Q=7	C=3	SS=0	LS=4	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=14	G0=395	G1=331	G2=180	DLID=az_RU	BODY=ИСЛАМ ШӘРИӘТИНДӘ ВАҸИБ ВӘ ҺАРАМ ӘМӘЛЛӘР - Forum\nŞenbe, 10.04.2021, 15:35\nForum » FORUM-TEKST » İSLAM » ИСЛАМ ШӘРИӘТИНДӘ ВАҸИБ ВӘ ҺАРАМ ӘМӘЛЛӘР (ВАҸИБ ВӘ ҺАРАМ)\nИСЛАМ ШӘРИӘТИНДӘ ВАҸИБ ВӘ ҺАРАМ ӘМӘЛЛӘР\nadmin Tarix: Çerşenbe axşamı, 01.07.2008, 08:08 | Mesaj # 1\nЕ᾽ТИГАДА АИД ВАҸИБ ВӘ ҺАРАМ ӘМӘЛЛӘР\nӘгидәјә аид һөкмләрин бир дәстәси елә бир һөкмләрдән ибарәтдир ки, инсан зеһниндә о барәдә суал јаранан кими дәрһал һәгигәти тапмағы ваҹиб олуб, онун шәкк вә шүбһә һалында галмасы исә һарам сајылыр. Бу һөкмләр (бизим әгидәмиз) үнваны илә гејд олунмушдур ки, ашағыдакылардан ибарәтдир:\n1. Биз каинат хилгәтинин халиги олан «ваҹибул-вүҹуд» (варлығы ваҹиб олан) Аллаһын варлығына инаныр, һәмчинин Онун мүгәддәс затынын јеҝанәлији, Заты ҹамал вә ҹәлал сифәтләриндә һеч бир шәрикинин олмамасына инанырыг. Јә᾽ни «Ла илаһә илләллаһ» (Аллаһдан башга ајры бир мә᾽буд јохдур).\n2. Биз Аллаһ-тааланын «ҹәлал» вә «ҹәмал» сифәтләринә инанырыг. «Ҹәлал» сифәтләриндән мәгсәд, Онун мүгәддәс затынын һәр бир ејбдән узаг олмасы, «ҹәмал» сифәтләриндән исә мәгсәд Онун мүгәддәс Затынын бүтүн ҝөзәл вә камал (үстүн) сифәтләрә малик олмасындан ибарәтдир.\n3. Биз үмуми рисаләт вә пејғәмбәрлијә инанырыг; белә ки, Аллаһ-таала бәшәријјәт үчүн онларын өзүндән бир сыра пејғәмбәрләр вә онларын васитәси илә асимандан (мүәјјән) китаблар ҝөндәрмишдир. Һәмчинин инсанлар ҹәмијјәтини һидајәт етмәк, тә᾽лим вә тәрбијәләндирмәк үчүн дин (шәриәт) ҝөндәрмишдир. Биз Гур᾽ани-кәримдә ады ҝәлмиш пејғәмбәрләрә ајдын, адлары чәкилмәмиш пејғәмбәрләрә гаршы исә иҹтимаи шәкилдә инанырыг.\n4. Биз Әрәб, Гүрејш тајфасы, Мәккә вә Мәдинә әһлиндән олан һәзрәт Мәһәммәд ибни Әбдиллаһ (с)-ин рисаләт вә пејғәмбәрлијинә инанырыг. Һәмчинин О һәзрәтин (с) сонунҹу пејғәмбәр, дини вә китабынын исә сонунҹу дин вә китаб олдуғуна инанырыг. Белә ки, бәшәријјәтин О һәзрәтдән сонра ајры бир пејғәмбәр вә динин ҝәлмәсинә еһтијаҹы јохдур. Чүнки онун ҝәтирдији дин (шәриәт), инсанларын бу дүнјада јашадығы мүддәтдә һәр нөв фәрди, иҹтимаи, мадди вә мә᾽нәви еһтијаҹларыны өдәјән бүтүн һөкмләрә шамилдир. Бу мәтләбин фәрз едилмәси бә᾽зиләринин ағлына сығмаса да, онун шиә дини бахымындан һеч бир ејби јохдур.\nЧүнки һәзрәт Мәһди (ә.ҹ) зүһур етдикдән сонра пејғәмбәрлик мәгамындан башга сонунҹу Пејғәмбәрин (с) бүтүн ихтијарлары вә вәзифәләринә малик олаҹаг вә о ҹүмләдән илаһи һөкмләрин вилајәтини әлдә едәрәк заман вә халгын еһтијаҹлары әсасында онлары дәјишдирәҹәкдир.\n5. Биз ахирәт аләми вә ҹисмани гајыдыша (мә᾽ада) инанырыг. Белә ки, дүнјаја ҝәлиб өлмүш бүтүн инсанлар, бу мадди аләм дағылдыгдан сонра бир даһа бу мадди тәбиәтдән кәнар бир аләмдә дириләҹәк, һәмчинин Мәһшәр адлы бир јердә вә Гијамәт ҝүнү адлы бир заманда Аллаһ-таала гаршысында һазыр олаҹагдыр. Шүбһәсиз белә бир бөјүк вә мисилсиз һадисәдә бүтүн мәләкләр, ҹинләр вә һејванлар белә һазыр олаҹагдыр.\n6. Биз һәзрәт Пејғәмбәрдән (с) сонра тәшрии᾽ (шәр᾽и) вә интисаби (Аллаһ тәрәфиндән сечилмә) хилафәт вә имамәтә инанынырг. Белә ки, һәзрәт Мәһәммәд (с) вәфат етмәздән габаг, Аллаһ-таланын ҝөстәришинә әсасән өзүндән сонра ҹанишинлик вә ислам үммәтинин рәһбәрлији үчүн мүәјјән шәхсләри нөвбә илә тә᾽јин етмишдир. Һәмчинин шүбһәсиз О һәзрәт (с) бу ағыр вә мүһүм олан вәзифәни әнҹам вермәмиш дүнјадан ҝетмәмишдир.\n7. Бизим әгидәмизә ҝөрә һәзрәт Пејғәмбәр (с) өз вәфатындан сонра ҹанишинлији өз Әһли-бејтиндә олан он ики мүәјјән шәхси Аллаһ-тааланын тә᾽кидли ҝөстәришинә әсасән хилафәт үчүн тә᾽јин етмишдир ки, онларын биринҹиси һәзрәт Пејғәмбәрин (с) әмиси оғлу Әли ибни Әбу Талибдир (ә). Галан он бир имам исә һәзрәт Әли (ә) вә гызы һәзрәт Фатимәнин (с) ашағыдакы өвладларындан ибарәтдир:\nҺәсән ибни Әли, Һүсејн ибни Әли, Әлијјибнил Һүсејн, Мәһәммәд ибни Әли, Ҹә᾽фәр ибни Мәһәммәд, Муса ибни Ҹә᾽фәр, Әлијјибни Муса, Мәһәммәд ибни Әли, Әлијјибни Мәһәммәд, Һәсән ибни Әли вә Мәһәммәд ибни Һәсән Мәһди (ә). Он бир имамын хилафәт дөвраны Һиҹри-гәмәри тарихи илә 260-ҹы иләдәк давам етмишдир, гејб пәрдәси архасында олан он икинҹи имамын рәһбәрлији исә индијәдәк давам етмәкдәдир. Белә ки, Аллаһ-таала истәдији вахт зүһур едәрәк дүнјаны әдаләтлә долдураҹагдыр.\n8. Бизим әгидәмизә ҝөрә һал һазырда мүсәлманлар әлиндә олан Аллаһын бөјүк китабы Гур᾽ани-мәҹид, Аллаһ-таала тәрәфиндән ислам Пејғәмбәринин (с) мүбарәк гәлбинә назил олмуш јеҝанә вә әбәди бир мө᾽ҹүзәдир. Белә ки, бу мүгәддәс китабда нә сурә вә ајә ады илә гејри-илаһи бир сөз артырылмыш, нә дә ондан бир сурә вә ја ајә азалдылмышдыр. Һәмчинин бу мүгәддәс китаб һеч бир јол илә тәһриф олунмамышдыр.\nГејд етмәк лазымдыр ки, әгидәјә аид һөкмләрдән диҝәр бир һиссәси исә һаггында тәдгигат апарылмасы ваҹиб олмајн һөкмләрдән ибарәтдир. Һәтта бу кими мәсәләләрдә шәкк һалында галмаг ҹаиздир. Лакин тәригат (сорғу-суал вә с.) үзүндән бу барәдә аҝаһлыг тапан шәхсин өз әгидәләрини онларын әсасында тәнзим етмәси ваҹибдир. Һәмчинин бу кими мәсәләләри дәлилсиз вә шүбһә нијјәти илә инкар етмәк ҹаиз дејилдир. Бу кими һөкмләр исә ашағыдакылардан ибарәтдир:\n9. Бизим әгидәмизә әсасән, Аллаһ-таала ҹисм дејил, башга шејләрдән тәшкил (тәркиб) тапмамышдыр. Онда һеч бир дәјишиклик баш вермәз вә Онун сифәтләри затындан ајры дејилдир. О заман вә мәкана бағлы дејил, бириндән доғулмамыш вә бири ондан доғулмамышдыр. О мүгәддәс Аллаһ ваҹибул-вүҹуддур ки, Онун затынын һәгигәтини дәрк етмәк, һәр бир ағыллы шәхсин ихтијары вә дәрракәсиндән кәнардыр. Истәр пејғәмбәрләр, истәр мәләкләр, истәрсә дә дүнја алимләри бу ишдән аҹиздирләр.\n10. Биз мәләкләрин вүҹуду, исмәти (ҝүнаһсызлығы) вә Аллаһын ирадәси илә дүнјада ҝениш истиласына инанырыг. Гур᾽ани-кәримдә исә онларын каинатда мүхтәлиф истила вә мә᾽муријјәтләриндән чохлу сөз ачылмышдыр. Бизим әгидәмизә әсасән онлары вә хүсуси илә адлары Гур᾽ани-кәримдә зикр олунмуш мәләкләри инкар етмәк, күфрә сәбәб олур, һәмчинин истәр бир ҹинс, истәрсә дә мүхтәлиф олан ҹин вә шејтанларын варлығына инанырыг.\n11. Биз Аллаһ-таала тәрәфиндән сонунҹу пејғәмбәр һәзрәт Мәһәммәддән (с) габагкы илаһи пејғәмбәрләрә назил олмуш бүтүн асимани китаблара инанырыг. Белә ки, Гур᾽анда адлары чәкилмиш китаблара гаршы ајдын, Гур᾽анда адлары чәкилмәјән китаблара гаршы исә иҹтимаи шәкилдә инанырыг.\n12. Биз «вәһј»-ә инанырыг. Јә᾽ни илаһи пејғәмбәрләрин Аллаһ-таала илә мә᾽нәви вә ҝизли рабитәси, һәмчинин бүтүн илаһи дин вә асимани китабларын Аллаһ тәрәфиндән вәһј јолу илә инсанлара чатдырылмасына инанырыг. Илаһи пејғәмбәрләр бундан башга бир сыра һөкмләр вә елмләри дә Аллаһ-тааладан алыб, халга чатдырмышлар. Онларын вәһји исә үч нөв олмушдур:\nБиринҹи: Илаһи кәламын заһири һиссијјат үзвләри јолу илә дејил, мәһз пејғәмбәрин гәлбинә өтүрүлмәси;\nИкинҹи: Илаһи кәламын бир шеј ҝөзә ҝөрүнмәдән гулағына јетирилмәси;\nҮчүнҹү: Вәһј мәләјинин пејғәмбәрә назиһ олараг, Аллаһ кәламыны бир баша олараг она јетирмәси:\nҺәр үч нөвүн бүтүн пејғәмбәрләр һаггында онларын дәрәҹәләри, заманлар, мәканлар вә вәһј олунан сөзләрин бир-бириндән фәргли олмасы илә һәјата кечмәси мүмкүндүр.\n13. Бизим әгидәмизә ҝөрә бүтүн илаһи пејғәмбәләр дини ишләрдә һәр нөв ҝүнаһ, хәта вә сәһвдән мә᾽сумдурлар. Белә ки, истәр ушаглыг, истәрсә дә сонракы һәмчинин истәр пејғәмбәрликдән габаг, истәрсә дә ондан сонра дөвранларда онлардан һеч бир бөјүк вә ја кичик ҝүнаһ баш вермәз.\nИлаһи пејғәмбәрләр Аллаһ-таала тәрәфиндән һөкмләри өјрәнмәк вә ону халга данышыг вә ја јазы јоллары илә чатдырмагда сәһвә јол вермәзләр. Һәмчинин онларын (илаһи һөкмләри) ҹәмијјәт арасында да иҹра етмәк, шәхси әмәлләр вә фәрди тәгва һаллары да бу гәбилдәндир.\n14. Биз һәзрәт Пејғәмбәр (с), мә᾽сум имамлар, һәмчинин онларын һәр бир сәһабә вә јахынлары мәләкләр вә с. мүгәддәсләр һаггында «ғүлув» етмәји, истәр ағыл, истәрсә дә шәриәт бахымындан тә᾽кидлә һарам билирик. «Ғүлув» исә әгидә бахымындан онларын һәгиги һәддини ашмагдан ибарәтдир ки, ашағыдакылардан ибарәтдир:\n1. Аллаһ-тааланын вүҹудуну инкар едәркән онлары Аллаһ билмәк;\n2. Һәм Аллаһ, һәм дә онлары мүстәгил шәкилдә Аллаһ билмәк;\n3. Мәсиһиләрин Иса (ә) барәдә дедикләри шәрикә гаил олмаг;\n4. Онларын Аллаһа мәхсус олан бә᾽зи сифәтләр малик олмасыны билмәк; мәсәлән ҝөјләр вә јерин халигијјәти, инсанлар вә һејванларын јараданы, бүтүн дириләрә рузи верән, ҹанлы вә гејри-ҹанлылары дирилдиб, өлдүрмәк вә с. бу кими хүсусијјәтләри гејд етмәк олар. Гејд етмәк лазымдыр ки, «ғүлув» чох вахтлар күфрә сәбәб олур.\n15. Биз һал һазырда мүсәлманлар әлиндә олан мүгәддәс Гур᾽ани-мәҹидин тәһриф олмамасына инанырыг. Белә ки, бу мүгәддәс китаб, вәһј мәләјинин Аллаһ-таала тәрәфиндән һәзрәт Пејғәмбәрин (с) мүгәддәс гәлбинә назил етдији, О һәзрәтин (с) мүсәлманлара јетирдији, Гур᾽ан катибләри васитәси вә даһа сонра саир катибләр васитәси илә јазылараг мүсәлманларын ихтијарында гојулан вә тәһриф олунмадан әлдән-әлә мүсәлманлар васитәси илә бизә чатмыш китабдан ибарәтдир. Бу Гур᾽андан нә бир сурә вә ја ајә азалмыш, нә дә она бир ајә вә ја сурә артырылмышдыр.\nБәли, бу нурани китаб О һәзрәтин мүбарәк гәлбинә нази олан, «лөвһи-мәһфузда» мөвҹуд олан вә «лөвһи-мәһфузда» мөвҹуд олан исә Аллаһ-тааланын әзәли елминдә мөвҹуд олан бир һәгигәтдир.\n16. Бизим әгидәмизә ҝөрә он икинҹи имам Мәһәммәд ибни Һәсән Әл-һөҹҹәт (ә.ҹ), һәзрәт имам Һәсәни Әскәринин (ә) әсриндә о һәзрәтин (ә) белиндән дүнјаја ҝәлмиш вә о һәзрәтин (ә) вәфатында габаг Аллаһ-таала тәрәфиндән вә һәзрәт Пејғәмбәрин (с) ҝөстәришинә әсасән, јер үзүндә бүтүн мәләкләр үчүн имам вә рәһбәрлијә сечилмиш вә о замандан индијәдәк гејб пәрдәси архасында олараг вилајәт вә имамәт вәзифәси, һәмчинин ҹәмијјәтин илаһи һакимијјәтинин гејб ишләринә јијәләнмәкдәдир. Аллаһ-тааланын мәшијјәти олдугда исә дүнјаны әдаләтлә долдурараг ону ҝөзәл вә үрәјәјатан бир мәкана чевирәҹәкдир.\n17. Бизим әгидәмизә ҝөрә ислам Пејғәмбәри (с) илаһи тә᾽лим васитәси илә бүтүн дини һөкмләр, динин әсаслары вә әмәлләри, бүтүн Гур᾽ан сиррләри вә маарифи, һәмчинин өзүндән габагкы пејғәмбәрләрә назил олмуш китаблардан, пејғәмбәрлији әсриндә мөвҹуд олан бүтүн елмләр, гаршылашдығы бүтүн елми суаллар вә тәсәввүр вә дәрк едилмәси бизим дәркимиздән кәнар олан бүтүн елмләр вә гејби хәбәрләрдан аҝаһ олмушдур. Һәмчинин О һәзрәтин (с) мә᾽сум ҹанишинләри барәдә дә белә бир әгидәјә бағлыјыг.\n18. Биз Аллаһ китабы олан Гур᾽ани-мәҹидин һөҹҹәт олмасына инанырыг. Јә᾽ни мүәјјән шәраитлә Гур᾽ан заһиринин дәлаләт етдији һәр һансы бир дини әсас, әмәл вә ја елми гәбул етмәк лазым, онлары рәдд етмәк исә һарам сајылыр.\n19. Биз ислам пејғәмбәри һәзрәт Мәһәммәдин (с) сүннәтинин (давранышынын) һөҹҹәт олмасына инанырыг.\nСүннәт Гур᾽ани-кәримдән әлавә һәзрәт Пејғәмбәрин (с) дини һөкмләр вә илаһи маариф ады илә бәјан етдији кәламындан ибарәтдир. Һәмчинин бизим әгидәмизә ҝөрә, мә᾽сум имамлар (ә) О һәзрәтин сүннәтини (давранышыны) нәгл вә бәјан едәнләрдир. Һәмчинин һәзрәт Пејғәмбәрин (с) сүннәти там шәкилдә вә олдуғу кими О һәзрәтдән (с) мә᾽сум имамлара чатмышдыр ки, мәһз онларын васитәси илә башгаларына чатан сүннәт һәр нөв хатаркарлыг, тәһриф вә шүбһәдән кәнардыр. Аллаһ-таала гијамәт ҝүнүндә бүтүн инсанлары Гур᾽ан вә сүннәт васитәси илә сорғу-суала чәкәҹәк вә онлардан һесаб чәкәҹәкдир. Инсанлар да өз иддиаларыны исбат етмәк вә ја өзләрини сәһвләрдән тәмизә чыхартмаг үчүн бу ики һөҹҹәтә үз ҝәтирәҹәкләр.\n20. Биз сағлам ағыл вә гәти идракын һөҹҹәт (сүбут) олмасына инанырыг. Белә ки, һәр бир инсанын әгидә вә әмәлләрин јахшылыг вә пислијинә гаршы гәти идракы, Гур᾽ани-кәрим вә Пејғәмбәрин (с) сүннәти кими мөһкәм дәлил вә сүбут сајылыр. Гијамәт ҝүнү Аллаһын әдаләт мәһкәмәсиндә дә ағыл, инсанын әнҹам вердији бүтүн хејир ишләрә, һәмчинин саваблар вә онун бүтүн ҝүнаһлары барәдә мәһкумијјәт вә ҹәзаланма сәнәди олаҹагдыр.\n21. Биз варлыг аләминин заман бахымындан сонрадан вүҹуда ҝәлмәсинә инанырыг. Јә᾽ни Аллаһ-таала аләмин бүтүн варлыгларыны өз уҹа ирадә вә мәшијјәти илә мүтләг олан јохлугдан вүҹуда ҝәтирмишдир. Аллаһ-таалаын мүгәддәс заты әзәли олан ваҹибул-вүҹуд, ондан башгаларынын варлығы исә мүмкинул-вүҹуд»дур. Белә ки, Аллаһ-таала олдугҹа ондан башга һеч бир шеј (варлыг) олмамышдыр.\n22. Биз инсанын ихтијар үзүндән әнҹам вердији ишләри барәдә «әмрун бәјнәл-әмрәјн» әгидәсинә бағлыјыг. Белә ки, онун әнҹам вердији һәр бир ишдә һәм өзүнүн һәм дә Аллаһын ролу вардыр. Ондан ирадә вә һәрәкәт, Аллаһ-тааладан исә мүгәддимә вә әмәлдә көмәкдир.\nИнсан сырф шәкилдә мүстәгил дејилдир. Јә᾽ни онун ирадә вә истәји әнҹам вердији ишләрин там сәбәби вә Аллаһ-тааланын онун ишләриндә һеч бир ролунун олмамасы кими дејилдир. Бу исә «тәфвиз» (инсанын Аллаһдан там шәкилдә ајры вә мүстәгил олмасы) адланыр. Һәмчинин Аллаһ-таала ирадәси дә онун ишләриндә там ихтијар дашымыр. Белә ки, инсан өз ишләриндә ихтијар вә ирадәдән мәһрум олараг, бајраг үзәриндә күләк васитәси илә һәрәкәт едән шәкил кими дејилдир. Бу исә «ҹәбр» (инсанын өз ишләриндә һеч бир ихтијара малик олмајыб, мәҹбуријјәт үзүндән иш ҝөрмәси) адланыр. Елә буна ҝөрә дә «әмрун бәјнәл-әмрәјн» инсан вә Аллаһын онун ихтијары үзүндән һәјата кечән ишләриндә тәквини шәрик олмасы демәкдир. бу бахымдан һалал вә һарам ишләрин арасында һеч бир фәрг јохдур. Бахмајараг ки, бунлар саир бахымлардан бир-бири илә фәрглидир. Белә ки, Аллаһ-таала һалал ишдән разы, һарам ишдән исә наразыдыр. Һалал ишә фәрман вә ја иҹазә верәрәк, һарам ишә гадаған вә нәһј едир. Јахшы вә һалал иш үчүн саваб, һарам иш үчүн исә әзаб верәҹәкдир.\nБу үстүнлүкләр инсанын ихтијары илә әнҹам вердији ишләрин шәр᾽и бахымындандыр.\n23. Бизим «Бәрзәх» аләминә инамымыз вардыр. Бәрзәх дүнја аләми илә Гијамәт арасында олан фасиләдә јерләшән хүсуси бир јердир ки, бу аләм дүнјасыны дәјишмиш бүтүн инсанлар вә оранын ишләрини өһдәсинә алан мәләкләрин галдығы мүвәггәти јериндән ибарәтдир. Бәрзәх аләминдән мүвәггәти Беһишт, Ҹәһәннәм, саваб вә әзаб мөвҹуддур вә ора дахил олан руһлар үч нөвдүр.\n1. Ојаг олуб, не᾽мәтләр ичиндә галан халис мө᾽минләрин руһу;\n2. Ојаг олуб, әзаб ичиндә галан әсил кафир вә фасигләрин (азғынларын) руһу;\n3. «Субат» адланан вә Гијамәт ҝүнүнәдәк өлүмдән сонра јухуја бәнзәр бир һалда галан әгидә вә ағыл бахымындан мүстәзәф олан орта вәзијјәтли инсанлар.\n24. Бизим әгидәмизә ҝөрә Гијамәт ҝүнү мүкәлләфләрин һамысындан онларын әгидә вә әмәлләринин һәр бириндән сорғу-суал олунаҹаг вә онларын һәр бири бу барәдә мүһакимәјә чәкиләҹәкләр. Јә᾽ни гадир олан Аллаһ-таала инсанларын шәхси вә фәрди әгидә вә әмәлләриндән сорғу-суал апарараг, онлары мүһакимә едәҹәкдир. Һәмчинин тоһид вә саир дини әсаслардан тутмуш кичик мал вә һүгуглара гәдәр ишләр јохланылараг, онларын һаггында әлаләтлә гәзавәт олунаҹагдыр.\n25. Биз Гијмәт ҝүнү мүһакимә вә сорғу-суал заманы шәһадәт вә шаһидләрин олмасына инанырыг. Јә᾽ни ҝүнаһкарлар вә азғын әгидә вә әмәл саһибләри мәһшәр вә гијамәтин горхусундан пејғәмбәрләрин ҝәлиши, онларын тәрәфиндән динин чатдырылмасы вә ја онлара чатмасыны, һәмчинин өзләри үчүн һөҹҹәтин тамамланмасы, ҝүнаһкарлыг вә ја башгаларынын һүгугларына тәҹавүзкарлыгларыны инкар етдикдә, Аллаһ-таала вә ја пејғәмбәрләр, јахуд да хүсуси шәхсләр тәрәфиндән шаһид ҝәтириләрәк онларын барәсиндә гәзавәт олунаҹагдыр. Аллаһ-таала, һәр үммәтин пејғәмбәри, пејғәмбәрләрин ҹанишинләри, әмәлләр үчүн мә᾽мур олмуш мәләкләр, јахшы вә пис әмәлләри јазанлар, алимләр, салеһ бәндәләр, пис ишләрдән хәбәрдар олан шәһидләр, һәмчинин ҝүнаһ әнҹам верилмиш заманлар вә мәканлар вә һәтта инсанын өз бәдән үзвләри белә гијамәт ҝүнүнүн шаһидләриндән сајылыр.\n26. Биз ахирәт аләминәд әмәлләрин һесаб олунмасына инанырыг. Белә ки, бир инсанын дахили әгидәләри, заһири әмәлләри вә руһи сифәтләри вә әхлагына даир јахшы вә пис әмәлләри ағыл вә мә᾽нәви ҹәһәтдән һесабланараг о аләмин мүтәхәссисләринин ајырд етдијинә әсасән саваб вә ҹәза вериләҹәкдир. Белә бир һесабламада јахшы вә дәјәрли әмәлләр «ағыр», пис вә дәјәрсиз әмәлләр исә «јүнҝүл» адланыр.\n27. Бизим әгидәмизә әсасән дүнјада һәр бир инсанын јахшы вә пис әмәлләри онун дәрракә гүввәси камилләшдикдән өмрүнүн сонунадәк мә᾽мур олунмуш мәләкләр васитәси илә јазылыр. Онун әмәлләри истәр заһири бәдән ишләри, истәр јахшы әгидәләр, һәмчинин истәр бөјүк, истәрсә дә кичик ҝүнаһлардан олса белә, ахирәт аләминдә китаб шәкилдә сағ вә ја сол әлинә вериләҹәк вә о да ашкар мүһакимәдән габаг (әмәл) китабында мөвҹуд оланлар, һәмчинин әмәлләринин неҹә һесабланмасы илә таныш олаҹагдыр.\n28. Биз ахирәт аләминдә «шәфаәт» мәсәләсинә инанырыг. Белә ки, бә᾽зи ҝүнаһкарлар Ҹәһәннәм әзабына мәһкум олундугдан сонра Аллаһ-таала бә᾽зи шәхсләрә шәфаәт вә васитәчилик иҹазәсини верәҹәк вә беләликлә дәо ҝүнаһкарлары бағышлајаҹагдыр.\nШәфаәт јалныз Аллаһ-таала изни һәмчинин шәфаәт едәнләр вә ја (шәфаәт истәјән) ҝүнаһкарларын хаһиши илә олаҹагдыр.\nШәфаәт едәнләр бөјүк илаһи пејғәмбәрләр, мәләкләр, алмиләр, шәһидләр вә салеһ бәндәләрдән ибарәтдир.\nҺәмчинин шәфаәт күфр вә ширк үчүн дејил, әксинә әмәли ҝүнаһлара аиддир. Шәфатин фајдасы исә әзабдан хилас олмаг вә јахуд әзабын азалмасындан ибарәтдир. Гејд етмәк лазымдыр ки, шәфатә Беһишт әһли һаггында да һәјата кечәҹәкдир. Белә ки, әмәли нагис, савабы аз вә мәгамы ашағы олан бә᾽зи Беһишт әһли, шәфаәт васитәси илә даһа уҹа олан мәгам вә даһа артыг саваба наил олаҹагдыр.\n29. Биз Гијамәт ҝүнү сона чатдыгдан сонра әбәди Беһиштә инанырыг. Јә᾽ни Гијамәт ҝүнү сона чатыб, бир дәстә јахшы әмәл вә ја шәфаәт васитәси илә ҝөзәл саваба, ајры бир дәстә исә ҹәзаја лаиг ҝөрүлдүкдән сонра, Аллаһ-таала јахшы бәндәләр вә сәадәтә чатанлары ҝөзәлликдә вәсф олунмајан вә әзәмәтдә үрәјәјатан олан Ҹәннәт вә ја Беһишт адлы јердә сакин едәҹәкдир ки, бу Беһишт әбәди вә даими бир јердир. Беһиштин инсанын тәсәввүрүндән кәнар олан отаглары, мәртәбәләри, бағлары, ағаҹлары, сонсуз мејвәләри, гадынлары, кәнизләри вә хадимләри вардыр. Ора дахил олан шәхс, һеч вахт орадан хариҹ олмајаҹагдыр. Беһиштдә гоҹалыг, көһнәлик, хәстәлик, нараһатлыг, гәм-гүссә, һәмчинин һеч бир зијанвериҹи, зәрәрли вә шәрр олмајаҹагдыр вә гејд олунмуш Беһишт һал һазрыда мөвҹуддур.\n30. Биз Гијамәт ҝүнү сона чатдыгдан сонра әбәди Ҹәһәннәмә инанырыг. Јә᾽ни Гијамәт мәһкәмәсиндә шиддәтли әзаб вә ҹәзаја мәһкум олунмуш шәхсләр, инсан тәсәввүрүндән кәнар, мүхтәлиф әзаб вә одларла долу олан Ҹәһәннәм адли бир јердә дусдаг олаҹаглар. Ҹәһәннәм, кафирләр һәмчинин азғын әгидәли шәхсләр үчүн әбәди вә даимидир вә һеч вахт орадан хариҹ ола билмәјәҹәкләр. Амма әмәл бахымындан ҝүнаһкар оланлар үчүн исә мүвәггәти бир јердир.\nadmin Tarix: Çerşenbe axşamı, 01.07.2008, 08:09 | Mesaj # 2\nӘМӘЛЛӘРӘ АИД ВАҸИБ ВӘ ҺАРАМ ИШЛӘР\nДИНИ МААРИФ ВӘ БАШГА ЕЛМЛӘРӘ АИД МӘСӘЛӘЛӘР\n31. Һәр бир мүкәлләф вә ағыллы инсана, динин әсасларына е᾽тираф едиб, мәзһәбин әсасларны гәлбән әзигә бағладыгдан сонра, ислам дининин әмәлә даир програмлары, һәмчинин ваҹиб вә һарам ишләри өјрәнмәси ваҹибдир.\n32. Шүбһәсиз динин әсасларына инанан һәр бир шәхс дин тәрәфиндән әмәл мәрһәләсиндә өһдәсиндә олан бир сыра ваҹиб әмәлләр, һәмчинин тәрк етмәси ваҹиб олан бир сыра һарам ишләрдән иҹмали шәкилдә аҝаһ олур. Белә бир һөкмләрә, динин лазым олан әмәлләри дејилир. Һәмчинин (бәдән үзвләринә аид) програм да адланыр.\n33. Һәр бир мүкәлләф јухарыда гејд олунмуш һөкмләрдән аҝаһ олдуғу кими, јә᾽ни һәгиги әмәл вә Аллаһын ондан бу әмәлләри әнҹам вермәси истәјини билән кими, әгли һөҹҹәт (дәлил) онун үчүн тамамланыр вә белә бир шәхсин чалышараг һәр һансы бир јол илә онлара јијәләниб әмәл етмәси ваҹибдир. Әкс тәгдирдә исә ахирәтдә ондан суал олунаҹаг вә ҹәзаландырылаҹаг.\n34. Јухарыда гејд олунан мәсәләјә әсасән, һәр бир мүкәлләфә әмәлләр барәдә «иҹтиһад» вә «фигаһәт»-и әлдә етмәк ваҹиб сајылыр. Белә ки, бүтүн шәриәт һөкмләрини Гур᾽ани-кәрим, һәдисләр, һәмчинин һәзрәт Пејғәмбәр вә онун Әһли-бејтинин (ә) давранышларындан истихраҹ едиб әлә ҝәтирмәси, даһа сонра о һөкмләри зеһниндә јахуд бир китабда өзү вә ја башгаларынын истифадә етмәси үчүн јаддаш етмәлидир. Бу исә «иҹтиһад» вә «фигаһәт» адланыр. Белә бир узун јолу өтмәк чохлу шәртләр вә зәһмәтләр тәләб етдији үчүн, јалныз надир шәхсләрә нәсиб олур.\n35. Иҹтиһад јолуну ҝетмәјән вә ја ҝетмәк истәмәјән шәхсә тәглид етмәк ваҹибдир. Јә᾽ни гејд олунмуш јолу өтүб, шәриәт һөкмләриндә мүтәхәссис олмуш ҹамиуш-шәраит (јә᾽ни бир сыра шәртләрә малик олан) фәгиһ мүҹтәһидә үз ҝәтириб, өзүнүн һәгиги һөкмләрини онун фәтвасы әсасында әлдә етмәлидир. Елә буна ҝөрә дә «иҹтиһад» вә «тәглид» мүкәлләфин әмәлә даир һөкмләрә чатмагда ики ајрыҹа јолдур вә о бу ики јол арасында ихтијар саһибидир.\n36. өзү мүҹтеһид олмајан вә башга бир мүҹтеһиддән тәглид етмәк истәмәјән шәхсә дини һөкмләрә чатмаг үчүн үчүнҹү јолу сечмәси ваҹибдир. Үчүнҹү јол исә еһтијат үзрә әмәл етмәкдән ибарәтдир. Јә᾽ни һөкмүнү билмәдији һәр һансы бир әмәлин (ваҹиб олмасыны) еһтимал вердикдә ону јеринә јетирмәлидир вә белә бир һалда ону тәрк етмәси һарамдыр. Лакин дини мәсәләләрдә еһтијат јолуну тапмағын өзү иҹтиһада бағлыдыр. Елә буна ҝөрә дә дини һөкмләрә чатмаг јолу «иҹтиһад» вә «тәглид»-ә аиддир.\n37. Тәглидин мәһәлли мүкәлләфин истәр данышыг, истәр рәфтар, истәр ибадәт, истәр мүамилә, истәрсә дә саир бу кими һөкмүнү билмәдији мәсәләләрдән ибарәтдир.\nБеләликлә тәглид едән шәхс, һәр бир әмәлдән габаг фәгиһә үз ҝәтирәрәк өз вәзифәсини ајдынлашдырмалыдыр. Чүнки әкс тәгдирдә ваҹиб олан бғир әмәли тәрк етмәси вә ја һарам олан бир әмәлә мүртәкиб олмасы вә ҝүнаһа дүшмәси мүмкүндүр.\n38. Бир заманда мүхтәлиф фәгиһләр (мүҹтеһидләр) оларса, тәглид етмәк истәјән шәхсин онларын барәсиндә ахтарыш апармасы ваҹибдир. Онларын һамысы елми бахымдан ејни сәвијјәдә вә јахуд бир-бири илә бәрабәр олдугда исә онларын һәр һансы бириндән тәглид едә биләр. Амма онлардан бири башгаларындан даһа елмли оларса, мәһз даһа елмли фәгиһдән тәглид етмәлидир.\n39. Тәглид үчүн мүәјјән шәртләрә малик олмајан фәгиһдән тәглиди дөндәриб, шәртләрә малик олан фәгиһдән тәглид етмәк ваҹибдир. Бу исә онун биләрәкдән вә ја сәһвән тәглид етмәси арасында һеч бир фәрг јохдур. Һәмчинин о фәгиһин әввәлдән вә ја сонрадан (гејд олунмуш) шәртләрә малик олмамасы арасында да һеч бир фәрг јохдур. Һәтта сонрадан ајры бир фәгиһ ондан үстүн олдугда белә тәглидини дөндәрмәлидир.\n40. Тәглид едән шәхсин биринҹи мүҹтеһиди вәфат етдикдә, дири мүҹтеһид вәфат едән мүҹтеһиддән биликли оларса бүтүн мәсәләләрдә дири мүҹтеһиддән тәглид етмәси ваҹибдир. Амма вәфат едән мүҹтеһид, дири мүҹтеһиддән биликли вә ја онунла бәрабәр оларса, мүкәлләф (вәфат етмиш мүҹтеһиддән) тәглид етмәкдә галмаг мәсәләсиндән башга мәсәләләрдә биринҹи мүҹтеһид вә јахуд дири мүҹтеһид јахуд да бә᾽зи мәсәләләрдә биринҹи, бә᾽зи мәсәләләрдә исә икинҹи мүҹтеһиддән тәглид едә биләр.\n41. Һәр бир зонадан исте᾽дадлы вә мадди имканы олан бир дәстәнин һиҹрәт едәрәк елми мәркәзләрә ҝәлиб, өзүнүн мәзһәби вәзифәләрин әнҹам вермәк, һәмчинин башгаларыны өјрәдиб, тәрбијәләндирмәк (милләтләри һидајәт едиб ахирәт, ҹәһәннәм вә с. ишләрдән горхутмаг) үчүн дини әсаслары, әмәлләри вә илаһи маарифи үзрә тәһсилә мәшғул олмасы ваҹибдир.\n42. Халгын дәстә вә үммәт тә᾽јин етмәси тәрзиндә дини ҹәмијјәтләр вә елми һөвзәләр јаратмасы «кифајә ваҹиб» сајылыр. Белә ки, онлар ашағыдакы үч һәдәфи һәјата кечирмәлидир:\n1. Ҹаһилләрин хејир, (јә᾽ни) динин әсаслары, әмәлләри вә бәјәнилмиш әхлаг, һәмчинин инсанын мә᾽нәви тәкамүл вә мадди рифаһына сәбәб олан маариф вә елмләрә тәрәф дә᾽вәт олунмасы;\n2. Әмр бе мә᾽руф; (јә᾽ни һәр нөв јахшылыға дә᾽вәт етмәк).\n3. Нәһј әз мүнкәр. (Јә᾽ни һәр нөв пис ишдән чәкиндирмәк.\nБу вәзифә «кифаји ваҹиб» олараг бүтүн мүсәлманлар вә ја бүтүн мүкәлләфләрин өһдәсиндәдир.\nДәстә вә үммәтдән мәгсәд елми вә дини маариф һөвзәләриндә тәһсил алан (вә ја дәрс верән) шәхсләрдән ибарәтдир. Беләликлә мүсәлманлара белә бир мәркәзләрин үзвләрини өз араларындан тә᾽јин едәрәк онларын хәрҹләрини һазырламасы кифаји ваҹиб сајылыр. Лакин ағыл һөкмүнә әсасән һәр бир ҹәмијјәтин башчыја еһтијаҹы олдуғу үчүн белә бир иш ҹәмијјәтин башчысына ваҹиб олаҹагдыр.\n43. Ҹаһили дүз јола јөнәлтмәк ваҹибдир. Јә᾽ни имкан дахилиндә дини һөкмләр сајылан истәр әгидә, истәр әмәл, истәрсә дә онларын мүгәддимәләрини халга өјрәдиб онлары доғру јола һидајәт етмәк зәруридир. Бу ваҹиб әмәл исә дини һөвзәләрин јарадылышынын әсаслы нәтиҹәләриндән сајылыр.\n44. Фасиг (азғын) бир шәхсин ҝәтирдији һәр һансы бир хәбәр һаггында ахтарыш апармаг ваҹибдир. Белә ки, онун ҝәтирдији хәбәр, истәр мә᾽сумдан бир һөкм вә ја һикмәт вә јахуд бир фәгиһдән нәгл олунан фәтва кими дини һөкм, истәрсә дә бир мејјитдән бир вәсијјәтин нәгл олунмасы кими хариҹи мөвзулардан олдугда, (бу һагда ахтарыш вә тәдгигат апарылмалыдыр). Белә бир ваҹибә исә «шәрти ваҹиб» дејилир. Јә᾽ни бу хәбәрә әмәл етмәјин шәрти, о һагда ахтарыш апарыб јәгин һасил етмәкдән ибарәтдир. Әкс тәгдирдә исә онун һеч бир е᾽тибары олмајаҹагдыр.\n45. Шәриәт һөкмләринин өзүнү өјрәнмәк ваҹиб олдуғу кими, онун мөвзуларыны, јә᾽ни намаз, оруҹ, зәкат, һәҹҹ, кәффарат вә с. бу кими шәриәт тәрәфиндән ихтира олунмуш ибадәтләри дә өјрәнмәк ваҹибдир.\nҺәмчинин ибадәтләрин шәртләри вә манеәләрини өјрәнмәк дә ваҹибдир. Буна мисал олараг намазын һиссәләри сајылан «тәкбирәтул-еһрам», «рүку», «сәҹдәләр» вә намазын шәртләри сајылан бәдән вә ҝејимин пак олмасы, дәстәмазлы вә үзү гибләјә олмаг, һәмчинин онун манеәләри сајылан намаз ортасында данышмаг, бир шеј јемәк вә с. ишләри гејд етмәк олар. Һәҹҹ әмәлинин һиссәсиндән сајылан «еһрам» «вүгуф», «тәваф» вә «сә᾽ј» дә бу гәбилдәндир.\nҺәмчинин саир ваҹиб әмәлләрин һиссәләри вә шәртләри диҝәр тәрәфдән гејри-ибади мөвзуларын (јә᾽ни шәриәт һөкмү адланан кәнар әмәлләри) өјрәнмәк дә ваҹиб сајылыр ки, буна мисал олараг «аз су», «күфр сују», «мә᾽дән», «әнфал», «мәсафәт», «намазы гәср вә ја тамам гылмаг», «игамәт», «вәтән», «тәмиз торпаг» вә с. бу кими мөвзулардан ад чәкмәк олар.\nГејд етмәк лазымдыр ки, бу үнванларын һәр биринә аид шәриәт һөкмү вә ја һөкмләри вардыр.\n46. Һәр бир мүкәлләфә истәр өз шәхси, истәр гоһум вә ҹәмијјәт, һәмчинин истәр ибадәт, истәрсә дә мүамилә (алвер) вә с. бу кими јашајышына даир еһтијаҹлы олдуғу ваҹиб вә һарам мәсәләләри өјрәнмәси ваҹибдир. Һәмчинин динин әсаслары вә әгидәјә бағлы мәсәләләри өјрәнмәси дә ваҹиб сајылыр.\nЛакин гејд етмәк лазымдыр ки, адәтән дини һөкмләри өјрәнмәк шәриәт вә ағыл бахымындан, динин әсасларыны (әгидә мәсәләләрини) өјрәнмәк исә мәһз ағыл бахымындан ваҹибдир.\n47. Диндә бид᾽мәт гојмаг һарамдыр. Јә᾽ни диндән сајылмајан вә ја дини бир әмәл олмасы исбат олунмајан һәр һансы бир иши дин ады илә әнҹам вермәк вә ја башгасына өјрәтмәк һарам сајылыр. Бунун исә әгидәләр, ибадәтләр вә ја бундан башга шејләр олмасы арасында һеч бир фәрги јохдур. Бид᾽әтә мисал олараг, мүәјјән бир јердә мүәјјән бир ағаҹын мүгәддәслијинә инанмаг, мүәјјән бир јер вә ја ҝүндә һәмчинин бир шәхсин адына аш биширмәк, «вүсал» вә ја «сүкут» оруҹу тутмаг кими әмәлләри гејд етмәк олар.\n48. Елмсиз һалда мүҹтеһид олуб-олмадан фәтва вермәк вә ја шәриәт һөкмүнү бәјан етмәк һарамдыр. Һәмчинин шәриәт һөкмләринә аид суала сәһв ҹаваб вермәк дә бу гәбилдәндир.\n49. Дин алиминин өз елмини ҝизләтмәси һарамдыр. Белә ки, әгидәләр елми үзрә мүтәкәллим (алими), шәриәт һөкмләри үзрә мүфәссир, сүннәт (мә᾽сумларын давранышы) вә һәдис елмләри үзрә мүһәддис (һәдис нәгл едән) алимләрә өз елмләрини јајмаг ваҹибдир. Јә᾽ни имканы, ҹәмијјәтин еһтијаҹы олан һәмчинин ондан башга бу вәзифәни јеринә јетирән бир алимин олмадығы һалларда дили вә гәләми илә өз мә᾽луматларыны јајыб, бәјан етмәлидир.\nАмма гејд етмәк лазымдыр ки, бу мәсәләдә елм саһиби тәк оларса, елми јајмаг она «ејни ваҹиб», елм саһиби бир нечә нәфәр олдугда исә елми јајмаг (онларын һәр биринә) «кифаји ваҹиб» сајылыр.\n50. Ҹәмијјәтин бөјүк еһтијаҹы олан һалда һәр бир дүнјәви иш вә фәнни үзрә мүтәхәссис алиминин өз билијини ҝизләтмәси һарамдыр ки, буна мисал олараг мүхтәлиф саһәләрдә «һәкимлик» вә «мүһәндислик» һәмчинин мүхтәлиф сәнаје ишләриндә баҹарыглары гејд етмәк олар. Һәтта онларын һәр биринә, халгын еһтијаҹларынын өдәнилмәси һәддиндә өз ишләринә мәшғул олмасы «кифаји ваҹиб» сајылыр. Неҹә ки, халгын һәр биринә халгын еһтијаҹы олан һалда артыг мәһарәт тәләб етмәјән тиҹарәт, чөрәкчилик, әкинчилик, һејвандарлыг вә бу кими ишләрә мәшғул олмасы «кифаји ваҹиб» сајылыр. Һәтта ислам өлкәләриндә үмуми вә зәрури еһтијаҹ сајылыб, тәрк едилдикдә ҹәмијјәтин корлуг чәкмәсинә сәбәб олан фәһләликдән бөјүк идарә вәзифәләринә гәдәр ишләрдә мәшғул олмаг бә᾽зи ватлар «кифаји», бә᾽зи вахтлар исә «ејни» ваҹиб сајылыр. Лакин мәгсәд һеч дә онларын пулсуз ишләмәси дејил, әксинә мааш алыб-алмаса да ваҹиб ишә мәшғул олмасындан ибарәтдир.\nadmin Tarix: Çerşenbe axşamı, 01.07.2008, 08:11 | Mesaj # 3\nИБАДӘТЛӘР, НАМАЗ, ЗӘКАТ, ХҮМС, ОРУҸ, ҺӘҸҸ, ӘМР БЕ МӘ᾽РУФ, НӘЈЗ ӘЗ МҮНКӘР, КӘФФАРӘЛӘР ВӘ ОНЛАРЫН МҮГӘДДИМӘЛӘРИНӘ АИД МӘСӘЛӘЛӘЛӘР\n51. Тәһарәтсиз шәхсә ашағыдакы дөрд әмәл үчүн тәһарәт әлдә едиб, (дәстәмаз, гүсл вә ја тәјәммүм етмәси) ваҹибдир:\n2. Ваҹиб тәваф; (Кә᾽бәнин әтрафында доланмаг).\n3. Гур᾽ани-мәҹид хәттинә тохунмаг;\n4. Истиһазә олмуш гадынын она гүслүн ваҹиб олуб-олмамасына бахмајараг ҝүндә беш дәфә ваҹиб олан ҝүндәлик намаз үчүн дәстәмаз олмасы.\n52. Ҹәнабәтли шәхсә ашағыдакы алты әмәли әнҹам вермәси үчүн ҹәнабәт гүслү етмәси ваҹибдир.\n2. Аллаһ евинин тәвафы;\n3. Гур᾽ани-кәримин хәттинә тохунмаг;\n4. Сәҹдә ајәләрини охумаг;\n5. Мәсҹидләрдә дајанмаг;\n6. Мәсҹидул-һәрам вә Мәсҹидун-Нәби (с) мәсҹидләриндән кечмәк.\n53. Ваҹиб намазы гылмаг вә ваҹиб тәвафы јеринә јетирмәк үчүн сидик мәхрәҹини јумаг, һәмчинин гаит мәхрәҹини су вә ја үч тинә (даш, парча вә с...) илә пак етмәк ваҹибдир.\n54. Гејд олунмуш алты әмәли әнҹам вермәк үчүн һејздән пак олмуш һәр бир гадына һејз гүслү етмәк ваҹибдир.\n55. Гејд олунмуш алты әмәли әнҹам вермәк үчүн ушаг доғуб нифас ганы ҝөрән гадына нифас гүслү етмәк ваҹибдир.\n56. Гејд олунмуш алты әмәли әнҹам вермәк үчүн истиһазә ганы ҝөрмүш гадына истиһазә гүслү етмәк ваҹибдир.\n57. Бәдәни сојумшу вә үч гүслдән габаг әли вә ја бәдән үзвләриндән бирини мејјитин бәдәнинә тохундуран шәхсә мәсси мејјит гүслү етмәк ваҹибдир. Бундан башга һалларын исә гүслү јохдур. Һәмчинин инсан бәдәнинин сүмүклү һиссәси дә инсанын бүтүн бәдәни һөкмүндәдир.\n58. Дәстәмаз вә гүсл етмәк имканы олмадыгда, дәстәмаз вә гүсл шәрт сајылан һәр һансы бир әмәл үчүн дәстәмаз вә ја гүсл әвәзинә тәјәммүм етмәк ваҹибдир.\n59. Истәр киши, истәрсә дә гадын, истәр бөјүк, истәрсә дә кичик вә һәтта зинадан әмәлә ҝәлмиш мүсәлман ушағын үзүнү ҹан верәркән гибләјә тәрәф чевирмәк ваҹибдир. Үзүнү гибләјә тәрәф чевирмәкдән мәгсәд ону архасы үстә јатыздырмагдан ибарәтдир. Белә ки, ајаглары гибләјә тәрәф олмалыдыр. Амма гејд етмәк лазымдыр ки, бу мәсәлә һаггында мүхтәлиф нәзәрләр ирәли сүрүлмүшдүр.\n60. Мүсәлманын вәфатындан хәбәрдар олан һәр бир мүкәлләф әввәлҹә онун бәдәнинин нәҹасәтини пак етмәк вә даһа сонра она үч нөв су илә гүсл вермәси «кифаји ваҹиб» сајылыр. Үч нөв су исә ашағыдакылардыр:\nБиринҹи: Сидрлә гатылмыш су;\nИкинҹи: Кафурла гатылмыш су;\nҮчүнҹү: Халис су.\n61. Мејјитин сәҹдә едәркән јерә дәјән једди бәдән үзвләринә кафур сүртмәк ваҹибдир. Сәҹдә үзвләри дедикдә алын, әлләрин ичи, дизләр вә ајағын ики бөјүк бармағынын башы нәзәрдә тутулур.\n62. Һәр бир мүсәлманы үч тәмиз вә һалал парча илә кәфәнә бүкмәк ваҹибдир. Биринҹи: Лонҝ; Икинҹи: Көјнәк; Үчүнҹү: Сәртасәр.\nГејд етмәк лазымдыр ки, гүсл, һүнут (сәҹдә үзвләринә кафур сүртмәк) вә кәфән дөјүш мејданларында шәһид оланлара аид дејилдир.\n63. Јашы алтмышы өтмүш һәр бир мүсәлман өлүсү (һәтта зинадан јаранмыш мүсәлман ушағы) үчүн мејјит намазы гылмаг ваҹибдир. Мејјит намазы исә гүлс, кәфән вә һүнутдан сонра гылыныр.\n64. Һәр бир мүсәлман мејјитини торпаг алтында гибләјә тәрәф дәфн етмәк ваҹибдир. Белә ки, ону гәбрдә сағ тәрәфи үстә јатыздырыб үзүнү гибләјә тәрәф гојмаг лазымдыр. Гејд етмәк лазымдыр ки, мејјит үчүн гүсл, һүнут, кәфән, намаз вә дәфн ишләринин әнҹам верилмәси бүтүн мүсәлманлара кифаји ваҹиб сајылыр. Гејд олунмуш ишләри кафир үчүн әнҹам вермәк, һәмчинин кафири мүсәлманлар гәбристанлығында дәфн етмәк исә һарамдыр.\n65. Гејд олунмуш беш әмәли әнҹам вермәк үчүн мејјитин вәлисиндән иҹазә алмаг лазымдыр.\nШәр᾽и вәли олмадыгда исә бу әмәлләр һеч бир шәрти олмадан бүтүн халга кифаји ваҹиб сајылыр. Вәлидән мәгсәд, мејјитин ата, оғул, гардаш, һәјат јолдашы кими варисләриндән ибарәтдир.\n66. Кәсби јердә дәфн олунмуш, һарам кәфән, үч гүслдән бирини вермәдән, һүнут вә ја кәфәнсиз һалда дәфн олунан һәр бир мө᾽минин гәбрини ачмаг ваҹибдир. Һәмчинин кафирләр гәбристанлығы, мө᾽минә һөрмәтсизлик сајылан вә ја вәсијјәт етдији јердә дејил, ајры бир јердә дәфн олундуғу һалларда да онун гәбрини ачмаг ваҹиб сајылыр. Гејд олунмуш һалларда онун гәбрини ачыб чатышмамазлыгларыны камилләшдирмәк вә ја ону мүнасиб јердә дәфн етмәк зәруридир.\n67. Бүтүн ибадәтләрдә гүрбәт нијјәти етмәк ваҹибдир. Белә ки, ибадәтләрдә инсаны ибадәт әмәлинә башга шејләр вә шәхсләр дејил, мәһз Аллаһ нијјәти вадар етмәлидир. Гүрбәт нијјәти үчүн бир-бири илә фәргли олса да ашағыда гејд олунмуш нијјәтләрдән һәр бири кифајәтедиҹидир.\n1. Аллаһ-тааланын ҝөстәришини јеринә јетирмәк;\n2. Мә᾽нәви вә руһи бахымдан Аллаһа јахынлашмаг;\n3. Аллаһ-тааланын ибадәт вә пәрәстишә лајиг олмасы;\n4. Аллаһ-тааланын не᾽мәтләри гаршысында шүкр етмәк;\n5. Илаһи мәһәббәт;\n6. Ибадәт әмәлиндә мөвҹуд олан хејирләрә наил олмаг;\n7. Ахирәт аләминдә Беһиштә наил олмаг;\n8. Ахирәт аләминдә Ҹәһәннәмдән ниҹат тапмаг;\n9. Аллаһ-тааланын дүнјәви не᾽мәтләрини ҹәлб етмәк;\n10. Дүнјәви мүсибәтләрдән јаха гуртармаг.\nГејд етмәк лазымдыр ки, бу нијјәтләрин даһа үстүнү бешинҹи вә даһа сонра үчүнҹү, онларын даһа ашағысы исә онунҹу нијјтәләрдән ибарәтдир.\n68. Ҝүндәлик «Сүбһ», «Зөһр», «Әср», «Мәғриб» вә «Иша᾽» намазларыны мүәјјән шәртләри илә өз вахтында гылмаг, һаггында тә᾽кид олунмуш ваҹиб әмәлләрдәндир. Һәмчинин гејд олунмуш намазларын һәр бирини тәрк етмәк вә ја тә᾽хирә салараг гәзаја вермәк һарамдыр.\n69. Мүсәлманларын рәһбәри вә ја онун тәрәфиндән тә᾽јин олунмуш «имам ҹүмә»-јә мүәјјән шәртләр әсасында Ҹүмә намазы тәшкил вериб халгы она дә᾽вәт етмәси ваҹибдир. Ҹүмә намазы илә Зөһр намазынын ваҹиблији исә «тәхјири» ваҹиб сајылыр.\n70. Мүәјјән шәртләр әсасында (азан) ешидәркән Ҹүмә намазында иштирак етмәк ваҹиб сајылыр. Бу ваҹиб исә «тәхјири ваҹиб»дир. Јә᾽ни мүкәлләф ики рәкәтлик Ҹүмә илә дөрд рәкәтлик Зөһр намазлары арасында ихтијар саһибидир. Лакин Ҹүмә намазыны гылмаг даһа үстүндүр. Гејд етмәк лазымдыр ки, бу мәсәлә барәдә мүхтәлиф нәзәрләр ирәли сүрүлмүшдүр.\n71. Ховф намазыны гылмаг ваҹибдир. Јә᾽ни дөјүш мејданынын гызғын вахтында гибләнин әксиндә дурмуш дүшмәнин етдији һәмлә горхусундан гылынан намаз нәзәрдә тутулур. Бу намаз дөрд рәкәтли намазларда ҹамаатла гылындыгда дөјүшчү (әсҝәр) мүсафир олмаса белә шикәстә һалында гылмалыдыр. Ховф намазы белә гылыныр:\nИмам ҹамаат мәсәлән зөһр намазы башлајыр вә әсҝәрләрдән бир дәстәси Зөһр намазларынын биринҹи рәкәтини имамла (пишнамазла) бирликдә, икинҹи рәкәтини исә өзләри тәкликдә гылыр вә ҹәбһәјә ҝедирләр. Даһа сонра ајры бир дәстә ҝәләрәк өз намазларынын биринҹи рәкәтләрини имамын икинҹи рәкәти илә бирликдә, галаныны исә тәкликдә гылырлар.\n72. «Мүтаријә» намазыны гылмаг ваҹибдир. Бу исә дөјүш мејданында дүшмәнин һәмләсиндән ајаға дурмаг имканы олмајан һалда гылынан намаздан ибарәтдир. Бу намазда тәкбир дедикдән сонра намаз һиссәләри вә шәртләрини имкан олдуғу һалда јеринә јетирмәк лазымдыр. Һәтта рүку вә сәҹдәләр үчүн ҝөз вә гаш ишарәси ваҹиб вә кифајәтедиҹидир. Һәмчинин бу намазда бәдәнин сакит дајанмасы, үзү гибләјә дурмаг ади рүку вә сәҹдәләр, либас вә с. шејләрин пак олмасы шәртләри ҝөтүрүлмүшдүр.\n73. Гиблә шәрт олан вә ја гибләјә аид олан әмәлләрдә гибләни танымајан шәхс үчүн ону ахтарыб тапмасы ваҹибдир. Буна мисал олараг, ҹан верән (мүсәлманы) гибләјә тәрәф чевирмәк, өлүнү гибләјә тәрәф дәфн етмәк, һејванын башыны гибләјә тәрәф кәсмәк вә гибләјә тәрәф тәхәлли етмәкдән горунмаг кими һаллары гејд етмәк олар.\n74. Сәфәрә чыхмыш шәхсә дөрд рәкәтли олан Зөһр, Әср вә Иша намазларыны шикәстә гылмасы ваҹибдир.\n75. Ајат намазынын вахтында гылмаг ваҹибдир. Бу исә ҝүнәш вә ајын тутулмасы, зәлзәлә һәмчинин јер вә ја ҝөјә аид һәр һансы бир вәһшәтли һадисә үчүн гылынан мәхсус намаздан ибарәтдир.\n76. Кә᾽бә евини тәваф етдикдән сонра Тәваф намазынын әдасы ваҹибдир. Тәваф намазы сүбһ намазы кими олуб. Һәзрәт Ибраһим (ә) мәгамынын јанында гылынмалыдыр.\n77. Бөјүк оғула, атасынын тәрк едиб өләнәдәк гәзасыны јеринә јетирмәдији намазларынын гәзасыны гылмасы вә ја башгасына (пул илә) гылдырмасы ваҹибдир. Һәмчинин атанын гәза оруҹу вә ананын намаз гәзасыны јеринә јетирмәкдә бөјүк оғула ваҹибдир. Гејд етмәк лазымдыр ки, икинҹи мәсәлә барәдә мүхтәлиф нәзәрләр ирәли сүрүлмүшдүр.\n78. Һәр бир мүкәлләфә өз вахтында әнҹам вермәдији, батил тәрздә гылдығы вә мүртәд (диндән хариҹ олан) һалында гылмадығы намазларынын гәзасыны гылмасы ваҹибдир. Бунун исә ҝүндәлик Ајат вә ја бундан башга намазлардан олмасы барәдә һеч бир фәрги јохдур. Әлбәттә истисна олунмуш һаллар бу мәсәләдән хариҹдир. Һәмчинин һән һансы бир ваҹиб намазы тәрк етмәк вә ја ону өз мүәјјән вахтындан тә᾽хирә салмаг һарам сајылыр.\n79. Һәр бир мүкәлләфә нәзр, әһд, анд вә ја мүстәһәб олса белә башгалары тәрәфиндән әҹр олдуғу (пул гаршысында намаз гылмасы) һалларда намазы јеринә јетирмәси ваҹибдир. Һәмчинин әгд (кәбин) әснасында шәрт јолу илә инсана лазым олан намаз да бу гәбилдәндир.\n80. Ата вә ананын өз өвладындан тәләб етдији, белә ки, ону јеринә јетирмәдикдә нараһатчылыгларына сәбәб олан һәр һансы бир намаз вә ја хејир иши јеринә јетирмәк ваҹибдир. Чүнки белә бир һалда онларын сөзүнә бахмамаг валидејнә гаршы һөрмәтсизлик сајылыр.\n81. Ашағыда гејд олунан дөрд сәҹдә ајәләриндән бирини охујан вә ја ону башгасындан ешидән шәхсә сәҹдә етмәси ваҹибдир.\n1. Сәҹдә сурәсинин 15-ҹи ајәси;\n2. Фуссиләт сурәсинин 37-ҹи ајәси;\n3. Нәҹм сурәсинин 62-ҹи ајәси;\n4. Әләг сурәсинин 19-ҹу ајәси.\n82. Мүбарәк Рамазан ајында шәр᾽и үзрү олмајан һәр бир мүкәлләфә оруҹ тутмасы ваҹибдир. Оруҹ исә ҝүн боју «гүрбәтән иләллаһ» (Аллаһа јахынлашмаг) нијјәти илә ашағыдакы ишләрдән пәрһиз етмәјә дејилир:\n3-Кишинин гадынла ҹинси әлагәдә олмасы;\n4-Истимна; Јә᾽ни әл вә ја башга васитәләрлә өзүнднә мәнинин хариҹ едилмәси.\n5-Биләрәкдән сүбһ ачыланадәк гүсл етмәдән ҹәнабәт, һејз вә ја нифас һалларында галмаг;\n6-Биләрәкдән Аллаһ-таала, пејғәмбәрләр (ә) вә имамлара (ә) јалан гошмаг;\n7-Биләрәкдән башы суја батырмаг;\n8-Биләрәкдән гәлиз тоз вә ја түстүнү удмаг;\n9-Маје шејләрлә ималә етмәк;\n10-Биләрәкдән вә ихтијар үзүндән гусмаг.\nГејд олунмуш ишләрин (оруҹ тутмуш шәхсә) һарам олдуғундан әлавә, оруҹун батил олмасы, бә᾽зиләринин исә кәффарәјә сәбәб олмасы илә нәтиҹәләнир. Һәмчинин Рамазан ајынын оруҹу вә саир ваҹиб олан оруҹун тәрк едилмәси дә һарамдыр.\n83. Мүбарәк Рамазан ајы, һәмчинин саир ваҹиб олан мүәјјән ҝүнләрин оруҹ гәзасыны тутмаг, оруҹуну гәзаја вермиш имканы олан шәхсә ваҹибдир.\n84. Е᾽тигаф әмәлини үчүнҹү ҝүндән давам етдирмәк ваҹибдир. Јә᾽ни ики ҝүн әрзиндә мәсҹиддә е᾽тикаф едиб, ону үчүнҹү ҝүн сүбһ чағынадәк батил етмәјән шәхсә, үчүнҹү ҝүнүн сүбһ азанындан дөрдүнҹү ҝүнүн ҝеҹәсинин әввәлинәдәк о ҝүнүн оруҹуну тутуб, е᾽тикаф әмәлини давам етдирмәси ваҹиб сајылыр.\n85. Мүәјјән шәртләр әсасында доггуз нөв малын зәкатыны вермәк ваҹибдир. Белә ки, ики нөв пул, үч нөв һејван вә дөрд нөв тахыл (дәнли битки) мәһсулу нәзәрдә тутулур.\nГејд олунмуш сөзләрдән, ашағыдакы шејләр нәзәрдә тутулур: гызыл, ҝүмүш, дәвә, инәк, гојун, буғда, арпа, хурма вә кишмиш.\nҺәмчинин бу малларын зәкаты ашағыда гејд олунмуш сәккиз јердә мәсрәф олунмалыдыр:\nЈохсуллар, мискинләр, зәкаты јығыб мүһасибә едәнләр, зәкат вермәклә гәлбләри ислама доғру јөнәләнләр, гулларын (алыныб азад едилмәси), борҹлулар, Аллаһ јолунда (хејријјә ишләр ҝөрмәк) вә сәфәрдә (пулу гуртарыб) јолда галанлар.\n86. Фитр бајрамы ахшамынын әввәлиндән, бајрам ҝүнүнүн фитр намазы вахтынадәк ҝүндәлик јемәјин фитрә зәкатыны ајрымаг ваҹибдир. Амма фитр намазыны гылмајанлар, фитрә зәкатыны бајрам ҝүнүнүн Зөһр вахтынадәк верә биләрләр.\n87. Малын вә фитрә зәкатынын гаршысыны алмаг һаггында тә᾽кид олунмуш һарам ишләрдәндир. Бу сөздән исә гејд олунмуш ики мал һүгугуну өдәмәмәк вә ја онлары өз ваҹиб вахтындан тә᾽хирә салмаг нәзәрдә тутулур.\n88. Һәзрәт Мәһәммәдин (с) Әһли-бејтинә (ә) мәхсус олан малын хүмсуну (бешдә бирини) ајырыб вермәк ваҹибдир. Хүмс он икинҹи Имамын (ә.ҹ) гејбә чәкилдији дөвранда да о һәзрәтин (ә.ҹ) мүлкү сајылараг онун (ә) ҹанишинләринә верилмәлидир. Хүмс мүәјјән шәртләр әсасында ашағыдакы шејләрдән ајырылмалыдыр.\n3-Хәзинә; (јә᾽ни тапылмыш ләл-ҹәваһират вә с.)\n4-Сујун алтына ҝирмәклә (вадалазлыг етмәклә) әлдә едилән ҹәваһират;\n5-Зимми кафирин мүсәлмандан алдығы торпаг саһәси;\n6-Саһиб вә мигдары мүәјјән олунмајан һарам гатышмыш һалал мал;\n7-Инсанын иллик мәхариҹиндән артыг ҝәлән һәр нөв тиҹарәт вә гејри-тиҹарәт фајдалары;\nГејд етмәк лазымдыр ки, имкан олан һалда хүмсу тәрк етмәк вә ја ону тә᾽хирә салмаг һаггында тә᾽кид олунмуш һарам ишләрдән сајылыр.\n89. Һәҹҹәтул-ислам әмәлини јеринә јетирмәк ваҹибдир. Бу исә ислам шәриәтинин ҝөстәришинә әсасән һәр бир мүкәлләфин мүәјјән шәртләр әсасында өмрүндә бир дәфә Зул-һиҹҹә ајында мүгәддәс Мәккә вә саир јерләрә ҝедәрәк һәҹҹ әмәлини јеринә јетирмәсиндән ибарәтдир. Белә бир һәҹҹ әмәли үч нөвдүр:\nГејд олунмуш һәҹҹи үч нөвү нијјәт вә бир сыра әмәлләрдә бир-бири илә фәргли олсаларда, үмумијјәтлә бир-биринә бәнзәјир.\nБу ваҹиб әмәл он мүгәддимә вә шәртдән, һәмчинин он үч һиссәдән ибарәтдир ки, онлары сыра илә гејд едирик:\nҺәҹҹин мүгәддимә вә шәртләри беләдир.\n3-Мәхариҹ бахымындан имканлы олмалы;\n4-Бәдән бахымындан имканыл (сағлам) олмалы;\n5-Вахт (заман) бахымындан имканлы олмаг;\n6-Јолда бир манеәнин олмамасы;\n7-Бу сәфәрин бәдәнә зијан вә зәрәрли олмамасы;\n8-Бу сәфәрин онун үчүн һәддиндән артыг әзијјәт олмамасы;\n9-Бу сәфәрин даһа әһәмијјәтли олан диҝәр бир ваҹиб әмәлин тәрк едилмәсинә сәбәб олмамасы;\n10-Бу сәфәрин һарам бир иш илә бирҝә олмамасы;\nҺәҹҹ әмәләнин һиссәләри исә беләдир:\n2-Әрәфат чөлүндә дајанмаг;\n4-Ҹәмәрәни (шејтаны) дашламаг;\n6-Минада башы гырхдырмаг вә јахуд сач вә ја дырнагдан бир аз кәсмәк;\n9- Сә᾽ј (Сәфа вә Мәрвә дағлары арасында гачмаг);\n10-Ики вә ја үч ҝеҹә мүддәтиндә Минада галмаг;\n11-Мина ҝүнләриндә ҹәмәрәләри дашламаг;\n13-Ики рәкәт тәваф намазы.\nГејд етмәк лазымдыр ки, һәр һансы бир јол илә инсана ваҹиб олмуш һәҹҹ әмәләни тәрк етмәк, ону тә᾽хирә салмаг, һәмчинин ваҹиб өмрә әмәлини тәрк етмәк, һаггында чохлу тә᾽кидә олунмуш һарам ишләрдән сајылыр.\n90. Тәмәттө᾽ өмрәсини јеринә јетирмәк ваҹибдир. Бу исә ислам шәриәтинин ҝөстәришинә әсасән һәр бир инсанан өмрүндә бир дәфә ваҹиб олан әмәлдән ибарәтдир. Белә ки, бу әмәлин ваҹиблији тәмәттө᾽ һәҹҹинин ваҹиб олмасы илә бирҝә онун әмәли, тәмәттө᾽ һәҹҹинин әмәли илә бирҝә, һәмчинин онун шәртләри дә тәмәттө᾽ һәҹҹинин шәртләри кимидир.\nТәмәттө᾽ өмрәси беш әмәлдән ибарәтдир:\n3-Ики рәкәт тәваф намазы;\n91. Мүфрәдә өмрә әмәләни јеринә јетирмәк ваҹибдир. Бу исә Мәккә шәһәри сакинләри вә онун әтрафынын мүәјјән зонасында јашајанлар үчүн өмүрләриндә бир дәфә мүәјјән шәртләр әсасында ваҹиб олан ибадәтдән ибарәтдир.\nБу әмәл једди һиссәдән ибарәтдир ки, тәмәттө᾽ өмрәсинин беш әмәлинин үзәринә Ниса тәвафы вә онун ики рәкәт намазыны әлавә етмәклә дүзәлир.\n92. (Пул васитәси илә) әҹир алмаг, һәҹҹәтул-исламын батил олмасы, нәзир вә шәрт етмәк, һәмчинин саир јолларла мүкәлләфә ваҹиб олмуш һәр бир һәҹҹ вә өмрә әмәлләрини јеринә јетирмәк ваҹиб сајылыр.\n93. Һәдијјә олмуш һәҹҹи гәбул етмәк ваҹибдир. Белә ки, бир нәфәрә сән «сән һәҹҹә ҝет, хәрҹин мәним өһдәмдәдир» сөзү дејилсә, бу сөзү дејән шәхс е᾽тибарлы олдугда мүкәлләфә бу тәклифи гәбул едиб тә᾽јин олунмуш заманда һәҹҹә ҝетмәси ваҹиб сајылыр.\n94. Һәр бир мүкәлләфә бә᾽зи ҝүнаһ ишләри әнҹам вердикдә кәффарә вермәси ваҹибдир. Кәффарәјә сәбәб олан ҝүнаһлар вә онларын һәр биринин мигдары ислам шәриәтиндә мүәјјән олмушдур. Кәффарәләр ибадәтләр кими олдуғу үчүн онларын һамысыны гүрбәт нијјәти илә вермәк лазымдыр. Бурада кәффарәнин сәбәбләри вә мигдары барәдә сөз ачмаг мүнасибдир.\n95. Бир мүсәлманы сәһвән өлдүрән шәхс, онун дијәсини вермәкдән әлавә мүртәбә кәффарәси дә вермәлидир. Белә ки, бир гул азад етмәли, буну баҹармадыгда ики ај ардыҹыл оруҹ тутмалы, буну да баҹармадыгда алтмыш јохсулу дојуздурмалыдыр.\n96. Рамазан ајы оруҹунун бир ҝүнүнү һеч бир үзүрү олмадан вә биләрәкдән јејән шәхс, мүхәјјјәрә кәффарәси вермәлидир. Белә ки, јухарыда гејд олунмуш үрәјинин истәдији үч ишдән бирини јеринә јетирмәлидир.\n97. Рамазан ајы оруҹунун гәзасыны һеч бир үзрү олмадан ҝүнортадан сонра ачан шәхс, он нәфәр јохсула јемәк вермәли, буну баҹармадыгда исә үч ҝүн оруҹ тутмалыдыр. Бу исә мүрәттәбә кәффарәси адланыр.\n98. Зиһар кәффарәси ваҹибдир. Зиһар дедикдә бир кишинин өз һәјат јолдашына ону өзү үчүн һарам етмәк нијјәти илә «сәнә јахынлашмаг мәним үчүн анама јахынлашмаг кимидир» сөзүнү демәсиндән ибарәтдир. Белә бир сөзү демәк һарам олса да тәлаг сајылмаз, лакин онун үчүн кәффарә вермәлидир. Белә ки, бир гул азад етмәли, буна имканы олмадыгда алтмыш јохсулу дојуздурмалы, буну баҹармадыгда исә ики ај ардыҹыл олараг оруҹ тутмалыдыр.\n99. Өзүнүн шәр᾽и нәзир вә ја әһдини сындыран шәхсин Рамазан ајы кәффарәси вермәси ваҹибдир. Белә ки, бир гул азад етмәк, ардыҹыл олараг ики ај оруҹ тутмаг вә ја алтмыш јохсулу дојуздурмаг кими үч әмәлдән бирини јеринә јетирмәлидир.\n100. Јахын адамлары вә ја гоһум-әгрәбасынын мүсибәтиндә башынын түкүнү гајчы вә ја башга шејләрлә кәсән гадынын Рамазан ајы кәффарәси вермәси ваҹибдир.\n101. Өзүнүн шәр᾽и андыны сындыран шәхсин кәффарә вермәси ваҹибдир. Белә ки, ја бир гулу азад етмәли, ја он нәфәр јохсула јемәк вермәли јахуд да он нәфәр јохсула палтар вермәлидир. Бунлара имканы чатмадыгда исә үч ҝүн оруҹ тутмалыдыр.\n102. Өз әри вә ја гоһумларынын мүсибәтиндә сачыны јолан гадынын (анды сындырмаг кими) кәффарә вермәси ваҹибдир. Чүнки гадына әр вә ја гоһум-әгрәбасынын мүсибәтиндә сачларыны јолуб, үзүнү ҹырмаг вә өзүнү гана бојамағы һарам сајылыр.\n103. Өз өвлады вә ја һәјат јолдашынын мүсибәтиндә палтарыны ҹыран кишијә (анды сындырмаг кими) кәффарә вермәси ваҹибдир. Чүнки белә ишләр киши үчүн һарамдыр.\n104. Бир мүсәлманы биләрәкдән вә зүлм олараг өлдүрән шәхсә ҹәм кәффарәси вермәк ваҹибдир. Белә ки, һәм бир гулу азад етмәли, һәм ардыҹыл олараг ики ај оруҹ тутмалы, һәм дә алтмыш јохсулу дојуздурмалыдыр. Пул тапылмадыгда исә галан ики әмәли јеринә јетирмәлидир.\n105. Рамазан ајынын бир ҝүнлүк оруҹуну биләрәкдән вә һеч бир үзүрү олмадан һарам јемәк, шәраб ичмәк вә ја зинакарлыг кими һарам бир ишлә ачан шәхсә, ҹәм кәффарәси вермәк ваҹибдир.\n106. Рамазан ајынын оруҹуну имкансызлыг вә ја һәддиндән артыг әзијјәтә ҝөрә ачан гоҹа киши, гоҹа арвад вә сусузлуг хәстәлији олан шәхсләрин кәффарә вермәси ваҹибдир. Һәмчинин Рамазан ајынын оруҹу, өзү вә ја көрпәси үчүн зијанвериҹи олдуғундан оруҹуну ачан һамилә гадын вә ја сүд верән ананын да кәффарә вермәси ваҹибдир. Белә ки, онларын һәр биринин ҝүндәлик кәффарәси бир мүдд (јә᾽ни тәгрибән 750 гарм), ајлыг кәффарәси исә ијирми ики кило јарым јемәк (буғда вә с.)-дан ибарәтдир. Гејд етмәк лазымдыр ки, һәҹҹ вә ја өмрә әмәлләриндә мөһрим шәхсә һарам олан бир чох ишләри әнҹам вермәјин дә кәффарәси вардыр. Лакин онларын һамысы Аллаһ евинин зәвварларына аиддир. Бу мәсәләләр һәҹҹ әмәлләри адлы китабда гејд олундуғу үчүн бурада онлардан сөз ачмырыг.\n107. Әмр бе мә᾽руф – јә᾽ни халгы имкан дахилиндә вә мүәјјән шәртләр әсасында Аллаһын ваҹиб етдији ишләрә вадар етмәк ваҹибдир. (Мүәјјән шәртләр исә ашағыдакылардан ибарәтдир:)\nБиринҹи: Әввәл меһрибан даһа сонра аҹыглы данышыг;\nИкинҹи: Меһрибанлыгла иҹбари әмәл, даһа сонра гејри-меһрибанлыг иҹбаријјәти;\nҮчүнҹү: Даһа сонра јараламаг вә өлдүрмәјә сәбәб олан шиддәтли әмәлләрин һәјата кечирилмәси.\nГејд етмәк лазымдыр ки, биринҹи мәрһәлә мүтләг шәкилдә бүтүн ҹамаата, икинҹи мәрһәлә јалныз дини рәһбәрин иҹазәси илә, үчүнҹү мәрһәлә исә мәһз ислам һакиминин вәзифәси олараг ваҹиб сајылыр.\n108. Нәһј әз мүнкәр – јә᾽ни халгы ислам дининда һарам олан ишләрдән әмр бе мә᾽руф мөвзусунда гејд олунмсуш мәрһәләләр әсасында чәкиндирмәк ваҹибдир.\nИмкан оларкән вә гаршыда һеч бир манеәнин олмамасы һалларында нәһј әз мүнкәри тәрк етмәк, һаггында тә᾽кид олунмуш һарам ишләрдән сајылыр.\n109. Хәбәри вә имканы олан һалда илаһи диндә вүҹуда ҝәлмәк истәјән һәр нөв бид᾽әтин гаршысыны алмаг ваҹибдир. Һәмчинин белә бир бид᾽әт вүҹуда ҝәлдикдән сонра ону арадан апармаг да ваҹиб сајылыр.\n110. Истәр кафирләр, истәрсә дә ислам ады илә ислам дининин һәгигәтләри илә мүбаризәдә олан ислам дүшмәнләринин мәдәни, сијаси вә игтисади јүрүшләринин гаршысыны алмаг ваҹибдир.\n111. Ҹан вә мал бахымындан зијан ҝөрдүкдә белә мө᾽минләр вә хүсусилә алимләрин дин һөкмләринин мәһв олмасы, бид᾽әтин јаранмасы, дин әлејһинә олан ганунларын јајылмасы һәмчинин дини мүгәддәсләрә гаршы һөрмәтсизлик вә пис ишләрин јајылмасы гаршысында сүкут етмәси һарамдыр. Әлбәттә бунда даһа бөјүк бир ејбин (зијанын) гаршыда олмасы һалларында сүкут етмәјин һеч бир ејби јохдур.\n112. Һәр бир мүкәлләфә истәр абадлыг, истәрсә дә сәһралыгда тәхәлли һалында үзү вә ја архасы гибләјә тәрәф отурмасы һарамдыр.\n113. Һејзли вә нифаслы гадын, һәмчинин дәстәмазы олмајан шәхсләрин әли вә ја бәдәнләрини Гур᾽ани-кәримин хәтти, мүбарәк Аллаһ ады, мугәллибәл-гулуби вә-әбсар (әрә) Халигус-сәмавати вәл әрз (әрә) вә Бариун-нәсәмат (әрә) кими Аллаһа мәхсус олан сифәтләр, һәмчинин һәзрәт Пејғәмбәр (с) вә о һәзрәтин (с) мә᾽сум Әһли-бејти олан имамларын (ә) мүбарәк адларына тохундурмаг һарамдыр. Бу мәсәлә барәсиндә исә мүхтәлиф нәзәрләр ирәли сүрүлмүшдүр.\n114. Ҹәнабәтли, һејзли вә нифаслы шәхсләрин мәсҹидләрдә отурмаг вә ја һәр нөв дајанмасы һарамдыр. Бу барәдә бүтүн мәсҹидләр бәрабәрдир (ејни һөкмдәдир), амма белә шәхсләрин мәсҹидләрин ичиндән өтүб кечмәсинин ејби јохдур.\n115. Гејд олунмуш шәхсләрин Мәккә шәһәриндә јерләшән Мәсҹидул-һәрам вә Мәдинә шәһәриндә јерләшән Мәсҹидул-Нәби (с) мәсҹидләриндән өтүб кечмәси һарамдыр.\n116. Ваҹиб сәҹдә ајәси олан Сәҹдә сурәсинин 15-ҹи, Фуссиләт сурәсинин 37-ҹи, Нәҹм сурәсинин 62-ҹи вә Әләг сурәсинин 19-ҹу ајәләринин ҹәнабәтли, һејзли вә нифаслы шәхсләр тәрәфиндән охунмасы һарамдыр. Гејд олунмуш шәхсләрин бу сурәләрин өзүнү охумасынын һарамлығы барәдә исә мүхтәлиф нәзәрләр ирәли сүрүлмүшдүр.\n117. Һејзли вә нифаслы гадынын намаз гылыб, оруҹ тутмасы, һәмчинин е᾽тикаф үчүн әјләшмәси һарамдыр.\n118. Фитр вә Гурбан бајрамлары ҝүнүндә оруҹ тутмаг һарамдыр.\n119. Һәҹҹ әмәләрин әнҹам верән, һәмчинин башга шәхсләрин Минада Тәшрик – (јә᾽ни Зул-һиҹҹә ајынын 11-12 вә 13-ҹү) ҝүнләри оруҹ тутмасы һарамдыр.\n120. Шә᾽бан ајынын сону вә ја Рамазан ајынын әввәли мә᾽лум олмајан ҝүндә, Рамазан ајынын биринҹи ҝүнү нијјәти илә оруҹ тутмаг һарамдыр.\n121. Гадынын өз әринин һүгугуна манечилик төрәдән һалда мүстәһәб оруҹу тутмасы һарамдыр.\n122. өвладын валидејнә гаршы әзијјәт вә һөрмәтсизлијә сәбәб олан вахтда (мүстәһәб) оруҹ тутмасы һарамдыр.\n123. Сәфәр заманы ваҹиб вә ја мүстәһәб оруҹ тутмаг һарамдыр. Амма филан оруҹун сәфәрдә тутлмасыны нәзир етдикдә исә һарам сајылмыр. Һәмчинин нәзәри ҹәлб едәҹәк һәддә бәдәнә зијанлы олан оруҹун тутулмасы да һарамдыр. Оруҹ һарам олдугда исә батил сајылыр.\n124. Намазда тәкәттүф етмәк (јә᾽ни әлләри шәриәт ҝөстәриши вә намазын бир һиссәси билиб бир-биринин үзәринә гојмаг) һарамдыр. Бунун исә јовмијјә (ҝүндәлик) вә гејри-јовмијјә, һәмчинин ваҹиб вә мүстәһәб намазлары арасында һеч бир фәрги јохдур. Бу әмәл илә намазы батил олуб-олмамасы барәдә исә мүхтәлиф нәзәрләр мөвҹуддур.\n125. Шәриәт ҝөстәриши вә тә᾽әббүд нијјәти илә мә᾽мумларын (пишнамаза игтида едәнләрин) пишнамазын һәм сурәсини охудугдан сонра амин демәси, һәмчинин пишнамазын өзү вә ја тәк һалында намаз гылан шәхсин бу сөзү (гејд олунмуш нијјәтлә) демәси һарамдыр. Бу сөзлә намазын батил олуб-олмамасы барәдә исә мүхтәлиф нәзәрләр мөвҹуддур.\n126. Биләрәкдән вә һеч бир шәр᾽и үзрү олмадан јовмијјә намазларыны батил етмәк (намаз гылан шәхсин сонрадан о намазы јенидән гылмасы нијјәтиндә олуб ону јеринә јетирсә белә) һарамдыр. Буна мисал олараг намазы батил едән һәдәси әсғәр вә ја һәдәси әкбәр, гибләдән дөнмәк, намаздан кәнар бир сөз данышмаг, биләрәкдән гәһ-гәһә илә ҝүлмәк, дүнја ишләри үчүн уҹа сәслә ағламаг, намазын сурәтини бир-биринә вуран бир әмәли јеринә јетирмәк, јемәк-ичмәк вә бу кими ишләрин јеринә јетирилмәсини гејд етмәк олар. Зәрури һаллар исә бу һөкмдән истисна олмушдур.\n127. Инсанын она ејни вә ја кифаји тәрздә ваҹиб олмуш ваҹиб бир әмәли јеринә јетирдијинин гаршысында пул алмасы һарамдыр. Буна мисал олараг мејјитә гүсл вериб, намаз гылмаг вә с. бу кими ишләри гејд етмәк олар. Һәмчинин белә бир шәхсин мејјитин вариси вә ја башгаларындан пул алмасы арасында һеч бир фәрг јохдур. Бу мәсәлә барәсиндә мүхтәлиф нәзәрләр мөвҹуддур.\n128. Истәр ваҹиб, истәрсә дә мүстәһәб ибадәтләрдә ријакарлыг етмәк һарамдыр. Белә ки, ибади бир әмәли, халгын диггәтини ҹәлб етмәк үчүн јеринә јетирмәк нәзәрдә тутулур. Буну исә јалныз халг нијјәти илә һәм Аллаһ, һәм дә халг нијјәти арасында, һәмчинин бир әмәлин әсли вә ја һиссәләриндә ријакарлыг етмәк арасында һеч бир фәрг јохдур. Буна мисал олараг дәстәмаз аларкән әлин јујулмасы вә ја баша мәсһ едилмәси, һәмчинин намаз гыларкән гираәт (охунуш) вә сәҹдә вә јахуд намазын хүсусијјәтинә аид олан, ону ҹамаатла вә ја мәсҹиддә гылмаг һалларыны гејд етмәк олар. Бир сөзлә десәк, һәр бир ибадәтин гејд олунмуш һаллары, һәмчинин ибадәтин әввәли вә ја ортасында ријакарлыг етмәк, һарам сајылараг о ибадәтин (намазын) батил олмасына сәбәб олур.\n129. Ики ҝүндән сонра е᾽тикафын сындырлмасы һарамдыр. Белә ки, үчүнҹү ҝүнүн сүбһ чағындан дөрдүнҹү ҝүнүн ахшамынадәк олан мүддәт нәзәрдә тутулур. Чүнки алтынҹы, доггузунҹу вә беләҹә һәр үчлүкләрин е᾽тикафы ваҹиб сајылыр.\n130. Һәҹҹ вә өмрәнин еһрам һалында ашағыда гејд олунмуш ијирми дөрд әмәлдән һәр бирини әнҹам вермәк һарамдыр. Еһрам мүһәррәматы адланан 24 әмәл ашағыдакылардан ибарәтдир:\n1- Истәр јер, истәрсә дә һава һејванлары олан вәһши вә суда јашамајан һејванларын овланмасы;\n2- Шәһвәтлә гадына тохунмаг вә һәтта шәһвәтамиз бахыш;\n3- Өзү вә ја башгасы үчүн истәр әбәди, истәрсә дә мүвәггәти никаһ әгди охумаг вә ја әгдин иҹра олунмасына шаһид дурмаг;\n4- Истимна етмәк;\n5- Әтирдән истифадә етмәк;\n6- Киши үчүн тикилмиш палтар ҝејмәк;\n7- Ҝөзә гара сүрмә чәкмәк;\n8- Ҝүзҝүә бахмаг;\n9- Кишиләр үчүн ајағын үстүнү өртән ҹораб вә ја ајаггабы ҝејмәк;\n10- Јалан данышмаг, сөјүш вермәк вә ловғаланмаг;\n11- Мүҹадилә етмәк; (јә᾽ни ла вәллаһ вә ја бәла вәллаһ сөзләринә анд ичмәк). Белә ки, истәр доғру, истәрсә дә јалан олараг бир иши (сөзү) тәсдиг вә ја тәкзиб етмәк.\n12- Бәдәнә гонмуш һејванлары өлдүрмәк;\n13- Бәзәк үчүн бармаға үзүк тахмаг;\n14- Гадынын бәзәниб-дүзәнмәси;\n15- Крем вә бу кими јағлы шејләрин бәдәнә сүртүлмәси;\n16- Һәрчәнд аз олса белә бәдән түкләрини гырхмаг вә ја бу кими јолларла арадан апармаг;\n17- Кишинин палтар вә бу кими шејләрлә башыны өртмәси;\n18- Гадынларын палтар вә бу кими шејләрлә үзүнү өртмәси;\n19- Истәр кәҹавә, истәрсә дә тәјјарә илә сәфәр јолуну ҝедәркән һәрәкәтдә олан һалда кишинин көлҝә алтында дурмасы;\n20- Диши јумаг вә ја чыхартмагла белә бәдәндән ганын чыхарылмасы;\n21- Әл вә ајаг бармагларын дырнагларынын бүтөв вә ја азаҹыг тутулмасы;\n22- Ган чыхмадыгда белә дишин чәкилмәси;\n23- Һәрәмдә олан от вә ағаҹлары гырмаг;\n24- Еһрам һалында сојуг (хәнҹәр, гылынҹ вә с.) вә ја одлу (түфәнҝ вә с.) кими силаһларла силаһлы олмаг.\nГејд олунмуш әмәлләрин чохунун (еһрам вахты) һарам олмасындан әлавә, кәффарәси дә вардыр вә бу кәффарәләр ислам дининин фигһ елминдә зикр олунмушдур.\n131. Биләрәкдән мәсҹидләри, мә᾽сумлар (ә)-ын пак һәрәмләри, Гур᾽анын ҹилди вә ја вәрәгини һәр һансы бир нәҹис илә мурдарламаг һарамдыр. Һәмчинин мә᾽сум имамларын (ә) гәбрләриндән ҝөтүрүлмүш түрбәтин мурдарланмасы она гаршы һөрмәтсизлик сајылдыгда, һарамдыр. Јухарыда гејд олунмуш (мүгәддәс мәканлар вә шејләр) һән һансы бир нәҹислә мурдарландыгда, онлары дәрһал пак етмәк ваҹиб сајылыр.\n132. Мәсҹидләри дағыдыб тә᾽тил етмәк, һәмчинин халгын онлардан истифадә етмәсинин гаршысыны алмаг һарамдыр. Лакин мәсҹидләри (тә᾽мир едиб) даһа јахшы бир һала салмаг кими һалларда һарам сајылмыр.\n133. Ҹәнабәтли олан вә ја мәсҹидә гаршы һөрмәтсизлик сајылан һалларда кафир, мүшрик вә гејри-мүшрик шәхсләрин мәсҹидә дахил олмасына иҹазә вермәк һарамдыр.


Q=13	C=2	SS=0	LS=9	PS=4	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=41	G1=31	G2=11	DLID=az_RU	BODY=1 Падшаһлар 16 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\n1 Падшаһлар 16:1—34\nЈеһованын Башаја чыхардығы һөкм (1—7)\nИсраил падшаһы Илаһ (8—14)\nИсраил падшаһы Зүмри (15—20)\nИсраил падшаһы Омри (21—28)\nИсраил падшаһы Әһәб (29—33)\nХаил Әриһа шәһәрини бәрпа едир (34)\n16 Һәнани+ оғлу Јәһуја+ Баша падшаһын әлејһинә Јеһовадан бу сөз назил олду: 2 «Мән сәни торпагдан галдырыб халгым Исраилин һөкмдары етдим.+ Амма сән Әрубамын јолу илә ҝетдин, халгым Исраили ҝүнаһа сүрүкләдин. Онлар да өз ҝүнаһлары илә Мәни гәзәбләндирдиләр.+ 3 Буна ҝөрә Мән Башаны вә онун нәслини мәһв едәҹәјәм, онун евини Нәбат оғлу Әрубамын евинин ҝүнүнә салаҹағам.+ 4 Баша евиндән шәһәрдә өләнләри итләр, чөлдә өләнләри ҝөјүн гушлары јејәҹәк». 5 Башанын галан ишләри, онун етдикләри вә гүдрәти барәдә Исраил падшаһларынын тарихи китабында јазылмышдыр. 6 Баша ата-бабаларына говушду вә ону Тирзәдә+ дәфн етдиләр. Оғлу Илаһ онун јеринә тахта чыхды. 7 Һәнани оғлу Јәһу пејғәмбәр васитәсилә Баша вә онун еви әлејһинә Јеһованын сөзү назил олду. Она ҝөрә ки, Баша Әрубам еви кими, Јеһованын бәјәнмәдији пис ишләр ҝөрүб өз әмәлләри илә Ону гәзәбләндирмишди. Үстәлик, о, Надабы өлдүрмүшдү.+ 8 Јәһуда падшаһы Асанын һакимијјәтинин ијирми алтынҹы илиндә Баша оғлу Илаһ Тирзәдә Исраилин падшаһы олду вә ики ил һакимијјәт сүрдү. 9 Онун әјаны, ҹәнҝ арабаларынын јарысынын башчысы Зүмри она суи-гәсд һазырлады. Һәмин вахт о, Тирзәдә ешикағасы Әрзанын евиндә ичиб сәрхош олмушду. 10 Зүмри ичәри ҝириб ону өлдүрдү+ вә онун јеринә падшаһ олду. Бу, Јәһуда падшаһы Асанын һакимијјәтинин ијирми једдинҹи илиндә баш верди. 11 О, падшаһ олуб тахта чыхан кими Башанын нәслини гырды. Киши хејлагларындан һеч кими, истәр гоһуму олсун, истәр досту, бир нәфәри дә сағ гојмады. 12 Беләликлә, Јеһованын Јәһу пејғәмбәр васитәсилә Башанын әлејһинә дедији кими, Зүмри Башанын евини мәһв етди.+ 13 Бу, Башанын вә онун оғлу Илаһын етдикләри ҝүнаһлара, һәмчинин Исраили сүрүкләдикләри ҝүнаһлара ҝөрә баш верди. Чүнки онлар пуч бүтләри илә Исраилин Аллаһы Јеһованы гәзәбләндирдиләр.+ 14 Илаһын галан ишләри вә бүтүн етдикләри һагда Исраил падшаһларынын тарихи китабында јазылмышдыр. 15 Јәһуда падшаһы Асанын һакимијјәтинин ијирми једдинҹи илиндә Зүмри Тирзәдә једди ҝүн падшаһ олду. О вахт орду филиштлиләрә мәхсус Ҝибтуна+ гаршы ордуҝаһ гурмушду. 16 Зүмринин падшаһа гаршы суи-гәсд һазырлајыб ону өлдүрдүјү хәбәри ордуҝаһдакы дөјүшчүләрә чатды. Исраиллиләр орду башчысы Омрини+ һәмин ҝүн ордуҝаһда падшаһ етдиләр. 17 Омри вә бүтүн исраиллиләр Ҝибтундан чыхыб Тирзәни мүһасирәјә алдылар. 18 Зүмри шәһәрин зәбт олундуғуну ҝөрәндә сарајын бүрҹүнә ҝирди вә еви јандырды, өзү дә орада өлдү.+ 19 Бу она ҝөрә олду ки, о, Әрубамын јолу илә ҝедиб Јеһованын бәјәнмәдији пис ишләр ҝөрдү, һәм өзү ҝүнаһ етди, һәм дә Исраили ҝүнаһа сүрүкләди.+ 20 Зүмринин галан ишләри вә һазырладығы суи-гәсд һагда Исраил падшаһларынын тарихи китабында јазылмышдыр. 21 Һәмин вахт исраиллиләр ики һиссәјә бөлүндү. Бир һиссә Ҹинат оғлу Тибнинин тәрәфинә кечиб ону падшаһ етмәк истәди. О бири һиссә Омринин тәрәфини тутду. 22 Амма Омринин тәрәфиндә оланлар Ҹинат оғлу Тибнинин адамларына үстүн ҝәлдиләр. Тибни өлдү вә Омри падшаһ олду. 23 Јәһуда падшаһы Асанын һакимијјәтинин отуз биринҹи илиндә Омри Исраилин падшаһы олду вә он ики ил һакимијјәт сүрдү. О, Тирзәдә алты ил һакимијјәт сүрдү. 24 Омри Сәмирдән Сәмәријјә дағыны ики талант* ҝүмүшә алды вә орада шәһәр тикди. Шәһәрин адыны дағын әввәлки саһиби Сәмирин адына ҝөрә Сәмәријјә*+ гојду. 25 Омри Јеһованын бәјәнмәдији пис ишләр ҝөрдү, сәләфләриндән дә бетәр олду.+ 26 О, Нәбат оғлу Әрубамын јолу илә ҝетди вә онун Исраили ҝүнаһа сүрүкләдији ишләри тәкрарлады, пуч бүтләри илә Исраилин Аллаһы Јеһованы гәзәбләндирди.+ 27 Омринин галан ишләри, бүтүн етдикләри вә гүдрәтли ишләри һагда Исраил падшаһларынын тарихи китабында јазылмышдыр. 28 Омри ата-бабаларына говушду, ону Сәмәријјәдә дәфн етдиләр. Оғлу Әһәб+ онун јеринә тахта чыхды. 29 Омри оғлу Әһәб Јәһуда падшаһы Асанын һакимијјәтинин отуз сәккизинҹи илиндә Исраилин падшаһы олду вә ијирми ики ил Сәмәријјәдә+ Исраил үзәриндә һакимијјәт сүрдү. 30 Омри оғлу Әһәб Јеһованын ҝөзүндә өз сәләфләриндән дә бетәр иди.+ 31 О, Нәбат оғлу Әрубамын ҝүнаһларыны тәкрарлады.+ Бу азмыш кими, Сидон+ падшаһы Исбаалын гызы Изәбили алды+ вә Баала ибадәт едиб сәҹдә гылмаға башлады.+ 32 Сонра о, Сәмәријјәдә тикдији Баал бүтханасында+ Баал үчүн гурбанҝаһ тикди. 33 Әһәб һәмчинин Ашера бүтү+ дүзәлтди. Өз сәләфләриндән дә пис ишләр ҝөрмәклә Исраилин Аллаһы Јеһованы гәзәбләндирди. 34 О ҝүнләрдә бејтелли Хаил Әриһаны јенидән тикди. Јеһованын Нун оғлу Јушә васитәсилә дедији кими, шәһәрин тәмәлини илки Абирамын, дарвазаларыны исә сонбешији Сәгубун ҹаны баһасына гојду.+\n^ Мәнасы: Сәмир тајфасына мәхсус.\n1 Падшаһлар 16


Q=16	C=0	SS=0	LS=16	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=3	G1=3	G2=3	DLID=az_RU	BODY=Путин: “Русијада Ислам тәдрисинә дәстәјимиз давам едәҹәк”\nYanvar 26, 2018 - 2:32 PM Хәбәрин коду : 879245 Мәнбә : Дејерлер “Ислам” сајтына истинадән Link:\nТатарыстанда ачылан Болгар Ислам Академијасынын рәсмиләри вә Русијанын Мәркәзи Мүсәлман Тәшкилатларынын мүфтиләри илә ҝөрүшән Путин белә данышыб: “Һеч шүбһәсиз Ислам тәдрисини дәстәкләмәјә давам едәҹәјик. Бөјүк дөвләт университетләри үзәриндән вердијимиз дәстәјимиз дә давам едәҹәк”.\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Русијанын президенти Владимир Путин өлкәдәки бөјүк дөвләт университетләриндә Ислам тәдриси истигамәтиндә дәстәкләрини давам едәҹәјини дејиб.\nПутин чыхышында бир чох проблеми вә вахатшыры дағыдыҹы фикирләри олан ҝәнҹләр арасында Ислам тәдрисинин јајылмасынын әһәмијјәтини дә вурғулајыб: “Бу дағыдыҹы фикирләрлә анҹаг тәк бир јолла мүбаризә едилә биләр - фәргли фикирләрлә. Москва, Уфа, Гафгаздакы академијаларла вә Болгар Ислам Академијасында өјрәдилән фикирләрлә”.\nПутин Ислам вә мүсәлманларын Русија мәдәнијјәти вә чох милләтлији үчүн чох әһәмијјәтли олдуғуну сөјләјиб.


Q=7	C=5	SS=4	LS=0	PS=0	DC=2	LC=0	SD=0	BS=2	G0=162	G1=129	G2=57	DLID=az_RU	BODY=Һәр саһәдә дүрүст олмағын фајдалары | Аллаһын мәһәббәти\nҺәр саһәдә дүрүст ол\n«Һәр саһәдә дүрүст олмаг истәјирик» (ИБРАНИЛӘРӘ 13:18).\n1, 2. Јеһова дүрүст олмаға чалышдығымызы ҝөрәндә нә үчүн севинир? Нүмунә ҝәтир.\nАНА балаҹа оғлу илә базарлыг едиб супермаркетдән чыхыр. Бирдән ушаг, санки, јериндә гурујуб галыр. О, әлиндә мағазадан ҝөтүрдүјү ојунҹағы тутуб. Ушағын јадындан чыхыб ки, ја ојунҹағы јеринә гојсун, ја да анасындан ону алмағы хаһиш етсин. Ушаг һөнкүр-һөнкүр ағламаға башлајыр. Анасы ону сакитләшдирир вә онлар ҝери гајыдырлар. Ушаг сатыҹылардан үзр истәјиб ојунҹағы гајтарыр. Ананын үрәји гүрурдан даға дөнүр. Нијә?\n2 Өвлад дүрүстлүјүн ваҹиблијини баша дүшәндә валидејн чох севинир. Ејни шеји «һагг Аллаһы» сәмави Атамыз һаггында да демәк олар (Зәбур 31:5). О, бизим руһән јеткинләшмәјимизи вә дүрүстлүјә ҹан атдығымызы ҝөрәндә чох севинир. Биз Ону һәмишә севиндирмәк вә мәһәббәтини горујуб-сахламаг истәдијимиз үчүн һәвари Булусун сөзләринә гошулуруг: «[Биз] һәр саһәдә дүрүст олмаг истәјирик» (Ибраниләрә 13:18). Ҝәлин бахаг һәјатымызын дөрд әсас саһәсиндә неҹә дүрүст ола биләрик. Мәһз бу саһәләрдә дүрүст олмаг чох вахт чәтин олур. Сонра исә дүрүстлүјүн ҝәтирдији фајдалары мүзакирә едәҹәјик.\n3—5. а) Аллаһын Кәламы бизә өзүмүзү алдатмагла бағлы һансы хәбәрдарлығы верир? б) Биз нәјин сајәсиндә өзүмүзлә дүрүст ола биләрик?\n3 Ән чәтини өзүмүзлә дүрүст олмагдыр. Биз, гејри-камил инсанлар чох асанлыгла өзүмүзү алдадырыг. Мәсәлән, Иса Лаодикија шәһәриндәки мәсиһиләрә демишди ки, онлар варлы олдугларыны дүшүнәрәк өзләрини алдадырлар, әслиндә исә руһани ҹәһәтдән јохсул, кор вә чылпагдырлар. Онларын вәзијјәти неҹә дә аҹынаҹаглы иди! (Вәһј 3:17). Өзләрини алдатмагла онлар вәзијјәтләрини даһа да ағырлашдырырдылар.\n4 Шаҝирд Јагубун да сөзләрини јада сала биләрик: «Әҝәр кимсә диндар олдуғуну дүшүнүр, амма дилини ҹиловламырса, о, өз-өзүнү алдадыр вә онун диндарлығы бошдур» (Јагуб 1:26). Әҝәр биз фикирләширик ки, дилимизи ҹиловламасаг да, Јеһоваја мәгбул тәрздә ибадәт едә биләрик, онда өзүмүзү алдадырыг. Белә һалда хидмәтимиз бош, тамамилә мәнасыз олаҹаг. Өзүмүзү белә тәһлүкәдән неҹә горуја биләрик?\n5 Јагуб бу ајәнин контекстиндә Аллаһын Кәламындакы һәгигәти ҝүзҝүјә бәнзәдир. О, Аллаһын камил ганунуна диггәтлә бахмағы вә лазыми дәјишикликләр етмәји мәсләһәт ҝөрүр. (Јагуб 1:23—25 ајәләрини оху.) Мүгәддәс Китаб бизә өзүмүзлә дүрүст олмаға вә јахшыја доғру дәјишмәк үчүн нәләрин лазым олдуғуну ҝөрмәјә көмәк едир (Мәрсијәләр 3:40; Һәггај 1:5). Биз һәмчинин Јеһовадан хаһиш едә биләрик ки, бизи јохласын, ҹидди нөгсанларымызы ҝөрмәјә вә онлары етираф едиб дүзәлтмәјә көмәк етсин (Зәбур 139:23, 24). Надүрүстлүк чох пис хасијјәтдир, биз она сәмави Атамызын ҝөзү илә бахмалыјыг. Мәсәлләр 3:32 ајәсиндә дејилир: «Јеһова фитнәкардан икраһ едәр, амма салеһ адамла достлуг едәр». Јеһова бизә һәр шејә, о ҹүмләдән өзүмүзә Онун ҝөзү илә бахмаға көмәк едә биләр. Унутма, Булус демишди: «Һәр саһәдә дүрүст олмаг истәјирик». Биз һәлә камил дејилик, лакин дүрүстлүјү үрәкдән арзулајыр вә вар ҝүҹүмүзлә буна чалышырыг.\nДүрүстлүк бизә ҝизли ҝүнаһдан чәкинмәјә көмәк едәҹәк\n6. Әрлә арвад бир–бирилә нә үчүн дүрүст олмалыдыр вә бу, онлары нәдән горујур?\n6 Дүрүстлүк мәсиһи аиләсинин сәҹијјәви хүсусијјәти олмалыдыр. Буна ҝөрә дә әр-арвад бир-бирилә сәмими вә дүрүст олмалыдырлар. Мәсиһи никаһында натәмиз вә зәрәрли ишләрә, мәсәлән башгасы илә ешгбазлыға, Интернет васитәсилә ҝизли танышлыглара, һәмчинин порнографијаја јер јохдур! Бәзи евли мәсиһиләр һәјат јолдашларындан ҝизли белә ишләрә јол вермишләр. Бу, надүрүстлүкдүр. Ҝөр сәдагәтли падшаһ Давуд нә јазыр: «Јаланчыларла отуруб-дурмурам, ич үзүнү ҝизләдәнләрә гајнајыб-гарышмырам» (Зәбур 26:4). Һеч вахт сәни икиүзлүлүјә тәһрик едәҹәк ишләр ҝөрмә!\n7, 8. Һансы нүмунәләр ушаглара дүрүстлүјүн ваҹиблијини баша дүшмәкдә көмәк едә биләр?\n7 Мүдрик валидејнләр ушагларына дүрүстлүјүн ваҹиблијини Мүгәддәс Китабдакы нүмунәләр васитәсилә ашылајырлар. Надүрүст инсанларын сырасында оғурладығы әшјалары ҝизләтмиш Аханы; мәнфәәтиндән өтрү јалан данышмыш Гиһазини; һәмчинин оғурлуг вә јалана гуршанмыш, нәтиҹәдә Исаны сатмыш Јәһуданы ҝөстәрмәк олар (Јушә 6:17—19; 7:11—25; 2 Падшаһлар 5:14—16, 20—27; Мәтта 26:14, 15; Јәһја 12:6).\n8 Јахшы нүмунәләр сырасында Јагубу, Ифтаһы вә онун гызыны, һәмчинин Исаны ҝөстәрмәк олар. Оғланлары өз чувалларындан пул тапанда Јагуб бир анлашылмазлыг баш вердијини дүшүнүб онлары пулу гајтармаға тәшвиг етмишди; Ифтаһ әһдиндән дөнмәмиш, гызы да өзүнү инкар едиб атасынын әһдини јеринә јетирмишди; Иса пејғәмбәрлији јеринә јетирмәк вә достларыны мүдафиә етмәк үчүн ҹәсарәтлә өзүнү гәзәбли күтләнин габағына вермишди (Јарадылыш 43:12; Һакимләр 11:30—40; Јәһја 18:3—11). Ҝәтирилмиш бу нүмунәләр валидејнләрә Аллаһын Кәламынын нә гәдәр зәнҝин олдуғуну ҝөстәрәҹәк вә ушагларына дүрүстлүјү севмәји вә гијмәтләндирмәји ашыламаға көмәк едәҹәк.\n9. Ушағына дүрүстлүјү өз нүмунәси илә өјрәтмәк истәјән валидејн нәдән чәкинмәлидир вә бу, нә үчүн ваҹибдир?\n9 Бу, валидејнләрин дә үзәринә бөјүк мәсулијјәт гојур. Һәвари Булус сорушурду: «Елә исә башгаларыны өјрәдә-өјрәдә нә үчүн өзүнү өјрәтмирсән? “Оғурлама” дејә тәблиғ едиб нијә өзүн оғурлуг едирсән?» (Ромалылара 2:21). Бәзи валидејнләр ушагларына дүзҝүнлүк һаггында данышыб өзләри бунун әксинә һәрәкәт етмәклә онлары чаш-баш гојурлар. Белә ки, валидејнләр мүхтәлиф бәһанәләрлә, мәсәлән, «әши, бурада нә вар ки, һамы ҝөтүрүр» вә ја «сөздүр, дедим дә» ифадәләрилә хырда оғурлуға вә јалана бәраәт газандырырлар. Амма әслиндә әшјанын дәјәриндән асылы олмајараг, оғурлуг елә оғурлугдур. Јаланын да балаҹасы-бөјүјү олмур *. (Лука 16:10 ајәсини оху.) Ушаглар икиүзлүлүјү тез тутурлар, белә давраныш онлара ҝүҹлү зәрәр вура биләр (Ефеслиләрә 6:4). Лакин дүрүстлүјү өз валидејнләринин давранышындан өјрәнмиш ушаг бу надүрүст дүнјада Јеһованы өмрү боју шәрәфләндирәҹәк (Мәсәлләр 22:6).\n10. Һәмиманлыларымызла үнсијјәтә ҝәлдикдә биз һансы хәбәрдарлыглары јадда сахламалыјыг?\n10 Һәмиманлыларла үнсијјәт дүрүстлүјүн инкишафы үчүн ҝениш имканлар верир. 12-ҹи фәсилдән өјрәндик ки, биз нитг бәхшишиндән, хүсусән руһани баҹы-гардашларымызла үнсијјәтдә еһтијатла истифадә етмәлијик. Ади сөһбәт бөјүјүб асанлыгла гејбәтә вә һәтта бөһтана чеврилә биләр! Доғрулуғуна әмин олмадығымыз бир һадисәни данышырыгса, биз јаланын јајылмасына гуллуг едирик. Даһа јахшы олар ки, дилимизә нәзарәт едәк (Мәсәлләр 10:19). Диҝәр тәрәфдән, доғрулуғуна әмин олдуғумуз шеји дә һамыја јајмаға дәјмәз. Мәсәлән, ола билсин, бу ишин бизә аидијјәти јохдур, јахуд да буну јајмагла о инсана мәһәббәт ҝөстәрмирик (1 Салоникилиләрә 4:11). Бәзиләри елә дүшүнүр ки, әҝәр һаглыдырларса, демәк кобуд даныша биләрләр. Лакин бизим сөзләримиз үрәкачан вә хејирхаһ олмалыдыр. (Колослулара 4:6 ајәсини оху.)\n11, 12. а) Ҹидди ҝүнаһла мәшғул оланлардан бәзиләри проблеми һансы јолларла даһа да мүрәккәбләшдирирләр? б) Шејтан ҹидди ҝүнаһларла бағлы һансы јаланлары ујдурур вә биз онлара ујмамаг үчүн нә едә биләрик? ҹ) Јеһованын тәшкилатына гаршы дүрүст олдуғумузу неҹә ҝөстәрә биләрик?\n11 Јығынҹагда, әләлхүсус мәсул гардашларла дүрүст олмаг лазымдыр. Ҹидди ҝүнаһ јолуна дүшмүш бәзи мәсиһиләр ҝүнаһларыны ҝизләтмәк вә ағсаггалларын суалларына јанлыш ҹаваб вермәклә проблеми даһа да мүрәккәбләшдирирләр. Белә адамлар икили һәјат сүрмәјә башлајыр, өзләрини елә апарырлар ки, ҝуја Јеһоваја хидмәт едирләр, амма ҹидди ҝүнаһ јолундан дөнмүрләр. Әслиндә, бу јол инсанын һәјатыны башдан-ајаға јалана чевирир (Зәбур 12:2). Диҝәрләри ағсаггаллара һәгигәти там сөјләмир, мүһүм фактлары ҝизләдирләр (Һәвариләрин ишләри 5:1—11). Белә надүрүстлүк Шејтанын ујдурдуғу јаланлара алданмагдан әмәлә ҝәлир. (164 вә 165-ҹи сәһифәдәки « Ҹидди ҝүнаһларла бағлы Шејтанын ујдурдуғу јаланлар» адлы чәрчивәјә бах.)\nҸИДДИ ҜҮНАҺЛАРЛА БАҒЛЫ ШЕЈТАНЫН УЈДУРДУҒУ ЈАЛАНЛАР\nШејтан бу ҝүн ҹидди ҝүнаһларла бағлы тәһлүкәли јаланлар ујдуруб вә сәни дә онлара инандырмаг истәјир. Хошбәхтликдән, мәсиһиләр Иблисин һијләләриндән хәбәрдардырлар (Ефеслиләрә 6:11). Ҝәлин бу јаланлардан үчүнә диггәт јетирәк.\n«Ҝүнаһлары ҝизләтмәк олар». Әслиндә, Јеһова һәр аддымымызы ҝөрүр. «Һәр шеј апачыг Онун ҝөзү өнүндәдир. Биз Она ҹаваб верәҹәјик» (Ибраниләрә 4:13). Јеһова онсуз да фактлары билир вә биз Она ҹаваб верәҹәјик. Белә олдугда Јеһованын сәлаһијјәт вердији адамлардан әмәлләрини ҝизләдиб вәзијјәтини даһа да мүрәккәбләшдирмәјә дәјәрми? (2 Ишмуил 12:12 ајәсинә дә бах.)\n«Ағсаггаллара етибар етмәк олмаз, она ҝөрә онлара һеч нә демә». Залым падшаһ Әһәб Илјаса дүшмән кими бахырды (1 Падшаһлар 21:20). Илјас Јеһованын Исраилдә тәјин етдији пејғәмбәр иди вә Әһәбә әфв олунмагда көмәк едә биләрди. Иса мәсиһи јығынҹағына «инсан тимсалында һәдијјәләр» вермишдир (Ефеслиләрә 4:8). Ағсаггаллар гејри-камил олсалар да, бизим гејдимизә галырлар, јәни руһани сағламлыг вә рифаһымызы горујурлар (Ибраниләрә 13:17). Ағсаггаллар бизә дүшмән дејилләр. Јеһова онларын васитәсилә бизә јардым едир.\n«Достунун ҝүнаһларыны ҝизләтмәклә сән ону горујурсан». Әслиндә исә ҝүнаһкара өз ҝүнаһларыны ҝизләтмәк үчүн көмәк етмәклә сән она бөјүк зәрәр вурурсан. Ҹидди ҝүнаһ руһани хәстәлијин әламәтидир. Ону ҝизләтмәклә инсан, санки, тәҹрүбәли һәкимдән хәстәлијинин ҹидди симптомларыны ҝизләдир (Јагуб 5:14, 15). Ола билсин, ҝүнаһкар она ҹәза вериләҹәјиндән горхур. Лакин ҹәза Јеһованын мәһәббәтинин бир ифадәсидир вә һәтта ҝүнаһкарын һәјатыны хилас едә биләр (Мәсәлләр 3:12; 4:13). Бунунла јанашы, пис јолдан дөнмәјән ҝүнаһкар јығынҹағын үзвләри үчүн әсил тәһлүкәдир. Ону ҝүнаһа батырмыш јанлыш бахышларын јајылмасында иштирак етмәк истәрдин? Ҝүнаһкара ағсаггалларла данышмағы мәсләһәт ҝөр вә бир гәдәр кечәндән сонра о, буну етмәсә, ағсаггалларла өзүн даныш (Лавилиләр 5:1; 1 Тимутијә 5:22).\n12 Јеһованын тәшкилатына гаршы дүрүстлүјүмүз һәмчинин сәнәд долдуранда да ҝөрүнмәлидир. Мисал үчүн, тәблиғ хидмәти илә әлагәдар һесабат верәркән биз фактлары сахталашдырмамалыјыг. Ејнилә, хидмәтдә шәрәфли имтијаз алмаг үчүн анкет долдуранда биз һеч вахт сәһһәтимиз вә диҝәр шејләр барәсиндә јанлыш мәлумат вермәмәлијик. (Мәсәлләр 6:16—19 ајәләрини оху.)\n13. Һәмиманлыларымызла ишҝүзар әлагәләрдә неҹә дүрүст ола биләрик?\n13 Биз һәмиманлыларымызла ишҝүзар мәсәләләрдә дә дүрүст олмалыјыг. Бәзән мәсиһиләр бир јердә ишләјирләр. Лакин ишҝүзар әлагәләр ибадәт евиндән вә тәблиғ хидмәтиндән хариҹдә олмалыдыр. Ола билсин, мәсиһиләрдән бири мүдир, о бириси ишчидир. Һәмиманлыларыны ишә ҝөтүрмүш мүдир, онларла дүрүст давранмалы, разылашдырылмыш мәбләғдә маашларыны вә ганунда нәзәрдә тутулмуш мүкафатлары вахтлы-вахтында вермәлидир (1 Тимутијә 5:18; Јагуб 5:1—4). Ишчиләр дә вәзифәләрини виҹданла јеринә јетирмәли, иш вахтындан оғурламамалыдырлар (2 Салоникилиләрә 3:10). Мүдир һәмиманлымыз олдуғу үчүн дүшүнмәјәҹәјик ки, о, бизә хүсуси рәфтар ҝөстәрмәјә, ишдән тез-тез бурахмаға, әлавә имтијаз вә ҝүзәштләр вермәјә борҹлудур (Ефеслиләрә 6:5—8).\n14. Ишҝүзар әлагәләр гуран мәсиһиләр һансы принсипә риајәт етмәлидирләр вә нә үчүн?\n14 Белә дә ола биләр ки, мәсиһиләр бирҝә иш гурур, капитал гојур вә ја борҹ ҝөтүрүр. Белә һаллар үчүн Мүгәддәс Китабда чох мүһүм вә фајдалы принсип вар: һәр шеји сәнәдләшдирмәк лазымдыр! Мәсәлән, Әрәмја пејғәмбәр торпаг саһәси аланда сөвдәни шаһидләрин иштиракы илә ики нүсхәдә сәнәдләшдирди вә сонра онлары ҝәләҹәк истифадә үчүн етибарлы јерә гојду. (Әрәмја 32:9—12; Јарадылыш 23:16—20 ајәләринә дә бах.) Бу ҝүн дә мәсиһиләр ишҝүзар әлагә гуранда һәр шеји хырдалыгларына гәдәр сәлигәли формада, шаһидләрин иштиракы илә сәнәдләшдирмәлидирләр. Бу, о демәк дејил ки, мәсиһиләр бир-биринә етибар етмирләр. Әксинә, бунунла бир чох анлашылмазлығын, пешманчылығын, һәтта гардашлар арасында мүнагишәјә ҝәтириб чыхара билән наразылыгларын гаршысы алыныр. Бир-бирилә ишҝүзар әлагә гуран мәсиһиләр јадда сахламалыдырлар ки, һеч бир ишҝүзар мәсәләјә ҝөрә јығынҹагдакы бирлији вә сүлһү тәһлүкә алтына гојмаға дәјмәз * (1 Коринфлиләрә 6:1—8).\nДҮНЈА ИЛӘ ӘЛАГӘЛӘРДӘ ДҮРҮСТЛҮК\n15. Јеһова ишдә надүрүстлүјә неҹә бахыр вә мәсиһиләр дүнјада ади һал алмыш әмәлләрдән неҹә чәкинирләр?\n15 Мәсиһинин дүрүстлүјү јалныз јығынҹагла мәһдудлашмыр. Булус дејирди: «Һәр саһәдә дүрүст олмаг истәјирик» (Ибраниләрә 13:18). Јараданымыз дүнјәви ишлә бағлы мәсәләләрдә дә дүрүст олмағымызы чох истәјир. Тәкҹә «Мәсәлләр» китабында әјри тәрәзи дөнә-дөнә писләнир (Мәсәлләр 11:1; 20:10, 23). Кечмишдә һәм малы, һәм дә онун пулуну чәкмәк үчүн тәрәзидән вә чәкидән истифадә едилирди. Надүрүст таҹирләр мүштәриләрини алдатмаг үчүн ики ҹүр чәки вә әјри тәрәзи ишләдирдиләр *. Јеһова белә шејләрә нифрәт едир! Онун мәһәббәтиндән ајрылмамаг үчүн биз ишимиздә һәр ҹүр надүрүстлүјү рәдд едирик.\n16, 17. Надүрүстлүк бу дүнјада нә дәрәҹәдә ҝениш јајылыб вә һәгиги мәсиһиләр нәјә әзмлидирләр?\n16 Шејтан бу дүнјанын һөкмдары олдуғундан биз баш алыб ҝедән надүрүстлүјә тәәҹҹүбләнмирик. Биз һәр ҝүн надүрүст иш ҝөрмәк сынағы илә үз-үзә дуруруг. Чох вахт адамлар ишә дүзәлмәк үчүн өзләри һаггында јазылы мәлумат верәндә иш тәҹрүбәсини, габилијјәтини шиширдир вә ја сахталашдырырлар. Һәмчинин мүһаҹирәт, верҝи, сығорта кими сәнәдләри долдураркән истәдикләринә наил олмаг үчүн јанлыш мәлумат верирләр. Бир чох шаҝирд вә тәләбәләр имтаһанларда шпаргалкалардан истифадә едир, курс иши вә ја мәрузә јазанда Интернетдән һазыр мөвзулары көчүрүб өз иши кими тәгдим едирләр. Бәзиләри ишләрини һәлл етмәк үчүн тамаһкар мәмурлара рүшвәт верирләр. «Худбин, пулпәрәст,.. јахшылығын дүшмәни» олан адамларла долу дүнјадан даһа нә ҝөзләмәк олар?! (2 Тимутијә 3:1—5).\n17 Һәгиги мәсиһиләр бу әмәлләрдә иштирак етмәмәк әзминдәдирләр. Бәс дүрүст олмаг нә үчүн чәтиндир? Бәзән адама елә ҝәлир ки, бу дүнјада јалныз надүрүст адамларын иши ҝәтирир, онлар һәтта ирәли ҝедирләр (Зәбур 73:1—8). Мәсиһиләр исә «һәр саһәдә» дүрүст олмаг истәдикләри үчүн, ола биләр, мадди ҹәһәтдән корлуг чәксинләр. Бәс бүтүн бунлара дөзмәјә дәјәр? Әлбәттә! Ахы нијә? Дүрүст адамлары һансы мүкафатлар ҝөзләјир?\nДҮРҮСТЛҮЈҮН ҜӘТИРДИЈИ МҮКАФАТ\n18. Нә үчүн дүрүст адамлара јүксәк гијмәт верилир?\n18 Дүнјада дүрүст, етибарлы адамын газандығы тәмиз ад кими гијмәтли шеј аз тапылар. (167-ҹи сәһифәдәки « Мән нә дәрәҹәдә дүрүст адамам?» адлы чәрчивәјә бах.) Ону да бил ки, бу ады һәр бир инсан газана биләр! Тәмиз ад адамын истедадындан, вар-дөвләтиндән, хариҹи ҝөркәминдән, тәрбијәсиндән вә ја диҝәр амилләрдән асылы дејил. Һејиф ки, чохлары бу хәзинәјә саһиб олмаг барәсиндә һеч дүшүнмүрләр. Буна ҝөрә дә тәмиз ада надир һалларда раст ҝәлинир (Микә 7:2). Бәзиләри дүрүстлүјү лаға гојсалар да, диҝәрләри сәнин дүрүстлүјүнү гијмәтләндирәҹәк, сән онларын етибарыны вә һөрмәтини газанаҹагсан. Јеһованын Шаһидләриндән бир чоху белә гәнаәтә ҝәлибләр ки, дүрүстлүјүн онлара мадди ҹәһәтдән дә фајдасы вар. Чох вахт надүрүстлүк едәнләр ишдән чыхарылдығы һалда Јеһованын Шаһидләри өз јерләриндә галмыш вә ја дүрүст ишчи ахтарыланда онлары ишә ҝөтүрмүшләр.\nМӘН НӘ ДӘРӘҸӘДӘ ДҮРҮСТ АДАМАМ?\nПринсип: «Еј Јеһова, чадырында ким меһман олар?.. О кәс ки камиллик јолу илә ҝедир, әмәлләри доғрудур, үрәјиндә һәгигәти данышар» (Зәбур 15:1, 2).\nНәјә ҝөрә мән һәмишә һәгигәти сөјләмәлијәм? (Мәсәлләр 6:16, 17).\nМәктәб имтаһанларында, верҝи декларасијасы вә ја дөвләт сәнәдләрини долдуранда мән неҹә дүрүст ола биләрәм? (Ефеслиләрә 4:25; Әшија 28:15; Мәтта 22:17—21; Ромалылара 13:1—7).\nДанышығым вә әмәлләримлә дүрүст ишчи олдуғуму неҹә ҝөстәрә биләрәм? (Мәсәлләр 11:1; Ефеслиләрә 4:28; Колослулара 3:9, 10).\nПулпәрәстлик дүрүст олмаға чалышан адамын әзмини неҹә зәифләдә биләр? (Зәбур 37:21; 1 Тимутијә 6:9, 10).\n19. Дүрүст һәјат тәрзи виҹданымыза вә Јеһова илә мүнасибәтимизә неҹә тәсир ҝөстәрир?\n19 Сәнинлә белә шеј баш вермәсә дә, дүрүст олдуғун үчүн һәмишә хејир тапаҹагсан. Сәнин виҹданын тәмиз олаҹаг. Булус јазмышды: «Виҹданымызын тәмиз олдуғуна әминик» (Ибраниләрә 13:18). Бундан әлавә сәнин дүрүстлүјүнү бизи севән сәмави Атамыз һәмишә ҝөрүр. Јеһова дүрүст инсанлары севир. (Зәбур 15:1, 2; Мәсәлләр 22:1 ајәләрини оху.) Бәли, дүрүстлүк сәнә Аллаһын мәһәббәтини горумаға көмәк едәҹәк. Бундан да бөјүк мүкафат ола биләр?! Нөвбәти фәсилдә Јеһованын ишә мүнасибәтини мүзакирә едәҹәјик.\n^ абз. 9 Башгаларына зәрәр вурмаг мәгсәдилә сөјләнилән ағ, гәрәзли јалана јығынҹагда јер јохдур. Белә иш ҝөрән адамлара гаршы интизам комитәси тәрәфиндән өлчү ҝөтүрүлә биләр.\n^ абз. 14 Ишҝүзар мүнасибәтләрдә чәтинлик јарананда нә етмәк лазымдыр? Бу мөвзу «Әлавәләр» бөлмәсинин 222 вә 223-ҹү сәһифәсиндә мүзакирә едилир.\n^ абз. 15 Онлар мал аланда бир ҹүр, сатанда исә диҝәр чәкидән истифадә едирдиләр вә икитәрәфли газанҹ ҝөтүрүрдүләр. Алыш-вериш заманы онлар һәм дә бир ҝөзү диҝәриндән ағыр вә ја узун тәрәзидән истифадә едиб мүштәриләри алдадырдылар.


Q=7	C=1	SS=0	LS=6	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=3	G0=47	G1=31	G2=11	DLID=az_RU	BODY=Имам Хаменеи: “Ирандакы ихтишашлары дүшмән "үчбуҹағы" реаллашдырды”\nМилләтимиз бу дәфә дә АБШ, британијалы вә лондонлулара “едә билмәдиниз вә едә билмәјәҹәксизниз” ҹавабыны вердиләр.\nYanvar 9, 2018 - 10:54 PM Хәбәрин коду : 876585 Мәнбә : Дејерлер “Меһр”-ә истинадән Link:\nИмам Хаменеи: Ислами Ингилаб, дүшмәнин өлкәдән көкүнү кәсди вә инди дә онлар һәр дәфә әкс-һүҹумлар етмәјә чалышыр, анҹаг даим мәғлубијјәтә дүчар олурлар. Сәбәби дә бу мүгавимәтдир, халгын јаратдығы бу милли бирликдир.\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Гум әһалисинин 1978-ҹи илдә Шаһ режиминә гаршы тарихи гијамынын илдөнүмү мүнасибәтилә бу шәһәрин минләрлә сакини бу ҝүн сәһәр Үмүмдүнја Мүсәлманларынын Али Рәһбәри Ајәтуллаһ Үзма Сејид Әли Хаменеи илә ҝөрүшүб.\nИслам Ингилабынын Али Рәһбәри Ајәтуллаһ Үзма Сејид Әли Хаменеи ҝөрүшдә етдији чыхышында Иран Ислам Республикасында баш вермиш сон һадисәләри гијмәтләндириб:\n“Иран халгы 30 декабр 2017-ҹи илдә башлајан бу шејтани һәрәкәт илә ихтишашлара гаршы кичик шәһәрләрдән бөјүк шәһәрләрә гәдәр, өлкәнин һәр јериндә елә һәмин ҝүн һәрәкәтә кечди. Бундан сонра дүшмәнә мәнсуб бу муздлу шәхсләрин јахаларындан гопмадығыны ҝөрән кими, аксијалары ардыҹыл ҝүнләрлә давам етди.\nДекабрын 3-дән етибарән исә, Гум, Әһваз, Һәмәдан вә Кирманшаһда башлајан митингләр 5, 6 вә 7 јанвар тарихләриндә дә мүхтәлиф шәһәрләрлә бирликдә, Мәшһәд, Шираз, Исфаһан вә Тәбриздә дә давам етди.\nДүшмәнин тәхрибатларына ҹаваб верән бу бөјүк вә координасијалы халг һәрәкаты, белә низамлы, бәсирәтли вә бу гәдәр һәјәҹан олан бир формада һеч бир јердә раст ҝәлинмәсә дә, 40 илдир фасиләсиз мөвҹуддур. Бунлар, бир, ики вә ја беш иллик һадисәләр дејил. Милләтин халг дүшмәнләринә, Иранын Иран әлејһдарларына вә Исламын анти-Исламчылара гаршы апардығы мүбаризәдир. Бу, һәмишәбеләдавамедибвәбундансонрададавамедәҹәк.\nДүшмәнин бүтүн бу 40 ил әрзиндә апардығы исә Ислам Ингилабына гаршы баш тутан әкс-һүҹумларыдыр. Ингилаб дүшмәнин өлкәдән көкүнү кәсди вә инди дә онлар һәр дәфә әкс-һүҹумлар етмәјә чалышыр, анҹаг даим мәғлубијјәтә дүчар олурлар. Сәбәби дә бу мүгавимәтдир, халгын јаратдығы бу милли бирликдир. Милләтимиз бу дәфә дә АБШ, британијалы вә лондонлулара “едә билмәдиниз вә едә билмәјәҹәксизниз” ҹавабыны вердиләр.\nБу һадисәләрдә бир үчбуҹағын фәалијјәтә башладығындан бәһс едирик. Узун мүддәтдир ки, бунун едилмәси үзәриндә ишләр ҝөрүлүрдү. Бунлар дәгиг мәлуматлара әсасланыр.\nСүжет америкалылар вә сионистләр тәрәфиндән һазырланды. Онлар бир нечә ај бунун үзәриндә ишләдиләр, кичик шәһәрләрдән башламаг вә сонра мәркәзә доғру ирәлиләмәји планлашдырырдылар. Пуллар Фарс Көрфәзинин чиркли зәнҝин олан дөвләтләрин бириндән ҝәлди. Ајдындыр ки, белә лајиһәләрә пул лазымдыр, амма америкалылар нә гәдәр ки, бунлар (зәнҝин мүттәфигләр) вар, һеч нә хәрҹләмәјә һазыр олмајаҹаг”, - дејә али дини рәһбәр билдириб.\nАли дини рәһбәр Ајәтуллаһул-үзма Сејид Әли Хаменеи үчбуҹағын үчүнҹү - “өлдүрүҹү” тәрәфини Халгын Мүҹаһидләри Тәшкилаты јерләрдә олан нөкәрләринин олдуғуну билдириб:\n"Халгын һәгиги тәләбләрилә төрәдилән вәһшиликләр арасында фәрг гојмалыјыг. Бајрағы јандырмағын, Гураны вә Исламы тәһгир етмәјин халгын тәләбләрилә һеч бир әлагәси јохдур. Сон ҝүнләр баш верәнләр һаггында тәһлилләр апарылыр вә һамысында ортаг мөвге будур ки, һаглы тәләбләрлә күчәјә чыханлар вә вәһшиликләр төрәдәнләр ајры-ајры дәстәләрдиләр. Бир дәстә инсан мәһрум олдуғу бир шеј үчүн чыхыб етиразыны билдирир. Амма бундан истифадә ефәрәк онлара гошулуб бајрағы јандырмаг, Гуран вә Исламы тәһгир етмәк, мәсҹидә од вурмаг ајры бир ишдир. Бунлары бир-бирилә гарышдырмамалыјыг. Халга өз етираз сәсини билдирмәк һаггы һәмишә верилиб. Бизә һәр дәфә филан шәһәрдә ја мәнтәгәдә филан мүәссисә, идарә јахуд парламент гаршысында ҹамаатын етираз етмәси мәлуматы верилир. Һеч кәс дә онларла сәрт давранмыр. Амма ҝәрәк онлар динләнилә вә проблемләринин һәлл едилә. Гәти олан будур ки, иғтишаш төрәдәнләр идарә олунурдулар. Баш верән һадисәләрдә "үчлүк" фәал иди. Ким иди онлар? Бунлар сахланыларын етирафы вә һәмчинин кәшфијјат хидмәтинин әлдә етдији мәлуматлардыр. Америка вә сионистләр нечә ајдыр ки, Иран һаггында бир план үзрә ишләјирдиләр. Кичик шәһәрләрдән башлајыб бөјүк шәһәрләрә вә орадан пајтахта сирајәт едән бир һәрәкат үзрә ишләјирдиләр. Амма бунун үчүн пул лазым иди ки, Америка даһа пул хәрҹләмәк истәмир. Пулу көрфәз өлкәләри тәмин етдиләр. Үчүнҹү дәстә исә Мүҹаһидини-Хәлг тәшкилатлдыр. Террорлар едән, адам өлдүрән мүнафигләр. Нечә ајдыр тәшкилатланырлар. Өзләри дә буну өз мәтбуатларында етираф еирләр.\nАмерикалыларла иртибатда олдугларыны, дахилдә олан адамларыла ҹамааты күчәләрә чыхартмаг үчүн данышыглар апардыгларыны өзләри билдирирләр.\n"Баһачылыға јох" шүары илә етиразлара башладылар. Бу елә бир шүардыр ки, һамынын хошу ҝәлир. Ҹамаат онлара гошулду. Ҹамаат ки, онлара гошулду, ҹамааты өз мәгсәдләринә гаршы јөнләндирдиләр. Бир тәрәфдән "ҹаным Ирана фәда олсун" дејирдиләр, диҝәр тәрәфдән бајрағы јандырырдылар. Шүурсузлар анламырдылар ки, бу ики шеј бир-бирилә дүз ҝәлмир. Үмумијјәтлә сиз нә вахт ҹанынызы Ирана гурбан вермәјә һазыр олмусуз? Мүһарибә заманы ҹаныны дүшмән мүгабилиндә сипәр едән вә 300.000 шәһид оланлар ингилабчы вә һизбуллаһчы адамлар олублар. Сизозаманһарадаидизки, индиҹанымИранафәдаолсундејирсиз?\nАмерика әсәб ичиндәдир. Амма тәк мәндән јох. Сиздән, Иран халгындан, Иран дөвләтиндән ки, јенә мәғлуб олду. Инди дә Американын дөвләт мәсуллары дејир Иран һөкүмәти халгындан горхур. Халгдан нијә горхмалыјыг? Иран дөвләти халгдан јараныб вә халга мәхсусдур. Сонра дејирләр Иран дөвләти Америкадан горхур. Әҝәр Америкадан горхуругса, неҹә олду сизи 80-ҹи илләрдә Ирандан бајыра вә инди дә реҝиондан бајыра атырыг? Америка рәһбәрләри буну билсинләр ки, һәдәфләри боша чыхды. Мүмкүндүр јенә сәј етсинләр. Амма билсинләр ки, јенә башлары даша дәјәҹәк. Билсинләр ки, бу нечә ҝүндә бәзи зәрәрләр вурублар ки, интигамыны алаҹағыг. Американын башында олан о заһирдә нормал адам олмајан билсин ки, бу нүмајишкаранә дәлиликләри ҹавабсыз галмајаҹаг. Вә һәмчинин хариҹдә вә чох тәәссүф дахилдә олан Америка севәрләр дә билсинләр ки, һөкүмәт мөһкәм дајаныб вә Аллаһын лүтфүлә бүтүн чәтинликләри, проблемләри вә зәифликләри арадан галдыраҹаг.\nАли дини рәһбәр инсанларын бу шәхсләрин нијјәтләрини биләндән сонра, ихтишашчылардан өзләрини кәнарлашдырдығыны дејиб. Али дини рәһбәр Ајәтуллаһул-үзма Сејид Әли Хаменеи Иран халгынын ихтишашлара мүвафиг реаксијасыны вахтында атылан аддым кими гијмәтләндириб.\nИмам Хаменеи Ислами Тәблиғат үзрә Координасија Шурасынын үзвләрини гәбул етди\nDekabr 27, 2017 - 5:35 PM\nИмам Хаменеи Трампын Гүдслә бағлы тәһдидинә ҹаваб верди\nDekabr 6, 2017 - 6:37 PM\nИмам Хаменеи мөвлуд мүнасибәти илә 1000-дән чох мәһбус әфв едиб\nDekabr 5, 2017 - 3:56 PM\nИмам Хаменеи və “Әһли Бејт (с) Севәрләр вә Тәкфирчиләрин Мәсәләси” конфрансынын иштиракчылары – Фото\nNoyabr 28, 2017 - 3:29 PM\nИмам Хаменеи: Рәсмиләрин зәлзәләдән зәрәрчәкәнләрин дәрдинә шәрик чыхмалары дава етдирилмәлидир\nNoyabr 15, 2017 - 1:53 PM\nИмам Хаменеи, “Әһли Бејт (с) Севәрләр вә Тәкфирчиләрин Мәсәләси” конфрансынын иштиракчыларыны гәбул едиб – Фото\nNoyabr 28, 2017 - 3:19 PM\n13 Абан ҝүнү мүнасибәтилә Имам Хаменеи ҹәнаблары минләрлә тәләбәни гәбул етди – Фото\nNoyabr 2, 2017 - 5:25 PM


Q=10	C=1	SS=1	LS=6	PS=3	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=53	G1=38	G2=19	DLID=az_RU	BODY=Марк 6 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nИсаны доғма јурдунда гәбул етмирләр (1—6)\n12 һәваријә верилән ҝөстәришләр (7—13)\nВәфтизчи Јәһјанын өлүмү (14—29)\nИса 5000 адамы дојурур (30—44)\nИса сујун үстү илә јеријир (45—52)\nҜеннесаретдә хәстәләрә шәфа верир (53—56)\n6 Иса орадан јола дүшүб өз доғма јурдуна ҝәлди,+ шаҝирдләри дә онунла иди. 2 Шәнбә ҝүнү ҝәләндә Иса синагогда вәз етмәјә башлады. Ону динләјәнләрин әксәријјәти мәәттәл галыб дејирди: «Бу адам бүтүн бунлары һарадан билир?+ Бу ҹүр һикмәт онда һарадандыр? Неҹә олур ки, о, бу ҹүр мөҹүзәләр едир?+ 3 Мәҝәр бу, һәмин о дүлҝәр+ дејил? Мәҝәр о, Мәрјәмин оғлу,+ Јагубун+, Јусифин, Јәһуданын, Шимонун гардашы+ дејил? Баҹылары да арамызда дејилләр?» Буна ҝөрә дә ону гәбул етмәдиләр. 4 Иса онлара деди: «Пејғәмбәр тәкҹә өз јурдунда, өз евиндә вә гоһумларынын арасында һөрмәт ҝөрмүр».+ 5 Буна ҝөрә дә орада һеч бир мөҹүзә ҝөстәрмәди, тәкҹә бир нечә хәстәнин үстүнә әлини гојуб онлары сағалтды. 6 Иса онларын имансызлығына тәәҹҹүбләнди. Сонра вәз едә-едә бүтүн әтраф кәндләри ҝәзиб-долашды.+ 7 Даһа сонра Иса он ики һәварисини јанына чағырды. О вахтдан етибарән, Иса шаҝирдләрини ики-ики тәблиғә ҝөндәрмәјә башлады.+ Һәмчинин онлара мурдар руһлар үзәриндә сәлаһијјәт верди.+ 8 Иса бујурду ки, онлар өзләри илә јола әсадан башга һеч нә ҝөтүрмәсинләр. Нә чөрәк, нә һејбә ҝөтүрсүнләр, нә дә пул кисәләринә пул гојсунлар.+ 9 Тәкҹә сәндәлләрини ҝејсинләр. Өзләри илә дәјишәк көјнәк* дә ҝөтүрмәсинләр. 10 Сонра деди: «Һансы евә ҝирсәниз, о јердән ҝедәнә кими һәмин евдә галын.+ 11 Әҝәр һәр һансы бир јердә сизи гәбул етмәсәләр вә ја динләмәсәләр, орадан чыханда онлара шәһадәт олсун дејә, ајагларынызын тозуну чырпын*».+ 12 Онлар јола дүшдүләр вә тәблиғ едиб инсанлары төвбәјә чағырдылар.+ 13 Шаҝирдләр һәмчинин чохлу ҹин говур+ вә бир чох хәстәјә јағ сүртүр, шәфа верирдиләр. 14 Исанын сорағы аләмә јајылды вә ҝәлиб падшаһ Һиродун гулағына чатды. Бәзиләри дејирди: «Вәфтизчи Јәһја дирилиб, буна ҝөрә дә бу гүдрәтли ишләри ҝөрүр».+ 15 Диҝәрләри дејирдиләр: «Бу, Илјасдыр». Башгалары исә: «Бу, гәдимдәки пејғәмбәрләр кими бир пејғәмбәрдир», — дејирдиләр.+ 16 Һирод буну ешидәндә деди: «Бу адам бојнуну вурдурдуғум Јәһјадыр, дирилиб». 17 Һирод гардашы Филипин арвады Һиродиадајла евләнмишди вә бу гадына ҝөрә адамларыны ҝөндәриб Јәһјаны тутдурмуш вә зиндана атмышды.+ 18 Чүнки Јәһја Һирода дејирди: «Гардашынын арвады илә јашамағын дүзҝүн дејил».+ 19 Һиродиада үрәјиндә Јәһјаја кин бәсләјир вә ону өлдүрмәк истәјирди, амма буну едә билмирди. 20 Чүнки Һирод Јәһјанын салеһ вә мүгәддәс инсан+ олдуғуну билиб ондан чәкинир вә ону горујурду. Һирод Јәһјаја гулаг асанда чашбаш галыб билмирди нә етсин, амма јенә дә ону мәмнунијјәтлә динләјирди. 21 Һирод өз ад ҝүнү+ мүнасибәти илә әјанларына, сәркәрдәләринә вә Ҹәлиләнин нүфузлу адамларына зијафәт верәркән Һиродиаданын әлинә фүрсәт дүшдү.+ 22 Һәмин зијафәтдә Һиродиаданын гызы чыхыб рәгс етди. Бу, Һиродун вә онунла сүфрәдә әјләшәнләрин чох хошуна ҝәлди. Һирод гыза деди: «Үрәјин нә истәјир сөјлә, сәнә верәҹәјәм». 23 О анд ичиб гыза деди: «Мәндән нә истәсән, һәтта падшаһлығымын јарысыны белә, истәсән, сәнә верәҹәјәм». 24 Гыз чыхыб анасындан сорушду: «Нә истәјим?» Анасы деди: «Вәфтизчи Јәһјанын башыны». 25 Гыз ҹәлд падшаһын јанына гајыдыб истәјини она билдирди: «Вәфтизчи Јәһјанын башыны бу саат синидә мәнә вер».+ 26 Падшаһ бәрк кәдәрләнди, амма анд ичдијинә вә онунла бир сүфрәдә әјләшәнләрә ҝөрә гызын истәјини јерә салмады. 27 Она ҝөрә дә падшаһ дәрһал мүһафизи ҝөндәриб Јәһјанын башыны ҝәтирмәји әмр етди. Мүһафиз ҝедиб зинданда Јәһјанын бојнуну вурду вә 28 бир синидә гыза ҝәтирди, гыз да апарыб анасына верди. 29 Јәһјанын шаҝирдләри буну ешидәндә ҝәлдиләр вә онун ҹәсәдини апарыб сәрдабәјә гојдулар. 30 Һәвариләр Исанын јанына ҝәлиб ҝөрдүкләри ишләри вә өјрәтдикләри һәр шеји она данышдылар.+ 31 Иса онлара деди: «Ҝәлин сакит бир јерә ҝедәк, бир аз динҹинизи алын».+ Чүнки ҝәлиб-ҝедән чох олдуғундан онлар һәтта јемәк јемәјә дә маҹал тапмырдылар. 32 Онлар тәкликдә галмаг үчүн гајыға миниб сакит бир јерә чәкилдиләр.+ 33 Ҹамаат онларын јола дүшдүјүнү ҝөрдү. Бундан чохлары хәбәр тутду вә бүтүн шәһәрләрдән хејли адам гачыб Исаҝили габаглады. 34 Иса гајыгдан чыханда бөјүк бир издиһам ҝөрдү. Онун бу адамлара јазығы ҝәлди,+ чүнки онлар чобансыз гојун кими идиләр.+ Иса онлара чох шеј өјрәтмәјә башлады.+ 35 Ҝүн батана јахын шаҝирдләри Исаја јахынлашыб дедиләр: «Бура чөллүкдүр, һава да артыг гаралыб.+ 36 Ҹамааты бурах, әтраф кәндләрә, обалара ҝедиб өзләри үчүн јемәјә бир шеј алсынлар».+ 37 Иса деди: «Сиз онлара јемәк верин». Шаҝирдләр дедиләр: «Инди дејирсән ҝедиб ҹамаат үчүн ики јүз динарлыг* чөрәк алаг?»+ 38 Иса онлара деди: «Ҝедин ҝөрүн нечә чөрәјиниз вар». Онлар өјрәниб дедиләр: «Беш чөрәк вар, икиҹә дәнә дә балыг».+ 39 Иса ҹамаата деди ки, отлугда дәстә-дәстә әјләшсинләр.+ 40 Онлар дәстәләрә бөлүнүб јүз-јүз, әлли-әлли отурдулар. 41 Иса беш чөрәји вә ики балығы әлинә алды вә ҝөјә бахыб дуа еләди.+ Чөрәкләри бөлдү вә ҹамаата пајламаг үчүн шаҝирдләрә верди. Сонра ики балығы да һамы үчүн бөлдү. 42 Ҹамаат јејиб дојду. 43 Балығы чыхмаг шәртилә, артыг галмыш чөрәк тикәләриндән он ики сәбәт јығылды.+ 44 Чөрәк јејән кишиләрин сајы исә беш мин нәфәр иди. 45 Бундан дәрһал сонра Иса шаҝирдләринә деди ки, гајыға миниб о таја, Бејтсәјда тәрәфә үзсүнләр, өзү исә ҹамааты јола салмаг үчүн орада галды.+ 46 О, ҹамаатла худаһафизләшәндән сонра дуа етмәк үчүн даға галхды.+ 47 Ахшам дүшмүшдү. Гајыг дәнизин ортасында иди, Иса исә саһилдә тәк иди.+ 48 Иса ҝөрдү ки, гаршыдан әсән күләк шаҝирдләри ирәли үзмәјә гојмур. Сәһәрә јахын* о, сујун үзү илә јеријәрәк онлара тәрәф ҝәлди. Иса, санки, онларын јанындан кечиб ҝетмәк истәјирди. 49 Исанын сујун үзү илә јеридијини ҝөрәндә шаҝирдләр бунун кабус олдуғуну дүшүндүләр вә бәркдән гышгырдылар. 50 Чүнки онларын һамысы Исаны ҝөрүб тәшвишә дүшмүшдү, лакин Иса о саат онлара деди: «Мәнәм, горхмајын, ҹәсарәтли олун!»+ 51 Иса гајыға минди вә күләк сакитләшди. Буну ҝөрән шаҝирдләр һејрәтә ҝәлдиләр, 52 чүнки онлар чөрәклә бағлы мөҹүзәдән нәтиҹә чыхартмамышдылар. Онларын зеһни һәлә дә гапалы иди. 53 Онлар о бири саһилә јан алыб Ҝеннесаретә ҝәлдиләр вә гајығы јахынлыгда бағладылар.+ 54 Онлар гајыгдан чыхан кими ҹамаат Исаны таныды 55 вә гачыб әтраф јерләрә хәбәр верди. Исанын һарада олдуғуну ешидәнләр хәстәләри хәрәкдә ора ҝәтирирдиләр. 56 Иса бир кәндә, обаја вә ја шәһәрә ҝирәндә ҹамаат хәстәләри ҝәтириб базар мејданына гојурду вә јалварырды ки, хәстәләр һеч олмаса онун палтарынын сачағына тохунсунлар.+ Исанын палтарына тохунанларын һамысы сағалырды.\n^ Һәрфән: ики көјнәк.\n^ Ајагдан тозу чырпмаг мәсулијјәтдән азад олмаг мәнасыны дашыјырды.\n^ Һәрфән: ҝеҹәнин дөрдүнҹү нөвбәсиндә. Тәхминән ҝеҹә саат үчдән сәһәр саат алтыја кими.


Q=2	C=2	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=27	G1=20	G2=10	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Иран һафтафасы, сионист туласы, Түркијәнин ҜӨЗӘҜИРӘНИ - кимдир азәрбајҹанлы?\n16 Сентјабр 2021\nИран һафтафасы, сионист туласы, Түркијәнин ҜӨЗӘҜИРӘНИ - кимдир азәрбајҹанлы?\nБир чох сосиал шәбәкә истифадәчиләри чох чиркин бир мәнзәрәнин вә тәһлүкәли тенденсијанын јаранмасына сәбәб олублар. Демәли, бәзиләри сосиал шәбәкәләрдә далашдыглары диндарлары Иран һафтафасы адландырырлар. Инди ҝөрүн Азәрбајҹанда бу мәнтиглә нә гәдәр һафтафа мөвҹуддур. Һафтафа нә үчүндүр, ајагјолунда арха јумаг үчүн. Бир диндара бундан артыг неҹә тәһгир демәк олар?\nДиндарлары тәһгир едиб онлара Иран һафтавасы дејәнләр дә диндарлар тәрәфиндән сионист туласы ады илә тәлтиф едилирләр. Чүнки белә тәфәккүр формалашыб ки, Иран әлејһинә данышан сионистләр үчүн туладан башга бир шеј дејил. Чүнки сионистләр гүдрәт ҝөстәриб јыха билмәдикләри Ираны бу ҹүр јыхмаға чалышырлар.\nБу тәрәфдән ифрат түркпәрәстләр дә Иран әлејһинә бүтүн ҝүнү данышырлар. Онлара да Түркијәнин ҜӨЗӘҜИРӘНИ дејирләр. Әлбәттә, биз әзиз халгымыздан бу ифадәләрә ҝөрә үзүрхаһлыг едирик. Амма, бу сөзләр ифадә етдикләри мәналары "мәдәни", һамынын баша дүшдүјү шәкилдә ифадә едир. Бу сөзләри ачыг ашкар јазмаг даһа писдир. Диҝәр тәрәфдән вәзијјәтин нә гәдәр аҹынаҹаглы, тенденсијанын нә гәдәр тәһлүкәли олдуғуну да әзиз халгымыза ҝөстәрмәк лазымдыр.\nБу ишдә медиа ишчиләри дә ҝүнаһкардыр. Әҝәр, бир медиа ҝөтүрүб јазырса ки, Ирана ҝедән бакирә гызларын бакирәлијини Иран моллалары позур, бунун гаршысыны алмаг лазымдыр. Әзиз халгымызы хәбәрдарлыг едирик ки, бу кими сәфеһ инсанларын, өз ана баҹысына һөрмәт гојмајанларын дәрсини вермәк лазымдыр. Белә олан һалда инди дүшүнүн ҝөрүн азәрбајҹанлы кимдир? Һафтафа, ҜӨЗӘҜИРӘН, тула...\nНәјә ҝөрә һансыса азәрбајҹанлы бөјүк, гүдрәтли өлкәләрин һафтафасы, туласы, сијғәлик арвады, ҜӨЗӘҜИРӘНИ олмалыдыр?\nИнди бу ҹүмләләри охујанлардан кимсә дејә биләр ки, сионист туласы функсијасыны јеринә јетирәнләр бу сөзү һагг едир. Тулалыг етмәсинләр, онлара тула демәјәк. Доғру сөздүр. Елә бизим дә мәгсәдимиз будур ки, ҹамаата чатдыраг ки, ҝәрәк кимләринсә машасы ролуну ојнамајаг.\nБу ирад хүсусилә дә хәстә "милләтчи"ләрә аиддир. Чүнки онлар бир тәрәфдән ҝүја түркүн түркдән башга досту јохдур дејир, диҝәр јандан да диндарлары иранпәрәстликдә иттиһам едиб онлара Иран һафтафасы демәкдән чәкинмирләр. Һалбуки һәмин диндар да бөјүк еһтималла елә түркдүр. Бурдан ҝөрүрүк ки, сән демә түрк түркүн дүшмәнидир.\nОну да унутмадан дејәк ки, түркчүлүкдән данышан нә чох инсанлар вар ки, өлдүкләри галдыглары Ирандыр. Түркүн дәрди сәни дүшүндүрүр? Түркијә халгынын, ондан габаг өз өлкәмиздә олан түркләрин вәзијјәтиндән даныш. Сөһбәтә башлајан кими һамы Тәбризи "ишғалдан азад етмәк" истәјир. Һеч арашдырмаға да еһтијаҹ олмур, адам өзү өзүнү сионист исраил адамы кими апарыр. Ачыг ашкар медиа ишләдир, сионист бајрағыны профилинә гојуб дејир ки, түрк халгынын вәһдәти бөјүк туранын гурулмасындан асылыдыр ки, бөјүк туран да Тәбризин "ишғалдан азад олунмасындан" кечир. Мәлум олур ки, бөјүк Туранын гурулмасы бөјүк Исраил дөвләтинин гурулмасы мәнасындадыр.


Q=4	C=1	SS=1	LS=1	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=43	G1=33	G2=8	DLID=az_RU	BODY=Һирсинизи ҹиловламағын 5 үсулу | Аиләләрә көмәк\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Македонија Малта Мјанма Непал Нидерланд Норвеч Таити Украјна Фиҹи Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс бенгал болгар гуҹарат гырғыз еве ермәни естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис исланд испан италјан каннада каонде кикујју кинјаруанда кирунди кореја коса латыш лингала лози лувале малагаси малајалам маратһ маҹар оромо полјак португал пәнҹаб румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил тви телугу тигре ток-писин тсонга түрк фин франсыз хорват чех чибемба читонга чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү һилигајнон һинд әрәб\n«Бир дәфә баҹыма гышгырыб гапыны елә бәрк ачдым ки, гапынын архасындакы асылган дивары дешди. Һәр дәфә о дешији ҝөрәндә ушаг-ушаг һәрәкәт етдијим һәмин ан јадыма дүшүр» (Диана *).\n«Мән атама гышгырараг: “Сән чох пис атасан”, — дејиб гапыны чырпыб ҝетдим. Һәмин ан атамын үзүндәки кәдәри ҝөрдүм. Әлимдә олсајды, вахты дала гајтарыб сөзүмү ҝери ҝөтүрәрдим» (Лорен).\nДиана вә Лоренин һиссләри сәнә таныш ҝәлир? Әҝәр еләдирсә, бу мәгалә сәнин көмәјинә чатаҹаг.\nАдыны бәднам едәҹәк. 21 јашлы Бриана дејир: «Фикирләширдим ки, һамы мәним әсәби олдуғуму гәбул етмәлидир. Лакин ҝөрдүм ки, өзүндән чыхан инсанлар гырагдан ҝүлүнҹ ҝөрүнүрләр. Онда мәнә чатды ки, ахы мән дә гырагдан белә ҝөрүнүрәм!»\nМүгәддәс Китабда јазылыб: «Тез өзүндән чыхан ағылсызлыг едәр» (Мәсәлләр 14:17).\nВулкан пүскүрәндә ҹамаат ондан неҹә гачырса, гәзәбли адамдан да һамы елә гачыр\nҺамы сәндән гачаҹаг. 18 јашлы Даниел бөлүшүр: «Өзүндән чыханда һәм ләјагәтини итирирсән, һәм дә һөрмәтдән дүшүрсән». Илен адлы 18 јашлы гыз дејир: «Гәзәбләнмәјиниз инсанлары сизә јахынлашдырмыр, әксинә, узаглашдырыр».\nМүгәддәс Китабда јазылыб: «Өзүндән тез чыханла јолдаш олма, һирсли адамла отуруб-дурма» (Мәсәлләр 22:24).\nДәјишмәк мүмкүндүр. 15 јашлы Сара дејир: «Дүздүр, һәмишә билмәк олмур, һансы вәзијјәт сәнә неҹә тәсир едәҹәк, амма неҹә реаксија ҝөстәрәҹәјин сәнин өз әлиндәдир. Әсас одур ки, ҹошуб өзүндән чыхмајасан».\nМүгәддәс Китабда јазылыб: «Сәбрини басан ҝүҹлү адамдан јахшыдыр, тәмкинли адам шәһәр аландан үстүндүр» (Мәсәлләр 16:32).\nГаршына мәгсәд гој. «Мән беләјәм» демәк әвәзинә, конкрет вахт гој (мәсәлән, алты ај) вә чалыш о вахта гәдәр дәјишәсән. Һәмин вахт әрзиндә өз наилијјәтләрини бир јерә гејд ет. Һәр дәфә өзүндән чыханда нөвбәти суалларын ҹавабыны јаз: 1) Нә баш верди? 2) Неҹә реаксија ҝөстәрдин? 3) Неҹә даврансан даһа јахшы оларды вә нәјә ҝөрә? Сонра гаршына мәгсәд гој ки, ҝәлән дәфә јенә белә бир шеј баш верәрсә, даһа јахшы давранаҹагсан. Амма уғурларыны да јазмағы унутма! Һәмчинин һирсини ҹиловлајанда һансы һиссләр кечирдијини дә гејд ет. (Мүгәддәс Китаб принсипи: Колослулара 3:8.)\nҸаваб вермәјә тәләсмә. Кимсә вә ја нәсә сәни өзүндән чыхаранда ағлына илк ҝәләни демә. Дајан вә дәриндән нәфәс ал. 15 јашлы Ерик дејир: «Мән дәриндән нәфәс алдығым заман фикирләшмәјә имканым олур. Беләҹә, пешман олаҹағым сөзләрдән вә һәрәкәтләрдән гачырам. (Мүгәддәс Китаб принсипи: Мәсәлләр 21:23.)\nМәсәләјә һәртәрәфли бах. Һәрдән һирсләнмәјимизин сәбәби мәсәләјә бир тәрәфдән бахмагдыр. Мәсәләјә диҝәр тәрәфдән бахмаға чалыш. Ҹесика адлы бир гыз дејир: «Инсан һәтта кобудлуг етсә белә, она аз да олса, һагг газандырмаг үчүн нәсә тапмаг олар». (Мүгәддәс Китаб принсипи: Мәсәлләр 19:11.)\nЛазым ҝәләрсә, чых ҝет. Мүгәддәс Китабда дејилир: «Дава башламамыш орадан узаглаш» (Мәсәлләр 17:14). Ајәдән ҝөрүндүјү кими, бәзән ән јахшысы вәзијјәт ҝәрҝинләшмәмиш ораны тәрк етмәкдир. Бу һагда фикирләшиб даһа да әсәбиләшмәк әвәзинә, башыны нә иләсә гат. Даниелла дејир: «Идман мәнә стрессими атыб сакитләшмәјә көмәк едир».\nБош вер ҝетсин. Мүгәддәс Китабда јазылыб: «Һирсләнәндә ҝүнаһ ишләмәјин,.. үрәјиниздә данышын, сәсиниз чыхмасын» (Зәбур 4:4). Ҝәрҝинлик кечирмәјин нормалдыр. Әсас мәсәлә сонра нә едәҹәјиндир. Ричард дејир: «Кимсә сәни өзүндән чыхарырса, демәли она имкан верирсән ки, үзәриндә ағалыг етсин». Буна ҝөрә дә јеткин инсан кими давран, мәсәләни јола вер. Белә етсән, гәзәб сәнә јох, сән гәзәбә һаким олаҹагсан.\n^ абз. 4 Бу мәгаләдә бәзи адлар дәјишдирилиб.\n«Бүтүн бунлары: гәзәби, һирси, пислији, тәһгирамиз данышығы кәнара гојун» (Колослулара 3:8).\n«Дилинә-ағзына јијә дуран башыны бәладан сахлар» (Мәсәлләр 21:23).\n«Анлајыш һиддәти ләнҝидәр» (Мәсәлләр 19:11).\n«Сағлам гидаланын вә бол-бол су ичин. Чүнки фикир вермишәм ки, мәним нә једијим хасијјәтимә тәсир едир».\n«Һирси ҹиловламаг ушаглыгдан чыхыб јеткинләшмәјин әламәтидир. Дидишмәк вә далашмаг ушаглара хасдыр. Јеткин инсан исә мәсәләни сакит тәрздә һәлл етмәји баҹарыр».