Амалэу къытырэр къызфагъэфедэщт | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nШIэныгъэм, искусствэм ыкIи спортым алъэныкъокIэ сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэр къыхэзыгъэщырэ ыкIи ахэм IэпыIэгъу афэхъурэ шъолъыр гупчэу «Полярис-Адыгеим» и Попечительскэ совет республикэм щызэхащагъ.\nСоветым и Тхьаматэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, игуадзэр вице-премьерэу Наталья Широковар ары. Джащ фэдэу советым хэхьагъэх Елена Шмелевар, Иван Ященкэр, Зураб Церетели, Андрей Райгородскэр, зэлъашIэрэ цIыфхэр, общественнэ IофышIэхэр, шъолъырым игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм ялIыкIохэр.\nСэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ пшъэрылъ шъхьаIэхэр КъумпIыл Мурат къыгъэнэфагъэх. Ахэм зэу къадыхэлъытагъ мыщ фэдэ кIэлэцIыкIухэр къыхэгъэщыгъэнхэм ыкIи яшIуагъэ ягъэкIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ шъолъыр гупчэхэм ягъэпсын.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъкIэ советым иапэрэ зэхэсыгъоу тыгъуасэ Мыекъуапэ щыкIуагъэм иIофшIэн зэрищагъ Наталья Широковам. Iофтхьабзэм хэлэжьагъ гъэсэныгъэм игупчэу «Сириус» зыфиIорэм ипащэ игуадзэу Артем Лопатиныр.\nНаталья Широковар зэхэсыгъом къыщыгущыIэзэ, Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ советым иапэрэ зэхэсыгъо хэлэжьэрэ пстэуми шIуфэс гущыIэхэмкIэ закъыфигъэзагъ. Сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм зыкъызэIуахын ыкIи яшIэныгъэхэм ахагъэхъон амал къязытырэ гупчэу «Сириусым» Адыгеим илъэс пчъагъэ хъугъэу Iоф зэрэдишIэрэр, ащ изэфэхьысыжьхэм уагъэрэзэнэу зэрэщытыр хигъэунэфыкIыгъ. Мыщ чIыпIэшхо щызыубытэу зигугъу къышIыгъэр республикэ естественнэ-хьисап еджапIэр ары.\n— ШIэныгъэм, спортым, культурэм алъэныкъокIэ зэрыгушхонэу республикэм иIэр макIэп. Мы илъэсыр пштэмэ, гурыт еджапIэр къэзыухыгъэхэу медаль къызфагъэшъошагъэхэм е зэтыгъо къэралыгъо ушэтынхэм балли 100 къащызыхьыгъэхэм япчъагъэ Адыгеим нахьыбэ щыхъугъ. ТэркIэ анахь мэхьанэшхо зиIэр лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэеджакIохэм зыкъызэIуахын алъэкIыныр ары. Шъолъыр гупчэм игъэпсын пэIухьащт сомэ миллион 213-рэ хъурэ субсидие республикэм къыфатIупщыгъ. Мылъкур зищыкIэгъэ лъэныкъохэм, анахьэу лабораториехэм яшIын пэIудгъэхьанэу тэгъэнафэ. УФ-м и Президент къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэм ащыщ гъэсэныгъэмкIэ, шIэныгъэмкIэ, спортымкIэ, нэмыкI лъэныкъохэмкIэ къэралыгъор лъэгэпIэ инхэм анэсыным фиузэнкIыныр. Ар зэрифэшъуашэу дгъэцэкIэным, сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу тафэхъуным тыпылъ, — къыIуагъ Наталья Широковам.\nАртем Лопатиным къызэриIуагъэмкIэ, гупчэу «Сириусым» Iоф зишIэрэ илъэсиплIым гъэсэныгъэм исменэ 50 зэхащагъ, сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэ мин 31-м ехъу лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ рагъэджагъэх. ГущыIэм пае, шIэныгъэм епхыгъэ программэхэм ахэлажьэхэ ашIоигъоу нэбгырэ мини 140-рэ фэдизмэ ятхылъхэр къатых, зы чIыпIэм нэбгырэ 55-рэ ит. Спортым ыкIи искусствэм пыщагъэхэм якъыхэхынкIэ нэмыкI екIолIакIэ агъэфедэ.\n— Шъолъыр гупчэм изэхэщэнкIи, сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэеджакIохэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIи Адыгеир щысэ зытепхын шъолъыр. ТапэкIи арэущтэу зэрэщытыщтым, тинеущырэ мафэ лъызыгъэкIотэщт лIэужхэм республикэр зэрифэшъуашэу зэрадэлэжьэщтым сицыхьэ телъ, — къыIуагъ А. Лопатиным.\nАдыгэ къэралыгъо университетым иректор ипшъэрылъхэр охътэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэу, физикэ-хьисап шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, «Полярис-Адыгеим» иэкспертнэ совет итхьаматэу хадзыгъэ Мамый Даутэ шъолъыр гупчэм пшъэрылъэу зыфигъэуцужьхэрэм, хэхъоныгъэм и Стратегиеу 2019 — 2021-рэ илъэсхэм ателъытагъэм илъэныкъо шъхьаIэхэм ягъэцэкIэн къытегущыIагъ. Мыщ дэжьым анахь мэхьанэшхо зиIэу къыгъэнэфагъэр сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэеджакIохэм зыкъызэIуахынымкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэныр ары. 1998-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу, илъэс 20-м къыкIоцI, мы пшъэрылъыр дэгъоу егъэцакIэ республикэ естественнэ-хьисап еджапIэм. 2012-рэ илъэсым къыщыублагъэу Iудзыгъэ шIыкIэ амалым тетэу еджапIэм щырагъаджэх. 2015-рэ илъэсым рагъэжьагъэу дунэе Кавказ хьисап олимпиадэр зэхащэ, мыгъэ къэралыгъо 11-мэ ялIыкIохэр ащ хэлэжьагъэх. ЕджапIэм щеджэхэрэм гъэхъэгъэшIухэр ашIых, ахэм ащыщхэм олимпиадэхэм, зэнэкъокъухэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдахых, Адыгеим ыцIэ чыжьэу агъэIу.\nСпортым ылъэныкъокIи шъолъырым гъэхъэгъэшIухэр иIэх. Республикэр зэрыгушхорэ тиспортсмен цIэрыIохэм олимпиадэ джэгунхэм, дунаим ыкIи Европэм язэнэкъокъухэм текIоныгъэр, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдахыгъэх. КультурэмкIи кIэн ыкIи тарихъ бай зиIэ субъектхэм Адыгеир ащыщ. Арышъ, мы лъэныкъохэмкIэ сэнаущыгъэ зыхэлъхэр къыхэгъэщыгъэнхэм шъолъыр гупчэм изэхэщэн зэрэфэIорышIэщтым щэч хэлъэп.


Ижъуагъо кIосэщтэп — Адыгэ макъ\nКъэралыгъо чыжьэу Америкэм тилъэпкъэгъу лъапIэу Натхъо Къадыр ыпсэ щыхэкIыгъэми, а зы сыхьатым къэбар гомыIур Адыгеим къылъыIэсыгъ. Зэрэлъэпкъэу ащ фэшъыгъуагъ, ишъхьэгъусэу Суад фэтхьаусыхагъ.\nЩылэ мазэм и 6-м илъэс 94-рэм ыныбжь итэу къалэу Нью-Йорк и Манхэттен хьаблэ хэсыгъэ Натхъо Исхьакъ ыкъоу Къадыр идунай ыхъожьыгъ, иунэ ыпсэ щыхэкIыгъ. Мэшэлахьэу «жъышъхьэ маф» зыфаIорэ лъэхъаным нэсыгъ, гъэшIэ дахэ къыгъэшIагъ, иакъыл иеу, ыпкъ итэу иаужырэ жьыкъэщэгъу нэс псэугъэ. Хэгъэгум къихьан амал зэригъотэу чIыгу гупсэм ылъапэ къыримыдзэу Къадыр зы гъэ блигъэкIыгъэп. Аужырэ илъэситIум ипсауныгъэ къыфимыдэу къэкIуагъэп нахь, илъэс 91-рэ ыныбжьэуи ишъхьэгъусэу Суад игъусэу Адыгеим къэкIогъагъ. ТхакIо, драматург, шIушIакIо. Ары Къадыр зэкIэми зэрашIэрэр. Сэри ары зэрэсшIэщтыгъэр. Адыгеим къызыкIокIэ слъэгъущтыгъэ, сыдэгущыIэщтыгъэ. Ау нахь благъэу Къадыри Суади зысшIагъэхэр телепроектэу «Адыгэм идунай» тесхынэу Америкэм сызэкIор ары. Ар зыхъугъагъэр 2011-рэ илъэсыр ары. Ащ къыщыублагъэу Натхъо зэшъхьэгъусэхэм зэпхыныгъэ пытэ адысиIэ хъугъагъэ, телефонкIэ бэрэ садэгущыIэщтыгъэ. Къадыр ытхыхэрэр, къыхэзгъэщын, икъэлэмыпэ ащ иаужырэ мафэ нэси ыгъэуцугъэп, къысфиIуатэщтыгъэ. ГущыIэм пае, аужырэ зэдэгущыIэгъоу дысиIагъэм, ар зыхъугъагъэр Къадыр дунаим ехыным тхьамэфитIу къыпэу ары, «Хъут Щамсудинэ адыгэ фольклорым, IорыIуатэхэм афэгъэхьыгъэ тхылъэу къыдигъэкIыгъэр инджылызыбзэм ислъхьагъ, тедзапIэм згъэхьыгъэ къыдагъэкIынэу» къыщысиIогъагъ. Тиаужырэ зэдэгущыIэгъу джыри къыфэзгъэзэжьыщт, Натхъо Къадыр осыетхэр къытфишIырэм фэдэу къэгущыIагъ ащыгъум. ИлъэсипшIыкIэ узэкIэIэбэжьымэ Америкэм сызэкIом, тизэIукIэгъоу сыгу къинагъэмкIэ джы гъэзетеджэхэм сыкъыжъудэгуащэ сшIоигъу.\nАмерикэм тызэрэкIуагъэр зэхэзыхыгъэ пстэуми зэфэдэу зы упчIэ ащыгъум къытатыгъагъ — Натхъо Къадыр шъуIукIагъа? ЕтIани Адыгэ хэкум ис закъохэр арэп ащ къыкIэупчIэгъагъэр, IэкIыб хэгъэгухэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэри мы къэбарым ыгъэгумэкIыгъагъэх. НэмыкIэуи хъун ылъэкIыщтэп. Дунаим тет адыгэхэр пштэмэ, ахэтых зэкIэми зэфэдэу зэлъашIэхэу, цIэрыIохэу, яшIушIагъэ гъунэ имыIэу цIыфхэр. Ахэр зырызэу къэппчъышъущтых. Натхъо Къадыр а сатыр кIэкIым хэт. Адыгэ лъэпкъым ихъишъэ угъоякIоу, тхакIоу, Нью-Джерси Адыгэ Хасэр щызэхэщэгъэным икIэщакIоу Натхъо Къадыр тыIумыкIэу хъуна? Апшъэрэ пшъэрылъыгъ ащ зэдэгущыIэгъу дытеттхэныр. КъэсэшIэжьы зыхэс хьаблэм тызытехьэм, ошъогум кIаорэ унэхэр къат 50-у зэтетхэу къызэрэтпэгъокIыгъагъэхэр. Манхэттен изы урам цIэрыIоу Мэдисонавеню Натхъохэм яунэ тет. ЧIэхьагъу Iупэм къехыгъэу, нэгушIоу, къытфэчэфэу, «шъуеблагъ» гущыIэр ишIуфэсэу Натхъо Суад къытпэгъокIыгъагъ. Хьазырэу ащыгъуми ащ ыныбжь хэкIотагъэу щытыгъ, ау ипсынкIагъэ, игубзыгъагъэ згъэшIагъоу къыхэзгъэщыгъагъ. квадратнэ метрэ 60 хъущтыгъэ тызэрыхьэгъэ унэр. ТхылъеджапIэм фэдэу, тыдэкIэ уплъэми тхылъхэр плъэгъоу щытыгъ. ТхакIом иунэ шъыпкъагъ.\nНатхъо Къадыр игущыIэ къызэриублэгъэ дэдэу къэсэтхыжьы, къытиIогъагъэхэр ащыгъум непэ фэдэу сыгу къэкIыжьых. Хэкум ыгу щыIэзэ, фалIэзэ къэзыхьыгъэ лIым апэ къыддигощыгъэр игумэкI.\nНатхъо Къадыр: «Илъэс пчъагъэрэ хэкум сыкъихьан сыфимытэу къэсхьыгъ. IэкIыбым икIыжьхэрэр пыим рагъапшэу зэрэщытыгъэр сшъхьэкIэ сыушэтыгъэ. Ау сигугъэ зыкIи чIэсынагъэп — хэкум сыкIон слъэкIынэу, ащ къикIыхэрэри схьэкIэшъунхэу зэрэхъущтым сицыхьэ телъыгъ. ШIошъхъуныгъэм сапэ къикIыгъэ къиныр зэкIэ сигъэщэчыгъ».\nНатхъо Къадыр 1927-рэ илъэсым ЦIэмэз пэмычыжьэу щытыгъэ адыгэ къуаджэу Хьатрамтыку къыщыхъугъ. Илъэсищ ыныбжьэу ятэу Исхьакъ, янэу Гощмафэ, ышхэу Наджыб, Къымчэрый, Салехь ыкIи икъоджэгъу нэбгырэ 240-рэ игъусэу Пшызэ шъолъыр къэкощыгъэх. Ар зыхъугъэр колхоз гъэпсыным изэман. КъушъхьэчIэс адыгэхэр коллективизацием хэлэжьэнхэу Совет хабзэм унашъо ышIыгъагъ. КъыздэкIуагъэхэ къуаджэм цIэу фаусыгъагъэр Натыхъуай. «Чэми чэти тиIагъэр зэкIэ колхозым еттыгъагъ, — къинэу ащэчыгъэр щыгъупшэщтыгъэп Къадыр. — Хабзэм етIупщыгъэу ащыгъум фэлэжьагъэх. Ау сыд фэдиз лэжьыгъэ бэгъуагъэ къахьыгъэми, мэлакIэ лIэщтыгъэх». Янэрэ ятэрэ ялъфыгъэхэм арагъэшхыщтыр зэрамыгъотыщтыгъэр къыIуатэ зэхъум, нэку-нэпсы Къадыр къэхъущтыгъэ. Хэгъэгу зэошхор къызежьэм илъэс 14 ащ ыныбжьыгъ. Дзэм дащынэу бэрэ къенэцIыгъэх, янэу Гощмафэ кIэупчIакIохэм ыкъо ашIуигъэбылъыщтыгъэ. Къызрагъэзыпэм, ышъхьэ къуаджэм дыригъэхыгъагъ — Афыпсыпэ дэсыгъэ ытыщхэм адэжь ыгъэкIуагъ.\nНатхъо Къадыр: «Заом игъоу, улъэсрыкIоу уежьэкIэ шIу уапэ къикIына? ЕгъашIэм зэхэсымыхыгъэу «беженцы» зыфаIорэ куп гъэшIэгъон сыхэфагъ. Джаущтэу хэгъэгум сыкъикIыгъ. ЗэкIакIорэ нэмыцхэм зыдыращырэ къэзэкъхэм сахэтэу Европэм сынэсыгъ. Германием, Италием илъэс заулэрэ сащыпсэугъ. Иорданиеми зы зэманрэ сисыгъ».\n1956-рэ илъэсым Натхъо Къадыр Америкэм кощыгъагъэ ыкIи иаужырэ мафэ нэс ащ щыпсэугъ.\nНартхэр. Адыгэ таурыхъхэр. Черкес хъишъэр. ЗигъашIэ нэмыкI чIыналъэ щыIэ хэгъэгу чыжьэм щызгъэкIогъэ Натхъо Къадыр къызхэкIыгъэ лъапсэр ыушэтыным пылъыгъ. Адыгэм итарихъ зыдэт тхылъ пчъагъ зэригъэуIугъэр. Ежьым ытхыгъэхэри хъарзынэщым хэлъых. Пьесэхэр, романхэр, рассказхэр — зэкIэмкIи тхылъипшI ащ къыдигъэкIыгъ. Апшъэрэ гъэсэныгъэ ыгъоти, литературэм иамалхэр къызызIэкIегъахьэм, Къадыр Америкэм типографие къыщызэIуихыгъагъ. 1978-рэ илъэсым «Адыгэ жъуагъу» ыIоу журнал къыдигъэкIэу ыублагъ.\nНатхъо Къадыр: «АпэрэмкIэ сэ сызфэягъэр адыгэ лъэпкъым икъэбар мы къэралыгъом щыпсэухэрэм ашIэнэу ары. ЯтIонэрэмкIэ, хэгъэгу пчъагъэхэм арыс адыгэ тхакIохэм яIофшIагъэхэр журналым къыщыхэтыутызэ тшIынэу ары. Ау а гухэлъыр зэшIохыгъуае хъугъэ. Ащыгъум интернет щыIагъэп, тхьапэхэр къэрал гъунапкъэхэм атекIуадэщтыгъэх.»\nЖурналыр Къадыр илъэситIо къыдигъэкIыгъ. Ащ къихьащт къэбархэр зэригъэуIун ымылъэкIэу Iофыр зэпыугъ. КъыкIэлъыкIорэ гукъэкIэу Къадыр зыфежьэгъагъэр лъэпкъ тарихъым фэгъэхьыгъэ тхылъ къыдэгъэкIыгъэныр ары. Тарихъ шIэныгъэлэжьэу хэкуми, IэкIыб къэралыгъохэми ащылажьэхэрэм аушэтыгъэр зэфихьысыгъ ыкIи «Черкесхэм ятарихъ» зыфиIорэ тхылъыр инджылызыбзэкIэ къыдигъэкIыгъ. Америкэм щыпсэурэ адыгэхэм якъэбар ежьым къызэришIэжьэу зэхиугъоежьыгъ. Хэсэ пчъагъэу а къэралыгъом щызэхащэгъагъэхэм зы тарихъ нэкIубгъо къакIэныгъэп.\nНатхъо Къадыр сыд фэдэ IофкIи апэрэ IэпыIэгъоу иIагъэр ишъхьэгъус. Натхъо Суад Иорданием къыщыхъугъ. 1981-рэ илъэсым хьакIакIо Нью-Йорк къэкIуагъэу Къадыррэ аррэ нэIуасэ зэфэхъугъагъэх, мазэ тешIагъэу къэзэрэщагъэх.\nНатхъо Суад: «ЗэкIэ тшIэрэр зыфатшIэрэр ныбжьыкIэхэр ары. Ахэр адыгэ шэн-хабзэхэр ахэлъэу къэтэджынхэр анахь гугъэ нэфэу егъашIэми зыдэтIыгъ».\nНатхъо Къадыр Нью-Джерси и ШIушIэ Черкес Хасэ плIэгъогогъурэ хадзыжьызэ илъэс 12 тхьаматэу тетыгъ. А уахътэр ары Хасэр цIыф зэIукIапIэу зыхъугъэри. Лъэпкъ IофхэмкIэ хахъо зишIыгъэ зэман. Адыгэ мафэхэр илъэс къэс зэхащэнхэм Къадыр кIэщакIо фэхъугъагъ. Джы къызнэсыгъэми а хэбзэ шIагъор чIанагъэп.\nЛъэпкъым фэлэжьэнхэм Къадыри Суади фэхьазыр зэпытхэу илъэс тIокIитIур къызэдагъэшIагъ. Аныбжь хэкIотагъэми, Натхъо зэшъхьэгъусэхэр Адыгэ Хасэм тхьамафэм зэ-тIо мыкIохэу хъущтыгъэп. Нью-Йорк укъикIэу Нью-Джерси унэсыфэ зы сыхьатрэ ныкъорэ ехьы. ЗэкIэми зэрашIэуи, Адыгэ хэку гъогуми текIыгъэхэп. Натхъо Къадыр Адыгэ Республикэм щагъэлъапIэу, уасэ щыфашIэу къылъэгъужьыгъ. Ытхыгъэ пьесэу «Мэдэя» Лъэпкъ театрэм зегъэуцум, иIофшIагъэ уасэу фашIыгъэр къагъэлъагъоу «Адыгеим ищытхъузехь» зыфиIорэ цIэ лъапIэр Натхъо Къадыр фагъэшъошагъ. Сщыгъупшэщтэп, бгъэхьалъхьэр лъэшэу ашIолъапIэу Суад дэгуIэзэ, «уимедаль къыхэсэгъалъхьэба» ыIозэ, шъхьэгъусэм къылэжьыгъэ уасэр нэпэеплъэу къызэрэтфашIыгъагъэр.\nЧэщ-зымафэ Натхъохэм адэжь тыщыIагъэти, анахь хьэкIэ лъапIэм зэрэфыщытыщтхэу къытпэгъокIыгъэх. Джа унэ цIыкIум сэри, сиIофшIэгъу операторэу Александр Никановри тифагъ, гуфабэу тыщахьэкIагъ, шIухьафтын папкIэуи «шъушIэрэ мэхьэнэ Iофым пае» аIуи доллар мин къытатыгъагъ. Нэужым Нью-Джерси адыгэхэм къызэрэтаIуагъэмкIэ, яунэ зыгорэ имысэу хъурэп. Хэкум е нэмыкI къэралыгъо къикIрэ адыгэхэр зэкIэ Натхъо Къадыр дэжь екIуалIэх. Зы мази, зы илъэси исыгъэхэр ахэтых.\nАужырэ илъэситIум Къадыр ипсауныгъэ зэкIэкIуагъэу щытыгъ. Тыгъэгъазэм и 27-м, дунаим ехыжьыным мэфэ 13 къыпэу, сыздэгущыIэм, рассказхэм шIогъэшIэгъонэу зэряджагъэр къыIогъагъ.\nНатхъо Къадыр: «Тилъэпкъ итэкъухьагъ, къытэбэкIырэ хымэ хабзэр бзыуцыфым псыр зэрэришъурэм фэдэу зыхэтэщэ. Сыд къырыкIощтыр тилъэпкъ? Мы упчIэр зы анахь Iоф джырэкIэ. Хабзэр зэкIэ зыхэлъыр бзэр ары. ГущыIакIэ ашIэжьырэп тиныбжьыкIэхэм. Мардж хъужьын, сиадыгэ лъапIэхэр, шъукъызкIэIэжь. Тисабый дышъэхэр адыгэ цIыфэу мы дунаим къытетэжъугъэгъанэх. Мылъку ищыкIагъэмэ, бзэ зэгъэшIэным, хэбзэ зехьанымкIэ Дунэе адыгэ фонд зэхэтэжъугъащ. СэшIэ, мы гупшысэр бэмэ къырахьакIы, игъо къэсыгъ гъэцэкIэгъэнэу».\nДжащ фэдэ осыет Натхъо Къадыр къытфишIыжьыгъ. Сэгугъэ зэхэтшIыкIынэу, къыдгурыIонэу, тыкъызкIэIэжьынэу.\nЩылэ мазэм и 8-м тинахьыжъ гъэшIуагъэу, тхьаматэу, тхакIоу, шIушIакIоу Натхъо Къадыр иаужырэ гъогу агъэкIотэжьыгъ. Нью-Джерси штатым икъа-\nлэу Уэйн дэт ШIушIэ Адыгэ Хасэм хэт мэщытым иджыназ щыкIуагъ. Нью-Йорк пэмычыжьэу, Нью-Джерси хэхьэрэ къэлэ цIыкIоу Парамус дэт къэхалъэу Джордж Вашингтон ыцIэ зыхьырэм щычIалъхьажьыгъ. ИгъашIэ зэпыугъэми, Натхъо Къадыр ижъуагъоу къэблагъэр кIосэщтэп, лъэпкъ шIэжьым хэмыкIынэу ащ ыцIэ къыхэнэщт.\nПредыдущая ИлъэсыкIэм къыздихьыгъэ зэхъокIыныгъэхэр\nСледущая Къэбар гухэкIыбэ къэзыхьырэ уз


Археологием фэлэжьагъ | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 06.03.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nШIэныгъэлэжьэу, Адыгеим иапэрэ археолог-палеолитоведэу, публицистэу, тарихъ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Аулъэ Пщымаф Олэгъэй ыкъор къызыхъугъэр гъэтхапэм и 5-м илъэс 90-рэ мэхъу. Мы мафэм ехъулIэу АР-м икъэралыгъо IофшIапIэу «АР-м и Лъэпкъ архив» зыфиIорэм ифонд щыщ документхэр къызфигъэфедэхэзэ, къэгъэлъэгъон зэхищэщт.\nПщымафэ археолог, артефакт зэфэшъхьафхэмкIэ ижъырэ цIыфхэм якультурэ ыкIи ящыIэкIэ-псэукIэ зэзыгъэшIэгъэ тарихълэжь. АрхеологиемкIэ гущыIэу «артефактым» къикIырэр цIыфым пкъыгъо горэ ыгъэпсыныр ыкIи зэригъэзэфэныр ары.\nАулъэ Пщымафэ ишIэныгъэрэ къыгъотыгъэхэмрэ къапкъырыкIызэ, блэкIыгъэ зэманым исурэт щыщ пычыгъохэр къыгъэнафэщтыгъэх.\nАрхеологым шъыпкъагъэ зыхэмылъ ыкIи къэмыхъугъэ горэхэр къыугупшысынхэ фитэп. Зэфэхьысыжьэу ышIыхэрэр къыгъэшъыпкъэжьынхэ фае. Пщымафэ исэнэхьат къыфэхъугъэу щытыгъ. Икъарыуи, иакъыли рихьылIэхэзэ, иIофшIэн зэхищэщтыгъ. ЗыкIыныгъэ зыхэлъ картинэр ыгъэпсыным фэшI Iофыгъо зэфэшъхьафыбэ зэригъапшэщтыгъэ, къычIэтIыкIынхэр, лабораторнэ ушэтынхэр, къыдэлажьэхэрэм яIофшIагъэхэр къызфигъэфедэщтыгъэх.\nНаучнэ IофшIэнхэм илъэс пчъагъэм зэрапылъыгъэм ишIуагъэкIэ шIэныгъэ ыкIи тарихъ мэхьанэ зиIэ документ шIукIае Пщымафэ ыугъоигъ. Ахэр зэкIэ къыдилъытэхи, Лъэпкъ архивым Пщымафэ ипшъашъэу Аулъэ Эмилие лъэIукIэ зыфигъэзагъ ятэ ихэушъхьафыкIыгъэ фонд агъэпсынымкIэ идокументхэр къаритынхэу. Сыда пIомэ археологиемкIэ ыкIи тарихъымкIэ ахэм мэхьанэшхо яIэу щыт.\nЗэрэзэзэгъыгъэхэм тетэу 2005-рэ илъэсым документхэр архивым IэкIэхьагъэх. Тхылъхэм якъытегущыIэн къин къащыхъугъ, сыда пIомэ ежь фондыр зыгъэпсыгъэ шIэныгъэлэжьыр ащыгъум псаужьыгъэп. Ащ къыхэкIэу документ пэпчъ игъэкIотыгъэу зэрагъэшIэнэу хъугъэп.\nИлъэси 3-м къыкIоцI документхэм Iоф адишIагъ ащыгъум архивым испециалист шъхьаIэу щытыгъэ Гъонэжьыкъо Фатимэ. Ар псынкIэгъуагъэп ыкIи охътабэ ыхьыгъ. ИIахьылхэм, иныбджэгъухэм, научнэ IофшIэнхэм афэгъэхьыгъэ къэбархэм икъоу уащыгъозэн фэягъэ. Документым инэшанэхэм ягъэунэфынкIэ, ахэм яхэушъхьафыкIыгъэ Iахьхэу дневникхэм, чертежхэм, схемэхэм, Iэпэрытххэм зэпхыныгъэу яIэхэр къыхэгъэщыгъэнхэм пае IэпэIэсэныгъэ ин пIэкIэлъын, шIэныгъэ икъу уиIэн фэягъэ. Ащ пае архивым пчъагъэрэ къырагъэблэгъагъ Пщымафэ ыпхъоу Эмилие.\nДжащ фэдэу ишIогъэшхо къыгъэкIуагъ ыкIи упчIэжьэгъу къафэхъугъ Санкт-Петербург къэралыгъо университетым археологиемкIэ икафедрэ иIофышIэу Блажко Антон Вячеслав ыкъор.\nIофшIэнышхоу ашIагъэм ишIуагъэкIэ тхыгъэ 296-рэ аугъоижьын алъэкIыгъ. Документхэр куп-купэу агощыгъэх: ежь П. Аулъэм фэгъэхьыгъэ къэбарыр, иIофшIэгъухэм афэгъэхьыгъэр, иIэпэрытххэр, печатым къыхиутыгъэхэр, нэмыкIхэри.\nАулъэ Пщымафэ къыкIэныгъэ документхэу непэ архивым чIэлъхэм пэрыохъу зыпари къафэмыхъоу общественностым зыщигъэгъозэн амал иIэщт ыкIи научнэ ушэтын IофшIэнымкIэ IэпыIэгъушIу хъун ылъэкIыщт.\nЛъэпкъ архивым иведущэ специалистэу Iэшъынэ Саид.


Iофтхьабзэхэр рахъухьагъэх — Адыгэ макъ\nРедактор 17.04.2017 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМы илъэсыр экологием и Илъэсэу Урысыем щагъэнэфагъ. Ащ фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр республикэм щэкIох. Ахэм ащыщ мы мафэхэм Лъэпкъ тхылъеджапIэм зэхищэгъэ Iэнэ хъураер.\nАр фэгъэхьыгъагъ экологием ылъэныкъокIэ анахьэу къаухъумэрэ чIыпIэхэм. Ахэм язытет зэрагъэфедэн алъэкIыхэрэр ыкIи нэмыкIхэм атегущыIагъэх.\nIофтхьабзэм къырагъэблэгъагъэх тыкъэзыуцухьэрэ дунаим ыкIи чIыопсым ибайныгъэхэм якъэухъумэн пылъ къэралыгъо IофшIапIэхэм, апшъэрэ еджапIэхэм, научнэ-ушэтэкIо институтхэм ялIыкIохэр, студентхэр.\nIэнэ хъураер зэрищагъ Лъэпкъ тхылъеджапIэм иотдел ипащэу, Iофтхьабзэм изэхэщакIоу Нина Плотнерчук. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, илъэситф хъугъэу тхылъеджапIэм программэу «Зеленая гостиная» зыфиIорэм Iоф щешIэ. А уахътэм къыкIоцI чIыопсым иIофыгъохэм яхьылIагъэу Iофтхьабзэу зэхащагъэхэм ар кIэкIэу къатегущыIагъ. ЕтIанэ гущыIэр ритыгъ тыкъэзыуцухьэрэ дунаим ыкIи чIыопсым ибайныгъэхэр къэухъумэгъэнымкIэ АР-м и ГъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Ешэкъо Аслъан.\nАщ къызэриIуагъэмкIэ, Адыгэ Республикэр туризмэм ылъэныкъокIэ анахь чIыпIэ гъэшIэгъонэу Кавказым иIэхэм ащыщ. ЗэкIэ республикэм ичIыгу пштэмэ, ащ ипроцент 14-р лъэшэу къагъэгъунэрэмэ ащыщых. Ащ фэдэу Адыгеим хэушъхьафыкIыгъэу къаухъумэрэ чIыпIэ 18 ит. Ахэм ащыщ чIыопс паркыр, ботаническэ заказникитIур ыкIи чIыопсым исаугъэт 15.\n«ТхьакIышхомрэ» чIыопсым исаугъэтищрэ — «Къушъхьэтх Iэлыр», «Псыхъохэу Пшэхрэ Пшэхашъхьэрэ якъежьапI», «Псыхъоу Цыцэ икъежьапI» зыфиIохэрэр 1999-рэ илъэсым ЮНЕСКО-м чIыопсымкIэ идунэе кIэн лъэныкъоу «КъохьэпIэ Кавказыр» зыфиIорэмкIэ хэхьагъэх. Уахътэ зытешIэм, а чIыпIэхэр туризмэм ылъэныкъокIэ агъэфедэхэу рагъэжьагъ.\n2014 — 2020-рэ илъэсхэм ателъытагъэу Адыгеим программэу тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэн ыкIи чIыопсым игъэфедэн фэгъэхьыгъэм Iоф щешIэ. Ащ иподпрограммэ Iофтхьэбзищ хэхьэ. Ахэр «ЧIыопс паркэу ТхьакIышхо икъэухъумэн», «АР-р радиацием ылъэныкъокIэ щынэгъончъэныр», ящэнэрэр «Биологием ылъэныкъокIэ чIыопсыр къэгъэгъунэгъэныр» арых.\nМы лъэныкъохэмкIэ ГъэIорышIапIэу Ешэкъо Аслъан зилIыкIом Iофэу ышIэрэм къытегущыIагъ.\nАщ ыуж Iэнэ хъураем зыгъэгумэкIыхэрэр къыщаIуагъэх. КъэгущыIагъэхэм ащыщэу чIыопс паркэу «ТхьакIышху» зыфиIорэм ипащэу Шэуджэн Инвер къызэриIуагъэмкIэ, мы паркыр 2011-рэ илъэсым чIыопс паркэу анахь лъэшэу къагъэгъунэрэмэ ащыщэу хъугъэ. Ащ Iоф зэришIэрэм Инвер къытегущыIагъ. Волонтерхэр, апшъэрэ еджапIэхэм ястудентхэр IэпыIэгъу къызэрэфэхъухэрэмкIэ зэрафэразэр къыхигъэщыгъ. Мы чIыпIэм зызгъэпсэфынэу къакIорэм ипчъагъэ зыкIэупчIэхэм, ащ къызэриIуагъэмкIэ, Лэгъо-Накъэ къакIорэм ипроцент 60-р мыщ къекIуалIэ. Паркым екIоу гъогу зыкIимыIэм кIэупчIагъэхэти, чIыпIэр къызэтенэнымкIэ ащ ишIуагъэ къакIоу ылъытагъ. Инвер упчIабэ ратыгъ, ахэм яджэуапхэр къыритыжьыгъэх.\nАщ ыуж къэгущыIагъэх Мыекъопэ технологическэ университетым экологиемкIэ икафедрэ ипрофессорэу Сератюк Эмилие, а кафедрэм къикIыгъэу Екатерина Дунаевскаяр, мы еджапIэм географиемкIэ икафедрэ идоцентэу Шъоджэ Айдэмыр ыкIи нэмыкIхэр.\nIофтхьабзэр окIофэ зэхэщакIохэм республикэм ичIыпIэ дахэхэр экранымкIэ къагъэлъэгъуагъэх. Iэнэ хъураем хэлэжьагъэхэм зэдаштагъ къэралыгъо IофшIапIэхэр агъэфедэхэзэ чIыопсым изытет нахь\nдэгъу шIыгъэным дэлэжьэнхэу.\nПредыдущая Жъгъэими, миллионым ехъу\nСледущая Уц уасэхэм къащагъэкIагъ


Лъэпкъ зыкIыныгъэм и Маф | Адыгэ Макъ\nМыекъуапэ икъэлэ парк дэхьапIэ къыщаубли, урам шъхьаIэу Краснооктябрьскэм зэхэтхэу къырыкIуагъэх. Шъонтрыпаохэр зэкIэми апэ итых. Пшъашъэхэр зэкIужьэу фэпагъэх. Адыгеим фэгъэхьыгъэ орэдышъоу композиторэу Тхьабысымэ Умарэ ыусыгъэр оркестрэм егъэжъынчы. Урысыемрэ Адыгеимрэ якъэралыгъо быракъхэр ныбжьыкIэхэм аIыгъхэу урам шъомбгъошхом къырэкIох. Спортсменхэм быракъхэр лъагэу аIэтых, агъэбыбатэх, цIыфхэр нэгушIох.\nЛъэпкъхэм языкIыныгъэ зыщыпытэгъэ зэпэуцуныгъэу 1612-рэ илъэсым хэгъэгум щыкIуагъэм имэхьанэ зыкъызэриIэтырэр КъумпIыл Мурат хигъэунэфыкIыгъ.\n— УрысыемкIэ а хъугъэ-шIагъэм мэхьэнэ ин иI, — къыщиIуагъ зэхахьэм КъумпIыл Мурат. — Хэгъэгум илъэпкъхэм языкIыныгъэ ыкIи яшэн-хабзэхэр гъэпытэгъэнымкIэ, ямурад хэхыгъэхэр къадэхъунхэмкIэ а лъэхъаным лъэпсэшIу ашIыгъ. Пыим изэхэкъутэн яIахьышIу хашIыхьагъ Черкас пачъыхьэхэм – ялъэпкъкIэ ахэр адыгэх. ЛIыгъэу зэрахьагъэмкIэ лIэужхэм щысэшIу арагъэлъэгъугъ.\nАдыгэ Республикэм и Парламент и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр зэхахьэм къыщыгущыIагъ, мэфэкIым фэгъэхьыгъэу къафэгушIуагъ.\nМэфэкI концертым ансамблэхэу «Ислъамыер», «Ащэмэзыр», «Казачатэр», купэу «Ошъутенэр», филармонием иартистхэр, нэмыкIхэри хэлэжьагъэх. МэфэкIым фэгъэхьыгъэ зэхахьэхэр республикэм ирайонхэм, къалэхэм ащыкIуагъэх.


Редактор 15.11.2019 16.11.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ащ хэлэжьагъ. Джащ фэдэу зэхэсыгъом хэлэжьагъэх Урысыем и Президент и Полномочнэ лIыкIоу ЮФО-м щыIэм иаппарат Адыгэ РеспубликэмкIэ ифедеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, Адыгэ Республикэм ипрокурорэу Игорь Шевченкэр, Адыгэ Республикэм и МВД ипащэу Владимир Алай, Урысыем и Следственнэ комитет Адыгэ РеспубликэмкIэ иследственнэ гъэIорышIапIэ ипащэу Александр Глущенкэр, Урысыем и МЧС Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэ ипащэу Александр Зыбкиныр, республикэм игъэцэкIэкIо къулыкъухэм яIэшъхьэтетхэр.\nВладимир Устиновым къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, машIом зыкъымыштэнымкIэ Iофхэр ЮФО-м, анахьэу Краснодар краим, зэрэщыхьылъэх. Мыгъэ машIом Къыблэ федеральнэ шъолъырым гъогогъу мин 12,5-рэ зыкъыщиштагъ, цIыфхэр зыщыпсэурэ унэхэм машIо къызэракIэнэгъагъэми гумэкIыгъуабэ къыздихьыгъ. Ащ фэдэ тхьамыкIагъохэм нэбгырэ 560-рэ ахэкIодагъ, ахэм ащыщэу нэбгырэ 15-р кIэлэцIыкIух.\nУрысые Федерацием и Президент и Полномочнэ лIыкIоу ЮФО-м щыIэм машIом зыкъымыштэнымкIэ Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэрахьан зэрэфаем шъолъырхэм япащэхэм анаIэ тыраригъэдзагъ.\n«Шъолъырхэм япащэхэм регион комиссиехэм пэщэныгъэ адызэрахьан, ахэм яунашъохэр зэрагъэцакIэрэм гъунэ лъафын, хабзэм игъэцэкIэкIо къулыкъухэмрэ уплъэкIунхэм афэгъэзэгъэ къулыкъухэмрэ зэрэзэдэлэжьэщтхэ шIыкIэмкIэ агъэгъозэнхэ фае. ХэбзэухъумэкIо къулыкъухэм афэлъэкIыщтыр зэкIэ ашIэн фае тхьамыкIагъохэр зыпкъ къикIыгъэхэр гъэунэфыгъэнхэмкIэ, чIэнагъэу ахэм арагъэшIыгъэм диштэрэ пшъэдэкIыжь ягъэхьыгъэнымкIэ», — къыIуагъ Владимир Устиновым.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, машIом республикэм зыкъыщимыштэнымкIэ Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэрахьэх. Адыгеим и ЛIышъхьэ зыкIи инэплъэгъу ригъэкIырэп ахэмкIэ унашъоу аштагъэхэр зэрагъэцакIэрэр.\n«Джыдэдэм машIом республикэм имэзхэм закъыщиштэнымкIэ щынагъо щыIэп. Ау мыгъэ гъогогъуи 8 ащ фэдэ тхьамыкIагъохэр тиреспубликэ къыщыхъугъэх. Чэщ-зымафэм къыкIоцI машIохэр агъэкIосэжьыгъагъэх. ЧIыопс, техногеннэ нэшанэ зиIэ тхьамыкIагъохэм япчъагъэ нахь макIэ тшIын тлъэкIыгъ. Республикэм щынэгъончъагъэ илъыным, машIом ащ зыкъыщимыштэным атегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр къыхахыгъэх ыкIи щыIэныгъэм ахэр щагъэцакIэх», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, лъэпкъ проектэу «Экология» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэр зэрахьэх, техникэ 13 къащэфыгъ, мэшIогъэкIосэ къулыкъухэм ахэтхэм япчъагъэ фэдитIу хэхъуагъ, машIом епхыгъэ тхьамыкIагъохэр къэмыхъунхэмкIэ Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэрахьэх. Ащ нэмыкIэу машIом сабыибэ зэрыс унагъохэм закъыщимыштэным тегъэпсыхьэгъэ пкъыгъохэр ыпкIэ хэмылъэу афагъэуцух. КъумпIыл Мурат зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, а пстэуми яшIуагъэ къэкIощт тхьамыкIагъохэр нахь макIэу республикэм къыщыхъунхэмкIэ.\nУнэхэр агъэплъэу зыщырагъэжьэгъэ лъэхъаным зэпымыоу фабэмрэ газымрэ цIыфхэм аIэкIэгъэхьэгъэнхэм япхыгъэ Iофыгъохэми зэхэсыгъом щахэплъагъэх. Владимир Устиновым къызэриIуагъэмкIэ, газымкIэ чIыфэу ателъыр къегъэIыхыгъэным мэхьанэшхо ратын фае. ЧIыфэхэм азыныкъо нахьыбэр фабэр язытырэ организациехэм зэрателъыр зэхэсыгъом щыхагъэунэфыкIыгъ.\nЗэхэсыгъом икIэуххэм атетэу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат машIом зыкъымыштэнымкIэ Iофэу зэрахьэрэр нахь агъэлъэшынэу, чIыфэхэр реструктуризацие шIыгъэнхэм ехьылIэгъэ зэзэгъыныгъэхэм ягъэцэкIэнкIэ унэ-коммунальнэ хъызмэтым ипредприятиехэм зэдэлэжьэныгъэу дыряIэм шIуагъэу къытырэр агъэунэфынэу, газымкIэ чIыфэу ателъым къыкIегъэчыгъэным пае ищыкIэгъэ амалхэр зэрахьанхэу пшъэрылъ къафишIыгъ.


Хьатыгъужъыкъуае имафэ хагъэунэфыкIыгъ. » NatPress.NET - Национальное Агентство Новостей России\nNatPress.NET - Национальное Агентство Новостей России » В Мире » Мероприятие » Хьатыгъужъыкъуае имафэ хагъэунэфыкIыгъ.\n12:13 Вторник 0 2 992\nМероприятие 2 992 0\nХьатыгъужъыкъуае имафэ хагъэунэфыкIыгъ.\n«Адыгеим искусствэхэмкIэ имастерхэр къуаджэм пае» зыфиIорэ Iофтахьабзэр ыпэкIэ игугъу зэрэтшIыгъагъэу Адыгэ Республикэр зэрагъэпсыгъэр илъэс 20 зэрэхъурэм фэгъахьыгъэу рекIокIы. Чанэу ащ хэлажьэхэрэм зэу ащыщ Къэралыгъо академическэ къэшIокIо купэу «Нальмэсыр». Iоныгъом и 10-м ансамблэ цIэрыIорэр къуаджэу Хьатыгъужъыкъауе ихьэкIагъ. Мы мафэм къоджэдэсхэм ячылэ загъэпсыгъэр илъэс 150-рэ зэрэхъугъэр хагъэунэфыкIыщтыгъэ. «Налмэсыр» сыхьатырэ ныкъорэ мэфэкIым къекIолIагъэхэм къафэшъуагъ. «Ислъамый», «Абхъаз къашъу», «Удж-хъурай» ыкIи нэмыкI къашъохэм Iэгу тео мэкъэшхокIэ къапэгъокIыщтыгъэх. Артистхэми къоджэдэсхэм ягушIуагъо зэрадагощырэр къахэщэу къашъохэр къашIыщтыгъэ. Нэужым мэфэкI зэхахьэр лъагъэкIотагъ Дзыбэ Мыхьамэт, Элдарэ Айдэмыр, Нэчэс Анжелика, ЛIыбзыу Аслъан, Мышъэ Андзаур. Мыщ фэдэ артист цIэрыIохэр зыхэлэжьагъэхэ пчыхьэзэхахьэр Хъатыгъужъыкъуае дэсхэм тын лъапIэ афэхъугъ.\nКъэIогъэн фаер мэфэкI дахэм изэхэщэн кIэщакIо фэхъугъэр Хъатыгъужъыкъуае къыщыхъугъэу, орэдыIо цIэрыIоу Дзыбэ Мыхьамэт. КIэлэ ныбжьыкIэм игухэлъ Шэуджэн районым ипащэхэм дырагъэшти мэфэкIыр зэхащагъ. Къуаджэм имафэ гъэшIэгъонэу агъэпсыгъ. Шыгъачъэм, концертым, джэгум цIыфхэр ашIогъэшIэгъонэу еплъыгъэх. МэфэкIыр илъэс къэс хагъэунэфыкIынэу агу хэлъ. Мыщ фэдэ мэфэкIыхэр нэмыкI къуаджэхэми щызэхащэнхэу тэгугъэ.


«Нанэр» лIэужхэм язэIукIапI — Адыгэ макъ\n«Нанэр» лIэужхэм язэIукIапI\nАдыгэмэ я ИлъэсыкIэ фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ Мыекъуапэ дэт IофшIапIэу «Нанэм» щыкIуагъ.\nМэфэкIым фытырагъэпсыхьэгъэ пчэгур къабзэ, зэIукIапIэр дахэу къэлъагъо. ЗэхэщэкIо купым хэтэу, Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ музей шIэныгъэмкIэ иIофышIэ шъхьаIэу, Адыгеим культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу, зэлъашIэрэ археологэу Тэу Аслъан адыгэхэм нахьыпэкIэ мэфэкIыр зэрэхагъэунэфыкIыщтыгъэм гъэшIэгъонэу къытегущыIагъ.\n— Ижъырэ лъэхъаным адыгэхэм ИлъэсыкIэм мэхьэнэ ин ратыщтыгъ, игъэкIотыгъэу пэгъокIыщтыгъэх. ТхьэлъэIухэр ашIыхэзэ, цIыфыр зыгъэгугъэрэ хъохъу гущыIэхэр къаIощтыгъэх, — къыIуагъ А. Тэум.\nИмызэу гущыIэрэр тинысэу,\nТисабый мыгъэу, гъэр къытхэмыкIэу,\nТихъярмэ янахьыбэр нысащэу,\nЩыгъын кIэракIэр тишъуашэу,\nТиуашъо къаргъоу, тичIылъэ шхъуантIэу,\nТимэщи, тиIэщи тфэбагъохэу,\nТхьэм гухэхъо шхыны тфешI, — къеджагъ усэм А. Тэур.\nТыбзэ, тихабзэ дгъэлъэпIэнхэм, адыгэр адыгэу тыди щыпсэуным, нэмыкIхэм яхьылIагъэхэр зэхахьэм къыщаIуагъэх. ИлъэсыкIэм игъэмэфэкIын адыгэхэр зэрэхэлажьэщтыгъэхэм фэгъэхьыгъэ къэбархэр гъэшIэгъоныгъэх.\nИлъэсыкIэр унэгъо мэфэкIэу алъытэщтыгъ. Апэрэ пчыхьэм унагъом щызэфэгушIощтыгъэх. ЯтIонэрэ пчыхьэм гъунэгъухэр, Iахьылхэр, ныбджэгъухэр зэлъыкIощтыгъэх.\nIофшIапIэу «Нанэм» ипащэу Нэгъуцу Аслъан къызэриIуагъэу, зэхахьэр игъэкIотыгъэу зэхащагъэп. Коронавирусым къыхэкIэу цIыф пчъагъэу къырагъэблэгъагъэр бэп. Арэу щытми, мэфэкIыр лъэпкъ шэн-хабзэхэм адиштэу рагъэкIокIыгъ.\nЗэлъашIэрэ сурэтышIэу, архитекторэу Бырсыр Абдулахьрэ республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» иIофшIэн чанэу хэлэжьэрэ Чэмышъо Гъазыйрэ ИлъэсыкIэр адыгэхэм зэрагъэмэфэкIыщтыгъэм ехьылIэгъэ хъугъэ-шIагъэхэр къаIотагъэх.\nШIэныгъэлэжьэу Мэрэтыкъо Мыхъутар, нэмыкIхэм адыгэ мэфэпчъым ехьылIэгъэ тхыгъэхэр къытфагъэнагъэх. Чэмышъо Гъазый кIэщакIо фэхъуи, адыгэ мэфэпчъхэр шъо зэфэшъхьафхэмкIэ гъэкIэрэкIагъэхэу къыдагъэкIыгъэх. Тхыгъэхэм яхьылIэгъэ сурэтхэр Бырсыр Абдулахь ышIыгъэх.\n1990-рэ илъэсым къыдагъэкIыгъагъэхэ мэфэпчъхэм ащыщхэр Гъ. Чэмышъомрэ А. Бырсырымрэ мэфэкIым къыщагъэлъэгъуагъэх.\nРагъэжьэгъэ Iофыр лъагъэкIотэным фэшI лIэужхэр зэзыпхыхэрэ Iофыгъохэри зэхахьэм къыщаIэтыгъэх. Мэфэпчъхэм ятарихъ нахьышIоу тшIэным фэшI ИлъэсыкIэм ехьылIэгъэ тхыгъэхэу тарихъым епхыгъэхэр, усэхэр, сурэтхэр, мэфэпчъхэр ныбжьыкIэхэм нэпэеплъ шIухьафтын афашIыгъэх.\nСурэтышI-модельер цIэрыIоу СтIашъу Юрэ, Лъэпкъ театрэм иветеранэу, зэлъашIэрэ артистэу Пэрэныкъо Чатибэ, Адыгеим иапэрэ театроведхэм ащыщэу Шъхьаплъэкъо Къэсэй, шIэныгъэлэжьэу, тхакIоу Мамый Руслъан, фэшъхьафхэм ИлъэсыкIэр мэфэкI гъэшIэгъонэу зэрэщытыр ягупшысэхэм къащыхагъэщыгъ. Лъэпкъыр зэфэзыщэрэ зэхахьэм лъапсэу фашIыгъэр щыIэныгъэм диштэу непэ тэгъэпытэ.\nУрысыем, Адыгеим искусствэхэмкIэ язаслуженнэ IофышIэшхоу, Камернэ музыкальнэ театрэу Хьанэхъу Адамэ ыцIэ зыхьырэм ихудожественнэ пащэу Сулейманов Юныс, ащ иныбджэгъоу ЛIымыщэкъо Уалидэ ИлъэсыкIэр лъэпкъ шIэжь мэфэкIэу зэрэщытыр, искусствэм иIофышIэхэм яорэдхэм, якъашъохэм, ягущыIэ щэрыохэм яшIуагъэкIэ зэхахьэр нахь дахэ зэрэхъурэр къытфаIотагъ.\nХьатикъое Адамэ, АфэшIэгъо СултIан, Нэгэрэкъо Юрэ зэхэщэкIо купым хэтыгъэх. Адыгабзэм, лъэпкъ шэн-хабзэхэм язэгъэшIэн, ягъэфедэн афэгъэхьыгъэхэ зэхахьэхэу «Нанэм» щыкIохэрэм зыцIэ къетIуагъэхэр чанэу ахэлажьэх.\n— Дзыбэ Мыхьамэт, Быщтэкъо Азэмат, нэмыкI артист цIэрыIохэр «Нанэм» къетэгъэблагъэх, кIэлэцIыкIухэм аIутэгъакIэх, — къеIуатэ Адыгэ Хасэм и Хэсашъхьэ хэтэу Нэгъуцу Аслъан. – АфэшIэгъо СултIан, Хьатикъое Адамэ, Абрэдж Нурдинэ, Тэу Аслъан, фэшъхьафхэм тафэраз. IэпыIэгъу къызэрэтфэхъухэрэм ишIуагъэкIэ «Щыгъыжъыери» кIэлэцIыкIухэм аIутэгъакIэ. Едгъэжьэгъэ Iофыр лъыдгъэкIотэщт.\nСтIашъу Юрэ адыгэ шъуашэм, лъэпкъ тхыпхъэхэм яхьылIэгъэ къэгъэлъэгъонхэр тапэкIи «Нанэм» щызэхищэщтых. Купхэу «Мыекъуапэ инэфылъэхэр», «Абрекхэр», «Ошъадэр», «Нартыр», фэшъхьафхэри «Нанэм» мыгъэ щытлъэгъущтых.\nПредыдущая В Адыгее усиливаются меры для нераспространения коронавирусной инфекции\nСледущая Адыгэ къуаер хагъэхьащт


Адыгэ Хэку Таймс: Кавказ Зэгохьэныгъэм итхьэматэ Урысием илIыкIоу Анкъара щыIэм IукIагъ\nКавказ Зэгохьэныгъэм итхьэматэ Урысием илIыкIоу Анкъара щыIэм IукIагъ\nХьагъундыкъо Ящар Карлов Андрей\nТыгъэгъазэм и 8-м, Тыркуем щыIэ Кавказ Зэгохьэныгъэ хасэм итхьэматэу Хьагъундыкъо Ящар Урысие Зэгохьэныгъэм икъэралыгъо лIыкIоу Анкъара щыIэм Карлов Андрей IукIагъ. ЗэIукIэм Хьагъундыкъом ригъусагъэх хасэм игъэцэкIакIо-куп хэтхэр. Джащ фэдэу тыркубзэкIэ тхыгъэу Кавказ Зэгохьэныгъэм исайты къыщатхы.\nХьагъундыкъом Урысием илIыкIо риIуагъ, мы аужьырэ уахътэм Урысиемрэ Тыркуемрэ зэрэзэпэуцожьыхэрэм лъэщэу зэригъэгумэкIыхэрэр.\nМы Iофым Тыркуем щыпсэурэ Адыгэхэм яхэкужь зэпхыныгъэу дыраIэр къызэрэзэкIэкIуагъэр, хэкужьым щыщ Адыгабзэ кIэлэегъаджэу Тыркуем щыIагъэхэр зэращэжьыгъэхэр ыкIи Тыркуем щыщ Адыгэ студентэу хэкужьым щеджэхэрэм яIоф нахь къин зэрэхъугъэр Хьагъундыкъом лIыкIом риIуагъ.\nКарлов Андрей Урысиемрэ Тыркуемрэ зэрэзэпэуцожьыхэрэм уигъэгумэкIынэу щыт ау Тыркуем Урысием идзэ къохьлъатэ къызэрэриутэхыгъэм пае мы Iофыр мыщ фэдэу зыфэхъугъэр къыIуагъ. КIэухым Урысием илIыкIо Кавказ Зэгохьэныгъэ хасэм ипащэхэм къариIуагъ хасэм ыкIи ащ Iофэу къыIэтыгъэхэм адэлэжьэнэу зэрэфэхьазырэр.


КIэлэцIыкIу ибэхэр зыщаIыгъхэм щыIагъ — Адыгэ макъ\nКIэлэцIыкIу ибэхэр зыщаIыгъхэм щыIагъ\nБлыпэ мафэм, щылэ мазэм и 11-м, УФ-м и Къэралыгъо Думэ идепутатэу, Урысые политическэ партиеу «Единэ Россием» ифракцие хэтэу Хьасанэкъо Мурат шIушIэ Iофтхьабзэу «Елка желаний» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу кIэлэцIыкIу ибэхэр зыщаIыгъхэ Адыгэ республикэ Унэм кIогъагъэ.\nМы уахътэм ащ ибэу къэнагъэу е лъыплъэн имыIэжьэу, илъэси 4-м аныбжь шIомыкIыгъэу нэбгырэ 17 чIэс. Ахэр зэпахырэ узхэм ащыухъумэгъэнхэм пае эпидемиологическэ шапхъэхэр хэзыгъэ имыIэу щагъэцакIэх. Ащ фэшI депутатыри кIэлэцIыкIухэм якIолIагъэп, врач шъхьаIэу Ирина Логиновар игъусэу елкэу щагум щагъэуцугъэм шIоигъоныгъэхэр зытетхэгъэ открыткэхэр къыпихыгъэх. Сабыйхэр музыкальнэ Iэмэ- псымэхэм, джэгуалъэхэм, нысхъапэхэм, нэмыкIхэм къакIэлъэIугъэх. Хьасанэкъо Мурат охътэ благъэм зэкIэри къафырагъэолIэнэу иIэпыIэгъухэм унашъо афишIыгъ.\n— КIэлэцIыкIухэр зыщаIыгъхэ Унэм сызыкIокIэ ахэм къагъэхьазырыгъэ мэфэкI къэгъэлъэгъон цIыкIухэм сигуапэу сяплъыщтыгъ. Мыгъэ ар дэгъэзыгъэ хъугъэ. Непэ эпидемиологием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр къызэригъэуцухэрэр къыдэтлъытэныр шIокI зимыIэ Iофэу зэрэщытыр АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мызэу, мытIоу къыхигъэщыгъ. Арышъ, пэIудзыгъэу кIэлэцIыкIухэми, коллективэу ахэм адэлажьэрэми псауныгъэ пытэ яIэнэу, насыпышIонхэу, 2021-рэ илъэсым ягухэлъхэр зэкIэ къадэхъунхэу сафэлъаIо, — къыIуагъ Хьасанэкъо Мурат.\nПредыдущая Нэжъ-Iужъхэм къызфагъэфедэ\nСледущая Прокуратурэм иIофышIэхэм ямэфэкIкIэ афэгушIуагъ


Пэнэшъу Хьазрэт зэридзэкIыгъэхэр\nКъэкIорэгъэм усэкIо цIэрыIор къызыхъугъэр илъэс 200 мэхъу. Ар игъэкIотыгъэу тыдэкIи щыхагъэунэфыкIыщт. БэшIагъэ Лермонтовым итхыгъэхэр адыгэ культурэм щыщ зыхъугъэхэр. Хэгъэгу зэошхор къежьэным ыпэкIи, ащ нэужыми иусэхэмрэ ипрозэрэ зыдэт итхылъхэр шъхьафэу къыдэкIыгъэх. Ащ иIахьышIу хашIыхьагъ титхакIохэу Еутых Аскэр, Пэрэныкъо Муратэ, Одэжьдэкъо Хьаджэмэт, нэмыкIхэми.\nАдыгэмэ ягукIае къизыIотыкIырэ усэу М.Ю. Лермонтовым иIэр макIэп: «Кавказ», «Адыгэ пшъашъэр», «Къуаджэу Бэстэнджый», фэшъхьафхэри. Ахэмэ ащыщхэуи ыкIи нэмыкIхэуи Пэнэшъу Хьазрэт зэридзэкIыгъэхэм нэIуасэ непэ шъуафэтэшIы.\nИзакъоу жьы къухьэр щэнэфы,\nХышхоу шхъуантIэм ипщэгъо фыжь!..\nХэгъэгу чыжьэм щылъэхъуа шъэфым?\nИхэку щыIэр сыд гукъэкIыжь?\nОрхэр мэджэгух, жьыр мэхъушIэ,\nПкъэу лъагэр бытэу хэщэтыкI...\nНасыпым лъыхъоу ар къыпшIошIы,\nНасып щымыIэр ыгу имыкI!\nОр къашхъор ычIэгъкIэ щэуалъэ,\nЫшъхьагъкIэ тыгъэр къыщэшIэт...\nБэнакIу ар, фыртынэм епсалъэ,\nГупсэф фыртынэм хэтым фэд!\nСыцIыкIузэ мыгъуагъэкIэ сышъукIэрычыгъ\nНахь мышIэми, къыблэ къушъхьэхэр, шъуишыгу\nНыбжьи сщымыгъупшэу илъыным пай сыгу,\nСихэгъэгу орэд IэшIум фэдэу хэсхыгъ,\nСикIас сэ Кавказ.\nСэ сисабыигъом сянэ чIэсынагъ,\nАу сшIошIыщтыгъ пчыхьэ дахэм илъэхъан -\nШъофым мэкъэ гупсэр къысшъхьаригъэхьан.\nДжащ пае, къушъхьэтхыхэр, сыгу шъухэпкIагъ,\nКъушъхьэ тIуакIэхэр, сыжъудэнасыпышIуагъ;\nИлъэситф тешIагъ, зэпымыоу сизэщын,\nНэ шIэгъуитIур сэ ащ къысфыщынэфын,\nА нэплъэгъур сыгу илъэу сыIушъэшъагъ:\nСикIас сэ Кавказ!..\nСэ шъуслъэгъугъ: о губгъор, Iуашъхьэр,\nКъушъхьэ мыухыжьымэ яшъхьанд,\nНэр пIэпызыхыри сапашъхьэр,\nДэхагъэм зэкIэ ишыхьат,\nТхъэжьырэ цIыфмэ ярэхьат!\nАу Тэрчы псыхъор зыщыблэчърэм,\nАдыгэ пшъашъэ щыслъэгъугъ, -\nЗэфэдэу сыгуи зэлъикIугъ;\nГупшысэу сэ сызымытIупщырэм\nГъусэшIу сэ сышъуфигъэхъугъ...\nДжаущтэу кIэгъожьым зэлъиштагъэу,\nДжэнэты макъэм седэIун,\nДжыри ошъогур ылъэгъун;\nДжаущтэу шIулъэгъур къэетагъэу,\nХьадэгъу нэс гъусэ пфэхъун.\nШIу сэлъэгъу лъахэр, ау шIулъэгъу гъэшIэгъонкIэ!\nСизэхэшIыкI къышIэнэу фэмылъэкI,\nЛъыкIэ щэфыгъэ щытхъоу гъэлъэгъонкIэ,\nЦыхьэшIын гушхуагъэм ирэхьатэу мыкIэкI,\nЛъэхъэнэ чыжьэм илъапIэу осыетхэр\nАрыхэп сэ тхъагъохэу сигуIэтхэр.\nАу шIу сэлъэгъу - сымышIэу сыд пай -\nИшъофмэ ярэхьатэу чъыIэтагъэ,\nГъунэнчъэу имэзхэм яхъыягъэ,\nИпсыхъоу къиугъэхэм хэу якъыдэкIыкIай;\nСикIас кум сисэу сэ къэсчъыхьаныр,\nЧэщ шIункIым тесыдзагъэу синэплъэгъу,\nКъоджэ чэфынчъэмэ афэсшIэу гукIэгъу.\nСикIас коцыпкъэу лыгъэм иIугъо,\nКухэу шъофым итхэм ячэщ,\nIуашъхьэу къэгъожьрэм игубгъо\nТет пхъэшъэбэфмэ сафэзэщ.\nГушIуагъоу бэ зыщымыгъуазэр,\nХьамэу зытизыр синэрылъэгъу,\nПхъэ унэу зышъхьэ телъыр уарзэр,\nХъэрэ-пкIэраеу шъхьангъупчъэ дэгъу;\nМэфэкIым, пчыхьэ чъыIэтагъэм,\nСеплъынэу пчыхьэ кIахэ нэс\nИтепкIэ-къашъо мытыкъу ешъуагъэм\nСыфэхьазыр сэ ары къэс.\nХъяркIэ, шIоилъэу Урысыер,\nПщылIхэм, зиусхьанхэм яхэгъэгу,\nШъори, зыщыгъхэр кIэкожъыер,\nОри, физыхрэр ащ зыбгъэгу.\nКавказ икъушъхьэхэм акIыбкIэ\nПщыхэм нэрызы сафэхъун,\nПшIэхэнэп янэплъэгъу сикIынкIэ,\nХьау, сы - Байронэп, сынэмыкI,\nФэшъхьафы шъыпкъэу сыхэхыгъэу,\nАщ фэдэу, сафэу, сегъэзыгъэу,\nАу урысыгур сIэкIэмыкI.\nПасэу сежьагъ сэ, жьэу сыухынэу,\nСиакъыл бэу зэшIуимыхын,\nТенджызым фэдэу, сыгу утынэу\nГугъэ къутагъэр имыкIын.\nХышхо нэхаер, хэт уишъэфхэр\nКъэзыIошъунэу тэ къытхэт?\nЦIыф купым сигупшысэ нэфхэр\nЕсIона сэ, е Тхьэм, е хэт!\nТхьэлъэIупIэм ипчъэIу дэжь\nЫIэ щэигъэу Iут тхьамыкIэр,\nОдыбз, ерагъэу жьы къещэжь,\nГъабли, псыфалIи ащымыкIэу.\nЗыфэягъэр хьалыгъу такъыр,\nГур зэрегъэгъу инэплъэгъу,\nЫIэгу ралъхьагъ мыжъо мытIыр,\nКъэгъыщтым фэдэу ар сэлъэгъу.\nДжаущтэу уилъэгъу сэ сыфэягъ,\nСынэпс къэкIуагъэу, сыгу кIодыгъэу;\nДжащ фэдэу сэ о сыбгъэпцIагъ,\nСпсэ тIэкIу хэхьагъ,\nДжащ, джащ фэдагъ\nШхъуантIэхэу Кавказ къушъхьэхэр, шIуфэс шъосэхы! Сэ сикIэлэгъу шъо шъугъэшIуагъ; шъутхыцIэ Iэлхэм ашъхьагъ сыкъыщяшъухьакIыгъ, пщэхэмкIэ сышъуфапэщтыгъ, ошъогум сэ сежъугъэсагъ, сэри джащ щегъэжьагъэу шъо ыкIи ошъогум сышъукIэхъопсы. ЧIыопсым итанджэу, ошъопщэ Iужъухэр Iугъом фэдэу къызытебыбыкIырэр, зэ нахь мышIэми уилъэгапIэ Тхьэм щелъэIугъэм, щыIэныгъэр къыримыдзэн, а нэгъэупIэпIэгъум ар рыгушхощтыгъ нахь мышIэми...\nМымакIэу пчэдыжь нэфылъэм илъэхъан сэ сяплъыщтыгъ осым, къушъхьэ дыс чыжьэхэм ателъ мылхэм; тыгъэу къыкъокIырэм инэбзыйхэм ахэр апэшIэтыщтыгъэх, плъыжьы нэфкIэ зафапэзэ, ычIэгъкIэ зэкIэ шIункI нахь мышIэми, гъогурыкIом пчэдыжь зэрэхъугъэр къырагъашIэу. Иплъыжь теплъэ укIытэм итеплъэ ехьщыр: умышIэмэ пшъашъэхэу зызыгъэпскIыхэрэм хъулъфыгъэ залъэгъукIэ, зэрэукIытэхэрэм къыхэкIэу щыгъын фыжьыр абгъэгу тырадзэнэу игъо зэримыфэхэрэм фэдэу.\nСыдэу уижьыуаехэр сэ сикIэсагъэх, Кавказ! Джа дэгу мэкъэшхо жьыуаехэу чэщ къэрэгъулэхэм афэдэ гъочIэгъхэм апэджэжьхэрэр!.. Iошъхьэ зэныбжьым чъыг зизакъо тет, жьыбгъэмрэ ощхымрэ къауфагъэр е сэ-\nнашъхьэу къушъхьэ тIуакIэм щыбагъорэр, амышIэрэ лъагъоу ефэхыпIэм екIурэр, чIыпIэу тхъурбэзэ цIэ зимыIэ псыхъожъыер зыщыблэчъырэр, ошIэ-дэмышIэу шхончомакъэ къызыщыIурэр, шхончогъум ыуж укъызыщыкIащтэрэр: ар пый мэхъаджа е сыдми шакIуа... зэкIэ, зэкIэ мы чIыпIэм щышIагъу.\nЖьыр ащ щыкъабз, сабыим итхьэлъэIу фэдэу. ЦIыфхэри, бзыу шъхьафитхэм афэдэхэу, гумэкIынчъэу щэпсэух; заом фэгъэшIыгъэх. ЯкъопцIэ щытыкIи агу къегущыIыкIы; Iугъуамэ зэрихырэ унэу ятIэкIэ е къамыл гъугъэкIэ бгъагъэм яшъузхэр, япшъашъэхэр щэпсэух, Iашэр агъэкъабзэ, тыжьынкIэ хадыкIы - рэхьатыпIэм жъы щэхъух агоу зыгорэм кIэхъопсырэр, стырэр, насыпым ипшъэхъу щымыгъуазэр.


«Пушкинскэ картэм» зеушъомбгъу — Адыгэ макъ\n— 2021-рэ илъэсым, Iоныгъом и 1-м къыщегъэжьагъэу «Пушкинскэ картэм» епэсыгъэ программэр Урысыем щыпхыращы. Илъэс 14 — 22-рэ зыныбжь ныбжьыкIэхэм социальнэ IэпыIэгъу аратыным фэшI унашъохэр аштагъэх. Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ хэушъхьафыкIыгъэ Iофтхьабзэхэр рихъухьагъэх. ТхылъеджапIэхэр, музейхэр, кинокъэгъэлъэгъуапIэхэр, нэмыкI культурнэ IофшIапIэхэр ащ хэлажьэх, — къыIуагъ АР-м культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ.\nМинистерствэм щаштэгъэ планым къыделъытэ культурэм имуниципальнэ IофшIэпIэ 38-рэ, модельнэ тхылъеджэпIи 7, муниципальнэ музеи 5, культурнэ зыгъэпсэфыпIэхэр, нэмыкIхэри Iофым хэлэжьэнхэу.\n— Тизэхахьэхэм ныбжьыкIэхэм ямызакъоу, зыныбжь хэкIотагъэхэри ахэлажьэх, — къыIуагъ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние ипащэу Къулэ Мыхьамэт. Iофтхьэбзи 125-м нахьыбэ филармонием щыкIуагъ. Адыгеим итворческэ купхэм, Москва, Краснодар яартистхэм, нэмыкIхэм ныбжьыкIэхэр аIутэгъакIэх. ЗэдэгущыIэгъухэм яшIуагъэкIэ культурэм фэщагъэхэм япчъагъэ хэхъо, ныбжьыкIэхэр щыIэныгъэм нахь фэхьазыр мэхъух.\nАдыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ зыхьырэм литературэм иIофыгъохэмкIэ иотдел ипащэу Iэшъынэ Джэнэт къыIуагъ ныбжьыкIэ 400-м нахьыбэ театрэм икъэгъэлъэгъонхэм зэряплъыгъэхэр.\n— «Пушкинскэ картэм» ныбжьыкIэхэр, лъэпкъхэр зэфещэх, — къыIуагъ республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ. — Едгъэжьэгъэ Iофым зедгъэушъомбгъущт.\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо Урыс театрэу А. Пушкиным ыцIэ зыхьырэм ипащэу Роман Карчага, АР-м культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Ацумыжъ Лианэ, республикэм лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ ипащэ игуадзэу Анцокъо Фатимэ, нэмыкIхэри зэхахьэм къыщыгущыIагъэх.\nКъулэ Мыхьамэт зэрэхигъэунэфыкIыгъэу, филармонием ионлайн нэкIубгъохэм, мэкъэгъэIухэм яшIуагъэкIэ Iофтхьабзэхэр зыщыIэщтхэ мафэхэм нахьышIоу ныбжьыкIэхэм защагъэгъозэн алъэкIыщт.\nЖъоныгъуакIэм и 1 — 10-м республикэм икъалэхэм, районхэм фильмхэр къащагъэлъэгъощтых.\nАулъэ Юрэ изэфэхьысыжьхэм къащыхигъэщыгъ культурэм иIофышIэхэр «Пушкинскэ картэм» ипрограммэ дэлажьэхэзэ, ныбжьыкIэхэм яшIэныгъэхэм ахагъэхъонымкIэ, пIуныгъэ дэгъу ятыгъэнымкIэ Iофтхьабзэхэр лъэхъаным диштэхэу зэрэзэхащэщтхэр.\nКинофильмхэм яплъы зышIоигъохэм билетхэр ащэфынхэм фэшI Интернетыр къызфагъэфедэн алъэкIыщт.\nПредыдущая Быслъымэнхэр хагъэIэжьыгъэх\nСледущая ЦIыфхэм ящынэгъончъагъэ иIофыгъохэм афэгъэхьыгъагъ


Адыгабзэр бзэ куу ыкIи бай | Адыгэ Макъ\nАдыгабзэр бзэ куу ыкIи бай\nАщ нэмыкIэу, Адыгэ Республикэм щыпсэухэрэм ар якъэралыгъуабз, арышъ, бгъу пстэумкIи куоу зэхэфыгъэныр, ухъумэгъэныр лъэшэу ищыкIагъ. Сыдым тетха адыгабзэм иIофыгъохэр, бзэм хэхъуа е хэкIа, икъоу гъэфедагъэ мэхъуа? УпчIэ зэфэшъхьафхэмкIэ зыфэдгъэзагъ педагогикэ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, Адыгэ къэралыгъо университетым идоцентэу, ублэпIэ классхэм ащеджэхэрэм адыгабзэр ыкIи адыгэ литературэр зэрэщябгъэшIэщтым Iоф дэзышIэу, тхылъхэр зыгъэхьазырэу, зытхэу Апыщ Фатимэ Нурбый ыпхъум.\n— Адыгабзэр ыкIи адыгэ литературэр а I — V-рэ классхэм зэрэщябгъэшIэщтхэмкIэ тхылъ пчъагъэ птхыгъэ. АхэмкIэ IэубытыпIэ шъхьаIэу шъуиIагъэр сыда?\n— Адыгэ Республикэр щыIэ зэхъум, лъэпкъ лъачIэу адыгэм ыбзэу адыгабзэр къэралыгъуабзэ хъугъэ. 1992-рэ илъэсым адыгабзэм изэгъэшIэн-зэхэфын нахь гъэлъэшыгъэныр къежьэгъагъ. Ащ елъытыгъэу адыгабзэм изэгъэшIэн-зэхэфын нахь фэсакъхэу ыуж ихьагъэх. Бзэм иIофхэр къаIэтыгъэх. МыщкIэ гъэзагъэу Iоф зышIэрэ пэпчъ иамал-лъэкI адыгабзэм фигъэIорышIэн фэягъэ. Зэреджэщтхэ тхылъхэр тэрэзэу гъэхьазырыгъэнхэри ищыкIэгъагъ. Мы лъэныкъом сэри Iоф дэсшIагъ. Апэрэ IэубытыпIэхэу етхьыжьэгъэ мурадымкIэ тиIагъэхэр шIэныгъэлэжь-методистхэу Даур Хьазрэт, бзэшIэныгъэлэжьышхохэу КIэрэщэ Зэйнаб, Тхьаркъохъо Юныс, Тамбый Джантыгъэ, кIэлэегъэджэ-методистэу Пэнэшъу Нинэ яIофшIагъэхэр кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм бзэр ыкIи литературэр зэрэщябгъэшIэщтхэмкIэ методическэ тхылъжъыехэу, узыгъэгъуазэхэу ЦуукI Тосе зиавторхэр арых. Тхылъ зэхэгъэуцоным екIолIэкIэ гъэнэфагъэ ищыкIагъ, ащкIэ анахь мэхьанэ зиIэр ыкIи лъапсэу хъурэр егъэджэн программэр ары. Тамбый Джантыгъэрэ Цуекъо Алыйрэ зэдызэхагъэуцогъэ программэр букварым кIыгъоу лъэпкъ еджапIэхэм атегъэпсыхьагъ, тимылъэпкъэгъухэм апаекIэ программэр зытхыгъэр Къэрэтэбэнэ Ася. Мы аужырэ илъэси 4-м гъэсэныгъэмкIэ Федеральнэ къэралыгъо стандартым фэхъугъэхэ зэхъокIыныгъэхэм къахэкIэу, адыгабзэмрэ литературэмрэ язэгъэшIэнкIэ учебникхэм икIэрыкIэу Iоф адэтэшIэжьы.\n— Учебникхэм язэхэгъэуцон Iоф дашъушIэ зыхъукIэ сыда анахьэу шъунаIэ зытежъугъэтырэр?\n— IофшIагъэм шэпхъэ гъэнэфагъэ хэлъыныр: шIэныгъэхэр гурыIогъошIоу гъэпсыгъэнхэр, зэкIэлъыкIокIэ тэрэз ахэлъыныр; материалхэу тхылъым къыщытыгъэхэр ежь еджакIо пэпчъ шIогъэшIэгъонхэу, узыIэпащэу гъэпсыгъэнхэр ыкIи еджакIом хэхъоныгъэхэр ышIыным фэшIушIэнхэр, тхылъым зэфэдэкIэ лъэпкъ нэшанэр къыхэщэу щытыныр.\n— Сыда анахьэу адыгабзэм изэгъэшIэн джы къэзыгъэхьылъэрэр?\n— Непэ программэхэр, узэреджэщтхэ ыкIи зэребгъэджэщтхэ тхылъхэр зэрэщыIэхэм сыщыгъуаз. Ау тапэкIэ сыхьат пчъагъэу къаратыщтыгъэр щыIэжьэп. Сыхьати 2-р макIэ бзэр икъоу ябгъэшIэнымкIэ, ау ащ егъэджэным щыкIагъэ фишIынэу щытэп кIэлэегъаджэр пыIухьанчъэу урокым итын дэгъоу фэхьазырмэ. СызэрэгугъэрэмкIэ, адыгабзэм изэгъэшIэн къэзыгъэхьылъэхэрэм ащыщ шIыкIэ-екIолIакIэхэм (технологиякIэхэм) икъоу зэращымыгъуазэхэри, икъоу зэрамыгъэфедэхэрэри, ахэм яягъэ къакIоу къысщэхъу. КъэIогъэн фае непэ унагъоми, ныжъ-тыжъхэми, ны-тыхэми, адыгабзэр зышIуагъэIофынышъ, яныдэлъфыбзэшъ, ар ясабыйхэм, кIэлэеджакIохэм адрэ предметхэм афэдэу ыкIи анахь аIэтэу зэрашIыщтым анаIэ тырагъэтыныр зэрищыкIагъэр. Унагъом адыгабзэкIэ щыгущыIэнхэр, шэнышIухэр щагъотынхэр апэрэх. Бзэу уиунэ щагъэфедэу, щагъэлъапIэу тарихъи, орэдыжъи ащкIэ щызэхэпхырэр ори цIыкIу-цIыкIузэ къыпхэхьащт, нахь фэщагъэ ухъущт, зэбгъэшIэщт.\n— Адыгабзэм изэгъэшIэн хэта пэрыохъу анахь фэхъухэрэр?\n— Лъэпкъым ежь-ежьырэу ыбзэ зыкIэрищэикIы зэрэхъугъэм лъэшэу иягъэ къэкIуагъэу сэ сеплъы. Ау улъэпкъэу ущыIэ пшIоигъомэ, бзэр уимыIэмэ хъухэщтэп. Арышъ, джа тикъашъохэр, тиорэдхэр, тишэн-хэбзэ зэхэтыкIэхэр зэрэтшIодахэхэм фэдэ къабзэу, адыгабзэми тыфэсакъэу, дахэу, къабзэу тырыгущыIэу ыкIи тырытхэу зэрэтшIыщтым пстэуми тлъэкI етхьылIэн фае. Ини, цIыкIуи — хэти джащкIэ танэIу гъэзапагъэу бзэм ыкIи литературэм яIофыгъохэм чанэу Iоф адэмышIагъэмэ хъущтэп. АщкIэ ны-тыхэм, кIэлэпIухэм, кIэлэегъаджэхэм ыкIи еджакIохэм пшъэдэкIыжь ин яI, ар къагурыIоными игъо къэсыгъ.\n— Адыгабзэр нахь егугъухэу зыщызэрагъшIэ рэ еджапIэхэр тиреспубликэ итха?\n— Щэч хэлъэп, адыгабзэр нахь зыщагъэфедэхэрэ районхэри, къуаджэхэри, къалэхэри, еджапIэхэри, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэри тиIэх. 2018-рэ илъэсэу икIыгъэм, Адыгэ Хасэм ишIоигъоныгъэкIэ, куп заулэу тыгощыгъэу адыгабзэр чIыпIэхэм зэращарагъашIэрэм зыфэдгъэнэIосагъ. АщкIэ щысэтехыпIэу щытых Пэнэжьыкъое гурыт еджапIэр, ублэпIэ классхэми, апшъэрэхэми адыгабзэмкIэ кабинет дэгъухэр яIэх, чанэу Iоф ашIэ. ТыздэщыIагъэхэмкIэ Нэчэрэзые еджапIэр, Къэбыхьэблэ къоджэ еджапIэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэу Адыгэкъалэ, Яблоновскэм ыкIи къуаджэу Джыракъые адыгабзэр зэрэщыпхыращырэр дэгъоу тлъытэу кIэтэгъэтхы.\nШIэныгъэлэжьэу Апыщ Фатимэ илъэс 15-м къехъугъэу адыгабзэмрэ адыгэ литературэмрэкIэ гъэзагъэу Iоф ешIэ ыкIи тхылъхэр ытхыгъэх, ахэр кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм зэрэщябгъэшIэщтхэмкIэ «ЖъогъошIэт» зыфиIорэ методикэ тхылъ IэпыIэгъур, а 1-рэ классым пае тетрадь «Адыгабзэ», «Тхыбзэ» (автор куп хъухэу), я 2-рэ классым пае «АдыгабзэкIэ дэгъу дэдэу теджэу ыкIи тытхэу зэдгъэшIэщт», «Адыгэ литературэр» я 3-рэ классым пае, «Адыгабзэ» я 5-рэ классым пае, «Адыгэ литературэр» я 4-рэ классым пае, нэмыкIхэри. илъэс зэфэшъхьафхэм ахэр къыдигъэкIыгъэх. Мыхэр программэм ыкIи Федеральнэ къэралыгъо шапхъэм атетэу зэхэгъэуцуагъэх, IофшIэгъэ икъух, бгъэфедэным тегъэпсыхьагъэх. ШIэныгъэлэжьыр, иIофшIэгъумэ зыкIэ афэдэу, чэщи мафи адыгабзэм, адыгэ литературэм игупшысэ-шIэныгъэ атыригуащэу щыI, ицыхьэ телъ лъэпсэ куу бай зиIэ адыгабзэр зэрэщыIэщтым ыкIи зэрамыгъэкIодыщтым.


Адыгэ Хэку Таймс: Хы Iушъо Щапсыгъэ: ШэхэкIэй къоджэ зэIукIэм культурэ гупчъакIэ зэрэшIыгъэн фаем тегущыIагъэх\nХы Iушъо Щапсыгъэ: ШэхэкIэй къоджэ зэIукIэм культурэ гупчъакIэ зэрэшIыгъэн фаем тегущыIагъэх\nНэмыкI къуаджэхэм афэдэу псэупIэу ШэхэкIэй культурэм и Унэу дэтыр цIыф кIуапIэу щыт. Мыщ мэфэкIхэр щыхагъэунэфыкIых, цIыфхэр къыщызэхэхьэх, ныбжьыкIэхэр пчыхьэрэ къекIуалIэх.\nБэмышIэу щыIэгъэ къоджэ зэIукIэм кIэу клуб зэрашIын фаер АкIэгъу Ислъам цIыфхэм къахилъхьагъ. «Ар клуб къодыещтэп, культурэм и Унэу, лъэпкъ культурэм игупчэу щытын фае, — къыIуагъ нахьыжъхэм ащыщэу Ныбэ Батырбый. — КлубыкIэм тарихъ музей, тхылъеджапIэ, художественнэ самодеятельностыр шIу зылъэгъухэрэм зызщагъэсэн унэ, нэмыкIхэри хэтынхэ фае».\nАщ фэдэ Iофыгъом игъэцэкIэн чылэм щырагъэжьэныр игъо шъыпкъэу зэрэщытым къыдырагъэштагъ ШэхэкIэе чIыпIэ коим ыкIи общественнэ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэу «ШэхэкIэй» зыфиIорэм хэт къоджэдэс чанхэми.\n— Культурэм и Унэу тикъуаджэ щыдгъэпсыщтыр уахътэм диштэн фае, — къыIуагъ чIыпIэ администрацием ипащэу Бэрдые Руслъан.— Клубым имызакъоу, ар зытет чIыгури, къыпыщылъ шъолъырри зэрифэшъуашэу зэтедгъэпсыхьащтых. Чъыгхэр щыдгъэтIысыщтых, тетIысхьапIэхэр дгъэуцущтых, лъэс гъогу цIыкIухэм ахэм уаращалIэу тшIыщтых. Джащ фэдэу сабый цIыкIухэм апае джэгупIэ къыщызэIутхыщт.\nЛъэIу тхылъ къалэу Шъачэ имэрэу А. Пахомовым фатхынэу зэIукIэм къекIолIагъэхэм тыраубытагъ. Культурэм и Унэ кIэу ашIыфэкIэ илъэсыбэрэ агъэфедэгъэ клубыжъым фэсакъынхэу зэдаштагъ.\nКъоджэдэсхэр зыгъэгумэкIырэ Iофыгъо зэфэшъхьафхэми зэIукIэм щатегущыIагъэх. Ахэм ащыщых гъогухэмрэ чэу лъапсэхэмрэ къабзэу аIыгъынхэр, псырыкIуапIэхэр зэблэхъугъэнхэр, къэхалъэм екIурэ гъогур асфальткIэ пкIэгъэныр, нэмыкIхэри.


11 3. John / 3 Иуан\nЯЩЭНЭРЭ ТХЫЛЪЭУ ЫТХЫГЪЭР\nСэ чылыс зэІукІэм инахьыжъхэм сащыщэу,* о Гай лъапІэу шъыпкъагъэкІэ шІу слъэгъурэм мы тхылъыр къыпфэсэтхы.\n2СилъапІ, упсаоу, пстэумкІи утхъэжьэу ущыІэнэу Тхьэм селъэІу, угурэ упсэрэ зэрэпсэфырэм фэдэу. 3Сыда пІомэ тшы куп заулэ къакІуи, о уишъыпкъагъэ тегущыІэхэзэ, шъыпкъагъэм тетэу узэрэзекІорэр къызаушыхьатым, лъэшэу сыгушІуагъ. 4Сибынхэр шъыпкъагъэм тетхэу зэрэзекІохэрэр зызэхэсхыкІэ, ащ нахьи нахь гушІогъошхо зи сиІэп.\n5СилъапІ, тшыхэр хымэхэу щытхэ пэтми, шІоу афапшІэрэмкІэ шъыпкъагъэ уиІэу озекІо. 6Ахэмэ чылыс зэІукІэм ыпашъхьэ уишІулъэгъуныгъэ къыщыфаушыхьатыгъ. Тхьэм ыгу зэреІурэм тетэу, ягъогукІэ ахэмэ ІэпыІэгъу уафэхъумэ, шІу пшІагъэу мэхъу. 7Сыда пІомэ а тшыхэм шІошъхъуныгъэ зимыІэхэм ІэпыІэгъу зи къаІамыхэу, Христос ыцІэ пае гъогум техьагъэх. 8Арышъ, ащ фэдэ цІыфхэм ІэпыІэгъу тафэхъун фае, Іофэу шъыпкъагъэм фашІэрэмкІэ гъусэ тафэхъуным пае.\n1 Сэ чылыс зэІукІэм инахьыжъхэм сащыщэу – еплъ Якъубэ 5:14.\n9Чылыс зэІукІэм тхылъ фэстхыгъ, ау Диотрефэу ахэмэ пащэу афэхъунэу фаем тидэрэп. 10Арышъ, сыкъызыкІокІэ, Іофхэу ащ ышІэхэрэр къэзгъэнэфэщтых, гущыІэ ІаехэмкІэ къызэрэттегущыІэрэр ары. Ащи къыщымыуцоу тшыхэр ригъэблагъэхэрэп, езыгъэблэгъэнхэу фаехэми афимыдэу апэуцу, чылыс зэІукІэми чІефыжьых.\n11СилъапІ, ер зышІэрэм илъэужхэм шъуарымыкІоу, шІугъэ зышІэрэм илъэужхэм шъуарыкІо. ШІугъэ зышІэрэр Тхьэм ибын. Ер зышІэрэм шІошъхъуныгъэкІэ Тхьэр ылъэгъугъэп. 12ЦІыф пстэури Димитрый шІукІэ шыхьат къыфэхъух, ежь шъыпкъагъэри шІукІэ ащ шыхьат фэхъу. Тэри шІукІэ шыхьат тыфэхъу, тишыхьатныгъи зэрэшъыпкъэр ошІэ.\nАужырэ шІуфэс гущыІэхэр\n13Къыпфэстхынэу сиІэр бэ, ау джы къэлэмрэ мэрчэп къамзыйрэкІэ къыпфэстхынэу сыфаеп. 14ШІэхэу услъэгъунышъ, тызэдэтІысэу тызэдэгущыІэным сыщэгугъы.\n15Гупсэфыныгъэ уиІэу опсэу. МыщкІэ щыІэ ныбджэгъухэми шІуфэс къыуахыжьы. МодэкІэ щыІэ ныбджэгъухэм ацІэкІи шІуфэс сфяхыжьи, аІапэ сфэубытыжь. Амин.


ЛIэшIэгъу гъогу къэзыкIугъэ дивизиер | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 17.07.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАщ ипэгъокIэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат дивизием икъулыкъушIэхэр, ветеранхэр тыгъуасэ ригъэблэгъагъэх. ЗимэфэкI хэзыгъэунэфыкIырэ пстэуми республикэм ипащэ къафэгушIуагъ, ирэзэныгъэ гущыIэхэр апигъохыгъэх. Илъэсишъэм къыкIоцI мыщ тарихъ гъогу шIагъо къызэрикIугъэр, къэралыгъом иухъумэн гъэпытэгъэным иIахьышхо зэрэхэлъыр хигъэунэфыкIыгъ.\n— ДзэкIолIхэр чIыпIэ къинхэм арыфэхэу къыхэкIыгъ. Хэгъэгу зэошхом илъэхъан дивизием икъулыкъушIэхэм хы ШIуцIэ Iушъор къагъэгъунагъ, Пшызэ ыкIи Адыгеим нэмыц-фашист техакIохэр рафыжьыгъэх, Польшэм, Чехословакием ащызэуагъэх. Нэужым Урысыер къаухъумэзэ, зэпэуцужь зыдэщыIэ чIыпIэ пчъагъэхэм ащыIагъэх. Сыд фэдэ пшъэрылъ къин ыкIи щынагъо апашъхьэ щытыгъэми, дзэкIолIхэм къатефэрэр зэрифэшъуашэу агъэцэкIагъ, лIыхъужъныгъэ зэрахьагъ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Хэгъэгу зэошхом илъэхъан я 9-рэ дивизием хэтхэм Адыгеир шъхьафит зэрашIыжьыгъэр республикэм щыпсэухэрэм егъашIи ащыгъупшэщтэп.\nЗэо ужым дивизиер Мыекъуапэ щыIэ хъугъэ ыкIи илъэс шъэныкъом ехъум дзэкIолIхэм щытхъу хэлъэу япшъэрылъхэр агъэцэкIагъэх. Къэралыгъом пшъэрылъэу къафигъэуцугъэр зэшIуахызэ зидунай зыхъожьыгъэхэр егъэшIэрэ шIэжьэу тыгу илъыщтых. Тиветеран лъапIэхэр! Патриот шъыпкъэу шъузэрэщытым, ныбжьыкIэхэм япIун чанэу Iоф зэрэдашъушIэрэм афэшI тышъуфэраз. Дивизием хэтхэм Урысыем икъыблэ гъунапкъэхэр къагъэгъунэхэзэ Абхъазым непэ къулыкъур щахьы, ткъош республикэм ишъхьафитныгъэ къаухъумэ. МэфэкIэу хэдгъэунэфыкIырэмкIэ джыри зэ сышъуфэгушIо, псауныгъэ пытэ шъуиIэу илъэсыбэ къэжъугъэшIэнэу сышъуфэлъаIо.\nДивизиер зызэхащагъэр илъэси 100 зэрэхъурэм ыкIи общественнэ IофшIэным чанэу зэрэхэлажьэхэрэм апае Хэгъэгу зэошхом иветеранхэу Иван Бровко ыкIи Владимир Мостовоим, джащ фэдэу дивизием иветеранхэу Мэрэтыкъо Клим, Леонид Рудяк, Виктор Шкрабан республикэм ипащэ ирэзэныгъэ тхылъхэр афагъэшъошагъэх.\nАР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, республикэм иветеранхэм я Совет ипащэу Къоджэ Аслъан, нэмыкIхэри зэхахьэм къыщыгущыIагъэх, зимэфэкI хэзыгъэунэфыкIыхэрэм гущыIэ фабэхэр къафаIуагъэх.\nДивизием иветеранхэм ащыщхэм нэужым гущыIэр аштагъ. Сыд фэдэрэ лъэныкъокIи IэпыIэгъу къафэхъурэ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, республикэм ихэбзэ къулыкъухэм ахэр афэрэзагъэх. Амалэу ыкIи кIуачIэу яIэр рахьылIэзэ тапэкIи Iоф зэрашIэщтыр, къыткIэхъухьэхэрэ лIэужхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэм зэрэхэлэжьэщтхэр къыхагъэщыгъ.\n— Тишъолъыр лъэпкъ ыкIи дин зэгурыIоныгъэрэ мамырныгъэрэ илъынхэр пшъэрылъ шъхьаIэу зыфэтэгъэуцужьы. Ар гъэцэкIагъэ зыхъукIэ, республикэм хэхъоныгъэхэр ышIыщтых, ыпэкIэ лъыкIотэщт. НэмыкI гухэлъэу тиIэри макIэп, ахэр зэшIотхыщтых, щыIэкIэ-псэукIэр нахьышIу шIыгъэным тыпылъыщт, — къыIуагъ кIэухым КъумпIыл Мурат.\nСурэтыр А. Гусевым тырихыгъ.


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгеим щыщ бзылъфыгъабэ ясэнэхьаткIэ лажьэхэрэп\nАдыгеим щыщ бзылъфыгъабэ ясэнэхьаткIэ лажьэхэрэп\nТемыр Кавказым ис бзылъфыгъэхэм азфагу кIэупчIэныгъэу щырагъэкIокIыгъэм къыгъэлъэгъуагъ ахэр зыщылажьэмэ ашIоигъогъэ сэнэхьатхэр. УплъэкIунхэр ригъэкIокIыгъ «хедхантер» зыцIэ кIэупчIэкIо купым, къатхы Адыгеим икъэбар лъыгъэIэс амал зырызмэ. Бзылъфыгъэхэр зыфэе сэнэхьатмэ апэ итых «щэнхэр», «бухгалтериер», «гъэIорышIапIэм щылэжьэныгъэр».\nБзылъфыгъэхэр лэжьапкIэу зыфаехэу къаIуагъэхэр хъулъфыгъэми къаIуагъэхэм атекIых. Ахэм анахьри нахь зыхапшIэу макIэх. УплъэкIунхэр резгъэкIокIыгъэхэм къызэратхэмкIэ, бзылъыфыгъэхэр зыфэе лъэжьапкIэхэр сомэ мини I0-I5 кIэхэх. ЛэжьапкIэ анахь лъагэхэм фэягъэхэу къэзыIуагъэхэр Ингушетиемрэ Адыгеимрэ ащыщхэ бзылъфыгъэхэр арых. Сомэ мин 30 ар нэсы. ЯтIонэрэйхэр – Ставрополь, Щэщэн, Къэрэщэй-Щэрджэсым щыщхэр арых. Анахь макIэхэр- Дагъстан, Темыр Осетием щыщхэм къаIуагъэу ары якъэтхыныгъэхэмкIэ.\nАдыгеим щыпсэухэрэм языщанэ зыфеджэгъэ сэнэхьатым рымылажьэхэу кIэупчъэныгъэхэм къагъэлъагъоу чIыпIэ къэбар лъыгъэIэс амалхэм къаты.\nФитыныгъэ радиом игущыIэгъугъэ Адыгеим щыщ Эмм:\n- Шъыпкъэу къэпIон хъумэ кавказ бзылъфыгъэхэр нахьыбэрэмкIэ сабыйхэр рагъэджэным, агъэсэным фэгъэхьыгъэ сэнэхьатхэм афэщагъэх. Сэри ары сызфеджагъэр. Джырэ мафэмкIэ фэдэ Iофыр къэхъурэп, сыда пIомэ кIэлэегъаджхэхэри бэ хъугъэ, IэнатIэхэр нахь макIэх. ЛэжьапкIэхэри нахь цIыкIых. Арышъ, щэн-къэщэжьыным хэхьэх. Сэри джырэкIэ бзылъфыгъэмэ зыщалъэщт щыгъынхэр, лъэко-пылъхьэхэр сэщэх. Сырыраз пIонэу щытэп сиIэнатIэ, шъхьаем щыIэныгъэм елъытыгъэу сэпсэу.\nФитыныгъэ радиом игущыIэгъугъэ Адыгеим щыщ Замир:\n- Сэ къэсыухыгъэр апшъэрэ еджапIэ итуризмымрэкIэ ыкIи фэIо-фашIэхэмкIэ Iахьыр ары. Ау тучан къызэIусхыгъэу Iоф сэшIэ. Нахьыбэри джащ фэд. Апшъэрэ гъэсэныгъэ зиIэхэр сатыум хэхьэх. Ащ къикIрэр, хэкум Iоф дэлъэпшъы, зэкIэри сатыум макIох. СабыйIыгъыпIэхэми, еджапIэхэми макIох ащылэжьэнхэу. Ащи лэжьапкIэхэр щыцIыкIых. Афикъурэп. Сэ сшъхьэ Iо дэсэшIэжьы джы дэдэм, шъхьаем сызэджэнэу сызфэягъэр – остывь. Джы дэдэми сыфай, ау лэжьапIэ зэрэщымыIэщтым пае сыздэкIошъугъэм зестыгъ.


Адыгеир лъэгэпIэ инхэм анэсыным ыкIуачIэ хилъхьагъ — Адыгэ макъ\nАдыгеир лъэгэпIэ инхэм анэсыным ыкIуачIэ хилъхьагъ\nРедактор 12.07.2017 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nНепэ, бэдзэогъум и 12-м, илъэси 10-м къыкIоцI Адыгэ Республикэм пэщэныгъэ дызезыхьэгъэ, джырэ уахътэм АР-м и Къэралыгъо советникэу Iоф зышIэрэ ТхьакIущынэ Аслъан ыныбжь илъэс 70-рэ зэрэхъугъэр хегъэунэфыкIы.\nТхьакIущынэ Аслъан Кытэ ыкъор Адыгэ автоном хэкумкIэ Красногвардейскэ районым ит къуаджэу Улапэ 1947-рэ илъэсым бэдзэогъум и 12-м къыщыхъугъ. Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым филологиемкIэ ифакультет 1970-рэ илъэсым, а институт шъыпкъэм физическэ пIуныгъэмкIэ ифакультет 1977-рэ илъэсым къыухыгъэх. 1971-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 1983-рэ илъэсым нэс физическэ культурэмрэ спортымрэкIэ пэщэ IэнэтIэ зэфэшъхьафхэр Адыгэ Республикэм щызэрихьагъэх. 1983-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Адыгэ автоном хэкум иучреждениехэу профессиональнэ-техническэ, гурыт специальнэ гъэсэныгъэ языгъэгъотыхэрэм яобъединение игенеральнэ директорыгъ. 1993-рэ илъэсым Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ институтыр (МКъТИ) зэхищагъ ыкIи пэщэныгъэ дызэрихьагъ. 2004-рэ илъэсым А. К. ТхьакIущынэр япащэу институтыр университет ашIыжьыгъ ыкIи Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университеткIэ (МКъТУ) ащ еджэхэ хъугъэ. МКъТУ-м икъутамэхэр Тэхъутэмыкъое районым, поселкэу Яблоновскэм, МКъТУ-м ипредставительствэ Адыгэкъалэ къащызэIуихыгъэх.\n1995-рэ илъэсым А. К. ТхьакIущынэм Московскэ къэралыгъо университетэу М. В. Ломоносовым ыцIэкIэ щытым диссертациер къыщигъэшъыпкъэжьи, социологие шIэныгъэхэмкIэ доктор хъугъэ. Монографие, научнэ IофшIэгъэ заулэ къыдигъэкIыгъ.\nНароднэ депутатхэм я Мыекъопэ къэлэ Совет, народнэ депутатхэм я Адыгэ хэку Совет, а I-рэ зэIугъэкIэгъумкIэ Адыгэ Республикэм и Апшъэрэ Совет, зэIугъэкIэгъуищымкIэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм ядепутатэу мызэу, мытIоу хадзыгъ. А I-рэ зэIугъэкIэгъумкIэ Адыгэ Республикэм и Апшъэрэ Совет наукэмкIэ, народнэ гъэсэныгъэмкIэ, культурэмкIэ ыкIи ныбжьыкIэхэм яIофхэмкIэ и Комитет и Тхьамэтагъ, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм ЛIыкIохэмкIэ и Совет гуманитар IофыгъохэмкIэ и Комитет и Тхьамэтагъ. 2006-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 13-м Урысые Федерацием и Президентэу В. В. Путиным къызэригъэлъэгъуагъэм тетэу Адыгэ Республикэм и Парламент А. К. ТхьакIущынэм Адыгэ Республикэм и Президент иполномочиехэр къыфигъэзагъэх. 2011-рэ илъэсым итыгъэгъазэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу джыри зэ ар хадзыжьыгъ. 2012-рэ илъэсым итыгъэгъазэ А. К. ТхьакIущынэр гъэсэныгъэмкIэ Урысые академием идействительнэ член (иакадемик) хъугъэ. А. К. ТхьакIущынэр Урысые политикэ партиеу «Единэ Россием» и Апшъэрэ Совет хэт, партием и Адыгэ регион къутамэ ирегион политическэ совет и Президиум хэт. Урысые Федерацием и ПрезидентынымкIэ кандидатэу В. В. Путиным 2000-рэ илъэсым ицыхьэшIэгъу цIыфэу щытыгъ, джыдэдэм Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо советникэу Iоф ешIэ. Ишъхьэгъусэу ТхьакIущынэ Людмилэ Рэмэзан ыпхъур апшъэрэ категорие зиIэ стоматолог, республикэ стоматологическэ поликлиникэм Iоф щешIэ. Ыкъоу ТхьакIущынэ Мурат Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащ, экономикэ шIэныгъэхэмкIэ кандидат, юридическэ шIэныгъэхэмкIэ доктор.\nАр зэлъашIэрэ, шъхьэкIэфэныгъэ зыфашIырэ политик, республикэр зыпкъ иуцоным, хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ишъыпкъэу дэлэжьагъ. ЦIыфым имэфэкI мафэр ары нахьыбэрэмкIэ илъэсэу къызэринэкIыгъэхэр ыгукIэ зызэфихьысыжьхэрэр, къыдэхъугъэр, къыдэмыхъугъэу IэкIэкIыгъэр зыщызэфихьысыжьырэр. Ащ фэдэу ТхьакIущынэ Аслъан илъэсэу къыкIугъэхэм афызэплъэкIыжьмэ, зэрыгушхонэу къыдэхъугъэр зэрэмымакIэр нафэ. Илъэси 10-м къыкIоцI шъолъырым ури ЛIышъхьэу Iоф пшIэныр зэрэкъиныр нафэ. УФ-м и Президент цыхьэу къыпфишIыгъэр къызэрэбгъэшъыпкъэжьыщтым дакIоу, республикэм щыпсэурэ цIыфхэм ягумэкIыгъохэр зэхэпфынхэм, ягукъаохэр, ящыкIагъэхэр зэхэпшIэнхэм, амалэу щыIэмкIэ ахэм IэпыIэгъу уафэхъуным, экономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм кIуачIи, акъыли ищыкIагъ.\nТхьакIущынэ Аслъан апэ иIэнатIэ зыIухьагъэм къыщыублагъэу ежьыри, командэу зэхищагъэми, Адыгеим шIуагъэ къыфахьыным, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным, экономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм, республикэм ыцIэ дахэкIэ раIоным пылъыгъэх. Къэралыгъом и Президент, федеральнэ министерствэхэм, ведомствэхэм, нэмыкI структурэхэм япащэхэм агурыIозэ Iоф адишIагъ. Ащ ишIуагъэкIэ гухэлъэу, пшъэрылъэу зыфигъэуцужьыхэрэр зэшIуихынхэ фызэшIокIыгъ.\nТхьакIущынэ Аслъан республикэм ипащэ зыщыхъугъэ 2007-рэ илъэсыр экономикэмкIи, нэмыкI лъэныкъохэмкIи къинэу щытыгъ. ИIэнатIэ зыIухьэгъэ апэрэ мафэм къыщыублагъэу планэу зыфигъэуцужьыгъэхэр щыIэныгъэм щыпхырищынхэм ыуж ихьагъ. ЩыIэкIэ-псэукIэ амалхэр нахьышIу шIыгъэнхэм дакIоу, бюджетым, инвестициехэм ахэгъэхъогъэным ынаIэ тыригъэтыгъ. Илъэс зэкIэлъыкIохэм пшъэрылъхэр зэшIуихынхэ, республикэр зыпкъ ригъэуцон фызэшIокIыгъ.\nМы аужырэ илъэсхэм къакIоцI социальнэ мэхьанэ зиIэ псэолъэ пчъагъэ Адыгеим щашIыгъ. ТиныбжьыкIэхэр урамым къытещыгъэнхэм, ахэр аркъым, тутыным, наркотикхэм апыщагъэ мыхъунхэм фэшI спорт объектхэм ягъэпсын мэхьанэшхо зэриIэр А.ТхьакIущынэм пчъагъэрэ къыхигъэщыгъ. Ащ унашъоу ышIыгъэхэм, федеральнэ гупчэр IэпыIэгъу къызэрафэхъурэм ишIуагъэкIэ, Мыекъуапэ имызакъоу, республикэм имуниципальнэ образованиехэм, псэупIэхэм футбол ешIапIэхэр, комплексхэр, нэмыкI спорт псэуалъэхэр къадэуцуагъэх. Республикэ стадионэу зэтырагъэпсыхьажьыгъэр аужырэ шапхъэхэм адештэ.\nОтраслэ пэпчъ хэхъоныгъэу фэхъугъэр медицинэм, гъэсэныгъэм, спортым, туризмэм, нэмыкI лъэныкъохэм япхыгъэ псэолъакIэу ашIыгъэхэм, агъэцэкIэжьыгъэхэм, гъэстыныпхъэ шхъуантIэм, псым, электроэнергием якъэкIуапIэу агъэпсыгъэхэм, зэблахъугъэхэм, щэпIэ гупчэшхоу къызэIуахыгъэхэм къаушыхьаты. Ахэр пстэумэ апэу зишIушIагъэр пащэр ары. Ащ ыкIуачIэ, иакъыл, иIофшIэгъэшхо ахэлъ. Непэ республикэм имылъку хэмылъэу къэралыгъом зыпари къызэрэпфимышIэщтыри, а ахъщэу хэплъхьащтыри гъотыгъошIоу зэрэщымытыр къыдэплъытэнхэ фае.\nРеспубликэм иэкономикэ хэхъоныгъэ ышIымэ, нэмыкI лъэныкъохэр зэтегъэуцогъэнхэмкIэ шIуагъэ къызэритыщтыр, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу зэрэхъущтыр ТхьакIущынэ Аслъан къыдилъытэзэ, мы отраслэм ынаIэ лъэшэу тыригъэтыгъ, анахьэу инвестициехэр нахьыбэ хъунхэм пылъыгъ. Инвесторхэр Адыгеим къемыкIуалIэхэу щытыгъэп, ау шъолъырым Iоф щызышIэнэу къинэжьыщтыгъэр макIэ. А лъэныкъом республикэм ипэщагъэм Iофышхо дишIагъ. Республикэм иэкономикэ мылъку къыхэзылъхьэ зышIоигъо бизнесменхэм, предпринимательхэм зэгурыIоныгъэ адыряIэным, административнэ пырыохъухэр щымыIэнхэм сыдигъуи ынаIэ тетыгъ. Адрэхэми ар зэхашIыкIыгъ, сомэ миллиард пчъагъэ зытефэрэ инвестициехэр тиэкономикэ къыхалъхьагъэх, социальнэ мэхьанэ зиIэ проектыбэ гъэцэкIагъэ хъугъэ. Ахэм къакIэлъыкIуагъэх IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр, бюджетым рагъэхьэрэ хэбзэIахьхэм зэрахэхъуагъэр, нэмыкIхэри. ЕтIани мыщ фэдэ проектхэр зы лъэныкъоу щымытэу, экономикэ отраслэхэм зэкIэми — мэкъу-мэщми, промышленностми, псэолъэшIынми, зекIонми ащапхыращыгъэх. Илъэс къэс Шъачэ щызэхащэрэ инвестиционнэ форумым Адыгеир чанэу зэрэхэлажьэрэм ишIогъэшхо къэкIуагъ. Ащ амалэу къытыхэрэмкIэ регионым проектыбэ щыгъэцэкIагъэ хъугъэ, непэрэ мафэми а IофшIэныр лъагъэкIуатэ. ГущыIэм пае, Джэджэ районым щашIырэ АгроБизнесИнкубаторым фэдэ объект къэралыгъом джыри итэп, мыщкIэ Адыгеир апэ хъугъэ.\nКомпаниеу «Медиалогия» зыфиIорэм 2016-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм зэфэхьысыжьэу ышIыгъэхэмкIэ Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным 2012-рэ илъэсым экономикэм ылъэныкъокIэ унашъоу ышIыгъагъэхэм ягъэцэкIэнкIэ Адыгэ Республикэм пэрытныгъэ ыIыгъ. Медиаиндекс 244,28-рэ иIэу апэрэ чIыпIэр ыубытыгъ.\nЭкспертхэм, аналитикхэм анахьэу анаIэ зытырадзагъэр ТхьакIущынэ Аслъан ФедерациемкIэ Советым псалъэ къызыщешIым, экономикэм ылъэныкъокIэ жъоныгъокIэ унашъохэр шъолъырым зэрэщагъэцакIэхэрэм къызэратегущыIагъэр ары. Мы аужырэ илъэсхэм промышленностым хэхъоныгъэу ышIыхэрэмкIэ Адыгеим Урысыем и Къыблэ пэрытныгъэ щиIыгъ, ащ ишIуагъэкIэ мы отраслэм зыпкъитыныгъэ иI.\n— УФ-м и Президентэу Владимир Путиным къыдигъэкIыгъэ жъоныгъокIэ унашъохэу социальнэ-экономическэ щыIакIэр нахьышIу шIыгъэным фытегъэпсыхьагъэхэм ягъэцэкIэн республикэм икъэралыгъо политикэкIэ пшъэрылъ шъхьаIэ хъугъэ. Илъэс зэкIэлъыкIохэм къакIоцI мы лъэныкъомкIэ тшIагъэр макIэп, социальнэ мэхьанэ зиIэ пшъэрылъхэр зэшIотхынхэм тыпылъыгъ, — къыхегъэщы ТхьакIущынэ Аслъан.\nРегионым республикэ статус иIэ зэрэхъугъэм ишIуагъэкIэ адыгэхэм абзэ, якультурэ къаухъумэн амал яIэ зэрэхъугъэр, лъэпкъыбэу мыщ щыпсэухэрэм зэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу зэрэщыIэхэм мэхьанэшхо зэриIэр, мамырныгъэр тибаиныгъэ шъхьаIэу зэрэщытыр ТхьакIущынэ Аслъан сыдигъуи къыхегъэщы.\n— Мы аужырэ илъэсхэр пштэхэмэ, Адыгеим хэхъоныгъэшIухэр ышIыгъэх. Бюджетыр фэдищкIэ нахьыбэ тшIын, федеральнэ гупчэм къытфитIупщырэ дотациер процент 38-м нэсэу къедгъэIыхын тлъэкIыгъ. Ау ащ тыкъыщымыуцоу, тэр-тэрэу зытIыгъыжьыным тыкъыфэкIон фае. Псэолъэ шъэ пчъагъэ кIэу тшIыгъэ, ахэм янахьыбэм социальнэ мэхьанэ яI. Илъэс къэс регионым лэжьыгъэ бэгъуагъэ къехьыжьы. Экономикэм хэхъоныгъэу ышIыхэрэмкIэ, бюджет ахъщэм игъэфедэнкIэ ыкIи игъэзекIонкIэ пэрытныгъэ зыIыгъ шъолъырхэм ясатырэ пытэу тыхэт. Урысыем исубъектхэм ямызакъоу, IэкIыб къэралыгъохэми зэпхыныгъэ адытиI. А зэкIэри къыддэхъунымкIэ зишIуагъэ къэкIуагъэр республикэ зэрэтиIэр ары, — еIо ТхьакIущынэ Аслъан.\nIофэу рихьыжьагъэр зэрифэшъуашэу ыгъэцэкIэным ТхьакIущынэ Аслъан сыдигъуи пылъ. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр, еджапIэхэр, фельдшер-мамыку IэзапIэхэр, нэмыкI социальнэ псэуалъэхэр бэу зэрагъэпсыгъэхэм инэу егъэразэ. Ау пшъэрылъэу зыфигъэуцужьыгъэхэр зэкIэ зэшIуихыгъэу ыIорэп. Мыекъуапэ идэхагъэкIи, икъэбзагъэкIи нэмыкI къалэхэм къахэщынэу, тиреспубликэ щыпсэурэ нэбгырэ пэпчъ гъот иIэныр анахь шъхьаIэу елъытэ. АщкIэ республикэм амалышIухэр зэрэIэкIэлъхэр къыхегъэщы.\nФедеральнэ программэхэм къыдалъытэрэ ахъщэу къатIупщыщтым республикэм иIахьэу хилъхьан фаер игъом ыкIи икъоу къызэрагъотырэм ишIуагъэкIэ, отраслэ пэпчъ хэхъоныгъэ ышIыгъ, социальнэ мэхьанэ зиIэ псэолъакIэхэр агъэуцугъэх, зищыкIагъэхэм гъэцэкIэжьынхэр арашIылIагъэх. Медицинэм, гъэсэныгъэм ясистемэхэм ягъэкIэжьын къыдыхэлъытагъэу зэшIуахыгъэри макIэп, мы программэхэм ягъэцэкIэнкIэ Урысыем пэрытныгъэ щызыIыгъ шъолъырхэм Адыгеир ащыщ хъугъэ. Ащ ишIуагъэкIэ псауныгъэр къэухъумэгъэным иучреждениякIэхэр агъэпсыгъэх, ахэм ящыкIэгъэ медицинэ оборудованиер арагъэгъотыгъ. Тикъуаджэхэм фельдшер-мамыку IэзапIэхэр къадэуцуагъэх. Мы уахътэм сомэ миллион пчъагъэ зыосэ диагностическэ гупчэ Мыекъуапэ щагъэпсы. А пстэури цIыфхэм алъэгъу, пащэхэм афэразэх.\nГъэсэныгъэм иIофыгъохэм закъыфэбгъазэми, зэшIохыгъэ хъугъэр макIэп. Лъэхъаным диштэрэ еджапIэхэр ашIыгъэх, учреждениехэм ащыщыбэр зэтырагъэпсыхьажьыгъ, яматериальнэ-техническэ базэ нахьышIу хъугъэ. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм алъэныкъокIэ щыIэ гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэр ТхьакIущынэ Аслъан пшъэрылъ шъхьаIэу зыфигъэуцужьыгъагъэхэм ащыщ. Ащ фэшI кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм чэзыу ямыIэжьэу шIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ «гъогу картэ» агъэнэфагъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу учреждениякIэхэр ашIынхэу рагъэжьагъ, зищыкIагъэу алъытагъэхэр зэтырагъэпсыхьажьыгъэх. Ащ ишIуагъэкIэ илъэси 3 — 7 зыныбжь сабыйхэм алъэныкъокIэ непэ чэзыу щыIэжьэп. Ар гъэхъэгъэшIоу плъытэн фае, сыда пIомэ нэмыкI регионхэм мы гумэкIыгъор джыри ашъхьэщыт.\nАдыгеир аграрнэ шъолъырэу зэрэщытыр ТхьакIущынэ Аслъан къыдилъытэзэ, мы отраслэм щылажьэхэрэм IэпыIэгъу афэхъуныр, ишIуагъэ аригъэкIыныр пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщэу зыфигъэуцужьыгъагъ. 2007-рэ илъэсым къыщыублагъэу ащ ихэхъоныгъэхэр непэ тинэрылъэгъух. А илъэсхэм къакIоцI мэкъумэщ хъызмэтым къыдигъэкIырэ продукциер фэдэ заулэкIэ нахьыбэ ашIыгъ, илъэс къэс республикэм лэжьыгъэ бэгъуагъэ къыщахьыжьы. Амыгъэфедэрэ чIыгу Адыгеим непэ илъыжьэп, ар гъэхъэгъэшIоу плъытэн фае. ЕзыгъэжьэгъэкIэ фермерхэм, хъызмэтшIапIэхэм, предпринимательхэм IэпыIэгъу агъоты, ащ фытегъэпсыхьэгъэ федеральнэ ыкIи шъолъыр программэхэм ягъэцэкIэн муниципальнэ образованиехэр зэкIэ чанэу къыхэлажьэх. Джащ фэдэу УФ-м и Президент къыдигъэкIыгъэ жъоныгъокIэ унашъохэр игъом зыгъэцэкIэхэрэ субъектхэм Адыгеир ащыщ.\nТирегион зекIоным зыщегъэушъомбгъугъэныр пшъэрылъ шъхьаIэу ТхьакIущынэ Аслъан зыфигъэуцужьыгъэхэм ащыщыгъ. Республикэм ипэщэ IэнатIэ зыIухьагъэм къыщыублагъэу мы отраслэм АдыгеимкIэ мэхьанэшхо зэриIэр, ащ епхыгъэ инвестиционнэ проектхэр гъэцэкIагъэхэ зыхъукIэ экономикэм хэхъоныгъэшIухэр ышIынхэ зэрилъэкIыщтыр, IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр къызэрэзэIуахыщтхэр къыдилъытэзэ иIофшIэн ыгъэпсыгъ. Мыекъопэ районым икъушъхьэхэм, ичIыпIэ дахэхэм защызыгъэпсэфыхэрэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэным фэшI инфраструктурэ зэтегъэпсыхьагъэ щыIэн зэрэфаер къыгъэнафэзэ, а лъэныкъом мылъкушхо пэIуагъэхьагъ, гъогухэр, лъэмыджхэр, псэолъэ зэфэшъхьафхэр ашIыгъэх. Илъэс пчъагъэхэм къакIоцI мы чIыпIэм щыпсэурэ цIыфхэр зыкIэхъопсыщтыгъэхэ гъэстыныпхъэ шхъуантIэр, псыр, электричествэр псэупIэхэм аращэлIагъ. Гухэлъэу щыIэхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэмкIэ федеральнэ гупчэр IэпыIэгъу къафэхъугъ. Мы пшъэрылъыр республикэм ипащэхэм непи агъэцакIэ, Iофхэм язытет нахьышIу зэрэхъугъэм ишыхьатэу, Мыекъопэ районым икъушъхьэхэм защызыгъэпсэфыхэрэм япчъагъэ хэпшIыкIэу нахьыбэ хъугъэ.\nЗянэ-зятэ зимыIэжь кIэлэцIыкIухэм, унэгъо ныбжьыкIэхэм, специалистхэм псэупIэхэр ягъэгъотыгъэнхэр, жъы хъугъэ унэхэм ащыпсэухэрэр гъэкощыгъэнхэр, нэмыкI социальнэ мэхьанэ зиIэ пшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу гъэцэкIагъэхэ хъугъэх.\nТхьакIущынэ Аслъан республикэм ипэщэ IэнатIэ Iотыфэ гумэкIыгъо зиIэ цIыфыбэ къеолIагъ. Ахэм яIофыгъохэр зэхэфыгъэнхэр, IэпыIэгъу афэхъугъэныр сыдигъуи пшъэрылъ шъхьаIэу зыфигъэуцужьыгъ. Зыкъыфэзыгъэзэгъэ нэбгырэ пэпчъ ишIуагъэ ригъэкIыным пылъыгъ, ащкIэ цIыфхэри къыфэразэх.\n— ГумэкIыгъо зиIэм дахэу упэгъокIыным, ащ игукъаохэр зэхэпшIэнхэм, ыгу къыдэпщэеным мэхьанэшхо иI. Мылъкум зэкIэри елъытыгъэп, цIыфым зэрифэшъуашэу удэзекIомэ, иIофыгъо хэкIыпIэу фыриIэмкIэ упчIэжьэгъу уфэхъумэ, къыпфэрэзэщт, ар сыдигъуи апшъэу згъэуцузэ Iоф сшIагъэ, — еIо ТхьакIущынэ Аслъан.\nТхьакIущынэ Аслъан ышIэгъэ пстэури хэзыгъэ имыIэу къэпIотэныр къин хъущт. Анахь шъхьаIэхэм ягугъу къэтшIыгъэми, ащ нэмыкI гъэхъагъэу иIэр джыри макIэп. Республикэм исхэр дэгъоу псэунхэм, гъэсэныгъэ зэрагъэгъотыным, медицинэм иамалхэр зэрифэшъуашэу къызIэкIагъэхьанхэм, ныбжьыкIэхэр спортым пыщагъэ хъунхэм апае шIагъэ хъугъэр бэ. А пстэуми ТхьакIущынэ Аслъан ыкIуачIэ ахилъхьагъ.\nIофышхоу ышIагъэм къыкIэлъыкIоу ТхьакIущынэ Аслъан щытхъуцIэхэр, научнэ степеньхэр, къэралыгъо ыкIи общественнэ тын лъапIэхэр бэу къыфагъэшъошагъэх. Ау а гъэхъагъэхэм къащымыуцоу иреспубликэ шIуагъэ къызэрэфихьыщтым, цIыфхэм ишIуагъэ зэраригъэкIыщтым пылъ. Ары сыдигъуи пшъэрылъ шъхьаIэу ащ зыфигъэуцужьырэр. Адыгеим хэхъоныгъэу иIэхэм арыгушхоу ТхьакIущынэ Аслъан къыхегъэщых, ау сыдигъокIи шIагъэ хъугъэр бэу къыIоу зэхэпхыщтэп. Ежь ыкIуачIэ шъхьамысыжьэу, рихьыжьэгъэ Iофыр ыкIэм нимыгъэсэу ыуж икIыщтэп. Арын фае илъэси 10-м къыкIоцI республикэр лъэгэпIэ инхэм анэсын, федеральнэ гупчэм уасэу къыфишIырэм хигъэхъон зыкIилъэкIыгъэр.\nТхьакIущынэ Аслъан къызыхъугъэ мафэмкIэ тыфэгушIо, псауныгъэ пытэ иIэу, ибын-унагъо датхъэу щыIэнэу фэтэIо. Сыд фэдэрэ IэнатIэ зыIоти иреспубликэ шIуагъэ къызэрэфихьыщтым, цIыфхэм IэпыIэгъу зэрафэхъущтым пылъыгъ, а IофшIэныр АР-м и Къэралыгъо советникэу непи лъегъэкIуатэ.\nПредыдущая Вероника Скворцовам КъумпIыл Мурат игъоу ылъэгъугъэхэм къадыригъэштагъ\nСледущая الحاكم المؤقت لجمهورية الأديغي


ЧIышъхьашъор агъэкъабзэу тиIэх — Адыгэ макъ\nЧIышъхьашъор агъэкъабзэу тиIэх\nУрысыем изаповедникхэмрэ илъэпкъ паркхэмрэ я Мафэ илъэс къэс щылэ мазэм и 11-м хагъэунэфыкIы.\nАхэм япчъагъэ мин 13 фэдиз мэхъу. Апэрэу, 1917-рэ илъэсым, къызэIуахыгъагъэр БаргузинскэкIэ заджэхэрэ заповедникыр ары. Джащ къыщегъэжьагъэу заповедникхэмрэ лъэпкъ паркхэмрэ ятарихъ атхы.\nУрысые Федерацием чIыопсымкIэ и Министерствэ ипащэу Александр Козловым цIыфыIэ зынэмысыгъэ чIыпIэхэм якъэухъумэн зыпшъэ илъ пстэу-\nми зэрафэразэр къыIуагъ. Мы лъэхъаным ахэр нэбгырэ миллионипшIым ехъух. Къэралыгъо инспекторхэр, биологхэр, геологхэр, юристхэр, нэмыкIхэри ахэм ахэтых.\n«Экология» зыфиIорэ лъэпкъ проектэу тикъэралыгъо щагъэцакIэрэм тапэкIэ телъытагъэу Iофыгъо шъхьаIэу къыгъэуцугъэр экосистемэм икъызэтегъэнэнрэ экологэ-зекIон амалэу дгъэфедэхэрэм яхэгъэхъонрэ. Экотуризмэм изегъэушъомбгъуни апэ рагъэшъырэ Iофыгъохэм ахалъытэ. Зэрэхэгъэгоу пштэмэ, нэбгырэ мини 10-м ехъурэ зекIохэм икIыгъэ илъэсым заповедникхэмрэ лъэпкъ паркхэмрэ къакIухьагъэх.\nТэ къытпэблэгъэ Кавказ биосфернэ заповедникыми мэфэкIым ипэгъокIэу IофшIагъэу иIэхэм атегущыIагъэх, зэфэхьысыжьхэр ашIыгъэх.\nАр зэрэзэхащэщтым охътабэ ыхьыгъ. Заповедникым къыхиубытэрэ чIыгухэр бэджэндэу 1888-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу пщыхэу Романовхэм бэджэндэу аштэгъагъэх. ШэкIон Iофхэр зыIэмычIэ илъыгъэ гъэIорышIапIэм ипащэу Франц Краткий Кавказ къушъхьэхэр игъэкIотыгъэу къызеплъыхьэхэм ылъэгъугъэ пстэур заповедник пшIыным зэрэтегъэпсыхьагъэр къыгурыIогъагъ.\n1906-рэ илъэсым Романов зэшхэр къызэсымаджэхэм, Пшызэ Радэм шэкIо чIыпIэхэр къэзэкъ псэупIи 135-мэ атыригощэнэу фэягъ. Ау ащ фэдэ чIыпIэ къабзэхэр загощыхэкIэ ахэм ащыпсэухэрэ псэушъхьэхэр къызэрахэмынэжьыщтхэр шIэныгъэхэмкIэ Академием къыгурыIощтыгъ. Пачъыхьэми, правительствэми къадырагъэштэгъагъ. Ары пакIошъ, Урысыем шIэныгъэхэмкIэ и Академие зэхищэгъэ комиссием заповедникым гъунапкъэ фэхъущт чIыпIэхэри къыгъэнэфэгъагъэх. Ау заповедникым изэхэщэн кIыхьэ-лыхьэ хъугъагъэ, кIэух фамышIышъузэ 1919-рэ илъэсыр къэсыгъ. Джащыгъум заповедники 9 зэхащэнэу хэбзакIэм унашъо ышIыгъагъ, ахэм Кавказ заповедникыри ахэтыгъ. Совет хабзэр къызыдахыгъэр илъэсибл хъугъэу Кавказ заповедникыр щыIэ хъугъагъэ.\nАщ изэхэщэнкIэ инэу зишIуагъэ къэзгъэкIуагъэр Шытхьэлэ мэзхъызмэтшIапIэм иIофышIэу, нэужым заповедникым идиректорыгъэу Христофор Шапошниковыр ары.\nКавказ заповедникыр Дунэе чIыопс кIэнэу ЮНЕСКО-м къыухъумэхэрэм ащыщ. Къушъхьэ мэз заповедникэу Европэм итхэм анахь ин. ИлъэситIукIэ узэкIэIэбэжьымэ, Урысыем чIыопсымкIэ и Министерствэ иунашъокIэ федеральнэ заказникэу «Приазовскэмрэ» дендрарий-паркэу «Южные культуры» зыфиIорэмрэ заповедникым къыхагъэхьажьыгъэх.\n2021-рэ илъэсым Кавказ заповедникым нэбгырэ мин 539-рэ заплъыхьанэу ыкIи загъэпсэфынэу къэкIуагъ. Ар нэбгырэ мин 200 фэдизкIэ ыпэрэ илъэсым щыIагъэхэм нахьыб. Гъэмэфэ лъэхъаным заповедникым имаршрут зэфэшъхьафхэм зекIо мин 80-мэ къащакIухьагъ.\nЗыгъэпсэфакIохэм ягъогухэр зыщагъэкIэкIыгъэ чIыпIэхэр заповедникым иIэх. Адыгеим ипсыхъоу Молчепа телъ лъэмыджыр агъэцэкIэжьыгъ. Ащ Гъозэрыплъэ занкIэу урещалIэ. Джы а гъогум къушъхьэзэпырыкIыпIэм нэс автомобильхэмкIэ нэсынхэ алъэкIы, зыгъэпсэфакIохэр вольер зэхэтым ыкIи чIыопсым имузей зыдэщыIэ чIыпIэхэм арещалIэх.\nИлъэсым къыкIоцI псэушъхьэ зэфэшъхьафхэр зэрэхъухэрэм япчъагъэ къалъытагъэх. КъызэрагъэнэфагъэмкIэ, мы уахътэм заповедникым къушъхьэ пчэнхэу 2600-рэ, домбай 1200-рэ, шъыхьэхэу 1900-рэ, мышъэ 360-рэ щыпсэухэу къагъэнэфагъ.\nИкIыгъэ илъэсым заповедникым иIофышIэхэм игъэкIотыгъэу юбилеитIу хагъэунэфыкIыгъ: ахэр хэшъэе мэзжъыер илъэс 90-рэ зэрэхъугъэмрэ я 30-рэ къушъхьэ маршрутыр къызызэIуахыгъэр илъэс 85-рэ зэрэхъугъэмрэ.\nШэмбэт мафэм, щылэ мазэм и 15-м заповедникым ипсэолъэ пстэуми ыпкIэ хэмылъэу экскурсиехэр ащызэхащагъэх. ЗекIозещэхэм псэушъхьэхэр зыщаIыгъ чIыпIэу «Лаурэ», Гъозэрыплъэ, хэшъэе мэз цIыкIур цIыфхэм къарагъэлъэгъугъэх.\nПредыдущая «Омикроныр» Урысыем ит\nСледущая В Адыгее из-за пандемии отказались от крещенских купаний и ночной литургии


ОсэшIу къыфишIыгъ — Адыгэ макъ\nРедактор 11.02.2020 11.02.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат фондэу «Сэнаущыгъ ыкIи гъэхъагъ» зыфиIорэм ипащэу Елена Шмелевам тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковар, АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, Адыгэ къэралыгъо университетым иректорэу Мамый Даутэ, нэмыкIхэри.\nМы проектыр гъэцэкIэгъэнымкIэ IэпыIэгъу къафэхъугъэ Елена Шмелевам зэрэфэразэр республикэм ипащэ къыхигъэщыгъ ыкIи ащ игъэпсын пэублэ фэхъугъэр хигъэунэфыкIыгъ. Мыщ дэжьым гупчэу «Сириус» зыфиIорэмрэ республикэ естественнэ-хьисап еджапIэмрэ зэпхыныгъэ зэдыряIэу Iоф зэрэзэдашIэрэм мэхьанэшхо иIэу къыIуагъ.\n— УФ-м и Президентэу Владимир Путиным лъэныкъо шъхьаIэхэмкIэ къэралыгъом хэхъоныгъэ ышIыныр пшъэрылъэу къыгъэуцугъ. Урысыем пэрытныгъэ ыIыгъынымкIэ мэхьанэшхо зиIэщтыр сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nСэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ шъолъыр командэм иIофшIэн зэрэзэхищэрэм Елена Шмелевам осэшIу фишIыгъ. Гупчэу «Полярис-Адыгея» зыфиIорэм икъызэIухын ащ ишыхьатэу зэрэщытыр, тапэкIи республикэм IэпыIэгъу зэригъотыщтыр къыIуагъ. Мы IофшIэным «Сириусыр» къэзыухыхэрэр хэгъэлэжьэгъэнхэ фаеу ылъытагъ. Ащ пае Ассоциацие зэхащагъ.\n— Гъэхъагъэ зиIэхэр кIэлэеджакIохэм щысэ афэхъунхэ фае. Шъолъыр гупчэм гъэсэныгъэмкIэ ипрограммэхэм язэхэгъэуцон ыкIи ягъэцэкIэн ахэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэм мэхьанэшхо иI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая КIэрмыт Рэмэзанэ ипсэемыблэжьныгъ\nСледущая Урысыем чIыопс къэкIуапIэхэмкIэ иминистрэ IукIагъ


Адыгабзэ » Страница 11 »\nОпубликовал administrator, 12-04-2014, 10:12\nОпубликовал administrator, 10-03-2014, 23:28\nГъэтхапэм и 9-м Адыгэ республикэм ит Адыгэ къуаджэм Тэхъутэмыкъуай дэт Адыгэ-ХьакIэщым Урыс-Кавказ заом фэгъэхьыгъэ гукъэкIыжь зэхахьэ щыкIуагъ. Ащ кIэщакIоу фэхъугъэр Тэхъутэмыкъуае шъолъырым щыщ Адыгэ кIалэхэр ары. Зэхахьэм хэлэжьагъ Мыекъопэ къэлэ Хасэ – Черкес совет игъэцэкIэкIо куп.\nАдыгэмэ якъэкIожьын нахь къины ашIы зэпыт\nОпубликовал administrator, 6-03-2014, 23:04\nИлъэсэу къихьагъэм иапэрэ мафэ къыщыублагъэу федеральнэ хэбзэгъэуцугъэу «Урысые Федерацием къызэрихьащтхэ ыкIи зэрикIыщтхэ шIыкIэм ехьылIагъ» зыфиIорэм ыкIи федеральнэ хэбзэгъэуцугъэу «IэкIыбым къикIыгъэхэм Урысые Федерацием хабзэмкIэ фитыныгъэу щыряIэщтхэм ехьылIагъ» зыфиIорэм ия 5-рэ статья зэхъокIыныгъэхэу афэхъугъэхэм кIуачIэ яIэ хъугъэ.\nКъэбэртэе-Бэлъкъарым ихьыкумэт хэкум къэзгъэзэжьыгъэхэр мэзахэм хигъэсыщтых\nОпубликовал administrator, 28-10-2013, 23:33\nИнтернетым щылажьэрэ Адыгэ кIалэхэм къызэратхыгъэмкIэ, Сирием щыщхэу хэкужъым къэзгъэзэжьыгъэхэр зычIэс хьэкIэщ-унэу «Джайлык» зыфиIорэм остыгъэр щыпаупчIыщт. ХьакIэщыр Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэ икъэлашъхьэ Налщикъ дэт. Мэзэ заулэ хъугъоу хьакIэщым остыгъэ уасэр ытын ылъэкIырэп ащ пае Къэбэртэе-Бэлъкъарым ихьыкумэт остыгъэр мы мафэ благъэхэм щыпиупкIыщт.


КIэлэцIыкIухэм апае шIухьафтын — Адыгэ макъ\nКIэлэцIыкIухэм апае шIухьафтын\nСабыйхэм ядунай ежь цIыкIухэм яхьалэлыгъэ-хыягъэ тешIыкIыгъэу хэбдзын гори хэмылъэу зафэ, гохьы. КIэлэцIыкIухэм зэкIэ ашIогъэшIэгъонэу, амышIэрэ пстэур зэрагъашIэмэ ашIоигъоу упчIэрыех. Ахэм джэуап ябгъэгъотыныр кIэлэцIыкIу пэчъкIэ мэхьанэ зиI – ащ игулъытэ, хэлъ сэнаущыгъэр къэзыгъэущырэх. Ны-тыхэр, кIэлэпIухэр, кIэлэегъаджэхэр ыкIи цIыф Iушыбэр ары хэтрэ сабыйи зыкъигъотынымкIэ IэпыIэгъу ин фэхъурэр.\nУсакIоу Абрэдж Сафият кIэлэцIыкIухэм апае ытхыгъэ тхылъым «Непэ симэфэкI» зэреджагъэр. Мыщ усэхэр, пшысэхэр, усэ-хырыхыхьэхэр къыдэхьагъэх. Ахэр бзэ гурыIогъошIукIэ тхыгъэх, щыIэныгъэ лъэныкъуабэр – тичIыопс идэхагъэ, ащ инэшэнэ зэфэшъхьафхэр уахътэ пэпчъ къызэрэхэщырэм, сабыир ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу дэIон ылъэкIэу ыкIи зэхихыгъэмкIэ (ар къызэрэгурыIорэмкIэ) ишIошI къыIоу егъэсэгъэныр, гущыIэхэр ямэхьанэкIэ зэхафхэу хъунхэр, IокIэ-шIыкIэ дэгъухэр апкъырылъхьэгъэныр, шъхьэкIэфагъэ ахэлъыныр, еджэным егугъунхэр, тхылъым гъусэныгъэ дыуиIэн зэрэфаер Сафият итхылъыкIэкIэ кIигъэтхъымэ шIоигъуагъэу сэгугъэ.\nНепэ апэ дэдэу\nШколым сэ сыкIощт,\nАпэрэу еджапIэм кIорэ кIэлэцIыкIур зэхэшIабэм зэраIыгъыр, еджапIэр зыщыщ шъыпкъэр къыгурымыIуапэу, тIэкIуи щынэу зэрэгумэкIырэр, етIани ежь фэдэ цIыкIубэр зилъэгъукIэ, къэхъущт нахьышIум ежэу ыгу зызэрипхъуатэрэр, ымышIэщтыгъабэр цIыкIу-цIыкIузэ зэришIэщтыр мы усэм къыщыIуагъ; лъэбэкъукIэ пэпчъ гушIуагъо зэрэхэлъыр авторым усэм цIэу фишIыгъэмкIэ кIигъэтхъыгъ.\nУсакIор гъашIэр изышIыкIыгъэ цIыф чъэпхъыгъ, гъэсагъэ, еджагъ, усэ 50 фэдизэу тхылъым дэтхэри зы шIэныгъэ горэкIэ къыуатэу ыгъэпсыным ынаIэ тетыгъ Абрэдж Сафият. АщкIэ анахь амалышIоу хъугъэх усэ-хъырахъишъэхэр, ахэм кIэлэцIыкIухэр ядэIун къодыер арымырэу, ашъхьэкIэ хэлэжьэнхэри къыдалъытэ.\nГущыIэм пае, усэхэу «Осыр къесы», «ПкIаур пкIэзэ, пкIэзэ…», «Рэщыдэ ищыд», «Бзыу цIыкIужъыем икъэбар», «Сипсэушъхь», мыхэм анэмыкIхэри кIэлэцIыкIухэр псэ зыпыт дунаим хэзыщэрэх, ягулъытэ зыгъэчаных, шIэныгъэкIэ къятэрэх. ХьэкIэ-къуакIэхэр, къолэбзыухэр, хьэцIэ-пIацIэхэр ашIэхэу, къяшIэкIыгъэ дунаим хэхъухьэрэ-хэшIыхьэрэм гъунэ лъафэу язэхашIэхэр къыраIотыкIышъоу егъэсэгъэнхэр Сафият иусэхэм къадыхилъытагъ.\nУсакIор исэнэхьаткIэ зэрэкIэлэегъаджэм, ышIэрэр зэрэбэм, сабыйхэм, кIэлэцIыкIухэм а зэкIэ зэрафипIотыкIыщтым зэрэщыгъуазэм гу зылъыуегъатэ, ежь тхылъ цIыкIуми ащ нахь уасэ фыуегъэшIы. КIэлэцIыкIум шIогъэшIэгъоныр ары сыдигъуи ыгу ыштэрэр. Ащ елъытыгъэу къэпIон хъумэ, непэ, адыгабзэм изэгъэшIэн-къэIэтыжьын анахь Iофыгъо шъхьаIэу къызыуцугъэм, Абрэдж Сафият иусэ тхылъэу «Непэ симэфэкI» зыфиIорэр егъэджэн-пIуныгъэмкIэ IэпыIэгъу хъуным игугъапIэ щыI.\nТхылъым ыкIэ «ГущыIалъэр» къыщытыгъ – адыгэ гущыIэхэр, гущыIэ зэгъусэхэр урысыбзэкIэ къыщыIуагъэх. ГущыIэ 50 фэдизыр, ны-тыхэм, кIэлэпIухэм, кIэлэегъаджэхэм зышIуагъэIофымэ, кIэлэцIыкIухэм абзэ хахъо фэзышIыщтых, абзэ нахь къезыгъэтIупщыщтых.\nТхылъ цIыкIу кIэракIэр анахьэу джыри еджапIэм мыкIохэрэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ачIэсхэм, ублэпIэ классхэм ащеджэхэрэм атегъэпсыхьагъ, гурыт ныбжьым ит зихэхъогъухэми яадыгабзэ узэнкIыгъэнымкIэ агъэфедэн алъэкIыщт.\nТхылъым дэт усэ пэпчъ егъэджэкIэ шапхъэр къыщыдэлъытагъ, арышъ, адыгабзэмкIэ езыгъэджэрэ кIэлэегъаджэхэми ясыхьатхэр нахь гурыIогъошIухэу, гъэшIэгъонхэу, узыIэпащэу агъэпсынхэмкIэ къашъхьапэщт.\n«Непэ симэфэкI» зыфиIорэ тхылъ цIыкIум лъэпэ мафэ ыдзынэу, тхылъеджэкIуабэ ыгъотынэу, ар зикъэлэмыпэ къычIэкIыгъэ Сафият бэрэ кIэлэцIыкIухэр иусэ-шIухьафтын шIагъохэмкIэ ыгъэгушIонхэу фэтэIо.\nПредыдущая МэфэкI фаб\nСледущая Лъэпкъыбзэхэм яхэхъоныгъ


Мэзэ IофшIэныр зэфахьысыжьыгъ — Адыгэ макъ\nМэзэ IофшIэныр зэфахьысыжьыгъ\nРедактор 03.06.2021 03.06.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЖъоныгъокIэ мазэм шъолъыр гъэIорышIэнымкIэ Гупчэм Iоф зэришIагъэр зэфихьысыжьыгъ.\nЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, Адыгеим щыпсэухэрэм гъогогъу 900 фэдизрэ Гупчэм зыкъыфагъэзагъ. Анахьэу гумэкIыгъохэр зыфэгъэхьыгъагъэхэр зэтегъэпсыхьаныр, гъогухэм ягъэцэкIэжьын, коронавирусым пэшIуекIорэ вакцинэхэм яхэлъхьан.\nСабыйхэм апае къатырэ ахъщэм, кIэлэцIыкIухэм ягъэмэфэ зыгъэпсэфыгъорэ апкъышъол псыхьэгъэнымрэ афэгъэхьыгъэхэри зыгъэгумэкIыхэрэм ащыщхэу къэнэжьых. Гъэмэфэ зыгъэпсэфыгъом ехъулIэу социальнэ хъытыухэм @tsur_01 къащитыгъ зыныбжь имыкъугъэхэм охътэ гъэнэфагъэм IофшIэн арагъэгъотынымкIэ шапхъэу щыIэхэр.\nИкIыгъэ мазэм Гупчэмрэ хэбзэ къулыкъухэмрэ зэгъусэхэу Iофыгъо 420-рэ зэхафыгъ. Зыкъызэрафагъазэрэр нахь къызэрыкIо шIыгъэным пае социальнэ хъытыухэм ащыщ — ВКонтакте — хэушъхьафыкIыгъэ виджет щагъэпсыгъ. Къэбарыр алъыбгъэIэсыным пае Адыгеим шъолъыр гъэIорышIэнымкIэ и Гупчэ инэкIубгъо уихьанышъ, укIэтхэнышъ, гумэкIыгъоу уиIэм ышъхьэ къипхын фае.\nКъэралыгъом амалэу цIыфхэм къаритыхэрэм афэгъэхьыгъэ къэбарыр зэраIэкIагъахьэрэм зыкъегъэIэтыгъэным ылъэныкъокIэ зэдэлэжьэ зэпытых. БэмышIэу Мыекъуапэ щыпсэурэ бзылъфыгъэ горэм Гупчэм зыкъыфигъэзагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, илъэсым тIо хэушъхьафыкIыгъэ цуакъэхэр къыратых. Ау гъэмэфэ лъэхъаным тегъэпсыхьагъэр къыIэкIэхьаным пае ащкIэ шыхьат тхылъыр мэкъуогъум и 15-м нахьыжьэу къыфыратхыкIыщтэп. Дунаир зыщыфабэм кIымафэм тегъэпсыхьагъэр зэрэщымыгъышъущтыр нафэ. ГумэкIыгъом изэшIохын къыхагъэлэжьагъэх социальнэ ухъумэнымкIэ Фондым иIофышIэхэр. Москва ипротез-ортопедическэ хъызмэтшIапIэ икъутамэу Мыекъуапэ дэтым зыфагъэзэнымкIэ ахэр IэпыIэгъу хъугъэх ыкIи мазэкIэ нахь пасэу цуакъэхэр бзылъфыгъэм къыIэкIэхьанхэу ашIыгъ. Мы къэбарыр ащкIэ гушIуагъо хъугъэ, рэзэныгъэ гущыIэхэр къафигъэзагъэх.\nКрасногвардейскэ районым къикIыгъэ гумэкIыгъор зыфэгъэхьыгъагъэр урамэу Больничнэр ары. 2019-рэ илъэсым терроризмэм епхыгъэу щынэгъончъэным пае сымэджэщым зы дэхьапIэ къыфагъэнэгъагъ, ау ащ лъэсрыкIо гъогу къекIуалIэщтыгъэп, машинэ гъэуцупIэхэри иIагъэхэп. Мыщ гъогурыкIоным ишапхъэхэр бэрэ щаукъохэу къыхэкIы. Къэтхагъэр ащ фэдэ хъугъэ-шIагъэ хэфагъэу щытыгъ мэзих зыныбжь сабыир ыIыгъэу гъогум зэпырыкIызэ. Зыкъызэрэфагъэзагъэм иIофыгъо зызэрегъэшIэ уж район пащэм зэхэсыгъо зэхищагъ ыкIи чIыпIэм изэтегъэпсыхьан фэгъэхьыгъэ унашъо ышIыгъ. ЖъоныгъуакIэм и 20-м къыщыублагъэу ащ IофшIэнхэр щызэшIуахых. Красногвардейскэ къоджэ коим иадминистрацие иунашъокIэ лъэсрыкIо гъогу щагъэпсыгъ, гъогур агъэкIэжьы — ар нахь шъуамбгъо ашIыщт ыкIи машинэ уцупIэхэр хашIыхьащтых.\nМазэу икIыгъэм Гупчэм район администрациехэм ыкIи къоджэ псэупIэхэм яадминистрациехэм апае егъэджэнитIу зэхищагъ. Ахэр зыфэгъэхьыгъагъэхэр хэбзэ къулыкъухэм социальнэ хъытыухэм Iоф зэращашIэн фаер, нэкIубгъохэр щыряIэнхэм мэхьанэу иIэр, нэмыкIхэри. ЦIыфхэм зыкъызэрафагъэзэрэ Iофыгъохэр нахь псынкIэу зэхафынхэм ыкIи зэшIохыгъэ хъунхэм пстэури тегъэпсыхьагъ.\nШъолъыр гъэIорышIэнымкIэ Гупчэм и тelegram-канал шъукIэтхэным пае мы шъулъэгъурэ QR кодыр IэпыIэгъу къышъуфэхъущт.\nПредыдущая Мэзмые дунаим щарегъашIэ\nСледущая Власти Адыгеи: паводковая ситуация на контроле


Адвокаты и юристы юрист в Калининграде, консультация адвоката\nЭто пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст.\nЭто пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст.


Культурэм иунэхэм ягъэцэкIэжьын — Адыгэ макъ\nКультурэм иунэхэм ягъэцэкIэжьын\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тыгъуасэ Шэуджэн районым щыIагъ. Лъэпкъ проектэу «Культурэмрэ» Федеральнэ программэу «2019 – 2024-рэ илъэсхэм культурэмрэ туризмэмрэ хэхъоныгъэу ашIыщтыр» зыфиIорэмрэ къадыхэлъытагъэу мы аужырэ илъэситIум культурэм икъоджэ униплIымэ игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр арашIылIагъэх.\nАпэдэдэ зэкIолIагъэхэр культурэм и Унэу къутырэу Тихоновым дэтыр ары. 1975-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу ащ Iоф ешIэ ыкIи зыкIи агъэцэкIэжьыгъэп. 2019-рэ илъэсым лъэпкъ проектэу «Культурэм» тегъэпсыхьагъэу унашъхьэр, инженер коммуникациер, пчъэхэр ыкIи шъхьаныгъупчъэхэр зэблахъугъэх, чIыопс газыр котельнэм ращэлIагъ. Джащ фэдэу унэ кIоцIым идэпкъхэр агъэлагъэх, нэбгыри 150-рэ зычIэфэщт залыр агъэкIэжьыгъ, къыпэIулъ чIыпIэри зэтырагъэпсыхьагъ, пстэумкIи сомэ миллион 17,5-м ехъу а гухэлъхэм къафыхагъэкIыгъ.\nКъутырым щыпсэухэрэм ягъэпсэфыгъо уахътэ изэхэщэнкIэ культурэм и Унэ амалышIухэр иIэх. Мыщ кружок ыкIи клубнэ объединение 14-мэ Iоф щашIэ, ахэм нэбгыри 176-рэ ахэлажьэ. Адыгеим и ЛIышъхьэ АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, АР-м культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ, Шэуджэн районым ипащэу Аулъэ Рэщыдэ игъусэхэу IофшIэнхэр зэрагъэцэкIагъэхэм нэIуасэ зыфишIыгъ, унэм ищыкIэгъэ оборудованиер чIэгъэуцогъэнымкIэ ыкIи культурнэ Iофтхьабзэхэм ахэлэжьэрэ цIыфхэр нахьыбэ шIыгъэнхэм япхыгъэ унэшъо заулэ афишIыгъ.\nАщ нэужым республикэм ипащэ псэупIэу Заревэм культурэм и Унэу дэтыр къыплъыхьагъ. Нэбгырэ 260-м тегъэпсыхьагъэу ар щыт. 2019-рэ илъэсым псэуалъэр агъэцэкIэжьыгъ: унашъхьэр, пчъэ-шъхьаныгъупчъэхэр, инженер коммуникациер зэблахъугъэх. ЧIыопс газыр ращэлIагъ. Унэр ыкIоцIкIи ыкIыбкIи дахэу зэтырагъэпсыхьагъ, джэхашъори, сценэри агъэкIэжьыгъ. Дискотекэхэр зыщыкIохэрэ залри агъэцэкIэжьыгъ. Псэуалъэм къыпэIулъ чIыпIэм плиткэ тыралъхьагъ. А Iофхэм сомэ миллион 24,8-рэ фэдиз апэIухьагъ.\nКультурэм и Унэ художественнэ самодеятельностым икружоки 7-мэ ыкIи ныбжьыкIэ объединении 9-мэ Iоф щашIэ, пстэумкIи нэбгырэ 315-рэ ащ къызэлъеубыты.\nИкIэухым КъумпIыл Мурат щыIагъ къуаджэу Мамхыгъэ культурэм и Унэу дэтым. 2020-рэ илъэсым игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр ащ рашIылIагъэх, ахэм сомэ миллиони 8,2-рэ фэдиз апэIухьагъ. Псэуалъэм иунашъхьэ, ипчъэ- шъхьаныгъупчъэхэр зэблахъугъэх, газрыкIуапIэрэ псырыкIуапIэрэ къыращэлIагъэх, унэкIоцI дэпкъхэр агъэлагъэх, сценакIэри агъэкIэрэкIагъ. Ащ нэмыкIэу видеолъыплъэным иамалхэр, машIом зыкъыштэмэ, макъэ къэзгъэIущт пкъыгъохэр ыкIи нэмыкIхэр хагъэуцуагъэх.\n«Федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъу ишIуагъэкIэ ыкIи хэгъэгум и Президент кIэщакIо зыфэхъугъэ Iофтхьабзэхэр зэрэпхыращыхэрэм ялъытыгъэу мы аужырэ илъэсым культурэм иучреждениехэу республикэм итхэм IофшIэнышхо арашIылIагъ: культурэм иунэ пшIы пчъагъэ агъэпсыгъ ыкIи агъэкIэжьыгъ, тхылъеджапIэхэр кIэу щыIэ хъугъэх, жъыхэр агъэцэкIэжьыгъэх, джырэ уахътэм диштэрэ оборудованиемкIэ ахэр зэтырагъэпсыхьагъэх. ШIуагъэ къатэу ахэр гъэфедэгъэнхэр ары анахь мэхьанэ зиIэр, ныбжь зэфэшъхьаф зиIэ цIыфхэм ахэр гуIэтыпIэ ащыхъунхэ фае. Ащ пае культурэм иIофышIэхэм яIэпэIэсэныгъэ хагъэхъон, шIыкIэ-амал зэфэшъхьафхэр агъэфедэнхэ фае», — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nА 1 — 3-рэ нэкIуб. арытхэр АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытыгъэх.\nСледущая Автомобиль IункIыбзэхэр аритыжьыгъэх


23 2.Timothy / 2 Тимофей\nАПОСТОЛ ПАУЛ ЯТЮНЭРЭ ТХЫЛЪЭУ ТИМОФЕЙ ФИТХЫГЪЭР\nСэ сы Паул. Тхьэр фэягъэти, Исус Христос тыгухэм зэрарылъымкІэ мыкІодыжьын щыІэныгъэ къэдгъотынэу Тхьэм тыкъызэригъэгугъагъэм икъэбар цІыфхэм язгъэІунэу Исус Христос иапостолэу* сыхъугъ. 2ІПІу слъэгъурэ скъоу Тимофеим* мы тхылъыр фэсэтхы.\nТхьэу Ты лъапІэмрэ ти Зиусхьанэу Христос Исусрэ анэшІу къыпщарэфи, гукІэгъуныгъэ къыпфарэшІи, гупсэфыныгъэ къыуарэт.\n3Сятэжъхэм сафэдэу сыгукІэ мыхъун зи зыдэсымышІэжьэу, сызфэлажьэрэ Тхьэм щытхъу фэсэшІы. Тхьэм се-\n1:1 апостол – еплъ 1 Тим. 1:1. 1:2 Тимофей – еплъ Кол. 1:1.\nлъэІузэ, чэщи мафи уигугъу сшІы зэпытэу, Тхьэм щытхъу фэсэшІы. 4Унэпсхэр сыгу къэкІыжьхэу, гушІуагъо сыгу из хъуным пае, услъэгъужьынэу сшІоигъу. 5УишІошъхъуныгъэ шъыпкъэ сыгу къэкІыжьы. Ащ фэдэ шІошъхъуныгъэ уянэжъэу Лоидэрэ уянэу Евникэрэ агухэм арылъыгъ; джы ар о угуи зэрилъым сыщэгугъы. 6Арышъ, сэ сІэхэр о пшъхьэ къызэрэтеслъхьагъэхэмкІэ* Тхьэм лъэкІыныгъэу къыуитыгъэм имашІо къызэкІэбгъэнэнэу угу къэсэгъэкІыжьы. 7Сыда пІомэ Тхьэм ежь Ыпсэ ЛъапІэу тыгухэм къарилъхьагъэм щынагъо тыгухэм арылъэу ыгъэхъурэп, лъэкІыныгъэ, шІулъэгъуныгъэ, зыщыІэныгъэ тыгухэм арылъхэу егъэхъу нахь.\n8УмыукІытэу ти Зиусхьан шыхьат фэхъу. Сэри ежьым сызэрэфэлажьэрэм пае, хьапсым сызэрэчІадзагъэм фэшІ, укъыстемыукІытыхьажь, Тхьэм илъэкІыныгъэкІи къэбарышІум пае къин къыздэщэч. 9Тхьэр ары тымыкІодэу тыкъэзыгъэнэжьыгъэри, гукъэбзагъэкІэ тыпсэунэу къытэджагъэри. Арэущтэу зыкІишІагъэр ежьым ащ фэдэ гухэлъ ышІыгъэу, ынэшІу къызэрэтщифагъэр ары. ТишІушІагъэхэм яІоф ащ хэлъэп. Тхьэм Христос Исус ынэшІу къызытщыригъэфагъэр лъэхъан пстэуми апэ ары, 10ау джы тымыкІодэу тыкъэзыгъэнэжьырэ Исус Христос къызэрэлъэгъуагъэмкІэ Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэр нафэ къэхъугъ. Исус Христос лІэныгъэр ыгъэкІодыгъ, къэбарышІумкІи мыкІодыжьын щыІэныгъэ къытфигъэнэфагъ. 11А къэбарышІур цІыфхэм язгъэІунэуи, иапостол сыхъунэуи, а къэбарышІур цІыфхэм язгъэшІэнэуи Тхьэм сыкъигъэнафагъ. 12Джары мы къиныр зыкІэсщэчырэр; ау сэ сыукІытэрэп, сыда пІомэ Исус Христосэу шІошъхъуныгъэ зыфысиІэр сэшІэ, ежьыми Іофэу сэ спшъэ къырилъхьагъэм а мафэм* нэсыфэ къыфэсакъын зэрилъэкІыщтым сыщэгугъы.\n13Христос Исус угу зэрилъым пае, шІошъхъуныгъэрэ шІулъэгъуныгъэрэ уиІэхэу, гущыІэхэу сэ къасІохэу зэхэпхыгъэхэу, узщыгугъышъунэу щытхэр шапхъэм фэдэу Іыгъхэу уатемыкІ. 14Тхьэм Іофэу о ппшъэ къыри-\n1:6 Сэ сІэхэр о пшъхьэ къызэрэтеслъхьагъэхэмкІэ – Паул зыфиІорэр ежьыррэ адрэ христиан тхьаматэхэмрэ аІэхэр Тимофей ышъхьэ тыралъхьэхэзэ, Тимофей Тхьэм фэлэжьэнэу зэрагъэнэфагъэр ары. Еплъ 1 Тим. 1:18; 4:14;\n1:12 а мафэм – ахърэт мафэр ары.\nлъхьагъэр Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэу тыгухэм арылъымкІэ къэухъум.\n15Асие хэкум* ис пстэури, ахэмэ ащыщэу Фигеллрэ Ермогенрэ, сызэрэханэжьыгъэр о ошІэ.\n163иусхьаным Онесифор иунагъо гукІэгъу къыферэшІ, сыда пІомэ бэрэ ащ сыгу ыгъэпсэфыжьыгъ, Іэхъу-лъэхъу стелъыгъэ пэтми, къыстеукІытыхьагъэп. 17Ар Рим къэлэшхом къызэкІом, сыкъегъотыфэ, емызэщэу къыслъыхъугъ. 18Ахърэт мафэм Зиусхьаным ащ гукІэгъуныгъэ ферэшІ. Ефес къалэм бэрэ къызэрэщыздэІэпыІагъэр о нахьышІоу ошІэ.\nИсус Христос шІоу фэбанэрэ дзэлІышІу\nАрышъ, о скъо, Христос Исусэу тыгухэм арылъым ынэшІу къызэрэпщифэрэмкІэ угу гъэпытэ. 2Іофхэу шыхьат Іаджыхэми апашъхьэ сэ къасІохэу зэхэпхыгъэхэр, узщыгугъышъун цІыфхэу нэмыкІхэм ахэр языгъэшІэн зылъэкІыщтхэм апшъэ илъхьэх. 3Исус Христос идзэлІ дэгъу фэдэу къин къыздэщэч. 4Дзэм емыпхыгъэ Іофхэм дзэлІым зыдаригъэхьыхрэп – дзэ пащэм ыгу къызэригъэІунэу шІоигъу. 5Ащ фэдэу, зэпэчъэныгъэм ихабзэ тетэу мычъэрэм текІоныгъэм итандж къыратырэп. 6МэкъумэщышІэу зиІоф къин зышІэрэм лэжьыгъэу къахыжьыгъэм щыщэу иІахьэ апэу къыратын фае. 7КъасІорэм егупшыс. Зиусхьаным Іоф пстэумкІи зэхэшІыкІыныгъэ къыуитыщт.\n8Исус Христос угу къэгъэкІыжь; ар пачъыхьэ Даутэ къытехъукІыгъэ цІыфхэм ащыщыгъ, лІагъэхэми Тхьэм ар къахигъэтэджыкІыжьыгъ. Джары къэбарышІоу згъэІоу, 9къин зыфэсщэчэу, бзэджашІэм фэдэу Іэхъу-лъэхъу къызфыстыралъхьагъэр. Ау Тхьэм игущыІэхэм Іэхъу-лъэхъу атыралъхьан алъэкІыщтэп. 10Ащ пае, Тхьэм къыхи-\n1:15 Асие хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкоу щытыгъ. А хэкум икъэлэшхоу щытыгъэр Ефес ары. Асие хэкур джырэ Тыркуем итыгъэ къохьэпІэ лъэныкъо итыгъ.\nхыгъэ цІыфмэ сишІуагъэ язгъэкІыным пае, теубытэныгъэкІэ къин пстэури сэщыІэ. Арэущтэу Христос Исус ахэмэ агухэм зэрарылъым пае, ахэри мыкІодхэу къэнэжьыщтых, мыкІодыжьын щытхъушхуи яІэ хъущт.\n11Мы гущыІэхэр шъыпкъэх: Христос тыригъусэу тылІагъэмэ, тыригъусэуи тыщыІэщт.\n12ТеубытэныгъэкІэ къин тщыІэмэ, ежьым тыригъусэу тетыгъо тиІэщт.\n«Ежь игъогу рыкІохэрэм тащыщэп», тІомэ, ежьыми «Ахэр сигъогу рыкІохэрэм ащыщхэп», къытфиІожьыщт.\nежьым шъыпкъагъэ иІэ зэпытыщт,\nсыда пІомэ ежьым зигъэпцІэжьын ылъэкІыщтэп.\nТхьэм фэлажьэрэ цІыфэу ыгу зэІурэр\n14А Іофхэр агу къэгъэкІыжьых. ГущыІэхэм яхьылІагъэу зэмынэкъокъунхэу Зиусхьаным ыпашъхьэ лъэшэу щагурыгъаІу. Зэнэкъокъуныгъэм ишІуагъэ къакІорэп, ащ едэІухэрэми иягъэ арегъэкІы. 15Тхьэм зишъыпкъагъэ ыгъэунэфыгъэ цІыфэу, Іофэу ышІагъэм теукІытыхьажьынэу зимыщыкІагъэу, шъыпкъагъэм игущыІэхэр тэрэзэу цІыфмэ языгъашІэрэу Тхьэм ыдэжькІэ узэрэщытыным ыуж ит. 16Тхьэм ищынагъо зыхэмылъ гущыІэ мыщыухэм защыдзый; сыда пІомэ ащ фэдэхэм апылъхэм Тхьэм нахь пэчыжьэ зашІы зэпыт. 17Кансэр* зыцІэ узым фэдэу, Іофхэу ахэмэ цІыфхэм арагъашІэхэрэр анахьыбэмэ анэсыщтых. Именейрэ*Филитрэ а цІыфхэм ащыщых. 18ИтІур шъыпкъагъэм игъогу текІыхи, тэ, шІошъхъуныгъэ зиІэхэр, лІагъэхэм тыкъахэтэджыкІыжьыгъэу аІозэ, зэраІорэмкІэ цІыф заулэмэ яшІошъхъуныгъэ агъэкІоды. 19Ау Тхьэм ыгъэуцугъэ лъэпсэ пытэр щыІэ зэпытыщт. Мыхъурым* фэдэу мырэущтэу ащ тедзагъ: «Зиусхьаным ежь ицІыфхэр ешІэх», ыкІи «Хэти Зиусхьаным ыцІэ зыдэрэм ыкІыб бзэджэныгъэм игъогу ферэгъаз».\n2:17 кансэр – урусыбзэкІэ «рак», арапыбзэкІэ «саратан» ары.\n2:17 Именей – еплъ 1 Тим. 1:20.\n2:19 мыхъур – арапыбзэкІэ «хъытымыр», тыркубзэкІи «мыхьыр» ары.\n20Унэшхо горэм дышъэмрэ тыжьынымрэ ахэшІыкІыгъэ хьакъушыкъухэм ямызакъоу, пхъэмрэ ятІэмрэ ахэшІыкІыгъэ хьакъушыкъухэри илъых. Хьакъушыкъу шІу дэдэхэр ахэтых, къызэрыкІо хьакъушыкъухэри ары. 21Зыгорэм ыгу ыгъэкъэбзэжьэу, мы Іоф бзаджэхэм защидзыемэ, хьакъушыкъу шІу дэдэм фэдэу хъущт. А цІыфым Зиусхьаным зыритыгъэу, ишІуагъэ Зиусхьаными ригъэкІэу, шІушІэгъэ пстэуми афэхьазырэу хъущт.\n22Ау ныбжьыкІагъэм ихъопсэныгъэ Іаехэм защыдзый. ГукъэбзагъэкІэ Зиусхьаным елъэІухэрэм урягъусэу шъыпкъагъэмрэ, шІошъхъуныгъэмрэ, шІулъэгъуныгъэмрэ, гупсэфыныгъэмрэ ауж ит. 23Ау пкІэ зимыІэхэу, шІэныгъэ зыхэмылъ зэнэкъокъуныгъэхэм защыдзый. Ахэмэ зэщыхьаныгъэ къызэрахэкІырэр ошІэшъ ары. 24Зиусхьаным фэлажьэрэ цІыфыр зэщыхьаныгъэм пылъ хъущтэп. Ау цІыф пстэуми афэшІоу, цІыфхэм шъыпкъагъэр языгъэшІэн зылъэкІэу, зызымыгъэгусэрэ цІыфэу щытын фае. 25Ежьым къыпэуцухэрэм гушъэбагъэкІэ агуригъэІон фае. Шъыпкъагъэр ашІэным пае, Тхьэм ахэри кІигъэгъожьынхэкІи мэхъу. 26Арэущтэу хъумэ, зыфаер шэйтаным аригъэшІэнэу зиубытыхэрэ ужым, ащ ихъытыу икІыжьыщтых.\nТхьэм ыпашъхьи, Исус Христосэу псаухэмрэ лІагъэхэмрэ хьыкум атезышІыхьащтым ыпашъхьи, Христос дунаем къызэрэкІожьыщтымкІи тетыгъоу иІэмкІи инэу унашъо къыщыпфэсэшІы: 2Тхьэм игущыІэхэр цІыфхэм ягъэІужьых, игъо щытми, щымытми, ахэр ябгъэшІэнхэм пылъ. АгурыгъаІу, ягыижь, гъэгушхох, зэкІэ щыІагъэмкІэ шъыпкъагъэр ягъашІ. 3Сыда пІомэ тишІошъхъуныгъэ тигъэшІэрэ Іофхэу тызщыгугъышъунэу щытхэр цІыфхэм замыдэщт уахътэр къэкІощт. ЦІыфхэм атхьакІумэхэу хъупцІхэрэм гущыІэ гохьыхэр рагъэІухэу, агухэр зыкІэхъопсырэ Іофхэр языгъэшІэщт цІыфхэр къызфагъотыжьыщтых. 4Ау шъыпкъагъэр зэхахынэу амыдэу, гъощагъэхэу, тхыдэжъ гъэшІэгъонхэм апылъыщтых. 5Ау сыд хъуми, о зыщыІэныгъэ зигъаІ. Къин щэчи, къэбарышІур зыгъэІурэ цІыфым иІоф шІи, уиІоф гъэцакІэ.\n6Сыда пІомэ сэ къурмэныпхъэ сыхъоу, дунаем сехыжьынэу сиуахътэ къэсыгъ. 7КъэбарышІум пае дэгъоу сыбэнагъ, сызэрэчъэщтыгъэр сыухыгъэ, шІошъхъуныгъэр сыухъумагъэу сиІ. 8Джы Зиусхьаным шъыпкъагъэм итандж хьазырэу къысфигъэнагъ. А танджыр Зиусхьанэу шъыпкъагъэ зиІэ хьыкум зышІырэм ахърэт мафэм къысфигъэшъошэщт, ау сэ сизакъоу арэп, ежь дунаем къызэрэкІожьыщтым щыгушІукІыгъэ пстэури ары.\nПаулрэ Тимофейрэ ашъхьэкІэ яІофхэм яхьылІагъ\n9Садэжь шІэхэу укъызэрэкІоным пылъ. 10Сыда пІомэ Димас* мы дунаер шІу ылъэгъузэ, сэ сыкъигъани, Фесса-\n4:10 Димас – еплъ Кол. 4:14.\nлоникэ къалэм* кІуагъэ. Крискент Галатие хэкум кІуагъэ, Тити* Далматие хэкум* кІуагъэ. Садэжь къэнагъэр Лука* закъор ары. 11Марк* къыздащи къакІо, сыда пІомэ сиІофкІэ ащ иІэпыІэгъу сищыкІагъ. 12Тихик* Ефес къалэм згъэкІуагъэ. 13УкъызыкІокІэ, Троадэ къалэм* Карп ыдэжь къэзгъэнэгъэ кІакори, тхылъхэри, анахьэу шъом хэшІыкІыгъэ тхылъхэр, къыздахьыжьых.\n14ГъоплъашІэ Александр лыешхо къысихыгъ. Зиусхьаным ащ иІофхэм яфэшъуашэ къыригъэпщыныжьыщт. 15Ори ащ уфэсакъын фае, сыда пІомэ тэ тигущыІэхэм ар лъэшэу апэуцужьыгъ.\n16ХьыкумышІэм ыпашъхьэ зыщызгъэхыенэу апэ дэдэу сызыпэлъым,* зы нэбгыри ІэпыІэгъу къысфэхъугъэп, пстэуми гум сыранэжьыгъ. КъысашІагъэм пае Тхьэм арерэмыгъэпщыныжь. 17Хымэ пстэуми зэхахыным пае, ежь икъэбарышІу зэкІэ язгъэІунэу Зиусхьан къызбгъодахьи, кІуачІэ къыситыгъ. Аслъаным ыжэ сыкъыдихыжьыгъэм фэд. 183иусхьаным бзэджэгъэ пстэуми сахищыжьыщт ыкІи сиухъумэзэ, ежь и Тетыгъошхоу уашъом щыІэм ыІэчІэгъ сычІищэщт. МыкІодыжьын щытхъушхор Зиусхьаным ий. Амин.\n19Прискиллэ, Акилэ,* Онесифор иунагъо щыщхэм аІапэ сфэубытыжь. 20Ераст Коринф къалэм къддэнагъ Трофим\n4:10 Фессалоникэ къалэр – Македоние хэкоу Рим къэралыгъошхом щыщым икъэлэшхоу щытыгъ.\n4:10 Тит – Паул дэлажьэу игъогогъухэм ащыщыгъ. Еплъ Гал. 2:1.\n4:10 Далматие хэкур – Иллирик хэкум щыщэу икъыблэ Іахьэу щытыгъ. Ар джырэ Кроатие ары.\n4:10 Лука – еплъ Кол. 4:14.\n4:11 Марк – еплъ Кол. 4:10.\n4:12 Тихик – еплъ Кол. 4:7.\n4:13 Троадэ къалэр – къухьэуцупІэ иІэу, Эгейскэхым Іутэу, (джырэ Тыркуем итыгъэ къохьэпІэ хыІушъор ары) Мисие хэкум щыщыгъ.\n4:16 хьыкумышІэм ыпашъхьэ зыщызгъэхыенэу сызыпэлъым – Рим цІыфхэу тетыгъо зиІэхэм апашъхьэ ары.\n4:19 Прискиллэрэ Акилэрэ – еплъ Апостол. 18:2-3, 18-19.\nМилит къалэм* сымаджэу къыдэсынагъ. 21КІымафэр* къэмысызэ укъызэрэкІоным пылъ. Еввул, Пуд, Лин, бзылъфыгъэу Клавдие, зэкІэ тшыхэми шІуфэс къыуахыжьы.\n223иусхьаныр ппсэ гъусэ фэрэхъу. Тхьэм ынэшІу къышъущерэф. Амин.\n4:20 Милит къалэр – къухьэуцупІэ иІэу, Ефес къалэм икъыблэ лъэныкъокІэ, Эгейскэхым Іутыгъ.\n4:21 кІымафэм – кІымафэм къухьэкІэ кІоныр щынагъоу щытыгъ.


фиукъэбзыгъ | это... Что такое фиукъэбзыгъ?\n1. почистил, -а, -о (для него)\n2. очистил, -а, -о (для него)\nСмотреть что такое "фиукъэбзыгъ" в других словарях:\nфигыкIыгъ — (фегыкIы) лъыI., фэшI. выстирал, а, о (для него) Псырэ сабынрэкIэ фиукъэбзыгъ Иджэнэ гъочэнджхэр фигыкIыгъэх … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nфизыгъ — (фезы) лъыI., фэшI. цедил, а, о (для него) ЗалъэмкIэ фиукъэбзыгъ Ныом щэр нысэм физыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nфиупкIэпкIыгъ — (феупкIэпкIы) лъыI., фэшI. очистил, а, о (для него) Ышъо фытрихыгъ, фиукъэбзыгъ Пшъашъэм янэ дэшхо фиупкIэпкIыгъ КIэнкIэ фиупкIэпкIыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ