Q=7	C=5	SS=3	LS=0	PS=0	DC=1	LC=0	SD=0	BS=4	G0=122	G1=99	G2=52	DLID=az_RU	BODY=Јеһованын уҹа адыны шәрәфләндирин | Тәлим\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Бразилија жест дили Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Колумбија жест дили Литва Малта Мексика жест дили Непал Нидерланд Норвеч Таити Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс ајмара бикол болгар варај венда волајта га газах гуарани гырғыз дхолуо еве ермәни естон ефик зулу ибо илок инҝилис исланд испан италјан каталан кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кикујју кинјаруанда кореја коса куангали куанјама латыш малагаси малај маҹар ндебеле ндонга нзема оромо пангасинан полјак португал румын рус свати себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен сранан-тонго суаһили тагалог таи тви тигре тсонга түрк фин франсыз хорват чех чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һилигајнон әрәб өзбәк\n«Даим исмини иззәтләндирәҹәјәм» (МӘЗ. 86:12).\nИЗАҺ ЕДӘ БИЛӘРСӘН?\nАллаһын адыны билмәк нә демәкдир?\nЈеһова кимлијини тәдриҹән неҹә ачыгламышды?\nЈеһованын ады илә ҝетмәк нә демәкдир?\n1, 2. Христиан килсәләриндән фәргли олараг, Јеһованын Шаһидләринин Аллаһын адына мүнасибәти неҹәдир?\nҮМУМИ ҜӨТҮРДҮКДӘ, Христиан килсәләри Аллаһын адыны зикр етмәкдән гачынырлар. Мисал үчүн, Мүгәддәс Китаб тәрҹүмәләринин биринин мүгәддимәсиндә белә сөзләр јазылыб: «Тәк бир Аллаһын һәр һансы бир адынын истифадәси... Христиан килсәсинин үмумбәшәр иманына мүнасиб дејил» («Revised Standard Version»).\n2 Онлардан фәргли олараг, Јеһованын Шаһидләри Аллаһын адыны дашымагдан вә бу ады иззәтләндирмәкдән гүрур дујурлар. (Мәзмур 86:12; Јешаја 43:10 ајәләрини оху.) Бундан әлавә, биз бу адын мәнасыны вә онун тәгдис олунмасы илә әлагәдар үмумбәшәр мәсәләни баша дүшмәји өзүмүзә шәрәф билирик (Мат. 6:9). Бизә ҝөстәрилән бу шәрәфи һәр заман дәјәрләндирмәлијик. Бунун үчүн ҝәлин үч ваҹиб суалы арашдыраг: Аллаһын адыны билмәк нә демәкдир? Јеһова бу ҹүр иззәтли ады дашымаға лајиг олдуғуну неҹә ҝөстәрди? «Јеһованын ады илә ҝетмәк» дејилдикдә нә нәзәрдә тутулур?\n3. Аллаһын адыны билмәк нә демәкдир?\n3 Аллаһын адыны билмәк садәҹә бу аддан хәбәрдар олмаг демәк дејил. Бураја Јеһованын неҹә Аллаһ кими танындығыны, хүсусијјәтләрини, нијјәтләрини, ҝөрдүјү ишләрини, инсанларла, мәсәлән, Она ибадәт едәнләрлә неҹә рәфтар етдијини билмәк дахилдир. Бүтүн бунлар Мүгәддәс Китабда гәләмә алыныб. Јеһова Өзү һагда биликләри тәдриҹән, нијјәтини һәјата кечирдикҹә ачыглајырды (Сүл. мәс. 4:18). Аллаһ Өз адыны илк инсанлара билдирмишди; Габил доғуланда Һәвва бу ады дилә ҝәтирмишди (Јар. 4:1). Садиг бәндәләр олан Нуһ, Ибраһим, Исһаг вә Јагуб Аллаһын адыны билирдиләр. Бундан әлавә, Јеһова онлары хејир-дуаландырдыгҹа, онлара Өз гајғысыны ҝөстәрдикҹә вә нијјәтини ачыгладыгҹа онлар Јеһова һагда даһа чох өјрәнирдиләр. Мусаја исә адынын мәнасы илә бағлы Аллаһ хүсуси мәлумат ачыгламышды.\nАллаһын адынын мәнасыны билмәси Мусанын иманыны мөһкәмләндирди\n4. Мусанын Аллаһын адыны сорушмагда мәгсәди нә иди вә нәјә ҝөрә демәк олар ки, онун нараһатчылығы әсассыз дејилди?\n4 Чыхыш 3:10—15 (Јени Дүнја тәрҹүмәси) ајәләрини оху *. Мусанын 80 јашы оланда Аллаһ она мәсулијјәтли бир иш тапшырмышды: «Сән халгым Исраили Мисирдән чыхараҹагсан». Бу заман Муса һөрмәтҹил тәрздә Аллаһа дәрин мәна кәсб едән бир суалла мүраҹиәт едир. Суалын мәғзи белә иди: «Сәнин адын нәдир?» Аллаһын адынын узун мүддәт мәлум олдуғуну нәзәрә алсаг, Мусанын бу суалы вермәкдә мәгсәди нә иди? Ҝөрүнүр, Муса бу ады дашыјан Шәхс һагда даһа чох билмәк истәјирди, чүнки буну билмәк исраиллиләри Аллаһын онлары азад едәҹәјинә инандырмаға көмәк едәҹәкди. Мусанын кечирдији нараһатчылыг әсассыз дејилди, ахы исраиллиләр узун мүддәт иди ки, көләликдә идиләр. Чох ҝүман ки, онлар әҹдадларынын Аллаһынын онлары хилас етмәјә гадир олуб-олмадығыны сорушаҹагдылар. Һәтта исраиллиләрин арасында Мисир танрыларына ибадәт едәнләр дә вар иди! (Јез. 20:7, 8).\n5. Јеһова Мусаја адынын мәнасыны даһа дәриндән неҹә ачыгламышды?\n5 Јеһова Мусанын суалына неҹә ҹаваб верди? Аллаһ она демишди: «Исраиллиләрә белә дејәрсән: “Мәни сизин јаныныза “МӘН ОЛМАГ ИСТӘДИЈИМ КӘС ОЛАҸАҒАМ” ҝөндәриб» *. Сонра О әлавә етди: «Мәни сизин јаныныза ата-бабаларынызын Аллаһы... Јеһова ҝөндәриб». Јеһова билдирди ки, нијјәтини һәјата кечирмәк үчүн О, истәдији Кәс олаҹаг вә О, һәмишә дедијини едән Аллаһдыр. Буна ҝөрә дә 15-ҹи ајәдә Јеһова әлавә едир: «Адым әбәдилик будур, нәсилдән-нәслә Мәни бу адла јадда сахлајаҹаглар». Бу сөзләр Мусанын иманыны мөһкәмләндирди вә онда еһтирам һасил етди!\nЈЕҺОВА АДЫНА ЛАЈИГ ОЛДУҒУНУ ҜӨСТӘРДИ\n6, 7. Јеһова уҹа адына лајиг олдуғуну неҹә ҝөстәрди?\n6 Мусаја тапшырыг вердикдән бир мүддәт сонра исраиллиләри көләликдән азад етмәклә Јеһова бу ада лајиг олдуғуну ҝөстәрди. Аллаһ Мисирин үзәринә он мәһведиҹи бәла ҝөндәрмәклә онун танрыларыны, еләҹә дә танры сајылан фирону алчалтды, бунунла да онларын һеч нәјә гадир олмадығыны сүбут етди (Чых. 12:12). Сонра Јеһова Гырмызы дәнизи аралајараг исраиллиләри орадан кечиртди, фирону исә ордусу илә бирҝә суја гәрг етди (Мәз. 136:13—15). «Бөјүк вә горхунҹ сәһрада» Јеһова халгынын гајғысына галды: сајы тәхминән ики–үч милјон вә ја ондан чох олан исраиллиләри су вә гида илә тәмин етди! Аллаһ елә еләмишди ки, халгын нә әјиндәки палтары, нә дә ајағындакы чарығы јыртылыб-дағылырды (Ганун. т. 1:19; 29:5). Бәли, Јеһоваја тајы-бәрабәри олмајан адына ујғун давранмаға һеч нә әнҝәл ола билмәз. Јешаја пејғәмбәр васитәсилә О демишди: «Мәнәм... [Јеһова], јалныз Мәнәм, Мәндән башга гуртарыҹы јохдур» (Јешаја 43:11).\n7 Мусанын хәләфи олан Јешуа да Јеһованын Мисирдә вә сәһрада ҝөстәрдији мөһтәшәм ишләринин шаһиди олмушду. Буна ҝөрә дә өмрүнүн сонуна јахын о, там әминликлә сојдашларына дејә билмишди: «Бүтүн гәлбинизлә вә варлығынызла билирсиниз ки, Аллаһыныз Рәббин һаггынызда дедији бүтүн јахшы шејләрдән һеч бири боша чыхмады. Һамысы сизин үчүн јеринә јетди. Онун сөзләриндән һеч бири боша чыхмады» (Јешуа 23:14). Бәли, Јеһова вердији вәди сон нөгтәсинәдәк јеринә јетирди.\n8. Бизим ҝүнләрдә Аллаһын адынын мәнасына ујғун һәрәкәт етмәси нәдән ҝөрүнүр?\n8 Бу ҝүн дә Јеһова вәд етдији һәр шеји һәјата кечирир. Оғлу Иса Мәсиһ васитәсилә О пејғәмбәрлик етмишди ки, бу ахыр ҝүнләрдә Падшаһлыг һагда хош хәбәр «бүтүн јер үзүндә» тәблиғ олунаҹаг (Мат. 24:14). Мәҝәр һәр шејә гадир олан Аллаһдан башга кимсә белә бир ишин олаҹағыны габагҹадан дејә, она нәзарәт едә, еләҹә дә ону «савадсыз, садә» инсанлар васитәсилә һәјата кечирә биләрди? (Һәв. иш. 4:13). Беләликлә, биз бу иши иҹра едәндә һәмин пејғәмбәрлијин һәјата кечмәсиндә билаваситә иштирак етмиш олуруг. Бунунла биз Атамызы иззәтләндиририк вә нөвбәти сөзләрә там шәрик олдуғумузу ҝөстәририк: «Гој адын мүгәддәс тутулсун. Гој падшаһлығын ҝәлсин. Гој Сәнин ирадән ҝөјдә олдуғу кими, јердә дә јеринә јетсин» (Мат. 6:9, 10).\nОНУН АДЫ УҸАДЫР\nФирон Јеһованы Аллаһ кими гәбул етмәкдән имтина етмишди\n9, 10. Јеһованын исраиллиләрлә рәфтары Онун һаггында нәји ачыглады?\n9 Исраиллиләр Мисир әсарәтиндән азад оландан сонра Јеһова Өзүнү онлара даһа чох танытды. О, халгы илә Ганун әһди бағлады вә сөз верди ки, әр арвадынын гајғысына галдығы кими, О да онларын гајғысына галаҹаг (Јер. 3:14). Гадын әринә мәхсус олдуғу кими, исраиллиләр дә Јеһоваја мәхсус олан вә Онун адыны дашыјан халг олдулар (Јешаја 54:5, 6). Әҝәр онлар Аллаһын сөзләринә гулаг асыб Онун бүтүн әмрләринә риајәт етсәјдиләр, Јеһова онларын гајғысына галаҹаг, хејир-дуаландыраҹаг, горујаҹаг, сүлһ вә әмин-аманлыг верәҹәкди (Сај. 6:22—27). Јеһованын бөјүк ады диҝәр халглар арасында иззәтләнәҹәкди. (Ганунун тәкрары 4:5—8; Мәзмур 86:7—10 ајәләрини оху.) Һәгигәтән дә, Исраил халгынын тарихинә нәзәр салдыгда бир чох јаделлиләрин һәгиги ибадәти гәбул етдикләрини ҝөрүрүк. Санки, онлар моавлы Рутун Наомијә дедији бу сөзләри дејирдиләр: «Халгын халгым олаҹаг, Аллаһын Аллаһым» (Рут 1:16).\n10 Тәхминән 1500 ил әрзиндә Јеһованын исраиллиләрлә рәфтарындан Онун шәхсијјәтинин јени јөнләри үзә чыхды. Халгынын дәфәләрлә јолуну азмасына бахмајараг, Јеһова һәр дәфә «рәһмли» вә «сәбирли» Аллаһ олдуғуну ҝөстәрмишди. О, бөјүк сәбир саһибидир (Чых. 34:5—7). Анҹаг Јеһованын сәбринин дә һәдди вар: јәһуди халгы Мәсиһи рәдд едиб өлдүрәндә Аллаһын сәбри түкәнди (Мат. 23:37, 38). Артыг Исраилин нәсли Аллаһын адыны дашыјан халг дејилди. Онлар, санки, гурумуш ағаҹ кими, Аллаһын ҝөзүндә руһән өлү вәзијјәтә дүшдүләр (Лука 23:31). Бәс сонрадан исраиллиләр Аллаһын адына неҹә јанашдылар?\n11. Неҹә олду ки, исраиллиләр Аллаһын адыны дилә ҝәтирмәјә сон гојдулар?\n11 Тарих ҝөстәрир ки, бир мүддәтдән сонра јәһудиләрдә Аллаһын ады илә бағлы мөвһумат јаранды. Онларын арасында Аллаһын мүгәддәс адыны дилә ҝәтирмәјин гәбаһәт олдуғу фикри јајылды (Чых. 20:7). Исраиллиләр тәдриҹән Аллаһын адыны чәкмәјә сон гојдулар. Әлбәттә ки, адына гаршы бу ҹүр һөрмәтсизлик ҝөрмәк Јеһова үчүн чох ағыр иди (Мәз. 78:40, 41). Аллаһын ады Онун үчүн олдугҹа ваҹибдир. Һәтта Мүгәддәс Китабда дејилир ки, О, адына гысганҹлыгла јанашыр. Исраиллиләр Аллаһын адыны рүсвај етдикләри үчүн артыг бу ады дашымаға лајиг дејилдиләр (Чых. 34:14). Јараданымызын адына дәрин еһтирамла јанашмағын чох ваҹиб олдуғуну бејнимизә һәкк етмәлијик.\nАЛЛАҺЫН АДЫНЫ ДАШЫЈАН ЈЕНИ ХАЛГ\n12.Јеһова Онун адыны дашыјан халгы неҹә тәшкил етди?\n12 Јеһова Јеремја пејғәмбәр васитәсилә хәбәр верди ки, јени халгла, јәни руһани Исраиллә «јени бир әһд» бағламаг нијјәтиндәдир. Һәмин пејғәмбәрлијә әсасән, о халгын һәр бир үзвү — «бөјүкдән кичијә гәдәр» Јеһованы таныјаҹагды (Јер. 31:31, 33, 34). Бу пејғәмбәрлик ерамызын 33-ҹү илинин Әллинҹи ҝүн бајрамында, Аллаһ јени әһд тәсис едәндә јеринә јетмәјә башлады. Јәһудиләрдән вә гејри-јәһудиләрдән тәшкил олунмуш јени халг, јәни «Аллаһын Исраили» Онун «адына бир халг» вә ја Јеһованын дедији кими, Онун ады илә адланан инсанлар олдулар (Галат. 6:16; Һәвариләрин ишләри 15:14—17 ајәләрини оху; Мат. 21:43).\n13. а) Еркән мәсиһчиләр Аллаһын адыны истифадә едирдиләрми? Изаһ ет. б) Јеһованын адыны хидмәтдә истифадә етмәк шәрәфи барәдә шәхсән сән нә фикирләширсән?\n13 Аллаһын ады илә адланан инсанлар, јәни руһани Исраилин үзвләри Ибраниҹә Мүгәддәс Јазылардан ситат ҝәтирәндә Онун адыны истифадә едирдиләр *. Мәсәлән, һәвари Петер ерамызын 33-ҹү илинин Әллинҹи ҝүн бајрамында мүхтәлиф јерләрдән ҝәлән јәһуди вә прозелитләрдән ибарәт олан издиһам гаршысында чыхыш едәндә дәфәләрлә Аллаһын адыны истифадә етмишди (Һәв. иш. 2:14, 20, 21, 25, 34). Еркән мәсиһчиләр Аллаһын адыны уҹа тутурдулар, буна ҝөрә дә Јеһова онларын тәблиғ етмәк сәјләрини хејир-дуаландырырды. Биз дә фәхрлә Аллаһын адыны бәјан едәндә вә мараг ҝөстәрән инсанлара бу ады, әҝәр мүмкүнсә, онларын өз Мүгәддәс Китабларындан ҝөстәрәндә Јеһова хидмәтимизә хејир-дуа верир. Бунунла биз онлары һәгиги Аллаһла таныш етмиш олуруг. Бу һәм онлар, һәм дә бизим үчүн неҹә дә бөјүк шәрәфдир! Бу танышлыг ҝөзәл мүнасибәтләрин, еләҹә дә ҝетдикҹә мөһкәмләнән вә әбәдијјән давам едә биләҹәк Јеһова илә ҝөзәл достлуғун башланғыҹы ола биләр.\n14, 15. Дөнүклүјүн јајылмасына бахмајараг, Аллаһ адыны неҹә горуду?\n14 Хүсусилә дә һәвариләрин өлүмүндән сонра еркән мәсиһчи јығынҹағында дөнүклүк баш галдырды (2 Салон. 2:3—7). Сахта мүәллимләр јәһудиләрин Аллаһын адыны дилә ҝәтирмәмәк әнәнәсини мәнимсәдиләр. Бәс Аллаһ уҹа адынын итиб-батмасына јол вердими? Хејр! Онун адынын дәгиг тәләффүзү мәлум олмаса да, бу ад бизим дөврләрәдәк ҝәлиб чатыб. Әсрләр әрзиндә бу ада мүхтәлиф Мүгәддәс Китаб тәрҹүмәләриндә, еләҹә дә Мүгәддәс Китабы тәдгиг едән бир чох зијалыларын әсәрләриндә раст ҝәлиниб. Мисал үчүн, 1757-ҹи илдә Чарлз Петерс јазыб ки, Аллаһын чохсајлы титулларындан фәргли олараг, «Јеһова» ады «Онун кимлијини даһа дәгиг ифадә едир». 1797-ҹи илдә Аллаһа ибадәт етмәклә бағлы китабында Һоптон Һејнз 7-ҹи фәсли бу сөзләрлә башламышды: «ЈЕҺОВА јәһудиләрин јеҝанә ибадәт етдикләри АЛЛАҺЫН ады иди; Мәсиһ вә һәвариләр дә бу ады истифадә едирдиләр». Һенри Гру (1781—1862) тәкҹә Аллаһын адыны истифадә етмирди, о, она ләкә јахылдығыны вә тәгдис едилмәли олдуғуну да дәрк едирди. Ејнилә, Чарлз Тејз Рассел гардашын јахын әмәкдашы олан Ҹорҹ Сторз (1796—1879) да, Рассел кими, Аллаһын адыны истифадә етмишди.\n15 1931-ҹи или хүсусилә гејд етмәк лазымдыр, чүнки һәмин ил Бејнәлхалг Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчылары (Аллаһын халгынын о вахткы ады) Мүгәддәс Јазылардан ҝөтүрүлән «Јеһованын Шаһидләри» адыны гәбул етдиләр (Јешаја 43:10—12). Бунунла онлар дүнјаја бәјан етдиләр ки, јеҝанә һәгиги Аллаһын адыны дашымаг, Онун хидмәтчиләри олмаг вә адыны иззәтләндирмәк шәрәфинә лајиг ҝөрүлдүкләри илә фәхр едирләр (Һәв. иш. 15:14). Јеһованын Өз адыны неҹә горудуғунун үзәриндә дүшүнәндә Онун Малаки 1:11 ајәсиндә дедији сөзләр јадымыза дүшүр: «Ҝүнәшин чыхдығы јердән батдығы јерә гәдәр Мәним адым милләтләр арасында әзәмәтли олаҹаг».\nЈЕҺОВАНЫН АДЫ ИЛӘ ҜЕДИРИК\n16. Нәјә ҝөрә Јеһованын ады илә ҝетмәји өзүмүзә шәрәф билмәлијик?\n16 Микеја пејғәмбәр јазмышды: «Бүтүн халглар, өз аллаһларынын јолу илә ҝетсәләр белә, биз исә даим вә әбәди Аллаһымыз... [Јеһованын] ады илә ҝедирик» (Мик. 4:5). Јеһова Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчыларына Өз адыны дашымаға иҹазә вермәклә јалныз онлары шәрәфләндирмәди, һәм дә садиг бәндәләрини әмин етди ки, онлардан разыдыр. (Малаки 3:16—18 ајәләрини оху.) Бәс шәхсән сәнин барәндә нә демәк олар? Јеһованын ады илә ҝетмәк үчүн әлиндән ҝәлән һәр шеји едирсәнми? Сән бу шәрәфи гијмәтләндирирсәнми?\n17. Аллаһын ады илә ҝетмәк нә демәкдир?\n17 Аллаһын ады илә ҝетмәк үчүн ән азы үч шеј лазымдыр. Илк нөвбәдә, Аллаһын адыны башгаларына демәлијик, чүнки јалныз «Јеһованын адыны чағыран» кәсләр хилас олаҹаг (Ром. 10:13). Икинҹиси, биз Јеһованын хүсусијјәтләрини, хүсусилә дә мәһәббәтини тәглид етмәлијик. Үчүнҹүсү, Онун салеһ нормаларына ҹанла-башла табе олмалыјыг ки, мүгәддәс адына ләкә ҝәлмәсин (1 Јәһ. 4:8; 5:3). Бәс сән «даим вә әбәди Аллаһымыз... [Јеһованын] ады илә» ҝетмәк гәрарында гәтијјәтлисәнми?\n18. Нәјә ҝөрә Јеһованын бөјүк адыны уҹа тутанлар ҝәләҹәјә әминликлә баха биләрләр?\n18 Јеһованын сөзләрини гулагардына вуран вә ја Она гаршы чыхан инсанлар тезликлә Онун ким олдуғуну биләҹәкләр (Јез. 38:23). Онлар фирон кими: «[Јеһова] кимдир ки, Онун сәсинә гулаг [асым]?» — дејән инсанлардыр. О, суалынын ҹавабыны неҹә дә тез тапды! (Чых. 5:1, 2; 9:16; 12:29). Фирондан фәргли олараг, биз өзүмүз Ону танымаг истәмишик. Онун адыны дашыјан итаәткар халг олмағымызла гүрур дујуруг. Биз ҝәләҹәјә әминликлә бахырыг вә Мәзмур 9:10 ајәсиндә јазылан сөзләрин ҝерчәклијинә там әминик: «Исмини таныјанлар Сәнә ҝүвәнир, чүнки, ја Рәбб, Сәни ахтаранлары тәрк етмәзсән!»\n^ абз. 4 Чыхыш 3:10—15 (ЈД): «“Буна ҝөрә дә сәни фиронун јанына ҝөндәрирәм, сән халгым Исраили Мисирдән чыхараҹагсан”. Муса исә Аллаһа деди: “Мән кимәм ки, фиронун јанына ҝедим, исраиллиләри Мисирдән чыхарым?” Аллаһ деди: “Мән сәнинлә олаҹағам. Сәни мәһз Мәним ҝөндәрдијимә әламәт бу олаҹаг: халгы Мисирдән чыхардыгдан сонра ҝәлиб бу дағда бирликдә Мәнә, бир олан Аллаһа ибадәт едәҹәксиниз”. Анҹаг Муса Аллаһдан сорушду: “Туталым, исраиллиләрин јанына ҝетдим вә онлара: “Мәни сизин јаныныза ата-бабаларынызын Аллаһы ҝөндәриб”, — дедим. Бәс онлар: “Онун ады нәдир” — сорушсалар, онда нә ҹаваб верим?” Аллаһ Мусаја деди: “МӘН ОЛМАГ ИСТӘДИЈИМ КӘС ОЛАҸАҒАМ” вә әлавә етди: “Исраиллиләрә белә дејәрсән: “Мәни сизин јаныныза “МӘН ОЛМАГ ИСТӘДИЈИМ КӘС ОЛАҸАҒАМ” ҝөндәриб”. Аллаһ Мусаја тәкрарән деди: “Исраиллиләрә белә сөјлә: “Мәни сизин јаныныза ата-бабаларынызын Аллаһы, Ибраһимин Аллаһы, Исһагын Аллаһы вә Јагубун Аллаһы Јеһова ҝөндәриб”. Адым әбәдилик будур, нәсилдән-нәслә Мәни бу адла јадда сахлајаҹаглар».\n^ абз. 5 Аллаһын адынын мәнасы ибрани фели олан «олмаг» сөзүнүн бир формасыдыр. Буна ҝөрә дә «Јеһова» «олмасына сәбәб Олан» демәкдир (Јар. 2:4).\n^ абз. 13 Еркән мәсиһчиләрин әлләриндә олан ибрани мәтниндә тетраграмматон истифадә олунмушду. Дәлилләр ҝөстәрир ки, Ибраниҹә Мүгәддәс Јазыларын јунан дилинә тәрҹүмәси олан Септуагинтанын еркән тәрҹүмәләри барәдә дә ејни шеји демәк олар.


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=6	G1=5	G2=3	DLID=az_RU	BODY=Әфганыстанда һакимијјәти әлә кечирмиш Талибан һөкумәтинин Хариҹи Ишләр Назирлији Теһранда Әмирхан Мүттәги, Исмајыл Хан вә Әһмәд Мәсуд арасында ҝөрүш кечирилдијини билдириб.\n9 јанварда Теһрана сәфәр етмиш Ә. Мүттәги Иран рәсмиләри илә ҝөрүш кечириб вә мүхтәлиф саһәләрдә әмәкдашлыға аид данышыглар апарыб. ХИН-нә рәһбәрлик едән Мүттәги Ирана сәфәри заманы Әфганыстан мүгавимәт һәрәкатынын рәһбәрләри Әһмәд Хан вә Исмајыл Ханла да ҝөрүшдүјүни ачыглајыб.\nТалибанын мәтбуат катибинин мүавини Билал Кәрими бу барәдә дејиб: “Бу ҝөрүшдә онлара әминлик верилди ки, һеч бир нараһатлыг олмадан өз өлкәләринә гајыда биләрләр.”\nСөзүҝедән ҝөрүшлә бағлы Иран ХИН-нин мәтбуат катиби Сәид Хәтибзадә дә ачыглама верәрәк дејиб: “Иран Әфганыстанын мүхтәлиф групларына евсаһиблији едир. Бу сәфәрдә дә јенә онлар арасындакы мүзакирәләрә евсаһиблији етди. Рәһбәрләр арасында мүсбәт данышыглар баш тутду. Онун нәтиҹәсинин Әфганыстан халгы үчүн парлаг ҝәләҹәк олаҹағына үмид едирик.”\nХәтибзадә Талибан рәсмиләри илә Пәнҹшир әһалисинин талеји илә бағлы сөһбәт едилмәсинә дә тохунараг дејиб: “Иранын әфган халгынын вәзијјәтинә бахышы кифајәт гәдәр әһатәли, бөлҝә вә етник мәнсубијјәтдән узагдыр.”


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=10	G1=8	G2=2	DLID=az_RU	BODY=Мүгәддәс Китабда ҝәләҹәклә бағлы јазыланлар јеринә јетәҹәк\nМүгәддәс Китабда јазыланлар јеринә јетир\nМүгәддәс Јазыларда тәкҹә кечмишдә баш вермиш һадисәләрдән дејил, ҝәләҹәкдә олаҹаг һадисәләрдән дә бәһс едилир. Инсанлар ҝәләҹәкдә нәләр олаҹағыны билмирләр. Буна ҝөрә дә әмин ола биләрик ки, Мүгәддәс Китабда јазыланлары јалныз Аллаһ дејә биләрди. Аллаһын Кәламында ҝәләҹәк һаггында нә јазылыб?\nОрада Аллаһын бөјүк мүһарибәси һаггында јазылыб. Бу мүһарибәдә Аллаһ јер үзүнү пис ишләрдән вә пис адамлардан тәмизләјәҹәк, Өз хидмәтчиләрини исә горујаҹаг. Онун сечдији Падшаһ Иса Мәсиһ Аллаһа хидмәт едәнләрин сүлһ вә хошбәхтлијини тәмин едәҹәк. Онлар һеч вахт хәстәләнмәјәҹәк вә өлмәјәҹәкләр.\nБиз Аллаһын јер үзүндә Ҹәннәт јарадаҹағына чох шадыг. Амма Ҹәннәтдә јашамаг истәјириксә, ҝәрәк нә исә едәк. Сонунҹу һекајәдә, Аллаһын Өз хидмәтчиләринә һазырладығы ҝөзәл хејир-дуалары алмаг үчүн нәләр етмәјин ваҹиб олдуғуну өјрәнәҹәјик. СӘККИЗИНҸИ ҺИССӘДӘ Мүгәддәс Китабын ҝәләҹәк һаггында нәләр дедијиндән бәһс едилир.\nНәјә ҝөрә Аллаһ Иса Мәсиһин башчылығы алтында олан ордусуну Һар-Меҝидон мүһарибәсинә ҝөндәрир?\nБир заманлар инсанлар јер үзүндә ҹәннәтдә јашајыб вә бу, јенидән олаҹаг.\nЈеһова Аллаһы вә Иса пејғәмбәри танымаг кифајәтдир? Әҝәр кифајәт дејилсә, онда даһа нә лазымдыр?\nҺиссә 8—Мүгәддәс Китабда јазыланлар јеринә јетир


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=16	G1=11	G2=3	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Режими горхудуб, халгы үмидләндирмисиниз. Ҹамаатын һиддәтини сөндүрмәјин!\n26 Октјабр 2020\n8 Рәбиүләввәл 1442\n5 Абан 1399\n31 Октјабр 2019\nРежими горхудуб, халгы үмидләндирмисиниз. Ҹамаатын һиддәтини сөндүрмәјин!\nМилли Шура нөвбәти митинги кечирмәји планлашдырыр. Иҹазә верилмәјәҹәји, тәрслик едиләҹәји тәгдирдә митинги шәһәрин мәркәзиндә кечирмәји планлашдырдылар. Бу исә мүхалифәт лидери Әли Кәримлинин фикријди. Тәәссүф ки, һөкүмәт митингә иҹазә верди. Она ҝөрә тәәссүф ки, митингин “Мәһсул” стадионунда кечирилмәси шәһәрдә кечирилдији гәдәр еффектли олмур. Режим дә тәбии ки, өзүнә сәрф едән, аз зәрәр верән митингә разылыг верәҹәкди. Јохса индијәдәк иҹазә вермәдији кими бу дәфә дә иҹазә вермәјә биләрди.\nШәһәрин мәркәзи күчәләриндә, 28 мај метросунда митинг кечирмәјин бир сыра фајдалары вардыр ки, буну стадион митингиндә ҝөрмәк олмур.\nДүздүр ки, стадиондакы митинг һөкүмәт тәрәфиндән иҹазә верилән митингдир, бурада тутулмаг, һәбс едилмәк иҹазәсиз митингә баханда аз олур. Амма режим онсуз да стадиона ҝәлән инсанлары һәдәләјир, камераја дүшәндә полис бөлмәсинә чағырыб горхудур. Јәни өзү өз гәрарына һөрмәтлә јанашмыр. Үстәлик, сүни манеәләр чыхарыр, рајонлардан пајтахта ҝиришин гаршысыны алыр, техники нөгсанлар, манеәләр јарадыр.\nШәһәрин мәркәзи күчәләриндә олан аксијаларын бир фајдасы будур ки, бура үмуми инсанларын ҝәлиб-ҝетдији мәканлардыр. Орадан кечән бәзи вәтәндашлар аксијаја гошулмаг һәвәси олмаса белә полис зоракылығыны ҝөрүб һиддәтләнир. Истәр-истәмәз етираз едир. Бурадакы инсанлар “һамы етираза ҝәлир, фүрсәтдир мән дә етираз едим” дејиб етиразчылара гошулур. Бураја бахмаға ҝәлән инсан оланда белә онлар аксија иштиракчыларынын сајыны чох ҝөстәрир. Шәһәрин мәркәзиндәки аксијаларын бир фајдасы да будур ки, стадиона ҝәлән бәзи инсанлар өзүнү мүхалифәтин “тыркасына” ҝетмиш инсан һесаб едир, амма күчәләрдә олан аксијалар азад, халг аксијасы тәсири бағышлајыр.\nҺөрмәтли аксија тәшкилатчылары, Милли Шура үзвләри, онсуз да режими горхуја салмысыныз, халг да һиддәтләниб, артыг мејданлара төкүлүрләр, стадион митингләри исә халгын һиддәтини сөндүрә биләр.


Q=19	C=11	SS=2	LS=4	PS=4	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=39	G1=28	G2=17	DLID=az_RU	BODY=Әстәр 9 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nЈәһудиләрин гәләбәси (1—19)\nПурим бајрамы (20—32)\n9 Он икинҹи ај олан адар* ајынын он үчүнҹү ҝүнү+ шаһ фәрманынын вә ганунунун иҹрасы вахты чатды.+ Дүшмәнләр һәмин ҝүн јәһудиләрә үстүн ҝәләҹәкләрини ҝүман едирдиләр, амма һәр шеј тәрсинә олду, јәһудиләр дүшмәнләри гырдылар.+ 2 Јәһудиләр онларын гәсдинә дуранлары мәһв етмәк үчүн шаһ Аһашверошун бүтүн әјаләтләриндә,+ јашадыглары шәһәрләрдә бир јерә топлашдылар. Онларын хофу бүтүн халглары бүрүдүјүндән+ һеч ким гаршыларында дуруш ҝәтирә билмирди. 3 Бүтүн әјаләт башчылары, ҹанишинләр+, валиләр вә шаһ мәмурлары Мәрдәһајын горхусундан јәһудиләрә көмәк етдиләр. 4 Чүнки Мәрдәһај шаһ сарајында нүфуз саһиби олмушду.+ Онун гүдрәти ҝетдикҹә артыр, шан-шөһрәти бүтүн әјаләтләрә јајылырды. 5 Јәһудиләр дүшмәнләрини гылынҹдан кечирдиләр, һамысыны гырыб мәһв етдиләр, онлара әдавәт бәсләјәнләрә истәдикләрини етдиләр.+ 6 Шуш+ галасында јәһудиләр беш јүз нәфәри гәтлә јетирдиләр. 7 Онлар һәмчинин Пәршандаты, Дәлфуну, Әспаты, 8 Фураты, Әдалајы, Әридаты, 9 Фәрмәсти, Әрсајы, Әридајы, Вејсәти өлдүрдүләр. 10 Бу он нәфәр јәһудиләрин дүшмәни Һәмәдат оғлу Һәманын+ оғуллары иди. Лакин јәһудиләр талана ҝиришмәдиләр.+ 11 О ҝүн Шуш галасында гырыланларын сајы шаһа билдирилди. 12 Шаһ мәликә Әстәрә деди: «Јәһудиләр Шуш галасында беш јүз нәфәри гырдылар, Һәманын он оғлуну гәтлә јетирдиләр. Ҝөр шаһын о бири әјаләтләриндә нәләр едибләр?!+ Даһа нә хаһишин вар? Де, сәнә вериләҹәк. Инди нә диләјирсән? Де, јеринә јетәҹәк». 13 Әстәр ҹаваб верди: «Әҝәр шаһ мәгбул билирсә,+ гој Шушдакы јәһудиләрә изин верилсин ки, буҝүнкү гануну+ сабаһ да иҹра етсинләр вә Һәманын он оғлу дирәкдән асылсын».+ 14 Шаһ бу ишләрин иҹрасына әмр верди. Шушда фәрман чыхды. Һәманын оғуллары дирәкдән асылды. 15 Беләҹә, Шушдакы јәһудиләр адар ајынын он дөрдүнҹү ҝүнү+ дә топлашыб Шушда үч јүз нәфәри гырдылар, лакин талана ҝиришмәдиләр. 16 Шаһын әјаләтләриндәки диҝәр јәһудиләрә ҝәлинҹә, онлар топлашыб өз ҹанларыны горумушдулар.+ Дүшмәнләриндән гисас алмыш,+ онлара әдавәт бәсләјәнләрдән јетмиш беш мин нәфәри гырмышдылар, лакин талана ҝиришмәмишдиләр. 17 Бу һадисә адар ајынын он үчүнҹү ҝүнүндә баш вермишди. Ајын он дөрдүнҹү ҝүнүндә онлар динҹәлдиләр, о ҝүн онлар үчүн тој-бајрам ҝүнү олду. 18 Шушдакы јәһудиләр һәм ајын он үчүнҹү,+ һәм дә он дөрдүнҹү ҝүнү+ топлашмышдылар. Ајын он бешинҹи ҝүнү онлар динҹәлдиләр, о ҝүн онлар үчүн тој-бајрам ҝүнү олду. 19 Вилајәт шәһәрләриндә јашајан јәһудиләрсә адар ајынын он дөрдүнҹү ҝүнүнү тој-бајрам ҝүнү етдиләр, онлар шәнлик едир,+ бир-биринә пај ҝөндәрирдиләр.+ 20 Мәрдәһај+ бу һадисәләри гәләмә алды. О, шаһ Аһашверошун узаг вә јахын әјаләтләриндәки бүтүн јәһудиләрә намә ҝөндәриб 21 онлара һәр ил адар ајынын он дөрдүнҹү вә он бешинҹи ҝүнүнү гејд етмәји бујурду. 22 Чүнки бу ҝүнләрдә јәһудиләр дүшмәнләриндән гуртулмушдулар, һәмин ај кәдәрләри севинҹә, јаслары шәнлијә чеврилмишди.+ Бу ҝүнләрдә онлар тој-бајрам етмәли, бир-биринә пај ҝөндәрмәли, касыблара сәдәгә вермәли идиләр. 23 Јәһудиләр Мәрдәһајын намәдә јаздыгларыны гәбул етдиләр, бајрамы бундан сонра да гејд етмәјә разы олдулар. 24 Бүтүн јәһудиләрин дүшмәни агаглы+ Һәмәдат оғлу Һәман+ јәһудиләри гырмаг үчүн гәсд гурмушду,+ онлары ваһимәјә салыб мәһв етмәк үчүн пур, јәни пүшк атмышды.+ 25 Лакин Әстәр шаһын һүзуруна ҝәлмиш вә шаһ фәрман вермишди:+ «Гој Һәманын јәһудиләрә гаршы гурдуғу гәсд+ онун өз башына ҝәтирилсин». Беләҹә, ону вә оғулларыны дирәкдән асмышдылар.+ 26 Бу бајрам пур* сөзүндән Пурим адланды.+ Јәһудиләр Мәрдәһајын намәсиндә јазыланларын, башларына ҝәлиб ҝөзләри илә ҝөрдүкләринин әсасында 27 бу ики ҝүнү мүтләг гејд етмәјә бојун олдулар. Өзләри, өвладлары вә онлара гошуланлар+ һәр ил тәјин едилмиш вахтда вә јазыланлара мүвафиг олараг, бајрам етмәли идиләр. 28 Бу ҝүнләр нәсилдән-нәслә, һәр аиләдә, һәр әјаләтдә вә һәр шәһәрдә анылыб гејд едилмәли иди. Јәһудиләр Пурим ҝүнләрини итирмәмәли, ҝәләҹәк нәсилләри бу ҝүнләри даим гејд етмәли идиләр. 29 Даһа сонра Абиһаилин гызы мәликә Әстәр вә јәһуди Мәрдәһај там сәлаһијјәтлә Пуримлә бағлы башга намә јазыб тәсдиг етдиләр. 30 Сонра хош вә етимадалајиг сөзләрлә јазылмыш намә Аһашверошун сәлтәнәтинин јүз ијирми једди әјаләтиндә+ јашајан бүтүн јәһудиләрә ҝөндәрилди. 31 Бу намә Пурим ҝүнләринин тәјин олунмуш тарихдә оруҹ+ вә јалварышларла+ кечирилмәсини тәсдиг едирди. Бу барәдә јәһуди Мәрдаһај вә мәликә Әстәр ҝөстәриш вермишди,+ үстәлик, халг өзүнүн вә өвладларынын адындан буна бојун олмушду.+ 32 Әстәрин әмри Пуримлә+ бағлы гајдалары тәсдиг етди вә китаба јазылды.\n^ Б15 әлавәсинә бах.\n^ Мәнасы: пүшк. Ҹәмдә пурим. Дини тәгвимин 12-ҹи ајында гејд олунан јәһуди бајрамы. Б15 әлавәсинә бах.


Q=14	C=11	SS=2	LS=2	PS=2	DC=0	LC=0	SD=0	BS=3	G0=14	G1=11	G2=6	DLID=az_RU	BODY=Иргчилик | Мүгәддәс Китабда нә дејилир?\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Македонија Малта Нидерланд Норвеч Таити Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс бислама болгар гырғыз еве ермәни естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис исланд испан италјан кинјаруанда кирунди кореја коса лингала лози малагаси маҹар полјак португал румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили тагалог таи тви тигре тсонга түрк урду фин франсыз хорват чех читонга чичева јапон јунан ҝүрҹү һилигајнон әрәб\nМҮГӘДДӘС КЫТАБЫН БАХЫШЫ\nИргләр неҹә јараныб?\n«Адәм арвадынын адыны Һәвва гојду, чүнки о, јер үзүндә јашајанларын һамысынын анасы олду» (Јарадылыш 3:20).\nМҮТӘХӘССИСЛӘР НӘ ДЕЈИР?\nБМТ-нин Тәһсил, Елм вә Мәдәнијјәт Тәшкилаты (UNESCO) гејд едир ки, «бүтүн инсанлар бир нөвә аиддир вә бир әҹдаддан төрәјибләр» (Ирг вә иргчилик үзрә бәјаннамә, 1978-ҹи ил).\nАллаһ ики инсаны, Адәмлә Һәвваны јарадыб деди: «Төрәјиб чохалын вә јер үзүнү бүрүјүб она саһиб олун» (Јарадылыш 1:28). Беләликлә, Адәмлә Һәвва бүтүн бәшәријјәтин улу әҹдады олду. Бир гәдәр сонра, Јер күрәси әһалисинин бөјүк гисми Дашгын заманы мәһв едиләндә дөрд ҹүтлүк сағ галмышды: Нуһ, арвады, үч оғлу вә үч ҝәлини. Мүгәддәс Китаб өјрәдир ки, һамымыз Нуһун оғулларындан төрәмишик (Јарадылыш 9:18, 19).\nҺансыса ирг диҝәриндән үстүндүр?\n«[Аллаһ] бүтүн јер үзүндә мәскунлашмасы үчүн бир инсандан һәр милләти јаратды» (Һәвариләрин ишләри 17:26).\nБӘЗИЛӘРИ НӘ ДЕЈИР?\n20-ҹи әсрдә бир сыра груплар иргчилик идеолоҝијасыны мәнимсәмишди. Мисал үчүн, насистләр иддиа едирдиләр ки, бир иргин диҝәрләриндән үстүн олдуғуну дүшүнмәјә әсас верән биоложи амилләр вар. Лакин UNESCO-нун јухарыда ады чәкилән сәнәдиндә «бүтүн иргләрин бир олдуғу, еләҹә дә бүтүн инсанларын вә халгларын бундан ирәли ҝәлән фундаментал бәрабәрлији» гејд олунур.\nҺәвариләрин ишләри 10:34, 35 ајәләриндә јазылыб: «Аллаһымыз ајры-сечкилик етмәјән Аллаһдыр, һәр халгын ичиндә Ондан горхан вә салеһ һәјат сүрән адамы хошлајыр». Буна ҝөрә дә бир иргин диҝәриндән үстүн олдуғуну дүшүнмәк үчүн һеч бир әсас јохдур.\nса Мәсиһин нөвбәти сөзләри бүтүн давамчылары үчүн бир ганундур: «Сиз... бир-биринизә гардашсыныз» (Матта 23:8). Иса Мәсиһ онлар үчүн дуа едирди ки, араларында парчаланма, ајры-сечкилик јох, бирлик олсун, јәни онлар «камил бирлијә јетишсинләр» (Јәһја 17:20—23; 1 Коринфлиләрә 1:10).\nИргчилијә сон гојулаҹагмы?\n«Ахыр заманда Рәббин еви олан дағ дағларын зирвәсиндә мөһкәм дураҹаг... Бүтүн милләтләр она сары ҝәләҹәк» (Јешаја 2:2).\nБӘЗИЛӘРИ НӘ ДҮШҮНҮР?\nИргләрарасы чәкишмәләрин арды-арасы кәсилмәдијини ҝөрән бир чох инсанлар иргчилијә нә вахтса сон гојулаҹағына шүбһә едирләр. Бәзиләри дүшүнүр ки, ирги бәрабәрлији һеч вахт ҝөрмәјәҹәкләр.\nЈараданымызын әзәли нијјәтинә әсасән, јер үзүндә иргчилик олмамалы иди. Буна ҝөрә дә Аллаһын ирги зәминдәки нифрәтә әбәдијјән дөзмәк фикри јохдур. Аллаһын Падшаһлығынын рәһбәрлији заманы «һәр милләтдән, һәр гәбиләдән, һәр халгдан вә һәр дилдән» олан киши вә гадынлар Аллаһа бирлик ичиндә хидмәт едәҹәк вә бир-бирләринә сәмими мәһәббәт ҝөстәрәҹәкләр (Вәһј 7:9). Аллаһын Падшаһлығы мүҹәррәд анлајыш вә ја инсан үрәјинин вәзијјәти дејил. Әксинә, бу, Јер күрәсиндә көклү дәјишикликләр едәҹәк реал һөкумәтдир *.\n^ абз. 15 Әлавә мәлумат үчүн Јеһованын Шаһидләринин дәрҹ етдији «Мүгәддәс Китаб әслиндә нә өјрәдир?» китабынын 3-ҹү фәслинә бахын. Бу китабы һәм дә www.jw.org/az-cyrl сајтындан тапмаг олар.


Q=2	C=2	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=81	G1=63	G2=19	DLID=az_RU	BODY=РәСУЛУЛЛАҺ Вә УШАГЛАР - Аллаһын елчиси\nУШАҒЫН ИҸИДИЛМәСИНДәН ЧәКИНМәСИ\nУШАГ ШәХСИЈЈәТИНИН ТәРБИЈәСИ\nРәСУЛУЛЛАҺ (С) Вә ҸАВАНЛАР\nРәСУЛУЛЛАҺ Вә УШАГЛАР\nБир фидана нәзәр саларкән инсанын хәјалында ләтафәт, зәрифлик, тәравәт, сакитлик ҹанланыр. Бу хүсусијјәтләрин һәр бири фиданын вүҹудунун кејфијјәтләриндән данышыр. Онун ләтифлији вә зәрифлији меһр вә сәфаны јада салыр. Онун тәравәти һәјат вә үмид ҹарчысыдыр. Онун еластик ҝөвдәси тәрбијәдән, тәрбијәнин гәбулундан хәбәр верир. Ушаг бир фидан кими зәриф, ләтиф, тәравәтли вә шаддыр. Ушаг өз инсанлыг фитрәтинә јахын олдуғу үчүн (јашы өтдүкҹә бу мәсафә артыр) паклыг, сәмимијјәт, меһрибанчылығыны сахлајыр. Тәравәтли вә шад олдуғу үчүн үмид вә һәјаты хатырладыр. Һәр јана әјилә билмәк бахымындан тәрбијәни һәјат боју ҝенишләндирир. Ушаг илаһи бир һәдијјә олараг, садә, зеһн, фитрәтлә јаранмышдыр вә бүтүн чиринликләрдән узагдыр. Јалныз сонракы хариҹи тә’сирләр ону ләкәләјир. Һәмин хүсусијјәтинә ҝөрә дә бүтүн тәрбијәләри гәбул етмәк исте’дады вар. Мүәллим ҹаван бир ағаҹ кими ону истәдији сәмтә јөнәлдә биләр.\nБуна ҝөрә дә ушаг үчүн тәрбијә програмы һазырлананда онун физики вә психоложи хүсусијјәтләри нәзәрә алынмалыдыр. Ушағын тутумуну, руһијјәсини билмәдән ону дүзҝүн тәрбијә етмәк мүмкүн дејил. Ушагла үнсијјәтдән оларкән онун характери арашдырылмалыдыр. Бу арашдырмалардан белә нәтиҹә чыхыр ки, ушагла меһрибан, нәвазишлә рәфтар етмәк онун исте’дадыны чичәкләндирир. Әксинә, сәрт рәфтар бу исте’дады пуча чыхарыр.\nРәсулуллаһ (с) вәһј ҝөстәриши илә ушагларын хүсусијјәтләрини нәзәрә алараг онларла рәфтар едир. О, ушагларын тутумуна ујғун шәкилдә онларла үнсијјәт сахлајырды. Онларын фитри исте’дадларыны нәзәрә алар, онлар әзијјәт чәкәндә нараһат оларды. Һәзртә бөјүк сәмимијјәтлә ушагларын шәхсијјәтинә һөрмәт гојар, онларны инсни фәзиләтләрини чичәкләндирәрди. Көрпәләрин һәрәкәтлә, ағламагла билдирдикләри истәкләрә диггәт јетирәрди.\nРәсулуллаһ (с) малик олдуғу шәхсијјәт вә кәрамәтә бахмајараг, ушагларла оланда өзүнү онларла ејни тутарды. Онларла ојнајар, јахынлыг едәрди. Төвсијә едәрди ки, ушагла бир јердә олан шәхс өзүнү онунла ејни тутмалыдыр. «Јанында ушаг олан адам онунла ушаг кими давранмалыдыр» («Вәсаил» 5-ҹи ҹилд). Һәзрәт (с) нәвәләри Һәсән вә Һүсејни чијнинә миндирәр, «нә јахшы атыныз вар» дејәрди. («Бәһар» 43-ҹү ҹилд). Һәзрәт (с) адам ичиндә дә ушагларла јашыд кими рәфтар едәрди. Әсһаба бујурарды ки, ушагларла јахын олун вә онлары гуҹағыныза ҝөтүрүн. Һәзрәтин (с) чијнинә миндирдији ушаглар бу ишлә фәхр едәрдиләр. Һәзрәт (с) Һүсејни күчәдә ушагларла ојнадығы заман гуҹағына чағыранда Һүсејн зарафатла гачар вә һәзрәт (с) ону тутанадәк тә’гиб едәрди. Һәзрәт (с) тә’кид едәрди ки, тәрбијәчи өзүнү ушагдан үстүн тутмамалыдыр. Ушагла ејни ушаг кими јахынлыг едиб, меһрибанлыг ҝөстәрмәлидир.\nҺәзрәт (с) чалышарды ки, бирликдә ојнамаг вә һәдијјә вермәклә ушаглары севиндирсин. Бу барәдә белә ҝөстәриш верир: «Өз гыз өвладыны севиндирән адам Исмаил өвладларындан бир гул азад етмиш кимидир. Өз оғлан ушағыны севиндирән адам Аллаһ горхусундан ҝөз јашы ахытмыш кимидир» («Бәһар» 101-ҹи ҹилд). Ушағын арзу вә еһтијаҹыны јеринә јетирмәк онун тәрбијәјә јатымлылығында мүһүм рол ојнајыр.\nУшаг өз аҹлығыны, сусузлуғуну, севинҹ вә кәдәрини өз һәрәкәтләри, ағламасы вә ја ҝүлмәси илә билдирир. Һәзрәт (с) меһрибан олдуғу үчүн һәссас иди вә ушагларын истәкләринә диггәт ҝөстәрирди. Ојнадығы ушағын үрәјинҹә һәрәкәт етмәјә чалышырды. Һәтта сәҹдә һалында чијнинә ушаг чыханда сәҹдәни узадарды. Намаз заманы ушаг фәрјад чәксәјди, намазы гыса гыларды. Бунун сәбәби сорушуланда бујурарды: «Ушағын фәрјадыны ешитмирсинизми?!» («Фүруе-кафи» 6-ҹы ҹилд).\nУшағын руһунун зәрифлијинә ҝөрә һәзрәт һеч бир ушағын көнлүнү гырмазды. Даим бу мәсәләјә ҹидди јанашарды. Чүнки ушағын гәлбинә дәјмәк онун вүҹудунда, бәлкә дә, гаршысы алынмаз изләр бурахыр. Тә’кид едәрди ки, ушагларла јахын олун. Һәтта гуҹағындакы ушаг онун үстүнү мурдарлајанда ушағы өзүндән узаглашдырмазды. Бујурурду ки, ушағын сидијиндән аҹыглы һалда горунмајын. «Ушаг сидијини гурутмајынҹа она мане олмајын» («Бәһар» 16-ҹы ҹилд). Ушағын инҹидилмәмәси онун дәрракәсини артырыр. Ушағын истәјини јеринә јетирәндә о, дејиләнләри даһа асанлыгла гәбул едир. Сәрт рәфтар исә ушағын исте’дадыны сөндүрүр.\nРәсулуллаһ (с) ушағын инкишафы үчүн она шәхсијјәт кими јанашырды. Һәзрәт белә бујурур ки, өвладларыныза һөрмәтлә јанашын, онлары тәһгир етмәјин. («Вәсаил» 15-ҹи ҹилд).\nБөјүк шәхсијјәтә малик олан һәзрәт (с) күчәдә вә базарда ушаглара салам верәр, онларын шәхсијјәтини галдырарды. («Вәсаил» 3-ҹи ҹилд). Ушағын шәхсијјәтинин уҹа тутулмасы тәрбијә үчүн фајдалыдыр.әксинә, шәхсијјәтин тәһгири ону шәхсијјәтсизлијә апарыр. Һансы ки, ушағын шәхсијјәтләринин уҹа тутулмасы онун кәрамәтли вә фәрзанә бир инсан кими тәрбијәләндирир.\nҜәнҹләр өз ҹаванлыг дөврләринин хүсусијјәтләринә ујғун олараг, һәм тәрбијәјә јатымлы, һәм дә јениликчи вә рәнҝарәнҹлик севәрдиләр. Онлар програмлы, јекҹинс һәјатдан јорулурлар. Ҹәмијјәтин тә’лим-тәрбијә гурумлары о заман мүвәффәгијјәт газаныр ки, ҝәнҹләрин зөвгүнү охшајаҹаг нөвбә-нөв програмлар һазырласынлар. Гуру вә ҹазибәсиз тәдбирләрдә иштирак етмәк ҝәнҹләр үчүн дарыхдырыҹыдыр. Бу ганын дини гурулушда да истисна дејил. Әҝәр диндә руһ олмаса ҹаванлар тәбии олараг кәнарда галаҹагдыр. Әслиндә, бу сајаг јекҹинслији, гурулуғу дин адландырмаг олмаз. Динлә онун мәнбәси олан вәһјдән таныш олмаг олар. Илаһи вәһј исә Гур’ан вә рәвајәтләрдә әкс олунмушдур. Дин өзүнү диншүнас адландыран вә өз шәхси рә’јинә әсасланан бә’зиләринин дүшүнҹәси дејилдир. Динә биртәрәфли јанашмадан доған дүшүнҹәләр ону руһсуз тәгдим едир вә ҝәнҹләрин диндән узаглашмасына сәбәб олур.\nДини танытдыран пејғәмбәрләр ҹәмијјәтин бүтүн тәбәгәләри илә јанашы аддымлајыр вә өз чијин јолдашыны инсани вә илаһи дәјәрләрлә марагландырырлар. Она ҝөрә дә пејғәмбәрләри ҹәмијјәтин тәкҹә бир тәбәгәси (мәсәлән, гоҹалар) әһатә етмир. Онун әтрафында гоҹалар, ҹаванлар, гадынлар вә кишиләр, касыблар вә варлылар топланыр. Бу даирәдә ән чох ҝөзә дәјән исә иҹтимаи, игтисади, сијаси, һәрби саһәләрдә мүһүм рол ојнајан ҝәнҹләрдир. Пејғәмбәрләр һеч заман бу енержили нәсли јаддан чыхармамышлар. Онларын әтрафында ҹаванлар олмушлар. Рәсулуллаһ (с) ҹаванлары ҝөзәл анлајыр, онларын мејлләринә диггәт јетирирди. Һәзрәт онларын әксәр истәкләринә, еләҹә дә ҹинси мејлләринә диггәтли иди. Бу еһтијаҹларын өдәнилмәси үчүн Рәсулуллаһ (с) чох чалышырды. Онун дөврүндә евләнмәк олдугҹа асан иди вә бөјүк хәрҹ тәләб етмирди. Онун ҹәмијјәтиндә дарҝөзлүк, јерсиз тәләбләр јох иди. Әксәр ҹаванын евләнмәси ҝүнүн бүтүн ади ишләри кими олдугҹа асан иди. Бүтүн бунлра илаһи ҹәмијјәтдә ҝәнҹләрин истәкләринә диггәтин тәҹәллисидир.\nРәсулуллаһ (с) мүхтәлиф тәбәгәләр вә ҹаванларла мәшвәрәт едәрди. Онларын шәхсијјәтини уҹа тутарды. Һәзрәтин өзүнәмәхсус хүсусијјәтләри ону ҹаванлара севдирирди вә онлар мүхтәлиф топлантыларда иштирак едирдиләр.\nРәсулуллаһ (с) онларын һиссләрини, мејлләрини дәрк едәрәк, онлары инандырырды. Һеч бир ҝәнҹ онун һүзурунда, онун мөвгејиндән инҹимәзди.\nПејғәмбәр (с) бу тәбәгәни нәфс иззәтинә (нәфситохлуғуна) диггәтли иди. Онлар е’тигадлы, шәхсијјәтли вә өзүнә инамлы тәрбијә олунурдулар, исте’дадлары чичәкләнирди. Елә буна ҝөрә дә һәзрәтин ән мөһкәм јолдашлары она төвһид јолунда көмәк едән ҹаванлар иди.


Q=5	C=2	SS=2	LS=1	PS=1	DC=1	LC=0	SD=0	BS=2	G0=106	G1=85	G2=44	DLID=az_RU	BODY=«Һәмишә ҝөјә аид шејләр һаггында дүшүнүн» (Колослулара 3:2) | Тәлим\nОнлар өзләрини көнүллү олараг тәгдим едирләр. Тајванда\nСиз «каһинләр падшаһлығы» олаҹагсыныз\nLIFE STORY Падшаһлыг јолунда мәнә галан нишанәләр\nЈеһова илә әмәкдашлығыны дәјәрләндир!\n«Һәмишә ҝөјә аид шејләр һаггында дүшүнүн»\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Бразилија жест дили Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Колумбија жест дили Конго Литва Маврики креолу Македонија Малта Мексика жест дили Непал Нидерланд Норвеч Сејшел креолу Увеа Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) адангме албан алман амһара африкаанс ајмара бенгал бикол бислама болгар варај венда га газах ган гуарани гуахиро гуҹарат гырғыз дреһу дхолуо еве ермәни естон ефик занде зулу ибо иврит илок инҝилис исланд испан италјан каннада каонде каталан кечуа (Анкаш) кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кечуа (Куско) кикујју килуба кинјаруанда кирунди кисонге кисси кореја коса крио куангали куанјама латыш лингала лози лувале луганда лунда малагаси малај малајалам маратһ мајја маҹар михе монгол море ндебеле ндонга нзема оромо осетин пангасинан папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) полјак португал пәнҹаб румын рус санго свати себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил татар таҹик тви телугу тетела тигре тсонга тумбука түрк түркмән түркмән (кирил) урду фарс фин франсыз хорват чех чибемба чилуба чинјанја читонга читонга (Малави) чичева шона јапон јунан ҝүрҹү Һаити креолу һилигајнон һинд әрәб өзбәк\nҜөзәтчи гүлләси (тәлим нәшри) | октјабр 2014\n«Һәмишә ҝөјә аид шејләр һаггында дүшүнүн, јерә аид шејләр һаггында јох» (КОЛОС. 3:2).\nИбраһимлә Сара Јеһоваја иман етдикләрини неҹә ҝөстәрдиләр?\nНәдән ҝөрүнүр ки, Муса диггәтини Аллаһын нијјәтини јеринә јетирмәјә ҹәмләмишди?\nҺәмишә ҝөјә аид шејләр һагда дүшүндүјүмүзү неҹә ҝөстәрә биләрик?\n1, 2. а) Биринҹи әсрдә Колосдакы мәсиһчи јығынҹағы һансы тәһлүкә илә үзләшмишди? б) Павел Колосдакы гардашлара һансы мәсләһәти вермишди?\nБИРИНҸИ әсрдә Колосдакы мәсиһчи јығынҹағы тәһлүкә илә үзләшмишди. Јығынҹағын бәзи үзвләри кәскин шәкилдә Мусанын ганунунун тәрәфини тутур, диҝәрләри исә бүтпәрәстликдән ҝәлән вә заһидлији ашылајан аскетизм тәлимини мүдафиә едирдиләр. Бу јанлыш тәлимләри тәкзиб етмәк үчүн һәвари Павел колослулара мәктуб јазыб онлары хәбәрдар етмишди: «Диггәтли олун ки, һеч кәс сизи бу дүнјанын принсипләринә, инсан еһкамларына әсасланан фәлсәфә илә, пуч вә јанлыш фикирләр васитәсилә овламасын. Бунлар Мәсиһдән дејил» (Колос. 2:8).\n2 Әҝәр һәмин мәсһ олунмуш мәсиһчиләр диггәтләрини «бу дүнјанын принсипләри»нә јөнәлтсәјдиләр, онда Јеһованын хилас тәдбиринә үз чевирмиш олардылар (Колос. 2:20—23). Павел онлара Аллаһла дәјәрли мүнасибәтләрини горумаға көмәк етмәк үчүн белә бир нәсиһәт вермишди: «Һәмишә ҝөјә аид шејләр һаггында дүшүнүн, јерә аид шејләр һаггында јох» (Колос. 3:2). Бәли, бу мәсиһчиләр «[онлар] үчүн ҝөјләрдә горунуб сахланылан» өлмәзлик әнамыны алаҹаглары һагда һәмишә дүшүнмәли идиләр (Колос. 1:4, 5).\n3. а) Мәсһ олунмуш мәсиһчиләр һәмишә нә һагда дүшүнүрләр? б) Бу мәгаләдә һансы суаллары арашдыраҹағыг?\n3 Бу ҝүн дә мәсһ олунмуш мәсиһчиләр һәмишә Аллаһын сәмави Падшаһлығы вә «Мәсиһә [һәмварис]» олаҹаглары һагда дүшүнүрләр (Ром. 8:14—17). Бәс јерүзү үмидинә малик оланлар һагда нә демәк олар? Павелин сөзләринин онлара һансы аидијјаты вар? «Башга [гојунлар]» «һәмишә ҝөјә аид шејләр һаггында» дүшүндүкләрини неҹә ҝөстәрә биләрләр? (Јәһ. 10:16). Һабелә кечмишдә јашамыш вә чәтинликләрә рәғмән һәмишә ҝөјә аид шејләр һагда дүшүнән Ибраһим вә Муса пејғәмбәрин нүмунәсиндән нә өјрәнә биләрик?\nҜӨЈӘ АИД ШЕЈЛӘР БАРӘДӘ ДҮШҮНМӘК НӘ ДЕМӘКДИР?\n4. Јерүзү үмидинә малик олан мәсиһчиләр һәмишә ҝөјә аид шејләр һагда дүшүндүкләрини неҹә ҝөстәрә биләрләр?\n4 Сәмави үмидә малик олмајан мәсиһчиләр дә һәмишә ҝөјә аид шејләр һагда дүшүнә биләрләр. Неҹә? Јеһова Аллаһы вә Падшаһлығын ишини биринҹи јерә гојмагла (Лука 10:25—27). Бу саһәдә Иса бизә өрнәкдир (1 Пет. 2:21). Биринҹи әсрдәки һәмиманлыларымыз кими, биз дә Шејтан дүнјасына хас олан јанлыш фәлсәфи фикирләрин вә пула һәрислијин һәдәфинә чеврилә биләрик. (2 Коринфлиләрә 10:5 ајәсини оху.) Исаны тәглид едән бизләр руһанилијимизә зәрәр вуран бу кими шејләрдән өзүмүзү горумаг үчүн ајыг-сајыг олмалыјыг.\n5. Мадди шејләрә мүнасибәтимизи неҹә јохлаја биләрик?\n5 Бәс биз, бу дүнјадакы инсанлар кими, пул далынҹа гачмырыг ки? Чүнки инсанын нәји севиб-севмәдији, адәтән, сөзләриндән вә һәрәкәтләриндән ҝөрүнүр. Иса демишди: «Хәзинән һарададырса, үрәјин дә орада олаҹаг» (Мат. 6:21). Үрәјимизин һарада олдуғуну мүәјјәнләшдирмәк үчүн јахшы олар ки, вахташыры олараг өзүмүзү јохлајаг. Өзүмүздән соруша биләрик: «Ҝеҹә-ҝүндүз јахшы иш тапмаг, даһа чох газанмаг, комфортлу һәјат гурмаг дәрди чәкирәм? Јохса садә һәјат тәрзи сүрүб диггәтими руһанилијими горумаға ҹәмләјирәм? (Мат. 6:22). Иса хәбәрдарлыг етмишди ки, һәјатларыны «јердә хәзинә топламаға» сәрф едәнләр руһаниликләрини тәһлүкә алтына атырлар (Мат. 6:19, 20, 24).\n6. Ҹисмани истәкләрлә мүбаризәдә неҹә галиб ҝәлә биләрик?\n6 Гејри-камил тәбиәтимиз бизи јанлыш истәк вә арзуларымызын әсиринә чевирә биләр. (Ромалылара 7:21—25 ајәләрини оху.) Аллаһын мүгәддәс руһу бизә тәсир етмәсә, биз зүлмәтин кеф мәҹлисләри, сәрхошлуг, гејри-гануни ҹинси әлагә вә позғун давраныш кими әмәлләриндә итиб-батарыг (Ром. 13:12, 13). Јерә аид олан ҹисмани истәкләрлә мүбаризәдә галиб ҝәлмәк үчүн ҝәрәк һәмишә ҝөјә аид шејләр һагда дүшүнәк. Бунун үчүн биздән сәј тәләб олунур. Елә һәвари Павел дә демишди ки, «бәдәнимә ҹәфа вериб ону көлә кими һөкмүм алтына салырам» (1 Кор. 9:27). Сөзсүз, һәјат уғрунда гачышда галмаг үчүн биз дә мүбаризә апармалыјыг! Ҝәлин гәдимдә јашамыш ики садиг инсанын «Аллаһын рәғбәтини газанмаг» үчүн нәләр етдијини арашдыраг (Ибр. 11:6).\nИБРАҺИМ ЈЕҺОВАЈА ИМАН ЕТДИ\n7, 8. а) Ибраһимлә Сара һансы чәтинликләрлә үзләшмишди? б) Ибраһим диггәтини нәјә ҹәмләмишди?\n7 Јеһова Ибраһимә ев әһли илә бирҝә Кәнан дијарына көчмәји әмр едәндә о, буна ҹанла-башла разы олду. Јеһова иманына вә итаәткарлығына ҝөрә Ибраһимлә әһд бағлајыб демишди: «Сәндән бөјүк бир милләт төрәдәҹәјәм, сәнә хејир-дуа верәҹәјәм» (Јар. 12:2). Амма илләр кечир, Ибраһимлә Саранын ушағы олмурду ки олмурду. Адама елә ҝәлә биләрди ки, Јеһова вердији вәди унудуб. Үстәлик, Месопотамијада чичәкләнән Ур шәһәриндәки ев-ешикләрини, гоһум-әгрәбаларыны гојмаг, Кәнан дијарына ҝәлиб чыхмаг үчүн 1600 километрдән чох јол гәт етмәк, орада аҹ-сусуз чадырларда јашамаг, гулдурларын һүҹумуна мәруз галмаг елә дә асан дејилди (Јар. 12:5, 10; 13:18; 14:10—16). Лакин онлар бир дәфә дә олсун Урдакы раһат һәјатларына ҝери гајытмаг арзусуна дүшмәмишдиләр! (Ибраниләрә 11:8—12, 15 ајәләрини оху.)\n8 Ибраһим диггәтини «јерә аид шејләр»ә ҹәмләмәди, әксинә, «Рәббә иман етди» (Јар. 15:6). Бәли, о, ҝөјә аид шејләр һагда дүшүнүрдү, јәни диггәтини Аллаһын вәдләринә ҹәмләмишди. Ҝөстәрдији иманын мүкафаты олараг Һагг-Таала она јенидән ҝөрүнүб деди: «“Ҝөјә бах, орадакы улдузлары саја биләрсәнсә, сај”. Јенә деди: “Нәслин о гәдәр олаҹаг”» (Јар. 15:5). Неҹә дә ҝүҹлү вәддир! Јәгин, Ибраһим һәр дәфә ҝөјдәки улдузлары сејр едәндә Јеһованын онун нәслини улдузлар гәдәр едәҹәјинә даир вердији вәд јадына дүшүрдү. Беләҹә, Аллаһын лазым билдији вахтда Ибраһимин вәд олунмуш өвлады дүнјаја ҝәлди (Јар. 21:1, 2).\n9. Ибраһимин нүмунәсини неҹә тәглид едә биләрик?\n9 Бу ҝүн биз дә Аллаһын вәдләринин јеринә јетмәсини ҝөзләјирик (2 Пет. 3:13). Әҝәр ҝөјә аид шејләр һаггында һәмишә дүшүнмәсәк, бизә елә ҝәлә биләр ки, бу вәдләрин ҝерчәкләшмәси ҝеҹикир. Бу исә әлимизи руһани ишләрдән сојуда биләр. Ола билсин, сән әввәлләр пионер хидмәтиндә вә ја таммүддәтли хидмәтин диҝәр нөвләриндә олмаг үчүн чохлу гурбанлар вермисән. Бу тәрифәлајигдир! Бәс инди неҹә? Унутма ки, Ибраһим һәмишә «мөһкәм бүнөврә үзәриндә тикилмиш [шәһәр]» барәдә дүшүнүрдү (Ибр. 11:10). О, «Јеһоваја иман ҝәтирди вә буна ҝөрә салеһ сајылды» (Ром. 4:3).\nМУСА «ҜӨЗӘҜӨРҮНМӘЗ АЛЛАҺЫ» ҜӨРҮРДҮ\n10. Муса һансы шәраитдә бөјүмүшдү?\n10 Муса пејғәмбәр дә һәмишә ҝөјә аид шејләр һагда дүшүнүрдү. О, ҝәнҹлијиндән «мисирлиләрин бүтүн һикмәтинә [јијәләнмишди]». Бу, ади тәһсил дејилди. Муса тәкҹә дүнја империјасы олан Мисирин вәтәндашы дејилди, о, фиронун аилә үзвү иди. Тәбии ки, белә шәраитдә алдығы тәһсил сајәсиндә Муса «сөздә вә әмәлдә ҝүҹлү адам» олмушду (Һәв. иш. 7:22). Ҝөрүн, гаршыда ону неҹә игтидар ҝөзләјирди! Амма Муса диггәтини бундан гат-гат үстүн шејә — Аллаһын ирадәсини јеринә јетирмәјә ҹәмләмишди.\n11, 12. Муса һансы тәһсили јүксәк гијмәтләндирирди вә буну һарадан билирик?\n11 Чох еһтимал ки, Мусанын доғма анасы Јокевед она көрпәликдән ибраниләрин Аллаһы һагда өјрәтмишди. Муса Јеһова һагда әлдә етдији биликләри дүнјанын бүтүн хәзинәләриндән үстүн тутурду. Буна ҝөрә дә о, фиронун аилә үзвү олмағын она верәҹәји бүтүн сәлаһијјәтләри вә имканлары гәти шәкилдә рәдд етди. (Ибраниләрә 11:24—27 ајәләрини оху.) Бәли, Мусанын газандығы руһани биликләр вә Јеһоваја иманы ону ҝөјә аид шејләр һагда дүшүнмәјә тәшвиг едирди.\n12 Муса о дөврүн ән јахшы тәһсилини алмышды. Анҹаг о, бундан Мисирдә сәлаһијјәт саһиби олмаг, ад-сан газанмаг вә вар-дөвләт топламаг үчүн истифадә етмәди. Әҝәр о белә етсәјди, онда «фирон гызынын оғлу адланмагдан имтина [етмәз]», һабелә «ҝүнаһдан мүвәггәти һәзз алмагданса, Аллаһын халгы илә бирликдә әзијјәтә гатлашмағы үстүн [тутмазды]». Ҝөрүндүјү кими, Муса алдығы руһани биликләри Јеһованын нијјәтини јеринә јетирмәк үчүн истифадә етмишди.\n13, 14. а) Јеһованын һәвалә едәҹәји ишә јарарлы олмаға Мусаја нә көмәк етди? б) Бәс биздән нә тәләб олунур?\n13 Муса үчүн өнәм дашыјан Јеһова вә Онун халгы иди. О, 40 јашында икән өзүнү Аллаһын халгыны Мисир әсарәтиндән гуртармаға һазыр һесаб едирди (Һәв. иш. 7:23—25). Лакин Јеһованын ҝөзүндә Мусаја бу иши һәвалә етмәк һәлә тез иди. Муса өзүндә тәвазөкарлыг, сәбир, һәлимлик вә өзүнә һаким олмаг кими кејфијјәтләри јетишдирмәли иди (Сүл. мәс. 15:33). 40 ил әрзиндә чобанлыг етмәси она бу ҝөзәл хүсусијјәтләри өзүндә јетишдирмәјә вә үзләшәҹәји чәтинликләрә вә сынаглара һазыр олмаға көмәк едәҹәкди.\n14 Һәгигәтән дә, бу илләр Мусаја чох шеј өјрәтди. Аллаһын Кәламында дејилир ки, о, «јер үзүндә јашајан бүтүн адамлардан даһа итаәткар бир инсан иди» (Сај. 12:3). Тәвазөкар олмасы она халгын ајры-ајры үзвләринә вә онларын гәлиз проблемләринә сәбирлә јанашмаға көмәк едирди (Чых. 18:26). Ејнилә, өзүмүздә елә кејфијјәтләр јетишдирмәлијик ки, бизә «бөјүк мүсибәтдән» кечиб Аллаһын салеһликлә долу јени дүнјасына дахил олмаға көмәк етсин (Вәһј 7:14). Бәс биз һәр кәслә, о ҹүмләдән чылғын вә ја дәјмәдүшәр оланларла да јола ҝедә билирикми? Јахшы олар ки, һәвари Петерин һәмиманлыларыны тәшвиг етдији сөзләри әлдә рәһбәр тутаг: «Һәр ҹүр инсана һөрмәт един, бүтүн гардашлығы севин» (1 Пет. 2:17).\nҺӘМИШӘ ҜӨЈӘ АИД ШЕЈЛӘР ҺАГГЫНДА ДҮШҮНӘК\n15, 16. а) Нә үчүн һәмишә Аллаһа мәгбул шејләр һагда дүшүнмәлијик? б) Мәсиһчи нәјә ҝөрә һәр јердә нүмунәви давранмалыдыр?\n15 Биз «сон дәрәҹә ағыр бир зәманә»дә јашајырыг (2 Тим. 3:1). Буна ҝөрә дә руһани ҹәһәтдән ајыг галмаг үчүн һәмишә Аллаһа мәгбул шејләр һагда дүшүнмәлијик (1 Салон. 5:6—9). Ҝәлин ҝөрәк буну һансы үч саһәдә едә биләрик.\n16 Давранышымыз. Һәвари Петер нүмунәви давранышын нә гәдәр ваҹиб олдуғуну јахшы билирди. О демишди: «Башга милләтләрин арасында бундан сонра да нүмунәви давранын ки,.. јахшы ишләринизи мүшаһидә едиб јохлама ҝүнүндә Аллаһы мәдһ етсинләр» (1 Пет. 2:12). Евдә, ишдә, мәктәбдә оларкән, ојун ојнајаркән вә ја хидмәт едәркән һәр заман чалышмалыјыг ки, нүмунәви давранышымызла Јеһоваја иззәт ҝәтирәк. Дүздүр, гејри-камил олдуғумуз үчүн тез-тез сәһвләр едирик (Ром. 3:23). Лакин «иман уғрунда апардығымыз шанлы мүбаризә»дә гејри-камил тәбиәтимизә галиб ҝәлә биләрик (1 Тим. 6:12).\n17. Мәсиһ кими дүшүндүјүмүзү неҹә ҝөстәрә биләрик? (Мәгаләнин әввәлиндәки шәклә бах.)\n17 Дүшүнҹә тәрзимиз. Нүмунәви давраныш вә дүзҝүн дүшүнҹә тәрзи бир-бирилә бағлыдыр. Һәвари Павел демишди: «Мәсиһ Иса кими дүшүнүн» (Филип. 2:5). Иса тәвазөкар олдуғу үчүн хидмәтә ҹан јандырырды. Онун фикри-зикри Аллаһын Падшаһлығы һагда хош хәбәри инсанлара тәблиғ етмәк иди (Марк 1:38; 13:10). Онун үчүн һәр шејдән ваҹиб Аллаһын Кәламы иди (Јәһ. 7:16; 8:28). О, ситатлар ҝәтирмәк, изаһ етмәк вә мүдафиә едә билмәк үчүн Мүгәддәс Јазылары дәриндән арашдырырды. Биз дә тәвазөкар олуб тәблиғ ишинә ҹан јандырсаг вә Мүгәддәс Китабы дәриндән арашдырсаг, Мәсиһин дүшүнҹә тәрзинә даһа чох јијәләнә биләрик.\nИсанын фикри-зикри Аллаһын Падшаһлығы һагда хош хәбәри тәблиғ етмәк иди (17-ҹи абзаса бах)\n18. Һансы ваҹиб үсулла Јеһованын ишини дәстәкләјә биләрик?\n18 Аллаһын ишини дәстәкләмәклә. Јеһованын нијјәти одур ки, «ҝөјдә, јердә вә јерин алтында оланларын һамысы Исанын ады гаршысында диз чөксүн» (Филип. 2:9—11). Бу јүксәк мөвгедә белә Иса Атасынын ирадәсини тәвазөкарлыгла јеринә јетирәҹәк. Биз дә белә етмәлијик (1 Кор. 15:28). Вә буну бизә тапшырылан «бүтүн милләтләрин ичиндә шаҝирд һазырлајын» ҝөстәришинә әмәл етмәклә ҝөстәрә биләрик (Мат. 28:19). Һәмчинин биз истәјирик ки, «һамыја», јәни иманымыза шәрик оланлара вә олмајанлара «јахшылыг едәк» (Галат. 6:10).\n19. Биз нәдә гәтијјәтли олмалыјыг?\n19 Неҹә дә миннәтдарыг ки, Јеһова бизә һәмишә ҝөјә аид шејләр һагда дүшүнмәји хатырладыр! Биздән исә ҝөзләнилир ки, «дөзүмлә гачараг гаршымыздакы мәсафәни гәт едәк» (Ибр. 12:1). Буна ҝөрә дә ҝәлин һәр биримиз Јеһованын јолунда һәр шеји ҹанла-башла едәк вә әмин олаг ки, сәмави Атамыз бизи мүтләг мүкафатландыраҹаг (Колос. 3:23, 24).\nҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) октјабр 2014


Q=10	C=7	SS=0	LS=0	PS=2	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=35	G1=12	G2=2	DLID=az_RU	BODY=Иса төвләдә доғулур (Лука 2:1-20) | Мүгәддәс Китаб һекајәси\nБИЛИРСӘН бу көрпә кимдир? Бәли, Исадыр. О индиҹә төвләдә доғулуб. Төвлә һејван сахланылан јердир. Мәрјәм Исаны ахура гојур. Ахур ешшәк вә диҝәр һејванлар үчүн јем гојулан јешикдир. Бәс нә үчүн Јусифлә Мәрјәм төвләдәдирләр? Ахы бура ушаг доғмаг јери дејил?\nБу доғрудур. Амма Јусифлә Мәрјәмин бурада олмасынын сәбәби вар. Рома императору гејсәр Август бир фәрман чыхарыр. Орада дејилир ки, адынын сијаһыја алынмасы үчүн һәр кәс анадан олдуғу шәһәрә ҝетмәлидир. Јусиф Бет-Лехем шәһәриндә анадан олдуғу үчүн бураја ҝәлиб. Амма онлар шәһәрә ҝәләндә галмаға јер тапа билмәдикләриндән һејванларла бир төвләдә галмалы олурлар. Елә һәмин ҝүн Мәрјәм Исаны доғур. Амма ҝөрдүјүн кими, көрпә саламатдыр.\nИсаја бахмаға ҝәлән чобанлары ҝөрүрсән? Онлар ҝеҹә чөлдә гојунларыны отарырдылар. Бирдән әтрафда парлаг бир ишыг сачмаға башлады. Бу мәләк иди! Чобанлар јаман горхурлар. Амма мәләк онлара дејир: ‘Горхмајын! Сизә хош хәбәр ҝәтирмишәм. Бу ҝүн Бет-Лехемдә Мәсиһ доғулмушдур. О, инсанлары хилас едәҹәк! Сиз ону ахурда, гундаға бүкүлмүш тапаҹагсыныз’. Гәфләтән чохлу мәләк пејда олуб Аллаһы иззәтләндирмәјә башлајырлар. Чобанлар да тез дуруб Исаны ахтармаға јолланырлар вә көрпәни тапырлар.\nИсанын доғулмасынын нәјә ҝөрә бу гәдәр гејри-ади олдуғуну билирсәнми? Бәс онун әслиндә ким олдуғуну неҹә, билирсән? Јадындадырса, бу китабын ән биринҹи һекајәсиндә сәнә Аллаһын Оғлу һаггында данышмышдыг. Бу Оғул ҝөјү вә јери јаратмагда Јеһова Аллаһа көмәк едирди. Бах, һәмин Оғул Исадыр.\nБәли, Јеһова Оғлунун һәјатыны ҝөјдән јерә, Мәрјәмин бәтнинә көчүрдү. Башга ушаглар аналарынын гарнында бөјүдүкләри кими, Иса да Мәрјәмин гарнында бөјүмәјә башлады. Амма бу ушаг Аллаһын Оғлу иди. Нәһајәт, Иса Бет-Лехемдәки бу төвләдә анадан олур. Инди баша дүшдүн, мәләкләр нә үчүн Исанын доғулмасы хәбәрини инсанлара белә севинҹлә чатдырырдылар?\nМилад бајрамынын нәјә ҝөрә декабрын 25-дә гејд едилдијинин сәбәбләри һагда өјрәнин.


Q=7	C=4	SS=0	LS=1	PS=2	DC=1	LC=0	SD=0	BS=2	G0=46	G1=36	G2=14	DLID=az_RU	BODY=«Ахыр ки, әсил азадлығы тапдым» | Мүгәддәс Китаб һәјатлары дәјишир\nҜөзәтчи гүлләси | Јанвар 2013\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Литва Малта Мјанма Нидерланд Норвеч Раратонга Таити Украјна Чин (Кантон, садәләшдирилмиш) Чин (Кантон, әнәнәви) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс бикол бислама болгар венда волајта га гуарани гырғыз дхолуо еве ермәни ермәни (гәрб) естон ефик зулу ибо илок инҝилис исланд испан италјан каталан кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кикујју кинјаруанда кореја коса куангали латыш лингала лози малагаси маҹар монгол нгабар ндебеле ндонга нзема оромо пангасинан папјаменто (Аруба) полјак португал пәнҹаб румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен сранан-тонго суаһили тагалог таи татар тви телугу тигре тсонга түрк фарс фин франсыз хорват чех чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һауса һилигајнон әрәб\n«Ахыр ки, әсил азадлығы тапдым»\nНәгл етди Брајн Һјуитт\nАНАДАН ОЛДУҒУ ИЛ: 1981\nКЕЧМИШДӘ: ЈОЛУНУ АЗМЫШ ОҒУЛ\nМән Маундсвилдә доғулмушам. Бу сакит шәһәрҹик Гәрби Вирҝинија штатынын (АБШ) шималында, Оһајо чајы саһилиндә јерләшир. Аиләдә дөрд ушаг идик: үч оғлан, бир гыз. Мән аиләнин икинҹи өвладыјам. Демәк олар ки, биз дарыхмаға маҹал тапмырдыг. Валидејнләрим инсанпәрвәр, зәһмәткеш вә чох дүрүст адамлар иди. Варлы-һаллы јашамасаг да, һеч нәдән корлуг чәкмирдик. Валидејнләрим Јеһованын Шаһидләри иди вә Мүгәддәс Китаб принсипләрини ушаглыгдан бизә ашыламаг үчүн әлләриндән ҝәләни әсирҝәмирдиләр.\nЛакин јенијетмә јашларына чатанда үрәјим артыг ушаглыгда өјрәндијим һәгигәтләрдән узаглашмаға башламышды. Мән дүшүнүрдүм ки, Мүгәддәс Китабын ганунлары мәни мәналы вә севинҹ долу һәјат јашамаг имканындан мәһрум едир, һәмчинин мәнә елә ҝәлирди ки, хошбәхт олмағын јеҝанә јолу там сәрбәст олмагдыр. Бир мүддәт сонра јығынҹаға ҝетмәји дајандырдым. Бөјүк гардашым вә балаҹа баҹым тутдуғум бу үсјанкар јолда мәнә гошулдулар. Дүзҝүн јола гајытмағымыз үчүн валидејнләримиз әлләриндән ҝәләни етдиләр, лакин биз онларын көмәјини рәдд етдик.\nАғлыма белә ҝәлмәзди ки, һәсрәтиндә олдуғум «азадлыг» мәни асылылығын ҹәнҝинә сүрүкләјәҹәк. Бир ҝүн мәктәбдән евә ҝәләндә бир достум мәнә сигарет тәклиф етди, мән дә ҝөтүрүб чәкдим. О ҝүндән етибарән бир чох зәрәрли вәрдишләрә «һә» дејирдим. Бир мүддәтдән сонра наркотик маддәләр вә спиртли ичкиләр гәбул етмәјә, әхлагсыз һәјат сүрмәјә башладым. Нөвбәти бир нечә ил әрзиндә даһа ҝүҹлү наркотикләри даддым. Асылылығым ҝетдикҹә артырды вә бу ҹүр һәјат тәрзимин хәрҹләрини өдәмәк үчүн наркотик алверинә ҝиришдим.\nВиҹданымын сәсини боғдугҹа, о, мәнә даһа чох сүрдүјүм һәјат тәрзинин дүзҝүн олмадығыны хатырладырды. Елә һәддә ҝәлиб чатмышдым ки, артыг ҝеријә јолун олмадығыны дүшүнүрдүм. Әјләнҹә ҝеҹәләриндә вә консертләрдә инсанларын әһатәсиндә олмағыма бахмајараг, чох вахт өзүмү тәнһа һисс едир вә руһ дүшкүнлүјүнә гапылырдым. Бәзән отуруб фикирләширдим: «Ахы белә ҝөзәл, намуслу валидејнләрим ола-ола, мән неҹә бу һәддә ҝәлиб чатдым?»\nӨзүмдән үмидими үзсәм дә, башгалары үзмәди. 2000-ҹи илдә валидејнләрим мәни Јеһованын Шаһидләринин вилајәт конгресинә дәвәт етдиләр. Бу дәвәти үрәксиз дә олса, гәбул етдим. Биләндә ки, јолуну азмыш баҹым вә гардашым да о конгресдә олаҹаг, чох тәәҹҹүбләндим.\nКонгресдә бирдән јадыма дүшдү ки, тәгрибән бир ил әввәл бурада рок-консертдә олмушдум. Ҝөрдүјүм тәзад мәнә олдугҹа бөјүк тәсир бағышлады. Консерт заманы бура зир-зибиллә долу иди, аләми сигарет түстүсү бүрүмүшдү. Консертә гулаг асмаға ҝәләнләрин әксәријјәти кобуд, сәсләнән маһнылар исә бәдбин әһвал-руһијјәдә иди. Онлардан фәргли олараг, бу конгресдә иштирак едәнләр сөзүн әсил мәнасында хошбәхт инсанлар иди. Узун илләр мәни ҝөрмәмәләринә бахмајараг, онлар мәни ҝүләрүзлә гаршыладылар. Һәр јер тәр-тәмиз, сәсләнән фикирләр исә үмидвериҹи иди. Мүгәддәс Китаб һәгигәтләринин фајдасыны ҝөрәндә нәјә ҝөрә ону әввәлләр рәдд етдијими баша дүшә билмирдим! (Јешаја 48:17, 18).\n«Мүгәддәс Китаб мәнә ҝүҹ верди ки, наркотикдән вә наркотик алвериндән әл чәким, ҹәмијјәт үчүн фајдалы инсан олум»\nКонгресдән дәрһал сонра јығынҹаға гајытмаг гәрарына ҝәлдим. Баҹымла гардашыма да конгрес бөјүк тәсир бағышламышды, онлар да гајытмаг гәрарына ҝәлдиләр. Үчүмүз дә Мүгәддәс Китабы өјрәнмәк тәклифини гәбул етдик.\nМәни хүсусилә риггәтә ҝәтирән Јагуб 4:8 ајәси олмушду. Орада дејилир: «Аллаһа јахынлашын, О да сизә јахынлашаҹаг». Анладым ки, Аллаһа јахынлашмаг үчүн һәјатымы бир чох шејләрдән тәмизләмәлијәм, һәмчинин сигарети, наркотики атмалы вә спиртли ичкиләрдән суи-истифадә етмәмәлијәм (2 Коринфлиләрә 7:1).\nКөһнә достларымла әлагәми кәсдим вә Јеһоваја ибадәт едән инсанларла достлуг етмәјә башладым. Мәнимлә Мүгәддәс Китабы өјрәнән ағсаггалын үзәримдә әзијјәти чох олуб. О, мүнтәзәм зәнҝ едир вә һал-әһвал тутмаг үчүн тез-тез мәнә баш чәкирди. Индијә кими о, мәним ән јахын достларымдан биридир.\n2001-ҹи илин јазында гардашым, баҹым вә мән өзүмүзү Аллаһа һәср едиб вәфтиз олдуг. Нечә илләрдән сонра аиләмиз Јеһова Аллаһа ибадәтдә бирләшәндә валидејнләримин вә Аллаһа садиг галан кичик гардашымын неҹә севиндијини тәсәввүр един!\nӘввәлләр фикирләширдим ки, Мүгәддәс Китаб ганунлары әл-голуму бағлајыр, лакин инди мән бу ганунлара дәјәр верир вә онлары мисли-бәрабәри олмајан мүдафиә сајырам. Мүгәддәс Китаб мәнә ҝүҹ верди ки, наркотикдән вә наркотик алвериндән әл чәким, ҹәмијјәт үчүн фајдалы инсан олум.\nМән Јеһоваја ибадәт едән үмумдүнја гардашлығын үзвү олмаг шәрәфинә маликәм. Бу инсанлар, һәгигәтән дә, бир-бирләрини севир вә араларында бирлик һөкм сүрүр (Јәһја 13:34, 35). Һәдсиз мәһәббәт бәсләдијим вә мәнә чох әзиз олан һәјат јолдашым Адриана мәним үчүн Аллаһдан хүсуси пајдыр. Бир јердә Јараданымыза хидмәт етмәк бизә бөјүк севинҹ ҝәтирир.\nХудбин һәјат тәрзи сүрмәк әвәзинә, инди мән вахтымын чох һиссәсини Аллаһа хидмәтә сәрф едир вә инсанлара Аллаһын Кәламынын фајдасыны ҝөрмәјә көмәк едирәм. Мәнә һәјатда ән бөјүк хошбәхтлији бу хидмәт ҝәтирир. Там әминликлә дејә биләрәм ки, Мүгәддәс Китаб һәјатымы дәјишди. Ахыр ки, әсил азадлығы тапдым.\nҮЗ ГАБЫҒЫНДАКЫ МӨВЗУ Дүнјанын сонундан горхмалыјыгмы?\nDRAW CLOSE TO GOD «Бунлары... көрпәләрә ачдын»\nМҮГӘДДӘС КИТАБ ҺӘЈАТЛАРЫ ДӘЈИШИР «Ахыр ки, әсил азадлығы тапдым»\nИМАН ӨРНӘКЛӘРИ «Һабил өлсә дә, иманы сајәсиндә индијәдәк данышыр»\nМүгәддәс Јазылара аид суаллара ҹаваблар\n«Сағ ол» демәји унутма!\nМәтн Електрон нәшрләри јүкләмәк үчүн параметрләр ҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ Дүнјанын сонундан горхмалыјыгмы?\nДүнјанын сонундан горхмалыјыгмы?\nҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ Дүнјанын сонундан горхмалыјыгмы?\nАллаһын варлығына инанмырдым\nБејсболу һәр шејдән чох севирдим!\nАҹыглы вә гәддар идим


Q=16	C=16	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=9	G1=7	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Нахчыван Мухтар Республикасы Али Мәҹлисинин Сәдри Васиф Талыбов «Ордубад районундакы Ҝәмигайа абидәләринин тәдгиг едилмәси һаггында» 2001-ҹи ил 26 апрел тарихли сәрәнҹамы верди вә лазыми ишләри ҝөрүлмәси үчүн шәраит йарадылды. Азәрбайҹан Милли Елмләр Академийасы-нын Археолоҝийа вә Етнографийа Институтунун әмәкдашлары Ҝәмигайада вә Мухтар Республиканын әразисиндә ҝениш археоложи тәдгигатлар апармаға башлады.\nДаирәви планлы йашайыш тикинтиләриндә вә курган типли абидәләрдә археоложи газынтылар апарылмыш, ҝил вә даш мәмулатлары, обсидиан гәлпәләри әлдә едилмишдир. Нәби йурдундакы галачаларын йахынлығындан е.ә. ЫВ-ЫЫЫ минилликләрә аид ҝил габ нүмунәләри тапылмышдыр. Белә керамика мәмулаты е.ә. IV-II минилликләрдә Нахчыванын дүзән әразисиндә йашайан отураг әкинчи вә малдар тайфаларынын мәишәтиндә ҝениш истифадә олунмушдур.\nI Күлтәпә гәдим йашайыш йериндән тапылан матра типли полихром бойалы ҝил габ үзәриндә чәкилмиш алты шүалы улдуз вә онун әтрафында бир истигамәтдә (саға) учан гуш рәсмләри чох еһтимал ки, сәма аләмилә бағлы символик мәзмун дашыйыр. Гәдим рәссам ики сүҹетдән мәһарәтлә истифадә едәрәк, садә вә ҝөзәл тәртибата малик тәсвири сәнәт әсәри йаратмышдыр. Бурада санки ҝүнәшин даими һәрәкәти тәсвир олунмушдур. Ҝөрүндүйү кими, истәр Ҝәмигайа тәсвирләриндә, истәрсә дә бойалы габларын орнаментләриндә ҝүнәши вә сәманы әкс етдирән символик мәзмунлу рәсмләрә мүраҹиәт олунмушдур.\nБахыш сайы: 612


Q=2	C=0	SS=0	LS=2	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=61	G1=46	G2=19	DLID=az_RU	BODY=Өзүмә вә гадынлара һөрмәт етмәји өјрәндим\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Јава дили Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Камбоҹа Кирибати Конго Литва Маврики креолу Македонија Малта Мјанма Ниас Нидерланд Норвеч Самоа Сејшел креолу Соломон Адалары пиҹини Таити Тувалу Увеа Украјна Фиҹи Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс ајмара батак (тоба) бенгал бикол бислама болгар варај венда га газах ган гуарани гуҹарат гырғыз дреһу дхолуо еве ермәни естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис исланд исоко испан италјан каннада каонде каталан кечуа (Анкаш) кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кечуа (Куско) кикамба киконго кикујју кимбунду кинјаруанда кирунди кореја коса куангали куанјама күрд курманҹи (Гафгаз) күрд курманҹи (кирил) лингала лози лувале луганда лунда макуа малагаси малај малајалам мам мамбве-лунгу маратһ мајја маҹар монгол науатл (Шимали Пуебла) ндебеле ндебеле (Зимбабве) ндонга нзема оромо осетин пангасинан папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) полјак португал пәнҹаб румын рус санго свати себуан сена сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил татар тви телугу тетела тетум (Дили) тив тигре ток-писин тохолабал тсва тсонга тумбука түрк умбунду фарс фин франсыз хорват чех чибемба чилуба чинјанја читонга читонга (Малави) чичева шона јао јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һауса һилигајнон һинд әрәб\nНәгл етди: Ҹозеф Еренбоҝен\nДОҒУЛДУҒУ ИЛ: 1960\nКЕЧМИШДӘ: НАРКОТИК АЛУДӘЧИСИ ОЛУБ, ГАДЫНЛАРА ҺӨРМӘТ ЕТМӘЈИБ\nМән Франсанын шимал-шәргиндә јерләшән Милуз шәһәриндә анадан олмушам. Фәһлә синфинин јашадығы бу әрази зоракылығы илә ад чыхартмышды. Ушаглыг хатирәләрим бурада баш верән аилә-мәишәт зоракылыглары илә јадда галыб. Аиләмиздә гадынлара јухарыдан ашағы бахырдылар, кишиләр надир һалларда гадынларла мәсләһәтләширди. Мәнә өјрәтмишдиләр ки, гадынын јери мәтбәхдир, әринә вә ушагларына бахмалыдыр.\nУшаглығым елә дә асан кечмәјиб. Он јашым оланда атам әјјашлыг уҹбатындан һәјатыны итирди. Беш ил сонра бөјүк гардашларымдан бири интиһар етди. Елә һәмин ил мән аилә-мәишәт зәмининдә бир гәтл һадисәсинин шаһиди олдум вә бундан чох сарсылдым. Аилә үзвләрим мәнә өзүмү мүдафиә етмәк үчүн бычаг вә силаһдан истифадә етмәји, дава еләмәји өјрәтмишдиләр. Белә бир һәјат јашадығым үчүн бүтүн бәдәнимә дөјмәләр вурдурдум вә ичкијә гуршандым.\nАртыг он алты јашымда ҝүн әрзиндә 10—15 бутулка пивә ичирдим вә чох кечмәмиш наркотик маддәләр гәбул етмәјә башладым. Пулу исә дәмир-дүмүр сатмагла, оғурлуг етмәклә тапырдым. Он једди јашымда артыг һәбсхананын дадыны ҝөрмүшдүм. Үмумиликдә оғурлуг үстүндә вә дава-далаш етдијим үчүн 18 дәфә һәбс олунмушам.\nИјирми јашларымда вәзијјәтим даһа да бетәр олду. Бир ҝүнә тәркибиндә марихуана олан 20-јә јахын сигарет чәкирдим, һероин вә диҝәр гејри-гануни маддәләр гәбул едирдим. Дәфәләрлә олмушду ки, јүксәк доза гәбул етдијим үчүн аз галмышды өләм. Мән һәмчинин наркотик маддәләр сатмаға башладым. Буна ҝөрә дә үзәримдә бычаг вә силаһ ҝәздирирдим. Ҝүнләрин бир ҝүнү бир кишијә атәш ачдым, анҹаг хошбәхтликдән ҝүллә онун кәмәринин тоггасына туш ҝәлди. Ијирми дөрд јашым оланда анамы итирдим вә бу, мәним гәзәбими даһа да аловландырды. Јолдан кечәнләр мәни ҝөрән кими горхудан дәрһал јолларыны дәјиширдиләр. Дава етдијим үчүн һәфтәсонларыны чох вахт ја полис мәнтәгәсиндә, ја да јараларыма тикиш гојмаг үчүн хәстәханада кечирирдим.\nИјирми сәккиз јашымда аилә гурдум. Десәм ки, арвадымла һөрмәтлә давранырдым, шүбһәсиз, инанмазсыныз. Мән ону тәһгир едир вә дөјүрдүм. Бир әр-арвад олараг һеч нәји бирҝә ҝөрмүрдүк. Дүшүнүрдүм ки, ону оғурладығым гыр-гызыла тутсам бәсидир. Анҹаг бир ҝүн ҝөзләнилмәз бир шеј баш верди. Арвадым Јеһованын Шаһидләри илә Аллаһын Кәламыны өјрәнмәјә башлады. Елә илк дәрсиндән сонра о, сигарети атды, ҝәтирдијим оғурлуг пуллардан имтина етди вә гыр-гызыллары мәнә ҝери гајтарды. Һирсимдән өзүмә јер тапа билмирдим. Мүгәддәс Китабы өјрәнмәјинә мане олурдум, сигарети чәкиб түстүсүнү онун үзүнә үфүрүрдүм. Бундан әлавә, бүтүн гоншулугда ону биабыр едирдим.\nБир ҝеҹә сәрхош һалда оларкән мәнзилимиздә јанғын төрәтдим. Јолдашым мәни вә бешјашлы гызымызы аловун ичиндән хилас еләди. Ичкинин тәсириндән ајыланда хәҹаләт чәкирдим. Дүшүнүрдүм ки, етдикләримә ҝөрә Аллаһ мәни һеч вахт бағышламаз. Јадымдадыр, бир дәфә кешиш мәнә сөјләмишди ки, пис инсанлар ҹәһәннәмликдир. Һәтта мәним психиатрым да демишди ки: «Сәнә һеч ҹүрә көмәк етмәк мүмкүн дејил. Сән дүзәлән дејилсән!»\nЈанғындан сонра гајынатамҝилә көчдүк. Јеһованын Шаһидләри јолдашымын јанына ҝәләндә онлара бир суал вердим: «Аллаһ мәним бүтүн ҝүнаһларымы бағышлаја биләр?» Онлар мәнә Мүгәддәс Китабдан 1 Коринфлиләрә 6:9—11 ајәләрини охудулар. Бу ајәләрдә Аллаһын мүһакимә етдији пис әмәлләр садаланыр вә сонра дејилир: «Сизләрдән дә бәзиләри белә иди». Бу ајәдән сонра әмин олдум ки, дәјишә биләрәм. Онлар һәмчинин 1 Јәһја 4:8 ајәсини охујуб Аллаһын мәни севдијини ҝөстәрдиләр. Бу сөзләр үрәјимә тохтаглыг верди. Јеһованын Шаһидләриндән һәфтәдә ики дәфә мәнә дәрс кечмәләрини хаһиш етдим вә ибадәт ҝөрүшләринә ҝетмәјә башладым. Бундан әлавә, һәмишә Јеһова Аллаһа дуа едирдим.\nБир ај кечмәмишди ки, наркотики вә ичкини тәрҝитмәјә гәрар вердим. Амма организмим мәнә гаршы үсјан галдырды, санки, дахилимдә мүһарибә ҝедирди. Дәһшәтли гарабасмалар, баш ағрылары, гыҹ олмалар вә диҝәр нараһатчылыглар мәни раһат бурахмырды. Амма ејни заманда, Јеһованын әлимдән тутуб мәнә ҝүҹ вердијини дујурдум. Һәвари Булусун кечирдији һиссләри кечирирдим. О, Јеһованын вердији ҝүҹү нәзәрдә тутараг јазмышды: «Мәнә гүввәт верәнин сајәсиндә һәр шејә ҝүҹүм чатыр» (Филиппилиләрә 4:13). Һәмчинин бир мүддәт сонра сигарети дә ата билдим (2 Коринфлиләрә 7:1).\nМүгәддәс Китаб һәјатымы гајдасына салмаға көмәк етмәклә јанашы, аилә вәзијјәтими дә јахшылашдырды. Һәјат јолдашыма мүнасибәтим хејли дәјишди. Она һөрмәт гојмаға, «чох сағ ол», «зәһмәт олмаса» сөзләрини демәјә башладым. Гызым үчүн лајигли ата ола билдим. Мүгәддәс Китабы өјрәнмәјә башлајандан бир ил сонра арвадымдан өрнәк алараг өзүмү Аллаһа һәср етдим вә Онун јолу илә ҝетмәјә башладым.\nТам әминликлә дејә биләрәм ки, Мүгәддәс Китаб һәјатымы хилас етди. Һәтта иманыма шәрик олмајан гоһум-әгрәбаларым дејир ки, белә давам етсәјди, чохдан ја наркотикдән өлмүшдүм, ја да давада һәлак олмушдум.\nАта вә әр кими үзәримә дүшән мәсулијјәтләрлә бағлы Мүгәддәс Китабда јазылан тәләбләр аилә һәјатымы көклү сурәтдә дәјишди (Ефеслиләрә 5:25; 6:4). Аиләликҹә бирҝә нәләрисә етмәјә башладыг. Инди гојмурам арвадымын ҝүнү јалныз мәтбәхдә кечсин, әксинә, она көмәк едирәм ки, вахтынын чох һиссәсини хош хәбәрин тәблиғинә сәрф етсин. Онун дәстәји сајәсиндә исә мән јығынҹагдакы мәсулијјәтләрими иҹра едә билирәм.\nЈеһова Аллаһын севҝиси вә рәһми мәнә дәрин тәсир бағышлады. Инди мән һамынын дүзәлмәз кими бахдығы мәнимтәк инсанлара Аллаһын үлви сифәтләри һагда данышмаг истәјилә алышыб јанырам. Билирәм ки, Мүгәддәс Китаб истәнилән инсана тәмиз вә мәналы өмүр сүрмәјә көмәк едә биләр. Аллаһын Кәламы мәнә кишили-гадынлы бүтүн инсанлара һөрмәт бәсләјиб онлары севмәји өјрәтмәклә јанашы, өзүмә һөрмәт гојмағы да ашылады.


Q=11	C=0	SS=0	LS=6	PS=4	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=26	G1=19	G2=11	DLID=az_RU	BODY=Јадыныздадырмы?—декабр 2017 | Тәлим\nҜөзәтчи гүлләси (тәлим нәшри) | Декабр 2017\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Кирибати Конго Литва Македонија Маршалл Мјанма Непал Нидерланд Ниҝериа пиҹини Норвеч Понапе Самоа Соломон Адалары пиҹини Тонга Тувалу Украјна Фиҹи Чин (Кантон, садәләшдирилмиш) Чин (Кантон, әнәнәви) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) адангме албан алман алур ами амһара африкаанс ајмара баса (Камерун) башгырд бенгал бикол болгар булу варај венда волајта га ган гарифуна гуарани гуҹарат гырғыз дуала дхолуо еве едо ермәни ермәни (гәрб) естон ефик занде зулу ибанаг ибо иврит илок инҝилис исланд исоко испан италјан кабре каннада каонде каталан кечуа (Анкаш) кечуа (Боливија) кикамба кикујју килуба кинјаруанда кирунди кисонге кореја коса куангали куанјама күрд курманҹи күрд курманҹи (Гафгаз) күрд курманҹи (кирил) латыш лингала лози лувале луганда лунда малагаси малај малајалам мам мамбве-лунгу маратһ масатек (Хуаутла) мајја маҹар мбунда мегрел михе монгол море моту науатл (Хуастека) науатл (Шимали Пуебла) науатл (мәркәзи) науатл (Ҝерерро) нгабар ндебеле ндебеле (Зимбабве) ндонга нзема окпе оромо осетин пангасинан папјаменто (Күрасао) пиҹин (Камерун) полјак португал пәнҹаб румын рус санго сапотек (Истм) свати себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сесуто (Ҹәнуби Африка) сетсвана сидамо сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил татар таҹик тви телугу тетела тетум (Дили) тзелтал тив тигре тлапанек ток-писин тотонак тохолабал тсонга тумбука түрк түркмән урһобо фарс фин фон франсыз хорват чех чибемба чилуба чинјанја читонга читонга (Зимбабве) читонга (Малави) чичева чол чуваш шона јао јапон јоруба јунан ҝүрҹү ҹола Һаити креолу һауса һереро һилигајнон һинд һири-моту әрәб өзбәк\nУшагларынын руһани инкишафыны дүшүнән мүһаҹир валидејнләр дил мәсәләсини нәјә ҝөрә нәзәрә алмалыдырлар?\nУшаг көчдүкләри әразинин дилини чох ҝүман ки, мәктәбдә вә ја әтрафдакылардан өјрәнәҹәк. Ушағын бир нечә дил билмәси чох јахшыдыр. Валидејнләр ҝөтүр-гој етмәлидирләр ки, ушагларынын һәгигәти раһат гаврамасы вә руһани ҹәһәтдән инкишаф етмәси үчүн јашадыглары әразинин дилиндә, јохса өз дилләриндә кечирилән јығынҹаға ҝетсинләр. Мәсиһи валидејнләр үчүн ушагларынын руһани рифаһы өз истәкләриндән ваҹибдир (w17.05 с. 9—11).\nИса Мәсиһ Бутруса «мәни чох истәјирсән, бунлары?» суалыны верәндә нәји нәзәрдә тутурду? (Јәһ. 21:15)\nҜөрүнүр, Иса јанларындакы балыглары вә/вә ја балыгчылыг ишини нәзәрдә тутурду. Мәсиһ өләндән сонра һәвари Бутрус јенә өз әввәлки пешәси илә, балыгчылыгла мәшғул олмаға башламышды. Мәсиһиләр ишин онларын һәјатында һансы јери тутдуғуну јохламалыдырлар (w17.05 с. 22, 23).\nНәјә ҝөрә Ибраһим пејғәмбәр арвады Сарадан хаһиш етмишди ки, ким сорушса, онун баҹысы олдуғуну десин? (Јар. 12:10—13)\nӘслиндә, бу јалан дејилди, Сара, доғрудан да, Ибраһимин өҝеј баҹысы иди. Әҝәр Сара онун арвады олдуғуну десәјди, пејғәмбәри өлдүрә биләрдиләр. Амма онун саламатлығы ваҹиб иди, чүнки Јеһова Аллаһ сөз вермишди ки, вәд олунмуш өвлад ондан төрәјәҹәк (wп17.3 с. 14, 15).\nИлиас Һатер Ибрани дилини өјрәнән тәләбәләрә көмәк мәгсәди илә һансы јазы үслубундан истифадә етмишди?\nО, дәрҹ етдији Мүгәддәс Китабда сөзүн көкүнү галын һәрфләрлә, шәкилчиләри вә өн шәкилчиләри исә контурлу һәрфләрлә вермишди. Бунун сајәсиндә тәләбәләр сөзүн көкүнү асанлыгла мүәјјән едә билирдиләр. «Мүгәддәс Јазыларын гејдләрлә Јени Дүнја Тәрҹүмәси»нин (инҝ.) һашијәләриндә дә охшар үсулдан истифадә олунмушду (wп17.4 с. 11, 12).\nӨзүнүмүдафиә мәгсәди илә евиндә одлу силаһ сахламаг истәјән мәсиһи һансы амилләри нәзәрә алмалыдыр?\nАмилләрдән бир нечәси бунлардыр: Аллаһын ҝөзүндә һәјат мүгәддәсдир. Иса Мәсиһ давамчыларына гылынҹ алмағы мәсләһәт ҝөрәндә, буну өзүнүмүдафиә мәгсәди илә сөјләмәмишди (Лука 22:36, 38). Мәсиһиләр гылынҹларындан ҝаваһын дүзәлдибләр. Онлар үчүн һәјат пулдан, вардан дәјәрлидир. Мәсиһиләр башгаларынын виҹданыны нәзәрә алыр вә нүмунәви олмаға чалышырлар (2 Кор. 4:2) (w17.07 с. 31, 32).\nНә үчүн Мәттанын вә Луканын мүждәләриндә Иса Мәсиһин һәјатынын илк илләри барәдә јазылан мәлумат бир-бириндән фәргләнир?\nМәттанын јаздығы мүждәдә һадисәләр Јусифин әтрафында ҹәрәјан едир. Орада Мәрјәмин һамилә олдуғуну биләндә Јусифин вердији илк реаксија, мәләјин Јусифә Мисирә гачмағы вә орадан ҝери дөнмәји тапшырмасы һагда јазылыб. Луканын Мүждәсиндә исә һадисәләр даһа чох Мәрјәмин әтрафында дөвр едир. Мәсәлән, орада Мәрјәмин Илсәбаҝилә ҝетмәси, Исанын мәбәддә галмасынын Мәрјәмә неҹә тәсир етдији һагда јазылыб (w17.08 с. 32).\nМүгәддәс Китаб нәләрә таб ҝәтириб?\nМүгәддәс Китабда истифадә олунан сөз вә ифадәләрин заманла дәјишмәсинә; һансы дилин апарыҹы олаҹағыны мүәјјән едән дүнја сәһнәсиндәки дәјишикликләрә; һәмчинин онун тәрҹүмәсинә ҝөстәрилән мүгавимәтләрә (w17.09 с. 19—21).\nГорујуҹу мәләкләр мөвҹуддурму?\nГорујуҹу мәләкләр тәлими Мүгәддәс Китаба әсасланмыр. Иса Мәсиһ шаҝирдләри илә сөһбәтиндә мәләкләрин Аллаһын һүзурунда дурдуғуну демишди (Мәт. 18:10). О, гејд етмишди ки, мәләкләр Аллаһа хидмәт едән инсанларын рифаһы үчүн чалышыр, амма бу варлыгларын инсанлары горудуғуна ишарә едән һеч нә демәмишди (wп17.5 с. 5).\nСевҝиләрин ән үлвиси али принсипләрә сөјкәнән, Инҹилин орижинал мәтниндә агапи сөзү илә тәсвир олунан мәһәббәтдир. О, өзүнү үлфәтдә, исти мүнасибәтдә ҝөстәрә биләр. Амма онун әсас сәҹијјәси башгаларынын рифаһы үчүн ҝөрүлән тәмәннасыз ишләрдир (w17.10 с. 7).\n«Билирәм, о... дириләҹәк»\nВалидејнләр, өвладыныза хиласа апаран һикмәт верин\nҜәнҹләр, «хиласа јетишмәјә чалышын»\nLIFE STORY Һәр шеји гојуб Ағанын ардынҹа ҝетдим\n«Ҝөзәтчи гүлләси»нин 2017-ҹи ил үчүн тематик индекси\nМәтн Електрон нәшрләри јүкләмәк үчүн параметрләр ҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) Декабр 2017\nAudio Аудио-јазылары јүкләмәк үчүн параметрләр ҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) Декабр 2017\nҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) Декабр 2017


Q=7	C=7	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=24	G1=17	G2=10	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Әрдоған сијасәтинин “күчүк” симасы\nӘрдоған сијасәтинин “күчүк” симасы\nВә јахуд сијасәтин мурдар сифәти\nГМИ сәдринин Ајәтуллаһ Хаменеи илә бағлы сәсләндирдији мәлум фикирләри сөјләјәнә гәдәр һәр шеј “әла” ҝедирди. Сијасәтин “абры” аз-чох өртүлмүшдү. Һеч ким һеч кимә дәјиб долашмырды. Түркијә Гарабағ савашынын зәфәриндә өзүнү шәрик етмәји баҹармышды, Иран да Азәрбајҹанын Илһам Әлијев дә башда олмагла рәсми нүмајәндәләри тәрәфиндә бу имтаһандан “үзүағ” чыхмышды. Түркијәнин арагарышдыран, журналист адыјла Азәрбајҹана ҝәлиб “күпәҝирән гары” функсијасыны јеринә јетирән сионист медиа мәнсубу белә мүсаһибә алдығы Илһам Әлијевдән Иранла бағлы ағзынын пајыны алмышды. Пантүркләр “Ираны Гарабағ мәсәләсиндә Ермәнистана көмәк едән дөвләт кими ҝөстәрә билмәдик” дејиб мүвәггәти ҝери чәкилмишдиләр. Чүнки Илһам Әлијев мәсәләјә гарышмышды. Бунлар да өзләринин сионист нөкәри јох,Â дөвләтчилик тәрәфдары олдугларыны сүбут етмәјә чалышдыглары үчүн даһа ағызларыны јуммушдулар. Амма, ағызлары јенә ачылды.\nИнди бир јандан өлкәмиздәки пантүрк сионистләр, диҝәр тәрәфдән дә Түркијәдәки сионист нөкәрләри башлајыб ГМИ сәдринин габырғасына дөшәмәјә. Сијасәтин чиркин симасы бурда бир даһа өзүнү бирузә верир. Адама јер едән будур ки, бу ҹүр мурдар сијасәт ојунбазлары дуруб Исламы башга вахт ҝөзүмчыхдыја салыб дејир ки, дин сијасәтә гарышса пис олар. Мәҝәр, сиздән дә пис? Әслиндә бу һоггабазлар өз мурдар сималарыны ҝизләтмәјә чалышырлар, билирләр ки, дин ҝәлсә бунларын “дәдәсини јандыраҹаг”, она ҝөрә горхурлар.\nШәрги ганчанағына дөндәрән, реҝионда АБШ вә Исраилин марагларына хидмәт едән Әрдоған сијасәтинин инди дә “күчүк” симасы ортаја чыхыб. Адам дуруб дејиб ки, Ајәтуллаһ Хаменеи бир јандан Азәрбајҹана фәтва ҝөндәрир, диҝәр јандан Ермәнистана силаһ... Даһа сонра Азәрбајҹанда һөрмәтә миниб-минмәмәсини өјрәнмәк үчүн сосиал шәбәкәләрә дахил олуб ҝөрүб ки, инсанларын һамысы ондан данышыр. Бүтүн сосиал шәбәкәләрдә бунун ады һалланыр. Амма, ики сөздән ибарәт олан сојады мүрәккәб олдуғу һалда ајры-ајры јазылыр: Күчүк Јылмаз. Ја да Әрдоғанын күчүјү. Адам да севинир ки, нә јахшы ки, бүтүн Азәрбајҹанда ондан данышырлар.\nЧиркин вә мурдар сима исә бундан ибарәтдир ки, сән демә бир заманлар Әсәдин үзүнә ҝүлдүјү кими инди дә Илһам Әлијевин үзүнә ҝүлән Әрдоғанын бу мүшавири, елә долајысы илә Әрдоғанын өзү дә һеч Илһам Әлијевин Иранын һаггында дедији мүсбәт сөзләрә инанмајблар. Садәҹә президент дејир бир шеј демәјәк дејиб сөһбәти бағлајыблар. ГМИ сәдри исә данышан кими барыт кими партлајыб өз чиркин сималарыны ортаја гојдулар. Мәлум олду ки, бунлар Илһам Әлијевә һеч инанмајыблар. Инансајдылар Әрдоғанын мүшавири бу ҹүр ҝеризәкалы бәјанатлар вермәзди. Ачыг-ашкар Иранын Ермәнистана силаһ јолладығыны гејд едирләр. Амма, мараглысы будур ки, ҝөрәсән Күчүкјылмаз мүәллим доғрудан да бу гәдәр дардүшүнҹәли адамдыр? АБШ вә Исраил әлејһинә олан просесләрдә өзүнү ҝизләтмәјән Иран Ермәнистана силаһ версәјди буну Түркијәнин горхусундан ҝизләдәрди, јохса Азәрбајҹанын?


Q=14	C=7	SS=3	LS=3	PS=3	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=20	G1=16	G2=10	DLID=az_RU	BODY=Мәдәдә төрәјән гурбағанын репродуктив системи | Тәкамүл, јохса јарадылыш мөҹүзәси?\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Македонија Малта Нидерланд Норвеч Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс болгар гырғыз еве ермәни естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис исланд испан италјан кинјаруанда кирунди кореја коса лингала лози малагаси маҹар полјак португал румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тви тигре тсонга түрк урду фин франсыз хорват чех читонга чичева јапон јунан ҝүрҹү һилигајнон әрәб\nМәдәдә төрәјән гурбағанын репродуктив системи\nМӘДӘДӘ төрәјән Австралија гурбағасы (нәслинин 2002-ҹи илдә кәсилдији ҝүман едилирди) әҹаиб шәкилдә чохалыр. Диши гурбаға мајаланмыш јумурталарыны удур вә тәхминән алты һәфтә әрзиндә јумурталар мәдәсиндә инкишаф едир. Анасынын ағзындан «доғулан» балалар дүнјаја там инкишаф етмиш гурбағалар кими ҝәлир.\nАна гурбаға тәкҹә јемәкдән кәсилмир, һәмчинин јумурталарынын һәзм олунмамасы үчүн мәдә туршусунун ифразы дајаныр. Ҝөрүнүр, јумурталарын вә чөмчәгујругларын ифраз етдији кимјәви маддәләр мәдә туршусунун ифразынын гаршысыны алыр.\nАна гурбағанын мәдәсиндә тәхминән 24 јумурта инкишаф едир. Балаларын доғулма вахты ҝәлиб чатанда онларын үмуми чәкиси ананын бәдән чәкисинин һардаса 40 фаизини тәшкил едир. Буну нә илә мүгајисә етмәк олар? Санки, һамиләликдән әввәл 68 килограм чәкиси олан гадын бәтниндә һәр бири 1,8 килограм олан 24 ушаг дашыјыр! Көрпә гурбағалар аналарынын мәдәсини о гәдәр ҝенишләндирирләр ки, мәдә ҝедиб дүз ағҹијәрә дирәнир. Гысылмыш ағҹијәрләри илә нәфәс ала билмәјән ана бәдәнин дәриси илә нәфәс алмалы олур.\nБала гурбағалар бир нечә ҝүн әрзиндә, там инкишаф мәрһәләсини кечдикҹә чыхырлар. Амма ана тәһлүкә һисс едәрсә, онлары гусараг дүнјаја ҝәтирир. Бир дәфә тәдгигатчылар мүшаһидә етмишдиләр ки, диши гурбаға бирдәфәјә ағзындан алты бала тулламышды. О, балаларыны тәхминән 1 метр аралыја атмышды.\nӘҝәр, бәзиләринин иддиа етдији кими, бу гурбағанын чохалма системи тәкамүлүн нәтиҹәсидирсә, онда мәнтиглидир ки, о һәм физиоложи гурулушунда, һәм дә репродуктив давранышында бирдәфәјә бөјүк дәјишикликләр етмәли иди. Алим вә тәкамүлчү Мајкл Тејлор јазыб: «Бу гурбағанын репродуктив гурулушунда дәјишикликләрин тәдриҹән, јаваш-јаваш баш вердијини дүшүнмәк мүмкүн дејил. Онун репродуктив системи јалныз там олдугда еффектив ола биләр, әкс һалда, тамамилә мүвәффәгијјәтсизлијә уғрајарды». Алимин сөзләринә ҝөрә, јеҝанә ағлабатан изаһат бу гурулушун «бирдәфәјә, бөјүк, гәфил сычрајыш нәтиҹәсиндә әмәлә ҝәлмәси иди». Бәзиләри бу сычрајышы јарадылыш адландырырлар *.\nФикирләшин. Мәдәдә төрәјән гурбағанын репродуктив системи тәкамүлүн нәтиҹәси ола биләрми? Јохса бу, јарадылыш мөҹүзәсидир?\n^ абз. 7 Чарлз Дарвин «Нөвләрин әмәлә ҝәлмәси» китабында јазыб: «Тәбии сечмә јалныз зәиф ардыҹыл вариасијалардан истифадә едәрәк фәалијјәт ҝөстәрир; о, һеч вахт... сычрајыш едә билмәз».


Q=3	C=3	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=170	G1=129	G2=61	DLID=az_RU	BODY=Иса пејғәмбәрин мәшһур Дағүстү вәзи | Иса пејғәмбәрин һәјаты\nМӘТТА 5:1—7:29 ЛУКА 6:17—49\nИса Мәсиһ бүтүн ҝеҹәни дуа едиб шаҝирдләри арасындан 12 һәвари сечиб. Сөзсүз ки, о, чох јорулуб. Артыг сәһәр ачылыб. Амма онун һәлә дә инсанлара көмәк етмәјә ҝүҹү вә арзусу вар. Һал-һазырда Иса пејғәмбәр Ҹәлиләнин дағлыг әразисиндәдир. Чох ҝүман ки, о, фәалијјәтинин мәркәзи олан Кәфәрнаһум шәһәриндән елә дә узагда дејил.\nУзаг әразиләрдән инсанлар төкүлүшүб онун јанына ҝәлибләр. Һәтта бәзиләри ҹәнубдан — Јерусәлимдән вә Јәһудијјәдән тәшриф бујуруб. Диҝәрләри исә шимал-гәрбдән — саһилјаны әрази олан Сур вә Сидондан ҝәлибләр. Бу гәдәр инсанын ҝәлишинин мәгсәди нәдир? «Онлар Исаны динләмәк вә хәстәликләриндән шәфа тапмаг үчүн» јығышыблар. Мәсиһ дә онлары сағалдараг истәкләрини јеринә јетирир. Бир тәсәввүр един, бүтүн хәстәләр шәфа тапыб! Иса пејғәмбәр һәмчинин мурдар руһларын әзијјәт вердији адамлары — Шејтанын ҹинләринин тәсири алтында оланлары да сағалдыр (Лука 6:17—19).\nДағын јамаҹында олан пејғәмбәр бир аз јүксәк јер ахтарыб орада әјләшир. Халг онун башына топлашыр. Он ики һәвариси вә диҝәр шаҝирдләри, јәгин, она даһа јахын әјләшир. Адамлар интизар ичиндәдир, онлар валеһедиҹи мөҹүзәләр ҝөстәрән мүәллими динләмәк истәјирләр. Иса пејғәмбәр вәзинә башлајыр. Сөзсүз ки, она гулаг асанлар чох шеј өјрәнирләр. Бу вәз о вахтдан бәри сајсыз-һесабсыз инсана фајда ҝәтириб. Биз дә бу вәздән чох шеј өјрәнә биләрик. Иса пејғәмбәр һәгигәтин дәринликләрини ајдын вә садә дилдә чатдырыр. О, инсанларын ҝүндәлик һәјатындан данышыр вә онлара јахшы таныш олан шејләри мисал чәкир. Бунун сајәсиндә Аллаһын ҝөстәрдији јолла ҝедиб хошбәхт јашамаг истәјән бүтүн инсанлар онун фикирләрини асанлыгла дәрк едә биләрләр. Бәс Дағүстү вәздә һансы һикмәтли сөзләр вар?\nКИМЛӘР ҺӘГИГӘТӘН ХОШБӘХТДИР?\nҺәр бир инсан хошбәхт олмаг истәјир. Иса пејғәмбәр буну билир вә буна ҝөрә дә һәгигәтән хошбәхт олан инсанлар барәдә данышмаға башлајыр. Һамынын диггәти ондадыр. Анҹаг онун илк сөзләри чохларыны чашдырыр.\nПејғәмбәр сөзүнә белә башлајыр: «Аллаһа еһтијаҹы олдуғуну дәрк едәнләр хошбәхтдир, чүнки сәмави Падшаһлыг онларындыр. Дәрд чәкәнләр хошбәхтдир, чүнки онлар тәсәлли тапаҹаглар... Салеһлик үчүн сусајыб она ҹан атанлар хошбәхтдир, чүнки онлар дојаҹаглар... Салеһлик јолунда тәгиб олунанлар хошбәхтдир, чүнки сәмави Падшаһлыг онларындыр. Мәнә ҝөрә инсанлар сизи тәһгир вә тәгиб едәндә... сиз неҹә дә хошбәхтсиниз! Севинин вә шадланын» (Мәтта 5:3—12).\nПејғәмбәр «хошбәхтсиниз» дејәркән нәји нәзәрдә тутур? О, хошбәхтлији садәҹә кеф чәкмәк вә шәнләнмәклә әлагәләндирмир. Әсил хошбәхтлијин мәнасы даһа дәриндир. Әсил хошбәхт инсан һәјатындан разыдыр. О, хош вә мәналы һәјат сүрүр.\nИса пејғәмбәрин тәбиринҹә, һәгигәтән дә хошбәхт о адамдыр ки, Аллаһа еһтијаҹы олдуғуну дәрк едир, ҝүнаһлы вәзијјәтдә олмасы ону мәјус едир вә Аллаһ һаггында өјрәниб Она хидмәт едир. Белә адам Аллаһ јолунда олдуғуна ҝөрә һәтта нифрәт һәдәфинә чеврилсә дә, тәгибләрә мәруз галса да, хошбәхтдир. Чүнки о билир ки, Аллаһ ондан разыдыр вә она әбәди һәјат бәхш едәҹәк.\nЛакин әксәр инсанлар хошбәхтлији вар-дөвләтдә вә кеф чәкмәкдә ҝөрүрләр. Иса Мәсиһ исә билдирир ки, бунлар хошбәхтлик јох, бәдбәхтлик ҝәтирир. Тәзад ҝөстәрәрәк о дејир: «Еј варлылар, вај һалыныза! Сиз тәсәллинизи артыгламасы илә алмысыныз. Еј гарны тохлар, вај һалыныза! Сиз аҹлыг чәкәҹәксиниз. Инди ҝүләнләр, вај һалыныза! Сиз јас тутуб ағлајаҹагсыныз. Һамы сизи тәрифләјәндә вај һалыныза! Онларын ата-бабалары јаланчы пејғәмбәрләри дә тәрифләјирдиләр» (Лука 6:24—26).\nНәјә ҝөрә варлыларын, дејиб-ҝүләнләрин, тәриф аланларын вај һалына? Она ҝөрә ки, бунлара саһиб олан вә бунлара ҹан атан адамын һәјатында Аллаһа ибадәтә јер галмыр, бу исә ону әсил хошбәхтликдән мәһрум едир. Диҝәр тәрәфдән, Иса пејғәмбәр демәк истәмир ки, касыбчылыг вә аҹлыг өз-өзлүјүндә адамы хошбәхт едир. Амма чох вахт мәһз ашағы тәбәгәли инсанлар Исанын тәлиминә һај верирләр, бу исә онлара әсил хошбәхтлик ҝәтирир.\nИса пејғәмбәр шаҝирдләрини нәзәрдә тутараг дејир: «Сиз дүнјанын дузусунуз» (Мәтта 5:13). Тәбии ки, пејғәмбәр буну мәҹази мәнада дејир. Дуз горујуҹу маддәдир. Јеһова Аллаһын мәбәдиндә, гурбанҝаһын јанында бир топа дуз олурду вә ондан гурбанлары дузламаг үчүн истифадә олунурду. Дуз һәмчинин хараб олмамағы вә чүрүмәзлији тәмсил едир (Лавилиләр 2:13; Һизгијал 43:23, 24). Шаҝирдләр о мәнада дүнјанын дузудурлар ки, онларын тәблиғ етдикләри хәбәр горујуҹу хассәлидир вә она һај верән инсанларын Аллаһла мүнасибәтләрини горумаға вә әхлаги ҹәһәтдән позулмамаға көмәк едир! Бәли, онларын чатдырдығы мүждә она һај верән бүтүн инсанларын һәјатыны горумаға гадирдир.\nИса пејғәмбәр һәмчинин шаҝирдләринә дејир ки, «сиз дүнјанын нурусунуз». Јанар чырағы сәбәтин алтына јох, ачыг јерә гојурлар ки, ишыг сачсын. Буна ҝөрә о, шаҝирдләрини сәсләјир: «Гој сизин дә нурунуз инсанларын гаршысында парласын ки, онлар јахшы ишләринизи ҝөрүб ҝөјдәки Атанызы мәдһ етсинләр» (Мәтта 5:14—16).\nИСА МӘСИҺИН ДАВАМЧЫЛАРЫ ҮЧҮН ЈҮКСӘК ТӘЛӘБЛӘР\nЈәһуди дин хадимләри Иса пејғәмбәрә Аллаһын ганунуну позан адам кими бахырлар вә бу јахынларда она суи-гәсд һазырламышдылар. Буна ҝөрә дә пејғәмбәр ачыг-ајдын дејир: «Елә билмәјин ки, мән Төвраты вә ја Пејғәмбәрләрин китабыны ләғв етмәјә ҝәлмишәм. Хејр, мән онлары ләғв етмәјә јох, јеринә јетирмәјә ҝәлмишәм» (Мәтта 5:17).\nБәли, Иса Мәсиһ Мүгәддәс Јазылара бөјүк еһтирамла јанашыр вә башгаларыны да буна тәшвиг едир. О дејир: «Буна ҝөрә дә ким бу әмрләрин ән кичијиндән бирини позса вә инсанлара да буну өјрәтсә, сәмави Падшаһлыға јарамајаҹаг». Бунунла о демәк истәјир ки, белә инсан Аллаһын Падшаһлығына ҝирмәјәҹәк. «Амма онлара әмәл едән вә башгаларына да буну өјрәдән сәмави Падшаһлыға јарајаҹаг», — дејә пејғәмбәр сөзүнү тамамлајыр (Мәтта 5:19).\nИса Мәсиһ һәтта Аллаһын гануну позмаға ҝәтириб чыхаран фикирләри мүһакимә едир. Мәсәлән, о, Төвратдан «адам өлдүрмә» ганунуну ситат ҝәтирдикдән сонра белә дејир: «Ким бир адама гаршы үрәјиндә гәзәб сахлајырса, мәһкәмә гаршысында ҹаваб верәҹәк» (Мәтта 5:21, 22). Кимәсә гаршы гәзәб сахламаг чох тәһлүкәлидир, бу һәтта гатиллијә дә ҝәтириб чыхара биләр. Буна ҝөрә дә Мәсиһ барышыға нә дәрәҹәдә ҹан атмалы олдуғумузу ҝөстәрир: «Әҝәр бәхшишини гурбанҝаһа ҝәтирәндә јадына дүшсә ки, кимсә сәндән инҹијиб, бәхшиши орада, гурбанҝаһын гаршысында гој. Әввәлҹә ҝет онунла барыш, сонра ҝәл бәхшишини тәгдим ет» (Мәтта 5:23, 24).\nТөвратдакы диҝәр ганун әхлагсызлығы мүһакимә едир. Иса пејғәмбәр дејир: «“Зина етмә” дејилдијини ешитмисиниз. Мән исә сизә дејирәм: гадына бахыб она гаршы шәһвәтлә аловланан һәр бир адам артыг үрәјиндә онунла зина етмиш олур» (Мәтта 5:27, 28). Пејғәмбәр бурада өтәри дүшүнҹәләрдән јох, давамедиҹи бахышлардан данышыр. Белә сүрәкли бахыш үрәкдә шәһвәти аловландырыр. Әлинә фүрсәт дүшән кими исә шәһвәт инсаны зинаја уғрада биләр. Бунун гаршысыны алмаг үчүн инсан ҝәрәк гәти тәдбирләр ҝөрсүн. Иса Мәсиһ дејир: «Сағ ҝөзүн сәни ҝүнаһа сүрүкләјирсә, ону чыхарыб ат... Әҝәр сағ әлин сәни ҝүнаһа сүрүкләјирсә, ону кәсиб ат» (Мәтта 5:29, 30).\nБәзиләри өз һәјатыны хилас етмәк үчүн бәдәнләринин хәстә органындан белә кечибләр. Иса пејғәмбәр дејир ки, әхлагсыз фикир вә әмәлләрдән узаг дурмаг даһа ваҹибдир, бунун үчүн һәр шеји, һәтта ҝөз вә әл кими зәрури органлары мәҹази мәнада «кәсиб атмаг» лазым ҝәлә биләр. Иса пејғәмбәр изаһ едир: «Бүтүн бәдәнинин Һинном вадисинә атылмағынданса, бәдәнинин бир үзвүнү итирмәјин даһа јахшыдыр». Кечмишдә Һинном вадиси Јерусәлимин јахынлығында зибилхана иди, орада даима од јанырды. Мүгәддәс Китабда Һинном вадиси ифадәси әбәди мәһви билдирир.\nИса пејғәмбәр һәмчинин башгаларыны тәһгир едән вә инҹидән адамларла неҹә рәфтар етмәли олдуғумузу өјрәдир: «Пис адама мүгавимәт ҝөстәрмә, амма ким сәнин сағ јанағына шиллә вурарса, о бири јанағыны да она чевир» (Мәтта 5:39). Бу, о демәк дејил ки, тәҹавүзә мәруз галанда адам өзүнү, јахуд аиләсини горумамалыдыр. Пејғәмбәр шиллә сөзүнү истифадә едир. Адәтән, шилләни инсана хәсарәт јетирмәк вә ја өлдүрмәк үчүн јох, ләјагәтини алчалтмаг үчүн вурурлар. Бунунла о демәк истәјир ки, кимисә шиллә вә ја сөзлә тәһгир едиб дава-далаша тәһрик едәрләрсә, о, бу тәһгирләрә ҹаваб вермәмәлидир.\nБу мәсләһәт инсанлары сев әмри илә үст-үстә дүшүр. Иса пејғәмбәр өз динләјиҹиләринә белә мәсләһәт верир: «Дүшмәнләринизи һәмишә севин вә сизи тәгиб едәнләр үчүн һәмишә дуа един». О, бунун үчүн әсаслы дәлил ҝәтирир: «Беләҹә, ҝөјдәки Атанызын оғуллары олаҹагсыныз. О, ҝүнәшә әмр едир ки, писләрин дә, јахшыларын да үзәринә доғсун» (Мәтта 5:44, 45).\nИса пејғәмбәр нитгинин бу һиссәсини белә нәсиһәтамиз сөзләрлә битирир: «Буна ҝөрә дә ҝөјдәки Атаныз камил олдуғу кими, сиз дә камил олмалысыныз» (Мәтта 5:48). Әлбәттә, инсан там мәнада камил ола билмәз. Амма инсан үрәјиндәки мәһәббәти, һәтта дүшмәнләрини севә биләҹәк дәрәҹәдә камилләшдирә биләр. Белә олдугда, о, Аллаһдан нүмунә ҝөтүрмүш олур. Һәмчинин Лука 6:36 ајәсиндә белә јазылыб: «Атаныз мәрһәмәтли олдуғу кими, сиз дә һәмишә мәрһәмәтли олун».\nДУА ВӘ АЛЛАҺА ИНАМ\nДағүстү вәзиндә Иса Мәсиһ динләјиҹиләри тәшвиг едир: «Инсанлар ҝөрсүн дејә, салеһлијинизи онларын габағында нүмајиш етдирмәкдән чәкинин». Иса Мәсиһ өзүнү мөмин ҝөстәрәнләрин ријакарлығыны тәнгид едәрәк дејир: «Сәдәгә верәндә икиүзлүләр кими аләмә ҹар чәкмә» (Мәтта 6:1, 2). Буну һеч ким ҝөрмәдән етмәк даһа јахшы олар.\nИса пејғәмбәр сонра дејир: «Дуа едәндә икиүзлүләрә бәнзәмәјин. Онлар өзләрини инсанлара ҝөстәрмәк үчүн синагогларда вә баш күчәләрин тининдә дуруб дуа етмәји севирләр... Сән исә дуа едәндә отағына ҝир, гапыны бағла вә ҝөзәҝөрүнмәз Атана дуа ет» (Мәтта 6:5, 6). Пејғәмбәр башгаларынын гаршысында дуа етмәјин әлејһинә дејил. О өзү дә бәзи һалларда ҹамаат өнүндә дуа етмишди. Иса пејғәмбәр башгаларында тәәссүрат јаратмаг вә тәриф газанмаг хатиринә едилән дуалары мүһакимә едир.\nО, дуа илә әлагәдар белә ҝөстәриш верир: «Дуа едәндә башга халглардан оланлар кими ејни сөзләри тәкрар-тәкрар демәјин» (Мәтта 6:7). Иса пејғәмбәр демир ки, ејни мәсәлә һаггында дәфәләрлә дуа етмәк сәһвдир. О, әзбәрләнмиш дуаны тәкрар-тәкрар сөјләмәјин әлејһинәдир. Пејғәмбәр динләјиҹиләринә дүзҝүн дуа етмәји өјрәтмәк үчүн једди диләкдән ибарәт дуа үчүн санки мөвзу верир. Илк үч диләк Күлли-Ихтијар Аллаһын һөкмранлыг етмәк һүгугу вә нијјәтләри илә бағлыдыр. Бу диләкләр Аллаһын адынын мүгәддәс тутулмасы, Падшаһлығынын ҝәлмәси вә ирадәсинин јеринә јетмәси һаггындадыр. Јалныз бу һагда дуа етдикдән сонра биз өз шәхси тәләбатларымызы Аллаһа билдирә биләрик. Мәсәлән, ҝүндәлик рузи-бәрәкәт һагда, ҝүнаһларын бағышланмасы, сынаглар гаршысында таб ҝәтирмәк вә Шәрирдән горунмаг барәдә дуа едә биләрик.\nВар-дөвләтә неҹә јанашмалыјыг? Иса пејғәмбәр издиһамы тәшвиг едир: «Өзүнүзә јердә хәзинә топламајын. Бурада ону ҝүвә јејир вә пас хараб едир, оғрулар да ҝириб оғурлајыр». Неҹә дә мүдрик мәсләһәтдир! Әввәла, вар-дөвләт ҝәлди-ҝедәрди, сонрасы да ки, бизи Аллаһын ҝөзүндә гијмәтли етмир. Бу сәбәбдән пејғәмбәр дејир: «Хәзинәнизи ҝөјдә топлајын». Биз Аллаһа ибадәти һәјатымызда биринҹи јерә гојанда белә давранмыш олуруг. Аллаһла мүнасибәтләримизи вә әбәди һәјат мүкафатыны һеч ким әлимиздән ала билмәз. Пејғәмбәр дүз дејир: «Хәзинәниз һарададырса, үрәјиниз дә орада олаҹаг» (Мәтта 6:19—21).\nИса пејғәмбәр буну вурғулајан нүмунә чәкир: «Бәдәнин чырағы ҝөздүр. Әҝәр ҝөзүн тохдурса, бүтүн бәдәнин нур ичиндә олаҹаг. Јох әҝәр ҝөзүн аҹдырса, бүтүн бәдәнин зүлмәт ичиндә олаҹаг» (Мәтта 6:22, 23). Ҝөз дүзҝүн фәалијјәт ҝөстәрәндә, санки, бәдән үчүн јанан чыраг ролуну ојнајыр. Бунун үчүн ҝөз ҝәрәк бир шејә ҹәмләнсин. Әкс һалда, һәјатын дәјәрини инсан башга шејдә ҝөрә биләр. Һәјатымызда әсас јери Аллаһа ибадәт јох, мадди шејләр тутарса, бүтүн бәдәнимиз «зүлмәт ичиндә» олаҹаг, һәтта бизи мүәммалы вә гаранлыг ишләрә сүрүкләјәҹәк.\nИса пејғәмбәр чох тәсирли мәсләһәт верир: «Һеч ким ики ағаја гуллуг едә билмәз. Ја биринә нифрәт едиб диҝәрини севәҹәк, ја да биринә сәдагәт ҝөстәриб, диҝәрини сајмајаҹаг. Сиз һәм Аллаһын, һәм дә вар-дөвләтин гулу ола билмәзсиниз» (Мәтта 6:24).\nЈәгин Иса пејғәмбәри динләјәнләри мадди шејләрә неҹә јанашмалы олдуглары нараһат едир. Пејғәмбәр әмин едир ки, инсан өз һәјатында Аллаһа ибадәти һәр шејдән үстүн тутарса, ҝүзәраны үчүн нараһат олмамалыдыр. «Гушлара фикир верин. Онлар нә әкир, нә бичир, нә дә анбара мәһсул топлајырлар. Бунунла белә, сизин ҝөјдәки Атаныз онлары једиздирир» (Мәтта 6:26).\nБәс дағда битән чөл занбаглары барәдә нә демәк олар? Иса пејғәмбәр гејд едир ки, «һеч Сүлејман да бүтүн ҹаһ-ҹалалында бунлардан бири кими ҝејинмәмишдир». Бу, нәји ҝөстәрир? «Әҝәр Аллаһ бу ҝүн вар олуб сабаһ оҹаға атылаҹаг чөл отуну белә ҝејиндирирсә, еј аз иманлылар, мәҝәр сизи ҝејиндирмәјәҹәк?» (Мәтта 6:29, 30). Пејғәмбәр һикмәтли фикир сөјләјир: «“Нә јејәҹәјик?”, “нә ичәҹәјик?”, “нә ҝејәҹәјик?” дејә һеч вахт нараһат олмајын... Сизин ҝөјдәки Атаныз исә бүтүн бунлара еһтијаҹ дујдуғунузу билир. Беләликлә, Падшаһлығы вә Аллаһын тәләб етдији салеһлији һәр шејдән үстүн тутун, онда бүтүн бунлар сизә вериләҹәк» (Мәтта 6:31—33).\nӘБӘДИ ҺӘЈАТА НАИЛ ОЛМАҒЫН ЈОЛУ\nҺәм һәвариләр, һәм дә диҝәр сәмими инсанлар Аллаһы разы салан һәјат тәрзи сүрмәк истәјирләр, амма бу, онлар үчүн елә дә асан дејил. Мәсәлән, бәзи фәрисиләр башгаларына тәнгиди јанашырлар вә онлары мүһакимә едирләр. Буна ҝөрә дә пејғәмбәр динләјиҹиләринә тапшырыр: «Инсанлары мүһакимә етмәјин ки, өзүнүз дә мүһакимә олунмајасыныз. Чүнки һансы һөкмлә мүһакимә едирсинизсә, о һөкмлә дә мүһакимә олунаҹагсыныз» (Мәтта 7:1, 2).\nҺәр шејә тәнгиди јанашан фәрисиләрин ҝетдији јолла ҝетмәк чох тәһлүкәлидир. Иса пејғәмбәр дејир: «Һеч кор кора бәләдчилик едәр? Мәҝәр икиси дә чухура дүшмәз?» Бәс пејғәмбәри динләјәнләр башгаларына неҹә јанашмалыдыр? Онлар башгаларына тәнгиди јанашмамалыдыр. Чүнки бу, ҹидди ҝүнаһ оларды. О дејир: «Өз ҝөзүндә тири ҝөрмәјиб, башгасына неҹә дејирсән: “Гардаш, ҝәл ҝөзүндәки чөпү чыхарым”? Еј икиүзлү инсан! Сән әввәл өз ҝөзүндәки тири чыхарт, онда ајдын ҝөрүб башгасынын ҝөзүндәки чөпү чыхара биләрсән» (Лука 6:39—42).\nАмма бу, о демәк дејил ки, шаҝирдләр үмумијјәтлә инсанлар барәдә һеч бир гәрар чыхармамалыдырлар. Иса пејғәмбәр мәсләһәт верир: «Мүгәддәс шејләри итләрә вермәјин вә мирвариләринизи донузларын габағына атмајын» (Мәтта 7:6). Аллаһын Кәламындакы һәгигәтләр мирваритәк гијмәтлидир. Әфсуслар олсун ки, һамы онларын гәдрини билмир. Иса пејғәмбәрин шаҝирдләри беләләрини гојуб, Аллаһын сөзүнә һај верән инсанлары ахтармалыдырлар.\nҺәрчәнд пејғәмбәр дуа һаггында артыг данышыб, инди о гејд едир ки, дуада исрарлы олмаг ҝәрәкдир: «Дурмадан диләјин, сизә вериләҹәк». Аллаһ дуалара ҹаваб вермәјә һәмишә һазырдыр. Буну вурғуламаг үчүн пејғәмбәр сорушур: «Мәҝәр аранызда елә бир ата вар ки, оғлу чөрәк истәјәндә она даш версин?.. Әҝәр сиз пис олдуғунуз һалда, ушагларыныза јахшы шејләр верә билирсинизсә, мәҝәр ҝөјдәки Атаныз Ондан истәјәнләрә ҝөзәл немәтләр вермәјәҹәк?» (Мәтта 7:7—11).\nСонра Иса пејғәмбәр гаршылыглы мүнасибәтлә бағлы мәшһур бир гајда тәсис едиб дејир: «Буна ҝөрә дә инсанларын сизинлә неҹә рәфтар етмәсини истәјирсинизсә, сиз дә онларла елә рәфтар един». Мәҝәр һәр биримиз бу чағырышы үрәјимизә һәкк едиб башгаларына гаршы тәтбиг етмәмәлијик? Иса пејғәмбәрин нөвбәти сөзләриндән ҝөрмәк олар ки, буну етмәк асан дејил: «Дар гапыдан ҝирин, чүнки мәһвә апаран гапы енли, јол исә ҝенишдир вә чох адам бу јолла ҝедир. Амма һәјата апаран гапы дар, јол исә енсиздир вә бу јолу аз адам тапыр» (Мәтта 7:12—14).\nАмма бәзи инсанлар шаҝирдләри һәјата апаран јолдан чыхармаға чалышаҹаглар. Буна ҝөрә дә Иса Мәсиһ онлары хәбәрдар едир: «Өзүнүзү јаланчы пејғәмбәрләрдән ҝөзләјин. Онлар јаныныза гојун ҹилдиндә ҝәлирләр, һалбуки дахилдә јыртыҹы ҹанавардырлар» (Мәтта 7:15). Мәсиһ гејд едир ки, ағаҹын јахшы вә ја пис олмасы бәһрәсиндән мәлум олур. Инсанлар һаггында да белә демәк олар. Сахта пејғәмбәрләри тәлим вә әмәлләриндән танымаг олар. Иса пејғәмбәрин сонракы сөзләри бу фикри ачыглајыр: инсан јалныз дилдә јох, әмәлдә онун шаҝирди олмалыдыр. Бәзиләри иддиа едир ки, Иса пејғәмбәр онларын Ағасыдыр, амма өзләри Аллаһын ирадәсинә зидд һәрәкәт едирләр. Иса пејғәмбәр дејир: «Онлара дејәҹәјәм: “Мән сизи танымырам! Рәдд олун, ганунсузлуғун гуллуғунда дуранлар!”» (Мәтта 7:23).\nИса пејғәмбәр бу нитги белә сөзләрлә јекунлашдырыр: «Мәним сөзләрими ешидиб онлара әмәл едән евини даш үзәриндә тикмиш ағыллы адама бәнзәјир. Јағыш јағды, сел олду, шиддәтли күләк әсди вә евин үстүнә ҝәлди, лакин ев учмады, чүнки тәмәли даш үзәриндә гојулмушду» (Мәтта 7:24, 25). Ев нәјә ҝөрә учмады? Чүнки киши «дәрин газыб тикдији евин тәмәлини даш үзәриндә» гојмушду (Лука 6:48). Бу ајәдән ҝөрүнүр ки, Исанын сөзләринә садәҹә гулаг асмаг кифајәт дејил. Биз әлимиздән ҝәләни едиб онлара әмәл етмәлијик.\nБәс әҝәр инсан сөзләри ешидир, амма она әмәл етмирсә, онда неҹә? Белә инсан «евини гум үзәриндә тикмиш ағылсыз адама бәнзәјир» (Мәтта 7:26). Јағыш, сел вә күләк еви учуруб дармадағын едәҹәк.\nИса Мәсиһин неҹә тәлим вердијинә һамы һејран галыр. О, дин хадимләринә кими јох, ихтијар саһиби кими өјрәдир. Чох еһтимал ки, Иса Мәсиһи динләјәнләрин чоху онун шаҝирди олур.\nТӘКРАР БИЛИЈИН АНАСЫДЫР.\nБәзән Иса Мәсиһ әсас тәлимләри тәкрарлајырды. Мәсәлән, Дағүстү вәзиндә о дуа етмәји вә мадди шејләрә дүзҝүн јанашмағы өјрәтмишди (Мәтта 6:9—13, 25—34).\nБир ил јарымдан сонра Иса пејғәмбәр бу мәсләһәтләри јенидән тәкрарлады (Лука 11:1—4; 12:22—31). Бунун сајәсиндә пејғәмбәр биринҹи дәфә бу тәлимләри верәркән орада олмајан инсанлар да һәмин фикирләри ешитди. Ејнилә, шаҝирдләри дә әсас фикирләри јаддашларына һәкк едә билдиләр.\nИса пејғәмбәр ән јаддагалан тәлимини һарада верир вә орада кимләр вар?\nПејғәмбәрин вәзи нә үчүн дәјәрлидир?\nКимләр һәгигәтән хошбәхтдир вә нә үчүн?\nБәс кимләрин вај һалына вә нәјә ҝөрә?\nИса пејғәмбәрин шаҝирдләри һансы мәнада дүнјанын «дузу» вә «нуру»дурлар?\nИса пејғәмбәрин Аллаһын ганунуна еһтирам бәсләдији нәдән ҝөрүнүр? Изаһ един.\nИса Мәсиһин һансы ҝөстәришләринә риајәт етмәклә гәтл вә зинакарлығы көкүндән кәсмәк олар?\nО бири јанағыны чевир демәклә Иса пејғәмбәр нәји нәзәрдә тутур?\nАллаһ кими камил олмаг нә демәкдир?\nДуа илә әлагәдар Иса Мәсиһ һансы ҝөстәришләр верир?\nҜөјдәки хәзинәнин үстүнлүјү нәдәдир вә ону неҹә топламаг олар?\nНәјә ҝөрә Иса пејғәмбәрин давамчылары нараһат олмамалыдырлар?\nМәсиһ башгаларыны мүһакимә етмәк барәдә нә дејир? Диҝәр тәрәфдән, нәјә ҝөрә биз һәрдән бәзиләри һагда гәрар чыхармалы олуруг?\nДуа илә бағлы Иса пејғәмбәр даһа нә өјрәдир вә гаршылыглы мүнасибәтә даир һансы гајданы тәсис едир?\nИса Мәсиһ онун шаҝирди олмағын асан олмадығы һагда вә сәһв јола дүшмәк тәһлүкәси барәдә нә дејир?