Q=17	C=1	SS=0	LS=16	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=4	G0=26	G1=26	G2=21	DLID=az_RU	BODY=Ҹавид образы, милли тәсвири вә тәтбиги сәнәтимиздә — AQRA Elmin İnkişafına Dətsək İctimai Birliyi\nҸавид образы, милли тәсвири вә тәтбиги сәнәтимиздә\n16 октября, 2013 Диҝәр\nХХ әсрин илк илләриндән шөһрәт газанмыш ҝөркәмли шаир-драматург Һүсейн Ҹавидин бәдии образы һәмин әсрин мүхтәлиф дөврләриндә бир чох фырча вә тишә усталарынын мүраҹиәт етдийи мөвзулардан олмушдур.\nҺеч шүбһәсиз ки, Һүсейн Ҹавидин әсәрләри тамашайа гойулдугҹа вә китаблары нәшр едилдикҹә мүхтәлиф рәссамлар тәрәфиндән верилмиш декорасийа ескизләри, пйесләрдә, поема вә шеирләрдәки әсас сүжетләрин рәсмләри хейли чох олмушдур. Лакин Ҹавидин өз портрети Зивәрбәй Әһмәдбәйовун чәкдийи портретләри чыхмаг шәрти илә тәсвири сәнәт тарихимиздә 1950-ҹи илләрин сонунадәк демәк олар ки, өз әксини тапмамышдыр.\nАзәрбайҹан тәсвири вә тәтбиги сәнәтиндә Ҹавид образынын тәрәннүмүнү үч дөврә айырмаг олар: 1937-ҹи илә гәдәрки, 1956-ҹы илдән сонракы вә 1981-ҹи илдән бу ҝүнәдәк олан дөвр.\nГейд етдик ки, Һүсейн Ҹавидин портретини илк дәфә бөйүк истедад саһиби олан, Петербург Мүлки Мүһәндисләр Институтуну битирмиш Зивәрбәй Әһмәдбәйов чәкмишдир. Графика үсулу илә 1922-1923-ҹү илләрдә чәкилмиш һәр ики портрет Һ.Ҹавидин Бакы шәһәриндәки ев-музейиндә горунур. Бу ики бөйүк сәнәткарын йахынлығы нә дәрәҹәдә инандырыҹы олмушдур? Сәнәтшүнас Зийадхан Әлийевин апардығы арашдырмалар бу еһтималын әсассыз олмадығыны тәсдигләмишдир. Белә ки, Зивәрбәй Әһмәдбәйовун 1918-ҹи илдән Бакы шәһәринин баш мемары вәзифәсиндә чалышмасыны, сонралар һәмин вәзифәни Совет һакимиййәти илләриндән та өмрүнүн сонуна гәдәр (1873-1925) иҹра етдийини йазыр. Мүәллиф Зивәрбәй Әһмәдбәйовун дөврүнүн танынмыш сөз устасы илә танышлығыны тәбии һесаб едир. Һеч шүбһәсиз мемарын ики дәфә 1922-1923-ҹү илләрдә Һүсейн Ҹавидин портретини чәкмәси бу танышлығын тәсадүфү олмадығындан, онларын бир-биринә даһа ҹидди телләрлә бағлылығындан хәбәр верир. Онларын һәр икисинин талейинә йазылмыш фаҹиәли сонлуг да һардаса шаир вә мемарын әгидә вә мәсләк йахынлығыны ҝөстәрир. Һ.Ҹавид өмрү узаг Сибирдә, Зивәрбәй Әһмәдбәйов өмрү исә Бакыда, дашнаг вә онларын башга милләтләрдән олан шовинист һавадарларынын мәнәви тәйзигләри нәтиҹәсиндә гырылды.\nСонракы илләрдә, хүсусән 1956-ҹы илдән, Ҹавидә бәраәт вериләндән сонра рәссам вә һейкәлтарашларымыз Ҹавид образына азаҹыг да олса мүраҹиәт етмиш, айры-айры илләрдә\nмүхтәлиф жанрларда, мүхтәлиф сәпкили һейкәлләр, рәсм әсәрләри вә тәтбиги сәнәт нүмунәләри йаратмышлар.\nНәһайәт, халгымызын гейрәтли оғлу, улу өндәр Һейдәр Әлийевин 1981-ҹи илин ийул айында даһи Азәрбайҹан шаири вә драматургу Һүсейн Ҹавидин анадан олмасынын 100 иллийи һаггында имзаладығы тарихи гәрарда ҝөрүләҹәк бир чох ишләрлә йанашы Бакы вә Нахчыван шәһәрләриндә Һүсейн Ҹавидә абидәләрин гойулмасы, Бакы шәһәринин Коммунист (индики Истиглалиййәт) күчәсиндә Һүсейн Ҹавидин 1920-ҹи илдән 1937-ҹи илә- дәк йашамыш вә ишләмиш олдуғу 8 нөмрәли евин фасадына хатирә лөвһәсинин вурулмасы вә үзәриндә Һ.Ҹавидин портрети олан хатирә медалынын һазырланмасы нәзәрдә тутулмушдур.\nБу тарихи гәрардан сонра фырча вә тишә усталарымыз бу бөйүк сәнәткарын фаҹиәли һәйаты вә йарадыҹылығыны өз әсәрләриндә даһа ҝениш шәкилдә ҝөстәрмәйә чалышмышдылар. Белә ки, 1981-ҹи илдән бу йана даһи шаир һаггында инҹәсәнәтин башга саһәләриндә олдуғу кими тәсвири вә тәтбиги сәнәт саһәсиндә дә бир чох монументал әсәрләр йаранмаға башлады.\nҺүсейн Ҹавид образы Азәрбайҹанын танынмыш рәссамларындан Микайыл Абдуллайевин,Октай Садыхзадәнин,Бөйүкаға Мирзәзадәнин,Елмира Шаһтахтинскайа- нын, Нәҹәфгулу Исмайыловун, Камил Нәҹәфзадәнин, Һүсейн Әлийевин, Әли Вердийевин, Аббас Мәммәдовун, Ариф Һүсейновун, Һүсейнгулу Әлийевин, Мирҹәлил Сейидовун, Мәммәд Ширзадовун, Мәммәдәли Исмайыловун, Әнвәр Әлийевин, Алтай Һаҹыйевин, Елхан Таһировун, Сәмәдаға Ҹәфәровун, Нурһүсейн Маһмудовун, Абазәр Гардашбәйовун, Сабир Гәдимовун, Үлвиййә Һәмзәйеванын, Телман Абдиновун, Айдын Рәҹәбовун, Гәдирулла Бағыровун, Елман Ҹәфәровун, Әли Сәфәрлинин мүхтәлиф вахтларда йаратдыглары композисийаларда өз әксини тапмышдыр. Адлары йухарыда чәкилән бу рәссамларын даһи шаирә һәср етдикләри тематик таблолар вә портретләр мүхтәлиф жанрларда, мүхтәлиф сәпкиләрдә йарадылмышдыр.\nМикайыл Абдуллайевин «Һүсейн Ҹавид», Октай Садыхзадәнин «Ҹавид аләми», Әййуб Мәммәдовун «Һүсейн Ҹавид, Абдулла Шаиг, Сейид Һүсейн вә Әһмәд Ҹавад Бакы дәнизкәнары булварда ҝәзәркән», Әли Вердийевин «Тәһсил илләри» триптихи, Елмира Шаһтатхтинскайанын плакат жанрында чәкдийи «Һүсейн Ҹавид», ТофыгКәримовун «Абдулла Шаиг вә Һүсейн Ҹавид», Бөйүкаға Мирзәзадәнин «Һүсейн Ҹавид Үзейир Һаҹыбәйовла йени опера үзәриндә ишләйәркән», Елхан Таһировун «Һүсейн Ҹавидин портрети», Сәмәдаға Ҹәфәровун «Һүсейн Ҹавид» екслибриси, Айдын Рәҹәбовун «Һүсейн Ҹавидин портрети», Әнвәр Әлийевин «Мүслүм Магомайев битирә билмәдийи “Иблис” операсынын илк парчасыны сәсләндирир», Аббас Мәммәдовун «Һүсейн Ҹавид вә Ҹәлил Мәммәдгулузадә», Алтай Һаҹыйевин «Сон йай», Мәммәдәли Исмайыловун «Һүсейн Ҹавид “Шейх Сәнан”ы йазаркән» адлы әсәрләриндә мүәллифләр шаир-драматургун орижинал композисийалы портретләрини вә она һәср олунмуш мүхтәлиф мөвзуларда композисийалар йаратмышлар.\nАдлары гейд олунан бу әсәрләр Республиканын мүхтәлиф музейләриндә, сәрҝи салонларында, мәдәниййәт мүәссисәләриндә вә һәтта шәхси коллексийаларда горунур вә нүмайиш олунур.\nҺүсейн Ҹавид образы тәтбиги сәнәт саһәсиндә чалышан рәссамларын йарадыҹылығында да ҝениш йер тутмушдур. Ләтиф Кәримов, Афаг Кәримова вә Гәдирулла Бағыров бу бөйүк сөз устасына мүраҹиәт едәрәк онун образыны илмәләрдә йаратмышлар.\nҺүсейн Ҹавид образы илмәләрдә илк дәфә ҝөркәмли халча устасы, орнаментчи рәссам, халг рәссамы Ләтиф Кәримовун йарадыҹылығында дәрин из бурахмышдыр. Һ.Ҹавидин анадан олмасынын 100 иллик йубилейи әрәфәсиндә бу сәнәткар халчада реалист сәпкидә Ҹавидин портретини тохумушдур. Халчанын Азәрбайҹан орнаментләри илә бәзәдилмиш кәнарларында даһи шаирин йаратдығы әсәрләрин адлары верилмишдир. Һәмин халча Һ.Ҹавидин Нахчывандакы Ев-музейинин «гонаг отағы»ны бәзәйир.\nТанынмыш рәссам Һ.Ҹавид һаггында силсилә әсәрләр йаратмыш Афаг Кәримованын тамамилә фәргли бир формада тохудуғу сүжетли халчанын үзәриндә Һүсейн Ҹавидин портрети вә аҹынаҹаглы һәйатыны тәсвир едән деталлар өз әксини тапыр. Афаг ханымын тохудуғу бу халча Ҹавидин Бакы шәһәриндәки Ев-музейинин експозисийасында нүмайиш олунур.\nҺейкәлтәрашларымызын йарадыҹылығында да Һ.Ҹавид образы әсас йер тутур. Танынмыш тишә усталарындан Токай Мәммәдов, Елхан Шамилов, Мүнәввәр Рзайева, Сүдабә Әливердийева, Фуад Салайев, Акиф Әсҝәров, Ханлар Әһмәдов вә Ариф Газыйев вахташыры Ҹавид образына мүраҹиәт етмишләр.\nҺүсейн Ҹавидин 100 иллик йубилейинин кечирилмәси һаггындакы тарихи гәрардан сонра һейкәлтәраш, халг рәссамы, академик Өмәр Елдаров Һүсейн Ҹавидин чох монументал, компазисийалы һейкәли үзәриндә йарадыҹылыг иши апарды. Бакнын чох ҝөркәмли бир йериндә, Азәрбайҹан Милли Елмләр Академийасынын мөһтәшәм бинасы гаршысындакы паркда уҹалдылан бу абидәдә дә Өмәр Елдаров орижинал компазисийа, сәлис пластик форма, дахили експрессийа вә динамика ахтармышдыр. Ҝөркәмли сәнәткар гаршысына гойдуғу ҹидди йарадыҹылыг вәзифәсини ләйагәтлә йеринә йетирмишдир.\nНахчыванда йашайыб-йарадан рәссамларын йарадыҹылығында да Ҹавид образы өзүнәмәхсус йер тутур. Белә ки, халг рәссамы Һүсейнгулу Әлийевин йағлы бойа илә кәтан үзәриндә йаратдығы «Һүсейн Ҹавид» әсәриндә мүәллиф Ҹавиди әлиндә пенснеси (ҝөзлүйү) айагүстә дайанмыш вәзиййәтдә тәсвир едир ки, бу да монументаллығы, бүтөвлүйү, шаирин һәйатда әйилмәз вә узагҝөрәнлийини изаһ едир. Рәссам әсәрдә бөйүк шаирин дахили характерини өзүнәмәхсус усталыгла тәсвир етмишдир.\nАзәрбайҹан Республикасынын әмәкдар рәссамы мәрһум Мирҹәлил Сейидов өз йарадыҹылығынын бөйүк бир һиссәсини Ҹавид образына, Ҹавид мөвзусуна һәср етмиш бөйүк бир силсилә әсәрләр йаратмышдыр. Мүхтәлиф жанр вә үсуллардан истифадә едән сәнәткар бир-биринин ардынҹа «Ҹавиди дүшүнүркән», «Ҹавид ҝәлир», «Ҹавидлә Иблисин диалогу», «Шаирин йухусу», (әсәри мүәллиф автографла Нахчыван Өзәл Университетинин ректору Исмайыл Әлийевә һәдиййә етмишдир) «Ҹавид дүнйасы» (әсәр Түркийә Ҹүмһуриййәтинин Анкара шәһәриндә йашайан Доктор Мөвлуд Торбашын шәхси коллексийасындадыр) адлы әсәрләр йаратмышдыр.\nМирҹәлил Сейидовун усталыгла йаратдығы «Ҹавид дүнйасы» әсәриндә мүәллиф Ҹавидин бүтүн әсәрләриндә олан образлары әзабчәкән инсанлары хатырладан булудларын үзәриндә ҹәмләшдириб. Әсәрдә ҝөй үзүндән йер үзүнә сүзүлән бир ишыг булудларда ҹәмләшмиш образлар йығынағыны шөләләндирир вә Әмир Теймурун да Истанбула йүрүшү һәмин булудлар арасында ҝөзә ҝөрүнмәз олур. Һәмчинин, рәссам Ҹавид йарадыҹылығында хейир вә шәри габарыг вәһдәтдә тәгдим едир. Үмумиййәтлә истедадлы рәссам Ҹавид фәлсәфәсини дәриндән дуйараг кәтан үзәриндә фырча ачымы илә чох усталыгла тәгдим етмишдир.\nДиҝәр бир истедадлы сәнәткар Мәһәммәдәли Әләкбәров йағлы бойа илә йаратдығы «Ҹавид вә мәләкләр» әсәри бойакарлыг бахымындан шаирә һәср едилмиш әсәрләрдән сечилир. Азәрбайҹан тәсвири сәнәтинин бойакарлыг саһәсиндә Ҹавидә һәср олунмуш бу мөвзу дәфәләрлә ишләнсә дә рәссам ону өз йарадыҹылығына хас олан тәсвир васитәләринин көмәйи илә һәлл етмәйә чалышмышдыр. Белә ки, рәссам бир әлиндә ай вә улдуз чәләнҝи тутмуш мәләк вә әсәрин ашағы һисссәсиндә од, алов ичәрсиндә олан Иблиси тәсвир етмәклә хейирлә шәрин мүбаризәсини тәгдим едир.\nНахчыван Дөвләт Университетинин инҹәсәнәт факүлтәсинин мүәллими, Азәрбайҹан Республикасынын әмәкдар рәссамы Үлвиййә Һәмзәйева графика үсулу илә Ҹавид өмрүнүн аҹынаҹаглы бир һиссәсини, дустаглыг вә сүрҝүн илләрини өзүнәмәхсус усталыгла йаратмышдыр. Һәмин графлк табло мүәллиф тәрәфиндән шаирин Нахчывандакы Ев-музейинә һәдиййә едилмиш вә һазырда музей експозисийасынын «репрессийа отағы» адланан отагда сәрҝиләнир.\nҺүсейн Ҹавидин ев-музейи йарадыландан бу ҝүнәдәк музейин-фондунда танынмыш рәссам вә һейкәлтәрашларын даһи шаирә һәср етдикләри тәтбиги сәнәт вә һейкәлтәрашлыг нүмунәләри, рәнҝкарлыг вә графика әсәрләри топланмышдыр ки, бунларын бир гисми музей експозисийасында нүмайиш олунур, бир гисми исә музейин фондунда мүһафизә едилир.\nМузей фондунун тәсвири сәнәт вә һейкәлтәрашлыг бөлмәсиндә шаир-драматурга һәср олунмуш 50-дән артыг бойакарлыг, графика, тәтбиги сәнәт вә һейкәлтәрашлыг нүмунәләри вардыр. Бунлардан Һүсейнгулу Әлийевин «Һүсейн Ҹавид», Әли Вердийевин «Тәһсил илләри» триптихи, Мирҹәлил Сейидовун «Диалог», «Ҹавидин йухусу», (әсәрин ескиз варинатыдыр) Елхан Таһировун «Һүсейн Ҹавид», Сәмәдаға Ҹәфәровун «Һүсейн Ҹавид» екслибриси, Ариф Әзизовун «Һүсейн Ҹавид», Елман Ҹәфәровун «Доғма дийарда», Гәдирулла Бағыровун «Айлы ҝеҹә» вә Һүсейн Ҹавидин 100 иллийинә һәср етдийи халчанын ескиз варианты, Абузәр Гардашбәйовун «Шаир мүталиә едәркән», Үлвиййә Һәмзәйеванын «Һүсейн Ҹавид» әсәрләри, ҝөркәмли сәнәткар Өмәр Елдаровун Ҹавидләр аиләсинин һәр бир үзвүнә Һүсейн Ҹавидә, МишкиназҸавидә, Әртоғрул Ҹавидә вә Туран Ҹавидә бөйүк еһтирам вә мәһәббәтлә һазырладығы бүстләр, Акиф Әсҝәровун ҝәләҹәкдә уҹалдылмасы нәзәрдә тутулмуш Һ.Ҹавидин 9 метр һүндүрлүкдә олаҹаг һейкәлинин ескиз-макети, Сүдабә Әливердийеванын вә Ариф Газыйевин һазырладыглары Һ.Ҹавидин бүстләри музей експозисийасынын айры-айры отагларынын тәртибат һәллини тамамлайыр.\nХалг рәссамы, академик Өмәр Елдаровун «Һүсейн Ҹавид» мәгбәрәсиндә шаирин севдийи гызылҝүлләр арасында бөйүк сәнәткарлыгла йаратдығы горелйеф вә Ев-музейин ҝириш гапысынын йанына вурулмуш, мүәллифи Ханлар Әһмәдов олан Һ.Ҹавидә һәср едилмиш композисийалы горолйеф ҝөркәмли сәнәткарларын даһи сөз устасына олан мәһәббәтләринин тәзаһүрүдүр.\nҺүсейн Ҹавидин Нахчывандакы Ев-музейинин директору,\nНахчыван Мухтар Республикасынын әмәкдар мәдәниййәт ишчиси.\nÜMUMDÜNYA SUBASMASININ NAXÇIVANA METEOROLOJİ VƏ MƏDƏNİ TƏSİRİ\nİsrafil Məmmədov “Ömür təqvimindən tökülən yarpaqlar”\nDəmir yollarının avtomobil keçidlərində, mühərriklər sönür — niyə?


Q=7	C=5	SS=3	LS=0	PS=0	DC=2	LC=0	SD=0	BS=3	G0=130	G1=90	G2=42	DLID=az_RU	BODY=Һеч вахт Јеһоваја һиддәтләнмә | Тәлим\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Јапонија жест дили Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Америка жест дили Арҝентина жест дили Бразилија жест дили Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Италија жест дили Камбоҹа Колумбија жест дили Литва Малта Мексика жест дили Мјанма Непал Нидерланд Норвеч Раратонга Самоа Таити Украјна Чин (Кантон, садәләшдирилмиш) Чин (Кантон, әнәнәви) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) адангме албан алман амһара африкаанс ајмара бикол бислама болгар варај венда волајта га газах гуарани гуахиро гырғыз дхолуо еве ермәни ермәни (гәрб) естон ефик зулу ибо илок инҝилис исланд испан италјан каталан кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кикујју кинјаруанда кирунди кореја коса куангали куанјама латыш лингала лози малагаси малај маҹар мизо михе море нгабар ндебеле ндонга нзема оромо пангасинан полјак португал пәнҹаб румын рус рус жест дили свати себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен сранан-тонго суаһили тагалог таи татар тви тигре тсонга түрк умбунду уруунд фин франсыз хорват чех чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һилигајнон әрәб өзбәк\n«Инсан өз сәфеһлији илә јолуну алт-үст едәр, үрәјиндә исә Рәббә һиддәтләнәр» (СҮЛ. МӘС. 19:3).\nЈеһоваја һиддәтләнмәјимизә нә сәбәб ола биләр?\nЈеһоваја һиддәтләнмәкдән гачмаға һансы беш амил көмәк едә биләр?\nЧәтин проблемләрлә үзләшәндә нәји јадда сахламалыјыг?\n1, 2. Бәшәријјәтин проблемләринә ҝөрә нә үчүн Јеһованы ҝүнаһландырмалы дејилик? Нүмунә чәк.\nТӘСӘВВҮР едәк ки, узун илләрдир евлисиниз вә хошбәхт аиләјә саһибсиниз. Анҹаг бир ҝүн евә гајыданда ҝөрүрсүнүз ки, евдә һәр шеј алт-үстдүр. Мебел гырыг-гырыг олуб, габ-гаҹаг чилик-чилик едилиб, халча исә әләҝәлмәз вәзијјәтдәдир. Ҝүл кими евиниз дөјүш мејданына чеврилиб. Сиз дүшүнмәдән дәрһал: «Ахы арвадым еви нијә бу ҝүнә гојуб?» — дејәҹәксиниз? Јохса, мәнтигли олараг: «Буну ким едиб?» — дејә сорушаҹагсыныз? Шүбһәсиз, ағлыныза о дәгигә икинҹи суал ҝәләҹәк. Чүнки билирсиниз ки, севимли һәјат јолдашыныз бу ҹүр һәрәкәтә јол вермәз.\n2 Бу ҝүн бәшәр евинин чиркләнмәјә, зоракылыға вә әхлагсызлыға мәруз галдығыны ҝөрүрүк. Мүгәддәс Китабдан өјрәндијимиз кими, Јеһова бүтүн бу проблемләрин сәбәбкары ола билмәз. О, бу планети ҝөзәл ҹәннәт олмасы үчүн јарадыб (Јар. 2:8, 15). Јеһова мәһәббәт Аллаһыдыр (1 Јәһ. 4:8). Мүгәддәс Јазылары арашдырмағын сајәсиндә дүнјада баш верән бир чох чәтинликләрин әсил сәбәбини билирик. Сәбәбкар мәһз «дүнјанын һөкмдары» олан Шејтан Иблисдир (Јәһ. 14:30; 2 Кор. 4:4).\n3. Дүшүнҹә тәрзимиз неҹә корлана биләр?\n3 Анҹаг биз үзләшдијимиз бүтүн фәлакәтләрә ҝөрә Шејтаны ҝүнаһландыра билмәрик. Чүнки бәзи проблемләр өз сәһвләримиз уҹбатындан баш верир. (Ганунун тәкрары 32:4—6 ајәләрини оху.) Һәмчинин бир факты да етираф етмәлијик ки, гејри-камил тәбиәтимиз дүшүнҹәмизи корлаја вә бизи фәлакәтә апаран јола сүрүкләјә биләр (Сүл. мәс. 14:12). Неҹә? Башымыза ҝәләнләрә ҝөрә өзүмүзү, јахуд Шејтаны ҝүнаһландырмаг әвәзинә, биздә һәр шеји Јеһованын үстүнә атмаг мејли јарана биләр. Һәтта елә ола биләр ки, биз Јеһоваја һиддәтләнәрик (Сүл. мәс. 19:3).\n4, 5. Мәсиһчи Јеһоваја гаршы неҹә һиддәтләнә биләр?\n4 Һеч елә ола биләр ки, биз Јеһоваја һиддәтләнәк? Бу, јанлыш һәрәкәт оларды (Јешаја 41:11). Белә етмәклә әлимизә нә кечәҹәк? Бир шаир демишди: «Аллаһла дөјүшмәк үчүн инсанын әли чох гысадыр». Ола билсин, биз Јеһоваја наразылығымызы һеч вахт дилә ҝәтирмәрик. Амма Сүлејманын мәсәлләри 19:3 ајәсиндә дејилир ки, «инсан өз сәфеһлији илә јолуну алт-үст едәр, үрәјиндә исә Рәббә һиддәтләнәр». Бәли, инсан үрәјиндә Аллаһа һиддәтләнә биләр. Ола билсин, бу ҹүр әһвал-руһијјә өзүнү ајдын бүрузә вермәсин, јәни һәр шеј дахилдә баш галдырсын. Бу исә, инсанын јығынҹагдан узаглашмасына, јахуд да Јеһоваја ибадәтдә ҝөрүлән тәдбирләри там дәстәкләмәмәсинә ҝәтириб чыхара биләр.\n5 Јеһоваја һиддәтләнмәјимизә нә сәбәб ола биләр? Бу тәләдән неҹә гача биләрик? Бу суалларын ҹавабыны билмәјимиз ваҹибдир. Чүнки бундан Јеһова илә мүнасибәтләримиз асылыдыр.\n6, 7. Мусанын ҝүнләриндә исраиллиләр нә үчүн Јеһоваја гаршы дејинмәјә башладылар?\n6 Јеһованын садиг хидмәтчисинин үрәјиндә өз Аллаһындан шикајәтләнмәсинә нә сәбәб ола биләр? Ҝәлин беш амили нәзәрдән кечирәк вә Мүгәддәс Китабда һаггында бәһс едилән бәзи инсанларын кечмишдә бу тәләјә неҹә дүшдүјүнү арашдыраг (1 Кор. 10:11, 12).\nБашгаларынын мәнфи данышығына гулаг асмаг сәнә пис тәсир ҝөстәрә биләр (7-ҹи абзаса бах)\n7 Башгаларынын мәнфи данышығы бизә тәсир ҝөстәрә биләр. (Ганунун тәкрары 1:26—28 ајәләрини оху.) Исраиллиләр Мисир көләлијиндән һәлә тәзәҹә азад олмушдулар. Јеһова бу залым халгын үзәринә мөҹүзәви шәкилдә он бәла ҝөндәрмиш вә сонра фиронла ордусуну Гырмызы дәниздә мәһв етмишди (Чых. 12:29—32, 51; 14:29—31; Мәз. 136:15). Аллаһын халгы Вәд едилмиш дијара ҝирмәјә һазырлашырды. Лакин белә бир ваҹиб мәгамда исраиллиләр Јеһоваја гаршы дејинмәјә башладылар. Онларын имансызлыг ҝөстәрмәләринә нә сәбәб олду? Вәд едилмиш дијары ҝөздән кечирмәк үчүн ҝөндәрилмиш кәшфијјатчылардан бәзиләринин ҝәтирдији пис хәбәр онларын үрәјинә горху салмышды (Сај. 14:1—4). Бу нәјә ҝәтириб чыхарды? Нәтиҹәдә, бүтүн нәсил «ҝөзәл [торпаға]» дахил олмагдан мәһрум олду (Ганун. т. 1:34, 35). Бәс биз јол веририкми ки, башгаларынын мәнфи данышығы иманымызы зәифләтсин вә Јеһованын неҹә рәһбәрлик етдијинә ҝөрә шикајәтләнмәјимизә сәбәб олсун?\n8. Нә үчүн Јешајанын ҝүнләриндә Аллаһын халгы дүшдүјү вәзијјәтә ҝөрә Јеһованы ҝүнаһландырмаға башлады?\n8 Фәлакәтләр вә чәтинликләр бизи руһдан сала биләр. (Јешаја 8:21, 22 ајәләрини оху.) Јешајанын ҝүнләриндә Јәһуда халгы аҹынаҹаглы вәзијјәтдә иди. Онлар дүшмәнләрлә әһатә олунмушдулар. Өлкәдә кифајәт гәдәр гида олмадығындан чохлары аҹлыг ичиндә иди. Лакин ән ваҹиби, орада руһани аҹлыг һөкм сүрүрдү (Амос 8:11). Белә чәтин вәзијјәтдә Јеһовадан көмәк ахтармаг әвәзинә, онлар «падшаһларыны вә өзләринин Аллаһыны [ләнәтләмәјә]» башладылар. Бәли, онлар өз проблемләриндә Јеһованы ҝүнаһландырырдылар. Биз дә фаҹиә вә ја шәхси проблемләрлә үзләшәндә: «Еһтијаҹым оланда Јеһова һарада иди?» — дејә үрәјимиздә ҝилејләнирикми?\n9. Језекелин ҝүнләриндә исраиллиләр нә үчүн јанлыш нөгтеји-нәзәрә малик идиләр?\n9 Бүтүн тәфсилатлар бизә мәлум дејил. Језекелин ҝүнләриндә исраиллиләр баш верәнләрлә бағлы бүтүн тәфсилатлары билмәдикләри үчүн дүшүнүрдүләр ки, Јеһованын «јолу дүз дејил» (Јез. 18:29). Онлар өз әдаләт нормаларыны Јеһованынкындан үстүн тутараг вә Ону өз мәһдуд анлајышлары әсасында мүһакимә едәрәк өзләрини Аллаһын һакими кими апарырдылар. Бәс биз Мүгәддәс Китабдакы мәлуматы, јахуд һәјатымызда баш верән һадисәләрин сәбәбини там анламајанда үрәјимиздә: «Јеһова әдаләтсизлик едир, Онун “јолу дүз дејил”», — дејә дүшүнүрүкмү? (Әјјуб 35:2).\n10. Кимсә, Адәм кими, һансы һәрәкәтә јол верә биләр?\n10 Ҝүнаһларымызы вә сәһвләримизи башгасынын бојнуна атырыг. Бәшәр тарихинин лап әввәлиндә Адәм өз ҝүнаһыны Аллаһын үстүнә атды (Јар. 3:12). О, билә-билә Аллаһын ганунуну позду, һалбуки бунун нә илә нәтиҹәләнәҹәјини јахшы билирди. Үстәлик, буна ҝөрә Јеһованы борҹлу чыхартды. Бир сөзлә, Јеһованы она пис арвад вермәкдә ҝүнаһландырды. О ҝүндән башгалары да Адәмин јолу илә ҝедәрәк өз сәһвләриндә Аллаһы ҝүнаһландырырлар. Јахшы олар ки, өзүмүздән сорушаг: «Сәһвләримә ҝөрә кечирдијим мәјуслуг вә дилхорчулуг Јеһованын тәләбләринә наразычылыг етмәјимә сәбәб олмур ки?»\n11. Јунусун һәрәкәтиндән өзүмүзә һансы нәтиҹәни чыхара биләрик?\n11 Тәкҹә өзүмүзү дүшүнүрүк. Јунус пејғәмбәр Јеһованын ниневалылары бағышламасы илә барыша билмирди (Јун. 4:1—3). Нијә? Ҝөрүнүр, о нараһат иди ки, Нинева шәһәринин мәһв олаҹағы илә бағлы сөјләдији һөкм хәбәри јеринә јетмәдији үчүн биабыр олаҹаг. Төвбә едән ниневалылара јазығы ҝәлмәк әвәзинә, Јунус халгын онун һаггында нә фикирләшәҹәјинин дәрдини чәкирди. Онун кими, биз дә тәкҹә өзүмүзү дүшүнәрәк сон тез ҝәлмәдијинә ҝөрә Јеһоваја һиддәтләнирикми? Ола билсин, биз онилликләрдир ки, Јеһованын ҝүнүнүн јахын олдуғуну тәблиғ едирик. Бәс о ҝүн һәлә ҝәлмәдији үчүн башгалары бизи тәнгид едәндә Јеһоваја аҹыгланырыгмы? (2 Пет. 3:3, 4, 9).\nЈЕҺОВАЈА ҺИДДӘТЛӘНМӘМӘК ҮЧҮН НӘ ЕДӘ БИЛӘРИК?\n12, 13. Үрәјимиздә Јеһованын ишләрини шүбһә алтына алмаг мејли јаранырса, нәји јадда сахламалыјыг?\n12 Ҝүнаһлы үрәјимиздә Јеһованын ишләрини шүбһә алтына алмаг мејли јаранырса, нә едә биләрик? Јадда сахла ки, бу, ағылсызлыг оларды. Буна ҝөрә дә ҝәлин беш амили нәзәрдән кечирәк вә ҝөрәк онлар бизә һеч вахт Јеһованы ҝүнаһландырмамаға неҹә көмәк едә биләр.\n13 Јеһова илә мүнасибәтләринә етинасыз јанашма. Әҝәр Аллаһла сых мүнасибәтләримизи горусаг, Она һиддәтләнмәк кими јанлыш һәрәкәтдән өзүмүзү ҝөзләјә биләрик. (Сүлејманын мәсәлләри 3:5, 6 ајәләрини оху.) Биз Јеһоваја ҝүвәнмәли, һабелә өз ҝөзүмүздә мүдрик олмагдан вә худбинликдән гачмалыјыг (Сүл. мәс. 3:7; Ваиз 7:16). Бу, бизә көмәк едәҹәк ки, нә исә пис бир шеј баш верәндә Јеһованы ҝүнаһландырмајаг.\n14, 15. Башгаларынын мәнфи данышығынын тәсири алтына дүшмәмәјә бизә нә көмәк едәҹәк?\n14 Башгаларынын мәнфи данышығынын сәнә тәсир етмәсинә јол вермә. Мусанын ҝүнләриндә исраиллиләрин Јеһованын онлары Вәд едилмиш дијара мүвәффәгијјәтлә кечирәҹәјинә инанмаға јетәринҹә сәбәбләри вар иди (Мәз. 78:43—53). Амма онлар Аллаһа етибар етмәјән он кәшфијјатчынын ҝәтирдији бәд хәбәри ешидәндә «Онун гүдрәтини» һеч јадларына белә салмадылар (Мәз. 78:42). Әҝәр Јеһованын ишләри үзәриндә дүшүнсәк вә бизим үчүн етдији бүтүн јахшылыглары хатырласаг, Онунла мүнасибәтләримиз мөһкәмләнәҹәк. Бунун сајәсиндә биз башгаларынын мәнфи фикирләринин Јеһова илә мүнасибәтләримизи корламасына јол вермәјәҹәјик (Мәз. 77:11, 12).\n15 Бәс әҝәр һәмиманлыларымыза пис мүнасибәт бәсләјириксә, онда неҹә? Белә вәзијјәт Јеһова илә мүнасибәтләримизә хәләл ҝәтирә биләр (1 Јәһ. 4:20). Исраиллиләр Һарунун баш каһин тәјин олунмасына етираз едәндә Јеһова буну Өзүнә гаршы дејинҝәнлик кими гәбул етди (Сај. 17:10). Ејнилә, Јеһованын Өз тәшкилатынын јердәки һиссәсини идарә етмәк үчүн истифадә етдији шәхсләрә гаршы шикајәтләнмәјә вә дејинмәјә башласаг, онда биз Аллаһ гаршы наразылыг етмиш олуруг (Ибр. 13:7, 17).\n16, 17. Проблемләримиз јарананда нәји јадда сахламалыјыг?\n16 Јадда сахла ки, проблемләримизин сәбәбкары Јеһова дејил. Јешајанын ҝүнләриндә исраиллиләр Јеһовадан үз дөндәрсәләр дә, О, һәлә дә онлара көмәк етмәк истәјирди (Јешаја 1:16—19). Үзләшәҹәјимиз проблемдән асылы олмајараг, Јеһованын гејдимизә галдығыны вә бизә көмәк етмәк истәдијини билмәк гәлб раһатлығы ҝәтирир (1 Пет. 5:7). Һәгигәтән дә, О, бизә таб ҝәтирә билмәјимиз үчүн лазыми гәдәр ҝүҹ верәҹәјини вәд едир (1 Кор. 10:13).\n17 Әҝәр, Аллаһын садиг бәндәси Әјјуб кими, әдаләтсизликдән әзијјәт чәкириксә, өзүмүзә хатырлатмалыјыг ки, бунун сәбәбкары Јеһова дејил. Јеһова әдаләтсизлијә нифрәт едир; О, салеһлији севир (Мәз. 33:5). Ола билсин, Әјјубун досту Елиһу кими, биз дә: «Мәҝәр Аллаһ пислик едәрми? Мәҝәр Күлли-Ихтијар һагсызлыг едәрми?» — дејә дүшүнүрүк (Әјјуб 34:10). «Һәр бир ҝөзәл бәхшиш вә һәр бир камил һәдијјә» верән Јеһова һеч вахт бизә проблем јаратмаз (Јаг. 1:13, 17).\n18, 19. Биз нәјә ҝөрә Јеһоваја һеч вахт шүбһә етмәмәлијик? Нүмунә чәк.\n18 Һеч вахт үрәјиндә Јеһоваја гаршы шүбһә јаранмасына јол вермә. Аллаһ камилдир вә Онун фикирләри бизимкиндән гат-гат үстүндүр (Јешаја 55:8, 9). Буна ҝөрә дә тәвазөкарлыг вә һәлимлик һәр шеји там баша дүшмәк игтидарында олмадығымызы етираф етмәјә көмәк едәҹәк (Ром. 9:20). Чох вахт биз мүәјјән вәзијјәтлә бағлы бүтүн фактлары билмирик. Шүбһәсиз, сән дә өз тәҹрүбәндә бу мәсәлин доғрулуғуна әмин олмусан: «Иддиасыны әввәл дејән һаглы ҝөрүнәр, амма әлејһдары ҝәлиб ону истинтаг едәр» (Сүл. мәс. 18:17).\n19 Әҝәр јахын достумуз илк бахышдан баша дүшмәдијимиз вә ја бизә гәрибә ҝәлән нәсә едәрсә, дәрһал ону јанлыш бир шеј етмәкдә иттиһам едәҹәјикми? Әксинә, чох еһтимал ки, бүтүн фактлардан хәбәрдар олмадығымыз гәнаәтинә ҝәләҹәјик. Әҝәр гејри-камил достумуза бу ҹүр анлајышла јанашырыгса, фикирләри вә јоллары бизимкиндән гат-гат үстүн олан сәмави Атамыза даһа чох етибар етмәли дејилик?!\n20, 21. Проблемләрин әсил сәбәбини мүәјјән етмәк нә үчүн ваҹибдир?\n20 Проблемләрин әсил сәбәбини мүәјјән ет. Бу нә үчүн ваҹибдир? Чүнки бәзи проблемләримизин ҝүнаһкары өзүмүз ола биләрик. Әҝәр беләдирсә, биз бу факты данмамалыјыг (Галат. 6:7). Проблемләринә ҝөрә Јеһованы ҝүнаһландырмаға чалышма. Нә үчүн белә давранмаг сәһвдир? Бир нүмунәјә бахаг. Тутаг ки, һәр һансы автомобил мүәјјән сүрәтлә һәрәкәт едә биләр. Анҹаг сүрүҹү сәрт дөнҝәдә иҹазә верилән сүрәт һәддини ашараг гәзаја уғрајыр. Баш верән гәзаја ҝөрә автомобили истеһсал едән мүәссисә мәсулијјәт дашыјыр? Әлбәттә, јох! Ејнилә, Јеһова да бизи ирадә азадлығы илә јарадыб. Лакин О, дүзҝүн гәрарлар вермәјимиз үчүн рәһбәрлик дә тәгдим едиб. Бәс онда нә үчүн биз өз сәһвләримизә ҝөрә Јараданымызы ҝүнаһландыраг?\n21 Әлбәттә, бүтүн проблемләримиз өз сәһвләримиз вә јанлыш һәрәкәтләримиз уҹбатындан баш вермир. Бәзи һадисәләрин сәбәби «заман вә фүрсәтдир» (Ваиз 9:11). Лакин бир шеји дә һеч вахт унутмајаг ки, пислијин әсас сәбәбкары Шејтан Иблисдир (1 Јәһ. 5:19; Вәһј 12:9). Дүшмән одур, Јеһова јох! (1 Пет. 5:8).\nЈЕҺОВА ИЛӘ МҮНАСИБӘТЛӘРИНИН ГӘДРИНИ БИЛ\nЈешуа вә Калев Јеһоваја етибар етдикләринә ҝөрә хејир-дуаландылар (22-ҹи абзаса бах)\n22 Проблемләрин вә чәтинликләрин јарананда Јешуанын вә Калевин нүмунәсини јадына сал. Он кәшфијјатчыдан фәргли олараг, бу ики садиг инсан јахшы хәбәрлә гајытмышды (Сај. 14:6—9). Онлар Јеһоваја иман етдикләрини ҝөстәрдиләр. Бунунла белә, онлар диҝәр исраиллиләрлә бирликдә 40 ил сәһрада долашмалы олдулар. Јешуа вә Калев бунун әдаләтсизлик олдуғуну дүшүнәрәк наразылыг етдиләрми, јахуд гәзәбләндиләрми? Хејр. Онлар Јеһоваја етибар етдиләр вә буна ҝөрә хејир-дуа алдылар. Һәмин нәслин сәһрада өлмәсинә бахмајараг, бу ики нәфәр Вәд едилмиш дијара дахил олду (Сај. 14:30). Ејнилә, биз Јеһованын ирадәсини јеринә јетирәркән «тагәтдән дүшмәсәк», хејир-дуалар алаҹағыг (Галат. 6:9; Ибр. 6:10).\n22, 23. Проблемләр уҹбатындан мәјуслуға гапыланда нәји јадда сахламалыјыг?\n23 Истәр проблемләр, истәрсә дә башгаларынын вә ја өзүнүн гејри-камиллији уҹбатындан мәјуслуға гапылсан, бунун өһдәсиндән неҹә ҝәлә биләрсән? Диггәтини Јеһованын еҹазкар кејфијјәтләринә ҹәмлә. Јеһованын сәнә вердији үмиди хәјалында ҹанландыр. Өзүндән соруш: «Мән Јеһовасыз нә едәрдим?» Һәмишә Она бағлы гал вә һеч вахт јол вермә ки, үрәјиндә Она гаршы һиддәт јарансын!\nМәтн Електрон нәшрләри јүкләмәк үчүн параметрләр ҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) Август 2013


Q=4	C=0	SS=0	LS=4	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=48	G1=43	G2=27	DLID=az_RU	BODY=Бир ҝеҹә дә гәнимәтдир - АЈӘтуллаһҮЛ-Үзма беһҸӘтин һӘЈаты نام کتاب: زندگی نامه ی آیت الله بهجت\nГазинин елми-тәрбијәви методу\nБир ҝеҹә дә гәнимәтдир.\nАриф Талигани рәһмәтә ҝетмәмишдән бир ҝүн габаг мәдрәсәнин тәләбәләрини өз һүҹрәсинә дә`вәт етмишди. О, тәләбәләрлә дејиб-ҝүлүр вә зарафатлашырды. Тәләбәләр һәр дәфә дуруб ҝетмәк истәјәндә шејх дејирди: “Бир ҝеҹә дә гәнимәтдир.”\nМәдрәсәнин хидмәтчиси белә дејирди: Шејх рәһмәтә ҝетмәмишдән габагкы ҝүн ахшам чағы мәнимлә растлашанда деди: “Сәһәр сүбһ намазына дуруб дәстәмаз аланда мәним рәһмәтә ҝетдијими ешидәҹәксән.” Мән онун дедикләрини баша дүшмәјиб, зарафат кими гә`бул етдим.\nСүбһ азанында Шејх мәдрәсәнин дамына чыхыб азан деди. Сонра гајыдыб өз һүҹрәсинә ҝирди. Шејх һәмишәки адәти үзрә һәр ҝүн сүбһ намазындан сонра мәдрәсәнин һәјәтиндә ҝәзишәрди. Амма һәмин ҝүн онун һүҹрәсиндән чыхмадығыны ҝөрәндә, һамы нараһат олду. О, һүҹрәсиндә үзү гибләјә узаныб ҹаныны Аллаһа тапшырмышды. Тәләбәләр гышгырдылар: Шејх Мүртәза өлдү! Елә бу вахт дәстәмаз алан мәдрәсә хидмәтчиси Шејхин дүнән дедикләринин зарафат дејил, һәгигәт олдуғуну баша дүшдү.1\nИлаһи ариф шејх Мүртәза Талигани 1942-ҹи ил мәһәррәм ајында вәфат едир вә Һәзрәт Әлинин (ә) һәрәминин һәјәтиндә дәфн олунур.\nКамил ариф Әлламә Гази\nАјәтуллаһ Беһҹәтин мә`нәви-әхлаги шәхсијјәтинин формалашмасында Әлламә Газинин чох бөјүк ролу вә тә`сири олмушдур. Устадын тәләбәсинә етдији бу гәрибә тә`сир мә`рифәт әһлинә хасдыр. Шиә аләминин фәхри, ибрәтамиз һәјат тәрзи вә Беһҹәтин устады олан Устад Газинин шәрһи-һалыны бурада гејд етмәји өзүмүзә борҹ билдик.\nӘлламә Сејјид Мирзә Әли Гази 1864-ҹү ил зилһәҹҹә ајынын 13-ү Тәбриз шәһәриндә елм вә мә`рифәт нуру илә долу бир аиләдә дүнјаја ҝөз ачды. О, Мирзә Рәһим Тәбатәбаи ибн Мирзә Әһмәдин оғлу, Мирзә Һүсејнин оғлудур1 ки, сој көкү һәзрәт Әлијә (ә) чатырды.2 Атасы Мирзә Һүсејн Гази елм вә мә`рифәт әһли иди. Мирзә Ширазинин тәләбәси олмуш Мирзә Һүсејн Гази “һәмд вә ән`ам” сурәләринә тәфсир јазмышдыр. Тәбризә ҝедәркән мәрһум Мирзә Ширази онунла сағоллашыб деди: “Индики ҝедирсән, һеч олмаса ҝүн әрзиндә өзүнә бир саат вахт ајыр.” Бир мүддәтдән сонра Мирзә Ширази башгаларындан онун һаггында сорушанда дедиләр: “Һаҹы, сәнин дедијин о бир саат ијирми дөрд саата чатыб. Мирзә Һүсејни һәмишә “мүрагибә” һалындадыр. О, 1893-ҹү ил фани дүнја илә видалашмышдыр.\nӘлламә Гази елм вә маарифи атасынын вә диҝәр бөјүк устадларын јанында өјрәнмишдир. Бу устадлар сырасында Мирзә Муса Тәбризи (Һашијәтул-вәсаил китабынын мүәллифи) вә Сејјид Мәһәммәд Әли Гарачәдағинин (“Һашијеји шәрһе лүм`ә” китабынын мүәллифи) адыны гејд етмәк олар.\nӘлламә Гази 1892-ҹи илдә Нәҹәф-Әшрәфә јолланыр. Орада Молла Мәһәммәд Шәрәбјани, Шејх Мәһәммәд Һәсән Мамагани, Шејх Әшшәријеји Исфаһани, Шејх Мәһәммәд Казим Хорасани вә Мирзә Һүсејн кими фазил алимләрдән дәрс алыр.1\nМаариф вә Аллаһа доғру ҝедән јолда Ахунд Молла Һүсејнгулу Һәмәданинин шаҝирди сејјид Әһмәд Кәрбәлајинин дәрсләриндән бәһрәләнмиш вә өзү дә бу јолда бир чохларыны сираб етмишдир.\nОнун әсәрләриндән “Тәфсири-Гур`ан” китабыны гејд етмәк олар. Бу китабда Гур`анын әввәлиндән “Ән`ам” сурәсинин 92-ҹи ајәсинә гәдәр тәфсир етмишдир.2 Онун диҝәр әсәрләриндән бири дә ијирми бир јашында Шејх Мүфидин “Иршад” китабына јаздығы дүзәлишдир.3\nОнун һәјатынын парлаг нүмунәләриндән маддијјатдан узаг вә төвһидә чатмыш тәләбәләр јетишдирмәсини мисал чәкмәк олар. Белә иманлы тәләбәләр тәрбијә етмәк чох аз адама гисмәт олур. Өтән јарым әсрдә Ираг вә Иранын мүһүм мәнтәгәләри шиә аләминин фәхри–Әлламә Газинин јетишдирдији тәләбәләрин мә`нәви һакимијјәти алтында иди. Мисал олараг Әлламә Тәбатәбаи вә камил ариф Ајәтуллаһ Беһҹәтин Гум елми һөвзәсиндәки јүксәк тә`сирини гејд етмәк олар. Теһранда Ајәтуллаһ Шејх Мәһәммәд Тәги Амули вә сон заманлар Ајәтуллаһ Шејх Аббас Һатиф Гучани, фарс вилајәтиндә Ајәтуллаһ Дәстғејб вә Ајәтуллаһ Нәҹабәт Ширази, Азәрбајҹанда (Иран) Ајәтуллаһ Шејх Әли Әкбәр Мәрәнди, Тәбриздә Ајәтуллаһ Мәһәммәд Һәсән Илаһи Тәбатәбаи, Ираг вә Мәшһәддә дә бу илаһи алимин мә`нәви-әхлаги дәсрләриндән бәһрәләнмиш бир чох шаҝирдләрини мисал чәкмәк олар. Һал-һазырда онун әхлаги јолунун давамчылары камал ашигләрини Әһли-бејт вә Гур`ан маарифинин зүлал чешмәсиндән сираб едәрәк, Аллаһа доғру ҝедән јола һидајәт едирләр.\nУстад Газинин тәрбијәви ҝөстәришләри барәдә Ајәтуллаһ Һүсејни Теһрани белә дејир:\nГази шаҝирдләриндән һәр биринә онларын исте`дадларына ујғун, шәр`и әмәлләрин батини әдәб-әрканына риајәт етмәклә ганунлар чәрчивәсиндә хүсуси-әхлаги тапшырыглар верирди. Бунунла онларын гәлбләрини гејб аләминдән ҝәлән илһамлары гәбул етмәјә һазыр едирди. Онун “Сәһлә” вә “Куфә” мәсҹидләриндә кичик бир һүҹрәси (отаг) вар иди. Бә`зән ҝеҹәләр бу һүҹрәләрдән бириндә сүбһә гәдәр ибадәтлә мәшғул олар вә буну өз шаҝирдләринә дә төвсијјә едәрди.\nСон дөврүмүзүн надир инҹиләриндән олан Устад Гази 1935-ҹи ил рәбиүл-әввәл ајында әбәди дүнјаја говушду. О өз һиҹрәти илә мә`нәвијат одујла јанан үрәкләрдә матәм гурду.1\nРәһмәтлик Гази дөврүнүн адлы-санлы мүҹтәһидләриндән олмасына бахмајараг, өз евиндә тәдрис етмәји даһа үстүн тутарды. О фигһ бөлмәсиндән дәрс дејәр вә ҹамаат намазыны да тәләбәләри илә өз евиндә гыларды. Устад Гази намазы чох јаваш гылдығы үчүн, онун намазлары һәмишә узун чәкәрди. Ҝүнәш гүруб едән кими “шам” намазыны гылар вә сонра исә намазын тә`гибатыны охумаға башлајарды.\nМүбарәк рамазан ајында тәләбәләр онун ҹамаат намазындан фејз алмаг үчүн Газинин мәнзилинә ҝедәрдиләр. Бә`зи тәләбәләр ҝүнәш батан вахты ҝөјүн үзүндәки гызарты там итмәмиш намаз гылмадыглары үчүн, Газидән бир аз да сәбир етмәсини хаһиш едәндә, о да ҝөзләјәрди. Рәһмәтлик Гази ҝүнәш там батан кими ифтар едәрди.\nРамазан ајынын јалныз биринҹи вә икинҹи онҝүнлүјүндә ҝеҹәләр тә`лим вә тәдрис едәрди. Амма рамазанын сонунҹу онҝүнлүјүндә дәрсләри тә`тил едәр вә ајын сонуна гәдәр һеч ким Аға Газини ҝөрмәзди. Бу мүддәт әрзиндә тәләбәләр ону ҝөрмәк үчүн Куфә вә Сәһлә мәсҹидләринә вә Кәрбәлаја ҝедәр, амма ондан хәбәр тута билмәздиләр. Бу онун өмрүнүн сонуна гәдәр иҹра етдији програмлардан бири иди.\nРәһмәтлик Гази әрәб дилини чох ҝөзәл билирди. Онун өз дедијинә ҝөрә гырх мин әрәб сөзүнү һифз етмишди. Әрәбҹә ше`р охујанда, һәтта әрәбләр белә онун гејри-әрәб (Иранлы) олдуғуну ајырд едә билмәздиләр.\nБир ҝүн Шејх Абдуллаһ Мамагани сөзарасы Газијә дејир: Мән әрәб дили вә әдәбијјатыны камил билдијим үчүн әҝәр бир шәхс әрәб дилиндә ше`р десә, онун әрәб вә ја гејри-әрәб олдуғуну дәрһал дејә биләрәм. Һәтта әҝәр о ше`р ҝөзәл фәсаһәт вә бәлағәтлә дејилмиш олса да.\nГази әрәб шаирләрин бириндән бир гәсидә охумаға башлајыр. Гәсидәнин орталарында барәсиндә габагҹадан фикирләшмәдији ше`рләриндән бир нечәсини дә әлавә едир. Сонра Шејх Мамаганијә бујурур: “Бунлардан һансыны гејри-әрәб јазмышдыр.” Шејх ајырд едә билмир.\nАјәтуллаһ Гази Гур`аны тәфсир вә мә`на етмәкдә чох јүксәк исте`дада малик иди. Рәһмәтлик Әлламә Тәбатәбаи бујурмушдур: “Гур`анда ајәни ајә илә тәфсир етмәк методуну Гази бизә өјрәтмишдир. Биз онун кәшф етдији бу јолун давамчыларыјыг. Һәмчинин “Фигһул-һәдис” дејилән он дөрд мә`сумдан нәгл олунмуш һәдисләрин мә`насыны дәрк етмәк методуну да ондан өјрәнмишдик.”\nРәһмәтлик Гази нәфсин вә әхлагын паклашдырылмасында, илаһи маариф саһәсиндә, сејри-сүлук мәгамында гејби мүкашифәләр вә ејни мүшаһидәләр хүсусунда әсринин јеҝанәси олмушдур. Илаһи сирләрлә долуб-дашан вә әзәмәтли бир даға бәнзәјән Гази тәләбәләринин мә`нәви-әхлаги тәрбијәсинә хүсуси диггәт јетирәрди. Ҝүндүзләр тәләбәләри үчүн өз евиндә хүсуси мәҹлис тәшкил едәр вә онлары моизә вә нәсиһәт етмәјә чалышарды. Онун вердији тәрбијәви дәрсләр нәтиҹәсиндә бөјүк шәхсијјәтләрин бир чоху һагг јолунда аддымлајараг јүксәк камал вә мәгам саһиби олмушлар.1


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=6	G1=5	G2=3	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Ушағын хүсусијјәтләри\n21 Октјабр 2020\n3 Рәбиүләввәл 1442\n30 Меһр 1399\nБүтүн ушаглар пак вә камиллик ахтаран фитрәтлә доғулурлар\nПак вә камиллик ахтаран фитрәт\nУшаглар һәјат сәрвәтләринин пак фитрәт тохумундан ибарәт олан үмидвериҹи тумурҹуглардыр.\nБүтүн ушаглар пак вә камиллик ахтаран фитрәтлә доғулурлар.\nТалејин тәјин олунмасы\nУшаглыг дөврү башга бир ҹәһәтдән һәссасдыр. Мән буну гәбул едирәм ки, әҝәр бизим тәрәф-мүгабилләримиз ушаглар олсалар, ишимиз ағыр олмајаҹаг. Лакин ушагларда чох шејләр вардыр; јәни ҝәнҹин јеткинлик дөврүндәки талеји онун ушаглыг дөврүндә тәјин олунур.\nШәхсијјәтин формалашмасы - мәнтиг вә дил истедадларынын инкишафы, емосионал таразлыг вә иҹтимаи әлагәләр гурмаг баҹарығы үчүн ушағын һәјатынын илк алты или бөјүк әһәмијјәтә маликдир. Демишләр ки, орта мәктәб дөврүнүн сонундакы ҝәнҹин наилијјәтләринин јарыдан чоху онун мәктәбә ҝирмәздән габагкы илләринә аиддир.\nӘн чох тәсирләнән инсан\nУшаг һәм ҝәләҹәк мәһсулларын јени ағаҹы, һәм дә мүсбәт вә мәнфи олмасындан асылы олмајараг тәбии вә мәнәви мәсәләләрдән ән чох тәсирләнән инсандыр.\nУшағын ҝүҹлү тәсирләнмәси\nУшағын ҝүҹлү вә һәссас тәсирләнмәси чох нәтиҹәли вә сонуҹлу бир тәсирләнмәдир. Јәни бу ушағын сонунда вә агибәтиндә олан тәсирләри олдугҹа чохдур. Одур ки, бу мәсәләни нәзәрә алмаг лазымдыр.\nТәлим-тәрбијә мәсәләләриндән бири бу ушагларын фәрди фәргләринә диггәт јетирмәкдир. Ушаглар ҝенетик шәраит, аилә вәзијјәти, валидејнләрин пешә мөвгеји, иҹтимаи вәзијјәт, имканлар, истедад вә инкишафын диҝәр мүхтәлиф ҹәһәтләри бахымындан бир-бири илә фәргләнирләр.\nБу гијмәтли варлыг валидејнин әлиндә вә нәһајәт тәлатүмлү ҹәмијјәтдә зәиф вә мүдафиәсиз бир әманәтдир.