04 | In Your Language\nHome » Adyghe » 04 John / ИУАН » 04\nposted by derDaniel on Fri, 06/11/2010 - 12:59\nИсус Самарие бзылъфыгъэм зэрэдэгущыІагъэр\nИуан игъогу рыкІохэрэм анахьи Исус игъогу рыкІохэрэр нахьыбэ хъухэу, Исус ахэр зэриумэхъыщтыгъэхэм икъэбар фарисейхэм зэранэсыгъэр Исус къышІагъ. 2(Ау ахэр зыумэхъыщтыгъэхэр Исус игъогу рыкІохэрэр арыгъэ, ежь Исус арыгъэп.) 3А къэбарыр Исус зызэхехым, Иудей хэкум икІи, Галилей хэкум кІожьыгъэ.\n4Арэущтэу Самарие хэкум* кІоцІырыкІын фаеу хъугъэ. 5Исус кІозэ, Самарие хэкум щыщ къалэу Сихар зыцІэм нэсыгъ; а къалэр Якъубэ ыкъо Юсыф ритыгъэгъэ чІыгу Іахьэм* пэгъунэгъугъ. 6А чІыпІэм Якъубэ ипсынэ щытыгъ. Исус гъогууанэм ыгъэпшъыгъэти, псынэм ыдэжь тІысыгъэ. Сыхьатыр пшІыкІутІум дэжьыгъ.*\n7Исус псынэм дэжь щысэу Самарие бзылъфыгъэ горэ псыхьэ къэкІуагъ.\n–Псы тІэкІу сегъашъу,– ыІуи, Исус а бзылъфыгъэм риІуагъ. 8Джащыгъум Исус игъогу рыкІохэрэм гъомылэ къащэфынэу къалэм кІогъагъэх.\n9–О джуртэу ущыт, сэ Самарие бзылъфыгъэу сыщыт,– къыриІуагъ Самарие бзылъфыгъэм Исус. –Сыдэущтэу псы уезгъэшъонэу укъысэлъэІушъура?– (Арэущтэу зыкІиІуагъэр джуртхэмрэ Самарие цІыфхэмрэ зэхахьэу щытыгъэхэпти ары.)\n10–Тхьэм итын зыфэдэри, «Псы тІэкІу сегъашъу», о къыозыІорэр хэт зыщыщыри пшІэщтыгъэмэ, о ащ уелъэІущтыгъ, ащи о щыІэныгъэ къыозытыщт псым уригъашъощтыгъ,– пэгъокІ ритыжьыгъ Исус.\n11–Тхьаматэ,– къыриІожьыгъ бзылъфыгъэм, –псынэр куу, о псы къызэрипхыни уиІэп. Ащыгъум а псэу щыІэныгъэ къысэзытыщтыр тыда къыздипхыщтыр? 12Тятэжъышхоу Якъубэ ары мы псынэр къытфэзыгъэнагъэр. Ежьыри ыкъохэри мы псым ешъощтыгъэх, ибылымхэри ригъашъощтыгъэх. Ащ нахьи унахь ина о?\n13–Мы псым хэт ешъоми, псыфалІэ лІэжьыщт,– пэгъокІ ритыжьыгъ Исус. 14–Ау сэ псэу естырэм ешъорэр ныбжьи псыфалІэ лІэжьыщтэп. Сэ псэу естырэр цІыфым ыгу илъэу, псы къызэрычъ зэпытырэ псынэ фэхъужьыщт; а псыми мыкІодыжьын щыІэныгъэ иІэ ыгъэхъущт.\n15–Тхьаматэ,– къыриІуагъ бзылъфыгъэм, –псыфалІи сымылІэжьынэу, псыхьи сыкъэмыкІожьынэу а псым щыщ къысэт.\n4:4 Самарие хэкур – Иудей хэкумрэ Галилей хэкумрэ азыфагу дэлъ хэкур арыгъэ. Джуртхэмрэ Самарие цІыфхэмрэ яхабзэхэри ядинхэри зэрэзэфэшъхьафхэм пае, зэпыищтыгъэх.\n4:5 чІыгу Іахьэр – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм\n4:6 сыхьатыр пшІыкІутІум дэжьыгъ – гущыІэ-гущыІэу зэбдзэкІымэ, «яхэнэрэ сыхьатыр» мэхъу. Ащ къикІырэр щэджагъор ары.\n16–КІуи, уилІ къеджи, къэкІожь,– риІуагъ Исус.\n17 –Сэ лІы сиІэп,– къыриІожьыгъ бзылъфыгъэм.\n–Тэрэз,– риІуагъ Исус бзылъфыгъэм. –ЛІы зэрэуимыІэр шъыпкъэу къэпІуагъ. 18ЛІитф уиІагъ, джы уиІэри о уилІэу щытэп. А къэпІуагъэр шъыпкъэ.\n19–Тхьаматэ, узэрэпегъымбар горэр къэсшІагъ,– къыриІожьыгъ бзылъфыгъэм. 20–Тэ тятэжъхэр мы Іуашъхьэм Тхьэм щелъэІущтыгъэх, ау шъо джуртхэм шъоІо, Ерусалим арэу Тхьэм узыщелъэІун фаер.\n21–О бзылъфыгъ,– риІуагъ Исус, –пшІошъ гъэхъу, мы Іуашъхьэми Ерусалими Ты лъапІэм шъузыщемылъэІун мафэ къэкІощт. 22Шъо Самарие цІыфхэм Тхьэу шъузэлъэІурэр шъушІэрэп, ау тэ Тхьэу тызэлъэІурэр тэшІэ, сыда пІомэ мы дунаем ицІыфхэр мыкІодхэу къэзыгъэнэжьырэр джуртхэм ащыщ.\n23Исус етІанэ ыІуагъ:\n–Ты лъапІэм шъыпкъэу елъэІухэрэр агу етыгъэу, шъыпкъагъэкІэ зыщелъэІурэ мафэр къэсыщт ыкІи къэсыгъ. Ащ фэдэу елъэІухэрэр ары Ты лъапІэм икІасэхэр. 24Тхьэр псэ, ащ елъэІухэрэри Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ илъэкІыныгъэкІи шъыпкъагъэкІи елъэІунхэ фае.\n25–Мессихьэу ХристоскІэ заджэхэрэр къызэрэкІощтыр сэшІэ,– къыриІожьыгъ бзылъфыгъэм. –Ар къызыкІокІэ, Іоф пстэури къыдгуригъэІощт.\n26–А зыфапІорэр сэры, джы къыбдэгущыІэрэр ары,– риІуагъ Исус.\n27Джащыгъум Исус игъогу рыкІохэрэр къэкІожьыгъэх. Исус бзылъфыгъэ горэм дэгущыІэу залъэгъум агъэшІэгъуагъ, арышъхьакІэ «Сыда узыфаер», е «Сыда ащ узкІыдэгущыІэрэр?» ыІоу, ахэмэ ащыщэу зыми къыІуагъэп.\n28ЕтІанэ бзылъфыгъэм ипсы къошын къыгъани, къалэм кІожьи, цІыфхэм ариІуагъ:\n29–ШъукъакІу, модэ лІы горэм сэ сшІэгъэ пстэури къысиІожьыгъ. Христосыр ары шъуІуа?\n30Ахэр къалэм къыдэкІыхи, Исус ыдэжь къэкІуагъэх.\n31 Ахэр джыри къэмысыхэзэ, игъогу рыкІохэрэр Исус къелъэІугъэх:\n32 Ау Исус ариІуагъ:\n–Шъо шъумышІэрэ шхын сиІ.\n33 Ащ къыхэкІэу игъогу рыкІохэрэм, –Зыгорэм шхын къыфихьыгъ шъуІуа?– аІуи, зыр адрэм еупчІыжьыгъ.\n34 –Сэ сишхын сыкъэзыгъэкІуагъэр зыфаер згъэцэкІэнри, ащ иІоф сыухынри ары,– ариІуагъ Исус ахэмэ. 35–Джыри мэзиплІкІэ хыныгъор къэсыщт, арыба шъуІорэр? Ау сэ шъосэІо, шъунапІэхэр къэшъуІэтхи, губгъо хьасэхэм шъуяплъ! Лэжьыгъэхэр ягъо къэхъуи, яхыныгъо къэсыгъ. 36Джы лэжьыгъэр къэзыхыжьырэм ифэшъошэ Іахьэ егъотыжьы, джы мыкІодыжьын щыІэныгъэм пае лэжьыгъэр къехыжьы. Арэущтэу чылапхъэр зыпхъырэри лэжьыгъэр къэзыхыжьырэри зэдэгушІощтых. 37Арэущтэу, «Зым чылапхъэр епхъы, адрэм лэжьыгъэр къехыжьы», зыфаІорэ гущыІэр шъыпкъэ хъугъэ. 38Шъо шъуздэмыулэугъэ лэжьыгъэр къэшъухыжьынэу шъузгъэкІуагъ. А лэжьыгъэм нэмыкІхэр дэулэугъэх, шъо ахэмэ яІофи шъухэхьагъ.\n39А къалэм дэсхэу Самарие цІыфыбэми ИсускІэ шІошъхъуныгъэ яІэ хъугъэ, а бзылъфыгъэр Исус шыхьат фэхъоу, «Сэ сшІэгъэ пстэури къысиІуагъ», зэриІуагъэм пае. 40Арэущтэу Самарие цІыфхэр Исус ыдэжь къызэкІохэм, адэжь тІэкІурэ щыІэнэу Исус къелъэІугъэх. КъызелъэІухэм, Исус ахэмэ адэжь мэфитІукІэ къэнагъ. 41Исус игущыІэхэр зызэхаххэм, ежьымкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ хъугъэхэр нахьи нахьыбэ хъугъэх.\n42–Джы о къэпІуагъэхэм язакъоу арэп шІошъхъуныгъэ тиІэ зыгъэхъугъэхэр,– раІуагъ ахэмэ бзылъфыгъэм. –Ау тэ ттхьакІумэхэмкІэ ежьым къыІохэрэр зэхэтхыгъ, дунаем ицІыфхэр мыкІодхэу къэзыгъэнэжьырэри шъыпкъэмкІэ ежьыр арэу зэрэщытыр къэтшІагъ.\nИсус пачъыхьэм фэлажьэрэ Іэшъхьэтетым ыкъо зэригъэхъужьыгъэр\n(Маттэ 8:5-13; Лука 7:1-10)\n43А мэфитІум ыуж Исус а чІыпІэм икІи, Галилей хэкум кІуагъэ; 44сыда пІомэ пегъымбарым янэ икъалэ дэсхэм лъытэныгъэ зэрэфамышІырэр ежь Исус къыушыхьатыгъагъ. 45ЕтІанэ Галилей хэкум Исус къызэкІом, ащ ис цІыфхэм къырагъэблэгъагъ, сыда пІомэ мэфэкІ мэфэшхом ахэр Ерусалим щыІагъэхэти, а мафэхэм Исус ащ дэжьым щишІэгъэ пстэури алъэгъугъагъэх.\n46 Джарэущтэу Галилей хэкум щыщэу Канэ зыцІэ къуаджэм Исус джыри къэкІожьыгъ. А къуаджэр ары псыр сэнэпс зыщишІыгъагъэр. Пачъыхьэм фэлажьэрэ Іэшъхьэтет* горэ Капернаум къалэм дэсыгъ. Ащ ыкъо сымаджэу щылъыгъ. 47Исус Иудеим къикІи, Галилей къызэрэкІуагъэр а Іэшъхьэтетым зызэхехым, Исус ыдэжь къэкІуагъ.\n–КъыздакІуи, сэ скъо сымаджэу лІэныгъэм нэсыгъэр сфэгъэхъужь,– ыІуи къелъэІугъ.\n48–Нэшэнэ гъэшІэгъонышхохэмрэ Іофышхо гъэшІэгъонхэмрэ шъумылъэгъухэмэ, шІошъхъуныгъэ шъуиІэ хъущтэп,– риІуагъ Исус.\n49-Тхьаматэ, сэ скъо мылІэ рапшІэу къакІуи, ыдэжь ех,– ыІуи, пачъыхьэм фэлажьэрэ Іэшъхьэтетым Исус къыриІожьыгъ.\n50–КІожь, пкъо псэущт,– риІуагъ Исус.\nИсус риІогъэ гущыІэхэр а лІым ышІошъ хъуи кІожьыгъэ. 51 Іэшъхьэтетыр гъогум тетэу зэкІожьым, иунэІутхэр къыпэгъокІыхи къыраІуагъ:\n52–Сыхьатыр тхьапшым ыдэжь хъужьынэу къызиублагъэр?– ыІуи яупчІыгъ.\n–Тыгъуасэ щэджэгъоужым сыхьатыр зым дэжь* плъырстырыр хэкІыжьыгъ,– къыраІожьыгъ ахэмэ.\n53Ар къызаІом, кІалэм ятэ къышІагъ плъырстырыр ыкъо зыхэкІыжьыгъэр, «Пкъо псэущт», Исус къызщыриІогъэгъэ сыхьат дэдэр ары. Джащыгъум ежьыми зэрэунагъоуи шІошъхъуныгъэ яІэ хъугъэ.\n54Исус Иудеим къикІи, Галилей къызэкІом, джары ятІонэрэ нэшэнэ гъэшІэгъонышхоу къыгъэлъэгъуагъэр.\n4:46 Пачъыхьэм фэлажьэрэ Іэшъхьэтет – зыфэлажьэщтыгъэр Ирод Антипэу Галилей хэкумрэ Перей хэкумрэ япщ ары.\n4:52 сыхьатыр зым дэжь – гущыІэ-гущыІэу зэбдзэкІымэ, «яблэнэрэ сыхьатыр» мэхъу. Ащ къикІырэр щэджэгъоужым сыхьатыр зыр ары.\n‹ 03 up 05 ›


Мыекъуапэ щыщхэр атекIуагъэх | Адыгэ Макъ\nМыекъуапэ щыщхэр атекIуагъэх\nАвтор: Редакция\t/ 12.10.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nАдыгэ Республикэм имэфэкI мафэхэм афэгъэхьыгъэу баскетболымкIэ зэнэкъокъухэр Мыекъуапэ щыкIуагъэх. Пшъашъэхэри, кIалэхэри командэ плIырыплI хъухэу апэрэ чIыпIэхэм афэбэнагъэх. ТекIоныгъэр бысымхэм къыдахыгъ.\nМыекъуапэ щыщ кIалэхэу тренерэу Светлана Золотцевам ыгъасэхэрэм апэрэ чIыпIэр афагъэшъошагъ. Шытхьалэ къикIыгъэхэр ятIонэрэ, Лабинскэ иеджакIохэр ящэнэрэ хъугъэх.\nПшъашъэхэм язэIукIэгъухэм мыекъопэ еджакIохэм текIоныгъэр къащыдахыгъ. ТIуапсэхэм — ятIонэрэр, Лабинскэ щыщхэм ящэнэрэ чIыпIэр къыдахыгъ.\nТренерэу Евгений Крбашян ыгъэсэрэ пшъашъэхэу апэрэ чIыпIэр зыфагъэшъошагъэхэм шъуащытэгъэгъуазэ: Руднева Ангелина, Дарья Диденко, Полина Белентова, Вероника Соловьева, Алина Мыгалева, Александра Балакирская, Ксения Подгайная, Диана Бужко, Софья Лазарева, Полина Бруяко.\n— Зэнэкъокъухэм ахэлэжьэгъэ ныбжьыкIэхэр нэIуасэ зэфэхъугъэх, — къытаIуагъ тренерхэу Светлана Золотцевамрэ Евгений Крбашянрэ. — Спортым зэрэпыщагъэхэм ишIуагъэкIэ язэфыщытыкIэхэр мэпытэх, яшIэныгъэ хагъахъо.\nСурэтым итхэр: Мыекъуапэ щыщ пшъашъэхэу апэрэ чIыпIэр къыдэзыхыгъэхэр.


Галактика Кельвина • Просмотр темы - Мелоди Рaйс (Melody Ruiz)\nМелоди Рaйс (Melody Ruiz)\nЗаголовок сообщения: Мелоди Рaйс (Melody Ruiz)\nОткуда: BY 4895\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nМелоди Рaйс Гутьеррес (Melodía Ruiz Gutiérrez; родилась: 12 октября 1990 года; Дос-Эрманас , провинция Севилья , автономное сообщество Андалусия , Испания ) - испанская поп певица. (Рост: 1,66 м) (28 лет)


В стиле неоклассика выполнено 210 проектов.\nВ стиле классицизм выполнено 144 проекта.\nВ стиле арт-деко (ар-деко) выполнено 120 проектов.\nВ стиле эклектика выполнено 97 проектов.\nВ стиле экспрессионизм выполнено 7 проектов.\nВ стиле авангард выполнено 7 проектов.\nВ стиле романский выполнено 5 проектов.\nВ стиле ренессанс выполнено 3 проекта.\nВ стиле модерн выполнено 3 проекта.\nВ стиле готика выполнено 2 проекта.\nВ стиле бидермейер выполнено 2 проекта.\nВ стиле барокко выполнено 1 проект.


Социальнэ ахъщэ тедзэр\nСоциальнэ ахъщэ тедзэу федеральнэ Гупчэм къытырэр зэрэбгъэпсыщтым къыкIэупчIэу ПенсиехэмкIэ фондым ичIыпIэ органхэм къяуалIэрэр бэ. Ащ фэшI мы лъэныкъом нахь игъэкIотыгъэу пресскъулыкъур къытегущыIэ.\nФедеральнэ Гупчэм къытырэ социальнэ ахъщэ тедзэр IофшIэпIэ чIыпIэ Iумытхэу, пенсионерыр зэрыпсэун ылъэкIыщт ахъщэ анахь макIэу субъектым щагъэнэфагъэм нэмысэу пенсие къызфакIохэрэр арых къызэратыхэрэр. Адыгеим ащ фэдэ ахъщэ анахь макIэу щагъэнэфагъэр сомэ 8138-рэ мэхъу. IофшIапIэ Iумыт пенсионерым мазэм мылъкоу къыIэкIахьэрэр зыфэдизыр къалъытэ зыхъукIэ пенсиеу, нэмыкI ахъщэ тынэу, ахъщэ тедзэу, социальнэ IэпыIэгъоу къыфакIохэрэр, псэупIэ-коммунальнэ фэIо-фашIэхэм, транспортым апкIэу ытыгъэм апае компенсациеу къыфэкIожьырэр къыдалъытэх.\nПенсионерым социальнэ ахъщэ тедзэ къыратынэу фитыныгъэ апэрэу иIэ зыхъукIэ, ПенсиехэмкIэ фондым ичIыпIэ органэу ежь зэпхыгъэм е МФЦ-м лъэIу тхылъыр рихьылIэн фае. НахьыпэкIэ социальнэ ахъщэ тедзэр къызэратыщтыгъэхэм икIэрыкIэу ащ фэдэ тхылъ атыжьын фаеу хъурэп. Илъэс 18-м зыныбжь нэмысыгъэхэу пенсиер зыфагъэуцугъэхэм ащ фэдэ федеральнэ ахъщэ тедзэр лъэIу тхылъ амытэу афагъэуцу. ЗыгорэкIэ пенсионерыр IофшIапIэ Iухьагъэмэ е предпринимательскэ Iоф къызэIуихыгъэмэ, студентэу пенсие къызыфакIорэр зыщеджэрэ еджапIэм къычIагъэкIыгъэмэ, ахъщэ тедзэр къыратыжьыщтэп. Законым къызэрэщыдэлъытагъэмкIэ, ащ фэдэ зэхъокIыныгъэ ищыIэныгъэ къыхэхъухьэмэ, ПенсиехэмкIэ фондыр щигъэгъозэн фае.\nНэбгырэ пэпчъ социальнэ ахъщэ тедзэу къыратырэр зэфэшъхьаф, зэхэубытагъэу мазэм шъхьадж къыIэкIахьэрэр зыфэдизым елъытыгъ. Пенсием е нэмыкI ахъщэ тынэу къыфакIорэм къызыхахъокIэ, ахъщэ тедзэу къыратырэр нахь макIэ мэхъу.\nАдыгеир пштэмэ, социальнэ ахъщэ тедзэ федеральнэ Гупчэм къыритэу нэбгырэ 19690-рэ ис. Ахэм къаратырэр, гурытымкIэ лъытагъэу, сомэ 1771,40-рэ мэхъу.\nМэлылъфэгъум и 16-м нэс\nIофшIэпIэ чIыпIэхэр къэзытыхэрэм нэбгырэ пчъагъэу яIофшIапIэ икIыгъэ мазэм Iутыгъэр зыфэдизым къыкIэлъыкIорэ мазэр имыкIызэ ПенсиехэмкIэ фондыр щигъэгъозэн фаеу щыт. Фондым иучет хэтэу, IофшIэпIэ чIыпIэ къэзытырэ пстэуми а законыр анэсы. Мары гъэтхэпэ мазэу икIыгъэмкIэ пчъагъэхэр аIэкIагъэхьанхэу мэлылъфэгъум и 16-м нэс пIалъэу яI.\nАщ фэдэ отчетыр къызэрагъэхьазырын фэе программакIэр ПенсиехэмкIэ фондым иинтернет нэкIубгъоу www.pfrf.ru зыфиIорэм ит. Пстэуми тхылъхэр игъом къатыныр шIокI зимыIэ Iофэу зэрэщытыр агу къэтэгъэкIыжьы.\nТаущтэу зыщыбгъэгъозэн плъэкIыщта?\nУнэе лицевой счетэу ПенсиехэмкIэ фондым нэбгырэ пэпчъ щыриIэр банк счетхэм афэдэп, ахъщэ зыми щиIыгъэп. Ащ пенсиехэмкIэ фитыныгъэу цIыфым иIэр ары къыщыгъэлъэгъуагъэр. Счетым изытет ар зыем нэмыкI зыпарэми ышIэн ылъэкIынэу щытэп, шэпхъэ гъэнэфагъэхэу законым къыщыдэлъытагъэхэмкIэ ухъумагъэ.\n2013-рэ илъэсым нэс счетым изытет фэгъэхьыгъэ письмэхэр нэбгырэ пэпчъ къыIукIэщтыгъэх. Непэ ащ фэдэ тхылъ зыми къыфэкIожьырэп, нэмыкI шIыкIэхэр щыIэхэ хъугъэ. ГущыIэм пае, «унэе кабинетыр» къыздебгъаIэзэ, счетым ихъухьэрэр зэбгъэшIэн плъэкIыщт. Джащ фэдэу ПенсиехэмкIэ фондым икъулыкъоу цIыфхэм Iоф адэшIэгъэным фэгъэзагъэм (клиентская служба ПФР) уекIуалIэмэ, мэфи 10-м къыкIоцI счетым изытет фэгъэхьыгъэ тхылъ къыпфигъэхьазырынышъ, почтэмкIэ къыпIэкIигъэхьащт. Интернет порталэу www.gosuslugi.ru зыфиIорэмкIи зыщыбгъэгъозэн амал щыI. Банкхэм ащыщхэми яклиентхэм унэе счетэу ПенсиехэмкIэ фондым щыряIэм икъэбар алъагъэIэсын амал яIэ хъугъэ. УифэIо-фашIэхэр зыгъэцакIэрэ банкыр ахэм ащыщмэ, счетым изытет къыпIэкIигъэхьан ылъэкIыщт.\nГъэрэу аIыгъыгъэ нэбгырэ 84-рэ Адыгеим щэпсэу\nМэлылъфэгъум и 11-р — концлагерьхэм гъэрэу адэсыгъэхэр шъхьафит зашIыжьыгъэхэм и Дунэе Маф. Бухенвальд дэтыгъэ концлагерым гъэрэу дэсыгъэхэм зыкъызщаIэтыгъэ мафэм ишIэжьэу мыр агъэнэфагъ. Тэ тишъолъыр ащ фэдэ нэбгырэ 84-рэ щэпсэу.\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Къутамэу АР-м щыIэм къызэритыгъэмкIэ, ахэм зэкIэми мазэ къэс ахъщэ тынхэр аратых: зыныбжь имыкъугъэхэгъэр сэкъатхэу 25-мэ сомэ 5180,46-рэ, сэкъатныгъэ зимыIэ гъэр нэбгырэ 59-мэ сомэ 3885,33-рэ.\nДжащ фэдэу, зыныбжь имыкъугъэхэу нэмыкI чIыпIэхэм ашъхьэ фимытэу ащаIыгъыгъэхэм мазэ къэс ахъщэ тедзэ IэпыIэгъоу сомэ 1000 афэкIо. Зыныбжь икъугъэу гъэрэу аIыгъыгъэхэм ащыщэу зы нэбгыр псаоу Адыгеим къинагъэр. Ащ гъэнэфэгъэ социальнэ тынхэу ратыхэрэм анэмыкIэу, мазэ къэс ахъщэ тедзэу сомэ 500 IокIэ.\nПенсиехэмкIэ фондым зэрэщыхагъэунэфыкIыгъэмкIэ, зэошхом хьазабэу щалъэгъугъэр къагурыIозэ, къутамэм иIофышIэхэм тиветеранхэр агъэлъапIэх, зэряфэшъуашэу яфэIо-фашIэхэр афагъэцакIэх.


IэпыIэгъур къызэтеуцощтэп — Адыгэ макъ\nЗымылъэгъухэрэм апае Адыгэ республикэ хэушъхьафыкIыгъэ тхылъеджапIэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тыгъуасэ щыIагъ. Брайль ишапхъэхэмкIэ еджэхэрэм усэ къеджэнымкIэ яшъолъыр зэнэкъокъоу «СIэхъуамбэхэр — сынэх» зыфиIорэм хэлажьэхэрэми республикэм ипащэ мыщ щаIукIагъ.\nАР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч, АР-м культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ, зымылъэгъухэрэм я Урысые обществэ АдыгеимкIэ икъутамэ итхьаматэу Нэхэе Руслъан лIышъхьэм игъусагъэх. Зымылъэгъухэрэм яреспубликэ хэушъхьафыкIыгъэ тхылъеджапIэ Iоф зэришIэрэм къытегущыIагъ ащ ипащэу Ирина Корниенкэр.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ иIэпыIэгъукIэ 2015-рэ илъэсым квадратнэ метрэ 320-м нахьыбэ зиинэгъэ псэуалъэ учреждением къыIэкIэхьагъ ыкIи гъэцэкIэжьынхэр щашIыгъэх. «Iэрыфэгъу щыIакI» зыфиIорэ программэм къыдыхэлъытагъэу фондыр зэрагъэуIугъ, чIэхьапIэр зэтырагъэпсыхьагъ, зымылъэгъухэрэр щызекIонхэ зэралъэкIыщтым тетэу унэ кIоцIхэр агъэпсыгъэх, макъэхэр зыщытыратхэхэрэ студиер агъэкIэжьыгъ. «2014 — 2018-рэ илъэсхэм ателъытагъэу Адыгэ Республикэм культурэм хэхъоныгъэ щегъэшIыгъэныр» зыфиIорэ программэм къыдыхэлъытагъэу мылъку шъхьаф афатIупщыгъ — псэуалъэхэр, тхылъхэр зытетыщтхэр, электрон шъуашэм илъыщт каталогым пае техническэ Iэмэ-псымэхэр ащэфыгъэх. 2018-рэ илъэсым Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет иIэпэчIэгъэнэ фонд къикIэу къафэкIогъэ мылъкумкIэ «къэгущыIэрэ тхылъхэм» ядэIушъунхэм пае оборудование ащэфыгъ, еджакIохэу къеуалIэхэрэм яфэIо-фашIэхэр лъэхъаным диштэу афагъэцэкIэнхэм тхылъеджапIэр тырагъэпсыхьагъ. Мы илъэсыми IэпыIэгъу тедзэу афатIупщыгъэмкIэ сигнализациер, видеолъыплъэныр щагъэпсыгъэх, сайтыр агъэкIэжьыгъ.\nОтдел зэфэшъхьафхэр, зэрамылъэгъурэмкIэ сэкъатныгъэ зыфагъэуцугъэхэм агъэфедэрэ пкъыгъохэу «Iэрыфэгъу щыIакI» зыфиIорэ программэмкIэ къызIэкIагъэхьагъэхэм якъэгъэлъэгъон республикэм и ЛIышъхьэ рагъэлъэгъугъэх. КъызэраIотагъэмкIэ, тхылъеджапIэм джы амал иI Брайль ишапхъэхэм атетэу, хэушъхьафыкIыгъэ принтерымкIэ кIэлэцIыкIухэм апае тхылъхэр къыдигъэкIынхэу, аудиотхылъхэри щытыратхэнхэу. Джащ фэдэу тхылъеджапIэм иIофышIэхэм кIэлэцIыкIухэр зэрэрагъэджэщтхэ шIыкIэхэм афэгъэхьыгъэ пособие хэушъхьафыкIыгъэхэм язэхэгъэуцони Iоф дашIэ.\nЗэIукIэгъум илъэхъан КъумпIыл Мурат къыIуагъ тапэкIи республикэ хэбзэ къулыкъухэм учреждением яшIуагъэ къызэрэрагъэкIыщтыр. Мы Iофыгъом партиеу «Единэ Россием» иамалхэри щагъэфедэщтых. ТхылъеджапIэм ипащэхэми, иIофышIэхэми Адыгеим и ЛIышъхьэ рэзэныгъэ гущыIэхэр фагъэзагъэх ренэу анаIэ къызэратетым пае.\nНэужым КъумпIыл Мурат гущыIэгъу афэхъугъ хэушъхьафыкIыгъэ еджэпIэ-интернатым икIэлэеджакIохэу Брайль ишапхъэхэмкIэ къеджэхэрэм язэнэкъокъу хэлажьэхэрэм. Ар илъэс къэс зэхащэ мазэрэ кIорэ Iофтхьабзэу «Бэщ фыжь» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу.\n«ТэркIэ мэхьанэшхо иI еджэныр къышъуфэIэрыфэгъуным, ащ пае ищыкIэгъэ фэIо-фашIэхэр мыщ щызэшIотхыгъэх. ТапэкIи шъуитхылъеджапIэ хэхъоныгъэ ышIыным тыпылъыщт. Мы учреждением Iоф щызышIэхэрэми, зымылъэгъухэрэм яреспубликэ обществэ хэтхэу чанэу зыкъэзыгъэлъагъохэрэми сафэраз Iофэу зэдызэшIотхырэм яIахьышхо къызэрэхалъхьэрэм пае. Шъо, кIэлэеджакIохэм, зэнэкъокъум гъэхъагъэхэр щышъушIынхэу шъуфэсэIо. ТапэкIэ текIоныгъабэ зэрэшъушIыщтым тицыхьэ телъ ыкIи зэкIэ къыжъудэхъунэу тыфай», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЗэIукIэм икIэух Адыгеим и ЛIышъхьэ культурэмкIэ министерствэм ипащэхэм пшъэрылъ афишIыгъ тхылъеджапIэм игъэкIэжьын зэрэзэшIуахыщтым егупшысэнхэу, ащкIэ шIошIэу яIэхэр къыраIотыкIынэу. IофшIэнымрэ социальнэ хэгъоныгъэмрэкIэ министерствэм фигъэпытагъ чIыпIэхэм Iофтхьабзэу «Бэщ фыжь» зыфиIорэр ащызэхэщэгъэнымкIэ муниципальнэ псэупIэхэм япащэхэм адызэрахьэрэ Iофтхьабзэхэр агъэлъэшынхэу.\nПредыдущая Агъэнэфэгъэ пIалъэхэм аухынхэу\nСледущая Урысыем и Правительствэ идиплом Адыгеим къыфагъэшъошагъ


ГазрыкIопIакIэр атIупщыгъ — Адыгэ макъ\nРедактор 18.08.2021 18.08.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ ООО-у «Газпром меж-регионгаз» зыфиIорэм газыр аIэкIэ гъэхьэгъэнымкIэ игенеральнэ пащэ игуадзэу Юрий Пахомовскэмрэ Джэджэ районым километри 9,28-рэ зикIыхьэгъэ газрыкIуапIэр щытIупщыгъэным епхыгъэ Iофтхьабзэм тыгъуасэ хэлэжьагъэх.\nМы Iофтхьабзэм джащ фэдэу хэлэжьагъэх АО-у «Газпром газораспределение Майкоп» зыфиIорэм игенеральнэ пащэу Игорь Сырчиныр, Адыгэ Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Шэуджэн Заур, мэкъу-мэщымкIэ министрэу Къуанэ Анзаур, культурэмкIэ министрэу Аулъэ Юр, муниципальнэ образованиеу «Джэджэ районым» иадминистрацие ипащэу Андрей Таранухиныр. Урысые проектэу «Эстафета газа» зыфиIорэм тегъэпсыхьагъэу газрыкIуапIэр атIупщыгъ, Президентэу Владимир Путиным хэгъэгум ипсэупIэхэм газыр аIэкIэгъэхьэгъэнымкIэ пшъэрылъэу къафишIыгъэхэм ар адештэ.\nМы проектым республикэмкIэ къыхиубытагъ къутырэу Днепровскэр. Джащ фэдэу къутырхэу Козополянскэр, Карцевыр ыкIи Колхознэр чIыопс газым пашIагъэх. Адыгеим и ЛIышъхьэ а хъугъэ-шIагъэмкIэ къоджэдэсхэм афэгушIуагъ.\nГазрыкIопIакIэм ишIуагъэкIэ Джэджэ районым пэIудзыгъэ псэупIи 6-мэ газыр аIэкIэхьащт, уни 153-мэ газыр аращэнымкIэ ищыкIагъэр зэкIэ хьазыр.\n«Республикэм ипсэупIэ анахь цIыкIухэм газыр къызэралъыIэсырэр непэ тинэрылъэгъу хъугъэ. Урысыем нахьи, гурытымкIэ пштэмэ, тиреспубликэ газыр зэращыIэкIагъахьэрэр нахь лъаг, 2026-рэ илъэсым ехъулIэу зэрэпсаоу Адыгеим газыр IэкIахьэ хъущт», — къыхигъэщыгъ Юрий Пахомовскэм.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ компаниеу «Газпромым» ипащэхэм зэрафэразэр къыIуагъ ыкIи социальнэ газификациемкIэ пшъэрылъхэу яIэхэм афэгъэхьыгъэу къыIотагъ.\n«ГазрыкIуапIэр зэрэтшIыгъэм къикIырэп IофшIэныр ащ щытыухыгъэу. Джы газыр цIыфхэм яунэхэм арытщэн фае, къэралыгъори хьазыр ащкIэ IэпыIэгъу афэхъунэу. Партиеу «Единэ Россием» игъо ылъэгъугъ ыпкIэ хэмылъэу чIыгу Iахьхэм ягъунапкъэхэм газыр афыращэлIэнэу. Хэгъэгум и Президентэу Владимир Путиным ащ дыригъэштагъ ыкIи пшъэрылъхэр афишIыгъэх», — къыIуагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ.\nКъэралыгъом ипащэ къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ зыхъухэкIэ, 2022-рэ илъэсым ыкIэм нэс Адыгеим ипсэупIэ 207-мэ адэт унэ мин 16,8-м ехъумэ газыр икъоу аIэкIэхьащт. ПэшIорыгъэшъэу къызэрэрадзагъэмкIэ, Джэджэ районым ипсэупIэ 24-рэ, чIыгу Iахь 1752-рэ ащ къыхиубытэщт.\nКъоджэдэсхэм гущыIэгъу зафэхъум КъумпIыл Мурат къафиIотагъ транспорт, инженер ыкIи социальнэ инфраструктурэм хэхъоныгъэ ашIынымкIэ, псэупIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ гухэлъхэу яIэхэм афэгъэхьыгъэу, зыщыпсэухэрэ чIыпIэхэм нахь хэхъоныгъэ ашIыным, нахь зэтегъэпсыхьагъэ хъунхэм ежь цIыфхэри чанэу къыхэлэжьэнхэу ар къяджагъ.\nБэмышIэу къутырым щашIыгъэ ФАП-р Адыгеим и ЛIышъхьэ къыплъыхьагъ ыкIи вакцинациемкIэ мобильнэ пункт ащ къызэрэщызэIуахыщтыр ариIуагъ. Ащ нэмыкIэу программэу «Земский доктор» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу къутырым Iоф щишIэнэу специалист агъэкIощт.\nКультурэм и Унэ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зэрэщыкIохэрэр зызэрагъашIэ нэуж Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ пшъэрылъ фашIыгъ мы илъэсым ыкIэм ехъулIэу IофшIэнхэр аухынхэу ыкIи ищыкIэгъэ оборудованиемкIэ зэтырагъэпсыхьанэу.\n«Газыр щыIэмэ, чIыпIэхэм нахь хэхъоныгъэ ашIынымкIэ амалыкIэхэр яIэ хъущтых; ягупсэ къутырхэм, къуаджэхэм цIыфхэр къадэнэщтых ыкIи Iоф ащашIэщт», — къыхигъэщыгъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nАщ нэужым КъумпIыл Муратрэ Юрий Пахомовскэмрэ Босенкэхэм яунагъо щыIагъэх. Апэрэу газыр зэращэлIэщтхэм ахэр ащыщых.\nКъумпIыл Муратрэ Юрий Пахомовскэмрэ атегущыIагъэх Адыгеим ичIыпIэхэу джыри икъоу газыр зыIэкIэмыхьагъэхэм зэранагъэсыщтхэмкIэ гухэлъхэу яIэхэм. Шъугу къэдгъэкIыжьын: 2020-рэ илъэсым чъэпыогъум ПАО-у «Газпромым» и ГъэIорышIапIэ и Тхьаматэу Алексей Миллеррэ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ республикэм 2021 — 2025-рэ илъэсхэм газыр зэраIэкIагъэхьащтым ипрограммэ кIэтхагъэх. «Газпромым» иинвестициехэр сомэ миллиарди 3,4-рэ фэдиз хъущтых. 2005 — 2020-рэ илъэсхэм ащ фэдэ программэм телъытагъэу километрэ 204-рэ фэдиз зикIыхьэгъэ газрыкIуапIэхэр ашIыгъагъэх.\n2026-рэ илъэсым нэс республикэм ирайонищмэ япсэупIэ 17-мэ газыр аIэкIэгъэхьэгъэным пае газрыкIопIэ 15 джыри ашIынэу щыт.\nЮрий Пахомовскэм къызэриIуагъэмкIэ, нэ-мыкI чIыпIэхэм газыр аIэкIэгъэхьэгъэнымкIэ, анахьэу етIани индустриальнэ паркыр зыщагъэпсырэ Тэхъутэмыкъое районым IэкIагъахьэрэр нахьыбэ шIыгъэнымкIэ амалхэр щыIэ хъущтых.\n«Хэгъэгур пштэмэ, газыр зэраIэкIагъахьэрэмкIэ Адыгеир пэрытныгъэр зыIыгъхэм ащыщ — процент 90-м ехъу. ДжырэкIэ гухэлъэу тиIэр республикэм ипсэупIэхэм газыр зэраIэкIэдгъахьэрэм ипсынкIагъэ хэдгъэхъоныр ары», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая ЗэхъокIыныгъэхэр фэхъущтых\nСледущая В Адыгее потушили возгорание на предприятии «Картонтара»


Республика Адыгея - Зэнэкъокъум щытекIуагъэхэм афэгушIуагъ\nЗэнэкъокъум щытекIуагъэхэм афэгушIуагъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат урысые зэнэкъокъоу «Илъэсым иунэгъо анахь дэгъу» зыфиIорэм щатекIогъэхэ Зайцев Михаилрэ Валентинэрэ афэгушIуагъ.\nАдыгэ Республикэм IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ иминистрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Мырзэ Джанбэчи зэIукIэм хэлэжьагъ.\nКъоджэдэс нэбгырэ 54-у зэнэкъокъум хэлэжьагъэхэм Зайцевхэм яунагъо къахахыгъ. Республикэм ипащэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, ар гъэхъэгъэшхоу щыт, Красногвардейскэ районым имызакъоу, зэрэреспубликэуи ащ рыгушхон ылъэкIыщт.\n«Михаил Григорий ыкъомрэ Валентина Иван ыпхъумрэ, зэрэпсэунхэ, Iоф зэрашIэн, ныбжьыкIэхэр зэрапIун фаемкIэ шъуиунагъо цIыфыбэхэмкIэ щысэтехыпIэу щыт. ИжъыкIэ унэгъо кIоцIым щагъэфедэщтыгъэ шэн-хэбзэшIухэр анахьэу къызщызэтенэжьыгъэхэр къуаджэхэр ары. Унэгъо пытэ зэгурыIожьым илъ хабзэхэм зэу ащыщ нахьыжъхэм шъхьэкIафэ афэшIыгъэныр, IофшIэным аIэ екIуныр, мурадышIоу яIэхэм алъыкIэхьанхэр. Ащ фэдэ шэн-хабзэхэр шъощ фэдэхэм яшIуагъэкIэ Адыгеим къызэрэщызэтенэхэрэр гушIуагъоу щыт», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЗайцев зэшъхьэгъусэхэр илъэс 55-рэ хъугъэу Красногвардейскэ районым щызэдэпсэух, пхъуитIу, пхъорэлъфиплI зэдапIугъ. Илъэсыбэрэ ахэм колхозым Iоф щашIагъ. Михаил Григорий ыкъор ветеранхэм ярайон совет непэ пэщэныгъэ дызэрехьэ, общественнэ щыIэныгъэм чанэу хэлажьэ.\nАдыгэ Республикэм IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, урысые зэнэкъокъум унэгъо 300 фэдиз хэлэжьагъ. Лъэныкъохэу «Сабыибэ зэрыс унагъу», «Унэгъо ныбжьыкI», «Къуаджэм дэс унагъу», «Шэн-хабзэхэр къэзыухъумэрэ унагъу» зыфиIохэрэмкIэ анахь дэгъухэр къыхахыгъэх. Зэнэкъокъум икIэуххэм атетэу тхылъэу «Илъэсым иунэгъо анахь дэгъу. Урысыер, 2016-рэ илъэс» зыфиIорэр къыдагъэкIыщт. Зэнэкъокъухэм ащатекIуагъэхэм афэгъэхьыгъэ къэбархэр ащ дагъотэщтых.\nЗайцев зэшъхьэгъусэхэм афэгъэхьыгъэ игъэкIотыгъэ тхыгъэ тигъэзет къыхиутыщт.


Тызэгъусэу тыпэшIуекIон фае — Адыгэ макъ\nТызэгъусэу тыпэшIуекIон фае\nРедактор 09.11.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКоронавирусым пэшIуекIогъэнымкIэ медицинэм иIофышIэхэм алъэкI къагъанэрэп, зыгъэпсэфыгъо ямыIэу япшъэрылъхэр агъэцакIэх.\nАу мы аужырэ мазэхэм язэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъагъорэмкIэ, узыр къызэолIагъэхэм, ащ ыпкъ къикIыкIэ зидунай зыхъожьыгъэхэм япчъагъэ хэпшIыкIэу нахьыбэ хъугъэ.\nЗэпахырэ узым пэуцужьыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ вакцинэ зэфэшъхьафхэр непэ Урысыем щагъэфедэх. Ахэр шэпхъэшIухэм зэрадиштэхэрэр, шIуагъэ къызэратырэр къэралыгъуабэмэ зэхашIагъ. Узым къыгъэлъэгъуагъ медицинэ сэнэхьатым тищыIэныгъэ чIыпIэшхо зэрэщиубытырэр, ащ мэхьанэшхо зэриIэр ыкIи цIыфым ипсауныгъэрэ ищыIэныгъэрэ анахь лъапIэ дунаим зэрэтемытыр.\nКоронавирусым пэшIуекIогъэнымкIэ ипшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу егъэцакIэх ыкIи къоджэдэсхэм IэпыIэгъу афэхъу АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ къэралыгъо учреждениеу «Адыгэкъалэ имежрайон сымэджэщэу К. М. Батмэным ыцIэ зыхьырэм» и Теуцожь сымэджэщ поликлиникэ иучастковэ врач-терапевтэу, кардиологэу Хъут Рузанэ.\n— Коронавирусым пэшIуекIогъэным, цIыфхэм вакцинациер акIуным фэщэгъэнхэм амалэу тиIэр зэкIэ етэхьылIэ. Къытэпхыгъэ псэупIэхэр къэткIухьэхэзэ прививкэ зышIы зышIоигъохэр етэгъэблагъэх, вакцинацием мэхьанэу иIэр къафэтэIуатэ, сымаджэхэм упчIэжьэгъу тафэхъу. Медикхэм язакъоу мы узым пэуцужьынхэ алъэкIыщтэп, арышъ, ар цIыфхэм къагурыIоным, пстэуми тызэкъотыным мэхьанэшхо иI, — еIо Рузанэ.\nХъут Рузанэ зэпхыгъэ терапевтическэ участкэм нэбгырэ 1941-рэ хэтхагъ. Ахэм ащыщэу 599-мэ вакцинациер акIугъ, нэбгырэ 266-рэ сымэджагъэх. Тыгъуасэ ехъулIэу коронавирусым пэшIуекIорэ прививкэр Теуцожь районым щыпсэурэ нэбгырэ 5487-мэ арагъэшIыгъ.\nПредыдущая Нахьыбэм япшъэрылъэу алъытэ\nСледущая «Ростов-Доныр» къахэщы


УблапIэр сыдигъокIи щэчалъэ | Адыгэ Макъ\nУблапIэр сыдигъокIи щэчалъэ\nУрысыем пенсиехэмкIэ исистемэ зэхъокIыныгъэу фашIыхэрэм иIофыгъо аужырэ уахътэм цIыфхэр анахьэу зэрыгущыIэхэрэм ыкIи зыгъэгумэкIыхэрэм ащыщ. Сыд фэдэ Iоф къехьыжьэгъакIи фэдэу, ащ шIошIэу фыряIэр зэтекIы, гумэкIыр нахь къызытекIохэрэри щыIэх.\nАужырэ зэхъокIыныгъэхэу къэралыгъом ипащэ къыхилъхьагъэхэм ауж къырахьыжьэгъэ Iофыр нахьышIу зэрэхъугъэм ицыхьэ телъ ыкIи еплъыкIэу фыриIэм къытегущыIагъ ДОСААФ-м ишъолъыр къутамэу Адыгеим щыIм итхьаматэу Барцо Тимур.\n— ШышъхьэIум и 29-м УФ-м пенсиехэмкIэ исистемэ зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ Джэпсалъэ УФ-м и Президентэу В. Путиным къышIыгъ. Сабыибэ зиIэ ныхэр нахьыжьэу пенсием кIонхэу къыщыдэлъытэгъэн фаеу ащ ылъытагъ. Сабыищ зиIэр илъэси 3-кIэ, плIы зиIэр – 4-кIэ нахьыжьэу, тфы е нахьыбэ зиIэхэр непэ законым къызэрэщыдэлъытагъэм тетэу, аныбжь илъэс 50 хъумэ пенсием кIощтых.Пенсием зыщыкIощтхэ ныбжьым игъорыгъоу къыхэхъощтэу ары хэбзэгъэуцугъэм ипроект къызэрэщиIорэр. Апэ ар зынэсыщтхэм мэзихыкIэ нахьыжьэу пенсиер агъэпсын амал аратын фаеу Владимир Путиным ылъытагъ. Пенсием зыныбжь екIолIагъэхэм IофшIапIэ ямыIэу къэмынэнхэми анаIэ тырагъэтынэу Джэпсалъэм къыщеIо. IофшIэпIэ чIыпIэхэр къэзытэу, пенсием зыныбжь екIолIагъэхэр IофшIапIэм къыIузыгъэкIыхэрэм е зымыштэхэрэм административнэ ыкIи уголовнэ пшъэдэкIыжьэу ахьыщтыр зэхэугуфыкIыгъэу гъэнэфэгъэн фае.\nПенсием кIоным аныбжь нэсыгъэу е кIогъагъэхэу Iоф зышIэхэрэм акIуачIэ изэу, яшIэныгъэхэр IофшIапIэхэм къафэфедэн ылъэкIэу бэрэ къызэрэхэкIырэр ыкIи ахэм яфитыныгъэхэр зэрэухъумагъэхэр Барцо Тимур къыхигъэщыгъ, хэгъэхъонэу къэралыгъо пащэм ышIыгъэ пстэуми мэхьанэшхо яIэу ылъытагъ.


Адыгэ Хэку Таймс: Сирием къикIыжьхи Мамхыгъэ къэкIожьыгъэх\nСирием къикIыжьхи Мамхыгъэ къэкIожьыгъэх\nЕгъэзыгъэ IофкIэ Сирием къикIыжьхи, Адыгеим ит къуаджэу Мамхыгъэ псэупIэкIэ къэзыгъэзэжьыгъэхэм ащыщых Цэй зэшъхьэгъусэхэу Сахьидэрэ Нэджахьрэ яунагъо. Тилъэпкъэгъухэм Адыгеим щыIэкIэ-псэукIэу щагъотыгъэр зыфэдэр зэдгъэлъэгъу тшIоигъоу бэмышIэу ахэм адэжь тыщыIагъ.\nЦэйхэм гушIуагъо яIэу тахэхьанэу хъугъэ, тызыщыкIогъэ мэфэ дэдэм Сахьидэ янэшыпхъоу ГъукIэлI Сумая илъфыгъищи игъусэхэу Сирием къикIыжьхи, иIахьыл гупсэхэм адэжь къеблэгъэжьыгъэхэу тащыIукIагъ. Цэйхэм ягушIуагъо адигощынэу къэкIогъагъ ягъунэгъоу псэурэ Хьагъундэкъо Щамсэти.\nСахьидэ къызэрэтфиIотагъэмкIэ, Сирием ит къуаджэу Бирхьаджэм щыпсэущтыгъэх. Ащ нэбгырэ минрэ ныкъорэм кIахьэу адыгэхэр дэсыгъэх. Ишъхьэгъуси ежьыри ясэнэхьаткIэ псэолъэшIых, ежьхэм унэе Iоф яIэу, унэхэр ашIыщтыгъэх.\n- Тичылэ къагъэуагъ, щыIэжьэп, адыгэу дэсыгъэхэри зэкIэ Истамбул, Тыркуем, псэупIэкIэ кIуагъэх. - еIо Сахьидэ. - Адыгеим къызыдгъэзэжьыгъэр мэзих хъугъэ, Мамхыгъэ мэзищ хъугъэу тыщэпсэу. Унэу тызэрысыр Къэбыхьаблэ щыщэу Ламыкъо Эдик иягъ. Джыри Мыекъуапэ тыщыпсэузэ, Эдик иунэу Мамхыгъэ дэтым Сирием къикIыжьыгъэ унагъо горэ чIигъэтIысхьэ зэрэшIоигъомкIэ макъэ къытагъэIугъагъ. Нэужым тыкъакIуи, къуаджэр псэупIэкIэ тыгу рихьыгъ ыкIи осэ макIэкIэ унэр зыем къытищагъ. АщкIэ Эдик лъэшэу тыфэраз. ТызыгъэгумэкIырэр IофшIапIэ зэрэтимыIэр ары. IофшIэныр къэдгъотымэ мыдыкIэ тыкъэнэн гухэлъ тиI, чылэри ащ щыпсэурэ цIыфхэри тыгу рехьых. Мары тянэшыпхъуми тадэжькIэ зыкъигъэзэжьыгъэшъ, тшIэшъущт горэм тызэдегупшысэщт. ЧIыгуи тиI, гъатхэр къэсымэ ащи тыдэлэжьэщт. Сишъхьэгъусэрэ сэрырэ тызыпылъ Iофым бзэр умышIэу ухэхьаныр къин. Арышъ, цIыкIу-цIыкIузэ бзэри зэдгъэшIэщт, мурад горэхэри зыфэтшIыжьыщтых.\nСахьидэ адыгабзэкIэ дэгъоу зэрэгущыIэрэр умыгъэшIэгъон плъэкIырэп. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, янэжърэ ятэжърэ арапыбзэр ашIэщтыгъэп, арыти адыгэбзэ къабзэкIэ унагъом исхэм адэгущыIэщтыгъэх. Ащ къыхэкIэуи бзэр дэгъоу ашIагъ. Арэу щытми, якIалэхэм ар зэрамышIэрэм егъэгумэкIых. Ахэм яныбджэгъухэр арабых, еджапIэми ары щызэрагъэшIагъэри. Джы къуаджэм кIэлэегъэджэ хэхыгъэ щыряIэу адыгабзэри, урысыбзэри зэрагъашIэх.\n- Чылэм псэупIэкIэ тыкъызэкIом апэдэдэ зишIуагъэ къытэзгъэкIыгъэхэу Ламыкъо Эдикрэ Хьагъундэкъо Щамсэт иунагъорэ лъэшэу тафэраз, - еIо Сахьидэ. - Щамсэт икIалэу Хьагъундэкъо Азмэти, ащ ышыпхъуи лъэшэу къыддеIагъэх, зыпари къызтырагъэнагъэп. Мафэ къэс тадэжь къэкIох, гъомылапхъэми, нэмыкIхэми тащагъакIэрэп.\nЦэйхэм яунагъо Тхьэм шIошъхъуныгъэ фыриI. Сахьидэ къызэриIорэмкIэ, Сирием еджапIэхэм зэрачIахьэхэу диным фы-\nрагъаджэх. Ежь яти шIэныгъэлэжь, философ, диным феджагъэу щытыгъэти, ащ кIырыплъызэ бэ къыздиштагъэу хъугъэр. ЦIыфым диным тхьашIошъхъуныгъэ фыриIэ зыхъукIэ нахь иIоф зэрэкIэкIыщтыр зэхишIагъэу ащ илъагъо тетэу рэкIо, нэмази ешIы.\n- Сыд фэдэ хэгъэгуи цIыфыр ары нахь дахэ зышIырэри, нахь Iае зышIырэри. Нахь хэгъэгу дахэм укIоу цIыфхэр мыдэгъухэ зыхъукIэ, пкIэ иIэп. Мыекъуапэ тIэкIурэ тыдэсыгъ, зэкIэ тыгу рихьыгъ, ау адыгэу дэсыр макIэ. Тучанхэм тазычIахьэкIэ урысыбзэкIэ тадэгущыIэн тлъэкIыщтыгъэп, ар къин къытщыхъущтыгъэ. Чылэм дэсхэр зэкIэ адыгэх, нахь гупсэф бэкIэ. Тэри адыкIэ чылэр ары тызыщыпсэугъэр. Арышъ, къуаджэр тикIас, ащ щыIэкIэ-псэукIэу дэлъыми дэгъоу тыщыгъуаз, - къыIуагъ Сахьидэ.\n- Хэгъэгу дах тыкъыздэкIожьыгъэр. Апэ ащ фэдэ гухэлъ тиIагъэп мыдыкIэ зыкъэдгъэзэнэу, арэу щытми\nСахьидэ тышIокIыгъэп, - мэщхы янэшыпхъоу Сумая. - Сишъхьэгъусэу Джаудэт Iофхэр иIэу адыкIэ къэнагъ. СипшъэшъитIоу Элэрэ Любнэрэ ыкIи сикIалэу Сомэр сигъусэхэу тыкъэкIожьыгъ. Сахьидэ игъунэгъоу унэ ащэу къызытеIом ахъщэ къыфэдгъэхьи, къэтщэфыгъ. Тэгугъэ мыщ тикIалэхэр нахь щыгупсэфынхэу.\n- Мэзищ фэдиз хъугъэ Цэйхэм яунагъо тичылэ псэупIэкIэ къызыкIожьыгъэр. Лъэшэу тыгушIуагъ. УнагъомкIи, нэбгырэ пчъагъэмкIи чылэм къызыпхахъокIэ дэгъу. Унэ нэкIым къэкIожьыгъагъэх, арыти шъхьадж фызэшIокIыщтымкIэ тадэIэпыIагъ, джыри тиамал къызэрихьэу афэтэшIэ. Мыхэм ашхын ямыIэу сэ егъашIи сытIысэу сышхэщтэп. СикIали, сипшъашъи къадэIэпыIэх. Нысэри джащ фэдэ къабз, зыпщэрыхьэкIэ яIахьэ афехьы. Ежьхэми гукIэгъушхо ахэлъ. Сахьидэ янэ иIэжьэп, янэшыпхъу дэд мыдыкIэ къыщэжьыгъэр. Ащ игушIуакIэ зымыуасэ щыIэп, тэри лъэшэу тигъэгушIуагъ. Шэуджэн район администрацием ипащэ тыфэраз, къалъэплъэ. IофшIапIэ къафигъотынэуи къыгъэгугъагъэх. Ятэжъ пIашъэхэр къинкIэ яхэгъэгу икIыжьынэу хъугъагъэх, джы ежьхэм къин IофкIэ къагъэзэжьыгъ. Гъунэгъу дэгъух, гупсэфых. ЯкIэлэцIыкIухэри егъашIэм къытхэтыгъэхэм фэдэу псынкIэу къытэсагъэх. Джыри Сирием къинэгъэ тилъэпкъэгъухэри псаоу къытхэхьажьынхэу тафэлъаIо.


Мэхьанэшхо зиIэ проектхэм зыкIэ ащыщ | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 27.06.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАщ тегъэпсыхьэгъэ пшъэрылъхэм мэхьанэшхо зэряIэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\nЗэхэсыгъом икIэуххэм къатегущыIэзэ гъогу проектхэр зэшIохыгъэнхэмкIэ ыкIи бюджет мылъкур аIэ къырагъэхьанымкIэ Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэм язэшIохын республикэм анаIэ зэращытырагъэтырэр КъумпIыл Мурат къыкIигъэтхъыгъ.\n«Адыгеим транспорт инфраструктурэм ихэхъоныгъэ лъэшэу анаIэ щытырагъэты. Гъогухэм ягъэцэкIэжьынрэ язэтегъэпсыхьанрэ апэIухьащт мылъкоу Гъогу фондым къыхагъэкIырэр илъэс къэс нахьыбэ мэхъу. Федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъу хэлъэу гъогухэм яшIынкIэ, анахьэу етIани Урысыем икъыблэ имагистральнэ сетьхэм язы Iахьэу щытхэм, мыщ къыхеубытэх Къырым ылъэныкъокIэ гъэзагъэхэри, проектхэр республикэм щагъэцакIэх. Лъэпкъ проектхэм яшIуагъэкIэ транспорт инфраструктурэ дэгъур гъэпсыгъэным иамалыкIэхэр республикэм къыIэкIэхьэх. Мы илъэсым IофшIэнэу агъэцэкIэщтри, мылъкоу ащ пэIухьащтри нахьыбэ мэхъу.\nИгъом ыкIи шIуагъэ хэлъэу мылъкур гъэфедагъэ хъуным сэ сшъхьэкIэ сынаIэ тесэгъэты, сылъэплъэ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЛъэпкъ проектэу «Автомобиль гъогу дэгъухэр ыкIи щынэгъончъэу щытыщтхэр» зыфиIорэр Адыгеим 2024-рэ илъэсым нэс щагъэцэкIэщт, ащ сомэ миллиарди 3,3-м ехъу пэIуагъэхьащт, ащ щыщэу мы илъэсым — сомэ миллион 463,4-рэ.\nЛъэпкъ проектыр гъэцэкIагъэ хъуным пае республикэ проектэу «Адыгэ Республикэм иавтомобиль гъогу дэгъухэр ыкIи щынэгъончъэу щытыщтхэр» зыфиIорэр аухэсыгъ, ар лъэныкъуитIоу зэхэт: «Гъогу сетыр» ыкIи «Гъогу хъызмэтым ихэхъоныгъэкIэ Iофтхьабзэхэр» зыфиIохэрэр.\nТранспорт инфраструктурэм ихэхъоныгъэкIэ а проектым Iофышхо къызэлъеубыты. Мыекъуапэ, псэупIэу Яблоновскэм яавтомобиль гъогухэр, джащ фэдэу республикэ ыкIи чIыпIэ мэхьанэ зиIэ гъогухэр гъэцэкIэжьыгъэнхэм лъэшэу анаIэ тырагъэтыщт. 2024-рэ илъэсым нэс республикэ мэхьанэ зиIэ автомобиль гъогухэр нахьыбэ ашIыщтых, гъогухэм транспорт бащэ арымыкIоным ыкIи ахэм къатехъухьэхэрэ тхьамыкIагъохэр нахь макIэ шIыгъэнхэм анаIэ лъэшэу тырагъэтыщт.\nКъумпIыл Мурат зэрилъытэрэмкIэ, лъэпкъ проектэу зигугъу тшIырэм къыдилъытэхэрэр гъэцэкIагъэ зыхъухэкIэ, шIогъэшхо ащ къызэритыгъэр нэрылъэгъу хъущт. Гъогухэр щынэгъончъэу щытынхэмкIэ, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим зэрар рамыхынымкIэ, тхьамыкIагъоу гъогухэм къатехъухьэхэрэм къакIегъэчыгъэнымкIэ, гъогухэм ягъэцэкIэжьын текIуадэрэр нахь макIэ шIыгъэнымкIэ, экономикэм иотраслэ зэфэшъхьафхэм хэхъоныгъэ ашIынымкIэ, IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр щыIэ хъунхэмкIэ гъогухэм яшIынрэ ягъэцэкIэжьынрэ амалышIухэр къатыщтых.\nДжащ фэдэу туризмэм зиушъомбгъунымкIэ, инвесторхэр нахьыбэу Iофтхьабзэхэм язэшIохын къыхэлэжьэнхэмкIэ инфраструктурэ дэгъум, нэмыкI лъэныкъохэм яшIогъэшхо къэкIощт, бизнесым джыри нахь хэхъоныгъэ ышIынымкIи амал дэгъухэр къатыщтых. А пстэуми яшIуагъэ къэкIощт экономикэм джыри нахь хэхъоныгъэ ышIынымкIэ, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIи нахьышIу хъунымкIэ.


Адыгеим щыкIорэ семинарыр — Адыгэ макъ\nАдыгеим щыкIорэ семинарыр\nРедактор 23.06.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nТыгъуасэ Адыгэ къэралыгъо университетым щыкIогъэ семинарыр зыфэгъэхьыгъагъэр Къыблэ федеральнэ шъолъырым хэхьэрэ субъектхэм къэралыгъо лъэпкъ политикэр зэращыпхыращырэр ары.\nИлъэситф хъугъэу ар зэхэзыщэхэрэр лъэпкъ IофхэмкIэ Федеральнэ агентствэмрэ М. Ломоносовым ыцIэкIэ щыт къэралыгъо университетэу Москва дэтымрэ ары. А уахътэм къыкIоцI нэбгырэ мини 10-м ехъумэ мыщ курсхэр къыщаухыгъэх.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх Урысые Федерацием и Президент и Полномочнэ лIыкIоу ЮФО-м щыIэм игуадзэу Владимир Гурба, Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, лъэпкъ IофхэмкIэ Федеральнэ агентствэм илIыкIохэр, джащ фэдэу М. Ломоносовым ыцIэкIэ щыт къэралыгъо университетым къэралыгъо гъэIорышIэнымкIэ ифакультет Iоф щызышIэхэрэр.\nIофтхьабзэр аублэным ыпэкIэ Хэгъэгу зэошхор къызежьэгъэ мафэм — шъыгъо-шIэжь Мафэм епхыгъэу зы такъикърэ шъыгъуагъэх.\nСеминарым хэлажьэхэрэм шIуфэс къарихызэ Владимир Гурба къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, илъэс 81-кIэ узэкIэIэбэжьмэ, мэкъуогъум и 22-м цIыф лъэпкъыбэ зыщыпсэурэ Советскэ Союзым зэрэдунаеу фашизмэм щиухъумэнэу зыкъыIэтыгъ.\n«А заом нэбгырэ миллион 27-м ехъу хэкIодагъ. ЕгъашIэми ащ фэдэ къэрэмыхъужь. Тятэхэмрэ тятэжъхэмрэ фашизмэр Берлин ыкIэм нэсэу щызэхагъэтэкъожь зэхъум къакIэхъухьэхэрэр джыри ащ фэдэ щынагъом щыухъумэгъэнхэ фаеу хъун зэрилъэкIыщтыр зыпарэкIи агу къихьагъэп. ЕтIани тигъунэгъум ащ фэдэ къехъулIэн зэрилъэкIыщтыр зыпарэкIи агу къэкIыгъэп», — къыIуагъ Владимир Гурба.\nАнахьэу ащ ипсалъэ къыщыхигъэщыгъэр ыкIи анаIэ зытыраригъэдзагъэр къэралыгъо политикэм цIыфыр уцунымкIэ, ащ идунэееплъыкIэ тэрэзынымкIэ ыкIи зэрыгъозэщт лъэныкъохэр къыхихынхэмкIэ къэбарым мэхьанэу иIэр ары. ЦIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм ыкIи дин зэмылIэужыгъохэр зылэжьыхэрэм япхыгъэ Iофыгъохэу къэуцухэрэмкIэ къэбарлъыгъэIэс Iофтхьабзэхэм ямэхьанэ джыри нахь къэIэтыгъэн зэрэфаер ащ къыхигъэщыгъ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мы Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм шIуфэс къарихыгъ ыкIи хигъэунэфыкIыгъ Адыгеир ащ фэдэ семинар щызэхащэнэу къызэрэхахыгъэм ошIэ-дэмышIагъэ хэлъэу зэрэщымытыр. Темыр Кавказыр пштэмэ, анахь шъолъыр рэхьатхэм ар зыкIэ ащыщ.\n«Адыгеим политическэ Iофтхьабзэхэу щызэрахьэхэрэм яшIуагъэкIэ цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэхэмрэ дин зэмылIэужыгъохэр зылэжьыхэрэмрэ азыфагу зэгурыIоныгъэ илъынымкIэ яшIуагъэ къэкIо. Къэралыгъо хабзэм икъулыкъухэм яIофшIэнкIэ анахьэу мэхьанэ зэратырэр республикэм ащ фэдэ зэфыщытыкIэхэр щыгъэпытэгъэнхэр ары», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ джащ фэдэу анаIэ зытыраригъэдзагъэхэм ащыщ цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм язэфыщытыкIэхэр гъэтэрэзыгъэнхэм, нахь дэгъу шIыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ къэралыгъо программэхэм къадыхэлъытагъэу зэхэщэн, научнэ-ушэтын ыкIи методическэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэу тишъолъыр зыпкъитыныгъэ илъынымкIэ зишIуагъэ къакIохэрэр зэрэщызэхащэхэрэр.\nХабзэмрэ обществэмрэ язэдэлэжьэныгъэ къызщэуцум КъумпIыл Мурат анахьэу къыхигъэщыгъэр лъэпкъ общественнэ организацие пстэуми ялIыкIохэр АР-м и Общественнэ палатэ, нахьыжъхэм я Совет, дин объединениехэм адэлэжьэгъэнымкIэ Советэу АР-м и ЛIышъхьэ дэжь щыIэм зэрахэтхэр ары. Ахэр республикэм щыкIорэ Iофтхьэбзэ пстэуми ахэлажьэх.\nЛъэпкъ IофхэмкIэ Федеральнэ агентствэм ипащэ ыцIэкIэ шIуфэс къарихыгъ федеральнэ ведомствэм игъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Елена Собко.\n«Джырэ лъэхъаным санкционнэ-къэбарлъыгъэIэс кампанием зызщиушъомбгъурэм тэркIэ анахь мэхьанэ зиIэхэм ащыщэу къэнэжьы цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэхэмрэ дин зэмылIэужыгъохэр зылэжьхэрэмрэ алъэныкъокIэ IэпэIэсэныгъэ ин зиIэ IофышIэхэр тиIэнхэр. Iофыгъо хьылъэу къэуцухэрэм тынаIэ атедгъэтын ыкIи ахэм зэшIохыкIэ тэрэзхэр къафэдгъотынхэ фае. Лъэпкъ IофхэмкIэ Федеральнэ агентствэр хьазыр субъектхэм ащкIэ ишIуагъэ аригъэкIынэу», — къыIуагъ Елена Собко.\nСеминарым хэлэжьагъэхэр лекциехэм ядэIугъэх ыкIи практическэ занятиехэм ахэлэжьагъэх. Урысыем иджырэ этноконфессиональнэ картэ инэшанэхэм, зэIуупIэныгъэхэр къэмыхъунхэмкIэ амалхэу щыIэхэм, хабзэм икъулыкъухэм лъэпкъ политикэмкIэ язэдэлэжьэныгъэ нахь агъэпытэн зэрэфаем, экстремизмэм инэшанэхэр къахэмыфэнхэм ыкIи нэмыкIхэм атегущыIагъэх.\nСеминарым къыщаIэтыгъэ Iофыгъо пстэухэмкIи яшIошIхэр къаIуагъэх, хабзэм икъулыкъухэу лъэпкъ политикэм иIофыгъохэм афэгъэзагъэхэр, быслъымэн ыкIи чыристан дин пащэхэр, общественнэ ыкIи лъэпкъ-культурнэ организациехэм, апшъэрэ еджапIэхэм ялIыкIохэр ащ хэлэжьагъэх.\nПредыдущая «ШIэжьым ишэф остыгъ»\nСледущая Хэгъэгу зэошхом щыфэхыгъэхэр агу къагъэкIыжьыгъэх


Псауныгъэм иухъумакIох — Адыгэ макъ\nРедактор 18.02.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУз зэфэшъхьафхэр зыпэкIэкIыгъэ цIыфхэм япсауныгъэ зыщызэтырагъэуцожьырэ Гупчэу Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъакIэм цIыфыбэ щызэблэкIы. ГущыIэм пае, пкъы фыкъогъэ зэфэшъхьафхэр зиIэхэм, инсульт къызэуагъэхэм, зипсауныгъэкIэ хъыбэйхэм язэтегъэуцожьынкIэ мыщ Iофышхо щызэшIуахы. Джащ фэдэу зэпахырэ узэу ковидыр зыпэкIэкIыгъэхэм япсауныгъэ изэтегъэуцожьын Гупчэр дэлажьэ. Медицинэ шэпхъэшIумэ адиштэу ар зэтырагъэпсыхьагъ. Врач шъхьаIэу ХьакIэгъогъу Ларисэ ащ фэгъэхьыгъэ зэдэгущыIэгъоу дэтшIыгъэр тыгъэгъазэм и 10-м 2020-рэ илъэсым «Адыгэ макъэм» иномерэу къыдэкIыгъэм къыщыхэтыутыгъагъ.\nКоронавирусыр зыпэкIэкIыгъэхэм япсауныгъэ зэтрагъэуцожьынымкIэ Гупчэм амалэу щагъэфедэхэрэм ащыщ Iэзэгъу физкультурэр (ЛФК-р), галокамерэр, массажыр, физиотерапиер. Узэпхыгъэ IэзапIэм иврач-терапевт (псэупIэм епхыгъэу лажьэрэм) ащ уигъэкIонэу щыт. КъыоIэзэнхэу уаштэным ыпэкIэ, лъым изытет къэзгъэнэфэрэ анализхэр (ОАК, биохимиер), кардиограммэр пшIынхэ фае, нэмыкIэу ищыкIагъэхэр къыуаIожьызэ Гупчэм щыуагъэтыщт.\nАпэрэмкIэ мэхьанэшхо зэрамытэу, амал къызэрыкIоу сымэджабэмэ алъытэрэ Iэзэгъу физкультурэм нахь игъэкIотыгъэу сыкъытегущыIэ сшIоигъу. Сэ сшъхьэкIэ сыушэти, ишIогъэшхо къызэрэкIорэр згъэунэфыгъэ. КовидкIэ сымэджагъэхэр зыхахьэрэ купхэм мыщ щадэлажьэх зы врачрэ инструкторитIурэ. Сабый купхэм Iоф адашIэу зы методистрэ зы инструкторрэ щыIэх. А зэпстэум апшъэ итыр Гупчэм Iэзэгъу физкультурэмкIэ иврачэу Дзыбэ Бэлл.\nПшызэ медицинэ академием и Адыгэ къутамэ 1999-рэ илъэсым ащ къыухыгъ, сэнэхьат зэфэшъхьафхэм къахэкIырэ узхэу цIыфхэм япсауныгъэ зэщызгъакъохэрэмкIэ Iазэщтыгъ (врач-профпатолог). Илъэс 20-м къехъугъ сэнэхьатым зыхэтыр. 2019-рэ илъэсым Санкт-Петербург и Темыр-ТыгъэкъохьэпIэ университетэу И. Мечниковым ыцIэ зыхьырэм рефлектологиемкIэ икурсхэр Бэллэ къыухыжьыгъэх. Ащ щеджэзэ рефлектологиемкIэ врачхэм яассоциациеу Москва щызэхэщагъэм хэхьагъ, онлайн-лекциехэм ахэлэжьагъ, ядэIугъ. ТыгъэкъокIыпIэ Iэзэгъу шапхъэхэм ащыщэу «цигун» зыфаIорэм псауныгъэм изэтегъэуцожьынкIэ амалышIухэр зэрэхэлъхэр апэрэу щызэхихыгъ, ар къызIэкIигъэхьанэу Бэллэ пытэу ыгу риубытагъ ыкIи къыдэхъугъ. Ащ ыуж Пшызэ къэралыгъо медицинэ университетым Iэзэгъу физкультурэмкIэ икурсхэр къыухыжьыгъэх. 2020-рэ илъэсым иIоныгъо мазэ щыублагъэу коронавирусыр зыпэкIэкIыгъэхэр зыхэхьэрэ купхэм Iэзэгъу физкультурэр Гупчэм щарегъэшIы.\n«Мы купхэр зыкIэсштагъэхэр, — къеIуатэ Дзыбэ Бэллэ, — коронавирусыр къыомыузынымкIэ Iэзэгъу физкультурэм ишIогъэшхо къэкIошъ ары. Тэ сымэджагъэхэм тахэт зэпыт. СиIофшIэгъухэми сымэджагъэхэр къахэкIыгъэх. Къыднэсыгъэми, узым тызэлъимыштэнымкIэ, тыфрикъунымкIэ физкультурэм мэхьанэшхо иI, ащ пкъышъолыр егъэпытэ, узхэм апегъэуцу. ТыгъэкъокIыпIэ Iазэхэм, анахьэу Китай иIэпэIасэхэм, зэралъытэрэмкIэ, пшIэрэм мэхьанэу хаплъхьэрэм, шIошъхъуныгъэу фыуиIэм мэхьанэшхо яI. Iэзэгъу физкультурэм идесэ пэпчъ цIыфым ипкъынэ-лынэ игъэкIэжьын дэлажьэ. Мары, гущыIэм пае, жьыр зыIутэщэшъ тэубыты, зэрэтфэлъэкIырэм фэдизэу тэIыгъы, тхьабылхэр зэIетэгъэфых, кислородыр икъуапэ пэчъ IэкIэтэгъахьэ. Тызэрэхъужьыщтым тегупшысэ. Нэужым Iоф зышIэгъэ жьыр къызIутэгъэпщы. Ащ фэдэу гъогогъуи 8-рэ зыпшIырэм, уижьыкъащэ зэтеуцо. Ковидыр зыпэкIэкIыгъэхэм ары дэгъо шъхьаIэу яIэр».\nДзыбэ Бэллэ Iэзэгъу физкультурэр зэригъэшIырэ купым нэбгырэ зыбгъупшI хэхьэ: бзылъфыгъэхэри, хъулъфыгъэхэри, ныбжь зиIэхэри, ныбжьыкIэхэри — зэхэтхэу, апашъхьэ ит врачым цыхьэ фашIызэ, десэхэр кIашIыкIыжьых. Бэллэ ахэр тэрэзэу зэрэпшIыщтхэр къыгъэлъэгъо къодыеу щымытэу, шIуагъэу апылъыр къеIуатэ, десэ пэпчъ купым хэтхэм адешIы. Уишъыпкъэу Iэзэгъу физкультурэр бгъэцакIэ зыхъурэм, нэмыкI зи пшъхьэ къибгъахьэ хъущтэп. ИшIуагъэ къызэрэокIырэм, пкъышъолым зыкъышIэжьыгъэу, кIуачIэ ыгъотызэ Iоф зэришIэрэм удегупшысэзэ десэхэр бгъэцэкIэн, зяптын фае. Врачэу Дзыбэ Бэллэ ащкIэ шыхьат щысэшIоу Iэзэгъу физкультурэр зышIыхэрэм апашъхьэ ит. Ащ цыхьэ фэзышIэу къекIуалIэхэрэм игущыIэ шъабэу, гурыIогъошIоу афегъазэ. Къыгъэлъагъорэр ардэдэм къэзымышIышъухэрэм щэIагъэ афыриIэу, рэхьатэу къытригъэзэжьызэ къарегъэлъэгъу.\n«Жъэжъыехэмрэ (почки) тхьабылхэмрэ (легкие) занкIэу зэпхыгъэх. Тхьабылым ихьэрэ жьыр ахэм анэсы. Тхьабылым зыхаIэкIэ, IэшIугъакIэр мэкIоды, лъым хэлъ шъоущыгъур дэкIуае, Iэпкъ-лъэпкъхэр къэузых, шIум (печень) иIофшIэн зэщэкъо. ЗэкIэ зэрэзэпхыгъэм шъуеплъ. Жьы къашъущэ зыхъукIэ, сыдигъокIи пэкIэ зыIушъущ, пэм ихьэрэ жьыр шъхьэкуцIым занкIэу нэсы, Iоф регъашIэ. КъызIужъугъэпщы зыхъукIэ, тхьабылыр зэрэшъуунэкIыжьырэр зэхэшъошIэфэ шъуепщ. Шъумыгузажъу».\nДзыбэ Бэллэ ежьыри фэщагъэу Iэзэгъу физкультурэр егъэцакIэ. Купэу Iоф зыдишIэрэм зэгурыIоныгъэр дегъоты, игущыIэ кIуачIэ иIэу зыфещэх, зэрэхъужьыщтхэм шIуагъэ хэлъэу зэрэдэлажьэхэрэр ашIошъ егъэхъу.\nФизкультурэ ятфэнэрэ кIогъум ыуж, сэри гу къызIэпысшIыхьи, Мэздахэ екIурэ дэкIояпIэм, сызысымэджэгъэ ужым шIэхэу сыдэмыкIоешъунэу къысщыхъущтыгъэм, ышъхьапэ шъыпкъэ сынэсынэу скIуачIэ къыхьыгъ. А къарыур къысхэзылъхьагъэр Iэзэгъу физкультурэу Дзыбэ Бэллэ тигъэшIыгъэр ары.\n«Гимнастикэр — зэкIэ органхэм япхыгъ, зэкIэмэ Iоф арегъашIэ, къызэIуехых, кIуачIэ къареты, шъэфэу пкъышъолым хэлъ амалхэр къыдехьыех. Ащ угу къыдещае, узэрэхъужьыщтыр пшIошъ егъэхъу, пстэури пфэукIочIынэу угу псынкIэ ешIы. Цигуныр, бодифлексыр — жьыр уубытызэ жьы къэпщэшъуныр — ыкIи рефлексотерапиер зэгъусэхэу ары Iэзэн физкультурэу язгъэшIырэм ылъапсэхэр. А лъэныкъуищыр зэдиштэхэу сэ сэлъытэ. ЦIыфым ыкIуачIэ едгъэгъотыжьыныр ары типшъэрылъыр», — Бэллэ шъырытэу, ау ицыхьэ зытелъыжьэу, къыIорэм шIошъхъуныгъэ фыриIэу, къеIуатэ.\nГупчэм хэт Iэзэн физкультурэм мафэ къэс нэбгырэ 40 щызэблэкIы. «Сымэджагъэхэм е джыри зипсауныгъэ хъыбэйхэм тидесэхэм ауж псэр къапыкIэжьыгъэу зытлъэгъухэрэм тиIофшIэн мэхьанэу иIэр зэхэтэшIэ, ащ тегъэгушIо. «Зыбгъэхъыешъуныр щыIэныгъэм ылъапс» аIоба? Iэзэгъу физкультурэр зэкIэми ашIы хъущт, температурэ ыкIи лъыдэкIуае ин ямыIэмэ. Пскэ хэужъыныхьэгъэ зиIэ бзылъфыгъэу къакIорэр коронавирусым къыкIэрызыжьыгъэ къодый. Хьылъэ къыщэхъу тшIырэ гимнастикэр, мапскэ зэпыт, ау фаеу къэкIо. «Апэрэ къэкIогъум ыуж чэщым рэхьатэу апэрэу сычъыягъ» зэриIуагъэм мэхьанэшхо иI. ЫшIошъ хъугъэ ишIуагъэ къыригъэкIыщтэу. ЦIыфым ышъхьэ риубытэрэр къыдэхъу. Медицинэр непэ нэмыкIэу хъугъэ, лъэныкъуабэхэр зэлъеубытых, ахэр зэрэдгъэфедэшъухэрэм тапэкIи хэхъоныгъэхэр зэрэтшIыщтхэр тшIошъ егъэхъу», — къыхегъэщы Бэллэ.\nСэ сшъхьэкIэ Iэзэгъу физкультурэм изакъоми, врач IэпэIасэ уигъусэу, ар тэрэзэу ыкIи уишъыпкъэу пшIы хъумэ, псауныгъэмкIэ ишIогъэшхо къызэрэокIыщтыр сыушэтыгъэ.\nПредыдущая ЖэжъыехэмкIэ къечъэхыгъэх фэгушIуагъ\nСледущая «Угу машIо имылъэу лъэпкъ Iофыр пшIэшъущтэп»


ШIэжьыр гъэпытэгъэным фэгъэхьыгъэ Iофтхьабз — Адыгэ макъ\nШIэжьыр гъэпытэгъэным фэгъэхьыгъэ Iофтхьабз\nРедактор 10.10.2019 10.10.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nПроектэу «Тлъапсэ къэтыухъумэн» зыфиIорэр Адыгеим щагъэцакIэ. Илъэсэу икIыгъэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат кIэщакIо фэхъуи, а Iофтхьабзэр щыIэныгъэм щыпхыращэу рагъэжьагъ.\nУрысые географическэ обществэм и Адыгэ шъолъыр къутам ары мыщ епхыгъэ Iофхэр зэшIозыхыхэрэр. ГуфакIохэм ядвижениеу «Тлъапсэ къэтыухъумэн» зыфиIорэр, къутырэу Суповскэм щызэхащэгъэ дзэ-патриот клубэу «ШIэжьыр» хэлажьэхэзэ, псэупIэу Инэм километрэ 35-кIэ пэIудзыгъэу мэзым лъыхъон IофшIэн щагъэцэкIагъ.\nАщ ишIуагъэкIэ советскэ дзэкIолIхэр, ахэм партизанхэри ахэтыгъэх, зыщагъэтIылъыгъэхэ чIыпIэ заулэ къыхагъэщын алъэкIыгъ. КIэлэеджакIохэмрэ общественнэ Iофтхьабзэхэм язэшIохын фэгъэзэгъэ цIыфхэмрэ а чIыпIэр аукъэбзынэу агу къэкIыгъ. Джащ тетэу чъэпыогъум и 6-м игъэкIотыгъэ патриотическэ Iофтхьабзэр агъэцэкIагъ. Мыщ хэлэжьагъэх Адыгэ РеспубликэмкIэ Урысые народнэ фронтым хэтхэр, чIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащыкIогъэ Iэшэ зэIуупIэныгъэхэм яветеранхэм я Ассоциацие, джащ фэдэу зигугъу къэтшIыгъэ къутырым щызэхащэгъэ дзэ-патриот клубэу «ШIэжьым» хэтхэр, гуфакIохэр, лъыхъо отрядэу «Кубанский плацдарм» зыфиIорэм анахь чанэу хэлажьэхэрэр.\nХэгъэгу зэошхом илъэхъан, 1942-рэ илъэсым, Раиса Толстовам блэнагъэ зэрихьэгъагъ. Илъэс 20 зыныбжь медсестрау партизан отрядэу «Красногвардейцэм» хэтыгъэм партизан отрядыр псаоу къэнэным пае щэм зыпэIуидзи, къауIэгъагъ, нэужым гъэр хъугъагъэ. Чэщ-мэфитIо ащ хьазаб рагъэлъэгъугъ, ау сыд фэдизэу къин ыщэчыгъэми, партизан отрядыр зыдэщыIэ чIыпIэр ариIуагъэп. АукIыным ыпэкIэ бэнэу зыдалъхьащтыр ежь-ежьырэу ащ рагъэтIыгъагъ. Клубэу «ШIэжьым» ипащэу, лъыхъон IофхэмкIэ Урысые обществэм и Адыгэ къутамэ хэтэу Иван Портноим ащ фэгъэхьыгъэу къафиIотагъ.\nМы Iофтхьабзэм илъэхъан кIэлэеджакIохэм саугъэтыр агъэлагъ, а чIыпIэр аукъэбзыгъ, къэгъагъэхэр агъэтIысыгъэх. Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызщыдахыгъэм ия 75-рэ илъэс ипэгъокIэу кипариситIу а чIыпIэм щагъэтIысыгъ.\nПредыдущая ЩыIэныгъэ илъэсхэр — тибаиныгъ!\nСледущая Адыгабзэм иухъумакIу\n3925 kişide tesbit edildi\nUluslarası Çerkes Kültür Festivali Adıgeyde yapılacak\nАдыгея оборудовала Тахтамукайскую ЦРБ на 5 млн рублей\nВ Адыгее организовали мобильный прививочный пункт\nВ Адыгее в ходе акции «Сохраним лес» заложат аллеи Победы и Мира


Республика Адыгея - Ахъщэ тедзэ Адыгеим къыIэкIэхьащт\nШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/Ахъщэ тедзэ Адыгеим къыIэкIэхьащт\nЛъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэрылъ къыгъэуцугъ гъогухэм яшIынкIэ IофшIэнхэр нахь агъэлъэшынхэу ыкIи медицинэм икъулыкъушIэхэм алъэныкъокIэ социальнэ пшъэдэкIыжьхэр зэрифэшъуашэу зэшIохыгъэнхэу. Федеральнэ ыкIи республикэ хэбзэ органхэм зэгурыIоныгъэу азыфагу илъым, Адыгеим ыцIэкIэ УФ-м и Къэралыгъо Думэ хэт депутатхэм Iофышхоу ашIэрэм яшIуагъэкIэ мы пшъэрылъыр гъэцэкIагъэ мэхъу.ГущыIэм пае, Урысыем и Правительствэ иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхэхыгъэ мылъку тедзэр шъолъырым игъогухэм ягъэцэкIэжьын ыкIи отпуск кIорэ медицинэм иIофышIэхэм аратыщтым пэIуагъэхьащт. Лъэныкъуищ хъурэ комиссием изэхэсыгъо мыщ фэдэ унашъо щаштэнымкIэ зишIогъэшхо къэкIуагъэр УФ-м и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Владислав Резник ары. Iофтхьабзэр бэдзэогъум и 16-м зэхащагъ, ащ хэлэжьагъэх Къэралыгъо Думэм, ФедерациемкIэ Советым, Урысыем и Правительствэ ялIыкIохэр.\nЛъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу республикэм сомэ миллиони 165,5-рэ тедзэу къыфэтIупщыгъэным комиссием дыригъэштагъ. Мы мылъкумкIэ километрэ 15,6-рэ зикIыхьэгъэ шъолъыр ыкIи муниципальнэ гъогухэр, къэлэ агломерацием хиубытэхэрэр зэтырагъэпсыхьащтых.\nПроектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэм игъэцэкIэнкIэ пэрытныгъэ зыIыгъ шъолъырипшIым Адыгеир ащыщ. Мыщ къыдыхэлъытагъэу илъэсэу тызыхэтым километрэ 35,8-рэ зикIыхьэгъэ гъогу псэолъэ 46-рэ агъэцэкIэжьынэу агъэнафэ. Ащ зэкIэмкIи сомэ миллион 491-рэ пэIуагъэхьащт, ащ щыщэу сомэ миллион 331-р — федеральнэ гупчэм, сомэ миллиони 160-м ехъур — республикэ бюджетым къатIупщы.\nШъолъырым иэкономикэ мылъку тедзэ къыхалъхьаным фэшI республикэм ыпэкIэ къыфатIупщыгъэр шIуагъэ къытэу агъэфедэным ыкIи лъэпкъ проектым къыгъэнэфэрэ къэгъэлъэгъонхэм акIэхьаным анахьэу анаIэ тырагъэтыщт. Ащ дакIоу гъогухэр шэпхъэшIухэм адиштэу гъэцэкIэжьыгъэнхэм хэбзэ къулыкъухэр лъэплъэх. Мыщ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ гъогухэм язэтегъэпсыхьанкIэ мы илъэсым агъэнэфэгъэ IофшIэнхэр шышъхьэIум и 1-м ехъулIэу аухынхэ гухэлъ щыI, проектым къыдыхэлъытагъэу ащ къыкIэлъыкIощт траншым игъэфедэн зыфагъэхьазырын алъэкIыщт.\nМедицинэм иIофышIэхэм социальнэ IэпыIэгъу тедзэ ягъэгъотыгъэным фэшI УФ-м и Правительствэ иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхэхыгъэ сомэ миллиони 8,4-рэ джыри республикэм къыIэкIэхьаным блэкIыгъэ тхьамафэм лъэныкъуищ хъурэ комиссием дыригъэштагъ. Мы унашъор аштэным иIахьышIу хэлъ депутатэу Владислав Резник.


ТIопсэ районым щыIэ къуаджэу Псыбэ дэт еджапIэу Шъхьэлэхъо Ахьмэд ыцIэ зыхьырэм щеджэрэ кIэлэцIыкIухэм шIэныгъэу зэрагъэгъотырэм нэмыкIэу ныдэлъфыбзэр, лъэпкъ культурэм ибаиныгъэ зэрагъашIэ, нахьыжъхэр агъэлъапIэх.\n«ГъашIэм фэдиз зикIыхьэгъэ гъогур» зыфиIорэ проектым хэлажьэхэзэ, къуаджэм итарихъ фэгъэхьыгъэ къэбархэр къаугъоих, заом ыкIи IофшIэным яветеранхэм заIуагъакIэ, ягукъэкIыжьхэр тыратхэх.\nКIэлэеджакIохэм илъэсыбэ къэзыгъэшIэгъэ цIыфхэмрэ гъэхъэгъэшхо зышIыгъэхэмрэ якъэбархэр къатхыжьыгъэх. Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэхэм, къуаджэм хэхъоныгъэу ышIыгъэхэм нэIуасэ зафашIыгъ. Къоджэ цIыкIум илъэс зэфэшъхьафхэм бэгъашIэхэу нэбгыри 10 зэрэдэсыгъэр ашIогъэшIэгъоныгъ. Проектым ихэлэжьэн тапэкIи лъагъэкIотэщт.\nКъэгъэлъэгъон гъэшIэгъонэу къуаджэу КодэшъхьапIэ дэт тхылъеджапIэм иIофышIэхэм зэхащагъэм ашIогъэшIэгъонэу цIыфхэр еплъыгъэх.\nКультурэм и Унэ ипащэу Тхьагъушъэ Марет къызэриIорэмкIэ, къэгъэлъэгъоным къырахьылIэгъэ пкъыгъохэр зэкIэ зэрэчылэу къаугъоигъэх пIоми ухэукъощтэп. Джащ фэдэу лъэпкъ искусствэм истудиеу Пчэнашэ Зурет зипащэм щагъасэхэрэми яшIуагъэ къагъакIо. Ахэм лъэпкъ шъуашэхэр зэрашIыщтыгъэхэм зыфагъасэ, ащ цIыфхэр нэIуасэ фашIых.\nЛъэпкъ хабзэхэр арагъашIэх\nКIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэу Шъачэрэ ТIопсэ районымрэ ащыIэхэм аращалIэхэрэ кIэлэцIыкIухэм ясабыигъом къыщегъэжьагъэу пэсэрэ зэманым тятэжъ пIашъэхэр зэрэпсэущтыгъэхэр ыкIи лъэпкъым изэхэтыкIэ зыфэдагъэр арагъашIэ.\nПсыбэ, Агуй-Шапсыгъэ, Хьаджыкъо ыкIи ШэхэкIае адэс сабый цIыкIухэм къызхэкIыгъэхэ лъэпкъым икъэбар нахь куоу зэрашIэнэу, ежьхэри зэрэшапсыгъэхэр зыщамыгъэгъупшэнэу Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонхэр афызэхащэх.\n— Ащ фэдэ Iофыгъохэм унаIэ атебгъэтыным мэхьанэшхо иI, — еIо Хьаджыкъо дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм ипащэу Марина Боглаевам. — Зэрэдгъасэхэрэм ыкIи зэредгъаджэхэрэм адакIоу ахэр яныдэлъфыбзэкIэ гущыIэнхэм мэхьанэшхо етэты, лъэпкъ орэдхэр, къашъохэр ятэгъашIэх.\nБэмышIэу адыгэ къуаем и Мафэ зыщыхагъэунэфыкIырэм тефэу кIэлэегъаджэу БжьэшIо Фатимэ къуаер зэрэхахырэр, кIэлэцIыкIухэр къыздигъэIэпыIэхэзэ, аригъэлъэгъугъ.\nДунэе мэфэкIэу псэушъхьэхэм якъэухъумэн фэгъэхьыгъэр Шъачэ щыхагъэунэфыкIыгъ. Ащ ехъулIэу къэлэ лъэпкъ паркым иIофышIэхэм зэхащэгъэгъэ Iофтхьабзэм зэфэхьысыжьхэр фашIыгъэх.\nПсышIопэ район тхылъеджапIэм иIофышIэхэр литературнэ зэнэкъокъоу «Кавказым имэз чэтыухэр» зыфиIорэм хэлэжьагъэх. Ахэр тхылъеджэныр зикIэсэ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъухэзэ, мы темэр къызэIузыхырэ Iотэжьхэр агъэхьазырыгъэх. ОсэшIхэм Шъачэ дэт сатыу-технологическэ техникумым истуденткэу, апэрэ курсым щеджэрэ Шъхьэлэхъо Миланэ ятIонэрэ шъуашэ зиIэ Дипломыр къыфагъэшъошагъ. Ащ ПсышIопэ районым имэзпэс игукъэкIыжьхэр ыгъэфедэхэзэ «Река жизни М. И. Таукачи» зыфиIорэ IофшIагъэр къыгъэхьазырыгъ.\nДзюдомкIэ зэнэкъокъоу Чехием щыкIуагъэм Урысыем изаслуженнэ тренерэу Нэгъуцу Джанболэт ыгъэсэрэ бэнакIоу Михаил Игольниковым дышъэ медаль къыщыдихыгъ.\nИлъэс 24-рэ зыныбжь спортсменым къыдихыгъэ медальхэм джыри зы къахэхъуагъ. Прагэ щырекIокIыгъэ зэнэкъокъум ар грекэу Целидис, эстонцэу Комолайдэ, азербайджан бэнакIоу Мехидовым, дунаим ичемпионэу Шеразадишвили ащытекIуагъ. Аужырэ зэбэныгъом бэшIагъэу зэнэкъокъущтыгъэ, мы лъэхъаным чемпионэу Майдовым щыIукIагъ. Михаил зы такъикъ закъокIэ ащ текIуагъ. ЯтIонэрэу чемпион хъугъэ М. Игольниковым игуапэ хъугъэ ТIуапсэ дэт апэрэ ныбжьыкIэ спорт еджапIэм итренер цIэрыIоу Нэгъуцу Джанболэт ыгъэсэрэ бэнакIохэм гъэхъагъэхэр зэрашIыхэрэр. Тызыхэт мазэм изакъоу ахэм зэнэкъокъу зэфэшъхьафищымэ текIоныгъэр къащыдахыгъ.\nМихаил янэу Фатимэ адыгэ бзылъфыгъ, Алалэмэ япхъу.\nЧемпионым ТIопсэ районым итренерхэр, къэшъокIо ансамблэу «Шапсыгъэ инурэхэр», иIахьылхэр, иныбджэгъухэр Краснодар иаэропорт щыпэгъокIыгъэх. Прагэ щыбэнэнэу пчэгум къытехьэ зэхъум «Калинкэр» къыфырагъаIощтыгъэмэ, Краснодар «Лезгинкэр» щыIугъ.\n— Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ ухэтыныр псынкIагъоп, — еIо Михаил. — Къэралыгъошхом уфэбэнэными пшъэдэкIыжьышхо пылъ. Токио щыкIощт Олимпиадэм зыфэзгъэхьазырыщт.\nТренерэу Нэгъуцу Джанболэт ыгъэсэгъэ кIалэм текIоныгъэу къыдихыгъэм инэу тигъэгушIуагъ. Олимпиадэм «идышъэ» бэнэкIо Iазэм къызэрэщихьы-\nщтым джы зытырагъэпсыхьащт.\nНэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр Ныбэ Анзор.\nПредыдущая Пчъагъэхэм ахэхъо\nСледущая ЗэкъодзакIохэм шъуафэсакъ!


Алъэгъухэмэ гушIощтых | Адыгэ Макъ\nМэзкъатыхъукIэ заджэхэрэ чэтыушхохэу мэзхэм ахэсхэм япсэупIэр Темыр шъолъырыр ары. Кавказскэ биосфернэ заповедникым есагъэхэу щыпсэухэрэм япчъагъэ аужырэ илъэс 40-м 35 — 40-м ехъугъэп.\nЗаповедникым ичIыгухэм ащыщэу ызытфанэр ары ахэр зыхэсыхэрэр. ЗэрэмакIэхэм изакъоп мэзкъатыхъухэр зырыз дэдэмэ зыкIалъэгъухэрэр. Зэрэсакъхэм къыхэкIэу ежьхэр хэгъэкIи, ялъэуж къагъэнагъэу уапэ къифэныр къин. Джы илъэс заулэ хъугъэу заповедникым ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ахагъэуцуагъэхэ приборхэм ахэр благъэу къакIэрыхьэхэу, ясурэтхэр къыридзэхэу хъугъэ.\nСпециалистхэм къызэраIорэмкIэ, чэтыушхохэм зыхэс чIыпIэхэр къабгынэу, ахэм къапэблагъэхэ «ямые» чIыпIэхэм ащыпсэухэу мэхъу.\nБиологическэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, заповедникым изоолог анахьыжъэу Анатолий Кудаткиным къызэриIуатэрэмкIэ, мэзкъатыхъухэр яонтэгъугъэкIэ килограмм 32-м нэсыхэу къыхэкIы. Алъакъохэр кIыхьэх, акIышъо изэхэлъыкIэ леопар-\nдыр угу къегъэкIы. Псэушъхьэ лIагъэхэр, мэ зыпыугъэ лыр ашхыхэрэп.\nЧэтыушхохэм къафэхъурэ щырхэр зэдапIухэрэп. ЯцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ахэр пцIэухэрэп, макъэ къапыIукIырэп. ЦIыфхэм къатебанэхэу зэраIорэри шъыпкъэп. Ау чъыгхэм адэкIуаехэмэ, защаушъэфэу, зыфырикъущтхэ псэушъхьэ горэ къыблэкIы хъумэ къатебанэхэу мэхъу. Мэзкъатыхъур тхьакIумашIу, ынэхэр чаных. ЦIыфыр благъэу къемыкIуалIэзэ, къызэрэкIэрыхьэрэр къешIэ. Джары ежь заповедникым иIофышIэхэми ахэр псаухэу зыкIамылъэгъухэрэр.\nМы лъэхъаным Адыгеим ыкIи Краснодар краим якъушъхьэ мэзхэм ахэсхэр 100-м ехъухэу экологхэм хагъэунэфыкIы. Камерэхэми ахэр нахьыбэрэ къаридзэхэ хъугъэ, специалистхэмкIэ ар гушIуагъо.


Лъэпкъ зэгурыIоныгъэм фэIорышIэх — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ зэгурыIоныгъэм фэIорышIэх\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгэ Республикэм иобщественнэ организациеу «Абхъазым щыIэгъэ гуфакIохэм я Союз» итхьаматэу Къуижъ Къэплъан тыгъуасэ зэIукIэгъу дыриIагъ.\nЛъэпкъ зэгурыIоныгъэм, патриотическэ пIуныгъэм, унэгъо кIоцIым илъ хабзэхэм ягъэпытэн, цIыфхэм щыIэкIэ-псэукIэ тэрэз яIэным япхыгъэ IофыгъохэмкIэ хэбзэ къулыкъухэмрэ общественнэ организациехэм ахэтхэмрэ нахь пытэу зэрэзэдэлэжьэнхэ фаем ахэр тегущыIагъэх.\nЗэIукIэгъур къызэIуихызэ, республикэм и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Адыгеим иIэшъхьэтетхэм граждан обществэм иинститутхэм ягукъэкIхэм къадырагъаштэ, Адыгэ Республикэм игуфакIохэу Абхъазым щыIагъэхэм я Союз республикэм исоциальнэ политикэ ипхырыщын иIахьышIу хешIыхьэ.\n«Шъуиорганизацие ишIуагъэкIэ цIыфхэмрэ хэбзэ Iэшъхьэтетхэмрэ язэпхыныгъэ нахь пытэ мэхъу. Общественнэ организациехэм ахэтхэм тапэкIи IэпыIэгъу ядгъэгъотын, республикэм исхэм яфедэ къэухъумэгъэным тегъэпсыхьэгъэ IофшIэнхэм цIыфхэр къахэдгъэлэжьэнхэ тимурад», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКъуижъ Къэплъан организацием Iофэу ышIэрэм фэгъэхьыгъэу республикэм и ЛIышъхьэ къыфиIотагъ. Абхъазым щыIэгъэ гуфакIохэм я Союз хэтхэр Адыгеим щызэхащэрэ общественнэ Iофтхьэбзэ пстэуми чанэу ахэлажьэх. Ахэм спорт зэнэкъокъухэр, лIыхъужъныгъэм идесэхэр, зэIукIэгъухэр зэхащэх. Джащ фэдэу Союзым ткъош Абхъазым ренэу зэпхыныгъэ дыриI, абхъаз лъэпкъым икъэралыгъо мэфэкIхэмрэ ишIэжь мафэхэмрэ афэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэм язэхэщэн хэлажьэ.\nЗэхэсыгъом икIэух республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэщиIуагъэмкIэАбхъазым щыIэгъэ гуфакIохэм я Союз хэтхэр Абхъазым кIонхэмкIэ, республикэ мэхьанэ зиIэ Iофтхьабзэхэм язэхэщэнкIэ Адыгеим ипащэхэм тапэкIи ахэм IэпыIэгъу арагъэгъотыщт.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы 1992 — 1993-рэ илъэсхэм Абхъазым щыкIогъэ хэгъэгу заом Адыгеим икIыгъэ гуфэкIо 200 фэдиз зэрэхэлэжьагъэр, Абхъазым ишъхьафитыныгъэ ахэм къызэраухъумагъэр. Адыгеим икIыгъэ гуфакIохэм ащыщэу нэбгыри 10-р Абхъазым щыфэхыгъ. Зы нэбгырэм Абхъазым и ЛIыхъужъыцIэ, нэбгырэ 13-мэ Леон иорден, нэбгырэ 19-мэ медалэу «За отвагу» зыфиIорэр къафагъэшъошагъ.\nПредыдущая Ныдэлъфыбзэм икъэухъумэн пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ\nСледущая Мэлылъфэгъум и 28-р — медицинэ IэпыIэгъу псынкIэ языгъэгъотыхэрэм я Маф


Адыгэ Хэку Таймс: Обамэ унашъо кIэтхагъ, 20I5-рэм дзэм фагъэзэщт мылкумкIэ.\nОбамэ унашъо кIэтхагъ, 20I5-рэм дзэм фагъэзэщт мылкумкIэ.\nАмерикэ Штат Зэготхэм и президент Барак Обамэ унашъо кIэтхагъ, 20I5-рэм дзэм фагъэзэщт мылкумкIэ. Доллар миллиард 496-рэ зыухъумэжьыныгъэм фагъэзэщт, доллар миллиард 64-рэ фагъэзэщт Америкэ Штат Зэготхэм ядзэ Iофыгъо епхыгъэу IэкIыб къэралыгъохэм ащыIэхэм, ахэм ащыщ Афганистанри. Тхылъым ащ фэдэуи къыделъытэ дзэ операцым зырагъэушъомбгъунэу «Ислам къэралыгъо зыцIэ » купым зэрпэуцущтхэмкIэ.\nАщ фэдэуи къыдилъытэу щыт ирак ыкIи курд купхэу «Ислам къэралыгъо зыцIэ » купым пэуцухэрэм IэпыIэгъу аратыныр. Барак Обамэ къыфэджэныгъэ ышIыгъ, Конгрессым къыдригъэштэнэу терроркIэ зэгуцафэхэрэр зыщаIыгъ хьапсэу Кубэм щыIэ Гуантанамо хьапсыр зэфишIыжьнэу ар зэрэпылъым. Республиканцэхэм ар адэрэп, Обамэ а хьапсыр зэфишIыжьынэу зэрэпылъым ахэр пэуцух.


Адыгэ лъэпкъмэ къатыгъэ цIэхэр » СИБЗЭ - изучение адыгского (черкесского) языка\nCИБЗЭ - Изучение адыгского (черкесского) » Статьи » Адыгэ лъэпкъмэ къатыгъэ цIэхэр\nШIэныгъэлэжьхэм зэралъытэрэмкIэ, анахь цIыф лъэпкъ анахьыжъхэу дунаим тетхэм адыгэхэр ащыщхэу ары. Ар къыдэлъытагъэу адыгэмэ афаусыгъэ цIэхэм укъякIолIэн зыхъурэм, адыгэцIэ шъыпкъэхэр нахь игъэкIотыгъэу гъэфедагъэ зыщыхъугъэхэр ижърэ лъэхъаным аусыщтыгъэхэ жэрыIуабзэм илъ таурыхъыжъхэр, орэдыжъхэр, пшысэхэр, нэмыкIхэр арых. «Нартхэр» зыфиIорэм итомхэм цIыфыцIэхэу къахэфагъэхэр зэкIэмкIи 176-рэ: ахэмэ ащыщэу 146-р хъулъфыгъацIэх; адыгабзэрэ нэмыкIыбзэрэ зэхэтэу цIи 2 ныIэп, е ар процент 1,3; бзылъфыгъэцIэ 30-у къыхэфагъэм щыщэу 1 ныIэп мыадыгацIэр, е проценти 3.\nАдыгэ пшысэхэми цIыфыцIэхэу къахафэхэрэр зэкI пIоми хъунэу адыгэцIэ шъыпкъэх. Ащ ишыхьат, гущыIэм пае, «Адыгэ пшысэхэр» (Мыекъуапэ, 1987) зыфиIорэм цIыфыцIэ 40-у къыхэдгъэщыгъэм щыщэу 34-р хъулъфыгъацIэх (29-р адыгацIэх (процент 85,3); адыгэ ыкIи нэмыкI лъэпкъыцIэкIэ зэхэтэу 1 (процент 0,3); нэмыкI лъэпкъ къыхэкIыгъацIэхэу – 4 (процент 11,6).\nШIу ашIэным, лъэуж дахэ къагъэнэным, лIыгъэ зэрахьаным, шъыпкъагъэ ахэлъыным, къакIэхъухьэхэрэр тэрэзэу апIунхэм адыгэхэр ренэу фэлажьэх. Ащ фэдэ цIыфхэм ядунай ахъожьыгъэми, ацIэ шIуагъэ зыпылъэу агъэцэкIагъэм, зыщагъэцэкIэгъэ чIыпIэм ащ ацIэ афэусыжьы. Нахьыбэ дэдэмкIэ ащ фэдэ чIыпIэхэм цIыфыцIэр яIэу, лъэкъуацIэр имыгъусэу къыхафэу макIэ къызэрэхэкIырэр. МыщкIэ шIэныгъэлэжь мыгупсэфыщтыгъэу Мэрэтыкъо Къасымэ итхылъэу «Адыгейский топонимический словарь» (Майкоп, 2003) зыфиIорэм чIыпIацIэхэу цIыфыцIэ зиIэхэу 231-рэу къыхафэрэмэ (170-р – хъулъфыгъацI, 41-р – бзылъфыгъацI) адыгэцIэ шъыпкъэу 168-рэ (процент 72,5), 50 – нэмыкIыбзэмэ къахэкIыгъэу (процент 21,6); 1 цIэр адыгэ-нэмыкI цIыф лъэпкъкIэ зэхэтых (процент 5,6). Мы щысэмэ къаушыхьатырэр – нахьыпэм адыгэмэ аусыщтыгъэ цIэхэр адыгэцIэ шъыпкъагъэх пIоми лъэшэу ухэукъощтэп. А адыгэ макъэхэмкIэ зэхэтыхэу къэIогъэ цIэхэмэ апэрэ къэкIопIэ лъапсэу яIэр жэрыIо IорIуатэм къыхафэрэ цIэхэр арых. Ащ фэдэ цIэхэр къызыщылъагъохэрэр:\n1) нарт эпосыр: Орзэмэс, Хъымыщ, Пэтэрэз, Саусэрыкъу, нэмыкIхэр – хъулъфыгъацIэх; Сэтэнай, Бырамбыф, ЦэIунэжъ, Бэдэф, Iэдыиф, нэмыкIхэр – бзылъфыгъацIэх;\n2) пшысэхэр, тхыдэжъхэр, орэдыжъхэр: БлэкIахь, Едыдж, Джэджыкъу, ЛIымаф, ШъэошIу, НэпцэзэхакI, Къуйжъый, нэмыкIхэр – хъулъфыгъацIэх; НэцIыу, ПшъэшъэшIу, Псыхъогуащ, нэмыкIхэр – бзылъфыгъацIэх;\n3) мамлюкхэм ялъэхъан фэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр: Борэкъокъу, Къаншъаугъур, Хъайрбэч, ТIуманбай, нэмыкIхэр;\n4) дин зэфэшъхьафхэу алэжьыщтыгъэхэр: Еллэ (Илья), Мосэ (Моисей), Псатхьэ, Мерэм, Мэзыгуащ, Лъэпшъ, нэмыкIыбэхэр;\n5) адыгэ художественнэ литературэр: ДэгъотлIыкъу, ТIыхъуцIыкIу, Дархъукъу, Щэлэбый14; НэпашIо, НэтIар, Сэбэхь, Бидад, Лакъ, Таибыр, Мыгъае, Агур, Субаш15; Чэутар, Пэкъэжъ, Хьацхъужъ, Зэбан, Русыдан, КIэлэщ, ПылыгъукI16, нэмыкIыбэхэр;\n6) мы аужырэ илъэсхэм адыгацIэхэу кIэу аусыхэрэр: ЫпэкIэ кIорэр, МэшIуашъу, Дышъэпс, Гукъабз, ГъэшIуан, Гунэф, Псэдах, Жъогъопс, Гузаф, ДэхаIу, Iумаф, ДэхашI, Нэдышъ, МэзакI, нэмыкIыбэхэр.\nУахътэу блэкIырэм илъэхъаным агъэфедэщтыгъэхэ, аусыщтыгъэхэ цIэхэр зыдехьых, охътакIэу къэкIуагъэм къыхэхьэрэ хъугъэ-шIэгъэкIэ зэфэшъхьафхэм адиштэу кIэу цIыфыцIэхэр аусых. Ар бгъэшIэгъонэуи щытэп, ар дунае хъишъэ процессым изекIокIэ шIыкIэ-гъэпсыкIэ къыделъытэ. А зэхъокIыныгъэхэр IэубытыпIэ ашIызэ, адыгэхэми непэрэ уахътэм дунаеу зыщыпсэухэрэм нахьыбэрэ щагъэфедэрэ, нахь ашIодэхэ цIэхэр ясабыйхэм афаусых: Дарин, Диан, Дин, Зар, Зарин, Альберт, Артур, нэмыкIыбэхэр.


НыбжьыкIэ сэнаущхэм язэхахьэу «Фыщт-2019» | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nТыгъуасэ пчэдыжьым жьэу ныбжьыкIэ сэнаущхэм язэхахьэу «Фыщт-2019-рэ» зыфиIорэм хэлэжьэщтхэр зэрэугъоихи, километрипшI хъурэ гъогууанэу Яворовэ хыгъэхъунэм икIэу Фыщт езыщэлIэщтхэм техьагъэх. Мы мэхьанэ зиIэ Iофтхьабзэр зыщыкIорэр а чIыпIэр ары. НыбжьыкIэхэр Кавказ биосфернэ заповедникым ичIыпIэ хьалэмэтхэм апхырыкIыгъэх. Ахэм ягъусэу мы гъогууанэм икIыхьагъэкIэ рыкIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nМыгъэрэ Iофтхьабзэм Адыгеим ирайонхэм ямызакъоу, Краснодар краим, Къэбэртэе-Бэлъкъар ыкIи Къэрэщэе-Щэрджэс республикэхэм яныбжьыкIэхэри хэлажьэх. ЗэкIэмкIи нэбгырэ 300-м ехъу къекIолIагъ.\nМы Iофтхьабзэм хэлэжьэнхэм ыпэкIэ Мыекъуапэ тарихъ мэхьанэ зиIэ ичIыпIэхэр хьакIэхэм къарагъэплъыхьагъэх, Урысыем и Къэралыгъо быракъ и Мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэхэу къэлэ шъхьаIэм изыгъэпсэфыпIэ парк щыкIуагъэхэм ахагъэлэжьагъэх.\nЯворовэ хыгъэхъунэм зыщытекIыщтхэм Адыгеим и ЛIышъхьэ къэзэрэугъоигъэхэм зафигъэзагъ, гъогур псынкIэ къафэхъунэу, зэIукIэр агу къинэжьынэу къафэлъэIуагъ.\n«Зэкъош шъолъыриплIымэ къарыкIыгъэ ныбжьыкIэ анахь чанхэр, сэнаущхэр мыщ къыщызэрэугъоигъэх. Еджэным, спортым, общественнэ IофшIэным алъэныкъокIэ лъэгапIэхэм шъуанэсыгъ. Непи тызэгъусэу лъэгэпIакIэхэр тштэнхэ фае — зэпырыкIыпIэхэм, къушъхьэ лъагъохэм тахэкIынышъ, Кавказ икъушъхьэ сыджхэм ащыщэу Фыщт ылъапсэу ныбжьыкIэ форумыр зыщыкIощтым текIолIэщт. ЗэIукIэр окIофэкIэ шъуащыщ пэпчъ ныбджэгъукIэхэр, гукъэкI ыкIи шIэныгъакIэхэр къызэригъотыщтхэм, иIэхэмкIэ нэмыкIхэм зэрадэгощэщтым сицыхьэ телъ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЭкологие-шIэныгъэ Iофтхьабзэхэр зэхахьэм къыдыхэлъытагъэх. Ахэм ахэлэжьэщтых Кавказ къэралыгъо природнэ заповедникэу Х. Г. Шапошниковым ыцIэ зыхьырэм ипащэхэмрэ инаучнэ IофышIэхэмрэ, Урыс географическэ обществэм илIыкIохэр. Шъолъырым итарихъ-культурэ кIэн епхыгъэ Iофыгъохэми щатегущыIэщтых.\nЗэIукIэм Iофыгъо шъхьаIэу къыдыхэлъытагъэр — Адыгеим и ЛIышъхьэрэ ткъош шъолъырхэм къарыкIыгъэ лIыкIохэмрэ язэдэгущыIэгъу. Ащ ныбжьыкIэхэр зыгъэгумэкIыхэрэ упчIэхэмкIэ шъолъыр пащэм зыщыфагъэзэн, гукъэкIэу яIэхэмкIэ дэгощэнхэ алъэкIыщт.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, икIыгъэ илъэсым Фыщт щыкIогъэ мыщ фэдэ зэIукIэгъур ары волонтер движениеу «Тлъапсэ къэтыухъумэн» зыфиIорэм егъэжьапIэ фэхъугъагъэр. Джы нэмыкI шъолъырхэми яныбжьыкIэхэр ащ къыхэлэжьэнхэм игугъапIэ щыI.\nМыгъэрэ Iофтхьабзэм джащ фэдэу къыдыхэлъытагъэх культурнэ ыкIи спортивнэ, экологическэ Iофтхьабзэхэр, зекIоныр.\n«Адыгеим иныбжьыкIэхэмрэ икIэлэцIыкIухэмрэ шэпхъэшIухэм адиштэрэ гъэсэныгъэ агъотыным, шIэныгъэм, спортым, искусствэм ыкIи нэмыкI лъэныкъохэм икъу фэдизэу закъыщагъэлъэгъоным апае ящыкIагъэр ядгъэгъотыным тыпылъ. Мыщ дэжьым мэхьанэшхо иI ежьхэри къыддэгощэнхэм — зыгъэгумэкIыхэрэм, къырахьыжьэхэрэ IофыгъохэмкIэ тызэрадэIэпыIэшъущтым тащагъэгъозэным. «Фыщт» зыфиIорэ зэхахьэр анахь ашIогъэшIэгъонэу, шъхьадж игумэкIыгъохэмрэ игукъэкIхэмрэ къызэрихьылIэхэу, джэуапхэр, гупшысэгъухэр къызщигъотыхэу щытхэм ащыщ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.


ЦIыфыгъэр иIэубытыпI — Адыгэ макъ\nРедактор 21.06.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nХьыкумышIыр сэнэхьат къинхэм ыкIи пшъэдэкIыжьышхо зыпылъхэм ащыщ. ХьыкумышI дэгъоу ущытыным фэшI хэбзэгъэуцугъэр дэгъоу пшIэ къодыекIэ икъущтэп, уакъылышIоу, губзыгъэу ущытын ыкIи уисэнэхьат илъэныкъо зэфэшъхьафхэм хэшIыкIышхо афыуиIэн фае.\nХьыкумышI сэнэхьатым ишъэфхэм, ащ къинэу пылъхэм, иIофшIэнкIэ гъэхъагъэу иIэхэм афэгъэхьыгъэу джырэблагъэ гущыIэгъу тыфэхъугъ Кощхьэблэ район хьыкумым ифедеральнэ хьыкумышIэу Шыбзыхъо СултIан Ибрахьимэ ыкъом.\nС. Шыбзыхъор 1980-рэ илъэсым Кощхьаблэ къыщыхъугъ. 2002-рэ илъэсым Адыгэ къэралыгъо университетым июридическэ факультет къыухыгъ. 2003-рэ илъэсым гъэтхапэм къыщегъэжьагъэу 2017-м нэс Кощхьэблэ район хьыкумым итхьаматэ иIэпыIэгъоу Iоф ышIагъ. УФ-м и Президент иунашъокIэ 2017-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 31-м пIалъэ имыIэу Кощхьэблэ район хьыкумым ихьыкумышIэу агъэнэфагъ. АР-м ихьыкумышIхэм яквалификационнэ коллегие иунашъокIэ яхэнэрэ квалификационнэ класс зиIэ хьыкумышIэу агъэнэфагъ. Нэужым 2018 — 2019-рэ илъэсхэм илъэс пIэлъэ зырыз яIэу Кощхьэблэ район хьыкумым итхьамэтэ IэнатIэ ыгъэцэкIэнэу ыпшъэ ралъхьагъ. Мы мафэхэм Кощхьэблэ район хьыкумым ифедеральнэ хьыкумышI.\nИлъэс 19-м ехъугъэу юрист сэнэхьатым рэлажьэ. Кощхьэблэ район хьыкумым ихьыкумышIэу Iоф зыщишIэгъэ лъэхъаным къыщыублагъэу пшъэдэкIыжь ин зыхьырэ, зиIофшIэн шIу зылъэгъурэ, шъыпкъагъэ зыхэлъ хьыкумышIэу зыкъыгъэлъэгъуагъ.\n— Мы сэнэхьатыр къызыкIыхэсхыгъэм лъапсэ имыIэу щытэп. Сятэжъ ышэу Шыбзыхъо Адам Аслъан ыкъор заом къызекIыжьым, 1946-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 1971-рэ илъэсым нэс, хьыкумышIэу Iоф ышIагъ. АдыгеимкIэ апэрэу РСФСР-м июрист цIэ лъапIэр къыфагъэшъошагъ. Сэри юриспруденцием сыфэщагъэу сыкъэтэджыгъ ыкIи мы сэнэхьатыр зэзгъэгъотыгъ. 2003-рэ илъэсым апэдэдэ хьыкумышIым иIэпыIэгъоу IофшIэныр езгъэжьагъ, илъэс 14-рэ ащ сыIутыгъ. Ащ къыхэкIыкIэ сиапэрэ IофшIэн мафэхэр къысшIокъиныгъэхэп. Хьыкум зэхэфынхэм сыкъагъэщтагъэп, анахьэу кIэухэу фэхъущтыр ары сызгъэгумэкIыщтыгъэр, — къыIуагъ СултIан.\nХьыкумышIым къызэриIуагъэмкIэ, мы сэнэхьатым угу фэщагъэу, теубытэгъэ пытэ фыуиIэу Iоф рыпшIэмэ, зыпари къиныгъо пылъэп. Ащ зэрилъытэрэмкIэ, апэрапшIэ шъыпкъагъэ ыкIи цIыфыгъэ пхэлъын фае. ЯIофшIэн къинэу щыт, арышъ, кIуачIэу пхэлъым имызакъоу психологическэу уузынчъэн ыкIи уфэхьазырын фае. Юридическэ шIэныгъэ куу уиIэным, уипшъэрылъхэр икъоу бгъэцэкIэнхэмкIэ культурэ пхэлъыным мэхьанэшхо иI. Пхъэшагъэр, лIыблэнагъэр, цIыфыгъэр, шъыпкъа- гъэр — джахэр ары иIэубытыпIэхэр.\n— IофшIэныр къинми, уигъэразэу кIэух дэгъу къыкIакIомэ гу кIуачIэ къыуеты, тапэкIи гъэхъагъэхэр пшIызэ улъыкIотэным уфещэ. Шъыпкъэ, къулыкъушIэ пэпчъ иIофшIэн къины. Ау цIыфым илажьэ шъыпкъагъэ хэлъэу бгъэунэфыныр, зэрар зэрахыгъэм илъэIу фэбгъэцэкIэныр, бзэджашIэм пшъэдэкIыжь ебгъэхьыныр Iоф псынкIэп, ащ мэхьанэшхо иI. ЦIыфым ищыIэныгъэ епхыгъэ пшъэдэкIыжь зыпылъ унашъо пшIыным икъоу уфэхьазырын фае, — еIо С. Шыбзыхъом.\nСултIан исэнэхьат хэшIыкIышхо фыриIэу лъэгэпIэ инхэм атетэу иIофшIэн егъэцакIэ. ЗэхэщэкIо дэгъу, иIофшIэгъухэм агурэIо. Зэфагъэр иIэубытыпIэу хьыкум зэхэфынхэр регъэкIокIых, ахэм ахэлажьэхэрэм шъхьэкIэфэныгъэ афешIы.\nПроцессуальнэ хэбзэгъэуцугъэм ишапхъэхэр ыкIи хабзэм къыгъэуцугъэ пIалъэр ыгъэцакIэхэзэ СултIан хьыкум унашъохэр ешIых. Уголовнэ ыкIи гражданскэ Iофхэр зэхифы зыхъукIэ аудиопротокол шIыкIэр чанэу къызыфегъэфедэ. Хьыкум практикэм иIофыгъо зэфэшъхьафхэм ягъэцэкIэн фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм ахэлажьэ.\nПрофессиональнэ ухьазырыныгъэу иIэм ренэу зэрэхигъэхъощтым пылъ. Хэбзэгъэуцугъэу щыIэм зэхъокIыныгъэу фэхъугъэхэм псынкIэу защегъэгъуазэ, Урысые Федерацием, джащ фэдэу Адыгэ Республикэм ащыIэ хьыкум практикэр, ащ нэмыкIэу сайтэу «УФ-м и Апшъэрэ хьыкум и Бюллетень», журналхэу «Российская юстиция», «Российский судья» ыкIи «Судья» зыфиIохэрэм къарыхьэрэ, ахэм къыхаутырэ материалхэр зэрегъашIэ, ишIэныгъэхэм ахигъэхъоным фэшI семинархэм ахэлажьэ.\n2017 — 2019-рэ илъэсхэм ФГБОУ ВО «Российский государственный университет правосудия» зыфиIорэм общэ юрисдикциемкIэ ишIэныгъэхэм ащыхигъэхъуагъ. Илъэс зэкIэлъыкIохэм АР-м и Апшъэрэ хьыкум стажировкэ щихьыгъ.\nФедеральнэ хьыкумышIым 2021-рэ илъэсым уголовнэ Iоф 21-рэ, гражданскэу — 272-рэ ыкIи административнэ Iофи 134-рэ зэхифыгъэх, проценти 100-кIэ ипшъэрылъ ыгъэцэкIагъ. Хэбзэ зэфыщытыкIэу щыIэхэр къызфигъэфедэхэзэ Iоф пэпчъ екIолIэкIэ шъхьаф къыфегъоты, пхъашэу ежьыми ыкIи иIофшIэгъухэми афыщыт. Хабзэр ыкIи хэбзэ зэфыщытыкIэр гъэпытэгъэным иIахьышIу хешIыхьэ, хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм зэпхыныгъэ пытэ адыриI ыкIи правосудиер зэIухыгъэу, нафэу щытыным дэлажьэ. ИIофшIэгъухэм шъхьэкIэфэныгъэ къыфашIы, дэгъоу агурэIо.\n— IофшIэныр къины хъумэ, щыIэныгъэм щызэхэошIэ. Ащ уфэщагъэу, шIу плъэгъу хъумэ ащи уесэжьы. Сэ зызгъэпсэфынэу бэрэ къыхэкIырэп. Арэу щытми, сиунагъо сыхэсэу уахътэр зэрэзгъэкIощтым сыпылъ. КъыхэкIы IофшIапIэм тыкъычIанэу ыкIи зыгъэпсэфыгъо мафэхэми къулыкъур тхьын фаеу. Ащ сэ сесэжьыгъ. ТапэкIи сисэнэхьат сыфэшъыпкъэу, шIэныгъэу ыкIи IэпэIэсэныгъэу сIэкIэлъым зэрахэзгъэхъощтым сыпылъыщт, хьыкумым ихэбзэ зэхэтыкIэхэр зэрэлъызгъэкIотэщтым сыфэлэжьэщт, — еIо С. Шыбзыхъом.\nСултIан къызэриIорэмкIэ, IофшIэныр анахьэу къэзыгъэкъинырэр хьыкум унашъор ышIын, пшъэдэкIыжь аригъэхьын фаеу зыхъукIэ ары. ГущыIэм пае, цIыфым Iэзэгъу уцхэм апэIуигъэхьанэу ахъщэ фигъэкъурэп, ащ пае банкым чIыфэ къыIихын фаеу мэхъу. Ау чIыпIэ къинэу зэрытым къыхэкIыкIэ ар ыпщыныжьын амал иIэп. Джащыгъум банкым чIыфэм къыригъэгъэзэжьынэу хьыкумым зыкъыфегъазэ. ЧIыфэ къэзыштагъэр хьыкумышIым дэжь къэкIошъ къелъэIу ымыгъэпщынэнэу. Ащ фэдэхэм СултIан ыгу ягъу, ау унашъори ыгъэцэкIэн фае. Мыщ фэдэ щысабэ къэпхьын плъэкIыщт.\nЕжь зыхэлэжьэгъэ уголовнэ Iоф анахь къинхэми хьыкумышIым ягугъу къышIыгъ. Хъулъфыгъэм аварие ышIи сабый цIыкIур, янэшыпхъур ригъэукIыгъэх, кIэлэцIыкIум янэ шъобж хьылъэхэр тещагъэхэу сымэджэщым чIэлъыгъ. Хъулъфыгъэр илажьэ емыуцолIэжьэу уголовнэ Iофыр мэзи 6-кIэ кIуагъэ. Сыдэу щытми, ащ илъэси 9 хьапс тыралъхьагъ, непэ къызнэсыми къеуцуалIэрэп ыкIи зидунай зыхъожьыгъэхэм яIахьылхэм къыфагъэгъунэу зафигъэзагъэп.\nРеспубликэм социальнэ зыпкъитыныгъэ илъыным фэшI хьыкумышIхэм япшъэрылъхэр зэрагъэцакIэрэм мэхьанэшхо иI. Ахэм зэшIуахын фэе Iофыгъохэм япчъагъэ илъэс къэс нахьыбэ мэхъуми, ащ емылъытыгъэу япрофессионализмэ къыщамыгъакIэу, къэралыгъом пшъэрылъэу къафигъэуцугъэр щытхъу хэлъэу зэрагъэцакIэрэр шIукIэ афэплъэгъунэу щыт.\nЦIыфхэм хьыкумышIхэм фыщытыкIэу афыряIэ хъугъэм нахьышIум ылъэныкъокIэ зэхъокIыгъэ хъугъэ. Ар къыбгурыIонэу щыт. Сыда пIомэ, непэ щыIэ хьыкумым пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр гъэпщынэн закъор арэп, цIыфым ифитыныгъэхэр зэтегъэуцожьыгъэныр, ащ ихэбзэ шIоигъоныгъэхэр къэухъумэгъэнхэр ары. Адыгеим ихьыкумышIхэм яIофшIэн джары анахьэу зыфэгъэхьыгъэр.\nПредыдущая Исэнэхьат къыфэхъугъ\nСледущая IофшIэкIошхуагъ, узкIырыплъын цIыфыгъ


МэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыжьыгъ » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » МэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыжьыгъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Красногвардейскэ районым» тыгъуасэ щыIагъ. Мыщ ит псэупIэхэу Хьатикъуаерэ Джамбэчыерэ адэт культурэм и Унэрэ гурыт еджапIэмрэ зэрагъэцэкIэжьыгъэхэр, зэрэзэтырагъэпсыхьагъэхэр зэригъэлъэгъугъ, цIыфхэм гущыIэгъу афэхъугъ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Красногвардейскэ районым» тыгъуасэ щыIагъ. Мыщ ит псэупIэхэу Хьатикъуаерэ Джамбэчыерэ адэт культурэм и Унэрэ гурыт еджапIэмрэ зэрагъэцэкIэжьыгъэхэр, зэрэзэтырагъэпсыхьагъэхэр зэригъэлъэгъугъ, цIыфхэм гущыIэгъу афэхъугъ.\nРеспубликэм ипащэ игъусагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, Адыгеим и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, нэмыкIхэри. Культурэм и Унэу Хьатикъуае дэтыр гъэцэкIэжьынхэм ауж къызэрэзэIуахыжьырэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэм АР-м и ЛIышъхьэ къыщыгущыIэзэ къоджэдэсхэм игуапэу къафэгушIуагъ, псэуалъэм изэтегъэпсыхьан Iоф дэзышIэгъэ пстэуми зэрафэразэр ариIуагъ. ЛIэшIэгъу ныкъом ехъукIэ узэкIэIэбэжьмэ ашIыгъэ учреждением бэшIагъэу гъэцэкIэжьынхэр зэрищыкIэгъагъэхэр, мы гумэкIыгъор шъолъырым ит нэмыкI культурэм иунэхэми зэрашъхьэщытыр ыкIи ар дэгъэзыжьыгъэным яшъыпкъэу зэрэпылъхэр республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ.\n— Мы аужырэ илъэсхэм мыщкIэ Iофхэм язытет нахьышIу шIыгъэным, ащ пае лъэныкъо зэфэшъхьафхэм къарыкIырэ мылъкур дгъэфедэным тынаIэ тет. БлэкIыгъэ илъэс закъом культурэм и Уни 5-мэ гъэцэкIэжьынхэр ащыкIуагъэх, зы кIэу тэшIы. Гухэлъэу тиIэмкIэ 2019-рэ илъэсым учреждении 8 джыри зэтедгъэпсыхьажьыщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — ТэркIэ пшъэрылъ шъхьаIэр культурэм иунэхэм ыпэкIэ мэхьанэу яIагъэм, псэупIэхэм, анахьэу цIыфхэр макIэу зыдэсхэм, яобщественнэ-культурнэ гупчэу зэрэщытыгъэхэм къыфэгъэзэжьыгъэныр ары. ЦIыфхэр зыщызэIукIэхэрэ, зызщагъэпсэфырэ, шIуагъэ къытэу яуахътэ зыщагъэкIорэ чIыпIэу, джащ фэдэу лъэпкъ творчествэм икъэухъумэн ыкIи хэхъоныгъэхэр ышIынхэм мыхэр сыдигъуи ягупчагъэх, непи арэущтэу щытын фае. Ащ фэдэ пшъэрылъ ыгъэцэкIэн фае гъэцэкIэжьынхэм ауж непэ къызэIутхыжьырэ культурэм и Унэ. Хьатикъуае дэт культурэм и Унэ епхыгъэу Iоф зышIэрэ кружокхэм джырэ уахътэм нэбгырэ 600-м ехъу къякIуалIэ. Ахэм ащыщэу нэбгырэ шъищ фэдизыр кIэлэцIыкIух, шъитIур ныбжьыкIэх. АР-м и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, учреждением игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр ешIылIэгъэнхэм пэIухьэгъэ мылъкур «Единэ Россием» ипартийнэ проектэу «Культура малой Родины» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъагъ. ХэдзакIохэм яшIоигъоныгъэхэр, пшъэрылъэу къагъэуцугъэхэр къыдилъытэзэ, партием ыIуагъэр зэригъэцэкIэжьырэр республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ.\n— Сэнаущыгъэ зыхэлъхэр къыхэжъугъэщых, творческэ амалэу аIэкIэлъхэм зыкъызэIуахынымкIэ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу шъуафэхъу, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ культурэм иIофышIэхэм закъыфигъазэзэ. — Тэ талъэныкъокIэ къыттефэрэр зэкIэ зэшIотхыщт, тишIуагъэ шъодгъэкIыщт. Псэуалъэм изэтегъэпсыхьан епхыгъэ IофшIэныр зэрифэшъуашэу зыгъэцэкIэгъэ пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «ТЭМ- СТРОИМ» щылажьэхэрэм, ащ ипащэу Уджыхъу Байслъан сафэраз. Къуаджэм щыпсэухэрэм джыри зэ сафэгушIо, культурэм и Унэ Iутхэм творческэ гъэхъэгъэшIухэр ашIыхэзэ ыпэкIэ лъыкIотэнхэу сафэлъаIо. Зэхахьэм нэужым къыщыгущыIагъэх Красногвардейскэ районым иадминистрацие ипащэу Осмэн Альберт, псэуалъэр зыгъэцэкIэжьыгъэ компанием игенеральнэ директорэу Уджыхъу Байслъан, культурэм и Унэу Хьатикъуае дэтым ипащэу БжьэшIо Сарэ. КъызэраIуагъэмкIэ, проектым игъэцэкIэн сомэ миллиони 10-м ехъу пэIуагъэхьагъ. Ащ дакIоу, республикэм и ЛIышъхьэ иунашъокIэ, учреждением ищыкIэгъэ пкъыгъохэм ящэфын ыкIи псэуалъэм къыпэIулъ чIыпIэм изэтегъэпсыхьан сомэ миллиони 3 пэIуагъэхьагъ. АР-м и ЛIышъхьэ, район администрациемрэ культурэм и Унэрэ япащэхэр игъусэхэу лентэ плъыжьыр зэпаупкIи, аужырэ шапхъэхэм адиштэу агъэцэкIэжьыгъэ учреждениер къызэIуахыжьыгъ. Ар ыкIоцIкIэ зэрэзэтырагъэпсыхьагъэр республикэм ипащэ ыуплъэкIугъ, ылъэгъугъэм осэшIу фишIыгъ. КъэIогъэн фае, блэкIыгъэ илъэсым Хьатикъое къоджэ псэупIэм ибюджет ихахъохэр сомэ миллиони 9,1-м ехъоу агъэнэфэгъагъ, зэрагъэцэкIагъэр — сомэ миллиони 10,4-рэ мэхъу. ЧIыпIэ бюджетым къыхэхыгъэ сомэ мин 434-м ехъу урамхэм ягъэнэфын пэIуагъэхьагъ. Нэбгырэ 17 зыIут фельдшер-мамыку IэзапIэм Iоф ешIэ, кIэлэцIыкIу IыгъыпIитIу, культурэм иунитIу дэтых. ПсэупIэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фытегъэпсыхьэгъэ программэхэм ахэлажьэ, ахэм къащыдэлъытэгъэ мылъкоу къаIэкIахьэрэмкIэ пшъэрылъ зэфэшъхьафхэр зэшIуахых, инфраструктурэр зэтырагъэпсыхьэ. Шъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъу ЯтIонэрэ чIыпIэу КъумпIыл Мурат къызэкIолIагъэр гъэцэкIэжьынхэр зыщыкIогъэ къуаджэу Джамбэчые дэт гурыт еджапIэр ары. Гъэсэныгъэм иучреждение ичIэхьэгъу дэжь АР-м и ЛIышъхьэ къыпэгъокIыгъэх ащ ипащэу ЛIышэ Люсе,къуаджэм инахьыжъхэр, кIэлэцIыкIухэр, нэмыкIхэри. Республикэм ипащэ кIэлэеджакIохэм гущыIэгъу афэхъугъ, гъэхъагъэу ашIыхэрэм защигъэгъозагъ. — Джырэ уахътэ пшъэрылъ шъхьаIэу къуаджэм ыпашъхьэ щытыр демографием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет нахьышIу шIыгъэныр, сабыеу къэхъухэрэм япчъагъэ нахьыбэ хъуныр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. Республикэм ипащэ игукъэкIыкIэ Джамбэчые дэт гурыт еджапIэр агъэкIэжьыгъ, икIэрыкIэу зэтырагъэпсыхьажьыгъ, джы непэ ищыкIэгъэ пстэури ащ IэкIэлъ. Гъэсэныгъэм иучреждение игъэцэкIэжьын цIыфыбэ къыхэлэжьагъ, ахэм зэкIэми къоджэдэсхэр афэразэх. ЕджапIэм икабинетхэр КъумпIыл Мурат къыплъыхьагъэх, шэпхъэшIухэм адиштэу ахэр зэрэзэтырагъэпсыхьагъэхэр игуапэу къыхигъэщыгъ. ЕджапIэм испортзал щыкIогъэ шъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъум илъэхъан къоджэдэсхэр зыгъэгумэкIырэ упчIэхэр КъумпIыл Мурат фагъэзэнхэ амал яIагъ. АР-м и ЛIышъхьэ иупчIэжьэгъоу Тхьэлъэнэ Вячеслав, Джамбэчые инахьыжъхэм я Совет хэтхэм ащыщхэр, Адыгэ къэралыгъо университетым иректорэу Хъунэго Рэщыд, нэмыкIхэри ащ къыщыгущыIагъэх. ЦIыфхэм ягумэкIыгъохэр, ящыкIагъэхэр зэхэзышIыкIырэ ыкIи IэпыIэгъу къафэхъурэ АР-м и ЛIышъхьэ «тхьауегъэпсэу» къыраIуагъ. Къуаджэм ищыIакIэ зэхъокIыныгъэшIухэр зэрэфэхъугъэхэр анахь шъхьаIэу къыхагъэщыгъ. Къуаджэм дэт псэуалъэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэм, ящыкIагъэр ягъэгъотыгъэным республикэм ыкIи муниципалитетым япащэхэм анаIэ тет. Культурэм и Унэу мыщ дэтым иунашъхьэрэ гъэфэбэпIэ системэмрэ 2018-рэ илъэсым агъэцэкIэжьыгъэх, шъхьаныгъупчъэхэр ыкIи пчъэхэр зэблахъугъэх. Джамбэчые этнографическэ музеим игъэфэбапIэ 2017-рэ илъэсым зэтырагъэпсыхьагъ. Спонсорхэм яIэпыIэгъу ишIуагъэкIэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу «Насып» зыфиIорэм гъэцэкIэжьынхэр рашIылIагъэх. Гъэхъагъэхэм анахьи псэупIэм иIофыгъохэм язэшIохын анаIэ тырагъэтын зэрэфаер республикэм ипащэ къыхигъэщыгъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу зэхахьэм къекIолIэгъэ цIыфхэм къатыгъэ упчIэхэм джэуапхэр къаритыжьыгъ, гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ ведомствэхэм, къулыкъухэм япащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх. — Тызэгъусэу, тиIо зэхэлъэу Iоф зэдатшIэмэ, щыкIэгъабэхэр дэдгъэзыжьынхэ, щыIэкIэ-псэукIэр нахьышIу тшIын тлъэкIыщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. Красногвардейскэ районым ипсэупIитIум ащыкIогъэ Iофтхьабзэхэм якIэухыгъ Адыгеир зэрыгушхорэ лъэпкъ ансамблэу «Ислъамыем», творческэ купхэм пчыхьэм къатыгъэ концертыр. ТХЬАРКЪОХЪО Адам.


Псым иIэшIугъэ гъунэнчъ | Адыгэ Макъ\nДжырэблагъэ Гавердовскэм дэт тхылъеджапIэм щызэхащэгъэ Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонэу псым имэхьанэ фэгъэхьыгъагъэм тыхэлэжьэн амал тиIагъ. Нафэ къызэрэтфэхъугъэмкIэ, псым шъэфыбэ, къэбар гъэшIэгъоныбэ пылъэу къычIэкIыгъ.Iофтхьабзэм пшъэрылъ шъхьаIэу иIагъэр – псэмрэ щыIэныгъэмрэ псыр ягъэпшагъэу зэрэщытыр, ар щымыIэмэ, цIыфыр зэрэмыпсэушъущтыр, зэрифэшъуашэм тетэу икъэбзагъэ къэухъумэгъэныр.\nГавердовскэ гурыт еджапIэу N18-м ия 7-рэ класс икIэлэеджакIохэу къырагъэблэгъагъэхэм тхылъеджапIэм иIофышIэу Тамара Ковалевам къыгъэхьазырыгъэ тхыгъэу «Озера — голубые глаза планеты» зыфиIорэм къафеджагъ. ЩыIэныгъэмкIэ псым мэхьанэу иIэр, псауныгъэм зэрешIушIэрэр ащ къыщыриIотыкIыгъ. Джащ фэдэу псым шIэжь зэриIэр, псэ зыпытхэ ыкIи псэ зыхэмылъхэ псыхъохэу пшысэхэм къахафэхэрэми шъыпкъагъэ горэхэр зэрахэлъхэр ныбжьыкIэхэм къафаIотагъ.\nНэужым дунаим тет хыкъум гъэшIэгъонхэм нэIуасэ защыфэхъугъэ видео-зекIом еплъынхэ амал яIагъ. КIэлэеджакIохэм ашIогъэшIэгъон дэдэ хъугъэр щынагъо къэзытхэрэ хыкъумхэу дунаим тетхэм афэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъонэу тхылъеджапIэм къыщызэIуахыгъэр ары. Ежь ныбжьыкIэхэми Урысыем ит псыуанэхэм, Iэзэгъу псынэкIэчъхэм афэгъэхьыгъэ къэбар гъэшIэгъонхэу къагъэхьазырыгъэхэм къяджагъэх. Глобусым ыкIи географическэ картэм ахэр къызэрэхагъотэщтым чанэу Iоф дашIагъ.\nХэзгъэунэфыкIымэ сшIоигъу Iофтхьабзэр псынкIэу, гъэшIэгъонэу зэрэкIуагъэр. ШIэныгъэ ащ еджакIохэм зэрэхахыгъэми щэч хэлъэп.