) Рәббинә доғру чалышыб чабалајырсан. Сән Она говушаҹагсан!” Һалбуки, дүнја, һәр шејдән ашағы олдуғуна ҝөрә дүнја адланыб, һәва вә һәвәсин дәрәсинә дүшмәкдән өтрү исә инсанын бир ләһзә камал сифәтләрә, паклыға вә мәнәвијјата әгли мәсәләләрә ҝөз јуммасы кифајәт едәр. Мәнәвијјата тәрәф һәрәкәт, уҹа дағын башына чыхмаг кими чох чәтиндир. Амма, нәфси истәкләр тәрәф һәрәкәт дағдан үзү ашағы дүшмәк кими чох асан вә раһатдыр. Чүнки, Ахирәтә тәрәф мејл инсанын илаһи фитрәтә тәрәф һәрәкәти, дүнја вә мадијјата тәрәф һәрәкәт исә инсанын мадди тәбиәт әсасында олан һәрәкәтидир. Инсанын әлагәләри исә даһа чох мадди вә тәбиәт аләми иләдир.\nТәбиәт аләминдә үзү ашағы һәрәкәт үзү јухары һәрәкәтдән асан олдуғу кими мәнәвијјат аләминдә дә мәнәви вә әхлаги һәрәкәт мадијјата тәрәф үзү ашағы һәрәкәтдән чәтиндир. Гуранда мәнәвијјата тәрәф һәрәкәт чох чәтин вә чалышмаглыгла јанашы танытдырылыр. Гуран бујурур: ”Еј инсан! Сән (өләнә гәдәр) Рәббинә доғру чалышыб чабалајырсан. Сән Она говушаҹагсан!” Ајәдә истифадә олунун “кәдһ” сөзү әрәб дилиндә чалышмаға ишарәдир вә бу чалышмагда шиддәт мәнасы нәзәрдә тутулур. Сүгут вә бәдбәхтчилијә чатмагдан өтрү инсанын нәфси истәкләринә табе олмасы кифајәтдир. Чүнки, нәфси истәкләр јолунда һәрәкәт үзү ашағы һәрәкәт кими садә вә асандыр. Ағыл әсасында, шәриәт ҝөстәришләри вә дүнјәви мејлләрин, шејтанын вә нәфси мејлләрин әксинә һәрәкәт исә јени даға галхмаг кими чәтиндир, амма инсанын һиссијјаты, сәадәт вә етигады илә бирҝәдир. Гуран нәзәриндән инсан елә мөвҹуддур ки, бир тәрәфдән илаһи фитрәтә, диҝәр тәрәфдән исә тәбиәт вә мадди мејлә маликдир. Инсанын фитрәти ону мәнәвијјата, дәрин маарифә вә хејир ишләрә тәрәф чәкир. Тәбиәт исә ону мадијјата, шәһвәт вә шәр ишләрә тәрәф дәвәт едир. Инсанын һәјаты һәмишә онун тәбиәти илә фитрәти арасында мүбаризәдәдир. Әҝәр инсанын тәбиәти инсана гәләбә чалса вә инсан өз тәбиәти вә мејјләри ардынҹа һәрәкәт етсә, Гуран нөгтеји нәзәриндән бу инсан әсл јолуну азмышдыр. Амма, фитрәти тәбиәтинә галиб ҝәлсә вә инсан өз фитрәти јолунда гәрар тутуб һәрәкәт етсә, Гуран бөхымындан бу инсан һидајәт јолунда гәрар тутуб вә һагг јолунда гәдәм атмагдадыр.\nДүнја лүғәтдә алчаглыг мәнасындадыр вә дүнјаја јетишмәкдән өтрү ҝөзләримизи ҝөјләрдән јуммағымыз кифајәт едәр. Амма, дүнјадан чыхыб мәнәвијјата тәрәф галхмаг сырф дахили мејл вә иддиа илә дејил. Бәлкә дә бу јолда, һәва вә һәвәсә гаршы чыхыб, шејтанын вәсвәсәләри илә мүбаризә апармаг, бәјәнилмәз адәт-әнәнәләри тәрк етмәк вә инсаны ҝүндәлик һәјатында нәфси мејилләрлә ҝирифтар едән минләрлә көкләри кәсиб атмаг лазымдыр. Она ҝөрә дә ирфан вә мәнәви сејр алимләри бәзән јүз мејдан вә ја мин мәнзил, јахуд хүсуси камала јетишмәкдән вә нәфси истәкләрин дүјүнүндән азад олмагдан өтрү ирфан әдәбләри чәрчивәсиндә јүксәк мәнәвијјат һәгигәтләринин јолларыны бәјан етмишләр ки, нәһајәтдә инсан бүтүн бу чәтинликләрә синә ҝәрәрәк Аллаһ-таалаја халис бәндә ола билсин. Бәндәнин Һагга тәрәф сејр вә һәрәкәти үфүги јох, шагулидир. Шагули һәрәкәтдән мәгсәд бурда, һәндәси вә тәбии јох, Аллаһа тәрәф олан һәрәкәтдир. Јәни, инсан јүксәк јерә јох, јүксәк мәгама чатмалыдыр. Бу ҹәһәтдән о јүксәк мәгама чатмагдан өтрү азугә лазымдыр. Аллаһ-таала Гуранда, сејр вә сүлук јолунда һәрәкәти јүксәклик адландырмыш вә Мүҹадилә сурәсиндә бујурмушдур: “Аллаһ сиздән иман ҝәтирәнләрин вә (хүсусилә) елм бәхш едилмиш кимсәләрин дәрәҹәләрини уҹалдар.”  Һәр кәс мәнәвијјата тәрәф һәрәкәт едәрсә Аллаһ-таала онун бу әмәлини “дәрәҹә” адландырыр вә бәјәнир. Неҹә ки, Фатир сурәсиндә бу сејрдән “уҹалыг” кими ад апарыр вә бујурур: ”Пaк сөз Oнa тəрəф јүксəлəр вə пaк сөзү дə (Аллaһ дəрҝaһынa) јaxшы əмəл гaлдырaр.” Беләликлә, “јүксәклик” вә “уҹалыг”дан мәлум олур ки, инсанын сејр вә һәрәкәти үфүги јох, мәртәбә вә дәрәҹә илә олан јүксәкликләдир. Чүнки, мәкана тәрәф һәрәкәт һәр нә гәдәр уҹа олса јенә дә үфүги сајылыр. Аллаһ-таала Идрис пејғәмбәри (әлејһиссалам) уҹа мәртәбәјә галдырдыгда бујурур: “Биз oну јүксəк бир мəгaмa гaлдырдыг.” Ајәдә мәгсәд заһири мәкан јох, мәнәви мәгам вә мәкандыр. Аллаһ-таала Өз мүгәддәс пак Затыны вә күрсисини вәсф едәркән һәмин ифадәдән истифадә етмишдир. Гуранда охујуруг: “Дәрәҹәләри јүксәлдән, әршин саһиби Аллаһ.” Беләликлә, Аллаһ-таалаја тәрәф мәнәви сејр вә һәрәкәт мөминләрдә уҹа, алимләрдә исә даһа уҹа дәрәҹәләрлә гијмәтләндирилир. Пак кәлмә Аллаһ-таалаја тәрәф уҹалыр. Башга сөзлә десәк, Аллаһы истәмәк, јүксәклик вә уҹалыг јолунда һәрәкәт, дүнја истәмәк исә үзү ашағы вә зилләтли һәрәкәтдир. Дүнја она ҝөрә дүнја адлыныб ки, она ҝөрә ки, һәр шејдән алчагдыр вә инсаны хар едир.\nҺәр һалда Аллаһ-таалаја јахын олмагдан өтрү вә мәнәви сејрдә мал-дөвләт вә өвладлардан да кечмәк лајиглидир. “Ҹомәрдләрин сәһв вә хәталарындан кечин. Чүнки онлардан биринин ајағы сүрүшән кими Аллаһын (мәрһәмәт) әли онун әлиндә олур вә ону (һәмин сүрүшкәнликдән) галдырыр.”\nБеләликлә, Ахирәтә тәрәф мејл инсанын илаһи фитрәтә тәрәф һәрәкәти, дүнја вә мадијјата тәрәф һәрәкәт исә инсанын мадди тәбиәт әсасында олан һәрәкәтидир. Инсанын әлагәләри вә мәшғулијјәти исә даһа чох мадди вә тәбиәт аләми иләдир. Инсан ән чох дүнјанын вә аләмин заһири илә үнсијјәтдә олуб онунла мәшғулдур. Гуран бујурур: “Oнлaр дүнјa һəјaтынын зaһирини (тиҹaрəт вə əкинчилик ишлəрини, мəишəт мəсəлəлəрини) билирлəр, axирəтдəн исə xəбəрсиздирлəр.” Һәмчинин, инсан ән чох тез әлә ҝәлән сәмәрә вә нәтиҹәләр фикриндәдир. Јенә Гуранда охујуруг: “Хејр, хејр! Сиз тез кечиб ҝедәни (фани дүнјаны) севирсиниз. Ахирәти исә тәрк едирсиниз.” Һәмин әсасә ҝөрә әмирәл-мөминин Әли (әлејһиссалам) бујурур: “(Зәлаләт әһли) Дүнјаны вә тез кечәнләри сечиб Ахирәтә арха чевирдиләр.” Нәтиҹәдә, инсанын дүнја вә мадди шејләрә мејли чох вә асан нәзәрә ҝәлир.\n Иншигаг сурәси, 6-ҹы ајә.\n Әсҝәри Әбу Һилал, Әл-Фуруг фил-лүғәт, сәһ-369, интишарат Асатанеи Гудс Рәзәви.\n Һади Теһрани, Мәһди, Бавәрһа вә порсешһа, сәһ-84, мүәссисеји фәрһәнҝи Ханеји Хирәд.\n Мүҹадилә сурәси, 11-ҹи ајә.\n Фатир сурәси, 10-ҹу ајә.\n Мәрјәм сурәси, 57-ҹи ајә.\n Ғафир сурәси, 15-ҹи ајә.\n Ҹавад Амули, Әбдуллаһ, Тәфсир мөвзуји Гурани-Кәрим, Мәраһил әхлаг дәр Гуран, үчүнҹү бөлүм, сәһ-223, Исра нәшр мәркәзи.\n Реј Шәһри Мәһәммәд, (Һүсејни сејјид Мәһәммәд), Мүнтәхәб Мизанул-Һикмәт, 2171 сајлы һәдис, имам Әли (әлејһиссалам).\n Реј Шәһри Мәһәммәд, (Һүсејни сејјид Мәһәммәд), Мүнтәхәб Мизанул-Һикмәт, 2192 сајлы һәдис, имам Әли (әлејһиссалам).\n Нәһҹүл-Бәлағә, 52-ҹи хүтбә.\n Нәһҹүл-Бәлағә, 20-ҹи һикмәт.\n Рум сурәси, 7-ҹи ајә.\n Гијамәт сурәси, 20-21-ҹи ајләр.\n Нәһҹүл-Бәлағә, 144-ҹү хүтбә.\n: لماذا یکون المیل إلى الدنیا و الأمور المادیة أکثر من المیل إلى الآخرة و الأمور المعنویة؟ ...\n3130 Nəzəri əxlaq 2007/05/16\n: ¿Por qué la tendencia hacia lo material y lo aparente del mundo es más y más fácil que el apego hacia el otro mundo y hacia los asuntos inmateriales? ...\n3564 Nəzəri əxlaq 2010/10/17\n: چرا گرایش به مادیات و ظاهر دنیایى بیشتر و آسان‌تر از گرایش به آخرت و امور معنوى است؟ ...\n9689 Nəzəri əxlaq 2007/10/21\n: Comment se fait-il que les penchants pour les choses matérielles et les apparences du monde d’ici-bas sont beaucoup plus faciles que ceux pour les choses spirituelles et le monde d ...\n3658 Nəzəri əxlaq 2010/03/13\n: Mengapa kecenderungan kepada aspek-aspek material dan duniawi sangatlah besar dan mudah daripada kecenderungan kepada alam akhirat dan nilai-nilai maknawi? ...\n9017 Nəzəri əxlaq 2009/03/12\n: Perché è più semplice essere attratti dalle cose mondane e dall’apparenza del mondo che dall’Aldilà e dalla spiritualità? ...\n3601 Nəzəri əxlaq 2010/09/20\n: Mengapa kecenderungan kepada aspek-aspek material dan duniawi lebih besar dan sangat mudah dibanding kecenderungan kepada alam akhirat dan nilai-nilai rohani? ...\n4219 Nəzəri əxlaq 2011/01/01\n: معنوی امور اور آخرت کی جانب رغبت سے زیاده آسان دنیا کے ظاهر اور مادیات کی جانب رغبت کیوں هوتی هے؟ ...\n3252 Nəzəri əxlaq 2008/06/18\n3777 Hədis elmləri 2012/01/08\n3543 Təfsir 2012/02/07\n3823 Təşəhhüd və salam 2015/04/19\n6513 Əməli əxlaq 2012/04/19\n4140 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/02/07\n3630 Təfsir 2012/02/13\n4861 Təzə kəlam 2010/03/13\n7732 Qədim kəlam 2011/11/06\n3923 Təfsir 2012/09/01\n42902 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01\n27123 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14\n21612 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09


Q=18	C=9	SS=0	LS=15	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=15	G1=12	G2=9	DLID=az_RU	BODY=ДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Havu Nsenga (Mozambique) Rwandan Sign Language Јава дили Јап Јапонија жест дили Јени Зеландија жест дили Австралија жест дили Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Алманија жест дили Алтај Америка жест дили Ангола жест дили Арҝентина жест дили Белиз креолу Боливија жест дили Бразилија жест дили Британија жест дили Валенсија Венесуела жест дили Вјетнам Вјетнам жест дили Галисија дили Гана жест дили Гајана креолу Гваделупа креолу Гватемала жест дили Гвинеа-Биссау креолу Гренландија Данимарка Дусун Еквадор жест дили Зимбабве жест дили Индонезија Индонезија жест дили Исвеч Исвеч жест дили Испанија жест дили Италија жест дили Камбоҹа Кариб Квебек жест дили Кирибати Кисии Колумбија жест дили Комор (Нгазиджа) Конго Кореја жест дили Коста-Рика жест дили Лаос Литва Маврики креолу Мадагаскар жест дили Македонија Малајзија жест дили Малта Маркиз дили (Нуку-Һива) Маркиз дили (Һива-Оа) Маршалл Маҹарыстан жест дили Мозамбик жест дили Мјанма Мјанма жест дили Непал Непал жест дили Ниас Нидерланд Нидерланд жест дили Никарагуа жест дили Ниуе Ниҝериа пиҹини Норвеч Палау Панама жест дили Парагвај жест дили Пенсилванија-алман Перу жест дили Понапе Раратонга Рејунјон креолу Румынија жест дили Салвадор жест дили Самоа Сент-Лүсија креолу Сејшел креолу Словакија жест дили Соломон Адалары пиҹини Сомали Таити Тајван жест дили Токелау Тонга Тувалу Увеа Уелс Украјна Уругвај жест дили Фарер Филиппин жест дили Финландија жест дили Фиҹи Франса жест дили Хмонг (ағ) Хорватија жест дили Чехија жест дили Чили жест дили Чин (Кантон, садәләшдирилмиш) Чин (Кантон, әнәнәви) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) Чин жест дили аббеј адангме албан алман алур амһара аракуан ассам аттие аукан африкаанс ашағы алман ајмара аҹа аһанта бамана баса (Камерун) баса (Либерија) баск батак (дејри) батак (каро) батак (сималунгун) батак (тоба) бауле башгырд бенгал бете биак бикол бислама болгар болгар жест дили булу варај везо венда волајта волоф га газах газах (әрәб) ган гарачы (Македонија) гарачы (Сербија) гарачы дили (Болгарыстан) гарачы дили (Шимали Јунаныстан) гарачы дили (Шәрги Словакија) гарачы дили (кирил) (Македонија) гарачы дили (Ҹәнуби Јунаныстан) гарифуна гокана гомала гуарани гуарани (боливија) гуахиро гуере гуна гуҹарат гырғыз дамара дигорон дреһу дуала дхолуо еве ембера (катио) ермәни ермәни (гәрб) есан естон ефик занде зулу ибан ибанаг ибинда ибо иврит илок инҝилис ирланд исланд исоко испан итавит италјан кабил кабовердиану кабре кана каннада каонде карен (сго) каталан качин кекчи кечуа (Анкаш) кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кечуа (Куско) киконго киконго-ја-лета кикујју килуба кимбунду кинанде кинјаруанда кипенде кирунди кисонге кисси китуба киче кичуа (Имбабура) кичуа (Пастаса) кичуа (Сантјаго-дел-Естеро) кичуа (Тена) кичуа (Чимборасо) кореја коса кпелле крио куангали куанјама кјангонде күрд курманҹи күрд курманҹи (Гафгаз) кһаси ламбја лари латгал латыш лаһу ленҹе лингала лози лоло ломве лувале луганда лугбара лунда мазахуа макуа макуа-метто малагаси малај малајалам мам мамбве-лунгу мангарева манинка (шәрги) мано манјава маратһ масатек (Хуаутла) мајо мајја маҹар мбукушу мегрел медумба менде меру мизо мискито михе миштек (Уахуапан) миштек (Ҝерреро) монгол море моту навахо нага-куки-чин (тиддим) нага-куки-чин (һакһа) науатл (Веракрус) науатл (Хуастека) науатл (Шимали Пуебла) науатл (мәркәзи) науатл (Ҝерерро) нгабар нгангела нгиембун ндау ндебеле ндебеле (Зимбабве) ндонга нзема нсенга нуер нјанека нјунгве одиа окпе олу конзо оромо осетин отоми (Мескитал вадиси) паес пангасинан папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) пилага пиҹин (Камерун) полјак помор португал португал (португал) пулар пәнҹаб пәнҹаб (шаһмуһи) ронга румын рус рус жест дили руторо санго сапотек (Истм) сапотек (Лачигуири) сарамаккан сарнами свати себуан сена сенуфо (себаара) сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сидамо сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили суаһили (Конго) сунда сусу таабва тагалог таи таи (шимал-шәрги) таи жест дили талјан тамил тандрој танкарана тараски тарахумара татар таҹик тви телугу тетела тетум (Дили) тзелтал тив тигре тиревуҹу тлапанек тоабаите ток-писин тотонак тохолабал трук тсва тсонга тумбука түрк түркмән түркмән (кирил) удмурт уичи уичол урду уруунд урһобо ујғур (кирил) фанг (нотумоу) фанте фарс фин фон франсыз фрафра хорват хуаве хуастек (Сан-Луис-Потоси) чавакано чангана (Зимбабве) чангана(Мозамбик) чех чибемба чинамванга чинјанја читонга читонга (Зимбабве) читонга (Малави) чичева чокве чол чопи чуабо чуваш шаванте шона шуара јакоуба јао јапон јемба јоруба јунан јунан жест дили ҝерзе ҝитонга ҝүрҹү ҹола Һаити креолу Һиндистан жест дили Һондурас жест дили һауса һереро һилигајнон һинд һири-моту һунсрик әрәб әрәб (Мәракеш) өзбәк өзбәк (латын)\nБу ҝүн бир чох адамлар ахтардығы мәмнунлуғу вә гәлб раһатлығыны тапмадығы үчүн даһа дини јерләрә ҝетмир. Амма Јеһованын Шаһидләринин јығынҹагларына ҝетмәјә дәјәр. Нәјә ҝөрә?\nХош вә меһрибан аб-һава. Биринҹи әсрдә Иса пејғәмбәрин давамчылары бир јерә јығышыб Аллаһа ибадәт едир, Мүгәддәс Јазылары арашдырыр вә бир-бириләрини руһландырырдылар (Ибраниләрә 10:24, 25). Бу инсанларын арасында меһрибанлыг һөкм сүрүрдү, онлар бир-бириләринә дост, гардаш ҝөзү илә бахырдылар (2 Салоникилиләрә 1:3; 3 Јәһја 14). Биз дә онларын јолу илә ҝедирик вә онларын дујдуғу севинҹи дујуруг.\nАллаһын Кәламы тәдрис олунур. Мүгәддәс Китабын јазылдығы вахтларда киши, гадын, ушаг — һәр кәс Аллаһын Кәламыны өјрәнмәк үчүн бирликдә топлашырды. Бу ҝүн дә беләдир. Ҝөрүшләримиздә Аллаһын Кәламыны өјрәтмәк үчүн тәјин олунмуш гардашлар бизә көмәк едирләр ки, Аллаһын ганунларыны һәјатымызда тәтбиг едәк (Ганунун тәкрары 31:12; Нәһәмја 8:8). Бу ҝөрүшләрин бәзи һиссәләриндә динләјиҹиләр дә мүзакирәдә иштирак едир вә бирликдә Аллаһы нәғмәләрдә тәрәннүм едирләр. Бу јолла һәр кәс Аллаһын вердији үмидә иман ҝәтирдијини ифадә едир (Ибраниләрә 10:23).\nАллаһа иманымыз ҝүҹләнир. Һәвари Булус Ромадакы јығынҹаға јазмышды: «Сизинлә ҝөрүшмәји үрәкдән арзулајырам вә... истәјирәм ки, һамымыз: мән дә, сиз дә бир-биримизин иманы васитәсилә бир-биримизи руһландыраг» (Ромалылара 1:11, 12). Һәр дәфә ҝөрүшләрдә биз бир-биримизин иманыны ҝүҹләндирир вә Аллаһа мәгбул јашамаг әзмимизи мөһкәмләндиририк.\nБиз сизи нөвбәти ҝөрүшә дәвәт едирик. Чох истәјәрдик ки, сиз јухарыда дејиләнләри ҝәлиб өз ҝөзүнүзлә ҝөрәсиниз. Гапымыз һәр кәсин үзүнә ачыгдыр. Јығынҹаға ҝәләнләрдән пул јығылмыр.\nҜөрүшләримиз һансы нүмунә әсасында кечирилир?\nБиз нәјә ҝөрә ҝөрүшләрә ҝәлмәлијик?\nҜөрүшләримизә ҝәлмәздән әввәл ибадәт евимизи ҝөрмәк истәсәниз, Јеһованын Шаһидләринин бириндән хаһиш един, сизи ора апарсын.\nИбадәт ҝөрүшләримиз неҹә кечирилир?\nҜәлин, өз ҝөзүнүзлә ҝөрүн.\nЈеһованын Шаһидләринин ибадәт ҝөрүшләри\nИбадәт ҝөрүшләримиз һарада, нә вахт вә неҹә кечирилир?\nМәтн Електрон нәшрләри јүкләмәк үчүн параметрләр Јеһова Аллаһын мүасир халгы\nБу нәшрин мүәллифлик һүгуглары


Q=1	C=1	SS=1	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=4	G0=139	G1=109	G2=45	DLID=az_RU	BODY=Нуһ иманлы инсан иди вә Аллаһын јолу илә ҝедриди |Әсил иман\nО, Аллаһын јолу илә ҝедирди\n1, 2. Нуһ пејғәмбәрлә аиләси һансы ишлә мәшғулдур вә ҹамаат онлара неҹә бахыр?\nНУҺ ПЕЈҒӘМБӘР белини дикәлдир, голларыны ачыб ағрыдан сызылдајан әзәләләрини ҝәрир. Шалбанын үстүндә отуруб тикдикләри ҝәмијә баха-баха динҹини алыр. Гајнар гатранын кәскин ији һәр тәрәфи бүрүјүб, тахта аләтләрин әкс-сәдасы ешидилир. Онун отурдуғу јердән ҝәминин мүхтәлиф һиссәләрини дүзәлдән оғуллары ҝөрүнүр. Онлар јорулмаг билмәдән ишләјирләр. Артыг нечә илләрдир ки, севимли арвады, оғланлары, ҝәлинләри Нуһла чијин-чијинә чалышыр. Ишин мүәјјән гисми ҝөрүлүб, амма һәлә ҝөрүләси чох иш вар.\n2 Һамы онлары ахмаг һесаб едир. Иш ирәли ҝетдикҹә онлара ҝүләнләрин сајы да артыр. Нуһ пејғәмбәр ҹамаата дүнјанын суја гәрг олаҹағыны сөјләјир, амма онлар буна ҝүлүр, инанмыр, буну ҹәфәнҝијат һесаб едирләр. Онлар баша дүшә билмирләр ки, инсан неҹә өзүнүн дә, аиләсинин дә өмрүнү бу ҹүр пуч едә биләр. Амма Јеһова Аллаһ Нуһ пејғәмбәр барәдә башга фикирдәдир.\n3. Нуһ пејғәмбәрин Аллаһын јолу илә ҝетдији нәдән ҝөрүнүр?\n3 Аллаһын Кәламында дејилир ки, Нуһ пејғәмбәр Аллаһын јолу илә ҝедирди. (Јарадылыш 6:9 ајәсини оху.) О, Аллаһа етибар едирди, сидг-үрәкдән Онун итаәтиндә дурурду, Онун истәдији кими јашајырды. Һәмчинин пејғәмбәр Јеһова Аллаһла дост иди. Мин илләр сонра Аллаһын Кәламында онун барәсиндә белә сөзләр јазылмышды: «О, иманы илә дүнјаны мәһкум етди» (Ибр. 11:7). Бу сөзләр нә мәна дашыјыр? Биз Нуһ пејғәмбәрин иманыны неҹә өрнәк ҝөтүрә биләрик?\nМурдар дүнјада пак бәндә\n4, 5. Нәјә ҝөрә Нуһ пејғәмбәрин вахтында дүнја позула-позула ҝедирди?\n4 Нуһ пејғәмбәрин вахтында дүнја позула-позула ҝедирди. Онун улу бабасы, Аллаһын јолу илә ҝедән Һәнугун дөврүндә дә дүнја бәрбад вәзијјәтдә иди. Һәнуг тезликлә аллаһсыз дүнјаја һөкм кәсиләҹәјини сөјләмишди. Нуһ пејғәмбәрин вахтында исә дүнја о вахткындан да бетәр иди. Јеһова Аллаһын ҝөзүндә дүнја дағылыб ҝедирди, јер үзү зоракылыгла долмушду (Јар. 5:22; 6:11; Јһд. 14, 15). Дүнјаны бу вәзијјәтә салан нә олмушду?\n5 Һәмин вахт руһани аләмдә вәзијјәт үрәкачан дејилди. Аллаһын оғулларындан, мәләкләрдән бири артыг Јеһова Аллаһа гаршы чыхмышды. Бу мәләк Аллаһа бөһтан атдығы үчүн, Адәмлә Һәвваны ҝүнаһа сөвг етдији үчүн Шејтан Иблис адланмышды. Нуһ пејғәмбәрин вахтында исә бәзи мәләкләр Јеһова Аллаһын адил һөкмранлығына үсјан едиб Шејтана гошулдулар. Онлар ҝөјдәки мөвгеләрини гојуб јерә ендиләр. Инсан ҹилдинә ҝирәрәк ҝөзәл гадынлардан өзләринә арвад алдылар. Бу дикбаш, худбин вә үсјанкар мәләкләр ҹәмијјәти корладылар (Јар. 6:1, 2; Јһд. 6, 7).\n6. Нефилимләр ҹәмијјәтә неҹә тәсир едирдиләр вә Јеһова Аллаһ һансы гәрары верди?\n6 Инсан ҹилдинә ҝирмиш мәләкләрлә гадынларын арасындакы гејри-тәбии әлагә нәтиҹәсиндә онларын гејри-ади ушаглары доғулду. Бу ушаглар һәддән артыг бөјүк вә ҝүҹлү идиләр, инсанлары вуруб јыхырдылар. Буна ҝөрә бу нәһәнҝ адамлар ибрани дилиндә нефилим, јәни «јыханлар» адланырдылар. Залым, амансыз нефилимләр дүнјаны алт-үст едирдиләр, онсуз да позулмуш дүнјаны даһа да позурдулар. «Јеһова ҝөрдү ки, јер үзүндә инсанлар тамам позулуб, үрәкләриндәки фикирләр вә нијјәтләр анҹаг пислијә мејиллидир». Јеһова Аллаһ бу јолуну азмыш инсанлара һөкм чыхарды. Гәрар верди ки, јүз ијирми илдән сонра онлары јер үзүндән јох едәҹәк. (Јарадылыш 6:3—5 ајәләрини оху.)\n7. Нәјә ҝөрә Нуһ пејғәмбәрлә арвадына ушагларыны дүнјанын пис тәсириндән горумаг асан дејилди?\n7 Бу ҹүр ҹәмијјәтдә јахшы аиләјә саһиб олмаг елә дә асан дејилди. Амма Нуһ пејғәмбәрин аиләси мәһз белә аилә иди. Пејғәмбәр јахшы бир гадынла аилә гурмушду. Онун Сам, Һам, Јафәс адында үч оғлу вар иди. Онлар доғуланда пејғәмбәрин јашы беш јүзү һагламышды *. Пејғәмбәрлә арвады бир валидејн кими ушагларыны әтрафдакы пис тәсирдән горумалы иди. Адәтән оғлан ушаглары ҝүҹлү, мәшһур адамлара пәрәстиш едирләр. Нефилимләр дә мәһз бу ҹүр адамлар идиләр. Нуһ пејғәмбәрлә арвады нефилимләрин гәддар әмәлләри барәдә јајылан хәбәрләрдән ушагларыны там горуја билмәздиләр. Амма ушагларына Јеһова Аллаһ барәдә ҝөзәл фикирләр ашылаја биләрдиләр. Јәгин онлар ушагларыны баша салырдылар ки, Јеһова Аллаһ зоракылыға нифрәт едир вә бу гәддар, јолуну азмыш дүнјаја баханда кәдәрләнир (Јар. 6:6).\nНуһ пејғәмбәрлә арвады ушагларыны дүнјанын пис тәсириндән горумалы иди\n8. Валидејнләр Нуһ пејғәмбәрлә арвадындан нә өјрәнә биләрләр?\n8 Валидејнләр Нуһ пејғәмбәрлә арвадыны бир валидејн кими јахшы баша дүшәрләр. Бу ҝүн дә зоракылыг вә өзбашыналыг баш алыб ҝедир. Бәзи јерләрдә ҝәнҹләрдән ибарәт гулдур дәстәләри ҹамаатын ҝүнүнү гара едир. Һәтта ушаглар үчүн нәзәрдә тутулмуш әксәр әјләнҹәләр дә зоракы сәһнәләрлә долудур. Ушағыны пис тәсирдән горумаг истәјән валидејн она сүлһ Аллаһы Јеһова барәдә билик вермәли вә Аллаһын тезликлә зоракылыға сон гојаҹағыны ашыламалыдыр (Зәб. 11:5; 37:10, 11). Һәтта позғун дүнјада белә, өвладларымыза јахшы тәрбијә верә биләрик. Нуһ пејғәмбәрлә арвады буна мүвәффәг олду. Пејғәмбәрин оғланлары бөјүјүб јахшы инсан олдулар вә Аллаһын ишини һәр шејдән үстүн тутмаға һазыр олан гызларла евләндиләр.\n«Өзүнә ҝәми дүзәлт»\n9, 10. а) Нуһ пејғәмбәрин һәјатыны нә дәјишди? б) Јеһова Аллаһ Нуһ пејғәмбәрә ҝәми барәдә нәләри ачыглады вә она нә етмәк нијјәтиндә олдуғуну сөјләди?\n9 Ҝүнләрин бир ҝүнү Нуһ пејғәмбәрин һәјатыны дәјишән бир шеј баш верди. Јеһова Аллаһ севимли пејғәмбәринә залым дүнјаны мәһв едәҹәјини әјан етди. Аллаһ Нуһ пејғәмбәрә белә бир бујруг верди: «Гатран ағаҹындан өзүнә ҝәми дүзәлт» (Јар. 6:14).\n10 Бу ҝәми бизим билдијимиз ҝәмиләрдән дејилди. Онун нә бурну, нә дору, нә дә сүканы вар иди. Индики ҝәмиләр кими ҝөвдәси овал дејилди, о, бөјүк гутуја охшајырды. Јеһова Аллаһ пејғәмбәрә ҝәминин дәгиг өлчүсүнү, гурулушу илә бағлы тәфсилатлары вермишди, тапшырмышды ки, ҝәмијә ичәридән вә бајырдан гатран чәксин. Аллаһ нәјә ҝөрә бу тапшырығы вердијини белә изаһ етди: «Мән јер үзүнү суја гәрг едәҹәјәм... Јердәки һәр шеј тәләф олаҹаг». Амма Нуһ пејғәмбәрлә әһд бағлајыб деди: «Сән, оғулларын, арвадын вә ҝәлинләрин бирликдә ҝәмијә минәрсиниз». Пејғәмбәр, һәмчинин ҝәмијә өзү илә һејванларын һәр ҹинсиндән ҝөтүрмәли иди. Јалныз ҝәминин ичиндә оланлар дашгындан сағ чыхаҹагды (Јар. 6:17—20).\nПејғәмбәрлә аиләси чијин-чијинә чалышыб Аллаһын бујруғуну јеринә јетирирдиләр\n11, 12. Нуһ пејғәмбәр һансы бөјүк иши ҝөрмәли иди вә о, бу ишә неҹә јанашды?\n11 Нуһ пејғәмбәрин гаршысында бөјүк бир иш дурурду. О, 133 метр узунлуғунда, 22 метр ениндә вә 13 метр һүндүрлүјүндә нәһәнҝ ҝәми тикмәли иди. (Бу ҝәми һәтта мүасир дөврдә дүзәлдилән ән бөјүк тахта ҝәмиләрдән белә дәфәләрлә бөјүк олуб.) Бәс Нуһ пејғәмбәр бу тапшырыгдан бојун гачырды, ишин чәтинлијини ҝөрүб шикајәтләнди, иши асанлашдырмаг үчүн нәјисә өз билдији кими еләди? Ҹаваб Мүгәддәс Китабда јазылыб: «Нуһ Аллаһын бүтүн тапшырыгларыны јеринә јетирди. Она неҹә дејилмишдисә, елә дә етди» (Јар. 6:22).\n12 Нуһ пејғәмбәрлә аиләси ҝәмини һарадаса 40—50 илә тикдиләр. Онлар ағаҹ кәсир, дашыјыб тикинти јеринә апарырдылар. Сонра ағаҹлары јонуб дүзәлдир вә һазыр шалбанлары бир-биринә бирләшдирирдиләр. Ҝәми үч мәртәбәдән, чохлу отаглардан ибарәт иди, јан тәрәфдән гапысы, јухарыда пәнҹәрәләри вар иди. Үстүнә су јығылмасын дејә, ҝәминин дамы тән ортадан кәнарлара доғру азаҹыг маили дүзәлдилмишди (Јар. 6:14—16).\n13. Нуһ пејғәмбәр ҝәми тикмәкдән дә чәтин олан һансы иши ҝөрүрдү вә инсанларын буна мүнасибәти неҹә иди?\n13 Илләр кечир, тикили јаваш-јаваш ҝәми шәклини алырды. Шүбһәсиз, Нуһ пејғәмбәр чох шад иди ки, аиләси она бу ишдә көмәк едир. Амма онун иши ҝәми тикмәклә гуртармырды. О, бундан да чәтин бир иш ҝөрүрдү. Мүгәддәс Китабда дејилир ки, Нуһ пејғәмбәр «салеһлик ҹарчысы» иди. (2 Бутрус 2:5 ајәсини оху.) Пејғәмбәр јолуну азмыш аллаһсыз инсанлары гаршыдакы мәһвдән ҹәсарәтлә хәбәрдар едирди. Онлар бу хәбәрә неҹә һај верирди? Әсрләр сонра Иса пејғәмбәр бу инсанлар һаггында демишди ки, онлар «һеч нәјә мәһәл гојмурдулар». Башлары ҝүндәлик ишләрә, јемәјә, ичмәјә, евләнмәјә о гәдәр гарышмышды ки, Нуһ пејғәмбәрин сөзләринә фикир вермирдиләр (Мәт. 24:37—39). Шүбһәсиз, чохлары пејғәмбәри вә онун аилә үзвләрини лаға гојурду, һәтта ола билсин, она һәдә-горху ҝәләнләр, онунла пис рәфтар едәнләр дә олмушду. Јәгин онлар тикинтини дајандырмаға да ҹәһд етмишдиләр.\nЈеһова Аллаһын Нуһ пејғәмбәрин ишини аванд етдији ҝөз габағында олса да, инсанлар она лағ едир, чатдырдығы хәбәрә мәһәл гојмурдулар\n14. Мәсиһи аиләләри Нуһ пејғәмбәрдән вә онун аиләсиндән неҹә өрнәк ала биләрләр?\n14 Ҹамаат Нуһ пејғәмбәрлә аиләсинин ҝөрдүјү иши бош вә мәнасыз сајса да, онларын әли ишдән сојумады, иши ахыра чатдырдылар. Онлар буҝүнкү мәсиһи аиләләри үчүн ҝөзәл өрнәкдирләр, чүнки биз ахырзаманда јашајырыг (2 Тим. 3:1). Иса пејғәмбәр бизим зәманәни Нуһ пејғәмбәрин әјјамына бәнзәтмишди. Биз дә Аллаһын Падшаһлығыны мүждәләјәндә лагејд мүнасибәтлә, ришхәндлә вә тәгибләрлә үзләширик. Бу заман Нуһ пејғәмбәри јадымыза салмалыјыг. Биз бу ҹүр мүнасибәтлә гаршылашан биринҹи адам дејилик.\n15. Нуһ пејғәмбәрин алты јүзә јахын јашы оланда она һансы итки үз верди?\n15 Илләр кечир, ҝәминин тикинтиси јаваш-јаваш баша чатырды. Нуһ пејғәмбәрин алты јүзә јахын јашы оланда она ағыр итки үз верди, атасы Ләмек вәфат етди *. Беш илдән сонра исә Нуһ пејғәмбәрин бабасы, Ләмекин атасы Мәтушәләһ доггуз јүз алтмыш доггуз јашында вәфат етди. Јери ҝәлмишкән, Мәтушәләһ Мүгәддәс Китабда ады чәкилән инсанлар арасында ән узунөмүрлүсү олуб (Јар. 5:27). Мәтушәләһ вә Ләмек улу әҹдадымыз Адәмлә бир вахтда јашајыб.\n16, 17. а) Нуһ пејғәмбәрин алты јүз јашы оланда Аллаһдан һансы тапшырығы алды? б) Нуһ пејғәмбәрлә аиләси һансы мөһтәшәм мәнзәрәнин шаһиди олдулар?\n16 Нуһ пејғәмбәрин алты јүз јашы оланда Јеһова Аллаһ она башга бир тапшырыг верди: «Аиләнлә бирликдә ҝәмијә ҝир». Һәмчинин Аллаһ она бујурду ки, гурбан ҝәтирмәк үчүн тәмиз һејванлардан једди-једди ҝөтүрсүн. Галан һејванлардан исә ики-ики ҝөтүрмәли иди (Јар. 7:1—3).\n17 Белә бир мөһтәшәм мәнзәрәни тәсәввүр един: узагдан ирили-хырдалы, вәһши, фағыр, минләрлә һејван јеријә-јеријә, сүрүнә-сүрүнә, уча-уча, јырғалана-јырғалана, ағыр-ағыр ҝәмијә сары ахышыр. Дүшүнмәмәлијик ки, бүтүн бу вәһши һејванлары Нуһ пејғәмбәр өзү говуб ҝәтириб, онлары неҹәсә ҝәмијә, бу гапалы јерә салыб. Мүгәддәс Китабда дејилир ки, һејванлар «Нуһун јанына ҝәлиб ҝәмијә ҝирди» (Јар. 7:9).\n18, 19. а) Ҝәмидәки һејванларла бағлы бәзи инсанларда јаранан шүбһәләр нәјә ҝөрә әсассыздыр? б) Нәјә ҝөрә Јеһова Аллаһ һејванлары бу јолла хилас етди?\n18 Бәзи инсанларда суал јараныр: «Бу, неҹә ола биләр? Неҹә ола биләр ки, бу гәдәр һејван гапалы бир јердә бир-биринә зијан вурмасын?» Бир дүшүнүн, мәҝәр јери-ҝөјү јарадан Јеһова Аллаһ Өз јаратдығы һејванлары идарә етмәјә, лазым ҝәлсә, онлары әһлиләшдирмәјә, сакитләшдирмәјә гадир дејил? Нуһ әјјамындан әсрләр сонра Аллаһ Гырмызы дәнизи ики јерә ајырмышды, ҝөјдә ҝүнәши дајандырмышды. Мәҝәр бу ҹүр харигәләр ҝөстәрән Аллаһ Нуһ пејғәмбәрин әһвалатында тәсвир олунан шејләри едә билмәзди?! Әлбәттә, едә биләрди, етди дә!\n19 Јеһова Аллаһ һејванлары башга јолла да хилас едә биләрди. Амма О, бу јолу сечди. Бу, бизә бир шеји хатырладыр: Аллаһ әзәл башдан инсанлара етибар едиб һејванлары онларын һимајәсинә вериб (Јар. 1:28). Бу ҝүн бир чох валидејнләр Нуһ пејғәмбәрин әһвалаты әсасында өз өвладларына өјрәдирләр ки, Јеһова Аллаһ јаратдығы бүтүн варлыглары — инсанлары да, һејванлары да севир.\n20. Дашгына бир һәфтә галмыш пејғәмбәрлә аиләси һансы ишлә мәшғул иди?\n20 Јеһова Аллаһ Нуһ пејғәмбәрә деди ки, бир һәфтәдән сонра јер үзүнү су басаҹаг. Тәсәввүр един, бүтүн аилә гызғын ишә башлајыр. Онлар әввәлҹә һејванлары јерләшдирир, онларын јемини, өзләри үчүн һазырладыглары азугәни вә әшјалары ҝәмијә дашыјыб јербәјер едирләр. Нуһ пејғәмбәрин арвады вә ҝәлинләри исә ҝәминин ичини сәлигә-сәһмана салырлар ки, орада раһат јашаја билсинләр.\n21, 22. а) Нәјә ҝөрә Нуһун дөврүндәки инсанларын лагејд мүнасибәти бизә тәәҹҹүблү ҝәлмир? б) Нуһ пејғәмбәрлә аиләсини лаға гојанлар нә вахт сусдулар?\n21 Бәс онларын јан-јөрәсиндә јашајан инсанлар нә едирдиләр? Јеһова Аллаһын Нуһ пејғәмбәрин ишини аванд етдији ҝөз габағында иди. Һејванларын ахышыб ҝәмијә ҝирдијини ҝөрмәмәк мүмкүн дејилди. Бунунла белә, онлар јенә дә «һеч нәјә мәһәл гојмурдулар». Онларын лагејд мүнасибәти бизә тәәҹҹүблү ҝәлмир. Чүнки бу ҝүн дә инсанлар ахырзаманда јашадығымызы ҝөстәрән чохсајлы сүбутлара мәһәл гојмурлар. Һәвари Бутрус габагҹадан демишди ки, ахырзаманда кинајә илә данышан ришхәндчиләр пејда олаҹаг вә Аллаһын хәбәрдарлығына гулаг асан инсанлары лаға гојаҹаглар. (2 Бутрус 3:3—6 ајәләрини оху.) Јәгин о вахт да инсанлар Нуһ пејғәмбәрлә аиләсинә ришхәнд едирдиләр.\n22 Бәс ришхәндчиләр нә вахт сусдулар? Мүгәддәс Китабда дејилир ки, пејғәмбәр һејванлары ҝәмијә салыб аиләсилә бирҝә ҝәмијә ҝирәндән сонра «Јеһова онларын архасынҹа гапыны бағлады». Әҝәр Аллаһын бу мөҹүзәсини ришхәндчиләрдән кимсә ҝөрмүшдүсә, сөзсүз, бу, ону сусдурмушду. Әҝәр бу да ону сусдурмамышдыса, онда јағыш ону сусдурмушду. Јағыш јағмаға башлады. Јағыш јағды, јағды, Јеһова Аллаһын дедији кими, бүтүн јер үзүнү суја гәрг етди (Јар. 7:16—21).\n23. а) Һарадан билирик ки, Нуһун дөврүндәки пис инсанларын өлүмү Јеһова Аллаһа хош дејилди? б) Нәјә ҝөрә Нуһ пејғәмбәрин иманыны өрнәк ҝөтүрмәлијик?\n23 Дашгында мәһв олан инсанларын өлүмү һеч дә Аллаһа хош дејилди (Һизг. 33:11). Аллаһ онлара имкан вермишди ки, пис јолларындан дөнүб јахшы инсан олсунлар. Бу, мүмкүн иди? Нуһ пејғәмбәрин һәјаты бу суала ҹаваб верир. Нуһ пејғәмбәр Јеһова Аллаһын јолу илә ҝетмәклә, һәр шејдә Аллаһа итаәт етмәклә ҝөстәрди ки, хилас олмаг мүмкүндүр. Бу мәнада о, иманы илә дүнјаны мәһкум етди, өз дөврүндәки адамларын мәнфур олдуғуну ифша етди. Иманы һәм ону, һәм дә аиләсини хилас етди. Ҝәлин Нуһ пејғәмбәрин иманыны өрнәк ҝөтүрәк. Онда һәм өзүмүзү, һәм дә әзизләримизи хилас едәрик. Нуһ пејғәмбәр кими, биз дә Јеһова Аллаһла гоша аддымлајарыг. Онунла достлуғумуз әбәди сүрәр!\n^ абз. 7 Гәдимдә инсанлар биздән чох јашајырды. Онларын узунөмүрлү олмасынын сәбәби Адәмлә Һәвванын камил вә сағлам олдуғу вахта јахын дөврдә јашамалары иди.\n^ абз. 15 Ләмек оғлуна Нуһ (тәхмини мәнасы «раһатлыг, тәсәлли») ады вермишди вә пејғәмбәрлик етмишди ки, Нуһ пејғәмбәр адынын мәнасына ујғун олараг, ләнәтли торпаға ҝөрә әзијјәт чәкән инсанлары раһатлыға чыхараҹаг (Јар. 5:28, 29). Амма Ләмек буну ҝөрмәди, чүнки бу пејғәмбәрлик, ҝөрүнүр, Нуһ әјјамындакы дашгындан сонра јеринә јетди. Нуһ пејғәмбәрин анасы, баҹы-гардашлары, ола билсин, дашгын заманы өлмүшдүләр.\nНуһ пејғәмбәрлә арвады ушагларыны бөјүдәркән һансы чәтинликләрлә үзләширдиләр?\nНәјә ҝөрә ҝәмини тикмәк үчүн пејғәмбәрә иман лазым иди?\nНуһ пејғәмбәрин вахтында Аллаһын һөкм хәбәрини бәјан етмәк нәјә ҝөрә чәтин иди?\nҺансы саһәләрдә Нуһ пејғәмбәрин иманыны өрнәк ҝөтүрә биләрсиниз?


Q=2	C=2	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=38	G1=31	G2=16	DLID=az_RU	BODY=Һөкмдар Мәсиһ Исадан нә өјрәнмәк олар?\nАЛЛАҺ Мәсиһи бүтүн халглар үчүн һөкмдар тәјин едәҹәјини габагҹадан демишди. О, бизим неҹә рәһбәрә еһтијаҹымыз олдуғуну јахшы билир, еләҹә дә бизим үчүн ән јахшы Һөкмдары сечиб. Мәсиһ неҹә Һөкмдардыр? Ҝүҹлү сәркәрдә, тәҹрүбәли сијасәтчи, јохса ағыллы философ? Мүгәддәс Китаба әсасән, Мәсиһ — Иса пејғәмбәр иди вә о, диҝәр пејғәмбәрләрин һамысындан фәргләнирди (Матта 23:10).\nАллаһ Исанын камил вә мүгәддәс инсан кими доғулмасынын гајғысына галды. Үстәлик, Иса Шејтанын ону јолдан чыхартмаг үчүн ҝөстәрдији бүтүн ҹәһдләрә гаршы дурмушду. О, сөзләриндә вә әмәлләриндә мүкәммәл сурәтдә Аллаһын ҝүҹүнү, еләҹә дә әдаләтини, мүдриклијини вә мәһәббәтини тәзаһүр етдирмишди. Ҝәлин ҝөрәк, биз Исанын нүмунәсиндән нә өјрәнә биләрик.\nИса башгаларындан көмәјини әсирҝәмирди\nО, Аллаһдан алдығы ҝүҹдән башгаларына көмәк етмәк үчүн истифадә едирди. Иса, һәгигәтән дә, инсанларын гајғысына галыр вә онларын еһтијаҹыны өдәмәк үчүн ҝүҹүнү әсирҝәмирди. Бир дәфә онун тәлимләринә гулаг асмаға ҝәлән бөјүк издиһамы ҝөрүб деди: «Ҹамаата јазығым ҝәлир... Јемәјә дә һеч нәләри јохдур» (Марк 8:2). Сонра мөҹүзәли шәкилдә онлары једиздирди.\nИса һәмчинин ҝәзиб-долашыр, өјрәдир вә «һәр ҹүр хәстәни вә нахошу сағалдырды» (Матта 4:23). «Ҹамаат она тохунмаға чалышырды, чүнки ондан ҝүҹ чыхыр вә онлары сағалдырды». Бу ајәләрдән чохларынын нәјә ҝөрә онун ардынҹа ҝетмәсинин сәбәби ајдын олур (Лука 6:19). Һәгигәтән дә, Иса «она ҝөрә ҝәлмәјиб ки, она гуллуг етсинләр, әксинә, о, хидмәт етмәк вә бир чохлары уғрунда ҹаныны фидјә кими вермәк үчүн ҝәлиб» (Матта 20:28). Бу гәдәр фәдакарлыг руһу ҝөстәрән башга рәһбәр таныјырсынызмы?\nҺәзрәти Иса ушаглары севирди\nО, Аллаһын әдаләтини әкс етдирирди. Иса Аллаһын ганунуна дәгиглији илә әмәл едир вә бу ганунларын маһијјәтини дәрк едирди. Мүгәддәс Китабда пејғәмбәрлик олундуғу кими, о, санки, белә дејир: «Еј Аллаһым, Сәнин истәјинә әмәл етмәк мәнә зөвг верир, ганунун гәлбимдәдир» (Мәзмур 40:8). Аллаһ кими, Иса да һамыја — варлылара вә јохсуллара, ушаглара вә бөјүкләрә — һөрмәт вә еһтирамла, еләҹә дә гәрәзсиз јанашырды. Бир дәфә Исанын шаҝирдләри ушагларыны Исанын јанына ҝәтирән валидејнләри мәзәммәт етмишдиләр. Анҹаг Иса деди: «Гојун ушаглар јаныма ҝәлсинләр, онлара мане олмајын, чүнки Аллаһын падшаһлығы беләләринә мәхсусдур» (Марк 10:14).\nО, Аллаһа хас мүдриклик тәзаһүр етдирирди. Иса инсанлара анлајышла јанашырды. «О, адамларын үрәјинә бәләд иди» (Јәһја 2:25). Дүшмәнләри Исаны тутмаг үчүн адам ҝөндәрәндә һәтта онлар да етираф етмишдиләр: «Биз һәлә өмрүмүздә ҝөрмәмишик ки, кимсә белә данышсын». Исада бу мүдриклик һарадан иди? О, өзү буну белә изаһ етмишди: «Вердијим тәлим мәним дејил, мәни ҝөндәрәниндир» (Јәһја 7:16, 46).\nИса мәрһәмәтлә хәстәләри сағалдырды\nО, Аллаһын мәһәббәтини әкс етдирирди. Иса һәмчинин инсанлара гаршы мәрһәмәтли иди. Бир дәфә «башдан-ајағадәк ҹүзам ичиндә олан бир адам» она јалварды: «Аға, әҝәр истәсән, мәни тәмизләјә биләрсән». Исанын она јазығы ҝәлди, «әлини узадыб она тохунду вә деди: “Истәјирәм. Тәмизлән”. Һәмин андаҹа о адамын ҹүзамы кечди» (Лука 5:12, 13; Марк 1:41, 42). Иса әзаб-әзијјәт ичиндә олан бу јазыг адама, доғрудан да, көмәк етмәк истәјирди.\nБәс Иса сизин дә гајғыныза галырмы? О, өзү белә демишди: «Еј бүтүн зәһмәткешләр вә јүкү ағыр оланлар, јаныма ҝәлин, мән сизә тәравәт верәҹәјәм. Бојундуруғуму үзәринизә ҝөтүрүн вә мәнә бахыб өјрәнин, чүнки мән һәлим вә гәлбән тәвазөкарам. Онда ҹаныныз тәравәтләнәр» (Матта 11:28, 29).\nИса арзу едә биләҹәјимиз ән јахшы Рәһбәрдир. Маһијјәт етибарилә, о, бизи тәшвиг едир: «Мәндән өјрәнин». Бәс сиз бу сәмими дәвәти гәбул едәҹәксинизми? Әҝәр гәбул етсәниз, бу, сизә хошбәхтлик ҝәтирәҹәк.\nАллаһ Исаја һансы сәлаһијјәти вериб?\nИса һансы хүсусијјәтләри тәзаһүр етдирирди? Онун ән чох һансы хүсусијјәти хошунуза ҝәлир?\nИса бизи нәјә дәвәт едир?


Q=9	C=0	SS=0	LS=7	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=3	G0=93	G1=78	G2=38	DLID=az_RU	BODY=Зәбур 119 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nАллаһын Кәламынын вәсфи\nҸаван јолуну неҹә пак сахласын? (9)\nӨјүдләрин мәнә әзиздир (24)\nСөзүнә үмид бағламышам (74, 81, 114)\nГанунуну елә севирәм ки! (97)\nМүәллимләрдән дә зәкалы (99)\nСөзүн аддымларыма чырагдыр (105)\nСөзүнүн бүнөврәси һәгигәтдир (160)\nГанунуну севәнләр сүлһ ичиндә јашајыр (165)\nא [Алеф]* 119 Нә хошбәхтдир јолунда камил олан,Јеһованын гануну илә аддымлајан инсан!+ 2 Нә хошбәхтдир Онун өјүдләринә риајәт едән,+Бүтүн гәлби илә Ону ахтаран инсан!+ 3 Беләләри һагсызлыг етмәз,Онун јолларында аддымлајар.+ 4 Сән бизә әмр етдин ки,Бујругларына диггәтлә әмәл едәк.+ 5 Гајда-ганунуна риајәт етмәк үчүн+Тәки јолумда әзмлә дура биләјдим, 6 О заман бүтүн әмрләрини ҝөтүр-гој едәндәХәҹаләт чәкмәздим.+ 7 Адил һөкмләрини өјрәндикҹәСәни сидги-үрәкдән уҹалдарам. 8 Гајда-ганунуна риајәт едәрәм, Нә олар, мәни бүсбүтүн тәрк етмә. ב [Бет] 9 Ҹаван адам јолуну неҹә пак сахлаја биләр? Сәнин сөзүнә бахыб өзүнү ҝөзләмәклә.+ 10 Мән бүтүн гәлбимлә Сәни ахтарырам, Гојма әмрләриндән чыхым.+ 11 Сөзләрини гәлбимдә һифз едирәм ки,+Сәнә гаршы ҝүнаһ етмәјим.+ 12 Сәнә алгыш олсун, еј Јеһова,Мәнә гајда-ганунуну өјрәт. 13 Ағзындан чыхан бүтүн һөкмләриДилимлә бәјан едирәм. 14 Дүнјанын сәрвәтиндән чохСәнин өјүдләрин мәнә севинҹ верир.+ 15 Бујругларын барәдә дәриндән дүшүнәрәм,+Сәнин јолларындан ҝөзүмү ајырмарам.+ 16 Тәләбләрин мәнә әзиздир, Сәнин сөзүнү унутмарам.+ ג [Гимел] 17 Бу гулуна јахшылыг ет,Гој јашајыб Сәнин сөзүнә гулаг ассын.+ 18 Ҝөзләрими ач,Гој ганунундакы ҝөзәлликләри ајдын ҝөрүм. 19 Бу дијарда бир гәрибәм,+ Әмрләрини мәндән ҝизләтмә. 20 Даим һөкмләрининИнтизарыны чәкирәм. 21 Сән әмрләрини позанлары,Ләнәтә ҝәлмиш ловғалары мәһкум етдин.+ 22 Һәгарәти, нифрәти мәндән кәнар ет,Ахы өјүдләринә әмәл етмишәм. 23 Һәтта башчылар топлашыб әлејһимә данышандаБу гулун гајда-ганунун барәдә дүшүнүр. 24 Өјүдләрин мәнә әзиздир,+Онлар мәсләһәтчимдир.+ ד [Далет] 25 Ҹаным торпаға сәрилиб,+ Вердијин сөзә ҝөрә јашат мәни.+ 26 Јолларымы Сәнә билдирдим, мәнә һај вердин.Гајда-ганунуну өјрәт мәнә.+ 27 Бујругларынын мәнасыны мәнә анлат ки,Мөһтәшәм ишләринин дәринликләринә варым.+ 28 Гәм-гүссә әлиндән јата билмирәм, Вердијин сөзә ҝөрә мәнә гүввәт вер. 29 Гојма јалан јола гәдәм басым,+Мәнә лүтф ҝөстәр, ганунуну өјрәт. 30 Мән сәдагәт јолуну сечмишәм,+ Һөкмләрини һаглы сајырам. 31 Өјүдләринә сарылмышам,+ Мәни пешман ејләмә, еј Јеһова.+ 32 Әмрләринин јолунда гачаҹағам,Чүнки Сән бу истәји үрәјимә гојмусан*. ה [Һе] 33 Еј Јеһова, гајда-ганунунун јолуну мәнә өјрәт,+Ахырадәк бу јолда јеријәрәм.+ 34 Мәнә дәрракә вер, ганунуна риајәт едим,Бүтүн гәлбимлә она әмәл едим. 35 Әмрләринин јолунда мәнә бәләдчи ол,+Чүнки онлардан һәзз алырам. 36 Үрәјими ҝәлир-газанҹа јох,Өјүдләринә тәрәф јөнәлт.+ 37 Гојма ҝөзүм пуч шејләрә бахсын,+Өз јолунда мәни јашат. 38 Гулуна вердијин сөзү јеринә јетир,Гој Сәндән горхсун*. 39 Горхдуғум биабырчылығы мәндән совушдур,Ахы һөкмләрин доғрудур.+ 40 Бујругларына неҹә дә тамарзыјам, Доғрулуғунла мәни јашат. ו [Вав] 41 Еј Јеһова, гој мәһәббәтини,+Вәд етдијин гуртулушу дадым.+ 42 Онда мәнә лағ едәнин ҹавабыны верәрәм,Ахы мән Сәнин сөзүнә ҝүвәнирәм. 43 Һәгигәт сөзүнү бүсбүтүн дилимдән алма,Ахы үмидими Сәнин һөкмүнә бағламышам. 44 Ганунуна һәмишә бағлы галаҹағам,Әбәдијјән.+ 45 Архајын ҝәзиб-доланаҹағам,+Чүнки бујругларыны арајырам. 46 Өјүдләрин барәдә падшаһларын өнүндә данышарам,Әсла утанмарам.+ 47 Әмрләрин мәнә әзиздир,Онлары севирәм.+ 48 Әмрләрини севирәм, әлләрими онлара тәрәф ачарам,+Гајда-ганунун барәдә дәриндән дүшүнәрәм.+ ז [Зајн] 49 Гулуна вердијин сөзү јада сал,Онунла Сән мәнә үмид вермисән. 50 Мәни дәрд сыханда бундан тәсәлли тапырам,+Чүнки сөзүн мәни јашадыр. 51 Мәғрурлар мәнә һәдсиз һәгарәт едирләр,Амма мән Сәнин ганунундан дөнмүрәм.+ 52 Еј Јеһова, әзәлдән вердијин һөкмләри хатырлајырам,+Онлардан тәскинлик тапырам.+ 53 Ганунуну тәрк едән писләрә ҝөрәГәзәбим алышыб-јаныр.+ 54 Һарада јашасамГајда-ганунун мәним нәғмәмдир. 55 Ганунунла јашамаг үчүн,Еј Јеһова, ҝеҹәләр адыны јада салырам.+ 56 Буну адәт етмишәм,Чүнки бујругларына әмәл едирәм. ח [Хет] 57 Еј Јеһова, нәсибим Сәнсән,+Анд ичмишәм, сөзүндән чыхмарам.+ 58 Бүтүн гәлбимлә Сәнә јалварырам,+Нә олар, сөз вердијин кими мәнә лүтф ҝөстәр.+ 59 Өмүр јолума нәзәр салдым ки,Аддымларымы өјүдләринә сары дөндәрим.+ 60 Әмрләринә әмәл етмәјә тәләсирәм,Ләнҝимәрәм.+ 61 Писләрин ипләри мәнә сарыныб,Лакин мән ганунуну унутмамышам.+ 62 Ҝеҹә јарысы галхыбАдил һөкмләринә ҝөрә Сәнә шүкүр едирәм.+ 63 Сәндән горханларла,Бујругларына әмәл едәнләрлә достам.+ 64 Еј Јеһова, мәһәббәтин дүнјаны бүрүјүб.+Мәнә гајда-ганунуну өјрәт. ט [Тет] 65 Еј Јеһова, Өз сөзүнә ҝөрәБу гулунла хош рәфтар етдин. 66 Мәнә бәсирәт вә билик ашыла,+Ахы әмрләринә бел бағламышам. 67 Башым мүсибәт чәкмәздән әввәл јолуму азырдым,Инди исә сөзүнә әмәл едирәм.+ 68 Сән кәрамәт саһибисән,+ ишләрин дә кәрамәтлидир. Мәнә гајда-ганунуну өјрәт.+ 69 Мәғрурлар мәнә гара јахыр,Мән исә бүтүн гәлбимлә бујругларына әмәл едирәм. 70 Онларын үрәји һиссијатсыздыр,+Мәнсә ганунуну әзиз тутурам.+ 71 Әзаба гатлашмағым хејримә олду,+Белә ки, Сәнин гајда-ганунуну мәнимсәдим. 72 Ағзындан чыхан ганун хејримәдир,+Минләрлә гызыл-ҝүмүшдән дә гијмәтлидир.+ י [Јуд] 73 Мәни Сәнин әлләрин јаратды, мәнә онлар шәкил верди. Мәнә дәрракә вер ки,Әмрләрини дәрк едим.+ 74 Сәндән горханлар мәнә бахыб севинир,Чүнки Сәнин сөзүнә үмид бағламышам.+ 75 Һөкмләрин һагдыр, еј Јеһова, билирәм,+Мәни ҹәзаландырмагла да сәдагәт ҝөстәрмисән.+ 76 Бу гулуна вәд етдијин кими,Мәһәббәтин+ мәнә тәсәлли олсун. 77 Мәнә мәрһәмәт ҝөстәр, гој јашајым,+Чүнки ганунун мәнә әзиздир.+ 78 Гој мәғрурлар утансын,Чүнки наһагдан* мәнә пислик едирләр. Мән исә бујругларыны дүшүнүрәм.+ 79 Гој Сәндән горханлар,Өјүдләрини биләнләр јаныма гајытсын. 80 Гој үрәјим гајда-ганунуна камил риајәт етсин ки,+Һеч хәҹаләт чәкмәјим.+ כ [Каф] 81 Хиласынын һәсрәтиндәјәм,+Ахы Сәнин сөзүнә үмид бағламышам. 82 Ҝөзүм сөзүнүн интизарындадыр,+Дејирәм: «Мәнә нә вахт тәсәлли верәҹәксән?»+ 83 Түстүдән гурумуш тулуг кими олмушам,Амма гајда-ганунуну унутмурам.+ 84 Бу гулун даһа нә гәдәр ҝөзләсин? Мәни тәгиб едәнләрин ҹәзасыны нә вахт верәҹәксән?+ 85 Ганунуну позан мәғрурларМәнә гују газырлар. 86 Бүтүн әмрләрин етибарлыдыр. Мәни наһаг јерә тәгиб едирләр, имдадыма јетиш.+ 87 Аз гала мәни јер үзүндән јох едәҹәкдиләр,Амма мән бујругларыны позмадым. 88 Мәһәббәтинлә мәни јашат,Гој ағзындан чыхан өјүдләрә әмәл едим. ל [Ламед] 89 Еј Јеһова, Сәнин сөзүн ҝөјләрдәӘбәди дураҹаг.+ 90 Сәдагәтин нәсилдән-нәслә галыр.+ Јери мөһкәм гурмусан ки, дурдугҹа-дурсун.+ 91 Һөкмләринә әсасән онлар бу ҝүн дә дурур,Һамысы* Сәнин гуллуғундадыр. 92 Әҝәр ганунун мәнә әзиз олмасајды,Әзаб-әзијјәтдән мәһв олуб ҝетмишдим.+ 93 Бујругларыны һеч вахт унутмарам,Чүнки онларла мәни јашадырсан.+ 94 Мән Сәнә мәхсусам, мәнә ниҹат вер,+Ахы мән бујругларыны арамышам.+ 95 Шәр адамлар өлдүрмәк үчүн мәни ҝүдүрләр,Мән исә Сәнин өјүдләринә диггәт верирәм. 96 Һәр ҹүр камиллијин һәддини ҝөрмүшәм,Анҹаг Сәнин әмрин интәһасыздыр*. מ [Мем] 97 Ганунуну елә севирәм ки!+ Ҝеҹә-ҝүндүз ону дүшүнүрәм.+ 98 Әмрләрин мәни дүшмәнләримдән ағыллы едир,+Чүнки әбәдијјән мәнимләдир. 99 Мүәллимләримдән дә зәкалы олмушам,+Чүнки өјүдләринә фикир верирәм. 100 Аһыл адамлардан да мүдрик давранырам,Чүнки бујругларына әмәл едирәм. 101 Һәр ҹүр пис јолу рәдд едирәм ки,+Сәнин сөзүнә бағлы галым. 102 Һөкмләриндән чыхмырам,Ахы мәни өјрәдән Сәнсән. 103 Сөзләрин дамағыма неҹә шириндир,Онлар ағзымда балдан да шириндир.+ 104 Бујругларын сајәсиндә мүдрик давранырам,+ Һәр ҹүр әјри јола нифрәт едирәм.+ נ [Нун] 105 Сөзүн аддымларыма чыраг,Јолларыма ишыгдыр.+ 106 Анд ичмишәм адил һөкмләринә әмәл едим,Андымы јеринә јетирәҹәјәм. 107 Бөјүк мүсибәт ҝөрдүм,+ Сөзүнә ҝөрә мәни јашат, еј Јеһова.+ 108 Мәдһләрдән ҝәтирдијим көнүллү тәгдимәләри гәбул ет, еј Јеһова,+Һөкмләрини мәнә өјрәт.+ 109 Һәјатым һәр ан тәһлүкәдәдир,Лакин ганунуну унутмурам.+ 110 Шәр адамлар мәнә тәлә гурублар,Лакин мән бујругларындан чыхмамышам.+ 111 Өјүдләрини өзүмә мирас едирәм,Чүнки онлар гәлбимин севинҹидир.+ 112 Өзүм үчүн гәрар вермишәм ки,Даима, сонадәк гајда-ганунуна табе олум. ס [Самех] 113 Үрәји һачаланан адамлара нифрәт едирәм,+Лакин ганунуну севирәм.+ 114 Сән мәним пәнаһымсан, галханымсан,+Ахы Сәнин сөзүнә үмид бағламышам.+ 115 Мәндән узаг дурун, сиз, еј писләр,+Гојун Аллаһымын әмрләринә риајәт едим. 116 Вәд етдијин кими мәнә дајаг ол, јашајым,+Гојма үмидим боша чыхсын.+ 117 Мәнә дајаг ол, гуртулум,+Онда ҝөзүмү гајда-ганунуна дикәрәм.+ 118 Гајда-ганунуну позанлары рәдд едирсән,+Чүнки онлар һијләҝәр, сахтакардырлар. 119 Дүнјанын бүтүн писләрини зибил* кими јох едирсән,+ Буна ҝөрә дә өјүдләрини севирәм. 120 Зәһминдән бәдәним тир-тир әсир,Һөкмләриндән горхурам. ע [Ајн] 121 Мән инсафла, дүрүстлүклә давранырам, Мәни зүлмкарларыма тәслим етмә. 122 Бу гулун хејри үчүн она замин дур,Гојма мәғрурлар мәнә зүлм етсин. 123 Гуртулушунун, һагг вәдинин интизарындан+Ҝөзүмүн көкү саралыб.+ 124 Гулуна мәһәббәтини ҝөстәр,+Мәнә гајда-ганунуну өјрәт.+ 125 Мән Сәнин гулунам. Мәнә дәрракә вер ки,+Өјүдләрини гаврајым. 126 Јеһованын һәрәкәтә кечмәк вахты јетишиб,+Чүнки онлар ганунуну позублар. 127 Әмрләрини гызылдан,Саф гызылдан да чох севирәм.+ 128 Буна ҝөрә Сәндән ҝәлән һәр бујруг мәним үчүн доғрудур;+Һәр ҹүр әјри јола нифрәт едирәм.+ פ [Пе] 129 Өјүдләрин ҝөзәлдир, Буна ҝөрә дә онлара әмәл едирәм. 130 Сөзүн ачыглананда нур сачылыр,+Нашы адама дәрракә верир.+ 131 Ағзымы ачыб аһ чәкирәм,Чүнки әмрләрини ешитмәјин интизарындајам.+ 132 Адыны севәнләр үчүн гојдуғун адәтә ҝөрә,Мәнә сары дөн, мәнә лүтф ҝөстәр.+ 133 Сөзүнлә аддымларымы тәһлүкәсиз јола јөнәлт,Гој һеч бир пислик мәнә ағалыг етмәсин.+ 134 Зүлмкарларын әлиндән мәни гуртар,Сәнин бујругларына әмәл едәҹәјәм. 135 Үзүнүн нуруну гулунун үстүнә сал,+Гајда-ганунуну мәнә өјрәт. 136 Ҝөз јашларым сел кими ахыр,Чүнки инсанлар ганунуна табе олмур.+ צ [Тсаде] 137 Сән һагсан, еј Јеһова,+Һөкмләрин дә һагг.+ 138 Өјүдләрин һаггдыр,Там етибарлыдыр. 139 Гејрәтим мәни јандырыб-јахыр,+Чүнки рәгибләрим Сәнин сөзләрини унудублар. 140 Сәнин сөзүн бүсбүтүн сафдыр,+Гулун ону севир.+ 141 Мәни сајмырлар, һәгарәтлә бахырлар,+Амма мән бујругларыны унутмадым. 142 Әдаләтин әбәди әдаләтдир,+Ганунун һәгигәтдир.+ 143 Башыма дәрд-бәла ҝәлсә дә,Әмрләрин мәним үчүн әзиздир. 144 Өјүдләринин доғрулуғу әбәдидир. Мәнә дәрракә вер,+ гој јашајым. ק [Коф] 145 Бүтүн гәлбимлә јалварырам, еј Јеһова, мәнә һај вер. Гајда-ганунуна әмәл едәрәм. 146 Сәни сәсләјирәм, гуртар мәни! Сәнин өјүдләринә гулаг асарам. 147 Дан јери сөкүлмәмиш ојаныб Сәндән имдад диләјирәм.+Ахы Сәнин сөзләринә үмид бағламышам. 148 Ҝеҹә јарысы ојанырам ки,Вердијин сөз һаггында дүшүнүм.+ 149 Мәһәббәтин наминә сәсими ешит,+ Еј Јеһова, әдаләтинлә мәни јашат. 150 Позғунлуг дүшкүнләри мәнә јахынлашыр,Онлар Сәнин ганунундан узагдырлар. 151 Еј Јеһова, Сән мәнә јахынсан,+Бүтүн әмрләрин һәгигәтдир.+ 152 Өјүдләрини әбәдилик бәргәрар етмисән,Буну чохдан өјрәнмишәм.+ ר [Рејш] 153 Әзаб-әзијјәтими ҝөр, мәни гуртар,+Ахы ганунуну унутмадым. 154 Мәни мүдафиә ет, мәни гуртар,+Вәд етдијин кими мәни јашат. 155 Шәр адамлар гуртулуш ҝөрмәјәҹәк,Чүнки онлар гајда-ганунуну ахтармырлар.+ 156 Мәрһәмәтин бөјүкдүр, еј Јеһова,+ Әдаләтинә ҝөрә мәни јашат. 157 Мәнә зүлм едән, мәнә дүшмән кәсилән чохдур,+Амма мән өјүдләриндән ајрылмадым. 158 Хаинләрә икраһла бахырам,Чүнки Сәнин сөзүнә әмәл етмирләр.+ 159 Ҝөр бујругларыны нә гәдәр севирәм! Еј Јеһова, мәһәббәтинлә мәни јашат.+ 160 Сөзүнүн бүнөврәси һәгигәтдир,+Бүтүн адил һөкмләрин әбәдидир. ש [Син], јахуд [Шин] 161 Сәрдарлар наһагдан мәни тәгиб едир,+Мәнимсә үрәјим Сәнин сөзләриндән горхур.+ 162 Бөјүк хәзинә тапан адам кимиСәнин сөзләринә севинирәм.+ 163 Јалана нифрәт едирәм, икраһ едирәм,+Ганунуну исә севирәм.+ 164 Адил һөкмләриндән өтрүҜүндә једди дәфә Сәнә алгыш едирәм. 165 Ганунуну севәнләрин әмин-аманлығы болдур,+Онлары һеч нә бүдрәтмәз. 166 Гуртулушуна үмид едирәм, еј Јеһова,Әмрләрини јеринә јетирирәм. 167 Өјүдләринә гулаг асырам,Онлары елә севирәм ки!+ 168 Бујругларына, өјүдләринә әмәл едирәм,Бүтүн јолларымдан хәбәрдарсан.+ ת [Тав] 169 Гој фәрјадым Сәнә јетишсин, Јеһова,+ Дедијин кими, мәнә ағыл-камал вер.+ 170 Гој илтифат диләјим дәрҝаһына галхсын. Вәд етдијин кими, мәнә ниҹат вер. 171 Гој додагларымдан Сәнә мәдһләр төкүлсүн,+Чүнки мәнә гајда-ганунуну өјрәдирсән. 172 Гој дилим сөзләрини нәғмәдә охусун,+Чүнки бүтүн әмрләрин салеһдир. 173 Гој әлин көмәјим олсун,+Чүнки бујругларына табе олмағы сечмишәм.+ 174 Еј Јеһова, гуртулушунун интизарындајам,Ганунун мәнә әзиздир.+ 175 Јашат мәни, гој Сәни мәдһ едим,+Гој һөкмләрин көмәјим олсун. 176 Итмиш гојун кими азмышам;+ бу гулуну ахтар,Ахы Сәнин әмрләрини унутмамышам.+\n^ Диҝәр вариант: Сән мәним үрәјимә әминлик верирсән.\n^ Диҝәр вариант: Сәндән горханлара вердијин сөзү.\n^ Диҝәр вариант: јаланларла.\n^ Јәни Аллаһын јаратдыглары.\n^ Һәрфән: чох ҝенишдир.\n^ Һәрфән: поса (филиз әридиләндә ајрылан галыг).


Q=8	C=4	SS=0	LS=2	PS=2	DC=0	LC=0	SD=0	BS=3	G0=51	G1=43	G2=26	DLID=az_RU	BODY=Јараныш–хилас. — AQRA Elmin İnkişafına Dətsək İctimai Birliyi\nТарих — кечмишин ҝүзҝүсү, ҝәләҹәйин истинад вә истигамәт нөгтәсидир. Буну белә ифадә етсәк йәгин ки, йанылмарыг.\nИнсан шүуру инкишаф етдикҹә онун тарихә марағы, кечмиши өйрәнмәк һәвәси, даһа да артыгдыр. Әлбәттә ки, бу да сәбәбсиз дейил, ахы инсан һәмишә неҹә йарандығы илә ҹидди ҹәһдлә марагланыб.\nМилйон илләрдир дүшүнүрүк биз инсанлар неҹә вә һансы шәраитдә дүнйайа ҝәлмишик? Суалын ҹавабы “Дарвин нәзәриййәси” ифласа уғрадыгдан сонра өз әһәмиййәтини бир аз да артырыб.\nИнсанын йаранма еһтималлары йүзләрҹәдир. Лакин бу йөндә ән чох истинад едилән нәзәриййә, фикир, еһтимал тәбии ки, дини йанашмадыр. “Адәмин ҹәннәтдән говулмасы” вә икинҹи йараныш “Нуһун мәҹбури ҝәми сәйаһәти…” бунунла йанашы даһа нечә-нечә еһтималлар-нәзәриййәләр.\nБәс әсил һәгигәтдә инсанын йаранмасы неҹә вә һарада баш вериб? Доғурданмы инсанларын йараныш йери вә көкү бир мәкандан гайнагланыр? Јәни инсан йаранышы илә бағлы ирәли сүрүлән, ән чох еһтимал едилән йанашма доғрудурму? Јохса бу һәгигәти диҝәр йүзләрҹә нәзәриййәдән бириндә ахтармаг лазым ҝәләҹәк? Бәлкә бизи нараһат едән бу суалын ҹавабынын йенә дә тарихдә, торпағын дәрин гатында, сәтһиндә вә йа сылдырымлы гайаларын зирвәсиндә, ола билсин океанларын дәринлийиндә ахтармалы олаҹағыг?\nБүтүн еһтималлара нәзәр салдыгда ҝөрәҹәйик ки, сонунҹулара истинад етмәк даһа мәнтиглидир. Әсл һәгигәт тарихин өзүндә ҝизләнир. Анҹаг белә бир дәрин мәнтигли, олдугҹа дүшүндүрүҹү, бир о гәдәр дә мүшкүл мәсәләни һәлл етмәк үчүн бизә даһа тутарлы вә инандырыҹы фактлар лазымдыр. Бу йердә шүуралты йанашмалары нәзәрдән кәнарда сахламаг олмаз, әксинә бу амил бизим көмәйимизә чата биләҹәк ән етибарлы фактдыр вә бу еһтимала инам олдугҹа бөйүкдүр. Биз дә мәһз бу йанашма үзәриндә дуруб илк инсанларын неҹә вә һарада йаранмасына нәзәр салмаға чалышаҹағыг.\nҮмумиййәтлә, шүуралты дүшүнҹә нәдир? Биз бунун маһиййәтинин нәдән ибарәт олдуғуну билмәдән әсас мәтләбә вара билмәйәҹәйик. Онун үчүн дә илк өнҹә шүуралты дүшүнҹәнин нә олдуғуна диггәт едәк вә айдынлашдырмаға чалышаг.\nШүуралты дүшүнҹә — инсанын өзүндән асылы олмайараг онун ағлына, фикринә, һиссинә гейри мүәййән һалда ҝәлән идейадыр. Әксәр һалларда дүшүндүйүмүз шүуралты дейилән бу идейайа, инсан дүшүнҹәсинә ҝендән ҝәлән ирси өтүрмә кими йанашмалар да олур.\nБу ән ваҹиб мәсәләләрдән биринә айдынлыг ҝәтирдикдән сонра галыр бирҹә амил: Илк инсан дүнйанын һансы ҝушәсиндә “пейда” олуб? Бәлкә дә бир чохлары дүшүнәҹәкләр ки, бунун нә фәрги вар? Тәбии бунун елә дә көклү фәрги йохдур, анҹаг илк инсанын йарандығы йери мүәййән етмәдән биз индики сивилизасийанын хилас йерини тапа билмәйәҹәйик. Чүнки инсан йаранышы илә бағлы бүтүн еһтимал нәзәриййәләрдә она ишарә едилир ки, инсан һарада йараныбса, хиласы да орададыр. Мәһз буна ҝөрә инсанын илк йараныш йеринин мүәййәнләшмәси олдугҹа ваҹибдир. Һал-һазырда илк инсанын йараныш йеринин тапылмасы истигамәтиндә ҝениш мигйаслы “саваш” ҝедир. Нәдән “саваш” ҝедир, буна да айдынлыг ҝәтирәк.\nБу “саваш”ын әсас мәгсәди ондан ибарәтдир ки, бүтүн милләтләр дүнйайа мәһз онларын илк ҝәлдийини сүбут етмәйә чалышырлар. Бу йөндә өлкәләр, дөвләтләр, айры-айры иргләр барышмаз рәгабәтлә йарышмагда давам едирләр. Лакин сон мәгамда илк инсан йаранышынын һарадан башландығыны дәрк едиб, билдикдән сонра тәәссүфләр олсун ки, йа сусмаға үстүнлүк верирләр, йа да ки, гейри-ҹидди, рийа вә йаланлар долу ҹызма-гаралар йазараг бәшәриййәти йанлыш истигамәтә йөнәлдирләр. Бүтүн бунлара рәғмән һәгигәти ҝизләтмәк онлара һәмишә мүйәссәр олмур.\nБу йердә биз шүуралты дүшүнҹәнин вә йа идейанын диктәсинин йаратдығы бөйүк рәсм әсәринә мүраҹиәт едиб бәшәриййәти марагландыран данылмаз вә олдугҹа өнәмли бир фактдан хәбәр вермәйә чалышаҹағыг. Бизим һаггында сөһбәт ачаҹағымыз шәхсин Азәрбайҹаны йахындан таныдығы елә дә инандырыҹы ҝөрүнмәсә дә, о һәр һалда Нуһ Пейғәмбәринин (с.ә.в)\nбу йерләрә ҝәлдийиндән дашгын заманы мәһз Азәрбайҹаны сечдийиндән хәбәрдармыш десәк әсл һәгигәти бир даһа өнә чәкмиш оларыг.\nБу шәхс танынмыш рәссам Салвадор Далидир. Сөзүн әсл мәнасында бөйүк рәссам. Онун йүзләрҹә мислсиз әсәрләри мөвҹуддур. Анҹаг бунларын ичәрисиндә мисли бәрабәри олмайан, бәшәрин хиласыны әкс етдирән, ҝөз охшайам рәсм әсәри вар ки, бу әсәрә бахмагла доймаг олмадығы кими, сәтһи йанашмаг да мүмкүн дейил. Бу әсәриндә Салвадор Дали һеч кимин ҝөзләмәдийи һалда дүнйанын хилас йерини Азәрбайҹаны сечмиш вә һәдәф кими өлкәмизи ҝөстәрмишдир. Биз буну там әминликлә дейә биләрик, чүнки әсәрин өзү буну бизә дикдә едир. Әсәр Бәшәрин хиласы адланыр.\nДүнйанын илк инсанларынын мәһз бурда доғма Азәрбайҹанымызда йаранмасы һеч кимә сирр дейил. Бахмайараг ки, буну ҹидди ҹәһдлә диҝәр милләтләрин вә өлкәләрин билим адамлары, археологлары, атропотологлары, тарихчиләри билсәләр дә бүтүн васитәләрдән истифадә едәрәк ҝизләтмәйә чалышырлар. Лакин “ҹәнаб һәгигәт” өз сөзүнү дейир.\nБелә һалда ортайа бизи һәгигәтә апаран суал чыхыр. Неҹә ола биләр ки, Нуһ дүнйанын һеч бир йериндә “ҝәмисинин лөвбәрини” салмаға йер тапа билмир, ҝәлиб “Ҝәмигайайа илишиб галыр”? Ҝәмигайада йүзләрҹә дүнйанын ән гәдим гайаүстү рәсм әсәрләрини ҝөрүр вә ахтардығыны тапдығына әмин олур. Шумерләрин ейни адлы салнамәси “дүнйанын хиласы” халчайа тохунур. (Бу гәдим халча һал-һазырда Нахчыванда халча музейиндә сахланылыр.) Даһа бир бариз сүбут, өлкәмиздәки Азых мағарасынын бәшәриййәтин ән гәдим инсан мәскәни олмасы лап чохдан өз тәсдигини тапыб. Ҝәмигайадан чох да фәргләнмәйән, експонатларынын сайына ҝөрә ондан даһа зәнҝин олан Гобустан гайаүстү рәсмләри дә бурададыр. Даһа нәләр, нәләр, нәләр…?\nБүтүн бунлар бир даһа сүбут едир ки, дүнйа сивилйазийасы илк инсан йаранышына өлкәмиздән, Азәрбайҹандан башлайыб вә дүнйанын хиласы да мәһз бурадан ҝөзләнилир.\nДаһи рәссам Салвадор Дали дә өз әсәриндә буну демәк истәйир вә мисилсиз әсәриндә Азәрбайҹаны һәдәф ҝөстәриб.\nНуһ Пейғәмбәр кими Салвадор Дали дә башга ҹүр һәрәкәт едә билмәзди, чүнки ону бу әсәри йаратмаға вадар едән (Нуһун ҝәмисини Нахчывана истигамәтләндирән) гүввә вар иди. О бәшәриййәтә өзүнүн хилас йерини әйани шәкилдә фитри истедадынын васитәси илә чатдырмаға чалышмышдыр. Бунунла да демишдир ки: — Бу мүгәддәс торпағы горумаг лазымдыр.\nЈухарыда гейд едиләнләрә шүбһәси олан варса даһа рәссам Салвадор Далинин “Бәшәриййәтин хиласы” әсәринә йахшы-йахшы, тәкрар-тәкрар бахсын. О дүнйанын хилас йерини, йараныш йериндә Азәрбайҹанда ҝөрүб!!!\nБүтүн бунлары айдынлашдырыб дәрк етдикдән сонра там әминликлә дейә биләрик ки, чох да узагда олмайан ҝәләҹәкдә бәшәриййәт өз хилас йерини билдикдән сонра мүгәддәс торпағымыз Азәрбайҹан зийарәтҝаһа чевриләҹәкдир. http://www.google.ru/search?gs_rn=17&gs_ri=psy-ab&suggest=p&cp=6&gs_id=m&xhr=t&q=salvador+dali&newwindow=1&bav=on.2\nМәһәррәм Заманч, йазычы-публусист\n01.11.2011-ҹи ил №8\nЧәкәрәм ҝизлиҹә, билмәз.\nМин ағыллы чәкә билмәз\nИнди бир дәли дәрдими.\nАтын дағлара, дашлара,\nВерин гурдлара, гушлара…\nБү күн ағҹа гумашлара\nБир сүмүк-дәри дәрдими.\nЧәксин, гой шәһанә чәксин,\nЈа да дәрвишанә чәксин.\nТапсын бир бәһанә, чәксин\nСалвадор Дали дәрдими.\nДәрвиш Ҹаваншир, 1994-ҹүил\n…Салвадор Далинин әсәриндәки гәһрәманынын Азәрбайҹана тушланмыш бармағы һәм дә ону ҝөстәрир ки, дүнйа бизи – йәни, бизим Азәрбайҹаны вә биз азәрбайҹанлылары өзүмүздән чох-чох йахшы таныйыр. Ваһид Рзайев демишкән: — “Таныдыг, таныдыг, дүнйада һамыны таныдыг. Тәкҹә өзүмүз-өзүмүзү танымадыг ки, танымадыг.”\nҜәлин өзүмүзү таныйаг вә чалышаг кимлийимизи, даһа доғрусу бөйүклүйүмүзү айдынлашдыраг ки, биз Азәрбайҹанлылар дүнйайа – бәшәр мәдәниййәтинә нәләр вермишик? Вердийимизин әвәзини алмышыгмы? Ону бизә аз да олса гайтарыблармы? Бундан сонра нә верә биләрик? Вердикләримиздән өзүмүз дә файдаланмағы дүшүнүрүкмү? Јохса йенә дә төһфәләримиз әввәлкиләр кими гаршылыгсыз олаҹаг?!\nӘзиз охуҹулар! Јухарыда дейиләнләрә бир мисал олараг, 1918-1920-ҹи илләрдә Азәрбайҹан Ҹүмһуриййәти Дахили Ишләр назиринин мүавини ишләмиш, сонрадан Алманийада мүһаҹир һәйаты йашайараг халгымызы ләйагәтлә тәмсил етмиш, шәргшүнас алим, ҝенерал Садыг бәй Ағабәйзадә илә әлагәли Ҝүләр ханым Абдуллабәйлинин арашдырмалары мөвҹуддур вә онларла таныш олмаға Сизләри дә дәвәт едирик.\nБундан башга 525-ҹи гәзетин 09.11.2011 тарихли сайында ҝөркәмли илаһиййатчы алим Нәриман Гасымоғлунун “Һиҹрәт вә Ҹиһад мүҹадиләсинин бәһрәси” адлы мәгаләси дә дәрҹ едилмишдир.\nҺәмин йазыда рәһмәтлик Садыг бәйин дәйәрли һәйатынын анҹаг бир һиссәси өз әксини тапыб ки, бу да мүгәддәс “Гурани Кәрим”-ин алман дилиндән рус дилинә тәрҹүмәсиндә ҝөстәрдийи данылмаз хидмәтдир…\n“Давам” гәзетиндә ҝедән йазыдан (13.12.2011, №23)\n«Var Olandan, Var Olmuşuq» Kitabı haqqında ümimi mə’lumat


Q=18	C=14	SS=7	LS=0	PS=3	DC=11	LC=0	SD=0	BS=0	G0=21	G1=11	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Ҝүнәш дајаныр | Мүгәддәс Китаб һекајәси\nЈЕШУАЈА бах. О дејир: ‘Дајан, еј ҝүнәш!’ Ҝүнәш доғрудан да дајаныр вә бүтүн ҝүнү ҝөјүн үзүндә дурур. Буну едән Јеһова Аллаһдыр! Ҝәл ҝөрәк Јешуаја ҝүнәш ишығы нәјә ҝөрә лазымдыр.\nКәнан торпағындакы беш пис падшаһ ҝивеонлулара гаршы дөјүшмәјә чыханда, ҝивеонлулар Јешуанын јанына адам ҝөндәриб көмәк истәјирләр: ‘Тез јанымыза ҝәл! Бизи гуртар! Дағлыгда јашајан бүтүн падшаһлар сәнин гулларынла дөјүшмәјә ҝәлибләр’.\nЈешуа вә онун бүтүн дөјүшчүләри дәрһал јола дүшүрләр. Бүтүн ҝеҹәни јол ҝедиб Ҝивеона чатырлар. Падшаһларын әсҝәрләри онлары ҝөрәндә горхуја дүшүб гачырлар. Јеһова ҝөјдән ири долу дәнәләри јағдырыр. Долунун зәрбәсиндән өләнләр исраилли дөјүшчүләрин өлдүрдүјүндән даһа чох олур.\nЈешуа ҝөрүр ки, ҝүнәш батмаг үзрәдир. Гаранлыг дүшән кими дүшмән әсҝәрләринин чоху гачаҹаг. Буна ҝөрә о, Јеһоваја јалварыр вә сонра дејир: ‘Дајан, еј ҝүнәш!’ Ҝүнәш ҝөјдә дајандығы мүддәтдә исраиллиләр дөјүшү гәләбә илә сона чатдырырлар.\nКәнанда һәлә дә Аллаһын халгына нифрәт едән чохлу пис падшаһ вар. Јешуаја вә онун ордусуна Кәнандакы 31 падшаһы мәһв етмәк үчүн алты илә гәдәр вахт лазым олур. Бу иши јеринә јетирәндән сонра, Јешуа Кәнан торпағыны һәлә әразиси олмајан гәбиләләрин арасында бөлүшдүрүр.\nИлләр өтүр вә Јешуа 110 јашында вәфат едир. Јешуа вә онун достлары сағ икән халг Јеһоваја итаәт едир. Амма бу јахшы инсанлар өләндән сонра Исраил халгы пис ишләр ҝөрмәјә башлајыр вә бәлалара дүчар олур. Бу заман халг доғрудан да Аллаһын көмәјинә еһтијаҹ дујур.\nЈешуа 10:6–15; 12:7–24; 14:1–5; Һакимләр 2:8–13.


Q=8	C=0	SS=4	LS=0	PS=8	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=19	G1=17	G2=6	DLID=az_RU	BODY=Әјјуб 24 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nӘјјубун ҹавабынын давамы (1—25)\nНијә Аллаһ һөкм вахтыны тәјин етмир? (1)\nАллаһын пислијә мәһәл гојмадығыны дејир (12)\nҜүнаһ саһибләри гаранлығы севирләр (13—17)\n24 Нијә Гүдрәт Саһиби һөкм вахтыны тәјин етмир?+ Нијә Ону таныјанлар Онун ҝүнүнү* ҝөрмүр? 2 Адамлар сәрһәд нишанларыны дәјишдирир,+Гојун-гузулары оғурлајыб өз өрүшләринә апарыр. 3 Јетим-јесирин улағыны апарырлар,Дул гадынын өкүзүнү ҝиров ҝөтүрүрләр.+ 4 Касыб-кусубу итәләјиб јолдан салырлар.Дүнјанын фағырлары ҝизләнмәјә мәҹбурдур.+ 5 Касыблар чөл ешшәји+ кими јемәк ахтарыр,Балалары үчүн чөл-бијабанда чөрәк ахтарыр. 6 Башгасынын тарласында мәһсул топламалы олурлар*,Шәр адамын үзүмлүјүндә башаг јығырлар. 7 Ҝеҹә чылпаг јатырлар,+Сојугда үстләрини өртмәјә һеч нәләри јохдур. 8 Дағларда јаған лејсандан исланырлар,Далдаланаҹаг тапмајыб гајаја сығынырлар. 9 Шәр адамлар атасыз ушағы дөшдән ајырыр.+Јохсулларын палтарыны ҝиров ҝөтүрүрләр.+ 10 Онлары вадар едирләр ки, лүт, чылпаг,Аҹ-јалаваҹ тахыл дәрзләри дашысынлар. 11 Ҝүнорта истидә бағ һасарлары арасында әлләширләр*,Үзүмсыханда үзүм тапдалајыр, өзләри исә сусузлугдан јанырлар.+ 12 Шәһәрдән өләнләрин зарылтысы ҝәлир,Ағыр јараланмыш адамлар имдад диләјир,+Аллаһ исә бүтүн бунлара мәһәл гојмур*. 13 Еләләри вар ки, нура гаршы чыхыр,+Нурун јолуну танымыр,Јоллары илә ҝетмирләр. 14 Гатил ҝүн доғанда галхыр,Фағыры, касыбы өлдүрүр,+Ҝеҹә исә оғурлуг едир. 15 Зинакар гаш гаралан вахты ҝөзләјир.+“Һеч ким мәни ҝөрмәз!”+ — дејиб Үзүнү өртүр. 16 Онлар гаранлыгда ев јарыр,Ҝүндүз чөлә чыхмыр, Ҝүн ишығындан гачыр.+ 17 Сәһәр онлар үчүн зүлмәтә бәрабәрдир,Ахы зүлмәтин дәһшәти онлара танышдыр. 18 Ди ҝәл, сел-су онлары сүрәтлә апарыр, Торпаглары ләнәтләнәҹәк,+ Үзүм бағларына гајытмајаҹаглар. 19 Гураглыг вә исти гары әридиб апардығы кими,Мәзар* да ҝүнаһкары апараҹаг.+ 20 Анасы ону унудаҹаг, торпаг гурду бәдәнини јејәҹәк, Хатирәләрдән силинәҹәк.+ Һагсызлыг ағаҹтәк гырылыб-сынаҹаг. 21 Ҝүнаһкар адам сонсуз гадыны сојуб-талајыр,Дул гадына һагсызлыг едир. 22 Аллаһ голузорлулары гүдрәти илә јыхаҹаг.Јүксәлсәләр дә, онларын һәјатына зәманәт јохдур. 23 Аллаһ јол верир ки, онлар архајын-архајын јашасынлар,+Амма онларын һәр аддымына ҝөз гојур.+ 24 Гыса мүддәтә уҹалыр, сонраса јох олурлар.+ Ашағы салынырлар,+ һамы кими, онлары да јығырлар,Сүнбүл кими кәсирләр. 25 Инди ким мәни јаланчы чыхара биләр?Ким сөзүмү тәкзиб едә биләр?»\n^ Јәни Онун һөкм ҝүнүнү.\n^ Диҝәр вариант: тарлада јем топламалы олурлар.\n^ Диҝәр вариант: јағ сыхырлар.\n^ Диҝәр вариант: Аллаһ һеч кими тәгсирли чыхармыр.