Dawˬ caˇ 74—Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ caˇ dawˬ caˇ laˇ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Abkhaz Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Georgian German Gokana Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Iban Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Medumba Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Cyrillic Ronga Runyankore Russian Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nDawˬ caˇ 74\nMiˬyehˇ Miˇk’ahˬ caˇ dawˬ caˇ laˇ\n(Ja ceuˬ 98:1)\n1. Laꞈ k’aˬ bi cehˇ g’aˬ leˇ gaˇ caˇ dawˬ caˇ heu,\nHuiˬ dui dui g’aˬ-ahˇ ja ceuˬ caˇ dawˬ pyeuꞈ meh.\nNoeˬ tmˬ jeˬ biꞈ saˇ jaˇ ziꞈ ni saˇ tiˇ biꞈ.\nLaꞈ k’aˬ tiˬ cehˇ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ caˇ laˇ yawˬ.\n‘Nuiˇ mahˬ mehˬ shi uˬ duˬ tahˬ laˇ.\nSahˬpaˬ tseˇ daˆ gaˇ kawˆ tsaꞈ iˇ.\nMiˬyehˇ Miˇk’ahˬ gaˇ kawˆ dawˬ caˇ heu caˇ dzaw.\nMiˬyehˇ mehˬ shi aw byaˆ tsawˇ myahˇ-ahˇ ja ceuˬ.’\n2. Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ caˇ dawˬ yaw shuiꞈ neh dzawˇ gaˬ.\nMiˇ tsaˬ heu ahˇ Yeˬsuˇ Ka li uˆ lahˇ.\nTsawˇ jeuˬ yaw shuiꞈ pyeuꞈ doˆ laˇ ehˇ taˬ euˬ loꞈ-ehˇ.\nYawꞈ maꞈ Yeˬsuˇ dzoeˬ dzaˬ jeˬ ahˇ ha geuꞈ.\n3. Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ dawˬ caˇ taˬ aw deuˬ caˇ nya.\nDawˬ tsuiꞈ yaw maˇ bya cehˆ ni lmˇ boˬ g’eh.\nMiˇ k’ahˬ doe jawˇ deuˬ caˇ dawˬ heu ya caˇ meh.\nCaˇ laˇ yawˬ lehˇ aˬ cawˬ ahˇ jiˇ kuˇ gaˬ.\n(Ceuˬ. 95:6; 1 Beˬ. 2:9, 10; Pah. 12:10-ahˇ haw.)\nMiˬyehˇ Miˇk’ahˬ caˇ dawˬ caˇ laˇ (Dawˬ caˇ 74)


Partition , partie pour ténor enregistrement , Capriccio, Capriccio sopra la lontananza del suo fratello dilettissimo / Capriccio on the departure of the Beloved Brother - Johann Sebastian Bach - Partitions de musique baroque\nPartition , partie pour ténor enregistrement , Capriccio, Capriccio sopra la lontananza del suo fratello dilettissimo / Capriccio on the departure of the Beloved Brother\nObtenez les partitions de la musique Capriccio , partie pour ténor enregistrement , caprices, fruit du travail de Bach, Johann Sebastian , BWV 992 , B? major. Cette partition baroque célèbre écrite pour les instruments comme:\nObtenez encore une grande sélection de musique pour Clavier sur YouScribe, dans la catégorie Partitions de musique baroque.\nFi nu g u eIt h eo fm i t a t i o nPo s t i l i o n’sHo r n from theCapriccio on the Departure of His Dearly Beloved Brother(bwv 992) Arranged for SATB recorders by R. D. TennentJ. S. Bach (1685–1750) 4 Ł Ł 2 ˇˇ ˇ ˇ 2 ˇ6ˇ Tˇ ˇS ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ G ;ˇ ?ˇ ˇˇ ˇ6ˇ ˇˇ ˇ 8 4ˇ ˇ ˇ ˇ˝Z ˇˇ ˇˇ 2 ˇ 2 ˇˇ ˇ˝Z ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ< <ˇ`ˇ G ˇˇ > ;> @Ï@ Ú Ľ ĽĽ Ľ 16 ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ 2 ˇˇ =ˇ 6ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇˇ 2 ˇ< G > ??Ú> >> > Ŕ 22 ˇ ˇ ˇ ˇˇ 4 2 ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ6ˇ 2 ˇ< ˇˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ G ˇˇ ˇˇ > ;? Ú 30 ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇZ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 2 ˇˇ 6ˇˇ ˇˇ ˇ˝ ˇˇ ˇˇ ˇˇ < 2 ˇ Ľ Ï> G ĽĽ Ľ ĽĽ ĽĽ ŔŔ Ő\n34 3ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ 2 ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ 2=ˇˇˇ ˇ GÃ : ?? ?? ?? 41 È È ` 2 =È ˇˇ `ˇˇ ` 2 ˇˆˇ ˇˇ` ˇˇ G ˇˇ ˇ ˇ ˇ (ˇ ˇ ˇ6ˇ8ˇ ˇ ˇˇ > È8 : > ? 46 2 ˇˆˇ ˇ ˇ ˇ4ˇ6ˇ Ŕ G2 ˇˇ ˇˆˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˝Zˇ 6ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ĹÈĹ?Ú 50 Ł 2 ˇˇ ˇ ˇ6ˇ 6ˇˇ ˇˇ ˇ 6ˇ ˇˇ ˇ< 2 ˇˇ ˇ4ˇ ˇ˝^ ˇˇ ˇ G ˇˇ ˇˇ Ľ> ˇ 6ˇˇ ĽĽ Ľ 54 ˇ `ˇ ˇˇ ˇ 2 =˝Z ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇF 2 G ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇˇ È ?? ? Ĺ Ž


Uh-oh! – Tranter's Journal: Marcel Proust's favourite orchid: the cattleya.\nPosted on 2013-06-22 2013-06-22 by John Tranter\nPrevious PostPrevious Flashing lamp\nNext PostNext Little Monster


Partition Hey hoe, to pour green wood, score, Musicks Miscellanie, ou, a mixte Varietie of Pleasant Roundelayes, et delightfull Catches - Thomas Ravenscroft - Partitions de musique de la renaissance\nPartition Hey hoe, to pour green wood, score, Musicks Miscellanie, ou, a mixte Varietie of Pleasant Roundelayes, et delightfull Catches\nJouez les partitions de morceau Musicks Miscellanie, ou, a mixte Varietie of Pleasant Roundelayes, et delightfull Catches Hey hoe, to pour green wood, score, composition de Ravenscroft, Thomas. La partition de musique renaissance dédiée aux instruments suivants: divers vocal combinations of 3 to 10 voix\nVisionnez de la même façon tout un choix de musique pour divers vocal combinations of 3 to 10 voix sur YouScribe, dans la catégorie Partitions de musique de la renaissance.\nHey hoe, to the greene wood\nThomas Ravenscroft Pammelia, 1609, no. 1\n*) ˘ K¯ˇˇˇˇˇˇ 37 _˘& G 2 Hey hoe,to thegreene woodnow letvs K ¯ˇ ˇ 37 < _< ˜& Gˇˇ ¨ ; 2 ˘ hoe, Heyhoe, tothe K ˇ< _3< 7 ˜ ˇ ¨ˇ &Gˇˇˇ; 2 ˘ ˘ Roae singheaue andhoe, Hey 3 ˇ ˘ ˇˇˇˇ˘ˇ ˇ Gˇˇ>Ã ˇ ˘˘ goe, singheaue andhoe, andthere shallwe ﬁndboth buckeand ˇ ˘ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ G ˇ >Ã ˇ ˇ ˘˘ greene woodnow letvs goe,sing heaueand hoe,and thereshall we ˘ ¯ ˇˇ ˇˇ ˇ ˇˇ G ˇˇ ˇ˘ hoe, tothe greenewood nowlet vsgoe, singheaue and 6 ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˘ˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ G ˇˇ >Ã ˘ ˘ Doe, singheaue andhoe, theHart theHinde, and thelit - tlepre - ty ˘ˇ˘ˇˇˇ ˇ ˇ G ˇˇ > ˇ ˘˘ ﬁnd bothbucke andDoe, singheaue andhoe, theHart the ˇ ˇˇ ˘ ˇ ˇ ˘ˇ ˇ G ˇ >Ãˇˇ ˘ ˘ hoe, andthere shall weﬁnd bothbucke andDoe, singheaue and 9 ˇ< ˇ G ˇ ˇ ˇ> ˘ ˘ Roae singheaue andhoe, Hey ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ˇ ˇ G ˇˇ ˇ ˇ˘ ÃÃ Hinde, andthe lit- tlepre -- tyRoae singheaue and ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ˇ G ˇˇ ˇˇ >ÃÃ ˘ hoe, theHart theHinde, andthe lit- tlepre -- ty\n*) Short pickup note (quarter note) at repeats.


Z szachami przez życie: Nowa wersja najlepszego, darmowego silnika szachowego na świecie - Stockfish 13081711\nNowa wersja najlepszego, darmowego silnika szachowego na świecie - Stockfish 13081711\nAnonimowy 17 sierpnia 2013 17:02\nDlaczego threads ma domyślny 1 ,jeżeli skala jest od o do 64 ?\nAnrzej Opole 17 sierpnia 2013 22:53\nStockfish_13081711_x64-Stockfish_ Houdini_3_Pro_x64 -1 POS.1SEK.-2200 MHz-bez book\n1 Stockfish_13081711_x64 10,5/20 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 0=0=1====010=10==111 99,75\n2 Houdini_3_Pro_x64 9,5/20 1=1=0====101=01==000 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 99,75\nPoczštek turnieju: 2013.08.17, 18:30:31\nOstatnio zaktualizowano: 2013.08.17, 19:33:01\nSprzêt komputerowy:Laptop-Turion- Intel(R) Pentium(R) 2 CPU 2.20GHz 2200MHz with 1.0 GB Memory\nPlik PGN: Stockfish_13081711_x64-Stockfish_ Houdini_3_Pro_x64 -1 POS.1SEK.-2200 MHz-bez book.pgn\nAndrzej Opole 18 sierpnia 2013 00:48\nU mnie,Stockfish na stacjonarnym kompie wygrywa z Houdinim bardziej jak na laptopie\nStockfish_13081711_x64 - Houdini 3 Pro_x64 -1sek..--2800 Mhz,bez book\n1 Stockfish_13081711_x64 13,5/20 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 10===10011==11101111 87,75\n2 Houdini_3_Pro_x64 6,5/20 01===01100==00010000 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 87,75\nPoczštek turnieju: 2013.08.17, 22:37:24\nOstatnio zaktualizowano: 2013.08.18, 00:42:20\nSprzêt komputerowy: Intel(R) Pentium(R) E 6300-2 CPU 2.80GHz 2800 MHz with 4 GB Memory\nSystem operacyjny: Windows 8_64bit\nPlik PGN: Stockfish_13081711_x64 - Houdini 3 Pro_x64 -1sek..--2800 Mhz,bez book.pgn\nAndrzej Opole 18 sierpnia 2013 01:17\n1 Stockfish_13081711_x64 18,0/30 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 10===10011==11101111==10=0==== 216,00\n2 Houdini_3_Pro_x64 12,0/30 01===01100==00010000==01=1==== ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 216,00\nOstatnio zaktualizowano: 2013.08.18, 01:09:41\nSprzêt komputerowy: Intel(R) Pentium(R) E 6300- 2 CPU 2.80GHz 2800 MHz with 4GB Memory\nAndrzej Opole 18 sierpnia 2013 11:22\n1 Stockfish_13081711_x64 42,5/70 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 10===10011==11101111==10=0====11110011=0==10=0=1=0=1=0=111011=1====11= 1168,75\n2 Houdini_3_Pro_x64 27,5/70 01===01100==00010000==01=1====00001100=1==01=1=0=1=0=1=000100=0====00= ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 1168,75\n70 z 9999 partii rozegranych\nOstatnio zaktualizowano: 2013.08.18, 11:19:33\nSystem operacyjny: Windows 8_64 bit\nAndrzej Opole 18 sierpnia 2013 12:55\n1 Stockfish_13081711_x64 60,0/100 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ 10===10011==11101111==10=0====11110011=0==10=0=1=0=1=0=111011=1====11===1=101=1110==011=10=0=01=1=== 2400,00\n2 Houdini_3_Pro_x64 40,0/100 01===01100==00010000==01=1====00001100=1==01=1=0=1=0=1=000100=0====00===0=010=0001==100=01=1=10=0=== ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ 2400,00\nOstatnio zaktualizowano: 2013.08.18, 12:52:39\nSprzêt komputerowy: Intel(R) Pentium(R) E 6300- 2 CPU 2.80GHz 2800 MHz with 4 GB Memory\nAndrzej Opole 20 sierpnia 2013 22:21\nNajnowsza kompilacja radzi sobie gorzej z Houdinim od przedostatniej.\nStockfish_13082009_x64--Houdini_3_Pro_64 -1sek..--2800 MHz,bez book\n1 Houdini_3_Pro_x64 12,5/20 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 1==01==1====1=0==111 93,75\n2 Stockfish_13082009_x64 7,5/20 0==10==0====0=1==000 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 93,75\nPoczštek turnieju: 2013.08.20, 21:12:13\nOstatnio zaktualizowano: 2013.08.20, 22:12:52\nPlik PGN: Stockfish_13082009_x64--Houdini_3_Pro_64 -1sek..--2800 MHz,bez book.pgn


Redécouvrez la partition de Pratum spirituale, det er Messer, Salmer, Motteter, som brugelig ere udi Danmark og Norge, komponerede med 5 Stemmer Cantus, Masses, fruit du travail de Pedersøn, Mogens. La partition renaissance dédiée aux instruments comme: voix\nObtenez encore d'autres musique pour voix sur YouScribe, dans la catégorie Partitions de musique de la renaissance.\nGloria Mogens Pedersøn Pratum Spirituale, 1620, no. 32 ˇ ˘ ˘= =`˘ˇ˘˘˘˘`6ˇ< 2S G Cantus Et inter - rapax ho- mi- ni- bus 4 ˘` = `˘˘ ˇ˘ ˇ ˇˇ ˘ˇ 26ˇˇˇˇ6ˇ˘`ˇ˘˘¯ G ˇ > lau-damus tebe - ne - di- camus tea - do- ra- muste gra- ti- asa - gi-mus 9 ęęÈÈ ˆ ˇ ˇ ˇ ˘¯ ˇˇ ˘ 24ˇˇˇ ¯ ˇˇ 6ˇˇ ˇˇ ˇ ˘ˇ ˇ7ˇ ˇ ˇˇ G `ˇ > ti - biprop-ter magnam gloriam tu- -am Do- mineDe - usRex cœ-les- tisDeus Pa -^ 13 `6ˇˇˇ¯˘6`˘ˇ6ˇ 2 ˇˇ ˘ˇ 6˘4ˇ 6ˇ G ˇˇ ˇ ˇ `ˇˇ ( ˇ˘ `ˇˇ ( ÈÈ ÈÈ - teromni - potensDo - mineﬁ - liu - ni- ge - ni- teJe - suChri - steDo - mi- ne 17 `ˇˇP¯ ˇ ˇ ˇˇ ˇ 6¯ 2 ˇ6ˇ ˇˇ8˘ˇ ˇ ˇ˘ ˇ G ˘ -De - usa - gnusDe - iFi - li- usPa - tris, Fi- li- usPa -- tris.Qui tol-ÈÈ 21 ˘ˇ˘`ˇ2ˇ`ˇ˘ ˘ 2ˇˇˇ¯6`ˇˇˇˇˇˇˇˇ˘< G > --lis pec- ca- tamun - dimi - se-re- reno -- bisqui tol- -lis 25 ˘ ˘´ =˘ˇ˘6ˇ`ˇˇˇˇ¯˘ˇˇˇˇˇ(ˇ 2 ` G ˇ > > -su - sci - pede - preca- ti - o- nemno - stram,qui se- des ad dex- teramPa -29 ˇ`˘ 2 6˘˜ˇ¯6<˘ˇˇ6`ˇ4 G`˘ ˇ4ˇ ˇ¯ ˘6˘ ˇˇ ˇ ˘ ˘ > ˇ( - -tris mi- se- re- reno -- bisquo - ni-amtu so- lussan -34 ˇˇ˘<ˇˇˇ˘6˘¯4 = 6˘ˇ ˇ¯ ¯3 2 <ˇ G ˘ >>2 ctus tuso - lusal - tis - si- musal - tis - si- musJe - suChri - ste 39 È ˘ ˘P 3˘` ¯ ˘ ˇ˘ S= =< ˇ¯ 2 ˇˇ ˇ˘ 6 G >ˇ ˇ ˇˇ 2 Cum San-ctoSpi - ri- tuIn glo-ri-aDe - iPatris A - men,A - men.


Uh-oh! Look who left Trump Hotel in HANDCUFFS yesterday... - Allen B. West - AllenBWest.com\nUh-oh! Look who left Trump Hotel in HANDCUFFS yesterday…\nBy Matt Palumbo7:21pm March 9, 2017\nThey only decided to do this after learning that everyone else was having the easiest commute of their lives. https://t.co/Gf76KcMqSk\n— Matt Palumbo (@MattPalumbo12) March 8, 2017\nLucky for them they’re breaking the law in America, and not under Sharia.


3 102 4(3) (3) (3) (3)\n4 ( ) ( ) PLD Daniel Chia\n6 - 5 ( ) ( ) /11 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /08 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /03 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /10 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /02 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /08 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ GO!GO!GO! 350 ˇ ˇ 120 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ\n7 C ( ) ˇ ˇ ˇ B ( ) ˇ ˇ ˇ - PDF PDF PDF /01 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /03 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /11 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ - PDF PDF /12 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /01 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ\n8 - PDF PDF /01 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( )2014 ˇ ˇ /02 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /01 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /10 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /03 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /11 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ A (2013) ˇ ˇ ˇ ˇ (2012) ˇ ˇ ˇ A A (99 )2014 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 7\n9 PDF /01 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /12 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /02 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /12 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /01 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /02 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /10 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /03 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /08 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /05 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /12 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /03 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /01 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /01 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /09 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /01 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /05 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /04 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /01 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ (CPLD ) /03 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /04 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ\n10 基本電學Ⅰ Ⅱ 基本電學Ⅰ Ⅱ 作者 陳加山 范盛祺 段瑞平 黃尚煜 楊正祥 作者 高瑞賢 林育賢 Ⅰ 執照號碼 Ⅰ 執照號碼 執照期限 103/01 執照期限 103/02 作者 陳加山 范盛祺 蔡啟祥 張朝智 執照期限 107/12 Ⅱ 執照號碼 執照期限 104/01 基本電學實習Ⅰ Ⅱ 基本電學實習Ⅰ Ⅱ 作者 范盛祺 楊瑞德 楊正祥 作者 王允上 陳正義 Ⅰ 執照號碼 Ⅰ 執照號碼 執照期限 103/02 Ⅱ 執照號碼 執照期限 103/10 書籍推薦 Ⅱ 執照號碼 執照期限 103/03 Ⅱ 執照號碼 執照期限 103/08 部定書 - 隨堂測驗卷 全面更新版 9\n11 電子學Ⅰ Ⅱ 電子學Ⅰ Ⅱ 作者 蔡朝洋 蔡承佑 作者 龔萬懋 蔡文亮 周國安 Ⅰ 執照號碼 Ⅰ 執照號碼 執照期限 104/05 書籍推薦 Ⅱ 執照號碼 執照期限 104/12 Ⅱ 執照號碼 執照期限 105/01 電子學實習Ⅰ Ⅱ 電工機械Ⅰ Ⅱ 作者 蔡朝洋 蔡承佑 作者 鮑格成 廖哲義 Ⅰ 執照號碼 Ⅰ 執照號碼 執照期限 104/01 Ⅱ 執照號碼 執照期限 104/09 部定書 - 隨堂測驗卷 全面更新版 10 執照期限 104/03 執照期限 104/04 Ⅱ 執照號碼 執照期限 104/11\n12 數位邏輯 數位邏輯 數位邏輯實習 (CPLD 入門篇 ) 作者 黃慶璋 作者 呂景富 執照號碼 執照號碼 執照期限 104/01 執照期限 104/05 作者 黃慶璋 蔡忠勇 執照號碼 執照期限 104/03 書籍推薦 數位邏輯實習 數位邏輯實習 作者 陳炳陽 朱洪福 作者 蔡朝洋 執照號碼 執照期限 104/04 執照號碼 執照期限 104/01 部定書 - 隨堂測驗卷 全面更新版 11\n13 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ PDF ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) 280 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 栢 376 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ\n14 PDF ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ USB To COMPort 520 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ AutoCAD ( ) 320 ˇ (OrCAD) 350 ˇ ˇ ˇ (Protel 99SE ) 402 ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) 333 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) 350 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( )( ) 420 ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) 400 ˇ ˇ /8951 ( ) 610 ˇ ˇ /8951 (C )( ) 580 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ /8052 (c ) 350 ˇ ˇ ˇ 13\n15 ˇ ˇ ˇ PDF ˇ ( 8051/8951C ) 402 ˇ ˇ ˇ (CPLD ) 350 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ CPLD ( ) 350 ˇ ˇ ˇ ˇ ( )( ) HT46R ˇ ˇ (C ) 440 ˇ ( )( ) 333 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) 324 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) 380 ˇ ( ) ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) 450 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) 350 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) ( ) 420 ˇ OMRON ( ) ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ\n16 PDF ( 8051/8591C )( ) 402 ˇ ˇ ˇ CPLD ( ) 350 ˇ ˇ ˇ (CPLD ) 350 ˇ ˇ ˇ ˇ 450 ˇ (CPLD )( ) 368 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) ( )( )( ) 420 ˇ ˇ ( )( ) 400 ˇ ˇ /8052 (C ) 350 ˇ ˇ USB To COMPort ( PCB ) 520 ˇ ˇ ( )( ) HT46R ˇ ˇ ( PCBIC ) 440 ˇ (PLC) PDF ( )OMRON( ) 380 ˇ OMRON OMRON ( ) FX-2 ( ) 320 ˇ FX2( ) 380 ˇ FX2/FX2N ( ) 380 ˇ ˇ ˇ FX2N ˇ (FX3U)( ) 350 ˇ ˇ ˇ (FX3U)( ) PLC 350 ˇ ( ) A1 ˇ ˇ A ( ) 320 FBs ( ) 480 FB ˇ (PLC) 15\n17 PowerPoint 2010 < > 480 ˇ ˇ Protel 99 SE ( ) Protel DXP ˇ Protel DXP ( ) 480 Protel ˇ Protel DXP ( ) 420 ˇ Protel DXP ( ) 480 ˇ Altium Designer ( ) Altium Designer 6 ( ) 580 Designer ˇ Designer ˇ ˇ ˇ Open Office 350 附正式版光碟 Office 2003 ( ) 490 ˇ ˇ Office 2003 ( ) 350 ˇ Office 2007 ( ) 450 ˇ ˇ Office 2010 ( ) 490 ˇ ˇ Office 2010 < > 490 ˇ ˇ Word 2003 ( ) 350 ˇ ˇ Word 2003 ( ) 450 ˇ ˇ Word ˇ ˇ Word ˇ ˇ Word 2010 < > 480 ˇ ˇ Excel ˇ ˇ ˇ Excel 2003 ( ) 450 ˇ ˇ Excel ˇ ˇ Excel ˇ ˇ Excel 2010 < > 480 ˇ ˇ PowerPoint ˇ ˇ PowerPoint 122 ˇ ˇ PowerPoint ˇ ˇ ˇ ˇ\n18 ( ) 350 ˇ ˇ ˇ ( ) 350 ˇ ˇ ( ) 280 ˇ ˇ ˇ ˇ PDF DIY ( ) ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) VISUAL BASIC 315 ˇ ˇ ˇ ˇ VISUAL BASIC 324 ˇ ˇ ˇ ˇ Visual Basic ( )( ) 400 ˇ ˇ Visual Basic ˇ ˇ Visual Basic ( ) 520 ˇ ˇ Visual Basic 6.0 ( ) 450 ˇ ˇ ˇ VB ˇ ˇ Visual Basic ˇ ˇ Visual Basic.Net ( ) 600 ˇ ˇ Visual Basic ˇ ˇ\n19 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) ˇ ˇ ( )2014 ˇ ˇ ˇ ( )2014 ˇ ˇ ˇ ( ) ˇ ˇ ( ) ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) ( )2014 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) 2014 ˇ ˇ ( ) ( ) ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) ˇ ˇ ˇ ( ) ˇ ( ) ˇ ˇ ˇ ( ) ˇ ( ) ˇ ˇ ˇ ( ) ˇ A (2013) ˇ ˇ (2012) A A (99 ) ˇ\n20 19 PDF ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( DVD) ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( AHDL)( ) ˇ ( VHDL/Verilog-HDL) Daniel Chia ˇ ( MAX+Plus II) ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ MEN ˇ ˇ 試題檔 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 試題檔 ˇ ˇ\n21 PDF ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) ˇ ( ) ˇ ( ) ˇ ˇ ( ) ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) ˇ ˇ ( ) ˇ ˇ ( ) ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ) ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ~12\n华 因 康 基 因 2016 校 园 招 聘 简 章 一 华 因 康 是 谁? 全 球 高 通 量 基 因 测 序 平 台 三 巨 头 之 一 ; 拥 有 全 球 数 量 第 一 的 基 因 测 序 平 台 类 核 心 专 利 ; 成 功 研 制 中 国 第 一 款 自 主 品 牌 的 基 因 测 序 仪, 并 已 投 入 临 床 应 用 ; 国 家 药 监 局 首 批 创 新 医 疗 器 械 特\n- 1 - N N N N N N N\n98... - 1 -... - 4 -... - 5 -... - 6 -... - 7 -... - 20 -... - 35 -... - 48 -... - 58 -... - 64 -... - 72 -... - 82 -... - 85 -... - 97 -... - 103 -... - 109 -... - 124 - 敍... - 130 -... - 142 -... - 150


Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ja ceuˬ-eu g’aˇ duˬ, “naw maꞈ-euˬ yaw shehꞈ yaw k’aˆ-ehˇ bi bya” | Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ\n“Naw maꞈ-euˬ Aˬda-ahˇ ja ceuˬ ni, aˬ cawˬ mehˬ shi naw maꞈ-euˬ yaw shehꞈ yaw k’aˆ-ehˇ bi bya-awˬ.”—Maꞈtehˬ 5:16.\nTsaꞈ gaˬ-eu paw neh tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, aˬ dui yaw shehꞈ aˬ joˆ-ehˇ paˇ bya nya nga siˬ?\nKa li zaˬ deuˬ mehˬ bawˬ gmˬ-eu jeˬ heu, aˬ cawˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ-ahˇ dzaw mawꞈ laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga?\nAˬ dui yaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-eu aˬ jeˬ miˇ neh aˇ yeˇ huiˬ-eu nga?\n1. Aˬ dui-ahˇ laˬ k’aˬ bi cehˇ-eu aˬ jeˬ nga?\nAˬ dui Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ zaˬ deuˬ yaw shehꞈ bya doˆ g’eh-eu gaˇ kawˆ-ahˇ ya gaˬ ngeh, laˬ k’aˬ cehˇ-eu lehˇ miˇ-a. Dzeuˇ yaꞈ ngeh k’oꞈ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ deuˬ, tsawˇ haˬ 10 lam g’aˬ dzehˬ ni-ahˇ Jaˇliꞈ mehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, nui ma ahˇ-eu tsawˇ haˬ aˇ lam aˇ lam g’aˬ jiˇ ni, Yeˬsuˇ shiˇ-euˬ gaˇ noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ-ahˇ laˇ-awˇ, ka k’oꞈ-eu jeˬ heu naˇ Yeˬhawˇbaˬ neh nui gaˬ ahˇ-eu laꞈ k’oeˇ biꞈ-euˬ laꞈ sawˬ pyeuꞈ meh lehˇ ya dzaw-euˬ meh.—1 Yoˇhaˬ 4:9.\n2, 3. (a) Aˬ dui-ahˇ ‘yaw shehꞈ maˬ bya’ nya ni laˆ tsoeˬ-eu aˬ jeˬ nga? (b) Aˬ dui heu kawˆ-ahˇ aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ ja sawˇ-eu nga?\n2 Miˇ k’ahˬ doe ni jawˇ-eu Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ deuˬ, dawˬ g’awˬ mya jeˬ ngehˬ k’awꞈ, nymˇ jiˇ tiˬ jiˇ loꞈ-ehˇ nui ma taꞈ-awˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ja ceuˬ-eu meh. (Pah mehˬ-eu-eu 7:9) Aˬ dui aˬ geu jeˬ-euˬ dawˬ ngehˬ-awˇ aˬ gaˇ jawˇ k’awꞈ, “aˬ guiˇ loꞈ-ehˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ [miˇ tsaˬ zaˬ, MS] yaw shehꞈ bya nehˬ” nya-eu meh.—Piˇliˇpiˆ 2:15.\n3 Aˬ dui Miˬyehˇ gaˇ mˇ-eu jeˬ, aˬ dui laꞈ k’oeˇ mehˬ bawˬ gm-eu jeˬ hawˇ-eu, tehˬ-eu gaˇ pyeuꞈ-eu lehˇ noeˬ-eu jeˬ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu meh. Aˬ dui heu smˇ jeˬ neh yaw shehꞈ aˬ joˆ-ehˇ bya nya-eu nga?—Maꞈtehˬ 5:14-16-ahˇ gui.\nAˬ cawˬ deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ laˇ ni caw ba\n4, 5. (a) Tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, aˬ dui yaw shehꞈ aˬ joˆ-ehˇ paˇ bya nya nga siˬ? (b) Aˬ dui yaw bya yaw lawˬ lawˬ-ehˇ g’eh naˇ, muiˬ-eu aˬ jeˬ-ahˇ ya mawˇ-eu nga? (Dahˬ beh-eu baˇ-ahˇ haw.)\n4 Tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ hawˇ-eu g’aˬ k’ehˇ bi pyeuꞈ laˇ-eu gaˇ heu naˇ, aˬ dui yaw shehꞈ bya nya-eu aˇ yeˇ huiˬ-eu tiˬ jeˬ pyeuꞈ-eu meh. (Maꞈtehˬ 28:19, 20) 1925 k’oꞈ Koꞈ siˬ ba la 1, gaˬlaˬpyuˇ dawˬ-euˬ Loꞈ-eu nymˇgoˇ-ahˇ “Yaw zahˇ laꞈ k’oeˇ yaw shehꞈ bya” lehˇ ehˇ-eu gaˇ kawˆ laꞈ k’oeˇ, aˇ saˬ saˬ-eu saˇ ka-ahˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ “yaw shehꞈ bya doˆ g’eh-eu” maˬ leh jeh naˇ, Sahˬpaˬ-ahˇ saˇ jaˇ maˬ ziꞈ nya-a lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, “Tsawˇ haˬ deuˬ teu loꞈ-ehˇ jahˇ-eu g’aˇ duˬ, miˇ k’ahˬ doe ni jawˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ ya tsaꞈ gaˬ iˇ-awˇ, yaw shehꞈ laꞈ k’oeˇ cah luꞈ-eu tsawˇ haˬ loꞈ-ehˇ ya dehꞈ-eu meh” lehˇ jiˇ paˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. Tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, aˬ dui-euˬ mˇ jeˬ shaˇ kawˆ jiˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu meh. Tsawˇ haˬ deuˬ aˬ dui tsaꞈ gaˬ iˇ ngeh haw luꞈ-awˇ, aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ uiˇ cawˬ nehˬ-awˇ dawˬ cawˬ puˬ nehˬ ngeh, aˬ yawꞈ maꞈ aˬ dui hawˇ-eu aˬ dui-euˬ Miˬyehˇ-ahˇ noeˬ muiˬ laˇ-eu meh.\n5 Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ “Nymˇ tiˬ nymˇ-ahˇ naw maꞈ uˇ leˇ ngeh, ‘Nui saˇ oꞈ luꞈ-uˇ’ lehˇ dawˬ cawˬ puˬ nehˬ-awˬ” lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Maꞈtehˬ 10:12) Yeˬsuˇ neh tsaꞈ gaˬ iˇ-euˬ jawˇ duˬ-ahˇ, maˬ siˬ nya-eu tsawˇ haˬ-ahˇ k’awꞈ iˇ kahˇ-ahˇ kuˇ ahˇ-eu zahˇ sahˇ k’oꞈ jaˆ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, nymˬ-mˇ iˬ nah g’awˬ mya gaˇ teu loꞈ-ehˇ maˬ g’eh-a. Tsawˇ haˬ deuˬ aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ iˇ kahˇ mehˬ shi maˬ siˬ nya-eu tsawˇ haˬ kuˇ laˇ naˇ, tiˬ g’aˬ na guˆ-awˇ, tiˬ g’aˬ na nui ma maˬ saˇ ni g’eh-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, aˬ dui yaw bya yaw lawˬ lawˬ-ehˇ g’eh naˇ, nymˇ sahˇ deuˬ k’awꞈ yaw muiˬ-ehˇ ngehˬ cawˬ laˇ-eu meh. K’oeˇ naˇ, aˬ dui tsawˇ haˬ uiˬ gaˇ tsaꞈ gaˬ ngeh, uiˇ cawˬ nehˬ-awˇ yaw bya yaw lawˬ lawˬ-ehˇ dawˬ cawˬ puˬ nehˬ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ sahˬ boꞈ yuˇ laˇ peuˬ-awˇ, aˬ dui nehˬ-ehˇ k’awꞈ ngehˬ cawˬ laˇ mawꞈ-eu meh.\n6. Mehˇ nmˇ tsawˇ mawˬ tiˬ gu-ahˇ, Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ daˆ leꞈ nya ni aˬ jeˬ caw ba nehˬ-euˬ nga?\n6 Eˬgaˬlamˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu aˇ k’oꞈ k’awˆ laˇ-euˬ nyiˬ dzeˇ zaˬ, jawˇ saˇ maˬ doˆ-eu miˇ neh, dzeuˇ yaꞈ ngeh loꞈ-ehˇ iˇ kahˇ doe ni maˬ paˇ tsaꞈ gaˬ iˇ nya-euˬ meh. Teu miˇ neh, aˬ yawꞈ nyaꞈ iˇ kahˇ mehˬ shi hawˬ jeh baꞈ taˬ-awˇ paˇ dmˬ daˬ taˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ nyaꞈ-euˬ iˇ kahˇ sahˬ boꞈ dzaw nymˇ dawˬ peh jaˆ-eu miˇ neh, zaˬ-ahˇ sheuˬ k’oꞈ le-eu aˬ da aˬ ma deuˬ gui mawꞈ paˬ-ehˇ g’eh-eu sahˬ boꞈ daˬ taˬ-euˬ meh. Aˬ da aˬ ma tiˬ g’aˬ na paˇ dmˬ deuˬ yuˇ laˇ-awˇ, Zaˬ guˬ deuˬ naˇ haˬ-eu jeˬ—Maˇ diˇ zmˬ nya-eu dawˬ k’oꞈ lehˇ ehˇ-eu paˇ dmˬ Dahˬ beh-eu dmˬ hawˇ-eu Nyiˬ dmˬ aˬ yawꞈ dmˬ jiˇ yuˇ laˇ-eu meh. Huˬ mehˬ mehˬ-eu mehˇ nmˇ aˬ buˇ tiˬ g’aˬ tiˬ k’ehˬ maˬ taˬ aˬ yawꞈ nyaꞈ nehˬ-ehˇ tsaꞈ gaˬ laˇ-eu meh. Aˬ da aˬ ma deuˬ, aˬ buˇ heu g’aˬ nui ma muiˬ gaˇ hawˇ-eu, aˬ nyaꞈ dzeˇ zaˬ aˬ cawˬ-ahˇ maˇ diˇ caw ba nehˬ mawꞈ gaˇ ya mawˇ ngeh, tiˬ g’aˬ Jaˇliꞈ dzaw laˇ-euˬ meh.\n7. Nawˇ nawˬ-euˬ jawˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu miˇ k’ahˬ suˬ saˬ miˇ cehˆ-eu deuˬ-ahˇ, aˬ joˆ-ehˇ caw ba nya-eu nga?\n7 Maˬ myahˇ laˇ-euˬ heu kaˬ-ahˇ, g’awˬ mya g’aˬ yawˬ ha-euˬ iˇ kahˇ ya byehˇ dzeh-awˇ, miˇ k’ahˬ yawˬ k’ahˬ yawˬ-ahˇ ya jawˇ iˇ-euˬ meh. Nawˇ nawˬ-euˬ jawˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu miˇ k’ahˬ suˬ saˬ miˇ cehˆ-eu deuˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ siˬ nya laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ nya-eu nga? Nawˇ jahˇ nya-eu tiˬ jeˬ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ dawˬ neh dawˬ cawˬ puˬ ma lehˇ dzaw nya-awˇ, aˬ yawꞈ maꞈ nawˬ nehˬ-ehˇ bi ngehˬ cawˬ mawꞈ laˇ-eu g’aˇ duˬ, JW Lehˇgoiꞈ ehˆ-ahˇ neh aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ dawˬ tiˬ dawˬ na dzaw nya meh. K’oeˇ naˇ jw.org g’oeˇsaiˇ laꞈ k’oeˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ dawˬ neh jahˇ doˆ taꞈ-euˬ biˬdiˬoˬ maˬ ngeuˇ naˇ, paˇ dmˬ deuˬ-ahˇ jiˇ bi haw nya meh.—Dawˬmehˬmehˬ-eu 10:19.\n8, 9. (a) Jawˇ nah dzeuˇ tiˬ nah-ahˇ neh ngaˬ nah yaw kaˬ-ahˇ bawˬ dzaˬ-eu jeˬ, aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga? (b) Aˬ da aˬ ma deuˬ zaˬ Bawˬdzaˬnymˇ-ahˇ dawˬ k’oꞈ biꞈ-eu jeˬ bi muiˬ daˆ laˇ ni, aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ nya-eu nga?\n8 Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui yaw muiˬ-ehˇ tsaꞈ gaˬ nya-eu g’aˇ duˬ, g’awˬ mya jeˬ lehˬ hmˬ nehˬ taˬ-euˬ meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, Ka li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ hawˇ-eu tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ mˇ-eu mehˬ bawˬ, aˬ dui yaw muiˬ-ehˇ g’a k’oꞈ iˇ nya-awˇ, Jaˇliꞈ mehˬ dahˬ beh nya ni caw ba nehˬ laꞈ-euˬ meh.\n9 Nui ma ahˇ-eu deuˬ Bawˬdzaˬnymˇ-ahˇ laˇ-awˇ zaˬ deuˬ dawˬ k’oꞈ biꞈ gaˇ ya mawˇ ngeh, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ nui ma-ahˇ zaw leˇ-eu meh. Nawˇ nawˬ-euˬ zaˬ-ahˇ yawˬ ha-euˬ dawˬ neh dawˬ k’oꞈ biꞈ nya paˬ-ehˇ mehˬ nehˬ nya-eu meh. Tiˬ g’aˬ na, zaˬ deuˬ yawˬ ha-euˬ nui jah nui ma laꞈ k’oeˇ neh doˆ laˇ-awˇ, yaw awˬ awˬ lehˇ dawˬ k’oꞈ biꞈ gaˇ ya gaˬ-euˬ miˇ neh, Saˇ kiˇ pyeuꞈ laˇ-euˬ meh.—1 Gawˇliˬtu 14:25.\nMehˬ bawˬ gm-eu jeˬ g’aˬ bi k’aˆ dzehˬ laˇ\nTsawˇ mawˬ tsawˇ k’aˆ deuˬ nehˬ-ehˇ aˇ yamˬ zmˬ-eu yaw muiˬ (Aˇ deuˆ 11-ahˇ haw)\n10. Nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ, nymˇ k’ahˬ laꞈ k’oeˇ mehˬ bawˬ gm dzehˬ laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nya-eu nga?\n10 Aˬ dui yawˬ ha-euˬ nymˇ jiˇ-ahˇ, mehˬ bawˬ gm-awˇ nui saˇ oꞈ ni leh jeh-awˇ dzaw nehˬ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, nawˇ aˬ da aˬ ma pyeuꞈ naˇ, aˬ myah luꞈ uˬ ciꞈ paw nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ ya jahˇ-eu meh. Nymˇ jiˇ g’awˬ mya jiˇ JW tiˬbiˬ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ haw-awˇ, aˬ yawꞈ maꞈ neh ya siˬ-euˬ jeˬ aˬ joˆ-ehˇ zmˬ iˇ nya nga lehˇ jiˇ ja sawˇ-eu meh. Zaˬ yaw nyiˇ hawˇ-eu zaˬ guˬ deuˬ-ahˇ mehˬ-eu tsoˆ-eu jeˬ beu gaˇ meh lehˇ ya noeˬ taˬ-eu meh. Nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ heu-ahˇ neh, nymˇ jiˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ deuˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ za nya ni k’aˇ g’eh nya gaˇ neh, nawˇ ya leh jeh-eu meh.—Ja ceuˬ 148:12, 13.\n11-13. Aˬ dui aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jawˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ mehˬ bawˬ bi gm dzehˬ laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nya-eu nga?\n11 Nawˇ aˇ k’oꞈ yaw nyiˇ k’awꞈ, aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jawˇ-eu yawˬ g’aˬ na luꞈ-ahˇ yawˬ ha aˇ poeˬ baw miˇ-a lehˇ noeˬ leˇ ni caw ba nehˬ nya meh. Jahˇ nya-eu tiˬ jeˬ naˇ, mehˇ nmˇ tsawˇ mawˬ deuˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu heu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ g’awˬ mya k’oꞈ mˇ nya ni caw ba nehˬ laꞈ-euˬ aˬ jeˬ-a lehˇ naˇ haˬ haw. Aˬ yawꞈ maꞈ nawˬ-euˬ g’aˇ duˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ dui dui-eu jeˬ mehˬ nehˬ laꞈ tehꞈ-a. Heu naˇ, nawˇ hawˇ-eu aˬ yawꞈ-ahˇ g’aˬ ahˇ laˇ-awˇ, aˬ dui aˬ geu shehˆ pyeuꞈ k’awꞈ, bawˬ dzaˬ gaˇ laˇ-euˬ nui ma ahˇ-eu deuˬ-ahˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ ha nehˬ laꞈ nya lehˇ noeˬ leˇ ni jahˇ nehˬ nya meh. Aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ dawˬ cawˬ puˬ-awˇ, uiˇ cawˬ nehˬ-eu uꞈ taꞈ, nuiˇ duˬ poˆ nehˬ-awˇ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ bi siˬ nya iˇ nya-eu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ yawˬ ha iˇ kahˇ-ahˇ jawˇ-eu loꞈ-ehˇ bi pyeuꞈ.\n12 Nawˇ tsaꞈ gaˬ iˇ-eu g’aˇ duˬ bawˇ dzaˬ gaˇ ya sheuˬ g’eh naˇ, aˇ k’oꞈ k’awˆ laˇ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ, yaw shehꞈ bya daˆ leꞈ nya-eu g’aˇ duˬ, aˬ yawꞈ maꞈ iˇ nya-eu tsaꞈ gaˬ duˬ-ahˇ ya haw nehˬ-awˇ, mehˇ nmˇ aˇ k’oꞈ yaw nyiˇ deuˬ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ bi mˇ nya meh. Mehˇ nmˇ tsawˇ mawˬ deuˬ hawˇ-eu jawˇ saˇ maˬ doˆ-eu deuˬ, yaw beh ngeh loꞈ-ehˇ maˬ paˇ tsaꞈ gaˬ nya-euˬ miˇ neh g’aˬ baˬ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, nawˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ k’ahˬ lahˇ-awˇ g’oˆ shaw nehˬ laꞈ miˇ-a lehˇ aˬ yawꞈ-ahˇ noeˬ leˇ ngeh, nui ma saˇ laˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ aˇ k’oꞈ aˇ naˆ ni k’awˆ laˇ-awˇ, Saˇ kiˇ geuꞈ-eu aˇ myaˆ k’oꞈ byah laˇ-euˬ k’awꞈ, aˬ dui neh ngehˬ g’eh-euˬ jeˬ, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ leh jeh-eu laꞈ k’oeˇ tsaꞈ gaˬ daˆ leꞈ ni g’aˬ biꞈ-eu jeˬ pyeuꞈ meh.—Uˬduˬtahˬ-eu 19:32.\n13 Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ uˬ duˬ ya tahˬ gaˇ laˬ k’aˬ tiˬ cehˇ-eu meh. Ja ceuˬ sahˬ boꞈ boꞈ-euˬ g’aˬ ehˇ-eu, “Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ nui ma taꞈ-awˇ dehꞈ-eu jeˬ, aˇ naˆ ni zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-awˇ, aˇ naˆ ni laˬ k’aˬ cehˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu nga.” (Ja ceuˬ 133:1, 2-ahˇ gui.) Aˬ yawꞈ mehˬ bawˬ gm-eu jeˬ heu-ahˇ, yaw saw saw-awˇ shiˬ keuˇ ni g’eh laˇ-eu, tseˇ doˆ-euˬ deuˬ-ahˇ lehꞈ-eu tsiˇ nehˬ-ehˇ sheu cehˆ taˬ-euˬ meh. Teu gaˇ duˇ ni aˬ dui k’awꞈ, yaw bya yaw lawˬ lawˬ-ehˇ g’eh-awˇ, yawˬ g’aˬ na luꞈ-ahˇ yaw muiˬ jeˬ mˇ nehˬ naˇ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ shiˬ keuˇ ni g’eh leˇ-eu meh. Heu loꞈ-ehˇ jahˇ-eu heu naˇ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jiˇ mehˬ bawˬ gm dzehˬ laˇ-eu meh. Nawˇ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jawˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ siˬ nya dzehˬ laˇ ni jahˇ nya mehˇ laˬ?—2 Gawˇliˬtu 6:11-13.\n14. Nawˇ nawˬ-euˬ pu-ahˇ yaw shehꞈ aˬ joˆ-ehˇ bya nya-eu nga?\n14 Nawˇ aˬ gaˇ jawˇ k’awꞈ yaw shehꞈ bya nya meh. Nawˇ yaw muiˬ-ehˇ dehꞈ naˇ, nawˬ-euˬ gaˇ dahˬ gaˇ dzeˇ jawˇ-eu deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ siˬ nya mawꞈ laˇ-eu k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Yawˬ ha-ahˇ heu loꞈ-ehˇ naˇ haˬ, ‘Ngaˬ-euˬ gaˇ dahˬ gaˇ dzeˇ jawˇ-eu deuˬ ngaˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ haw-eu nga? Ngaˬ-euˬ iˇ kahˇ yaw luiˆ luiˆ-ehˇ yaw buˇ buˇ-ehˇ jaˆ ngaˇ laˬ? Ngaˬ-euˬ iˇ kahˇ pu laꞈ k’oeˇ aˬ cawˬ haw muiˬ ni g’eh ngaˇ laˬ? Ngaˇ aˬ cawˬ-ahˇ caw ba-eu tiˬ g’aˬ pyeuꞈ ngaˇ laˬ? Mehˇ nmˇ nui deuˬ-ahˇ, aˬ cawˬ-ahˇ yaw muiˬ jeˬ mˇ nehˬ-awˇ aˬ cawˬ dzaw geuꞈ paˬ-ehˇ g’eh-eu tiˬ g’aˬ pyeuꞈ-eu heu, aˬ yuiꞈ aˬ nyiˇ hawˇ-eu gaˇ mˇ cawˬ deuˬ-ahˇ maˬ ehˇ, sahˬ boꞈ dzaw cawˬ deuˬ-ahˇ maˬ ehˇ, aˬ joˆ-ehˇ g’eh leˇ-eu nga? lehˇ naˇ haˬ haw.—Eˇpeˇsu 5:9.\nYaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-awˬ\n15. Aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh aˬ myah luꞈ yaw beuˇ beuˇ-ehˇ ya jawˇ-eu nga?\n15 Aˬ dui yaw shehꞈ bya daˆ leꞈ mawꞈ naˇ, aˬ dui saˇ ka aˬ geu ka-ahˇ jawˇ luꞈ-eu lehˇ ya shaˇ noeˬ-eu meh. Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ “Yaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-awˬ” lehˇ yaw myaˬ poˆ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Maꞈtehˬ 24:42; 25:13; 26:41) Aˬ dui “huiˬ dui dui-eu shaˬ zahˬ” keuˆ laˇ-eu g’awˬ myahˇ ni ca-a siˬ lehˇ noeˬ naˇ, aˬ dui aˬ cawˬ deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ bi siˬ nya-eu g’aˇ duˬ, k’aˇ yehꞈ laˇ loꞈ-ehˇ maˬ leh jeh ni g’eh-eu meh. (Maꞈtehˬ 24:21, MS) K’oeˇ naˇ, aˬ dui yaw shehꞈ bya paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ maˬ bya-eu uˬ taꞈ, aˬ dui-euˬ yaw shehꞈ aˬ lawˆ lawˆ-ehˇ miˆ iˇ-awˇ, miˆ tsehˆ tsehˆ iˇ gaˇ keuˆ nya-eu meh.\n16, 17. Tehˬ tsaˇ tsaˇ-eu aˇ yamˬ pyeuꞈ-eu lehˇ noeˬ taˬ-euˬ g’aˇ duˬ, nawˇ aˬ jeˬ jeˇ jahˇ nya-eu nga?\n16 Nymˬ-mˇ aˬ dui gaˇ hu naˆ maˬ tseˇ yaw beuˇ beuˇ-ehˇ ya jawˇ-eu meh. Miˇ tsaˬ heu siˬ cawˆ iˇ tehˇ tehˬ luꞈ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, aˬ dui aˇ saˬ saˬ-eu aˇ nah, Yeˬhawˇbaˬ neh nah paˇ paˇ taˬ-euˬ loꞈ-ehˇ keuˆ le meh lehˇ siˬ nya-eu ma. (Maꞈtehˬ 24:42-44) Maˬ keuˆ le-euˬ yaw kaˬ-ahˇ aˬ dui oˇ oꞈ-awˇ, mehˬ hu paw-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ya haw tsoˆ taˬ-eu uˬ taꞈ, yawˬ nah na luꞈ Jaˇliꞈ gui-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ guiˬ lahˬ maˬ tsehˆ leˇ ni ya shaˇ-eu meh. (1 Beˬtuˆluˆ 4:7) K’oeˇ uˬ taꞈ, aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ myahˇ laꞈ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ ya dzaw geuꞈ meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, dehꞈ ziˇ-euˬ gaˇ kawˆ pyeuꞈ-eu “Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ pehˇ k’ahˬ-ahˇ shiꞈ tseˇ k’oꞈ nyehꞈ tehˬ byah laꞈ-euˬ” lehˇ ehˇ-eu gaˇ kawˆ, 2012 k’oꞈ Oeˬ siˬ ba la 15-ahˇ doˆ laˇ-euˬ, Loꞈ-eu nymˇgoˇ paˇ dmˬ, sahˬ boꞈ myaˆ pyawˬ 18-21-ahˇ gui nya-eu meh.\n17 Aˬ dui Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ-eu leh jeh-awˇ, aˬ cawˬ-ahˇ mˇ muiˬ nehˬ-eu laꞈ k’oeˇ mehˇ nmˇ deuˬ nehˬ-ehˇ jawˇ naˇ, laˬ k’aˬ cehˇ-awˇ, maˬ noeˬ gaˇ aˇ yamˬ dzeuˇ iˇ tehˇ tehˬ meh. (Eˇpeˇsu 5:16) Dzeuˇ laꞈ-euˬ tiˬ yaˇ k’oꞈ heu laꞈ k’oeˇ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ zaˬ deuˬ, g’awˬ mya jeˬ mˇ pyeuꞈ-awˇ, nymˬ-mˇ naˇ, aˬ dui gaˇ hu naˆ maˬ tseˇ gaˇ myaˬ laˇ-euˬ meh. Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ aˬ dui maˬ noeˬ doˆ coeˇ gaˇ keuˆ ni huiˬ laˇ mahˇ laˇ taˬ-euˬ miˇ neh, aˬ dui maˇ diˇ yaw shehꞈ bya luꞈ-eu meh.\nSheuˬ g’eh-eu deuˬ g’aˬ biꞈ laˇ ngeh, Miˬyehˇ-euˬ zaˬ siˬ nui gahˇ-ahˇ neh gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ za nya (Aˇ deuˆ 18, 19-ahˇ haw)\n18, 19. Sheuˬ g’eh-eu deuˬ, aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ-ahˇ leh jeh laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga? Yaw jeˬ ma jeˬ ehˇ haw.\n18 Aˬ dui yaw myaˬ poˆ laˆ lehˬ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˬ yawꞈ-euˬ gaˇ bi mˇ luꞈ-a siˬ. Aˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ caw ba-eu g’aˇ duˬ, “laꞈ sawˬ biꞈ nehˬ-euˬ meh.” Teu naˇ aˇ muˇ-ahˇ shehˬ g’eh-eu aˬ yuiꞈ deuˬ pyeuꞈ meh. (Eˇpeˇsu 4:8, 11, 12-ahˇ gui.) Teu miˇ neh, sheuˬ g’eh-eu aˬ yuiꞈ deuˬ nawˇ jawˇ gaˇ g’aˬ laˇ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ zaˬ siˬ nui gahˇ hawˇ-eu nui noeˬ nui duˇ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ naˇ haˬ geuꞈ.\n19 Yaw jeˬ ma jeˬ, Eˬgaˬlamˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu miˬ sawˇ yo zaˬ tiˬ gu, gaˇ kawˆ doˆ laˇ ngeh, aˇ muˇ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu 2 g’aˬ neh bi caw ba-euˬ meh. Miˬ zaˬ g’aˬ, aˬ yawꞈ-euˬ k’aˬ dzeˇ zaˬ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ paw maˬ sheuˬ g’eh nehˬ laꞈ nya lehˇ noeˬ-awˇ, k’aˬ dzeˇ zaˬ g’aˬ k’awꞈ, aˬ yawꞈ mehˬ-eu paw maˬ nya-eu uˬ taꞈ, nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ-ahˇ jiˇ yawˬ jawˇ na luꞈ maˬ ya jahˇ-aˬ lehˇ ha geuꞈ-eu meh. Teu miˇ neh, sheuˬ g’eh-eu deuˬ aˬ yawꞈ nyaꞈ-ahˇ Yeˬsuˇ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ noeˬ mawˇ ni caw ba nehˬ-awˇ, k’aˬ dzeˇ g’aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ neh g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ ngehˬ g’eh-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ dzaw geuꞈ lehˇ g’aˬ biꞈ-euˬ uˬ taꞈ, miˬ zaˬ g’aˬ-ahˇ jiˇ k’aˬ dzeˇ zaˬ-ahˇ oˇ oꞈ nehˬ lehˇ g’aˬ biꞈ-awˇ, aˬ yawꞈ nyaꞈ-ahˇ zaˬ 2 g’aˬ nehˬ-ehˇ nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ jiˇ nui noeˬ nui duˇ biꞈ nehˬ-euˬ meh. (Eˇpeˇsu 5:21-29) K’oeˇ gaˇ neh naˇ, k’aˬ dzeˇ zaˬ g’aˬ muiˬ-eu nymˇ sahˇ aˬ da pyeuꞈ laˇ ni leh jeh laˇ-euˬ meh. Sheuˬ g’eh-eu deuˬ aˬ yawꞈ-ahˇ g’aˬ taˬ baˬ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ muiˬ-eu shawˇ-eu yaw sahˇ-ahˇ g’oe daˆ leꞈ-awˬ lehˇ g’aˬ biꞈ nehˬ-euˬ meh. Sheuˬ g’eh-eu deuˬ-euˬ g’oeˇ-eu gaˬ-eu jeˬ hawˇ-eu ngehˬ g’eh-eu jeˬ, heu pehˬ-ahˇ caw ba dui dui-eu meh.\n20. Nawˇ yaw shehꞈ bya doˆ g’eh ngeh, aˬ jeˬ pyeuꞈ laˇ-eu nga?\n20 “Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-awˇ, aˬ yawꞈ-euˬ zahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ-ahˇ caw teh-awˇ dehꞈ-eu deuˬ guiˬ lahˬ huiˬ-eu meh.” (Ja ceuˬ 128:1) Nawˇ yaw shehꞈ bya doˆ g’eh ngeh laꞈ k’aˬ cehˇ-eu meh. Teu miˇ neh, aˬ cawˬ-ahˇ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ kawˆ mehˬ-awˇ, k’aˇ g’eh nya gaˇ neh aˇ muˇ hawˇ-eu nymˇ jiˇ laꞈ k’oeˇ mehˬ bawˬ gm ni leh jeh-eu uˬ taꞈ, yaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-awˬ. Nawˇ toˆ-ehˇ jahˇ naˇ, nawˬ neh mˇ muiˬ-eu jeˬ-ahˇ aˬ cawˬ mawˇ-awˇ, aˬ dui-euˬ Aˬda Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ mawꞈ laˇ-eu meh.—Maꞈtehˬ 5:16.\nAˬ dui Yeˬhawˇbaˬ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu jeˬ za-eu, tsaꞈ gaˬ gaˇ hawˇ-eu aˬ dui-euˬ dehꞈ jeˬ dehꞈ kawˆ heu neh yaw shehꞈ bya doˆ g’eh


Dawˬ caˇ 117—Muiˬ-eu jeˬ-euˬ seu dzeuꞈ aˇ g’ehˇ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Georgian German Gokana Greek Guarani Gun Haitian Creole Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Medumba Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nMuiˬ-eu jeˬ-euˬ seu dzeuꞈ aˇ g’ehˇ\n(2 Laˬsaˬbaˬ 6:41)\n1. Muiˬ eu Miˬyehˇ Yeˬhawˇbaˬ oˇ,\nnga maꞈ-euˬ tiˬ ziˇ guiˬ lahˬ biꞈ.\nMuiˬ eu Miˬyehˇ nawˇ saˇ jaˇ ziꞈ,\nnawˬ neh k’aˇ mˇ jeˬ zawˇ-ehˇ muiˬ.\nMaˬ za geuˇ gaˇ keuˆ ni biꞈ nehˬ,\ng’awˬ shaˬ gaˬ-awˇ muiˬ jeˬ mˇ nehˬ.\nUˬ duˬ tahˬ jeˬ-ahˇ nawˇ za geuˇ meh.\nLaꞈ k’aˬ cehˇ nawˬ euˬ gaˇ mˇ.\n2. Miˬyehˇ nawˬ neh tseˇ euˬ tsawˇ haˬ-ahˇ,\nnawˬ euˬ muiˬ jeˬ ahˇ ya mawˇ.\nYawꞈ maꞈ dehꞈ ziˇ dawˇ coe ni g’eh,\nlaꞈ k’aˬ cehˇ guiˬ lahˬ dawˬ mehˬ.\nNawˇ yaw muiˬ-ehˇ mehˬ yaw muiˬ-ehˇ bo miˇ,\nnawˬ ahˇ ha geuꞈ deuˬ behˇ laˇ.\nNawˬ euˬ yaw sahˇ nga maꞈ-ahˇ biꞈ laꞈ,\nmuiˬ eu jeˬ tehꞈ-ehˇ bi mˇ laꞈ.\n3. Gaˬ eu mehˇ nmˇ-ahˇ mˇ nehˬ jeˬ ahˇ,\nguiˬ lahˬ biꞈ nehˬ laꞈ nga maꞈ-ahˇ.\nCawˬ naˆ maˬ tseˇ mehˇ nmˇ deuˬ ahˇ,\nmuiˬ eu jeˬ ya mˇ mawˇ meh.\nNymˇ jiˇ laꞈ k’oeˇ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ,\nmeuˬ hawˇ pu yawˬ gaˇ na luꞈ,\nMiˬyehˇ baoˬ hawˇ guiˬ lahˬ biꞈ miˇ,\nyawˬ g’aˬ na-ahˇ muiˬ jeˬ mˇ nehˬ.\n(Ceuˬ. 103:10; Kuˆ. 10:18; Gaˬ. 5:22; Peˇ. 5:9-ahˇ haw.)\nMuiˬ-eu jeˬ-euˬ seu dzeuꞈ aˇ g’ehˇ (Dawˬ caˇ 117)


Dawˬ caˇ 65—Huiˬ laˇ mahˇ laˇ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Abkhaz Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Georgian German Gokana Greek Guarani Gun Haitian Creole Herero Hiligaynon Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Rarotongan Romanian Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zulu\nDawˬ caˇ 65\nHuiˬ laˇ mahˇ laˇ\n1. Huiˬ daˆ laˇ huiˬ daˆ laˇ noeˬ dahˇ bi doe laˇ.\nMaˇ jawˆ ni mawˇ nya ni yaw tsaˬ yaw dawˇ yaw shehꞈ bya.\nLeh jeh awˇ bi huiˬ laˇ Miˬyehˇ gaˇ mˇ paw.\nPyeuꞈ leˇ nya ni Miˬyehˇ-ahˇ g’oe.\nYawˬ g’aˬ na mˇ laˇ nya Miˬyehˇ gaˇ.\nNoeˬ miˇ-a loˇ Yeˬsuˇ jiˇ gaˇ heu mˇ.\nMiˬyehˇ neh bi caw ba maˬ ya coˬ iˇ ni.\nTsaˬ jeˬ g’aˇ duˬ jawˇ ziꞈ taˬ.\n2. Huiˬ daˆ laˇ huiˬ daˆ laˇ k’aˬ duˬ ni tsaꞈ iˇ.\nTsawˇ jeuˬ tsawˇ ca deuˬ ahˇ guiˬ lahˬ dawˬ tsaꞈ gaˬ nehˬ iˇ.\nAˬ dui euˬ Sahˬpaˬ pyeuꞈ-eu Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ja ceuˬ,\niˇ kahˇ doe ni tsaꞈ gaˬ ngeh.\nDui guˆ ni tsawˇ haˬ deuˬ laˆ tsoeˬ k’awꞈ,\nmaˬ naˬ leˇ k’aˇ ngeuˇ gaˇ mehˬ iˇ ma.\nTsaꞈ gaˬ iˇ Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ keuˆ le shaw lehˇ.\nEhˇ nehˬ iˇ tsaˬ eu jeˬ ahˇ.\n3. Huiˬ daˆ laˇ huiˬ daˆ laˇ pyeuꞈ doˆ leˇ nya ni.\nGaˇ g’awˬ mya ni jaˆ miˇ bym laˇ byehˆ laˇ ni leh jeh.\nMiˬyehˇ euˬ yaw sahˇ neh nawˬ ahˇ bi sheuˬ g’eh.\nLaꞈ k’aˬ cehˇ jeˬ Miˬyehˇ biꞈ.\nShaˬ laꞈ k’oeˇ poˆ mawˇ deuˬ-ahˇ gaˬ jeˬ biꞈ.\nNui ma ahˇ ahˇ leˇ ni g’a k’oꞈ iˇ.\nYawꞈ maꞈ ahˇ muiˬ tsawˇ haˬ pyeuꞈ laˇ ni caw ba.\nToˆ-ehˇ jahˇ naˇ tsaˬ yaw shehꞈ bya.\n(Piˆ. 1:27; 3:16; Heˬ. 10:39-ahˇ haw.)\nHuiˬ laˇ mahˇ laˇ (Dawˬ caˇ 65)


Yaw muiˬ paw hawˇ-eu g’aˬ ahˇ leˇ-eu jeˬ-ehˇ ngehˬ | Gui-eu jeˬ & Mehˬ-eu jeˬ\nDzaw deuˆ 16\nYaw muiˬ paw hawˇ-eu g’aˬ ahˇ leˇ-eu jeˬ-ehˇ ngehˬ\nAˇ yeˇ huiˬ-eu jeˬ: Naˇ haˬ luꞈ-eu deuˬ-ahˇ g’aˬ biꞈ-awˇ, shaˬ zahˬ gaˇ kawˆ deuˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ laˆ piˇ nya nga lehˇ ngehˬ.\nNaˇ haˬ luꞈ-eu deuˬ-ahˇ yaw muiˬ paw dzeˇ haw. Aˬ dui-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ Yeˬhawˇbaˬ nui kahˇ shiˇ ni mˇ mawꞈ meh lehˇ jah ziꞈ. Nui noeˬ nui duˇ ya biꞈ k’awꞈ, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ yaw muiˬ jeˬ-ahˇ k’aˇ g’eh nya gaˇ neh nui ma keuˆ-eu laꞈ k’oeˇ jeˬ hu ja ceuˬ nehˬ.\nAˬ dui mehˬ-eu dawˬ, nui pehˇ laꞈ k’oeˇ neh maˬ ngeuˇ-eu, nui gaˬ laꞈ k’oeˇ neh doˆ laˇ-euˬ jeˬ ya bi pyeuꞈ. Aˬ dui naˇ haˬ luꞈ-eu deuˬ-ahˇ gaˬ ngaˇ-a lehˇ bi siˬ-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, aˬ yawꞈ maꞈ nui ma taˬ nya ngaˇ-a lehˇ bi siˬ-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, lmˇ boˬ ni uiˇ cawˬ nehˬ.\nMaˬ muiˬ paw dzeˇ yaw k’aˆ-ehˇ taˬ ngehˬ. Maˬ muiˬ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ ya ngehˬ keuˆ ngeh, maˇ diˇ loˬ gaˇ tehꞈ-ehˇ ngehˬ. Gaˇ kawˆ myaˬ tiˬ paˆ yaw muiˬ paw dzeˇ tehꞈ-ehˇ ngehˬ-eu jeˬ ya bi pyeuꞈ.\nJaˇliꞈ-ahˇ gaˇ dahˇ tsoeˬ leˇ ni zmˬ. Yeˬhawˇbaˬ neh tsawˇ haˬ zaˬ-euˬ g’aˇ duˬ, mˇ dzeuˇ yaꞈ-euˬ jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ, mˇ luꞈ-eu jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ, mˇ-eu lehˇ g’eh-eu jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ, yaw k’aˆ-ehˇ ngehˬ keuˆ. Naˇ haˬ luꞈ-eu deuˬ-ahˇ nui k’aˬ ahˇ-awˇ noeˬ tmˬ-eu jeˬ jaˆ ni caw ba nehˬ.\nTsaꞈ gaˬ iˇ ngeh\nAˬ dui neh mawˇ-euˬ deuˬ, mehˇ nmˇ pyeuꞈ laˇ-eu lehˇ maˬ ehˇ nya-a lehˇ ya noeˬ tsoˆ taˬ.\nGui-eu jeˬ hawˇ-eu Mehˬ-eu jeˬ—Yaw muiˬ paw hawˇ-eu g’aˬ ahˇ leˇ-eu jeˬ-ehˇ ngehˬ


Dawˬ caˇ 31—Miˬyehˇ nehˬ-ehˇ cah | Ka la zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Georgian German Gokana Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Medumba Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Tena) Rarotongan Romanian Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Shuar Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yemba Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nDawˬ caˇ 31\nMiˬyehˇ nehˬ-ehˇ cah\n1. Nui ma nahˬ yu Miˬyehˇ nehˬ-ehˇ cah.\nSaˇ jaˇ ziꞈ nui gaˬ mˇ mawˇ.\nMiˬyehˇ ahˇ g’oe awˇ aˬ yawꞈ ga dzeˇ jawˇ.\nMiˬyehˇ baoˬ neh bi caw ba.\nTsaˬ eu Miˬyehˇ euˬ dawˬ ahˇ mˇ caw.\nMaˬ ya g’awˬ iˇ g’aˇ duˬ.\nMiˬyehˇ aˬ laꞈ neh bi sheuˬ g’eh.\nMiˬyehˇ dawˬ naˇ haˬ mˇ caw.\n2. Shawˇ jehˆ ni g’eh Miˬyehˇ nehˬ-ehˇ cah.\nNoeˬ mawˇ shawˇ jehˆ ni g’eh jeˬ-ahˇ.\nLawˬ haw laˇ jeˬ ahˇ puˬ le mawˇ le k’awꞈ\nMiˬyehˇ nawˇ ahˇ caw ba meh.\nTsaˬ jeˬ ja ceuˬ paˬ-ehˇ g’eh jeˬ hawˇ eu\nmaˇ maˇ ni g’eh eu jeˬ\nyawˬ jawˇ na heu deuˬ ahˇ noeˬ naˇ\naˬ dui nehˬ-ehˇ Miˬyehˇ jawˇ meh.\n3. Laꞈ k’aˬ tiˬ cehˇ Miˬyehˇ nehˬ-ehˇ cah.\nYawꞈ nehˬ-ehˇ cawˬ pyeuꞈ laꞈ k’aˬ cehˇ.\nMiˬyehˇ neh biꞈ euˬ laꞈ sawˬ-ahˇ guiˬ lahˬ huiˬ\naˬ myah luꞈ jaˆ g’eh eu meh.\nMiˬyehˇ nehˬ-ehˇ cah laꞈ k’aˬ cehˇ gaˇ kawˆ\ndawˬ caˇ caˇ awˇ mˇ mawˇ.\nNawˇ laꞈ k’aˬ cehˇ aˬ cawˬ ya mawˇ\nYeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ lehˇ siˬ.\n(Beh. 5:24; 6:9; Piˆ. 4:8; 1 Tiˆ. 6:6-8-ahˇ haw.)\nMiˬyehˇ nehˬ-ehˇ cah (Dawˬ caˇ 31)


Uh-oh? Nothing but Chrono Square Enix to patch up CT on Steam Same Problem as Before New Platform Romhack that cuts out the regular battle theme? CT Forum Index\nAyylmaoDireFrostWolfHolidaeHwangchungjairoe03JavJosephurKing RoninKUNOMoombanskimPoqueR51Zero_HawkJoin Us on Discord\n'Ayla Inks' by Narratorway


Dawˬ caˇ 146—‘Miˬyehˇ yawˬ jeˬ na luꞈ yaw shuiꞈ jahˇ paˇ jiˇ’ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Abkhaz Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Georgian German Gokana Greek Guarani Gun Haitian Creole Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Ronga Runyankore Russian Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nDawˬ caˇ 146\n‘Miˬyehˇ yawˬ jeˬ na luꞈ yaw shuiꞈ jahˇ paˇ jiˇ’\n(Pah mehˬ-eu 21:1-5)\n1. Miˬyehˇ uˆ lahˇ shaw pyeuꞈ luꞈ gaˇ kawˆ ehˇ luꞈ.\nNuiˇ mahˬ euˬ k’oeˇ taˆ yawꞈ Zaˬmaˇ nuiˇ luꞈ.\nMˬ ahˇ shawˇ jehˆ g’eh Saˬdaˬ-ahˇ teh ka leꞈ.\nMiˇ tsaˬ-ahˇ Miˬyehˇ k’aˇ noeˬ loꞈ-ehˇ pyeuꞈ laˇ luꞈ.\nLaꞈ k’aˬ cehˇ Miˬyehˇ-euˬ nymˇ jaˆ le,\naˬ yawꞈ aˬ dui maꞈ nehˬ-ehˇ jawˇ meh.\nK’ahˬ lahˇ noeˬ shaˬ naˇ gawˇ maˬ paˇ jaˆ meh.\nShiˇ eu jeˬ nui ma cawˆ jeˬ maˬ paˇ jaˆ.\n‘Miˬyehˇ yawˬ jeˬ na yaw shuiꞈ jahˇ paˇ jiˇ.’\nEhˇ taˬ dawˬ maˇ diˇ pyeuꞈ meh.\n2. Muiˬ shawˇ Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ ahˇ dui ya mawˇ,\nYawˇzaˬ euˬ miˬ shuiꞈ yaw shehꞈ bya luꞈ gaˇ.\nYawꞈ maꞈ k’aˬ lo sehˇ bya cehˆ ni geuꞈ taˬ.\nYaw shehꞈ euˬ yaw sahˇ Yeˬhawˇbaˬ tehꞈ-ehˇ pyeuꞈ.\n3. Nui saˇ za eu meuˬ huiˬ dui dui-awˇ zawˇ ma-ehˇ muiˬ,\ng’oˆ k’ehˬ uˬ ciꞈ nah g’ahˇ maˬ ehˇ pah taˬ.\nMeuˬ euˬ yaw shehꞈ ahˇ tsawˇ haˬ deuˬ cah g’eh.\nYaw shehꞈ teu bya doˆ Miˬyehˇ gaˇ mˇ zaˬ.\n(Tehˬ. 16:3; Pah. 12:7-9; 21:23-25-ahˇ haw.)\n‘Miˬyehˇ yawˬ jeˬ na luꞈ yaw shuiꞈ jahˇ paˇ jiˇ’ (Dawˬ caˇ 146)


'Ah-ee-ah-ee-ah'. Arte, musica e sacralità in Ennio Morricone » DiRS GBU\nSei in: Home1 / Attualità2 / ‘Ah-ee-ah-ee-ah’. Arte, musica e sacralità in Ennio Morric...\nTags: Cinema e fede, Ennio Morricone, Musica e fede\nTrovare, vivere e proteggere la speranza Fake news, complottismo e cristianesimo


Flow My Tears - Lyrics\nSwan Song. Serenade (D Minor),\nLyrics by Ludwig Rellstab\nBrought to you by www.musicaneo.com ▪ Search for: SM000084329\nDonate . Donations are welcome and vital to support the library's work.Support the Library: Make A Donation All sheet music of the library is published for free.\nne Lie .se fleh ĹĹ G2 ˇ Ą ˇ ˇ ( ˇ 6 —ﬂ ﬂ ﬂ — ŐŐ3 D957 No.Text: Ludwig Relstab (1799-1860) M¨ aßig.des Licht.ke Wip . ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ > —ﬂ ﬂ ﬂ — ÎÎ3 > 7 4ˇĂ ˇ ( ˇ` Ş Ş ŞŞ 6ˇ 4ˇ 6ˇ ¨ furch te. Des Verr¨a ? ˇ` ˇ - ˘ > ˇ —ﬂ ﬂ ﬂ — 3 É ¯ ˇ ˇ ( ˇˇ É ˇ ˇ Ş ˇˇ Ž ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ( ˘` ? ˘ ˘ 4ˇˇ ? ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˘ ˇ( ters feindlich Lau . 4.St¨andchen (Serenade) ”Leise flehen meine Lieder” G2 34 <` <` G2 34 ? ˇ ıˇˇ ˇ ıˇˇ ˇ ıˇ ıˇ ıˇ Ž pp I2 3 ˘ 4 > ˘ ? ıˇˇ ıˇˇ ˇˇı ˇˇı ˇˇı —ﬂ ﬂ ﬂ — 3 ˇ( ? mei .schen Flus ? ˘` ˇ( ˜ ? ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ Ď ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ > ˘ > ˇ` ˇ ˘ chen.schen ˇ ˇ 4ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˘ > ˇ ) 4ˇ` - - `ˇ` in des Mon . komm zu mir! ? ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ G2 ˘`˘` I2 ˇ` - —ﬂ ﬂ ﬂ — ˘` ˇˇ ˇˇ ˇˇ3 ˇ .com ÈÈ 8 Ą ˇ ˇ ( ˇ` ˘ ˘ ˘ > `ˇ `ˇ ( 4ˇ.des Licht.musicaneo.fel rau . ? ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇ ˇ pp ˇ ˘ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ <` ˇ( ? ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ( ˇ > —ﬂ ﬂ ﬂ — 3 Ş Ş ŞŞ ˇ ˇ ˇ ¨ ternd schlan . len Hain hernie 16 ÈÈ ˇ ( ˇ Ąˇ ˇ ( ˘ ? 4ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ G 2 ? ˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ž I2 ˘ > ˘ Ž —ﬂ ﬂ ﬂ — 3 ˘ en ? ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˘ > ˘ - ˇ( ? 4ˇˇı ˇˇı ıˇˇ ˇˇı ˇˇı ? ˇˇı ˇı ˇ ˇˇı ıˇ ˇ ˇˇı > ˘ ﬃ G2 ? ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ž ˇ ˇ ˇ I ˘ 2 > ˘ ﬂ ﬂ — 11 —ﬂ ĹĹ3 ˇ` ˇ( G2 ˇ Ą ˇ ˇ ( in den stil ˇ Ą ˇ ˇ ( ˇ` <` <` Lei . ? 6ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇ ˇ p ˇ ˘ ˘ > . ˇ ) ˇ` - - ˘ ˇ( ˘ ˘ > ˇ ( 6˘` in des Mon . Lieb - ˇ ( ˇ Ąˇ ˇ ( ? ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˘ ˘ > ˇ` `ˇ ( 4ˇ.É Éˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ( > <` ˙ —ﬂ ﬂ — ˇ 3 ÈÈﬂ ˇ - ˘ `ˇ 4ˇ` ? ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˘ > ˘ > —˘ ﬂ ﬂ ﬂ — 3 ˘ ˘ > <` > die Nacht zu dir. Franz Schubert (1797-1828) . š ˜´ Ş Ş ŞŞ ` ﬃ ˇ ˇ ˇ8 ˇ ˇ ˇ ˇ ( ˘` 39 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ( ˇ ( ˇ ˇ Available at www.der ˘ - ˇ` durch ˘ ĹĹ ˇ` ˇ Ąˇ ˇ ( G2 <` ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ( — ﬃ ﬃ —ﬃ 3 Ş Ş È È Ş Ş G2 ˇ ˇ 7 ˇ 4ˇĂ ˇ ( ˇ` 21 Ž G2 I2 der. Hol ˇ( - de.\n´ Hol . 3 ˜ Ś ˆ2 6ˇ ` 3 ˇ 4˘ ˇ 4ˇ ˇ ` ˇ``ˇ « ˇ ˇ` 2˘˘ ˇ 4ˇ ˇ 6ˇ ˇ 4˘ > ﬄ ÏÍ ˇ 4ˇ` Ï f mf ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇﬃ 4ˇˇˇ ˇˇ 4ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇ ( 2ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ( ˇ ˇ( ˇ( ˇ Ś ˆ2 ˇ`ˇ` « ˇˇ ˇ` 6˘ ˘ 4˘˘ ˇˇ ıˇˇ ˇıˇ < ıˇˇ ˇ `ˇ` Ï ÏÍ 4ˇ` pp ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇˇ 4ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ( 6ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ 4ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇ ˇ( ˇ( ˇ ˇ( —ﬂ ﬂ ﬂ — —ﬂ ﬂ ﬂ — —ﬂ ﬂ ﬂ — ˇ 3 3 ﬃ ŐŐ3 ˇ` ĹĹ ÈÈ ˇ Ąˇ ˇ ( ˇ ( ˇ Ąˇ ˇ ( ˇ ˇ ( ? ˇ` ˇ ( ˇ Ąˇ ˇ ( ˘ 26 2 ˇ( ? ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ? 4ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˘ ˘ ˘ ˘ G2 <` ˘ > —ﬂ ﬂ ﬂ — ĹĹ3 ` <` G2 ˘ <` > mich. ? ˇ 6ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ 41 ach! ˇıˇ ˇˇı < ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˘ Available at www. ? ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ ˇ 4ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ — ﬃ ﬃ —ﬃ 3 Ť ÈÈ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˘ > Sie verstehn > ˘ > ˘ 8 Ą ˇ ( `ˇ ˘` - ˘ ˇˇ ? ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ( —ﬂ ﬂ ﬂ — 3 Ť Ť ÈÈ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ( —ﬂ ﬂ ﬂ — 3 É ¯ ˇ ˇ ( ˇˇ É ˇˇ Ş ˇˇ ˘`˘` Ž ˇ( ˜ ˇ` G2 ? `ˇ ˇ ˇ ˇ Ď ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ Ž I2 mit der To¨ ˙ 46 ˇ ˇ Ąˇ ˇ ( ﬂ ﬂ — ˇˇ —ﬂ ˇˇ ˇˇ3 ˇˇ `˘˘` .É É ˇ Ž ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ I2 ˇ( ˇ( ˇ ˇ `ˇ 4ˇ 2 G ` > ˇıˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇı ˇı ę ıˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ sie fleh .gal .en dich. 51 G2 ˘ ˘ > 8 Ą I2 ˇ( ken . G2 ? ˇ 4ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ Ž 4ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ I2 ˘ > ˘ 31 G2 ˇ `ˇ` Ž I ˇ ˇ ˇ 4ˇı ˇı ę ıˇ ˇˇ 4ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ( ˇ <` 2 36 G2 ¨ Horst die Nach .nen Lieb G2 Ž ˇ ( ˇ` ? ˘ ˘ pp ˇ ˇˇ ˇˇˇ esschmerz.ti . Â ˆ” Ť Ť ` ﬃ ˇ ˇ ˇ 8 ˇ ˇ ˇ ˇ ( ˘` 3: ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇ( ˇ( ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇ ˇˇˇ .len schlagen? G2 4˘`˘` Ž I — ﬃ ﬃ —ﬃ ´ 3 ˇ` ˇ 4ˇ ˇ 4ˇ 6˘` <` <` ÎÎ ¨Ś furch -te.com ˇ ˇˇ > ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ( 6˘` ken .en Kla ne suß - > ? ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˘ > ˘ > —ﬂ ﬂ ﬂ — 3 —ﬂ ﬂ — 3 ÈÈﬂ ˇ ˇ` - - ˇ gen fleh ˇ ( ˇ Ąˇ ˇ ( ¨ en sie fur - ? ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ? ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˘ ˘ > <` ˘ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ( ˇ` ˇ` ( 4ˇ.G2 6˘` f nicht.sens Seh . ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ > ? ˇˇ ˇ ˘ ˇ ĹĹ ˇ` ˇ Ąˇ ˇ ( ¨ .nen Lieb .nen.esschmerz.musicaneo.de. ? ˇ > ˇ` ˇ ) ˇ` - - ˘ ˘ ˇ( des Bu . nicht.\ncom ˇˇ ˇı ˇ 4˘˘`` dim.che Herz. Lieb .gen.musicaneo.bend harr ich dir entge . ˇ 4ˇ ` ˇ ˇ ` ˇ ( ) G2 ÎÎ4ˇ . ho¨ . . ˇˇ ˇ( 4ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 4˘˘`` ˘` ˇˇ ˇ( 4ˇˇ „ `ˇﬃ # `ˇ ˇˇ ˘˘ 4ˇˇ ˘ pp 4ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ( Ï ÏÍ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ( ˇˇ ˇˇ ˇˇ P 4˘˘`` ˘` `˘˘` Q˘` .nen ˇˇ ˇˇ ˘ ˇˇˇ ? 6ˇˇ ˇ p ˇˇ > ˇ( Ť Ť 6ˇ 4ˇ 6ˇ - che Herz.ber-to¨ - den ˇ ˇ ˇˇ ˇ ) 4ˇ` - —ﬂ ﬂ ﬂ — ÎÎ3 je . begluk ke mich! komm. beˆ glC ke mich.gen! ﬃˇ` Ã Ľ Ľ Ľ Ľ Ğ Ğ – – ‰ 4ˇ ( ` ˇ 44˘` ˘` ˇ( ˇ( 6ˇ`ˇ 4ˇ ˇ˘ 6˘˘ 6ˇ`ˇ 4ˇ ˇ˘ G2 ˇ` 4 4 > ˘ ˇ ? ? ˘ ˇ ˘ ˇ ` ˘ 4ˇ ř Ą 0 ` Ž ˇ f Ă f 4ˇ ˇ 4 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 6 4ˇˇ 6ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 6 ˇˇ 6ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ 6 4ˇˇ 6ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ I2 ˇ ˇˇ ˇ 4ˇﬃˇ ˇˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ( ˇ( ˇ ˇ( ˇ 4ˇ ( ˇ ˇ 4ˇ ˇ( ˇ 6ˇ 6ˇ 6ˇ ˇ 4ˇ ﬂ ﬂ — — ﬃ ﬃ —ﬃ 69 Ť —ﬂ 3 Ť ÎÎ f ˇ 4ˇ´ 3 ˇ ˇ`  ` ˇ 4ˇ 6˘` ˇ ( 6˘` G2 6ˇ 4ˇ8 6ˇ 4ˇĄ ˇ ( ÎÎ ¨ ¨ uk komm.ÈÈ 4ˇ. ˇˇˇ ˇˇ ˇ ˘ ˘ 6˘` ˇ 4ˇˇˇ ? ˇˇ > ˘ ˇˇ ˇˇ 4ˇˇ ˇ ˇ > ˘ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ`. ? < > ﬄ ﬄ mich! ÃÁ be . Ś ¨ 6ˇ ` ˇ 4ˇ3 ˇ ` ˇ 4˘` 6ˇ ˇ G2 ˇ ˇ ˇ ˇ 4˘` 4ˇ ˇ 4ˇ ? ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ? 6ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ž ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ p f ﬃ ˇ ˇˇ -ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ I2 4ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˇ( > ˘ > ˘ ˇ( ˇ ˘ 73 ` ˇ <` 2`˘ ˘` G2 ˇ 4˘ > > 59 f mit gesteigertem Ausdruck be 6˘` 2 G 6˘` Ž ﬄ decresc.ˇ.des wei . jeŚ Laß auch dir die Brust bewe .des´ 3 wei . ˇ ˇ \_ Ă ˇ ˇ ˇˇ ﬃˇˇ ˇˇˇ ˇ ˇ 4 ˇˇﬃ ˇˇˇ 4ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ I2 ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ 4ˇ ˇﬃˇ ˇˇˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ( ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ( ( ˇ ˇ( ˇ ˇ ˇ ˇ — ﬃ ﬃ —ﬃ 64 3 ` ´ ˇ 4 ˇ ﬃˇ ˇ ˇ ` ˇ( <` G2 4˘ .ˇ 4ˇ 6`˘ 4ˇ` ˇ ˇ`.ˇ` G2 ˇ` ( 4ˇ. ˇ ˇ` 55 - ¨ .ren mit ruh G2 ? Ž I 2 ˘ ˇ ˇ 4ˇˇ ˘ — ﬃ ﬃ —ﬃ ´ 3 ˇ` ? ˇˇ > ˇˇ 4ˇˇ ˘ 8 4ˇĄ ˇ ( ˇ` ˇ( Sil .re Ě Ą ˇ` Ąˇ ˇ ˝ ˇ 4ˇ3˜ ˇ 6ˇ`` ˇ 4˘ ĄĚ ` 4ˇ 4ˇ ` ˇ ` < 2 6ˇ ` ˇ ˇ ˇ 4˘ G ˇ 4ˇ ˇ > ˇ ˇ > ˇ ` ˇ 4ˇ Ę 4ˇ ` ˇ ˇ Ž f 4ˇﬃ cresc.. > .6ˇ` ( 4ˇ. ˇ ˇ I ˇ ( 6ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇˇˇ 2 ˇ 78 Ž G2 4ˇˇ`` I2 ˇ( 4ˇˇ ˇˇ ˇıˇ ˇˇ ˇıˇ = ˇˇ ¨ gluk - ˘` ˘` ˇıˇ ˇˇ - ˇ ˇ( - - ke ˇ( ˇ ˇˇ 4ˇı ˇˇ ˇ ˇ ˘ 4˘` 4˘` ˇˇ 2ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ `ˇ` mich! ˇıˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ( ˇ ˇ ˇˇ ğ Available at www.chen.\nDocuments Similar To Schubert - Serenade Op. 90, No. 11


Uh-oh! Some right-wingers might not like the pope’s latest tweet! - Blogs - Hannibal Courier - Post - Hannibal, MO - Hannibal, MO


Miˬyehˇ-euˬ zahˇ dawˬ hawˇ-eu Jaˇliꞈ zahˇ neh, nawˬ-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ bi dzaw | Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ\n“Nawˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ laꞈ-euˬ dawˬ-ahˇ ngaˇ shaˇ sawˇ.”—Ja ceuˬ 119:99.\nDawˬ caˇ: 127, 88\nAˬ dui-euˬ siˬ nya-eu nui ma, gaˇ ma mehˬ-eu shmˇ jaˬ loꞈ-ehˇ aˬ joˆ-ehˇ duˇ-eu nga?\nAˬ dui Miˬyehˇ-euˬ zahˇ dawˬ deuˬ-ahˇ gaˬ ni dzaw-eu, aˬ jeˬ miˇ neh aˇ yeˇ huiˬ-eu nga?\nSiˬ nya-eu nui ma aˬ dui-ahˇ noeˬ dahˇ doe laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga?\n1. Aˬ dui-ahˇ jeˬ zaˬ taꞈ-ehˇ bi dzehˬ-eu aˬ jeˬ nga?\nYeˬhawˇbaˬ tsawˇ haˬ-ahˇ poeˬ-eu tiˬ jeˬ biꞈ taˬ-euˬ meh. Teu naˇ siˬ nya-eu nui ma pyeuꞈ-awˇ, teu baˬ da neh aˬ dui jeˬ zaˬ taꞈ-ehˇ dzehˬ-eu meh. Aˬ dui Aˬdaˬ hawˇ-eu Eˇbaˆ siˬ nya-eu nui ma ahˇ-eu lehˇ aˬ joˆ-ehˇ siˬ nya-eu nga? Aˬ yawꞈ nyaꞈ Miˬyehˇ-euˬ ehˇ dawˬ leuˇ-euˬ taꞈ naˇ, Miˬyehˇ-ahˇ cehˆ zaꞈ ngeh, aˬ yawꞈ nyaꞈ-euˬ siˬ nya-eu nui ma maˬ saˇ-a.\n2. Siˬ nya-eu nui ma, gaˇ ma mehˬ-eu shmˇ jaˬ nehˬ-ehˇ aˬ joˆ-ehˇ duˇ leˇ-eu nga? (Dahˬ beh-eu baˇ-ahˇ haw.)\n2 Siˬ nya-eu nui ma heu naˇ, aˬ dui-euˬ laꞈ k’oeˇ paw jaˆ-awˇ tsaˬ-eu hawˇ-eu maˬ tsaˬ-eu jeˬ-ahˇ toeˬ mehˬ-eu, aˬ dui-euˬ dehꞈ ziˇ-ahˇ jiˇ sheuˬ g’eh-eu jeˬ pyeuꞈ meh. Siˬ nya-eu nui ma-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ maˬ dzaw taˬ-euˬ deuˬ naˇ, gaˇ ma mehˬ-eu shmˇ jaˬ cawˆ iˇ taˬ-euˬ saˇ baoˬ-ahˇ duˇ meh. Jaˬ lehˇ hawˇ-eu iˇ hawˇ teu naˇ saˇ baoˬ-ahˇ gaˇ ma sheuˬ bahˬ nya meh. Ehˇ k’awꞈ, muiˬ-eu gaˇ ma mehˬ-eu shmˇ jaˬ naˇ, saˇ baoˬ yeuꞈ-eu g’aˬ-ahˇ noeˬ taˬ-euˬ gaˇ iˇ doˆ nya ni caw ba nehˬ-eu meh. Teu gaˇ duˇ ni, aˬ dui siˬ nya-eu nui ma-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ dzaw taˬ naˇ, aˬ dui-ahˇ gaˇ ma yaw muiˬ-ehˇ sheuˬ mehˬ nya-eu meh.\n3. Aˬ dui siˬ nya-eu nui ma-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ maˬ dzaw naˇ aˬ jeˬ pyeuꞈ laˇ nya-eu nga?\n3 Aˬ dui-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ maˬ dzaw naˇ, mˇ bahˬ ngeh aˬ dui-ahˇ saˇ tiˇ maˬ biꞈ-a. (1 Tiˆmoˇseˬ 4:1, 2) Aˬ dui-ahˇ “Yaw doeˇ-ahˇ yaw muiˬ” lehˇ bi noeˬ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 5:20) Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-ahˇ caw teh-eu deuˬ-ahˇ “naw maꞈ-ahˇ sehꞈ-eu k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ nui k’ahˇ mˇ-eu jeˬ pyeuꞈ-eu ma lehˇ, naw maꞈ-ahˇ sehꞈ-eu tsawˇ haˬ deuˬ noeˬ-eu aˇ nah keuˆ le tehꞈ-a” lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Yoˇhaˬ 16:2) G’aˬk’ehˇ Saˬteˬpaˬ-ahˇ sehꞈ-euˬ deuˬ k’awꞈ toˆ-ehˇ noeˬ-eu meh. (G’aˬk’ehˇ 6:8, 12; 7:54-60) Gaˇ hu ba neh zahˇ g’awˬ mya zahˇ yaw haiˬ jeˬ mˇ-awˇ, tsawˇ haˬ sehꞈ-eu meh. Heu naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ Miˬyehˇ-euˬ g’aˇ duˬ mˇ-eu lehˇ noeˬ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ maˇ diˇ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ Miˬyehˇ-euˬ zahˇ dawˬ-ahˇ mˇ bahˬ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. (Doˆ-iˇ-eu 20:13) Heu gaˇ haw ngeh, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ siˬ nya-eu nui ma aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ maˬ geuˇ-eu jeˬ-ehˇ sheuˬ g’eh nga lehˇ siˬ laˇ-eu meh.\n4. Aˬ dui-euˬ siˬ nya-eu nui ma gaˇ yaw muiˬ-ehˇ mˇ luꞈ-eu lehˇ aˬ joˆ-ehˇ siˬ duˬ nya-eu nga?\n4 Aˬ dui-euˬ siˬ nya-eu nui ma gaˇ yaw muiˬ-ehˇ mˇ luꞈ-eu lehˇ aˬ joˆ-ehˇ siˬ duˬ nya-eu nga? Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ zahˇ dawˬ deuˬ hawˇ-eu Jaˇliꞈ zahˇ heu naˇ, “yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ mehˬ-eu tsoˆ-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, iˬ baˇ-ahˇ toeˬ mehˬ-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, maˬ tsaˬ-eu jeˬ-ahˇ mehˬ paˇ tsoˆ paˇ-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, yaw tsaˬ yaw dawˇ dawˇ-ehˇ dehꞈ ni mehˬ-eu tsoˆ-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ” gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu meh. (2 Tiˆmoˇseˬ 3:16) Aˬ dui aˬ myah luꞈ Jaˇliꞈ gui-awˇ, aˬ jeˬ ehˇ mawꞈ nga lehˇ yaw muiˬ-ehˇ ya shaˇ noeˬ ya shaˇ sawˇ-eu uˬ taꞈ, dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ ya zmˬ iˇ-eu meh. Aˬ dui teu loꞈ-ehˇ jahˇ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ loꞈ-ehˇ noeˬ nya laˇ ni leh jeh mawꞈ laˇ-awˇ, aˬ dui siˬ nya-eu nui ma yaw muiˬ-ehˇ sheuˬ g’eh nehˬ meh lehˇ jah ziꞈ nya-eu meh. Yeˬhawˇbaˬ-euˬ zahˇ dawˬ hawˇ-eu Jaˇliꞈ zahˇ, aˬ dui-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ dzaw nehˬ nya nga lehˇ haw iˇ ma.\nMiˬyehˇ-euˬ zahˇ dawˬ neh nawˬ-ahˇ bi dzaw\n5, 6. Miˬyehˇ-euˬ zahˇ dawˬ aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga?\n5 Aˬ dui Miˬyehˇ-euˬ zahˇ dawˬ neh bi caw ba mawꞈ naˇ, aˬ dui gui-awˇ zahˇ dawˬ teu aˬ jeˬ jeˇ jaˆ nga lehˇ siˬ nya-awˇ neh tehꞈ-ehˇ maˬ jiˇ-a. Aˬ dui zahˇ dawˬ teu-ahˇ gaˬ-awˇ yaw zeu jiˇ ya taˬ-eu meh. Jaˇliꞈ aˬ dui-ahˇ “Yaw haiˬ jeˬ-ahˇ bye-awˇ, yaw muiˬ jeˬ-ahˇ gaˬ” lehˇ ehˇ-eu meh. (Aˬmoˆ 5:15) Aˬ dui teu loꞈ-ehˇ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ nya-eu nga? Aˬ dui yawˬ jeˬ na luꞈ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ haw-eu loꞈ-ehˇ haw nya ni ya dzaw meh. Gaˇ kawˆ heu hmˬ-ahˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. Nawˇ maˬ yuꞈ k’aˆ leˇ ni shaˬ luꞈ ngeh, saˬ laˬ g’oˬ nawˬ-ahˇ shiˬ shaˬ pyeuꞈ-eu dzaˇ dzaˬ, sehˇ ni g’a, dehꞈ jeˬ dehꞈ kawˆ laˆ paˇ lehˇ ehˇ-awˇ, ehˇ loꞈ-ehˇ nawˇ mˇ caw ngeh, muiˬ daˆ laˇ gaˇ ya mawˇ naˇ, saˬ laˬ g’oˬ neh biꞈ-euˬ nui noeˬ nui duˇ teu-ahˇ nawˇ aˬ joˆ-ehˇ noeˬ nya?\n6 Teu gaˇ duˇ ni, Beh-euˬ yaw sahˇ k’awꞈ aˬ dui-ahˇ iˬ baˇ mˇ-euˬ baˬ da neh pyeuꞈ laˇ-euˬ maˬ muiˬ-eu jeˬ-ahˇ maˬ ya daˬ-eu g’aˇ duˬ hawˇ-eu, dehꞈ ziˇ bi muiˬ daˆ laˇ-eu g’aˇ duˬ, zahˇ dawˬ biꞈ taˬ-euˬ meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, Jaˇliꞈ jaˬ myawꞈ taˬ myawꞈ, mehˇ shuiˇ taˬ shuiˇ, smˇ k’oeˬ taˬ k’oeˬ, taˬ dehꞈ bahˬ, yaw haiˬ jeˬ taˬ mˇ, maw loˬ ja maw taˬ zmˬ lehˇ mehˬ-eu meh. (Dawˬdaˬ 6:16-19-ahˇ gui; Pah mehˬ-eu-eu 21:8) Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ ehˇ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-eu miˇ neh yaw muiˬ jeˬ pyeuꞈ laˇ gaˇ ya mawˇ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ hawˇ-eu aˬ yawꞈ-euˬ zahˇ dawˬ-ahˇ gaˬ dzehˬ laˇ-eu meh.\n7. Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ boꞈ ahˇ taˬ-euˬ gaˇ kawˆ deuˬ, aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga?\n7 Aˬ dui aˬ jeˬ tsaˬ-eu hawˇ-eu maˬ tsa-eu lehˇ siˬ nya-eu g’aˇ duˬ, Miˬyehˇ-euˬ zahˇ dawˬ-ahˇ mˇ bahˬ-awˇ shaˬ-eu maˬ loˬ-a. Aˬ dui Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ boꞈ ahˇ taˬ-euˬ, gaˇ hu-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ neh mˇ bahˬ-euˬ jeˬ-ahˇ neh dzaw geuꞈ nya meh. Dawˬdaˬ 1:5, Miˇ shuiꞈ dawˬ paˇ Jaˇliꞈ-ahˇ “tsawˇ gahˇ ahˇ-eu deuˬ naˇ haˬ-awˇ, dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ geuꞈ dzehˬ laˇ-eu meh” lehˇ ehˇ-eu meh. Dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ heu naˇ, Yeˬhawˇbaˬ jawˇ gaˇ neh oe-awˇ aˬ dui-euˬ g’aˇ duˬ muiˬ dzehˬ-eu dawˬ tsoˆ pyeuꞈ meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, Daˬbiˇ Yeˬhawˇbaˬ ehˇ dawˬ maˬ naˇ haˬ ni Baˬsheˬba nehˬ-ehˇ dehꞈ bahˬ-awˇ aˇ naˆ ni shaˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. (2 Saˬmeuˬlaˆ 12:7-14) Nawˇ gaˇ kawˆ heu-ahˇ gui ngeh, ‘Daˬbiˇ gaˇ kawˆ teu deuˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ yahˇ nya-eu nga? Ngaˇ teu loꞈ-ehˇ ya tahˬ puˬ naˇ, ngaˇ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ nya nga? Ngaˇ-ahˇ dehꞈ bahˬ dehꞈ muˆ ni muˇ juˇ juˇ laˇ naˇ, ngaˇ Daˬbiˇ loꞈ-ehˇ g’eh-eu laˬ, maˬ ngeuˇ naˇ Yoˇsehˆ loꞈ-ehˇ g’eh-eu laˬ?’ (Aˇdahˬbeh-eu 39:11-15) Aˬ dui iˬ baˇ mˇ-eu teu aˇ naˆ ni shaˬ laˇ nya-eu nga lehˇ yaw muiˬ-ehˇ shaˇ noeˬ naˇ, “yaw haiˬ jeˬ-ahˇ bye” dzehˬ laˇ-eu meh.\n8, 9. (a) Siˬ nya-eu nui ma aˬ dui aˬ jeˬ mˇ ni caw ba nehˬ-eu nga? (b) Siˬ nya-eu nui ma hawˇ-eu Jaˇliꞈ zahˇ aˬ joˆ-ehˇ taꞈ-eu nga?\n8 Aˬ dui Miˬyehˇ maˬ ya leˇ-eu jeˬ-ahˇ ya siˬ naˇ, teu nehˬ-ehˇ gaˇ mahˇ ka gaˇ ya jawˇ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ maˇ jawˆ ni maˬ ehˇ nehˬ taˬ-euˬ gaˇ kawˆ deuˬ-ahˇ lawˇ neh? Miˬyehˇ aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ bi jahˇ mawꞈ-eu lehˇ aˬ dui aˬ joˆ-ehˇ siˬ nya-eu nga? Aˬ dui Jaˇliꞈ neh aˬ dui-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ bi dzaw naˇ, yaw gahˇ gahˇ-ehˇ noeˬ tsehˆ nya-eu meh.\n9 Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ gaˬ-eu miˇ neh, aˬ dui-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ sheuˬ g’eh nehˬ-eu Jaˇliꞈ zahˇ lehˬ hmˬ nehˬ taˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ “Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ ma. Naw maꞈ g’aˇ duˬ muiˬ ni mehˬ-awˇ tsoˆ-awˇ, naw maꞈ iˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu gaˇ ma mehˬ nehˬ-eu g’aˬ ma” lehˇ ehˇ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 48:17, 18) Aˬ dui Jaˇliꞈ zahˇ-ahˇ naꞈ suiˇ ni shaˇ noeˬ-awˇ, aˬ dui-euˬ nui ma-ahˇ bi laˆ noeˬ naˇ, aˬ dui-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ laˆ muiˬ-awˇ laˆ paˇ nya-eu meh. Muiˬ-eu siˬ nya-eu nui ma heu naˇ, aˬ dui-ahˇ yaw gahˇ gahˇ-ehˇ noeˬ tsehˆ nya ni caw ba nehˬ-eu meh.\nMiˬyehˇ-euˬ Jaˇliꞈ zahˇ neh bi sheuˬ g’eh\n10. Jaˇliꞈ zahˇ heu naˇ aˬ jeˬ nga? Yeˬsuˇ dawˬ mehˬ mehˬ ngeh Jaˇliꞈ zahˇ aˬ joˆ-ehˇ zmˬ-euˬ nga?\n10 Jaˇliꞈ zahˇ heu naˇ, aˬ dui-euˬ nui noeˬ-ahˇ sheuˬ g’eh-awˇ, aˬ dui-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ noeˬ tsehˆ nya ni caw ba nehˬ-eu yaw tsaˬ yaw dawˇ dahˬ beh-eu jeˬ pyeuꞈ meh. Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Jaˇliꞈ zahˇ-ahˇ siˬ nya-eu heu naˇ, aˬ yawꞈ-euˬ nui noeˬ hawˇ-eu aˬ yawꞈ aˬ jeˬ miˇ neh aˬ dui-ahˇ zahˇ dawˬ biꞈ-euˬ lehˇ g’oˆ shaw laˇ ni caw ba nehˬ-eu meh. Yeˬsuˇ Jaˇliꞈ zahˇ zmˬ-awˇ, aˬ dui noeˬ-eu jeˬ hawˇ-eu mˇ-eu jeˬ nehˬ-ehˇ gaˇ kawˆ caw meh lehˇ mehˬ-eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, aˬ yawꞈ nui pehˇ nehˬ-ehˇ yaw haiˬ jeˬ caw-awˇ, dehꞈ bahˬ-eu nui noeˬ nehˬ-ehˇ dehꞈ bahˬ dehꞈ muˆ-eu jeˬ caw meh lehˇ mehˬ-eu meh. (Maꞈtehˬ 5:21, 22, 27, 28) Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Jaˇliꞈ zahˇ neh bi sheuˬ g’eh naˇ, aˬ dui-euˬ siˬ nya-eu nui ma yaw muiˬ-ehˇ bi dzaw-awˇ, aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu jeˬ za ni noeˬ tsehˆ-eu meh.—1 Gawˇliˬtu 10:31.\nHuiˬ loˆ laˇ-euˬ Ka li zaˬ deuˬ, aˬ cawˬ-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ yaw zeu taˬ (Aˇ deuˆ 11, 12-ahˇ haw)\n11. Tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ-euˬ siˬ nya-eu nui ma aˬ joˆ-ehˇ beu gaˇ-eu nga?\n11 Ka li zaˬ deuˬ Jaˇliꞈ-ahˇ neh, siˬ nya-eu nui ma-ahˇ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ dzaw-euˬ k’awꞈ, gaˇ kawˆ tiˬ jeˬ na-ahˇ noeˬ tsehˆ ngeh, beu gaˇ-eu k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, jiˇ baˬ dawˇ-eu gaˇ kawˆ. Jaˇliꞈ-ahˇ jiˇ baˬ dawˇ-eu heu naˇ yaw bahˬ-a lehˇ maˬ ehˇ taˬ-a. Ehˇ k’awꞈ, aˇ dzehˬ taˬ dawˇ dzeuˇ, taˬ dawˇ yehꞈ lehˇ saˇ tiˇ biꞈ taˬ-euˬ meh. (Dawˬdaˬ 20:1; 1 Tiˆmoˇseˬ 3:8) Heu naˇ Ka li zaˬ tiˬ g’aˬ aˇ dzehˬ-ehˇ maˬ dawˇ dzeuˇ naˇ tiˬ jeˬ shaˇ noeˬ-eu maˬ loˬ-a lehˇ ehˇ mawꞈ-eu nga laˬ? Maˬ. Yawˬ ha-euˬ siˬ nya-eu nui ma bi dawˇ k’awꞈ, aˬ cawˬ-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ ya noeˬ keuˆ nehˬ-eu laꞈ k’oeˇ tehꞈ meh.\n12. Loˇmaˆ 14:21 aˬ dui-ahˇ aˬ cawˬ-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ yaw zeu taˬ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga?\n12 Pawˇluˆ aˬ dui aˬ cawˬ-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ yaw zeu ya taˬ-eu lehˇ aˬ joˆ-ehˇ mˇ mawˇ nehˬ yaꞈ-euˬ nga? Aˬ yawꞈ ehˇ-eu, “Shaˬ jiˇ dzaˬ-eu, jiˇ baˬ dawˇ-eu, yawˬ ha-euˬ cawˬ Ka li zaˬ tiˬ g’aˬ na iˬ baˇ mˇ ni jahˇ-eu, heu loꞈ-ehˇ g’eh-eu deuˬ-ahˇ yahˇ-eu muiˬ meh.” (Loˇmaˆ 14:21) Aˬ dui jiˇ baˬ dawˇ nya k’awꞈ, Ka li zaˬ nui deuˬ-ahˇ nui ma maˬ saˇ-eu jeˬ pyeuꞈ naˇ, aˬ dui nui ma keuˆ-eu laꞈ k’oeˇ maˬ dawˇ ni taˬ-eu ma. Tiˬ poˆ na-aˬ, tsaˬ-eu jeˬ-ahˇ maˬ siˬ nya laˇ mi na-ehˇ jiˇ baˬ dawˇ dzoˆ haw-euˬ mehˇ nmˇ tiˬ g’aˬ na, jiˇ baˬ tiˬ pawꞈ-iˬ maˬ paˇ dawˇ ma lehˇ noeˬ tsehˆ taˬ-euˬ meh. Teu miˇ neh, aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ k’oeˇ ngeh ba loꞈ-ehˇ bi pyeuꞈ k’oꞈ iˇ-eu aˬ geu jeˬ-ahˇ maˬ kaˬ maˬ ya jahˇ-a. (1 Gawˇliˬtu 6:9, 10) Teu loꞈ-ehˇ g’eh-eu mehˇ nmˇ deuˬ aˬ dui-euˬ iˇ kahˇ-ahˇ oe naˇ, aˬ dui aˬ yawꞈ maˬ dawˇ gaˇ keuˆ ni bi dawˇ-eu leh jeh ma loˇ? Aˬ dui toˆ-ehˇ maˬ jahˇ-eu yaw duˬ baw meh.\n13. Tiˆmoˇseˬ aˬ cawˬ deuˬ guiˬ lahˬ dawˬ-ahˇ bi ha geuꞈ-eu g’aˇ duˬ, aˬ cawˬ-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ yaw zeu taˬ-euˬ nga?\n13 Tiˆmoˇseˬ zaˬ guˬ guˬ ngeh, baˆ k’oˆ mehˬ dzaˬ yehˬ-eu heu naˇ, naˇ dui dui k’awꞈ yehˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ toˆ-ehˇ jahˇ-euˬ heu naˇ, baˆ k’oˆ mehˬ dzaˬ yehˬ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ aˇ yeˇ taˬ huiˬ-eu Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ tsaꞈ gaˬ iˇ-eu lehˇ g’eh-eu miˇ neh meh. Tiˆmoˇseˬ Pawˇluˆ loꞈ-ehˇ duˇ ni aˬ cawˬ nui ma maˬ saˇ ni maˬ jahˇ mawꞈ-a. (G’aˬk’ehˇ 16:3; 1 Gawˇliˬtu 9:19-23) Nawˇ teu neh? Aˬ cawˬ-ahˇ caw ba-euˬ g’aˇ duˬ, yawˬ ha geuꞈ mawꞈ mˇ mawꞈ-eu jeˬ-ahˇ byehˇ nehˬ nya ma loˇ?\nHuiˬ loˆ laˇ-euˬ tsawˇ haˬ bi pyeuꞈ laˇ\n14, 15. (a) Aˬ dui huiˬ loˆ laˇ-euˬ tsawˇ haˬ aˬ joˆ-ehˇ pyeuꞈ nya-eu nga? (b) Huiˬ loˆ laˇ-euˬ Ka li zaˬ deuˬ aˬ cawˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ mˇ nehˬ-eu nga?\n14 Aˬ dui yawˬ g’aˬ na luꞈ “Ka li-euˬ gaˇ kawˆ aˇ dahˬ beh gaˇ tehꞈ-ehˇ aˬ dui dzaw dzaw-ehˇ maˬ paˇ jawˇ ni” aˬ dui ‘huiˬ loˆ laˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ loˆ-ehˇ mehˬ hu paw ya dzaw daˆ leꞈ’-eu meh. (Heˬbyehˇ 6:1) Huiˬ loˆ laˇ-euˬ Ka li zaˬ pyeuꞈ-eu heu naˇ, Saˇ kiˇ geuꞈ-eu myahˇ laˇ-euˬ nehˬ-ehˇ maˬ taꞈ-a. Aˬ dui huiˬ loˆ laˇ-eu g’aˇ duˬ, zaˬ siˬ nui gahˇ hawˇ-eu g’oˆ shaw nya-eu jeˬ huiˬ daˆ laˇ ni ya leh jeh-eu meh. Teu miˇ neh, aˬ dui yawˬ nah na luꞈ Jaˇliꞈ ya gui-eu meh. (Ja ceuˬ 1:1-3) Aˬ dui yawˬ nah na luꞈ Jaˇliꞈ ngehˬ-ehˇ gui naˇ ngehˬ-ehˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ zahˇ dawˬ hawˇ-eu Jaˇliꞈ zahˇ g’oˆ shaw dzehˬ laˇ-eu meh.\n15 Ka li zaˬ deuˬ-euˬ g’aˇ duˬ aˇ yeˇ huiˬ dzehˬ dzehˬ-eu zahˇ dawˬ naˇ aˬ geu hmˬ nga? Zahˇ dawˬ teu hmˬ naˇ nui gaˬ pyeuꞈ meh. Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ “Naw maꞈ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ gaˬ-eu jeˬ ahˇ naˇ, naw maꞈ ngaˬ-euˬ zaˬ lahˇ ngaˇ lehˇ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ luꞈ siˬ nya tehꞈ-a” lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Yoˇhaˬ 13:35) Nui gaˬ-ahˇ “Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ-ahˇ taꞈ-eu zahˇ dawˬ” lehˇ kuˇ-eu uˬ taꞈ, “zahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ-ahˇ mˇ byah-eu” jeˬ lehˇ jiˇ kuˇ-eu meh. (Yaˬkoˆ 2:8; Loˇmaˆ 13:10) Aˬ dui nui gaˬ aˬ jeˬ miˇ neh aˇ yeˇ huiˬ dui dui-eu nga lehˇ maˬ zahˬ leˇ. Jaˇliꞈ-ahˇ “Miˬyehˇ-aˬ, g’oeˇ-eu gaˬ-eu jeˬ pyeuꞈ-eu meh” lehˇ ehˇ taˬ-euˬ miˇ neh meh. (1 Yoˇhaˬ 4:9) Miˬyehˇ-euˬ g’aˇ duˬ nui gaˬ heu naˇ, nui noeˬ tehꞈ-ehˇ maˬ pyeuꞈ ni, laꞈ neh mˇ mawˇ-eu meh. Yoˇhaˬ “Miˬyehˇ-aˬ, aˬ yawꞈ-euˬ Zaˬmaˇ tiˬ g’aˬ tehꞈ-ehˇ jawˇ-eu k’awꞈ, Zaˬmaˇ baˬ da neh aˬ dui dehꞈ-eu jeˬ za nya ni miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’ehˇ g’eh le-awˇ, aˬ yawꞈ-euˬ g’oeˇ-eu gaˬ-eu jeˬ aˬ dui-ahˇ bi mawˇ laꞈ-euˬ meh” lehˇ boꞈ taˬ-euˬ meh. (1 Yoˇhaˬ 4:9) Teu miˇ neh, aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ hawˇ-eu Yeˬsuˇ-ahˇ maˬ ehˇ, mehˇ nmˇ deuˬ hawˇ-eu nui deuˬ-ahˇ nui gaˬ mˇ mawˇ ngeh, huiˬ loˆ laˇ-euˬ Ka li zaˬ pyeuꞈ-eu lehˇ bi mawˇ-eu jeˬ pyeuꞈ meh.—Maꞈtehˬ 22:37-39.\nAˬ dui Jaˇliꞈ zahˇ-ahˇ siˬ nya-awˇ zmˬ nya laˇ ngeh jawˇ, aˬ dui yawˬ ha-euˬ siˬ nya-eu nui ma sheuˬ g’eh-eu jeˬ-ahˇ nui ma taˬ coeˇ dzehˬ laˇ-eu meh (Aˇ deuˆ 16-ahˇ haw)\n16. Huiˬ loˆ laˇ-euˬ Ka li zaˬ ngehˬ-ehˇ pyeuꞈ laˇ naˇ ngehˬ-ehˇ, aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh Jaˇliꞈ zahˇ-ahˇ aˇ poeˬ taˬ baw dzehˬ laˇ-eu nga?\n16 Aˬ dui huiˬ loˆ laˇ-euˬ Ka li zaˬ ngehˬ-ehˇ pyeuꞈ laˇ naˇ ngehˬ-ehˇ, Jaˇliꞈ zahˇ-ahˇ aˇ poeˬ taˬ baw dzehˬ laˇ-eu meh. Zahˇ sahˇ k’oꞈ-aˬ, aˬ yawꞈ gaˇ aˬ yawꞈ zmˬ nya-eu tehꞈ meh. Ehˇ k’awꞈ, Jaˇliꞈ zahˇ naˇ gaˇ kawˆ yaw myaˬ kawˆ-ahˇ zmˬ iˇ nya-eu meh. Yaw jeˬ maˬ jeˬ, zaˬ deuˬ maˬ muiˬ-eu deuˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu heu naˇ, aˇ naˆ ni lehˬ laˇ ca laˇ nya-eu lehˇ maˬ siˬ nya-a. Teu miˇ neh, aˬ da aˬ ma deuˬ zaˬ-ahˇ haw piˇ-eu g’aˇ duˬ, aˬ jeˬ jahˇ nya-awˇ aˬ jeˬ maˬ jahˇ nya-eu lehˇ ya bi jaˆ-eu meh. (1 Gawˇliˬtu 15:33) Ehˇ k’awꞈ zaˬ huiˬ laˇ-awˇ, Jaˇliꞈ zahˇ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ siˬ nya laˇ naˇ, Jaˇliꞈ zahˇ teu aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ muiˬ-eu cawˬ-ahˇ tseˇ nya ni caw ba nehˬ-eu meh. (1 Gawˇliˬtu 13:11; 14:20-ahˇ gui.) Aˬ dui Jaˇliꞈ zahˇ-ahˇ ngehˬ-ehˇ siˬ nya laˇ-awˇ zmˬ nya laˇ naˇ, aˬ dui yawˬ ha-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ nui ma taˬ coeˇ dzehˬ laˇ-awˇ, aˬ dui gaˇ kawˆ deuˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ maˇ maˇ ni aˬ joˆ-ehˇ bi jahˇ mawꞈ-eu nga lehˇ g’oˆ shaw dzehˬ laˇ-eu meh.\n17. Aˬ dui yaw gahˇ gahˇ-ehˇ noeˬ tsehˆ nya ni caw ba nehˬ-eu jeˬ jaˆ kuꞈ ma lehˇ, aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ nya-eu nga?\n17 Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ nui k’ahˇ shiˇ-eu jeˬ-ehˇ noeˬ tsehˆ nya ni caw ba nehˬ-eu jeˬ jaˆ kuꞈ-eu ma. Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ aˬ dui “byah dui nya dui dui-eu tsawˇ haˬ pyeuꞈ-awˇ, yaw muiˬ jeˬ dawˬ tawˆ luꞈ-ahˇ mˇ nya ni” caw ba nehˬ-eu zahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ hawˇ-eu Jaˇliꞈ zahˇ ahˇ-eu meh. (2 Tiˆmoˇseˬ 3:16, 17) Jaˇliꞈ zahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ nui noeˬ-ahˇ g’oˆ shaw ni caw ba nehˬ-eu nmˇ-aˬ ngeuˇ k’awꞈ, aˬ dui jiˇ gaˇ kawˆ teu-ahˇ leh jeh-awˇ poˆ tseˇ-eu laꞈ k’oeˇ ya g’oˆ shaw-eu meh. (Eˇpeˇsu 5:17) Aˬ dui-ahˇ teu loꞈ-ehˇ jahˇ nya ni caw ba nehˬ-eu g’aˇ duˬ, nui jeˬ-euˬ dawˬ neh keu ka g’awˬ mya ni jaˆ-eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, G’awˇ-ciˬtaoˬbeuˇ-euˬ paˇ dmˬ deuˬ toeˬ mehˬ-eu jeˬ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ deuˬ-euˬ poˆ tseˇ-eu keu ka, G’awˇ-ciˬtaoˬbeuˇ Laiˇbaˬliˬ, G’awˇ-ciˬtaoˬbeuˇ awˆlai Laiˇbaˬliˬ, JW Laiˇbaˬliˬ ehˆ heu deuˬ pyeuꞈ meh. Aˬ dui keu ka heu deuˬ-ahˇ zmˬ ngeh, yawˬ haˇ yawˬ ha pyehˆ tseˇ-eu jeˬ hawˇ-eu nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ-ahˇ neh, gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ za-eu meh.\nYaw muiˬ-ehˇ dzaw taˬ-euˬ siˬ nya-eu nui ma, Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ bi za\n18. Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ zahˇ dawˬ hawˇ-eu Jaˇliꞈ zahˇ-ahˇ mˇ caw naˇ, dehꞈ ziˇ laꞈ koeˇ aˬ jeˬ pyeuꞈ laˇ-eu nga?\n18 Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ zahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ hawˇ-eu Jaˇliꞈ zahˇ-ahˇ zmˬ naˇ, aˬ dui-euˬ dehꞈ ziˇ muiˬ daˆ laˇ dui dui-eu meh. Ja ceuˬ 119:97-100-ahˇ ehˇ-eu, “Nawˬ-euˬ zahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ-ahˇ ngaˇ aˇ naˆ ni gaˬ-eu nga. Nah ga-ehˇ zahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ-ahˇ shaˇ noeˬ luꞈ-eu ma. Nawˬ-euˬ zahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ ngaˬ nehˬ-ehˇ aˬ myah luꞈ jaˆ-awˇ, ngaˬ-ahˇ muiˇ-eu deuˬ naˆ maˬ tseˇ tsawˇ gahˇ bi ahˇ laꞈ-eu meh. Nawˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ laꞈ-euˬ dawˬ-ahˇ ngaˇ shaˇ sawˇ geuꞈ-eu miˇ neh, ngaˬ-ahˇ mehˬ-eu tsoˆ-eu deuˬ naˆ maˬ tseˇ ngaˇ noeˬ siˬ noeˬ mawˇ nya-eu ma. Nawˬ-euˬ zahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ-ahˇ ngaˇ naˇ haˬ geuꞈ-eu miˇ neh, tsawˇ mawˬ deuˬ naˆ maˬ tseˇ ngaˇ zaˬ siˬ nui gahˇ byah-eu ma.” Aˬ dui Miˬyehˇ-euˬ zahˇ dawˬ hawˇ-eu Jaˇliꞈ zahˇ-ahˇ naꞈ suiˇ ni shaˇ noeˬ ngeh, nui gahˇ hawˇ-eu noeˬ siˬ noeˬ mawˇ nya-eu jeˬ ahˇ-eu lehˇ mˇ doˆ laꞈ nya dzehˬ laˇ-eu meh. K’oeˇ naˇ, aˬ dui Miˬyehˇ-euˬ zahˇ dawˬ hawˇ-eu Jaˇliꞈ zahˇ neh aˬ dui-euˬ siˬ nya-eu nui ma-ahˇ bi dzaw ngeh, “aˬ dui tsawˇ k’aˆ k’aˆ laˇ-awˇ Ka li byah-eu loꞈ-ehˇ aˬ dui k’awꞈ byah laˇ”-eu meh.—Eˇpeˇsu 4:13.\nZahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ heu naˇ, mˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ hawˇ-eu maˬ mˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ-ahˇ maˆ jawˆ ni ehˇ nehˬ taˬ-euˬ dawˬ pyeuꞈ meh.\nJaˇliꞈ zahˇ heu naˇ, gaˇ kahˇ dahˇ-eu jeˬ, maˬ ngeuˇ naˇ zahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ-euˬ naˇ k’ah paw jaˆ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. Aˬ dui zahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ-euˬ naˇ k’ah jaˆ-eu Jaˇliꞈ zahˇ-ahˇ siˬ nya laˇ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ jeˬ miˇ neh zahˇ dawˬ biꞈ-euˬ nga lehˇ g’oˆ shaw laˇ-eu meh. Nyaˆ taˬ tiˬ jeˬ lehˇ paˇ ya ehˇ naˇ, aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ nui noeˬ-ahˇ leh jeh-awˇ g’oˆ shaw gaˇ ehˇ-eu meh


Dawˬ caˇ 37—Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ nui ma g’awˇ mawˇ dawˬ tawˆ luꞈ mˇ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Georgian German Ghomálá’ Gokana Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Iban Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Medumba Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Rarotongan Romanian Ronga Runyankore Russian Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nDawˬ caˇ 37\nYeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ nui ma g’awˇ mawˇ dawˬ tawˆ luꞈ mˇ\n1. Yawˬ jeˬ na-ahˇ uˆ lahˇ Yeˬhawˇbaˬ.\nNawˇ tiˬ g’aˬ ahˇ tehꞈ-ehˇ gaˬ-awˇ caw teh ma.\nUˬ duˬ tahˬ jeˬ-ahˇ nawˇ tehꞈ-ehˇ za geuˇ.\nNgaˬ euˬ Miˬyehˇ nawˬ-euˬ gaˇ myah luꞈ mˇ.\nZahˇ dawˬ mˇ caw saˇ jaˇ ziꞈ laꞈ k’oeˇ.\nNawˇ mehˬ eu dawˬ ngaˇ zawˇ ma-ehˇ gaˬ.\nNgaˬ euˬ nui ma g’awˇ mawˇ dawˬ tawˆ\nuˬ duˬ tahˬ jeˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ za geuˇ.\n2. Beh taˬ jeˬ Aˬda ahˇ ciˬ huiˬ.\nAˬ guiˇ ba la nawˬ-euˬ yaw shehꞈ tsaꞈ gaˬ.\nSaˇ jaˇ bi ziꞈ laꞈ teu deuˬ loꞈ-ehˇ.\nNawˬ euˬ tsawˇ myahˇ leh jeh-awˇ ngaˇ tsaꞈ gaˬ.\nGaˇ heu mˇ ma ngaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ lawˇ ma.\nEhˇ taˬ gaˇ ngaˇ mˇ keuˆ nya ni.\n(Mehˬ. 6:15; Ceuˬ. 40:8; 113:1-3; Tsoˆ. 5:4; Yoˇ 4:34-ahˇ haw.)\nYeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ nui ma g’awˇ mawˇ dawˬ tawˆ luꞈ mˇ (Dawˬ caˇ 37)


Ngaˇ iˇ cuꞈ shawˇ gaˇ laˆ tsoeˬ-eu aˬ jeˬ nga? | Dzaw ngeh zmˬ-eu Loꞈ-eu nymˇgoˇ\nREAD IN Acholi Afrikaans Aja Akha Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Amis Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Aukan Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Fijian Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Garifuna Georgian German German Sign Language Gitonga Greek Greek Sign Language Greenlandic Guadeloupean Creole Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Hungarian Sign Language Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Kenyan Sign Language Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Makhuwa-Meetto Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Mozambican Sign Language Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nicaraguan Sign Language Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Palauan Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romanian Sign Language Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Rutoro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Thai Sign Language Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Arabic) Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zambian Sign Language Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu\nDzaw-eu gaˇ kawˆ 10\n“Piˇliˇpuˆ aˬ yawꞈ nyaꞈ iˇ cuꞈ-ahˇ uˇ-iˇ-awˇ, Piˇliˇpuˆ neh iˇ cuꞈ shawˇ nehˬ-euˬ meh.”—G’aˬk’ehˇ 8:38.\nDawˬ caˇ 52 Ka li zaˬ a nehˬ-eu jeˬ\n1. Aˬdaˬ hawˇ-eu Eˇbaˆ aˬ jeˬ jeˇ ya smˇ iˇ-awˇ aˬ jeˬ keuˆ le-euˬ nga?\nNawˇ shaˇ noeˬ ngeh, aˬ jeˬ muiˬ-eu hawˇ-eu maˬ muiˬ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ, aˬ suˇ g’aˬ ehˇ tsehˆ-eu tsaˬ nga? Aˬdaˬ hawˇ-eu Eˇbaˆ yaw muiˬ yaw doeˇ tseˇ paˆ nya-eu zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ biꞈ-eu aˇ bawˇ k’oeˇ bawˇ-euˬ aˇ siˬ pyaˆ dzaˬ-eu heu naˇ, aˬ yawꞈ nyaꞈ Yeˬhawˇbaˬ hawˇ-eu aˬ yawꞈ-euˬ zahˇ dawˬ-ahˇ nui ma maˬ taˬ-eu lehˇ mˇ doˆ laꞈ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. Aˬ yawꞈ nyaꞈ aˬ jeˬ muiˬ-eu hawˇ-eu maˬ muiˬ-eu yawˬ ha naꞈ-i noeˬ tsehˆ ma lehˇ tseˇ-euˬ meh. (Aˇdahˬbeh-eu 3:22) Ehˇ k’awꞈ haw sheˇ, aˬ yawꞈ nyaꞈ aˬ jeˬ jeˇ ya smˇ iˇ-euˬ nga? Aˬ yawꞈ nyaꞈ Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu jeˬ maˬ paˇ muiˬ ni pyeuꞈ iˇ-awˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ dehꞈ-eu jeˬ jiˇ maˬ paˇ za-euˬ uˬ taꞈ, oeˬ paˬ oeˬ ma deuˬ-ahˇ jiˇ iˬ baˇ hawˇ-eu shiˇ-eu jeˬ bi keuˆ le-euˬ meh. (Loˇmaˆ 5:12) Aˬ yawꞈ nyaꞈ neh tseˇ-euˬ jeˬ, doeˇ dui dui-eu jeˬ bi keuˆ le-euˬ meh.\nIˬdiˬyoˇbyaˇ-euˬ yaw huiˬ yaw mahˇ heu g’aˬ, Yeˬsuˇ-ahˇ nui jah ahˇ laˇ ngeh taˆ lehˇ iˇ cuꞈ shawˇ mawꞈ (Aˇ deuˆ 2-3-ahˇ haw)\n2-3. (a) Yaw huiˬ yaw mahˇ heu g’aˬ aˬ yawꞈ-ahˇ Piˇliˇpuˆ tsaꞈ gaˬ laˇ ngeh, aˬ jeˬ jahˇ-euˬ nga? (b) Aˬ dui iˇ cuꞈ shawˇ naˇ aˬ jeˬ za-eu nga? Aˬ dui aˬ jeˬ-euˬ naˇ haˬ-eu jeˬ-ahˇ ja sawˇ-eu nga?\n2 Piˇliˇpuˆ Iˬdiˬyoˇbyaˇ-euˬ yaw huiˬ yaw mahˇ tiˬ g’aˬ-ahˇ tsaꞈ gaˬ ngeh, teu g’aˬ naˇ, Aˬdaˬ hawˇ-eu Eˇbaˆ nehˬ-ehˇ beu gaˇ dui dui-eu jeˬ mˇ doˆ laꞈ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ Yeˬhawˇbaˬ hawˇ-eu Yeˬsuˇ neh aˬ yawꞈ-euˬ g’aˇ duˬ mˇ-euˬ jeˬ-ahˇ aˇ poeˬ zawˇ-ehˇ taˬ baw-eu miˇ neh, taˆ lehˇ iˇ cuꞈ shawˇ-euˬ meh. (G’aˬk’ehˇ 8:34-38) Aˬ dui yaw huiˬ yaw mahˇ teu g’aˬ loꞈ-ehˇ Miˬyehˇ-ahˇ a nehˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ hawˇ-eu Yeˬsuˇ neh aˬ dui-euˬ g’aˇ duˬ mˇ-euˬ jeˬ-ahˇ aˇ poeˬ taˬ baw-eu uˬ taꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma taˬ-awˇ, aˬ yawꞈ tehꞈ-ehˇ aˬ jeˬ muiˬ-eu hawˇ-eu maˬ muiˬ-eu ehˇ tsehˆ-eu aˬ kawˬ-aˬ jaˆ meh lehˇ mˇ mawˇ-eu jeˬ pyeuꞈ meh.\n3 Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ deuˬ-ahˇ mˇ ngeh za-eu guiˬ lahˬ deuˬ-ahˇ noeˬ mawˇ luꞈ-uˇ. Za-eu guiˬ lahˬ tiˬ jeˬ naˇ, Aˬdaˬ hawˇ-eu Eˇbaˆ neh k’aˇ laˆ cawˆ-euˬ jeˬ za k’oꞈ jiˇ-eu meh. Teu laꞈ k’oeˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ dehꞈ-eu jeˬ jiˇ keuˬ meh. K’oeˇ uˬ taꞈ aˬ dui Yeˬsuˇ-ahˇ jah-eu miˇ neh, Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ-awˇ, aˬ dui-euˬ siˬ nya-eu nui ma laˆ bahˬ laˇ-eu jeˬ maˬ paˇ bi jaˆ-eu meh. (Maꞈtehˬ 20:28; G’aˬk’ehˇ 10:43) K’oeˇ naˇ aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ zaˬ deuˬ-euˬ nymˇ jiˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ tiˬ g’aˬ pyeuꞈ laˇ-awˇ, mehˬ hu paw jaˆ luꞈ-eu muiˬ dui dui-eu jeˬ jiˇ za-eu meh. (Yoˇhaˬ 10:14-16; Loˇmaˆ 8:20, 21) Teu naˆ ni muiˬ-eu jeˬ jaˆ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ siˬ nya-eu tiˬ g’aˬ na-aˬ, yaw huiˬ yaw mahˇ teu g’aˬ-ahˇ maˬ dzaw geuꞈ-a. Aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ iˇ cuꞈ maˬ bi shawˇ ni laˆ tsoeˬ-eu aˬ jeˬ nga? Aˬ yawꞈ maꞈ teu-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ g’aˬ leˇ nya-eu nga?\nTiˬ g’aˬ na iˇ cuꞈ maˬ shawˇ-eu heu naˇ aˬ jeˬ baˬ da neh nga?\nTiˬ g’aˬ na-ahˇ iˇ cuꞈ maˬ bi shawˇ ni laˆ tsoeˬ-eu aˬ jeˬ nga?\nMaˬ jahˇ nya gaˇ guˆ-eu (Aˇ deuˆ 4-5-ahˇ haw) *\n4-5. Eˇbeˬ-leˬ hawˇ-eu Hehˇnaˬ-ahˇ iˇ cuꞈ maˬ bi shawˇ-eu heu naˇ, aˬ jeˬ baˬ da neh nga?\n4 Maˬ jahˇ nya gaˇ guˆ-eu miˇ neh. Aˬ li Eˇbeˬ-leˬ-euˬ aˬ da aˬ ma naˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ pyeuꞈ meh. Aˬ da g’aˬ naˇ muiˬ-eu aˬ da pyeuꞈ-eu uˬ taꞈ, gaˇ mˇ-eu bym dui dui-eu sheuˬ g’eh-eu g’aˬ pyeuꞈ-eu lehˇ jiˇ yawˬ g’aˬ na luꞈ siˬ nya meh. Ehˇ k’awꞈ Eˇbeˬ-leˬ iˇ cuꞈ maˬ shawˇ-a siˬ, aˬ jeˬ-euˬ baˬ da neh nga? Aˬ yawꞈ “Ngaˬ-ahˇ ngaˬ da loꞈ-ehˇ maˬ mˇ keuˆ nya-a lehˇ noeˬ nya” lehˇ ehˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ mehˬ hu paw aˬ yawꞈ-ahˇ doˇ-eu gaˇ deuˬ-ahˇ, maˬ mˇ nya gaˇ guˆ-eu meh. Aˬ yawꞈ “Ngaˬ-ahˇ aˬ cawˬ-euˬ mehˬ shi guiˬ lahˬ ya shaˇ gaˇ hawˇ-eu dawˬ mehˬ ya mehˬ gaˇ maˬ ehˇ, tsaꞈ gaˬ-iˇ gaˇ ya sheuˬ g’eh-eu gaˇ maˬ ehˇ guˆ nya” lehˇ paˇ ehˇ-eu meh.\n5 18 k’oꞈ k’awˆ laˇ-euˬ aˬ buˇ Hehˇnaˬ jiˇ, yawˬ ha-ahˇ nui jah maˬ ahˇ-eu tiˬ g’aˬ pyeuꞈ meh. Hehˇnaˬ-euˬ aˬ da aˬ ma Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ pyeuꞈ k’awꞈ, aˬ yawꞈ naˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-ahˇ dehꞈ caw nya-eu maˬ siˬ lehˇ noeˬ-eu meh. Aˬ yawꞈ aˬ jeˬ miˇ toˆ-ehˇ noeˬ-eu nga? Hehˇnaˬ yawˬ ha-ahˇ yaw doeˇ noeˬ-awˇ, aˇ poeˬ maˬ baw nya lehˇ noeˬ-eu uˬ taꞈ, tiˬ poˆ na nui ma nyiˇ dui dui-awˇ, yawˬ ha-euˬ mawˇ do-ahˇ jiˇ laˆ naˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ ehˇ-eu “Ngaˇ aˬ jeˬ jahˇ-euˬ lehˇ tiˬ jawˇ-iˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ-iˬ maˬ ehˇ nehˬ haw-aˬ, ngaˬ da ngaˬ ma-ahˇ keuˆ ni. Teu ngeh ngaˬ-ahˇ, ngaˇ yawˬ ha-ahˇ laˆ naˇ-eu miˇ neh, Yeˬhawˇbaˬ ngaˬ-ahˇ maˬ haw mawꞈ-a lehˇ, ngaˬ-ahˇ heu loꞈ-ehˇ noeˬ-eu meh.”\nCawˬ deuˬ baˬ da neh (Aˇ deuˆ 6-ahˇ haw) *\n6. Baˬneˇshaˬ iˇ cuꞈ aˬ jeˬ baˬ da neh maˬ shawˇ-eu nga?\n6 Cawˬ deuˬ baˬ da neh. 22 k’oꞈ k’awˆ laˇ-euˬ Baˬneˇshaˬ “Ngaˇ zawˇ-ehˇ g’oeˇ-eu cawˬ tiˬ g’aˬ jawˇ ma. Nga nyaꞈ cawˬ cawˬ-eu 10 k’oꞈ byah laˇ maˬ” lehˇ ehˇ-eu meh. Baˬneˇshaˬ iˇ cuꞈ shawˇ-eu lehˇ noeˬ taˬ-euˬ meh. Ehˇ k’awˬ aˬ yawꞈ-euˬ cawˬ aˬ yawꞈ iˇ cuꞈ shawˇ gaˇ g’aˬ maˬ biꞈ-eu miˇ neh aˬ yawꞈ nui ma cawˆ-eu meh. Aˬ yawꞈ “Ngaˇ aˬ cawˬ nehˬ-ehˇ yaw k’aˆ-ehˇ maˬ g’oeˇ nya-eu miˇ neh, cawˬ heu g’aˬ nehˬ-ehˇ ya g’awˬ-iˇ naˇ, heu loꞈ-ehˇ g’oeˇ-eu cawˬ maˬ paˇ za meh” lehˇ ehˇ-eu meh.\nMˇ bahˬ gaˇ guˆ-eu (Aˇ deuˆ 7-ahˇ haw) *\n7. Meˬkeˇlaˬ aˬ jeˬ-ahˇ guˆ-eu nga, aˬ jeˬ miˇ neh?\n7 Mˇ bahˬ gaˇ guˆ-eu miˇ neh. Meˬkeˇlaˬ aˬ yawꞈ-euˬ aˇ doˆ bi teh doˆ ngeh, 5 k’oꞈ byah laˇ-euˬ tehꞈ-a siˬ. Aˬ yawꞈ huiˬ laˇ ngeh, aˬ yawꞈ-euˬ aˇ doˆ neh mˇ-euˬ teu naˇ, aˬ da aˬ ma deuˬ-euˬ nui ma-ahˇ aˇ naˆ ni laˆ cawˆ-euˬ lehˇ ya siˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ “Ngaˇ iˇ cuꞈ shawˇ g’aˬ-awˇ maˬ yehˆ maˇ yehˆ-ehˇ paˇ mˇ bahˬ-awˇ bi teh doˆ naˇ, ngaˬ da ngaˬ ma-ahˇ teu naˆ maˬ tseˇ nui ma paˇ laˆ cawˆ gaˇ guˆ nya” lehˇ ehˇ-eu meh.\nLaˆ tsoeˬ laˇ gaˇ guˆ-eu (Aˇ deuˆ 8-ahˇ haw) *\n8. Maiˇ-suiꞈ aˬ jeˬ-ahˇ guˆ-eu nga?\n8 Laˆ tsoeˬ laˇ gaˇ guˆ-eu miˇ neh. Maiˇ-suiꞈ lehˇ kuˇ-eu aˬ li zaˬ guˬ tiˬ g’aˬ, Saˇ kiˇ pyeuꞈ-eu aˬ da hawˇ-eu aˬ ma ma nyiˇ nehˬ-ehˇ jawˇ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ yawꞈ-euˬ aˬ ma maˇ diˇ g’aˬ naˇ Saˇ kiˇ maˬ ngeuˇ-a. Aˬ yawꞈ ehˇ-eu “Ngaˇ ngaˬ ma nehˬ-ehˇ 18 k’oꞈ jawˇ laꞈ-euˬ ma. Ngaˇ iˇ cuꞈ shawˇ de lehˇ ngaˬ ma-ahˇ maˬ ehˇ nehˬ peuˬ nya. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ ngaˬ da Saˇ kiˇ pyeuꞈ laˇ ngeh, ngaˬ ma aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-euˬ lehˇ mawˇ haw-euˬ miˇ neh, ngaˬ-ahˇ ngaˬ ma laˆ tsoeˬ laˇ gaˇ guˆ nya.”\nAˬ dui aˬ joˆ-ehˇ g’aˬ leˇ nya-eu nga?\n9. Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˇ naˆ ni gaˬ-awˇ aˇ naˆ ni oˇ oꞈ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ ya siˬ ngeh, nawˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ g’eh laˇ-eu nga?\n9 Aˬdaˬ hawˇ-eu Eˇbaˆ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ maˬ mˇ-eu lehˇ tseˇ-euˬ meh. Teu naˇ aˬ yawꞈ nyaꞈ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ yaw k’aˆ-ehˇ maˬ gaˬ-eu miˇ neh meh. Toˆ-ehˇ k’awꞈ Miˬyehˇ aˬ yawꞈ nyaꞈ-ahˇ zaˬ bi baw-awˇ, aˬ joˆ-ehˇ cu-eu lehˇ bi noeˬ tsehˆ-eu g’aˇ duˬ, g’awˬ myahˇ ni bi dehꞈ-eu meh. Aˬdaˬ hawˇ-eu Eˇbaˆ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ maˬ g’oe-eu lehˇ noeˬ tsehˆ-euˬ jeˬ teu-ahˇ neh pyeuꞈ laˇ-euˬ jeˬ-ahˇ haw ngeh, toˆ-ehˇ tseˇ-euˬ teu naˇ, laiꞈ dui dui-eu jeˬ pyeuꞈ-eu lehˇ aˬ dui mawˇ laˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ-euˬ aˬ li aˬ yuiꞈ g’aˬ, tiˬ jeˬ-iˬ iˬ baˇ maˬ ahˇ-eu aˬ nyiˇ g’aˬ-ahˇ sehꞈ-awˇ, myahˇ laˇ ngeh miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ yaw haiˬ yaw doeˇ jeˬ hawˇ-eu yawˬ ha-euˬ g’aˇ duˬ tehꞈ-ehˇ shaˇ noeˬ-eu jeˬ tehꞈ-ehˇ byah laˇ-euˬ meh. (Aˇdahˬbeh-eu 4:8; 6:11-13) Ehˇ k’awꞈ Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ gaˇ mˇ mawꞈ-eu Aˬdaˬ hawˇ-eu Eˇbaˆ-euˬ oeˬ paˬ oeˬ ma deuˬ-ahˇ caw ba-eu g’aˇ duˬ gaˇ ma tiˬ kahˇ shaˇ dahˇ nehˬ taˬ-euˬ meh. (Yoˇhaˬ 6:38-40, 57, 58) Nawˇ Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˇ naˆ ni gaˬ-awˇ aˇ naˆ ni oˇ oꞈ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ ya siˬ naˇ, aˬ yawꞈ-ahˇ gaˬ dzehˬ laˇ-awˇ, Aˬda hawˇ-eu Eˇbaˆ loꞈ-ehˇ maˬ mˇ mawꞈ-eu uˬ taꞈ, nawˬ-euˬ dehꞈ ziˇ k’awꞈ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ mawꞈ laˇ-eu meh.\nNawˇ teu-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ g’aˬ leˇ nya-eu nga? (Aˇ deuˆ 9-10-ahˇ haw) *\n10. Ja ceuˬ 19:7-ahˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ-eu heu naˇ, nawˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ nya ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga?\n10 Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ dzaw daˆ leꞈ. Nawˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ dzaw daˆ leꞈ naˇ, aˬ yawꞈ neh biꞈ-euˬ gaˇ-ahˇ mˇ byah nya ngaˇ-aˇ lehˇ jah ziꞈ laˇ-eu meh. Aˇ deuˆ oeˬ-ahˇ ehˇ taˬ-euˬ Eˇbeˬ-leˬ “Ngaˬ-ahˇ Ja ceuˬ 19:7 laꞈ k’oeˇ-euˬ saˇ jaˇ dawˬ-ahˇ gui-awˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ ngeh, jah ziꞈ dzehˬ laˇ nyaꞈ” lehˇ ehˇ-eu meh. (Ja ceuˬ 19:7-ahˇ gui.) Eˇbeˬ-leˬ Yeˬhawˇbaˬ dawˬ heu dawˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ bi pyeuꞈ laˇ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ya mawˇ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ gaˬ dzehˬ laˇ-euˬ meh. Nui gaˬ heu naˇ aˬ dui-ahˇ bi jah ziꞈ laꞈ-eu uˬ taꞈ, aˬ myah luꞈ Yeˬhawˇbaˬ hawˇ-eu aˬ yawꞈ pyeuꞈ mawꞈ-eu jeˬ-ahˇ, haw tsoˆ taˬ ni jiˇ caw ba nehˬ-eu meh. Aˇ deuˆ ngaˬ-ahˇ ehˇ taˬ-euˬ Hehˇnaˬ jiˇ “Ngaˇ yawˬ haˇ yawˬ ha Jaˇliꞈ gui-awˇ pyehˆ tseˇ-eu miˇ neh, yawˬ ha-ahˇ laˆ naˇ-eu heu naˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ laˆ naˇ luꞈ nga lehˇ noeˬ nya laˇ nyaꞈ” lehˇ ehˇ-eu meh. (1 Beˬtuˆluˆ 5:7) Hehˇnaˬ ‘Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ aˬ myah luꞈ naˇ haˬ geuꞈ-eu tsawˇ haˬ pyeuꞈ laˇ-euˬ meh.’ (Yaˬkoˆ 1:22) Teu miˇ neh aˬ yawꞈ ehˇ-eu, “Yeˬhawˇbaˬ-euˬ dawˬ naˇ haˬ-eu heu naˇ, ngaˬ-ahˇ aˇ naˆ ni muiˬ-eu lehˇ ya mawˇ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ gaˬ dzehˬ laˇ nyaꞈ. Nymˬ-mˇ ngaˇ caw ba-eu jeˬ k’aˇ loˬ ngeh, Miˬyehˇ aˬ myah luꞈ sheuˬ g’eh nehˬ laꞈ meh lehˇ jah ziꞈ laˇ miˬ-aˇ.” Hehˇnaˬ yawˬ ha-ahˇ laˆ naˇ mawꞈ-eu nui noeˬ teu-ahˇ deuˆ g’aˬ nya-euˬ uˬ taꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ-euˬ meh.\n(Aˇ deuˆ 11-ahˇ haw) *\n11. Baˬneˇshaˬ muiˬ-eu cawˬ aˬ joˆ-ehˇ poˆ nya-euˬ nga? Aˬ dui teu gaˇ neh aˬ jeˬ dzaw geuꞈ nya-eu nga?\n11 Cawˬ yaw muiˬ muiˬ-ehˇ tseˇ. Aˇ deuˆ koꞈ-ahˇ ehˇ taˬ-euˬ Baˬneˇshaˬ aˬ yawꞈ-euˬ cawˬ teu g’aˬ aˬ yawꞈ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ-ahˇ maˬ bi mˇ ni laˆ tsoeˬ luꞈ nga lehˇ ya siˬ ngeh, teu g’aˬ nehˬ-ehˇ cawˬ maˬ paˇ cawˬ-euˬ uˬ taꞈ, aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ cawˬ yaw shuiꞈ poˆ laˇ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ Noˇaˬ pehˬ-euˬ gaˇ kawˆ aˬ yawꞈ-ahˇ caw ba nehˬ-euˬ meh lehˇ ehˇ-awˇ, “Noˇaˬ saˇ ka-ahˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ maˬ gaˬ k’awꞈ, Noˇaˬ pehˬ naˇ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ caw dehˬ caw toˆ mˇ-eu meh” lehˇ jiˇ paˇ ehˇ-eu meh. Baˬneˇshaˬ iˇ cuꞈ shawˇ g’aˬ-awˇ huˬ mehˬ mehˬ-eu g’aˬ ya geuꞈ ngeh, “Huˬ mehˬ mehˬ-eu g’aˬ geuꞈ-eu heu naˇ, ngaˬ-ahˇ muiˬ-eu cawˬ g’awˬ mya ni bi baw laˇ-awˇ, ngaˬ-euˬ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ deuˬ nehˬ-ehˇ tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, nui gaˇ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ nehˬ-ehˇ jiˇ bi cawˬ laꞈ-eu meh” lehˇ ehˇ-eu meh. Nawˇ k’awꞈ ni Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ-ahˇ k’aˇ g’eh nya gaˇ neh leh jeh-awˇ mˇ-eu laꞈ k’oeˇ, muiˬ-eu cawˬ poˆ mawˇ nya meh.—Maꞈtehˬ 24:14.\n(Aˇ deuˆ 12-15-ahˇ haw) *\n12. Aˬdaˬ hawˇ-eu Eˇbaˆ aˬ joˆ-ehˇ g’eh-eu guˆ-eu jeˬ maˬ ahˇ-eu nga, teu baˬ da neh aˬ jeˬ pyeuꞈ laˇ-euˬ nga?\n12 Ngeuˇ-eu paw guˆ. Tiˬ jeˬ na-ahˇ guˆ-eu teu jiˇ ni yaw muiˬ meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ nui ma laˆ cawˆ gaˇ guˆ-eu. (Ja ceuˬ 111:10) Aˬdaˬ hawˇ-eu Eˇbaˆ teu loꞈ-ehˇ guˆ-eu jeˬ teu ahˇ law nmˇ-aˬ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ maˬ puiˬ-eu paˬ. Ehˇ k’awꞈ aˬ yawꞈ nyaꞈ puiˬ-euˬ miˇ neh, maˬ ngeuˇ-eu paw-ehˇ noeˬ siˬ noeˬ mawˇ nya laˇ-awˇ, iˬ baˇ zaˬ pyeuꞈ-iˇ miˬ-aˇ lehˇ noeˬ siˬ leˇ-euˬ uˬ taꞈ, aˬ yawꞈ nyaꞈ yawˬ ha-euˬ oeˬ paˬ oeˬ ma deuˬ-ahˇ iˬ baˇ hawˇ-eu shiˇ-eu jeˬ ya biꞈ nehˬ yaꞈ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ nyaꞈ noeˬ siˬ noeˬ mawˇ nya laˇ-euˬ miˇ neh, yawˬ ha moeˬ tsoeˬ maˬ dm luꞈ-eu gaˇ kawˆ haw mawˇ-awˇ, shaꞈ dawˇ-eu miˇ neh tiˬ jeˬ paˬ neh dehˬ kaˬ-euˬ meh.—Aˇdahˬbeh-eu 3:7, 21.\n13-14. (a) 1 Beˬtuˆluˆ 3:21-ahˇ ehˇ taˬ-euˬ loꞈ-ehˇ, aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh shiˇ-eu jeˬ-ahˇ aˇ dzehˬ dzeuˇ ni maˬ ya guˆ-eu nga? (b) Aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ya gaˬ-eu nga?\n13 Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ nui ma laˆ cawˆ gaˇ guˆ paˬ-ehˇ g’eh k’awꞈ, aˬ dui shiˇ gaˇ aˇ dzehˬ dzeuˇ ni maˬ ya guˆ-a. Miˬyehˇ aˬ dui-ahˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ dehꞈ-eu jeˬ za ni caw ba nehˬ nya-eu meh. Aˬ dui mˇ bahˬ-euˬ k’awꞈ iˬ baˇ noeˬ poˆ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ-eu meh. Aˬ dui aˬ yawꞈ-euˬ Zaˬmaˇ Yeˬsuˇ neh lawˇ nehˬ le-euˬ jeˬ-ahˇ jah ngeh tiˬ jawˇ, Miˬyehˇ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ-eu meh. Aˬ dui jah-eu lehˇ mˇ mawˇ-eu aˇ yeˇ k’aˇ huiˬ-eu tiˬ jeˬ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ-eu heu meh.—1 Beˬtuˆluˆ 3:21-ahˇ gui.\n14 Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ gaˬ-eu heu naˇ g’awˬ mya jeˬ baˬ da neh ma. Aˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ guiˬ lahˬ g’awˬ mya jeˬ biꞈ-eu miˇ neh tehꞈ maˬ ngeuˇ. Aˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ maˇ maˇ ni g’eh-eu aˬ yawꞈ-euˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu aˬ yawꞈ neh noeˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ jiˇ mehˬ nehˬ laꞈ-eu miˇ neh ma. (Yoˇhaˬ 8:31, 32) Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ bi sheuˬ g’eh-awˇ bi caw ba-eu g’aˇ duˬ Ka li zaˬ aˇ muˇ biꞈ nehˬ taˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ nymˬ-mˇ aˬ dui ya tahˬ puˬ luꞈ-eu shaˬ zahˬ-ahˇ kamˬ coeˇ oˇ coeˇ nya ni caw ba nehˬ-awˇ, mehˬ hu paw mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ dehꞈ-eu noeˬ tmˬ-eu jeˬ jiˇ biꞈ nehˬ laꞈ-euˬ meh. (Ja ceuˬ 68:19; Pah mehˬ-eu 21:3, 4) Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˇ naˆ ni gaˬ-awˇ, aˬ dui-euˬ g’aˇ duˬ aˇ naˆ ni mˇ nehˬ-euˬ nga lehˇ yaw muiˬ-ehˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ ngeh, aˬ dui aˬ yawꞈ-ahˇ gaˬ dui dui laˇ-awˇ, aˬ dui aˬ yawꞈ-ahˇ gaˬ naˇ, aˬ yawꞈ nui ma cawˆ gaˇ ngeuˇ-eu paw jeˬ-ehˇ guˆ-eu meh.\n15. Meˬkeˇlaˬ mˇ bahˬ gaˇ guˆ-eu nui ma-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ deuˆ g’aˬ-euˬ nga?\n15 Aˇ deuˆ shiꞈ-ahˇ ehˇ taˬ-euˬ Meˬkeˇlaˬ, aˬ yawꞈ Yeˬhawˇbaˬ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ mawꞈ-eu Miˬyehˇ pyeuꞈ-eu lehˇ ya siˬ ngeh, mˇ bahˬ gaˇ guˆ-eu nui ma-ahˇ deuˆ g’aˬ nya-euˬ meh. Aˬ yawꞈ “Aˬ dui yawˬ g’aˬ na luꞈ maˬ byah kuꞈ-eu miˇ neh mˇ bahˬ nya meh lehˇ ngaˇ siˬ nya-eu uˬ taꞈ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ gaˬ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ ka k’oꞈ-eu jeˬ baˬ da neh iˬ baˇ pyehˬ nehˬ meh lehˇ ngaˇ maˇ jawˆ ni ya siˬ duˬ-euˬ ma” lehˇ ehˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ gaˬ-eu miˇ neh, a nehˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ-euˬ meh.\n(Aˇ deuˆ 16-ahˇ haw) *\n16. Laˆ tsoeˬ laˇ gaˇ guˆ-eu jeˬ-ahˇ g’aˬ leˇ ni Maiˇ-suiꞈ-ahˇ caw ba nehˬ-euˬ aˬ jeˬ nga?\n16 Iˇ cuꞈ shawˇ gaˇ aˬ yawꞈ-euˬ aˬ ma nui ma maˬ tsaˬ gaˇ guˆ-eu Maiˇ-suiꞈ, aˇ maꞈ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu tiˬ g’aˬ neh bi caw ba-euˬ meh. Aˬ yawꞈ “Aˇ maꞈ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu teu g’aˬ-euˬ aˬ ma k’awꞈ, Saˇ kiˇ maˬ ngeuˇ-a. Sheuˬ g’eh-eu g’aˬ, ngaˇ ngaˬ ma-ahˇ iˇ cuꞈ shawˇ-eu heu naˇ aˬ da ka tiˇ-eu miˇ neh maˬ ngeuˇ, yawˬ haˇ yawˬ ha noeˬ tsehˆ-euˬ ma lehˇ ngaˬ ma-ahˇ g’oˆ shaw leˇ ni aˬ joˆ-ehˇ ya ngehˬ nehˬ-eu lehˇ mehˬ nehˬ laꞈ-euˬ meh” lehˇ ehˇ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ yawꞈ-euˬ aˬ ma tiˬ jeˬ g’eh neh-iˬ saˇ pawˇ maˬ ga-a. Teu miˇ neh aˬ yawꞈ aˬ ma nehˬ-ehˇ maˬ paˇ jaw ni oe doˆ-euˬ meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ yawꞈ iˇ cuꞈ shawˇ nya ni leh jeh luꞈ-a siˬ, aˬ yawꞈ ehˇ-eu “Yeˬhawˇbaˬ ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ aˇ naˆ ni mˇ nehˬ-euˬ lehˇ ya siˬ ngeh, ngaˬ-euˬ nui ma-ahˇ zaw laˇ dui dui nya. Yeˬsuˇ-euˬ ka k’oꞈ-eu jeˬ-ahˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ ngaˬ-ahˇ gaˬ dui dui ngaˇ-aˇ lehˇ ya siˬ-euˬ ma. Teu miˇ neh ngaˇ aˬ yawꞈ-ahˇ a nehˬ-awˇ, iˇ cuꞈ shawˇ-euˬ ma.”\nNawˬ neh noeˬ tsehˆ-euˬ loꞈ-ehˇ dehꞈ daˆ leꞈ\nAˬ dui Yeˬhawˇbaˬ neh mˇ nehˬ laꞈ-euˬ jeˬ-ahˇ aˇ poeˬ taˬ baw-eu lehˇ mˇ mawˇ (Aˇ deuˆ 17-ahˇ haw)\n17. Aˬ dui yawˬ g’aˬ na luꞈ aˬ jeˬ jahˇ nya-eu nga?\n17 Eˇbaˆ Eˬdeˬ yaˇ kmˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ aˇ siˬ-ahˇ pyaˆ dzaˬ ngeh, aˬ yawꞈ-euˬ Aˬda Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ puiˬ-euˬ meh. Aˬdaˬ k’awꞈ Eˇbaˆ loꞈ-ehˇ mˇ caw-eu heu naˇ, Yeˬhawˇbaˬ neh mˇ nehˬ laꞈ-euˬ jeˬ-ahˇ aˇ poeˬ maˬ taˬ baw-eu jeˬ pyeuꞈ meh. Aˬ dui yawˬ g’aˬ na luꞈ aˬ yawꞈ nyaꞈ loꞈ-ehˇ maˬ g’eh-eu lehˇ mˇ mawˇ nya meh. Aˬ dui iˇ cuꞈ shawˇ-eu heu naˇ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ jeˬ tsaˬ-eu hawˇ-eu maˬ tsaˬ-eu zahˇ jahˇ doˆ-eu aˬ kawˬ-aˬ jaˆ meh lehˇ aˬ dui jah-eu gaˇ kawˆ aˬ yawꞈ-ahˇ bi siˬ-eu jeˬ pyeuꞈ-awˇ, aˬ dui aˬ yawꞈ-ahˇ gaˬ-awˇ nui ma taˬ-eu lehˇ mˇ doˆ laꞈ-eu jeˬ jiˇ pyeuꞈ-eu meh.\n18. Nawˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ mˇ byah nya-eu nga?\n18 Aˬ dui iˇ cuꞈ shawˇ g’aˬ ngeh ya tahˬ puˬ-eu shaˬ-eu tiˬ jeˬ naˇ, yawˬ nah naˬ luꞈ yawˬ ha-euˬ nui noeˬ-ahˇ maˬ ngeuˇ-eu, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ zahˇ dawˬ-ahˇ ya dehꞈ caw-eu heu meh. Yaw myaˬ lam g’aˬ teu loꞈ-ehˇ jahˇ luꞈ-eu meh. Nawˇ k’awꞈ, Jaˇliꞈ-ahˇ naꞈ suiˇ ni g’oˆ shaw nya laˇ ni leh jeh-awˇ, aˬ myah luꞈ mehˇ nmˇ deuˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu uˬ taꞈ, aˬ cawˬ deuˬ-ahˇ Miˬyehˇ-ahˇ siˬ nya laˇ ni caw ba nehˬ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ loꞈ-ehˇ pyeuꞈ nya meh. (Heˬbyehˇ 10:24, 25) Nawˇ aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ noeˬ tsehˆ ngeh maˬ kaˬ, Jaˇliꞈ hawˇ-eu aˇ maꞈ aˇ muˇ-ahˇ neh oe-euˬ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ-ahˇ caw teh luꞈ-uˇ. (Iˇsaˬyaˇ 30:21) Toˆ-ehˇ naˇ nawˇ k’aˇ mˇ-eu jeˬ baw le za le tehꞈ-a.—Dawˬdaˬ 16:3, 20.\n19. Nawˇ aˬ myah luꞈ aˬ jeˬ ya noeˬ taˬ-eu nga, aˬ jeˬ miˇ neh?\n19 Nawˇ Yeˬhawˇbaˬ neh sheuˬ g’eh nehˬ laꞈ-euˬ jeˬ aˇ naˆ ni gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ aˬ myah luꞈ noeˬ taˬ naˇ, aˬ yawꞈ hawˇ-eu aˬ yawꞈ-euˬ zahˇ dawˬ-ahˇ gaˬ dui dui laˇ-eu meh. Toˆ-ehˇ g’eh naˇ, Saˬdaˬ nawˬ-ahˇ aˬ geu jeˬ lehˇ lawˬ haw laˇ k’awꞈ, nawˇ Miˬyehˇ gaˇ-ahˇ byehˇ ni maˬ jahˇ nya-a. Yaw myaˬ heˇ k’oꞈ dzeuˇ-iˇ-awˇ nawˬ neh iˇ cuꞈ shawˇ-eu lehˇ noeˬ tsehˆ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ haw k’oꞈ leꞈ ngeh, teu naˇ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ noeˬ tsehˆ muiˬ dui dui-euˬ jeˬ pyeuꞈ ngaˇ lehˇ nawˬ-ahˇ noeˬ laˇ tehꞈ-a.\nAˬ dui iˇ cuꞈ shawˇ naˇ aˬ jeˬ jeˇ guiˬ lahˬ za-eu nga?\nTiˬ g’aˬ na aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ya tahˬ puˬ-eu nga?\nYeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ-ahˇ mˇ byah nya ni aˬ dui-ahˇ caw ba nehˬ-eu aˬ jeˬ nga?\nDawˬ caˇ 28 Yeˬhawˇbaˬ-euˬ cawˬ ya pyeuꞈ\n^ Yaw zaˬ 5 Aˬ dui ya noeˬ tsehˆ-eu aˇ yeˇ k’aˇ huiˬ-eu jeˬ naˇ, iˇ cuꞈ shawˇ-eu hawˇ-eu maˬ shawˇ-eu heu meh. Gaˇ kawˆ heu noeˬ tsehˆ-eu aˬ jeˬ miˇ neh aˇ yeˇ teu naˆ naˆ-ehˇ huiˬ-eu nga? Heu kawˆ naˇ heu-euˬ dawˬ k’oꞈ-ahˇ biꞈ-awˇ, iˇ cuꞈ shawˇ-eu lehˇ shaˇ noeˬ luꞈ-eu deuˬ-ahˇ, aˬ yawꞈ maꞈ iˇ cuꞈ shawˇ gaˇ laˆ tsoeˬ laˇ-eu jeˬ-ahˇ g’aˬ leˇ ni jiˇ caw ba nehˬ-eu meh.\n^ Yaw zaˬ 56 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Maˬ jahˇ nya gaˇ guˆ-eu: Zaˬ guˬ tiˬ g’aˬ dawˬ k’oꞈ maˬ biꞈ peuˬ-eu.\n^ Yaw zaˬ 58 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Cawˬ deuˬ: Saˇ kiˇ pyeuꞈ-eu aˬ buˇ zaˬ guˬ tiˬ g’aˬ maˬ muiˬ-eu cawˬ nehˬ-ehˇ cah-awˇ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ mawˇ ngeh shaꞈ dawˇ-eu.\n^ Yaw zaˬ 60 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Mˇ bahˬ gaˇ guˆ-eu: Aˬ buˇ tiˬ g’aˬ aˇ muˇ-ahˇ neh bi teh doˆ-awˇ, iˇ kahˇ-ahˇ neh doˆ iˇ-euˬ aˬ yawꞈ-euˬ aˇ doˆ loꞈ-ehˇ mˇ bahˬ gaˇ guˆ.\n^ Yaw zaˬ 62 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Laˆ tsoeˬ laˇ gaˇ guˆ-eu: Zaˬ guˬ tiˬ g’aˬ Saˇ kiˇ maˬ ngeuˇ-eu aˬ yawꞈ-euˬ aˬ ma mehˬ shi guiˬ lahˬ maˬ shaˇ peuˬ-eu.\n^ Yaw zaˬ 64 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Maˬ jahˇ nya gaˇ guˆ-eu: Zaˬ guˬ tiˬ g’aˬ yawˬ haˇ yawˬ ha pyehˆ tseˇ-eu leh jeh laˇ.\n^ Yaw zaˬ 66 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Cawˬ deuˬ: Saˇ kiˇ pyeuꞈ-eu aˬ buˇ zaˬ guˬ tiˬ g’aˬ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ ya pyeuꞈ-eu nui k’ahˇ shiˇ.\n^ Yaw zaˬ 68 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Mˇ bahˬ gaˇ guˆ-eu: Aˬ buˇ tiˬ g’aˬ aˬ yawꞈ nui jah ziꞈ laˇ ni leh jeh-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ.\n^ Yaw zaˬ 70 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Laˆ tsoeˬ laˇ gaˇ guˆ-eu: Zaˬ guˬ tiˬ g’aˬ aˬ yawꞈ-euˬ nui jah Saˇ kiˇ maˬ ngeuˇ-eu aˬ ma-ahˇ ja nehˬ peuˬ laˇ.