Гум ымыштэрэр щэчыгъуае — Адыгэ макъ\nГум ымыштэрэр щэчыгъуае\nРедактор 14.10.2019 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nПчэдыжьыр джыри жьыгъэ, ау Фатимэ къэтэджыжьыгъэхагъ, IофышIэ кIоным ыпэкIэ унэр зэIихыжьын, пчэдыжьышхэ аригъэшIынышъ, мыгъэ апэрэу еджапIэм кIощт пшъэшъэжъые цIыкIум дэкIонэу зигъэхьазырэу гъунджэм Iутыгъ. Загъорэ ащ къыIукIыти, къэлэ урамым рыкIохэрэм ахаплъэщтыгъ. Пчэдыжь осэпс ткIопсэу чъыг тхьапэмэ ателъыр тIэкIу-тIэкIоу, цэрыцэу къяткIухыщтыгъ.\nЧъыепырхъ IэшIум хэтхэу, пытэу зэрэIыгъхэу зэшыпхъуитIур чъыещтыгъэ. Фатимэ пIэкIорым екIуалIи, чыхIэныр къыкъудыигъ.\n— Сибзыу цIыкIухэр, шъуикъэтэджыжьыгъо хъугъэ, — Фатимэ пчэдыжьырэ ащ фэдэу икIалэхэр елбэтэу къыгъэтэджыщтыгъэхэп. ПIэм зэрэхэлъхэу закъудыин-зыкъакъудыижьыным фэшI тIэкIу тыригъашIэщтыгъэ. Ау джы ащ фэдэ афишIагъэп, сыда пIомэ пчыхьэм зэшыпхъуитIумэ яз, Сусанэ, гъолъыжьын зэхъум, лъэшэу янэ къелъэIугъагъ пчэдыжьым жьэу къыгъэтэджынэу.\n— Мам, неущ еджапIэм укъыздэкIощта? — къеупчIыгъ ар янэ.\n— Ары, сипшъашъ. Ау неущ фэдэу мафэ къэси еджапIэм сыкъыбдэкIо зэпытыщтэп, о уизакъоу укIозэ пшIыщт, урамым узэпырыкIын хъумэ зыфэсакъыжь, зыплъыхь уапэкIи уаужкIи, етIанэ зэпырыкI.\n— Адэ сипапэ къыспэгъокIыщта еджапIэм сыкъикIыжь хъумэ?\n— Хьау, сибзыу цIыкIу, ар къыппэгъокIын ылъэкIыщтэп, IофышIэ щыIэщт.\n— Сэ сыфай къыспэгъокIынэу, — лъэшэу ыгу зэрэхэкIырэр пшIэнэу, къэчэфынчъагъ.\n— Угу хэмыгъэкI, сибзыу цIыкIу, етIанэ еджапIэм укъикIыжь хъумэ, къыппэгъокIызэ ышIыщт.\nФатимэ ипшъашъэхэр зэгъолъыжьхэм, апэрэу ылъэгъухэрэм фэдэу ашъхьагъ бэрэ итыгъ. Бзылъфыгъэ ныбжьыкIэм а уахътэм ышъхьэ щызэблэкIыгъэр бэ: «УилъфыгъитIу ашъхьагъ уимытэу, уикIалэхэр IэкIыб къэпшIыныр сыдэу тхьамыкIагъуа?»\nФатимэ пстэуми апэ ыгу къэкIыжьыгъэр Ахьмэд нэIуасэ зэрэфэхъугъагъэр, шIулъэгъуныгъэу зэфашIыгъагъэр зэрэкIэкIыгъэр, пшъэшъитIумэ ятэ ямыIэу къызэрэнэщтхэр ары. Ахэм зягупшысэм, ынэпсхэр къэкIуагъэх.\nФатимэ шъхьэгъусэ фэхъугъэгъэ Ахьмэд къызэрыхъухьагъэр унэгъо Iужъугъэп: ежьыррэ янэрэ. Тым пасэу идунай ыхъожьыгъагъ, мэзиблым итэу Ахьмэд янэ къылъэхэнэгъагъ. Ным тучантесэу Iоф ышIэщтыгъ, амалэу иIэр зэкIэ зыфигъэIорышIэщтыгъэр кIалэм ипIун, илэжьын, иегъэджэн арыгъэ. Унэшхо унаем итын фэе пкъыгъохэр итыгъэх, зэкIэри IэкIыб къэралхэм къаращыгъагъэх, ахэм ащыщ къыщашIыгъэ машинэ псынкIи яIагъ. КIалэр зыфаемкIэ ным къогъанэ иIагъэп: сыд ыIуагъэми фишIэщтыгъэ. Ыкъо ыгу зыгорэм къыхигъэкIыгъэу ным зызэхихкIэ, Алахьым ыпэкIэ укъырерэмыгъэкI… Ным изекIуакIэ ымышIэу къалэм цIыф дэсыгъэп, зэкIэми зышIуамыгъанэу зыблырагъэхыщтыгъэ. Ным изекIуакIэ Ахьмэд бэрэ рыукIытэжьэу чIыпIэ ифэщтыгъэ.\nЯнэ ыIохэрэмрэ ышIэхэрэмрэ зэрэмытэрэзхэр къыгурыIощтыгъ, арэущтэу мызекIонэу пчъагъэрэ елъэIугъ, ау зыпарэкIи зэхишIагъэп. Илэгъухэм ахэхьаныр, къылъыкIонхэр ыкъо фидэщтыгъэп.\n— Сыд шъхьэубатэха узхахьэхэрэр, ахэм афэдэп о уиуцогъунхэ фаехэр. Узыхэхьан, узыхэкIын фаер анахь унэгъо фэшIыгъэу къалэм дэсмэ ащыщын фае. Джащыгъум уалъытэщт, уашIошIыщт, уагъэлъэпIэщт, — ренэу кIалэм ным риIощтыгъэ.\nАхьмэд янэ къыриIохэрэр ыгъэцакIэхэу ригъэжьагъ: илэгъухэм ахэмыхьэу, футбол ешIэхэу ылъэгъумэ, шъхьангъупчъэм Iутэу яплъэу, псыхъом пцэжъыяшэ кIохэрэм, природэм зыщызыгъэпсэфхэрэм яхъуапсэу унэм исыгъ.\nАхьмэд гурыт еджапIэр къызеухым, ащ лъыпытэу апшъэрэ еджапIэм чIэхьагъ. Мафэрэ институтым щыIэ зыхъукIэ, ягъунэгъу Асе янэ дэжь къакIоу ыублагъ. Ахьмэд янэ ар лъэшэу ыгу рихьыщтыгъ. Асе пшъэшъэ къопцIэ нэгуфэу, ынэ шIуцIэхэр щыгъыжъыем фэдэхэу, къызыоплъыкIэ шъхьэр къыгъэуназэу гохьыгъ. Зэгорэм Ахьмэд янэ къыриIуагъ:\n— Еплъ, сикIал, Асе еджагъ, гъэсагъэ, дахэ, шIыкIашIу, IэкIыб къэралыгъуабзэу тIу ешIэ, унэ иI.\nЯнэ къыриIуагъэхэр Ахьмэд ытхьакIумэ ригъэхьагъэхэп, зэхимыхыгъэхэм фэдэу ябгъукIуагъ. Мэфэ зытIу тешIагъэу Ахьмэд янэ къэсымэджагъ, температурэшхо иIэ хъугъэ. ТелефонымкIэ «IэпыIэгъу псынкIэм» фытеуагъ. Бэ темышIэу медсестрар къэсыгъ. Унэм къихьэгъэ медсестрар хэлъхьапIэ имыIэу дахэ, дышъэр къетэкъохы.\n— А сикIал, олъэгъуа мы медсестрау укол сыкъэзышIыгъэр зэрэдахэр?! Дышъэр къыпэтэкъу, — гупсэфыщтыгъэп ныр.\nНым игущыIэхэм Ахьмэд зыкIи къагъэущыгъэп. Ащ ишIулъэгъу джыри къэсыгъагъэп, ау ренэу ар къыдекIокIыщтыгъ. Ыгу имыкIэу зыгорэм лъыхъурэм фэдэу хэтыгъ. Мафэ горэм урамым тетэу Ахьмэд къакIозэ, кIэлэцIыкIу купэу кIорэм къыкIэхьагъ. Ахэм ауж ит пшъэшъэ зэтегъэпсыхьэгъэ дахэр ылъэгъугъ. ОшIэ-дэмышIэу жьыбгъэ стырэу къилъыгъэм пшъашъэм ыпшъэ дэлъыгъэ шарфыр къыдигъэзи, урамым быбатэу къытефагъ. Ащ лъыпытэу шарфыр Ахьмэд къыштагъ. Ар къызелъэгъум, пшъэшъэ шъхьац тIыргъо къопцIэ нэгуфыр къызэтеуцуагъ: лъэгэ дэдэп, нэр пIэпихэу дахэ, ынэ шIуцIэхэр жъогъо быным ухаплъэмэ, анахь дахэу къахэпхынхэм фэдэхэу шIэтхэу ыпашъхьэ къиуцуагъ.\n— Тхьауегъэпсэу, — IугушIукIэу пшъашъэм къыриIуагъ.\nАхьмэд ынэгушъхьэхэр къэушэплъыгъэх:\n— Ащ «тхьауегъэпсэу» хэлъа! – тIэкIу зыригъэкъудыи шIоигъоу Ахьмэд гущыIэр кIыхьэ ышIызэ, кIэлэцIыкIу купэу зыуж итыгъэхэр пшъашъэм къечъэлIагъэх. Ахьмэд джабгъумкIэ къыгъази, тучанэу щытым чIэхьан ыгу хэлъызэ, ыкIыбкIэ зыгорэ къеджагъ:\n— Сыда пцIэр?\nАхьмэд джащ лъыпытэу итIагъэм фэдэу къызэтеуцуагъ: шарфыр зэритыжьыгъэ пшъашъэр арэу къычIэкIыгъ къеджагъэр. ЗэрэгушIогъащэм къыхэкIэу ерагъэу IупшIыкI къодыеу къыриIуагъ:\n— НэIуасэ непэ щегъэжьагъэу тызэфэгъэхъу, тызэIугъакI.\nДжащ къыщегъэжьагъэу зэIукIэхэу аублагъ. МакIа апэрэ зэIукIэгъум узэрыгущыIэщтыр?! Еджэныр, IофшIэныр, нэIосэныгъэр. Джаущтэу тIэкIурэ зэIукIагъэхэу кIалэм пшъэшъэ гохь дахэм фишIыгъэ шIулъэгъум хахъо хъугъэ. Ахьмэд зэрыс унэм пэмычыжьэу Фатимэ, ян, ыш, ышыпхъу щыпсэущтыгъэх. Ятэрэ янэрэ бэрэ зэхэмысхэу ялъфыгъэхэр цIыкIу дэдэхэу зэгокIыжьыгъагъэх. Зэш-зэшыпхъухэм анахьыжъэу унэм исыгъэр Фатим арыгъэ. ИцIыкIугъом лъэшэу кIэлэцIыкIухэм апыщэгъагъ.\nАхьмэд ишIулъэгъу лъыкIуатэ къэс нахь къызэкIаблэ хъугъэ. Фатимэ IофышIэ къикIыжьы зыхъукIэ пэгъокIышъ, къещэжьы. Ащ лъэшэу ыгъэгушIощтыгъ, шIулъэгъум игъогу нахь пытэу теуцощтыгъэ. Ахьмэд янэ къыриIощтыгъэ пстэури: ахъщэ, машин, унэ, мылъкушху зыфэпIощтхэр ышъхьэ илъыгъэхэп. ШIулъэгъур зэкIэмэ апшъэ хъугъэ, бэрэ зэжэгъэ насыпыр ыгъотыгъэу ылъытэщтыгъ. Ау игугъэ зэкIэм къызэтеуцуагъ. Ахьмэд янэ къышIагъ ыкъо гухэлъэу иIэр:\n— СыдкIэ былыма скъо ыуж къихьагъэр? Фай агъэсэгъэ, еджэгъэ кIалэ! Скъо закъо стырихын ыгу хэлъ, ара? Къыдэхъущтэп. Сыпсаоу сыщэIэфэ сиунэ лъэбэкъу къыридзэнэп. А сикIал, ащ фэдэ пшъашъэ о уищыкIагъэп: еджагъэп, гъэсагъэп. Сыдэущтэу ащ ыпашъхьэ сисыщта, цIыфмэ къысапэсынэп, джащ фэд, скъуи епэсыгъэп, — риIуагъ ыкъо.\nПчыхьэр хэкIотэгъэ хьазырэу Ахьмэд къэкIожьыгъ. Унэм къызехьажьым, бырсыр ымышIэу, яни къымыгъэущэу, Iанэм тет шхынхэм тIэкIу ахаIи, гъолъыжьыгъэ. Чэщ реным ынапIэ къефэхыгъэп: «Сыд ыIощт тянэ, сыдэущтэу ышIагъ Фатимэ сызэрэпылъыр?» Бэ шъхьэм щызэблэкIыгъэр. Пчэдыжьым Ахьмэд къызэтэджыжьым, янэ пщэрыхьапIэм итэу, зыгорэм дэгущыIэрэм фэдэу ежь-ежьырэу ышъхьэ рэгущыIэжьы: «Сыдэу сыунэхъуи, егъашIэм сызпэсыгъэ къо закъом къысишIэрэм фэдэ хэт янэ ришIэра? Сыд ясIощтыр цIыфхэм, тэщ фэдэ унагъо мощ фэдэ епэсыгъа, сэ егъашIэм салъытэзэ къэсхьыгъ, илэгъухэм апшъэ згъакIоу сыфэгумэкIыгъ, апшъэрэ гъэсэныгъэ езгъэгъотыгъ…» А тхьаусыхэр Ахьмэд зызэхехым, лъэшэу ыгъэшIэгъуагъ. ЫгукIэ зэриIожьыгъ: «Мощ фэдэ гущыIэхэр тянэ ыIуагъэх аIоу зэхэсхыгъэемэ, егъашIэми сшIошъ хъуныеп, къо закъом инасып къычIэкIыгъэмэ угушIон фаеба?!»\nЕгъашIэм янэ ыгу химыгъэкIыгъэми, а пчэдыжьым зэхихыгъэ гущыIэхэр фэмыщыIэхэу Ахьмэд янэ риIуагъ:\n— Тян, Фатимэ шIу сэлъэгъу, ащ фэдиз гущыIэ мыщыухэр емыIуалIэх, тефэрэп.\n— Хэта зыфапIорэр? – къыгурымыIо фэдэу янэ зыкъишIыгъ, ау къом ыгу зэрэхэкIырэм нахь къызэкIигъабли, етIани къыриIуагъ. – Мо сиIиблыс дах, ара?\n— Тян, сыдигъуа мыщ фэдэ гущыIэ мыщыухэр зыщыбгъэтыжьыщтхэр? ЦIыфхэм уауджэгъугъ! Зэ гъунджэм Iухьи зэплъыжьба? Тыдэ утIысыгъэми, бырсыр къэмыIэтэу уакъыхэкIыжьырэп. Зэплъыжьба, ори бын-унэгъо Iужъуба укъызхэкIыгъэр, сыд къина уапэ къимыкIыгъэр? Егупшысэба!\n— Сэ ар къысэоIо, ара? Ары, сапэ бэ къикIыгъэр: къини, хъяри, зауи, гъабли, а къинхэм афэдэ умылъэгъоу ущыIэнэу сыфэягъ. Шъхьэгъусэ дахэ, сабый насыпышIуабэ уиIэхэу ущыIэным сыкIэхъопсэу сигъашIэ къэсхьыгъ.\n— Тян, Фатимэ ухэзыгъэплъыхьан пшъэшъэ дах, шIыкIашIу, гукIэгъу зыхэлъ цIыфмэ ащыщ. Ари унэгъо дах къызэрыхъухьагъэр. Мылъкушхом фэбанэхэрэп, ар зиIэми Фатимэ ащыщэп, ыгукIэ къабзэ, къылэжьырэмкIэ щыI.\n— А Iиблысыр къызыпщэкIэ, усшIэрэп, сыпшIэрэп, къо сэркIэ непэ щегъэжьагъэу сиIэжьэп.\nДжары янэрэ ыкъорэ язэдэгущыIэгъу зэраухыгъэр. Ащ лъыпытэу Ахьмэд иунэ ихьажьи, ищыгъынхэр чемоданым ригъэкIухи, пчъэм къикIынэу къыIухьагъ.\n— А сикIал, ащ фэдэ ашIэрэп! Хэта мыщ фэдиз мылъкур зыфэсыугъоигъэр? Егупшыс…\n— Хьау, тян, сэ секIы! ЩыI о уизакъоу, уугъоигъэ мылъкум ухэсэу. Сэ унагъо сиIэн сыгу хэлъ, шIу слъэгъугъэ пшъашъэр къэсщэнышъ, унагъо сшIэщт.\nБэ темышIэу Ахьмэд шIу ылъэгъурэ Фатимэ къыщагъ. ИгъэкIотыгъэу джэгушхо амышIыгъэми, иныбджэгъухэм пчыхьэр дэгъоу агъэкIуагъ, хъохъу гущыIэ дахэхэр шъхьэгъусэ зэфэхъугъэ нэбгыритIум къафаIуагъэх. Ахьмэд институтыр къыухынкIэ бэдэдэ къыфэмынагъэу заочнэ отделением зигъэзагъ. IофшIапIи къыгъотыгъ. Къалэм фэтэр щиубытыгъ.\nЫкъо унэм къызекIым, янэ сымаджэ хъуи, гъолъыгъэ. Сымаджэу янэ зэрэщылъыр зэхихмэ, ыкъо къыгъэзэжьынэу къыщыхъугъ. Ау Ахьмэд зищыIагъ. Мазэ фэдиз тешIагъэу янэ къэкIуагъ ыкъо зэрыс фэтэрым.\n— А сикIал, къысфэгъэгъу, сыхэукъуагъ. СышъолъэIу садэжь шъукъэкIожьынэу. Ным Iаджи еIо, ар пIапэ епщэкIынэу щытэп. СыдкIэ сищыкIагъа а егъашIэм зэIузгъэкIэгъэ мылъкур, шъощ пай ар зыфэсыугъоигъэр.\nАхьмэд янэ къыриIуагъэр ащ фэдизэу ышIошъ хъугъэп, ау сыд ышIэн, фэтэрэу зэрысхэр цIыкIу, етIани бэрэ пэмылъэу сабый къафэхъущт. Сыдэу щытми, зэшъхьэгъуситIум тыраубытагъ ным ыдэжь къэкIожьынхэу. Мазэ нахь темышIагъэу гуащэмрэ нысэмрэ азыфагу Iо къихьагъ: тэрэзэу пщэрыхьэрэп, лагъэхэр игъом ытхьакIыхэрэп, игъом гыкIэрэп, кIэлъэшъу, чъыяпх… КъызэрыбгъэкIын макIа угу зыфэмыкIорэмкIэ?! ЕтIани гощэ тхьагъэпцIым игущыIэ дысхэр нысэм риIонхэ хъумэ, къор IофышIэ щыIэу тыригъафэщтыгъэ. Фатимэ фэмыщыIэу бэрэ гъыщтыгъэ, амал имыIэжь хъумэ, гуащэм къыриIохэрэм шъхьэгъусэр ащигъэгъуазэщтыгъ, ау нахьыбэрэмкIэ ыушъэфыщтыгъ. Фэягъэп ар унагъом бырсыр къитэджэнэу. Гуащэм игущыIэ дысхэр фэмыщыIэу Фатимэ мафэ горэм дэи къызэхъум, сымэджэщым ащагъ. Тхьамафэ нахь темышIэу пшъэшъэжъые цIыкIу къыфэхъугъ. Сымэджэщым ар чIэлъыфэ Ахьмэд фэшъхьаф кIуагъэп, гуащэм зэ нэмыIэми лъэбэкъу ыдзыгъэп. Ахьмэдрэ ишъхьэгъусэрэ пшъэшъэжъые цIыкIоу къэхъугъэр аIыгъэу унэм къэкIожьыгъэх. Къызехьажьхэм, пIэкIорэу щытым сабыир хагъэгъолъхьагъ. Ахьмэд янэ зэкIоцIыщыхьагъэр къызэкIоцIихынэу къыриIуагъэти, Ахьмэд гушIоу янэ къеплъыгъ. ЗэкIэм мэкъэ IэтыгъэкIэ кIэлэцIыкIур къэгъыгъ. Гуащэр ащ кIэрыхьагъ, ылъэкъуитIу ыIыгъэу, ышъхьэ егъэзыхыгъэу сабыир къыштагъ. Джащ фэдэу ыIэхэри ышIыгъэх. ЕтIанэ зыкIоцIылъыгъэ техъоным зытырелъхьажьым, нахь лъэшэу къэгъыгъ. Сабый къэхъугъакIэм игъыкIэ ашIомытэрэзэу Ахьмэдрэ Фатимэрэ къечъэлIагъэх.\n— ШъумыгуI! Зи къэхъугъэ щыIэп, джащ фэдэу ашIыщтыгъэ тэ тилъэхъанэ, — ыIуагъ янэ.\nНысэм ылъэгъурэр фэмыщыIэу къэгъыгъ:\n— Сыда пшIэрэр, Гощэнан? Сабый цIыкIум урэджэгуа, псэкIодба?\nГуащэр сабыим зэрэдэзекIорэр ыгукIэ фэмыщыIэу къечъалIи къыIихыжьыгъ.\n— Ащ фэдэ ушэтынхэр сисабый къэхъугъакIэ еозгъэшIылIэщтхэп. Непэ щегъэжьагъэу уапашъхьэ сисыжьыщтэп…\nФатимэ исабый ыIыгъэу гуащэм иунэ къыбгынагъ. Хъугъэр лъэшэу шIошъхьакIоу Ахьмэд бэрэ янэ егыигъ, етхьаусыхылIагъ, ау ишIуагъэ къэкIуагъэп. Фатимэ дэжь Ахьмэд бэрэ къэкIуагъ ыщэжьы шIоигъоу, ау зыкIи къезэгъыгъэп. ЫшIэщтыр ымышIэу, зыздигъэзэщтым егупшысэу бэрэ Ахьмэд хэтыгъ. ОшIэ-дэмышIэу инсульт къеуи, Ахьмэд янэ пIэм хэгъолъхьагъ. Ныр хэт ыIыгъына? Зы илъэсэп, илъэситIоп сымаджэм рихыщтыр. Джаущтэу Ахьмэд янэ къылъэхэнэнэу хъугъэ. Шъыпкъэ, Ахьмэд ишъхьэгъусэрэ ащ фигъотыгъэ сабыйхэмрэ алъымыплъэу, ынаIэ атыримыгъэтэу щытэп. Янэ ымышIэу гъэбылъыгъэкIэ ахэм адэжь макIо, ау ар щыIакIэ хъуна?!\nПредыдущая Адыгеир шъолъырхэм якIэщакIу\nСледущая Сабый ибэхэр янэплъэгъу рагъэкIыхэрэп


Къурмэным ихэгъэунэфыкIын зыфагъэхьазыры — Адыгэ макъ\nКъурмэным ихэгъэунэфыкIын зыфагъэхьазыры\nБэдзэогъум и 22-м Зуль-Хьаджэ мазэм иапэрэ мафэ къихьагъ. Ащ епхыгъэу Адыгеимрэ Пшызэ шъолъыррэ ябыслъымэнхэм я ДиндэлэжьапIэ зэрэтыриубытагъэмкIэ, бэдзэогъум и 31-м Къурмэныр хагъэунэфыкIыщт.\nДжащ фэдэу ДиндэлэжьапIэм игъэцэкIэкIо комитет игъэкIотыгъэ зэхэсыгъо къуаджэу Мэфэхьаблэ дэт мэщытым щыриIагъ. Бэрэскэшхо куп нэмазэу ашIыхэрэм гъунапкъэу афашIыгъэхэм ятIонэрэ чэзыур тырахыжьыным ащ щытегущыIагъэх.\nУнэгъо кIоцIым Къурмэн лъапIэр щыхагъэунэфыкIымэ нахьышIоу алъытагъ.\nАу мэщытхэм ачIахьэхэ зышIоигъохэр Роспотребнадзорым къыгъэнэфэгъэ санитарнэ шапхъэхэр шIокI имыIэу агъэцэкIэнхэ фае:\n— маскэхэр, Iалъэхэр ежь къэкIощтхэм зыдаIыгъынхэр;\n— метрэ 1,5-рэ язэпэчыжьагъэу щытыныр;\n— пэтхъу-Iутхъум инэшанэ зиIэхэр мэщытым къемыкIолIэнхэр.\nЗыныбжь илъэс 65-м къехъугъэхэр яунэхэм арысхэмэ нахь тэрэз. Мыекъопэ гупчэ мэщытым гъэцэкIэжьынышхо-хэр зэрэрашIылIэхэрэм къыхэкIыкIэ мэфэкIыр щыхагъэунэфыкIыщтэп. Ар къызызэIуахыжьыщт мафэр нахь кIасэу къаIощт.\nПредыдущая IэзэпIэ 23-рэ кIэу ашIыщт\nСледущая Мыекъуапэ игъунапкъэхэм заушъомбгъу


Космонавтикэм и Мафэ фэгъэхьыгъэу — Адыгэ макъ\nКосмонавтикэм и Мафэ фэгъэхьыгъэу\nМэлылъфэгъум и 12-м Юрий Гагариныр апэрэу космосым зыбыбыгъагъэр мыгъэ илъэс 60 хъугъэ. Ащ ехъулIэу юнармейцэхэм ыкIи дзэм къулыкъу щызыхьыхэрэм апае Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонхэр зэхащагъэх. Анахьэу ныбжьыкIэхэм агу рихьыгъэр Мыекъопэ районым ит поселкэу Краснооктябрьскэм дэт республикэ планетариер ары.\nАстрономием, галактикэм, планетэм ыкIи жъуагъохэм афэгъэхьыгъэ лекцие гъэшIэгъонхэм Мыекъопэ гарнизоным дзэ къулыкъу щызыхьыхэрэм, дзэ авиационнэ заведениехэм якурсантхэм, юнармейцэхэм къафеджагъ планетарием ипащэу Виктор Матюшиныр.\nТехнологиякIэхэр къызыфигъэфедэхэзэ къэбар гъэшIэгъонхэр ныбжьыкIэхэм къафиIотагъэх ыкIи къаригъэлъэгъугъэх. Илъэс 90-рэ зыныбжь хъулъфы-гъэу космосыр зищыIэныгъэ щыщ хъугъэм ежь-ежьырэу ыгъэхьазырыгъэ макетхэр пстэуми ашIогъэшIэгъоныгъэх.\nТыгъэм исистемэ планетэ пчъагъэу хахьэрэр, ахэм ащыщэу Юпитерыр анахь зэрэиныр, Плутоныр зэращымыщыр ыкIи нэмыкIхэр Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэм агу къыгъэкIыжьыгъэх.\nНэужым тематическэ тхылъхэм афэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъоныр ныбжьыкIэхэм арагъэлъэгъугъ, летчикым ишъуашэхэр зы-\nщалъагъэх, Юрий Гагариным игъэхъагъэхэр къизыIотыкIырэ сурэтхэм яплъыгъэх.\nПредыдущая Хабзэр ыукъуагъ\nСледущая Унэгъо 1200-м ехъумэ афагъэнэфагъ


Республика Адыгея - Мэзаем и 8-р — урысые наукэм и Маф\nШъуисэнэхьат епхыгъэ мэфэкIым — урысые наукэм и Мафэ фэшI тыгу къыддеIэу тышъуфэгушIо!\nАдыгеим научнэ амалышхо иI. Республикэм ишIэныгъэлэжьхэм кIэу къыхахыхэрэм Урысыем имызакъоу, зэрэдунаеуи уасэ щафашIы.\nЗэрэхэгъэгоу зэрэщыщытым фэдэу, непэ тиреспубликэ мэхьанэшхо щыраты шIуагъэ зиIэ инновациехэм якъыхэхын наукэр хэщэгъэным. Адыгеим ихэбзэ Iэшъхьэтетхэм анахьэу анаIэ зытырагъэтырэ лъэныкъохэм ащыщ ушэтынхэм язэхэщэнкIэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэныр, наукэм, гъэсэныгъэм, бизнесым язэпхыныгъэ гъэпытэгъэныр, ныбжьыкIэ сэнаущхэм адеIэгъэныр. Наукэм иIофышIэхэр амал зэриIэкIэ республикэм ыпашъхьэ ит пшъэрылъышхохэм язэшIохын къыхэлажьэхэ тшIоигъу. Адыгеим ишIэныгъэлэжьхэм теубытагъэ, зэчыишхо зэрахэлъым, научнэ ушэтын гъэшIэгъонхэр къызэрадэхъухэрэм яшIуагъэкIэ республикэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ хэхъоныгъэ тапэкIи зэришIыщтым тицыхьэ телъ.\nНыбджэгъу лъапIэхэр! Iофэу шъузфэгъэзагъэм шъузэрэфэшъыпкъэм, текIоныгъакIэхэм якъыдэхын ренэу шъузэрэфаблэрэм, тихэгъэгу инаукэ ихэхъоныгъэ шъуиIахьышхо зэрэхэшъушIыхьэрэм афэшI мы мэфэкI мафэм «тхьашъуегъэпсэу» шъотэIо.\nПсауныгъэ пытэ, щыIэкIэ-псэукIэ дэгъу шъуиIэнэу, Адыгеим пае гъэхъэгъакIэхэр тапэкIи шъушIынэу тышъуфэлъаIо!\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэми Тхьаматэу


ШIэжьыр зыгъэлъапIэрэм инеущрэ мафэ мамырыщт | Адыгэ Макъ\nШIэжьыр зыгъэлъапIэрэм инеущрэ мафэ мамырыщт\nЗэо жъалымэр ошIэ-дэмышIэу къызэрежьэгъагъэр тинахьыжъхэм къаIотэжьэу зэхэтэхы. Иунагъо, исабыйхэм афэлажьэхэрэ цIыфхэр ащ имашIо пэIуадзэнхэ фаеу хъугъэ. Заом ижъалымыгъэ, ащ имэшIо лыгъэ зэхэзымышIэгъэ унагъо къэралыгъом исэп тIоми хэукъуагъэ хъущтэп. Ащ пэшIуекIонхэм пае къин макIэп тицIыфхэм къызэранэкIыгъэр, псаоу къыхэмыкIыжьыгъэри бэ. Зэо жъалымым хэтыгъэхэу, щызэуагъэхэу, щыфэхыгъэхэу, ау зыщагъэтIылъыгъэ чIыпIэр яIахьылхэм амышIэу зигугъу къашIырэр макIэп. Ахэм ащыщ Хьатхъохъу Сэфэрбый.\nКъэралыгъор шъхьафит зышIыжьынэу дэкIыгъэ купым хэтэу ащ ибын ыбгынагъ ыкIи къыгъэзэжьыгъэп. ГухэкI нахь мышIэми, зыщыкIодыгъэр игупсэхэм ашIагъэп.\nСэфэрбый Алэджыкъо ыкъор Теуцожь районым ит къуаджэу я 2-рэ Едэпсыкъуае къыщыхъугъ. 1939-рэ илъэсым фин заор кIозэ дзэ къулыкъум ащэгъагъ. 1940-рэ илъэсым икъоджэ гупсэ къыгъэзэжьыгъ, ау бэрэ рэхьатэу псэун ылъэкIыгъэп. Заом иапэрэ илъэсхэм къащегъэжьагъэу Сэфэрбый лIыхъужъныгъэ къызхигъафэзэ зэуагъэ.\n1941-рэ илъэсым Нижне-Баканскэ иапэрэ зэо гъогухэр щыригъэжьагъэх. КъызэраIотэжьырэмкIэ, а илъэсым икIымафэ Сэфэрбый ишъхьэгъусэу Гощэунае макъэ къыригъэIуи, зыдэщыIэм кIогъагъэ. Ащ ыуж лъэужыр кIодыгъэ, ишъхьэгъусэ къыгъэзэжьыным Гощэунае ежэщтыгъэ, ау ащ икъэбар зэхихыщтыгъэп. ГугъапIэу иIэр ымыухэу охътабэ блэкIыгъ, ау 1942-рэ илъэсым ишъхьэгъусэ зэрэфэхыгъэм икъэбар гухэкI къылъагъэIэсыгъ.\nГощэунае илъэс 20 нахь ыныбжьыгъэп шъузабэу къызэнэм. Бзылъфыгъэм къинэу зэринэкIыгъэр бэ, ау зэкIакIо имыIэу ыпшъэ къифагъэр ыгъэцэкIагъ. Сабый цIыкIоу ыIыгъыгъэ Рэщыдэ гъогу занкIэ тыригъэхьаным, ятэ фэдэу лIыбланэу ыпIуным ныр пылъыгъ. КIалэр сыдигъуи тым фэщагъ, ащ щысэ тырехы, фэдэ хъуным кIэнэцIы. Рэщыдэ нахь ины хъуи, къыгурыIоу зырегъажьэм, ятэ фэгъэхьыгъэ къэбархэр Гощэунае къыфиIуатэщтыгъэх. Ар Хэгъэгу зэошхом зэрэщызэуагъэр, мамырныгъэр цIыфхэм къафыдихыным фэбанэзэ иунэ къэзэримыгъэзэжьыгъэр икIалэ дэгъоу къыгурыIощтыгъэ. Ау зыщагъэтIылъыгъэр зэрамышIэрэм лъэшэу ыгъэгумэкIыщтыгъэх. Ащ лъыхъущтыгъэх, зэрагъэшIэным кIэхъопсыщтыгъэх.\nУахътэр къызэтеуцорэп, сыд фэдэ гумэкIыгъо уиIэми, илъэсхэр зэкIэлъэкIох. Ятэ зымылъэгъугъэ Рэщыдэ лIы хъугъэ, унагъо ышIагъ. Ау ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ыгукIэ зыдиIыгъыгъэ гухэлъыр чIинагъэп. АмалышIоу щыIэ хъугъэхэм яшIуагъэкIэ, ащ фэдиз уахътэ тешIагъэми, Сэфэрбый зыщагъэтIылъыгъэр зэрагъэшIэн алъэкIыгъ. 2011-рэ илъэсым ижъоныгъокIэ мазэ Рэщыдэ ишъаоу Адамэ УФ-м ухъумэнымкIэ и Министерствэ исайт ихьи, ятэжъ ыцIэ, ылъэкъуацIэ щылъыхъузэ къыхигъотагъ.\nТIопсэ районым ит псэупIэу Шаумяным игупчэ 1975-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 7-м нэбгырэ мини 2-мэ къащыфызэIуахыгъэ саугъэтым я 56-рэ шхончэо полкым хэтыгъэ Хьатхъохъу Сэфэрбый Алэджыкъо ыкъори тыратхагъэу къычIэкIыгъ.\nМыщ дэжь чIыпIэ 19-мэ зэращызэуагъэхэр къэзыушыхьатырэ картэ къыднэсыжьыгъ. Я 373,4-рэ зыухъумапIэм дэжь Хьатхъохъу Сэфэрбый щыфэхыгъэу ары къызэратхыжьыгъэр.\nМамырныгъэр къытфэзыухъумагъэу, лIыхъужъэу фэхыгъэ Сэфэрбый ишIэжь Хьатхъохъухэм яунагъо щагъэлъапIэ. Илъэс къэс ахэр ТекIоныгъэм и Мафэ тефэу къэм макIох. Мы илъэсым жъоныгъуакIэм и 9-ми ащ щыIагъэх.\nШаумянскэ перевалыр къэзыухъумагъэхэм, ащ лIыбланэу щызэуагъэхэм афэгъэхьыгъэ музей 2014-рэ илъэсым мыщ къыщызэIуахыгъ. Хьатхъохъу Сэфэрбый исурэти ащ чIэлъ.\n— ГухэкI нахь мышIэми, ТекIоныгъэм и Мафэ ехъулIэу Iофтхьабзэу зэхащэхэрэм Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэу къякIуалIэрэмэ япчъагъэ нахь макIэ мэхъу зэпыт, — къыIуагъ Рэщыдэ. — Мыгъэ псэупIэм щашIыгъэ зэхахьэм зы ветеран нахь хэлэжьагъэп.\nТигущыIэгъу къызэриIуагъэмкIэ, анахьэу зылъыплъэрэр саугъэтым изытет зыфэдэр ары. Ар къабзэу зэраIыгъым егъэгушхо. ЛIыхъужъныгъэшхо зезыхьагъэхэу, дунай мамырыр къытфэзыгъэнагъэхэм зэряфэшъуашэу зэрагъэлъапIэхэрэр зэригуапэр ащ игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\n— Сятэ зэрэхэкIодагъэр сыгу къеоми, сызыщыфэе уахътэм сыкIоу, ащ икъэ секIолIэшъун амал зэрэсиIэмкIэ сэгушIо, — еIо Рэщыдэ. — Ащ лIыхъужъныгъэу зэрихьагъэр сищысэтехыпIэу сигъашIэ къэсэхьы, къыткIэхъухьэхэрэ ныбжьыкIэхэм мамырныгъэр къытфэзыхьыгъэхэр язгъэшIэным, агурызгъэIоным ыуж сит. СикIалэхэм ятэжъ зыфэдагъэр ашIэ, осэ ин фашIы. Ахэм къакIэхъухьэгъэ пхъорэлъф-къорэлъфхэм тарихъыр язгъэшIэныр сипшъэрылъэу сэлъытэ.\nПсэупIэу Шаумяным ТекIоныгъэм и Мафэ илъэс къэс щыхагъэунэфыкIы. Рэщыдэ къызэриIуагъэмкIэ, мыгъи ар игъэкIотыгъэу кIуагъэ. ПсэупIэм иадминистрацие илIыкIохэр, ветеранхэр, кIэлэеджакIохэр зэхахьэм къекIолIагъэх. Зэо илъэсхэм тицIыфхэр зыхэтыгъэхэ къиныгъохэм афэгъэхьыгъэ къэбархэр къаIотагъэх, орэдхэр къаIуагъэх.\nЗэрэ Урысыеу чанэу зыхэлэжьэрэ Iофтхьабзэу «МыкIодыжьыщт полк» зыфиIорэр Шаумяным щырекIокIыгъ. Ащ изэхэщакIохэм къызэраIорэмкIэ, пшъэрылъэу иIэр заом хэлэжьагъэхэм, мамырныгъэм фэбанэхэзэ зыпсэ зыгъэтIылъыгъэхэм яшIэжь цIыфхэм агъэлъэпIэныр, ныбжьыкIэу къэтэджыхэрэм ар икъу фэдизэу зэхашIыкIыныр ары. ПсэупIэу Шаумяным дэсхэри «МыкIодыжьыщт полк» зыфиIорэ Iофтхьабзэм чанэу хэлэжьагъэх. ТIуапсэ, псэупIэм пэгъунэгъу къуаджэхэм ащыпсэухэрэри мы Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх. Рэщыдэ къызэриIуагъэмкIэ, нэбгырэ 400 — 500 фэдиз урамхэм арыкIуагъ. Хьатхъохъу Рэщыдэ икIалэу Адамэ, ащ ишъхьэгъусэу Аннэ, икъорэлъфхэу Заремэрэ Андзауррэ игъусэхэу ащ хэтыгъэх, ятэжъ пIашъэ ишIэжь агъэлъапIэзэ ныбжьыкIэхэр урам шъхьаIэм къырыкIуагъэх.\nХьатхъохъу Рэщыдэ икIалэхэм, ахэм къакIэхъухьажьыгъэ сабыйхэм ятэжъэу Сэфэрбый зыфэдагъэр аригъэшIэным, ыпсэ зыфитыгъэ мамыр щыIакIэр гъэлъэпIэгъэн зэрэфаер агуригъэIоным ишъыпкъэу пылъ. Хэгъэгу зэошхом зэрэщызэуагъэм фэгъэхьыгъэ къэбарэу зэхихыгъэхэр икIалэхэм къафеIуатэх, сурэтхэр арегъэлъэгъух.\n— Мамырныгъэ щыIакIэр къытфыдэзыхыгъэхэр тиныбжьыкIэхэм ашIэн фае, — къытиIуагъ Рэщыдэ. — Ыпсэ емыблэжьэу тищыIакIэ нахьышIу хъуным фэбэнагъэхэр тыгу идгъэлъынхэ, заом щыфэхыгъэхэм яшIэжь дгъэлъэпIэн фае.


Сомэ миллион 605-м ехъу халъхьащт — Адыгэ макъ\nСомэ миллион 605-м ехъу халъхьащт\nРедактор 16.10.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nПчэныщэм икъэхьыжьын ыкIи ащ хэшIыкIыгъэ гъомылапхъэхэм якъыдэгъэкIын афэгъэзэгъэщт мэкъумэщ предприятие илъэсым ыкIэм нэс Адыгеим щашIыщт. Проектым инвестициеу халъхьащтыр сомэ миллион 605-м ехъу.\nУрысые агропромышленнэ къэгъэлъэгъонэу «Дышъэ бжыхь-2019» зыфиIорэм мыщ епхыгъэ зэзэгъыныгъэм щызэдыкIэтхагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ «Агрохолдинг Мирный» зыфиIорэм игенеральнэ директорэу Елена Гангалэрэ.\nМэхьанэшхо зиIэ проектыр гъэцэкIэгъэным пае Мыекъопэ районым ит поселкэу Трехречнэм къыхиубытэрэ чIыгу гектар 600 инвесторым ратыгъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу инженер коммуникациехэм, былымышъхьэ мини 2-м телъытэгъэ щэ фермэм, пчэныщэм хэшIыкIыгъэ гъомылапхъэхэм якъыдэгъэкIын фытегъэпсыхьэгъэ завод цIыкIум, нэмыкI псэуалъэхэм яшIын лъагъэкIуатэ.\nПчэныщэм хэшIыкIыгъэ продукцие шъхьаIэхэр ыкIи адыгэ къуаер предприятием къыдигъэкIыщт. Ащ фэшI щабэ къэзытырэ заанненскэ пчэн лъэпкъхэр къаIэкIэхьанэу республикэм зэзэгъыныгъэ адишIыгъ. ШэкIогъум апэрэ купыр къафащэщт. Мы илъэсым ыкIэм нэс проектыр щыIэныгъэм щыпхыращынэу агъэнафэ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэрилъытэрэмкIэ, инвесторым технологиякIэхэр зэригъэфедэхэрэм ишIуагъэкIэ шъолъырым имэкъумэщ хъызмэт иструктурэ зэхъокIыныгъэхэр фэхъунхэм, былымхъуным зиушъомбгъуным ыкIи адыгэ къуаеу къыдагъэкIырэм хэхъоным проектыр афэIорышIэщт. Пчэныщэр нахьыбэу къахьыжь зыхъукIэ, гъэсэныгъэ зыщызэрагъэгъотырэ кIэлэцIыкIу учреждениехэм ар аIэкIагъэхьаным иIофыгъуи хэплъэщтых.\n— ЦIыфым ииммунитет къэзыIэтырэ пчэныщэм джыдэдэм тихэгъэгу нахь къыщыкIэупчIэхэ хъугъэ. Ащ хэшIыкIыгъэ гъомылапхъэхэм янахьыбэр IэкIыб къэралхэм къаращы. ТищыкIагъэм фэдиз пчэныщэр къэтхьыжьын амал тиIэгоп. Арышъ, мы инвестиционнэ проект иныр дгъэцэкIэным мэхьанэшхо етэты, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм ипащэ проектым мэхьанэшхо зэриIэр ыкIи ащ бэкIэ ущыгугъын зэрэплъэкIыщтыр хигъэунэфыкIыгъ. Ар щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнымкIэ инвесторым яшIуагъэ зэрэрагъэкIырэр къыIуагъ. АР-м экономикэ политикэмкIэ и Координационнэ совет изэхэсыгъо мы Iофыгъом щытегущыIагъэх ыкIи «зы шъхьангъупчъэкIэ» заджэхэрэ шIыкIэм тетэу проектыр лъагъэкIотэнэу унашъо ашIыгъ. Ащ нэмыкI фэгъэкIотэныгъэхэри компаниеу «Агрохолдинг Мирный» зыфиIорэм иIэх.\nСледущая Урысыем ипэрытхэр къыхахыщтых


Мэкъумэщ хъызмэтым щылажьэхэрэм IэпыIэгъу ятыгъэн фае — Адыгэ макъ\nМэкъумэщ хъызмэтым щылажьэхэрэм IэпыIэгъу ятыгъэн фае\n— Мэкъумэщ хъызмэтым бизнес щызышIыхэрэм банкхэм чIыфэу къаратырэр нахь къызIэкIэгъэхьэгъошIу афэшIыгъэн фае. Непэ ащ бюрократиеу хэлъыр зэрэбащэм къыхэкIэу екIолIэгъуае афэхъу, — къыIуагъ УФ-м и Президентэу Владимир Путиным мы отраслэм фэгъэзэгъэ министрэм зэIукIэгъу зыдешIым.\nФэгъэкIотэнхэр къыздэлъытэгъэ кредитхэр ары мэкъумэщ хъызмэтым щылажьэхэрэм нахьыбэу агъэфедэрэр. Дмитрий Патрушевым къызэриIуагъэмкIэ, пстэумкIи зэхэлъытагъэу, сомэ триллиони 3-м ехъу 2020-рэ илъэсым аштагъ. Ау ащ чIыфэр агъэпсыныр нахь IэшIэх афашIыгъэу, тхылъхэр агъэхьазырынхэ имыщыкIэгъэжьэу ары къызэриIуагъэр. Онлайн шIыкIэм тетэу агъэпсын амал аратыными Iоф дашIэ.\n2020-рэ илъэсэу икIыгъэм Урысые Федерацием лэжьыгъэ тонн миллиони 133,5-рэ къыщаугъоижьыгъ. Аужырэ илъэситфыр пштэмэ, гурытымкIэ лъытагъэу, къаугъоигъэм нахьи процент 12-кIэ ар нахьыб. Мы уахътэм Темыр Кавказым, Къыблэ ыкIи Гупчэ Федеральнэ шъолъырхэм гъэтхэсэ IофшIэнхэр ащылъагъэкIуатэх.\nУФ-м и Президент шъоущыгъу зыхашIыкIырэ чIыплъэу халъхьэрэм гъэрекIо хэпшIыкIэу къызэрэщагъэкIагъэр къыхигъэщыгъ. 2019-рэ илъэсым бэдэдэ къаугъоижьи, ыуасэ къызеIыхым фермерхэм чIэнагъэхэр ашIыгъэхэу, ау мыгъэ алэжьырэм хагъэхъожьыщтэу ары министрэм къызэриIуагъэр.\nМэкъумэщ хъызмэтым ипродукциеу IэкIыбым агъакIорэми игугъу ашIыгъ. 2020-рэ илъэсым IэкIыб сатыушIыныр процент 20 фэдизкIэ дэкIоягъ, мылъкукIэ къэплъытэмэ, доллар миллиард 30,7-рэ мэхъу.\nКъэралыгъоу IэкIыбым къырищырэм нахьи, щыIуигъэкIырэр нахьыбэ зышIыгъэхэм Урысыер зэращыщым, ащ фэдэ зыпарэкIи къызэрэхэмыкIы- гъэр Президентым къыкIигъэтхъыгъ.\n— ХъызмэтшIапIэхэм продукциеу къыдагъэкIырэм уасэу фашIырэм афыхэгъэхъуагъэу IэкIыбым щыIуагъэкIын амал яIэным фэшI мы лъэныкъом фытегъэпсыхьэгъэ IэпыIэгъум нахь зегъэушъомбгъугъэн фае, — къыIуагъ Владимир Путиным.\nПредыдущая Апэрэ бзылъфыгъэ форум зэхащэщт\nСледущая Псэуалъэхэм ягъэцэкIэжьын зэрэлъыкIуатэрэр зэригъэлъэгъугъ


Сирием ис адыгэхэр тиреспубликэ къэкIожьынхэу фаех »\nСирием ис адыгэхэр тиреспубликэ къэкIожьынхэу фаех\nПащэу уиIэщтым ихэдзын Iоф къызэрыкIоп. Тиреспубликэ иобщественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» ихэсашъхьэ зэхэсыгъоу тхьаумафэм иIагъэм Сирием зэо-банэу щыкIорэм щытегущыIагъэх. Зэхэщэн Iофыгъохэм ащыхаплъэхи, Адыгэ Хасэм итхьаматэу Бэгъушъэ Адамэ зыкIыныгъэ ахэлъэу щыхадзыгъ.\nУФ-м ФедерациемкIэ и Совет хэтхэм ягъусэхэу Адыгэ Республикэм икIыгъэ нэбгырищ Сирием щыIагъ. Ахэр - Парламентым идепутатэу КIэрмыт Мухьдин, АР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр, республикэ Адыгэ Хасэм итхьаматэу Бэгъушъэ Адам.\nАдыгэ Хасэм ихэсашъхьэ изэIукIэ Бэгъушъэ Адамэ купым хэтыгъэхэм ягугъу къышишIыгъ. Сирием къыщилъэгъугъэр зэфихьысыжьзэ, адыгэу исхэм шъхьэихыгъэу якъэбар къамыIотагъэу ылъытагъ. Ар къызыхэкIыгъэр гурыIогъуаеу А. Бэгъушъэм къыщыхъугъэп. Сирием ис тилъэпкъэгъухэр хэгъэгум иIэшъхьэтетхэм афэшъыпкъэх. Сириер нахьыпэкIэ заохэм захэлажьэм, адыгэу ахэкIодагъэр макIэп.\nТилъэпкъэгъухэр лIыгъэ зезыхьагъэмэ сыдигъуи ащыщыгъэх. Джырэ уахътэ адыгэхэр Сирием къикIыжьынхэм дэгуIэхэрэп. Бырсырхэм ахэкIодэщтхэми, «щынагъэх», «къумалыгъэ къызыхагъэфагъ» зыфэпIощтхэр къараIокIынэу фаехэп.\nШъхьэлэхъо Аскэри Бэгъушъэ Адами Адыгэ Хасэм къызэрэщаIуагъэу, Сирием щыпсэурэ тилъэпкъэгъухэр зэгорэм мыщ къикIыжьынхэ фаеу чIыпIэ зэжъу зифэхэкIэ, Адыгэ Республикэр ары къыхахыщтыр.\nТхьаматэр - Бэгъушъэ Адам\nТигъэзет къыхиутыгъагъ Адыгэ Хасэм итхьаматэу аужырэ илъэсхэм Iоф зышIэгъэ Хьэпэе Арамбый иIэнатIэ зэрэIукIыжьыгъэр. Общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» и Устав къызэрэдилъытэу, хэсашъхьэм изэIукIэ тхьаматэр щыхадзыгъ.\nАдыгэ Хасэм итхьаматэ игуадзэу Нэгъуцу Аслъан пэублэ гущыIэ къышIыгъ, Хасэм игъэцэкIэкIо куп унашъо зэришIыгъэм щигъэгъозагъэх. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, Адыгэ Хасэм итхьаматэу хадзынэу Бэгъушъэ Адамэ гъэцэкIэкIо купым зыкIыныгъэ хэлъэу къыгъэлъэгъуагъ.\nХэсашъхьэм къыщыгущыIагъэх Хъунэго Чэтибэ, Къуекъо Аслъанбый, Тыкъ Заур, Талъэкъо Адам, Ацумыжъ Юсыф, Бырсыр Батырбый, Мыгу Рэщыдэ, Абыдэ Хьисэ, ЛIыунэе Руслъан, Дзэсэжъ Заурбый, Къэбэртэе Адам, ЕхъулIэ Юрэ, Къэбэртэе Аскэрбый, Шъхьэлэхъо Аскэр, нэмыкIхэри.\nТхьаматэ хъунэу фаер арэп, IэнатIэр зезыхьан зылъэкIыщтыр ары хадзымэ ашIоигъоу къаIуагъэр.\nБэгъушъэ Адамэ имурадхэр къыIуатэхи, IофшIэным ыгукIи зэрэфэхьазырыр къызеIом ыуж, IэIэтыкIэ шIыкIэм тетэу зыкIыныгъэ ахэлъэу Адыгэ Хасэм итхьаматэу ар хадзыгъ.\nОпубликовал administrator, 29-03-2012, 17:23. Просмотров: 1947\n– Сирием щыпсэрэ адыгэмэ анэIу ячIыгужъ фэгъэзагъ\n– Къыблэ Урысыем ихэкуитф щыщ «Адыгэ Хасэмэ» ялIыкIохэр Мыекъуапэ щызэIукIагъ ...


Рэзэныгъэ тхылъхэр аратыгъэх — Адыгэ макъ\nРэзэныгъэ тхылъхэр аратыгъэх\nЗэпахырэ узэу коронавирусым зыщыпэуцужьыхэрэ уахътэм Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым и Медицинэ институт иIофышIэхэм студентхэр ягъусэхэу республикэм имедицинэ учреждениехэм Iоф ащашIэ. Медицинэ институтым иординатор ыкIи студент шъэ пчъагъэр «лъэныкъо плъыжьым» щыIэхэу COVID-19-р къызэузыхэрэм яIазэх.\nЛъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэ ныбжьыкIэхэу сымэджэщхэм кIуагъэхэм Чэчэным къикIыгъэ студентхэри ахэтых: Рамазан Амировыр, Ислъам Юсуповыр, Мовсар Идиговыр, Мовлди Каимовыр. Мыхэм ащыщхэр сымэджэнхэу игъо ифагъэх, ау ащ пае къэмынэу зыфэщэгъэхэ сэнэхьатым Iоф рашIэныр зэпагъэурэп.\nАдыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэ иапэрэ гуадзэу Максим Коробко студент-медикхэу «лъэныкъо плъыжьым» щыIэхэм апае зэпахырэ узхэм зыщяIэзэхэрэ госпиталым ипащэ рэзэныгъэ тхылъхэр фаригъэхьыгъэх.\nМедицинэ институтым ия 5 — 6-рэ курсхэм ащеджэрэ нэбгырэ 42-рэ врачхэм аготхэу коронавирусым ебэных. Ахэр гурыт медицинэ IофышIэх ыкIи дезинфекцие Iофтхьабзэхэм ахэлажьэх.\n— Зэпахырэ узхэм зыщяIэзэхэрэ сымэджэщым непэ къызнэсыгъэм Iоф щысэшIэ, — къеIуатэ Ислъам Юсуповым. —ЦIыфхэм IэпыIэгъу тазэрэфэхъурэмкIэ къытфэразэхэу «тхьашъуегъэпсэу» къызэрэтаIорэм осэшхо етэты.\nСтудентхэм зэрэхагъэунэфыкIыгъэмкIэ, пандемием зыщыпэуцужьыхэрэ охътэ хьылъэм дунаим тет медицинэ IофышIэхэр зэкъуигъэуцуагъэх ыкIи яIо зэхэлъэу къэуцурэ Iофыгъохэр зэшIуахых. Джащ фэдэу пэрыохъу пстэури зэрэзэпачыщтым ыкIи зищыкIагъэм сыдигъуи IэпыIэгъу зэрэрагъэгъотыщтым тимедицинэ IофышIэхэм яцыхьэ телъ.\nСледущая Республикэ IэпыIэгъур


Адыгэ Хэку Таймс: Путин унашъо кIэтхагъ цIыфхэм я ахъщэ мылку зэтезыныгъэмкIэ.\nПутин унашъо кIэтхагъ цIыфхэм я ахъщэ мылку зэтезыныгъэмкIэ.\nУрысые президент Владимир Путин унашъо кIэтхагъ, цIыфхэм я ахъщэ мылку зэтезыныгъэмкIэ. Унашъом елъытыгъэу чIыфэ сомэ мин 500 мынахь макIэу зытелъхэм, мэзищэ чIыфэм щыщ цIыфым ымытыжьышъугъэ хъумэ, къалъытэн алъэкIыщт финанс амал имыIэу. Унашъом къарыу иIэу лъэжьэн ыублэжьэщт 20I5-рэм, бэдзэогъум и I-м щыублагъэу.\nОфициал къытедзэныгъэу интернетым къихьагъэм къызэрэщиIорэмкIэ, унашъом къыдилъытэу щыт чIыфэм итыжьын илъэсищкIэ лъагъэкIотэн алъэкIынэу. Мылку къэкIуапIэ цIыфым имыIэ хъумэ, мэхькэмэм къылъытэн ылъэкIыщт зэтезыгъэу ыкIи ыугъоигъэ мылкум щыщхэр зичIыфэ телъхэм атрагуощэт, ащ ыуж чIыфэр ыпщыныжьыгъэу къалъытэн алъэкIыщт.\nУнэшъуакIэм амал ареты кред зытыгъэхэм Iоф къызэIуахынэу , ахъщэ зэратыгъэ цIыфыр мыпсэужми . Дао мэхькэмэм ратын алъэкIыщт кред чIыфэ зытыгъэхэми, зэтезыныгъэу къалъытагъэм икIэн къызфанагъэми.


Гу-лъынтфэ узхэр зиIэхэмкIэ щынагъо — Адыгэ макъ\nГу-лъынтфэ узхэр зиIэхэмкIэ щынагъо\nРедактор 11.01.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАужырэ илъэситIур пштэмэ, пандемием ыпкъ къикIыкIэ гу-лъынтфэ узхэр зиIэ сымаджэхэу зидунай зыхъожьыхэрэм япчъагъэ зэхапшIэу дэкIоягъ. COVID-19-м а узхэм иягъэ зэрякIырэр къыхигъэщыгъ УФ-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ штатым хэмыт икардиолог шъхьаIэу Сергей Бойцовым.\nАщ зэрилъытэрэмкIэ, пандемиер къызщежьэгъэ апэрэ мазэхэм гу-лъынтфэ узхэм агъэгумэкIырэ нэбгырабэхэм ядунай зэрахъожьыщтыгъэр зэрэдунаеу шапхъэу щытыгъ.\n— Пандемием иапэрэ едзыгъо гу-лъынтфэ узхэм япхыгъэ лIэныгъэм къэралыгъуабэхэм зыкъазыщеIэтым, гущыIэм пае, Бразилием ар процент 30-м нэсыгъагъэмэ, нэмыкIхэм фэдищкIэ щанахьыбагъ, — хигъэунэфыкIыгъ Сергей Бойцовым.\nШъолъыр зэфэшъхьафхэм лIэныгъэм зыкъызэращиIэтыгъэр узхэм я Дунэе классификациекIэ (МКБ) атхынхэм зэгурымыIоныгъэхэр къыхэкIыгъэх. Охътэ гъэнэфагъэ зытешIэм, Iофхэм язытет зыпкъ иуцожьыгъ ыкIи гу-лъынтфэ узхэм япхыгъэ лIэныгъэр зэрэдунаеу проценти 10 — 12 фэдиз хъугъэ.\nКоронавирусым илажьэкIэ лIэныгъэм зэрэхахъорэ пчъагъэри къалъытэн алъэкIыгъ.\n— Эпидемием илъэхъан, гриппыр апэ зэритэу, зэкIэ зидунай зыхъожьыхэрэм азыныкъо гу-лъынтфэ узхэр яIэх. ЛIэныгъэм изы плIанэ жьы къэщэн пкъынэ-лынэхэм япхыгъ. ЗэрэхъурэмкIэ, ар шIокIырэп респираторнэ зэпахырэ узхэм апкъ къикIыкIэ зидунай зыхъожьыхэрэм япчъагъэ, — къыIуагъ кардиолог шъхьаIэм.\nМыщ ыпэкIэ китайскэ вирусологэу Чжан Вэньхун пэтхъу- Iутхъу хьылъэм омикрон-штаммыр рамыгъэпшэнэу къыфэджагъ. Ащ зэрилъытэрэмкIэ, COVID-19-м иштаммыкIэ щыIэныгъэмкIэ щынэгъо дэд.\nПредыдущая Лъэпкъ къэгъэзэжьыныр, щыIэныгъэр\nСледущая ЦIыфхэм ашIогъэшIэгъоныщт


ЕджэкIо пэрыт, къэшъокIо дэд — Адыгэ макъ\nЕджэкIо пэрыт, къэшъокIо дэд\nМыекъопэ лицееу N 19-р гъэсэныгъэ-пIуныгъэ Iофыгъо иныр анахь чанэу зэшIозыхырэ еджапIэу тикъалэ дэтхэм ащыщ.\nМыщ бэмышIэу а 1-рэ классыр дэгъу дэдэу къыщиухыгъ еджэнымкIэ сэнаущыгъэ ин зыхэлъэу, иIэдэбныгъэкIэ щысэтехыпIэу ыкIи хъупхъэу Ламыкъо Пщымафэ (сабыйми, цIэшхо ин иIэшъ, къыгъэшъыпкъэжьынэу тыфэлъаIо). Илъэс еджэгъур зэраухыгъэм фэгъэхьыгъэ мэфэкIэу щызэхащэгъагъэм илъэсий джыри мыхъупэгъэ шъэожъыем ыцIэ дэгъукIэ къыщыраIуагъ, ар къэзыушыхьатырэ Щытхъу тхылъри, янэ-ятэхэм ацIэкIэ рэзэныгъэ тхьапэри къыфагъэшъошагъэх.\nУнэгъо ныбжьыкIэу, зэшъхьэгъусэхэу Ламыкъо Руслъанрэ Бэлэрэ ясабый апэрэ илъэс еджэгъум лъэбэкъу дахэ зэрэщидзыгъэм хэпшIыкIэу ыгъэгушIуагъэх. Яшъэожъые нахьыкIэу, илъэситIум къехъугъэ Нарт Пщымафэ кIырыплъыным, тIури цIыф дэгъу хъунхэм щэгугъых, ежьхэри зэралъэкIэу алъэплъэх, ашъхьэ дагъасэх.\nЛамыкъо Пщымафэ джыри сабый дэдэми, ин гупшысакIэ иI: тыдэ ущыIэми, удэIон ыкIи Iэдэб зэрэпхэлъын фаер, еджэным уегугъумэ, узэрэкIэмыгъожьыщтыр ешIэ. ИкIас лъэшэу хьисапыр — къидзэн-къэлъытэныр, зэхэлъхьан-зэхэхыныр, нахьыбэ-нахь макIэр, зэгъэпшэн-зэгъэоныр ыгу рехьыпэх. Ащ фэдэ къабзэу, IупкIэ еджэнри, къэIотэн-зэхэфынхэри, пшысэ-таурыхъхэри, рассказ кIэкIхэри, усэхэри шIогъэшIэгъоных. Ежьми ыгу рехьы зыгорэхэр зэрилъэкIэу ытхынхэр, къэIотэнри икIас. КIэкIэу къэпIон хъумэ, Пщымафэ еджэкIо пэрыт, апэрэ классхэмкIэ анахь къахэщыхэрэм ащыщ. Ащ ишыхьат щытхъу тхылъхэу къыфагъэшъошагъэхэр.\nЕджэным готэу, кIэлэеджэкIо хъупхъэм нэмыкI Iофыгъохэри егъэцакIэх. Апэрэ мафэхэу лицееу N 19-м ипчъэшъхьаIу зебэкъуагъэм къыщыублагъэу мы еджапIэм щызэхэщэгъэ бальнэ къашъохэм язэгъэшIэн куп хагъэхьагъэхэм ащыщ. КIэлэцIыкIу къэшъокIо купым ипащэр Коваленко Людмила Юрий ыпхъур ары. Илъэсих-блы зыныбжьхэм ар гуфаплъэу захэплъэм, Пщымафэ, адыгэ шъэожъыем, ыпкъ ищыгъэ дахэ уфэупцIэу зэрэщытым гу лъитагъ, ыгъэсэнэу ыштагъ. КъашъохэмкIэ пащэр хэукъуагъэп, Ламыкъо Пщымафэ бальнэ къашъохэр ыгукIэ псынкIэу ыштагъэх, дэхэ дэдэу ахэр къешIых.\nМэфэкI зэфэшъхьафхэу зыщеджэрэ лицееу N 19-м щызэхащэхэрэм, джащ фэдэ къабзэу, Всероссийскэ ыкIи республикэ фестиваль-зэнэкъокъухэм бальнэ къашъохэмкIэ Пщымэфэ цIыкIур сыдигъуи ахэлажьэ, ахэм ащыщ Всероссийскэ шъолъыр фестивалэу «Хрустальные звездочки-2016» зыфиIорэр. Ащ хореографие лъэныкъомкIэ Диплом къыщыфагъэшъошагъ, къэшъо зэнэкъокъухэм ащыщ купэу зыхэтым Гран-прир къыщилэжьыгъ. Бальнэ къашъохэм ямызакъоу, апэрэ классыр къэзыухыгъэ еджэкIо чан дэдэу Ламыкъо Пщымафэ адыгэ къашъохэми зафегъасэ, яIэшъхьэтетыр купымкIэ Наныжъ Айдэмыр.\nАпэрэ илъэс еджэгъур, апэрэ классыр еджэкIо цIыкIоу Пщымафэ щытхъу хэлъэу къыухыгъ, ащкIэ «тхьауегъэпсэу» иныр зытефэрэр илъэсым къыкIоцI гъэсэныгъэ лъапсэхэр ыкIи цIыфыгъэ хабзэхэр хэзылъхьагъэу, опытышхо зиIэ иапэрэ кIэлэегъаджэу Ирина Викторовна Башкатовар ары.\nСурэтхэм арытхэр: апэрэ классыр дэгъоу къызэриухыгъэмкIэ щытхъур къэзылэжьыгъэу ыкIи бальнэ къашъохэр дахэу къэзышIэу Ламыкъо Пщымаф.\nПредыдущая Республикэм фегъэхьы\nСледущая Хэукъоныгъищ пшIыгъэмэ — ТРАНСПОРТ ЗЕФЭНЫМКIЭ фитыныгъэ уиIэжьэп


МинистракIэм ипшъэрылъ шъхьаIэхэр — Голос Адыга\nМинистракIэм ипшъэрылъ шъхьаIэхэр\nРедактор 14.02.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат АР-м цифрэ шIыкIэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ, къэбарлъыгъэIэс ыкIи телекоммуникационнэ технологиехэмкIэ иминистрэу Шыу Заурбек тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ. Iофтхьабзэм хэлэжьагъ Адыгеим и Премьер-министрэу Александр Наролиныр.\nФедеральнэ программэу «УФ-м цифрэ шIыкIэм тет иэкономик» зыфиIоу Урысые Федерацием и Правительствэ ыштагъэр шIуагъэ къытэу Адыгеим щыгъэцэкIэгъэным министерствакIэу зэхащагъэм ынаIэ тыригъэтын зэрэфаер АР-м и ЛIышъхьэ пэублэм къыIуагъ.\n— Мэхьанэшхо ыкIи шIуагъэ къэзытын зылъэкIыщт лъэныкъоу мыр щыт. Къэралыгъо гъэIорышIэным исистемэ, къэралыгъо ыкIи муниципальнэ фэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэн, экономикэм ыкIи социальнэ лъэныкъом цифрэ шIыкIэм иамалхэр ащыгъэфедэгъэнхэр Урысыем ипащэхэм пшъэрылъэу къагъэуцугъ. Джащ фэдэу электроннэ шIыкIэм тетэу тхьапэхэр гъэзекIогъэнхэм хэбзэ къулыкъухэр, ведомствэхэр зэкIэ техьанхэ фае. Мыщ фэдэ екIолIакIэм зэфэхьысыжь дэгъухэр фэхъунхэ, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу хъуным, хэгъэгум хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ар афэIорышIэн фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nШъолъырым щызэхащэгъэ министерствакIэм сыд фэдэрэ лъэныкъокIи мэхьанэшхо зэриIэр республикэм ипащэ къыхигъэщыгъ ыкIи ащ щылэжьэщтхэр республикэм ихэбзэ къулыкъухэм япхыгъэ ведомствэхэм яIофышIэхэу зэрэщытхэм мэхьанэшхо иIэу ылъытагъ. Сыда пIомэ, IофшIэпIэ чIыпIищ тедзэу къызэIуахыгъэр, адрэхэр яIэх.\nАР-м и Правительствэ и Тхьаматэу Александр Наролиным къызэриIуагъэмкIэ, социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ зышIыгъэ шъолъыр анахь дэгъу 40-мэ блэкIыгъэ илъэсым Адыгеир ахэфагъ ыкIи ащ ишIуагъэкIэ федеральнэ грантэу сомэ миллион 670-рэ хъурэр къыфатIупщыгъ. Цифрэ шIыкIэм тет экономикэр гъэпсыгъэнымкIэ пшъэрылъэу къэуцухэрэм язэшIохын мы мылъкум изы Iахь пэIуагъэхьащт.\nШыу Заурбек гущыIэр зештэм, мы IэнатIэм IухьанымкIэ цыхьэ къыфэзышIыгъэ АР-м и ЛIышъхьэ зэрэфэразэр риIуагъ, пшъэрылъэу къыфагъэуцухэрэр ыгъэцэкIэнхэм амалэу, кIуачIэу иIэр зэрэрихьылIэщтыр къыхигъэщыгъ. Джырэ уахътэм цифрэ шIыкIэм тет экономикэм ылъапсэ, иинфраструктурэ гъэпсыгъэным анахьэу анаIэ тыригъэтыщтэу къыIуагъ.\nЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ федеральнэ программэм къыдилъытэрэ лъэныкъо пстэуми ягъэцэкIэнкIэ министракIэм гъэхъэгъэшIухэр ышIынхэу АР-м и ЛIышъхьэ къыфэлъэIуагъ.\nМинистерствэм ипащэу Шыу Заурбек промышленнэ электроникэмкIэ, банк IофымкIэ ыкIи юриспруденциемкIэ апшъэрэ гъэсэныгъэ иI. АР-м и Лъэпкъ банк икъутамэ илъэс 24-рэ щылэжьагъ. Зыныбжь хэкIотагъэхэм компьютерым къытырэ амалхэр зэрагъэшIэнхэмкIэ Адыгеим исоциальнэ проектэу «Бабушка-онлайн» — «Дедушка-онлайн» зыфиIорэм икIэщакIу. Лъэпкъ банкым зыIутыгъэ илъэсхэм гъэхъэгъэшIухэр ышIынхэ, электроннэ зэпхыныгъэм иамалхэр лъэныкъо зэфэшъхьафхэм ащыгъэфедэгъэнымкIэ IофшIэныр дэгъоу зэхищэн ылъэкIыгъ.\nПредыдущая ЩыIэныгъэм щыпхырымыщэу улъыкIотэщтэп\nСледущая Altın madalya kazandı


СомитIу къыхэхъуагъ — Адыгэ макъ\nМыекъопэ къэлэ администрацием къызэрэщыхагъэщырэмкIэ, финанс-экономикэ чIыпIэ къин ифэгъэ Мыекъопэ троллейбус ГъэIорышIапIэм IэпыIэгъу фэхъунхэм ар фэгъэхьыгъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, блэкIыгъэ илъэсым шэкIогъум и 21-м муниципальнэ унитарнэ предприятиеу «Мыекъопэ троллейбус ГъэIорышIапIэр» зыфиIорэм иIофышIэхэм лэжьапкIэр зэрарамытырэм къыхэкIыкIэ емызэгъ зэхахьэ зэхащэгъагъ, а уахътэм водительхэр гъогум техьагъэхэп. Мыщ иIофышIэхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм фэшI Мыекъуапэ ипрокуратурэ уплъэкIунхэр зэхищагъэх. Ахэм язэфэхьысыжьхэмкIэ предприятием ипащэ ылъэныкъокIэ административнэ Iоф къызэIуахыгъ, IофшIэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэм къыдилъытэрэ шапхъэу ыукъуагъэхэр дигъэзыжьынхэу прокурорым унашъо ышIыгъ. Троллейбус ГъэIорышIапIэм иIофышIэхэм ялэжьапкIэ аратыжьыгъ.\n— Къэлэ троллейбусхэм ауасэ къыхэхъуагъ нахь мышIэми, Къыблэ федеральнэ шъолъырым хэхьэрэ субъектхэм уасэу арылъым ар нахь макI, — къеты Мыекъопэ къэлэ администрацием ипресс-къулыкъу.\nМаршруткэхэм ягъогупкIэ къызэрэхэмыхъощтыр ыкIи ар сомэ 12-у къызэрэнэжьыщтыри къыхагъэщыгъ.\nГъэтхапэм и 1-м къыщегъэжьагъэу къэлэ общественнэ транспортым щыщхэр зэрыкIощтыгъэхэ гъогухэм зэхъокIыныгъэхэр афэхъугъэх. Автобусхэу N 1, N 2, N 1а ыкIи N 2а зыфиIохэрэм урамхэу Димитровым ыцIэ зыхьырэмрэ Пролетарскэмрэ арыкIонхэу къафыхагъэхъуагъ. Автобус 16 мы гъогум рыкIощт. Пчэдыжьым сыхьатыр 6-м къыщегъэжьагъэу пчыхьэм 11-м нэс такъикъих къэс ахэр зекIощтых.\nДжащ фэдэу автобус цIыкIоу N 34-р зэрэзекIорэ шIыкIэм зэхъокIыныгъэхэр фашIыгъэх. ЫпэкIэ зэрэщытыгъэм фэдэу урамэу Пионерскэм тетэу районэу «Черемушки» зыфиIорэм екIолIэщт, къызигъэзэжьыкIэ Хьахъуратэм ыцIэ зыхьырэ урамым къырыкIожьыщт.\nПредыдущая Агъэежьыгъахэу къэзыгъэзэжьыгъэр\nСледущая ПIуныгъэ Iофхэм атегущыIагъэх


Тутыныр чIэдзыжьыгъуая? | Адыгэ Макъ\nМы упчIэм теубытагъэу джэуап гъэнэфагъэ специалистхэм къыратырэп. Ар къызхэкIырэри гурыIогъуаеп: цIыфхэр зэфэдэхэп, илъэс пчъагъэу тутын зэрешъохэрэм, ащ «зэрепхыгъэхэм» илъэшыгъи бэ ялъытыгъэр.\nЗыхэр езэщыхэшъ, чIадзыжьы, адрэхэм япсауныгъэкIэ къямыкIоу IэкIыб ар ашIы. Тутынашъохэм макIэп ахэтыр псауныгъэм ащ зэрарэу рихырэр къыгурыIоу, ащ къыхэкIэу ар чIидзыжьыным фэшI амал зэфэшъхьафхэр ыуплъэкIухэу. Сыдэущтэу ор-орэу IэпыIэгъу узыфэхъужьын плъэкIыщта?\nТутыныр чIэудзыжьыным иамалхэу специалистхэм къыхагъэщыхэрэм ащыщхэм шъуащыдгъэгъозэн. Ау зэкIэми апэу къэIогъэн фае теубытэгъэ пытэ ащкIэ пшIынэу, гукIуачIэ уиIэнэу зэрэщытыр.\nЛъэшэу, уикъарыу къызэрихьэу Iоф пшIэныр\nГрафик пхъашэ, зэпымыоу Iоф зыщашIэрэ чIыпIэм уIутмэ, тутын уешъонэу уахътэ къыхэкIырэп. Компаниябэхэм джы яIофшIапIэхэм тутын ащырагъашъохэрэп ыкIи ащ пымыщагъэхэр нахь къыхагъэщых. Арышъ, уиIэнатIэкIэ улъыкIотэным фэшI ащ фэдэ IофшIэпIэ чIыпIэ къэбгъотымэ «тхьакIумкIыхьитIу зэдэуукIэу» специалистхэм алъытэ.\nСпортыр, пшIогъэшIэгъон IофыгъуакIэм упылъыныр\nТутыным анахь ипыир спортыр ары. Специалистхэм зэралъытэрэмкIэ, спортым пкъышъолым ибиохимиекIэ мэхьанэшхо иI: ащ ишIуагъэкIэ организмэм «къешIы» эндорфинкIэ заджэхэу Iофым рэзэныгъэ, гуапэ цIыфым зэрэхигъуатэрэм изэхашIэ къэзытырэр. Гупсэф къыозымытырэ гупшысэм укIэрищын ылъэкIыщт узыIэпызыщэщт IофшIэн горэм уфежьэми. ГущыIэм пае, сурэттехыным зыфэбгъэсэнэу, машинэр зепфэныр пIэ къибгъэхьанэу, IэкIыб къэралыгъуабзэм уфеджэнэу ебгъажьэмэ. Джащыгъум къыбдэхъурэм укIэгушIузэ, тутыныр угу къэмыкIэу охътабэ тешIэн ылъэкIыщт. Нэужым ар пщыгъупшэжьыпэнышъ, ар уищыIэныгъэ хэмытмэ узэрэщыIэн плъэкIыщтыри къыбгурыIонэу уахътэ къыокIущт.\nЗекIонми ишIуагъэ къэкIо\nТутыным бэрэ ешъуагъэхэу ар чIэзыдзыжьыгъэхэм къызэраIорэмкIэ ыкIи медицинэ ушэтынхэм къызэрагъэлъагъорэмкIэ, тутынашъоу ар IэкIыб зышIы зышIоигъомкIэ анахь къиныр апэрэ тхьамафэр ары. А лъэхъаным тутыныр угу къэмыкIыным, ащ нахь макIэу уегупшысэным фэшI мазэрэ укъэтынэу зекIо укIоныр амалышIоу специалистхэм алъытэ. БайдаркэхэмкIэ псыхъо\nчъэрым «уехыныр», шыхэмкIэ къэпкIухьаныр, чIыпIэ гъэшIэгъонхэм уащыIэныр — зэкIэри IэпыIэгъушIу къыпфэхъущт. Ау анахь шъхьаIэр узыкIыгъущт купым тутын ешъорэ хэмытыныр ары. Ори тутын зыдэмыштагъэу, ар къызIыпхыни щымыIэ зыхъукIэ, уеуцолIэщт ащ узэремышъошъущтым.\nАр зищыкIагъэр тутын бэшIагъэу ешъохэу, «стажышхо» ащкIэ зиIэхэр ары. ЦIыфым къин ымылъэгъуным, «стрессыр» тырихыным фэшI врачым Iэзэгъу уц ащ къыфыритхыкIын ылъэкIыщт. КъыхэкIы гипнозыр, кодированиер, «иглоукалывание» зыфаIорэр къызфэгъэфедэгъэнхэ фаеу наркологхэм алъытэу. Ахэр зэкIэ психотерапиер ары зыхахьэхэрэр ыкIи нэбгырэ пэпчъ IэзэкIэ амалэу ищыкIагъэр шъхьафэу къыфыхэхыгъэн фае.\nТутыныр цIыфым зэрэчIидзыжьыщт шIыкIэр, амалыр къыфыхэхыгъэным фэшI, специалистхэм зэралъытэрэмкIэ, зэкIэми апэу гъэунэфыгъэн фае тутынашъор ащ (тутыным) «зэрепхыгъэм» илъэшыгъэ, ибагъэ. А зэпхыныгъэр психологическэ къодыеу щытмэ — IэпыIэгъур нэмыкI, нахь хьылъэмэ — никотин зыхэлъ препаратхэр ыгъэфедэнхэу врачым игъоу ылъэгъун ылъэкIыщт.\nПластырьхэр, никотин зыхэлъ жвачкэхэр\nМыхэр пщэфынхэ плъэкIыщт, рецепт ищыкIагъэп аптекэхэм ащызэбгъэгъотынхэм фэшI. Арэу щытми, ахэр къызфэбгъэфедэнхэм ыпэкIэ врачыр упчIэжьэгъу пшIымэ нахьышIу. Мыхэм пкъышъолым никотинэу IэкIагъахьэрэр мэкIэ дэд, тутыным ущэсэхъукIыжьыфэ къин умылъэгъуным, «птхьакIумэхэр мыбэгынхэм» фэшI бгъэфедэхэмэ хъущт. Ау къыдэплъытэн фае нэужым ахэри зыщычIэудзыжьыщт уахътэр ащ къызэрэкIэлъыкIощтыр.\nКъиныгъоу зэрихьылIэн ылъэкIыщтхэр\nЗыфатIохэрэр тутыныр чIэзыдзыжьынэу фежьагъэхэр ары.\nШIэхэу «къызэкIанэхэу», губжыхэу ахэр мэхъу\nСпециалистхэм зэралъытэрэмкIэ, апэрэ мэзи 2 — 3-р ары арэущтэу зыщытыхэрэр. Ахэм защыуухъумэн плъэкIыщтэу къыхагъэщы физическэ IофшIэнымкIэ (анахь угу рихьырэмкIэ) ыкIи седативнэ препаратхэмкIэ: пустырникымкIэ, валерианэмкIэ.\nЦIыфэу тутын ешъорэм рефлекс гъэнэфагъэ иIэ мэхъу — зыгорэм ренэу кIэшъуныр. Тутынэшъоныр зычIидзыжькIэ, ащ ыжэ зыгорэ зэпымыоу дэлъын фаеу къыщэхъу: е семчык, е конфетэ пытэхэр… Ахэм къахэкIыкIэ пкъышъолым калориеу IэкIахьэрэм хэхъо. Арышъ, ащ фэдэ «къиныгъом» узэрэфырикъун ылъэкIыщтэу специалистхэм къаIорэр къызэрыкIо дэд — сигаретэр пхъэ упсыгъэ такъыр цIыкIукIэ зэблэпхъуныр, ащ «уецэгъуныр» ары.\nХэфэгъакIэр жэкIоцIым дэлъыныр\nТутыным дэеу хэлъхэм ащыщ медикхэм «вкусовые рецепторы» зыфаIохэрэр зэриукIыхэрэр. Тутыныр зычIидзыжькIэ, а рецепторхэм икIэрыкIэу Iоф ашIэу аублэжьышъ, цIыфым гъомылапхъэр нахь зэхишIэу регъэжьэжьы, ау хэфэгъакIэр ахэм зэкIэми къатекIо. Тхьамэфэ заулэкIэ гъомылапхъэ пэпчъ иIэшIугъи, ихэфагъи, идыджыгъи зытетым фэдэу ащ зэхишIэу ригъэжьэжьыщт.\nАхэми яIофшIэн тутыным зэщегъакъо. Арышъ, ар зычIэудзыжьырэм нэгъу-кIэтIый зэхэтыр зыпкъ иуцожьыным фэшI клетчаткэр бэу зыхэлъ гъомылапхъэхэр, хэтэрыкIхэр бгъэфедэнхэ фае.\nЦIыфыр тутыным лъэшэу «епхыгъэ» зэрэхъугъэм («никотиновая зависимость» зыфаIорэр) ишыхьат жьыр икъоу ымыгъотэу къыщыхъуныр. Арэущтэу зыхъукIэ, жьыкъэщапIэхэр нахь зэIэзыщыщтхэ препаратхэр врачым къыритхыкIынхэ фае.\nХэутыгъэхэр къызфигъэфедэзэ зыгъэхьазырыгъэр


«Нэбгырэ пэпчъ екIолIакIэ ищыкIагъ» | Адыгэ Макъ\n«Нэбгырэ пэпчъ екIолIакIэ ищыкIагъ»\nСэкъатныгъэ зиIэхэр щыIэныгъэм хэгъозэжьынхэмкIэ республикэ физкультурнэ-спортивнэ Гупчэм ипащэу Татьяна Буграновам зэIукIэгъоу дэтшIыгъэм илъэсныкъоу пыкIыгъэм Iоф зэрашIагъэм зэфэхьысыжьхэр къыщытфишIыгъ.\n— Илъэсныкъоу пыкIыгъэм къиныгъо зэфэшъхьафхэм тащыпхырыкIыгъ, ау гъэхъагъэхэри тиIэх. Зэнэкъокъуи 10-мэ тыдэкIызэ тахэлэжьагъ. Зэхэзымыххэрэм яспорт куп хэтхэу Беданэкъо Зауррэ Инна Кибиткинамрэ Урысые зэнэкъокъухэм апэрэ ыкIи ящэнэрэ чIыпIэхэр Зеленоград къыщахьыгъэх. Евгений Чуриковым Москва хэкум шы спортымкIэ щыкIогъэ зэнэкъокъухэм я 3-рэ чIыпIэр ащиубытыгъ. Юлия Башмаковам щэрыонымкIэ Казань я 4-рэ щыхъугъ. ПауэрлифтингымкIэ Урысыем ичемпионат Бзэджэжъыкъо Заурбэч Брянскэ я 2-рэ чIыпIэр щиубытыгъ, парафестымкIэ дартс зэнэкъокъухэм Ольга Карапетян я 3-рэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Сэкъатныгъэ зиIэхэм яя 3-рэ Урысые спартакиадэу Йошкар-Ола щыкIуагъэм республикэ интернатым изэхэт куп голболымкIэ я 3-рэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Республикэми спортивнэ Iофтхьабзэ зэфэшъхьафхэр щыредгъэкIокIыгъэх: шашкэ зэнэкъокъухэр, бочча, голбол, теннис, нэмыкI спорт лъэпкъхэмкIэ Урысые чемпионатхэм ахэлэжьэщтхэр къащынэфагъэх.\n— Сэкъатныгъэ зиIэ спортсменхэр нэмыкI шъолъырхэм ащыкIощтхэ зэнэкъокъухэм ахэлэжьэнхэу дэкIыхэ зыхъукIэ хэта гъусэ афэхъухэрэр?\n— Тренерхэр ягъусэхэу макIох, гъогупкIэр физкультурнэ-спортивнэ Гупчэм афеты. Урысыем ишъолъырхэр хэгъэкIи, Европэм изэнэкъокъухэми ахэлажьэх. ТетэгъэгушIухьэх. Тишъыпкъэу Iоф адэтэшIэ. Мыхэм афэдэ цIыфхэр IэпыIэгъунчъэу къэбгъанэхэ хъущтхэп. Спортым зэрэпыщагъэхэр къашъхьапэ, ащ кIэбгъэгушIунхэ фае.\n— ЯпсауныгъэкIэ зыгорэ къямыкIоу къызхэкIырэм IэпыIэгъу псынкIэ ябгъэгъотыным иамалхэр икъоу зэнэкъокъухэм ащызэхэщагъэу щытха?\n— Ащ фэдэхэри мэхъу. Ау зэнэкъокъухэм зэкIэри дэгъоу къащыдыхэлъытагъ. Тиспортсмен кIэлэцIыкIу горэ зэнэкъокъухэм дэи къащыхъугъагъ, сымэджэщыми чIэфэнэу хъугъагъэ, ау псынкIэу ипсауныгъэ зэтырагъэуцожьыгъ. ЗэрэтфэлъэкIэу тынаIэ атет. Ежьхэри мэгумэкIых, ащ фэдэ зыхъурэм, узэмыжэгъэ чIыпIэхэри къыхэкIых, ау зэкIэри дэгъоу зэхэщагъэ хъумэ, а зэпстэур пхырыгъэкIыгъошIу.\n— Психологхэм Гупчэм Iоф щашIа?\n— Ары. Нэбгырэ пэпчъ екIолIакIэ ищыкIагъ. Ежь спортсменхэм ямызакъоу, яунагъо щыщхэми нэIуасэ зафэтэшIы, такIэупчIэ. Iазэхэм, психологхэм язакъоп, Гупчэм иадминистрацие хэтхэр зэкIэ мы IофшIэным хэщагъэх. ЦIыфхэу Iоф зыдатшIэхэрэр зэрэхэушъхьафыкIыгъэхэр къыдгурыIозэ типшъэрылъ зэшIотэ- хы. IэзапIэу, сымэджэщэу зэпхыгъэхэм тафытео, япсауныгъэ изытет тылъэплъэ, зэхъокIыныгъэхэу афэхъухэрэр тэгъэунэфых, Iазэхэм ятэIо. Тренировкэхэр зыханэхэкIэ, нэмыкI спортсменхэм акIэхьажьынхэмкIэ нахь къин къафэхъу. Мыхэр спортсмен хэушъхьафыкIыгъэх. Арышъ, тынаIэ атет.\n— Хэгъозэжьын спортыр республикэм сыдэущтэу щызэхэщагъа, шъузфэныкъо горэхэр щыIэха?\n— Спортзал зэтегъэпсыхьагъэ тиI, ау зыIэпкъ-лъэпкъхэр пымытыжьхэм джэхэшъо фабэ афэшIыгъэн фае. ЕтIани спортклуб зэфэшъхьафхэм япчъэхэр афызэIухыгъэнэу ахэр зыIэ илъхэм тыкъяджэ. Мары бассейнэу тиIэм щесынхэу сэкъатныгъэ зиIэ нэбгырэ 70-рэ къэкIо. Псаухэри, пкъы фыкъуагъэ зиIэхэри къызэдэкIох. Ар зыгу темыфэхэрэри щыIэх. ЦIыфхэм зэхэшIыкIыныгъэ къызхагъэфэнэу сыкъяджэ. Непэ упсаумэ, неущ ори къыпщышIыщтыр пшIэрэп. Арышъ, пстэуми тызэдеIэжьын фае. ЕсынымкIэ тренерэу тиIэ Тамара Винокуровам тыфэраз. Пкъы фыкъуагъэ зиIэхэр псым зэрэхагъахьэхэрэ Iэмэ-псымэри бассейным хэт, ар IэпыIэгъушIу.\n— Илъэс пчъагъэм спортзал шъуиIагъэп. Илъэсым къехъугъэу ари къышъуIэкIэхьагъ. Шъуфэхъуа?\n— Ары. Тренировкэхэм анэмыкIэу спортзалыр зэIукIапIэ афэхъугъ, фаехэми щаибжъэ щешъонхэ алъэкIыщт. Унэм къикIыхэу цIыфхэм ахахьэхэ къэс нахь дэгъу, арышъ, «тыкъэкIощт» зыщаIорэм нэм фэдэх, псэм фэдэх.\n— Республикэм изекIо чIыпIэхэм зэпхыныгъэ адышъуиIа? Шъуиспортсменхэм языгъэпсэфыгъо чIыопсым щагъэкIон алъэкIынэу сыда шъушIэрэр?\n— БэмышIэу Свято-Михайловскэ чылысым тщэгъагъэх. ПсыкъечъэхыпIэхэм таIухьан тлъэкIырэп, сэкъатныгъэ зиIэхэр зэрысхэрэ курэжъыер ащызекIонэу амал щыIэп. Ащ пае кIошъухэрэп. Сэкъатныгъэ зиIэхэм я Урысые обществэ ыкIи ащ икъэлэ къутамэ зэпхыныгъэхэр адытиIэхэу Iоф адэтэшIэ. Тызэгъусэу Гъуамэ тIуакIэ тыкIонэу тыфай физкультурникым и Мафэ — шышъхьэIум и 10-м ехъулIэу.\nКъэралыгъо программэхэмкIэ анахьэу «Iэрыфэгъу щыIакI» зыфиIорэмкIэ лъэшэу IэпыIэгъу къытфэхъух. Игъорыгъозэ мылъкури къытIэкIэхьэ, спортымкIэ Урысыем и Комитет, паралимпийскэ комитетым анаIэ къыттет, республикэми ылъэкI къанэрэп. Мылъкур къызэрэтIэкIэхьагъэм тетэу спортивнэ шъуашэхэр тиспортсменхэм афэтщэфыщтых, маскэхэр, лъэкъопылъхьэхэр псынкIэу мэлажьэх. Тиспортивнэ шъуашэхэм тишъолъыр ипчъагъэ — 01 — зэратетхагъэр тиспортсменхэм лъэшэу агу рехьы. Ахэр ащыгъэу Москва игупчэ шъхьаIэ къызиуцохэкIэ, тиспортсменхэр рэгушхо!


Инфоурок › Другое ›Статьи›Доклад для научно-практической конференции "Хэгъэгу зэошхом иджэрпэджэжь"\nХэгъэгу Зэошхом хъишъэу пылъым игугъу пш1ыщтмэ – ар гъунэнчъ. Ау зэошхом инэк1убгъохэм п1ун –гъэсэныгъэм мэхьанэшхо ащыря1эу щыт. А нэк1убгъохэм зэу къахэбгъэщмэ хъущт тхак1охэмрэ усак1охэмрэ тек1оныгъэм икъэгъэблэгъэнк1э 1ахьыш1оу халъхьагъэр. Тхак1охэр лэжьак1охэм рабочхэм аготэу нэмыц техак1охэм, апсэ емыблэжьыхэу, апэуцущтыгъэх якъарыук1и яакъылк1и. Ахэмэ якъэлэмыпэ къыч1эк1ыгъэ тхыгъэхэм ц1ыфхэм агу зыкъыригъэ1этыщтыгъ, бэнэным фищэщтыгъэх, апсэ емыблэжьэу пыим пигъэуцущтыгъэх яхэгъэгу гупсэ паек1э. Тэ тиадыгэ тхак1охэри ахэмэ ясатыр хэтыгъэх. Нэбгырэ 22 рэ тиадыгэ тхак1оу Зэошхом хэлэжьагъэх. Ахэр Пэрэныкъо Мурат, Лъэустэн Юсыф, Кэстэнэ Дмитрий, Еутых Аскэр, Андырхъое Хъусен. Мы зыц1э къес1уагъэхэр а лъэхъаным литературэм ч1ып1э гъэнэфагъэ щыря1эу щытыгъэх. Ау к1элак1эхэу зикъэлэмыпэ апэрэ тхылъхэр, усэхэр къызч1эк1ыгъэ тхак1охэри а зэошхом пэ1ууцуагъэх. Ахэр: Андырхъое Хъ, Кобл Б., Жэнэ Къ., Нак1э Шъ,Яхъул1э С., Хьэдэгъэл1э А. Уджыхъу Хъ, Уджыхъу А., Тыгъужъ Д. . Шъхьаплъэкъо Хь., Шэуджэн А., Джэнчэтэ М., Бахъукъо Е.,\nТиадыгэ литературэ ч1энэгъэшхохэр ыш1ыгъэх тиныбжьык1э тхак1охэу Андырхъое Хъусен, Тыгъужъ Дышъэк1, Уджыхъу Алджэрые, Уджыхъу Хъалидэ л1ыхъужъыгъэ зэрахьэхэзэ зэфэхыхэм.Андырхъое Хъусен л1ыгъэу зэрихьагъэр адыгэ лъэпкъым имызакъоу ц1ыф зэфэшъхьафэу тихэгъэгушхо исыгъэхэм ятарихъ дышъэ хьарыфк1э ыц1э хатхагъ. Совет хэгъэгушхом итхак1охэм апэу Советскэ Союзым и Л1ыхъужъ щытхъуц1э лъап1эр къыфаусыгъ адыгэ хэку ик1элэ п1угъэу Андырхъое Хъусенэ. Ыпсэ ихэгъэгу пае зегъэт1ылъым илъэс т1ок1 ны1эп ыныбжьыгъэр Андырхъуаем. Зыфэхыгъэ уж къыхаутыжьыгъэх Хъусенэ ирассказ к1эк1хэу «Девушка Галя», «Смерть партизана», «Связисты» зыфи1охэрэр. Зэо ужым илъэс заулэ теш1агъэу Андырхъое Хъусен иусэхэр зырызэу ыугъоижьызэ Жэнэ Къырымызэ усэхэр зыдэт тхылъ Адыгэ тхылъ тедзап1эм къыдаригъэгъэк1ыгъ. Жэнэ Къырымызэрэ Андырхъое Хъусенэрэ зэныбджэгъуш1оу щытыгъэх. Заор къежьэным ыпэк1э, к1элэегъэджэ институтым щеджэзэ адыгэ литературэм мэкъак1эу къыхэуцо Къырымызи. Итворчествэ зиушъомбгъунэу игъо имыфэзэ заор къежьагъ. Жэнэ Къырымызэ бэрэ емыгупшысэу заом 1ухьагъ. Ащ икъэлэм ыгъэт1ылъыгъэп. 1ашэмрэ къэлэмымрэ зыди1ыгъэу нэмыц техак1ом пэуцущтыгъ тхэк1о ныбжьык1эр. Жэнэ Къырымызэ танкистэу щытыгъ заом хэтыфэ.Заом зэрэ1утэу тхэщтыгъ Жанэр. Зэо маш1ом ц1ыфхэм къафихьырэ къиныгъохэр, тхьамык1агъохэр , советскэ ц1ыфхэм япсэемыблэжьыгъэ къыщигъэлъагъощтыгъэх иусэхэм .«Гвардейцэхэр» зыфи1орэ усэм гвардейцэхэр зэол1 пхъашэу, пыир къэмыхъыежьынэу зэрэхагъафэрэр къыщегъэлъагъо. А усэр зэуап1эм къыфаригъэхыгъагъ ык1и 1943 илъэсым хэку гъэзетэм къыщыхаутыгъагъ. Жанэм иписьмэу фронтым къик1ыгъэр гъэзетэу «Социалистическэ Адыгеим » къыщыхауты 1943 илъэсым« Сэ танкистэу фронтым сы1ут , нэмыцмэ сау1агъ, ау сафэук1ыгъэп: нэмыцмэ сязэонэу джыдэдэм частым сэк1ожьы, Лъэу ск1этыр сыгу фекъуфэ , к1уач1эу си1эм с1э сегъэ1этыфэ , тек1оныгъэм сыфэбэнэщт..» Усэхэу «Фронтым к1орэ тхылъ» (1943), «Танк», «Тиштык папц1» (1944) къыщыхеутых хэку гъэзетым. Ежь къинэу зыпхырык1ыгъэхэр къыщегъэлъагъох зэо усэу ытхыгъэхэм ащыщхэм. Ахэр: « Письмит1у» (1942), «Пэ1ухъо фыжь»(1943), «Ным фак1о» (1943) «Андырхъое Хъусен» (1945). Усэу «Ным фак1о» зыфи1орэм гупшысэ шъхьа1эу пхырыщыгъэр ным илъфыгъэ псэемыблэжь ш1улъэгъоу, фэбагъэу фыри1эр. «Пэ1ухъо фыжь» зыфи1орэ усэм къыщырегъэлъэгъук1ы медсестрахэр яфэбэныгъэк1э ягук1эгъуныгъэк1э зэрэзэтырагъэуцожьыхэрэр зэол1хэу у1агъэхэр зытелъыхэр.\n1944 рэ илъэсым у1эгъэ хьылъэ телъэу заом къыхэк1ынэу хъугъэ Жэнэ Къырымызэ. Зэо мэш1уаем хэмытыгъэми къэлэмымрэ игущы1эрэ и1ашэу апэуцущтыгъ Къырымызэ нэмыц техак1омэ. Ащ иусэхэр тиц1ыфхэм, тихэгъэгу итек1оныгъэ фэгъэхьыгъэхэу, игущы1эр мэш1уащэм ипэш1эу тхэщтыгъ тхэк1о к1элак1эр. Жэнэ Къырымызэ итворчествэ нахь зызиушъомбгъугъэр зэоуж илъэсхэр ары. Опсэуфэ Жэнэ Къырымызэ тиц1ыф жъугъэхэми, сабыйхэми итхыгъэхэр афигъэхьыгъ, афигъэшъошагъ.\nЗаом 1утыгъэ тхак1охэм тарыгущы1э зыхъук1э игугъу къэтмыш1ын тлъэк1ыщтэп Лъэустэн Юсыфи. 1934-рэ илъэсым Лъэустэн Юсыф гъэзетэу «Колхоз быракъ» зыфиIорэм иредакцие Iоф щишIэнэу регъажьэ. Джа лъэхъаным къыщегъэжьагъэу журналист сэнэхьатым ишъэфхэр къызэрэгурыIорэр къэлъагъо. Гъэзет IофшIэным Юсыф псынкIагъэ къыхилъхьагъ, зэхъокIыныгъэ инэу хэкум щыхъурэ пстэумэ ащыгъозэ шъыпкъэ ышIыгъ. Усэхэр, очеркхэр, статьяхэр мымакIэу гъэзет нэкIубгъохэм къарегъахьэх, альманахэу «Тихахъу» зыфиIорэм къыщыхеутых. Лъэустэным иапэрэ художественнэ-публицистическэ очеркхэр зыфэгъэхьыгъагъэхэр хэкум ихъугъэ-шIагъэхэр, гъэсэныгъэ ягъэгъотыгъэныр, нэшэнэжъхэу лъахъэ атезылъхьэщтыгъэхэр ахэгъэзыжьыгъэнхэр, коллективизацием фэбэнэгъэныр арыгъэх («ШIуфэс тхылъ», «ТхылъеджапIэм ихъишъ», «Насыпыр къэкIуагъ»,нэмыкIыхэри).\nХэгъэгу литературэм зэрэпсаоу уеплъымэ адыгэ литературэми зэо илъэсхэм лъэгапIэ ащештэ. ЦIыфхэр пыим пэуцужьынхэу мэкъэ IэтыгъэкIэ уяджэн къодыер икъущтыгъэп, джэмакъэ пэпчъ ежь апкъырык1эу, гушхуагъэрэ пытагъэрэ къахилъхьэу зэхягъэшIэгъэн фэягъэ. Ар къыздэхъугъэхэм ащыщ Лъэустэн Юсыфи. Заом илъэхъан и1аши иакъыли зэфэдэу хэгъэгум икъэухъумэн, тек1оныгъэр къыдэхыгъэным афигъэ1орыш1агъ. ТхэкIоу зэрэщытыгъэм имызакъоу заом ибатальон комиссарэу, красноармейскэ гъэзетым иинструктор-корреспондентэу Iоф зэришIагъэм яшIуагъэкIэ, ыIорэм мэхьанэ купк1эу и1эр цIыфхэм алъигъэIэсынхэ ылъэкIыщтыгъ. АщкIэ щысэх рассказэу, очеркхэу, зарисовкэхэу, репортажэу зэо илъэсхэм ытхыгъэхэр.(«Народым ыкъу» (1942), «Губгъом щылажьэрэри текIоныгъэм фэбанэ» (1942), «Это и есть солдатская слава» (1944), «Дружба» (1943),«По дорогам наступления» (1944), «Сердца двух» , «В освобожденном Севастополе» «Изверги» нэмыкIхэри .\nОчерк, рассказ закъоп Лъэустэн Ю. зэошхом итемэ къызщи1этырэр. Лъэпкъ ини лъэпкъ ц1ык1уи зэкъоуцохи а Зэошхом нэмыц техак1ом пэуцужьыгъэх. А илъэс къинхэм яхэгъэгуи шъхьыдж ич1ыгу гупси пыим щаухъумагъ. А Зэошхом ихъишъэ сабыеу къытк1эхъухьэрэмэ алъызгъэ1эсыщтымэ ащыщ Лъэустэн Ю. ироманхэу «Къушъхьэр къэнэфы», «Насып нал» зыфи1охэрэр.Мы романит1ум азыфагу илъэс 40 фэдиз дэфагъ ау уахътэу къагъэлъагъорэр зы. Ц1ыфэу хэтхэмк1и зэпэблагъэу щытых. Заом тхьамык1агъэу къафихьыгъэр джыри ащыгъупшагъэп. Тек1оныгъэр къыдэзыхи къэк1ожьыгъэхэр нахь мак1э мэхъу зэпытых. Арышъ Лъэустэным ироманык1э хэт геройхэм тинэ1уасэу къытщэхъухэми ,тш1огъэш1эгъонэу теджэ. Тищы1ак1э мыхъо-мыш1эу хэхъухьагъэхэм, ц1ыф хыем зэфэнчъагъэу зэрэдэзек1ощтыгъэхэм япхыгъэ нравственнэ . психологическэ 1офыгъэхэр романым къыще1этых. Лъэустэн Юсыф адыгэ литературэм лъэпсэ пытэ, егъэжьэпIэшIу фэзышIыгъэ, псэ хэзылъхьэгъэ тхакIохэм ащыщ. Итхыгъэ пэпчъ зэрылъ жанрэм хахъо зэрэригъэшIыгъэм, игерой шIулъэгъу зэрэфыриIэм, ытхырэм ыгурэ ыпсэрэ ахэлъэу , зэрафэшъыпкъэм уехъырэхъышэрэп. Лъэустэн Юсыф итхыгъэхэр, игущыIэхэр къэIогъэ къодыеу щытхэп, акIоцIилъхьэрэ мэхьанэмрэ зыфэлэжьэрэ идеемрэ ышъхьэкIэ зэрафэшъыпкъэм осэшхо фыуагъэшIы, ямэхьани къемыIыхыгъэу тызэплъэкIыжьмэ щыIэкIэ-псэукIэу зыхэтыгъэхэр непэрэми къетпхынэу гъогупэхэр къыхэтэгъэщы.Ары кIуачIэ зиIэ тхыгъэу лIэшIэгъумэ къапхырыкIырэр зэрэщытын фаер, тхакIом ыцIэ щызыгъэIэщтыр.\nХэтмыгъэунэфык1ын тлъэк1ыщтэп Хьэдэгъэл1э Аскэри. Хьэдэгъал1эм лирическэ усэу мак1эп ытхыгъэр. А усэхэм темэ зэмыл1эужыгъуабэ къа1эты, щы1эныгъэмилъэныкъуабэхэм ямэхьанэ къахэ1ук1ы: мамыр щы1ак1эр, ц1ыфхэм язэкъошныгъ. Отечественнэ Зэошхор ык1и ц1ыфхэм япсэемыблэжьыныгъ. Зэо илъэсхэм уахътэ щымы1агъэми, Хьадэгъал1эм мак1эп усэу ытхыгъэр. А усэхэм тхак1ом къыщегъэлъагъох тиц1ыфхэм л1ыгъэу щызэрахьагъэр, къинэу ахэмэ ак1эхэк1ыгъэр, тек1оныгъэм ахэр зэрэфэбанэщтыгъэхэр. Зэо илъэсхэм Аскэр усэ пчъагъэ ытхыгъ: «Ныбжьырэ щытхъур оуй, Хъусен!»(1942) «Лъэмыдж» (1943) «Зэо гъогу» (1945), поэмэу «Джэнэт лъыхъухэр» нэмык1хэри. Мы тхыгъэхэм зэк1эм тидзэк1ол1хэм къиныбэхэр зэпачызэ тек1оныгъэм зэрэфэбанэщтыгъэхэр, зэрэфак1ощтыгъэхэр къащегъэлъагъо.\nЗэо илъэсхэм л1ыхъужъныгъэу тиц1ыфхэм щызэрахьагъэр , псэемыблэжь банэу пыим раш1ыл1агъэр къэзы1отэрэ усэ пчъагъэ ытхыгъэхэх зэоуж илъэсхэм Хьэдэгъэл1э А. «Штыкк1э к1этхэжьыгъэр», «Псэемыблэжь», «Солдат котелок», «Заом тыфаеп». Ык1и нэмык1хэр.\nМы непэ зигугъу тш1ыгъэ тхыгъэхэр еджап1э программэм хэхьагъэхэу ятэгъаш1э тик1элэеджак1омэ. Заом къинэу тиц1ыфмэ алъэгъугъэр, къафа1уатэзэ атхыгъэу щымытэу, ежь тхак1эхэр а къиным зэрэпхырык1ыгъэхэр ятхыгъэхэмк1э ягурыдгъа1озэ тик1элэеджак1омэ алъытэгъэ1эсы заом ихъишъэ.\nСтатья на родном ( адыгейском) языке. В статье рассказывается об адыгских писателях и поэтах и их творчестве в период ВОВ. .\nФрагмент непрерывной образовательной деятельности детей 5-6 лет "Поможем Черепахе Тортилле".\nПутешествие в музей морских обитателей\nЭлектронный тест на тему "Устройство и функционирование информационных систем"\nЭлектронный тест на тему "Разработка систем баз данных"


ЯмэфэкI хагъэунэфыкIыгъ | Адыгэ Макъ\nУрысыем идзэ комиссариат зызэхащагъэр илъэси 100 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ АР-м идзэ комиссариат бэмышIэу щыкIуагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковар, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу Шъэо Аскэр. Зэхахьэр къызэIуихыгъ ыкIи зэрищагъ АР-м идзэ комиссарэу Александр Авериным. Дзэ комиссариатым тарихъ гъогоу къыкIугъэм ар кIэкIэу къытегущыIагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, 1918-рэ илъэсым мэлылъфэгъум и 8-м народнэ комиссархэм я Совет иунашъокIэ апэу дзэ комиссариатыр зэхащэгъагъ. Ащ ыуж охътэ кIэкIым Дзэ Плъыжьыр зэхащагъ ыкIи зэо зэпэуцужьхэм ахэлэжьэнхэмкIэ ящыкIагъэхэр зэкIэ арагъэгъотыгъэх. Хэгъэгу зэошхом илъэхъан дзэ комиссариатхэм яшIогъэшхо къэкIуагъ.\nМэфэкIымкIэ А. Авериныр иIофшIэгъухэм къафэгушIуагъ, тапэкIи щытхъу хэлъэу япшъэрылъхэр агъэцэкIэнхэу къафэлъэIуагъ.\nАР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ Наталья Широковам АР-м идзэ комиссариат иIофышIэхэм шIуфэс гущыIэкIэ закъыфигъэзагъ ыкIи ямэфэкIкIэ къафэгушIуагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, Урысыем идзэ комиссариат тарихъ гъогу ин къыкIугъ, илъэс зэкIэлъыкIохэм мымакIэу яIофшIэн зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. Сыдигъуи дзэ комиссархэм Iофэу агъэцакIэрэм тищыIэныгъэ чIыпIэшхо щеубыты. НыбжьыкIэхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэмкIэ, дзэ къулыкъум фэгъэхьазырыгъэнхэмкIэ щытхъу хэлъэу Iофтхьабзэхэр зэрахьэх.\nНэужым АР-м и ЛIышъхьэ ирэзэныгъэ ыкIи ищытхъу тхылъхэр Наталья Широковам аритыжьыгъэх АР-м идзэ комиссариат иIофышIэхэу Игорь Кованде, Наталья Рачек.\nШъэо Аскэр республикэм идепутатхэм ацIэкIэ зимэфэкIхэм къафэгушIуагъ. АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм ищытхъу тхылъхэр Юрий Прокудиным, Элеонора Пучковам, Светлана Моревой ыкIи Сергей Мозгачевым аритыжьыгъэх.\nЗэхахьэм икIэухым Урысыем идзэ комиссариат итарихъ къизыIотыкIырэ фильмэр къагъэлъэгъуагъ.


Автор Тема: Талер. (Прочитано 10441 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (20.38 кБ, 145x175 - просмотрено 107 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (96.57 кБ, 1118x559 - просмотрено 139 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (57.76 кБ, 747x582 - просмотрено 67 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (144.82 кБ, 1114x543 - просмотрено 119 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (46.72 кБ, 200x280 - просмотрено 57 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (71.05 кБ, 606x567 - просмотрено 82 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (478.8 кБ, 754x599 - просмотрено 79 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (54.09 кБ, 640x331 - просмотрено 54 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (19.49 кБ, 356x449 - просмотрено 63 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (138.96 кБ, 1017x510 - просмотрено 35 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (20.63 кБ, 472x342 - просмотрено 25 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (150.98 кБ, 1083x528 - просмотрено 37 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (41.55 кБ, 320x418 - просмотрено 23 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (227.17 кБ, 1405x711 - просмотрено 34 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (253.85 кБ, 1412x698 - просмотрено 35 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (60.88 кБ, 408x612 - просмотрено 24 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (1136.27 кБ, 2655x1310 - просмотрено 38 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (137.07 кБ, 792x394 - просмотрено 43 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (105.38 кБ, 841x415 - просмотрено 60 раз.)


Фестивалыр ежьагъ — Адыгэ макъ\nРедактор 06.03.2015 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЗэрэхабзэу, ТекIоныгъэм и Мафэ фэгъэхьыгъэу IофшIапIэхэм, еджапIэхэм, нэмыкI учреждениехэм цIыф зэхэхьэ гъэшIэгъонхэр, заом хэтыгъэ ветеранхэр зыщагъэшIорэ зэIукIэгъухэр, «ЛIыгъэм идесэхэр», зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэр зэхащэщтыгъэх.\nХэгъэгу зэошхом хэтхэу нэмыц техакIохэм апэуцужьыгъагъэхэм ащыщэу непэ псаоу къэнэжьыгъэр мэкIэ дэд. ЩыIэхэри щымыIэжьхэри цIыф жъугъэхэм агу илъыщтых, яшIэжь кIосэщтэп.\nМыгъэ юбилейнэ зекIон-спортивнэ фестивалэу «Игры Фишта» зыфиIоу Адыгеим щызэхащэщтыри ТекIоныгъэр къызыдахыгъэр илъэс 70-рэ зэрэхъурэм и Мафэ фэгъэхьыгъэщт. Ащ гандболымкIэ щызэнэкъокъущтых. Фестивалыр зызэхащэрэри илъэс 15 мэхъу.\nМэфэкIым фагъэхьазырырэ Iофтхьабзэхэр зэкIэлъыкIохэу охътэ зэфэшъхьафхэм рагъэкIокIыщтых. Ахэм егъэжьапIэ афэхъугъ ятIонэрэ гурыт еджапIэу Мыекъуапэ дэтым гандболымкIэ щыкIогъэ турнирыр. Зэнэкъокъухэм купиплI ахэлэжьагъ, ахэм зипсауныгъэ къызэтегъэнэгъэным пылъхэр, командакIэхэу «Легенда» ыкIи «Звезды» зыфиIохэрэр ахэтыгъэх.\nКъушъхьэу Пшэхъо-Су икубок командэу «Мандариным» ыхьыгъ. ЯтIонэрэ чIыпIэр Мыекъуапэ иджэгокIо купэу «Легендэм», ящэнэрэр — «Звезды» («АГУ-Адыиф») зыфиIохэрэм аубытыгъэх. ЯплIэнэрэ чIыпIэр Мыекъопэ индустриальнэ техникумым икомандэу «Фыщт» зыфиIорэм къыфагъэшъошагъ.\nЗэнэкъокъухэр дэгъоу зэрэкIуагъэхэр, ащ хэлэжьагъэхэми, еплъыгъэхэ-\nми зэрашIогъэшIэгъоныгъэхэр турнирыр зэхэзыщэгъэ Владимир Зотовым къыIуагъ. Ежь нэмыкIэу турнирым изэхэщакIохэм ахэтыгъэх Адыгэ Республикэм спорт зекIонымкIэ и Федерациерэ физкультурэмрэ спортымрэкIэ Мыекъопэ къэлэ Комитетымрэ.\nКъызэхэхьэгъэгъэ пстэумэ зэдаштагъ гандболымкIэ зэнэкъокъухэр Адыгеим ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащызэхащэхэзэ ашIынэу. Ахэм ныбжьыкIэхэр ягуапэу ахэлэжьэщтых.\n«Игры Фишта» зыфиIорэ фестивалым иаужырэ зэнэкъокъухэр шышъхьэIу мазэм икъихьагъум къушъхьэу Фыщт ылъапсэ дэжь щыкIощтых.\nПредыдущая Районыр шъхьафит зышIыжьыгъэхэр яхьэкIагъэх\nСледущая Рейхстагыр зыштагъэхэм Чэлэмэт ахэтыгъ


Игулъытэ чыжьэу нэсы | Адыгэ Макъ\nИгулъытэ чыжьэу нэсы\nФилософ цIэрыIоу Сократ къызэриIуагъэу, сэнэхьатэу дунаим тетыр зэкIэ цIыфхэм къаугупшысыгъ, ау кIэлэегъаджэр, врачыр ыкIи хьыкумышIыр Тхьэм къытлъигъэIэсыгъэх.\nКIэлэегъадж. А гущыIэм имэхьанэ куу. Пстэуми апэу ар цIыфы. ШIэныгъэ озыгъэгъотырэ, кIэлэцIыкIухэм ядунэееплъыкIэ къызыгурыIорэ цIыф къызэрыкIу. Лъытэныгъэшхо зыфашIырэ сэнэхьатхэм ар ащыщ. Ар зэрифэшъуашэу бгъэцэкIэныр псынкIэп. Сабыйхэм янеущрэ мафэ зыфэдэщтыр бэкIэ ахэм аIэ илъ. ШIэныгъэ зэраригъэгъотырэм дакIоу цIыфыгъэр, гуфэбэныгъэр зэрахилъхьэрэ шIыкIэм бэ елъытыгъэр.\nКIэлэегъэджэ сэнэхьатыр КIыкI Заирэ Тхьэм къызэрэхилъхьагъэм щэч хэлъэп. Джэджэхьэблэ гурыт еджапIэм 2006-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу ащ Iоф щешIэ. Апэрэ мафэу къызыIухьагъэм къыщыублагъэу французыбзэр арегъэхьы. 2015-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу гъэсэныгъэ IофхэмкIэ директорым игуадзэу мэлажьэ.\nХэтрэ кIэлэегъаджи егъэджэн сыхьатхэм ежь екIолIэкIэ гъэнэфагъэ афыриI. Заирэ кIэлэеджакIохэм шIэныгъэу аригъэгъотырэм дакIоу гъэсагъэхэу къэтэджынхэм дэлажьэ. Апэрэ мафэу Iоф зишIэрэм къыщегъэжьагъэу ащ гулъытэ ин хэлъэу зыкъыгъэлъэгъуагъ.\nФранцузыбзэр кIэлэеджакIохэм нахь агу етыгъэу зэрэзэрагъэшIэщтым, бзэр аIулъыным фытегъэпсыхьэгъэ методикэхэр егъэфедэх. КIэлэеджакIо пэпчъ нахь псынкIэу темэр ыгу къызэринэжьыщтым фэIорышIэрэ шIыкIэ зэфэшъхьафхэр къыхехых. ЖэрыIокIэ, тхыгъэкIэ, джэгукIэкIэ ыкIи нэмыкI шъуашэхэм арылъэу бзэр аригъэшIэным пылъ. Егъэджэн сыхьатыр зырагъажьэкIэ анахь шъхьаIэр къыхегъэщы ыкIи ащ елъытыгъэу иIофшIэн егъэпсы.\nЕгъэджэн сыхьатым къыкIоцI бзэр зэраригъашIэрэм дакIоу, къэралыгъом икультурэ, ишэн-хабзэхэр къафеIуатэ. Джащ фэдэу КIыкI Заирэ аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ технологиехэр чанэу къызфегъэфедэх. Компьютерыр, интерактивнэ доскэр иIэпыIэгъухэу иIофшIэн егъэпсы.\nАнахьэу къыхэзгъэщы сшIоигъор шIыкIэ зэфэшъхьафэу къызфигъэфедэхэрэм яшIуагъэкIэ кIэлэеджакIохэм шIэныгъэ зэрагъэгъотыным нахь фэщагъэхэ зэрэхъухэрэр ары. Ащ ишыхьат илъэс къэс район олимпиадэхэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къызэращахьыхэрэр.\nДжащ фэдэу опытэу IэкIэлъымкIэ КIыкI Заирэ иIофшIэгъухэм адэгуащэ. «Использование новых технологий в урочной и внеурочной работе», «Мультимедийный учебник: Что это?», «Любители иностранного языка», нэмыкI темэхэр егъэхьазырых, ахэр иIофшIэгъухэм къафеIуатэх. «Урок зэIухыгъэхэр» гурыт еджапIэм ыкIи районым икIэлэегъаджэхэм афызэхещэх. Илъэс заулэ хъугъэу французыбзэмкIэ зэхащэрэ район олимпиадэм ижюри хэт. Гурыт еджапIэм игъэзетэу «Голос школы» зыфиIорэр къыдэзыгъэкIыхэрэм ащыщ. КъэбарлъыгъэIэс амалхэм ялIыкIоу Теуцожь районым щыIэхэм чанэу адэлажьэ, итхыгъэхэр гъэзетым къыщыхаутых.\n2017-рэ илъэсым шэкIогъум и 13-м Джэджэхьэблэ гурыт еджапIэу N 7-м район семинар щызэхищагъ. «Использование современных форм и методов обучения на уроках французского языка» зыфиIорэ темэм къэзэрэугъоигъэхэр нэIуасэ фишIыгъэх.


Адыгэ Хэку Таймс: Черкес федерациекIэ зэджэжьырэм фащист гупщысэхэр Адыгэхэм къахилъхьэнэу ыужь ит\nЧеркес федерациекIэ зэджэжьырэм итхьэматэу Нусрат Баш гузэгум щыс\nЖъоныгъуакIэм и 2I-м, 20I7-рэ илъэсым, шъыгъо-шIэжь мафэм, Тыркуем щыпсэурэ Адыгэмэ Истамбул зэхахьэ ащIыгъ. Ахэр урамым къырэкIохыш, Урысие федерацием илIыкIо зычIэс унэм ипашъхьэ мырэзэныгъэ зэхахьэ щашIыгъ.\nУрысые империем лъэпкъ гъэкIод Адыгэ лъэпкъым къызэрэришIагъэр дунаем тет хэгъэгухэм, Урысые федерациери апэу итэу ащтэн фаеу зэхахьэм хэтыгъэхэр чIэдэуагъэх.\nЗэхахьэм хэлэжьагъэхэм ащыщ Тыркуем щыIэ Черкес федерацие зыфаIорэм хэтхэр. Ахэм Адыгэ хабзэм къемыкIурэ Iофгорэ зэхахьэм щызэрахьагъ. Ахэр, шъхьэ къупшъхьэхэм лъыхэр къатIэтIэхэу, а шъхьэхэр бэщым пыгъэнагъэу зэхахьэм хэтыгъэх. Адыгэ кIэлэцыкIоу зэхахьэм хэтыъэхэми а шъхьэ къупшъхьэхэр арагъэIыгъагъэх.\nАдыгэ Iофым пылъ активистгорэм къызэрэтиIуагъэмкIэ а Черкес федерацием хэтхэм ащыщгорэхэм фащист гупщысэхэр яIэх. Ахэми анэмыкIэ а федерацие турк национал-фащистхэри ахэтых. Ахэр арых а шъхьэ къупшъхьэ къырахьэкIын гупщысэр адыгэхэм къахалъхьэнэу ыужь итыхэр. Активистым зэриIуагъэмкIэ а Черкес федерацие зыфаIорэм итхьэмати, ащ игуадзи, гъэцэкIакIо купым хэтхэри зэ нэмыIэми Адыгэ хэкум ишIуагъэ рагъэкIыгъэп.\nАдыгэ кIэлэцыкIухэм шъхьэ къупшъхьэхэр къырарагъэхьэкIы - Истамбул


ШIухьафтыныр Ялтэ къыщыдахыгъ | Адыгэ Макъ\nШIухьафтыныр Ялтэ къыщыдахыгъ\nАвтор: Редакция\t/ 15.09.2016\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\t/\nТеатрэхэм я 8-рэ Дунэе фестиваль зэнэкъокъу Ялтэ щыкIуагъ. Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ зыхьырэр зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъ, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэр къыфагъэшъошагъ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан Лъэпкъ театрэм иIофышIэхэр Правительствэр зычIэт Унэм тыгъуасэ къыригъэблэгъагъэх.\nЛъэпкъ театрэу И. Цэим ыцIэ зыхьырэм ихудожественнэ пащэу Шъхьэлэхъо Светланэ Ялтэ щыIэгъэ артистхэу Уайкъокъо Асыет, Жъудэ Аскэрбый, Мурэтэ Рустамэ, КIэмэщ Разыет, Хьэлэщтэ Саныет, ХьатхьакIумэ Аскэрбый испан тхакIоу Лорак ипьесэ техыгъэ къэгъэлъэгъонэу «ЛъышIэжь» зыфиIорэм зэрэхэлэжьагъэхэм къытегущыIагъ. С. Шъхьэлахъом ти ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан иупчIэхэм къаритыжьыгъэ джэуапхэм анахьэу къахэдгъэщырэр коммерческэ фестивалыр дэгъоу зэрэзэхащагъэр ары. Бысымхэм нэрылъэгъу IэпыIэгъухэр, мэкъэгъэIухэр гъэшIэгъонэу агъэпсыгъагъэх.\nШъхьэлэхъо Светланэ игупшысэхэр лъагъэкIуатэзэ, Лъэпкъ театрэм ирежиссер шъхьаIэу Кукэнэ Муратэ, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артисткэу Уайкъокъо Асыет, нэмыкIхэм къаIуагъэм уегъэгушхо.\nАдыгэ быракъэу жъогъо 12-р къызыхэлыдыкIырэр, спектаклэу «ЛъышIэжьым» хэлэжьэрэ артистхэм ясурэтхэр мэкъэгъэIухэм игъэкIотыгъэу къащагъэлъэгъуагъэх. Режиссерэу ЕмкIуж Андзор иIофшIагъэ осэ ин къыфашIыгъ.\n— КъызэрэзгурыIуагъэмкIэ, жюрим хэтхэм, залым къыщышъоплъыгъэхэм шIошъхъуныгъэу яжъугъэшIыгъэм къыхэщы артистхэм ярольхэр дэгъоу къызэрашIырэр, драматургиер гъэшIэгъонэу зэрэщытыр, — къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан.\nКлассикэм идраматургие Лъэпкъ театрэм исценэ анахь дэгъоу къызэрэщигъэлъэгъуагъэм фэшI хэушъхьафыкIыгъэ шIухьафтын Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэу И. Цэим ыцIэкIэ щытым къыфагъэшъошагъ. Титеатрэ иIофышIэхэр А. ТхьакIущынэм, Правительствэм, зэкIэ IэпыIэгъу къыфэхъухи гъогу тезыгъэхьагъэхэм «тхьашъуегъэпсэу» араIуагъ.\nТеатрэхэм яфестивалэу Iоныгъом Татарстан щыкIощтым Адыгеим и Лъэпкъ театрэ хэлэжьэщт.\nСурэтхэр А. Гусевым зэхахьэм къыщытырихыгъэх.


2021-рэ илъэсым гухэлъэу рапхыхэрэр — Адыгэ макъ\n2021-рэ илъэсым гухэлъэу рапхыхэрэр\n2020-рэ илъэсыр зэтынэкIыгъ. ХэткIи шъэфэп ар илъэс къинэу зэрэщытыгъэр. Псауныгъэр пстэуми зэранахь шъхьаIэр ащ нафэ къытфишIыгъ. Пандемиеу къежьагъэм ыпкъ къикIыкIэ зэрэдунаеу гумэкIыгъо чIыпIэ иуцуагъ.\nЩыIэныгъэр къэуцугъэм фэдэу къухьэлъатэхэри быбыжьыщтыгъэхэп, къэралыгъохэри зэфэшIыгъагъэх. Гъэтхапэм къыщегъэжьагъэу цIыфхэр унэхэм къарымыкIхэу арысыгъэх. Ау сыд фэдэ лъэныкъуи дэгъу горэ къыхэпхын плъэкIыщт. Iофыгъом узэреплъырэ шIыкIэм елъытыгъэу шIуагъэ хэлъэуи къэплъэгъущт. Унэм зэрисхэм ишIуагъэкIэ цIыфхэм ягупсэхэм уахътэ адагъэкIуагъ, нахьыбэрэ акIэрысыгъэх.\nСыд фэдэ «шIухьафтына» мы илъэсым къытфигъэхьазырыгъэр? Ащ Адыгеим щыпсэухэрэр сыдэущтэу пэгъокIыгъэха? Сыд фэдэ гухэлъхэр рапхыхэра? Мыхэм ыкIи нэмыкI упчIэхэм яджэуапхэм защыдгъэгъозагъ, республикэм щыпсэухэрэм ащыщхэм гущыIэгъу тафэхъугъ.\nСульета:— Псауныгъэ пытэ зэкIэми тиIэнэу сыфай. СиIахьыл гупсэхэм яхъяр слъэгъоу илъэсыр зэсынэкIыныр анахьэу сызкIэхъопсырэмэ ащыщ. Сыд фэдэ лъэныкъокIи хахъо тиIэу тыпсэунэу сыфай. Сиунагъо зыкъыфэзгъэзэжьымэ, силъфыгъэхэм яеджэн нахь дэгъу хъу зэпытынэу, зэнэкъокъухэм, Iофтхьабзэхэм язэхэщэнхэр рагъэжьэжьыгъэхэу, ахэм сикIалэ ахэлэжьэнэу ыкIи текIоныгъэхэр къащыдихынэу сыфай. Гухэлъ шъхьаIэу тиIэхэм ащыщ унэ тшIыныр. Ар мыгъэ къыддэхъуным сыкIэхъопсы. Сигупшысэхэр зэфэсхьысыжьхэмэ, пстэуми рэхьатныгъэ яIэу псэунхэу, илъэсэу къихьагъэр нэхъойкIэ баинэу сэгугъэ.\nБэлла:— Гухэлъхэр илъэсыкIэм еспхынхэр сишэнэп, ау упчIэм джэуап гъэнэфагъэхэр сшъхьэ къыщигъэущыгъэх. БлэкIыгъэ илъэсым гумэкIыгъошхоу къытшъхьарыогъэгъэ вирусыр кIодыжьынэу, джащ фэдэу псауныгъэ пытэ пстэуми яIэнэу сыфай. СиунагъокIэ гъот тиIэу, зыми тыщымыкIэу тыпсэунэу сэгугъэ. Унэу зэдгъэгъотыгъэм ищыкIэгъэ гъэцэкIэнхэр мыгъэ етшIылIэнхэр гухэлъ шъхьаIэу тиIэхэм ащыщ. Хэти зыкIэхъопсырэр къихьэгъэ 2021-рэ илъэсым къыдэхъунэу фэсэIо!\nНурета:— БлэкIыгъэ илъэсыр мыпсынкIагъ нахь мышIэми, неущрэ мафэм тыфэкIон, гухэлъхэр тшIын амал зэрэтиIэм фэшI «шыкур» сэIо. Къихьэгъэ 2021-рэ илъэсым вирусыр зэкIэкIожьынэу сэгугъэ. Iофтхьабзэхэм, зэIукIэгъухэм ярегъэкIокIын рагъэжьэжьыным сшъхьэкIэ сежэ. Шъыпкъэ, концертхэм онлайн шIыкIэм тетэу тяплъын амал тиIагъ, ау залым учIэсэу артистхэр плъэгъунхэм ар фэдэп. Ащ фэдэ зэIукIэгъу фабэхэм сафэзэщы. Мыгъэ Iофтхьабзэхэм язэхэщэн рагъэжьэжьынэу сэгугъэ. Джащ фэдэу тиунагъохэм хахъо яIэу илъэсыкIэр кIонэу сыфай.\nАйдэмыр:— Мы илъэсым пшъэрылъ шъхьаIэу сиIэр еджэным нахь сегугъунэу ары. ШIэныгъэхэм ахэзгъэхъощт ыкIи еджэныр къызысыухыкIэ оценкэу «тфы» къысфагъэуцуным сыпылъыщт. Мыщ дэжьым къыпызгъэхъожьы сшIоигъу къашъохэм алъэныкъокIэ гъэхъэгъэ гъэнэфагъэхэр сшIын гухэлъ зэрэсиIэр. Адыгэ къашъохэр зызэзгъашIэрэр илъэс заулэ хъугъэ. Ахэм нахь игъэкIотыгъэу садэлэжьэн ыкIи къыздэмыхъущтыгъэхэр зэрифэшъуашэу къэсшIыным сыфэкIоныр гухэлъ шъхьаIэу зыдэсшIыгъэхэм ащыщ.\nХэти мурад гъэнэфагъэхэр иIэхэу илъэсэу къихьагъэм пэгъокIыгъ. Зым спортым нахь зыфищэин шIоигъоныгъэ иI, адрэм — къэшъуакIэ зэригъэшIэнэу фай. Ящэнэрэм — машинэу зэрысыр зэблихъуным егупшысэ, адрэм — ипотекэу телъыр ытыжьыныр игухэлъ шъхьаI. Тхыгъэм изэфэхьысыжьым къыхэзгъэщы сшIоигъу псауныгъэ пстэуми тиIэ зыхъукIэ, тыгу щыдгъашIорэ гухэлъхэм тафэкIон амал зэрэтиIэщтыр.\nПредыдущая Зэпыугъохэм апкъ къикIыкIэ\nСледущая Ятэрэ ыкъорэ


ЦIэрыIохэм ящытхъу аIуатэ — Адыгэ макъ\nЦIэрыIохэм ящытхъу аIуатэ\nПсышIопэ районым адыгэ лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ искусствэм хэхъоныгъэ фэзышIыгъэхэм афэгъэхьыгъэ тхылъым икъыдэгъэкIын фежьагъ.\nIофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъэр Гупчэм ипащэу Хэшх Руслъан. Тарихъ къэбархэр, сурэтэу атырахыгъэхэр, радиом, телевидением якъэтынхэм, гъэзетхэм къыхаутыгъэхэм ащыщхэр агъэфедэхэзэ, хъугъэ-шIагъэхэр цIыфхэм алъагъэIэсыжьыщтых.\nШапсыгъэ шъолъырым икъуаджэу ШэхэкIэишхом Хъурмэ Рэмэзан къыщыхъугъ. Искусствэр зэрэшIогъэшIэгъоным иIахьылхэр, иныбджэгъухэр щыгъозагъэх. Лъэхъаным диштэу пщынаохэм загъасэщтыгъ. ЕджапIэм чIэхьанхэу амал яIагъэп. Зым зыр кIырыплъызэ, пщынэмкIэ орэдышъор къезыгъаIорэмэ Хъурмэ Рэмэзан ащыщыгъ.\nПщынэмкIэ зэхихырэ макъэр псынкIэу ыгу риубытэщтыгъ. Нысащэхэм, пчыхьэзэхахьэхэм ахэлажьэзэ ишIэныгъэ хигъахъощтыгъ.\nХьаджыкъо щыщэу Шагудж Мыхьамодэ зэлъашIэрэ пщынау. ШэхэкIэишхом къыщыхъугъэхэ Хъурмэ Рэмэзан, Тутарыщэ Аслъан, Ныбэ Рэмэзан, нэмыкIхэри пщынэм фэщагъэхэу псэущтыгъэх. Фестивальхэм, концерт хэхыгъэхэм яIэпэIэсэныгъэ къащагъэлъэгъоным фэхьазырыгъэх.\nАдыгэ пщынэр орэжъынч\nШапсыгъэ шъолъырым и «Адыгэ Хасэрэ» ПсышIопэ районым адыгэ лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэрэ 2005-рэ илъэсым зэхащэгъэ пчыхьэзэхахьэр Хъурмэ Рэмэзан ишIэжь фэгъэхьыгъагъ. Адыгэ пщынэр зэрэжъынчырэм едэIу зышIоигъохэр ащ щызэIукIагъэх. Р. Хъурмэм итворчествэ, ищыIэныгъэ яхьылIэгъэ зэхахьэхэм пщынаоу къякIуалIэщтыгъэр макIэп.\nПщынаомэ пщынэр зэрагъэбзэрабзэрэр ашIогъэшIэгъонэу нэбгырабэ ядэIущтыгъ.\nХъурмэ Рэмэзан Хэгъэгу зэошхом лIыхъужъэу хэлэжьагъ. Фашист техакIохэр тичIыгу заокIэ къызехьэхэм, Р. Хъурмэм ыгу рэхьатыщтыгъэп. 1942-рэ илъэсым ежь ишIоигъоныгъэкIэ дзэм къулыкъушIэ кIуагъэ.\nНарт шъаор Пшызэ шъолъыр ишъхьафитныгъэ фэзэуагъ. Польшэр, Румыниер, Чехословакиер фашистхэм къатырахыжьыгъэх. Шхончэо полкым хэтэу псыхъоу Одер икIынхэм фэшI тидзэкIолIхэм лIыгъэ шъыпкъэ зэрахьагъ.\nЛъэпкъ зэфэшъхьафхэр зэкъоуцуагъэхэу Германием идзэхэр зэрэзэхакъутэхэрэм Р. Хъурмэр ыгъэгушхощтыгъ. УичIыгу уфэзэоныр, мамыр щыIакIэр къэуухъумэныр пшъэрылъ хэхыгъэу Р. Хъурмэм ылъытэщтыгъ.\nТворчествэм заом мэхьэнэ ин зэрэщыриIэр адыгэ дзэкIолIым дэгъоу къыгурыIощтыгъ. Артистхэр, тхакIохэр, искусствэм ицIыфхэр, нэмыкIхэри зэкъоуцуагъэхэу фашистхэм зэрапэуцугъэхэм Р. Хъурмэм мэхьэнэ ин ритыщтыгъ.\nТворчествэми ТекIоныгъэр къызэригъэблагъэщтыгъэм Хъурмэ Рэмэзан къытегущыIэ зыхъукIэ, хэгъэгум илъэпкъхэр заом зэрэзэфищагъэхэр изэфэхьысыжьхэм къащыхигъэщыщтыгъ. Пщынаохэр ягъусэхэу заом имашIо зэрэпэIухьэщтыгъэхэм гукIэ лъыплъэщтыгъ.\nФашист техакIохэр тидзэкIолIхэм зэхакъутэхи, Хъурмэ Рэмэзан ядэжь къыгъэзэжьыгъ. ЛIыгъэу зэрихьагъэм пае орденхэр, медальхэр къыфагъэшъошагъэх. УIагъэхэр тещагъэхэу, гын къутафэхэр иIэпкъ-лъэпкъхэм ахэлъхэу дзэкIолI бланэр мамыр IофшIэным фежьэжьыгъ.\nИкIэлэцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу пщынэм пыщэгъэ Р. Хъурмэм шIукIэ ыгу къэкIыжьыщтыгъэри къэбар гъэшIэгъон.\nАдыгеим ипщынэо цIэрыIоу Афыпсыпэ щыпсэурэ Джамырзэ Ибрахьимэ ипщынэ Хъурмэ Рэмэзан шIухьафтын къыфишIыгъагъ.\nИван Столбовыр Курскэ щыпсэущтыгъ, иIахьылхэр Шапсыгъэ шъолъырым щыщыгъэх. И. Столбовыр IэпэIасэу щытыгъ, ащ ышIыгъэ музыкальнэ Iэмэ- псымэхэм ащыщ Р. Хъурмэм, Шъачэ дэсхэм, ТIопсэ районым къыщыхъугъэхэм къаритыщтыгъ.\nЗэлъашIэрэ искусствоведэу, Адыгэ къэралыгъо университетым искусствэхэмкIэ и Институт ипрофессорэу Алла Соколовам зэригъэунэфыгъэу, Хъурмэ Рэмэзан пщынэр лъэшэу зэкIищызэ, дахэу «къыгъэгущыIэщтыгъ». Щытэу пщынэм къыригъэIоныр, ыгъэбзэрэбзэныр шэнышIу фэхъугъагъ.\nКраснодар, Налщык, Мыекъуапэ яшIэныгъэлэжьхэм тыратхэгъэ орэдышъохэм ащыщхэр къэнэжьыгъэх. 1949-рэ илъэсым аугъоигъэхэр нахь гъэшIэгъонхэм ащыщых.\nКъуаджэм Iоф щишIагъ, совхозым хэтыгъ. Тыдэ щыIэми, Рэмэзан пщынэр игушъхьэ кIуачIэу ылъытэщтыгъ.\nЗэлъашIэрэ композиторэу, пщынаоу Тхьабысымэ Умарэ Хэгъэгу зэошхом илъэхъан пщынэр къызыдырихьакIыгъ. Ащ фэдэ цIыф лъэшхэм ТекIоныгъэм и Мафэ къагъэблагъэщтыгъэу Р. Хъурмэм ылъытэщтыгъ.\nРэмэзан икъорэлъф Аслъан пщынаоу орэдышъохэр къырегъаIох. Япхъорэлъфэу Людмилэ Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтыр къыухыгъ. ШэхэкIэйцIыкIум культурэмкIэ и Унэ ипащ. Руслъан ишъхьэгъусэу Щамсэт илъэсыбэрэ ШэхэкIэишхом культурэмкIэ и Унэ ипэщагъ.\nРэмэзан ригъэжьэгъэ Iофыр иIахьылхэм, искусствэм иIофышIэхэм лъагъэкIуатэ.\nПредыдущая ЕшIэгъум рыкIощтыр зыIэкIигъэкIыгъэп\nСледущая Тэуйхьаблэ чэщырэ къызэпагъэнэфыжьы


Home » Adyghe » 16 Galatians » 04\nСэ зыфасІорэр мары: къоу ятэ имылъку къызІэкІэхьащтыр оцІыкІуфэ, мылъкур зэкІэ къыІэкІэхьащтми, унэІутым фэдэ къабзэу щыт. 2ЦІыфхэу зынаІэ ащ къытет-\n3:22 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Сэбур (Псалтыр) 14:3 (урыс библиемкІэ 13:3); Рим 3:9-18.\nхэмрэ имылъку зезыхьахэрэмрэ афэІорышІэн фае, ятэ ыгъэнэфэгъэ мафэр къэсыфэ. 3Джащ фэдэу, тэри Тхьэм иІофхэмкІэ джыри цІыкІоу тызыщэтым, цІыфхэм мы дунаем ехьылІагъэу къызэрыкІо гурыІоныгъэу яІэхэм тыряпщылІыщтыгъ. 4Ау уахътэр икъугъэ зэхъум, Тхьэм Ыкъо къыгъэкІуагъ. Ар бзылъфыгъэм къыхэкІыгъ, Тэуратым ихабзэ ыІэчІэгъ чІэтыгъ. 5Тхьэм ар къызфигъэкІуагъэр ащ Тэурат хабзэм ыІэчІэгъ чІэтыгъэхэр къычІихыжьынхэшъ, ашъхьэ ыщэфыжьынэу арыгъэ, Тхьэм тэ зэкІэри ибын фэдэу тидэным пае. 6Тхьэм шъузэрибынхэм пае, Ыкъо Ыпсэ ЛъапІэу «Аввэу* Тят!» зыІоу къаджэрэр Тхьэм шъугумэ къарилъхьагъ. 7Арышъ, о уунэІутыжьэп, къоу ухъугъ нахь. Къоу узэрэхъугъэм пае, Тхьэм ибынхэм ІэхьышІоу къалъигъэсырэр ори къыплъигъэсыщт.\nПаул Галатие цІыфхэм зэрафэгумэкІырэр\n8Пасэм Тхьэр шъумышІэу зыщэтым, тхьэ зыфаІохэу, ау шъыпкъэмкІэ тхьэхэу щымытхэм шъуафэлажьэщтыгъ. 9Ау джы Тхьэр шъушІэу хъугъэу, хьауми Тхьэм шъукъишІагъэу сІомэ нахьышІуба, а къызэрыкІо гурыІоныгъэхэу лъэкІыныгъэ зимыІэхэу ыкІи тхьамыкІэхэмэ зафэжъугъэзэжьынэу шъузкІыфаер сыда? Джыри зэ ахэмэ пщылІ шъуафэхъужьынэу ара? 10Гъэнэфэгъэ мафэр, мазэр, уахътэр, илъэсыр шъогъэлъапІэх. 11Сэ сышъуфэгумэкІы, хьаулыеу шъощ пае сыулэугъэкІэ сэщынэ.\n12СышъолъэІу, сшыхэр, сэщ фэдэу шъухъу, сыда пІомэ сэри шъощ фэдэу сыхъугъ. Мыхъун зи къысэшъушІагъэп. 13Апэ дэдэу къэбарышІур зышъосэгъэІум, сызэрэсымэджагъэр шъошІэ. 14Сэ сисымэджэныгъэ къин шъуигъэлъэгъугъэ пэтми, нэмыплъ къысэшъухыгъэп, шъукъысфэмыеуи хъугъэп. Тхьэм имэлэІичэу сыщытыгъэм фэдэу, Христос Исусэу сыщытыгъэм фэдэу, шъукъыспэгъокІыгъ. 15Бэу шъутхъэжьыщтыгъ. ШъулъэкІынэу щытыгъэмэ, шъунэхэри къысэшъутынхэу къызэришъутхъыщтыгъэмкІэ шъуишыхьат сэхъу. 16Шъыпкъэр къызэрэшъосІуагъэм пае, пыеу сыкъышъуфэхъугъа?\n4:6 аввэ – «ты» ары.\n17А цІыфхэр* шъо къышъогугъух, ау ахэмэ ягухэлъ шІоп. Тэ шъудбгъодащыным пылъых, шъо ахэмэ шъуягугъужьыным пае. 18Гухэлъыр дэгъумэ, зыр зым егугъуныр сыдигъуи дэгъу, сэ шъуадэжь сыщымыІэми джары зытетыр. 19Сибынхэр, шъощ пае сабый къызфэхъущт бзылъфыгъэу гугъум хэтым сыфэд, Христос шъугухэм арылъ охъуфэ. 20Джы шъуадэжь сыщыІагъэмэ, сымакъэ мэкъэ шъабэкІэ зэблэсхъумэ сшІоигъуагъ, сыда пІомэ шъосІон сшІэрэп.\n21КъысашъуІу, шъо, цІыфхэу Тэурат хабзэм ыІэчІэгъ чІэтынхэу фаехэм, Тэурат хабзэм итхэр зэхэшъушІыкІхэрэба? 22Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арыт Ибрахьимэ къуитІу зэриІагъэр, зыр иунэІут бзылъфыгъэмкІэ*, адрэри унэ шъхьэгъусэмкІэ*. 23УнэІут бзылъфыгъэм ыкъо сабый къызэрэхъурэ шІыкІэм фэдэу къэхъугъ, ау ишъхьэгъусэ ыкъо Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм тетэу къэхъугъ.\n24А Іофым зы гъэбылъыгъэ Іоф горэ къикІэу хэлъ, сыда пІомэ а бзылъфыгъитІур зэзэгъыныгъитІум фэбгъэдэн плъэкІыщт. УнэІут бзылъфыгъэу Хьэджэр Синай къушъхьэм Тхьэм ежьыррэ пегъымбар Мусэрэ азыфагу щыдилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэм фэд. А бзылъфыгъэм къыфэхъугъэхэр пщылІхэу щытыгъэх. 25Хьэджэр Аравие хэкум щыІэ Синай къушъхьэм фэбгъэдэн плъэкІыщт. А бзылъфыгъэр джырэ Ерусалими фэд. Сыда пІомэ Ерусалимрэ ащ дэс цІыфхэмрэ пщылІыныгъэм хэтых. 26Ау уашъом щыІэ Ерусалим шъхьафит. Ар тэ зэкІэми ны фэдэу къытфэхъу. 27Сыда пІомэ Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм мырэущтэу арыт:*\n«ГушІо, о сабый къызхэмыкІэу, сабый къызфэмыхъугъэ бзылъфыгъ.\n4:17 а цІыфхэр – Паул пэуцухэрэр ары. Ахэмэ зэраІуагъэм фэдэу, Исус игъогу утехьаным ыпэкІэ, сунэт уашІын фаеу щытыгъ.\n4:22 унэІут бзылъфыгъэр – Хьэджэр ары. Хьэджэр Агар ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 16:15.\n4:22 унэ шъхьэгъусэр – Сарэ ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 21:2.\n4:27 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 54:1.\nО, сабый гугъуехьыныр зымышІэрэр, мэкъэшхокІэ гушІо!\nСыда пІомэ лІы зиІэм нахьи лІым ытІупщыжьыгъэ бзылъфыгъэм сабиеу иІэхэр нахьыб». 28Сшыхэр, Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм пае, Исхьакъ Ибрахьимэ ибын зэрэхъугъэм фэдэкъабзэу, тэри Тхьэм ибын тыхъугъ. 29Хьэджэр зыцІэ бзылъфыгъэ унэІутымкІэ Ибрахьимэ къыфэхъугъэ ыкъо, ыкъоу Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм тетэу къэхъугъэм* а уахътэм къин ригъэщэчыгъ. Джыри ащ фэд. 30Ау Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытыр* сыда? Мырэущтэу арыт: «Мы унэІут бзылъфыгъэмрэ ащ ыкъорэ ІугъэкІыжьых, сыда пІомэ шъхьэгъусэу шъхьафитэу щытым ыкъо мылъкоу къыфынэжьырэмкІэ унэІут бзылъфыгъэм ыкъо Іахьэ къылъысыщтэп». 31Арышъ, сшыхэр, бзылъфыгъэ унэІутым тырибынэп, шъхьэгъусэу шъхьафитэу щытым тырибын нахь.


Медальхэр къэзыхьыгъэхэр | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 14.10.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nУрысыем спортымкIэ и Министерствэ, хэгъэгум боевой искусствэхэмкIэ и Союз каратэмкIэ зэнэкъокъоу зэхащагъэр Анапэ щыкIуагъ.\nТикъэралыгъо ишъолъыр 56-рэ спорт зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъ. Адыгэ Республикэм ибэнэкIо 18-мэ алырэгъум яIэпэIэсэныгъэ къыщагъэлъэгъуагъ. Тренерхэу Владимир Васильченкэм, Вячеслав Леус, Абрэдж СултIан, Армен Нарсоян агъасэхэрэ ныбжьыкIэхэм дышъэу медали 5, тыжьынэу 1, джэрзэу 1 къахьыгъэх.\nКаратэмкIэ дышъэр къыдэзыхыгъэхэ Егор Христофоровым, тренерыр Владимир Васильченко, Роберт Мугдасян, тренерыр Абрэдж СултIан, зэIукIэгъухэм шIыкIэшIухэр къащагъэлъэгъуагъэх. КIуачIэри, къулаири дэгъоу агъэфедагъэх.\nЕ. Христофоровым бэнэгъу уахътэр ымыухызэ пкъыузкIэ финалныкъом текIоныгъэр къыщихьыгъ. Дышъэм икъидэхынкIэ зэIукIэгъуми иIэпэIэсэныгъэ дэгъоу къыщигъэлъэгъуагъ.\nТэхъутэмыкъое районым зыщызыгъасэхэрэм купэу «ката» зыфиIорэм текIоныгъэр къыщыдахыгъ, тренерыр Вячеслав Леус. Дарья Хегай, Валентина Гуд, Виктория Галиченкэм дышъэ медальхэр къахьыгъэх. КумитэмкIэ Всеволод Леус тыжьыныр, ХъорэлI Дамир джэрзыр къыдахыгъэх.\n— Тиспортсменхэм гуетыныгъэ ин къызыхагъэфагъ, — къытиIуагъ тренерэу Владимир Васильченкэм. — Адыгэ Республикэм имэфэкI мафэ ягъэхъагъэхэр фагъэхьы. Адыгэ Республикэм ибыракъ зэнэкъокъум лъагэу щаIэтыгъ, щагъэбыбэтагъ. Жъогъо 12-р къызыхэлыдыкIырэ быракъыр аIыгъэу нэпэеплъ сурэтхэр атырахыгъэх.\nУрысыем ишъолъырхэу нэбгырэ миллионрэ мин 500-м къемыхъоу зыщыпсэухэрэм ягъэхъагъэхэр зэнэкъокъум шъхьафэу щызэфахьысыжьыгъэх. Адыгеим икомандэ апэрэ чIыпIэр къыфагъэшъошагъ.\nШэкIогъум и 21 — 24-м каратэмкIэ дунэе зэIукIэгъоу Москва щыкIощтым хэлэжьэнхэу тиспортсменхэм загъэхьазыры.


ЛIыхъужъныгъэу зэрихьагъэр ныбжьыкIэхэм арагъашIэ — Адыгэ макъ\nЛIыхъужъныгъэу зэрихьагъэр ныбжьыкIэхэм арагъашIэ\nМилицием исержантэу Чэркэе Юрэ хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъум хэтэу ипшъэрылъхэр ыгъэцакIэхэзэ идунай зихъожьыгъэр чъэпыогъум и 13-м илъэс 15 хъугъэ. Ащ ишIэжь фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэ зэолIыр къызыщыхъугъэ къуаджэу Пщыжъхьаблэ культурэм и Унэу дэтым щыкIуагъ.\nАщ кIэщакIо фэхъугъэх культурэм и Унэ иIофышIэхэу Датхъужъ Фатимэ, Устэ Саидэ ыкIи тхылъеджапIэм иIофышIэу Къохъужъ Алинэ. ШIэжьым исыхьатэу «Тыгу къэкIыжьы ыкIи тырэгушхо!» зыфиIоу зэхащагъэм Пщыжъхьэблэ гурыт еджапIэм ия 5 — 8-рэ классхэм ащеджэхэрэр къырагъэблэгъагъэх.\nЮрэ икIодыкIэу хъугъэм икъэбар культурэм и Унэ иIофышIэхэм къэзэрэугъоигъэ ныбжьыкIэхэм къафаIотагъ. 2005-рэ илъэсым чъэпыогъум и 13-м Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм икъалэу Налщык зэпэуцужьэу щыIагъэм ар хэфагъ. Хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ отделэу Налщык щыIэм бзэджашIэхэр къызытебанэхэм апэ IэпыIэгъу языгъэгъотыгъэхэм Чэркаер ахэтыгъ. МашIоу къызэIуахыгъэм хэтхэзэ, Юрэ иныбджэгъоу къыщауIагъэм ыпсэ къыгъэнэнымкIэ амалэу иIэр фигъэIорышIагъ. Ау, гухэкI нахь мышIэми, ежь уIэгъэ хьылъэ пчъагъэу къытыращагъэхэр фэукIочIыгъэхэп, идунай ыхъожьыгъ.\nУрысые Федерацием и Президент иунашъокIэ иIофшIэн пшъэрылъхэр ыгъэцакIэхэзэ лIыблэнагъэу ыкIи лIыхъужъныгъэу зэрихьагъэхэм апае щымыIэжь Чэркэе Юрэ ЛIыхъужъныгъэм иорден къыфагъэшъошагъ.\nЮрэ ишIэжь агъэлъапIэзэ, илъэс заулэкIэ узэкIэбэжьмэ, зыщеджэгъэ игупсэ еджапIэми мыжъобгъу къыщыфызэIуахыгъ.\nХъугъэ-шIагъэм фэгъэхьыгъэ документальнэ фильм цIыкIу кIэлэеджакIохэм къафагъэлъэгъуагъ. НыбжьыкIэхэр къагъэхьазырыгъэ усэхэм къяджагъэх. Мы мафэм ЛIыхъужъым ишIэжь агъэлъэпIагъ, Юрэ кIэлэ шэнышIоу, гупцIанэу, IэпыIэгъу зищыкIагъэм блэмыкIэу зэрэщытыгъэр агу къагъэкIыжьыгъ. Такъикърэ фэшъыгъуагъэх.\n— Чэркэе Юрэ фэдэ кIалэхэр зэрэтиIэхэм тырэгушхо, — къыIуагъ культурэм и Унэ ипащэу Пщыжъ Мурат. — Ащ лIыхъужъныгъэу зэрихьагъэр икъоджэгъухэм тэгъэлъапIэ, егъашIэм тыгу илъыщт. Ащ фэдэ зекIуакIэхэр щысэтехыпIэу зэрэщытхэр ныбжьыкIэхэм ядгъэшIэнэу, щысэшIу афэхъунэу къедгъэблэгъагъэх.\nПредыдущая Шхыныгъо стырхэр зэраратырэм лъэплъэх\nСледущая Узым зимыушъомбгъуным пае


Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте. Текст об объекте.


ШIукIэ ыцIэ тарихъым хэхьагъ — Адыгэ макъ\nШIукIэ ыцIэ тарихъым хэхьагъ\nАдыгэ лъэпкъэу къэралыгъо псэукIэ зиIэнэу лIэшIэгъу пчъагъэм кIэхъопсыгъэм иреспубликэ гъэпсыгъо тефагъ Джарымэ Аслъан итетыгъо. Ащ ыцIэ япхыгъ адыгэм къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэ зэрэхъугъэм, а статусым къешIэкIыгъэхэу Конституциер, гимныр, быракъыр, гербыр непэ зэрэтиIэхэм.\nДжарымэ Аслъан а лъэхъаным Адыгэ автоном хэкум ипэщагъ. ЛъэпкъымкIэ мэхьанэшхо зиIэ хъугъэ-шIагъэм — республикэм игъэпсын лъэпкъым къыхэкIыгъэ, ащ фэгумэкIхэрэ цIыф пэрытхэр фэбанэщтыгъэх. Джарымэм иакъыл, хэбзэ IофшIэным хэшIыкIышхо зэрэфыриIэм мэхьанэшхо яIагъ цIыфхэр гъогу тэрэз тырищэнхэмкIэ. Хэта зышIэрэр, а лъэхъаным Тхьэм ащ тетэу къызэригъэфэгъэн фае, къэралыгъо гъэпсыкIэм хэшIыкI фызиIэ Джарымэр а Iофым ипчэгу зэриуцуагъэр. Аслъан нэмыкIыгъэмэ, мэхагъэ къызхигъафэу «Мыхэм къырагъэжьагъэр хъущтэп, ащ къикIын щыIэп» зыIон а лъэхъаным пащэу щытыгъэмэ, Iофым зыздигъэзэщтгъагъэр зыми ышIэрэп.\n«1922-рэ илъэсым, Октябрьскэ революциер зыщыIагъэм илъэси 5 нахь темышIагъэу адыгэхэм автоном хэку яIэ хъугъагъэ. Непэ тарихъыр кIэзытхыкIыжьы зышIоигъохэм аIорэр нэмыкIыми, адыгэ лъэпкъымкIэ ащ мэхьанэшхо иIагъ. Лъэпкъ цIыкIоу хэкужъым къинагъэм автономие иIэ хъугъагъэ, адыгэр адрэ лъэпкъы-шхохэм ахэкIодэжьыгъэп», къыщетхы итхылъ Джарымэ Аслъан.\nЛъэпкъыбэ зыщыпсэурэ хэкум мэкIэ дэдэ хъурэ адыгэм ыцIэ зыхьырэ республикэ щыбгъэпсыныр Iоф псынкIагъэп. Краснодар краеу хэкур илъэс 60-рэ зыхэтыгъэм гузэгъабгъэ къыхэмыкIэу къыхэпщыжьыныри Iоф къызэрыкIуагъэп. Ау лозунгэу «Уходя — остаемся» зыфиIорэр иIэубытыпIэу Адыгеир «шъабэу» краим къыхэкIыжьын ылъэкIыгъ.\nАдыгеим итарихъ пштэмэ, Джарымэ Аслъан закъор ары апшъэрэ партийнэ ыкIи къэралыгъо IэнэтIищми аIутыгъэр. Ар КПСС-м и Адыгэ хэку комитет иапэрэ секретарыгъ, етIанэ народнэ депутатхэм я Адыгэ хэку Совет и Тхьамэтагъ ыкIи АР-м и Президентыгъ.\nАдыгэ лъэпкъым и Апэрэ зэфэсэу 1991-рэ илъэсым «40-мэ я Комитет» зэхищагъэм Апшъэрэ Советым хадзыхэ зыхъукIэ урысхэми адыгэхэми япчъагъэ зэфэдизын фаеу щырахъухьэгъагъ. А мэхьанэшхо зиIэ Iофтхьабзэм Джарымэм зэрэдыригъэштагъэм Iофыр нахь зэшIохыгъошIу къышIыгъагъ.\nКавказ заор заухыгъэр илъэси 130-рэ зэрэхъурэм ипэгъокIэу 1994-рэ илъэсым ижъоныгъуакIэ и 21-м УФ-м и Президентэу Б. Ельциным кавказ къушъхьэчIэсхэм афэкIорэ Джэпсалъэ къышIыгъагъ. Ащ къыщиIощтыгъ Кавказ заом къушъхьэчIэсхэм яшъхьафитыныгъэ къызэрэщаухъумэщтыгъэр, ахэм урыс пачъыхьэм аришIылIэгъэ заор зэфэнчъэу зэрэщытыгъэр. А хъугъэ-шIагъэм лъэпкъымкIэ мэхьанэшхо иIагъ ыкIи Темыр Кавказым щыпсэухэрэ лъэпкъхэм зэгурымыIоныгъэу азыфагу къитэджагъэр нахь ыгъэушъэбыгъагъ.\nДжарымэ Аслъан итетыгъом зэшIохыгъэ хъугъэмэ ащыщ тилъэпкъэгъухэу IэкIыбым щыпсэухэрэм якъэщэжьын къэралыгъо Iоф зэришIыгъэр. А лъэхъаныр ары УФ-м и МИД хэушъхьафыкIыгъэ лIыкIохэм Iоф щашIэу зырагъэжьэгъагъэр. 1997-рэ илъэсым АР-м и Законэу репатриантхэм афэгъэхьыгъэр аштэгъагъ. Джащыгъур ары апэрэу купышхо хъухэу адыгэхэр Косово къыращыжьхи, Адыгеим къызащэжьыгъагъэхэр. А Iофтхьабзэхэм зэкIэми Джарымэр азыфагу итыгъ, изакъоу зэкIэри ыгъэцэкIагъэу сIорэп, ау ащ иакъыл, игукIэгъу, игушхуагъэ, илIыгъэ хэмытыгъэмэ, а зэпстэури зэшIохыгъэ хъущтыгъа, хьауми мыхъущтыгъа?..\nДжарымэ Аслъан ыцIэ республикэм зэхъокIыныгъэу щыхъугъабэм япхыгъ. Ащ фэд 1996-рэ илъэсым Москва Адыгеим и ЛIыкIо и Унэ дэт зэрэхъугъэр.\nСыдрэ зэмани, орэкъэралыгъошху, орэцIыкIу, ипащэ ыцIэ хъугъэ-шIагъэ горэм епхыгъэу тарихъым къыхэнэ. Урысыем итарихъ иаужырэ илъэсишъэ пштэмэ, къэралыгъо пащэхэм ацIэхэр зыр революцием, адрэр колхозхэм язэхэщэн, Хэгъэгу зэошхом япхыгъэх. Краснодар краими Адыгеими ятарихъхэр ащ фэдэу пащэхэм япхыгъэхэ хъугъэ-шIагъэхэмкIэ агу къэкIыжьых. ГущыIэм пае, пынджым икъэгъэкIын, Краснодар псыубытыпIэу Адыгеим икъоджэ 22-рэ IузыгъэкIыгъэр, етIанэ адыгэ лъэпкъым республикэ иIэ зэрэхъугъэр, ащ игъэпсын —– ахэр зэкIэри пащэу тетыгъор зыIыгъыгъэхэм япхыгъэх.\nДжарымэ Аслъан ыцIэ республикэ тиIэ зэрэхъугъэм епхыгъэу тарихъым хэхьагъ. Ащ дакIоу тилъэпкъэгъухэм якъэкIожьыни, якъэщэжьыни Джарымэм ыцIэ хэмытэу къэпIотэн плъэкIыщтэп. Арышъ, шIукIэ ар тарихъым хэхьагъ, цIыфхэм агухэм шIукIэ арылъыщт.\nАщ ишыхьат джырэблагъэ Мэфэхьаблэ щыIэгъэ зэIукIэгъур. Мафэм жьыбгъэ кIэтэу ощхышхо къещхыщтыгъ, чъыIагъэ, ау Джарымэ Аслъан IукIэмэ зышIоигъо цIыфыбэ Мэфэхьаблэ имэщыт къыщызэрэугъоигъагъ. Ахэр нэгушIох, Аслъан ежэх, сыдми «зэIукIэм шъукIон фае» аIуи къагъэкIуагъэхэм афэдэхэп. КъызэIукIагъэхэм ахэтых Цэй Адамэ, Жьэу Мыхьамэт, МэщфэшIу Нэдждэт, Цэй Исхьакъ ыкIи нэмыкIхэр. КъэгущыIагъэхэм зэкIэми Косовэ къызэрикIыжьыгъэхэр агу къэкIыжьыгъ. «Тхьэм бэгъашIэ уешI, къытфэпшIагъэр тщыгъупшагъэп, Тхьэр разэ къыпфэхъу, гъогоу тфыхэпхыгъэм непэ тырэкIо, тынэгу зэIухыгъэу непэ тилъэпкъ тыхэс» — джа гущыIэхэр пащэм бэмэ къыраIуагъ.\n— Илъэс 40-рэ хэбзэ Iофыр згъэцэкIагъэ, ащ фэдизым Iофэу сшIагъэм нахьи а лъэхъаным нахь сигъатхъэу Iоф сшIагъэп, — къыIуагъ Чэмышъо Гъазый. — Мэфэхьаблэ тилъэпкъэгъухэр къыращыжьынхэмкIэ теубытагъэ хэлъэу унашъо зашIыгъэ мафэр ренэу сыгу къэкIыжьы. А лъэхъаным Джарымэ Аслъан къэбгъэуцун умылъэкIэу, пытагъэ хэлъэу унашъо ышIыгъагъ. А мафэм пащэм Iофыбэ иIагъэми, тилъэпкъэгъухэм якъэбар къызесэгъажьэм, Косовэ сыкIон фаеу къысиIуагъ ыкIи ащ къыкIэлъыкIоу Iофхэр зэпыфэгъагъэх.\nЗэIукIэгъум МэщфэшIу Нэдждэт къызыщэгущыIэм къызэриIуагъэмкIэ, заор къемыжьэзи унэгъо 21-мэ ятхылъхэр хьазырхэу Консульствэм чIэлъыгъэх. Заом Iофыр къызэригъэпсынкIагъэр къыхигъэщыгъ.\nДжарымэ Аслъани а хъугъэ-шIагъэхэр мы мафэм ыгу къэкIыжьыгъэх. КъызэIукIагъэхэм ащыщыбэр инэIуасэу къычIэкIыгъ, акIэупчIагъ. ЦIыкIу дэдэу къэкIожьыгъагъэхэу непэ лIы хъугъэхэри къыхигъэщыгъэх.\nГуфэбэныгъэшхо зыхэлъ зэIукIэгъу ар хъугъагъэ. ЦIыфхэм афапшIэрэр зэращымыгъупшэщтым ишыхьатыгъ гущыIэ фабэу Джарымэм къыраIуагъэхэр.\nПредыдущая «Уахътэм ищыкIэгъэгъэ цIыф»\nСледущая АтекIуагъэр Адыгеим щыщ


Адыгэ хьалыжъом и Маф | Адыгэ Макъ\nАдыгэ хьалыжъом и Маф\nЛъэпкъхэм, лIэужхэм ямэфэкI\nАдыгэ хьалыжъом и Мафэ Мыекъопэ районым ит Сырыфыбг псыкъефэххэм игъэкIотыгъэу ащыкIуагъ.\nСырыфыбг. УрысыбзэкIэ ащ «Къушъхьэ фыжькIэ» еджэх. Адыгэхэм чIыпIацIэр дэгъоу ашIэ, псыхъоу Сырыфым нэмыкI лъэпкъхэм «Псыхъо фыжь» раIо. ЗыгъэпсэфыпIэм итеплъэ дахэм идэхэжь. Къушъхьэпсэу Сырыфым икъэбзагъэ зэбгъашIэ пшIоигъомэ, нэпкъхэм уадэкIоен, лъэмыджхэм уатетэу зыпплъыхьан фае. Жьым икъэбзагъэ гур къеIэты, кIуачIэу къыпхилъхьэрэр зыдэпшIэжьызэ, нэм ылъэгъурэр гум шъхьапэ зэрэфэхъущтыр зэхэошIэ.\nСырыф псыхъошхор Шъхьэгуащэ хэлъэдэжьышъ, лъагъоу къыгъанэхэрэм уалъымыхъоу цIыфхэм зэIукIапIэ афэхъугъэ чIыпIэхэр зэбгъэлъэгъухэ пшIоигъоу нэм фэплъыщтым зеогъэушъомбгъу.\nАдыгэ Республикэм зекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитетрэ IофшIапIэу «Руфа-Турымрэ» зэхащэгъэ Iофтхьабзэу адыгэ хьалыжъом фэгъэхьыгъэм нэбгырэ 32-рэ щызэнэкъокъугъ. ОсэшI купым ипащэу ЛIыхъукIэ Азэмат къызэриIуагъэу, зэнэкъокъум яIэпэIэсэныгъэ къыщагъэлъэгъоным фэшI пэшIорыгъэшъэу зэхэщакIохэм къыдалъытагъэр макIэп. Хьалыжъор зыхашIыкIыщт тхьацур нахьыжьэу къагъэхьазырыгъ.\n«Нанэ ихьалыжъу», «МэфэкI хьалыжъу», «Бысымгуащэм ихьалыжъу», «Нысэщэ хьалыжъу», «Нысэ Iап» зыфиIохэрэмкIэ бзылъфыгъэхэр зэнэкъокъугъэх. Зэхахьэр зезыщэгъэ журналистэу Беданыкъо Замирэ хьалыжъом ехьылIэгъэ пэсэрэ къэбархэр къыIуатэхэзэ, Iофтхьабзэр зэхэщакIохэм лъагъэкIотагъ.\nБлащэпсынэ къикIыгъэхэм япащэу Отрэщ Симэ мэфэкI Iанэу къыгъэлъэгъуагъэм къэралыгъом иIэшъхьэтет къебгъэблагъэми щытхъу нэмыкI къэмыхьыщтэу тэлъытэ.\nЕджэркъуае къикIыгъэхэм нэрылъэгъу IэпыIэгъухэр гъэшIэгъонэу агъэпсыгъэх. Къуаджэм ыцIэ дэпкъым тетхагъ Хьалыжъоу агъэжъагъэхэмкIи ячылэ ыцIэ атхи, Iанэм шхыныгъор къытыралъхьагъ.\nЧыпэкъо Альбинэ, Хьасанэкъо Мадинэ, Ешэкъо Анжелэ, нэмыкIхэм Еджэркъуаеу якъоджэ гупсэ щытхъоу къыраIуалIэрэр макIэп.\nТеуцожь районым иадминистрацие культурэмкIэ игъэIорышIапIэ ипащэ иIэнатIэ зыгъэцэкIэрэ Теуцожь Марыет куп гъэшIэгъон игъусэр. Пэсэрэ лъэхъаным ашIыгъэ пхъуантэу илъэси 105-рэ зыныбжьым гъомылапхъэу дэлъыр итеплъэкIи дахэ. Шхыныгъохэр рызепхьанхэм фытегъэпсыхьэгъэ пхъуантэм хьалыжъоми чIыпIэ хэхыгъэ щыриI.\nХьалыжъом идэгъугъэ бысымгуащэу Iанэр зыгъэхьазырырэм бэкIэ елъытыгъэми, зэхахьэм къыщаIуагъэм мэхьэнэ ин етэты. Тхъум изытет, хьаджыгъэм игъэфедакIэ, фэшъхьафхэм уалъыплъэн фае. МашIоу щыуаным кIэпшIыхьащтыри хэушъхьафыкIыгъэ Iофыгъохэм ащыщ.\nЛIыхъукIэ Азэмат, Къуекъо Марыет, ЛIымыщэкъо Рэмэзан, Гъазые Бирамхъан, фэшъхьафхэу осэшI купым хэтхэм яеплъыкIэхэри гум екIух. Археологхэм къагъотыгъэ тарихъ пкъыгъохэм ясурэтхэм атешIыкIыгъэ хьалыжъохэр зэнэкъокъум щагъэжъагъэх. Гъазые Бирамхъан къыIуагъэм пащэхэм мэхьэнэ ин ратыщтэу тэгугъэ.\n— Шъолъырхэм ямызакъоу, IэкIыб хэгъэгухэм къарыкIыхэрэ тилъэпкъэгъухэр зэнэкъокъум хэлажьэхэ тшIоигъу, — къыIуагъ Бирамхъан.\nIофтхьабзэм Израиль, Тыркуем, Сирием, Иорданием къарыкIыгъэхэр щытлъэгъугъэх. Ахэри хьалыжъом ехьылIэгъэ къэбархэм ащыгъуазэх. ЛIэуж-\nхэр мэфэкIым зэрэзэфищэхэрэм тигъэгушIуагъ.\n— Джэджэ районым сыщэпсэу, тхылъеджапIэм Iоф щысэшIэ, — къытиIуагъ пшъэшъэ ищыгъэу Снежана Галицкаям. — Адыгэхэм сахэт, тызэгъусэу лъэпкъ шэн-хабзэхэм татегущыIэ. Аулъэ Бибэ типащ. Ар зэнэкъокъум хэлажьи, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэр къызэрэдихыгъэм фэшI тыфэгушIо.\nСнежана Галицкаям игуапэу хигъэунэфыкIыгъ мэфэкIым урысхэр, адыгэхэр, нэмыкI лъэпкъхэр зэрэщызэIукIагъэхэр. КъэкIощт илъэсым зэнэкъокъум щытхъуцIэ къыщыдихы шIоигъу.\nРостов хэкум къикIыгъэх зэшъхьэгъусэхэу Яна ыкIи Константин Матросовхэр. МэфэкIыр ашIогъэшIэгъон. Сырыфыбг зыщагъэпсэфынэу Адыгеим къызэкIохэм, тилъэпкъ шэн-хабзэхэри нахьышIоу зэрагъэшIагъэх.\nКрасногвардейскэ районым къикIыгъэ Аджырэ Жаннэрэ Кощхьэблэ районым щыщ Чыпэкъо Альбинэрэ шIухьафтын шъхьаIэу Гран-прир афагъэшъошагъ. «Нысэщэ хьалыжъу» зыфиIорэ зэнэкъокъум БрантI Анжелэ апэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Хэшх Саидэ «Нысэ Iап» зыфиIорэ зэнэкъокъум ятIонэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ. Брагъунэ Сусанэ, Сихъу Светланэ, КIыкI Мирэ, Аулъэ Бибэ, Отрэщ Симэ, Хьаткъо Саидэ, фэшъхьафхэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр афагъэшъошагъэх.\n— КIэлэеджакIоу Брафтэ Эммэ Гъонэжьыкъо Аскэррэ Мырзэ Дзэпщрэ зэдаусыгъэ орэдэу «Си Адыгеир» дахэу къыIуагъ. Ансамблэу «Пламям» лъэпкъ къашъохэр къышIыгъэх. Беданыкъо Замирэ артист цIэрыIоу Андзэрэко Чеслав ыусыгъэ орэдэу «Адыгэ быракъыр» ыгъэжъынчыгъ. Зэхахьэм хэлажьэхэрэр къелъэIухи, орэдыр ятIонэрэу къыIоу зыфежьэм, къыдэшъуагъэх, къыдежъыугъэх. IофшIапIэу «Руфа-Турым» ипащэу Бибэ Мурат, археолог цIэрыIоу Тэу Аслъан, Адыгэ Хасэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан, нэмыкIхэри мэфэкI зэхахьэм къыщыгущыIагъэх, Iофтхьабзэр адыгэ джэгукIэ аухыгъ.