Как организовать ТСЖ в Адыгейске\nДля создания ТСЖ в Адыгейске рекомендуем придерживаться следующего алгоритма.\nОсновным документом, регламентирующим деятельность ТСЖ в Адыгейске, является устав, который необходимо подготовить заранее для последующего утверждения на общем собрании собственников помещений в МКД. Устав ТСЖ должен содержать следующие сведения:\nместо нахождения ТСЖ в Адыгейске;\nРешение о создании ТСЖ в Адыгейске принимается собственниками помещений в МКД на общем собрании, которое может быть проведено посредством очного, очно-заочного либо заочного голосования.\nСообщение о проведении общего собрания должно быть направлено каждому собственнику помещения в МКД Адыгейска не позднее чем за 10 дней до даты его проведения.\nРешение о создании ТСЖ считается принятым, если за него проголосовали собственники помещений в соответствующем МКД Адыгейска, обладающие более 50% голосов от общего числа голосов собственников помещений в таком доме.\nПри создании в предусмотренных законом случаях ТСЖ в нескольких МКД Адыгейска соответствующие решения принимаются на общих собраниях собственников помещений в каждом МКД большинством не менее 2/3 голосов от общего числа голосов собственников помещений в данном доме.\nДля государственной регистрации ТСЖ в Адыгейске следует обратиться с необходимыми документами в ИФНС Адыгейска по месту нахождения постоянно действующего исполнительного органа ТСЖ.\nлично в Адыгейске или через представителя непосредственно в налоговый орган либо в МФЦ;


«Псэлъыхъохэр» щыIэныгъэм дештэх — Адыгэ макъ\nРедактор 20.01.2020 20.01.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nРеспубликэм и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ зыхьырэм илъэс 40-м къехъугъэу къыщагъэлъагъорэмэ ащыщ спектаклэу «Псэлъыхъохэр». Адыгэ драматургием иклассикэ хэхьэгъэ Мамый Ерэджыбэ ипьесэ техыгъэу режиссерэу КIуращынэ Аскэрбый ыгъэуцугъэм ипычыгъо пэпчъ узыIэпещэ. «Адыгэ Мольерэу» алъытэрэ Е. Мамыим я ХХ-рэ лIэшIэгъум ия 50-рэ илъэсхэм ытхыгъэр жъы хъурэп, ашIогъэшIэгъонэу спектаклэм цIыфхэр еплъых.\nЩыIэныгъэр лъэкIуатэ. Колхозхэм яфермэхэр нахьыпэрэм фэдэу къуаджэхэм яIэжьэп. Арэу щытми, цIыф зэфыщытыкIэхэр, шIулъэгъур, унагъом ипсэукIэ Мамый Ерэджыбэ къыгъэлъэгъонхэмкIэ шIыкIэшIоу къыгъотыгъэхэр жъы хъухэрэп.\nСэмэркъэу дахэм адыгэ гупшысэр хэлъ. Пьесэр щыIэныгъэм къыхэхыгъэу щытышъ, къуаджэхэм адэс мыпсэу-мылажьэхэм уарегъэгуцафэ. Гъэунэфыгъэу ацIэхэр къепIохэ пшIоигъоу охъу. Сэмэркъэур Тхьэми икIасэу тэIо, ау шъыпкъагъэу ащ хэлъым уегупшысэ зыхъукIэ, театрэр кIочIэ лъэшэу зэрэщытыр къыхэбгъэщызэ, зэфэхьысыжьхэр ошIых.\nТхакIомрэ композиторымрэ аусыгъэ орэдым псэ къыпызыгъакIэрэр орэдыIор, мэкъамэхэр зыгъэжъынчыхэрэр ары. Театрэм щагъэуцугъэ къэгъэлъэгъоныр зытехыгъэ пьесэр дэгъоу тхыгъэмэ, артистхэм ярольхэр нахь гъэшIэгъонэу къашIын алъэкIыщт.\n«Псэлъыхъохэр» жъы хъущтэп ащ фэдэ артист цIэрыIохэр тиIэхэ зыхъукIэ. Зыхьэ Заурбый, Кукэнэ Мурат, Кушъу Светланэ, Зыхьэ Мэлаичэт ярольхэр илъэс 15-м къехъугъэу къашIых. Сэнаущыгъэу ахэлъыр гум иорэд фэогъадэ. Бзэу зэрэтхыгъэр зэгъэфагъэу, гущыIэ щэрыохэмкIэ гъэбаигъэу зэрэщытым имэхьанэ осэ ин фэтэшIы.\nХьапапэрэ Хьачыкрэ ярольхэм Зыхьэ Заурбыйрэ Кукэнэ Муратрэ афэгъэзагъэх. Адыгэ Республикэм инароднэ артистых, нэмыкI щытхъуцIэхэри афаусыгъэх. Псэлъыхъохэр пшъашъэм ыдэжь къызэкIохэм М. Куканэм игущыIэ гурыIогъошIоу, къабзэу ролыр къызэришIырэр непэрэ псэлъыхъо кIалэхэм еджапIэ афэхъущт.\nПшъашъэм ироль фэгъэзэгъэ Даур Жанэ псэлъыхъохэм къадэгущыIэзэ, фэшъхьаф кIалэ зэрежэрэр къареIо. НэгъэупIэпIэгъум къыкIоцI Хьапапэ зызэблехъу, зэрешъуагъэр къыхэщыжьырэп. Пшъашъэм иунэ къикIыжьыхэзэ Хьапапэ егъэзэжьышъ, шъхьэгъусэ къыфэхъумэ шIоигъо пшъэшъэ хьакIэр зэрэкIэгъожьыщтыр реIо.\nГущыIэ закъор арэп удэзыхьыхырэр, узыгъэщхырэр. Джэнэ Iапшъэр дещаешъ, Iэнтэгъум Хьапапэ тео… «УкIэгъожьын, ау бгъотыжьыщтэп» зыфэпIощтыр пшъашъэм гуригъаIо шIоигъу.\nКушъу Светланэрэ Зыхьэ Мэлаичэтрэ Ленинград щызэдеджагъэх. Светланэ ным ироль, ащ ипшъашъэ ироль Мэлаичэт къашIы. Ныбжьэу яIэр къыдэмылъытэу пьесэм игъэпсыкIэ гукIи, псэкIи узэлъекIу. Яни, ыпхъуи шъхьэгъусэ яIэ ашIоигъу. Артистхэм едзыгъом IэпэIэсэныгъэу къыщагъэлъагъорэр зэбгъэпшэщтыр умышIэу олъыхъо. Хъоршэр зекIуакIэхэр зэрагъэфедэхэрэм къэгъэлъэгъоныр къегъэбаи.\nХьатхьакIумэ Аскэрбый, Бэгъушъэ Анзор, Хьакъуй Андзаур ярольхэр къызашIырэр бэшIагъэп. Ахэри спектаклэм пытэу хэуцуагъэх, ярольхэм псэ къапагъакIэзэ къэгъэлъэгъоным икупкI къызэIуахы.\nСомэ мин 600\nА. Шэртанэм ипьесэ техыгъэу А. Хьакъуим «Сомэ мин 600-р» театрэм щигъэуцугъ.\nНымрэ тымрэ ахъщэр афикъурэп, хэбзэ Iахьыр атын алъэкIырэп. Пшъашъэм къыфэкIорэ псэлъыхъохэу унагъо зиIэхэм яшъузхэр егъэплъэхъух, ялIыхэм адэкIощтэу макъэ егъэIу…\n«Псэлъыхъохэр» щылэ мазэм и 21-м, «Сомэ мин 600-р» и 24-м Лъэпкъ театрэм къыщагъэлъэгъощтых. Искусствэр зышIогъэшIэгъонхэр зэхэщакIохэм рагъэблагъэх. Спектаклэхэр пчыхьэм сыхьатыр 7-м аублэщтых.\nПредыдущая В Майкопе после аварии возобновлено водоснабжение\nСледущая Ленинград иблокадэ фэгъэхьыгъ


Игушъхьэлэжьыгъэ дышъэзэрыбл, иIофшIагъэшъ – щысэтехыпI | Адыгэ Макъ\nИгушъхьэлэжьыгъэ дышъэзэрыбл, иIофшIагъэшъ – щысэтехыпI\nАвтор: Редакция\t/ 22.05.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\n«Урысыем IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъ» зыфиIорэ щытхъуцIэр бэмышIэу хэгъэгумкIэ нэбгыри 5-м Москва, Кремлым и Екатерининскэ унэшхо, къащыратыжьыгъ. Ахэр Хэгъэгум, лъэпкъым апашъхьэ гъэхъэгъэшхохэр щызиIэх. Мыхэм ахэт Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе Щэрджэсым янароднэ тхакIоу, Урысые общественнэ организациеу «УФ-м итхакIохэм я Союз» и Адыгэ шъолъыр къутамэ иправление итхьаматэу, илъэсыбэ творческэ ыкIи общественнэ IофшIэгъэшхо зиIэу МэщбэшIэ Исхьакъ Шумафэ ыкъор.\nУрысыем икъэлэ шъхьаIэу Москва, мэлылъфэгъум и 29-м 2019-рэ илъэсым, УФ-м и Президентэу Владимир Путиным щытхъур къэзылэжьыгъэхэм наградэр къащыритыжьыгъ. Тарихъ хъугъэ-шIэгъэ гушIуагъом имэхьанэ Адыгеим имызакъоу, Темыр КавказымкIэ кIэдгъэтхъэу, ежь тхакIом зыIудгъэкIагъ ыкIи упчIэхэмкIэ зыфэдгъэзагъ:\n— Исхьакъ, уежагъа ащ фэдэ щытхъум, цIэ лъагэм? Ар къыуатыныр анахьэу сыда зэпхыгъэр ыкIи мы зэкIэ сыдэущтэу зэпыфагъа?\n— 1991-рэ илъэсым ыкIэм Джарымэ Аслъан апэдэдэ «Социалистическэ IофшIакIэм и ЛIыхъужъ» зыфиIорэр къысатынэу АдыгеимкIэ сыкъигъэлъэгъогъагъ. СССР-м и Апшъэрэ Совет и Президиум и Комиссие мы гупшысэр (унашъор) ыштэгъагъ. А Президиумым изэхэсыгъо Урысыем итхакIохэм я Союз итхьаматэу щытыгъэ Сергей Владимирович Михалковыр хэлэжьагъ. Сэ ар егъашIэм (Литературнэ институтым Москва сыщеджэ зэхъум къыщегъэжьагъэу, ишъхьэгъусэу Наталья Кончаловскаяри игъусэу) дэгъоу къысфыщытыгъ, ренэу ишIуагъэ къысэкIыгъ, сикандидатури игуапэу къыдыригъэштагъ. Ау шышъхьэIу мазэм, 1991-рэ илъэсым хэгъэгушхоу СССР-щтыгъэр зэбгырызгъэзыгъэ гузэжъогъу-бырсырыр (путчыр) къитэджагъ. Ащ ыпкъ къикIэу мы гухэлъ ехьыжьагъэри зэпыугъ, щыIэныгъэми бэ хэти зэмыжагъэу хэхъухьагъэр.\n2013-рэ илъэсым мы Iофым къыфагъэзэжьыгъ, «Урысыем IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъ» зыфиIорэр агъэнафи, араты хъужьыгъэ. Джащ къыщегъэжьагъэу мы къэралыгъо щытхъуцIэр нэбгырэ 41-м аратыгъ, — къеIуатэ Исхьакъ, — илъэс къэс къэралыгъомкIэ гъэхъэгъэшхохэр зиIэ нэбгыри 5-м араты, мы 2019-рэ илъэсымкIэ, а нэбгыритфым сэри сахэфагъ. Мы Iофым пылъыгъ лIышъхьэу тиIэгъэ ТхьакIущынэ Аслъан, ау ар анахьэу ишъыпкъэ рихьылIи, илъэсрэ ныкъорэм къыкIоцIкIэ зэшIозыхыгъэр, непэрэ мафэхэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ары. Джащ пае «тхьауегъэпсэу» есэIо.\nАр зы. Къысфагъэшъошэныр къызыхэкIыгъэу ыкIи зэпхыгъэр литературнэ-творческэ IофшIагъэу сиIэр ары. ПоэзиемкIэ, прозэмкIэ тхылъыбэ къыдэзгъэкIыгъ. Ау анахь къыхэзгъэщымэ сшIоигъор тарихъ романхэмкIэ (15 фэдиз) адыгэ лъэпкъым итарихъ чыжьэ я Х-рэ лIэшIэгъум щегъэжьагъэу къызэращысIотагъэр, лъэпкъым ишэн-хабзэхэр, зекIокIэ-шIыкIэхэр образыбэ зэфэшъхьафхэу хъугъэ-шIагъэхэм ахэтхэмкIэ къизгъэлъэгъукIыныр нэфагъэ хэлъэу зэрэсфэукIочIыгъэр ары, — еIо тхэкIошхом.\nСэри ащ къыхэзгъахъомэ сшIоигъу МэщбэшIэ Исхьакъ 1949-рэ илъэсым къыщыублагъэу, илъэс 70-рэ хъугъэу, итворческэ гупшысэ зэпыуи, зэпычи имыIэу зэрэлажьэрэр. Ипоэтическэ сборник пэпчъ — бай, ушъагъэ, лъэш, игущыIэшъ — зафэ, кIуачIэ хэлъ; ухэтми иусэхэм узяджэкIэ, къыпхагъахъо, шIум уфащэ.\nПоэзием, прозэм къащыуцугъэп И. МэщбашIэр, зэдзэкIын IофшIэгъэшхо иI: урыс лъэпкъым илитературэ исаугъэт инэу «Слово о полку Игореве» зыфиIорэр, А. С. Пушкиным иеу «Медный всадник» («Гъоплъэ шыу»), «Скупой рыцарь» («Рыцарь хьарам»), М. Ю. Лермонтовым иусэу «Беглец» («Къэрабгъ»), Н. А. Некрасовым иеу «Железная дорога» («МэшIоку гъогу»), В. В. Маяковскэм ипоэмэу «Облако в штанах» (адыгабзэкIэ «Гъончэдж зыщыгъ ошъуапщэр»), С. А. Есениным ипоэмэу «Анна Снегина» («Ан-на Снегинар») зэридзэкIыгъэх, зы тхылъ дэтхэу къыдэкIыгъэх.\n— Ахэр зэкIэ зыкIэсшIагъэр, — игущыIэ къыпидзэжьызэ кIегъэтхъы МэщбашIэм, — Урысыешхом илитературэ сэ сипIугъ, сыкъыхэкIыгъэти ары. Сэри урыс классическэ литературэр кIэзгъэтхъэу, згъэлъапIэу, лъэпкъхэм азыфагу илъ зэфыщытыкIэхэр згъэпытэмэ сшIоигъоу сфэлъэкIырэр сшIагъэ. Къэралыгъошхом итын лъапIэ къыуапэсыным пае бэ къыдалъытэрэр: птхыхэрэм купкIэу яIэр, шIуагъэу ахэлъыр, мамыр щыIакIэр, зэкъошныгъэр, шъхьафитныгъэр ахэм къызэраухъумэрэр, цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэр тхакIом зэфищэнхэшъ зэпэблагъэ ышIынхэр; республикэр, зыщыщ лъэпкъыр шъыпкъэм готэу къыригъэлъэгъукIынхэр, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыфэдэр, ячаныгъэ-хъупхъагъэ, язэфагъэ зынэсырэр; лIыхъужъхэу лъэпкъым къыхэкIыгъэхэри, республикэр уахътэм дэIорышIэу зэрэщыIэри, Хэгъэгум ищыIакIэ зэрэхэуцоу, зэрэхэлажьэрэр къыдалъытэ. Арышъ, — еIо МэщбэшIэ Исхьакъ, — мы тын лъапIэр республикэм ис цIыфхэм къафагъэшъошагъэу сэ сэлъытэ.\n— МэфэкI сурэтхэу Кремлым щышъутырахыгъэхэр бэ мэхъух: иных, дэгъух, зэфэшъхьафых. Ахэм нахь гуфаплъэу уяплъы къэс упчIэхэр къэуцух, сэри Исхьакъ хэгъэгу зэхахьэр ыгу рихьыгъэмэ зэсэгъашIэ.\n— Урысыем сыдигъокIи мыщ фэдэ мэфэкIхэр лъэшэу дэгъоу щашIых, — еIо ащ, — тэщ пае зэхащагъэри дэгъугъэ, мэфэкI фэбагъ сэркIэ.\nАр-м и Правительствэ илIыкIо купэу ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зипэщагъэр, Къэрэщэе-Щэрджэсым и ЛIышъхьэу Р. Темрезовыр ыкIи Къэбэртэе-Бэлъкъарым и ЛIышъхьэ IэнатIэ зыгъэцакIэу К. КIуакIор Москва мэфэкIышхом щыIагъэх.\n— Джыри сишъыпкъэу сурэтхэр зэпэсэплъыхьэх: мары мы сурэтым нэбгыритфэу щытхъур къэзылэжьыгъэр шъущыс: мыдрэм – УФ-м и Президент и Администрацие ипащэ иапэрэ гуадзэу С. В. Кириенкэр къыщыпфэгушIо. Джыри зы сурэт, Урысыем и Президентэу В. В. Путиным гушIозэ, пIэ къытеIэбагъэу зыгорэ къыуеIо. Сыда зашъуIорэр?\n— Торжественнэр зэтэух ужым Президентэу В. В. Путиныр къысэкIолIагъ, къэгущыIэ зэхъум сятацIэрэ лъэкъуацIэмрэ IужъуIо зэрэшIохъугъэр арыщтын, къысиIуагъ: «Я Вас знал как поэта, писателя Исхака Машбаша. Вы автор известного стихотворения «Самбо», посвященного знаменитому зачинателю самбо в СССР Харлампиеву».\n— ТызэдэгущыIэзэ, — гущыIэр лъегъэкIуатэ И. МэщбашIэм, — Хэгъэгушхом икъэралыгъо тын лъапIэ лъэпкъ литературэ цIыкIум илIыкIо къызэрэщыхагъэщыгъэмкIэ «Тхьауегъэпсэу!» зесэIом, занкIэу, дэгъоу В. Путиным къысиIожьыгъ: «Исхак Шумафович, литературэ цIыкIу щыIэп. О лъэшэу лъэгъупхъэу о уилъэпкъ литератури, Урысыешхом илитератури къэогъэлъагъох».\n— Iофым адыгэхэм егъашIэм мэхьанэшхо фашIыщтыгъ, о ащ ишIуагъэ, ыуасэ анахьэу гу зылъыптагъэр, уигулъытэ ащкIэ къызыущыгъэр?\n— Анахьэу сянэжъ-сятэжъхэм бэ яшIуагъэу къысэкIыгъэр. Пчыхьэшъхьапэрэ, заом ыпэкIэ, хьакIэщым хъулъфыгъэхэр къыщызэрэугъоищтыгъэх, акъыл-Iушыгъэр къахэщэу бэ къаIуатэщтыгъэр. Тяни, ащ илэгъухэри сыдигъуи зыфэсакъыжьхэу, мытхыгъэ хабзэу «адыгагъэм» тетэу щыIагъэх. Сикъуаджэу Шъхьащэфыжьым дэсхэр зэкIэ зы бын унагъом фэдэу зэфэгумэкIыжьыщтыгъэх, арышъ, нахьыжъ лъапIэхэм къытхалъхьагъэм сырыщыI; сытарихълэжьэп, ау сипроизведениехэу къыдэзгъэкIыхэрэм документальнэ лъапсэ яI, Шъхьащэфыжьыр, республикэр ары сызфыщыIагъэхэр. Iофым узэрипIурэр, узэригъашхэрэр, «лажьэрэм лыжъ ешхы» аIуагъэба, пасэу зэхэсшIагъ, сэри ащ дэжьым сыкIэлэцIыкIугъэми, сиIоф Iахь сиIагъ. Тихэтэшхо джадэ зэшхэм тыпкIэу тыхэт зыхъукIэ, тянэ къытиIощтыгъ: «ренэу шъукъызэмыплъэкIэу, шъуапэкIэ нахь шъузэрэлъыкIотэщтым шъупылъ…», — бэрэ мы гущыIэхэр сыгу къэкIыжьых.\n— Уиусэн-тхэн зэчый тыдэ къыпфикIыгъа, лIакъом хэтыгъэха IорIотэкIо-тхыдэIуатэхэр, нэмыкIхэр?\n— ЩыIэныгъэм ежь уегъасэ: Тхьэм къыпхилъхьагъэр къыпхегъэкIыжьы; пIуныгъэ гупсэфыр, кIэлэегъэджэ дэгъухэр, ащкIэ IэпыIэгъу иных, ори узыфырикъужьэу Iофым уфэчэфыным бэ елъытыгъэр.\n— Iофыр пчъагъэу зэтырафы: къарыукIэ ашIэрэр, сэнаущыгъэ IэшIагъэхэр ыкIи шъхьэкуцI (умственнэ) IофшIагъэр. О укIэлэ дэдэу ебгъэжьагъэу, шъхьэкIэ, гукIэ, псэкIэ олажьэ. Творческэ IофшIэныр къина, къызэрыкIуа, псынкIа, тхъагъуа, сыд фэда?\n— ТхакIор тхылъыпIэ къабзэр къыштэу зытIысыкIэ, шъхьэзэкъо-гузакъоу, ежь-ежьыр шъыпкъэу къэнэ. О зэкIэ зэрэбгъэIорышIэшъу. Гупшысэ дунаим джащыгъум ухэуцо; о зыфэмыIогъахэу бэ къэлъагъоу, къэущырэр узэпакъудыеу; творчествэр хышхом фэд, цIыф цIыкIур къурэм фэдэу ащ хэфэшъ, щесын фаеу мэхъу…\n— ТхакIом ипшъэрылъ ин тыдэ къыщежьэра, тыдэ нэсыра?\n— Гупшысэ занэм къыщежьэшъ, цыр зэраджырэ хъэцкоу, пытэу уеубыты, ренэу узфекъудыи, о пшIоигъо гупшысэр къызыхъукIэ, къызыдэкIыкIэ, гупсэфыгъо огъоты. Акъылымрэ гумрэ зэфырикъужьэу, дунэелъэгъукIэ чъэпхъыгъэ, зафэкIэ тхэн амал зыхэлъым, имурад лъегъэкIуатэ, къыдэхъу.\n— Iашэ инэу тхакIом иIэр?\n— ГущыIэ зафэу, купкI зиIэу, пытэу щытэу, ыгу, ыпсэ атешIыкIыгъэр ары.\n— О уитворчествэ зэрэщытэу – поэзиер, прозэр, кIэлэцIыкIу тхыгъэхэр, пшысэхэр, поэмэхэр, повестьхэр, романхэр, тарихъ произведениехэр, зэдзэкIыгъэхэр ащкIэ щысэ иных. Ахэм ащыщэу анахь къахэбгъэщэу, о пщыщ хъугъэ тхыгъэ-произведениеу уиIэр?\n— Сэ стхыхэрэм зэкIэм зэфэдэу сигумэкIи, сигукIаий, сишIулъэгъу-гушIуагъуи ахэсэгуащэх, ахэр сэ къыспкъырыкIыгъэх, зэкIэ лъэпкъым фэгъэхьыгъэх, сэркIэ мэхьанэ зиIэх. Iэхъомбитфым е лъфыгъэхэм зызакъо къызэрахамыхэу, зэрэзэфагъадэхэу, зэрякIасэхэм фэдэх.\n— «Iоф мыухыжьым цIыфыр елажьэ» аIо. О къэбгъэшIагъэм уеджагъ, утхагъ, гупшысэ ормэ уахэтэу къэохьы. Сыдигъуа угу щизэу зызыбгъэпсэфырэр?\n— Сытхэ зыхъукIэ ары. Тхьэ зэтагъэр Iоф зиIэр ары. Iофынчъэр — тхьамыкI. Iофым зыIэ екIоу, зыгу факIорэр насыпышIу. Зызгъэбэлэрэгъыхэрэр хэукъох.\n— Тхьэм къыпхилъхьэгъэ зэчыир сыдигъуа зызэхэпшIагъэр?\n— Джы къызнэсыгъэм зэхэсшIагъэп. ЧIыгу-огу зэнэсым ыкIыб сыда щыIэр? сIоу, гупшысэм ренэу сиIыгъ, сылъэкIо.\n— Уитворчествэ анахь щыбгъэлъэпIэрэ жанрэр?\n— УсэмкIэ езгъэжьэгъагъ, непи ар сэгъэфедэ, къэсIон слъэкIыгъэри макIэп. Ау прозэмкIэ къэпIон плъэкIыщтыр ащ нахьыбэжь, жанрэ хъоо-пщау, тIури зэфэдэу сэгъэIорышIэ.\n— ТхакIоу ущымытыгъэмэ, сыд сэнэхьата зызыфэбгъэзэщтыгъэр?\n— ЦIыфхэм сишIуагъэ язгъэкIын слъэкIынэу сыдрэ лъэныкъокIи Iоф къыхэсхыщтыгъ. Шъыпкъэ, сэ сытхакIоми, сыдигъуи цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэнымкIэ гъэзагъэу, общественнэ Iофыр дэзгъэцакIэу кIэсэщы.\n— О уищыIэныгъэр — литературэр ары. Ащ ыгупчэр цIыфыр ары. Ащ елъытыгъэу цIыфым уасэ зэрэфэпшIырэр, анахь шэн дэгъоу хэлъын фаеу плъытэрэр?\n— ГукIэгъу ежь фэдэхэм афыриIэу адеIэныр, шъыпкъэм готэу щыIэныр.\n— Анахь шэн дэйхэр оркIэ сыд фэдэха?\n— Шъугъон-зышхыхьажьыныр, убэн-пцIыусыныр сфэлъэгъухэрэп, цIыфыр зыдимышIахэу зыгъэсымаджэрэх.\n— ЦIыфым ипсауныгъэкIэ анахь мэхьанэ зиIэр?\n— Зыфырикъужьыныр сыдигъуи сыдымкIи, ышIэрэм гушIуагъо къыфихьыныр, хигъотэныр, къэкIорэ мэфакIэ пэпчъ шIукIэ щыгугъэу пэгъокIыныр.\n— «ЦIыфым ежь зэришIэжьыщтым фэдэ хэти къыришIэщтэп» аIо, о ащ деогъашта?\n— Ары. Гумрэ шъхьэмрэ зэгурыбгъэIошъоу уесэн зыкIыфаер.\n— ЦIыфы пэпчъ зыкъигъотынымкIэ анахь шъхьаIэр? (е мэхьанэ зиIэр?)\n— Iофыр ары. Ащ хэти епIу, елэжьы, епсыхьэ.\n— ЦIыфым анахь къыхэзгъаIэрэр?\n— ГукIодыпхэгъэ зыфыримыкъужьыр арэу къысщэхъу. Угу бгъэкIоды хъущтэп, уапэкIэ уплъэ зэпытын фае. Неущ нэфыр, мэфакIэр къызэрэкIощтыр къыдэплъытэзэ, шыкур тепшIыкIэу, мэфакIэм упэгъокIын фае.\n— УигушIогъо ин сыдэу къыпхэщыра?\n— Ар бгъэбыракъынэу щытэп.\n— УигомыIу, уимэфэ ошъуапщэ сыдэущтэу зэпыпчыхэра?\n— Сэр-сэрэу сызэушъыизэ зэсэIожьы: «Сыда къыохъулIагъэр, МэщбашIэр?» — сичIыпIэ сеуцожьы.\n— Джыри зы упчIэ: уигухэлъхэр, кIэу Iоф зыдэпшIэщтыр къытэпIона?\n— Тхэныр сэркIэ жьым, псым афэд, илъэсыбэ хъугъэу сэтхэ, ситворчестви тефэрэ уасэр къыратызэ, кIэсщыгъ. Советскэ Союзым илъэхъан уасэ зиIэ наградабэ къысфагъэшъошагъ. Джы апшъэрэ Хэгъэгушхо тын лъапIэр къысатыгъ. А зэкIэм ситхэкIо пшъэрылъи нахь къагъэины. Шыкур! Сэри зызэкIэсэугъуаешъ, гупшысэ дунаим сыхэсыхьэ. Мы илъэсым урысыбзэкIи, адыгабзэкIи «Аджал гъогу» зыфиIорэ романыр къыдэкIыгъ. Джы езгъэжьагъэу стхырэр, тарихъ романыкIэу (еплъыкIэу) «Лъы чыжьэм иджэрпэджэжь е Хьатмэ афэгъэхьыгъэ пчыхьэ 20» цIэу зыфэсшIыгъэр ары. Романыр тиэрэ ыпэкIэ хьатмэ яимпериеу щыIагъэм ехьылIагъ; щытхъум паеп сыкIатхэрэр, адыгэхэм къяшIэкIыгъэ тарихъ куур, лъэпкъым гъогууанэу къакIугъэр кIэсыугъуае сшIоигъу, лIэужхэр рыгъозэнхэу.\n— Опсэу, Исхьакъ, уемызэщыжьэу гупшысэу блэжьырэмкIэ, тызэрэбгъэгъозагъэмкIэ, псауныгъэ дахэ уиIэу уигухэлъ ещэжьагъэхэм уакIэхьанэу, хэхъоныгъэхэр, гушIогъуабэ уиIэнэу пфэтэIо!\nМэщбэшIэ Исхьакъ гущыIэу мэфэкIым къыщишIыгъэр\nЛъытэныгъэ зыфашIырэ Президент ыкIи тимэфэкI хэлажьэхэрэр!\nСэ илъэсыбэу къэзгъэшIагъэм тихэгъэгу ищыIэныгъэ ищытхъоу, илIыхъужъ гъэхъагъэхэу ыкIи итакъикъ зэпыщытхэу макIэп слъэгъугъэр. СикIэлэгъу-ныбжьыкIэгъоу пионер-комсомол-партийнэ лъэхъаным къыщегъэжьагъэу, джы ныбжьэу сиIэ илъэс 89-м къазыфагу — ащ игъэхъагъэхэм сагъэгушIоу, игумэкIхэм самыгъэгупсэфэу къэсхьыгъ. Мы пIалъэм къыкIоцI зыкIи сыгу зы джэнджэш цIыкIуи, зы кIэгъожь-цыхьэмышIи къихьагъэп. СыщыIагъ ыкIи Хэгъэгум цыхьэ пытэ фэсшIэу сыгу исыубытэгъагъ: ар зэрэсыер, ежьми сэ сызэриер.\nУрысыешхоу, цIыф лъэпкъыбэ Хэгъэгум джащ паекIэ гъунэнчъэу сыфэраз.\nКавказ ныбжьэу сызэрытым нэшIошIыгъэ-шъорышIыгъэр хэзагъэрэп. Ау щытми, сигущыIэ зынэсырэр зэхасшIэу, теубытагъэ хэлъэу къэсэIо:\nО, Упрезидент шъыпкъ, Владимир Владимирович, упатриот зэкIэмыкIожь, къэралыгъошхом мыпшъыжь IофшIакIоу уриI. Сыдэу дэгъуа, О, игъом тефэу, тикъэралыгъо изэхъокIыныгъэ уахътэм Президент узэрэхъугъэр. Сэ сшIошъ мэхъу, сицыхьи О къыптелъ, народри къыбгот; арышъ, тихэгъэгу кIасэ пае узэрэзэмыблэжьыщтыр, тапэкIи гъэхъэгъэшхохэм гъогу зэрафызэIупхыщтыр сшIошъ мэхъу.\nМы къэралыгъо тын лъапIэр сэ сизакъоу къэсылэжьыгъэп ыкIи сыеп, ар зэкIэ урыс литературэу, российскэ лъэпкъ литературэу сэ сыкъызхэкIыгъэм, ыкIи, щэч хэмылъэу, сэ сиадыгэ-черкес литературэ, Адыгэ Республикэм зэфэдэу зэдытий.\nТхьауегъэпсэу, Хэгъэгур! тхьаегъэпсэу ащ и Президент. Псауныгъэ пытэкIэ, гъэхъагъэхэмкIэ, гъэмин гъашIэкIэ пстэуми сышъуфэлъаIо.


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ Республикэ: Адыгэкъалэ щашIыщт мэщытым ипроект зэкIарагъэхьажьыгъ\nАдыгэ Республикэ: Адыгэкъалэ щашIыщт мэщытым ипроект зэкIарагъэхьажьыгъ\nСурэтыр: Непэ мэщытэу Адыгэкъалэ дэтыр\nАрхитектурэмкIэ ыкIи къэлэ гъэпсынымкIэ советым изэхэсыгъо Мыекъуапэ щыкIуагъ. Зэу ащ Адыгэкъалэ щашIыщт мэщытым щытегущыIагъэх.\nМэщытым ипроект советым хэтхэр апэрэу хэплъагъэх, ау зышIыгъэхэр икъоу дэмылэжьагъэхэу зыIуагъэхэр къахэкIыгъ. Хъуажъ Рэмэзан мэщытым итеплъэ ыгъэрэзагъэп: кIыхьагъэ, шъомбгъуагъэ, лъэгагъэу хэтхэмкIэ зэмышапхъэхэу ылъытагъ.\nДжащ пае проектыр зиехэм, зэкIахьажьынышъ, агъэтэрэзыжьынэу советым унашъо щашIыгъ. Динлэжьхэу ар къязыхьылIагъэхэр, бащэ къырамыIуалIэу, Iуагъэм къезэгъыгъэх.\nМэщтыр республикэм итымэ анахь иныщтэу аIо, къызэралъытэрэмкIэ, квадратнэ метрэ 1150-м ехъу зэлъиубтыщт, илъэгагъэ метрэ 22-рэ хъущт, IазэнэджапIэхэм метрэ 44-рэ ялъэгэгъэщт.\nАпэрэ къатым хъулъфыгъэмэ апае тхьэлъэIупIэ, амдэз штапIэ иIэщтых. ЯтIонэрэ къатыр бзылъфыгъэхэм афэгъэзэгъэщт. Джащ фэдэу тхылъеджапIи хэтыщт. Мэщыт IухьапIэм чIыпIэ 85-мэ ателъытэгъэ автомобиль уцупIэ щагъэпсыщт.


ЗэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу Iоф зэдашIэ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nЗэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу Iоф зэдашIэ\nАдыгеим ит фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ягъэкIэжьын ыкIи жъы хъугъэу зэхэоным нэсыгъэ унэхэм ачIэсхэм ягъэкощын зыщытегущыIэгъэхэ зэхэсыгъо тыгъуасэ зэхащагъ. Iофтхьабзэр зэращагъ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ къэралыгъо корпорациеу, псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэмкIэ Фондым ипащэу Константин Цицинымрэ.\nДжащ фэдэу зэхэсыгъом хэлэжьагъэх республикэм ивице-премьерэу Сапый Вячеслав, АР-м псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэу Валерий Картамышевыр, Фондым илIыкIохэр, нэмыкIхэри.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Iофтхьабзэр къызэIуихызэ, Константин Цициныр шъолъырым IэпыIэгъу къызэрэфэхъурэм фэшI зэрэфэразэр риIуагъ, тапэкIи республикэмрэ Фондым-\nрэ шIуагъэ къытэу зэрэзэдэлэжьэщтхэм ицыхьэ зэрэтелъыр хигъэунэфыкIыгъ.\n«Илъэс пчъагъэ хъугъэу республикэм щыпсэухэрэм яIофыгъохэм язэшIохынкIэ Фондым Iоф дэтэшIэ. Мыщ дэжьым нахь шъхьаIэр жъы хъугъэу зэхэоным нэсыгъэ унэхэм ачIэсхэм ягъэкощын ары. Мы мэхьанэшхо зиIэ IофыгъомкIэ къэралыгъо корпорацием ипащэхэр сыдигъуи къыдготых, IэпыIэгъу къытфэхъух», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nФондым игенеральнэ директор къызэриIуагъэмкIэ, программэм республикэм Iоф зыщишIэрэм щегъэжьагъэу нэбгырэ мин 1,5-рэ зыщыпсэурэ жъы хъугъэ псэупIэ квадратнэ метрэ мин 22-м ехъу агъэкощыгъэх.\n«Мыр къэгъэлъэгъон дэгъу, тапэкIи джыри зэфэхьысыжь дэгъухэр щыIэнхэм тыщэгугъы. Непэрэ мафэм ехъулIэу къызэхэоным ищынагъо зышъхьарыт унэхэр (квадратнэ метрэ мини 4,5-рэ арылъ) Адыгеим итых. 2022 — 2024-рэ илъэсхэм ателъытэгъэ заявкэ шъолъырым къытынэу тежэ. Фондым ылъэныкъокIэ финанс пшъэрылъхэр зэкIэ гъэцэкIагъэхэ хъущт», — къыIуагъ Константин Цициным.\nФондым ипащэ къыхигъэщыгъ жъы хъугъэ унэхэм арысхэр зыдагъэкощынхэ фэе псэупIэхэр ашIыхэ зыхъукIэ непэрэ шапхъэхэр, шIыкIакIэхэр къыдалъытэнхэу.\nДжащ фэдэу псэупIэхэм яшIын фытегъэпсыхьэгъэ къэралыгъо программэхэм амалэу къатыхэрэм Константин Цициным ягугъу къышIыгъ. Ащ яшIуагъэкIэ коммунальнэ инфраструктурэр агъэкIэжьын, лифт оборудованиер зэблахъун, нэмыкI пшъэрылъхэр зэшIуахынхэ алъэкIы. Мылъкур федеральнэ гупчэм къетIупщы.\nКъумпIыл Мурат профильнэ ведомствэм пшъэрылъ фишIыгъ мы программэхэм республикэр зэрахэлажьэрэр нахь агъэлъэшынэу.\nФондым ипащэ лъэныкъо шъхьаIэу къыгъэнэфагъэхэм ащыщ энергиер кIэзыугъоерэ программэхэм зэрахэлажьэхэрэр.\nРеспубликэм ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, фэтэрыбэу зэхэт унэхэм мыщ фэдэ шIыкIэр загъэфедэкIэ коммунальнэ фэIо-фашIэхэм апэIуагъэхьэрэ ахъщэр процент 20 — 30-кIэ нахь макIэ хъущт. Муниципалитетхэм япащэхэм пшъэрылъ афишIыгъ мы лъэныкъомкIэ цIыфхэм зэдэгущыIэгъухэр адашIынхэу.\nФэтэрыбэу зэхэт унэхэм ягъэкIэжьын ыкIи жъы хъугъэу зэхэоным нэсыгъэ унэхэм ачIэсхэм ягъэкощын епхыгъэ программэхэр шъолъырым щыгъэцэкIагъэхэ зэрэхъурэм къытегущыIагъ профильнэ министерствэм псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Ныбэ Руслъан.\nАщ къызэриIуагъэмкIэ, джырэ уахътэм ехъулIэу квадратнэ метрэ мини 7,9-рэ зэрылъ аварийнэ псэупIэхэр республикэм итых. Ахэм нэбгырэ 425-рэ ащэпсэу. Фондым имылъку зыхэлъ программнэ Iофтхьабзэхэм сомэ миллион 313-м ехъу атефэ. 2019 — 2020-рэ илъэсхэм агъэкощынэу щытыгъэ квадратнэ метрэ 564-м щыщэу нэбгырэ 40 зыщыпсэурэ квадратнэ метрэ 512-р агъэкощыгъ. ШышъхьэIум ехъулIэу илъэс планыр гъэцэкIагъэ хъущт.\n2008-рэ илъэсым щегъэжьагъэу 2016-рэ илъэсым нэс Фондым иIэпыIэгъукIэ Адыгеим ит фэтэрыбэу зэхэт унэ 737-мэ гъэцэкIэжьынхэр арашIылIагъэх, ащ квадратнэ метрэ миллион 1,5-м ехъу арылъ, нэбгырэ 61830-мэ япсэукIэ амалхэр нахьышIу ашIыгъэх. Мыщ зэкIэмкIи сомэ миллиардрэ миллион 329-рэ пэIуагъэхьагъ, ащ щыщэу сомэ миллиард 1,06-р Фондым имылъку.\n2013-рэ илъэсым гъэцэкIэжьынхэм афэгъэзэгъэщт шъолъыр операторыр Адыгеим щызэхащагъ, ащ фытегъэпсыхьэгъэ республикэ программи аштагъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу фэтэрыбэу зэхэт унэ 430-рэ агъэцэкIэжьыгъ, ащ сомэ миллион 607,7-рэ пэIуагъэхьагъ. Нэбгырэ мин 44-м ехъумэ псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу ашIыгъэх. 2020-рэ илъэсым гухэлъэу щыIэмкIэ уни 119-рэ агъэцэкIэжьыщт.\nЗэхэсыгъом ыуж КъумпIыл Муратрэ Константин Цицинымрэ журналистхэм къякIолIагъэх, ахэм упчIэу къатыгъэхэм джэуапхэр къаратыжьыгъэх.


Тэуйхьаблэ чэщырэ къызэпагъэнэфыжьы — Адыгэ макъ\nТэуйхьаблэ чэщырэ къызэпагъэнэфыжьы\nМы къуаджэр республикэм ианахь псэупIэ цIыкIухэм ащыщ пIоми хъущт. Зэрэхъурэр унэгъо 52-рэ, дэсыр нэбгырэ 215-рэ. Ау цIыкIуми, Теуцожь Цыгъо зэриIуагъэу, «чылэ цIыкIу чылэшху», къуаджэм идэхьэгъум агъэуцугъэ пхъэмбгъум зэрэтетхагъэмкIэ, Тэуйхьаблэ Адыгеим ичылэгъо анахьыжъхэм ащыщ.\nТэупщыр КъэбэртайкIэ Болэтыкъокъо пщышхом имахълъэу щытыгъэти, чIыгу бэдэдэу иIагъэм къыпиути, Тэупщыр ригъэтIысхьэгъагъэу ары. Нэужым ащ Джэджыкъопщыр джы Джэджэхьаблэ зыдэщысым къыгъэтIысыгъагъэу ары.\nДжащ къыщегъэжьагъэу ныбжьышхо зиIэ къоджэ цIыкIухэр зэкIэупкIэжьыгъэу, зэгурыIоныгъэ ахэлъэу мэпсэух, мэлажьэх, янахьыжъхэр ящысэтехыпIэу, ящытхъу, ядахэ арагъаIозэ къырэкIох.\nАщ ишыхьат «дунаир зэдунаир» зыфаIорэ лъэхъанэу СССР-р зыщэIэм Джэджэхьэблэ колхозэу «Октябрь» зыфаIощтыгъэм жэм дэмыфэу, Адыгэ хэкум имызакъоу, Краснодар краишхоу тызхэтыгъэм ищытхъу щязыгъаIощтыгъэхэ лэжьэкIо Iапшъэхэм янахьыбэр а къоджэ цIыкIум зэрэщыщыгъэхэр.\nАхэм янахьыбэр щымыIэжьхэми, къэтIон ахэр лIы Iушхэу, адыгэгъэ-цIыфыгъэ, Iэдэб дахэ зыхэлъхэу, акъыл зыкIэрыпхынхэ закIэхэу, лэжьэкIо бэлахьхэу, бгъэныбджэгъунхэкIэ шIагъохэу, чIыгум узэрэдэлэжьэщтым фэIэпэIасэхэу, ащкIэ щысэтехыпIэхэу, механизаторхэу, уащыгушхукIынэу, уащыгушIукIынэу, лIы Iэм-лъэмхэу зэрэщытыгъэхэр.\nАхэр непэ къытхэмытыжьхэми, якъоджэ цIыкIоу щэIэфэхэкIэ хьалэлэу зыфэлэжьагъэхэм иурам гупчэ чэщырэ зэпэнэфыжьэу къызэрашIыгъэм фэгъэхьыгъэ тхыгъэ къызщыдгъэхьазырырэм ахэм ацIэ къетIон, тыгу къэдгъэкIыжьыных, тиныбджэгъухэм ядгъэшIэных. Ежьхэми апсэ цIыкIухэри дгъэлъэпэрэпэн, якъоджэ цIыкIу ижъогъо нэфхэри шIэтхэуи чэщ огум иттIупщыхьаных, агъэгушIоных.\nКъедгъэжьэн Социалистическэ IофшIакIэм и ЛIыхъужъэу Янэкъо ИсхьакъкIэ. КПСС-м изэфэсхэм ялIыкIуагъ, СССР-м и Апшъэрэ Совет идепутатыгъ, КПСС-м икрайком иапэрэ секретарэу Медуновыр ыдэжь къакIощтыгъ. Адыгэ хэкум, районым ипащэхэм агъэблагъэщтыгъэ.\nТэуйхьаблэ щыщхэм ящытхъу арагъаIозэ Янэкъо Исхьакъ дэлэжьагъэх, бгъэхэлъхьэ лъапIэхэри къафагъэшъошагъэх механизаторхэу Гусэрыкъо Хьисэ, Хьэпэе Юсыф, Гъонэжьыкъо Сахьидэ, Къуижъ Рэщыдэ, Пхъэчыящэ Рэмэзанэ, ГуIэтыжь Нурбый, учетчикэу Пхъэчыящэ Щэбанэ, Тыгъужъ Къасполэт (къутырэу Городскоим итрактор бригадэ ипэщагъ). Ахэм кIэлакIэу адэлэжьагъ непи икъоджэ гупсэ щыпсэурэ Тыгъужъ Хьазрэти. Ахэм ялъэуж рэкIох, къоджэ цIыкIум шэн-хабзэу дэлъыр лъагъэкIуатэ псэупIэм икIэлэ пIугъэхэми. Ащ фэшыхьат къэралыгъор бэдзэр щыIакIэм игъогу зытехьэм Шъынэхъо Юрэ, Гъонэжьыкъо Аслъанбый, Къэрэтэбэнэ Аслъан, Тыгъужъ Аскэр, нэмыкIхэри чIыгулэжьыным фежьагъэхэу, фермер бэлахь хъугъэхэу, ящытхъу арагъаIозэ Iоф зэрашIэрэр.\nКобл Якъубэ бэнэкIо секциехэр Адыгеим зыщызэхещэхэм апэу ащ защызгъэсэнэу фежьэгъагъэхэм ащыщых тэуехьаблэкIэ Хьэпэе зэшхэр. Хьэпэе Арамбый щэгъогогъо самбэмкIэ дунаим ичемпион хъугъэ. ЫшнахьыкIэу Асхьад СССР-м самбэмкIэ имастер ыкIи изаслуженнэ тренер.\nДжыри къыхэдгъэхъон. Теуцожь районым ичылагъохэм былым пIашъэу ащаIыгъыр нахь макIэ мэхъу, Джэджэхьэблэ чIыпIэ коири ахэм ащыщ. Унагъохэм чэмахъо афэкIон къахэкIырэп.\nНепэ къызнэсыгъэм нахьыпэрэ лъэхъаным тетэу чэмахъо зиIэр, былымхэр зэу зыщаIыгъыр Тэуйхьэблэ закъор ары. Былым пIэшъэ шъхьэ зытфых, нахьыбэ зиIэхэри унагъохэм ахэтых. Ащ къегъэлъагъо шэн-хэбзэ тэрэз, зэгурыIон- зэдэIужьыныгъэ чылэм дэлъызэ къызэрахьырэр.\nДжащ фэд, якъэхалъэ икъэбзагъэ зыплъэгъукIэ, уегъэгушхо. Къуаджэм иадминистраторэу Тыгъужъ Аслъан ар къызэрэдэхъурэр зэдгъэшIэнэу гущыIэгъу зытэшIым, лIакъохэм яныбжьыкIэхэр зэнэкъокъухэзэ якъэхалъэхэр зэрагъэкъабзэрэр къытаIуагъ. «КъыхэкIы загъорэ IофшIэнхэр зыгъэгужъохэрэр. Ахэм гъунэ алъысэфы, тызэгурэIо», — еIо ащ.\nЧылэр нахь агъэкIэракIэ\nМы лъэхъаным Джэджэхьэблэ чIыпIэ коеу псэупIиплI зыхахьэрэм ипащэр Тэуйхьаблэ икIэлэ пIугъэу Уджыхъу Алый. Икъоджэ гупсэ ихэхъоныгъэ зэрэфэгумэкIырэри, ащкIэ непэ агъэцакIэхэрэри ащ къытфиIотагъ.\nАпэу зигугъу къышIыгъэр зипэщэ чIыпIэ коим хэхьэхэрэ псэупIи 4-мэ ащыщэу Джэджэхьаблэ, Къунчыкъохьаблэ ыкIи Городскоим дахьэзэ Гъобэкъуае кIорэ муниципальнэ гъогоу автомашинэхэр, автобусхэр зэрыкIохэрэр чэщырэ къызэпэнэфыжьэу къазэрафашIыгъэр ары. ЕгъашIэм чэщ мэзахэм хэсыщтыгъэхэ къоджэдэсхэу керосинэ остыгъэм енэшъуаохэзэ дэжьыщтыгъэхэр, еджэщтыгъэхэр, псынжъыр аутэзэ чэщырэ гъогухэм арыкIощтыгъэхэр ащ лъэшэу щыгушIукIыгъэх.\nАу а программэм къыхиубытэгъагъэп Тэуйхьэблэ чылэ цIыкIур, Краснодар псыубытыпIэм Iусэу, ащ удэкIымэ, зыми укIожьышъунэу щытэпти. Автомашинэу дахьэщтыгъэхэр чылэм щыщхэу къыдэкIыгъэхэр е хьакIэу къафэкIуагъэхэр ары.\nЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ къоджэ лэжьэкIо-псэокIо цIыкIоу Урысыем щызэлъашIэрэ лэжьакIохэр, спортсменхэр, лъыгъэчъэ заом лIыхъужъныгъэ щызезыхьагъэхэр къыздэкIыгъэхэу, тарихъ шIагъо зыпылъ къоджэ цIыкIум къехъулIэрэр ныбжьыкIэхэм ягукъао хъугъэ.\nАрыти, ягумэкI ти ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зынагъэсым, щыкIагъэхэр дэгъэзыжьыгъэ хъугъэ. Ащ иунашъокIэ, бжыхьэ чъыIэ къэхъугъэми, осэу къесыгъэми апае къамыгъанэу электрикхэм Iоф ашIагъ. Чылэм иурам шъхьаIэу Пролетарскэм метрэ 1540-рэ зикIыхьагъэм пкъэухэр тырагъэуцуагъ, къэзыгъэнэфырэ пкъыгъо 60 апалъагъ. Тэуйхьаблэ иурам гупчэ ИлъэсыкIэр къызщихьащтым ехъулIэу чэщырэ къызэпагъэнэфыжьышъ, къоджэдэсхэм ягушIогъошху, республикэм ипащэу КъумпIыл Мурат шIоу щыIэр къыдэхъунэу Тхьэ фелъэIух.\n— Джыри зы хэхъоныгъ, — еIо Уджыхъу Алый. — Фельдшер-мамыку IэзапIи дэтэшIыхьэ, мы лъэхъаным псэолъэшIхэм IофшIэнхэр агъэпсынкIэх, ФАП-м ышъхьи телъ, пчъэ-шъхьаныгъупчъэхэри хэлъых. Унэ кIоцI IофшIэнхэр агъэцакIэх. Щагур бэшIагъэу агъэкъэбзагъ. Асфальтыр далъхьэгъах, лъэсрыкIуапIэхэри хьазырых. Тызпылъыр IэзапIэм икъызэIухын тымыгъэгужъоныр ары.\nПредыдущая ЦIэрыIохэм ящытхъу аIуатэ\nСледущая Къуалъхьэ зыштэхэрэр агъэпщынэх


Автор: Редакция\t/ 01.11.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nШIушIэ фондэу «ШIушIэ къуап» зыфиIорэм ипащэу Сторожук Янэ «Урысыем ицIыф гукIэгъухэр» зыфиIорэ Къэралыгъо шIухьафтыныр къыратыныр ифэшъуашэу къагъэлъэгъуагъ. Ар анахь чанхэу цIыфхэм, обществэм зишIуагъэ языгъэкIыхэрэр ары къызфагъэшъуашэхэрэр.\nЯнэ зипэщэ фондым игугъу къэтшIэу къыхэкIыгъ. Ащ ятэжъ адыгэ, Коблымэ ащыщ. Организациер илъэсыбэ хъугъэу шъолъырым щыпсэурэ кIэлэцIыкIу сымаджэхэм IэпыIэгъу афэхъу. Илъэс къэс фондым ахэм ишIуагъэ арегъэкIы, илъэсыкIэ мэфэкIхэр афызэхещэх, зигъот макIэхэм ахъщэкIэ адеIэ. Тызхэт илъэсыр къызихьагъэм къыщегъэжьагъэу сабыи 170-мэ ишIуагъэ аригъэкIыгъ.\nСторожук Янэ зымакъэ фэзытынэу фаехэм сайтэу http:/ЮФО добрыелюдироссии.рф-р агъэфедэшъущт.\nТIопсэ районыр нэмыц фашистхэм къазатырахыжьыгъэр илъэс 75-рэ зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэу гурыт еджапIэхэм ачIэс кIэлэцIыкIухэм зэнэкъокъоу «Уихэгъэгу цIыкIу икъэбар къэIуат» зыфиIорэм хэлэжьагъэх.\nАхэм ятворческэ тхыгъэ IофшIагъэхэм агу пэблэгъэ ячIыгу, ячылэ, ячIыопс, заом хэтыгъэхэм якъэбархэр къащыраIотыкIыгъэх.\nИлъэс 14 — 17 зыныбжьхэм азыфагу щыкIогъэ зэнэкъокъум псэупIэу Кривенковскэм дэт еджапIэм икIэлэеджакIоу Хъунэ Заринэрэ Новомихайловскэ еджапIэм щеджэрэ Ацумыжъ Аминэрэ текIоныгъэр къащыдахыгъ.\nТIуапсэ дэт тарихъ-краеведческэ музееу Н.Г. Полетаевам ыцIэ зыхьырэм щагъэхьазырыгъэ къэгъэлъэгъоным зэреджагъэхэр «Ным ыгу: Шъхьэлэхъо Чэбэхъан Умарэ ыпхъум ищыIэныгъ».\nКъэгъэлъэгъоныр гъэшIэгъонэу агъэпсыгъ. Ащ анахьэу къыхэщырэр къуаджэу ШIоикъо щыпсэугъэхэ зэшъхьэгъусэхэу Шъхьэлэхъо Чэбэхъанрэ Къэзэуатрэ ящыIэныгъэ гъогу къырыкIуагъэр ары. Ахэм Хэгъэгу зэошхом илъэхъан якIалэхэр, нэбгыри 9 хъухэу, янысэ ыкIи якъорэлъфхэу нэбгырищ дагъэкIыгъагъэх. Къэзыгъэзэжьыгъэхэр къуитIурэ къорылъфитIурэ.\nЧэбэхъан нэбгырэ 15 ыпIугъэми, ихьалэлыгъи, игупцIэнагъи, ицIыфыгъи къащымыкIэу игъашIэ къыхьыгъ. ЦIыф Iушыгъ, хьакIэхэм сыдигъуи дахэу апэгъокIыгъ. Къэгъэлъэгъоным а бзылъфыгъэм идунэететыкIагъэм нэIуасэ уфашIы.\nМедали 5 къахьыгъ\nАпэрэ кIэлэцIыкIу-спортивнэ еджапIэу къалэу ТIуапсэ дэтым ибэнэкIо цIыкIухэм яшIухьафтынхэм медалыкIэхэр джыри къахэхъуагъэх.\nКъалэу Шъачэ дзюдомкIэ Дунэе турнирэу щыкIуагъэм ахэр бэмышIэу хэлэжьагъэх. Турнирыр Шапсыгъэ щыщ летчикэу, СССР-м и ЛIыхъужъэу Мартирос Нагулян ишIэжь фэгъэхьыгъагъ. ЛIыхъужъыр 1945-рэ илъэсым Польшэм щыхэкIодагъ, ащ фэгъэхьыгъэ турнирхэр мыгъэ я 30-рэу зэхащагъэх.\nЗэнэкъокъухэм спортсмен 400 фэдиз къякIолIэгъагъ, ахэр Урысыем ишъолъыр 15-мэ ыкIи къытпэблэгъэ IэкIыб хэгъэгухэм къарыкIыгъагъэх. БэнэкIо IэпэIасэхэм апэуцужьыхэзэ тиныбжьыкIэхэм дышъэ медалитф къахьыгъ. ЯонтэгъугъэкIэ зыхэхьэхэрэ купхэмкIэ Тыко Азэмат, Ныбэ Амир, Игорь Николенкэм, Владимир Грызун ыкIи Анна Бабич анахь спортсмен дэгъухэу къахахыгъэхэм ахэфагъэх.\nШъачэ икомандэ апэрэ чIыпIэр ыубытыгъ. Ащ ыуж Ставрополь краим ыкIи Донецкэ Народнэ Республикэм яхэшыпыкIыгъэ купхэр итых.\nТурнирым къырагъэблэгъэгъагъэх Олимпийскэ джэгунхэм текIоныгъэр къащыдэзыхыгъэхэ бэнэкIо цIэрыIохэу Михаил Игольниковыр ыкIи Руслъан Кишмаховыр. Зэнэкъокъум медалхэр къыщыдэзыхыгъэ бэнэкIо цIыкIухэм ТIопсэ районым дзюдомкIэ и Федерацие ипрезидентэу Ныбэ Джамболэт, Урысыем изаслуженнэ тренерэу, спортивнэ еджапIэм иIофышIэу Нэгъуцу Джанболэт, чемпионэу Михаил Игольниковым аратыжьыгъэх.\nЭколог ныбжьыкIэхэр хэлэжьагъэх\nКъалэу Новороссийскэ эколог ныбжьыкIэхэмрэ еджэпIэ лесничествэхэм ахэтхэмрэ зыхэлэжьэгъэхэ краевой зэнэкъокъу щызэхащэгъагъ.\nМэфитIум кIэлэцIыкIухэм ботаникэмкIэ, гидробиологиемкIэ, энтомологиемкIэ шIэныгъэу яIэхэр къагъэлъэгъуагъэх. Джащ фэдэу дисциплинэ зэмылIэужыгъохэмкIэ тестхэр акIугъэх, Iофыгъо зэфэшъхьафхэм афэгъэхьыгъэ проектхэр атхыгъэх.\nТIопсэ районым къикIыгъэ кIэлэеджакIохэм чанэу зыкъагъэлъэгъуагъ, я 5-рэ гурыт еджапIэм щеджэрэ Тхьагъушъэ Софьерэ эколого-биологическэ гупчэм зыщызыгъэсэрэ Полина Чечуровамрэ шIэныгъэ дэгъухэр яIэу къахагъэщыгъэ апэрэ ныбжьыкIи 10-мэ ахэфагъэх. Ахэм зэнэкъокъум идипломхэу апэрэ степень зиIэхэр къаратыгъэх.\nКъалэу Шъачэ щыкIогъэ зэнэкъокъоу «Выбор Сочи-2017» зыфиIорэм хэлэжьэщтхэм онлайн системэр агъэфедэщт.\nАхэм сэнэхьат зэфэшъхьафхэмкIэ «профессионал» зэпIоныр зытефэхэрэм ацIэхэр къыраIон фитых. Зымакъэ зытыщтхэм къэлэдэсхэм анэмыкIэу Шъачэ хьакIэу е зызгъэпсэфынэу къэкIуагъэхэри ахэхьанхэ алъэкIыщт. Къыхахыщтхэр врач, журналист, кIэлэегъадж, агроном ыкIи нэмыкI IофшIэн зышIэрэ анахь лэжьэкIо пэрытхэр ары.\nАзыфагу итыр Бгъанэ Хьарун\nПсышIопэ районым щыпсэухэрэм «Шъачэ икIэлэегъэджэ анахь дэгъу 2017-рэ» зыфиIорэ номинациемкIэ къыхагъэщынэу ыцIэ къыраIуагъ кIэлэпIу IэпэIасэу, къалэм икIэлэегъэджэ анахьыжъмэ ащыщэу, псэупIэу ПсышIуапэ дэт гурыт еджапIэу N 75-м икIэлэегъаджэу Бгъанэ Хьарунэ Къасимэ ыкъом. Хьарунэ ыныбжь илъэс 80-рэ зэрэхъугъэр бэшIагъэп зыхагъэунэфыкIыгъэр. Ащ зымакъэ фэзыты зышIоигъохэр къэлэ сайтэу «Городская среда» httр://shangcsochi.ru/ зыфиIорэм ихьанхэ алъэкIыщт.\nЦIэ лъапIэхэр къафаусыгъэх\nСамодеятельнэ артистхэм ятворческэ коллективхэу «образцовэ» е «народнэ» цIэхэр къызфаусыгъэхэм илъэсищ тешIэ къэс а цIэ гъэшIуагъэр къагъэшъыпкъэжьы.\nАпэрэу цIэхэр къызфагъэшъуашэхэрэри артист купхэм ахэтых, ахэр къафэзыусыхэрэр Краснодар краимкIэ искусствэм иIофышIэхэмрэ апшъэрэ еджапIэхэм яегъэджакIохэмрэ.\nСценэм къыдэкIоягъэхэм ащыщых театральнэ, хореографическэ, цирковой ансамблэхэр, оркестрэхэр, нэмыкIхэри. ЗэкIэмкIи коллектив 53-мэ яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъуагъ. «Образцовэ коллектив» зыфиIорэ цIэр къэзыгъэшъыпкъэжьыгъэхэм ащыщых хореографическэ ансамблэхэу «Зори Шапсугии», «Созвездие» зыфиIохэрэр, лъэпкъ шъуашэм и Студиеу «Игольница-узорницар».\nАпэрэу цIэ лъапIэр къызфаусыгъэхэм ахэфагъэх ансамблэу «Черкесиер» (псэупIэу Новомихайловскэр), инструментальнэ коллективэу «Непэрэ Кавказыр», лъэпкъ хэшIыкIыным и Студиеу «IэпэIасэхэр» (псэупIэу Агуй-Шапсыгъ).\nКIэлэцIыкIу къэшъокIо купэу «Нарты Шапсугии» зыфиIоу къуаджэу ШIоикъо къикIыгъэр Адыгеим ит къуаджэу Тэхъутэмыкъуае щыкIогъэ шъолъыр фестиваль-зэнэкъокъоу «Дышъэ тандж» зыфиIорэм джыри хэлэжьагъ, текIоныгъэр къыщыдихыгъ.\nАдыгэ культурэм ифестиваль Адыгеим ыкIи Краснодар краим ятворческэ коллективхэр къыугъоигъагъэх, ар ятфэнэрэу мы илъэсым зэхащагъ. Шапсыгъэ икIыгъэ къэшъокIо цIыкIухэр фестивалым ренэу хэлажьэх. Ахэр зыгъасэхэрэр Лые Артуррэ Лые Оксанэрэ. Коллективым апэрэ степень зиIэ дипломыр номинациеу «Хореография» зыфиIорэмкIэ джыри къылэжьыгъ. Жюрим хэтхэм къэшъокIо цIыкIухэу илъэси 10 — 14 зыныбжьхэм «Дышъэ танджым» хэтхэр зэранахь дэгъухэр хигъэунэфыкIыгъ.


Адыгэ Хэку Таймс: Тыркуем къикIыгъэ ныбжьыкIэ куп джырэблагъэ Мыекъуапэ щыIагъ\nТыркуем къикIыгъэ ныбжьыкIэ куп джырэблагъэ Мыекъуапэ щыIагъ\nХэкужъым апэрэу къызэрэкIуагъэхэм фэшI яунэкъощхэм алъыхъугъэх, нэIуасэ зыфэхъугъэхэм къэбарэу къафаIотагъэр лъэшэу ашIогъэшIэгъон.\nАдыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет хьакIэхэр рагъэблэгъагъэх. Комитетым итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр лъэпкъ Iофыгъохэр зэрагъэцакIэхэрэм, республикэм ищыIакIэ Тыркуем къикIыгъэ студентхэм къафиIотагъ. Купым адыгэхэр, абхъазхэр зэрэхэтхэм фэшI зэлъэпкъэгъухэм упчIэу къатырэр лъэшэу зэтекIыщтыгъэп.\nАдыгабзэр дэгъоу зышIэу нэбгыри 3 нахь къахэкIыгъэп. Ар къыдалъыти, Тыркуем къикIыжьыгъэ ХыдзэлI Абдулахь зэдзэкIакIоу ныбжьыкIэхэм афашIыным Шъхьэлэхъо Аскэр кIэщакIо фэхъугъ. Мыекъуапэ щыпсэурэ Мэрэтыкъо Айдэмыр хьакIэхэм ягъусэу республикэм ичIыпIэ дахэхэм ащыIагъэх.\n- Мэрэтыкъо Айдэмыр иунэкъощхэр студентхэм ахэтых, - къеIуатэ Шъхьэлэхъо Аскэр. - ХьакIэхэм адыгабзэр нахьышIоу зэрагъэшIэн ямурад. Ащ тегъэгушIо. Зэунэкъощхэр лIакъом итамыгъэ, зыщыпсэухэрэм къакIэупчIэх.\nСтудентхэм къызэраIуагъэмкIэ, экономикэм, бизнесым, гуманитар шIэныгъэхэм, нэмыкIхэм зафагъасэ. Шъхьэлэхъо Аскэр, Мэрэтыкъо Айдэмыр, ХыдзэлI Абдулахь язэфэхьысыжьхэм къахэдгъэщырэр студентхэм зэпхыныгъэхэр адашIыхэ зэрашIоигъор ары. Еджэныр къызаухыкIэ Адыгеимрэ Тыркуемрэ язэпхыныгъэхэр IофшIэным щагъэпытэнхэ алъэкIынэу алъытэ.\nАдзынэхэр, Мэрэтыкъохэр, Уазэхэр, Тхьагъэпсэухэр, Аруйтэхэр, нэмыкIхэри студентхэм ахэтлъэгъуагъэх, ХыдзэлI Абдулахь ишIуагъэкIэ гущыIэгъу тафэхъугъ.\nСурэтхэм яплъыхэзэ адыгабзэр зэрагъэшIэнэу ащ фэгъэхьыгъэ тхылъхэр хьакIэхэм шIухьафтын афашIыгъэх. Студент пшъашъэхэм псынкIэу тхылъхэр къызэIуахыгъэх. Адыгэ быракъыр, республикэм игерб, нэмыкIхэр ашIэх. Пшъашъэхэм ащыщ адыгэ быракъ цIыкIоу столым тетыр инэплъэгъукIэ ыгъашIоу къытщыхъугъ. Быракъыр нахь къыпэблагъэ фэтшIи ыпашъхьэ къидгъэуцуагъ. Пшъашъэр нэгушIоу, дунаир фэмыхъужьэу быракъым еплъыгъ, ыIапэхэр ригъэчъагъэх, жъогъо 12-у быракъ уцышъом къыхэлыдыкIырэмэ, щэбзащэхэм нахь благъэ зафишIыгъ, быракъыр ынэкIушъхьэ къырихьылIагъ... Быракъыр лъэпкъ шIэжьым итамыгъэу ылъытагъ.\nСурэтэу пшъашъэм тесхыгъэхэм гушхоныгъэ ахэзгъотагъ, адыгабзэр ымышIэми, нэплъэгъукIэ гум илъыр зэтIон тлъэкIыгъэу тлъытагъэ. Тарихъ чIыгум щыIэхэу къэбарэу зэхахырэм зэригъэгъуазэхэрэр къагурыIощтыгъ. Комитетым иIофышIэу Мурад ГощлъапIэ адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ упчIэхэм джэуапхэр аритыжьхэзэ абхъазэу ахэтым къызэриIуагъэу, мэкъэ Iужъухэр къаIонхэм фэшI адыгабзэри абхъазыбзэри лъэшэу зэтекIыхэрэп. Студентхэр IэпыIэгъу зэфэхъужьхэзэ яныдэлъфыбзэхэр зэрагъэшIэщтых.\nХьакIэхэр гъогу темыхьажьхэзэ нэпэеплъ сурэтхэр атырахыгъэх, зэлъыIэсыкIэ амалхэр зэрагъэпсыщтхэм тегущыIагъэх. Адыгэ быракъым, адыгэ шъуашэм, республикэм и Мафэ, Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм и Мафэ, нэмыкI мэфэкIхэм атефэу тиреспубликэ къэкIонхэу студентхэм рахъухьагъ. ЦIыфхэм аIукIэхэ, ныбджэгъукIэхэр къыхагъэщыхэ, тишэн-хабзэхэр, тарихъыр нахь дэгъоу зэрагъашIэхэ ашIоигъу.


Пример наполнения текстовой информацие и описанием объектов. Пример наполнения текстовой информацие и описанием объектов. Пример наполнения текстовой информацие и описанием объектов. Пример наполнения текстовой информацие и описанием объектов. Пример наполнения текстовой информацие и описанием объектов. Пример наполнения текстовой информацие и описанием объектов. Пример наполнения текстовой информацие и описанием объектов. Пример наполнения текстовой информацие и описанием объектов. Пример наполнения текстовой информацие и описанием объектов. Пример наполнения текстовой информацие и описанием объектов. Пример наполнения текстовой информацие и описанием объектов.\nНАИМЕНОВАНИЕ ОБЪЕКТА И ВЫПОЛНЕННЫХ РАБОТ


Ассоциацием мэхьанэшхо зэриIэр къыхагъэщыгъ — Адыгэ макъ\nАссоциацием мэхьанэшхо зэриIэр къыхагъэщыгъ\nРедактор 19.01.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Урысые Федерацием ишъолъырхэм язэдэлэжьэныгъэкIэ КъФШъ-м- и Ассоциациеу «Къыблэ» зыфиIорэм и Совет итхьаматэу илъэситIу хъугъэу щытым, мы Ассоциацием игъэцэкIэкIо комитет итхьаматэу Павел Прониным тыгъуасэ зэIукIэгъу дыриIагъ.\nАщ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, АР-м и ЛIышъхьэрэ Адыгеим иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владимир Свеженец, республикэм экономикэ хэхъоныгъэмрэ сатыумрэкIэ иминистрэу Шэуджэн Заур.\n2021-рэ илъэсымкIэ Ассоциацием Iофэу ышIагъэр зэфахьысыжьыгъ, мыгъэ Iоф зэрашIэщт шIыкIэр рахъухьагъ. 2022-рэ илъэсым Ассоциациеу «Къыблэр» зызэхащагъэр илъэс 30 хъущт.\nЮФО-м хэхьэрэ шъолъырхэм экономикэмкIэ язэдэлэжьэныгъэ гъэпытэгъэнымкIэ Ассоциацием Iофышхо зэрэзэшIуихырэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. КъумпIыл Мурат зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Ассоциациер яIэпыIэгъоу ЮФО-м хэхьэрэ шъолъырхэм яэкономикэ зыкъезыгъэIэтыщт проектхэмрэ программэхэмрэ агъэхьазырых ыкIи щыIэныгъэм щыпхыращых.\n«Тиреспублики, ЮФО-м инэмыкI шъолъырхэми предложениеу къащахьыхэрэм япхырыгъэкIынкIэ Ассоциацием Iофышхо зэришIэрэр тинэрылъэгъу. Урысыем икъыблэ шъолъырхэм хэхъоныгъэ зэрашIыщт предложениябэхэр Ассоциациер яIэпыIэгъоу Урысые Федерацием и Правительстви, Федеральнэ ЗэIукIэми, Къэралыгъо Думэми къащахалъхьэх. Инвестициехэр нахьыбэу къахалъхьанхэмкIэ, культурэм, гъэсэныгъэм алъэныкъокIэ язэдэлэжьэныгъэ гъэпытэгъэнымкIэ шъолъырхэм язэдэлэжьэныгъэ зегъэушъомбгъугъэн фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПавел Прониным къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, пандемием емылъытыгъэу Ассоциацием гъэрекIо ипшъэрылъхэр ыгъэцэкIагъэх. Iофтхьэбзэ шъхьаIэхэр зэпхыгъагъэхэр Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным Федеральнэ ЗэIукIэм фигъэхьыгъэ тхыгъэм къыщигъэнэфэгъэ пшъэрылъхэм ягъэцэкIэн ары. ГущыIэм пае, ЮФО-м ишъолъырхэм IэкIыб экономикэ IофшIэным, агропромышленнэ комплексым зыщягъэушъомбгъугъэным, сэнашъхьэхэм ялэжьын, санэхэр нахьыбэу къыдэгъэкIыгъэным япхыгъэ Iофыгъохэм ахэплъагъэх. ЗекIонымрэ хьакIэхэм дахэу апэгъокIыгъэнымрэ атегъэпсыхьэгъэ лъэпкъ проектым ипхырыщыни зыфагъэхьазыры. Урысыем и Къыблэ экономикэмкIэ хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным, ныбжьыкIэ инициативэхэм адегъэштэгъэным, волонтер движением зегъэушъомбгъугъэным япхыгъэ Iофыгъохэми лъэшэу анаIэ атырагъэтыгъ. Ассоциациер яIэпыIэгъоу ЮФО-м ишъолъырхэр къэгъэлъэгъонхэм якъызэIухын епхыгъэ Iофтхьабзэхэми ахэлэжьагъэх.\nМыгъэ ЮФО-м хэхьэрэ шъолъырхэм инвестициехэр нахьыбэу къахалъхьанхэмкIэ амалхэр зэрахьанхэу, спартакиадэхэр, фестивалэу «Кавказым мамырныгъэ ерэлъ» зыфиIорэр ыкIи нэмыкI Iофтхьабзэхэр зэхащэнхэу рахъухьэ.\nПредыдущая Къэралыгъо тын къызыфагъэшъошагъэхэр\nСледущая Iоф шъхьаIэм тегущыIагъэх


Бзылъфыгъэхэр агъэшIуагъэх — Адыгэ макъ\nБзылъфыгъэхэм я Дунэе мафэ ехъулIэу Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм ищытхъу тхылъхэр лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ гъэхъэгъэ инхэр зиIэ бзылъфыгъэхэм афагъэшъошагъ.\nIофтхьабзэм ипэублэ АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатхэм ацIэкIэ бзылъфыгъэхэм къафэгушIуагъ Парламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр.\n— Лъытэныгъэ зыфэтшIырэ тибзылъфыгъэхэр, мэфэкI дахэу къэблагъэрэм фэшI сыгу къыздеIэу сышъуфэгушIо. Непэ тиреспубликэ ищыIэныгъэ илъэныкъо пстэуми чанэу шъуахэлажьэ. Гуетыныгъэ фышъуиIэу Iоф зэрэшъушIэрэм ишIуагъэкIэ тиреспубликэ нахь дахэ, зэтегъэпсыхьагъэ мэхъу. Псауныгъэ пытэ шъуиIэнэу, шъуигухэлъышIухэр къыжъудэхъухэу, шъуиунагъохэм зэгурыIоныгъэрэ мамырныгъэрэ арылъэу шъущыIэнэу шъуфэсэIо.\nИлъэсыбэ хъугъэу шIуагъэ къытэу гъэсэныгъэм иIоф зэрэфэлажьэхэрэм, къыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэхэм яегъэджэнкIэ ыкIи япIункIэ гъэхъагъэхэр зэрашIыгъэхэм афэшI Мыекъуапэ дэт гимназиеу N 5-м тарихъымкIэ икIэлэегъаджэу Наталья Боровиковам, Мыекъуапэ дэт лицееу N 19-м ипащэу Ирина Никитченкэм нэужым АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм ищытхъу тхылъхэр афагъэшъошагъэх. Псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ илъэсыбэ хъугъэу шIуагъэ къытэу, IэпэIэсэныгъэ ин хэлъэу Iоф зышIэхэу, СПИД-м пэшIуекIогъэнымкIэ Адыгэ республикэ гупчэм иврач шъхьаIэу Людмила Мартьяновамрэ, Мыекъопэ къэлэ поликлиникэу N 3-м иврач шъхьаIэу Елена Макрищевамрэ агъэшIуагъэх.\nЗэкIэмкIи лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ анахь къахэщыгъэ бзылъфыгъэ 14-мэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм ищытхъу тхылъхэр аратыгъ. Илъэсыбэ хъугъэу шIуагъэ хэлъэу гъэсэныгъэм иIоф фэлэжьэрэ нэбгыритIумэ зэрафэразэхэр къизыIотыкIырэ тхылъхэр афагъэшъошагъэх.\nПредыдущая ЧIыфэхэр къызатыжьынхэ фэе пIалъэхэр афагъэнэфагъэх\nСледущая Пытагъэ хэлъэу укъекIолIэн фае


Парламентарии республики одобрили Закон Российской ФедерацииУрысые Федерацием и Закон дырагъэштагъ\nУрысые Федерацием и Закон дырагъэштагъ\n13 марта 2020 года 16:46\nУрысые Федерацием и Конституцие гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ законыр ары АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм ия XLVIII-рэ зэхэсыгъо зыфэгъэхьыгъагъэр.\nКъэралыгъом и Закон ШъхьаIэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэм афэгъэхьыгъэ гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэм УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо фэхъугъ. Илъэсэу тызхэтым ищылэ мазэ Джэпсалъэу къышIыгъэм ар къыщиIогъагъ. А мэзэ дэдэм УФ-м и Къэралыгъо Думэ Конституцием гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэм ипроект хэплъэнэу халъхьагъ ыкIи гъэтхапэм и 10-м ящэнэрэ еджэгъумкIэ законыр ыштагъ. Нэужым, гъэтхапэм и 11-м, ФедерациемкIэ Советым изэхэсыгъо щытегущыIэхи, дырагъэштагъ. Ахэм ауж субъектхэм язаконихъухьэ органхэр хэплъагъэх, яшIошIхэр къыраIотыкIыгъэх.\nЗэпстэумэ афэдэу Адыгеим и Парламенти ащ фэгъэхьыгъэ зэхэсыгъо зэхищэгъагъ. Законым къыщыдэлъытагъэхэм къатегущыIагъ законихъухьанымкIэ, законностымкIэ ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм яIофхэмкIэ Къэралыгъо Советым — Хасэм и Комитет ипащэу Александр Лобода. Хэбзэгъэуцугъэм комитетыр зэрэхэплъагъэр, дегъэштэгъэн фаеу зэрилъытэрэр ащ къыIуагъ. Партиеу «Справедливая Россия» зыфиIорэм ифракциеу зипащэм хэтхэм яеплъыкIэхэри къыриIотыкIыгъэх. Гъэтэрэзыжьынхэм цIыфхэр социальнэу ухъумэгъэнхэм фэгъэхьыгъабэ къызэращыдэлъытагъэр кIигъэтхъызэ, хэзыгъэ имыIэу зэкIэми зэрадырагъаштэрэр къыIуагъ.\nУрысые партиеу «Единэ Россием» ифракцие хэтхэм ацIэкIэ нэужым къэгущыIагъ ащ ипащэу, Парламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр. Социальнэ лъэныкъор анахьыбэу къызэрэхэгъэщыгъэм, Парламентым иIофшIэн, Къэралыгъо Советым истатус, культурэм, бзэм, субъектхэм япащэхэм япшъэрылъхэм, Правительствэм игъэпсын, нэмыкIхэм афэгъэхьыгъабэ къызэрэщыдэлъытагъэр ащи кIигъэтхъыгъ.\n— Гъэтэрэзыжьынхэм кIуачIэ яIэ зыхъущтыр цIыфхэу къэралыгъом исхэм амакъэхэр атыхэу, дырагъаштэмэ ары, — къыIуагъ Парламентым и Тхьаматэ. — Ащ къэралыгъом ипащэ цIыфхэм яеплъыкIэхэр, яшIоигъоныгъэхэр пстэумэ апшъэ зэришIырэр къеушыхьаты. Урысыем исубъектхэм язаконихъухьэ органхэм гъэтэрэзыжьынхэм адырагъэштагъ. Тэри ащ щысэ атетхын фаеу сэ сшъхьэкIи, партием исатырэ хэтхэми тэлъытэ.\nЛДПР-м ифракциеу Парламентым щыIэм хэтхэм ацIэкIэ къэгущыIагъ ащ ипащэу, гъэсэныгъэмкIэ, наукэмкIэ, ныбжьыкIэхэм яIофхэмкIэ, спортымкIэ, СМИ-мкIэ ыкIи общественнэ организациехэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ Парламентым и Комитет итхьаматэу Шэуджэн Тембот. Конституциер къэралыгъом и Закон ШъхьаIэу зэрэщытыр, ар уахътэм диштэн зэрэфаер, гъэтэрэзыжьынхэр игъо дэдэхэу зэралъытэрэр ащ къыIуагъ.\n— УФ-м и Президент кIэщакIо зыфэхъугъэ гъэтэрэзыжьынхэм янахьыбэм социальнэ мэхьанэ яI, — къыIуагъ ащ. — Унагъор, кIэлэцIыкIугъор, пенсионерхэр социальнэу ухъумэгъэнхэм, зигъот макIэхэу, зищыIакIэ къинхэм IэпыIэгъу ятыгъэным, лэжьапкIэр, социальнэ ахъщэ тынхэр уахътэм диштэу гъэпсыгъэнхэм, гъэсэныгъэр, медицинэр цIыфхэм нахь къызIэкIэгъэхьэгъошIу афэхъунхэм, щыIакIэр нахьышIу шIыгъэным ахэм янахьыбэр афэгъэхьыгъ. Суверенитетым, къэралыгъом игъунапкъэхэм якъэгъэнэжьын, тарихъым икъэухъумэн афэгъэхьыгъэу щыгъэнэфагъэри бэ. ЦIыфхэу къэралыгъом щыпсэухэрэм яшIоигъоныгъэу сыдигъокIи зигугъу къашIыщтыгъэхэм адиштэу зэкIэ гъэтэрэзыжьынхэр гъэпсыгъэх. Ахэм еплъыкIэу афыряIэр ары кIуачIэ яIэщтыми, ямыIэщтыми зэлъытыгъэр. Шъо республикэм щыпсэухэрэм ялIыкIоу шъухадзыгъ. Арышъ, шъуиеплъыкIэ къишъуIотыкIымэ, ахэм яшIоигъоныгъэхэр къишъуIотыкIыгъэу мэхъу. ЩыIакIэр нахьышIу шIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ законым дегъэштэгъэныр тэрэзэу сэлъытэ.\nПстэумкIи депутат 50 Адыгеим и Парламент хэт. Ахэм ащыщэу нэбгырэ 47-р ары зэхэсыгъом хэлэжьагъэр. Хэзыгъэ имыIэу зэкIэми УФ-м и Конституцие гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэм дырагъэштагъ.\nУрысые Федерацием субъект 85-у иIэм язаконихъухьэ органхэр зэкIэ мы законым хэплъагъэх ыкIи дырагъэ- штагъ. Непэ, гъэтхапэм и 14-м, УФ-м ФедерациемкIэ и Совет шъолъырхэм рахъухьагъэр ыштагъ. КъэкIощт мэлылъфэгъу мазэм и 22-р цIыфхэу къэралыгъом исхэм гъэтэрэзыжьынхэм амакъэхэр зыщафатыщтхэ мафэу агъэнэфагъ.


Галактика Кельвина • Просмотр темы - Стефани Йостен (Stefanie Joosten)\nСтефани Йостен (Stefanie Joosten)\nЗаголовок сообщения: Стефани Йостен (Stefanie Joosten)\nДобавлено: 05 янв 2018, 07:26\nОткуда: BY 4746\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Стефани Йостен (Stefanie Joosten; родилась: 5 августа 1988 года; Рурмонд , провинция Лимбург , Нидерланды ; проживающая Токио , Япония с 2011 года.) - голландская модель, певица и актриса. (рост: 1.67 м) (29 лет)\nЗаголовок сообщения: Re: Стефани Йостен (Stefanie Joosten)\nДобавлено: 05 янв 2018, 07:31\nСейчас этот форум просматривают: gena2012, pdf372 и гости: 10


На межведомственном совещании, посвященном осеннему призыву военнослужащих, были подведены итоги работы и поставлены задачи на предстоящий периодШъыпкъагъэ хэлъэу къулыкъур ахьыным фэшI\nШъыпкъагъэ хэлъэу къулыкъур ахьыным фэшI\n25 сентября 2019 года 14:43\nЧъэпыогъум и 1-м бжыхьэ дзэ дэщыгъор Урысыем щырагъэжьэщт. Хабзэ зэрэхъугъэу, ар тыгъэгъазэм и 31-м нэс кIощт.\nВоенный комиссар Адыгеи Александр Аверин доложил о результатах работы призывной комиссии, взаимодействии военного комиссариата с органами государственной власти региона, органами местного самоуправления, министерствами и ведомствами.\n2018-рэ илъэсым игъэтхэ дзэ дэщыгъо кIэухэу фэхъугъэхэм ыкIи 2019-рэ илъэсым ибжыхьэ дзэ дэщыгъо зэрэфэхьазырхэм защытегущыIэгъэхэ зэхэсыгъо Адыгэ Республикэм и Правительствэ зычIэт Унэм тыгъуасэ щыкIуагъ. Ащ иIофшIэн хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Премьер-министрэм игуадзэу Сапый Вячеслав, ведомствэ зэфэшъхьафхэм япащэхэр, АР-м идзэ комиссариат иIофышIэхэр.\nБжыхьэ дзэ дэщыгъор тиреспубликэ зэрэщызэхэщагъэм ехьылIагъэу къэгущыIагъ АР-м идзэ комиссарэу Александр Авериныр. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, планэу къафагъэуцугъэм тетэу яIофшIэн зэхащэ, 2019-рэ илъэсым пстэумкIи аныбжьыкIэ къулыкъу ахьыныр зытефэрэ нэбгырэ мини 3-м кIахьэу къэлэ ыкIи район комиcсариатхэм къаращэлIагъэх. Дзэ дэщыгъо комиссием къекIолIагъэхэм ащыщэу процент 17,4-м япсауныгъэ елъытыгъэу ятхылъхэр афызэкIагъэкIожьыгъэх. 2018-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр проценти 4-кIэ нахь макIэ хъугъэ. Къулыкъур зыхьынэу къызтефэхэрэм япроценти 6-м ушъхьагъу зэфэшъхьафхэмкIэ ар афызэкIахьагъ.\nКъыблэ дзэ шъолъырым и Командующэ иунашъокIэ 2019-рэ илъэсым игъатхэ зэкIэмкIи нэбгырэ 490-рэ къулыкъум ащагъ. Ахэм ащыщэу нэбгырэ 39-мэ апшъэрэ гъэсэныгъэ яI. Дзэ дэщыгъор ушъхьагъу гъэнэфагъэхэмкIэ аукъуагъэу къыхэкIыгъэп, ау медицинэ комиссием иIофшIэнкIэ щыкIагъэхэр зэряIэхэр А. Авериным къыIуагъ. Къулыкъум кIо зышIомыигъо ныбжьыкIабэ загъэбылъэу, комиссариатхэм къямыкIуалIэхэу къыхэкIы.\nАР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэрэ дзэ комиссариатымрэ зэпхыныгъэ дэгъу зэдыряIэу зэрэзэдэлажьэхэрэм ишIуагъэкIэ дзэ къулыкъум зыщызыдзыехэрэ нэбгырэ 296-р зыдэщыIэхэр агъэунэфыгъэх ыкIи дзэ комиссариатым къыращэлIагъэх. Арэу щытми, гъэтхэ дзэ дэщыгъом изэфэхьысыжьхэмкIэ, дзэ учетым хэт нэбгырэ 22-рэ дзэ комиссариатхэм къякIолIагъэхэп. Ащ фэдэхэр анахьыбэу къызщыхагъэщыгъэхэр къалэу Мыекъуапэ (нэбгыри 4) , Кощхьэблэ (нэбгырэ 12), Джэджэ (нэбгыри 4) районхэр арых. Комиссием къемыкIолIагъэхэм ятхылъхэр следственнэ отделхэм аIэкIагъэхьагъэх.\nНыбжьыкIэхэр дзэ къулыкъум дэгъоу фэгъэхьазырыгъэнхэм иIофыгъохэми А. Авериныр къатегущыIагъ. Дзэ-патриот гупчэ Мыекъуапэ ыкIи республикэм ирайонхэм ащыгъэпсыгъэн зэрэфаем къыкIигъэтхъыгъ.\nЗишIуагъэ къакIоу къыхигъэщыгъэхэм ащыщ Урысые кIэлэцIыкIу-ныбжьыкIэ дзэ-патриотическэ общественнэ движениеу «ЮНАРМИЯ» зыфиIоу тиреспубликэ щызэхащагъэр. Мы мафэм ехъулIэу мыщ илъэси 8-м къыщегъэжьагъэу илъэс 18-м нэс зыныбжь нэбгырэ 1080-рэ фэдиз хэт. Гъэтхэ дзэ дэщыгъом ехъулIэу джыри нэбгырэ 600-м нэс аштэнэу щыт. НыбжьыкIэхэр зэрифэшъуашэу къулыкъум фэгъэхьазырыгъэнхэмкIэ движением иIофшIэн мэхьанэшхо раты. ГущыIэм пае, 2018-рэ илъэсым изэфэхьысыжьхэмкIэ, Къыблэ дзэ шъолъырым хэхьэрэ субъект 15-мэ азыфагу щырекIокIыгъэ зэнэкъокъум Адыгеим я 4-рэ чIыпIэр къыщыдихыгъ.\n2019-рэ илъэсым игъэтхэ дзэ дэщыгъо япсауныгъэ изытеткIэ ныбжьыкIэхэм япроцент 75,4-м къулыкъур ахьын алъэкIыщтэу агъэунэфыгъ, 2018-рэ илъэсым икъэгъэлъэгъонхэм ягъэпшагъэмэ, а пчъагъэр процент 0,6-кIэ къеIыхыгъ.\n2019-рэ илъэсым ибжыхьэ дзэ дэщыгъо зэрэфэхьазырхэм къытегущыIэзэ А. Авериным къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсым Iоныгъом и 24-м ехъулIэу къулыкъум ащэнэу къызтефэрэ нэбгырэ 2642-м ащыщэу 250-мэ макъэ арагъэIушъугъэп. ЗэкIэмкIи мыбжыхьэ тиреспубликэ щыщ нэбгырэ 610-рэ къулыкъум ащэнэу агъэнафэ.\nДзэ къулыкъум имэхьанэ къэIэтыгъэным пае илъэс къэс чъэпыогъум дзэм кIощтхэм я Мафэ хагъэунэфыкIы. ТапэкIэ республикэ мэхьанэ зиIэ мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэр зэхащэнхэр военкоматым иIофышIэхэм мурад шъхьаIэу зыфагъэуцужьы.\nЗэфэхьысыжьэу къашIыгъэхэм зядэIу нэуж АР-м и Премьер-министрэ игуадзэу Сапый Вячеслав зэхэсыгъом къыщыгущыIагъ. Дзэ дэщыгъо кампанием ылъэныкъокIэ щыкIагъэу, гумэкIыгъоу яIэхэм ар къащыуцузэ, мы Iофым епхыгъэ Министерствэ ыкIи къулыкъу зэфэшъхьафхэм аIэ зэкIэдзагъэу зэдэлажьэхэзэ гумэкIыгъоу щыIэхэр зэрэдагъэзыжьын фаер къыхигъэщыгъ.


Проектышхом тыкъыщигъэлъэгъощт — Адыгэ макъ\nРедактор 13.11.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nСурэттех-натуралист цIэрыIоу, «Брянскэ мэзыр» зыфиIорэ заповедникым иапэрэ пащэу Игорь Шпиленок мы илъэсым ятIонэрэу Кавказ биосфернэ заповедникым къэкIуагъ.\nИгорь чIыопсым икъэухъумэн фэгъэхьыгъэхэу проект инхэр егъэуцух ыкIи егъэцакIэх. Камчаткэ илъэсыбэрэ зыщэпсэум цIыфыIэ зынэмысыгъэ чIыопсымрэ псэушъхьэ Iэлхэмрэ сурэтхэу атырихыгъэхэр тхылъ пчъагъэ хъухэу къыдигъэкIыгъэх.\nИлъэси 4 Урысыем изаповедникхэм къащикIухьагъ. Аужырэ проектыр мэзгъэкIыгъэ инхэм афэгъэхьыгъ. Автомобилым исэу ащ Урал, Республикэу Коми, Архангельскэ, Карелиер, Брянскэ хэкур къызэринэкIыгъэх, Кавказ къушъхьэхэм километрэ мин 30 хъурэ гъогу кIыхьэр къащызэпичыгъ.\nИ. Шпиленок заповедникым зэхъокIыныгъэхэр зэрэфэхъугъэхэм ынаIэ тыридзагъ. «ЗэпырыкIыпIэ чыжьэхэм тыгъэм къытрэ энергиер ащагъэфедэ. Псэушъхьэхэм япчъагъэ къызэрэхэхъуагъэр нэрылъэгъу. Мэзыжъхэм зыми изэрар аригъэкIырэп, дэгъоу къаухъумэх. Дунаим идэхагъэ зыфэдэм уеумэхъы. Сыд фэдэ псэй чъыгха мыщ къыщыкIхэрэр! Тфэихэм яинагъэ умыгъэшIэгъон плъэкIырэп», — къеIуатэ Игорь.\nАщ чIыпIабэ къекIухьэ, бжыхьэр мэзым зэрэщыкIуасэрэм сурэт тырихыгъ, хэшъаер икIэрыкIэу заповедникым къызэрэщагъэкIыжьырэр ыгъэшIэгъуагъ. Сурэтхэу тырихыхэрэр ежьыр чанэу зыхэлэжьэрэ проектэу «Первозданные леса России» зыфиIорэм щигъэфедэщтых. Заповедникым ичIыопс кIэракIэ цIыф жъугъэмэ аригъэлъэгъущт.\nПредыдущая «Майкопчанкэм» щытхъур фэтэIо\nСледущая Чанэу хэлэжьагъэх


ШIум ибзыхьаф кIодырэп | Адыгэ Макъ\nХьанэхъу Асхьад 1918-рэ илъэсым Теуцожь районым ит адыгэ къоджэ цIыкIоу Тыгъургъой къыщыхъугъ. Тарихъым къызэриIорэмкIэ, чылэр мы чIыпIэм къызэтIысым апэу къыдэхьагъэхэм ащыщыгъ Асхьад ятэжъэу Исхьакъ. Асхьад апэрэ адыгэ гъэсэгъэ-еджагъэхэм ащыщыгъ пIоми хъущт — кIэлэегъэджагъ. Лахъщыкъое (хычIэгъ хъугъэ) классибл еджапIэм илъэсыбэрэ идиректорыгъ. Ишъхьэгъуси ублэпIэ классхэмкIэ кIэлэегъэджагъ. Бын-унэгъо дахэ яIагъ: акъохэу Руслъан — философие шIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор, Зауркъан – апшъэрэ гъэсэныгъитIу иIагъ, педагогыгъ ыкIи анахьыкIэу Адам – музыкант-пианистыгъ, Мыекъопэ музыкальнэ училищым идиректорыгъ, АР-м культурэмкIэ иапэрэ министрагъ, Краснодар зэкIожьыми, IэнэтIэшхо иIагъ, ау игъонэмыс хъугъэ, Адам Адыгэ лъэпкъ культурэм, ятэ фэдэу, ыцIэ пытэу къыхэнагъ. Зэшхэм унэгъо дахэхэр, бынхэр яIэх, ахэм ялъфыгъэхэр джы къызэкIэхъухьэх. Я 50-рэ илъэсхэм Хьанэхъу Асхьад иунагъо Мыекъуапэ къэкощыжьыгъ, Адыгэ тхылъ тедзапIэм Iоф щишIагъ. 1954-рэ илъэсым къыщыублагъэу опсауфэкIэ Асхьад радиопчыхьэхэр зэхэщэгъэнхэм икIэщэкIуагъ. Ахэм зэлъашIэрэ усакIохэр, тхакIохэр, лэжьэкIо пэрытхэр, артистхэр, нэмыкI цIыф цIэрыIохэр ахагъэлажьэщтыгъэх, лъэпкъ культурэр зием нахь пэблагъэ зэрашIыщтым анаIэ тетыгъ.\nАдыгэ радиом зэоуж илъэсхэм ылъапсэ гъэпытэгъэным ыкIи хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным Хьанэхъу Асхьад иIахьышхо хэлъ. Мыщ дэжьым лIым ныбджэгъу-IофшIэгъу хьалэлхэу ЯхъулIэ Сэфэр, Жэнэ Къырымызэ, ХъутIыжъ Кимэ афэдэхэр къызэрэготыгъэхэм лъэшэу ишIуагъэ къэкIуагъ. Лъэпкъ культурэм Хьанэхъу Асхьад игупшысэ, игулъытэ, иакъыл-шIэныгъэ бэу хэхьагъ, шIоу ылэжьыгъэр цIыфхэм ащыгъупшэрэп, джары ар илъэси 100 зыщыхъурэм мэфэкI Iофтхьабзэр зыкIызэхащагъэр.\nIэнэ хъураеу «Адыгейское радио в системе средств массовых коммуникаций» зыфиIорэр шIуфэс гущыIэкIэ къызэIуихыгъ институтым ипащэу, философие шIэныгъэхэмкIэ докторэу ЛIыIужъу Адам.\nПстэуми апэу гущыIэр фигъэшъошагъ Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым янароднэ тхакIоу, СССР-м, Урысыем ыкIи Адыгеим я Къэралыгъо премиехэм ялауреатэу МэщбэшIэ Исхьакъ.\nМэщбэшIэ Исхьакъ илъэс 20 ыныбжьэу хэутыным фигъэхьазырыгъэ итхылъ-поэмэу «ЦIыф лъэшхэр» ыблыгу чIэлъэу, зыдэжь щыIэгъэ тхакIоу Еутых Аскэри игъусэу Адыгэ хэку тхылъ тедзапIэм зэрэкIогъагъэхэр, ащ апэрэу лIы ищыгъэ дахэм — Хьанэхъу Асхьад зэрэщыIукIагъэхэр ыкIи тхьамэфэ имыкъукIэ итхылъ къызэрэдигъэкIыгъагъэр къыIотэжьыгъ, непи ащкIэ зэрэфэразэр къыIуагъ. Хьанэхъу Асхьад Адыгэ радиом иIофшIэн, адыгабзэм иIофхэр емызэщыжьэу зэрэлъигъэкIотагъэхэр МэщбашIэми кIигъэтхъыгъ.\nIэнэ хъураем хэлэжьагъэх ыкIи къыщыгущыIагъэх Адыгеим ишIэныгъэлэжьхэр, культурэм иIофышIэхэр. Iофтхьабзэм щыIагъэх Хьанэхъу Асхьад ыкъохэм яунагъохэр, Iахьыл гупсэхэм ащыщхэр. Хьанэхъум фэгъэхьыгъэ видеокъэгъэлъэгъоным хэлэжьагъэх радиом иIофышIэхэу КъумпIыл Светэ, Бэгъ Симэ, ЛъэпцIэрышэ Къунчыкъо. Ахэр гукъэкIыжь кIэкI фабэхэмкIэ цIыфхэм къадэгощагъэх. Шъхьэлэхъо Абу Хьанэхъу Асхьад фэгъэхьыгъэ рэзэныгъэ псэлъэ кIэкIэу къышIыгъагъэр къыкIаIотыкIыжьыгъ.\nIэнэ хъураем иIофшIэн лъагъэкIотагъ гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтым иIофышIэ шъхьаIэу илъэсыбэрэ радиом Iоф щызышIагъэхэу, Хьанэхъу Асхьад зышIэхэу ЕмыкI Нурджан, Тэу Нуриет. Адыгэ радиом ипащэу ХьакIэмызэ Сусанэ мэфэкIымкIэ къафэгушIуагъ, мы уахътэм яIофшIэн зэрэзэхащэрэр кIэкIэу къыIотагъ. Адыгэ радиом икъежьапIэ Iутыгъэхэу, ащ лъапсэ фэзышIыгъэхэм IофшIэкIошхоу, цIыфыгъэшхо зыхэлъыгъэу Хьанэхъу Асхьад зэращыщым, щысэтехыпIэу зэрэщытыгъэм кIигъэтхъыгъ.\nIофтхьабзэм къыщыгущыIагъэх шIэныгъэлэжьхэу ЩэшIэ Щамсэт, Мамый Руслъан, Гъыщ Нухьэ, Ацумыжъ Казбек, ЕмтIылъ Разиет, Асхьад ригъэджагъэхэу, дэгъоу зышIэщтыгъэхэм ащыщхэр. ЩэшIэ Щамсэт игущыIэ анахь щыхигъэунэфыкIыгъэр Асхьад зэдзэкIэкIо гъэшIэгъонэу, адыгэбзэ жэбзэ бай Iулъэу зэрэщытыгъэр, изэдзэкIыгъэ IофшIагъэхэр игуапэу зэрэзэпыригъазэхэрэр ары. Мамый Руслъан институтыр къыухыгъакIэу, адыгэ гъэзетым Iухьагъэу, ащ чIэс иныбджэгъухэм адэжь къакIоу щытыгъэ лIышхо ищыгъэр зэрилъэгъугъагъэр, етIанэ гъунэгъу зызэфэхъухэм зэрэзэфыщытыгъэхэр, акъылрэ цIыфыгъэ хабзэрэ зыкIэрыпхын нахьыжъэу зэрэщытыгъэр къыIотагъэх.\nIэнэ хъураем псэлъабэ къыщыраIотыкIыгъ. Ахэм Хьанэхъу Асхьад ищыIэныгъэ зыфэдагъэр, Адыгэ радиом итарихъ, адыгабзэм иIофыгъохэр радиожурналистхэм зэрэзэшIуахыхэрэр ыкIи охътакIэм радиор зэрехъулIэрэр къыщаIотагъ. Адыгабзэм икъызэтегъэнэн хэти ишъыпкъэ рихьылIэныр, тинахьыжъхэм ялъэужышIу рыкIонхэр, гъэхъагъэхэр ашIынхэр ары анахь мэхьанэ зыфашIыгъэр.\nСурэтыр тезыхыгъэр Iэшъынэ Аслъан.


Адыгэ Хэку Таймс: Хы Iушъом Iус Адыгэхэм яфитыныгъэхэр Урысием еукъох\nИА Натпресс къызэритырэмкIэ Хы Iушъом Iус Адыгэ къуаджэхэу Хьаджыкъо, Къэлэжъ, Лэгъэтх, Шьхьэфит щыпсэурэ Адыгэхэм тхылъ фагъэхьыгъ Хы Iушъом Iус Адыгэхэм яхасэ гупчъэ. Ащ зэритымкIэ Адыгэ къуаджэхэм адэжь блэкIырэ псыхъоу Ащэ зыфиIорэм хабзэм темытхэу, экологие Iофыр къыдамылъытэу Трактор ингорэхэр, Ку ингорэхэр псыхъом хэхьагъэхэу мыжъошъхъэхэр хахых.\nМы Iофым пае Хы Iушъом Iус Адыгэхэм яхасэ гупчъэ район тхьэматэхэм тхылъ афигъэхьыгъ. Ащ хасэм къыщеIо псыхъоу Ащэ хахырэ мыжъошъхъэхэр законым ыкIи экологием дырищтэрэп ыкIи лъэпкъ макIэу хъухэрэм афэгъэхьыгъэ законэу Урысие Федерацием иIэр еукъо.\nГъэрекIо мыщ фэдэ къабзэу законыр ыкIи экологиер къыдамылъытэу псыхъоу Щахэ зыгорэхэм мыжъошъхъэхэр хахэу аублэгъагъ ытIанэ Адыгэхэм зыкъаIэти Iофыр агъэуцун алъэкIыгъагъ.\nКъэIогъэн фае, лъэпкъ макIэхэм афэгъэхьыгъэ законэу щыIэм гъэнэфагъэу ит а лъэпкъ макIэхэр зыщыпсэурэ чIыгухэм ыкIи ащ пэугъунэгъу мэзхэм, псыхъохэм, Iуашъхьэхэм ежьхэм анэмыкI хэлэжьэнэу зи фитэп ау мы законыр бэшIагъэ хъугъэу агъэцакIэрэп. Джащ фэдэу Хы Iушъом Iус Адыгэхэм яфитыныгъэхэр Урысием ыукъохэу къырекIо.


Театрэм цIыфыр епIу — Адыгэ макъ\nТеатрэм цIыфыр епIу\nРедактор 18.03.2021 18.03.2021 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ зыхьырэм ихудожественнэ пащэ иIэнатIэ зыгъэцакIэу, республикэм искусcтвэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу Хьакъуй Аслъан гущыIэгъу тыфэхъугъ.\nДжырэ уахътэ Лъэпкъ театрэм учIэхьаныр IэшIэхэп. ГъэцэкIэжьын Iофхэр щэкIох. Артистхэм зызыщагъэхьазырырэ фэтэрхэм, къэгъэлъэгъуапIэхэм псэолъэшIхэр арых ащытлъэгъугъэхэр. Сапэм хэтыхэу дэпкъхэм яшIушIэх. Театрэм макъэу чIэIукIырэр бэ, ау зыми игущыIакIэ къатшIэрэп. «Къахь, штэ, къыкIаI», — нэмыкI гущыIэхэр зэхэтэхых.\n— ПсэолъэшIхэм тафэраз, гуетыныгъэ ахэлъэу Iоф ашIэ. Бжыхьэм театрэр зэтырагъэпсыхьажьыщтэу тагъэгугъэ, — къытиIуагъ Хьакъуй Аслъан.\n— ПсэолъэшIхэмрэ творчествэм пылъхэмрэ яIофшIэнхэр лъэкIуатэха?\n— Пшъэрылъэу яIэм елъытыгъэу IофшIэнхэр лъагъэкIуатэх. Пэрыохъу зэфэхъухэрэп. Зэдештэх. Артистхэм спектаклэхэм зафагъэхьазырыным фэшI чIыпIэ хэхыгъэхэр къагъотых. Тхьаусыхалэм иIоф зэрэкIэмыкIырэр тэшIэшъ, зэгурыIоныгъэ тхэлъэу творчествэм диштэрэ амалхэр къэтэгъотых.\n— Аслъан, къызэрэпIорэмкIэ, Лъэпкъ театрэм гъэцэкIэжьын Iофхэр щэкIох нахь мышIэми, IофшIэныр лъышъогъэкIуатэ.\n— Театрэр щыIагъ, непи щыI, неущрэ щыIакIэм диштэу нахьышIум фэкIощт. Ащ сицыхьэ телъ.\n— Лъэхъэнэ къызэрыкIоп тызыхэтыр. Театрэм ар къыдилъытэзэ, пшъэрылъ шъхьаIэу иIэм укъытегущыIэ тшIоигъу.\n— Адыгабзэм, лъэпкъ культурэм театрэр афэлэжьэщт. Искусствэм пылъхэм яшIоигъоныгъэхэр къыдэтлъытэхэзэ, спектаклэхэр дгъэуцущтых, къэгъэлъэгъонхэр Адыгеим, къош республикэхэм, гъунэгъу Краснодар краим, IэкIыб къэралхэу тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэухэрэм ащызэхэтщэщтых.\n— Адыгабзэм игъэфедэн шъуфэлэжьэным фэшI спектаклэу къэжъугъэлъэгъощтхэр къыхэшъухыгъэха?\n— Ахэр бэ мэхъух. Лъэпкъ театрэм иIофшIагъэ зыфэдгъазэмэ, узыгъэгушхорэ къэгъэлъэгъонхэр тиIэх.\n— Сыгу рихьырэ гущыIэ дэгъу къэпIуагъэр. «Узыгъэгушхорэ», ащ гупшысэ инхэр есэпхых.\n— Нурбый, тигулъытэхэр зэтефэхэу сэлъытэ. ЗэкIэри тыубыным, щыбзэ нэдым кIэдгъэкIыным, дгъэушIоркъыным тафытегъэпсыхьагъэу къытэзыIокIыхэрэм таIокIэ. ЩыIэныгъэм дэгъоу хэтлъагъорэр, цIыфхэм дэхагъэу ахэлъыр театрэм къыщыдгъэлъагъохэ тшIоигъу. ШIушIагъэмрэ дэхагъэмрэ уагъасэ. Щысэ зытепхырэм укIырыплъызэ, хэгъэхъонхэр зэрэпшIыщтхэм уегупшысэ.\n— ТызыгъэгумэкIырэ Iофыгъохэри театрэм къыгъэлъагъохэзэ, нахьышIум тыфищэ зэрэтшIоигъор арыба къэпIонэу узыфаер?\n— ЩыкIагъэхэм тябгъукIощтэу къасIорэп. Адыгабзэм изэгъэшIэн къэгъэлъэгъоным къыщыхэбгъэщынэу уфаемэ, щыIэныгъэм къыхэхыгъэ хъугъэ-шIагъэхэм зафэбгъэзэн, театрализованнэ гъэпсыкIэ иIэу цIыфхэм алъыбгъэIэсын фае.\n— Шъхьахынэхэм, тыгъуакIохэм, IофшIэныр зэхэзыщэн зымылъэкIыхэрэм…\n— КъызгурыIуагъ зыфапIорэр. ТябгъукIощтэп, ахэри къэдгъэлъэгъощтых.\n— Театрэр лъыкIотэным фэшI пьесэ дэгъу, ар зыгъэуцущт режиссер IэпэIасэ, ясэнэхьат фэгъэсэгъэ артистхэр ищыкIагъэх.\n— Дэгъум гъунэ иIэп. КъызыфэпIуагъэхэр тиIэх, IофшIэныр лъыдгъэкIотэщт.\n— Къэгъэлъэгъоныр пьесэм къыщежьэ.\n— Къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу Адыгеир зыпсэурэр илъэси 100 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэу республикэм культурэмкIэ и Министерствэ зэхищэгъэ зэнэкъокъум шIуагъэ къыхьыгъ. Темэ зэфэшъхьафхэмкIэ атхыгъэ пьесэхэр тиIэх. Тызыхэдэн щыI.\n— АцIэ къепIонэу уфаеба?\n— Хьау, тыгуIэнэу сыфаеп. Къатхыгъэхэм Iоф зыдашIэжьын фаехэри ахэтых.\n— Урысыем итхакIохэм, журналистхэм ясоюзхэм ахэтэу, Урысыем инароднэ сурэтышIэу Къат Теуцожь итхыгъэ Iоф дэшъошIэ.\n— «Тыкъэ итыгъужъ» зыфиIорэр мэлылъфэгъум и 8 – 9-м Мыекъуапэ къыщыдгъэлъэгъон тимурад.\n— Ар зыфэгъэхьыгъэр къытаIоба.\n— ЦIыфымрэ тыкъэзыцухьэрэ дунаимрэ язэфыщытыкIэ къэгъэлъэгъоныр ехьылIагъ. Тыгъужъыр цIыфхэм ахэт, щыIэныгъэр елъэгъу, хэта е сыда къыхихыщтыр?\n— «Налмэсым» икъэгъэлъэгъуапIэ спектаклэхэр щыкIощтых. Апэу тызэплъыщтыр къыхэшъухыгъа?\n— Гъэтхапэм и 19-м «ГъашIэм имэзищ» зыфиIоу Мамый Ерэджыбэ ытхыгъэр къэдгъэлъэгъощт.\n— Ари оры зыгъэуцугъэр. Артистхэм ацIэ къепIомэ дэгъу.\n— Джолэкъо Рэщыд, КIэмэщ Разыет, Даур Жан, Хьакъуй Андзаур, Болэкъо Адамэ къэгъэлъэгъоным хэлажьэх.\n— Театрэм и Дунэе мафэ сыда тызэплъыщтыр?\n— Гъэтхапэм и 27-м Адыгэ Республикэм итеатрэхэр зэгъусэхэу мэфэкI зэхахьэм хэлэжьэщтых. Пчыхьэзэхахьэр «Налмэсым» и Унэ щыкIощт.\nЧ. Муратэм ытхыгъэу «IэнатIэм игъэрхэр» гъэтхапэм и 31-м къэдгъэлъэгъощт. Артистхэу Бэгъушъэ Анзор, Ахъмэт Артур, Къэбэхь Анзор, Жъудэ Аскэрбый, Хьакъуй Андзаур, КIэмэщ Разыет, ХьатхьакIумэ Аскэрбый, Болэкъо Адамэ рольхэр къашIыщтых.\n— КIэу тызэплъыщтхэр икъоу къэпIуагъэп.\n— «Къэзыгъэзэжьырэр Тхьэм ештэжьы» зыфиIорэр Нэгъой Инвер егъэуцу. Исуп Тимур ирежиссерэу «Бромберг щыкIогъэ процессыр» зыфиIорэр егъэхьазыры. Пьесэр тшIогъэшIэгъон. Урысыем итхакIохэм, журналистхэм ясоюзхэм ахэтэу Дэрбэ Тимур ытхыгъ. Ар бжыхьэм къэдгъэлъэгъон тимурад. НэмыкI пьесэхэри тиIэх, кIэу къатхыщтми тяжэ.\n— Шъуимурадхэр иных. Театрэр ыпэкIэ лъыкIотэным фэшI сыда анахьэу ищыкIагъэу плъытэрэр?\n— Творчествэм пылъ купыр зэгурыIон, зэрэлъытэн фае. Режиссер, артист дэгъухэр тиIэх. Артист ныбжьыкIэхэр тищыкIагъэх. Творческэ купым лIэуж заулэ щызэдэлэжьэн фаеу сэлъытэ. Театрэм цIыфыр егъасэ, щыIэныгъэм нахь куоу хещэ. УиныдэлъфыбзэкIэ къэпIон плъэкIыщтыр нэмыкI бзэхэм къазэрэхэщырэр театрэм щызэхахы.\n— «Адыгэ макъэм» иредакцие сыкъикIыгъэу театрэм сыкъакIозэ, «Куцэр теуцогъу- теуцогъоу» зэрэлъыкIуатэрэм, цIыфым ищыIакIэ сягупшысагъ.\n— Куцэр чэрэгъузэ ыпэкIэ лъэкIуатэ. ЦIыфыри щыIэныгъэм щылъэкIуатэ. Театрэм епхыгъэ гупшысэх тызытегущыIэрэр. Республикэм и Правительствэ лъэшэу тыфэраз. Лъэпкъ театрэр зы чIыпIэ итэп, имурадхэм афэкIо. Хабзэм икъулыкъушIэхэр тиIэпыIэгъухэу шIыкIэшIухэр къэдгъотыщтхэу, театрэм ипчъэхэр бжыхьэм къызэIутхыжьыщтхэу тэгугъэ.\nПредыдущая Никита Кучеровым тегъэгушхо\nСледущая Адыгеим иапэрэ премьер-министр


Встреча с жителями Джерокайского сельского поселенияДжыракъые къоджэ псэупIэм щыпсэурэмэ зэIукIэгъу адыриIягъ\nДжыракъые къоджэ псэупIэм щыпсэурэмэ зэIукIэгъу адыриIягъ\nАР-м и Къэралыгъо Совет—Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм иунашъо агъэцакIэзэ Шэуджэн районым ит Джыракъые къоджэ псэупIэм щыпсэухэрэм аIукIагъэх АР-м и Къэралыгъо Советым—Хасэм псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ, псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ ыкIи зэпхыныгъэхэмкIэ икомитет итхьаматэу Олег Картамышевыр, «Кубаньэнерго» зыфиIорэ организацием икъутамэу Джэджэ районым щыIэ РЭС-м ипащэу Сергей Баскаравайнэр.\nЗэIукIэм ушъхьагъоу фэхъугъэр Джыракъые къоджэ псэупIэм хэхьэрэ чылэхэм электричествэр икъоу ыкIи зэпымыоу зэраIэкIэмыхьэрэр ары.\nЭлектроэнергием итын епхыгъэ гумэкIыгъохэм зэIукIэм хэлажьэхэрэр тегущыIагъэх ыкIи ащ идэгъэзыжьын епхыгъэ Iофхэр зэрагъэцэкIэщт планыр зэхагъэуцуагъ. Джащ фэдэу пыдзафэхэм ядэщын фэгъэхьыгъэ Iофыгъохэри зэIукIэм къыщаIэтыгъэх.\n--цIыфхэм къаIэтыгъэ Iофыгъомэ язэхэфын депутатыр зыфэгъэзэгъэ лъэныкъохэм ащыщэу сэлъытэ. Мыщ фэдэ зэIукIэхэм нахь гумэкIыгъо чIыпIэу щыIэхэр къыщэнафэх. Ахэр нахьыбэрэмкIэ социальнэхэуи, экономикэм епхыгъэхэуи, нэмыкIхэуи мэхъух, зи къэдгъанэрэп тынаIэ тетымыдзэу, зэрэзэшIотхыщтым темыусэу,--къыIотагъ парламент комитетым итхьаматэу Олег Картамышевым.


Вакцинэ зыхарагъэлъхьаныр къафагъэпсынкIагъ — Адыгэ макъ\nВакцинэ зыхарагъэлъхьаныр къафагъэпсынкIагъ\nКоронавирусым пэуцужьырэ вакцинэм ихэлъхьан епхыгъэ Iофтхьабзэр Урысыем ишъолъыр пстэуми ащэкIо.\nПсэупIэ чыжьэхэм адэсхэм коронавирусым пэшIуекIорэ вакцинэ зыхарагъалъхьэ ашIоигъомэ, медицинэм иучреждениехэм хэушъхьафыкIыгъэу ащэщтых. Мыщ фэдэ фэIо-фашIэ нэбгырэ 800-мэ агъэфедагъ. Адыгэ Республикэм IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ ар къыщаIуагъ.\n— Район сымэджэщым кIонхэшъ, вакцинэр къызхарагъэлъхьаным фэшI автобусым ежэнхэ, билет ащэфын е такси лъыхъунхэ ищыкIагъэп. ЦIыфхэр зэращэнхэм фэшI автомобилыкIэхэр агъэфедэх. Лъэпкъ проектэу «Демографием» къыдыхэлъытагъэу ахэр республикэм къыIэкIэхьагъэх, — къыщаIуагъ министерствэм.\nШIоигъоныгъэ зиIэхэм ацIэхэр сымэджэщым щатхых. Нэужым ахэр социальнэ IофышIэхэм аIэкIагъахьэх. Купхэр аугъоих ыкIи вакцинэ къахалъхьанэу сымэджэщым ащэх.\nЗыныбжь илъэс 18-м ехъугъэу шIоигъоныгъэ зиIэ пэпчъ мыщ фэдэ фэIо-фашIэ къызфигъэфедэн ылъэкIыщт. Ащ фэшI социальнэ фэIо-фашIэхэр зыщафагъэцэкIэрэ гупчэм е зыщыпсэурэм пэблэгъэ медицинэ учреждением телефонкIэ теонхэ фае.\n— Вакцинэ зызэрэхэтлъхьащт шIыкIэр социальнэ IофышIэхэм къытаIуагъ. Тигъунэгъухэм зэзэгъыныгъэ адэтшIыгъ. ЗыщытIогъэ мафэм «Газель» къытлъыкIуагъ ыкIи сымэджэщым тищагъ. Ащ фэдэ шIыкIэр тэркIэ Iэрыфэгъу, сыда пIомэ автомобиль тшъхьэкIэ тиIэп, тэр-тэрэу медицинэ учреждением тынэсыныр къин хъущтыгъэ, — къыIуагъ Дукмасовскэ къоджэпсэупIэм щыщым.\nКъыхэтэгъэщы, Адыгеим вакцинэ ащыхалъхьэу чIыпIэ 31-рэ агъэкощырэ мобильнэ бригади 2-рэ итых. Къэралыгъо ыкIи муниципальнэ зэикI порталымкIэ пунктхэм защыхэптхэн плъэкIыщт. Шъолъырым апэрэ хэлъхьагъур нэбгырэ мин 29-м ехъумэ агъэфедагъ, ятIонэрэр — мин 22-рэ фэдизмэ.\nЛъэпкъ проектэу «Демография» зыфиIорэр 2019-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу республикэм щагъэцакIэ. Ащ пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр зыныбжь хэкIотагъэхэм ыкIи сэкъатныгъэ зиIэхэм социальнэ фэIо-фашIэхэр афагъэцэкIэнхэр ары. Анахьэу анаIэ зытырагъэтырэр чыжьэу Iудзыгъэ псэупIэхэм адэсхэр ары.\nПредыдущая IэпэIэсагъ, бзэшIуагъэ, щыIэныгъэр илъэпIагъ\nСледущая Лъытэныгъэр къэлэжьыгъошIоп


Тыгъужъыкъо Къызбэч фэгъэхьыгъэ къэбархэр - Jıneps Gazetesi\nAna Sayfa Anadilimde Jıneps Adığece / Адыгэбзэ Тыгъужъыкъо Къызбэч фэгъэхьыгъэ къэбархэр\nТыгъужъыкъо Къызбэч фэгъэхьыгъэ къэбархэр\n– Пачъыхьэм урыс къутырэу къушъхьэмэ къахигъэтIысхьагъэмэ ащыщ горэ, узымрэ гъаблэмрэ гъунэ нагъэсыгъэу, къыздикIыгъэм ыгъэзэжьынэу гъогу техьажьыгъ. Зэпыфэн хъумэ, мыхъун пстэури зы чIыпIэ екIу. Ос фыртынэм гъогу тыриубытэхи, купыр къушъхьэм хэгъощыхьагъ. Дэфэныкъо Хьаджэм икъуаджэ амышIахэу къеолIагъэх. Сыд пшIэщт? Урысых шъхьаекIэ цIыфхэба? Рагъэблэгъагъэх, агъэфэбагъэх, IэпыIэгъу афэхъугъэх. Тыгъужъыкъо Къызбэч дэжьы упчIэжьакIо Хьаджэм къыгъэкIуагъэх. Къызбэч гъусэхэр къышIыхи къуаджэм къэкIуагъ, гъогурыкIохэр къыплъыхьагъэх, нэIуасэ зафишIыгъ.\nКъызбэч кIожьыным ыпэу Дэфэныкьо Хьаджэм унашъо къыфишIыгъ:\n«Зытамэ бгъэхъужьырэм ылъабжъэ фэсакь» адыгэмэ alo, ay мыхэр сапэ къифагъэхэмэ ащыщыхэп. ЗэуакIохэп. ЦIыф къызэрыкIох. Заом ихабзэ шъхьафы, гупшысэр кIэкIы, умыукIымэ – укъыукIыщт. КIуачIэр зыдэгъэзагъэм текIоныгъэр гъэзагъэ. Мыдрэр ащ фэдэп, шъхьафы! Чыжьэу кIорэ гупшыс, лъапсэ зыдзырэ шIушIагъ. Гузэжъогъум уищагу къыдигъэзыхьэгъэ псэушъхьэр уукIырэп нэмыIа? Сыд шъуикъиными шъуадэIэпыIэщт. Лъэпкъыр зыфэдэр агурыжъугъэIощт. Ау щытми сфяпIожьынэу сыолъэIу «Iашэ аIыгъэу тапэ къиуцорэмэ къызахафэхэкIэ, апэрэу щэр зыфэдгъэпсыщтыхэмэ ащыщыщтых».\nКIымэфэ мэзищым адыгэмэ къутыр псаур зыдаIыгъыгъ. Гъатхэр къэси гъогу техьажьынхэ зэхъум, Тыгъужъыкъом зэриIуагъэу, унагъо пэпчъ шы зырыз къарити, гъомлапхъэкIи къадэIэпыIи, адыгэмэ ягъунапкъэмэ анэс ыгъэкIотэжьыгъагъэх.\nГупшысэм лъапсэу иIэр гукIэ зэхифыжьэу купыр тIэкIурэ щысыгъ.\n-ЕжьыркIэ сыд хэлъ! Ялъэпкъэгъумэ къатырихи шъуашэ къафишIыгъ. КъыфаукIыгъэр ежь ищагу къыдащыгъэ мэлыр арми ымышIэу, къыщытхъузэ зимэл зышхыжьыгъэм фэдэ хъугъэ, – дыджэу Одым къедзы.\n– АрынкIи пшIэнэп, – ыIуагъ ефэндым шъабэу.\n– Пачъыхьэм идзэ Абин щишIыгъэ пытапIэм чэщэу къыдэкIыхи, уIэшыгъэхэу зэолI нэбгырэ тIокI Къызбэч къыфэкIуагъэх. Тэлмащым къызэриIуагъэмкIэ, ахэр пачъыхьэм илъэхъу зытырадзыжьынэу Польшэм зыкъыщызыIэтыгъэгъэ офицэрымэ ащыщыгъэх. Мылъкоуи, гъэхъагъэуи яIэхэри атыраххи, тэмэтелъхэри атыратхъи, зэолI къызэрыкIохэу, хьапсэу атыралъхьагъэм ычIыпIэкIэ, адыгэмэ къязэонхэу къагъэкIуагъэх. Польшэм щыхъугъэр игъэкIотыгъэу тэлмащэм Къызбэчы къыфиIотагъ.\n– Ахэри егъэзыгъэх, – ыIуи тIэкIурэ щысыгъ. ЕтIанэ къыIуагъ: – Урысыер ины, кIуачIэр фэгъэзагъ. Бзэри диныри зэхьащыр. ШъуныбжьыкI. Урысмэ шъуахэтымэ нахь шъуагурыIон, тэмэтелъхэри къышъуатыжьын, заори аухымэ шъуатIупщыжьын. Тэ талъэныкъо къиныр къэгъэзагъ, тIапшъэ щэхъурэ гугъапIэ тиIэп, хъурэябзэу тыкъагъапцIэ, тпсэ тичIыгу хэтэлъхьэ, ay кIэухыр къэшIэгъуай.\n– КъыдгурэIо, – ыIуагъ полякмэ япащэу Ваздемир,— тэри тшъхьэ иIофэп тыкъэзыщагъэр. Шъо шъузэрыт чIыпIэм титыгъ. ТичIыгуи тишъхьафити пачъыхьэм ттырихыгъ. Шъори ар къышъуишIэн игухэлъ. КIуачIэр фэгъэзагъ тIонышъ, пыир ныбджэгъу тшIыжьын тлъэкIыщтэп. Тэщ фэдэу зихэгъэгу къэзыухъумэжьырэмэ тязэонэу тыфаеп. Зы нэбгырэ закъо кIэгъожьынэу, е къумалыгъэ зэрихьанэу тхэтэп. Джары тыкъэзыщагъэр.\nКъызбэч егупшысэу бэрэ щысыгъ. ЕтIанэ ицIыфхэр ыугъоихи ариIуагъ:\n– Непэ тэ пыеу тиIэр, мыхэм тыгъуасэ япыигъ. АрашIагъэр шъолъэгъу. Яхэгъэгу пачъыхьэм ыштагъ. Ежьхэм къяхъулIагъэр тэ къытэхъулIэнэу фаехэп. Непэ щегъэжьагъэу ткIуачIэ зэхэлъэу тызэощт. ЦIыф гъэсагъэх, Iашэхэр дэгъоу агъэIорышIэх, заом хабзэу хэлъыр ашIэ. Гыныр зэрэпшIыщтым, топыр зэрэбгъэощтым фэIазэх. ТкIуачIэ къыхагъэхъощт. Къытщыгугъыхэу къэкIуагъэх. Зыуж тит Iофым ихьатыркIэ шъхьэкIэфагъэрэ лъытэныгъэрэ афэшъушIынэу сышъолъэIу.\nПолякхэм псэупIэхэр афагъэнэфагъэх, быслъымэн диныр арагъэштагъ. Адыгэ шъуашэкIэ афэпагъэх, шыхэр къаратыгъэх. Зэнэкъокъоу зэхащэрэмэ, къызэпачъэхэми мэщэрыохэми, апэ итыгъэх. Сэшхор къулаеу агъэIорышIэщтыгъ. ЗэкIужьыхэу, ищыгъэхэу апэрэ заом шIогъэшхо хэлъэу хэлэжьагъэх. Илъэс тешIагъэу полякхэр къыздэкIыгъэ Абин пытапIэм Къызбэч идзэ рищэлIагъ. Пыим чIэнэгъэшхо рагъэшIыгъ, ау текIоныгъэр адыгэми псынкIэу къафыдэкIыгъэп. КъаукIыгъэмэ Ваздемир ихьадэ ахэлъыгъ. Лъэпкъым фэзэуагъэр агъэлъапIэу, адыгэ хьадэмэ ахэлъэу чIыгум ратыжьыгъ.\n– Псэр фэзыгъэтIылъырэм фэмышIапхъэ щыIэп. Алахьэм ешI тызытет чIыгум тимылъэпкъэгъоу хэлъым ибагъэ, – Одыр бэщымкIэ чIыгум еуIу.\n– Адыгэ хасэм зимычэзыу зэхэсыгъо Къызбэчы ыугъоигъ. Зыфахьыщтыр амышIэу къекIолIагъэхэр зэплъыжьыхэу щысыгъэх. Къызбэч ефэндыр къыгосыгъ. Пчъэм кIэлъырытым Iэ зыфешIым, урыс лIышхо горэ тэлмащыр кIыгъоу унэм къыращагъ.\n– КъегъаIу итхьаусхэ, – тэлмащым зыфигъази Къызбэч къыIуагъ.\nЛIышхом уIагъэу ыIэ телъыр къыгъэлъагъозэ, Цакомыкъор къызэреуагъэм игугъу къышIыгъ. Цакомыкъом къеджагъэх.\n– Лажьэ зимыIэ лIым узкIеуагъэр къэIуат, – ыIуагъ Къызбэч губжыгъэу.\n– ТипсынэкIэчъ псы кьыхэсхынэу сызэкIом, зигъэхъыягъэп, IукIотэу къыхысигъэхыгъэп. Ежь ешъоу, етIанэ псыр къыхехыфэ сызэригъэжагъ, джары сызыфеуагъэр.\nЩысхэм инахьыбэмэ Цакомыкъом ышIагъэр къырагъэкIоу къэзэрэгъэгущыIагъэх. «Цакомыкъор лIэкъуиблэу адыгэ чIыгум щэпсэу, ихэгъэгу ис, псынэкIэчъыр зытетыр ичIыгу. Урысыр къытхэхьагъ нахь мышIэми типый, унэ къикIэу плъэгъурэ пстэуми уяIэнэу щытэп, IукIотыни псы къыхыригъэхын фэягъэ» аIощтыгъ.\nКъызбэч къэгущыIэрэр зэпигъэоу ихэбзагъэп. ЫнапIэ едзыхыгъэу, къэгущыIэрэм ышъхьэ фэщэигъэу, ау зэрэгупшысэрэр къыхэщэу ишъыпкъэу едэIущтыгъ. КъаIощтыр аухыгъэу Къызбэчы къеплъыщтыгъэх.\nКъызбэч ышъхьэ кьыIэти Цакомыкъом занкIэу еплъызэ еупчIыгъ:\n– ПшIагъэр тэрэзэу олъыта?\nЦакомыкъор зэрэгугъагъэу Iофыр зэрэщымытыр зэхишIэу къэгумэкIыгъ, ерагъэуи зэхэпхэу къыIуагъ:\n– Цакомыкъом ыныбжь елъытыгъэу изекIуакIэ емыкIоу хэлъыр ЫмышIэныр гъэшIэгъонэп. ГъэшIэгъоныр бэмэ ащ изекIуакIэ мыхъун зэрэхамылъагъорэр ары. Апэу кьасIомэ сшIоигъор, Тхьэр зы, псэ зыпытэу дунаим кьытыригъэхъогъэ пстэури изэфэд, цIыфым мыр уие ыIуи шъхьафэу зи къыритыгъэп. ГъашIэри Iихыжьынэу хьафэу къыритыгъ.\nУкIытэжьыгъэхэу Цакомыкьом дезгъэштагъэмэ ашъхьэхэр рауфэхыгъ.\n– Мы шъуапашъхьэ ит зэолIыр къызытхэхьажьым насыпышIо хъугъэу шъолъыта? Пачъыхьэм ыгъатхъэрэмэ ащыщхэп зэолIхэр. Хьайуаным фэдэу къырамыдзэхэу, унагъуи джэгугъуи ямыIэу, ежьхэм ягухэлъ шIойхэм зэранэсыщтхэм щэхъурэ гухэлъ ямыIэу, анахь илъэсышIухэр мыхэм ашIуагъэкIоды. Яох, аушъхьакIух, агъэцIыкIух.\nЦакомыкьом ышъхьэ фигъази Къызбэчы игущыIэ лъигъэкIотагъ:\n– А ууIагъэр, кIэлэхъу, бэкIэ ощ нахьыжъ. О шIуагъэу къэпхьырэм нахь баIо къехьы. ПсэолъэшI, Iашэхэр егъэцэкIэжьы, ыIэ дышъэр къыпэзы. Непэ ощ нахьыжъым пIэ тепщэягъэмэ, неущы уятэ зэрэтепщэещтым сенэгуерэп.\nЩысымэ Къызбэчы къыдырагъэштагъ.\n– Къыздешъогъаштэмэ, Цакомыкъор шъознэты ижъугъэфэщт! ЫкIыбышъо къамыщ ужэу токI къытешъунэщт, зыщимыщыкIагъэм ыIэхэр къымыIэтыжьынхэу.\nЦакомыкьом кIэуцохи ращи ащ лъыпытэу ыкIыбышъо раутыгъ.\n– Къылэжьыгъ, – ыIуагъ Одым ышъхьэ епIэстхъыжьызэ. – Зынэ ипкIырэр зэблэпхъугъэкIэ умылъытэ.\nÖnceki İçerik«Ди лъэпкъым и щхьэм кърикIуар зыгъэлъагъуэщ»\nSonraki İçerikДи Тхыдэмрэ Ди Къалэнхэмрэ


ЯлIыхъужъныгъэ щысэтехыпI » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » ЯлIыхъужъныгъэ щысэтехыпI\nТихэгъэгу идзэхэр Афганистан къызыращыжьыгъэхэр илъэс 30 зэрэхъурэм ипэгъокIэу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат заом хэлэжьагъэхэм аIукIагъ. Тихэгъэгу идзэхэр Афганистан къызыращыжьыгъэхэр илъэс 30 зэрэхъурэм ипэгъокIэу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат заом хэлэжьагъэхэм аIукIагъ.\nТихэгъэгу идзэхэр Афганистан къызыращыжьыгъэхэр илъэс 30 зэрэхъурэм ипэгъокIэу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат заом хэлэжьагъэхэм аIукIагъ.\nАР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат, АР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх. — Хэгъэгу чыжьэм щыIэхэу къэралыгъом пшъэрылъэу къафигъэуцугъэр зэрифэшъуашэу тицIыфхэм агъэцэкIагъ. ЛIыхъужъныгъэу ахэм зэрахьагъэр зыщыдгъэгъупшэ хъущтэп, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Адыгеим икIыгъэ нэбгырэ 880-мэ Афганистан къулыкъу щахьыгъ, нэбгырэ 23-мэ апсэ щагъэтIылъыгъ. Зэо зэпэуцужьхэм ахэтыгъэхэр IэпыIэгъу зэфэхъухэу, аIэ зэкIэдзагъэу непэ зэрэзэготхэм мэхьанэшхо зэриIэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. Афганистан щызэуагъэхэм ыкIи ащ сэкъатныгъэ хэзыхыгъэхэм я Урысые общественнэ организациеу «Инвалиды войны» зыфиIорэм ишъолъыр къутамэ ипащэу Джарымэ Рэщыдэ къызэриIуагъэмкIэ, Афганистан иветеранхэм я Координационнэ совет республикэм щагъэпсыгъ. Ащ иIофшIэн зэрэзэхищэрэм къытегущыIагъ. Дзэ-патриотическэ пIуныгъэр, ныбжьыкIэхэр къулыкъум амыщэхэзэ Iоф адэшIэгъэныр, заом хэлэжьэгъэ ветеранхэр ыкIи хэбзэухъумэкIо къулыкъум иIофышIэхэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэжьыгъэнхэр, къэралыгъор къыухъумэзэ зыпсэ зыгъэтIылъыгъэхэм яшIэжь гъэлъэпIэгъэныр, яунагъохэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр ары советыр зыдэлажьэрэр. Урысые общественнэ организациеу «Афганистан иветеранхэм я Урысые Союз» зыфиIорэм ишъолъыр къутамэу Адыгеим щыIэм ипащэу Николай Николенкэм къызэриIуагъэмкIэ, нэбгырэ 23-у заом щыфэхыгъэхэм мыжъобгъухэр афагъэуцугъэх. Саугъэтэу «ДзэкIолIхэм япсынэкIэчъ» зыфиIорэри республикэм щагъэпсыгъ. Джащ фэдэу общественникхэм къызэIуахыгъэ музеим кIэлэеджакIохэр рагъэблагъэх, лIыхъужъныгъэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр щызэхащэх. Адыгеим и ЛIышъхьэ ветеранхэр гущыIэгъу фэхъугъэх, ахэр зыгъэгумэкIырэ Iофыгъохэр къаIотагъэх. КъумпIыл Мурат ынаIэ къызэратетымкIэ зэрэфэразэхэр афганцэхэм ягущыIэ къыщыхагъэщыгъ. Зэо зэпэуцужьхэм ахэлэжьагъэхэм япсэупIэ амалхэр нахьышIу шIыгъэным пащэхэр дэлажьэх, тихэгъэгу идзэхэр Афганистан къызыращыжьыгъэхэр илъэс 30 зэрэхъурэм ехъулIэу Iофтхьабзэу республикэм щырагъэкIокIыщтхэм апэIуагъэхьанэу сомэ миллион афатIупщыгъ. Общественнэ организациехэм Iофэу ашIэрэм мэхьанэшхо зэриIэр КъумпIыл Мурат игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. — Юнармейцэхэм нахь игъэкIотыгъэу хэбзэ къулыкъухэри, ветеранхэри апылъынхэ фае, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ. — Джырэ уахътэ офицерхэм я Унэу Мыекъуапэ дэтыр юнармейцэхэм яштаб къыратыжьыным тыдэлажьэ. «ДзэкIолIхэм япсынэкIэчъ» зыфиIорэ саугъэтым къыпыщылъ чIыпIэм игъэкIэжьын лъыдгъэкIотэщт. Афганистан щызэуагъэхэм ахъщэ IэпыIэгъу ядгъэгъотыным фэгъэхьыгъэ IофшIэнхэри зэшIотхыщтых. Мэзаем и 18-м Адыгеир шъхьафит зашIыжьыгъэр хагъэунэфыкIыщт, мэзаем и 23-р хэгъэгум иухъумакIохэм я Маф. КъумпIыл Мурат зэхахьэм къекIолIагъэхэм а къэблэгъэрэ мэфэкIхэмкIэ афэгушIуагъ. Гъонэжьыкъо Сэтэнай.


Щытхъур Будапешт къыщахьыгъ | Адыгэ Макъ\nЩытхъур Будапешт къыщахьыгъ\nХудожественнэ гимнастикэмкIэ Дунэе зэIукIэгъоу Венгрием икъалэу Будапешт щыкIуагъэм къэралыгъо 16 хэлэжьагъ.\nИталием, Израиль, Польшэм, Хорватием, Урысыем, нэмыкIхэм якомандэхэм яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъуагъ. Адыгэ Республикэм икIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ Урысыем ыцIэкIэ Будапешт зэкIохэм, медаль 12 зэIукIэгъухэм къащыдахыгъ.\n2015-рэ илъэсым Мыекъуапэ испорт еджапIэу N 2-м художественнэ гимнастикэмкIэ къутамэ къыщызэIуахыгъ. Урысыем спортымкIэ имастерэу Яна Цеханович кIэлэцIыкIу купхэм пащэ афашIыгъ. Адыгэ Республикэм художественнэ гимнастикэмкIэ и Федерацие зызэхащэм, Я. Цеханович тхьаматэу хадзыгъ. Къош Людмилэ, Къасимэ Сабинэ, нэмыкIхэри IэпыIэгъу къыфэхъухэзэ, кIэлэцIыкIухэр агъасэх.\n— Будапешт дышъэ медали 6, тыжьыни 3, джэрзи 3 тиеджакIохэм къыщыдахыгъэх, — къеIуатэ Яна Цеханович. — Милена Капковам, Милана Матевосян, нэмыкIхэм дышъэ медальхэр къафагъэшъошагъэх.\nДжырэблагъэ Адыгэ Республикэм художественнэ гимнастикэмкIэ изэIухыгъэ зэнэкъокъоу Мыекъуапэ щыкIуагъэм Москва, Ростов-на-Дону, Краснодар, фэшъхьафхэм къарыкIыгъэхэр чанэу хэлэжьагъэх. Адыгеим щыщ пшъэшъэжъыехэу апэрэ чIыпIэхэр къэзыхьыгъэхэр республикэм ихэшыпыкIыгъэ командэ хагъахьэхи, Венгрием яIэпэIэсэныгъэ щауплъэкIугъ.\n— ТикIэлэцIыкIухэр художественнэ гимнастикэм хэгъозагъэхэп. Агу етыгъэу Iоф зыдашIэжьышъ, ащ тегъэгушхо. Спортышхом цIэрыIо щыхъунхэ алъэкIыщтэу сэгугъэ, — зэдэгущыIэгъур лъегъэкIуатэ Яна Цеханович. – Ны-тыхэм сафэраз. IэпыIэгъу къытфэхъух, тызэупчIыжьы.\nКъош Аминэ пшъэшъэжъые нэгушIу, художественнэ гимнастикэм, адыгэ къашъохэм зафегъасэ. Будапешт ятIонэрэ чIыпIэр къызэрэщыдихыгъэм фэшI мэгушIо, ау дышъэ медалым пэблагъэ зэрэхъугъагъэр щыгъупшэрэп.\nСпорт Унэшхоу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм художественнэ гимнастикэмкIэ кIэлэеджакIохэм зыщагъасэ. Мыекъуапэ иадминистрацие физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет итхьаматэу Дмитрий Щербаневыр тренерхэм, кIэлэеджакIохэм афэгушIуагъ. Дунэе, хэгъэгу зэнэкъокъухэм спортсменхэр нахьыбэрэ ахэлэжьэнхэм фэшI унашъохэр рихъухьагъэх.\n— Художественнэ гимнастикэм пкъыр епсыхьэ, псауныгъэр егъэпытэ, — къеIуатэ Дмитрий Щербаневым. – Яна Цеханович тренер дэгъу. Спорт Унэшхор итеплъэкIэ дахэ, цIыфхэм якIуапIэ зэрэхъугъэм тыкъыпкъырыкIызэ, нэмыкI спорт лъэпкъхэмкIи зэнэкъокъухэр зэхэтщэщтых.\nСурэтым итхэр: художественнэ гимнастикэм зыфэзыгъасэхэрэр; Будапешт щыIагъэхэр.


Узым тыпэшIуекIоным фэшI — Адыгэ макъ\nУзым тыпэшIуекIоным фэшI\nКоронавирусым пэшIуекIогъэныр непэ пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ. Мы узыр къызежьагъэм къыщыублагъэу нэбгырэ мин пчъагъэмэ ядунай ахъожьыгъ, къызпыхьагъэр миллион пчъагъ.\nГумэкIыгъо шъхьаIэу специалистхэм зигугъу къашIырэр ковидым зызэрэзэблихъурэр ары. Джы мары бэмышIэу агъэунэфыгъ штаммыкIэу «омикрон» зыфиIорэр. Мы мафэхэм тиспециалистхэм ащыщхэр мы штаммыр къызщежьэгъэ Къыблэ-Африканскэ Республикэм щыIэх ыкIи шIуагъэ къытэу Iоф щашIэ.\nКоронавирусым пэшIуекIогъэным, ар къэгъэуцугъэным афэшI вакцинациер пкIун зэрэфаер медицинэм иIофышIэхэм, шIэныгъэлэжьхэм ыкIи специалистхэм ренэу къыхагъэщы. Непэрэ мафэм ехъулIэу Урысыем щыпсэухэрэм япроцент 59,4-мэ вакцинациер акIугъ, ау коллективнэ иммунитет тиIэным пае а пчъагъэм джыри хэдгъэхъон фае.\nО уимызакъоу, къыппэблагъэхэми ящыIэныгъэ къэуухъумэным пае вакцинэр зыхябгъэлъхьан фаеу врачхэм къаIо. Узыр къапыхьаным ищынагъо зышъхьащыт цIыфхэу зыныбжь илъэс 60-м ехъугъэхэм, хэужъыныхьэгъэ уз зиIэхэм, цIыфыбэм ахэтэу Iоф зышIэхэрэм шIокI имыIэу прививкэ ашIын фае.\nСледущая ЯзэфыщытыкIэ мэпытэ


ШIулъэгъоу тыбзэ фытиIэр — Адыгэ макъ\nШIулъэгъоу тыбзэ фытиIэр\nТыгъэгъазэм ыкIэм Красногвардейскэ районымкIэ къуаджэу Улапэ IупкIэ къеджэнымкIэ зэнэкъокъоу «Дышъэ тандж» зыфаIуагъэр щыкIуагъ.\nIофтхьабзэр зыфэгъэхьыгъагъэр адыгабзэр ары. Зезыщагъэм къызэриIуагъэмкIэ, гухэлъ шъхьаIэу яIэр адыгабзэр шIу арагъэлъэгъунэу, бзэм зырагъэушъомбгъунэу, икъу фэдизэу рыгущыIэнхэу, ныдэлъфыбзэр къызфагъэфедэзэ лъэпкъым икультурэ, ихъишъэ къагъэлъэгъон амал яIэу пIугъэнхэр ары.\nЗэнэкъокъум кIэлэеджэкIо 39-рэ хэлэжьагъ. Адыгэ усакIохэм, тхакIохэм бзэм фэгъэхьыгъэу атхыгъэ усэхэм къяджагъэх. МэщбашIэм, Бэрэтарым, КъумпIылым, Хъуажъ Заремэ, Нэхаем, нэмыкIхэми яусэхэм къяджагъэх. Ежь кIэлэцIыкIухэми усэхэр атхыгъэх ыкIи ахэм къяджэжьыгъэх. Ахэр зыфэгъэхьыгъагъэхэр адыгабзэр ары, абзэ шIулъэгъоу фыряIэр, ныдэлъфыбзэр зэрагъэлъапIэрэр, ар янэжъ-ятэжъхэм къызэраIуалъхьагъэр, хэтрэ адыгэ лъэпкъи бзэр щыгъупшэ зэрэмыхъущтыр къыраIотыкIыгъ. Бзэм имэфэкI икъызэIухын ыпэкIэ къекIолIагъэхэм нэIуасэ зыфашIын алъэкIынэу культурэм и Унэ къыщызэIуахыгъ адыгэ шхыныгъохэр ыкIи цIыф IэпэIасэмэ яIэшIагъэхэм якъэгъэлъэгъон. Апэрэ адыгэ мэкъамэр къызэрэхидзэу, зещакIор сценэм къытехьагъ. ХьакIэ лъапIэхэу тиIэмэ нэIуасэ тафашIыгъ, ахэм ахэтыгъэх АР-м итхакIомэ я Союз итхьаматэ игуадзэу Ш. Къуикъор, АР-м итхакIомэ я Союз хэтэу, журналистэу, тхакIоу Хьакъунэ Заремэ, муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ Красногвардейскэ районым культурэмрэ киномрэкIэ игъэIорышIапIэ ипащэу Мария Клюкинар, Красногвардейскэ еджэпIэ гимназием адыгабзэмкIэ икIэлэегъаджэу Ф. Едыджыр. Ащ ыуж гущыIэ фабэхэмкIэ къекIолIагъэхэм закъыфигъэзагъ Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу ШъэуапцIэкъо Аминэт.\nЖюрим нэбгырищ хэсыгъ: зэхэщэкIо купым итхьамэтагъэр Къуикъо Шыхьамбый, ШъэуапцIэкъо Аминэт, Хьакъунэ Зарем.\nЗэнэкъокъум хэлэжьагъэхэр аныбжьхэмкIэ купищэу гощыгъагъэх:\nилъэси 7 – 10 зыныбжьхэр; илъэс 11 – 13 зыныбжьхэр; илъэс 14 – 17-м нэсыхэрэр. Адыгэ пшъэшъэжъые дэхэ дэдэхэр адыгэ шъуашэкIэ фэпагъэхэу, шъхьац кIыхьэ зэгъэфагъэхэр ателъэу езбырхэм агу етыгъэу, хэгъэгум шIулъэгъоу фыряIэри къахэщэу шъыры-тыгъэ ахэлъэу, яшъыпкъэу адыгэ усэхэм къяджагъэх. Жюрим хэсхэри, ядэIухэрэри агу зэрэрихьырэм къыхэкIэу бэрэ Iэгу афытеощтыгъэх. Сабыйхэр ежьхэм атхыгъэ усэхэми, зэлъашIэхэрэ усакIохэм яехэми къяджагъэх. Жюрим иIоф псынкIэгъуагъэп, ау зыкъэгъэлъэгъонхэр коллектив пчъагъэмэ заухым, бэрэ зэхэгущыIэжьыхи, дипломхэр, Гран-при къэзылэжьыгъэхэр къэлъэгъуагъэх. ХагъэунэфыкIыгъэх Хьакъунэ Заремэ иусэу «Сэлам рихыгъ пчэдыжьым» зыфиIоу Набэкъо Тимур, Жэнэ Къырымызэ иеу «Шъо ащ фэдэ шъухэта?» зыфиIоу Къэсэе Даянэ къызэджагъэхэр. Мыхэм усэмэ закъыдашIызэ дэгъу дэдэу зыкъагъэлъэгъуагъ.\nЗэфэхьысыжьхэм къагъэлъэгъуагъ а 1 – 2-рэ ыкIи я 3-рэ шъуашэ зиIэ дипломхэм ялауреатхэр. Ахэр Уракъ Алый, Хьаткъо Даян, Хъуажъ Айдэмыр, ятIонэрэ купымкIэ Мэрщэн Алинэ, Барон Мурат, Гъубжьэкъо Тамил. АнахьыжъхэмкIэ къахэщыгъэхэр Набэкъо Тимур, Нэгъой Рустам, ШъхьахъутIэ Бэл. Гран-при къэзылэжьыгъэр Къэсэе Даян. Зэнэкъокъум хэлэжьэгъэ пстэуми шIухьафтынхэр аратыгъэх.\nМы мафэм республикэм икIэлэеджакIохэм ыпкIэ зыхэмылъ шIухьафтынхэу ИлъэсыкIэмкIэ афагъэхьазырыгъэхэр еджапIэм къащаратыгъэх.\nИлъэсыкIэр мафэу зэкIэми Тхьэм тфешI!\nПредыдущая Долэт творчествэм зыкъыщызэIуехы\nСледущая ЧIыпIэ къабзэх, гуIэтыпIэх


Шыу зэнэкъокъу — Адыгэ макъ\nКъэбэртэе-БэлъкъарымкIэ къуаджэу Нэртан Iоныгъом и 1-м Iофтхьэбзэ гъэшIэгъон – шыу къызэпачъэ щаублагъ.\nМэфипшIым къыкIоцI шыухэм километрэ 1000 хъурэ гъогуонэ хьылъэ къызэпачыгъ. Зэнэкъокъум хэлэжьэгъэ шыу 11-м щыщэу ыкIэм нэсыгъэр шыуищ. Iоныгъом и 10-м аухыгъэ зэнэкъокъум щатекIуагъэхэр шыухэу Къуныжъ Роберт, Гятов Шамиль, Дудэ Арсен. Ахэр шыхэу Инал, Щагъди, Къызбэч атесыгъэх. Сомэ мин 500 хъурэ ахъщэ шIухьафтыныр зэфэдизэу ахэм афагощыгъ.\n«Урысыем ирекордхэм ятхылъ» илIыкIоу Александр Пересвет къызэриIуагъэмкIэ, зигугъу къэтшIыгъэ шыухэм дунэе рекорд агъэуцугъ. Зэнэкъокъум щатекIуагъэхэм «Урысыем ирекордхэм ятхылъ» исертификат аратыгъ. Жюрим хэтыгъэ Надежда Купцовам къыIотагъ шыухэм пхъашэу гъунэ зэралъафыщтыгъэр, ащкIэ компьютер технологиехэр зэрагъэфедэщтыгъэр.\nIофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъэр къэбэртэе шы лъэпкъхэмкIэ Фондыр ары. ШыхъунымкIэ Урысые научнэ-ушэтэкIо институтым идиректорэу Александр Зайцевым къэбэртэе шы лъэпкъхэм осэшхо къаритыгъ. Ахэм къин къащымыхъоу гъогуонэшхо зэпачын зэралъэкIырэр, зэрэдахэхэр, зэнэкъокъум щатекIорэ шыхэм генетическэ ушэтынхэр зэрарашIылIэщтхэр ащ къыIуагъ.\nТарихъ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Мирзоев Аслъанбэч къэбэртэе шы лъэпкъхэр заом илъэхъан зэрагъэфедэщтыгъэхэм, ахэр бэщэчэу зэрэщытхэм, алъабжъэ зэрэпытэм, къушъхьэхэм, зекIохэм зэратегъэпсыхьагъэм, чъыIи фаби къызэрямыгуаорэм тащигъэгъозагъ.\nДжыдэдэм пограничникхэм къэбэртэе шы лъэпкъхэр якъулыкъукIэ къызфагъэфедэх, туризмэмкIи, ДЦП зиIэ кIэлэцIыкIухэм яIэзэгъэнымкIи ахэр Iэрыфэгъоу щытых.\nАдыгэ организациеу «Шыу Хас» зыфиIорэм илъэсым къыкIоцI тIо шы зэнэкъокъухэр зэхещэх. Зигугъу къэтшIыгъэ Фондым ипрезидентэу Сибекэ Артур ары шыу къызэпачъэм изэхэщэн кIэщакIо фэхъугъэри, спонсорэу иIагъэри. Мы зэнэкъокъум хэлэжьагъэхэм Артури ащыщыгъ.\nПредыдущая Яшэн-хабзэхэр къаухъумэх\nСледущая ИгухэлъышIухэр къыдэхъунхэу


Республика Адыгея - Депутат хъугъэхэм афэгушIуагъ\nДепутат хъугъэхэм афэгушIуагъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатэу хадзыгъэхэ Цэй Эдуардрэ Роман Подлегаевымрэ тыгъуасэ зэIукIэгъу адыриIагъ. Республикэ парламентым испикерэу Владимир Нарожнэмрэ Мыекъуапэ имэрэу Александр Наролинымрэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх.\nРеспубликэм ипащэ хэбзэгъэуцухэм афэгушIуагъ Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатхэм яхэдзын тедзэхэм зэращатекIуагъэхэм пае. Цэй Эдуард къалэу Мыекъуапэ зы мандат зиIэ ихэдзыпIэ коеу N 8-м ихэдзакIохэм япроцент 65,33-мэ, Роман Подлегаевым пае зы мандат зиIэ хэдзыпIэ коеу N 13-м ихэдзакIохэм япроцент 58,20-мэ амакъэ атыгъ. ДепутатитIури партиеу «Единэ Россием» хэтых.\n«ЦIыфхэм анахьэу зытефэхэрэр хадзыгъэу тэлъытэ. ЗиIоф хэшIыкIышхо фызиIэ, нэмыкIхэм яIофыгъохэм агъэгумэкIырэ цIыфэу ары тэ шъо шъузэрэтшIэрэр. Хэбзэихъухьан IофшIэнымкIи чаныгъэ къызхэжъугъэфэнэу тышъущэгугъы. Шъо хэдзакIохэм зэIукIэгъухэр адышъуиIагъэх, зыфэныкъохэр шъошIэ, депутат пшъэрылъхэр жъугъэцакIэзэ, цIыфхэм яшIоигъоныгъэхэр къызэрэдэшъулъытэщтым тицыхьэ телъ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nДжащ фэдэу республикэм и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, хэбзэгъэуцухэр зыщыхадзыгъэхэр къэлэ шъхьаIэм икойхэр ары, ахэм пшъэдэкIыжьэу ахьырэр ащ нахь къегъэлъэшы. Мыекъуапэ къэлэ шъхьаIэу зэрэщытыр ахэм сыдигъуи зыщагъэгъупшэ хъущтэп, депутатхэм япшъэрылъыр къалэм изэтегъэпсыхьан, итранспорт Iофыгъохэм ыкIи инэмыкIхэм язэшIохын чанэу хэлэжьэнхэр ары.\n10.08.2019 Зэзэгъыныгъэм зэдыкIэтхагъэх