ЛIыхъужъыр агъэлъапIэ | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 07.12.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nСоветскэ Союзым и ЛIыхъужъэу Къош Алый фэгъэхьыгъэ шIэжь зэнэкъокъу спорт бэнакIэмкIэ республикэ спорт Унэшхоу «Ошъутенэм» щыкIуагъ.\nКъош Алый инысэу Фатимэ, ащ ыпхъоу Бэлэ, Блащэпсынэ щыщэу, республикэм лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ къашъохэмкIэ иIофышIэу Болэкъо Аслъан, зэхэщэкIо купым хэтхэу Къэлэшъэо Аскэр, Болэкъо Аслъанчэрый, республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан, ащ игуадзэу Бэгъушъэ Алый, Хэсашъхьэм хэтэу Тхьапшъэкъо Альберт, Блащэпсынэ щыщхэу Мыекъуапэ щыпсэухэрэм яшIушIэ Хасэ итхьамэтэ гъэшIуагъэу КIэдэкIой Мыхьамэт, Адыгэ Республикэм инахьыжъхэм я Совет хэтэу Чэтэрыжъо Заурбый, Блащэпсынэ къикIыгъэхэ Къушъхьэ Хьамед, Къош Казбек, КIарэ Амин, Щыщэ Налбый, мы къуаджэм щапIугъэхэу Мыекъуапэ дэсхэм я Адыгэ Хасэ хэтхэу Къулэ Теуцожь, КIарэ Джумалдин, Къулэ Мыхьамэт, Дыбагъо Заурбый, нэмыкIхэу гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэм зэнэкъокъум пIуныгъэ мэхьанэу ратырэм яеплъыкIэхэр къыраIолIагъэх.\nБлащэпсынэ илъэси 150-рэ мыгъэ зэрэхъугъэм епхыгъэу спорт бэнакIэхэмкIэ зэнэкъокъур рагъэкIокIыгъ. Къуаджэм ишIушIэ Хасэу Мыекъуапэ щызэхащагъэр, къоджэ псэупIэм ипащэхэр, республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэр», Адыгеим спорт бэнакIэмкIэ и Федерацие зэнэкъокъум кIэщакIо фэхъугъэх.\nЗэхахьэм икъызэIухын фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъум къыщыгущыIагъэх Блащэпсынэ къоджэ псэупIэм ипащэу Щыкъ Бислъан, Адыгэ Хасэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ, зэнэкъокъум исудьяхэу Сергей Липатовыр, Къэлэшъэо Аскэр, нэмыкIхэри.\n— Советскэ Союзым и ЛIыхъужъхэм афэгъэхьыгъэ зэнэкъокъухэр Адыгеим гъэшIэгъонэу щызэхащэх, — къытиIуагъ Москва хэкум къикIыгъэ судья шъхьаIэу Сергей Липатовым. — Андырхъое Хъусенэ фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъухэм сигуапэу сахэлэжьагъ. Къош Алый лIыгъэу Хэгъэгу зэошхом щызэрихьагъэр Адыгеим зэрэщагъэлъапIэрэр нэбгырабэмэ къысфаIотагъ. Къэлэшъэо Аскэр сызэрэщигъэгъозагъэу, Адыгеим щапIугъэхэу Советскэ Союзым и ЛIыхъужъ хъугъэхэм яхьылIэгъэ спорт зэIукIэгъухэр республикэм щызэхащэщтых. НыбжьыкIэхэм яхэгъэгу, ячIыгу агъэлъапIэхэу пIугъэнхэмкIэ ащ фэдэ зэхахьэхэм мэхьэнэ ин яIэу сэлъытэ.\nСпорт бэнакIэм хэхьэрэ зэнэкъокъоу панкратионымкIэ «Ошъутенэм» щыкIогъэ зэнэкъокъум апэрэ чIыпIэр Адыгеим ихэшыпыкIыгъэ командэ къыщыдихыгъ. Темыр Осетиер — Аланиер ятIонэрэ хъугъэ, Севастополь ибэнакIохэр ящэнэрэх.\nЯонтэгъугъэхэм ялъытыгъэу купэу зыхэтхэм апэрэ чIыпIэхэр къащыдэзыхыгъэхэр: Къайтыкъо Адам, Жьырыкъ Зураб, Егор Ирза, Ожъ Амина – ар пшъэшъэжъыемэ атекIуагъ. Игорь Волченкэр, Валерия Жарковар, Шъаукъо Тембот, ХъутIыжъ Анзор, Нэгъой Къантемыр, Эминэ Iумуд — ахэри апэрэх.\nТекIоныгъэм икъыдэхынкIэ Ирза Егор гуетыныгъэ ин къызхигъэфагъэу зэхэщакIохэм алъыти, хэушъхьафыкIыгъэ шIухьафтын ратыгъ.\nЗэнэкъокъум тигъэшIыгъэ гупшысэхэм афэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр тапэкIи къыхэтыутыщтых.


«ШIуагъэ къэзытыгъэр лъыдгъэкIотэн, щыкIагъэхэм Iоф адэтшIэн фае» — Адыгэ макъ\n«ШIуагъэ къэзытыгъэр лъыдгъэкIотэн, щыкIагъэхэм Iоф адэтшIэн фае»\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным 2019 — 2020-рэ илъэсхэм УФ-м ФедерациемкIэ и Совет фэгъэзэгъэ джэпсалъэу къышIыгъэхэм къащыхигъэщыгъагъэхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэ зэрэхъугъэм зыщатегущыIэгъэхэ зэхэсыгъо зэхищэгъагъ.\nЗэшIохыгъэ хъугъэхэри, джыри шIэгъэн фаехэри ащ щызэхафыгъэх. Президентым псэупIэхэм ауасэ зэрэдэкIуаерэм ушъхьагъоу фэхъурэм хэплъэнэу, уплъэкIунхэр зэхищэнхэу Федеральнэ монополием пэшIуекIорэ къулыкъум пшъэрылъ фишIыгъ, еджапIэхэм интернетыр зэраращалIэрэ уасэхэр имыфэшъуашэу къызэраIэтыгъэхэми ащ фэгъэзагъэхэм Iоф дашIэнэу къариIуагъ, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ятыни лъыплъэнхэу къафигъэпытагъ.\n— Iофэу тшIэрэм цIыфхэм ящыIакIэ нахьышIум ылъэныкъокIэ зэхъокIыныгъэу фишIыгъэм, къалэхэм, районхэм, экономикэм, социальнэ лъэныкъом хэхъоныгъэхэр ашIынхэм зэрэфэIорышIэрэм тахэплъэнышъ, зэфэхьысыжьхэр тшIынхэ фае, — къыIуагъ къэралыгъом ипащэ джэпсалъэхэр пхырыщыгъэ зэрэхъугъэм уасэ къыфишIызэ. — КIэщакIо тызыфэхъугъэхэм цIыфхэм, бизнесым, чIыпIэхэм федэ къафахьыгъэмэ, ахэр зэрэлъыдгъэкIотэщтхэм тызэдежъугъэгупшыс. Ау шIогъэшхо къамытыгъэу щыIэныгъэм къегъэлъагъомэ, нэмыкIэу тиIофшIэн дгъэпсын фае. МышIагъэу, дэгъэзыгъэ хъугъэхэми шъхьаихыгъэу, зытетым тетэу ягугъу тшIынэу щыт.\nУФ-м и Президент кIэщакIо фэхъугъэу, джэпсалъэхэм ащыщ къыщыхигъэщыгъагъ ны мылъкум фэгъэхьыгъэ программэм ипIалъэ лъыгъэкIотэгъэныр, апэрэ сабыим паи къэтыгъэныр. Унэгъо ныбжьыкIэхэм ар къызэрашъхьэпагъэр шIуагъэ къэзытыгъэхэм зэу ащыщэу Владимир Путиным ыцIэ къыриIуагъ.\nМакIэу лъыкIуатэхэрэм ахилъытагъ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ятын, унэе псэупIэхэм яшIын IэпыIэгъу етыгъэныр, цифрэ шIыкIэм техьэгъэныр. Iофэу шIагъэ хъугъэр куоу зэхэфыгъэным къыкIэлъыкIорэ Джэпсалъэм игъэхьазырынкIэ мэхьанэ зэриIэр Президентым къыкIигъэтхъыгъ.\nКIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм яшIынкIэ ыкIи ятынкIэ, анахьэу яслехэр ары зигугъу къышIыгъэр, пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр къэралыгъом ипащэ къышIыгъэх. БлэкIыгъэ илъэсым зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм иягъэ къэкIуагъэ нахь мышIэми, мылъкум игъэфедэн нэмыкI екIолIакIэ къыфагъотыгъэмэ, программэр икъоу гъэцэкIагъэ зэрэхъущтыгъагъэр ащ къыкIигъэтхъыгъ. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэм изы чIыпIэ ыуасэ шъолъырхэм лъэшэу зэращызэтекIырэм Правительствэм ынаIэ тыридзэнэу, зэхифынэу къариIуагъ.\nДжащ фэдэу псауныгъэм икъэухъумэн ылъэныкъо пштэмэ, апэрэ медицинэ IэпыIэгъум епхыгъэ псэуалъэу атынэу агъэнэфэгъагъэм ипроцент 20-р зэрамыухыгъэр, мыщ фытегъэпсыхьэгъэ программэм къыдыхэлъытагъэхэр шъолъыр 23-мэ зэращамыгъэцэкIагъэр Президентым къыхигъэщыгъ. Iэзэгъу уцхэр ыпкIэ хэмылъэу зэратын фаехэм яфедеральнэ реестрэ игъэпсын аухынышъ, илъэсым ыкIэм нэс Iоф ышIэнэу ригъэжьэнэу унашъо къышIыгъ.\nИлъэсэу тызыхэтыр имыкIызэ еджапIэхэм зэкIэми Интернетыр аращэлIэн алъэкIынэу зэрэщытыри къэралыгъом ипащэ къыхигъэщыгъ. Арэу щытми, хъытыум емыщэлIэгъагъэхэр щыIэх.\n— Ащ пае къэмынэу Интернетыр зыфыпагъэнагъэхэм япроцент 22-мэ, гурытымкIэ лъытагъэу, Урысыем уасэу илъым фэдитIу атыгъ, проценти 6-мэ фэдищ аIахыгъ. Ари зэхэфыгъэн фае, — къыIуагъ Владимир Путиным.\nСоциальнэ мэхьанэ зиIэ интернет нэкIубгъохэр ыпкIэ хэмылъэу цIыфхэм къаIэкIэхьанхэм фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэр аштэнэу депутатхэми къариIуагъ.\nБлэкIыгъэ илъэсым фэгъэкIотэнхэр зиIэ ипотекэм игъэпсын нахь Iэрыфэгъу ыкIи къызIэкIэгъэхьэгъошIу хъугъэ. Ар къызышъхьэпагъэр, псэукIэ амалэу иIэр нахьышIу зышIыгъэр бэ. Арэу щытми, ащ ыпкъ къикIыкIэ псэупIэхэм ауасэ лъэшэу дэкIоягъ. Къэралыгъор зэрэщытэу пштэмэ, процент 12-кIэ нахь лъапIэ хъугъэ.\n— Ипотекэм процентэу къыщыдэлъытагъэр къызэреIыхыгъэм ишIуагъэ къэкIуагъ, ау уасэхэр хэпшIыкIэу дэкIоягъэх. КъокIыпIэ Чыжьэр къыбгурэIо, ау Урысыем иевропейскэ лъэныкъо ишъолъырхэм процент 20-30-кIэ къызэращылъэпIагъэр сыдым щыщ. ПсэупIэхэм яшIын ибэдзэршIыпIэ Iофхэр нахьышIу щызышIынхэ предложениехэм тызэдягупшысэн фае, ау мы Iофыгъом монополием пэшIуекIорэ къулыкъури хэмыплъэ хъущтэп, — къыIуагъ Владимир Путиным.\nПредыдущая Мэлылъфэгъум и 12-р – космонавтикэм и Маф\nСледущая Къэралыгъо къулыкъушIэхэм вакцинэр зыхарагъэлъхьагъ


Адыгэ Хэку Таймс: Къэзыгъэзэжьыгъэ нэбгрищ хэкум рафынхэу агухэлъ\nКъэзыгъэзэжьыгъэ нэбгрищ хэкум рафынхэу агухэлъ\nМэзаем и 8-м Къэбартае-Бэлькъар республикэм икъэлашъхьэ Нальчик Шъачэ олимпиадэм пэуцожьэу мырэзэныгъэ зэхахьэ щык1уагъ.\nАщ полицием нэбгрэ 30 фэдиз ыубти хьапсым ч1идзэгъагъ. Мыхэм анахьыбэр ат1уп1щыжьыгъэх. Непэ нэбгрит1у джыри хьапсым ч1эсых.\nМырэзэныгъэ зэхахьэм аубытгъагъэмэ ащыщых Сирие заом къыхэк1ыжьыгъэу хэкум къэзыгъэзэжьыгъэ нэбгрищ. Мыхэм къызэра1уагъэмк1э мырэзэныгъэ зэхахьэм хэлэжьэнхэу агухэлъэгъэп ык1и ар зэрэщы1эр аш1агъэп. Ч1ып1эу мырэзэныгъэ зэхахьэр зыщаш1ыгъэм блъэк1ыхэпэтзэ полицием ыубытыгъэх.Зымафэ а1ыгъэхи ыт1анэ ат1уп1щыжьыгъэх ау полицием дао судым афч1илъхьи хэкум рафынхэу унашъо судым ыш1ыгъ.\nКъБР-м ихэку къэзыгъэзэжьыгъэхэм адэлажьэрэ хасэу "Пэрыт" зыфи1орэм судым тхьапэхэр ч1илъхьагъ унашъор къызэч1эгъэк1ожьыным пае. Пэрытым итхьэматэ Хьэгъэжъый Беслъан къызэри1уагъэмк1э судым иунашъо зэч1имыгъэк1ожьымэ къэзыгъэзэжьыгъэхэр зытхьэмафэк1э хэкум рафыщтых.


ЕджапIэм игъэцэкIэжьын зэрэкIорэм зыщигъэгъозагъ — Адыгэ макъ\nЕджапIэм игъэцэкIэжьын зэрэкIорэм зыщигъэгъозагъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Мыекъуапэ дэт гимназиеу N 22-м щыIагъ ыкIи Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным пшъэрылъ къызэрафишIыгъэм тетэу еджапIэхэм ягъэцэкIэжьынкIэ программэм изэшIохын зэрэкIорэм зыщигъэгъозагъ.Мы Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ КIэрэщэ Анзаур, Мыекъуапэ имэрэу Геннадий Митрофановыр, Адыгеим физическэ культурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет итхьаматэу Дэгужъые Мурат.\nКъумпIыл Мурат гимназием игъэцэкIэжьынкIэ IофшIэнхэр зэрэкIохэрэм нэIуасэ зыфишIыгъ, псэолъапхъэхэр къызэраIэкIахьэхэрэм зыщигъэгъозагъ, IофшIэнхэр дэгъоу ыкIи илъэс еджэгъум иублэгъум ехъулIэу ухыгъэ хъунхэм мэхьанэ зэриIэм псэолъэшIхэм анаIэ тыраригъэдзагъ. Пшъэрылъхэм язэшIохын пае сомэ миллиони 141-рэ къаIэкIагъэхьагъ, еджапIэм чIэтыщт мебелым тегъэпсыхьагъэу сомэ миллиони 6,6-рэ къафатIупщыгъ.\nФирмэ-подрядчикэу унэе предпринимателэу А. А. Хьакъунэр зипащэм иIэшъхьэтетхэм къызэраIуагъэмкIэ, IофшIэнхэр зэкIэ дэгъоу ыкIи ипIалъэм гъэцэкIагъэ хъущтых. Непэ ехъулIэу IофшIэнхэм япроцент 30 фэдизыр агъэцэкIэгъах. Унэ кIоцIым гъэпсыкIэу иIэр, инженер коммуникациехэр зэблахъугъэх. Джащ фэдэу шхьаныгъупчъэхэр, пчъэхэр, джэхашъохэр зэблахъущтых, унашъхьэр, спортивнэ залыр агъэкIэжьыщтых, нэмыкI Iофтхьабзэхэри зэшIуахыщтых.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ унэ гупэм игъэкIэжьынкIэ пшъэрылъ хэушъхьафыкIыгъэхэр къафишIыгъэх. ЕджапIэм къыпэIулъ чIыпIэр, спортивнэ площадкэр ыкIи нэмыкIхэр нахь зэтырагъэпсыхьащтых.\n«Тэ пшъэрылъэу тиIэр зэкIэ лъэныкъохэр къыдэтлъытэнхэр ыкIи Iофыгъоу зэшIотхын фаехэр ипIалъэм ехъулIэу гъэцэкIагъэ хъунхэр ары. Унэм игъэцэкIэжьын имызакъоу, оборудованиемкIэ икъоу ар зэтегъэпсыхьэгъэныр мэхьанэшхо зиIэ Iофхэм ахэхьэ. Ащ нэмыкIэу еджапIэм къыпэIулъ чIыпIэм чъыгхэр, къэгъэгъэ зэфэшъхьафхэр щыгъэтIысыгъэнхэ, егъэджэн Iофыр нахьышIоу зэхэщэгъэным пае амал пстэури гимназием егъэгъотыгъэнхэ фае. Iоныгъом и 1-м ехъулIэу IофшIэнхэр зэкIэ ухыгъэ хъунхэ зэрэфаер зыщытэшъумыгъэгъупш», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nГимназиеу N 22-м ипащэу Ирина Андреевам гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ организациеу мыгъэ илъэс 52-рэ хъугъэм мылъкукIэ ыкIи техникэкIэ иIофхэр нахь гъэтэрэзыгъэнхэм телъытэгъэ Iофтхьабзэхэу республикэм ипащэхэм зэрахьэхэрэм апае инэу зэрафэразэр къыIуагъ. Ащ фэдиз илъэсым еджапIэм мыщ фэдэ игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьын рашIылIэу къыхэкIыгъэп.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ агу къыгъэкIыжьыгъ партиеу «Единэ Россием» игукъэкIыкIэ, джащ фэдэу УФ-м и Президентэу Владимир Путиным ар игъоу зэрилъэгъугъэм тетэу еджапIэхэм яигъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьын республикэм зэрэщызэхащагъэр. Къэралыгъом ипащэ пшъэрылъ зэрэфишIыгъэм тетэу Урысыем и Правительствэ федеральнэ программэ гъэнэфагъэ зэхигъэуцуагъ. Адыгеим зэкIэ шъолъырхэм апэу ащ зэрэхэлэжьэщтымкIэ заявкэр аIэкIигъэхьагъ. 2022-рэ илъэсым телъытэгъэ федеральнэ сомэ миллион\n655-у къыхагъэкIыгъэмкIэ мы илъэсым республикэм иеджэпIи 9 агъэцэкIэжьын алъэкIыщт. Ахэм ащыщэу еджэпIи 8-р Адыгэ Республикэм икъэралыгъо программэу «Гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр» зыфиIорэм тетэу агъэцэкIэжьыщтых. Ахэм ащыщэу еджэпIи 5-р муниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ» хэхьэх, еджэпIи 3-р — Мыекъопэ, Шэуджэн ыкIи Красногвардейскэ районхэм яех. Ащ нэмыкIэу Шэуджэн районымкIэ къуаджэу Хьакурынэхьаблэ дэт гурыт еджапIэу N 1-м игъэцэкIэжьын рагъэжьагъ, программэу «Къуаджэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу ар щыт.\nАщ фэдэ IофшIэнхэр тапэкIи лъагъэкIотэщтых: гъэсэныгъэм ипсэуалъэхэм яспискэ зэхагъэуцо, илъэсэу къихьащтым ахэр агъэцэкIэжьыщтых.\nЗэрэрахъухьагъэмкIэ, 2023-рэ илъэсым агъэцэкIэжьыщтхэм джыри еджэпIи 6 ахэхьащт, ахэм ащыщэу 4-р — Мыекъуапэ, 2-р — Шэуджэн районым.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, республикэм къыхиубытэрэ псэупIэхэр зэкIэ цIыфхэмкIэ гуIэтыпIэхэу щытынхэм тыдэлэжьэн фае. Арышъ, еджапIэхэм, псауныгъэм икъэухъумэн, культурэм ыкIи спортым яучреждениехэр нахь зэтегъэпсыхьэгъэнхэм тыдэлажьэ, гъогухэр тэгъэцэкIэжьых, щагухэр, паркхэр нахь зэтетэгъэпсыхьэх. А пстэуми республикэм ипсэупIэхэм теплъэу яIэр зэблахъу.\n«Тэ анахь мэхьанэшхо зэттырэр хэгъэгум и Президент ипшъэрылъхэр зэкIэ икъоу гъэцэкIагъэ хъунхэм пае гухэлъхэр щыIэныгъэм щыпхырытщынхэр ары. ЦIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу зэрэхъущтым тегъэпсыхьэгъэ социальнэ программэхэм ягъэцэкIэн ащ фэдэ амал къытыщт. Арышъ, зэкIэ тшIэрэр цIыфым епхыгъэу щыт, ащ ищыIакIэ нахьышIу зэрэхъущтым ренэу тыдэлэжьэн фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая Спорт джэгупIэхэр зэрашIыщтхэм тегущыIагъэх\nСледущая Адыгабзэр псэм ылъапсэу


«Ошъадэр» тижъогъо нэф — Голос Адыга\n«Ошъадэр» тижъогъо нэф\nРедактор 12.12.2019 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМыекъуапэ творчествэмкIэ иIофшIапIэу «Ошъадэм» изэфэхьысыжь пчыхьэзэхахьэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние игъэкIотыгъэу щыкIуагъ.\nИлъэсэу дгъэкIотэжьырэм «Ошъадэр» Зэхэт Араб Эмиратхэм, Чэчэным ащыIагъ, концертхэр къащитыгъ. ОрэдыIо купэу «Ащэмэзыр» Урысыем щыкIогъэ «Дельфийскэ джэгунхэм» ахэлэжьагъ, апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ. Адыгеим имэфэкI зэхахьэхэм чанэу ахэлэжьагъ.\n«Ошъадэм» иIофшIагъэ анахьэу къыхэщыгъэр Урысые Федерацием и Правительствэ итын лъапIэу «Урысыем ыпс» зыфиIорэр художественнэ пащэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артисткэу, Чэчэн Республикэм искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу Едыдж Викторие къызэрэфагъэшъошагъэр ары.\nЩытхъоу пфаIорэм гур къеIэты. Джырэблагъэ «Ошъадэм» икъэшъокIо купэу «Синдикэр» Москва щызэхащэгъэ концертэу «Лъэпкъ искусствэм ижъуагъохэм» хэлэжьагъ. Дунаим щыцIэрыIохэ ансамблэу «Березкэм», Пятницкэм ыцIэ зыхьырэ урыс лъэпкъ хорым ягъусэу пчыхьэзэхахьэм «Синдикэр» зэрэщыуджыгъэм тигъэгушхуагъ.\nАдыгэ къашъор, адыгэ шъуашэр, лъэпкъ шэн-хабзэхэр «Синдикэм» Москва къызэрэщигъэлъэгъуагъэхэр дунэе къэбар хъугъэ.\nРеспубликэ филармонием зэфэхьысыжь пчыхьэзэхахьэу щыкIуагъэр Къэралыгъо телерадиокомпаниеу «Адыгеим» ижурналистэу Беданыкъо Замирэ зэрищагъ. Ащ зэрэхигъэунэфыкIыгъэу, «Ошъадэр» лъэныкъуабэ къызэлъызыубытырэ творческэ IофшIапIэу щыт. Лъэпкъ мэкъамэхэр ыгъэжъынчыхэзэ лIэшIэгъу зэфэшъхьафхэм аусыгъэ орэдхэр къеIох, къашъохэм адыгэм ыгу къызэрэтеорэр, искусствэр лъыкIуатэзэ щыIэныгъэм зэхъокIыныгъэу щыфэхъухэрэр, лъэпкъ шIэжь гупшысэр къахэщы.\n«Ащэмэзым» ихудожественнэ пащэр Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Бастэ Асыет. КIэлэцIыкIухэу ансамблэм къыригъэблэгъагъэхэм яшIэныгъэхэм ахагъэхъуагъ, алъэ пытэу теуцох, искусствэм зыкъыщызэIуахызэ республикэм щытхъур къыфахьы.\nАнсамблэм хэтхэр адыгэ шъуашэкIэ фэпагъэх, кIалэхэр лъэгъупхъэх, пкъыр ищыгъэу едзыгъохэм ахэлажьэх. Мэзгуащэ, Мэмэт, ХьапакIэ, нэмыкIхэм афэгъэхьыгъэ орэдхэр «Ащэмэзым» дэгъоу къыIуагъэх. Купэу «Бэрэуджыр» къадежъыугъ.\nЦышэ Зарет гукIи, псэкIи орэдым хэщагъ. Мэкъэ Iэтыгъэ дахэу иIэр театрализованнэ едзыгъохэм ащигъэфедэн елъэкIы. Урысыем, Абхъазым язаслуженнэ артисткэу, Адыгеим инароднэ артисткэу Нэхэе Тэмарэ ипащэу З. Цышэм искусствэ лъагэм екIурэ лъагъор щыIэныгъэм щыпхырещы. Урысыем ителеканалэу «Жъуагъом» изэнэкъокъу Цышэ Зарет хэлэжьагъ. «Ошъадэм» ипчыхьэзэхахьэ ащ шIулъэгъу орэдхэр щызэхытигъэхыгъэх. Айтэч фэгъэхьыгъэр жъы хъурэп. Пшъашъэр орэдым ыбзэкIэ псэлъыхъом дэгущыIэ зэрэшIоигъор къыреIотыкIы. Пщынэм ехьылIэгъэ орэдыри мыгощыгъэ шIулъэгъум игупшысэхэм къапкъырэкIы. Артисткэм орэдым тамэу ритыгъэм «Ошъадэр» къегъэдахэ.\n«Синдикэр» куп къызэрыкIоп. ИкъашъохэмкIи ишъуашэхэмкIи зыми фэдэп. Уахътэм диштэу гъэкIэрэкIагъэу пчэгум къихьэу зыплъэгъукIэ, гур зыфещэ. Къашъоу «Ислъамыер» «Синдикэм» къызэришIырэ шIыкIэм анахьэу къыхэщырэр артист пэпчъ исэнаущыгъэ къызэIуихынымкIэ шIыкIэшIухэр къызэригъотыхэрэр ары. Едыдж Викторие къашъор зегъэуцум, псэ зыпыт едзыгъохэр зэбгырищынхэ ыкIи зэфищэжьынхэ ылъэкIыгъ. Купым зы къашъор къыгъэлъэгъоным фэшI пычыгъо цIыкIум щыбгъэцэкIэн плъэкIыщтыр В. Едыджым фэIэпэIасэу къыдилъытагъ.\n«Зыгъэлъатэр», «Къушъхьэ мэкъамэхэр», нэмыкIхэри «Синдикэм» икъэшъо гъэшIэгъоных. Шъонтырыпым тетхэу пшъашъэхэр зэрэуджыхэрэр, лъапэкIэ уцухэзэ къашъом гупшысэу хэлъыр зэрагъэбаирэр пчэгум къыщэлъагъо. КIэлэеджакIохэм якъашъохэри гъэшIэгъоных, нахь дахэу зафапэу зэраублагъэри зэхэщакIохэм шIукIэ афэтэлъэгъу.\nНэгъой Заур пэсэрэ орэдэу «Си Пакъ» зыфиIорэр къызэриIуагъэм, «Айдэмыркъан» зыфиIорэр оркестрэр имыгъусэу «Ащэмэзым» зэригъэжъынчыгъэр, «Убых къашъор», нэмыкIхэри лъэпкъ гупшысэм илъэгъохэщых. ЛIыбзыу Шан шыкIэпщынэр «къызэригъэгущыIагъэр», къызэрэшъуагъэр сыдым ымыуас?!\nФилармонием исценэ сурэтхэмкIи агъэкIэрэкIагъ. Чъыгышхоу къэлъагъорэм ычIэгъ хъоо-пщау, артистхэр мэуджых, шъоф зэикIыр, къушъхьэ лъапэр, жьым икъэбзагъэ — ахэр гум къегущыIыкIых. Едыдж Викторие пчыхьэзэхахьэм гущыIэ зыщыратым зэфэхьысыжь кIэкIэу къышIыгъэр лъэпкъым иджэмакъ, иджэрпэджэжь къахэкIыгъэу тэлъытэ.\nУбых къашъор «Ошъадэм» зэкIужьэу къыгъэлъэгъуагъ, ау убых лъэпкъыр дунаим зэрэтемытыжьыр зэкIэми ашIэрэп.\n— Адыгэ лъэпкъ культурэр тыухъумэным, хэхъоныгъэ фэшIыгъэным тыдэлэжьэныр пшъэрылъ шъхьаIэу тиI, — къыIуагъ Едыдж Викторие. — Тхьашъуегъэпсэу тизэхахьэ шъукъызэрэкIуагъэм фэшI.\n…ГушIогъо нэпсэу къехырэм Едыдж Викторие зэрэфаем фэдэу къыгъэгущыIагъэп. Тэхъутэмыкъуае щыщ адыгэ бзылъфыгъэм ыгу ихъыкIырэр лъэпкъ шIэжьым, искусствэм зэряпхыгъэр къыбгурыIонэу щытыгъ. Сценэм къыдэкIоягъэхэм, къэгъагъ Iэрамхэр Едыдж Викторие, артистхэм къязытыгъэхэм ягущыIэ фабэхэри зэхэтхыгъэх. Едыдж Мэмэт къызэриIуагъэу, «Ошъадэр» лъэпкъ гупшысэм иIотакIу. Мыекъуапэ инароднэ депутатхэм я Совет итхьаматэу Джарымэкъо Азмэт нэгушIоу къытпэгъокIи, «Ошъадэм» ихэхъоныгъэхэм уасэу афишIыгъэм тигъэгушIуагъ.\nСурэтхэр пчыхьэзэхахьэм къыщытетхыгъэх.\nПредыдущая Dağ günü\nСледущая ХэбзэухъумакIохэм къаты


Алъэгъугъэм осэшIу фашIыгъ | Адыгэ Макъ\nАлъэгъугъэм осэшIу фашIыгъ\nАвтор: Редакция\t/ 28.04.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР, ЭКОНОМИКЭР\t/\nАдыгэ Республикэм исоциальнэ-экономикэ хэхъоныгъэхэм янэшэнэ шъхьаIэхэм афэгъэхьыгъэ дэкIыгъо зэхэсыгъоу зэхащагъэм къыдыхэлъытагъэу Урысые Федерацием и Федеральнэ ЗэIукIэ ФедерациемкIэ и Совет экономикэ политикэмкIэ и Комитет хэтхэр, энергетикэмкIэ ыкIи чIыопсымкIэ министерствэхэм, Ростуризмэм ялIыкIохэр гипсышI заводэу «Волма — Мыекъуапэ» зыфиIорэм тыгъуасэ щыIагъэх.\nМыщ иIофшIэн зэрэзэхищэрэр, продукциеу къыдигъэкIы-рэр зыфэдэр зэрагъэлъэгъугъ. ХьакIэхэм къапэгъокIыгъ ыкIи яIофшIэн зэрагъэпсырэр къафиIотагъ компаниеу «Волмэм» идиректорхэм я Совет итхьаматэу Юрий Гончаровым.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, псэолъэшIыным щагъэфедэрэ гипсым хэшIыкIыгъэхэм якъыдэгъэкIын фэгъэзэгъэ заводым иIофшIэн блэкIыгъэ илъэсым Мыекъопэ районым щыригъэжьагъ. Адыгеим ипащэхэм яIэпыIэгъукIэ сомэ миллиарди 2-м ехъу зытефэгъэ проектыр илъэситIум къыкIоцI гъэцэкIагъэ хъугъэ. Продукциер зыхашIыкIырэр къызщычIахырэ чIыпIэр IофшIапIэм километрэ 20 фэдизкIэ пэIудзыгъэу зэрэщытым ишIогъэшхо къэкIо, ащ икъыдэгъэкIын пэIухьэрэ ахъщэр бэкIэ нахь макIэ мэхъу. Заводым кIуачIэу иIэмкIэ илъэсым къыкIоцI гипс гъушъэ тонн мин 225-рэ ыкIи плитэ квадрат метрэ мин 580-рэ къыдигъэкIын амал иI. Тыкъэзыуцухьэрэ дунаир, жьыр мыушIоинхэм фэшI аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ шIыкIакIэхэр агъэфедэх. Непэ мыщ нэбгыри 170-мэ Iоф щашIэ. Джащ фэдэу заводым ипащэхэр шIушIэ Iофтхьабзэхэм, социальнэ проектхэм ахэлажьэх.\n— Инвестиционнэ проект инхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэмкIэ Адыгеим ипащэхэм Iофышхо зэрашIэрэм ишыхьат непэ тыкъыздэкIогъэ заводыр. Тлъэгъугъэм осэшIу фэтшIыгъ, — къыIуагъ ФедерациемкIэ Советым экономикэ политикэмкIэ и Комитет итхьаматэу Юрий Нееловым.


ТIуапсэ Пресс - Тыркумрэ Урысеймрэ язэфыщытыкIэм адыгэхэм абзэ иIоф къыгъэхьылъагъэу бзэшIэныгъэлэжьым елъытэ\nadmin - 2016-02-22 22:09:20\n1999 илъэсым ЮНЕСКОм изэхахьэ а мафэр ныдэлъфыбзэм имафэу щигъэпытагъ, зэрэдунаеу бзэ зэмылIэужыгъохэу тетхэм якъэгъэнэжьын IэпыIэгъу фэхъуныр иушъхьагъоу.\nЮНЕСКОм икIэлъыплъакIохэм къызэралъытэрэмкIэ, дунаимкIэ цIыфхэр зэрэгущыIэрэ бзэ минихым азыныкъо фэдизыр къэблэгъэрэ уахътэм къодыжьышъунхэу ары. Мазэ къэс бзитIу дунаим текIодыкIэу ары шIэныгъэлэжьмэ къызэраIорэр.\nАщ фэдэ щынагъор зыщыIэу кIэлъыплъакIомэ къыхагъэщрэр бзабэ зыдэщыIэхэ шъолъырхэм. ГущыIэм пае, Темыр Кавказым щыIэ бзэхэу адыгабзэм, къэрэщэй-бэлкъарыбзэм, ингушыбзэм, щэщэныбзэм, апхъазыбзэм, осетиныбзэм, дагъстаныбзэхэм кIодыжьын щынагъо ашъхьащытэу кIэлъыплъакIомэ къаты. Бзэр кIодыжьыным ыпэкIэ лъэгэпIиплIым арэкIо. ЫкIэм ащ рыгущыIэрэ цIыфхэм ящымыIэжьын дыкIыгъоу бзэр мэкIодыпэ.\nIэкIыбым щыIэ адыгэхэм абзэ ягъэшIэгъэным тегъэпсыхьагъэу гущыIэм пае, Тырку апшъэрэ еджапIэу къалэу Дюздже дэтым Адыгэ къэралыгъо апшъэрэ еджапIэм щыщ кIэлэегъэджэ нэбгырищ агъэкIогъагъ.\nАщ фэдэ зэшIокIыныгъэм кIэтхэгъагъэх апшъэрэ еджэпIитIур 2013 илъэсым гъэтхапэм и 14.\nКIэлэегъаджэхэр къызэкIагъэкIожьыгъагъэх къэралыгъуитIум язэфыщытыкIэхэр къызызэIахьэхэм. Тыркум щыIэ ныбжьыкIэхэм яегъэджэн лъыпадзэжьынымкIэ кIэлъэIуныгъэу ашIыгъагъэхэм яшIуагъэкIэ егъэджэныр падзэжьыгъ джырэкIэ, кIэлэегъаджэхэми Тыркум агъэзэжьыгъ.\nАхэмэ ахэхъуагъ, Адыгеим щыщ лъэпкъшIэныгъэлэжьэу Унэрэкъо Мири Тыркум кIуагъэ. Ежь Тыркум щыщ ныбжьыкIэхэу Адыгеим щеджэхэрэм ягъэсэныгъэ хэкум щылъагъэкIуатэу, ар зэпымыугъэу къыхегъэщы Фитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ бзэшIэныгъэлэжьэу, Мыекъуапэ дэт ШIэныгъэушэтынымкIэ Институтым ипащэу Бырсыр Батырбий.\nБырсыр: Дунаим джы дэдэм Iофыгъошхохэр щэзекIох. Къэралыгъохэр зэпэуцугъэх, ахэм азфагу зэмыкIуныгъэхэр къитэджагъэх. Ахэм инэу лъэпкъхэр зэрэзэнэIасыщтым изэрар къекIы. Мары Тыркуемрэ Урысыемрэ зэрэзэпэуцугъэм лъэшэу изэрар адыгэмэ къыкIы, сыда пIомэ адыгэмэ язэлъыIэсыныгъэкIэ мыхъунэу къыздихьрэр бэ. Ащ фэшъхьафэу, адыгабзэм изэгъэшIэн, икъэухъумэн пылъ Iофхэр нахь хьылъэ мэхъух. ГущыIэм пае, апэрэ классым къыщегъэжьагъэу я 4 нэс адыгабзэмкIэ зэреджэу щытыгъэр зэхъокIыгъэ хъугъэ. Джы апэрэмрэ ятIонэрэ классхэр ары ныдэлъфыбзэмкIэ рагъаджэхэрэр.\nЫужрэ илъэс заулэм адыгабзэм, адыгэ тарихъым фэгъэхьыгъэу АдыгеимкIэ къыщыдэкIыгъэ тхылъхэм ащыщых «Адыгэ зэхэф гущыIалъэр», «Апхъаз-адыгэ зэхэф гущыIалъэр», «Тхэн-хэбзэ гущыIалъэр», гущыIэ мин 50 зыдэхьэгъэ «Тыркубзэ-адыгэбзэ зэхэф гущыIалъэр», «КъэкIхэрэм, псэушъхьэхэм ягущыIалъ», адыгэхэм яхъишъэ фэгъэхьыгъэу апэрэ тхылъыр, етIанэ адыгэ жэрыIуабзэр зыдэт тхылъиплIыр.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ бзэшIэныгъэлэжьэу Бырсыр Батырбий къызэриIорэмкIэ, джыри уздэлэжьэн фэе лъэныкъохэу щыIэр бэ: хъишъэр, Нарт эпосыр, адыгэ лъэпкъшIэныгъэр. Ау мыщ цIыфэу ащылэжьэщтхэр зэрэмакIэр Iофыгъоу зэрэщытыр Бырсыр Батырбий гумэкIыгъоу елъытэ.


Неущ рагъэжьэщт — Адыгэ макъ\nРедактор 14.10.2021 14.10.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЧъэпыогъум и 15-м къыщегъэжьагъэу шэкIогъум и 14-м нэс цIыфхэм якIэтхыкIыжьын Урысыем щыкIощт. 2020-рэ илъэсым ар зэхащэнэу щытыгъ, ау пандемием ыпкъ къикIыкIэ мы илъэсым къахьыжьыгъагъ.\nКъэралыгъо статистикэмкIэ Федеральнэ къулыкъум и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм Iофтхьабзэм Адыгеир зэрэфэхьазырым тыщигъэгъозагъ. Ащ къызэрэщытаIуагъэмкIэ, кIэтхыкIыжьыныр ыпэкIэ зэрэрагъэкIокIыщтыгъэм зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх.БлэкIыгъэхэм ялъытыгъэмэ мыр аужырэ шапхъэхэм адиштэу гъэпсыгъэщт, шIыкIэ-амалыкIэхэр къызыфагъэфедэщтых. КIэтхыкIыжьакIохэм зэкIэми планшетхэр аIыгъыщтых, ащ дакIоу, шIоигъоныгъэ зиIэхэм ежь-ежьырэу къэралыгъо фэIо-фашIэхэм япортал къызыфагъэфедэзэ кIэтхыкIыжьыныр агъэцэкIэн алъэкIыщт.\n— Адыгеим Урысые кIэтхыкIыжьыным зэрифэшъуашэу зыфигъэхьазырыгъ. Iоф зышIэщт купыр тыугъоигъэ, кIэтхыкIыжьыным фэгъэзэгъэщтхэм ящыкIэгъэщт пкъыгъохэр зэкIэ яI. ЗэкIэмкIи кIэтхыкIыжьэкIо 832-рэ дгъэнэфагъэ, ахэм анэмыкIэу, зыгорэ къэсымэджагъэмэ е къыдэмыкIышъугъэмэ, зэблэзыхъущтхэри тиIэх. Республикэм ирайон зэфэшъхьафхэм чIыпIи 140-рэ ащыдгъэпсыгъ, ахэм зэкIэми лъыплъэкIо зырыз ятпхыгъ. КIэтхыкIыжьыным фэгъэзэгъэщтхэм япхыгъэ уплъэкIун IофшIэнхэр АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ икъулыкъухэм зэшIуахыгъэх, — еIо Къэралыгъо статистикэмкIэ Федеральнэ къулыкъум и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм иIофышIэу Татьяна Фарафонтовам.\nУнагъохэр къакIухьанхэр рамыгъажьэзэ, апэрэ мафэхэм кIэтхыкIыжьыным хэлэжьэщтхэм егъэджэнхэр афызэхащэщтых. ГущыIэм пае, чъэпыогъум и 15-м яIофшIэн зэрэзэхащэщтым фэгъэхьыгъэ видеоегъэджэнхэр къарагъэлъэгъущтых, программэм Iоф зэрэдэпшIэщтыр арагъэшIэщт. ЯтIонэрэ мафэм практическэ IофшIэнхэр агъэцэкIэщтых, шъхьадж ипланшет ыIыгъэу иIофшIэн зэрэзэхищэщтыр къыгъэлъэгъощт, ящэнэрэ мафэм шIэныгъэу зэрагъэгъотыгъэхэмкIэ заушэтыжьыщт. Зэрифэшъуашэу зыкъэзыгъэлъэгъуагъэхэм зэзэгъыныгъэ адашIынышъ, чъэпыогъум и 20-м IофшIэныр аублэщт, унагъохэр къакIухьащтых.\nКIэтхыкIыжьакIохэм аныбжь зэфэшъхьаф, студентхэри бэу ахэтых. ШIоигъоныгъэ зиIэ волонтерхэри Iофтхьабзэм хэлэжьэщтых. Ахэм Iоф зэрашIэщт программэр агъэхьазырыгъ. Апэрэ мэфитфым гурыт еджапIэхэр къакIухьащтых ыкIи кIэтхыкIыжьыным мэхьанэу иIэр къизыIотыкIырэ видеороликхэр кIэлэеджакIохэм къафагъэлъэгъощтых.\nЧъэпыогъум и 20-м къыщегъэжьагъэу лъэныкъуабэ къызэлъызыубытырэ гупчэхэм ачIэсхэу Iоф ашIэщт. КIэтхыкIыжьыныр зыщыпшIын плъэкIыщт чIыпIэ шъхьафхэр мыхэмэ ащагъэпсыгъэх. Ащ къекIуалIэхэрэм программэм Iоф зэришIэрэр арагъэлъэгъущт.\n2010-рэ илъэсым мыщ фэдэ Iофтхьабзэ къэралыгъом щыкIуагъ. Ащ къыкIэлъыкIогъэ илъэсхэм демографием ылъэныкъокIэ зэхъокIыныгъэхэр Урысыем ихъухьагъэх. Мы илъэсым щыIэщт кIэтхыкIыжьыным ишIуагъэкIэ ахэр зэрифэшъуашэу къагъэнэфэщтых.\nУрысые кIэтхыкIыжьыныр – цIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу шIыгъэным, экономикэ ыкIи социальнэ Iофхэм язытет гъэунэфыгъэным фэIорышIэ. Щынэгъончъэу Iофтхьабзэр рекIокIынымкIэ хэбзэгъэуцугъэм диштэу пшъэрылъхэр зэкIэ зэшIуахынхэр мыщ епхыгъэ къулыкъухэм япшъэрылъ. Пандемием илъэхъан Къэралыгъо фэIо-фашIэхэмкIэ порталым иамалхэр игъэкIотыгъэу электроннэ кIэтхыкIыжьынымкIэ къызыфагъэфедэным пылъых.\nМы илъэсым ахэр нахь жъугъэу къызыфагъэфедэнэу агъэнафэ. Чъэпыогъум и 15-м къыщегъэжьагъэу кIэтхыкIыжьыным фэгъэхьыгъэу къэралыгъо фэIо-фашIэхэмкIэ порталым къихьащт уцугъо пчъагъэкIэ ар бгъэцэкIэн плъэкIыщт. КъэIогъэн фае зэу умышIыгъэмэ, икIэрыкIэу ухэхьажьыгъэми укъызнэсыгъэм лъыпыбдзэжьын зэрэплъэкIыщтыр. Унагъом исыр зэкIэ мы сайтыр къызыфэбгъэфедэзэ кIэптхыкIыжьынхэ плъэкIыщт. IофшIэныр зыуухыкIэ код гъэнэфагъэ къыпфэкIощт. КIэтхыкIыжьакIор унэм къызыIухьэкIэ ар ебгъэлъэгъун фае, ежь ипрограммэкIэ ыуплъэкIужьыщт, унагъом исыр зэкIэ хэтымэ зэригъэпшэщт.\n— Аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ шIыкIэхэр нахьыбэу мы илъэсым дгъэфедэщтых. ГущыIэм пае, зэикI къэралыгъо фэIо-фашIэхэм япортал ежь-ежьырэу зыщатхыжьын алъэкIыщт, лъэныкъуабэ къызэлъызыубытырэ гупчэхэми джащ фэдэу фэIо-фашIэр щагъэцэкIэн амал яIэщт, ащ нэмыкIэу кIэтхыкIыжьакIохэр зычIэсхэ участкэхэми якIолIэнхэ алъэкIыщт. Мафэ къэс кIэтхыкIыжьакIохэм унагъохэр къакIухьащтых.\nЫпэкIэ кIэтхыкIыжьыныр зышIыхэрэм тхьэпэ бланкхэр аIыгъыгъэхэмэ, джы нэбгырэ пэпчъ планшет IэкIэлъыщт. ЗэхъокIыныгъэу къыхэхьагъэхэм яшIуагъэкIэ Iофтхьабзэр нахь IэшIэхы хъущт. КъэIогъэн фае пандемием ыпкъ къикIыкIэ санитарнэ шапхъэхэр къыдалъытэзэ Iоф зэрашIэщтыр.\nКIэтхыкIыжьакIохэм яупчIэхэр зыфэгъэхьыгъэщтхэр социальнэ-демографие политикэр, цIыфым ыныбжь, бзэу ышIэрэ пчъагъэр, Iоф зыщишIэрэр, ищыIэкIэ-псэукIэ къэзыгъэлъэгъорэ нэмыкI упчIэхэри аратыщтых.\nКIэтхыкIыжьыным зэкIэ къыхэгъэлэжьэгъэнхэм фэшI хэбзэ гъэцэкIэкIо ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьын къулыкъухэм япшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу агъэцэкIэнхэ фае.\nКIэтхыкIыжьыным шIуагъэу пылъыр цIыфхэм къагурыIуагъ.\nКъэралыгъо фэIо-фашIэхэмкIэ порталым щызэхащэщт кIэтхыкIыжьыным фэгъэхьыгъэ тестированиеу ашIыгъэм изэфэхьысыжьхэр къышIыхэзэ УФ-м цифрэ шапхъэхэм атехьэгъэнымкIэ, зэпхыныгъэмкIэ, зэлъыIэсыкIэ амалхэмкIэ и Министрэу Олег Качановым ар зэрифэшъуашэу зэрагъэпсыгъэр къыIуагъ. Ащ дэгъоу Iоф ышIэу нахьыбэмэ агъэнэфагъ, зымыгъэрэзэгъэхэ чIыпIэхэр агъэтэрэзыжьыгъэх. Электроннэ кIэтхыкIыжьын тхьапэр хьазыр.\nПредыдущая Ныбджэгъу лъапIэхэр!\nСледущая ЦУР Адыгеи представил первый рейтинг работы МСУ и РОИВ


Хирург цIэрыIор Мыекъуапэ щыIагъ | Адыгэ Макъ\nХирург цIэрыIор Мыекъуапэ щыIагъ\nАвтор: Редакция\t/ 07.04.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nНэмыц хирург цIэрыIоу Оливер Томуш мы мафэхэм Мыекъуапэ щыIагъ. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым хэт медицинэ институтым ия 3 — 4-рэ курсхэм ястудентхэм апае ар лекцие къеджагъ.\nЗэлъашIэрэ нэмыц хирургыр Мыекъопэ технологическэ университетым ипрофессор, идоктор гъэшIуагъ. Ар аIукIагъ университетым иректорэу Къуижъ Саидэрэ еджапIэм ипрезидентэу ТхьакIущынэ Аслъанрэ. Ахэр мы еджапIэмрэ Фрайбург университетым иклиникэу хирургыр къыздикIыгъэмрэ зэрэзэдэлэжьэщтхэм, зэзэгъыныгъэу урысые ыкIи германскэ университетхэм зэдашIыгъэхэр зэрагъэцакIэхэрэм атегущыIагъэх.\nАдыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым Оливер Томуш студентхэм лекцие къащыфеджагъ. Мыр апэрэп Адыгеим къызэрэкIорэр, къакIо къэс лекцие гъэшIэгъонхэм врач хъущт ныбжьыкIэхэр арегъэдэIух. Ахэр непэ зигъо шъыпкъэ Iофыгъохэу диагностикэм ыкIи операциехэм язэхэщэн афэгъэхьыгъэх.


ЦIыфыр зыгъэдахэрэр иIофшIагъ | Адыгэ Макъ\nЦIыфыр зыгъэдахэрэр иIофшIагъ\nЕгъашIэм Iоф зышIэу къэзыхьыгъэ цIыфым игугъу дахэкIэ ашIэу хабзэ. Непэ зигугъу къэсшIы сшIоигъор ащ фэдэ лэжьэкIо къызэрыкIоу, цIыф шIагъоу Хъодэ Щамсудин Индрысэ ыкъор ары.\nАр къуаджэу Хьалъэкъуае къыщыхъугъ, янэ-ятэхэр колхозым апэ хэхьагъэхэм ащыщыгъэх, Совет хабзэр къуаджэм щыпытэным яIахьышIу хашIыхьагъ. КIэлэ бынэу унагъом исхэр амыгъэнэтIупцIэхэу апIугъэх, алэжьыгъэх. Анахь чъэпхъыгъэу зыкъэзыIэтырэр ны-тыхэм агоуцозэ къэтэджыгъэх. Щамсудинэу нахьыжъым къыкIэлъыкIорэр зэрытыгъэ чIыпIэр псынкIэгъуагъэп, Хьалъэкъуае уикIымэ, ПчыхьалIыкъуае укIозэ уеджэн фэягъэ. А лъэхъаным гъогу тэрэзи щыIагъэп, къесыми, къещхыми, чъыIэми еджапIэм игъом укIон фэягъэ.\n— ЕгъашIэм сщыгъупшэжьынэп а мафэр, — еIо Щамсудинэ, — Хьалъэкъуаерэ ПчыхьалIыкъуаерэ азыфагу мэзышхо икIыщтыгъэ. Ар зэпыпчын хъумэ, IапчъэмкIэ — джары а гъогушхом зэреджэщтыгъэхэр — хъотэшхоу иIэр зэунэкIынышъ, учIэкIын фэягъэ. Чъыг къутамэхэр тIыгъхэу тызэпырыкIыщтыгъ. Къутамэхэр къыпыкIыкIхэмэ, псым тыкъыхапкIэу зэп-тIоп къызэрэхэкIыгъэр. Машинэ щэрэхъым хэшIыкIыгъэ ботэ инышхохэм псэу арыз хъугъэр къидгъэчъыти, урокым тычIахьэщтыгъ.\nЩамсудинэ еджэным фэщагъэу щытыгъ, агроном сэнэхьатыр зэригъэгъотын ыгу хэлъыгъ. Ау инасып къыубытыгъэп. Нэмыц техакIохэр тихэгъэгу къызытебанэхэм, пый мэхъаджэм езэонхэу апэ чылэм дэкIыгъэхэм ятэу Индрысэ ахэтыгъ. ЛIыгъэ хэлъэу зэуагъэ, инасып къыубыти, уIагъэ телъэу къэкIожьыгъ. Ятэ ыуж ыкъо нахьыжъэу Шумафи зэо мэшIошхом пэхьагъ. 1938-рэ илъэсым кIэлэ ныбжьыкIэу Дзэ Плъыжьым къулыкъу щихьынэу ащагъ, фин заор къызежьэм, апэ тидзэкIолIхэм ахэтэу зэуагъэ. Хыкъумэу Хасан ыкIи Халхин-Гол ащыкIогъэ заохэм лIыгъэ ащызэрихьагъ. УIэгъэшхо телъэу псаоу къэкIожьыгъ.\nХъодэ унэгъошхом зыгорэ зышIэн зылъэкIынэу ахэтыгъэр Щамсудин арыгъэ. Илъэс 14 нахь зымыныбжь кIалэмкIэ къиныгъэ колхоз IофшIэн хьылъэхэр зэшIохыгъэнхэр, джащ фэдагъ унэгъо Iофхэри. ЗэрэныбжьыкIэм емылъытыгъэу, колхозэу «Путь Ильича» зыфиIорэм Iоф ышIэнэу зыхэхьэм, учетчикэу ригъэжьагъ. Илъэсырэ Iоф ышIагъэу тутынлэжь бригадэм ибригадирэу агъэнафи, пенсием окIожьыфэ лэжьагъэ. Хъодэ Щамсудинэ шъыпкъагъэ зиIэ адыгэлI, цIыф гумызагъ. «Удэгъуми, удэими укъэзышIэщтыр цIыфхэр ары», — еIо Щамсудинэ. НыбжьыкIэхэм язекIуакIэ, ягъэхъагъэхэм агъэгумэкIы, дахэу адэгущыIэ.\nЩамсудинэ иIофшIэкIагъэм фэд ибын-унагъуи зэрипIугъэр. Ишъхьэгъусэу Нуриетрэ ежьыррэ кIэлиплIырэ пшъэшъитIурэ зэдапIугъ. ЗэкIэми апшъэрэ гъэсэныгъэхэр зэрагъэгъотыгъ, унагъохэр, сабыйхэр яIэхэу мэпсэух, мэлажьэх.\nЗэшъхьэгъусэхэу Щамсудинрэ Нуриетрэ зызэкIыгъухэр илъэс 66-рэ мэхъу. Ар насыпыгъ. Ащ изакъоп, Хъодэ Щамсудинэ джыри зы гушIуагъо иI — ыныбжь илъэс 90-рэ хъугъэ. Тыгу къыддеIэу тыфэлъаIо псауныгъэ пытэ иIэу, ибын-унагъо датхъэу илъэсыбэрэ къытхэтынэу. Жъышъхьэ мафэ Алахьым ешI!


ЯIо зэхэлъэу Iоф зэдашIэ — Адыгэ макъ\nЯIо зэхэлъэу Iоф зэдашIэ\nРедактор 30.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет – Хасэм тыгъуасэ зэхэсыгъоу иIагъэм хэлэжьагъ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Iофтхьабзэр зэрищагъ республикэ Парламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ депутатхэм Iофэу ашIэрэм осэшIу фишIыгъ ыкIи шъолъырым игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм зэгурыIоныгъэ адыряIэу зэрадэлажьэхэрэм фэшI зэрафэразэр ариIуагъ. Пандемием илъэхъан сымаджэхэм япчъагъэ республикэм лъэшэу зыкъыщимыIэтыным, зэпахырэ узым пэшIуекIогъэным фэшI ящыкIэгъэ амал пстэури зэрагъэгъотын зэралъэкIыгъэм мэхьанэшхо иIагъэу ылъытагъ. Шъолъырым ихэбзэ къулыкъухэм яIо зэхэлъэу Iоф зэрэзэдашIагъэм ишIуагъэ- кIэ пшъэрылъыр гъэцэкIагъэ хъугъэ.\n— Непэ Iофхэм язытет къызэригъэлъагъорэмкIэ, пандемием емылъытыгъэу, лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн Адыгеим щылъытэгъэкIуатэ. Лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ зэфэхьысыжь дэгъухэр тиIэх. Анахьэу зигугъу къэпшIын плъэкIыщтхэр гъогухэм ыкIи социальнэ псэуалъэхэм яшIын, мэхьанэшхо зиIэ объектхэм ягъэцэкIэжьын ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ къэлэ щыIакIэр гъэпсыгъэныр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАщ дакIоу республикэм игъэцэкIэкIо ыкIи хэбзэгъэуцу къулыкъухэм язэпхыныгъэ агъэпытэзэ тапэкIи Iоф зэдашIэным мэхьанэшхо зэриIэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. Анахьэу ынаIэ зытыридзагъэр лъэпкъ проектхэр муниципалитетхэм зэращагъэцакIэхэрэм депутатхэр лъыплъэнхэр ары.\n— Парламентскэ каникулхэр къызщысыгъэ уахътэм ехъулIэу шIуагъэ къытэу гъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм Iоф зэрадашIагъэмкIэ депутатхэм сызэрафэразэр ясIомэ сшIоигъу. Лъэпкъ проектхэм ямызакъоу, шъолъырым социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ ышIыным фытегъэпсыхьэгъэ унэе программэм игъэцэкIэни мы илъэсым тыфежьагъ. Мы Iофтхьабзэхэм Адыгеим амалэу IэкIэлъхэм зэрэхагъэхъощтым, шIуагъэ къызэрахьыщтым сицыхьэ телъ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая КъумпIыл Мурат зэхэсыгъом хэлэжьагъ\nСледущая Сыхьат 48-м ехъурэ коронавирусыр пкъыгъохэм къатенэ


Лажьэ зимыIэхэм алъ зыщагъэчъэгъэ чыл | Адыгэ Макъ\nЛажьэ зимыIэхэм алъ зыщагъэчъэгъэ чыл\nАвтор: Редакция\t/ 11.04.2016\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nЯ ХХ-рэ лIэшIэгъур тарихъ хъугъэ-шIагъэхэмкIи социальнэ зэхъокIыныгъэхэмкIи бай дэдагъ. ИкIыгъэ лIэшIэгъум узытегущыIэн икъунэу къытфигъэнагъэр бэ. Ахэм зэпыу имыIэу куоу уарыгущыIэн, нэфэшъхьафынэкIэ уяплъын, осэ тэрэзи афэпшIын фаеуи мэхъу ыкIи джары зэрэщытын фаери. Хэти къыгурэIо ар зэрэIоф мыпсынкIэр, зы нэбгырэкIэ зэшIопхынэу зэрэщымытыр. Джащ фэдэ IофхэмкIэ шIэныгъэ дэгъу зыIэкIэлъ ыкIи тари-хъым изэхэфын къыфэхъугъ зыфаIохэрэм афэдэхэр зыхэт куп щыIэн фае. Ар зэбгъэуIуным пае творческэ акъылышхо ищыкIагъ.\nЛъэхъаным хэхъухьэрэ хъугъэ-шIэгъэшхохэр къэзыгъэлъагъохэрэр цIыфым иакъыл, ащ иеплъыкI. Адыгэ тарихъ наукэм охътэ къиныбэ зэпичыгъэми, ащкIэ ежь нэпэ гъэнэфагъэ, ежь иушэтакIохэр иIэхэ хъугъэ. Ар къэзыушыхьатырэмэ ащыщ 1918-рэ илъэсым Iоныгъом Адыгеим ихъишъэкIэ тхьамы-кIэгъошхоу щытыгъэ лъэхъаным тытегущыIэнэу амал зэрэти-Iэр.\nТемыр Кавказым щыпсэурэ цIыф лъэпкъхэм, адыгэхэри ахэм зэрахэтэу, яхъишъэ нэмыкIынэкIэ уеплъын фаеу зэрэщытым уезыгъэубытырэ гупшысэхэр тиобществэ непэ изытет пшъхьэ къырегъахьэх. Урысыем инародхэм тарихъ зэпхыныгъэу яIэм икъэбарэу къаIуатэхэрэм икъоу зэшIомыхыгъэ Iофыгъоу къахэщырэр макIэп. Джащ къыхэкIэу, общественнэ-политическэ еплъыкIэм тетэу укъекIолIэн хъумэ, Адыгеим граждан заор зэрэщыкIуагъэм икъэгъэлъэгъон мэхьанэшхо иI.\nЛъэхъанэу блэкIыгъэм ехьылIэгъэ еплъыкIэу иIэ хъугъэхэм яягъэкIэ Темыр Кавказым изытет зыпкъ имытэу, цIыф лъэпкъхэр щызэщыхьэхэу къызышIошIыхэрэр щыIэх, ащ дыкIыгъоу ар зэрэмытэрэзыр къыушыхьатэу ящыIэкIэ-псэукIэкIэ зэтекIыныгъэ тIэкIухэр къыхэфэхэми, зэдиштэхэу, зэгурыIохэу народ пчъагъэ щызэдэпсэу.\nБлэкIыгъэ уахътэм зыфигъэзэжьынышъ, гъогоу къыкIугъэм рыплъэжьыныр обществэм шэны фэхъугъэкIэ енэгуягъо. ЕтIани арэущтэу зыщыхъурэр мыпсынкIагъоу дунаим Iофхэр къызыщытэджырэ лъэхъаныр ары.\nТемыр Кавказым ихъишъэ иушэтэкIуабэ непэ зыпылъыр упчIэ мыпсынкIэу къэтэджхэрэм яджэуап къэгъотыгъэныр ары.\nКъуаджэу Кощхьаблэ щыпсэухэрэми гукъэкIыжь-гугъэузхэм зафагъэзэныр джары къызыхэкIыгъэри.\n1918-рэ илъэсым —адыгэхэмкIэ илъэс тхьамыкIэгъо дэдэм зызэрэфэдгъэзагъэм лъапсэ имыIэу щытэп ыкIи ар тэрэзэу тшIагъэ. Сыда пIомэ а лъэхъаным къоджэ 53-мэ къарыкIощтыр къэшIэгъуаеу щытыгъ. Къуаджэхэм ащыпсэурэ цIыфхэр зыфаукIыгъэхэр акъылым къыубытырэп. Хэта ащкIэ пшъэдэкIыжь зыхьыщтыр?\nЦIыфым ыцIэ сыдигъуи тарихъым, хъугъэ-шIагъэхэм, бзэджэшIагъэхэу дунаим къыщыхъухэрэм япхыгъ. Арышъ, ипшъэдэкIыжьи ины.\nЩысэу тIэкIэлъхэм къаIуатэ:\nкъуаджэу Кощхьаблэ ихъишъэкIэ Дзэ Плъыжьым и Таманскэ дивизие идзэхэр Iоныгъом и 24-м, 1918-рэ илъэсым Кощхьаблэ къыдахьэхи, зы чэщкIэ лажьэ зимыIэ нэбгыришъэ заулэ зэраукIыгъэр тхьамыкIэгъо дэдэу щытыгъ.\nА тхьамыкIагъор Кощхьаблэ сыдигъуи щыгъупшагъэп. Къуаджэм дэс лIыжъхэр а мафэм «тызщызэрапхъожьыгъэ мафэкIэ» еджагъэх ыкIи къыкIэлъыкIогъэ лIэужхэм хэзыгъэ имыIэу а тхьамыкIагъор афаIуатэзэ къырыкIуагъ.\nКощхьаблэ икъэхалъэ дэжь (Лабэ пэмычыжьэу) чIыпIэ хэIэтыкIыгъитIу иIагъ: зыр нахь иныIоу, адырэр нахь цIыкIоу. Лабэ зыкъыщагъэпскIыгъэу кIэлэцIыкIухэр къэкIожьыхэ зыхъукIэ, Iушъашъэхэзэ зэраIожьыщтыгъэ: «Тэ тицIыфхэу большевикхэм аукIыгъэхэр мыщ чIэлъых». Амакъэ Iоу ащ рыгущыIэщтыгъэхэп, ащ фэгъэхьыгъэу зыпари атхыщтыгъэп. Ау лъыр зыщагъэчъэгъэ 1918-рэ илъэсыр, «плъыжьхэм ятеррор» хэкIодагъэхэр, а бзэджэшIэгъэ хьылъэр зыпкъ къикIыгъэхэр ыкIи зезыхьагъэхэр къуаджэм щыгъупшэхэрэп.\nКъуаджэм щыпсэурэ цIыфхэу 1918-рэ илъэсым Iоныгъом и 24 — 25-м зэрахьэгъэ тхьамыкIагъор зынэгу кIэкIыгъэхэр\nКощхьаблэ щыщ бзылъфыгъэу илъэс 92-рэ зыныбжь ТIэо Мацэ 1990-рэ илъэсым ыгу къэкIыжьыщтыгъэ: «…. сятэу Сэфэр къэхалъэм къикIыжьыщтыгъэ… Тиунэ дэжь слъэгъузэ щаубыти, Iуащыгъ. Нэужым аукIыгъ».\nИлъэс 90-рэ зыныбжь Кобл ФIыцIэ, 1991-рэ илъэсым ыгу къэкIыжьыщтыгъэ: «Таманскадзэм ичастьхэр зэрыкIощтыгъэ гъогоу Кощхьаблэ екIурэм метрэ шъихкIэ пэчыжьэу гъусэхэри сиIэхэу шыхэр щызгъэхъущтыгъэх. Кочергиным ичастьхэр къуаджэм къызыдахьэхэм, красноармейцэхэм хъулъфыгъэхэр зэкIэ аукIыхэу ыкIи аубытыхэу аублагъ. Аубытыгъэхэр зэкIэ мэщытым чIагъэзыхьэхи, ашхыни пси арамытэу чэщ—зымафэм ехъурэ щаIыгъыгъэх».\nБорэкъо Мухьамэд 1918-рэ илъэсым илъэс 21-м итыгъ: «Таманцэхэр къуаджэу Кощхьаблэ къыдэлъадэхи хъулъфыгъэхэр аукIыхэу рагъэжьагъ. Бзылъфыгъэхэри сабыйхэри зэрэщытхэу сэшхокIэ ахэм ашъхьэхэр шIуаупкIыщтыгъэх. Ефэндэу КIуращынэ Шыхьамболэт нэмаз аригъэшIы пэтзэ аупкIэтагъ. Чыржьын Тибердэ ежь ищагу даукIыхьагъ. Илъэс 78-рэ зыныбжь лIыжъ нэшъоу Налщык Джаримэ ищыгъын кIыIутелъи ищырыкъухэри щахыгъэх. Чылэр зэрапхъуи, зы пIэтехъуи, фыгукIэ килограмми, зы чэми, чэти къыданагъэп… Аубытыгъэхэм сэри сахэтыгъ, ау синасып къыхьи, псаоу сыкъэнагъ. Чэщым тыкъатыгъужьи, къуаджэу Еджэркъуае тащагъ…»\nЕхьыем ыкъо Агъыржьанэкъо Исмахьилэ етхы: «Курганинскэ отрядым ибольшевистскэ охрани укIэкIо—бзэджашIэхэм адыригъаштэщтыгъ. Мафэм сыхьатыр зым хъушIэныр рагъэжьагъ, чылэм икъыблэ лъэныкъокIэ топкIэ къиукIыхэти, унэхэм яощтыгъэх, арыхьэщтыгъэх, арыс щыIэмэ къаращыти, а чIыпIэм щаукIыщтыгъэх. Бзылъфыгъэ дахэ апэ къызифэкIэ рыджэгущтыгъэх, зэкIэ зыIукIэхэрэр аукIыщтыгъэх. Къуаджэм щыщыбэр дэкIызэ загъэбылъыщтыгъ. Зэпымыоу сыхьатитIо къуаджэм щыхъушIагъэх, нэбгырэ 366-рэ аукIыгъ, адрэ къэнагъэхэр мэщытым чIаугъуаехи, пэсакIо яIэу мэфиблэ аIыгъыгъэх. А уахътэм къыкIоцI черкесхэм шыхэр, былымхэр, дышъэр, тыжьыныр ыкIи нэмыкIхэр атырахыщтыгъэх. Мэфиблым къыкIоцI афэлъэкIыгъэр зэкIэ чылэм дащыгъ, унэу дэтхэри зэхакъутагъэх».\nА тхьамыкIагъор къызыхэкIыгъэр зэзыгъашIэ зышIоигъохэу ыуж ихьагъэхэм Кощхьаблэ щыщхэу аукIыгъэхэм япчъагъи къатхы. Ахэр зэфэшъхьафых… Джарэущтэу 1927-рэ илъэсым Я.Н. Раенко-Туранскэм къыхиутыгъэм итыр нэбгырэ 214-рэ.\n1991-рэ илъэсым КIэрэщэ Аслъан къуаджэм щаукIыгъэу къыгъэлъэгъуагъэр нэбгырэ 400, М. Шыбзыхъум 1992-рэ илъэсым къыгъэлъэгъуагъэр нэбгырэ 470-рэ, 2014-рэ илъэсым Къат Теуцожьи а пчъагъэр — 470-р ары зыдыригъэштагъэр.\nДжарэущтэу зы мафэм къыкIоцI — Iоныгъом и 24-м, 1918-рэ илъэсым плъыжьхэм нэбгырэ 470-рэ аукIыгъ. Хэгъэгу зэошхом Кощхьаблэ щыщхэу нэбгырэ 330-м ехъу хэкIодагъ.\nНепэрэ щыIакIэм Iофыгъо пхъашэу къыгъэуцухэрэм ащыщ тарихълэжьмэ цIыфхэм апашъхьэ пшъэдэкIыжьышхо зэрэщахьырэр. Адыгеим ихъишъэ илъэхъэнэ зырызхэу зэхафыхэрэм шъхьашъорыкIоу зэрякIуалIэхэрэм кIэух фэшIыгъэн фае.\nЗэхъокIыныгъэм къызыдихьыгъэ амалхэр Адыгеим ишIэныгъэлэжьхэм дэгъоу къызфагъэфедагъэх — ятарихъ зэрэщытыгъэ къабзэм фэдэу къатхыжьыгъ.\nТыгъуасэ шъхьэихыгъэу узэрыгущыIэн умылъэкIыщтыгъэхэм непэ пэрыохъу щымыIэу уарыгущыIэн плъэкIэу зэрэхъугъэм тицIыфхэр яблэкIыгъэ шъыпкъагъэ хэлъэу зэрагъэшIэным къыфигъэущыгъэх.\nАдыгеим ишIэныгъэлэжьхэм научнэу къэгъэшъыпкъэжьыгъэ материалхэу къыхаутыгъэхэм, Москва, Краснодар, Мыекъуа-пэ яархивнэ материалхэм, тхылъ «шъэфхэр» спецархивхэм къазэрачIэкIыжьыгъэхэм, чылэм бэшIагъэу щыпсэухэу а хъугъэ шъыпкъэр къэзылъэгъужьыгъэхэм къаIотагъэхэм шъыпкъэр ичIыпIэ игъэуцожьыгъэным иамалхэр къатыгъэх.\nШIэныгъэлэжьхэу А.Т. КIэращэм, М.Хь. Шыбзыхъум ягукъэкIыкIэ къуаджэу Кощхьаблэ 1918-рэ илъэсым кIодыкIае щыхъугъэхэм саугъэт щафагъэуцугъ ыкIи мэфэкI шIыкIэм тетэу къыщызэIуахыгъ.\nТарихъ шIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор.


Республика Адыгея - Зигъо Iофыгъохэм атегущыIагъэх\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Урысые Федерацием и Лъэпкъ гвардие Къыблэ шъолъырыдзэхэмкIэ ипащэу, Урысыем и ЛIыхъужъэу Олег Козловымрэ зэдыряIэгъэ зэIукIэгъум Росгвардием Адыгэ РеспубликэмкIэ икъутамэ Iофэу ышIагъэм, гъэцэкIэкIо хабзэм икъулыкъухэмрэ Росгвардиемрэ зэрэзэдэлажьэхэрэм япхыгъэ Iофыгъохэм щатегущыIагъэх.\nЗэIукIэгъум джащ фэдэу хэлэжьагъэх Урысые Федерацием и Лъэпкъ гвардие Къыблэ шъолъырыдзэхэмкIэ ипащэ игуадзэу Александр Александровыр, Росгвардием Адыгэ РеспубликэмкIэ икъутамэ ипащэу Алексей Порва, Адыгэ Республикэм иветеранхэм я Совет итхьаматэу Къоджэ Аслъан.\nIофшIэнхэр Росгвардием дэгъоу республикэм зэрэщызэхищэхэрэр Адыгеим и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ. Илъэсыр къызихьагъэм къыщегъэжьагъэу Iофтхьэбзэ ин пчъагъэ зэрахьэгъах, общественнэ рэхьатныгъэм икъэухъумэнкIэ ахэм хэукъоныгъэхэр ашIыгъэхэп. Республикэм непэ лъэпкъ, дин зэгурыIоныгъэ, социальнэ, экономикэ зыпкъитыныгъэ илъ.\n«Урысыем и Президент къыгъэуцугъэхэ пшъэрылъхэр икъоу Росгвардием Адыгеим щегъэцакIэх. Iофыгъоу къэуцухэрэр зэкIэ псынкIэу зэшIуахых. IофшIэнхэр республикэм зэрэщызэхащэрэм тегъэразэ. Республикэм исхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэным кIуачIэу тиIэр джыри етхьылIэщт. Неущрэ мафэм цIыфхэм яцыхьэ телъын, рэхьатэу Iоф ашIэнэу, кIэлэцIыкIухэр апIунхэу амал яIэн фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеир ичIыпIэ гупсэу Олег Козловым елъытэ: Мыекъуапэ ия 131-рэ мотошхончэо бригадэ шъхьаф икомандир илъэс заулэ ар игодзагъ. Республикэм исхэм ащ къулыкъу адихьыгъ, ныбджэгъуныгъи адыриI. Ахэм зэу ащыщ Адыгэ Республикэм иветеранхэм и Совет итхьаматэу Къоджэ Аслъан.\n«Урысыем и Лъэпкъ гвардие идзэхэм я Федеральнэ къулыкъу идиректорэу, дзэм игенералэу Виктор Золотовым гъэцэкIэкIо, законодательнэ хабзэм тыгурыIон зэрэфаем ренэу тынаIэ тырытегъадзэ. Адыгеим ащ фэдэ зэгурыIоныгъэ щызэдыряI. Республикэм зэрэхахъорэм, цIыфхэр зэрэухъумагъэхэм гу алъытэтэ. Тэ сыдигъуи тыжъудэгущыIэным ыкIи пшъэрылъэу тапашъхьэ къырагъэуцохэрэр дгъэцэкIэнхэм тыфэхьазыр. Пшъэрылъ шъхьаIэу тиIэр цIыфхэм ящыIэныгъэрэ япсауныгъэрэ къэтыухъумэнхэр ары», — къыIуагъ Урысые Федерацием и Лъэпкъ гвардие Къыблэ шъолъырыдзэхэмкIэ ипащэ.\nЗэIукIэгъум джащ фэдэу Росгвардием иIофшIэн епхыгъэ зигъо Iофыгъохэм, Росгвардием Адыгэ РеспубликэмкIэ икъутамэ мылъкукIи, техникэкIи нахь зэтегъэпсыхьэгъэнымкIэ гухэлъэу яIэхэм щатегущыIагъэх.\n09.01.2019 Илъэсым изэфэхьысыжьхэм, пшъэрылъхэм атегущыIагъэх\n02.01.2019 ЗыкIэхъопсыщтыгъэхэр афигъэцэкIагъ


Пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ хъущтых | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 18.10.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nШъугу къэдгъэкIыжьын, мы программэр 2024-рэ илъэсым нэс телъытагъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу ащ хэлажьэхэрэр Мыекъуапэрэ къэлэ гъэпсыкIэ зиIэ псэупIэу Яблоновскэмрэ.\nСапый Вячеслав къызэриIуагъэмкIэ, 2019 — 2024-рэ илъэсхэм мы проектым игъэцэкIэн шъолъырым сомэ миллиарди 3,3-м ехъу щыпэIуагъэхьащт. Ащ щыщэу сомэ миллиарди 2-м ехъур — федеральнэ гупчэм, сомэ миллиард 1,2-м ехъур — республикэ бюджетым къатIупщых. Щынэгъончъэу ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэхэу гъогухэр гъэпсыгъэнхэмкIэ илъэс къэс республикэр къэгъэлъэгъон гъэнэфагъэхэм акIэхьан фае. ГущыIэм пае, хъугъэ-шIагъэхэр нахьыбэу къызыщыхъухэрэ щынэгъо чIыпIэхэм япчъагъэ илъэс къэс нахь макIэ шIыгъэныр пшъэрылъ шъхьаI. Илъэсэу тызхэтым а пчъагъэр проценти 7-кIэ нахь макIэ ашIын, 2024-рэ илъэсым ехъулIэу процент 50-кIэ къырагъэIыхын фае. Мы уахътэм ехъулIэу шъолъыр ыкIи чIыпIэ мэхьанэ зиIэхэ гъогухэм ягъэцэкIэжьынкIэ, ахэм ящыкIэгъэ тамыгъэхэр атегъэуцогъэнхэмкIэ, нэмыкI лъэныкъохэмкIи гухэлъхэу щыIэхэр зэшIохыгъэнхэ фае.\nМы илъэсымкIэ проектым игъэцэкIэн республикэм ипсэолъэ 62-рэ къыдыхэлъытагъ. Ахэм ащыщэу непэрэ мафэм ехъулIэу 61-р зэтырагъэпсыхьагъ, адрэри шIэхэу аухыщт. Джащ фэдэу мылъкоу къаIэкIэхьагъэр шIуагъэ къытэу зэрагъэфедагъэм ишIуагъэкIэ экономие ашIын алъэкIыгъ. Къызэтырагъэнэгъэ ахъщэмкIэ Мыекъуапэ иурамэу Шэуджэным ыцIэ зыхьырэм гъэцэкIэжьын тедзэхэр рашIылIагъэх. 2019-рэ илъэсым мы проектым игъэцэкIэн сомэ миллион 463,3-рэ пэIуагъэхьанэу щыт.\nАР-м псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэ игуадзэу Лафышъэ Рэмэзанэ, Мыекъуапэрэ къэлэ гъэпсыкIэ зиIэ псэупIэу Яблоновскэмрэ яадминистрациехэм ялIыкIохэр нэужым къэгущыIагъэх, проектыр гъэцэкIагъэ зэрэхъурэм изэфэхьысыжьхэр къашIыгъэх, тапэкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтыщт лъэныкъохэр къагъэнэфагъэх. КъызэраIуагъэмкIэ, мы илъэсым къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэр зэшIохыгъэхэ хъущтых, шэкIогъум и 1-м ехъулIэу зэкIэ объектхэр атыщтых.\nМы лъэпкъ проектым игъэцэкIэн Адыгеим мэхьанэшхо щыраты, ащ бэкIэ щэгугъых. Ар зэшIохыгъэ зэрэхъурэм лъэплъэ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\n— Шъолъырым тапэкIи хэхъоныгъэ ышIынымкIэ, цIыфхэм ящынэгъончъагъэ къэухъумэгъэнымкIэ гъогухэм язытет зыфэдэм мэхьанэшхо иI. Ар къыдэтлъытэзэ IофшIэныр зэхэтщэщт, амалышIухэр къэзытырэ проектым игъэцэкIэнкIэ итхъухьагъэр щыIэныгъэм щыпхырытщыным тыпылъыщт, — еIо КъумпIыл Мурат.\n2020-рэ илъэсым проектым къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэм ягъэцэкIэн сомэ миллион 475,7-рэ республикэм щыпэIуагъэхьащт. Ащ къыхэкIыкIэ илъэсэу тызхэтым шэкIогъум и 25-м ехъулIэу федеральнэ гупчэм зэзэгъыныгъэхэр дашIынхэ фае.


фэхъу - это... Что такое фэхъу?\nАщ фэхъу иI\nФэхъу зиIэм Iаджи ишIыкI\nСмотреть что такое "фэхъу" в других словарях:\nфэхъу-фэмыхъуми — добровольно, хочет или не хочет Фэхъу фэмыхъуми кIощт … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nфэхъугъ — I (фэхъу) лъым., фэшI. уродился, лась, лось КъыфэкIыгъ Лэжьыгъэр дэгъоу фэхъугъ II (фэхъу) лъым., фэшI. хватил, а, о Фикъугъ Лэжьыгъэу иIэр фэхъугъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nеджэнджэшыгъэр — (еджэнджэшырэр) зэм. прич. 1. сомневавшийся, аяся, ееся Iофым еджэнджэшырэм зэшIохыгъуае фэхъу 2. посоветовавшийся, аяся, ееся ЕупчIыжьыгъэр А лIыжъым еджэнджэшыгъэр хигъэукъуагъэп … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


Домбай цIыкIум зэрэIукIагъэхэр | Адыгэ Макъ\nДомбай цIыкIум зэрэIукIагъэхэр\nУрысые географическэ обществэм икъутамэу Адыгеим щыIэм ятфэнэрэу мыгъэ фотоэкспедицие чIыопс паркэу ТхьачIышхо щызэхищэгъагъ. Хабзэ зэрэхъугъэу, паркым иIофышIэхэри Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх.\nЭкспедицием хэтыгъэхэм мэзхэм ыкIи къушъхьэтхыхэм апхырыкIырэ лъэсгъогухэр къыхагъэщыжьыгъэх, цIыф къэуцупIэхэм ахэIэзыхьажьыгъэх, зыгъэпсэфакIохэр зэрэмыгъощэнхэу лъэсгъогухэм тамыгъэхэр ащагъэкIэжьыгъэх. Ахэм зэрэхагъэунэфыкIырэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсхэм ялъытыгъэмэ, къэуцупIэхэм язытет нахьышIу хъугъэ.\nЗыгъэпсэфыгъо уахътэр къызщыблагъэрэм гъогухэри, чIыунэ зэхэпцагъэхэри, нэмыкI къэуцупIэхэри зыгъэцэкIэжьыхэрэм туристхэри, турфирмэхэм яIофышIэхэри къахэлэжьагъэх. Экспедицием хэтыгъэхэм къаIорэр пстэуми афэгъэзагъ: «ЗыгъэпсэфакIохэм зэ-\nкIэми агу къэдгъэкIыжьы тшIоигъу къакIухьэрэ чIыпIэхэр амыушIоинхэр, чIыопсым изытет зэщамыгъэкъоныр япшъэрылъэу зэрэщытыр. ЦIыфыр къызщыуцунэу ыкIи зызщигъэпсэфынэу мэзхэми, къушъхьэхэми ахашIыхьэрэ псэолъэ цIыкIухэм мэхьанэшхо яI. Ахэм зызэращагъэпсэфырэм фэшъхьафэу гузэжъогъу хэфэрэ цIыфым ыпсэ къагъэнэжьын алъэкIыщт, жьыбгъэм, чъыIэм, ощхым ащаухъумэщт. Шъусакъ, чIыопсыри зэщышъумыгъакъу».\nТхьачIышхор анахь чIыпIэ дахэу тиIэхэм ащыщ. ЧIыгу гектар 3705-рэ къызэлъеубыты, чIыопсым исаугъэтэу алъытэ, шъолъыр мэхьанэ иI. 1999-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу хабзэм къыгъэгъунэрэ чIыопс шъолъырхэм ахалъытагъ, Дунэе чIыопс кIэнэу «КъохьэпIэ Кавказыр» зыфиIорэм хэхьэрэ чIыпIэхэм ащыщ.\nМыщ цIыфхэм къыщакIухьаныр якIас, зыгъэпсэфакIохэр бэу къэкIох. ЗипчъагъэкIэ макIэ хъурэ псэушъхьэхэм паркым уащыIокIэ. Экспедицием хэтхэу ащ сурэтхэр къыщытезыхыгъэхэм домбай цIыкIу апэ къифэнэу янасып къыхьыгъ. Тхыгъэм хэт сурэтыр ащ техыгъ.\nЭкспедицием ипащэу Вадим Малышевым къыIотагъ:\n— Мафэ горэм чъыг тхьапэхэм тапхырыплъызэ тылъыкIуатэзэ, къытпэблэгъэ къушъхьэтхым тет домбай иныр тлъэгъугъэ. Ащ зэрэгумэкIырэр къыхэщыщтыгъ, чыжьэу IукIынэу фэягъэп. Тыкъэуцугъэу чъыг бырабэм ылъэпсэ гъумхэу зэхэкIыхьагъэхэм сынаIэ атесыдзагъ. СшIогъэшIэгъонэу фотоаппаратым зытIо-зыщэ сытеIункIагъ. Тесхыгъэм сызеплъыжьым, лъэшэу сыгушIуагъ. Сэ сынасыпышIуагъ ащ дэжьым! Чъыг лъапсэм дэжь домбай цIыкIоу мэфищ-плIы нахь зымыныбжьыр мыхъыеу щытыгъ.\nАр тымыгъэщтэнэу, цIыкIу-цIыкIоу тепшылIэу едгъэжьагъ. Ау ащ янэ «пыф-сыф» ригъаIоу, хъурэр ыгу зэрэримыхьырэр къытигъашIэу, табгъукIэ щыгъумытIымыщтыгъ. Тыкъызэтеуцуагъэу, къушъхьэтхым щыщ шъыпкъэ «зытшIыгъэу», дгъэшIагъозэ, домбай цIыкIум теплъыщтыгъ. Ежьыр нахь благъэу къытэкIуалIэу ригъэжьагъ, мары блэгъэ дэдэ къэхъугъ. ПIэ пщэимэ унэсынэу зыщыхъурэм сыкъэтэджи, сIэгушъохэр зэтезгъэуагъэх. Ащ къыгъэщтагъэу, ылъэкъо псыгъохэмкIэ кIырыугъ, янэ зыдэщыIэ лъэныкъомкIэ зигъэзэжьи, чъыгхэм ахэхьажьыгъ.\nСыфэягъэп ар цIыфхэм къясэнэу, къэхъумэ, ар ахэм анахьи бэкIэ нахь къарыушIо хъущт, ау цIыф закъор ары зыщыщынэнэу дунаим тетыри. Тэри зыкъэтшIэжьыгъ ыкIи тыкъэтэджыжьыгъ. Хэти игъогу техьажьыгъ…


МашIом зыкъымыштэнымкIэ шапхъэхэр дэх имыIэу къыдалъытэн фае | Адыгэ Макъ\nМашIом зыкъымыштэнымкIэ шапхъэхэр дэх имыIэу къыдалъытэн фае\nФабэм ыпкъ къикIын ылъэкIыщт тхьамыкIагъохэм ядэгъэзыжьын Адыгеим ирайонхэр зэкIэ непэкIэ фэхьазырых.\nРеспубликэм граждан оборонэмкIэ ыкIи ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Комитет къызэритыгъэмкIэ, Красногвардейскэ районыр ары гъэлъэшыгъэ шIыкIэм тетэу Iоф шIэгъэным тегъэпсыхьэгъэ шэпхъакIэм апэу техьагъэр. Бэдзэогъум и 11-м ипчэдыжь республикэм имуниципальнэ образованиехэм япащэхэр зэкIэ ащ фэдэ шапхъэм техьагъэх.\nАдыгэ гидрометеорологическэ гупчэм къызэритыгъэмкIэ, бэдзэогъум и 11-мрэ и 12-мрэ фабэр градус 39-м нэсыщтыгъ.\nМашIом зыкъымыштэнымкIэ ятфэнэрэ классым хэхьэрэ щынагъо щыIэу республикэм щалъытагъ. Урысыем и МЧС Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэ республикэм исхэми ихьакIэхэми лъэшэу сакъынхэу, машIом зыкъымыштэнымкIэ шапхъэхэр къыдалъытэнхэу къяджэ.\nЫпэкIэ Адыгеим ичIыгулэжьхэм хыныгъомкIэ къиныгъохэм зэряуталIэхэрэр, огъумрэ лэжьыгъэм ыуасэ зэрэмылъапIэмрэ апкъ къикIыкIэ чIэнагъэхэр ашIын зэралъэкIэщтыр къаIогъагъ.


ШIэныгъэр щыIэныгъэм дештэ — Адыгэ макъ\nШIэныгъэр щыIэныгъэм дештэ\nРедактор 08.10.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\n«Единэ Россием и «НыбжьыкIэ Гвардие» икъутамэу Адыгэ Республикэм щыIэм кIэлэегъаджэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъухэр зэхещэх.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым и Политехническэ колледж икIэлэегъаджэхэм, студентхэм «НыбжьыкIэ Гвардием» ипащэу, Мыекъуапэ инароднэ депутатхэм я Совет идепутатэу Бэрзэдж Асыет зэIукIэгъу адыриIагъ.\nЩытхъу ыкIи рэзэныгъэ тхылъхэр зэратыжьыгъэхэм ащыщых колледжым ипащэ еджэн-пIуныгъэ IофхэмкIэ игуадзэу Галина Ковалевар, кIэлэегъаджэхэу Цокъэжъы-\nкъо Бислъан, Шыу Светланэ, студентхэр.\nМыгу Руслъан, Александр Скрыпник, Артем Макаровыр, Ярослав Приятнэр, Александр Яковлевыр автомобильхэм, тракторхэм, компьютерхэм, лэжьыгъэр зэрэIуахыжьырэ комбайнэхэм, нэмыкIхэм еплъыкIэу афыряIэм, уахътэм диштэу кIэу къыдагъэкIыхэрэм къатегущыIагъэх.\nСтудентхэм къызэраIуагъэу, еджэным техникэр щыгъэфедэгъэнымкIэ гупчэу къызэIуахыгъэр щыIэныгъэм епхыгъэу гъэпсыгъэ. НыбжьыкIэхэм лъэныкъуабэ къызэлъаубытызэ сэнэхьатэу къыхахырэм зыфагъэсэным фэшI кIэлэегъаджэхэр IэпыIэгъу афэхъух.\nТехникэм изэгъэшIэн дакIоу шэн-хабзэхэм, гъэсэныгъэм, пIуныгъэм яхьылIэгъэ егъэджэн сыхьатхэм ямэхьани къыдалъытэ.\nКолледжым ипроектнэ-конструкторскэ гупчэ ипащэу Цокъэжъыкъо Бислъан кIэлэегъэджэ цIэрыIоу А. С. Макаренкэм игупшысэхэр жъы зэрэмыхъухэрэр хигъэунэфыкIыгъ. ЦIыфым ипсауныгъэ игъэпытэн, псэолъэшI ыкIи зэхэщэн амалхэм язехьан ямэхьанэ зыкъеIэты. Хэгъэгум, республикэм яэкономикэ изыкъегъэIэтын яIахьышIу халъхьаныр студентхэм япшъэрылъэу зыфалъытэжьы, якIэлэегъаджэхэм лъытэныгъэ афашIы.\nПредыдущая КIэтхыкIыжьыным зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх\nСледущая КъэгъэнэжьэкIо анахь дэгъоу алъытагъ


Услуги адвоката юридическим лицам юрист в Калининграде, консультация адвоката\nЭто пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст.\nЭто пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст.\nЭто пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст.


Узэрыпсэун плъэкIыщт ахъщэ анахь макIэм фэдиз… — Адыгэ макъ\nУзэрыпсэун плъэкIыщт ахъщэ анахь макIэм фэдиз…\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо фэхъугъэу, цIыфым чIыфэу телъыр хьыкум приставхэм заштэжьыкIэ, узэрыпсэун плъэкIыщт ахъщэ анахь макIэм фэдиз къыфагъэнэным фэгъэхьыгъэ закон УФ-м и Къэралыгъо Думэ блэкIыгъэ илъэсым ыштагъ. 2022-рэ илъэсыкIэу тызыхэхьагъэм ищылэ мазэ и 1-м хэбзэгъэуцугъэм кIуачIэ иIэ хъугъэ.\nНахьыпэкIэ чIыфэр зытелъым илэжьапкIэ е ипенсие ызыныкъор хаубытыкIынэу приставхэм фитыныгъэ къаритыщтыгъ. Джы цIыфым узэрыпсэун плъэкIыщт ахъщэ анахь макIэм фэдиз къыфагъэнэнэу приставхэм зафигъэзэн фитэу законым къыщеIо. Ащ фэгъэхьыгъэ лъэIу тхылъыр къэралыгъо фэIо-фашIэхэм япортал щитыми хъущт. ЗыгорэкIэ «должникым» зылъыплъэн фаехэр (иждивенцы) иунагъо исхэмэ, нэбгырэ пэпчъ зэрыпсэун ылъэкIыщт ахъщэ анахь макIэр къафагъэнэн фае.\nКIэлэпIупкIэр зымытэу чIыфэ къызтефагъэхэм ыкIи цIыфым ипсауныгъэ е ищыIэныгъэ зэрар езыхыгъэхэм мы зэхъокIыныгъэхэр анэсыхэрэп. Законым къызэрэщиIорэмкIэ, ахэм ахъщэу къаIэкIахьэрэм ипроцент 70-м нэсэу аубытынэу хьыкум приставхэм фитыныгъэ яI.\nДжащ фэдэу УФ-м и Президент иунашъокIэ социальнэ ахъщэ тынэу къэралыгъом цIыфым къыфигъэхьырэр банкхэм аштэжьын фимытхэу къэзышIырэ законыр Къэралыгъо Думэм ыштагъ. Ащ къэралыгъом ипащэ зыкIэтхагъэм ыуж кIуачIэ иIэ хъугъэ. Законым къызэрэщиIорэмкIэ, цIыфым ишIэ хэмылъэу, къемызэгъыгъэу социальнэ ахъщэу исчет къихьагъэр чIыфэм пае банкым ыштэжьын фитэп.\nАщ имызакъоу, цIыфыр къезэгъыгъэу, ау тхьамэфитIум къыкIоцI кIэгъожьыгъэмэ, ахъщэм къырагъэгъэзэжьынэу банкым едэон фит. IофшIэгъу мэфищым шIомыкIэу ар исчет къырагъэхьажьын фае. Урысыем и Президентрэ и Правительствэрэ кIэщакIо зыфэхъугъэхэ зэтыгъо социальнэ ахъщэ тынхэри мыщ къыхеубытэх.\nПредыдущая Пшъэрылъ шъхьаIэхэр къыгъэнэфагъэх\nСледущая КIэлэцIыкIу мини 4,4-м ехъу къихъухьагъ


«Сабыигум игупшысэ чыжьэу, чыжьэу егъэшэсы…» — Адыгэ макъ\n«Сабыигум игупшысэ чыжьэу, чыжьэу егъэшэсы…»\nРедактор 21.11.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nНарт ымышIыгъэ къухь,\nШъыпкъагъэм игъогу пыт –\nА зэпстэуми гур фэпIэтэу,\nО еджапIэм щыоIуатэ,\nЧыжьэу, чыжьэу егъэшэсы…\nАцумыжъ МулиIэт къуаджэу Нэтыхъуае щэпсэу. Поселкэу Отраднэм дэт еджапIэу N 9-м зэмылъэпкъэгъу кIэлэеджакIохэр 1997-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу адыгабзэкIэ щырегъаджэх. Илъэс пчъагъэм къакIоцI кIэлэегъаджэм ишъыпкъэу, шIошъхъуныгъэ ин иIоф фыриIэу кIэлэеджакIохэр шIэныгъэ куухэмкIэ еуIэшых. Ежь еплъыкIэу, екIолIэкIэ шIыкIэ- амалэу IэкIэлъыр илъэс IофшIэгъухэм нахь ащэпытэх, нахь заушъомбгъу. ХэзгъэунэфыкIымэ сшIоигъу, Ацумыжъ МулиIэт пшъэрылъ шъхьаIэу зыфигъэуцужьырэр ныбжьыкIэхэм яакъылрэ апсэрэ адыгэ хабзэм лъапсэ ащидзэу, ащыбагъозэ дунэететыкIэ дахэ яIэу псэунхэр ары.\n«…Тиныдэлъфыбзэ икъэбзагъи, ибаиныгъи хэтрэ адыги лъыплъэ сшIоигъу», — еIо кIэлэегъаджэм. Тилъэхъан къин ныбжьыкIэу лъэпкъым къыкIэхъухьэхэрэм бзэр, литературэр, шэн-хабзэхэр ахэплъхьанхэ, шIу ябгъэлъэгъунхэр Iоф IэшIэхэп. Непэрэ ныбжьыкIэхэм къахэкIых ныдэлъфыбзэм тефэрэ уасэр фэзымышIыхэрэр. Сыдэущтэу ахэм агу, язэхэшIыкI къэбгъэущыщта?\nПIуныгъэ-гъэсэныгъэм изы къутам кружокэу «Активисты школьного музея» зыфиIорэр. ЦIыф лъэпкъ зэфэшъхьафыбэ мамырэу зэдэпсэунхэмкIэ, хэти ыбзи икультури уасэ фашIынымкIэ, хэбзэ шIагъохэр къэухъумэгъэнхэмкIэ адыгэ лъэпкъым идахэ языгъэIогъэ цIыфхэм ыкIи нэмыкI Iофыгъуабэм мыщ щатегущыIэх. Кружокым къакIохэрэ кIэлэцIыкIухэр зэнэкъокъу зэфэшъхьафыбэм ахэлажьэх. Районым ыкIи Мыекъуапэ ащыкIуагъэхэ олимпиадэхэм чанэу ахэлэжьагъэх Ацумыжъ Р., Былымгъот С., Мэзыужьэкъо Б., Тыкъо А. Ахэм апэрэ, ятIонэрэ чIыпIэхэр къахьыгъэх. Культурэм зэхищэхэрэ зэнэкъокъухэми кIэлэеджакIохэр ягуапэу ахэлажьэх. Зэнэкъокъоу «Язык — корень народа» зыфиIорэм («Бзэр — цIыф лъэпкъым ыпс») Мэзыужьэкъо Бэллэ апэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ. Жэнэ Къырымызэ псаугъэмэ ыныбжь илъэси 100 зэрэхъущтыгъэм фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъум Хъалыщ Рузанэ апэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ.\n1999-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Ацумыжъ МулиIэт икIэлэеджакIохэм шIэныгъэ дэгъухэр адыгабзэмкIэ олимпиадэм къыщагъэлъагъох. Ахэм ащыщых Валентина Исаенкэр (а 1-рэ чIыпIэр), Екатерина Найденовар (я 2-рэ чIыпIэр), Вадим Тимошенкэр (а 1-рэ чIыпIэр), Сильминаз Алиевар (я 2-рэ чIыпIэр).\nБзэр шIу аригъэлъэгъунымкIэ Ацумыжъ МулиIэт кружокэу «Театральная студия на адыгейском языке» зыфиIорэр амалышIоу елъытэ. Мыщ къакIохэрэ кIэлэеджакIохэр адрэхэм къахэщых: нахь дахэу тыбзэкIэ мэгущыIэх, Iэдэбныгъэшхо ахэлъ, шъырытых. Адыгэ шэн-зэхэтыкIэ шIагъохэр зэрахэлъыщтхэм пылъых. Гум къинэжьэу Ацумыжъ МулиIэт ыгъэуцугъэхэ къэгъэлъэгъонхэм ащыщых Хъалыщ Сэфэрбый ипоэмэу «Чэтэ чIэгъым», пшысэ-поэмэу «Хэта мысэр?», пшысэу «Пстэуми анахь IэшIур», «Сырыфыбг», «Лъэпшъ игъупчъ», пшысэу «ЦIыфымрэ Аслъанымрэ» зыфиIохэрэр ыкIи нэмыкIхэр.\nЛъэпкъыбэ зычIэс еджапIэм адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ кIэу щыIэ шIыкIэ-амалхэм мыпшъыжьэу кIэлэегъаджэм Iоф адешIэ. Медиамалхэр къызфигъэфедэхэзэ, кIэлэеджакIомэ яжабзэ гъэбаигъэнымкIэ амалышIухэр къегъотых. Урыс мультфильмэу «Хьакухьалыжъор» адыгабзэкIэ зэрадзэкIыжьыгъ. Ащ хэтхэр адыгабзэкIэ къагъэгущыIагъэх.\nДжэгукIэу «Редакциер» лъэшэу агу рихьырэмэ ащыщ. КIэлэегъаджэм редакцием иIофышIэхэр егъэнафэх. Ахэр редакторыр, корреспондентхэр, рекламнэ IофышIэхэр, сурэттеххэр, корректорхэр, хэзыутыхэрэр, дизайнерхэр. Гъэзетым зэреджагъэхэр «Насып».\nРедакторым редакцием иIофышIэхэм пшъэрылъхэр афегъэуцух. Корреспондентхэм кIэлэегъаджэхэми, кIэлэеджакIохэми, ны-тыхэми интервью къаIахы. Сурэттеххэм сурэт гъэшIэгъонхэр къагъэхьазырых. Корректорхэм хэукъоныгъэхэр агъэтэрэзыжьых. Дизайнермэ гъэзетым итеплъэ нахь дахэ зэрэхъущтым Iоф дашIэ. Рекламнэ IофышIэхэм ЕГЭ-м, ОГЭ-м ятын кIэлэеджакIохэм зыфагъэхьазырынымкIэ IэпыIэгъу афэхъущт тхылъыкIэхэу къыдэкIыгъэхэм ащагъэгъуазэх.\nУрок-зекIохэр бзэр зэгъэшIэгъэнымкIэ амал Iэрыфэгъухэм ащыщ. Лъэшэу агу рихьыгъ кIэлэеджакIомэ къалэу Краснодар Е. Д. Фелициным ыцIэкIэ щыт музееу дэтым щыIэгъэ къэгъэлъэгъонэу «Мир женщины в интерьерах исторической памяти» зыфиIоу зыдищагъэхэр. Адыгэ саер, дышъэ IуданэкIэ хэдыкIыгъэхэ пкъыгъохэр, хьакъу-шыкъухэр, адыгэ пщынэр ыкIи нэмыкIыбэмэ апылъ хъишъэу ащ къыщызэхахыгъэр бэрэ кIэлэеджакIомэ агу илъыщт.\nАцумыжъ МулиIэт идейнэ-творческэ нэшэнэ пытэм игъогу тет: пIуныгъэ-гъэсэныгъэр зэкIэмэ апшъэу зэрэщытын фаем ицыхьэ телъ. 2016 — 2017-рэ илъэсхэм Мыекъуапэ щыIэгъэ дунэе научнэ-практическэ конференциехэм доклад зэфэшъхьафхэр къащишIыгъэх ыкIи ахэр материалэу къыдагъэкIыгъэмэ ахэтэу къыхаутыгъэх.\nКIэлэегъаджэхэм азыфагу ащызэхащэхэрэ зэнэкъокъухэм чанэу МулиIэт ахэлажьэ ыкIи гъэхъэгъэшIухэр ешIых. Зэнэкъокъоу «КIэлэегъэджэ анахь дэгъу-2006-рэ» зыфиIорэм ятIонэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ. Ащ кIэлэегъэджэ тIокIырэ тIурэ хэлэжьэгъагъ. Джа илъэс дэдэм «Урысые Федерацием зэхэт гъэсэныгъэмкIэ иIофышIэ гъэшIуагъ» зыфиIорэ щытхъуцIэр къыфагъэшъошагъ.\n2019-рэ илъэсым республикэм иэкспертнэ куп хэтэу Iоф ышIэнэу ригъэжьагъ. Гурыт еджапIэхэм апае къыдагъэкIыщт программэу «Родной язык и родная литература» зыфиIорэр экспертизэ ышIыгъ.\nСэ сызэреплъырэмкIэ, Ацумыжъ МулиIэт янэ-ятэмэ, янэжъ-ятэжъмэ адыгэ шэн-хабзэхэм атетэу, адыгагъэр игъомылэу апIугъ. Ежьыри а гупшысэ лъагэр ижъогъохэщэу тиныбжьыкIэмэ ишъыпкъэу адэлажьэ.\nУиIофшIэн гухахъо хэбгъуатэу, джыри илъэсыбэрэ адыгэ лъэпкъым идахэ пIуатэу хьалэлэу улэжьэнэу пфэтэIо!\nПредыдущая Анахь дэгъур къыхахыгъ\nСледущая ХьакIэзещэным лъыплъэнхэм фэшI


Сайт Зоопарка им.Льва Толстого\nГлавная > Портфолио > Сайт под ключ\nЗдесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты.\nЗдесь я буду подробно описывать проекты.\nЗдесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты. Здесь я буду подробно описывать проекты.


«Щыгъыжъыер» — тилъэгъохэщ | Адыгэ Макъ\n«Щыгъыжъыер» — тилъэгъохэщ\nАвтор: Редакция\t/ 31.07.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАдыгэ Республикэм икультурэ пытэу къыхэуцуагъэмэ ащыщ кIэлэцIыкIу театральнэ зыгъэсапIэу «Щыгъыжъыер».\nТыркуем къикIыжьыгъэхэ тилъэпкъэгъухэу адыгабзэм, шэн-хабзэхэм язэгъэшIэн ыгъэгумэкIыхэрэр кIэщакIо фэхъухи «Щыгъыжъыер» зэхащагъ. Уахътэр псынкIэу макIо. Илъэси 10-у тешIагъэм уфызэплъэкIыжьмэ, IофшIагъэу щыIэм урыгушхон плъэкIыщт.\nЕгъэжьэгъур сыдигъокIи къин. Апэрэ мафэхэм «Щыгъыжъыем» къырагъэблэгъагъэхэм адыгабзэкIэ зы гущыIи зымышIэхэрэр ахэтыгъэх. Художественнэ пащэу, Урысыем изаслуженнэ артисткэу, Адыгэ Республикэм инароднэ артисткэу Уджыхъу Марыет театрэм, музыкэм ыкIи кином якъэралыгъо институт Ленинград къыщиухыгъ. Республикэм и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ зыхьырэм иактрис.\nРеспубликэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» иIофшIапIэ «Щыгъыжъыем» зыщегъасэ. УпчIэ бащэ Уджыхъу Марыет еттыныр къедгъэкIугъэп. Тхьаусыхэным зыдыригъэхьыхырэп. Арэу щытми, гумэкIыгъоу иIэхэм уащигъэгъуазэ зыхъукIэ, лъэпкъ гупшысэр зэкIэми апшъэ ышIы зэрэшIоигъор къыхэщы.\n«Щыгъыжъыем» зызыщигъэсэщт унэ имыIэжьэу уахътэ къызекIум, М. Уджыхъур республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» къэкIуагъ. А лъэхъаным тхьаматэм игуадзэу щытыгъэ Къуижъ Къэплъан гущыIэгъу зыфэхъум, Адыгэ Хасэм иIофшIапIэ кIэлэцIыкIухэм зыщагъэсэнэу зэзэгъыныгъэ зэдашIыгъ. «Щыгъыжъыем» иунэ къыкIэмыщхэу, кIэлэцIыкIухэм рэхьат загъотым, яшIэныгъэхэм ахэзыгъахъо зышIоигъохэр хэпшIыкIэу нахьыбэ хъугъэх.\nУмакъэ оIэтыкIэ пIорэр цIыфхэм нахьышIоу къагурыIощтэу М. Уджыхъум ылъытэрэп. КIэлэцIыкIу пэпчъ екIолIэкIэ хэхыгъэ къыфигъотыным пылъ. АдыгабзэкIэ мыгущыIэшъоу къытхэт кIэлэцIыкIур акъылышIоу зэрэщытыр пшIэ зыхъукIэ хэта бгъэмысэщтыр?\nНыдэлъфыбзэм изэгъэшIэн унагъом къыщегъэжьэгъэн фаеу Уджыхъу Марыет къыраIоу бэрэ къыхэкIы. Ары шъхьае, уахътэр аIэкIэкIыгъэу кIэлэцIыкIур бзэм фамыгъэсагъэ зыхъукIэ сыда пащэм ышIэщтыр?\nАдыгэ Хасэм ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн щытегущыIэхэ зыхъукIэ, унагъом, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм, еджапIэм язэпхыныгъэхэр къыдэплъытэнхэм имэхьанэ осэ ин щыраты.\n«Щыгъыжъыем» иапэрэ пчыхьэзэхахьэу Лъэпкъ театрэу И. Цэим ыцIэ зыхьырэм щыкIуагъэм цIыфыбэ еплъыгъ. Къэгъэлъэгъоныр агу зэрэрихьыгъэм дакIоу неущрэ мафэр зыфэдэ хъущтым егупшысагъэх.\n— Артист дэгъу хъун зылъэкIыщтхэр «Щыгъыжъыем» хэтых, — къыщиIуагъ зэхахьэм Урысыем итеатрэхэм яIофышIэхэм я Союз икъутамэу Адыгэ Республикэм щыIэм ипащэу, Урысыем, Абхъазым, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Пшызэ язаслуженнэ артистэу, Адыгеим инароднэ артистэу Зыхьэ Заурбый. — КIэлэцIыкIухэм зыкъызэIуахыным фэшI IэпыIэгъу ящыкIагъ — ари зыщыдгъэгъупшэ хъущтэп.\n— Щытхъу лые сищыкIэгъахэп, — игупшысэхэм тащегъэгъуазэ Уджыхъу Марыет. — КIэлэцIыкIухэм сишIуагъэ язгъэкIы, театрэм ыбзэкIэ къэзгъэгущыIэхэ сшIоигъу.\nТеуцожь, Шэуджэн районхэм «Щыгъыжъыем» ипчыхьэзэхахьэхэр ащыкIуагъэх. Гъэмэфэ зыгъэпсэфыгъор заухыкIэ нэмыкI районхэм ащыIэщтых.\nИлъэситIукIэ узэкIэIэбэжьмэ, «Щыгъыжъыер» Тыркуем рагъэблагъи, театрализованнэ къэшIыгъохэр къыгъэлъэгъуагъэх. Адыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Мафэ мыгъэ республикэм игъэкIотыгъэу щыхэдгъэунэфыкIыгъ. Республикэм и Къэралыгъо филармоние «Щыгъыжъыем» изэхахьэ щыкIуагъ.\nТи ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Правительствэм икъулыкъушIэхэр, шIэныгъэлэжьхэр, Адыгэ Хасэм хэтхэр, кIэлэеджакIохэр Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэхахьэм къызыщэгущыIэм, «Щыгъыжъыем» осэ ин фишIыгъ. КIэлэцIыкIухэм рольхэр дэгъоу къашIыхэу ылъытагъ.\nДжырэблагъэ «Щыгъыжъыем» итворчествэ ехьылIэгъэ Iофтхьабзэу филармонием щыкIуагъэм едзыгъо гъэшIэгъонхэр кIэлэцIыкIухэм къыщашIыгъэх. Къайхъан Нэрыс, ХыдзэлI Псэзан, Беданыкъо Мадинэ, Беданыкъо Заринэ, нэмыкIхэм адыгабзэм изэгъэшIэн ехьылIэгъэ едзыгъохэр гъэшIэгъонэу къагъэлъэгъуагъэх.\nТхакIоу Къуекъо Налбый ытхыгъэм техыгъэу лъэпкъ зыкIыныгъэм игъэпытэн адыгабзэр зэрэфэIорышIэрэр IупкIэу цIыфхэм алъагъэIэсыгъ. Беданыкъо Тембот, МэщфэшIу Гунэф, Хьаужьыр Дианэ, Шухъэстэнэ Аминэт, Шухъэстэнэ Камилэ, фэшъхьафхэм адыгабзэмрэ шэн-хабзэхэмрэ зэрэзэпхыгъэхэр театрэм ыбзэкIэ къаIуатэ. Ныбджэгъуныгъэм, гукIэгъум, адыгагъэм зафэбгъасэ пшIоигъомэ, «Щыгъыжъыем» икъэшIыгъохэм уяплъын фае.\nБеданыкъо Тембот, КIубэ Аслъан, КIубэ Дамир, Цопсынэхэу Эльбруз ыкIи Налбек, Тыкохэу Адыиф ыкIи Пэрыт, Цурмыт Саусыр, нэмыкIхэм ныбджэгъуныгъэм, адыгагъэм яхьылIагъэхэр къашIых. ХьэкIэ-къуакIэхэм ярольхэм узыIэпащэ. Боджэкъо Суандэ нысэм ироль къызэришIырэм, сабыир кушъэм зэрэхапхэрэм, джэгукIэхэм, фэшъхьафхэм афэгъэхьыгъэхэр лъэпкъ шIэжьым, адыгабзэм изэгъэшIэн адештэх.\n«Щыгъыжъыем» икъэгъэлъэгъон еплъыгъэхэ Зыхьэ Заурбый, Хьакъуй Аслъан, МэщфэшIу Нэдждэт, Гъазый Бирамхъан, Бэгъушъэ Алый, нэмыкIхэу къэгущыIагъэхэм кIэлэцыкIухэм яшIэныгъэ зэрэхагъахъорэр къыхагъэщыгъ. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо премие «Щыгъыжъыем» фагъэшъошэныр тефэу алъытагъ. Зэхахьэм хэлэжьагъэхэм къэгущыIагъэхэм адырагъэштагъ, «Щыгъыжъыем» Iэгу фытеуагъэх.\nКъуаджэхэм, къалэхэм адэс сабыйхэм, ны-тыхэм, кIэлэегъаджэхэм «Щыгъыжъыем» щысэ тырахы тшIоигъу. Къуаджэ пэпчъ «Щыгъыжъыем» фэдэ купхэр щызэхащэныр непэрэ уахътэм дештэ. Тымыгужъуагъэмэ, пасэп. Мылъкоу пэIухьащтыр гъотыгъуае хъущтэп, сыда пIомэ псынкIэу зыкъигъэшъыпкъэжьыщт. Мэшэлахь, Шэуджэн районым икIэлэеджакIохэм «Щыгъыжъыем» иедзыгъохэм ащыщхэр республикэ зэнэкъокъухэм къащашIэу аублагъ.\nУджыхъу Марыет иIэпыIэгъухэу Даур Жаннэ, Хьэлащтэ Саныет, Беданыкъо Замирэ, нэмыкIхэм къызэрэтаIуагъэу, «Щыгъыжъыер» къызэтебгъэуцо хъущтэп. Тыркуем ятIонэрэу рагъэблэгъагъ. Израиль къикIырэ кIэлэцIыкIухэм адыгабзэр ашIэу, Адыгеим щыщхэр яныдэлъфыбзэкIэ гущыIэнхэ амылъэкIэу зыплъэгъукIэ, «Щыгъыжъыем» ишIуагъэ нэгум къыкIэуцо. Тиадыгабзэ бай дэдэу щыт, ащ изэгъэшIэн тэры зэлъытыгъэр.


Программэм иIофшIэн регъажьэ — Адыгэ макъ\nПрограммэм иIофшIэн регъажьэ\nАдыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинетрэ Гупчэу «Сибизнес» зыфиIорэмрэ компаниеу «Хэхъоныгъэм итехнологиехэр» ягъусэу хэушъхьафыкIыгъэ егъэджэн программэ зэхащэ. Шъолъырым ипредприятиехэр зэнэкъокъу шIыкIэм тещэгъэнхэр, ахэм хэхъоныгъэ ашIыныр ары мыщ пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр.\nАдыгеим экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ и Министерствэ къызэрэщаIуагъэмкIэ, бизнес проектыкIэ къызэIузыхы зышIоигъохэм, предпринимательствэм хэщагъэхэм, генеральнэ директорхэм ыкIи компаниехэм хэхъоныгъэмкIэ япащэхэм программэр ателъытагъ.\nПрограммэм къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэр гъэшIэгъонэу зэрэрагъэкIокIыщтхэм, шIыкIакIэхэр зэрагъэфедэщтхэм зэхэщакIохэм анаIэ тетыщт. Ащ пае «Workshop Design Thinking» зыфиIорэм ипроектнэ мастерскойхэм амалэу къатыхэрэр егъэджэн программэм хэлажьэхэрэм къызфагъэфедэн амал яIэщт.\nПроектым хэлэжьэн гухэлъ зиIэхэм мы лъэныкъом хэшIыкIышхо фызиIэ специалистхэр ягъусэхэу яшIэныгъэхэм ахагъэхъощт, ахэм ащыщ компаниеу «Хэхъоныгъэм итехнологиехэр» зыфиIорэм изэхэщакIоу Сергей Ситниковыр.\nПрограмэм къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэм ыпкIэ хэмылъэу шъуахэлэжьэн шъулъэкIыщт. 2020-рэ илъэсым гъэтхапэм и 26-м гупчэу «Сибизнес» зыфиIорэм проектым игъэцэкIэн щырагъэжьэщт. Мыекъуапэ иурамэу Пионерскэм иунэу N 324-м ар щыкIощт.\nПредыдущая Адыгеим щыпсэухэрэр хэлэжьэнхэ алъэкIыщт\nСледущая Яфитыныгъэхэр къаухъумэх


Республика Адыгея - КъумпIыл Мурат КIокIо Казбек фэгушIуагъ\nШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/КъумпIыл Мурат КIокIо Казбек фэгушIуагъ\nКъумпIыл Мурат КIокIо Казбек фэгушIуагъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм и ЛIышъхьэ IэнатIэ КIокIо Казбек зэрэIухьэрэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъ.\nУрысые Федерацием и Президент къыгъэлъэгъогъэ кандидатурэхэм ащыщэу Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм и Парламент идепутат пстэуми къыдырагъаштэзэ ар ЛIышъхьэу хадзыгъ. КIокIо Казбек псалъэу къышIыгъэм депутатхэм зэрафэразэр къыщиIуагъ, иIофшIэн лъэныкъо шъхьаIэу зыфэгъэзэгъэщтхэр къыгъэнэфагъэх.\n«Къэбэртэе-Бэлъкъарым щыпсэурэ цIыфхэм цыхьэу къысфашIыгъэр къэгъэшъыпкъэжьыгъэнымкIэ кIуачIэу, шIэныгъэу сиIэм сызэрэшъхьамысыщтыр къэсэIо. Къэбэртэе-Бэлъкъарым хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ, цIыфхэм япсэукIэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ республикэм ипарламент, политическэ партиехэм, общественнэ объединениехэм шIуагъэ къытэу садэлэжьэным сыфэхьазыр», — къыIуагъ КIокIо Казбек ЛIышъхьэу зыхадз нэуж.\nКIокIо Казбек Къэбэртэе-Бэлъкъарым и ЛIышъхьэу зэрагъэнафэрэм ехьылIэгъэ Iофтхьабзэр КъБР-м и Правительствэ зычIэт унэм щыкIуагъ. IэнэтIэшхом зэрэIухьагъэмкIэ ЛIышъхьэм къыфэгушIуагъэх Урысые Федерацием и Президент и Полномочнэ лIыкIоу Темыр-Кавказ федеральнэ шъолъырым щыIэ, Урысыем и ЛIыхъужъэу Александр Матовниковыр, Темыр Кавказым иIофхэмкIэ министрэу Сергей Чеботаревыр, Къыблэ Осетием, Абхъазым, Темыр-Кавказ федеральнэ шъолъырым, Къыблэ федеральнэ шъолъырым япащэхэр. Адыгэ Республикэм илIыкIо куп ипэщагъэр КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ КIокIо Казбек IэнэтIэшхом зэрэIухьагъэмкIэ фэгушIозэ, лъэныкъо зэфэшъхьафхэм пэщэныгъэ ащызехьэгъэнымкIэ, хэбзэихъухьанымкIэ КIокIо Казбек опытышхо зэриIэр, федеральнэ гупчэми зэрэщылэжьагъэр хигъэунэфыкIыгъ.\n«Республикэм пэщэныгъэ дызехьэгъэнымкIи непэ къыбготхэу къыбдэлажьэхэрэр лъэныкъо шъхьаIэхэм зэхъокIыныгъэшхохэр ащышIыгъэнхэм пылъых, тихэгъэгу ихэхъоныгъэкIэ гъогоу зытетым ар икъоу дештэ. Хэгъэгум и Президенти, республикэ парламентым идепутатхэми, зэкIэ Къэбэртэе-Бэлъкъарым щыпсэухэрэми цыхьэшхо къыпфашIыгъ. ЦIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ зэкIэ пфэлъэкIыщтыр зэрэпшIэщтым сицыхьэ телъ», — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nДжащ фэдэу КъумпIыл Мурат шъолъырхэм язэдэлэжьэныгъэ, адыгэ лъэпкъым икультурэ-тарихъ кIэн икъэухъумэн мэхьанэшхо зэряIэр хигъэунэфкIыгъ.\n«Къэбэртэе-Бэлъкъарымрэ Адыгеимрэ бэшIагъэ зэкъош зэфыщытыкIэхэр зызэдыряIэхэр. Темыр Кавказым общественнэ зэгурыIоныгъэмрэ зыпкъитыныгъэмрэ къыщытыухъумэхэ, тиреспубликхэми, зэрэхэгъэгоуи ащыпсэурэ цIыфхэр нахь зэкъоуцохэ тшIоигъу», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы зэкъош республикхэм язэдэлэжьэныгъэ зегъэушъомбгъугъэным тегъэпсыхьагъэу гъэрекIо ичъэпыогъу мазэ Къэрэщэе-Щэрджэсым, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Адыгеим ялIышъхьэхэм язэIукIэ Мыекъуапэ зэрэщыкIогъагъэр. Джащыгъум зэдэлэжьэныгъэ зэрэзэдыряIэщтым ехьылIэгъэ зэзэгъыныгъэм республикхэм япащэхэр кIэтхэгъагъэх. Ахэм Iофтхьабзэу зэдызэрахьащтхэм къахеубытэх республикхэм автономие яIэ зыхъугъэр илъэси 100 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэхэр.\nРеспубликхэм ащыпсэухэрэм якультурэ-тарихъ кIэн къэухъумэгъэным, лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ язэдэлэжьэныгъэ зегъэушъомбгъугъэным, ныбжьыкIэ сэнаущхэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным атегъэпсыхьэгъэ Iофтхьэбзэ заулэ зэдызэрахьанэу рахъухьэ. ГущыIэм пае, ныбжьыкIэ сэнаущхэм язэхахьэу «Фыщт-2019» зыфиIоу шышъхьэIум щыIагъэм Адыгэ Республикэм имызакъоу, Къэбэртэе-Бэлъкъарми, Къэрэщэе-Щэрджэсми, Краснодар краими яныбжьыкIэхэр хэлэжьагъэх.\nКIокIо Казбек IэнэтIэшхом зэрэIухьагъэмкIэ къыфэгушIуагъэхэм зэрафэразэр, Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм хэхъоныгъэ ышIыным кIуачIэу иIэр зэкIэ зэрэрихьылIэщтыр къыIуагъ.


25.04.2018 - Адыгэ ныпым и мафэ Адыгэ лъэпкъым хигъэунэфыкIыщт\nБлыпэ, Мэлылъфэгъум и 16 2018 15:06\nМэлылъфэгъум и 25-м, 2018-рэ илъэсым, дунаем тет Адыгэ пстэуми Адыгэ ныпым имафэ хагъэунэфыкыщт.\nАдыгэ хэкумкIэ мы мафэр Адыгэ Республикэм официалнэу хагъэунэфыкIы. Къэбэртае-Бэлкъар Республикэм, Къэрэщый-Черкес Республикэм, Краснодар шъолъырым ыкIи Урысые Федерацием изэфэшъхьэ шъолъырхэм ащыIэ Адыгэ зэхэт купхэм хагъэунэфыкIыщт.\nХэхэсымкIэ мы мафэр Тыркуем ит къалэ ыкIи шъолъыр зэфэшъхьэфхэм щахагъэунэфыкIыщт, джащ фэдэу Иорданием, Сирием, Израил, Европэм, Америкэ Зэгот Хэгъэгухэм ыкIи нэмыкI хэгъэгухэм ащыIэ зэфэшъхьэф Адыгэ зэхэт купхэм хагъэунэфыкIыщт.\nАдыгэ лъэпкъым илъэс мин пчъагъэ зэмылIэужьыгъо ныпыхэр иIагъэх. Мы аужьырэ нып уцышъоу, щабзищ тетэу, жъуагъэ 12 зытетыр 1830-рэ илъэсым ащтэгъагъ.\nЕджагъэх 521 фэдизэрэ\tПоследнее изменение Бэрэскэшху, Мэлылъфэгъум и 27 2018 04:45\nНэмыкI материалэу мы категорием ехьылIагъэу: « 11.04.2018 - Хэкум къэзыгъэзэжьыгъэхэм апае шIушIэ концерт Налщыч щыкIощт 29.03.2018 - Адыгеим икъэралыгъо симфоние куп Японием щыщ дирижёр игъусэу къэгъэлъэгъон къытыщт »


Kaffed - Adıgey Cumhurbaşkanı Kumpıl Murat Türkiye'ye Geliyor\nAnasayfa Haberler Federasyon'dan Adıgey Cumhurbaşkanı Kumpıl Murat Türkiye'ye Geliyor\nSalı, 16 Nisan 2019 13:01\nАдыгэ Республикэм и ЛIышхьэу КъумпIыл Мурат ыкIи игъусэщт купыр Мэлылъфэгъум 23-26 рэ мафэхэм Тыркуем щыIэщтых.\nКавказ Хасэмэ Я Федерацие ( КАФФЕД) зэхищэгъэ IофзэхэщэкIо купыр Мэзаим и 18-19 рэ мафэхэм Адыгэим щыIагъэх ыкIи Адыгэ Республикэм и ЛIышхьэу КъумпIыл Мурати IукIагъэх. Кавказ IофзэхэщэкIо Хасэм (КАФИАД) хэт купыр Тыркуем щыгъэпсыгъэ IэкIыб Къэралыгъо Экономикэ ЗэпышIэныгъэ Комитетымрэ (ДЕИК) зэгурыIохэзэ рахъухьагъэ програмым тетэу Адыгэ Республикэм и ЛIышхьэу КъумпIыл Мурат Тыркуем къырагъэблэгъагъ.\nКъумпIыл Мурат ыкIи ащ кIыгъущт гъэIорышIакIохэр къэралыгъо IофзэдэшIэныгъэм –зэпышIэныгъэм ехьылIагъэу Тыркуем и Iэшъхьэтетмэ аIукIэнхэу Мэлылъфэгъум 23 –рэ мафэм Анкара къэкIощтых. Анкара дэт Парламентым итхьаматэ Мустафа Щентопи, Адыгэ депутатхэми, Урысие посольствэм илIыкIошъхьи IукIэщтых. Анкара, Дюзджэ ыкIи Истанбул щырагъэкIокIыщт программхэм къекIолIэщт тилъэпкъэухэмрэ зэрэлъэгъущтых. Мы зэкIэми КАФФЕД кIэщакIо афэхъущт.\nКультурэм ЕхьылIагъэу МэфэкI-Зэхахь\nДунаем зэлъашIэрэ Адыгэ Кэралыгъом и къэшъокIо ыкIи орэдыIо ансамбльэхэу Нальмэсымрэ Исламейрэ Мэлылъфэгъум 26-рэ мафэм ипчыхьэ пчэгум зыкъыщагъэлъэгъощт. Мы культур мэфэкI-зэхахьэр Истанбул –Бейликдюзу районым дэт Адыгэ Культур Унэ Хасэм зэрищэщт.\nТыркуемрэ Урысиемрэ зэдащтэзэ 2019 –рэ илъэсыр культур ыIи туризм илъэсэу хагъэунэфыкIыгъ. Ащ къыхэкIэу Адыгэ Кэралыгъор, Тыркуемрэ Урысиемрэ азыфагу лъэмыджэу хъунэу тыщэгугъы. Тыркуем ис Адыгэхэри яхэку, ячIыгу, яунэкъощхэр зыкIи ащыгъупщагъэп, азыфагу илъ блэгэныгъэ-зэпышIэныгъэр кIаныгъэп ыкIи лъагъэкIутэ зэпыт. Ащ дыпытэу Адыгеими сатыу шIын, туризм, индустри, культур ыкIи гъэсэныгъэмкIэ амалышIухэри иIэх.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышхьэу КъумпIыл Мурат ипрограм ехьылIагъэ мэкъэгъэIунхэр КАФФЕД-ым и вэб-сайт www.kaffed.org къыщатыщт.


Home » Adyghe » 04 John / ИУАН » 21\nposted by derDaniel on Fri, 06/11/2010 - 13:21\nИсус игъогу рыкІохэрэм ащыщхэу нэбгыриблымэ зыкъызэраригъэлъэгъугъэр\nАщ нэуж Тивериадэ зыцІэ псыхъураем* игъогу рыкІохэрэм джыри зэ Исус зыкъаригъэлъэгъугъ. Ар зэрэхъугъэр мары: 2Симон Петрэрэ, Фомэу ТІуазэкІэ заджэхэрэмрэ, Галилей хэкум ит Канэ къуаджэм щыщ Нафанаилрэ, Зеведей ыкъуитІурэ, нэмыкІ нэбгыритІоу Исус игъогу рыкІохэрэмрэ зэгъусагъэх.\n3–Пцэжъыяшэ сыкІощт,– ыІуи, Симон Петрэ адрэмэ ариІуагъ.\n–Тэри тыкъыбдэкІощт,– къыраІожьыгъ ахэмэ. ЕтІанэ ежьэхи, къуашъом итІысхьэхи, кІуагъэх, а чэщым зи къаубытыгъэп.\n4Нэф къызэшъым, Исус псыІушъом Іутыгъ, ау ар зэрэ-Исусыр игъогу рыкІохэрэм ашІэжьыгъэп.\n5 –Ныбджэгъухэр,– ариІуагъ Исус, –пцэжъые къэшъуубытыгъа?\n–Хьау, зи къэтыубытыгъэп,– къыраІожьыгъ ахэмэ.\n6 –Къуашъом иджабгъу лъэныкъокІэ хъытыур хажъудзи, къэшъуубытыщт,– ариІуагъ Исус. Ар къызеІом, хъытыур хадзи, пцэжъыябэр хъытыум къызэрихьагъэм пае, хъытыур къыхахыжьын алъэкІыгъэп.\n7Игъогу рыкІохэрэм ащыщэу Исус анахьышІоу ылъэгъурэм Петр риІуагъ:\n–Мыр Зиусхьаныр ары.\nСимон Петрэ ар зэрэ-Зиусхьаныр зызэхехым, ищыгъын кІыІутелъ зыщихыгъагъэти, ар къызэрищэкІыжьи, псым зыхидзагъ. 8Адрэ лІыхэу Исус игъогу рыкІохэрэм пцэжъыехэр зэрылъ хъытыур къыздалъэшъузэ, къуашъом исхэу къэсыгъэх, сыда пІомэ псыушъом пэчыжьэу щытыгъэхэп, Іэнтэгъу шъитІум фэдиз ныІэп зэрэпэчыжьагъэхэр, 9ПсыІушъом къэзынэсхэм, шІомыкІ машІор хэгъэнагъэу, ащ пцэжъые телъэу, хьалыгъуи бгъодэлъэу алъэгъугъ.\n21:1 Тивериадэ зыцІэ псыхъураер – Галилей псыхъураер ары.\n10–Джы къэшъуубытыгъэ пцэжъыехэм ащыщ къэшъухь,– ариІуагъ Исус.\n11 Симон Петрэ къуашъом ыдэжь кІуи, пцэжъые инхэр зэрыз хъытыур Іушъом къытырилъэшъуагъ. Пцэжъыехэу хъытыум илъыгъэхэр шъэрэ шъэныкъорэ щырэ хъущтыгъэ. Ащ фэдиз илъыгъэхэ пэтми, хъытыур зэІэтхъыгъэп.\n12–ШъукъакІуи, пчэдыжьышхэ шъушІы,– ариІуагъ Исус. –О хэт ущыща?– ыІоу, игъогу рыкІохэрэм ащыщэу зи\nИсус къеупчІынэу тегушхуагъэп. Ар зэрэ-Зиусхьаныр ашІагъ. 13Исус къакІуи, хьалыгъур къышти аритыгъ. Ащ фэдэу пцэжъыехэри аритыгъ. 14Исус лІагъэхэм къызахэтэджыкІыжьы ужым, игъогу рыкІохэрэм зыкъызэраригъэлъэгъугъэр мыр ящэнэрэу щытыгъ.\nИсус Петрэ зэрэдэгущыІагъэр\n15Зэшхэхэм ыуж, Исус Симон Петрэ риІуагъ:\n–Иуан ыкъо Симон, мыхэмэ сызэралъэгъурэм нахьи нахьышІоу сыолъэгъуа?\n–Ары, Зиусхьан,– къыриІожьыгъ Петрэ. –ШІу узэрэслъэгъурэр о ошІэ.\n–Сэ сишъынэхэр гъэхъух,– риІуагъ Исус.\n16–Иуан ыкъо Симон, шІу сыолъэгъуа?– ыІуи, ятІонэрэу Исус Петрэ риІуагъ.\n–Ары, Зиусхьан,– къыриІожьыгъ Петрэ. –ШІу узэрэслъэгъурэр о ошІэ.\n–Сэ симэлхэм Іахъоу афэхъу,– риІуагъ Исус.\n17–Иуан ыкъо Симон, шІу сыолъэгъуа?– ыІуи, ящэнэрэу Исус Петрэ риІуагъ.\n«ШІу сыолъэгъуа?» ыІуи, ящэнэрэу Исус зэреупчІыгъэм пае, Петрэ ыгу къеуи къыриІожьыгъ:\n–Зиусхьан, зэкІэри о ошІэ, шІу узэрэслъэгъурэри ошІэ.\n–Симэлхэр гъэхъух,– риІуагъ Исус. 18–Шъыпкъэ дэдэр осэІо, уикІэлэгъу ор-орэу убгы бгырыпх иплъхьэти, узыфаем укІощтыгъ. Ау жъы узыхъукІэ, о пІэхэр фэпщэйхэзэ, нэмыкІ горэм бгырыпхыр убгы къырилъхьанышъ, уздэкІонэу узыфэмыем уищэщт.\n19Исус ащ фэдэу зыфыриІуагъэр лІакІэу Петрэ фэхъущтэу*, Тхьэм щытхъушхо зэрыфишІыщт шІыкІыр гуригъэІоныр арыгъэ. Исус ар зыреІом ыуж риІуагъ:\n–Сэ сауж къырыкІу.\nИсусрэ игъогу рыкІохэрэм ащыщэу анахьышІоу ылъэгъурэмрэ\n20Петрэ зыкъызызэрегъэзэкІым, игъогу рыкІохэрэм ащыщэу Исус анахьышІоу ылъэгъурэр ауж итэу къакІоу ылъэгъугъ. А лІыр ары пчыхьэшъхьашхэм дэжь Исус къыбгъодэсэу Іэнэм пэсэу къезыІогъагъэр:\n–Зиусхьан, хэт тетыгъо зиІэхэм уаІэкІэзыгъэхьащтыр?\n21Петрэ а лІыр зелъэгъум, Исус къеупчІыгъ: –Зиусхьан, мы лІыр сыдэу хъущт?\n22–Сэ дунаем къэсэгъэзэжьыфэкІэ, ар щыІэнэу сыфаемэ, сыда уиІофэу ащ хэлъыр?– риІожьыгъ Исус. –О сауж къырыкІу!\n23Арэущтэу, «А лІэу Исус игъогу рыкІорэр лІэщтэп», зыІорэ къэбар шІошъхъуныгъэ зиІэ къошхэм ахэхьагъ. АрышъхьакІэ, «Ар лІэщтэп», ыІоу Исус Петрэ къыриІогъагъэп. Исус къыриІогъагъэр мары: «Сэ къэсэгъэзэжьфэкІэ, ар щыІэнэу сыфаемэ, сыд уиІофэу ащ хэлъыр?»\n24А лІэу Исус игъогу рыкІорэр ары мы Іофхэр къэзыушыхьатырэри ахэр зытхыгъэри. Ащ къыушыхьатырэр зэрэшъыпкъэр тэ тэшІэ.\n25Исус нэмыкІ Іофыбэхэри ышІагъэх. СызэрэгугъэрэмкІэ, ахэр зэкІэри зырызэу тхыгъэхэмэ, тхыгъэн фаеу тхылъхэр дунаем тефэщтгъэхэп. Амин.\n21:19 лІакІэу Петрэ фэхъущтыр – Петрэ къащым тыраІулІэнышъ, агъэлІэныр ары; сыда пІомэ зыгорэ къащым зытыраІулІэрэм, кІапсэкІэ е бгырыпхкІэ ыІэхэр къащым тырапхэщтыгъэх.\n‹ 20 up 05 Acts ›


Къулыкъум кIэгъэгушIугъэнхэ фае | Адыгэ Макъ\nАщ иIофшIэн хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, ведомствэ зэфэшъхьафхэм япащэхэр, дзэ комиссариатым иIофышIэхэр, нэмыкIхэри.\nБжыхьэ дзэ дэщыгъор тиреспубликэ зэрэщызэхащагъэм ехьылIагъэу къэгущыIагъ АР-м идзэ комиссарэу Александр Авериныр. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым пстэумкIи аныбжькIэ къулыкъур ахьыным къыхиубытэрэ нэбгырэ 2700-рэ къэлэ ыкIи район комиссариатхэм къаращэлIэгъагъ. Комиссием къекIолIагъэхэм ащыщэу процент 21,4-м япсауныгъэ елъытыгъэу ятхылъхэр зэкIагъэкIожьыгъэх. Къулыкъур зыхьынэу къызтефэхэрэм япроценти 6,6-мэ ушъхьагъу зэфэшъхьафхэмкIэ къулыкъур афызэкIахьагъ.\nКъыблэ дзэ округым и Командующэ иунашъокIэ 2018-рэ илъэсым ибжыхьэ зэкIэмкIи нэбгырэ 600 къулыкъум ащагъ. Ахэм ащыщэу 84-мэ апшъэрэ гъэсэныгъэ яI. Дзэ дэщыгъо кампаниер ушъхьагъу гъэнэфагъэхэмкIэ аукъуагъэу къыхэкIыгъэп, ау медицинэ комиссием иIофшIэнкIэ щыкIагъэхэр зэряIэхэр А. Авериным къыIуагъ. Къулыкъум кIо зышIомыигъо ныбжьыкIабэ загъэбылъэу, комиссариатхэм къямыкIуалIэхэу къыхэкIы.\nАР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ ыкIи кощын IофхэмкIэ иотдел дзэ комиссариатым зэпхыныгъэ дыряIэу Iоф зэрэзэдашIэрэм ишIуагъэкIэ дзэ къулыкъум зыщызыдзыехэрэр къыхагъэщы, нэбгырэ 334-р зыдэщыIэхэр агъэунэфыгъэх ыкIи дзэ комиссариатым къыращэлIагъэх. Арэу щытми, дзэ учетым зыхамытхыкIыжьыгъэу нэбгырэ 90-мэ зыдэщыIэхэр амышIэу джырэ уахътэ алъэхъух. Ащ фэдэхэр анахьыбэу къызыщыхагъэщыгъэхэр къалэу Мыекъуапэ, Кощхьэблэ ыкIи Джэджэ районхэр арых. Комиссием къемыкIолIагъэхэм ятхылъхэр следственнэ отделхэм аIэкIагъэхьагъэх. Зы нэбгырэм ылъэныкъокIэ уголовнэ Iоф къызэIуахыгъ ыкIи тазырэу сомэ мин 30 тыралъхьагъ.\nНыбжьыкIэхэр дзэ къулыкъум фэгъэхьазырыгъэнхэм иIофыгъохэми ар къатегущыIагъ. Дзэ-патриотическэ гупчэ Мыекъуапэ ыкIи республикэм ирайонхэм ащыгъэпсыгъэн зэрэ-фаем бэшIагъэу игугъу ашIыми, а проектхэм Iоф ашIэрэп. Мы Iофым къэралыгъо екIолIакIэ иIэн зэрэфаер А. Авериным къыIуагъ.\nДзэ комиссарым къызэриIуагъэмкIэ, къулыкъум зыщызыдзыехэрэм япчъагъэ зэрэхэхъуагъэм ылъапсэр дзэ-патриотическэ пIуныгъэм ылъэныкъокIэ Iофтхьабзэхэр еджапIэхэм икъоу зэращызэхамыщэхэрэр ары. ЗишIуагъэ къакIоу къыхигъэщыгъэхэм ащыщ Урысые кIэлэцIыкIу-ныбжьыкIэ дзэпатриотическэ общественнэ движениеу «Юнармия» зыфиIоу тиреспубликэ щызэхащагъэр. Мы мафэм ехъулIэу илъэси 8-м къыщегъэжьагъэу илъэс 18-м нэс зыныбжьхэ нэбгырэ 1900-рэ фэдиз ащ хэт. Гъэтхэ дзэ дэщыгъом ехъулIэу джыри нэбгырэ 300-м нэс аштэнэу щыт.\nДзэ къулыкъум имэхьанэ къэIэтыгъэным фэшI илъэс къэс чъэпыогъу мазэм дзэм кIощтхэм я Мафэ хагъэунэфыкIы.ТапэкIэ республикэ мэхьанэ зиIэ мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэр зэхащэныр военкоматым иIофышIэхэм ямурад шъхьаIэу зыфагъэуцужьы.\nДжащ фэдэу дзэ къулыкъум ащэщт ныбжьыкIэхэм япсауныгъэ изытет аужырэ илъэсхэм уигъэрэзэнэу зэрэщытыр дзэ комиссарым къыхигъэщыгъ. 2018-рэ илъэсым ибжыхьэ дзэ дэщыгъо япсауныгъэ изытеткIэ ныбжьыкIэхэм япроцент 72-м къулыкъур ахьын алъэкIыщтэу агъэунэфыгъ, 2017-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, процент 1,6-кIэ нахьыб. А. Авериным къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсым гъэтхапэм и 20-м ехъулIэу къулыкъум ащэнэу къызытефэхэрэ нэбгырэ 2858-м ащыщэу нэбгырэ 392-мэ макъэ арагъэIушъугъэп. ЗэкIэмкIи гъэтхэ дзэ дэщыгъом тиреспубликэ щыщ нэбгырэ 465-рэ къыхеубытэ.\nАР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем къызэриIуагъэмкIэ, ныбжьыкIэу дзэм ащэщтхэм япсауныгъэ изытет АР-м имедицинэ учреждениехэм ащауплъэкIу. Нэбгырэ 2514-у ауплъэкIугъэхэм ащыщэу 165-мэ япсауныгъэ елъытыгъэу охътэ гъэнэфагъэкIэ къулыкъур афызэкIахьагъ, 23-мэ ар ахьын амылъэкIыщтэу агъэунэфыгъ. Бжыхьэ дзэ дэщыгъом изэфэхьысыжьхэр блэкIыгъэ илъэ-сым ебгъапшэхэмэ, пчъагъэр къыкIичыгъэп, макIэу хэхъуагъ ыкIи процент 72-р къулыкъу ахьыным фэхьазырхэу алъы-тагъ. Арэу щыт нахь мышIэми, къупшъхьэ-лъынтфэ уз, лъым икъекIокIын епхыгъэ, кIэтIый уз зиIэу къыхагъэщыгъэр бэ. Ар нахьыбэрэмкIэ зэлъытыгъэу агъэунэфыгъэр унагъоу къызэрыхъухьагъэр ыкIи шъхьадж ипсауныгъэ зэрэлъыплъэрэ шIыкIэр ары. Ащ къыхэкIэу, УФ-м зыкъэухъумэжьыгъэнымкIэ и Министерствэрэ псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэхэмкIэ и Министерствэрэ унашъо зэрэзэдашIыгъэм тетэу илъэс 15-м къыщегъэжьагъэу зипсауныгъэкIэ узылъыплъэнэу щыт кIэлэцIыкIухэм тисымэджэщхэр адэлажьэх.\nАР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур къызэриIуагъэмкIэ, гурыт гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ еджэпIи 125-мэ ыкIи сэнэхьатхэр языгъэгъотырэ организации 10-мэ Iэтахъохэр дзэ къулыкъум фэгъэхьазырыгъэнхэмкIэ егъэджэнхэр афызэхащэх. Лъэпкъ зэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэм ыкIи ныбжьыкIэхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэм епхыгъэ Iофтхьабзэхэр илъэс къэс министерствэм зэхещэ. Ащ нэмыкIэу республикэ дзэ-спорт джэгунэу «Зарницэм», дзэ-патриотическэ движениеу «Юнармием» мэхьанэшхо араты. 2019-рэ илъэсым АР-м икъэралыгъо программэу «Гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу Iофтхьабзэхэр зэхащэнхэм ыкIи ныбжьыкIэхэм ащыгъыщтхэр къаращэфынхэм фэшI сомэ миллион 1,8-рэ афатIупщынэу щыт.\nЗэфэхьысыжьхэм ауж АР-м и Премьер-министрэу Александр Наролиныр зэхэсыгъом къыщыгущыIагъ. Дзэ дэщыгъо кампанием щыкIагъэу, гумэкIыгъоу иIэхэм ар къащыуцузэ, мы Iофым епхыгъэу лэжьэрэ министерствэ ыкIи къулыкъу зэфэшъхьафхэм аIэ зэкIэдзагъэу зэдэлажьэхэзэ гумэкIыгъоу щыIэхэр зэрэдагъэзыжьын фаер къариIуагъ.


Ным и Мафэ фэгъэхьыгъ | Адыгэ Макъ\nНым и Мафэ фэгъэхьыгъ\nНым и Мафэ фэгъэхьы-гъэ зэхахьэу Адыгэ республикэ гимназием щыкIуагъэр лъэпкъ-хэмрэ лIэужхэмрэ зэфэ-зыщэхэрэм ахэтэлъытэ. АдыгабзэкIи, урысыб-зэкIи кIэлэеджакIохэр усэхэм къяджагъэх, орэдхэр агъэжъын-чыгъэх, шыкIэпщы-нэмкIэ ижъырэ мэкъамэхэр агъэIугъэх.\nГимназием ия 3-рэ класс щеджэхэрэм якIэлэегъаджэу Цуужъ (Ситымэ) Жаннэ игумэкIыгъохэр зыщигъэгъупшагъэхэу кIэлэеджакIохэм орэд къызэраIорэм едэIузэ, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим идэхагъэ гукIэ зыфищэищтыгъ. НэгушIоу сабыйхэм ахэплъэ, мэгушхо. Ным ишIулъэгъу фэгъэхьыгъэ адыгэ орэдымкIэ егъэджэн сыхьатыр къызэIуахыгъ.\n«Сянэ ишIулъэгъу, сянэ ишIулъэгъу, фэбэ-фабэу сыгум илъыр сянэ ишIулъэгъу», — къаIо кIэлэеджакIохэм орэдым хэлъэу…\nНым нахь къыпэблагъэу хэта сабыим иIэр? УпчIэм иджэуап улъыхъузэ, орэдхэм уядэIу.\nМамыр щыIакIэм идэхагъэ сыда зымыуасэр?! Тиорэд тыщымыкIэу тидунай дгъэдэхэным кIэлэцIыкIухэр гукIи, псэкIи фэкIох. «Ным иорэд — гум иIэзэгъу», — къеIо кIэлэеджакIом. «Ным игущыIэ сэрыкIэ дахэ», — усэм къеджэ кIэлэеджакIор.\nЖэнэ Къырымызэрэ Тхьабысымэ Умарэрэ зэдаусыгъэ орэдэу «Синанэр» дунаим щашIэ. КIэлэеджакIохэр нэгушIохэу зэрэщытхэм усэм хэлъ гущыIэхэр зэрапкъырыхьагъэр нафэ къыпфешIы. Сэмэгу Гощнагъо иорэдэу адыгэхэм яшэн-хабзэ фэгъэхьыгъэмкIэ зэхахьэр аухыгъ, кIэлэеджакIохэр къэшъуагъэх.\nМузыкэмкIэ кIэлэегъаджэу ЕхъулIэ Нэфсэт орэдышъохэр зытетхэгъэхэ дискхэр къыгъотхи, кIэлэеджакIохэм орэдхэр зэрагъэшIагъэх. Искусствэм цIыфыр зэрипIурэр ащ фэдэ Iофтхьабзэм псынкIэу къыщыхэбгъэщын олъэкIы. КIэлэпIоу Бэрэхэштэ Лидие къызэриIуагъэу, кIэлэцIыкIухэм непэ зэхахырэр, алъэгъурэр ащыгъупшэжьыщтэп. Дэхагъэм, гукIэгъум афэбгъэсэнхэм фэшI искусствэм имэхьанэ зыкъеIэты. ЕхъулIэ Нэфсэт псынкIэу кIэлэеджакIохэм агурэIо. Урыс пшъэшъэжъыем адыгабзэкIэ орэд къыIо зыхъукIэ, лъэпкъхэр искусствэм зэпэблагъэ зэришIыхэрэр зэгъэпшэнхэм къагъэлъагъо.\nАдыгэ кIэлэегъэджэ колледжэу Андырхъое Хъусен ыцIэ зыхьырэм ипащэ игуадзэу Шэуджэн Анжеликэ къыIотагъэр гъэсэныгъэмрэ пIуныгъэмрэ яхьылIагъ. Колледжым къычIатIупщыщт ныбжьыкIэхэр кIэлэегъаджэ зыхъухэкIэ, псэ зыпыт зэхахьэхэм студентхэр зэрахэлажьэщтыгъэхэр шIукIэ агу къагъэкIыжьыщтых.\nКIэлэцIыкIухэм язэхахьэ ны-тыхэр къырагъэблэгъагъэх. А. Лъэцэрыкъор, П. Цэир, нэмыкIхэри ны ныбжьыкIэх, ясабыйхэр гимназием щеджэх. ЗэхэщакIохэм лъэшэу афэразэх. Республикэ гимназием ипащэу КIыкI Нурыет Iофтхьабзэм къыщыхигъэщыгъ лIэуж зэфэшъхьафхэр чанэу зэрэхэлэжьагъэхэр. Адыгэ кIэлэегъэджэ колледжым истудентхэу Къэрдэнэ Марыет, Тэу Аминэт, Шъынэхъо Даринэ зэхахьэр еджапIэ афэхъугъэу къытаIуагъ. Пшъашъэхэр лъэпкъ шIэжьым, бзэм япхыгъэ Iофхэм тапэкIи ахэлэжьэщтых.\nСурэтхэм арытхэр: кIэлэеджакIохэм орэд къаIо, къэшъох; кIэлэегъаджэхэмрэ ныхэмрэ.


«Студентхэм ягъатхэ» рагъэжьагъ — Адыгэ макъ\nШъугу къэдгъэкIыжьын, мы Iофтхьабзэр Урысые фестивалэу «Российская студенческая весна» зыфиIорэм ишъолъыр едзыгъоу зэрэщытыр. Урысые фестивалым икIэщакIох – ныбжьыкIэхэм я Урысые Союзрэ платформэу «Россия – страна возможностей» зыфиIорэмрэ.\nИлъэс 23-рэ хъугъэу республикэм щызэхащэрэ Iофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъэр Адыгэ къэралыгъо университетыр ары, муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Къалэу Мыекъуапэ» иадминистрацие гъэсэныгъэмкIэ ыкIи ныбжьыкIэ политикэмкIэ икомитет IэпыIэгъу къыфэхъу.\nТворческэ ыкIи сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэу тикъэралыгъо ишъолъыр пстэуми къарыкIыщтхэм хэхъоныгъэ ашIынымкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэныр Iофтхьабзэм ипшъэрылъ шъхьаI. «Студентхэм ягъатхэ» — сэнаущыгъэ ин зыхэлъ цIыфхэу, тиреспублики, нэмыкI шъолъырхэми ащызэлъашIэхэрэм, ятворческэ гъогу зыщырагъэжьэгъэ площадкэу щыт. Ахэм ащыщых университетыр къэзыухыгъэхэу, Адыгеим изаслуженнэ артистхэу ЛIыбзыу Аслъан, Нэчэс Анжеликэ, Еутых Вячеслав, Самира Зопунян.\nМы фестивалым ныбжьыкIэ проектыкIэхэр къыщежьэх. Ахэм зэу ащыщ илъэс 12-кIэ узэкIэIэбэжьымэ агъэпсыгъэ Адыгэ къэралыгъо университетым имузыкальнэ театрэу «Арт-Ритон» зыфиIорэр.\nСтудентхэм яфестивалэу «Весна АГУ» зыфиIорэм текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэхэр фестивалым ифиналхэу Волгоград, Челябинскэ, Налщык, Ульяновскэ, Тольятти, Казань, Тулэ, Ставрополь ащыкIуагъэхэм ахэлэжьагъэх ыкIи тын лъапIэхэр къаратыгъэх. Апшъэрэ еджапIэм лъэпкъ къашъохэмкIэ иансамблэу «Нарт» зыфиIорэм пчъагъэрэ мыщ текIоныгъэ къызэрэщыдихыгъэм пае щытхъуцIэу «Легенда студвесны» зыфиIорэр къыфагъэшъошагъ ыкIи фестивалыр илъэс 25-рэ зэрэхъурэр зыщыхагъэунэфыкIыщт Кремлым исценэ шъхьаIэ зыкъыщигъэлъэгъонэу фитыныгъэ къыратыгъ.\nМы илъэсым «Студентхэм ягъатхэ» Урысыем щыпсэурэ лъэпкъхэм якультурнэ кIэн и Илъэс ыкIи Адыгеим къэралыгъо гъэпсыкIэ зиIэр илъэси 100 зэрэхъурэм къадыхэлъытагъ. Республикэм иапшъэрэ еджапIэхэм, колледжхэм ястудентхэм ясэнаущыгъэ ащ щаушэтын амал яIэщт.\nМыгъэрэ фестивалым хэлэжьэщтхэм зизэкъо орэдыIохэу ыкIи творческэ зэхэт купхэу зыкъыщагъэлъэгъон алъэкIыщт. Ахэм жюрим уасэ афишIыщт. ОрэдкъэIонымкIэ, театральнэ искусствэмкIэ, къэшъонымкIэ, хэушъхьафыкIыгъэ жанрэмкIэ ыкIи модэмкIэ ныбжьыкIэхэр зэнэкъокъущтых.\nШъолъыр едзыгъом текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэхэм дипломхэр ыкIи шIэжь шIухьафтынхэр аратыщтых, ащ дакIоу Урысые фестивалэу «Российская студенческая весна» зыфиIорэм ия 30-рэ финал Адыгеир къыщагъэлъэгъон амал яIэщт. А Iофтхьабзэр жъоныгъуакIэм и 18 – 24-м къалэу Самара щыкIощт.\nПредыдущая Шапхъэхэм шъуадэмых


Тэхъутэмыкъое районым ихэхъоныгъэ тегъэпсыхьагъэу — Адыгэ макъ\nТэхъутэмыкъое районым ихэхъоныгъэ тегъэпсыхьагъэу\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Тэхъутэмыкъое районым ипсэупIэ заулэмэ хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным епхыгъэ IофыгъохэмкIэ зэхэсыгъор Яблоновскэ къэлэ псэупIэм иадминистрацие тыгъуасэ щызэрищагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, муниципальнэ образованиеу «Тэхъутэмыкъое районым» ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт, къэлэ, къоджэ псэупIэхэм япащэхэр, джащ фэдэу мылъку зэфыщытыкIэхэмкIэ, архитектурэмкIэ, къэлэгъэпсынымкIэ Iофыгъохэм афэгъэзэгъэ республикэ ведомствэхэм яIэшъхьэтетхэр.\nЗэхэсыгъом зэрэщыхагъэунэфыкIыгъэмкIэ, районым хэхъоныгъэ зэришIыщтхэм яухэсынкIэ Iофхэм язытет къыдалъытэным ыкIи зигъо Iофыгъохэм зэшIохыкIэу афэхъущтхэр къэгъотыгъэнхэм мэхьанэшхо яI.\n«Мазэм къыкIоцI зы зэхэсыгъоп мыщ щызэхэсщагъэр. ПсынкIэ шъыпкъэу зэшIохыгъэн фэе Iофыгъо заулэ районым ыпашъхьэ ит. Ахэр энергетикэм, псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым, псэупIэхэм язэтегъэпсыхьан, псэолъэныкъошIхэм яухын япхыгъэхэр ары. ПсэупIэ заулэмэ ащ фэдэ Iофыгъохэр лъэшэу къащыуцугъ. Районым щыпсэухэрэр зыгъэгумэкIырэ Iофыгъохэр хэбзэ Iэшъхьэтетхэм зэшIуахынхэ фай. Социальнэ хъытыумкIи, нэмыкI къэкIопIэ зэфэшъхьафхэмкIи цIыфхэм яшIоигъоныгъэхэм ренэу защысэгъэгъуазэ, нахьышIум ылъэныкъокIэ ахэм зэхъокIыныгъэхэр алъэгъухэ ашIоигъу», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nЗэIукIэгъум хэлэжьагъэхэр Яблоновскэ къэлэ псэупIэм ичIыпIэхэу гектари 120-рэ зэлъызыубытыхэрэм япланировкэкIэ проектым, Бжыхьэкъоежъ къоджэ псэупIэм игенеральнэ план хэIэзыхьажьыгъэным япхыгъэ Iофыгъохэм атегущыIагъэх. Республикэм и ЛIышъхьэ тхьамафэм ыкIэм нэс ищыкIэгъэ предложениехэр къахьынхэу ыкIи гъогу картэмкIэ зыдырагъэштэгъэ проектыр къахалъхьанэу пшъэрылъ афишIыгъ. Ащ ыуж Инэм къэлэ псэупIэмрэ Козэт къоджэ псэупIэмрэ ягенеральнэ планхэм ягъэтэрэзыжьын ыуж ихьанхэ фае.\nДжащ фэдэу зэхэсыгъом Тэхъутэмыкъое районым итранспорт инфраструктурэ изегъэушъомбгъун епхыгъэ Iофыгъохэми игъэкIотыгъэу щатегущыIагъэх. КъумпIыл Мурат ынаIэ тыраригъэдзагъ автомобиль гъогухэм апэблэгъэ чIыгу Iахьхэм гъунэ алъыфыгъэным, гъогухэм ягъэкIэжьын епхыгъэ проектхэм апае ахэр къызфагъэфедэн зэралъэкIыщтым е зэрамылъэкIыщтым япхыгъэ Iофыгъохэм. Джащ фэдэу республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Тэхъутэмыкъое районым бэу транспортыр щэзекIо. Гъогу отраслэм ипланхэр къыдалъытэзэ, сыд фэдэрэ псэолъэшIыни зэхащэн фае. КъумпIыл Мурат Тэхъутэмыкъое районымрэ ащ хэхьэрэ псэупIэхэмрэ япащэхэм ариIуагъ цIыфхэм закъызэрыфагъазэрэ тхылъхэм шIогъэшхо къытэу Iоф адашIэным, ахэм яIофыгъохэр псынкIэу зэшIохыгъэнхэм мэхьанэшхо зэряIэр.\n«ТэркIэ анахь шъхьаIэр цIыфхэм цыхьэ къытфашIыныр ары. Хэбзэ къулыкъухэр IэпыIэгъу сыдигъуи аратыным зэрэфэхьазырхэр цIыфхэм зэхашIэн фае. ЦIыфхэм ямылъку зыхалъхьэгъэ псэолъэныкъошIхэм яухын епхыгъэ Iофыгъохэр лъэшэу районым ичIыпIэ заулэмэ къащыуцугъ. ПсэупIэ комплепксэу «Тургеневский» зыфиIорэм игъэпсын зэраухыщтымкIэ унашъо аштагъ. Инвесторхэм ямылъкукIэ ар аухынэу рахъухьэ. Гъогу картэм джыдэдэм Iоф дашIэ. Фэтэрхэу зэрысыщтхэм яIункIыбзэхэр цIыфхэм къаратын фае», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая «Трансформер» в Wink: каждый может позволить себе идеальный тариф\nСледущая ЛIыхъужъхэр ащыгъупшэхэрэп