Q=7	C=6	SS=3	LS=0	PS=0	DC=1	LC=0	SD=0	BS=5	G0=372	G1=224	G2=90	DLID=az_RU	BODY=CƏvad müHƏDDİSİ Kitabın adı: Meysəm Təmmar Müəllif: Cəvad Mühəddisi Tәrcümə edən: Məhəmməd Turan\nTәrcümə edən:................Məhəmməd Turan\nМејсәм, һәгигәт ајнасы вә мүгавимәт нүмунәси\nИмам Әлинин (ә) мәктәби инсанлар үчүн тәрбијә мәктәбидир. Тәкамүл вә камал исте`дады олан кәс Әмирәлмө`мининин уҹа шәхсијјәти нурунда ҹана ҝәлир, дирилирди. Бу инсан мә`нәви ҹәһәтдән чичәкләнир вә инсанијјәт ме`раҹына уҹалырды. Нә чох имамын (ә) вилајәт вә һидајәт чешмәсиндә руһуну пака чыхаранлар! Онлар батин-ләрини зинәтләндирдиләр, өзләрини Аллаһа фәда етдиләр. Бүтүн бунлар онла-рын дүшүнҹәсинин дәринлијиндән, әзәмәтли иманларындан, һагтәләблик-ләриндән, аллаһпәрәстликләриндән вә ихласларындан данышыр.\nСөһбәтимиз Мејсәм Тәммар һаггында-дыр. Мә`нәви дәјәр, доғру јол, ҹиһад, сәбр вә јәгин ахтарышында оланларын јахшы тыныдығы бу илаһи инсан һаггында данышаҹағыг! Мејсәм Һәзрәт Әлијә (ә) онун әдаләтинә, дининә, фәзиләтләринә ҝөрә ашиг иди. Бу ешги доғуран һәзрәтин (ә) камиллик мүҹәссәмәси олмасы, “Гур`ане-натиг”, данышан Гур`ан кими танынмасы, ејнән динин өзү олмасыдыр. Мејсәмин Әлини (ә) севмәси әслиндә һаггы севмәсидир. Онун гәлбиндәки һагг севҝиси иман вә әгидәсиндән, бәсирәт вә аҝаһ-лығындан гајнагланыр.\nМејсәмин бариз чөһрәсинин танынмасы бизи һәгиги динин симасы илә даһа јахындан таныш едир. Һаггын данышан дили, Әмирәл-мө`мининин (ә) вәфалы досту олан бу шәхсин биографијасы бизи Гур`ан вә Ислам мәктәбинин тәрбијәви дәјәрләринә јахынлашдырыр. Әли (ә) мәктәбинин бу шаҝирдинин һәјаты вә ифтихарлы шәһадәти бизим үчүн башдан-баша ибрәтдир. Бу бәһрәли һәјат елм вә илһам мәнбәји, јетәрли бир нүмунәдир.\nБу Әли (ә) шиәси, һагг давамчысы, фәзиләт јолунун шәһиди олан инсанын ҹазибәли шәхсијјәти о гәдәр парлагдыр ки, нечә әсрләрдир әдаләт вә азадлыг ашиглә-рини илһамландырыр. Азадлыг, шәрафәт, һәгигәт ашигләри арасында Мејсәми танымајанлар аздыр.\nКуфәнин ади зәһмәт адамларындан олан Мејсәм уҹа иман, әзәмәтли руһа малик иди. Бу иман вә руһ, мисилсиз фәдакарлыг вә дөзүм она әбәдилик верди, Мејсәм мүсәлманлар үчүн нүмунәјә чеврилди. О өз ады илә Ислам тарихинин сәһифәләрини бәзәди. Мејсәм мүгәддәс Ислам ајинләри үчүн ифтихарлы бир сәнәддир. Бәшәријјәтә белә бир инсанын тәгдим олунмасы Ислам мәктәбинин фәхридир.\nБир сөзлә, Мејсәми танымаг лазымдыр. Бу танышлығын давамында һәгигәтә арды-ҹыллыг вә итаәт дајаныр. Бу кичик мүгәддимәдән сонра онунла танышлығын сорағына ҝедәк. Мејсәм бизи чағырыр. Онун јатмышлары ојадан фәрјадлы сәси тарихин гулағында далғаланмагдадыр.\nМејсәм Јәһјанын оғлу иди. Онлар Ираг вә Иранын арасында јерләшмиш Нәһрәван мәнтәгәсиндән идиләр. Бә`зиләри Мејсәми иранлы һесаб етмишләр. Она Әбу-Салим дә дејәрдиләр.\nМејсәм әввәлҹә бәни-Әсәддән олан бир гадынын гуламы иди. Һәзрәт Әли (ә) ону һәмин гадындан алыб, азад етди.1 Мејсәм һәзрәт Пејғәмбәрин сәһабәләриндән сајы-лыр. Онун һәјатынын әввәлләри вә илкин исламдакы биографијасы һаггында јетәринҹә мә`лумат јохдур. О, Куфәдә хурма сатдығы үчүн она “тәммар”, јә`ни “хурмасатан” ләгәби верилмишди. Мејсә-мин өзүнүн фәдакар вә пак мүсәлман олмасы илә јанашы, онун аиләси дә шиә бөјүкләриндән сајылырды. Онун алты оғлу варды. Оғланлары вә чохсајлы нәвәләри дә өз ата-бабалары кими Әһли-бејт јолуна сәдагәтли идиләр. Бир чох равиләрин һәдисләриндә ады чәкилән бу инсанлар имамларын (ә) вилајәт вә рәһбәрлијинә е`тигадлы идиләр. Шиә имамлары да Мејсәмә вә онун өвладларына өз мәһәб-бәтини изһар етмишләр. Мејсәмин оғлан-ларынын ады Имран, Шүејб, Салеһ, Мәһәммәд, Һәмзә вә Әли иди.\nШүејб имам Садигин (ә), Салеһ имам Багирин (ә) вә Имам Садигин (ә) сәһабә-ләриндән иди. Имам Багир Салеһә белә бујурмушдур: “Мән сизи вә сизин аталарынызы чох севирәм.”1 Имран исә һәм имам Сәҹҹадын (ә), һәм имам Багирин (ә), һәм дә Имам Садигин (ә) сәһабәләриндән олмушдур. Бүтүн бу дејиләнләр Мејсәм аиләсинин имамларын јанында һөрмәт вә еһтирамындан данышыр. Мејсәмин вә онун аиләсинин имамлара (ә) бағлылығы, мәһәб-бәти вә итаәти ҝөз габағындадыр.\nМејсәмин Һәзрәт Әли (ә) илә танышлығы\nҺәзрәт Әли (ә) Мејсәм һаггында әсасән һәзрәт Пејғәмбәрдән (с) ешитмишди. Мејсәм дә елә әввәлдән Әһли-бејт (ә) ашиги иди. Амма һәзрәт Әлинин (ә) Мејсәмлә илкин ҝөрүшү онун хилафәти дөврүндә баш вермишдир. Елә һәмин ҝөрүшдән сонра да һәзрәт (ә) Мејсәми азад етмәк гәрарына ҝәлмишдир. Нәһајәт, һәзрәтин (ә) гәрары илә Мејсәм гуламлыгдан азад олунмушдур.\nҺәзрәт Әли (ә) Мејсәмлә илк ҝөрүшүндә ондан сорушур: “Адын нәдир? Мејсәм ҹаваб верир: “Салим.” Һәзрәт бујурур: “Пејғәм-бәрдән (с) ешитмишәм ки, атан сәнин адыны Мејсәм гојмушдур. Һәмин адына гајыт вә Кунјән Әбу Салим олсун.” Мејсәм деди: “Аллаһ, онун рәсулу вә Әмирәл-мө`минин һаггы дејирләр.”1\nМејсәмин Һәзрәт Әли (ә) илә танышлығы онун үчүн бөјүк бир сәадәт иди. Бу ҝөрүшдән сонра Мејсәм Әли мәктәбинә гәдәм гојду вә гәлб пәнҹәрәләрини әләви маарифинә ачды. О өз тәшнә руһуну һәзрәтин биликләри илә сираб етди. Һәзрәт Әли (ә) дә Мејсәмин руһи исте`дадыны, аҝаһлығыны ҝөрүб, ону бир чох сирләрлә таныш етди. Бәли, Мејсәм мүгәррәб мәләкләрин вә пејғәмбәрләрин елмләрин-дән хәбәрдар иди.2\nМејсәм Һәзрәт Әлидән (ә) Гур`ан тәфсирини өјрәнди. О Әмирәл-мө`минин-дән (ә) өјрәндији мә`луматлар әсасында бир китаб тәртиб етди. Бу китабы сонрадан оғлу нәгл етмишдир. Она ҝөрә дә Мејсәм шиә мүәллифләриндән бири һесаб олунур. Һәзрәт (ә) ону өз сирләри, ҝәләҹәкдә баш верәҹәк һадисәләрлә таныш етмишди. Мејсәм бу мә`луматлардан бир гисмини халга билдирмишди. Инсанларын агибәтиндән, ҝәләҹәкдә баш верәҹәк һадисәләрдән данышан бу елм “елме-әҹәл” вә ја “елме-мә`наја вә бәлаја” адланыр. Мә`сум имамлар (ә) бу биликләри јалныз һазырлығы, истедады, тутуму олан, сирр сахламағы баҹаран инсанлара е`тибар етмишләр. Мејсәмин биликләри о гәдәр фөвгәладә олмушдур ки, һәтта бә`зи наданлар ону јаланчы да һесаб етмишләр.\nБир ҝүн Әбу-Бәсир Имам Садигә (ә) әрз едир: “Нә үчүн мәнә елм өјрәтмәк истәмирсиниз?!” Имам (ә) бујурур: “Һансы елми?” Әбу-Бәсир дејир: “Әмирәл-мө`ми-нин (ә) Мејсәмә өјрәтдији елми дејирәм.” Имам бујурур: “ Сән ки, Мејсәм дејилсән. Мәндән ешитдијин бир мәтләби кимсәјә демәдијин һал олубму?” Әбу-Бәсир әрз етди: “Хејр, еј Пејғәмбәр (с) өвлады!” Имам бујурду: “Демәк, һәмин елмләри сирр олараг сахлаја билмәзсән!”\nӘлинин (ә) вә диҝәр имамларын Мејсәмә мүнасибәти\nИмамларын Мејсәмә мүнасибәтини онларын Мејсәм һаггындакы бујуруг-ларындан вә онунла рәфтарларындан өјрәнмәк олар. Һәзрәт Әли (ә) вә Мејсәм арасындакы сәмими мүнасибәт онларын бағлылығынын мөһкәмлијиндән данышыр. Һәзрәт (ә) һәтта Мејсәмин хурма дүканына ҝедәр, бу дүканда онунла сөһбәт едәр вә она дини маариф өјрәдәрди.\nҺәтта бир дәфә Һәзрәт Әли (ә) Мејсәми иш далынҹа ҝөндәриб, өзү дүканда онун јериндә отурур. Бир мүштәри хурма алмаг истәјир. Һәзрәт (ә) бујурур: “Пулуну вер, хурманы апар.” Бир гәдәр сонра Мејсәм гајыдыр вә Һәзрәт Әлијә (ә) хурма мүгабилиндә верилмиш пулларын сахта олдуғуну ҝөрүр. Алдығы пулларын сахта олдуғуну ҝөрән һәзрәт (ә) бујурур: “Хурма да онларын ағзында аҹы дадаҹаг.” Чох кечмәмиш һәмин мүштәри әлиндә хурма гајыдыр вә дејир: “Бу хурмалар аҹыдыр.”1\nЈухарыда дејиләнләр Һәзрәт Әли (ә) илә Мејсәм арасындакы дәрин, сәмими мүнасибәтин тәзаһүрүдүр. Һәзрәт Әли (ә) һөкумәт башчысы олдуғу һалда Мејсәмин дүканында отуруб хурма сатыр!\nБашга мәгамларда да Мејсәмин Һәзрәт Әли (ә) илә мә`нәви јахынлығы мүшаһидә олунур. Мејсәм Һәзрәт Әлинин (ә) дуа мәгамларында Кумејл кими шәхсијјәтләрлә јанбајан әјләшир. О, һәзрәтин Аллаһла раз-нијаз етдији ирфани ҝеҹәләрин шаһиди-дир.\nМејсәм нәгл едир: “Бир ҝеҹә мөвлам Әмирәл-мө`минин (ә) мәни өзү илә Куфәдән кәнардакы сәһраја апарды. Нәһајәт, Ҹөфә мәсҹидинә чатдыг. Һәзрәт үзүнү гибләјә тутуб, дөрд рәк`әт намаз гылды. Намаз вә тәсбиһдән сонра әлләрини галдырыб белә дуа етди: “Пәрвәрдиҝара, Сәни неҹә чағырым? Сәнә итаәтсизлик етдијим һалда неҹә дә чағырмајым? Сәни танымышам вә гәлбим Сәнин мәһәббәт евиндир. Ҝүнаһ долу әл, үмид долу ҝөзлә Сәнә доғру ҝәлмишәм...” Сонра имам (ә) сәҹдәјә ҝетди вә үзүнү торпаға гојуб јүз дәфә “әл әфв” деди.\nДаһа сонра галхды вә мәсҹиддән бајыра чыхды. Мән дә онун ардынҹа ҝедирдим. Нәһајәт, сәһраја чатдыг. Һәзрәт мәним гаршымда бир хәтт чәкди вә деди: “Мәбада, бу хәттдән кечәсән! Мәни һәмин јердә гојду вә өзү ҝетди. Ҝеҹә гаранлыг иди. Өзүмү гынадым ки, нә үчүн мөвламы тәнһа бурахдым? Онун дүшмәнләри чохдур. Онун башына бир иш ҝәлсәјди, Аллаһа вә Онун Пејғәмбәринә (с) нә ҹаваб верәрдим? Дүшүндүм ки, онун әмриндән чыхмыш да олсам, ардынҹа ҝедим, ҝөрүм агибәти нә олду? Ҝетдим, ҝетдим... Нәһајәт ону бир гујунун башында ҝөрдүм. О, башыны гујуја тутуб, гују илә данышырды. Ҝәлдијими һисс етди вә сорушду: “Кимсән?” Дедим: “Мејсәм” Һәзрәт бујурду: “Мәҝәр сәнә әмр етмәмишдимми ки, һәмин хәтдән кечмә?” Ҹаваб вердим: “Еј мәним мөвлам, еләдир. Амма дүшмәнләринизин тәһлүкәсиндән горхдум, дөзә билмәдим.” Сонра сорушду: “Нә дедијими ешитдинми?” Дедим: “Јох, еј мәним ағам.”\nҺәзрәт мәнә хитабән бир ше`р охуду:\nСинәм сирлә долуб, бағрымы јарыр,\nКимә әл узатдым деди ҝүҹүм јох.\nӘлимлә газыјыб јерин көксүнү,\nДанышдым дәрдими, башга сечим јох.1\nМејсәм Әлинин (ә) сирләринә мәһрәм иди. О, һәзрәтин (ә) хәлвәти дуаларынын, илаһи руһунун тәҹәлласынын шаһиди иди. Она һәм Әли (ә), һәм дә имам Һәсәнлә (ә) имам Һүсејн еһтирамла јанашар, еләҹә дә сонракы имамлар онун илаһи шәхсијјәтини хатырлајардылар.\nБир дәфә Мејсәм Мәдинәдә һәзрәт Пејғәмбәрин (с) һәјат јолдашы Үммү-Сәләмә илә растлашыр. Үммү-Сәләмә она дејир: “Еј Мејсәм, Һүсејн (ә) даим сәнин һаггында данышыр.” Башга бир һәдисдә имам Багир (ә) бујурур: “Мән Мејсәми чох севирәм.” Имам Садиг (ә) Мејсәмә салам ҝөндәрәрәк, онун уҹа мәгамы һаггында хош сөзләр дејир.\nМејсәмин оғлу Салеһ дејир: Имам Багирә (ә) әрз етдим ки, мәнә бир һәдис сөјләсин. Имам (ә) сорушду: “Мәҝәр атандан һәдис өјрәнмәмисән?” Билдирдим ки, һәмин вахтлар көрпә олмушам...”2\nИмам Багир (ә) өз ҹавабы илә Мејсәмин елми мәгамына ишарә етмишдир. Һәзрәт (ә) белә һесаб едир ки, Мејсәмин оғлу һәдис ешидиб-өјрәнмәјә еһтијаҹсыз да ола биләр.\nӨлүмү бу дүнјадан даһа ҝениш бир аләмә кечид билән, иманы һагг вә әмәли салеһ олан инсан үчүн өлүм бөјүк бир сәадәтдир. Белә инсанлар өмүрләрини шәһадәтлә баша вурмагдан бөјүк бир зөвг алырлар. Бәли, дүнја һәјатыны шәһадәтлә баша вуранлар салеһләрин, пејғәмбәрләрин, Аллаһ разылығынын ҹиварында әбәди һәјат тапырлар.\nМејсәм өз шәһадәт хәбәрини мөвласы Әлидән (ә) ешитмишди. Имам (ә) Мејсәмә деди: “Бир ҝүн бәни-Үмәјјәнин чиркин оғлу Үбејдуллаһ Ибн Зијад мәнә лә`нәт сөјләмәјини тәләб едәндә нә едәҹәксән?” Мејсәм деди: “Хејр, анд олсун Аллаһа, һеч вахт белә етмәрәм!” Имам (ә) бујурду: “Бу һалда сәни дардан асыб, өлдүрәҹәкләр.” Мејсәм әрз етди: “Сәбр едәҹәјәм. Аллаһ јолунда белә бир әзијјәт чәтин дејил.”\nҺәзрәт Әли (ә) бу барәдә Мејсәм Тәммара бир нечә дәфә хәбәр вермишди. Мејсәм дә өз нөвбәсиндә вә`д олунмуш гырмызы милада һазырлашырды. Мејсәмин өз шәһадәтинин хырдалыглары һаггында да билмәси онун руһунун әзәмәтиндән, бөјүк тутумундан, дәрин иманындан данышыр.\nАнд олсун шәһадәтә,\nҸанлардакы бу горху\nРуһу хофа салараг,\nБу горху сәбәбиндән\nГорху чыхсајды ҹандан\nДүшүнәрдик бәлкә дә:\nӨлүм һәлә сон дејил,\nАхирәт вар, бәга вар.\nЕшг ичиндә јашајар.\nМејсәм белә бир уҹа руһ вә шәһадәт севҝиси илә һагг вә вилајәт һәримини мүдафиә едирди. Һәзрәт Әлинин (ә) шәһадәтиндән сонра арабир онун зијарәтинә ҝәлирди. Куфә вә Мәдинә әһли Мејсәмин сөһбәтләрини һәвәслә динләјәр-диләр. Һарада Мејсәм Һәзрәт Әлинин (ә) фәзиләтләриндән данышсајды, һәмин јердә дүшмәнин һәзрәтә (ә) гаршы тәблиғатлары нәтиҹәсиз галарды.\nМејсәмин өвладларындан бири олан Салеһ нәгл едир ки, атам деди: “Бир ҝүн базарда идим. Һәзрәт Әлинин (ә) јахынларындан бири олан Әсбәғ ибн Нәбатә мәнә јахынлашды вә һејрәт ичиндә деди: “Еј вај, Мејсәм! Әмирәлмө`минин һаггында чох ағыр сөзләр ешитдим.” Сорушдум ки, нә ешитдин? О деди: “Данышырдылар ки, Әһли-бејтин һәдисләри вә бујуруглары чох ағырдыр. Ҝуја, бу бујуруглара Аллаһын мүгәррәб мәләкләриндән, пејғәмбәрләрдән (с) вә өвлијалардан савај кимсә әмәл етмәк ҝүҹүндә дејил. Ҝуја, һәмин бујуруглары дәрк етмәк мүмкүнсүздүр.” Мән дәрһал галхыб, Һәзрәт Әлинин (ә) јанына ҝетдим вә Әсбәғдән ешитдикләрими она данышдым. Һәзрәт (ә) ҝүлүмсәјиб бујурду: “Отур! Еј Мејсәм! Һәр елм саһиби елм јүкүнү чәкә билирми?! Аллаһ мәләкләрә јер үзүндә ҹанишин јаратмаг истәдијини дедији вахт мәләкләр онун фәсад төрәдиб, ган төкәҹәјини дәлил ҝәтирәрәк е`тираз етди-ләр. Һәзрәт Пејғәмбәр (с) Гәдире-Хум ҝүнү мәним әлими галдырыб бујурду: “Пәрвәрдиҝара! һәр кәсин мән ағасыјамса, Әли дә онун ағасыдыр.” Аллаһ зәррәҹә нәзәрини чәкән кими чохлары бу сөзә әмәл етмәди. Мүждә олсун сизә, Пејғәмбәрин (с) бујуругларына әмәл етдиниз вә она вәфалы олдунуз. Аллаһ сизә, мәләкләрә вә пејғәмбәрләрә вермәдији имтијаз верди. Горхуб чәкинмәдән, бизим фәзиләтлә-римиздән халга данышын.”1\nҺәзрәт Әлинин (ә) фәзиләтләриндән данышмаг ҝүнаһ һесаб едилдији бир дөврдә Мејсәм һәзрәтин (ә) мәгамындан данышар, онун бујуругларыны халга чатдырарды. Мејсәм јахшы билирди ки, мөвласынын шәһадәтиндән сонра ону хурма ағаҹындан асаҹаглар. Һәзрәт (ә) она бу ағаҹы да ҝөстәрмишдир. Бә`зән бу ағаҹын јанындан кечәркән һәзрәт (ә) она бујурарды: “Еј Мејсәм! Сәнин сонралар бу ағаҹла маҹәран олаҹаг. Бу хурма ағаҹыны дөрд јерә бөлүб дөрдүнҹү һиссәсиндән сәни асаҹаглар.” Мејсәм тез-тез бу ағаҹын јанына ҝәлиб, онун кәнарында намаз гыларды вә дејәрди: “Мүбарәк олсун, еј хурма! Мәни сәнин үчүн јарадыблар, сән мәним үчүн ҝөјәрмисән.” Мејсәм даим бу ағаҹа тамаша едәрди.1\nИбн Зијад Куфә һакими олдуғу вахт шәһәрә дахил оланда әлиндәки бајраг һәмин хурма ағаҹына илишди вә сынды. Ибн Зијад бу иши өзү үчүн пис әламәт һесаб етди вә ҝөстәриш верди ки, ағаҹы кәссинләр. Ону бир дүлҝәр алыб, дөрд јерә бөлдү. Мејсәм оғлу Салеһә деди: “Мәним вә атамын адыны һәмин хурма ағаҹына һәкк ет!” Салеһ дејирди: “Атамын адыны ағаҹын үстүнә јаздым. Ибн Зијад атамы дардан асандан бир нечә ҝүн сонра ҝөрдүм ки, бу атамын адыны јаздығым һәмин ағаҹдыр!...”2\nИнсан үчүн иман, елм вә тәгвадан үстүн фәзиләт јохдур. Бүтүн бу фәзиләтләр исә Мејсәмдә вар иди. Амма бә`зән тәгвалы мө`миндә елә үстүнлүкләр олур ки, ону башгаларындан фәргләндирир. Сөһбәти-мизин бу һиссәсиндә Мејсәми башгала-рындан фәргләндирән бә`зи фәзиләтләрә нәзәр салаҹағыг:\nМејсәмин ајдын нитги варды. О, сәлис вә бәлағәтли данышырды. Баш вермиш бир әһвалат Мејсәмин бу хүсусијјәтини чох ајдын ҝөстәрир. Базарда Мејсәм мејвә сатанларын бөјүјү һесаб олунурду. Мүһүм мәгамларда данышмаг лазым ҝәлдикдә Мејсәм Тәммар габаға дүшәрди. Бир ҝүн базар әһлиндән бир гисми Мејсәмин јанына ҝәлиб, базар мүдириндән шикајәт үчүн ону Ибн Зијадын ҝөрүшүнә ҝөндәрмәк истәди. Мејсәм Ибн Зијадын јанына ҝедиб, базар әһлинин шикајәтини она чох ҝөзәл бир шәкилдә бәјан етди. Мејсәм өзү һәмин ҝөрүшү белә хатырлајырды: “Ибн Зијад сөзләрими ешидиб, һејрәтә дүшдү вә дәрин фикрә ҝетди.”1 Амма Мејсәмин бу шикајәтиндән сонра Ибн Зијадын гәлбиндә она гаршы кин баш галдырды. Мејсәмин һәгигәти белә ҝөзәл бәјан етмәси онда һәсәд јаратды.\n2. Гур`ан тәфсирчиси\nИслам маарифиндә Гур`ан тәфсиринин хүсуси бир јери вар. Гур`ан ајәләринин дәрин мә`наларынын танынмасы елми Пејғәмбәр (с) вә мә`сум имамлара (ә) мәхсус олан бир елмдир. Гур`ан бүтүн халга ҝөндәрилмиш ашкар һәгигәт вә мөҹүзә олса да, онда инҹә вә дәрин мә`налар чохдур. Тәфсир елминин вәзифәси һәмин бу инҹәликләри ашкарламаг, ајәләрин дәрин мә`насыны садә шәкилдә бәјан етмәкдир.\nАллаһын саламы олсун бизим дин рәһбәрләринә! Онларын Гур`анла таныш-лығы илаһи елмдән гајнагланыр. Онлар өз илаһи биликләрини шаҝирдләринә вә сәһабәләринә онларын дүшүнҹәси һәд-диндә өјрәтмишләр. Мејсәм Тәммар Әлинин (ә) тәфсир мәктәбинин јүксәк мәгамлы шаҝирдләриндән биридир. Мејсәм Гур`ан ајәләринин мә`наларыны Һәзрәт Әлидән (ә) өјрәнмиш вә бу саһәдә хүсуси аҝаһлыға малик олмушдур.\nБир ҝүн Мејсәм Гур`ан тәфсирчиси вә Һәзрәт Әлинин (ә) шаҝирди Ибн-Әббасла Мәдинәдә ҝөрүшдү вә она деди: “Гур`ан тәфсириндән истәдијин шеји соруш! Мән Әлидән (ә) бүтүн Гур`аны өјрәндим, о мәнә Гур`анын мә`наларыны ачыглады.” Мејсә-мин фәзиләтиндән, елминдән вә тәгвасын-дан хәбәрдар олан Әббас Мејсәмин дејәҹәји сөзләри гејд етмәк үчүн кағыз-гәләм истәди. Мејсәм тәфсирдән габаг деди: “Еј Ибн Әббас, мәни дар ағаҹында ҝөрәндә неҹә олаҹагсан? Дарынын дирәји башгала-рындан кичик олан доггузунҹу нәфәри дејирәм..” Ибн Әббас деди: “Ҝәләҹәји дә билирсән?!” Сонра Ибн Әббас әлиндәки кағызы ҹырыб атмаг истәди. О, ҝәләҹәјин елмләри һаггында бир шеј билмирди. Мејсәмин өз шәһадәти һаггында хәбәр вермәси онун дүшүнҹәсинә сығмырды. Мејсәм деди: “Бир аз арам! Мәндән ешитдијини јаз вә сахла! Әҝәр дедикләрим дүз олса, кағызы сахла, јох әҝәр јалан олса, онда ҹырыб атарсан...” Ибн Әббас онун сөзүнү гәбул етди.1\n3. Илкин Исламда һәдис рависи\nХүсуси исте`дад вә мәгама малик олан Мејсәм һәзрәт Әлидән (ә) хејли һәдис ешитмишди. Онун оғлунун демәјинә ҝөрә, бу һәдисләрдән бир китаб да тәртиб олунмушду. Тәәссүф ки, Мејсәмин јазыла-рындан бу ҝүнүмүзә ҝәлиб чатаны олма-мышдыр. Равиләр дә һәмин јазыларын дәјәрини вә әһәмијјәтини дәрк етмәдик-ләриндән бу барәдә нәгл етмәмишдиләр. Һәдис китабларында Мејсәмдән нәгл олунмуш рәвајәтләр исә чох аздыр. Оғланлары Јәгуб вә Салеһ Мејсәмин јазыларындан рәвајәтләр сөјләмишләр.1\n4. Сирләр билиҹиси\nӘввәлдә гејд етдијимиз кими, Мејсәм бир чох ҝәләҹәк һадисәләрдән хәбәрдар олмушдур. О өнҹәдән хәбәрләр вермиш, ҝизли сирләрдән мә`луматлы олмушдур. Мејсәм бағлы намәни охујур вә ешитмәдији сирри данышарды. Бүтүн бунлары мөвласы Әлидән (ә) өјрәнмишди. Өзүнүн вә башгаларынын талејиндән хәбәрдарлыг, ҝәләҹәкдә баш верәҹәк һадисәләр һаггында аҝаһлыг, онун Һәзрәт Әлидән (ә) өјрәндији елмләрдән иди. Һәзрәт Әли (ә) бу сајаг биликләри јалныз бөјүк руһ, јүксәк исте`дад вә тутума малик достларына өјрәдәрди. Белә адамлары “Әсһабе-сирр” адландыр-мышлар. Мејсәм дә бу зүмрәјә дахил иди.2 Мејсәм бир һадисә һаггында өнҹәдән неҹә дејәрдисә, һәмин һадисә о шәкилдә дә баш верәрди. Бу өнҹә ҝөрмәләрдән бә`зиләрини хатырлајаг:\nа) Өз шәһадәтини өнҹәдән ҝөрмәси;\nМејсәм дәгиг билирди ки, нә вахт неҹә, ким тәрәфиндән өлдүрүләҹәк. бу барәдә әввәл дә данышмышдыг.\nб) Мүавијәнин өлүм хәбәри;\nӘбу Халид Мејсәмин оғлу Салеһә хәбәр верди ки: “Бир ҹүмә ҝүнү атанла Фәратда ҝәмијә минмишдик. Гәфилдән бәрк ҝүләк башлады. Атан Мејсәм ҝәмидән дүшдү вә деди: “Ҝәмини мөһкәм бағлајын, тәһлүкәјә дүшмәсин. Бу күләк Мүавијәнин өлүмүн-дән хәбәр верир. О индиҹә өлдү.” Бир һәфтә сонра Шамдан гасид ҝәлди. Онунла ҝөрүшдүк, вәзијјәти сорушдуг. Деди: “Халг әмин-аманлыгда јашајыр. Мүавијә өлүб вә халг онун оғлу Језидә беј`әт едиб.” Мүавијәнин нә вахт өлдүјүнү сорушдум. Билдирди ки, ҹүмә ҝүнү дүнјасыны дәјишди.1\nв) Мухтарын гијамы;\nМүслүмүн Куфәдә шәһадәтиндән сонра Ибн Зијад Мејсәми, Мухтары вә бир груп башга адамы һәбс едиб зиндана салды. Мејсәм Мухтара деди: “Сән зиндандан чыхаҹаг, Һүсејн ибн Әлинин ганыны алмаг үчүн гијам едәҹәк вә Ибн Зијады өлдү-рәҹәксән.”\nИбн Зијад Мухтары Зиндандан чыхарыб, гәтлә јетирмәк истәјирди. Елә бу мәгамда Језидин ҝөндәрдији гасид ҝәлиб чатды вә мә`лум олду ки, Језид Мухтарын азад олунмасыны әмр едир. Ибн Зијад Језидин ҝөстәришинә әсасән Мухтары азад етди, Мејсәми исә дардан асды.1\nМухтарын гијамы тарихиндә охумушуг ки, о, ашура һадисәсини төрәдәнләри ҹәзаландырды. Ибн Зијадын кәсилмиш башыны Мухтарын һүзуруна ҝәтирдиләр.\nг) Кәрбәла һадисәси.\nҸәбәлә Мәкки адлы бир гадын нәгл едир ки, Мејсәм Тәммар демишди: “Бу үммәт Пејғәмбәр (с) гызынын баласыны Мәһәр-рәмин онунҹу ҝүнү гәтлә јетирәр вә Аллаһ дүшмәнләри бу ҝүнү мүбарәк сајар. Бу һадисә һөкмән баш верәҹәк. Бу әһвалаты мөвлам Әмирәл-мө`минин (ә) бујуруб. О мәнә хәбәр вериб ки, Һүсејнә (ә) һәр шеј, һәтта һејванлар, дәниз, сәма, ҝүнәш, ај, улдузлар, инсанлар вә мө`мин ҹинләр ағлајар. Еј Ҹәбәлә, бил ки, Һүсејн ибн Әли (ә) гијамәтдә шәһидләр сәрвәридир вә онун шәһид јолдашлары башга шәһидләрдән үстүндүрләр. Еј Ҹәбәлә! Нә вахт ҝүнәши ган тәк гырмызы ҝөрсән, бил ки, Сејјидүш-шүһәда гәтлә јетирилмишдир.”\nҸәбәлә дејир: “Бир ҝүн евдән бајыра чыхдым. Ҝүнәш шүалары диварлары рәнҝли парчалар тәк гырмызы рәнҝә бојамышды. Фәрјад едиб ағладым вә дедим ки, анд олсун Аллаһа, ағамыз Һүсејн ибн Әли (ә) өлдүрүлмүшдүр!”2\nҺәјатын гырмызы фәсли - шәһадәт\nҺаггын мүдафиәсинин шәһадәт кими сонлуглары да вар. Амма һагтәләбләр үчүн бундан бөјүк ләззәт дә јохдур. Чүнки илаһи дәјәрләрә ашиг инсанлар дүнјаја бағлылыг зәнҹирләриндән азаддырлар. Онлар әбәди сәадәт үчүн асанлыгла ҹанларындан кечир, Аллаһла ҝөрүшә вә әбәди беһиштә тәләсирләр.\nИслам мүсәлмандан даһа әзиздир. Әҝәр мүсәлманын иззәти варса, бу иман вә Ислам сајәсиндәдир. Она ҝөрә дә мүсәлман о шәхсдир ки, мүһүм мәгамларда, онун малына, ҹанына, варлығына еһтијаҹ олдугда Ислама әл тутмуш олсун.\nМејсәм дин јолунун ҹәфакешләриндән, вилајәт вә әдаләт јолунун фәдакарларындан бири иди. О, Әлинин (ә) вүҹудунда вә вилајәт хәттиндә тәҹәссүм етмиш фәзиләтләрин һимајәси үчүн ҹанындан кечди. Шәһадәт Мејсәм үчүн гырмызы бир милад иди. О өз ганы илә әбәдилик тапмыш бир јарпагдыр. Онун һәјат китабы өлүмүндән сонра әбәдилик тапды. Инди Мејсәмин камал вә үстүнлүјүнүн сүбуту олан ганлы вәрәгләрә нәзәр салаг.\nМејсәм Тәммарын вә Һәбиб ибн Мәзаһирин ән бөјүк арзусу Аллаһ јолунда шәһадәтә чатмаг иди. Онларын һәр икиси өз арзусуна чатды. Һәбиб Кәрбәлада, Мејсәм исә Ибн Зијадын түғјаны илә мүбаризәдә шәһадәт шәрбәтини ичди.\nБир ҝүн Мејсәм Бәни Әсәдин мәҹлис-ләриндән бириндә Һәбиб ибн Мәзаһирлә ҝөрүшдү. Бир мүддәт сөһбәт етдиләр. Ҝөрүшүн сонунда Һәбиб деди: “Санки Пејғәмбәрин (с) аилә-өвлады илә достлуг јолунда дара чәкилән јемиш сатан бир гоҹа ҝөрүрәм.” (Һәбиб бу сөзләри илә Мејсәмин Куфәдә шәһадәтинә ишарә едирди.)\nМејсәм онун ҹавабында билдирди: “Мән дә Пејғәмбәр (с) гызынын өвладына јардым үчүн гијам едән, өлдүрүлән вә башы кәсилиб Куфәјә ҝөндәриләҹәк кишини јахшы таныјырам.” (Мејсәм Һәбибин Кәрбәладакы шәһадәтинә ишарә едирди.) Бу сөһбәтдән сонра онлар ајрылдылар.\nБу ики шәхсин сөһбәтләрини јалан сајан мәҹлис әһли һәлә дағылмамышды ки, Һәзрәт Әлинин (ә) јахынларындан бири Рушәјд Һәҹәри ораја ҝәлди. О, Мејсәмлә Һәбиби сорушду. Дедиләр: “Бурада иди-ләр. Филан филан сөзләри данышдылар.” Рушәјд деди: “Аллаһ Мејсәми рәһмәт етсин! О бир шеји демәји унудуб ки, Һәбибин башыны низәјә кечириб Куфәјә ҝәтирәнә јүз дирһәм верәрләр.” Рушәјд бу сөзләри дејиб ҝетди. Мәҹлисдәкиләр дедиләр: “Бу о ики нәфәрдән дә јаланчыдыр! Амма бир мүддәт сонра Мејсәм дардан асылды вә Һәбибин башы Куфәјә ҝәтирилди. Онлар неҹә демишдиләрсә, елә дә олду!1\nҺүсејнин (ә) ардынҹа\nМејсәм Имам Һүсејнин (ә) Мәккәјә доғру һәрәкәти хәбәрини ешитди. Һәмин ил үмрә һәҹҹи мәгсәди илә Мәккәјә үз тутмаг гәрарына ҝәлди. Амма Мәккәдә имамла (ә) ҝөрүшә билмәди. Һәҹҹдән сонра Мәдинәјә ҝетди. Пејғәмбәрин (с) арвады Үммү-Сәләмә илә ҝөрүшүб өзүнү тәгдим етди. Үммү Сәләмә деди: “Һәзрәт Пејғәмбәр (с) дәфәләрлә сәнин һаггында данышмышды. О сәни һәзрәт Әлијә (ә) тапшырарды. Мејсәм Үммү Сәләмәдән Һүсејн ибн Әли һаггында сорушду. Үммү Сәләмә деди: “Мәдинә әтрафындадыр. О да даим сәни сорушурду.” Мејсәм деди: “Мән даим о бөјүк инсан һаггында дүшүнүрәм. Бу ҝүн онунла ҝөрүшә билмәдим. Она дејәрсән ки, ҝөрүшүнүн һәсрәтиндәјәм. Мән гајыдырам. Аллаһын истәји илә, бир-биримизи онун һүзурунда ҝөрәрик. (Мејсәм имамын (ә) тезликлә шәһадәтә јетәҹәјинә ишарә едирди. Бу сөһбәтдән ијирми ҝүн сонра Имам Һүсејн (ә) шәһадәтә јетишди)\nМејсәм Үммү Сәләмәнин вердији әтирлә саггалыны әтирләјиб деди: “Тезликлә бу саггал гана бојанар.” Үммү Сәләмә соруш-ду: “Буну сәнә ким хәбәр вериб?” Мејсәм деди: “Мәним мөвлам, ағам!”\nҮммү Сәләмә гәм дәрјасына гәрг олуб ағлады вә деди: “Әли тәкҹә сәнин мөвлан дејил. О мәним дә ағам вә бүтүн мүсәлманларын рәһбәридир.” Сонра Үммү Сәләмә Мејсәмлә худаһафизләшиб ҝетди.”1\nМејсәм Куфәдә хүсуси һөрмәт саһиби иди. Онун ҝүҹлү иҹтимаи мөвгеји варды. О, һәҹҹдән гајыдыб Куфәјә чатмамыш Ибн Зијад онун һәбсинә ҝөстәриш верди. Бу һәмин вахт иди ки, Мүслүм ибн Әгил Куфәдә шәһадәтә јетирилмиш, Куфәни һәјаҹан бүрүмүш, танынмыш шиә сималар тә`гибә мә`руз галмышдылар. Е`тираз вә гијам үчүн мүнасиб шәраит јаранмышды.\nМејсәмин Куфәјә дахил олмамыш һәбс олунмасы ҝөстәриши Үрејф адлы биринә тапшырылмышды. Ону јүз нәфәр мә`мур мүшајиәт едирди. Ибн Зијад Үрејфи һәдәләмишди ки, әҝәр Мејсәми тута билмәсә, өзү е`дам олунаҹаг. О, Һирәјә ҝәлди. Өз әтрафындакыларла бирликдә Мејсәми ҝөзләмәјә башлады. Нәһајәт, Мејсәми һәбс етдиләр. Мејсәм мә`мурлара ҝәләҹәкдә баш верәҹәк һадисәләрдән, өз шәһадәтиндән данышырды.\nМејсәм һәмин вахт һалдан дүшмүш гоҹа бир киши олса да, онун иман ҝүҹү, мөһкәм ирәдәси вә ити данышығы Ибн Зијады горхуја салмышды. Она ҝөрә дә бу адамын һәбс олунмасы үчүн јүз гүввәли мә`мур ҝөндәрмишди.\nМә`мурлар Мејсәми Куфәјә ҝәтирдиләр. Мејсәмин тутулмасы хәбәри Ибн Зијада чатдырылды. Ибн Зијада Мејсәми белә танытдырмышдылар ки, о Әбу-Турабын (Әлинин) ән јахын адамларындандыр. Ибн Зијадын ҝөстәриши илә Мејсәми онун һүзуруна ҝәтирдиләр. Ибн Зијад Мејсәмин әһвал-руһијјәсини јохламаг үчүн она деди: “Аллаһын һарададыр?” Мејсәм: “Аллаһым залымларын јолуну ҝөзләјир вә бу залымлардан бири сәнсән.” Ибн Зијад деди: “Әҹәм олмағына бахмајараг, мәнимлә бу ҹүр данышырсан?! Мәнә дејибләр ки, сән Әли илә чох јахынсан.” Мејсәм ҹаваб верди: “Бәли, дүз дејибләр.” Ибн Зијад деди: “Әҝәр Әлини лә`нәтләмәсән әлләрин вә ајагларын кәсиләҹәк, дара чәкиләҹәксән.” Мејсәм Ибн Зијадын һәдәләринә белә ҹаваб верди: “Әли дара чәкиләҹәјими мәнә хәбәр вериб.” Ибн Зијад бу хошаҝәлмәз вәзијјәтдән чыхмаг үчүн деди: “Вај олсун сәнә! Әлинин дедијинин тәрсинә һәрәкәт едәҹәјәм!” Мејсәм деди: “Ахы неҹә?” Ахы бу хәбәри Әли (ә) Пејғәмбәрдән (с), Пејғәмбәр (с) Ҹәбрәилдән, Ҹәбрәил исә Аллаһдан ешитмишдир. Анд олсун Аллаһа! Һәтта дара чәкиләҹәјим јери дә билирәм. Мән илк мүсәлманам ки, Ислам јолунда ағзыма ҹилов тахылаҹаг.” Ибн Зијад Мејсәмин сөзләриндән һејрәтә ҝәлди вә деди: “Анд олсун Аллаһа! Әл-ајағыны кәсиб, дилини бош бурахаҹағам ки, һәм мөвланын, һәм дә сәнин јаланларын ашкар олсун.” Сонра Ибн Зијад ҝөстәриш верди ки, Мејсәмин әл-ајағыны кәссинләр вә дара чәксинләр.1\nАллаһ ашигләри үчүн дар ағаҹы бир ме`раҹ күрсүсүдүр.\nҺагпәрәст, гејрәтли инсанларын дара чәкилмәси, гәтлә јетирилмәси залым гүдрәт саһибләринин зәифлијинин дәлили, шәһидләр үчүн исә иззәт сәрмајәси вә ифтихар сәнәдидир. Мејсәм һагг данышдығы үчүн сазишә ҝетмәдији үчүн, һагг әләви хәттини һимајә етдијинә ҝөрә дара чәкилди.\nМејсәм өз өлүмүнү о гәдәр ади вә е`тинасыз гаршылады ки, дүшмәнин гәзәби даһа да артды. О һәтта өлүм астанасында уҹа бир сәслә халга Ислами һәгигәтләрдән вә Һәзрәт Әлинин (ә) әсрарәнҝиз һәдисләриндән данышырды. О вахтлар инсаны боғазындан јох, чијинләриндән, синәсиндән дара чәкәр вә боғмагла јох, сыхынты вә аҹлыгла өлдүрәрдиләр. Мејсәм дејирди: “Һәр кәс Һәзрәт Әлинин (ә) дәјәрли бир һәдисини ешитмәк истәјирсә, мән өлмәмиш јахына ҝәлсин. Мән сизә дүнјанын сонунадәк ҝәләҹәјин һадисәлә-рини хәбәр верәрәм. Халг онун әтрафына топланмышды. Мејсәм дин мәнбәриндән данышырды. О Пејғәмбәр (с) Әһли-бејтинин, Әли (ә) аиләсинин фәзиләт-ләриндән данышыр. Бәни-Үмәјјәнин хәјанәтләрини ифша едирди. Һәмин бу сон анларда Мејсәмин дар ағаҹындан һәгигәт-ләри бәјан етмәси олдугҹа тә`сирли иди. Ибн Зијада хәбәр вердиләр ки, бу адам сизи рүсвај етди. Ибн Зијад деди: “Ағзына ҹилов тахын.” Бәли, Мејсәм Ислам јолунда ағзына ҹилов тахылмыш илк шәхс олду.1\nДаһа сонра онун гылынҹдан ити дилини кәсдиләр. Онун дилини кәсмәк тапшырығы алмыш мә`мур Мејсәмә деди: “Нә истәјир-сәнсә, де, әмир сәнин дилинин кәсилмәсини әмр етмишдир.” Мејсәм деди: “Ҝүнаһкар гадынын оғлу Үбејдуллаһ Ибн Зијад елә дүшүнүр ки, мәни вә мөвламы јаланчы кими танытдыра биләр. Будур мәним дилим.” Һәмин муздур Мејсәмин дилини ағзындан чыхарды...2\nМејсәм елә бу һалда да дар ағаҹында галды. Сәһәри ҝүн онун бурнундан вә ағзындан ган ҝәлди. Беләҹә, өз дедији кими, онун ағ саггалы гырмызы ганына бојанды.\nМејсәмин дарда олдуғу үчүнҹү ҝүн бир киши она јахынлашды вә деди: “Анд олсун Аллаһа, сәнин ибадәт әһли олдуғуну, ҝеҹәләри дуа илә кечирдијини билирәм.” Сонра әлиндәки низә илә Мејсәмин синәсиндән елә бир зәрбә вурду ки, онун ҹисми парчаланды. Бу сәбр, мүгавимәт, рәшадәт нүмунәсинин пак ҹаны фәләкләрә уҹалды. Мејсәмин руһу уҹа бир ме`раҹа ганадланды. Бу ҝүн пак гәлбли аллаһпәрәст тәрәфиндән фәзиләт јолунун бу шәһидинә үнванланан саламлар онун Фирдовс ҹәннәтиндәки мәгамыны уҹалдыр.\nШәһадәтиндән сонра Мејсәмин пак вүҹуду бир мүддәт дар ағаҹында галды. Ибн Зијад ону даһа чох тәһгир етмәк үчүн торпаға тапшырылмасыны јубадырды. Еләҹә дә, бу сәһнә васитәси илә халгын ҝөзүнү горхутмаға чалышырды. О һамыја анлатмаг истәјирди ки, Әли (ә) мүдафиәчиләрини һансы агибәт ҝөзләјир. Амма Ибн Зијад унудурду ки, шәһидләр өз өлүмләриндән сонра да инсанлара доғру јол ҝөстәрир, онлары илһамландырыр вә үмид верирләр. Онлар һәр заман залым һакимләр үчүн горху мәнбәјидир.\nМејсәмин хурмасатан јолдашларындан једди гејрәтли мүсәлман бу вәзијјәтә дөзә билмәјиб, онун ҹәназәсини торпаға тапшы-рмаг гәрарына ҝәлди. Онлар ҹәсәдин кешијини чәкән мә`мурлары јајындырмаг үчүн јахынлыгда бир тонгал галадылар. Кешикчиләр гызынмаг үчүн тонгалын башына јығышдылар. Фүрсәтдән истифадә едән мүсәлманлар Мејсәмин ҹәсәдини дардан дүшүрүб, ону сују гурумуш бир ҝөлмәчәдә дәфн етдиләр.\nСәһәр ачылды. Мә`мурлар дар ағаҹыны бош ҝөрдүләр. Хәбәр Ибн Зијада чатды. Ибн Зијад ҝүман едирди ки, Мејсәми Әли (ә) тәрәфдарлары дәфн олунан јердә басдырарлар. О, Мејсәмин ҹәназәсинин тапылмасы үчүн ахтарыш-лара башлады. Амма нә гәдәр ахтарды-ларса да, Мејсәмин дәфн олундуғу јери тапа билмәдиләр.1 Бу ҝүн Мејсәмин мәзары шәһадәтә (шаһид-лијә) галхмышдыр. Бу мәзар һаггын гәләбәсинә вә батилин рүсвајчылығына шәһадәт верир. Ирагда Нәҹәф вә Куфә арасында бир мәзар вар. Бу Мејсәм Тәммарын мәзарыдыр. Мәзар дашында Мејсәмин ады Һәзрәт Әлинин (ә) досту үнваны илә јазылмышдыр.\nМејсәм бүтүн варлығы илә бир тәлаш вә иштијаг иди. Мејсәм һәгигәт мәш`әлини горумаг үчүн ҹаныны овуҹунда тутмуш бир мүҹаһид иди. О өз мөһкәм иманы вә фәдакар ҹиһады илә һагг јолунда аддымлајырды. Мејсәм иман вә ҹиһадын тәҹәссүмү иди.\nЈахшы олар ки, һәгигәт вә паклыг сорағында оланлар Мејсәмә игтида етсинләр. Мејсәм идеал иди вә бу идеалын дүшүнҹәсини, әмәлләрини, атдығы аддым-лары изләмәк зәруридир. Камиллик идеалларынын ардынҹа ҝетмәк камал ахтаранларын вәзифәсидир. Шәһидләр өз вәфалы ардыҹылларынын һагг јолда давамлы тәлашлары сајәсиндә әбәдилик тапырлар.\nАллаһын, мәләкләрин вә пакларын саламы олсун Мејсәм Тәммара! О инди дә инсанијјәт јолунун парлаг чырағыдыр. Бу идеалын һәјат тарихчәси һәгигәт јолуну ишыгландырыр.\nМејсәм, һәгигәт ајнасы вә мүгавимәт нүмунәси 3\nМејсәм Тәммар 5\nМејсәмин Һәзрәт Әли (ә) илә танышлығы 6\nӘлинин (ә) вә диҝәр имамларын Мејсәмә мүнасибәти 8\nШәһадәт хәбәри 12\nМејсәмин фәзиләтләри 16\n1. Натиглик 16\n2. Гур`ан тәфсирчиси 17\n3. Илкин Исламда һәдис рависи 18\n4. Сирләр билиҹиси 19\nҺәјатын гырмызы фәсли - шәһадәт 22\nҺәбиблә чијин-чијинә 23\nҺүсејнин (ә) ардынҹа 24\nМејсәмин һәбси 25\nДар ағаҹында 27\nШәһидин мәзары 29\n1 Шәрһе-ибн Әбдүл-Һәдид, ҹ. 2, с. 291\n1 Нәфсул-мәһмум, с. 59\n1 Иршад, ҹ. 1, с. 323\n2 “Сәфинәтүл-биһар”, ҹ. 2. с. 524\n1 “Сәфинәтүл-биһар”, ҹ. 2, с. 525\n1 Нәфсул-мәһмум, с. 60\n2 “Биһарүл-әнвар”, ҹ. 53, с. 112\n1 “Биһарүл-әнвар”, ҹ. 20, с. 383\n1 Иршад, ҹ. 1, с. 324\n2 Риҹал кеши, с. 85\n1 Риҹал кеши, с. 86\n1 “Биһарүл-әнвар”, ҹ. 42, с. 128\n1 “Сәфинәтүл-биһар”, ҹ. 2, с. 524\n2 Нәфсул-мәһмум, с. 59\n1 Риҹал кешиш, с. 80\n1 “Биһарүл-әнвар”, ҹ. 42, с. 125\n2 “Биһарүл-әнвар”, ҹ. 45, с. 202\n1 “Сәфинәтүл-биһар”, ҹ. 1, с. 205\n1 “Ә`јанүш-шиә”, ҹ. 10, с. 198\n1 “Биһарүл-әнвар”, ҹ. 42, с. 124\n2 Риҹал кеши, с. 87\n1 Риҹал кеши, с. 83


Q=15	C=8	SS=6	LS=4	PS=2	DC=6	LC=0	SD=0	BS=2	G0=33	G1=15	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Јагуб мәләклә ҝүләшир. Јагубла Ејс барышыр | Ушаглар үчүн Мүгәддәс Китаб һекајәләри\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Алманија жест дили Америка жест дили Британија жест дили Валенсија Вјетнам Галисија дили Данимарка Еквадор жест дили Исвеч Италија жест дили Конго Литва Мјанма Нидерланд Ниҝериа пиҹини Норвеч Понапе Самоа Сејшел креолу Таити Украјна Фиҹи Хмонг (ағ) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) адангме албан алман амһара африкаанс ачоли ашағы алман баса (Камерун) баск бикол бислама болгар булу варај везо венда волајта га газах ган гарифуна гуарани гуахиро гырғыз дхолуо еве ермәни естон ефик зулу ибан ибинда ибо илок инҝилис ирланд исоко испан италјан кабовердиану кабре каннада каонде карен (сго) каталан кекчи кечуа (Анкаш) кечуа (Ајакучо) кечуа (Куско) киконго кикујју кимбунду кинјаруанда кирунди кисонге киче кичуа (Имбабура) кичуа (Чимборасо) кореја коса куангали куанјама латыш лингала ломве луганда макуа малагаси малај малајалам мам маратһ масатек (Хуаутла) мајја маҹар михе море науатл (Хуастека) науатл (Шимали Пуебла) нгабар ндебеле ндебеле (Зимбабве) ндонга нзема нјунгве окпе олу конзо осетин пангасинан пиҹин (Камерун) полјак португал португал (португал) пәнҹаб румын сапотек (Лачигуири) себуан сена сепеди серб серб (латын) сесуто (Ҹәнуби Африка) сетсвана сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили тагалог таи тамил тандрој тараски тви телугу тетела тзелтал тотонак тохолабал тсва тсонга тумбука түрк уруунд урһобо фин фон франсыз хорват чех чибемба читонга читонга (Зимбабве) читонга (Малави) чичева чол чуабо шона јао јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һауса һереро һилигајнон һинд әрәб\nЈагубла Ејс барышыр\nЈеһова Јагуба сөз вермишди ки, Ибраһими вә Исһагы горудуғу кими, ону да горујаҹаг. Јагуб Һарранда јурд салыр, орада евләнир, оғул-ушаг саһиби олур, чох варланыр.\nБир ҝүн Јеһова Јагуба дејир: «Өз өлкәнә гајыт». Она ҝөрә дә Јагуб аиләсини дә ҝөтүрүб өз өлкәсинә гајытмаг үчүн јола чыхыр. Онлар хејли јол гәт етмәлидирләр. Һәлә јолда икән бәзи адамлар ҝәлиб она хәбәр чатдырыр: «Гардашын Ејс сәни гаршыламаг үчүн ҝәлир вә јанында дөрд јүз нәфәр вар!» Јагуб горхур ки, Ејс она вә аиләсинә хәтәр јетирәр. О, Јеһоваја дуа едир: «Јалварырам, мәни гардашымдан гору». Сәһәри ҝүн Јагуб Ејсә чохлу гојун, кечи, инәк, дәвә вә ешшәк һәдијјә ҝөндәрир.\nҺәмин ҝеҹә Јагуб тәк оланда бир мәләк ҝөрүр! Мәләк онунла ҝүләшмәјә башлајыр. Онлар сәһәрә гәдәр ҝүләширләр. Јагуб зәдәләнмәсинә бахмајараг, мәләкдән әл чәкмир. Мәләк она дејир: «Бурах ҝедим». Анҹаг Јагуб ҹаваб верир: «Јох, мәнә хејир-дуа вермәјәнә гәдәр сәни бурахмајаҹағам».\nАхырда мәләк Јагуба хејир-дуа верир. Артыг Јагуб билир ки, Јеһова Ејсин она зәрәр вурмасына јол вермәјәҹәк.\nҺәмин сәһәр Јагуб узагдан Ејси вә јанындакы 400 нәфәри ҝөрүр. Јагуб аиләсинин гаршысына кечиб гардашынын габағында једди дәфә диз чөкүр. Ејс Јагубун јанына гачыб ону гуҹаглајыр. Ики гардаш ҝөз јашлары ичиндә барышырлар. Сәнҹә, Јагубун мәсәләни бу ҹүр һәлл етмәси Јеһованын хошуна ҝәлди?\nДаһа сонра исә Ејс өз евинә ҝери гајыдыр. Јагуб да өз јолу илә ҝедир. Јагубун 12 оғлу вар. Онларын ады Рубән, Шәмун, Лави, Јәһуда, Дан, Нифталы, Ҹад, Ашир, Јәсакир, Зәбулун, Јусиф вә Бинјаминдир. Јеһова Аллаһ Јагубун оғлу Јусифин васитәсилә халгыны хилас едир. Билирсән неҹә? Ҝәл бахаг.\n«Дүшмәнләринизи һәмишә севин вә сизи тәгиб едәнләр үчүн һәмишә дуа един. Беләҹә, ҝөјдәки Атанызын оғуллары олаҹагсыныз» (Мәтта 5:44, 45)\nСуаллар: Јагуб нәјә ҝөрә хејир-дуа истәјир? Јагуб гардашы илә неҹә барышыр?\nЈарадылыш 28:13—15; 31:3, 17, 18; 32:1—29; 33:1—18; 35:23—26\nЈагубла Есавын һекајәси\nБир-бири илә јола ҝетмәји өјрәнән Јагубла Есавын һекајәсини оху.\nЈагубун оғуллары. Мән кимәм?\nЈагубун һансы оғулларындан сөһбәт ҝедир? Ипуҹулары оху вә өз ҹавабыны јаз.\nҸоғрафи викторина: Јагубун олдуғу јерләр\nЈагуб һансы јерләрдә олуб? Мүгәддәс Китаб ајәләриндән суалларын ҹавабыны тап вә ҹаваблары хәритәнин үзәриндә јаз.


Q=6	C=3	SS=0	LS=3	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=27	G1=22	G2=10	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Әзиз халг, һәфтәләрлә Азадлыг мејданында Илһам Әлијевин плакатларыјла Гарабағы тәләб един\n20 Нојабр 2019\n21 Рәбиүләввәл 1441\n29 Абан 1398\nӘзиз халг, һәфтәләрлә Азадлыг мејданында Илһам Әлијевин плакатларыјла Гарабағы тәләб един\nӘлләриниздә Илһам Әлијевин портретијлә Гарабағы тәләб един...\nӘзиз халг, нијә игтидарын дедији "лазым" олмаг истәмирсән?\nӘзиз халгымыза белә бир тәклиф; Әзиз халг, һәр заман Гарабағын ишғалдан азад едилмәсинин мәсулијјәтини Азәрбајҹан игтидарынын үстүнә јыхырыг. Дүз дә едирик. Һакимијјәт, ордусу, силаһы олан бир игтидар өз торпагларыны горумағы баҹармалыдыр, бу, онун бојнунун борҹудур. Өлкәнин әразибүтөвлүјүнүн горунмасы да шәхсән Илһам Әлијевин өһдәсиндәдир. Бејнәлхалг һүгугда да тәсбит едилиб ки, тәҹавүзә мәруз галмыш өлкә, дөвләт өз торпагларыны истәсә һәрб јолујла ишғалдан азад едә биләр. Бу ишдә анҹаг Аллаһа бел бағламалыјыг. Һансы хариҹи өлкәјә ҝедиб Гарабағы тәләб етсәниз дејәҹәк ки, сиз мүһарибә етдиниз, биз гојмадыг.\nİлләрдир бәзи һакимијјәт нүмајәндәләри, хүсусилә ЈАП депутаты Елман Нәсиров гејд едир ки, биз мүһарибәјә башласаг ермәниләр дејәҹәк ки, биз сүлһ јолујла гајтармаг истәјирдик, Азәрбајҹан һәрб јолуну тутуб. Дүнја дөвләтләри дә бизи тәрк едиб Ермәнистанын тәрәфини тутаҹаг. Бурнунун уҹуну ҝөрә билмәјән бу ҹүр "узагҝөрәнләрә" демәк лазымдыр ки, сән башладын, онлар о ҹүр деди? Ермәнистан онсуз да Гарабағы гајтармаг фикриндә дејил. Хариҹи дөвләтләрин дә бу ҹүр дүшүндүјүнү мүһарибәјә башлајандан сонра заман ҝөстәрәҹәк. Ајыб дејил ки, сиз башлајын, сапанда бир даш гојуб Ермәнистана тәрәф атын, ондан сонра дүнја дөвләтләри галхсалар сиз дә ҝери чәкилин. Бу оландан сонра бәли, сизә халг инана биләр. Јохса ортада нә јумурта вар, нә фал вар, садәҹә Елман Нәсиров кими тојуг-ҹүҹә һининдә ҝизләниб фала бахан фалчыларымыз вар. Сонра да чыхыб дејир ки, ермәни әсҝәрләри сәнҝәрдә әјилә-әјилә ҝәзир.Â\nӘзиз халг, билирсиниз ки, дүнјада демократијанын бешији сајылан Франсада артыг нечә һәфтәдир президент Макронун истефасы тәләб олунур. Онлар һакимијјәти говмаг истәјирләр. Өзләринин әдаләтли һакимијјәтини тәјин едәҹәкләринә әминдирләр. Сизләрә "Франса халгындан ибрәт алын" демирик, чүнки биздә Азадлыг һәрәкаты Франсадан илләр өнҹә баш вериб. Јенә Азадлыг мејданына төкүлүб Азәрбајҹан һакимијјәтиндән Гарабағы ишғалдан азад етмәсини тәләб един.\nӘзиз халг, биз игтидардан Гарабағы алмасыны умуруг. Амма ҹидди, әмәли, көклү бир иш ҝөрмүрүк. Неҹә ки, һакимијјәт Ермәнистана гаршы ҹидди бир иш ҝөрмүр, анҹаг "лазым"ы ҝөзләјир.\nƏзиз халг, биз инанырыг ки, һакимијјәтдә олан Елман Нәсиров, Сијавуш Новрузов вә бу типли инсанлар утанмасалар чыхыб дејәрләр ки, Азәрбајҹан халгы Гарабағы биздән тәләб етмир дејә биз дә алмырыг.\nСиз исә Азадлыг мејданына – Милли Азадлыг Һәрәкатында олдуғу кими – чыхын,Â һәфтәләр, ајларла мејданда галын. Бәзи налајиг һакимијјәт адамларынын әлинә бәһанә дә вермәјин. Әлләриниздә Илһам Әлијевин портретијлә Гарабағы тәләб един. Вәһши полисләр, налајиг һакимијјәт адамлары ҝөрсүн ки, бурада һеч бир сијаси мотив, ҹинајәт тәркиби јохдур. Мүхалифәт нүмајәндәләри дә дәфәләрлә дејиб ки, биз үмуммилли мәсәләләрдә игтидарла бирләшмәлијик. Неҹә ки, бир әсҝәримиз ермәни ҝүлләсинә туш ҝәләндә ону игтидар да, мүхалифәт дә, халг да шәһид адландырыр. Чүнки үмуммилли мәсәләдир.Â\nӘзиз халг, әҝәр доғрудан да Гарабағын азадлығыны истәјирсинизсә буну един, Гарабағы игтидардан тәләб един.


Q=8	C=2	SS=0	LS=2	PS=5	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=33	G1=23	G2=8	DLID=az_RU	BODY=1 Ишмуил 16 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\n1 Ишмуил 16:1—23\nИшмуил Давуду падшаһлыға мәсһ едир (1—13)\nАллаһ үрәји ҝөрүр (7)\nАллаһ руһуну Талутдан алыр (14—17)\nДавуд Талут үчүн чәнҝ чалыр (18—23)\n16 Ахырда Јеһова Ишмуилә деди: «Нә вахтадәк Талута ҝөрә јас тутаҹагсан?+ Мән ону Исраилин падшаһы кими рәдд етмишәм.+ Бујнузу јағла долдур,+ јола дүш. Сәни бејтләһмли Јәссәнин+ јанына ҝөндәрирәм. Онун оғулларындан бирини падшаһ сечмишәм».+ 2 Ишмуил деди: «Неҹә ҝедим? Талут ешитсә, мәни өлдүрәр».+ Јеһова деди: «Өзүнлә бир дүјә ҝөтүрәрсән вә дејәрсән ки, Јеһоваја гурбан кәсмәјә ҝәлмисән. 3 Јәссәни дә гурбан мәрасиминә чағырарсан. Сонра нә етмәли олдуғуну сәнә дејәҹәјәм. Ҝөстәрдијим адамы мәсһ едәрсән».+ 4 Ишмуил Јеһованын дедији кими етди. О, Бејтләһмә ҝәлди,+ шәһәрин ағсаггаллары ону ҝөрәндә горхудан титрәјәрәк сорушдулар: «Ҝәлишин хејирдир?» 5 О: «Хејирдир, — деди. — Јеһоваја гурбан ҝәтирмәјә ҝәлмишәм. Пакланыб мәнимлә гурбан мәрасиминә ҝәлин». Сонра Ишмуил Јәссә илә оғулларыны пак етди вә гурбан мәрасиминә чағырды. 6 Онлар ичәри ҝирәндә о, Әлјабы+ ҝөрүб деди: «Бах бу, Јеһованын мәсһ олунмушудур ки, вар». 7 Јеһова исә Ишмуилә деди: «Онун ҝөркәминә, бој-бухунуна бахма,+ чүнки ону рәдд етмишәм. Аллаһ инсан кими бахмыр. Инсан заһири ҝөрүр, Аллаһ исә үрәји».+ 8 Сонра Јәссә Әбунәдәби+ чағырыб Ишмуилин өнүнә чыхарды, амма о деди: «Бу да Јеһованын сечдији дејил». 9 Бундан сонра Јәссә Шамаһы+ ҝөстәрди, амма бу дәфә дә Ишмуил: «Јеһова буну да сечмәјиб», — деди. 10 Јәссә бу минвалла једди оғлуну Ишмуилин гаршысына чыхарды, амма Ишмуил Јәссәјә деди: «Јеһова бунларын һеч бирини сечмәјиб». 11 Ахырда Ишмуил Јәссәдән сорушду: «Оғулларын елә бунлардыр?» Јәссә исә: «Ән кичији+ галыб, о, чөлдә гојун отарыр»,+ — деди. Ишмуил Јәссәјә деди: «Онун далынҹа адам ҝөндәр, о ҝәлмәјинҹә сүфрәјә отурмајаҹағыг». 12 Јәссә онун далынҹа адам ҝөндәрди, ону ҝәтирдиләр. О, алјанаг, ҝөзләри ҝөзәл, гәшәнҝ оғлан иди.+ Јеһова деди: «Дур ону мәсһ елә, бу, одур!»+ 13 Ишмуил јағ бујнузуну ҝөтүрүб+ ону гардашларынын гаршысында мәсһ етди. Һәмин ҝүндән башлајараг Јеһованын руһу Давудун үзәринә енди.+ Сонра Ишмуил галхыб Рамаја гајытды.+ 14 Јеһованын руһу Талуту тәрк етмишди.+ Јеһованын изни илә шәр руһ Талута әзаб верирди.+ 15 Талутун әјанлары она дедиләр: «Аллаһын изни илә шәр руһ сәнә әзаб верир. 16 Ја һөкмдар, гулларына әмр ет, јахшы чәнҝ чалан адам тапсынлар.+ Шәр руһ Аллаһын изни илә сәни нараһат едәндә о, чәнҝ чалар, сән дә өзүнү јахшы һисс едәрсән». 17 Талут әјанларына деди: «Јахшы чәнҝ чалан тапыб һүзурума ҝәтирин». 18 Гуллугчулардан бири деди: «Бејтләһмли Јәссәнин бир оғлуну чәнҝ чаланда ҝөрмүшәм, чох јахшы чалыр. Өзү дә ҹәсур, иҝид дөјүшчүдүр;+ сөзүнүн јерини билән, јарашыглы оғландыр.+ Јеһова онунладыр».+ 19 Талут Јәссәнин јанына гасид ҝөндәриб деди: «Гојунларыны отаран оғлун Давуду јаныма ҝөндәр».+ 20 Јәссә улаға чөрәк, бир тулуг шәраб вә чәпиш јүкләјиб оғлу Давудла Талута ҝөндәрди. 21 Давуд Талутун јанына ҝәлиб она хидмәт етмәјә башлады.+ Талутун ондан чох хошу ҝәлди вә ону өзүнүн силаһдары етди. 22 Талут Јәссәјә хәбәр ҝөндәрди: «Иҹазә вер, Давуд јанымда галыб мәнә хидмәт етсин, ондан чох хошум ҝәлир». 23 Елә ки Аллаһын изни илә шәр руһ Талуту нараһат едирди, Давуд әлинә чәнҝ алыб чалырды. Онда шәр руһ Талутдан узаглашырды, о сакитләшиб өзүнә ҝәлирди.+\n1 Ишмуил 16


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=21	G1=21	G2=15	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - БӨЈҮК ШӘХСИЈЈӘТЛӘР ВӘ ОНЛАРЫН ДОСТ-ДҮШМӘНЛӘРИ\nБӨЈҮК ШӘХСИЈЈӘТЛӘР ВӘ ОНЛАРЫН ДОСТ-ДҮШМӘНЛӘРИ\nҺәзрәт Әли (ә) илә һәзрәт Ыса (ә) арасында даһа бир охшарлыг вардыр ки, о да дүнјаја ҝәлдикләри јерлә әлагәдардыр.\nДүнјанын бөјүк шәхсијјәтләри барәсиндә мүхтәлиф, чох вахт да зиддијјәтли бахышлар јараныр; бәзи вахтлар елә достлар олур ки, бу даһи инсанларын јолунда ҹандан-башдан кечир, пәрванә кими өз варлығыны онлара фәда едиб, достлуг хатиринә ән ағыр бөһтанлара вә ән чәтин ишкәнҹәләрә дөзүрләр. Бунун әксинә олараг, елә инадкар вә кинли дүшмәнләр дә тапылыр ки, һеч вахт өз дүшмәнчилијиндән әл чәкмәк вә сәмимијјәт јолуну сечмәк истәмирләр. Бу кими шәхсләрә гаршы достлуг вә дүшмәнчилик бәзән елә шиддәтли вә ҝүҹлү олур ки, һеч бир сәрһәд танымыр, мөвҹуд заман вә мәкан һүдудларыны ашараг сонракы мәкан вә заманлара да ҝәлиб чатыр. Белә бир нүфузун ҝүҹү вә тәсир дәрәҹәси инсан шәхсијјәтинин әзәмәт вә үлвилији илә там мүтәнасибдир. Дүнјанын бөјүк шәхсијјәтләри арасында һеч кәс Әли (ә) гәдәр зиддијјәтли мүһакимәләрә мәруз галмамыш, ҹәзбетмә вә дәфетмә сәһнәсиндә ики әкс гүтбүн диггәт мәркәзиндә олмамышдыр. Даһи шәхсијјәтләр арасында бу ҹәһәтдән јалныз һәзрәт Иса әлејһиссәламы Әли (ә) кими һесаб етмәк олар. Чүнки, һәзрәт Иса (ә) да достлуг вә дүшмәнчилик сәһнәсиндә бир-бири илә тамамилә зидд олан ики дәстәнин диггәтини өзүнә ҹәлб етмишдир. Мәһз бу сәбәбә ҝөрә дә, бу ики илаһи рәһбәр арасында бир нөв охшарлыг мүшаһидә олунур. Дүнја мәсиһиләринин әксәријјәтинин тәсәввүрүнҹә Һәзрәт Иса (ә) елә һәмин ҹисим шәклинә дүшән "Аллаһ"дыр вә өз бәндәләрини ата (Һәзрәт Адәм (ә)) тәрәфиндән ирс гојулмуш ҝүнаһлардан гуртармаг үчүн јер үзүнә ҝәлмиш вә нәһајәт, чармыха чәкилмишдир. Мәсиһиләрин нәзәриндә Иса илаһиләшмиш инсандан башга бир шәхсијјәт дејил. Бунун әксинә олараг јәһудиләр бу фикрә тамамилә зидд олан бир мөвгедә дајаныр: онлар һәзрәт Исаны ифтира вә јаланчылыгда иттиһам едиб, гәләмин јазмагда һәја етдији ән чиркин төһмәтләри онун пак вә иффәтли анасынын (Мәрјәмин) адына вурурлар.\nБелә тәзадлар Әли (ә) барәсиндә дә һәмишә мөвҹуд олмушдур. Бир дәстә дар дүшүнҹәли, дәриндән дәрк едә билмәјән, һәмчинин она дәрин мәһәббәт бәсләјәнләр мөминләрин сәрвәрини аллаһлыг дәрәҹәсинә гәдәр јүксәлтмиш, һәјаты боју ондан мүшаһидә олунан кәрамәтләрини онун "Аллаһ" олмасына бир дәлил ҝәтирмишләр. Чох тәәссүфлә гејд етмәлијик ки, бу дәстә мүгәддәс "Әләви" (Әлијә мәнсуб олан) адыны өзләринә ҝөтүрмүшләр. Һәлә индинин өзүндә дә чохлары бу мәсләк ардынҹа ҝедирләр. Әфсуслар олсун ки, индијә кими шиәләрин тәблиғат апараты бу долғун емосијадан истифадә едәрәк Әлинин (ә) һәгиги симасыны онлара танытдырмамыш вә онлары Әлинин (ә) шәхсән өзүнүн фәдаиси олдуғу төвһид вә тәкаллаһлыг јолуна һидајәт едә билмәмишдир. Бу групун мүгабилиндә исә Имамын (ә) заһири хилафәтинин илк ҝүнләриндән етибарән башга бир дәстә үрәкләриндә о һәзрәтә гаршы әдавәт, кин-күдурәт бәсләјәрәк, бир мүддәтдән сонра "хәвариҹ" вә "нәвасиб" адлы груплашмалар шәклиндә заһир олдулар. Пејғәмбәр (с) Әлинин (ә) һакимијјәти заманы инһирафчы вә азғын ҹинаһларын заһир олаҹағындан тамамилә аҝаһ иди. Һәзрәт өз сөзләриндән бириндә Әлијә (ә) белә бујурмушду: "Ики дәстә сәнин барәндә һәлак олаҹаг: Сәнин фәзиләтләрин барәсиндә һәдди ашанлар вә сәнинлә дүшмәнчилик едәнләр."\nҺәзрәт Әли (ә) илә һәзрәт Ыса (ә) арасында даһа бир охшарлыг вардыр ки, о да дүнјаја ҝәлдикләри јерлә әлагәдардыр. Ыса (ә) "Бејтүл-ләһм" адлы мүгәддәс бир јердә (бу јер Бејтүл-мүгәддәс дејил) дүнјаја ҝәлдијиндән саир Бәни-Исраил пејғәмбәрләриндән бир нөв әлавә бир фәзиләтә малик иди. Азадлыг севәрләрин мөвласы Әли (ә) да мүгәддәс Мәккә дијарында, Аллаһ евиндә–Кәбәдә мөҹүзәли бир шәкилдә дүнјаја ҝәлмиш вә елә Аллаһ евиндә дә (Куфә мәсҹидиндә) шәһадәт шәрбәтини ичмишдир, "һүснү-мәтлә" мүгабилиндә "һүснү-хитама" малик олмушдур. (Јәни мөвлуду ҝөзәл олдуғу кими, хәтми (шәһадәти) дә ҝөзәл олмушдур.) Бу да ки, тарихдә мисли ҝөрүнмәмиш һадисәдир.


Q=4	C=1	SS=1	LS=1	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=49	G1=41	G2=30	DLID=az_RU	BODY=Јеһованын Шаһидләри. Јүз ил әввәл | Иллик фәалијјәт 2017\nТакома шәһәриндә кечирилән бөјүк топланты, Вашингтон (АБШ)\n«ҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ» журналынын 1917-ҹи ил 1 јанвар сајында јазылмышды: «Бөјүк чахнашмаларла, хаосла долу ганлы бир јени илә гәдәм гојмушуг». Бәли, Бөјүк мүһарибә адланан Биринҹи Дүнја мүһарибәси Авропада ҹанлар алмаға давам едирди.\nМүгәддәс Китаб тәдгигатчылары мәсиһи битәрәфлијинин нә демәк олдуғуну там баша дүшмәсәләр дә, чохлары ган төкмәмәк үчүн әлләриндән ҝәләни едирдиләр. Мисал үчүн, Инҝилтәрәдә Стенли Уиллис адлы 19 јашлы ҹаван бир гардаш нәјин баһасына олурса олсун, битәрәфлијини горумаға гәтијјәтли иди. Мөвгејини мәһкәмә гаршысында мүдафиә етмәздән бир нечә ҝүн әввәл о јазмышды: «Мәним үчүн бөјүк шәрәфдир ки, мәһкәмәдә шаһидлик верә биләҹәм. Полковник бу сәһәр деди ки, мәнә һәрби форманы ҝејинмәк әмр олунаҹаг, имтина етдијим тәгдирдә ишимә һәрби мәһкәмәдә бахылаҹаг».\nТутдуғу мөвгедән дөнмәдијинә ҝөрә Стенли һәбсханада каторга ҹәзасына мәһкум олунду. Буна бахмајараг, о, севинҹини итирмәди. Ики ај сонра Стенли јазмышды: «Һәгигәтин вердији ҝүҹ сајәсиндә инсан башгаларынын таб ҝәтирә билмәјәҹәји чәтинликләрә сәбирлә... дөзә билир». Гардаш һәбсханада вахтындан дүзҝүн истифадә едирди. О демишди: «Индики сынагларымын ән мүсбәт ҹәһәти одур ки, мәним сакит шәраитдә дуа етмәк, дүшүнмәк вә мүталиә етмәк имканым вар».\nЧох кечмәмиш, Америка Бирләшмиш Штатлары рәсми шәкилдә мүһарибәјә гошулду. 1917-ҹи ил апрелин 2-си президент Вудро Вилсон АБШ Конгресинә мүраҹиәтиндә Алманијаја гаршы мүһарибә елан етди. Дөрд ҝүн сонра Америка мүһарибәјә гатылды. Беләҹә, өлкәдә јашајан мәсиһиләр битәрәфлик мәсәләси илә үзләшдиләр.\nӘсҝәрләрә еһтијаҹ олдуғундан Америка Бирләшмиш Штатлары мај ајында иҹбари һәрби хидмәт һагда, бир ај сонра исә ҹасуслуг һагда ганун верди. Биринҹи ганунун әсасында һөкумәт минләрлә инсаны мүһарибәјә ҹәлб етди, икинҹи ганун исә һәрби хидмәтдән имтина едәнләри ҹинајәтдә тәгсиркар билирди. Чох кечмәмиш «ганун ады илә пислик төрәдән» һәгигәт әлејһдарлары бу ганундан Јеһованын сүлһсевәр халгына гаршы истифадә етдиләр (Зәб. 94:20).\nМүһарибә дөврүндә дүнјада баш верән дәһшәтләр Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчылары үчүн ҝөзләнилмәз олмады. Аллаһын Кәламында габагҹадан дејилмишди ки, белә бир вәзијјәт олаҹаг вә онлар буну ҝөзләјирдиләр. Лакин чох кечмәмиш Јеһованын халгы арасында јаранан ҹидди фикирајрылығы чохлары үчүн ҝөзләнилмәз олду.\nСынаг вә тәмизләнмә\nАБШ-да Чарлз Тејз Расселин өлүмүндән бир аз сонра Јеһованын халгынын ишләринин идарәчилији илә бағлы проблемләр баш галдырды. Чарлз гардаш 1884-ҹү илдә Сион Ҝөзәтчи Гүлләси вә Трактатлар Ҹәмијјәтини гејдијјатдан кечирмишди вә һәјатынын сонуна, 1916-ҹы илин октјабрына кими бу һүгуги ҹәмијјәтин президенти олду. Рутерфорд гардаш рәһбәрлик етмәјә башлајандан сонра тәшкилатда олан бир нечә мәсул гардаш, о ҹүмләдән директорлар шурасында олан дөрд нәфәр вәзифә уғрунда мүбаризә апармаға башлады.\nБу дөрд нәфәр вә онлары дәстәкләјәнләр Ҹозеф Рутерфордун рәһбәрлик етмәк тәрзини бәјәнмирдиләр. Онларын наразылығына сәбәб олан мәсәләләрдән бири сәјјар нәзарәтчи кими хидмәт едән Пол Ҹонсонла бағлы иди.\nӨлүмүндән бир аз өнҹә Чарлз гардаш Полу тәшкилатын нүмајәндәси кими Инҝилтәрәјә ҝөндәрмәји планлашдырмышды. Орада Пол хош хәбәри тәблиғ етмәли, јығынҹаглара баш чәкмәли вә һәмин әразидә ҝедән ишлә бағлы мәлумат вермәли иди. 1916-ҹы илин нојабр ајында Инҝилтәрәјә ҝедәндә гардашлар ону чох јахшы гаршыладылар. Әфсуслар олсун ки, ҝөстәрилән һөрмәт вә хүсуси мүнасибәт онун өзү һагда јүксәк фикирдә олмасына сәбәб олду. О, Чарлз Расселлин хәләфи олмаг севдасына дүшдү.\nПол, ихтијары чатмадығы һалда, Инҝилтәрә Бејтелиндә она гаршы олан бир нечә нәфәри тәјинатындан азад етди. Бундан әлавә, о, Лондонда тәшкилатын банк һесабыны өз нәзарәти алтына кечирмәјә чалышды. Бу заман Ҹозеф Рутерфорд ону Америкаја ҝери чағырды.\nПол Бруклинә гајыдандан сонра тәвазөкарлыг ҝөстәриб она верилән мәсләһәти гәбул етмәк әвәзинә, дәфәләрлә Ҹозеф Рутерфорду дилә тутмаға чалышды ки, она Инҝилтәрәјә гајыдыб орадакы ишини давам етмәјә иҹазә версин. Нијјәти баш тутмадығы үчүн Пол онун тәрәфиндә олан директорлар шурасынын дөрд үзвүнә тәсир ҝөстәрмәјә башлады.\nҸозеф Рутерфорд һисс етди ки, Инҝилтәрәдә тәшкилатын һесабыны әлә кечирмәјә чалышан Пол кими, бу адамлар да Америкада буну етмәјә ҹәһд ҝөстәрәҹәкләр. Буна ҝөрә дә о, онлары вәзифәләриндән узаглашдырмаг үчүн тәдбир ҝөрүр. АБШ-ын ганунуна әсасән, директорлар шурасы һәр ил тәшкилатын үзвләри тәрәфиндән сәсвермә јолу илә сечилмәли иди. Амма 1917-ҹи ил 6 јанвар тарихиндә кечирилән иллик ҝөрүшдә шуранын јалныз үч үзвү сечилди: Ҹозеф Рутерфорд, Ендрију Пирсон вә Уилјам Ван Амбурҝ. Онлар президент, витсе-президент вә хәзинәдар вәзифәләринә сечилдиләр. Директорлар шурасында олан диҝәр дөрд јер үчүн исә сәсвермә кечирилмәди. Чүнки бу дөрд әлејһдар һәмин вәзифәләрә чохдан тәјин олунмушду вә бәзиләри елә һесаб едирди ки, онлар өмрү боју бу вәзифәләрдә галаҹаглар. Амма онлар сәсвермә јолу илә сечилмәдикләри үчүн гануна ҝөрә директорлар шурасынын һүгуги үзвләри сајылмырдылар! Буна ҝөрә дә 1917-ҹи илин ијул ајында Ҹозеф Рутерфорд әлиндә олан сәлаһијјәтдән истифадә едәрәк бу дөрд әлејһдары вәзифәләриндән кәнарлашдырды вә јерләринә башга дөрд садиг гардашы тәјин еләди.\nӘлбәттә ки, бу, вәзифәдән кәнар едилмиш дөрд әлејһдарын гәзәбинә сәбәб олду вә онлар вәзифәләринә јенидән гајытмаг үчүн кампанијаја башладылар. Амма онларда һеч нә алынмады. Бәзиләри онларын тәрәфинә кечиб башга ҹәмијјәтләр јаратса да, Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчыларынын әксәријјәти тәшкилата садиг галды. Һәмин дөрд нәфәр директорлар шурасында өз вәзифәләринә һеч вахт гајыда билмәди.\nДүшмәнчилијә рәғмән инкишаф ҝедир\nҺәмин вахт әрзиндә Ҹозеф Рутерфорд вә Бејтелдә хидмәт едән диҝәр садиг гардашлар Падшаһлығын ишини ирәли апармаға давам етдирирдиләр. Сәјјар нәзарәтчиләрин сајы 69-дан 93-ә, китабпајлајанларын (өнҹүлләрин) сајы исә 372-дән 461-ә галхды. Бундан әлавә, илк дәфә хүсуси китабпајлајанлар (индики көмәкчи өнҹүлләр) тәјин олунду. Бәзи јығынҹагларда онларын сајы 100-ә чатырды.\n1917-ҹи ил 17 ијул тарихиндә «Ачылмыш сирр» адлы китаб ишыг үзү ҝөрдү. Елә һәмин илин сонунда нүсхәләрин сајы гуртарды, буна ҝөрә дә нәшрләримизи чап едән ширкәтә әлавә 850 000 нүсхә сифариш верилди *.\nЧарлз Рассел 1916-ҹы илдә Бејтелдәки ишләри јенидән тәшкил етмәјә башламышды. Бу ишләр 1917-ҹи илдә тамамланды. Һәмин ил «Ҝөзәтчи гүлләси» журналынын декабр сајында јазылмышды: «Бејтелдәки ишләрин јенидән тәшкил олунмасы тамамланды вә инди һәр шеј өз гајдасына дүшүб. Ишләри дүзҝүн идарә олунан һәр бир мүәссисә кими, биздә дә һәр шеј јолунда ҝедир... Бејтел аиләсинин үзвләри баша дүшүрләр ки, әслиндә, онлар Бејтелдә хидмәт етмәјә лајиг дејилләр, бурада олмаг онлар үчүн бөјүк шәрәфдир».\n1917-ҹи илдә «Ҝөзәтчи гүлләси» журналынын декабр сајында јазылмышды: «1916-ҹы илин ајлары илә мүгајисәдә 1917-ҹи ил јанварын бириндән [әдәбијјатларын чапында] һәр ај артым мүшаһидә олунуб... Бизим үчүн бу, бөјүк бир сүбутдур ки, Ағамыз Бруклиндән идарә олунан тәблиғ ишини аванд едир».\nСынаг вә тәмизләнмә һәлә битмәјиб\nСәдагәтсизлик ҝөстәрәнләр тәшкилатдан кәнар олунду, бунун сајәсиндә тәшкилат тәмизләнди. Јығынҹагларда сәсвермә кечирилди вә «Ҝөзәтчи гүлләси» журналында нәшр олунмуш бу сәсвермәнин нәтиҹәләри ҝөстәрди ки, әксәријјәт Ҹозеф Рутерфорду вә Бејтелдәки сәдагәтли гардашлары дәстәкләјир. Анҹаг бу гардашларын сынағы һәлә битмәмишди. 1918-ҹи ил ҝөзәл нотларла башласа да, һәмин ил тәшкилатын мүасир тарихинин ән гаранлыг дөврү кими јадда галаҹаг.\n^ абз. 18 1920-ҹи илә гәдәр бүтүн нәшрләримиз коммерсија ширкәтләриндә чап олунурду.


Q=13	C=0	SS=0	LS=13	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=23	G1=23	G2=17	DLID=az_RU	BODY=АБШ вә сионист режим Ҝенерал-полковник Шәһид Сүлејманини террор етмәк үчүн 18 ај ҝизли план ҹызыбларӘһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлији – Shia News\nЕксклүзив Бурахылыш Ислам Сәрдарлары Һаҹ Гасым Сүлејмани вә Әбу Меһди әл Муһәндисин Шәһадәти\nyanvar 27, 2020 - 10:28 PM Хәбәрин коду : 1006002 Мәнбә : АБНА- Хәбәр Аҝентлији Link:\nӘһли Бејт (әлејһимус сәлам) Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата ҝөрә, Неw Јорк Тимес јазыр: "Тәјјарә ҝеҹикди. Террорчу груп нараһат олду. Тәјјарә Дәмәшгдән Бағдада јерли вахтла саат 07.30-да учмалы иди. Дәмәшг һава лиманында олан хәбәрчиләр америкалылара учушун тәхирә салындығыны вә објектләринин һәлә ҝөрүнмәдијини сөјләди. "\nТәјјарәнин гапылары бағламадан бир нечә дәгигә әввәл Гасим Сүлејмани ону мүшајиәт едән ики нәфәрлә бирликдә ҝөјәртәјә чыхды. Тәјјарә саат 00: 36-да Бағдад Бејнәлхалг Һава Лиманына енди вә тәјјарәни тәрк едән илк шәхс ҝенерал-полковник Сүлејмани вә ону мүшајиәт едән инсанлар олду. О, Әбу Меһди әл-Муһәндис тәрәфиндән гаршыланды, сонра һава лиманынын сонунда террор һүҹумуна мәруз галан о ики машына миндиләр.\nИран Ислам Ингилабы Кешикчиләри Гвардијасынын Сепаһын Гудс хүсуси тәјинатлылары Корпусунун командири ҝенерал-полковник Гасим Сүлејманијә истигамәтләнмиш террор әмәлијјаты АБШ-ы Иранла фәлакәтли мүһарибәјә сөвг етди.\nДүнјадакы бу једди ҝүнлүк вә гејри-мүәјјәнлијин тарихә кими давам едәҹәк ҝәрҝинлик Гасим Сүлејманинин 18 ајлыг ҝизли террор планына көкләнмишдир. Шүбһәсиз ки, Доналд Трумпын президентлијинин үч илиндә ән тәһлүкәли сәһифә һесаб олунан бир пландыр.\nСон бир ај әрзиндә баш верән бир сыра шиддәтли һадисәләрдән, о ҹүмләдән Кәркүкдә 33 јашлы Америкалы подратчынын (најомник) өлдүрүлмәси, АБШ-ын 27 декабр 2018-ҹи илдә Ирагдакы Катаиб Һизбуллаһ мөвгеләринә һүҹумлары вә бу групун ән аз 25 үзвүнүн өлдүрүлмәсинә сәбәб олан һадисәләрә бахмајараг. Вашингтон бир ил јарым әввәл Гасим Сүлејманинин террор едилмәси планыны нәзәрдән кечирирди. АБШ-ын Ирагдакы сәфирлијинә едилән һүҹумдан сонра Бағдаддакы сәфирлији горујан тәһлүкәсизлик гүввәләри, сәфирлијә ҝирәҹәк һәрһансы Ираглы нүмајишчиләри атәшә тутараг өлдүрмәк барәдә фәрман алмышды. Анҹаг онлары дағытмаг үчүн јалныз ҝөзјашардыҹы газ истифадә олунурду. Јени ил тәтилини Флорида дакы әмлакында кечирән вә һадисәләри телевизијада изләјән Доналд Трумп чох гәзәбләнди. Вә ҝенерал полковник Гасым Сүлејманинин өлдүрүлмәсини гәтијјәтлә исрар етди.\nСон 18 ај әрзиндә Ағ Ев ҝенерал-полковник Гасим Сүлејманинин шәһид олмасына сәбәб олан мәлумат әлдә етмәк үчүн Дәмәшг вә Бағдад һава лиманларында бәзи ишчиләри ишә ҝөтүрмәјә чалышды. Бу адамлардан бәзиләри америкалылара Гасим Сүлејманинин етдији сәјаһәт һаггында мәлумат вердиләр.\nАлынан мәлуматлар онун фәргли һава јоллары илә учдуғуну вә дүшмәнләрә вурмаг шансыны вермәмәк үчүн билетинин јола дүшмәдән сон дәгигәләрдә сатын алындығыны ҝөстәрди. Сүлејмани үмумијјәтлә тәјјарәјә минән сонунҹу шәхс иди. Һәмишә тәјјарәнин сон гатында отурду ки, енишдән сонра дәрһал орадан чыхсын.\nВашингтон, Суријаја сәфәри заманы Һизбуллаһ групунун јүксәк сәвијјәли үзвү илә бирликдә олдуғу Сүлејмани террорунун Ливан групуну Исраилә гаршы дәрһал бир һәрби һүҹума сүрүкләјә биләҹәјиндән горхду, буна ҝөрә дә Ливанда террор төрәтмәди.\nДекабрын 27-дән бәри Вашингтон бир сыра сајтлары изләјир. Президентин Милли Тәһлүкәсизлик Мүшавири Роберт Обрајен, АБШ-ын мүмкүн нијјәтләрини садалады. Бунлардан бири Ислам Ингилабы Кешикчиләри Корпусуна Сепаһа Фарс көрфәзиндә һүҹумлар үчүн сифариш верән Иран ҝәмисинә һүҹум иди. Мәмурлар арасында, Америка һәдәфләринә һүҹум планы һаггында кифајәт гәдәр мәлуматын олдуғуна инанан Мәркәзи Кәшфијјат Идарәсинин (CIA) директору Ҹина Һаспел, Гасим Сүлејманинин террор едилмәсинә бөјүк мараг ҝөстәрирди. Анҹаг АБШ Дөвләт Катиби Мајк Помпео Гасим Сүлејманинин дәһшәтли сүрәтдә террор едилмәсиндән сонра бу барәдә АБШ-да ҝедән мүзакирәләр заманы дәфәләрлә Гасим Сүлејманинин јахын ҝүнләрдә һүҹм тәшкил едәҹәји планларынын олдуғуну иддиа етдикдә Ҹина Һаспел бу ҹүр иддиалары дилә ҝәтирмәмәјин даһа јахшы олдуғуну вурғуламышдыр .\n10 јанвар 2020-ҹи илдә Доналд Трумп өзү билдирди ки, Гасим Сүлејманинин Бағдаддакы сәфирлик дә дахил олмагла АБШ-ын дөрд сәфирлијинә һүҹум планлашдырдырыбмыш.\nИсраил Сүлејманинин террор едилмәсиндән мәмнун олса да, Сәудијјә Әрәбистаны АБШ-ын ишим нәтиҹәләрини нәзәрә алмадан белә аддым атдығындан нараһат иди. Анҹаг Сәудијјә Әрәбистанынын вәлиәһдинин гардашы Халид бин Салманын Ағ Ев рәсмиләри илә ҝөрүшмдүкдән сонра Сәудијјәнин һәјәҹаны азалды.\nБилдирилир ки, Иранын Гасим Сүлејманинин өлдүрүлмәси илә әлагәдар гисас зәрбәси онун шәһид олмасындан беш ҝүн сонра ҝәлди. Ағ Евин вә Пентагонун әмәлијјат отағында олан АБШ һакимијјәти Иран ракетләринин АБШ-ын Ирагдакы ики базасына вурдуғу видеолары изләјирдиләр.\nИсраилин кечмиш мүдафиә назири Авигдор Либерман, 12 јанвар Базар ҝүнү, "Бу бизим ишимиз дејил. Исраил һәр һансы бир мүнагишәдән узаг олмалыдыр" ифадәси илә чыхыш етди. Анҹаг Исраилин Баш назири Бенјамин Нетанјаһу, 2 јанвар Ҹүмә ахшамы ҝүнү Сүлејманинин шәһадәтиндән бир ҝүн әввәл, Тәл-Әвив һава лиманында Јунаныстана рәсми сәфәр үчүн тәјјарәјә минмәдән әввәл деди: "Бөлҝәмиздә чох драматик һадисәләр вар. Биз өзүмүзү горумаг үчүн АБШ мөвгејини там мүдафиә едирик."\nҺәмин ҝүн Нетанјаһу, Бағдаддакы АБШ сәфирлијинә едилән һүҹумда Исраилин АБШ-ын јанында дајандығыны билдирсә дә, сонрадан мәлум олду ки, Бенјамин Нетанјаһу Гасим Сүлејманијә гаршы террор акты һәјата кечирән АБШ-ын ишләри үзрә јеҝанә лидердир. О, террор актындан бир нечә саат өнҹә чох драматик һадисәләрә ишарә етди. Бу, әслиндә онун америкалыларын Бағдад һава лиманында бир нечә саатдан сонар һәјата кечирмәк истәдикләри пландан хәбәрдар олдуғуну ҝөстәрир.\nАБШ-ын NBC Nеws хәбәр аҝентлији, јанварын 1-дә Дәмәшг һава лиманында олан хәбәрчиләрин ҝенерал-полковник Гасим Сүлејманинин Суријанын өзәл ширкәти Аирбус А320-нин ҝөјәртәсинә галхдығы хәбәрини вердикләри заман Исраилдән ҝәлән мәлуматлар да бунун тәфәррүатларыны тәсдигләмәјә көмәк етди.\nNBC ТВ-нин вердији мәлумата ҝөрә, CIA директору вә АБШ Мүдафиә катиби Марк Еспер, өлкәнин ики фәргли реҝионларында Гасим Сүлејмани неҹә Бағдада јола дүшдүјүнү вә Әбу Меһди әл-Мүһәндисинин ону неҹә саламладығыны вә сонра онун машына миндијини, сонра исә, дөрд Һеллфире ракети илә тәҹһиз олунмуш үч ПУА-ын онларын машынларына ракет ударлары ендирдијини сејр едирмишләр. Бу нәглијјат васитәләриндәки он нәфәрдән һеч бири сағ галмады. Атәшә тутулма әмри Гәтәрин пајтахты Доһада јерләшән АБШ Мәркәзи Команданлығындан (CENTCOM) верилиб.\nӘлбәтдә, Гасим Сүлејманинин өлдүрүлмәси Ислам Ингилабы Кешикчиләр Корпусунун командирләринин вә бөлҝәдәки Иран мүттәфиг гүввәләринин рәһбәрләри үчүн даһа ҝениш террор планынын бир һиссәсидир. Блә ки, 2 јанвар Ҹүмә ахшамы ҝүнү Јәмәндә бир Американ пилотсуз тәјјарәси тәрәфиндән һүҹума мәруз галан Гудс Бригадасынын малијјә ишләри үзрә мәсул шәхси Әбдүл Рза Шәһлаи сағ галды.\nБу плана ҹаваб верән Пентагон сөзчүсү: "Биз дә һәмин ҝүн Јәмәндә едилән һүҹумлар барәдә јајымланан хәбәрләри ҝөрдүк, амма ҝәлин медиада бу барәдә данышмајаг."\nАБШ, Әбдүл Рза Шаһлајынын тутулмасы вә ја өлдүрүлмәси барәдә мәлумат үчүн 15 милјон доллар мүкафат вердијини ачыглајыб.\nБунунла әлагәдар Инҝилтәрәнин Даилј Маил гәзети иддиа едир ки, јанварын 11-дә Кәрбәлада Ирагын Көнүллү Дәстәләри олан Әл-Һашд әл-Шааби Тәшкилатынын командирләриндән бири Талибан Аббас Әли әл-Саедијә намәлум силаһлы шәхсләрин һүҹуму заманы өлдүрүлмүшдүр. Лакин буна бахмајараг ертәси ҝүн Кәрбәла полиси вә Әл-Һашд әл-Шааби Тәшкилаты ајры-ајры бәјанатларда Әл-Һашд әл-Шааби тәшкилатынын Кәрбәла бригадасы командиринин өлдүрүлмәси хәбәрләрини тәкзиб етдләр.\n"The Times of Israel" сајтынын вердији мәлумата ҝөрә исә, јанварын 10-да Иран Һизбуллаһын Баш Катиби Һәсән Нәсруллаһы һәјатыны горумаг үчүн тәһлүкәсизлик тәдбирләрини ҝүҹләндирмәјә чағырыб.


Q=6	C=1	SS=1	LS=1	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=45	G1=31	G2=10	DLID=az_RU	BODY=Мәбәдин јенидән тәмизләнмәси | Иса пејғәмбәрин һәјаты\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Исвеч Камбоҹа Кирибати Конго Македонија Малта Мјанма Нидерланд Норвеч Самоа Сејшел креолу Соломон Адалары пиҹини Таити Тувалу Украјна Фиҹи адангме амһара бикол болгар варај га газах ган гуарани гуҹарат гырғыз дхолуо еве ермәни естон ефик ибо иврит илок инҝилис исоко испан каонде каталан кечуа (Куско) кикујју кинјаруанда кирунди кореја лингала лози луганда малагаси мајја маҹар море оромо осетин пангасинан папјаменто (Күрасао) полјак португал румын рус санго себуан сепеди серб серб (латын) сингал словен сотсил сранан-тонго суаһили тагалог таи татар тви тигре тумбука түрк түркмән фарс франсыз хорват чибемба читонга чичева шона јапон јунан ҝүрҹү Һаити креолу һилигајнон әрәб өзбәк\nМәбәдин јенидән тәмизләнмәси\nМӘТТА 21:12, 13, 18, 19 МАРК 11:12—18 ЛУКА 19:45—48 ЈӘҺЈА 12:20—27\nИСА ПЕЈҒӘМБӘР ӘНҸИР АҒАҸЫНЫ ЛӘНӘТЛӘЈИР ВӘ МӘБӘДИ ТӘМИЗЛӘЈИР\nИСА ПЕЈҒӘМБӘР ӨЛМӘЛИДИР КИ, ЧОХЛАРЫ ҺӘЈАТА ГОВУШСУН\nИса пејғәмбәр вә шаҝирдләри артыг үч ҝүндүр ки, Әриһадан Бејтанијјәјә ҝәлибләр. Нисанын 10-у базар ертәси онлар сәһәр тездән дуруб Јерусәлимә јолланырлар. Пејғәмбәр аҹдыр. Бу дәм о, әнҹир ағаҹыны ҝөрүр вә үзәриндә әнҹир олуб-олмадығыны јохламаг үчүн она јахынлашыр.\nИнди мартын ахырыдыр. Әнҹир мөвсүмү исә ијун ајындан сонра башлајыр. Амма бу ағаҹын јарпаглары тез зоғ атыб. Буна ҝөрә дә Иса пејғәмбәр бунун јеләнҹири олдуғуну дүшүнүр. Лакин јахынлашанда ҝөрүр ки, үзәриндә бир дәнә дә олсун әнҹир јохдур. Јарпаглар ағаҹа алдадыҹы ҝөркәм вериб. Онда Иса пејғәмбәр дејир: «Гој бундан сонра һеч кәс сәндән мејвә јемәсин» (Марк 11:14). Ағаҹ о андаҹа гурујур вә бунун мәнасы сәһәриси ҝүн ајдын олур.\nБир аз сонра јолчулар Јерусәлимә чатырлар. Пејғәмбәр мәбәдә ҝедир. О, дүнән бурада оланда вәзијјәти ҝөздән кечирмишди. Бу ҝүн исә бүтүн алверчиләри вә мүштәриләри мәбәддән говур, пул дәјишәнләрин масаларыны, ҝөјәрчин сатанларын кәтилләрини чевирир (Марк 11:15). Шәһәрин о бири тәрәфинә бир шеј апармаг үчүн мәбәддән кәсә јол кими истифадә едәнләри орадан кечмәјә гадаған едир. Јадыныздадырса, Иса Мәсиһ 3 ил әввәл дә 30-ҹу илин Пасха бајрамына ҝәләндә белә етмишди (Јәһја 2:14—16).\nНәјә ҝөрә Иса пејғәмбәр мәбәддә пул дәјишәнләрә вә һејван сатанлара гаршы гәти тәдбир ҝөрүр? О дејир: «Мәҝәр јазылмајыб ки: “Мәним евим бүтүн халглар үчүн дуа еви адланаҹаг”? Сиз исә ону гулдур јувасына дөндәрмисиниз» (Марк 11:17). Онлар гурбанлыг һејванларын гијмәтини бирә-беш галдырараг бу һејванлары алмаға мәҹбур олан адамлары сојурлар. Мәһз буна ҝөрә пејғәмбәр онлары гулдур һесаб едир.\nӘлбәттә ки, онун һәрәкәти бөјүк каһинләрин, мирзәләрин вә нүфузлу адамларын гулағына ҝедиб чатыр вә буна ҝөрә дә онлар ону өлдүрмәк үчүн јол ахтармаға башлајырлар. Амма билмирләр ону неҹә арадан ҝөтүрсүнләр, чүнки Иса пејғәмбәри динләмәк истәјән ҹамаат ондан ајрылмыр.\nПасха бајрамына јәһудиләрдән савајы прозелитләр дә ҝәлибләр. Прозелитләр јәһуди динини гәбул етмиш гејри-јәһуди халглардан олан инсанлардыр. Аллаһа ибадәт етмәк үчүн бајрама ҝәләнләрин арасында јунанлар да вар. Онлар Филипә јахынлашыб Иса пејғәмбәри ҝөрмәк истәдикләрини дејирләр. Ҝөрүнүр, Филипин ады јунан ады олдуғу үчүн она јахынлашырлар. Филип бу хаһишлә әлагәдар ҝедиб Андреасла мәсләһәтләшир. Онларын һәр икиси бу мәсәлә илә бағлы пејғәмбәрә мүраҹиәт едирләр. Ҝөрүнүр, Иса пејғәмбәр һәлә мәбәддәдир.\nИса пејғәмбәр билир ки, онун өлүмүнә ҹәми бир нечә ҝүн галыб. Буна ҝөрә инди ҹамаатын марағыны тәмин етмәк вә ја мәшһурлашмаға ҹан атмаг вахты дејил. О дејир: «Инсан Оғлунун шәрәфләнмәк вахты ҝәлди. Ешидин вә аҝаһ олун, буғда дәни торпаға дүшүб өлмәјинҹә неҹә вар елә галыр. Өләндә исә чохлу бар верир» (Јәһја 12:23, 24).\nБир буғда дәнәсинин, демәк олар ки, һеч бир дәјәри јохдур. Амма о, торпаға дүшүб «өләндә» ҹүҹәрир, бој атыр вә сүнбүл олуб чохлу дән ҝәтирир. Ејнилә, Иса пејғәмбәр камил инсан кими тәкдир. Анҹаг пејғәмбәрин сон нәфәсинәдәк Аллаһа садиг галыб өлмәси сајәсиндә онун кими фәдакар инсанлар әбәди һәјата говушаҹаглар. Буна ҝөрә дә о дејир: «Өз ҹаныны севән ону мәһв едәҹәк, бу дүнјада ҹанына нифрәт едән исә ону әбәди һәјат үчүн горујаҹаг» (Јәһја 12:25).\nИса пејғәмбәрин нөвбәти сөзләриндән ҝөрүрүк ки, о, јалныз өзүнү дүшүнмүр: «Ким мәнә хидмәт етмәк истәјирсә, ардымҹа ҝәлсин. Мән һарада олсам, хидмәтчим дә орада олаҹаг. Мәнә хидмәт едән адамы Аллаһ шәрәфләндирәҹәк» (Јәһја 12:26). Неҹә дә бөјүк мүкафатдыр! Аллаһын шәрәфләндирдији инсанлар Мәсиһлә бирҝә Падшаһлыгда олаҹаглар.\nИса пејғәмбәр ону ҝөзләјән әзаблары вә мәшәггәтли өлүмүнү нәзәрдә тутараг дејир: «Үрәјим сыхылыр. Нә дејим? Ата, мәни бу сынагдан гуртар». Анҹаг Иса пејғәмбәр Аллаһын ирадәсинә зидд ҝетмәк истәмир. О дејир: «Һәрчәнд мән елә бу ҝүн үчүн ҝәлмишәм» (Јәһја 12:27). Иса Мәсиһ, фидјә гурбанлығы гисминдә вериләҹәк һәјаты да дахил олмагла, Аллаһын нијјәтини бүтөвлүклә дәстәкләјир.\nҺәлә әнҹир мөвсүмү олмадығы һалда, Иса пејғәмбәр нәјә ҝөрә әнҹир ағаҹында мејвә ахтарыр?\nИса пејғәмбәр мәбәддәки сатыҹылары нә үчүн «гулдур» адландырыр?\nИса пејғәмбәр һансы мәнада буғда дәнинә бәнзәјир? О, ону ҝөзләјән әзаблар вә өлүм барәдә нә дүшүнүр?\nИбадәт уғрунда гејрәт


Q=18	C=12	SS=6	LS=6	PS=6	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=11	G1=8	G2=6	DLID=az_RU	BODY=Ары шаныны гурулушу | Тәкамүл, јохса јарадылыш мөҹүзәси?\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Македонија Малта Мјанма Непал Нидерланд Норвеч Украјна Фиҹи Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс бенгал болгар гуҹарат гырғыз еве ермәни естон зулу иврит илок инҝилис исланд испан италјан каннада каонде кикујју кинјаруанда кирунди кореја коса латыш лингала лози лувале малагаси малајалам маратһ маҹар полјак португал пәнҹаб румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил тви телугу тигре ток-писин тсонга түрк урду фин франсыз хорват чех чибемба читонга чичева јапон јунан ҝүрҹү һилигајнон һинд әрәб\nБАЛ арылары (Апис меллифера) өз шаныларыны гарын наһијәсинин алт һиссәсиндә јерләшән вәзиләрдән ифраз едирләр. Ары шаны мүһәндислик мөҹүзәси һесаб едилир. Нәјә ҝөрә?\nМәлумат. Әсрләрдир ријазијјатчылар дүшүнүрдүләр ки, алтыбуҹаглы форма илә, бәрабәрјанлы үчбуҹагдан, квадратдан вә башга нөв формадан фәргли олараг, даһа аз материал сәрф етмәклә даһа чох јер тутмаг олар. Лакин онлар бунун неҹә баш вердијини изаһ едә билмирләр. 1999-ҹу илдә профессор Томас Һалс бунун үстүнлүјүнү артырмаг үчүн ријази арашдырма апармышды вә онун адыны «ары шаны еһтималы» адландырмышды. О ҝөстәрмишди ки, алтыбуҹаглы форма әразини минимум ҝүҹ сәрф етмәклә бәрабәр һиссәләрә бөлмәјин ән јахшы үсулудур.\nАрылар алтыбуҹаглы ханалары гурмагла ихтијарларында олан јердән ән јахшы шәкилдә истифадә едирләр, онлар минимум мум истифадә етмәклә јүнҝүл, ејни заманда мөһкәм шан дүзәлдирләр вә орада максимум бал јыға билирләр. Буна ҝөрә дә ары шанынын «мемарлығын шаһ әсәри» адланмасы һеч дә тәәҹҹүблү дејил.\nАлимләр ары шаныны тәдгиг едәрәк һәм еластик, һәм дә аз јер тутан гурғулар һазырламаға чалышырлар. Мисал үчүн, авиасија мүһәндисләри даһа мөһкәм, даһа јүнҝүл вә јанаҹаға даһа да гәнаәт едән тәјјарәләр әрсәјә ҝәтирмәк үчүн ары шаны модели әсасында дүзәлдилмиш панелләрдән истифадә едирләр.\nНеҹә фикирләширсиниз? Белә һејрәтамиз гурулушу олан ары шаны тәкамүлүн нәтиҹәсидир, јохса јарадылыш мөҹүзәси?


Q=12	C=7	SS=0	LS=0	PS=2	DC=10	LC=0	SD=0	BS=0	G0=34	G1=15	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Иса Мәсиһи Ҝетсамани бағында тутурлар | Ушаглар үчүн Мүгәддәс Китаб һекајәләри\nИса Мәсиһи тутурлар\nИса Мәсиһ вә шаҝирдләри Гидрон вадисиндән кечиб Зејтун дағына ҝедирләр. Ҝеҹә јарысыны кечиб, бүтөв ај чыхыб. Онлар Ҝетсемани бағына чатанда Иса Мәсиһ һәвариләринә дејир: «Бурада дурун, ојаг галын». Сонра о, бир аз ирәли, бағын ичинә доғру ҝедиб, диз чөкүр вә ҝүҹлү тәлаш ичиндә Јеһова Аллаһа белә дуа едир: «Гој Сән истәјән кими олсун». Сонра Јеһова Аллаһ мәләјини ҝөндәрир ки, Исаја үрәк-дирәк версин. Иса һәвариләрин јанына гајыданда үчүнүн дә јатдығыны ҝөрүр. Онлара дејир: «Ојанын! Јатмаг вахты дејил! Артыг вахт јетишди, инди мән дүшмәнләрин әлинә вериләҹәјәм».\nЧох кечмәмиш Јәһуда Искәрјут әлләриндә гылынҹ вә дәјәнәк олан чохлу адамла ора ҝәлир. О, Исанын һарада олдуғуну јахшы билир, чүнки онлар бирликдә бу баға чох ҝәлмишдиләр. Јәһуда әсҝәрләрә демишди ки, Исанын ким олдуғуну онлара ишарә едәҹәк. О, Исанын јанына ҝәлиб: «Салам, мүәллим», — дејиб ону өпүр. Иса исә она дејир: «Јәһуда, мәни бир өпүшләми сатырсан?»\nИса Мәсиһ габаға чыхыб һәмин адамлардан сорушур: «Кими ахтарырсыныз?» Онлар дејирләр: «Нәсрани Исаны». Иса Мәсиһ ҹаваб верир: «О мәнәм». Буну ешидәндә онлар ҝери чәкилиб јерә јыхылырлар. Иса Мәсиһ јенә онлардан сорушур: «Кими ахтарырсыныз?» Онлар јенә дејирләр: «Нәсрани Исаны». Онда Иса онлара ҹаваб верир: «Ахы сизә дедим ки, мәнәм. Бу адамлары бурахын ҝетсинләр».\nБутрус вәзијјәтин нә јердә олдуғуну баша дүшәндә гылынҹыны чыхарыб баш каһинин нөкәри Мәлкин гулағыны кәсир. Амма Иса Мәсиһ онун гулағына тохунуб сағалдыр. Сонра исә Бутруса дејир: «Гылынҹыны јеринә гој. Гылынҹла дөјүшән гылынҹла өлдүрүләҹәк». Әсҝәрләр Исаны тутуб әл-голуну бағлајырлар. Бу заман һәвариләр орадан гачырлар. Онлар ону бөјүк каһин Һәннанын јанына апарырлар. Һәнна Исаны сорғу-суал едәндән сонра ону баш каһин Гајафанын евинә ҝөндәрир. Бәс һәвариләрин ахыры неҹә олур?\n«Дүнјада чох әзијјәтлә үзләшәҹәксиниз, анҹаг ҹәсарәтли олун! Мән дүнјаја галиб ҝәлдим» (Јәһја 16:33)\nСуаллар: Ҝетсамани бағында нәләр баш верир? О ҝеҹә Иса Мәсиһин давранышындан нә өрнәк ҝөтүрә биләрик?\nМәтта 26:36—57; Марк 14:32—50; Лука 22:39—54; Јәһја 18:1—14, 19—24


Q=8	C=7	SS=4	LS=1	PS=3	DC=2	LC=0	SD=0	BS=2	G0=64	G1=35	G2=14	DLID=az_RU	BODY=Ушаг кәдәрли оланда\nҮЗ ГАБЫҒЫНДАКЫ МӨВЗУ Фөвгәлтәбии һадисәләрә мараг\nҮЗ ГАБЫҒЫНДАКЫ МӨВЗУ Аллаһ ҹиндарлыға неҹә бахыр?\nТӘКАМҮЛ, ЈОХСА ЈАРАДЫЛЫШ МӨҸҮЗӘСИ? Бал арысынын ениш стратеҝијасы\nАИЛӘЛӘРӘ КӨМӘК Валидејн иткиси\nӨЛКӘЛӘР ВӘ ХАЛГЛАР Испанијаја сәјаһәт\nМҮГӘДДӘС КИТАБЫН БАХЫШЫ Хач\nМүгәддәс Китабы баша дүшмәк чәтин дејил!\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Конго Литва Македонија Малта Мјанма Непал Нидерланд Норвеч Самоа Украјна Фиҹи Хмонг (ағ) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс бенгал бислама болгар варај газах гырғыз еве ермәни естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис исланд испан италјан каонде каталан кинјаруанда кирунди кореја коса латыш лингала лози лувале луганда малагаси малајалам маҹар ндебеле (Зимбабве) оромо пангасинан папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) полјак португал пәнҹаб румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сесуто (Ҹәнуби Африка) сетсвана сингал словак словен суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил татар тви телугу тетум (Дили) тигре ток-писин тсонга тумбука түрк фарс фин франсыз хорват чех чибемба читонга читонга (Малави) чичева шона јао јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һилигајнон һинд әрәб\nОјанын! | № 2, 2017\nАилә үзвүндән кимисә итирдијинә ҝөрә үрәјин ган ағлајыр? Бәс бу дәрдә дөзмәјә сәнә нә көмәк едә биләр? Бу мәгаләдән Мүгәддәс Китабын үч ҝәнҹә неҹә көмәк еләдији һагда өјрәнә биләрсән.\nДАМИНИН ҺАДИСӘСИ. Әввәл-әввәл атамын садәҹә баш ағрылары олурду. Анҹаг бир дәфә ағрылары кәскин артды. Анам дәрһал тәҹили јардым чағырды. Тибб ишчиләринин ону ҝөтүрүб апардығы ан һәлә дә ҝөзүмүн габағындадыр. Ағлыма да ҝәлмәзди ки, бу, атамы ҝөрдүјүм сон ҝүн олаҹаг. Үч ҝүндән сонра атам аневризма хәстәлијиндән һәјатыны итирди. О вахт мәним ҹәми алты јашым вар иди.\nУзун илләр атамын өлүмүнә ҝөрә өзүмү ҝүнаһландырырдым. Һәкимләрин атамы апардыглары аны ҝөзүмүн габағына ҝәтириб өзүмдән сорушурдум: «Нијә әлини јанына саллајыб дурмушдун? Нијә һеч нә етмәдин?» Атамдан јашҹа бөјүк хәстә инсанлары ҝөрәндә өз-өзүмә дејирдим: «Нијә онлар јашајыр, мәним атам исә өлүб?» Анҹаг анам мәнә кечирдијим һиссләри дилә ҝәтирмәјә көмәк етди. Јеһованын Шаһиди олан диндашларымыз да бу чәтин вахтларымызда бизә чох дајаг олдулар.\nЧохларынын фикринҹә, инсан фаҹиә баш верән заман сарсылыр, амма вахт кечдикҹә өзүнә ҝәлир. Мәндә исә һәр шеј тәрсинә олду. Мән атамын јохлуғуну јенијетмә јашларыма кими елә дә дәрк етмирдим.\nВалидејнини итирән ҝәнҹләрә мәсләһәтим будур: «Кечирдијиниз һиссләри киминләсә бөлүшүн. Үрәјинизи нә гәдәр тез бошалтсаныз, бунун сизә бир о гәдәр чох хејри олаҹаг».\nҺәјатынын ән өнәмли ҝүнләриндә атанын сәнин јанында олмамасы чох чәтин бир шејдир. Анҹаг Аллаһын Кәламындакы бир ајә мәнә тәсәлли верир: «[Аллаһ] онларын ҝөзләриндән бүтүн јашлары силәҹәк. Артыг өлүм олмајаҹаг. Нә дәрд, нә фәрјад, нә дә ағры олмајаҹаг» (Вәһј 21:4).\nДЕРИКИН ҺАДИСӘСИ. Атамла балыға ҝетдијимиз вә чадыр гуруб дағларда галдығымыз ҝүнләр һәјатымын ән хош хатирәләридир. Атам дағлары чох севәрди.\nОнун үрәјиндә проблем вар иди. Јадымдадыр, лап балаҹа оланда бир-ики дәфә хәстәханаја онун јанына ҝетмишдим. Амма хәстәлијинин ҹидди олдуғуну баша дүшмүрдүм. Доггуз јашым оланда атам үрәк хәстәлијиндән вәфат етди.\nО өләндән сонра ҝеҹә-ҝүндүз ағлајырдым. Елә бил боғулурдум, һеч кимлә данышмаг истәмирдим. О ҝүнләр һәјатымын ән гара ҝүнләри иди. Нәсә етмәјә һәвәсим олмурду. О вахт килсәјә ҝедирдим. Орадакы ҝәнҹләр әввәл-әввәл мәнә диггәт ҝөстәрсәләр дә, бу, узун чәкмәди. Килсәдәкиләр мәнә белә тәсәлли верирдиләр: «Атанын өмрү бура гәдәр имиш», «Аллаһ белә мәсләһәт билиб», «О, инди ҝөјдә, Аллаһын јанындадыр». Онларын бу дедикләри үрәјими сакитләшдирмирди. Һәмин вахт бу һагда Аллаһын Кәламында нә јазылдығыны билмирдим.\nӘввәл анам, сонра исә гардашымла мән Јеһованын Шаһидләри илә Мүгәддәс Китабы өјрәнмәјә башладыг. Беләҹә, Мүгәддәс Китабдан өлүләрин агибәти вә Аллаһын өлүләри дирилдәҹәји барәдә өјрәндик (Јәһја 5:28, 29). Амма мәнә даһа чох Әшија 41:10 ајәси көмәк етди. Орада Аллаһ дејир: «Горхма, Мән сәнинләјәм. Тәлаша дүшмә, сәнин Аллаһын Мәнәм. Сәнә гүввәт верәҹәјәм, сәнә көмәк едәҹәјәм» (Әшија 41:10). Чәтин анларымда Аллаһын мәнимлә олдуғуну билмәк мәнә чох тәсәлли верирди, елә инди дә верир.\nҸЕНИНИН ҺАДИСӘСИ. Анам хәрчәнҝдән вәфат едәндә мәним једди јашым вар иди. О ҝүн дәһшәтли јуху кими иди. Анам евдә өлдү, һәмин ҝүн бабамҝил дә биздәјди. Һамы сакит иди. Јадымдадыр, һәмин ҝүн ахшам гајғанаг једик. Санки, һәјатым тәдриҹән алт-үст олурду.\nҺәмин вахт вә илләр сонра да дүшүнүрдүм ки, кичик баҹыма ҝөрә ҝүҹлү олмалыјам, буна ҝөрә дә дәрдими ичимдә чәкирдим. Гәлбимдәки јараны инди дә ҝизләдирәм, бу исә сағламлыға зијандыр.\nО вахт Јеһованын Шаһидләринин ҝөстәрдији мәһәббәти вә гајғыны һеч вахт унутмарам. Биз ибадәт ҝөрүшләринә тәзә-тәзә ҝедирдик, амма диндашларымыз бизим гајғымыза елә галырдылар ки, санки, бизи узун илләрдир таныјырлар. Јалан олмасын, атам бүтүн ил әрзиндә бир дәфә дә олсун јемәк биширмәди, чүнки һәр ҝүн јемәјимиз гапымызын ағзында һазыр олурду.\nӘн севдијим ајәләрдән бири Зәбур 25:16, 17 ајәләридир. Орада пејғәмбәр Аллаһа фәрјад едиб дејир: «Нә олар, үзүнү мәнә чевир, мәнә лүтф ҝөстәр, ахы тәнһајам, начарам. Көнлүмүн губары артыб, гәм јүкүнү үстүмдән ҝөтүр» (Зәбур 25:16, 17). Кәдәрә гәрг оланда тәк олмадығымы билмәк гәлбимә тохтаглыг верир. Аллаһым һәмишә мәнимләдир. Мүгәддәс Китабын сајәсиндә әлими һәјатдан үзмәдим, фикрими јахшы шејләрә, мәсәлән, дирилмә вәдинә ҹәмләмәји өјрәндим. Јер үзү Ҹәннәтдә анамы јенидән ҝөрмәк үмидим вар, һәмин вахт о, там сағлам олаҹаг (2 Бутрус 3:13).\nАллаһ-Таала јаслы инсанлара һансы тәсәллини верир? «Сизә әзиз адам өләндә» брошүрүндә бу һагда әтрафлы данышылыр. Брошүрү www.jw.org/az сајтындан пулсуз јүкләјә биләрсиниз. (НӘШРЛӘР > КИТАБ ВӘ БРОШҮРЛӘР бөлмәсинә бахын.)\nКимләрин дириләҹәјини билмәк сизи тәәҹҹүбләндирә биләр.\n№ 2, 2017 | Фөвгәлтәбии һадисәләр. Онларын архасында нә дурур?\nОЈАНЫН! № 2, 2017 | Фөвгәлтәбии һадисәләр. Онларын архасында нә дурур?


Q=15	C=9	SS=2	LS=9	PS=0	DC=2	LC=0	SD=0	BS=4	G0=31	G1=27	G2=15	DLID=az_RU	BODY= Динин сијасәтлә ујғунлуғу вармы? - Cavablar xəzinəsi - açılmasında məqsəd İslama aid suallara cavab vermək olmuşdur\nSaytın kodu fa211\tArxiv kodu 6573\nИлаһи тәрәфиндән ҝөндәрилән дин дүнјанын сонуна гәдәр бәшәријјәтә сәадәт јолуну зәманәт верир. Бу о демәкдир ки, онун ҹәмијјәтин әсасыны тәшкил едән дөвләт вә гурулуша биҝанә јанашмасы гејри-мүмкүндүр. Имам Рза (ә) ислами дөвләтин зәрурилији һагда бујурур: “Биз тарихдә елә бир күтлә вә ја милләт танымырыг ки, башчы вә рәһбәрсиз һәјат сүрмүш олсун. Шүбһәсиз, инсанларын дин вә дүнја ишләринин идарәсиндә дә тәдбирли рәһбәрә еһтијаҹы вар вә онлары рәһбәр вә башчысыз бурахмаг Аллаһ-таалаја рәва дејил. Бир дә ки, Өз јаратдыгларынын белә зәрурәтә еһтијаҹы олмасы Она там мәлум мәсәләдир. Демәли, дөвләт ҹәмијјәти һәр һансы тәҹавүзә гаршы һазыр едир, үмуми һүгугларыны бөлүшдүрүр, күтләви ибадәт вә намазлары бәрпа едир, зүлмкарлығын гаршысыны алыр.”[i]\n[i] Әлламә Мәҹлиси, “Биһарул-әнвар”, ҹ. 60, сәһ. 60\nИсламын ганун-гајдаларынын әһатәлији онларын јалныз дөвләт формасында мүмкүнлүјүнү тәләб едир. Демәк олар, һакимијјәтдән кәнарлашдырылдығы сурәтдә онларын әксәријјәти мәна кәсб етмәјиб, фәалијјәтдән дүшүр. Имам Рза (ә) ҹүмә намазынын тәшкили илә әлагәдар бир һәдисдә ҹәмијјәтин мүтәшәккиллији барәдә бујурур: “Әҝәр Аллаһ-таала инсанлара иманлы, етибарлы вә әманатдар һаким мүәјјән етмәсәјди, дин арадан ҝедәр, илаһи гајда-ганунлар дәјишиләр, бидәтләр артар, динсизләр һүдудлары позуб-азалдар вә беләҹә шүбһәләр мүсәлманлар арасында рәваҹ тапарды.”\nДемәлијик ки, Ислам дини өз низамлы ганунаујғунлуглары илә елә илкин дөврләрдән мүсәлманлар вә гејри-мүсәлманлар тәрәфиндән хүсуси рәғбәтлә гаршыланмыш, Пејғәмбәрин (с) о заман Мәдинә шәһәриндә гурдуғу дини дөвләт формасы чохларынын диггәтини ҹәлб етмишдир. Белә ки, 1343-ҹү һиҹри-гәмәри илиндә Мисирдә Әли Әбдүррәззаг адлы бир јазычынын “Әл-Ислам вә үсулил-һикәм” китабында Пејғәмбәрин (с) јалныз бир елчи олуб, һеч бир һөкумәт ишләринә гарышмадығыны иддиа етдији заман әлһи-сүннәнин әксәр алимләри тәрәфиндән шиддәтли етиразла гаршыланмыш вә ҝүнаһкар гәләмә верилмишдир. Онун кимиләринин о заман Камал Ататүркүн Османлы хилафәтини девириб, Түркијәдә динсиз гурулушу бәрпа етдији тарихлә ејни вахта дүшмәси һеч дә тәсадүфи дејил. О заман Мисирдә дә Мәлик Фуады мүсәлманларын хәлифәси кими тахта чыхарылмасы ҝөздән јајынмамалыдыр. Динә там зидд олан белә фикир вә һадисәләрин Ислам дүнјасында баш вермәси о заман гәрбин динсиз-секулјар тәфәккүрүндән, сијаси-империалист миссијаларындан мәншәләнирди.\nӘслиндә о шәхс, ики мүһүм мәсәләни иддиа едирмиш:\n1. Пејғәмбәрин (с) Мәдинәдә гурдуғу систем һөкумәт сајылмыр.\n2. Мәдинәдә баш верәнләрин дин илә әлагәси јохдур.\nО, биринҹи мүддәаны белә әсасландырмышдыр ки, Пејғәмбәрин (с) Мәдинәдә апардығы гуруҹулуг ишләри бир дөвләти тәмсил едән өлчүләрлә ујғун дејил. Икинҹи мүддәада исә Пејғәмбәр (с) вә онун шәнини сијасәт вә һөкумәт ишләриндән гәти узаг ҝөрүр.\nОнун биринҹи иддиасына ҹаваб олараг гејд едирик ки, әҝәр биз о дөврүн гурулушуну мүәјјән бир системлә мүгајисә етмәли олсаг, о заман тарихдәки ибтидаи иҹма формаларындан тутмуш та бөјүк империјалара гәдәр һәр һансы ҹәмијјәти онунла ујғунлашдырмаг чәтин мәсәләдир. Демәли, һөкумәти мәналандыран елә бир ифадә сечмәк лазымдыр ки, онларын һамысыны әһатә едә билсин. Мәсәлән, белә демәк олар:\n“Һөкумәт, ҹәмијјәтин ишләрини идарә едән бир игтидардыр.”\nБу примитив тәриф, демәк олар, бүтүн гурулуш формаларыны әһатә едир вә ганун, мәһкәмә, иҹра вә с. органлара өзүндә јер верир. Тәрифдәки “игтидар” вә ја гүдрәт ифадәси исә һөкумәтин әсасыны мүәјјәнләшдирән өлчүдүр.\nБу тәрифә әсасән, Пејғәмбәрин (с) Мәдинәдәки һакимијјәти там бир һөкумәт сајылыр вә һәмин гурулуш һагда бир чох китаблар јазылмышдыр.\nАмма Пејғәмбәрин (с) һакимијјәтинин динә әсасланмасы исә нечә мәсәлә илә ајдын олур:\n1. Ислам ганунларынын әксәријјәтинин иҹрасы дөвләтсиз мүмкүн дејил. Мәслән, ҹәза һөкмләри, мәһкәмә вә ја малијјә мәсәлләри.\n2. Пејғәмбәр (с) өзү бу ишләрә бир һаким вә вали кими рәһбәрлик едирмиш.\n3. Бир дә ки, әҝәр пејғәмбәрлик вә рисаләт һөкумәт вә сијасәт ишләри илә ујғун ҝәлмирдисә, нә үчүн Пејғәмбәр (ә) шәхсән вахтыны белә ишләрә сәрф едирди? Бәс, бунлар ону (с) өз әсл вазифәсиндән узаглашдырмырдымы? Һәтта Пејғәмбәр (с) јалныз дини вәзифәсини јеринә јетирирмиш кими ҹаваб верилдији сурәтдә, о заман динин сијасәтлә ҝениш әлагәләри олдуғу мәлум олаҹаг.Бурада даһа бир суал диггәти ҹәлб едир вә о да будур ки, нә үчүн Пејғәмбәр (с) өзү шәхсән бу ишләрә гарышырмыш вә онлары мәсәлән, јахын сәһабәләринә тапшырмырмыш?...\nБуну да гејд едирик ки, Әбдүррәззаг кимиләринин атдығы шүбһәләр мүасир дөврдә даһа артыг рәнҝарәнҝләшиб. Белә шүбһәләри дүзҝүн ҹавабландырмаг үчүн исә онларын әсл вәтәни олан гәрб тәфәккүр тәрзинә вармаг лазымдыр. Бир дә ки, мүасир гәрб фәлсәфәси илә танышлыг үчүн, өтәри дә олса, һәмин мәдәнијјәтин әсасыны тәшкил едән христианлығын тарихи илә марагланмалыјыг.\n Тәр: “Ислам вә һөкумәт әсаслары”\n Әбдүррәззаг, “Әл-Ислам вә үсулил-һикәм”\n Бурада һөкумәтдән мәгсәд “government”дир.\n Мәсәлән, Ҹәһишјари, “Әл-вүзәра вәл-күттаб” (331 һг.); Һилал Әс-Сабинин (448 һг.) әсәри; Мавәрди (450 һг.) вә Әбу Јәла (458 һг.), “Әл-әһкамус-султанијјә” китабы; Ибн Гәјјум Ҹузијјә (751 һг.), “Әс-сијасәтүш-шәријјә” китабы; Әли ибн Мүһәммәд ибн Мәсуд Хәзаи (789 һг.), “Тәхриҹид-дәлалилис-сәмијјә әла ма канә фи әһди-Рәсулиллаһ (с) ...” китабы; Рәфаәт Тәһтави, “Ниһајәтүл-иҹаз фи сијрәти сакинил-Һиҹаз” китабы вә Ибн Идрис Кәттани, “Әт-тәратибил-идаријјә” китабы.\n6] Мөвзу: “Мәсумларын (ә) рәһбәрлији дәлилләри”\n Мөвзу: “Дин вә христианлыг”, 212-ҹи суал.\n5561 قلمرو دین 2009/11/10\n5663 نسبت علم و دین 2009/11/10\n4289 نهادهای حکومت دینی 2010/06/15\n6349 Know More 2010/11/10\n6794 دین 2011/06/27\n8018 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/04/18\n4895 کلیات 2012/10/01\n7014 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/10/15\n4552 Təzə kəlam 2007/07/18\n4691 Təzə kəlam 2011/08/10\n6950 Təzə kəlam 2010/06/07\n14112 Təzə kəlam 2007/07/18\n6531 Təzə kəlam 2014/05/20\n4034 Təzə kəlam 2010/06/30\n9428 Təzə kəlam 2012/05/23\n3991 Siyasət fəlsəfəsi\n5789 Qədim kəlam\n8407 تاريخ بزرگان\n5536 Qədim kəlam\n3828 رفتار اجتماعی در حکومت اسلامی\n4429 Məsumların (Əleyhimussəlam) sirəsi\n4335 Nizamlar hüquq və əhkam\n4704 تاريخ کلام\n98285 Əməli əxlaq\n71034 Nizamlar hüquq və əhkam\n39806 Hədis elmləri


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=6	G1=5	G2=2	DLID=az_RU	BODY=Фитнәкар өрдәји - Гушчулуг ҹинсләринин енсиклопедијасы\nГушчулуг ҹинсләринин енсиклопедијасы > Өрдәкләр > Фитнәкар өрдәји\nФитнәкар өрдәк – чох гәдим ҹинсли өрдәкдир. Бу сәбәбдән, онун мәншәји гејри-мүәјјән олараг галыр. Еһтимал вар ки, бу өрдәк ҹинси Һолландијаја Асијадан ҝәтиздирилиб. Һолландијада вә Британијада бөјүк тәләләрдә вәһши өрдәкләри тутмаг мәгсәди илә истифадә едирдиләр вә онлары, хүсуси олараг, сәсли тәлә јеми үчүн артырырдылар. Индики заманда фитнәкар өрдәк декоратив ҹинс кими истифадә олунур. Онлары сахламаг чох асандыр, лакин бу өрдәкләр чох сәс-күјлүдүрләр. Бу хүсусијјәти нәзәрә алараг, шәхси бағчанызда сакитлијин тәмин олунмасы истәјирсинизсә бу өрдәкләри алмаг мәсләһәт ҝөрүлмүр.\nТүкләринин рәнҝи рәнҝарәнҝ (рәнҝбәрәнҝ) + кәкилли (пипикли)\nјашылбаш 1 kg\nөрдәк 0,9 kg\nМәншә өлкәси Асија - Авропа ?\nЈумурталама 30-50 јумурталары\nЈумуртанын чәкиси 40 g\nЫстирадә едилмә гушчулугла мәшгул олмаг\nјашылбаш 11 mm\nөрдәк 11 mm


Q=17	C=3	SS=0	LS=13	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=24	G1=22	G2=17	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Мүхалифәти тәкҹә Әли Кәримлијә бир шеј оланда билинән өлкәнин ҜӨЗӘҜИРӘН јығыны\n30 Ијун 2019\nМүхалифәти тәкҹә Әли Кәримлијә бир шеј оланда билинән өлкәнин ҜӨЗӘҜИРӘН јығыны\nБилдијимиз кими мәһкәмәләрин ҹәримәләдији вәтәндашларымыза пул топламаг мәгсәдијлә Әли Кәримли вә онун әтрафы "хејријјә марафону" кечирди. Бу мәгсәдлә "Мүсават" гәрарҝаһында топланан инсанларын марафону полис басгынына уғрады. Марафон дағылды вә Әли Кәримли полис тәрәфиндән сахланды. Дәрһал азад да едилди. Әли Кәримли азад едиләндән сонра мүсаһибәсиндә деди ки, полис тәрәфиндән һагсызлыг, ганунусзлуг вә ән әсас јанлыш анлашылма олуб.\nДемәли, өлкәнин, дөвләтин һүгуг мүһафизә органынын белә демәсинә бахмајараг Азәрбајҹанда бир сыра јалтаг, ҜӨЗӘҜИРӘН, сионист сәфирликләринә ишләјән сајтлар, гурумлар, игтидардан јал алыб фәалијјәт ҝөстәрән үнсүрләр, һеч бир п..ха дәрман олмајан депутатлар Әли Кәримлинин хариҹи дөвләтләрә ишләмәсиндән, өлкәдәки сабитлији позмасындан данышдылар.Â\nӘн чох да тутугушу кими тәкрарланан сөз будур ки, Әли Кәримли хариҹи һавадарларына ишләјир вә өлкәдә сабитлији позур. ҜӨЗӘҜИРӘН јығыны анламыр ки, Әли Кәримлинин үзв олдуғу Милли Шура, сәдри олдуғу АХҸП индијәдәк һөкүмәтин иҹазәси олмадан вә онун митинг үчүн тәјин етдији јерләрдән башга һеч бир заманда вә мәканда митинг кечирмир. Һәмин ҝүн ганунсуз јерә полис басгынына мәруз галанда да һеч бир ганунсуз һәрәкәт етмәди, һадисә чыхартмады, тәрәфдарларына "елә един, белә един" демәди вә сакитҹәсинә полисләрлә бирликдә полис бөлмәсинә ҝетди. Һәтта азад едиләндә белә мүсаһибә верәркән полис буна да дөзмәјиб ора топлашан инсанларын топлантысыны дағыдаркән о, јенә арам, сакит, сојугганлы бир шәкилдә сөзүнү дејиб ҝетди. Бүтүн бунлардан сонра исә адамы өлкәдә сабитлији позмагда иттиһам етдиләр.\nӘлбәттә өлкәдәки сабитлик нәдир? Бир пара гулдур, оғру назирләрин, мәмурларын аилә бизнеси гурмасы, јарамаз депутатларын депутатханада гоҹалмасы. Бир дәстә ҜӨЗӘҜИРӘН "өлкәдә сабитлик" дејәркән ону нәзәрдә тутур ки, Азәрбајҹан Суријанын, Ирагын, Јәмәнин вәзијјәтиндә дејил. Амма анламырлар ки, она ҝөрә бу өлкәләрин вәзијјәтиндә дејил ки, Илһам Әлијев вә онун һакимијјәти өлкәнин тәбии сәрвәтләрини оғурлајыр, бир һиссәсини һеҝемон дөвләтләрә једиздирир, Гарабағы да тәләб етмир, гузу баласы кими хариҹи өлкәләрин чалдығы һава илә ојнајыр. Будур әслиндә хариҹи дөвләтләрә сатылмаг. Һамыја бәллидир ки, бу ҝүн кичик дөвләтләрин һәр бириси бөјүк дөвләтләрин сијасәтиндән асылы вәзијјәтә дүшмүш һалдадыр. Елә Һејдәр Әлијевин вахтындан дөвләтин, даһа доғрусу Әлијевләр аиләсинин сијасәти "баланслашдырылмыш", јәни "һәр бир истәјән дөвләтә сәрвәти вер, өзүн дә онларын һесабына кеф елә"дән ибарәт олуб. Һәр һалда хариҹи дөвләтләр Илһам Әлијевин гара-гашына ҝөзүнә, бурнуна ашиг олуб онун һакимијјәтдә галмасына разы олмајыблар ки? Азәрбајҹан елә дә бөјүк, ҝүҹлү орду вә сијасәтә дә малик дејил ки, дејәсән, Иран, Русија, Чиндә олдуғу кими бу өлкәдән дә горхурлар.\nБир дәстә ҜӨЗӘҜИРӘНИН сабитликдән мәгсәди одур ки, ағызларына су алыб отурсунлар, горхуларындан залым һакимијјәт һагда ҹынгырларыны белә чыхармасынлар, һакимијјәт дә арада-бәрәдә бунларын ағзына ит пајы атсын, милјардлары бунлардан таладығы һалда бир ики отаглы евлә бунларын гәлбини әлә алсын вәссалам.\nБу ҹүр ҜӨЗӘҜИРӘН инсанлар үчүн һаггы дејәркән һәбс едилән инсанлар тутулмасы, һәбсханада ишҝәнҹәләрә мәруз галмасы, мин ҹүр шәрләниб дустаг едилмәси өлкәдә сабитлијин позулмасы һесаб едилмир. Чүнки бу ҹүр ҜӨЗӘҜИРӘН сајтлар ән азындан һакимијјәтин иҹазәсилә раһат, баһалы офисләрдә галыр, ҝиҹ-ҝиҹ јазылар, мүсаһибәләр, фикирләрлә пул газаныб ҝүнләрини ҝүн едирләр. Бунлар үчүн өлкәдә игтидар-мүхалифәт ҝүндәми дејилән бир шеј јохдур. Нормалда, өлкәдә демократија тәләб едән инсан олсајдылар бирҹә Әли Кәримлинин вүҹудундан муғајат олмалы идиләр. Чүнки өлкәдә демократија о гәдәр мәһв едилиб, инсан һаглары, сөз азадлығы, сәрбәст топлашма азадлығы о гәдәр ајаглар алтына атылыб ки, Әли Кәримлијә бир шеј оланда халг һисс едир ки, өлкәдә мүхалифәт вардыр. Азәрбајҹанда бир фаиз дә олса демократија гохусу ҝәлирсә о да, мүхалифәтин, Милли Шура вә АХҸП-нин етдикләри етиразларын нәтиҹәсидир. Тәсәввүр един ки, бу өлкәдә һакимијјәтин һәр ҹүр зир-зибил јејиб гусдуғу "ҹиб мүхалифәти" вар, һәр беш илдән бир мүхалифәт адыјла ҝедиб президентлијә намизәдлик верән "куклалар" вар, бүтүн ҝүнү Илһам Әлијевин назирләрини тәнгид едиб өзүнә "әзиз гардаш", "ҹаным президентим" дејән Һафиз Һаҹыјевләр, Таһир Имановлар вар, амма бунлар һәр бириси ән бөјүк јалтаг, ҜӨЗӘҜИРӘН һесаб едилирләр. Һәгиги мүхалифәтчилик едән Әли Кәримли исә "радикал мүхалифәт" адланыр. Мәһз буна ҝөрә өзләри горхаг олуб бир ишә јарамадыглары, халгын гајғысына галмадыглары һалда бу ҜӨЗӘҜИРӘНЛӘР һакимијјәтдән раһат һәјат, јашајыш бәхшиши алыб һәгиги мүхалифәти гараламагла мәшғулдур.


Q=15	C=0	SS=5	LS=5	PS=10	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=20	G1=11	G2=3	DLID=az_RU	BODY=Сајлар 17 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nҺарунун әсасы тумурҹуглајыр (1—13)\n17 Јеһова Мусаја деди: 2 «Исраиллиләрлә даныш, гој һәр гәбиләнин башчысы өз гәбиләси үчүн сәнә бир әса версин,+ ҹәми он ики әса олмалыдыр. Һәр биринин адыны өз әсасынын үстүнә јаз. 3 Лавинин әсасынын үстүндә Һарунун адыны јаз, чүнки әсаларын һәрәси бир гәбилә башчысынын адынадыр. 4 Онлары Һүзур чадырында, адәтән, сәнә ҝөрүндүјүм јерә, Шәһадәт сандығынын габағына гој.+ 5 Кими сечсәм, онун әсасы тумурҹуглајаҹаг.+ Бунунла да исраиллиләрин һәм Мәнә, һәм дә сизә гаршы дејинмәјинә сон гојаҹағам».+ 6 Муса исраиллиләрлә данышды вә башчыларын һәрәси ҝәтириб она бир әса верди. Һәр гәбилә башчысындан бир әса олмагла ҹәми он ики әса вердиләр. Һарунун да әсасы онларын арасында иди. 7 Муса әсалары Шәһадәт сандығынын јерләшдији Һүзур чадырында Јеһованын өнүнә гојду. 8 Ертәси ҝүн Муса Шәһадәт сандығынын јерләшдији Һүзур чадырына ҝирәндә ҝөрдү ки, Һарунун Лави гәбиләсини тәмсил едән әсасы тумурҹуглајыб. Әсанын тумурҹуглары гөнчәләди, әса чичәк ачды вә дәјмиш бадам ҝәтирди. 9 Муса әсаларын һамысыны Јеһованын өнүндән ҝөтүрүб исраиллиләрин гаршысына чыхарды. Ҹамаат әсалара бахды вә һәрә ҝәлиб өз әсасыны ҝөтүрдү. 10 Јеһова Мусаја деди: «Һарунун әсасыны+ Шәһадәт сандығынын габағына гој. Ону аси өвладлар+ үчүн нишан олараг сахлајын+ ки, Мәнә дејинмәкдән әл чәкиб өлмәсинләр». 11 Муса дәрһал Јеһованын әмрини јеринә јетирди. Неҹә дејилмишдисә, елә дә етди. 12 Сонра исраиллиләр Мусаја дедиләр: «Ахырымыз чатыб. Һамымыз гырылыб өләҹәјик! 13 Јеһованын Мүгәддәс чадырына јахынлашан һәр кәс өләҹәк!+ Демәли, һамымыз беләҹә гырылыб ҝедәҹәјик?»+


Q=13	C=6	SS=6	LS=6	PS=6	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=12	G1=9	G2=7	DLID=az_RU	BODY=Сурәт вә рәмзләрә ибадәт етмәк дүзҝүндүр? | Мүгәддәс Јазылара аид суаллар\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Малта Мјанма Нидерланд Норвеч Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара аракуан ассам африкаанс бислама болгар га гырғыз еве ермәни естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис исланд испан италјан кикујју кинјаруанда кореја коса кјангонде лингала луганда малагаси малај малајалам маҹар нзема осетин пангасинан папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) полјак португал румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили тагалог таи тамил татар телугу тсонга тумбука түрк фарс фин франсыз хорват чех чибемба чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү һауса һилигајнон әрәб\nХејр. Аллаһын Исраил халгына вердији ганунлара «Јени католик енсиклопедијасы»нда белә шәрһ верилир: «Мүгәддәс Китабын бир чох ајәләриндән бәлли олур ки, Аллаһа едилән әсил ибадәтдә һеч вахт сурәт вә рәмзләрдән истифадә олунмајыб». Һәмин ајәләрин бәзиләринә диггәт јетирәк:\n«Өзүн үчүн һеч бир ојма бүт, нә јухарыда — сәмада вә ја ашағыда — јердә, нә дә јердән ашағыја јығылан сулардакы шејләрин һеч биринин сурәтини дүзәлтмә. Белә шејләрә сәҹдә гылараг ибадәт етмә. Чүнки Мән, сәнин Аллаһын Рәбб, гысганҹ Аллаһам» (Чыхыш 20:4, 5). Аллаһ «гысганҹ» Аллаһдыр, јәни истәјир ки, биз јалныз вә јалныз Она ибадәт едәк, буна ҝөрә дә киминсә сурәт, рәмз, бүт вә ја икона гаршысында сәҹдә гылмасы Аллаһын гәтијјән хошуна ҝәлмир.\n«Өз иззәтими һеч кимә вермәрәм, һәмдләрими бүтләрә бәхш етмәрәм» (Јешаја 42:8). Аллаһ сурәтләр васитәсилә Она едилән ибадәти рәдд едир. Мәсәлән, бәзи исраиллиләр дана һејкәли дүзәлдиб онун васитәсилә ибадәт етмәк истәјәндә Аллаһ онларын бу һәрәкәти барәдә белә деди: «[Халг] өз әхлагыны позду» (Чыхыш 32:7—9).\n«Биз... Илаһи Варлығын инсан зәкасы вә усталығы илә гызылдан, ҝүмүшдән дүзәлдилмиш вә ја дашдан јонулмуш бир шејә бәнзәдијини дүшүнмәмәлијик» (Һәвариләрин ишләри 17:29). «Инсан зәкасы вә усталығы илә» дүзәлдилмиш бүтләрә ситајиш едилән бүтпәрәст динләрдән фәргли олараг, Аллаһ Мүгәддәс Китаб васитәсилә бизә «ҝөрүнән шејләрә јох, имана әсасланараг» јашамағы бујурур (2 Коринфлиләрә 5:7).\n«Өзүнүзү бүтләрдән горујун» (1 Јәһја 5:21). Аллаһын Мүгәддәс Китабда һәм Исраил халгына, һәм дә мүасир хидмәтчиләринә вердији ганунлар дөнә-дөнә ҝөстәрир ки, Она бүт, сурәт вә ја икона васитәсилә ибадәт етмәк дүзҝүн дејил.