АмалышIухэр аIэкIэлъ хъугъэ — Адыгэ макъ\nАмалышIухэр аIэкIэлъ хъугъэ\nРедактор 30.07.2019 30.07.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат аужырэ шапхъэхэм адиштэу зэтырагъэпсыхьэгъэ Диагностическэ гупчэм тыгъуасэ щыIагъ. Мыщ иIофшIэн зэригъэпсырэм, медицинэ IэпыIэгъоу щарагъэгъотырэм республикэм ипащэ защигъэгъозагъ, цIыфхэм, врачхэм, специалистхэм гущыIэгъу афэхъугъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ игъусагъэх Адыгеим и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, вице-премьерэу Наталья Широковар, шъолъырым псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем, республикэ клиническэ сымэджэщым ипащэу Чэужъ Нателлэ, нэмыкIхэри.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ апэу зэригъэлъэгъугъэхэм ащыщ регистратурэм къекIуалIэхэрэм яфэIо-фашIэхэр зэрафагъэцакIэхэрэ шIыкIэр, ащ уахътэу ыхьырэр. ЦIыфэу мыщ къыщызэрэугъоигъэхэм къызэрэхагъэщыгъэмкIэ, IэпыIэгъу агъотыным пае ыпэкIэ чIыпIэ зэфэшъхьафхэр къакIухьэщтыгъэхэмэ, джы мы гупчэм уищыкIагъэр зэкIэ щыбгъотын, узыфэе специалистым зыфэбгъэзэн плъэкIыщт, ащ уахътэу тефэрэри бэкIэ нахь макIэ хъугъэ.\nКъат пэпчъ къыщызэIуахыгъэхэ кабинетхэм республикэм ипащэ якIолIагъ, ахэм яIофшIэн зэрэзэхащэрэм, оборудованиемкIэ зэрэзэтегъэпсыхьагъэхэм, ащ дакIоу амалхэу аIэкIэлъхэ хъугъэхэм защигъэгъозагъ, ылъэгъугъэм осэшIу фишIыгъ\nШъугу къэдгъэкIыжьын, мы проектым игъэцэкIэн илъэсищым къыкIоцI сомэ миллион 583-рэ пэIуагъэхьагъ, мылъкур федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къахэхыгъ. Гупчэм пае аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ медицинэ оборудование 64-рэ, ащ нэмыкIэу компьютернэ техникэ ыкIи нэмыкI Iэмэ-псымэ 3761-рэ къащэфыгъэх. Ащ зэкIэмкIи сомэ миллион 247,4-рэ тефагъ. 2020-рэ илъэсым мы IофшIэныр лъагъэкIотэщт, ащ пае шъолъырым къытIупщыщт сомэ миллион 52-рэ агъэфедэщт. Мы гупчэм поликлиникитф зэрэзэрипхыгъэм дакIоу, диагностическэ отделениехэри къыщызэIуахыгъэх. Ахэр зыдэщытхэр къыхэбгъэщынымкIэ пстэури Iэрыфэгъоу гъэпсыгъэ.\nМы псэуалъэм учIэмыкIэу специалист 30-мэ уякIолIэн плъэкIыщт, мафэрэ Iоф зышIэрэ стационари мыщ къыдыхэлъытагъ. 2019-рэ илъэсыр къызихьагъэм къыщегъэжьагъэу гупчэм Iоф щызышIэщт врачи 9 къаштагъ. Магнитнэ-резонанснэ томографыр, компьютернэ томографыр, рентген, эндоскопическэ, ультразвуковой ыкIи лабораторнэ оборудованиер гупчэм чIэтых. НэмыкI лъэныкъуабэмкIи мыщ IэпыIэгъу щызэбгъэгъотын плъэкIыщт.\nЦIыфхэр ары уасэ къыфэзышIыщтыр\nАдыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым Iутхэр зыхэлэжьэгъэхэ зэхэсыгъоу нэужым зэхащагъэм Адыгеим и ЛIышъхьэ къыщыгущыIэзэ, шъолъырым щыпсэухэрэм ямедицинэ фэIо-фашIэхэр дунэе шапхъэхэм адиштэу афэгъэцэкIэгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ гупчэм иIофшIэн зэрэригъэжьагъэмкIэ пстэуми къафэгушIуагъ. Республикэ клиническэ сымэджэщым ипшъэрылъхэр ыгъэцэкIэнхэмкIэ амалхэу IэкIэлъхэм зэрахэхъуагъэм дакIоу, ащ шIуагъэу къытырэр къэзыгъэнэфэщтыр цIыфхэм уасэу къыфашIырэр арэу къыхигъэщыгъ.\n— 2017 — 2019-рэ илъэсхэм гупчэм ишIын сомэ миллион 583-рэ пэIудгъэхьагъ. Къихьащт илъэсым сомэ миллион 52-рэ фэдиз зытефэщт оборудованиякIэ къэтщэфынэу тэгъэнафэ, джащ фэдэу вертолетыр къызыщытIысын ылъэкIыщт чIыпIэри дгъэпсыщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — ПсэолъакIэхэу зэкIэ тшIыхэрэм аужырэ шапхъэхэм адиштэхэрэ оборудование ачIэдгъэуцоныр, ащ дакIоу ахэм къапэIулъхэ чIыпIэхэри зэрифэшъуашэу зэтедгъэпсыхьанхэр пшъэрылъ шъхьаIэу щыт.\nАу а пстэуми шIуагъэ къатыщтэп зисэнэхьат хэшIыкIышхо фызиIэхэ специалистхэр тимыIэхэу, арышъ, ахэм яегъэджэни мэхьанэшхо еттын фае.\nЛъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу псауныгъэр къэухъумэгъэным ылъэныкъокIэ пшъэрылъышхохэр зэрэщытхэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. Медицинэм иучреждениехэр зэрашIыхэрэм ыкIи зэрагъэцэкIэжьыхэрэм, цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр зэрифэшъуашэу зэрэзэшIуаххэрэм адакIоу физическэ культурэм ыкIи спортым пыщагъэхэм япчъагъэ хэгъэхъогъэн зэрэфаери хигъэунэфыкIыгъ. А пстэури зэхэубытагъэу цIыфым къыгъашIэрэр нахьыбэ хъуным зэрэфэIорышIэщтыр къыIуагъ.\n— ЫпэкIэ къызэрэхэзгъэщыгъэу, шэпхъэшIухэм адиштэхэрэ медицинэ фэIо-фашIэхэр шъолъырым щыпсэухэрэм ягъэгъотыгъэнхэр, демографием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет нахьышIу шIыгъэныр ыкIи цIыфым гурытымкIэ къыгъашIэрэм хэгъэхъогъэныр – джары къэгъэлъэгъон шъхьаIэу тынаIэ зытедгъэтын фаер, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат. — А пстэури гъэцэкIэгъэнымкIэ мы гупчэм, тисымэджэщхэм Iоф ащызышIэхэрэм амалхэу аIэкIэлъхэм ахэхъуагъ, анализхэм ятын, нэмыкI фэIо-фашIэхэм апэIухьэщтыгъэ уахътэр хэпшIыкIэу нахь макIэ хъугъэ. Ащ къыхэкIыкIэ медикхэм япшъэрылъхэр дэгъоу зэшIуахынхэу тыщэгугъы. Сыдигъуи апшъэу щытын фае цIыфыр, ащ игумэкIыгъохэр, ипсауныгъэ изытет, псынкIэу IэпыIэгъу егъэгъотыгъэныр. Ащ фэдэ пшъэрылъ къегъэуцу Урысыем и Президентэу Владимир Путиным.\nРеспубликэм ипащэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, псауныгъэр къэухъумэгъэным исистемэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм республикэм ахъщэшхо щыпэIуагъахьэ, тапэкIи а IофшIэныр лъагъэкIотэщт. Пшъэрылъ шъхьаIэхэу щытхэм ащыщ цэхэм зыщяIазэхэрэ кIэлэцIыкIухэм ыкIи нахьыжъхэм афытегъэпсыхьэгъэ поликлиникэхэм алъэныкъокIэ щыIэхэ гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэр, мыхэмкIэ шэпхъэшIухэм адиштэрэ гупчэ гъэпсыгъэныр.\nДжащ фэдэу цIыфхэм япсауныгъэкIэ мэхьанэшхо зиIэ диспансеризациер лъыгъэкIотэгъэным, медицинэм иIофышIэхэм ягурыт лэжьапкIэ къэгъэлъэгъон гъэнэфагъэхэм анэгъэсыгъэным, сымэджэщхэм икъу фэдизэу Iэзэгъу уцхэр аIэкIэлъынхэм, нэмыкI Iофыгъохэми зэхэсыгъом щатегущыIагъэх\nМыщ фэдэ зэтегъэпсыхьэгъэ гупчэшхо республикэм иIэ зэрэхъугъэм мэхьанэшхо иIэу Мэрэтыкъо Рустем ылъытагъ. Джы цIыфхэр тигъунэгъу шъолъырхэм ащыIэхэ учреждениехэм мыкIохэу аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ медицинэ IэпыIэгъур агъотынымкIэ ищыкIагъэр зэкIэ мы гупчэм IэкIэлъ. Лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн къызэрэдыхэлъытагъэу, 2024-рэ илъэсым ехъулIэу шъолъырым щыпсэухэрэм гурытымкIэ илъэс 78-рэ къагъэшIэн фае. Джащ фэдэу зидунай зыхъожьхэрэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэныр, технологие пэрытхэм адиштэрэ медицинэ IэпыIэгъухэу зэрагъэгъотыхэрэм ахэгъэхъогъэныр пшъэрылъ шъхьаIэхэу министрэм къыгъэнэфагъ. А къэгъэлъэгъонхэм акIэхьанхэм фэшI пстэуми къатефэрэр зэшIуахыным мэхьанэшхо иIэу къыIуагъ.\nЧэужъ Нателлэ къызэриIуагъэмкIэ, непэрэ мафэм ехъулIэу сымэджэщым нэбгырэ миным ехъумэ Iоф щашIэ, ахэм ащыщэу 185-р – врачых. Республикэм ипащэ къыгъэнэфагъэхэ пшъэрылъхэр зэшIуахынхэм, шэпхъэшIухэм адиштэрэ медицинэ IэпыIэгъур цIыфхэм арагъэгъотыным анахьэу анаIэ тырагъэтыщт. Мы псэуалъэм ишIын зиIахьышIу къыхэзышIыхьэгъэ пстэуми, анахьэу Адыгеим и ЛIышъхьэ, зэрафэразэхэр, цыхьэу къафашIыгъэр къагъэшъыпкъэжьыным акIуачIэ зэрэрахьылIэщтыр къыIуагъ.\n— Урысыем итхэ медицинэ гупчэ инхэм опытэу аIэкIэлъыр къызфэжъугъэфедэзэ шъуиIофшIэн зэхашъущ. Пчъагъэрэ къызэрэсIуагъэу, пстэуми апэу цIыфыр жъугъэуцу, ащ IэпыIэгъу шъузэрэфэхъущтым шъупылъ. Джащыгъум итхъухьагъэр зэкIэ зэшIохыгъэ хъущт, — къыIуагъ кIэухым КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая Ныдэлъфыбзэр къэтыухъумэныр типшъэрылъ\nСледущая В Адыгее началась подготовка к слету талантливой молодежи «Фишт-2019»


ШIэхэу аублэщт | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 20.11.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nМыекъуапэ футболымкIэ икIымэфэ зэIухыгъэ зэнэкъокъу зыщырагъэжьэщт мафэм гъэзетеджэхэр къыкIэупчIэх.\nРеспубликэм испорт псэуалъэхэм япчъагъэ хэпшIыкIэу хэхъо, футболым пыщагъэхэри нахьыбэ мэхъух. Адыгеим физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет, Мыекъуапэ спортымкIэ ипащэхэр, республикэм футболымкIэ ифедерацие зэхэщэн Iофыгъохэр агъэцакIэх.\nПэшIорыгъэшъэу къызэрэтаIуагъэмкIэ, шэкIогъум и 24 — 25-м кIымэфэ зэIухыгъэ зэнэкъокъур Мыекъуапэ щырагъэжьэщт. Унэшъо хэхыгъэхэр заштэхэкIэ къэбарым шъущыдгъэгъозэщт.


Home » Adyghe » 26 Hebrews » 11\nПасэм цІыфхэр Тхьэм щыгугъыхэу зэрэщытыгъэхэр\nШІошъхъуныгъэр зыфэдэр Іофхэу тызщыгугъыхэу, тызпаплъэхэрэр зэрэдгъотыщтхэр тшІэныр ары, тымылъэгъурэ Іофхэм тицыхьэ ателъынри ары. 2Пасэм дунаем щыпсэущтыгъэ цІыфхэм шІошъхъуныгъэ яІэу зэрэщытыгъэм пае, Тхьэр шыхьатышІу афэхъугъ.\n3ШІошъхъуныгъэ зэрэтиІэм пае, Тхьэм дунаер игущыІэкІэ къызэригъэхъугъэр зэхэтэшІыкІы. Арэущтэу цІыфым ынэкІэ ылъэгъурэр ынэкІэ ымылъэгъурэм къыхэкІыгъ.\n10:37-38 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Аввакум тхылъэу ытхыгъэм 2:3-4.\n4Авел* шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, Каин къурмэнэу ышІыгъэм нахьи нахь къурмэнышІу ышІыгъ. Тхьэм Авел итынхэр зедэхэм, Авел шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, шъыпкъагъэ иІэу зэрэщытыгъэмкІэ Тхьэр ащ шыхьат фэхъугъ. Авел дунаем ехыжьыгъ, ау шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, джыри къэбар къытфехьы.\n5Енох* шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, Тхьэм ащ лІэныгъэр римыгъэлъэгъоу уашъом дихьыежьыгъ. Тхьэм ар уашъом зэрэдихьыежьыгъэм пае, цІыфхэм ар агъотыжьын алъэкІыгъэп. Енох уашъом дихьыеным ыпэкІэ, Тхьэм ыгу ащ зэреІугъэмкІэ Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэр шыхьат фэхъух. 6ЦІыфым шІошъхъуныгъэ имыІэмэ, Тхьэм ыгу ащ къеІущтэп; сыда пІомэ хэти Тхьэм пэблагъэ хъунэу фаем Тхьэр зэрэщыІэмкІи, Тхьэм игъогу лъыхъухэрэм яІэхьышІу зэраритырэмкІи шІошъхъуныгъэ иІэн фае.\n7КъэкІощт Іофхэу цІыфхэм амылъэгъугъэхэм яхьылІагъэу Тхьэм Нухьэ* зызэхырегъэшІыкІым, Нухьэ шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, Тхьэм щыщыни, иунагъо мыкІодэу къыгъэнэжьыным пае, къухьэр ышІыгъ. Нухьэ шІошъхъуныгъэу иІэу щытыгъэмкІэ дунаем ицІыфхэм ямысагъэ нафэу ышІыгъ. ШІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм паий, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ ащ шъыпкъагъэ иІэу зэрилъытагъэр иІэхьышІоу хъугъэ.\n8Тхьэр Ибрахьимэ* иІэхьышІу къылъысыщт хэгъэгум кІонэу къызеджэм, Ибрахьимэ шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, Тхьэм едэІуи, зыдэкІощтыр ымышІэу щытыгъэ пэтми, гъогум техьагъ. 9ШІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, Тхьэм къыритынэу къызэригъэгугъэгъэ хэгъэгум хымэм фэдэу щыпсэущтыгъ. А хэгъэгум хымэм фэдэу Ибрахьимэ чэтэнгъэІагъэхэм ачІэсэу щыпсэущтыгъ. Исхьакъи Якъуби чэтэнгъэІагъэхэм ачІэсыгъэх. Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъэгъэ ІэхьышІур ащ игъусэхэу ахэми къалъысынэу щытыгъ. 10Арэущтэу Ибрахьимэ чэтэнгъэІагъэхэм ачІэсыгъ. Сыда пІомэ къэ-\n11:4 Авел – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 4:3-10. 11:5 Енох – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 5:21-24. 11:7 Нухьэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 6:13-22. 11:8 Ибрахьим – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 12:1-5.\nлэшхоу Тхьэм ыгъэпсыгъэу, ыгъэуцугъэу мыкІодыжьын лъапсэхэр зиІэм паплъэщтыгъ.\n11Сарэ* сабый хэмыкІэу ыкІи ыныбжь блэкІыгъэу щытыгъэ пэтми, шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, сабый къыхэкІынэу Тхьэм кІуачІэ къыритыгъ, сыда пІомэ Тхьэу зигущыІэ езытыгъэр зэрэшъыпкъэр Сарэ ышІэщтыгъ. 12Арэущтэу лІэныгъэм пэгъунэгъу хъугъэ пэтми, а лІы закъом бынхэу къытехъукІыгъэхэр уашъом ит жъуагъохэм япчъэгъабэ фэдизэу бэ хъущтыгъэх, хыІушъом Іулъэу, умылъытэшъунэу щыт пшахъоми фэдизэу бэ хъущтыгъэх.\n13Мы цІыфхэр зэкІэ шІошъхъуныгъэ яІэу лІагъэх. Тхьэм Іофхэу къызэригъэгугъагъэхэр агъотыгъэхэп, ау чыжьэкІэ ахэр алъэгъухи, ащыгушІукІыгъэх. «Мы дунаем тыхымэхэу ыкІи тыхымэхэсхэу тытет», къаІуагъ. 14Арэущтэу зыІохэрэм яхэгъэгу шъыпкъэ ыуж зэритхэрэр къагъэнафэ. 15Хэгъэгоу зэрыкІыжьыгъэхэр арыгъэмэ агу илъыгъэр агъэзэжьынэу игъо фифэщтыгъэх. 16Ау хэгъэгу нахьышІу горэм кІэхъопсыщтыгъэх – ар уашъом щыІэ хэгъэгур ары. Арышъ, ежьхэм я ТхьэкІэ зеджэхэкІэ, Тхьэр атеукІытыхьажьырэп, сыда пІомэ ахэмэ зы къалэ афигъэпсыгъ.\n17Тхьэм Ибрахьимэ* ишъыпкъагъэ зегъэунэфым, Ибрахьимэ шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, Исхьакъ къурмэныпхъэу къыхьыгъ. 18«Исхьакъ къытехъукІынэу цІыфхэр ары о уибын шъыпкъэхэкІэ зэджэщтхэр», ыІозэ, Тхьэм Ибрахьимэ къыгъэгугъагъэ пэтми,* Ибрахьимэ ыкъо закъор къурмэн ышІынэу хьазырэу щытыгъ. 19Сыда пІомэ Тхьэм Исхьакъ лІагъэхэм къахигъэтэджыкІыжьын зэрилъэкІыщтым Ибрахьимэ щыгугъыщтыгъ, Исхьакъи лІагъэхэм къахэтэджыкІыжьыгъэу Ибрахьимэ зэригъотыжьыгъэр пІоми хъун.\n20Исхьакъ* шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае,\n11:11 Сарэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 18:11-14; 21:2.\n11:17 Ибрахьимэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 22:1-14.\n11:18 Тхьэм Ибрахьимэ къыгъэгугъагъэ пэтми – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 21:12.\n11:20 Исхьакъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 27:27-29, 39-40.\nТхьэм къэкІощт уахътэм Якъубэрэ Исаврэ ынэшІу къызэращифэщтыр ариІуагъ.\n21Якъуби* шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, лІэн зэхъум, Юсыф ыкъохэм ащыщэу хэти Тхьэм ынэшІу къызэрэщифэщтыр риІуагъ, ибэщи зытыригъакІэзэ,* Тхьэм щытхъу фишІыгъ.\n22Юсыфи* шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, илІэгъу къызэсым, Израил цІыфхэр Мысырым къызэрикІыжьыщтхэм игугъу къышІыгъ, ихьэдэ-къупшъхьэхэри зычІалъхьажьын фаемкІэ унашъо къышІыгъ.\n23Пегъымбар Мусэ ятэ-янэхэм* шІошъхъуныгъэ яІэу зэрэщытыгъэм пае, Мусэ къызэхъум, мэзищым агъэбылъыгъ, сыда пІомэ сабыир зэрэдахэр алъэгъугъ, пачъыхьэ Фырауным иунашъуи щыщынэщтыгъэхэп.\n24Муси* шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, ины зэхъум, пачъыхьэ Фыраун ипхъурэлъфкІэ къеджэнхэу ыдэщтыгъэп. 25ПсэкІодшІэнымкІэ зы охътэ кІакокІэ зигъэтхъэжьыным нахьи, Тхьэм ицІыфхэм къин адищэчыныр нахь къыштагъ. 26Мысырым имылъку пстэуми анахьи Христос пае ежьыр агъэпыутыныр нахь баиныгъэу ылъытэщтыгъ, сыда пІомэ ІэхьышІоу къылъысыщтым еплъыщтыгъ. 27ШІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, пачъыхьэм игубжыныгъэ щымыщынэу Мысырым икІыжьыгъ. ЦІыфхэм амылъэгъурэ Тхьэр ылъэгъоу зэрэщытыгъэм фэдэу, теубытэныгъэ ыгу илъыгъ. 28Мусэ шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, Израил цІыфмэ Пасхъэ мэфэкІ мэфэшхор* апэ дэдэу аригъэгъэлъэпІагъ, япчъэхэми лъы атыраутхэнэу унашъо афишІыгъ, зыгъэкІодырэ мэлэІичым ящыпэрылъфхэр ымыгъэкІодынхэм пае.\n29Израил цІыфхэм* шІошъхъуныгъэ яІэу зэрэщыты-\n11:21 Якъубэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 48:1-20.\n11:21 ибэщи зытыригъакІэзэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу\n11:22 Юсыф – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 50:24-25.\n11:23 Мусэ ятэ-янэхэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхы-\n11:24 Мусэ -еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 2:10-12.\n11:28 Пасхъэ мэфэкІ мэфэшхор – еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ\nтхылъэу ытхыгъэм 12:21-28.\n11:29 Израил цІыфхэр – еплъ Пегъэмбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхы-\nгъэм пае, чІыгу гъушъэм рыкІохэрэм фэдэу, Хы Плъыжьым зэпырыкІыгъэх, ау Мысыр цІыфхэри зэпырыкІынхэу зыфежьэхэм, зэкІэри ытхьалагъэх.\n30Израил цІыфхэм шІошъхъуныгъэ яІэу зэрэщытыгъэм пае, Ерихон къалэр* мэфиблым къызакІухьэ ужым, къалэм идэпкъ къызэхэуагъ.\n31Бзылъфыгъэ хэтакІоу Раав* шІошъхъуныгъэ иІэу зэрэщытыгъэм пае, шІошъхъуныгъэ зимыІэхэм адэкІодыгъэп, сыда пІомэ пый плъакІохэр игуапэу ригъэблэгъагъэх (нэмыкІ гъогукІи къалэм дищыжьыгъэх).\n32Джыри сыд сІона? Гедеон, Варак, Самсон, Иеффэ, Даутэ, Самуел, адрэ пегъымбархэм якъэбар къэсІонэу игъо сыфифэрэп. 33Ахэмэ шІошъхъуныгъэ яІэу зэрэщытыгъэм пае, нэмыкІ пачъыхьагъухэм атекІуагъэх, зэфагъэри агъэпсыгъ, Тхьэм къызэригъэгугъэгъэ Іофхэри яІэ хъугъэх. Аслъанхэм ажэхэр агъэпытагъэх, 34мэшІошхохэри агъэкІосагъэх, сэшхохэми къаІэпыкІыжьыгъэх. КІуачІэ ямыІэу щытыгъэ пэтми, кІуачІэ яІэ хъугъэ. ЗаомкІэ лъэкІыныгъэ яІэ хъугъэ, хымэхэм ядзэхэри рафыжьыгъэх. 35Бзылъфыгъэхэм ялІагъэхэр къэхъужьыгъэхэу агъотыжьыгъэх. Тхьэм къызигъэтэджыжьхэкІэ, щыІэныгъэ нахьышІур агъотыным пае, нэмыкІхэм (Тхьэр агъэпцІынэу зэрамыдагъэм пае), япыихэм атІупщыжьыгъэхэп. Арэущтэу зэхъум, япыйхэм ахэмэ къин арагъэщэчызэ аукІыгъэх. 36ЦІыфхэр ахэмэ ащыщхэм яхъонхэзэ, къамыщкІи яохэзэ къин арагъэщэчыгъ, етІанэ Іэхъу-лъэхъу атыралъхьи, хьапсым чІадзагъэх. 37ЦІыф заулэхэми мыжъокІэ яохэзэ аукІыгъэх, заули пхъэм фэдэу зэпахыгъэх, заули сэшхокІэ аукІыгъэх. ШІошъхъуныгъэ зиІэ цІыфхэм мэлышъорэ пчэнышъорэ ащыгъхэу къакІухьащтыгъ, щыкІагъэ яІэу щытыгъ, гузэжъогъум хэтыщтыгъэх, цІыфхэм ахэмэ лые къарахыщтыгъ. 38Ахэмэ яшІугъэ мы дунаем ифэшъуашэу щытыгъэп. Шъоф нэкІхэмрэ Іошъхьэхэмрэ къакІухьащтыгъэх, гъочІэгъхэмрэ Іошъхьэ тІуакІэхэмрэ ащыпсэущтыгъэх.\n11:30 Ерихон къалэр – еплъ Исус Навин икъэбар зэрыт тхылъым 6:12-21\n11:31 Раав – еплъ Исус Навин икъэбар зэрыт тхылъым 2:1-21: 6:22-25.\n39Ау шІошъхъуныгъэ яІэу зэрэщытыгъэм пае, Тхьэр шыхьатышІу ахэмэ зэкІэ афэхъугъэми, Тхьэм ежь ицІыфхэр къызэригъэгугъэгъэ Іофхэр агъотыгъэхэп. 40Сыда пІомэ Тхьэм ыгу хэлъыгъэр тэркІэ нахьышІу – ахэр тимыгъусэхэмэ, ежьым ыдэжькІэ зишъыпкъагъэ зи щыкІагъэ зимыІэ цІыф икъугъэхэу зэрэмыхъущтхэр ары.


Боксым имэфэкI шъыпкъагъ — Адыгэ макъ\nРедактор 03.12.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nСпорт Унэшхоу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм щызэхащэгъэ зэнэкъокъур боксым имэфэкI мафэу плъытэ хъущт. СпортымкIэ дунаим щызэлъашIэрэ комментаторэу Александр Загорскэм пчыхьэзэхахьэр зэрищагъ.\nАфрикэм илIыкIо боксерхэри Мыекъуапэ щыкIогъэ зэнэкъокъум щытлъэгъугъэх.\nРеспубликэм и Парламент и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Правительствэмрэ Парламентымрэ якъулыкъушIэхэр зэнэкъокъум еплъыгъэх.\n— Спортым имэфэкI непэ тлъэгъугъэ. Боксерхэм тафэгумэкIыщтыгъ, зэIукIэгъухэм текIоныгъэр къащыдэзыхыщтыр тымышIэу тяплъыгъ. Боксер пэпчъ гуетыныгъэ, лIыгъэ къызхигъэфагъ, спортсменхэм лъытэныгъэ зэфашIыжьыщтыгъ, — къыIуагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\n— Илъэс къэс боксымкIэ Дунэе зэIукIэгъур Мыекъуапэ щызэхащэнэу къэбар зэрэзэхэсхыгъэм сигъэгушIуагъ, — къытиIуагъ дунаим ичемпионэу Григорий Дрозд. – Адыгэ Республикэм спорт псэолъэ дэгъухэр щагъэпсыгъэх. Республикэм и ЛIышъхьэ спортым пыщагъ. Мыекъуапэ щырагъэжьэгъэхэ Дунэе зэIукIэгъухэр лъагъэкIотэнхэу зэхэщакIохэм сафэлъаIо.\nПредыдущая ТекIоныгъэм и Мафэ зэрифэшъуашэу хагъэунэфыкIыщт


ГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ къулыкъум къеты | Адыгэ Макъ\nГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ къулыкъум къеты\nАпэрэ классым ихьагъэхэр хагъэгъозагъэх\nКIэлэеджэкIо анахь цIыкIухэр лъэсрыкIо зэрэхъугъэхэмкIэ Мыекъуапэ и «Автогородок» щафэгушIуагъэх.\nМуниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ» зыфиIорэм гъэсэныгъэмкIэ и Комитет ипащэу Юлия Миллер апэрэ классым ихьагъэхэм зафигъазэзэ, дэгъоу еджэнхэу, шIэныгъэм екIурэ гъогу щынэгъончъэхэр яIэнхэу къафэлъэIуагъ.\nГущыIэр лъигъэкIотагъ Адыгеим и Къэралыгъо автоинспекцие ипащэ игуадзэу Гъусэрыкъо Рамзин. Джы гъогурыкIоным нахьыбэрэ зэрэхэлэжьэщтхэр, «гъэшIогъэ лъэсрыкIохэу» зэрэщытхэр ащ хигъэунэфыкIыгъ. ГъогурыкIоным ишапхъэхэр нахь псынкIэу зэрэзэрагъэшIэщтхэ нэрылъэгъу IэпыIэгъухэр автоинспекцием ыцIэкIэ шIухьафтынэу еджэкIо цIыкIухэм аритыгъ. Iофтхьабзэм икIэух шапхъэхэр шIокI имыIэу агъэцэкIэнхэу ыкIи гъогу щынэгъончъэхэр яIэнхэу Гъусэрыкъо Рамзин къафэлъэIуагъ.\nМэфэкIыр къэзыгъэбаигъэхэм ащыщ гъогурыкIоным ишапхъэхэм афэгъэхьыгъэ театрализованнэ къэгъэлъэгъоныр.\nЧэфым зэлъиштэгъэхэ еджэкIо цIыкIухэр гъогум щысакъынхэу, шапхъэхэр агъэцэкIэнхэу зэхэщакIохэр агъэгугъагъэх.\nСакъыныгъэ нахь къызхэжъугъаф!\nБжыхьэр къэсыгъ, оялэхэм тахэхьагъ. Ом изытет зызэрэзэблихъугъэр тишъолъыр игъогухэм къащынэфагъ. Зыщыошъуапщэм гъогур зэрэхэплъэгъукIырэр нахь макIэ мэхъу. Ащ пае Къэралыгъо автоинспекторхэм машинэхэр зезыфэхэрэм нахь сакъыныгъэ къызхагъэфэнэу зафагъэзагъ.\nДжыри къэблэгъэрэ мафэхэм Адыгеим къыщещхынэу, жьыбгъэр лъэшэу инэу къепщэнэу синоптикхэм къаты. Асфальт цIынэм водитель пстэури фэхьазырэп. Ащ скоростэу къыщыхэпхыщтыр, уапэ ит автомобилым узэрэпэчыжьэн фаер къыдалъытэнхэу, хьылъэзещэ машинэшхохэм афэсакъынхэу водительхэм зэдэгущыIэгъухэр адашIыгъэх.\nПолицейскэхэм пэшIорыгъэшъ зэдэгущыIэгъухэр лъэсрыкIохэми адыряIагъ, гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ мыхэми макIэп ялъытыгъэр. Ом изытет къызызэIыхьэкIэ, сакъыныгъэри, гулъытэри бгъэлъэшынхэу щыт. Транспортыр бэу зыщызекIорэ гъогур зэпышъучы зыхъукIэ, апэ бгъуитIумкIи зышъуплъыхь! Сыда пIомэ гъогу уцIыныгъэм машинэр узэрэфаеу къыщыбгъэуцун плъэкIырэп. ЛъэсрыкIор гъогум къызэрэтехьагъэр водительхэм алъэгъуным фэшI нэфынэр къэзытырэ пкъыгъохэр агъэфедэнхэ фае.\nВодительхэми лъэсрыкIохэми шIокI имыIэу гъогурыкIоным ишапхъэхэр загъэцакIэхэкIэ тигъогухэм щынэгъончъагъэр ащыпытэщт.\nГъогурыкIоным идунай хащэх\nСабыим ицIыкIугъом къыщыублагъэу пIуныгъэ-гъэсэныгъэр дебгъэжьэнэу щыт. Джащ фэд, гъогум тэрэзэу зэрэщызекIощтыр пасэу дэуублэмэ ишIуагъэ къэкIощт.\nМыекъопэ районым иавтоинспекторхэм ар ямурадэу, районым икIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ащыщ чIэсхэр гъогурыкIоным идунай хащагъэх.\nПолицейскэхэм кIэлэпIухэр яIэпыIэгъухэу къэгъэлъэгъон гъэшIэгъон афызэхащагъ. ГъогурыкIоным ишапхъэхэр ащкIэ къыраIотыкIыгъэх. «Пшысэ лIыхъужъхэм» джэгукIэ ыкIи викторинэ зэфэшъхьафхэр кIэлэцIыкIухэм адашIыгъэх, ныбжьыкIэ цIыкIухэм губзыгъэу упчIэхэм яджэуапхэр къаратыжьыгъэх.\nГъогурыкIонымкIэ шапхъэхэр зэрашIэрэмкIэ яшIэныгъэхэр нахь агъэпытэнхэм фэшI лъэсрыкIо зэпырыкIыпIэхэм зэращысакъынхэ фаер агу къагъэкIыжьыгъ.\nСыд фэдизэу гъогурыкIоным ишапхъэхэр зыукъохэрэм алъэныкъокIэ пшъэдэкIыжьхэр, тазырхэр нахь агъэлъэшыхэми, зекIопхъаджэхэр къызхафэхэрэр джыри макIэп.\nТызхэт илъэсым имэзи 8 къыкIоцI ешъуагъэу автомобилыр зезыфэхэрэм алъэныкъокIэ уголовнэ Iофи 140-рэ къызэIуахыгъ.\nТеуцожь районым щыщ хъулъфыгъэу илъэс 37-рэ зыныбжьым ылъэныкъокIэ хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ Министерствэм иотделэу Адыгэкъалэ щыIэм дознаниемкIэ иподразделение уголовнэ Iоф къызэIуихыгъ.\nГъогу патруль къулыкъум иIофышIэхэм къагъэуцугъэ IэкIыб къэралыгъом къыщашIыгъэ машинэр зезыфэщтыгъэр ешъуагъэу къычIэкIыгъ. Ар зауплъэкIум, мыщ ыпэкIэ зефэнымкIэ фитыныгъэр а ушъхьагъу дэдэмкIэ Iахыгъэу агъэунэфыгъ.\nДжы ащ тазырэу ытыщтым имызакъоу, илъэситIум нэсэу хьапс тыралъхьащт.


Лъэпкъ проектэу «Культурэр» агъэцакIэ — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ проектэу «Культурэр» агъэцакIэ\nЛъэпкъ проектэу «Культурэр» Къыблэм ишъолъырхэм щыIэныгъэм зэрэщыпхыращырэм фэгъэхьыгъэ зэхахьэу Мыекъуапэ щыкIуагъэм Урысыем культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу Ольга Яриловар хэлэжьагъ.\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щызэхащэгъэ Iофтхьабзэм фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъонэу къызэIуахыгъэм уегъэгъуазэ. Шъолъырхэм проектэу «Культурэр» зэрагъэцакIэрэр сурэтхэмкIэ, кIэкIэу тхыгъэ едзыгъохэмкIэ къаIуатэ.\nАстрахань, Волгоград, Ростов хэкухэм, Къырым, Севастополь, Краснодар краим, Дагъыстан, Чэчэным, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Ингушетием, Удмуртием, Свердловскэ хэкум, Адыгеим, нэмыкIхэм якъэгъэлъэгъонхэм узыIэпащэ.\n«Творческэ цIыфхэр», «Культурнэ щыIэкIэ-псэукIэр» зыфиIорэ едзыгъохэм Дагъыстан, Севастополь, Къырым, Краснодар краим, фэшъхьафхэм яIофшIагъэ къагъэлъагъо. ШIыкIэшIухэр зэрагъэфедэхэрэм къыхэдгъэщырэр шъолъырхэр щыIэныгъэм диштэу зэрэпсэухэрэр, хэхъоныгъэхэр зэрашIыхэрэр ары.\nАдыгэ Республикэм культурэм иIофшIэпIэ, иеджэпIэ 12 щагъэцэкIэжьыгъ, культурэм и Унэ щашIыгъ. Джырэ уахътэ культурэм иунэхэр, еджапIэхэр зэтырагъэпсыхьажьых.\nУрысыем культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу Ольга Яриловар, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ зэхахьэм икъызэIухыгъо къыщыгущыIагъэх.\nКъыблэм культурэмкIэ иIофышIэхэр еджапIэхэм ялIыкIохэр зэхахьэм хэлэжьагъэх. Темыр Кавказым, Свердловскэ хэкум, Удмуртием культурэмкIэ япащэхэр, фэшъхьафхэри къыкIэлъэIухи яшъолъырхэм яхьылIэгъэ къэгъэлъэгъонхэр республикэ филармонием къыщызэIуахыгъэх.\nОльга Яриловар, Аулъэ Юрэ, нэмыкIхэри зэгъусэхэу къэгъэлъэгъонхэм яплъыгъэх, зэфэхьысыжьхэр ашIыгъэх.\nОльга Яриловар журналистхэм, культурэм иIофышIэхэм гущыIэгъу афэхъугъ. Министрэм игуадзэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэу, лъэпкъ проектэу «Культурэм» игъэцэкIэн Урысыем мэхьэнэ ин щыриI. ТхылъеджапIэхэр, культурэм иунэхэр, искусствэхэмкIэ еджапIэхэр агъэцэкIэжьых, модельнэ тхылъеджапIэхэр къызэIуахых.\nМыекъуапэ щыкIогъэ зэхахьэм къыщаIэтыгъэ Iофыгъохэм ягъэцэкIэн хэушъхьафыкIыгъэу адэлэжьэщтых. Илъэс зэфэшъхьафхэм ахэр ателъытагъэх.\nНыбжьыкIэхэр культурэм нахь фэщагъэхэу пIугъэнхэм фэшI «Пушкинскэ картэр» зыфиIорэ Iофтхьабзэм изэшIохын фежьагъэх.\nЛъэпкъ шIэжь гупшысэр анахьэу тызыгъэгумэкIыхэрэм ащыщ. Зэхахьэм ащ щытегущыIагъэх. Лъэпкъыбэ зыщыпсэурэ шъолъырхэм культурэм, искусствэм мэхьанэу ащыряIэм зыкъызэриIэтырэр къыхагъэщыгъ. Iэнэ хъураем Iофыгъо хэхыгъэхэр къыщаIэтыгъэх.\nКультурэм, искусствэм яIофышIэхэр ягумэкIыгъохэм алъыIэсыгъэх. Шъолъырхэм язэпхыныгъэхэр гъэпытэгъэнхэм, федеральнэ ыкIи шъолъыр къулыкъушIэхэр тапэкIи зэрэзэдэлэжьэщтхэм, нэмыкIхэм атегущыIагъэх. Урысыем ишъолъыри 10 анахь дэгъоу культурэм ылъэныкъокIэ къыхахыгъэмэ Адыгэ Республикэр зэращыщыр Ольга Яриловам къыIуагъ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ащ ишIушIэгъэшхо зэрэхэлъыр тигуапэу къыхэтэгъэщы.\nПредыдущая Сомэ миллиард 30 агъэнэфагъ\nСледущая ШэкIогъум и 21-р – Урысые Федерацием ихэбзэIахь къулыкъухэм яIофышIэ и Маф


Шапхъэхэр зымыгъэцакIэхэрэм пхъашэу адэзекIощтых — Адыгэ макъ\nШапхъэхэр зымыгъэцакIэхэрэм пхъашэу адэзекIощтых\nАдыгеим ибэдзэрхэмрэ иермэлыкъхэмрэ яIофшIэн тIэкIу-тIэкIузэ зыпкъ рагъэуцожьы. ПэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр зезыхьагъэхэр ары ныIэп Iоф зышIэнэу езыгъэжьэжьыхэрэр. Ахэм зэу ащыщ Мыекъуапэ игупчэ бэдзэри. Ащ исатыушIыпIэхэр зэкIэ дезинфекцие ашIыгъэх, коронавирусыр къяутэлIагъэмэ зэрагъэшIэнэу щэкIо 600-м фэдизмэ тестхэр аIахыгъэх. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Мыекъуапэ игупчэ бэдзэр бэмышIэу щыIагъ, щэфакIохэм маскэхэмрэ Iалъэхэмрэ къызфагъэфедэхэмэ бэдзэр дэхьапIэм дэжь зэрэщауплъэкIухэрэр, антисептиккIэ аIэхэр зэрарагъэтхьакIырэр, сатыушIхэм азыфагу метрэ пчъагъэу дэлъын фаер къызэрыдалъытэрэр нэрылъэгъу къыфэхъугъ.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ щэфакIохэм адэгущыIагъ, бэдзэрхэр зызэфашIыхэ лъэхъаным шапхъэу агъэнэфэгъагъэхэр яунэ къыщыдалъытагъэхэмэ яупчIыгъ, сатыур зэрэкIорэр, продукциехэм къазэракIэупчIэхэрэр зэригъэшIагъ. ЗаухъумэнымкIэ шапхъэу щыIэхэр цIыфхэм шIокI имыIэу къыдалъытэн зэрэфаер, армырмэ ермэлыкъхэр зэрэзэфашIыжьыщтхэр ЛIышъхьэм къыIуагъ.\n— Мэкъу-мэщым епхыгъэу лажьэхэрэм япродукцие IуагъэкIынымкIэ, щэфакIохэм мылъапIэу гъомылапхъэхэр къызIэкIагъэхьанхэмкIэ бэдзэрхэм мэхьанэшхо зэряIэр къыдгурэIо. Ау анахьэу тэ тызыпылъын фаер цIыфхэм ящынэгъончъагъ ары. Роспотребнадзорым шапхъэу къыгъэуцугъэхэр зымыгъэцакIэхэрэм пхъашэу адэзекIощтых, — хигъэунэфыкIыгъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nКъумпIыл Мурат къэлэ мэрием, Адыгэ Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмрэ сатыумрэкIэ и Министерствэ, Роспотребнадзорым Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ пшъэрылъ афишIыгъ ермэлыкъхэр зыщыкIорэ чIыпIэхэм санитар-эпидемиологие шапхъэхэр шIокI имыIэу къащадалъытэнхэм анаIэ тырагъэтынэу.\nПредыдущая Адыгеим и ЛIышъхьэ зэпахырэ узым зырамыгъэушъомбгъунэу афигъэпытагъ\nСледущая В Адыгее в новом формате проведут конкурс на лучшего библиотекаря


Сабыибэ зиIэ унагъохэмкIэ IэпыIэгъушIу Сабыибэ зиIэ унагъохэмкIэ IэпыIэгъушIу » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Сабыибэ зиIэ унагъохэмкIэ IэпыIэгъушIу Сабыибэ зиIэ унагъохэмкIэ IэпыIэгъушIу\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ фигъэхьыгъэ Джэпсалъэм къыщиIуагъ сабыибэ зэрысхэ унагъохэм хэбзэIахьхэу арагъэтыхэрэр нахь макIэ афашIынхэу. Къэралыгъом ипащэ къыхьыгъэ предложением гупшысэу хэлъыр къэшIэгъуаеп, унагъом нахь сабыибэ ис къэси, хэбзэIахьэу атыщтыр нахь мэкIэщт. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ фигъэхьыгъэ Джэпсалъэм къыщиIуагъ сабыибэ зэрысхэ унагъохэм хэбзэIахьхэу арагъэтыхэрэр нахь макIэ афашIынхэу. Къэралыгъом ипащэ къыхьыгъэ предложением гупшысэу хэлъыр къэшIэгъуаеп, унагъом нахь сабыибэ ис къэси, хэбзэIахьэу атыщтыр нахь мэкIэщт.\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ фигъэхьыгъэ Джэпсалъэм къыщиIуагъ сабыибэ зэрысхэ унагъохэм хэбзэIахьхэу арагъэтыхэрэр нахь макIэ афашIынхэу. Къэралыгъом ипащэ къыхьыгъэ предложением гупшысэу хэлъыр къэшIэгъуаеп, унагъом нахь сабыибэ ис къэси, хэбзэIахьэу атыщтыр нахь мэкIэщт.\n«Сабыибэ зэрысхэ унагъохэм амыгъэкощырэ мылъкум лъатырэ хэбзэIахьым федеральнэ фэгъэкIотэнхэу пылъхэр нахьыбэ афэшIыгъэнхэ фае. Джащ фэдэу хэбзэIахьыр амытынэу апшъэ ихыжьыгъэн фае: фэтэрхэмкIэ — сабый пэпчъ телъытагъэу квадратнэ метри 5-м, унэе псэупIэхэмкIэ — квадратнэ метри 7-м. Сабыибэ зэрысхэ унагъохэм аIэкIэлъхэ чIыгу Iахьхэм закъыфэдгъазэмэ, сотки 6-м хэбзэIахьыр техыгъэныр игъоу сэлъытэ», — къыIуагъ Владимир Путиным\nСабыищ е нахьыбэ зиIэ ны-тыхэр мы Iофыгъом сыдэущтэу еплъыхэра?\nГущыIэм пае, сабыиплI зиIэ Вера Корпусевам къызэриIуагъэмкIэ, адрэ сабыибэ зиIэ ныхэм афэдэу ежьыри мы къэбарым щыгушIукIыгъ. Шъыпкъэ, мы законыр щыIэ хъумэ хэбзэIахьэу атыщтыр нахь макIэ хъущт. Унагъохэу, сабыи 3 — 4 е нахьыбэ зэрысхэр бгъэшхэнхэ, пфэпэнхэ зыхъукIэ чапыч пэпчъ мэхьанэ иI. Анахьэу ар зыщыкъиныр кIэлэцIыкIухэр еджапIэм чIэбгъэхьажьынхэ е кIымэфэ щыгъынхэр афэпщэфынхэ зыхъукIэ ары. А уахътэр ары етIани хэбзэIахьыр зыщыптынэу зытефэрэр.\nСабыибэ зиIэ Маринэ яплIэнэрэ сабый къыфэхъунэу ежэ. Нахьыжъхэм илъэси 9, 7 ыкIи 5 аныбжьых.\n— УФ-м и Президент къышIыгъэ псалъэм осэшIу фэсшIыгъ ыкIи сигъэгушIуагъ, — еIо Маринэ. — Сабыибэ зиIэ унагъохэм атефэхэрэ фэгъэкIотэнхэр ыкIи ахъщэ тедзэхэр зэкIэ къытатых: коммунальнэ фэIо-фашIэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIыпкIэм ыкIи еджапIэм зэращагъашхэхэрэм апае кIэлэцIыкIу пэпчъ телъытагъэу сомэ 350-рэ къытфырагъэгъэзэжьы.\nАР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ къызэрэщытаIуагъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым сабыибэ зэрыс унэгъо 1255-мэ чIыгу Iахьхэр аратыгъэх. ЗэкIэмкIи ащ фэдэ IэпыIэгъу зытефагъэу республикэм исыр 3362-рэ мэхъу. 2019-рэ илъэсым мэзаем и 1-м ехъулIэу сабыибэ зиIэ нэбгырэ 6770-рэ Адыгеим щатхыгъ. Къэралыгъом къафишIырэ фэгъэкIотэнхэр мыхэмкIэ IэпыIэгъушIоу щыт.\nШъхьэкIэфэныгъэр, зэгурыIоныгъэр зыщагъэлъэпIэрэ унагъу ШъхьэкIэфэныгъэр, зэгурыIоныгъэр зыщагъэлъэпIэрэ унагъу


Сыдигъуи къыдалъытэнэу къяджагъ | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 15.11.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\t/\nАР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэ игуадзэу Хъоткъо Саниет «КIэугъоекIо правительств» зыфиIорэ проектыр республикэм зэрэщагъэцакIэрэм къытегущыIагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, проектым организацие 14 хэлажьэ. Непэрэ мафэм ехъулIэу мыщ хахьэхэрэ предприятиехэмрэ учреждениехэмрэ фэди 4-м къыщегъэжьагъэу фэди 6-м нэсэу яIофшIэн нахь дэгъоу гъэцэкIагъэ мэхъу.\nМыекъуапэ имэрэу Андрей Гетмановым къызэриIуагъэмкIэ, проектым зэрэхэлажьэхэрэм шIогъэ гъэнэфагъэ къеты. «Чистый город» зыфиIорэ проектым къыдыхэлъытагъэу хэ-кIыр зэфэшъхьафэу зыщаугъоирэр чIыпIи 100-м нагъэсын алъэкIыгъ. «Общественный транспорт» зыфиIорэмкIэ гъогум къызэрэщакIухьэрэм хэукъоныгъэхэу хашIыхьэхэрэм япчъагъэ фэди 1,3-кIэ нахь макIэ ашIыгъ.\nГъогухэр зэрифэшъуашэу къагъэнэфынхэу, гъогу зэпырыкIыпIэхэм анахьэу анаIэ атырагъэтынэу КъумпIыл Мурат къяджагъ. Аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ пкъыгъохэу энергиер кIэзыугъуаехэрэр псэупIэхэм зэкIэми анэгъэсыгъэныр пшъэрылъхэм зэращыщыр ащ къыхигъэщыгъ.\nАР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ проектыр зэригъэцакIэрэм къытегущыIагъ министрэу Мырзэ Джанбэч. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, ведомствэм лъэныкъуищыкIэ иIофшIэн зэхещэ. Зыныбжь хэкIотагъэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэным, сабыибэ зэрыс унагъохэм кIэлэцIыкIу къафэхъугъэмэ яшIуагъэ арагъэкIыным, лъэныкъуабэ къызэлъызыубытырэ гупчэхэм къэралыгъо фэIо-фашIэхэр цIыфхэм къазэращыIэкIагъахьэхэрэр нахь дэгъу шIыгъэныр ары «КIэугъоекIо правительствэм» къыдыхэлъытагъэу агъэцакIэрэр. ЛъэныкъуищымкIи зэфэхьысыжьышIухэр зэрэщыIэхэр Мырзэ Джанбэч игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Зыныбжь хэкIотагъэхэр медицинэ учреждениехэм ыпкIэ хэмылъэу ащэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ мобильнэ бригади 10 зэхащагъ, зэтыгъо ахъщэу сабыир къызыхъукIэ къатырэр нахь псынкIэу ны-тыхэм аIэкIагъэхьаным Iоф дашIагъ, лъэныкъуабэ къызэлъызыубытырэ гупчэхэм къэралыгъо фэIо-фашIэхэр цIыфхэм къазэращыIэкIагъахьэхэрэм уахътэу тефэрэр фэдитIукIэ нахь макIэ хъугъэ.\nПшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «МПК-у Мыекъопэ пивэшI заводым», предприятиеу «Зарем» зыфиIорэм проектыр гъэцэкIагъэ зэращыхъурэм зэхэсыгъом джащ фэдэу щытегущыIагъэх.\n— «КIэугъоекIо правительствэр» зыщагъэцакIэрэ предприятиехэм ыкIи организациехэм хэхъоныгъэ гъэнэфагъэхэр зэряIэхэр тинэрылъэгъу. Псэуалъэхэм яшIын е ягъэкIэжьын фэгъэхьыгъэ проектхэр зэхагъэуцохэ зыхъукIэ, мыр къыдалъытэныр пшъэрылъ шъхьаI, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.


Хэбзэгъэуцухэм я Совет | Адыгэ Макъ\nХэкIым идэщын, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр щынэгъончъэу цIыфхэм зэрагъэфедэщтым, нэмыкIыбэхэм ащытегущыIагъэх хэбзэихъухьэхэм я Советэу АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм щызэхащагъэм ия 11-рэ зэхэсыгъо. Ар зэрищагъ Парламентым ыкIи мы Советым я Тхьаматэу Владимир Нарожнэм. ЫпэрапшIэу 2019-рэ илъэсым Iоф зэришIэщт планыр аштагъ. Нэужым лъэныкъо зэфэшъхьафхэм афэгъэхьыгъэхэу чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм, административнэ хэукъоныгъэхэм афэгъэхьыгъэ республикэ законхэм зэхъокIыныгъэу афэшIыгъэщтхэм язаконопроектхэм атегущыIагъэх.\nКъоджэ псэупIэ пэпчъ пащэ фэгъэнэфэгъэным АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм изэхэсыгъохэм нахьыпэкIи ащытегущыIагъэх. А Iофыр зыгъэцакIэрэм зэреджэщтхэр ары зэдэмыштэныгъабэ къызыхэкIыгъэр. Парламентым законихъухьанымкIэ, законностымкIэ ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм яIофхэмкIэ и Комитет ипащэу Александр Лобода ащ фэгъэхьыгъэу къэгущыIагъ. ЕплъыкIэ пстэури къыдалъытэзэ проектым Iоф зыдашIэм, «старший» аIонэу щагъэнэфагъэу ары къызэриIуагъэр. Советым хэтхэми ащ дырагъэштагъ.\nАдминистративнэ хэукъоныгъэхэм афэгъэхьыгъэ законым фэшIыгъэщт зэхъокIыныгъэу Мыекъуапэ инароднэ депутатхэм я Совет кIэщакIо зыфэхъугъэхэр псэолъэшIын IофшIэнхэр зэрихьагъэхэу автомобиль е лъэсрыкIо гъогур, чъыгхэр, куашэхэр е къэгъагъэхэр зыщыгъэтIысхьэгъэ чIыпIэр зэщызыгъэкъуагъэхэм ахэр зыпкъ рагъэуцожьынхэм фэгъэхьыгъэх. ЗымыгъэцакIэхэрэм административнэ пшъэдэкIыжь ахьынэу къыщеIо.\nСпирт зыхэмытэу узыгъэчэфырэ шъонхэм ящэнкIэ шапхъэхэр зыукъохэрэм пшъэдэкIыжьэу ахьыщтыр нахь гъэлъэшыгъэным Красногвардейскэ районым инароднэ депутатхэм я Совет кIэщакIо фэхъугъэу ащ ипащэу Дмитрий Гавриш нэIуасэ фишIыгъэх.\nМыхэми нэмыкI законопроектэу къыхалъхьагъэхэми законихъухьанымкIэ, законностымкIэ ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм яIофхэмкIэ Комитетыр джыри ахэплъэнэу, Iоф адишIэнэу зэдаштагъ.\nАнахь шъхьаIэу ыкIи игъэкIотыгъэу зытегущыIагъэхэм ащыщ хэкIым идэщын. Ащ изэхэщэн фэгъэзэгъэнэу республикэм къыщыхахыгъэ шъолъыр операторэу «ЭкоЦентрэм» ипащэу Алыбэрд Налбый пшъэрылъ шъхьаIэу яIэхэм, гухэлъхэм кIэкIэу щигъэгъозагъэх. Мазэрэ ныкъорэу Iоф зашIэрэм къыгъэлъэгъогъэ Iофыгъохэр ары нахь къызщыуцугъэхэр. ХэкIыр зэрэIуащыщтым фэгъэхьыгъэ зэзэгъыныгъэхэр юридическэ лицэхэм къадашIынхэу зэрэфымыехэм апэу игугъу къышIыгъ. ЗэкIэмкIи 2170-рэ ныIэп республикэмкIэ ащ фэдэ зэзэгъыныгъэ къадэзышIыгъэр, ар мэкIэ дэд. Тхылъым зэдыкIэмытхагъэхэми, хэкIыр Iуащын фаеу мэхъу. ХэкIыр зэрэIуащыщт графикыр зэхагъэуцуагъ, зыщищыкIагъэми ащ зэхъокIыныгъэхэр фашIыгъэх, цIыфхэм алъагъэIэсыгъ. Арэу щытми, унэе псэупIэхэм ачIэсхэм ащыщыбэхэм графикым пымылъхэу, зыщыфаехэм хэкIыр къыдахы, ар Iумыщыгъэу щылъын фаеу мэхъушъ, хьэхэм е жьыбгъэм рахьыжьэ.\nНэужым упчIэхэм джэуапхэр къаритыжьхэзэ юридическэ лицэхэм хэкIыр зэрэIуащырэм ыуасэ нахь макIэу зэратыщтым фэшI зэIуагъакIэрэм къыщыкIэу къызэрагъэлъагъорэр, ащ фэдэ зэзэгъыныгъэм кIэтхэнхэ зэрамылъэкIыщтыр къыIуагъ. Муниципальнэ образованиехэм япащэхэм закъыфигъазэзэ, унэе псэупIэхэм ачIэсхэм игъом хэкIыр къыдахыным анаIэ тырагъэтын зэрэфаер къыхигъэщыгъ.\nПсэолъэшIын Iофхэм къапыкIыгъэ пыдзэфэ пытэхэм, муниципальнэ образованиехэм шIыхьафхэр защызэхащэхэкIэ хэкIэу къаугъоирэм яIущын, нэмыкI лъэныкъуабэхэм афэгъэхьыгъэ упчIэхэри нэужым Советым хэтхэм къатыгъэх. ЗэкIэми джэуап зэхэугуфыкIыгъэ Алыбэрд Налбый аригъэгъотыжьыгъ.\nИгъэкIотыгъэу тегущыIагъэх гъэстыныпхъэ шхъуантIэр щынэгъончъэу цIыфхэм зэрагъэфедэщтми. ООО-у «Газпром межрегионгаз Майкоп» ыкIи «Газпром газораспределение Майкоп» зыфаIохэрэм япащэу Игорь Сырчиныр ащ фэгъэхьыгъэу къэгущыIагъ. Гъэстыныпхъэ шхъуантIэм игъэфедэнкIэ шапхъэхэр зэраукъуагъэхэм къыхэкIэу къалэхэу Магнитогорскэ ыкIи Шахты тхьамыкIагъоу къащыхъугъэхэм апкъ къикIыкIэ газ оборудованием иуплъэкIун зэрэрагъэжьагъэр ащ къыIуагъ. Адыгеими гъэстыныпхъэ шхъуантIэм зэрэфэмысакъыгъэхэм къыхэкIыгъэ тхьамыкIагъохэр къызэрэщыхъугъэхэри мыщ дэжьым къыщыхигъэщыгъ.\nФэтэрыбэу зэхэт унэхэу газ оборудованием ифэIо-фашIэхэр афэгъэцэкIэгъэнхэмкIэ зэзэгъыныгъэм къадыкIэмытхагъэхэм анахь щынагъо къаты. Ахэр апэ ауплъэкIугъэх. Фэтэр минитфым ипроцент 94-м шапхъэхэр ащаукъохэу агъэунэфыгъ. Ащ гумэкIыгъошхо къызэритырэм Игорь Сырчиным къыкIигъэтхъыгъ. Фэтэрыбэу зэхэт унэ 459-м щыщэу 423-мэ ягаз оборудование епхыгъэ фэIо-фашIэхэр афагъэцэкIэнхэу зэзэгъыныгъэхэр къадашIыгъ. Фэтэрхэр пштэхэмэ, ащ фэдэ тхылъым къадыкIэтхагъэр 1568-р ары. ШIокI имыIэу ащ зэкIэри кIэтхэн фаеу зэрэщытми къэгущыIагъэм къыкIигъэтхъыгъ. Джащ фэдэу газ оборудованием игъэфедэнкIэ шапхъэхэр зыукъохэрэм гъэстыныпхъэ шхъуантIэр къафэмыкIоным пае ар рагъэтынэу законым фитыныгъэ къызэраритырэр къыхигъэщыгъ.\nФэIо-фашIэхэм ауасэу цIыфхэм атын фаем зэрэдырамыгъаштэрэр Советым хэтхэм ащыщыбэхэм шъхьэихыгъэу къаIуагъ. Ар къырамыгъэIыхыщтми, мэзэ пчъагъэхэм е илъэсым атегощагъэу атыжьынэу ашIынэу е нэмыкI хэкIыпIэ къагъотынэу игъоу бэмэ алъэгъугъ. Игорь Сырчиным къызэриIуагъэмкIэ, гъэстыныпхъэ шхъуантIэу агъэфедэрэм ыуасэ къыдыхэлъытагъэу фэIо-фашIэхэм апкIи атынэу шIыгъэным мы уахътэм УФ-м псэолъэшIынымкIэ и Министерствэрэ Федеральнэ антимонопольнэ къулыкъумрэ Iоф дашIэ. Джащ фэдэу пенсионерэу ыкIи зигъот макIэу республикэм исхэм фэIо-фашIэхэм ауасэ гощыгъэу, тIэкIу-тIэкIоу къатыжьынэу шIыгъэным ежьхэри фэхьазырхэу ары къызэриIуагъэр.


Илъэси 100-м зыныбжь нэсыгъэхэр | Адыгэ Макъ\nИлъэси 100-м зыныбжь нэсыгъэхэр\nАвтор: Редакция\t/ 13.07.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Къутамэу АР-м щыIэм епхыгъэ тинахьыжъэу Адыгеим исхэм ащыщэу нэбгырэ 42-мэ аныбжь илъэс 90-рэ ыкIи нахьыбэ зэрэхъугъэр бэдзэогъу мазэм хагъэунэфыкIыщт.\nАхэр зэкIэри Хэгъэгу зэошхом иветераных. Къэралыгъом, обществэм апашъхьэ гъэхъэгъэ инхэр щызышIыгъэхэр, Адыгеим иэкономикэ, икультурэ, гъэсэныгъэм, нэмыкI лъэныкъохэм хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэм зиIахьышхо хэзылъхьагъэхэр ахэтых. Юбилярхэм ащыщэу нэбгырэ 29-мэ аныбжь мы мазэм илъэс 90-рэ, нэбгыри 8-мэ илъэс 95-рэ зэрэхъурэр ыкIи аныбжь илъэси 100 зэрэхъугъэр нэбгыри 5-мэ хагъэунэфыкIыщт.\nПенсиехэмкIэ фондым ишъолъыр отделениеу республикэм итхэм яIофышIэхэр ащ фэдэ юбилей дахэм зыныбжь нэсыгъэу къыкIэлъыкIорэ мазэм хэзгъэунэфыкIын фаехэм ягъэунэфын лъэшэу анаIэ тет. Ар нэужым УФ-м и Президент и Администрацие IэкIагъахьэ ыкIи ащ ишIуагъэкIэ Владимир Путиныр хэзыгъэ имыIэу зэкIэми къафэгушIо.\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Къутамэу АР-м щыIэм иIофышIэхэм зэкIэми тыгу къыддеIэу зимэфэкI тинахьыжъхэм тафэгушIо, псауныгъэ яIэу джыри бэ къагъэшIэнэу тафэлъаIо!


Республика Адыгея - Пытагъэ хэлъэу къякIолIэгъэн фае\nШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/Пытагъэ хэлъэу къякIолIэгъэн фае\nУФ-м и Президент къыгъэнэфэгъэ лъэпкъ проектхэр 2019-рэ илъэсым зэшIохыгъэхэ зэрэхъугъэр, 2020-мкIэ гухэлъэу щыIэхэр Iофыгъо шъхьаIэу зыщытегущыIэгъэхэ зичэзыу IофшIэгъу зэхэсыгъо АР-м иминистрэхэм я Кабинет тыгъуасэ иIагъ. Ар зэрищагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nЗэхэсыгъом хэлэжьагъэх Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, муниципальнэ образованиехэм япащэхэр.\nХабзэ зэрэхъугъэу, пшъэрылъ шъхьаIэу щытхэм, гухэлъхэм къэзэрэугъоигъэхэр атегущыIагъэх, тапэкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фэе лъэныкъохэр агъэнэфагъэх. Джащ фэдэу республикэм и ЛIышъхьэ иунашъохэр къулыкъухэм, муниципалитетхэм япащэхэм зэрагъэцакIэхэрэм мэхьанэшхо ратыгъ.\nЛъэпкъ проектхэм къадыхэлъытагъэу лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ республикэр къэгъэлъэгъон гъэнэфагъэхэм акIэгъэхьэгъэным фэIорышIэрэ гъогу картэхэм ягъэцэкIэн пытагъэ хэлъэу къекIолIэгъэн зэрэфаер АР-м и ЛIышъхьэ къыIуагъ. Ар зэшIохыгъэ зэрэхъурэм лъэплъэ УФ-м и Президент и Полномочнэ лIыкIоу Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыIэ Владимир Устиновыр. МыщкIэ щыт пшъэрылъхэр гъэцэкIэгъэнхэм фэшI Сергей Дрокиныр зипэщэ IофшIэкIо куп республикэм щызэхащагъ.\nУрысыем и Президентэу Владимир Путиным къышIыгъэ Джэпсалъэм къыщигъэнэфэгъэ пшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу гъэцэкIэгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр АР-м и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ. Къэралыгъом ипащэ иунашъо тегъэпсыхьагъэу цIыфхэм, анахьэу сабый къызэрыхъухьэрэ унагъохэм, социальнэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэнымкIэ амалыкIэу щыIэ хъугъэхэр обществэм лъыгъэIэсыгъэнхэ зэрэфаер пстэуми анахь шъхьаIэу къыхигъэщыгъ. Проектэу «Демографиер» зыфиIорэм ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет къытегущыIагъ ыкIи зэфэхьысыжьхэр къышIыгъэх вице-премьерэу Наталья Широковам.\nСабыеу къэхъухэрэм япчъагъэ хэгъэхъогъэным ыкIи зидунай зыхъожьыхэрэр нахь макIэ шIыгъэным анахьэу анаIэ тырагъэтынэу КъумпIыл Мурат къафигъэпытагъ. ЦIыфым узэу иIэр жьэу къыхэгъэщыгъэным ыкIи нэужым ащ IэпыIэгъу фэхъугъэным апае диспансеризациер игъом ыкIун зэрэфаер къыхигъэщыгъ. Эпидемиологием ылъэныкъокIэ республикэм зыпкъитыныгъэ илъыным фытегъэпсыхьэгъэ пэшIорыгъэшъ Iофхьабзэхэм язэхэщэн иIофыгъуи зэхэсыгъом къыщаIэтыгъ.\n— Зидунай зыхъожьыхэрэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэнымкIэ диспансеризацием мэхьанэшхо иI. Арышъ, мы лъэныкъомкIэ къэгъэлъэгъон гъэнэфагъэм тыкIэхьан фае, ар зэрифэшъуашэу зымыгъэцакIэхэрэм пшъэдэкIыжь ахьыщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЛъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэнкIэ республикэм гъэхъагъэу иIэхэр гъэпытэгъэнхэ, мы илъэсым IофшIэныр джыри нахь гъэлъэшыгъэн зэрэфаер Адыгеим и ЛIышъхьэ къыIуагъ.\nДжащ фэдэу псэолъэ инхэм яшIын иIофыгъуи зэшIохыгъэ хъугъэ. Ащ епхыгъэу объект зэфэшъхьафхэм язэтегъэпсыхьан лъагъэкIотэщт. Мы илъэсым ыкIэм нэс фельдшер-мамыку IэзэпIэ 24-рэ ашIынэу агъэнафэ, ащ нэмыкIэу кIэлэцIыкIу IыгъыпIищ агъэпсыщт, социальнэ мэхьанэ зиIэ псэуалъэхэм гъэцэкIэжьынхэр арашIылIэщтых, кIэу ашIыщтых.\nКъоджэ псэупIэхэм зыпкъ итэу хэхъоныгъэ ашIыным фытегъэпсыхьэгъэ программэхэр гъэцэкIагъэхэ зэрэхъурэм, тапэкIэ пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыхэрэм къатегущыIагъэх муниципалитетхэм япащэхэр.\nДжащ фэдэу УФ-м и Президент иунашъокIэ 2020-рэ илъэсыр шIэжьымрэ дзэ щытхъумрэ я Илъэсэу къэралыгъом щагъэнэфагъ. Ащ фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр республикэм щызэхэщагъэхэ зэрэхъущтым иIофыгъуи къэзэрэугъоигъэхэм мэхьанэшхо ратыгъ. КъызэраIуагъэмкIэ, шIэжь медалэу «1941 — 1945-рэ илъэсхэм щыIэгъэ Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 75-рэ мэхъу» зыфиIорэр зытефэхэрэм аратыщт. БлэкIыгъэ тхьамафэм Адыгеим и ЛIышъхьэ а Iофтхьабзэм пэублэ фишIыгъ, юбилейнэ тынхэр нэбгырэ заулэмэ аритыжьыгъэх.\nЛъэпкъ проектхэр зэрифэшъуашэу шъолъырым щыгъэцэкIэгъэнхэм фэшI республикэм иведомствэ зэфэшъхьафхэм федеральнэ хэбзэ къулыкъухэм зэпхыныгъэу адыряIэр джыри нахь агъэпытэн, IофшIэныр агъэлъэшын зэрэфаер АР-м и ЛIышъхьэ кIэухым къыIуагъ.


Зэнэкъокъухэзэ яшIэныгъэхэм ахагъахъо — Адыгэ макъ\nЗэнэкъокъухэзэ яшIэныгъэхэм ахагъахъо\nРедактор 24.11.2021 24.11.2021 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМузыкальнэ лъэпкъ Iэмэ-псымэхэм произведениехэр къязыгъэIорэ кIэлэцIыкIухэр я VIII-рэ фестивалэу Мыекъуапэ щыкIуагъэм хэлэжьагъэх.\nКраснодар краим, Ростов хэкум, Адыгэ Республикэм икъалэхэм, районхэм якIэлэеджакIохэр фестивалым щызэIукIагъэх. ПэшIорыгъэшъ зэнэкъокъухэр къалэхэм, районхэм ащызэхащагъэх. ТекIоныгъэр къыдэзыхыгъэхэм Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ иколледжэу Тхьабысымэ Умарэ ыцIэ зыхьырэм щызэхащэгъэ кIэух фестиваль-зэнэкъокъум яшIэныгъэ къыщагъэлъэгъуагъ.\nКъэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу Адыгеир зыпсэурэр илъэси 100 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ фестивалыр культурэм хэхъоныгъэ ышIыным хэхьэрэ Iофтхьабзэхэу 2021-рэ илъэсым республикэм щызэхащэхэрэм ащыщ. Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ, АР-м искусствэхэмкIэ иколледжэу Тхьабысымэ Умарэ ыцIэ зыхьырэр фестивалым кIэщакIо, зэхэщакIо фэхъугъэх.\nШъолъырхэм яфестиваль икъызэIухын фэгъэхьыгъэ зэхахьэм Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Шэуджэн Бэлэ къыщыгущыIагъ, зэхэщакIохэм ацIэкIэ фестивалым хэлажьэхэрэм къафэгушIуагъ. КIэлэцIыкIухэр, ныбжьыкIэхэр искусствэм фэщагъэхэу пIугъэнхэмкIэ, сэнэхьатэу къыхахыщтым фэгъэсэгъэнхэмкIэ фестивалым имэхьанэ зыкъызэриIэтырэр Шэуджэн Бэлэ хигъэунэфыкIыгъэх. Адыгэ Республикэм икъэралыгъо гъэпсыкIэ игъэпытэн кIэлэеджакIохэр, искусствэм иIофышIэхэр тапэкIи зэрэхэлэжьэщтхэр къыIуагъ.\nИскусствэхэмкIэ Темыр-Кавказ къэралыгъо институтым ипрофессорэу, культурэмкIэ ыкIи искусствэхэмкIэ Налщык дэт колледжым ипащэу, Урысыем, IэкIыб къэралхэм ащыкIогъэ хэгъэгу ыкIи Дунэе фестиваль-зэнэкъокъухэм ялауреатэу, Къэбэртэе-Бэлъкъарым культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Шэрыбэ Валерий ыкIи музыкальнэ Урысыем иакадемиеу Гнесинхэм ацIэ зыхьырэм икIэлэегъаджэу, Урысыем ыкIи Дунэе зэнэкъокъухэм ялауреатэу Владислав Домогацкэм осэшI купым пэщэныгъэ дызэрахьагъ.\nПщынэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэмкIэ, балалайкэмкIэ, домрэмкIэ, гитарэмкIэ язакъоу орэдышъохэр къезыгъэIуагъэхэр, ансамблэхэм ахэтхэр, нэмыкIхэри зэнэкъокъугъэх. Гитарэм пыщагъэхэр 15, пщынаохэр 10 хъущтыгъэх.\nОсэшI купым ипащэу Шэрыбэ Валерий зэхэщакIохэм афэраз. КIэлэеджакIохэм фестивалым зыфагъэхьазырзэ яшIэныгъэ хагъэхъуагъэу ылъытагъ.\nАныбжьхэм ялъытыгъэу кIэлэеджакIохэр купищэу гощыгъагъэх. Апэрэ купым хэтэу Гъогъо Руслъан гитарэмкIэ текIоныгъэр къыдихыгъ. Ар Мыекъуапэ щеджэ, кIэлэегъаджэу Т. Пэнэшъур ипащ. ЯтIонэрэ купым Матвей Алешиныр къыщыхагъэщыгъ, Е. Полун икIэлэегъадж. Ящэнэрэ купым Павел Шепиловым апэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ, еджакIор Ростов хэкум къикIыгъ. Тхьагъэпсэу Алим ящэнэрэ хъугъэ, Адыгэкъалэ щыщ.\nБалалайкэмкIэ Виталий Фроловым апэрэ чIыпIэр фагъэшъошагъ, Краснодар краим ипсэупIэу Мостовскоим щеджэ.\nЛъэпкъ пщынэмкIэ ящэнэрэ чIыпIэхэр къыдахыгъэх Хьаджэбыекъо Пэрытрэ Кушъу Ренатрэ. КIалэхэр Мыекъуапэ ыкIи Афыпсыпэ ащеджэх.\nГитарэмкIэ орэдышъохэр къезыгъэIуагъэхэ Максим Кулакиным, Анита Шекерьянц, Платон Любин Тульскэм щеджэх, О. Овсиенкэм егъасэх. ЯтIонэрэ чIыпIэр афагъэшъошагъ.\nТэхъутэмыкъуае искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэ иансамблэу «КъушъхьэчIэсым» лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ орэдышъохэр ыгъэжъынчыгъэх. Нэпсэу Ренат, Мэзыужьэкъо Тимур, Делэкъо Бислъан, Тыгъужъ Иляс, Гунай Рустам купым хэтхэу ящэнэрэ чIыпIэр къыдахыгъ. ЕджакIохэр Н. Тыгъужъым егъасэх.\nГитарэмкIэ къезыгъаIохэу нахьыжъхэм якуп хэтхэм язэнэкъокъу Мыекъуапэ икIэлэцIыкIу еджапIэу N 6-м апэрэ чIыпIэр къыдахыгъ, кIэлэегъаджэр Е. Полун.\nАдыгэкъалэ искусствэхэмкIэ иеджапIэ зыщызыгъасэхэрэ ЯхъулIэ Расулрэ ХъуакIо Альбертрэ гитарэмкIэ яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъуагъ, ятIонэрэ чIыпIэр къыдахыгъ.\nКIэлэегъаджэу Хьакомэ Симэ зэрилъытэрэмкIэ, Адыгэкъалэ сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIубэ щэпсэу. Искусствэр нахь ашIогъэшIэгъон хъуным фэшI нахьыбэрэ концертхэр, пчыхьэзэхэхьэ гъэшIэгъонхэр зэхащэнхэ ямурад. Зэнэкъокъум изэхэщакIохэм афэраз.\nДомрэм, аккордеоным, баяным, лъэпкъ пщынэм зафэзыгъэсэрэ еджакIохэм язэнэкъокъу хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыщыдэзыхыгъэхэм ащыщых Адыгэкъалэ иеджакIохэу ЯхъулIэ Расул, ХъуакIо Альберт. Пщынаохэр Хьакомэ Симэ регъаджэх.\nНатырбые къикIыгъэ пщынаоу Ян Симоненкэм ятIонэрэ чIыпIэр купым къыщихьыгъ, Е. Кушнаренкэм регъаджэ.\nМузыкальнэ Iэмэ-псымэхэм зафэзыгъэсэрэ кIэлэеджакIохэм яшIэныгъэ зэрэхагъахъорэр зэнэкъокъум къыщагъэлъэгъуагъ. Адыгэ пщынэм имызакъоу, шыкIэпщынэм, къамылым апыщэгъэ еджакIохэм япчъагъэ нахьыбэ хъущтэу тэгугъэ. Ахэри зичэзыу зэнэкъокъоу шъолъырхэм яIэщтым чанэу хэлэжьэнхэу, тагъэгушIонэу афэтэIо.\nЯ VIII-рэ зэнэкъокъоу шъолъырхэм яIагъэм лъэпкъ зэфэшъхьафхэр зэфищагъэх. Культурэм, искусствэм хэхъоныгъэу ашIырэр, фольклор бай зэрэтиIэр къагъэлъэгъуагъ.\nЗэнэкъокъум хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыщыдэзыхыгъэ еджэкIо 31-рэ кIэух концертым хэлэжьагъ. Ансамбли 6 лауреат хъугъэ. ЯIэпэIэсэныгъэкIэ къахэщыгъэхэм дипломхэр, щытхъу тхылъхэр, шIухьафтын лъапIэхэр аратыжьыгъэх.\nПредыдущая Адыгэ къэбыр нэмыкI къэбхэм сыда зэратекIырэр?\nСледущая Чылыс къутафэхэм зекIохэр зыфащэх


Нахь чанэу халъхьэу аублагъ — Адыгэ макъ\nНахь чанэу халъхьэу аублагъ\nАдыгеим щыпсэухэрэм мэзэе мазэм унэе инвестиционнэ счет (ИИС) 300-м ехъу къызэIуахыгъ. Джырэ уахътэ республикэм ахэм япчъагъэ мини 6,5-м щехъугъ. Московскэ биржэм къызэритырэмкIэ, Къыблэ федералънэ шъолъырым ИИС-у къыщызэIуахыгъэмкIэ Адыгеим я 5-рэ чIыпIэр ыIыгъ.\nБлэкIыгъэ илъэсым къызэригъэлъэгъуагъэмкIэ, цIыфхэм ахъщэ зэIуагъэкIэным нахь егупшысэх. АгъэтIылъыгъэр къаухъумэным ыкIи федэ къызыпыкIыщт горэм халъхьаным пылъыгъэх.\n— Федэу къыхьырэм ишIуагъэкIэ цIыфхэм инвестицием зыфагъазэ. Ау мыщ хэхьэгъакIэхэм ащ Iоф зэришIэрэр икъоу къагурыIорэп. Федэ къыхахын зэралъэкIыщтым дакIоу, халъхьэгъэ мылъкур ашIокIодыни алъэкIыщт. Ащ къыхэкIэу, ежь-ежьырэу мыщ хэхьан гухэлъ зышIыхэрэр опыт гъэнэфагъэ зыIэкIэлъхэр ары. Нахьыбэрэм купэу зэхэтхэу инвестициехэр халъхьанхэр къыхахы, — къыIуагъ УФ-м и Гупчэ банк и Къыблэ гъэIорышIэпIэ шъхьаIэ АР-мкIэ и Лъэпкъ банк ипащэу Сергей Самойленкэм.\nИИС-р — банкым ралъхьэгъэ ахъщэр агентствэм страховать зэришIыщтым епхыгъ. Ащ дакIоу, инвесторым амал иI цIыфым ихахъохэм атефэрэ хэбзэ Iахьыр хагъэкIы зыхъукIэ тIумэ яз къыхихыныр. Хэбзэгъэуцугъэм къызэригъэнафэрэмкIэ, цIыфым унэе инвестиционнэ счет сомэ миллионым нэсэу къызэIуихын амал иI. А ахъщэр фондовэ бэдзэршIыпIэм изы лъэныкъо горэм рилъхьан ылъэкIыщт, ащ хэхьэ акциехэр, къэралыгъо ыкIи корпоративнэ облигациехэр, нэмыкIхэри.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы, инвестициехэм къэбарэу апылъыр нахь игъэкIотыгъэу зэзыгъашIэ зышIоигъор Урысыем и Банк ипорталэу «Финансовая культура» зыцIэм хэтэу «Приумножить» https://fincult.info/articles/priumnozhit/ зыфиIорэм ихьэмэ, иупчIэхэм яджэуап къыригъотэщт.\nПредыдущая Процент 29-кIэ нахь макIэ хъугъэ\nСледущая ПенсиехэмкIэ фондым къеты


АПЭРЭУ МЫЕКЪУАПЭ КЪЫЩАГЪЭЛЪАГЪОХ\nКъохьапIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм я Къэралыгъо музей икъутамэу Мыекъуапэ дэтым мы мафэхэм къэгъэлъэгъон гъэшIэгъон къыщызэIуахыгъ.\nЯ 17-рэ лIэшIэгъум щыIэгъэ голландскэ сурэтышI цIэрыIоу Рембрандт иIофшIагъэхэм ащыщхэм якопиехэр Мыекъуапэ апэрэу къыщагъэлъагъох. Музеим ащкIэ IэпыIэгъу къыфэхъугъ изобразительнэ искусствэм икрай къэгъэлъэгъуапIэу Краснодар дэтыр.\nДунаим щызэлъашIэрэ сурэтышIыр 1606-рэ илъэсым бэдзэогъум и 15-м къалэу Лейден шъхьалтес фэшIыгъэм иунагъо къыщихъухьагъ. Илъэс 14 ыныбжьэу Лейден дэт университетым чIэхьагъ, ау бэрэ щемыджэу къычIэкIыжьи чIыпIэ сурэтышIым еджакIоу гохьагъ. 1623-рэ илъэсым Амстердам щыпсэунэу мэкIожьы. Ащ мастер IэпэIасэхэм ащыIокIэ, искусствэм игъогу кIыхьэ, игъогу гъэшIэгъон щытехьэ.\nРембрандт илъэс 63-рэ ыныбжьэу идунай ехъожьы. Мастерым зэкIэмкIи IофшIэгъэ 2300-рэ фэдиз къыIэкIэкIыгъ. Ахэм ащыщхэм атешIыкIыгъэ IофшIэгъэ 26-мэ къекIолIагъэхэр яплъыгъэх. Къэгъэлъэгъоным мазэрэ Iоф ышIэщт.


Адыгэхэр Якутием зэрифагъэхэр | Адыгэ Макъ\nАдыгэхэр Якутием зэрифагъэхэр\nАвтор: Редакция\t/ 11.07.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nЗыгъэпсэфыпIэ къалэу Шъачэ итарихъ музей икъутамэу ПсышIуапэ дэтым инаучнэ IофышIэ шъхьаIэу Хъущт Аминэт къызэриIуатэрэмкIэ, апэ узэреплъыщтымкIэ, ар зыплъыхьэкIо къызэрыкIом фэдагъ. ИтеплъэкIэ Темырым ыкIи Урысыем и Сыбыр ащыпсэухэрэ цIыф лъэпкъхэр гум къыгъэкIэу гъэпсыгъагъэ: нэгу хъураеу, нэгушъхьэхэр къытепш хьазырхэу, нэзэжъоу, зэтырипхъанкIэзэ гущыIэщтыгъ. ЛIыр шIукIаерэ экспозициехэр зэпиплъыхьэу музеим къыщекIокIыгъ; анахьэу бэрэ зыкIэрытыгъэр хы ШIуцIэ Iушъом щыпсэурэ адыгэхэм якультурэ къизыIотыкIырэ чIыпIэр ары; зэкIэ ылъэгъурэр шIогъэшIэгъоныгъ, зэригъашIэмэ шIоигъоу, адыгэхэм ятарихъ чыжьэ ыкIи джырэ тимафэхэм зыщыпсэухэрэм, ящыIакIэ зыфэдэм къакIэупчIэщтыгъ. КъызэрэчIэкIыгъэмкIэ, ар зэкIэ аукъодыягъэп ыкIи зэщ фэшIыгъэп.\n— Сэ Республикэу Саха-Якутия ит къалэу Олекминскэ сыкъыщыхъугъ, сыщыщ, — къеIуатэ хьакIэм. — Iофэу сшIэрэм епхыгъэу Шъачэ командировкэ сыкъэкIуагъ. ПсышIуапэ аукъодыеу сыкъыдэфагъэп: къысфаIотагъ мыщ этнографическэ музей зэрэдэтыр ыкIи районым адыгэ къоджэ заулэ зэритыр. Сэ ижъырэ черкесхэм сакъытекIыгъ, сащыщ! Непэрэ мафэр сэркIэ мэфэ ялый — апэрэу силъэпкъэгъухэм ячIыгу, яхэгъэгу сыкъифагъ. Тиунагъо текIыгъэ лIэужыбэр егъашIэм зыкIэхъопсыгъэр непэ сэ къыздэхъугъ!\nМы гущыIэхэм къакIэлъыкIуагъ къэIотэн кIыхьэ гъэшIэгъонэу, адыгэ унэгъо пшIы заулэр янасыпынчъагъэкIэ Якутием зэрэращыгъагъэхэм икъэбар.\n— А гъэм гъэмафэр плъыр-жъэр стыр дэдагъэу къаIотэжьыщтыгъ, псыхъоу Ленэ псышхоу, псы куоу арыми зэрашIэрэр, а илъэсым лъэшэу зэкIэкIогъагъ, псыигъукIыпIэхэр иIагъэх, — къеIуатэ хьакIэ-зыплъыхьакIом. — Ращырэ черкесхэр нэбгырэ 97-рэ хъущтыгъэх, ахэр пароходыжъ цIыкIукIэ мэзым хэдзэгъэ поселкэ чыжьэ горэм ащэщтыгъэх. Ау нэрэ-Iэрэм къухьэм ыпэ псычIэ ятIэм чIиIугъ ыпэкIэ лъыкIотэн амал гори имыIэжьэу. ЦIыфхэр джащыгъум къырагъэкIыхи, нэпкъым къытыратIупщыхьэгъагъэх ыкIи якут къоджагъэм пэмычыжьэу щытIысынхэ фитхэу къараIуагъ. ЦIыфхэр апэ зыдэтIысыгъагъэхэр къалэу Олекминск хъугъэ.\nЗыхэдэIогъэ къэIотэгъум тарихълэжьэу, ШэхэкIэй щыщэу Гъуашъо Аслъан къызхигъэшхъуагъ. Мы Iофым ишъыпкъапIэ зэригъашIэмэ шIоигъо хъугъэ.\n— Интернетым ишIуагъэкIэ Якутием ичIыпIэ музей иадрес зэзгъэгъотыгъэ, — къыIотагъ Аслъан. — Ащ иIофышIэхэм псынкIэу силъэIу къысфагъэцэкIагъ: сурэттехыгъэ зытIущ къысфагъэхьыгъ, ахэр я XIX-м икIэухым, я XX-рэ лIэшIэгъум икъежьапIэм чIыпIэ сурэттех горэм атырихыгъагъэх. КъызэрэнэфагъэмкIэ, черкесхэр хъулъфыгъэ 94-рэ ыкIи бзылъфыгъищырэ хъущтыгъэх, якутхэм апэгъунэгъоу тIысыгъагъэх. Охътэ бэдэдэрэ зыми хэмыхьэхэу, ежь-ежьырэу псэугъэх. Ялъэпкъ шъуашэ — кIакIор ыкIи хъурышъо паIохэр ащыгъыгъэх, зэресагъэхэу щыIагъэх. Зыми щыхьэщтыгъэхэп, хэти агъэпыищтыгъэп, ау зыуагъэушъхьакIущтыгъэп. ШакIощтыгъэх, мэзыр раупкIыщтыгъ, дышъэр алъэсыщтыгъ. Зы тхыгъэ хэутыгъэ, Олекминскэ идышъэкъычIэхыпIэ фэгъэхьыгъэм, ахэм ацIэ зыгорэущтэу къыхэфэ: «Пшэхъо къычIэхыпIэм нэбгырэ 700 фэдизмэ Iоф щашIэ, — щитхыгъ итхылъэу «Наша страна: картины природы и быта народов России» зыфиIоу 1911-рэ илъэсым Москва къыщыдэкIыгъэм ушэтакIоу Д. М. Тимковскэм. — КъэтIысыгъэхэм ащыщ хъулъфыгъэ ин плIэIушхор ыкIи сыбырылI лъэкъымэр, тунгус е якут нэгуратIэу, пакIи жакIи зытемытыр, кавказ лъэпкъэу, черкесэу, жэкIэ шIуцIэшхор зытетыр, нэшIуцIэ инхэмкIэ гуфаплъэу, ау хьылъэу нэплъэгъур къыозытырэр…»\nЯкутием имузей иIофышIэу Ирина Никифоровам макъэ къызэригъэIугъэмкIэ, джырэ уахътэм мы чIыпIэм щэпсэух адыгэхэм атекIыгъэхэр, ар бзылъфыгъэ хэкIотагъэу, илIакъокIэ адыгэ лъэкъуацIэу Балдэ зиIэу зылъытэрэр ары. ГъэшIэгъоны, ШэхэкIэй щыпсэурэ лIакъоу Кобжхэми а лъэкъуацIэр — Балдэ яятIонэрэ лъэкъуацIэу алъытэ. Ау ащ къежьапIэу иIэр, къикIырэр къыIонэу хэти ышIэрэп, къэзышIэжьи щыIэп, арышъ, мыр хъугъэ-шIэгъэ гъэшIэгъонэу къэнэжьы.\nПсышIопэ музеим иIофышIэу Хъущт Аминэт къызэриIорэмкIэ, чыжьэу къикIыгъэ хьакIэм мэхьанэ зиIэ къиIотыкIынхэр къышIыгъ.\n— Адыгэхэм апэ зи зыхагъахьэщтыгъэп, ащымыщи зэрагъэкIуалIэщтыгъэп; ащ фэдэ унэшъо пытэ янахьыжъхэм ашIыгъагъ. Ау зэрэщыIэщтхэм ыкIи къызэрэзэтенэщтхэм пае ныбжьыкIэхэм къащэн-дэкIон амал ятыгъэн фаеу етIанэ алъытагъ, зыхэхьагъэхэм нахь зарапхы хъугъэ, — къеIуатэ ащ. — Ащ тетэу Олекминскэ иIэгъо-блэгъухэм игъорыгъозэ якут черкесхэр къарытэджагъэх. Уахътэ тешIи, абзи ашIокIодыгъ, ау агукIэ, яшэнкIэ кавказ лъэпкъхэу къэнагъэх, сыд хъугъэми, къызтекIыгъэхэ лъэпкъым зыфагъадэу, зырагъапшэу къырэкIох.\nНепи ахэр, ежьхэм яехэр, зыхэсхэм зэрафэмыдэхэр, гущыIэм пае, яинагъэкIэ, язэхэлъыкIэкIэ, япэтхыщэгъэ макIэкIэ, яшIыкIэ-IуакIэкIэ, нэмыкIхэмкIи къахэщхэу хьакIэм къыIотагъ.\nТIэкIу-тIэкIузэ, Якутием ращыгъэгъэ адыгэхэу Олекминскэ дэсыгъэхэр мокIэ-мыкIэ Республикэу Саха-Якутием ыкIи хэгъэгум игощагъэхэ хъугъэх. ЗэрэшIэх, зэдэгущыIэх, анахьэу зэлъэкъоцIэгъухэр.\n— Шъачэ сызэрэкIорэм икъэбар сиIахьылхэм зашIэм, нахьыжъхэм къысаIуагъ, къысфагъэпытагъ сичIыпIэгъухэм амал иIэмэ заIузгъэкIэнэу, япсэукIэ-щыIакIэ зэзгъэшIэнэу, — къыIуагъ хьакIэм. — ЯшIоигъоныгъэ згъэцэкIагъэ. Тэ адыгэхэу зичIыгу зэрагъэбгынагъэхэм такъытекIыгъ, охътэшхо, чIыгуонэшхо тазыфагугъэми, тыгукIи, тпсэкIи тихэкужъ тепхыгъагъ. Лъым хэлъыр къыхэмыкIыжьын ыкIи пщыгъупшэн е щыбгъэзыен плъэкIыщтэп.\nСурэтхэм арытхэр: якут адыгэр; адыгэхэр зыщыпсэущтыгъэхэр (Якутиер).


Федеральнэ IэпыIэгъу тедзэ зэратыщт шъолъыри 10-м Адыгеир ащыщ — Адыгэ макъ\nРедактор 05.11.2019 05.11.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nЗэхэсыгъом къыщаIэтыгъэ Iофыгъо шъхьаIэхэм ащыщ шъолъырхэм федеральнэ IэпыIэгъоу аратыщтыр. Вице-премьерэу Виталий Мутко зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Урысые Федерацием ишъолъырхэу зиэкономикэкIэ хэхъоныгъэшхо зышIыгъэхэм ябюджетхэр зэфэдиз шIыгъэнхэм пае грант шIыкIэкIэ мыгъэ сомэ миллиард 45-рэ аIукIэщт.\nУрысые Федерацием и Правительствэ хэтхэр зикуратор шъолъыри 10-мэ, Адыгэ Республикэри ахэм ахэхьэ, яэкономикэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ федеральнэ IэпыIэгъоу аратырэм зэрэхэхъощтыр мыщ къыщаIуагъ.\n«СубъектипшIымэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным пае, къэралыгъо программэхэмрэ лъэпкъ проектхэмрэ анэмыкIэу, илъэси 5-м сомэ миллиарди 100-м нэс аIэкIэгъэхьэгъэным тегупшысэ. Iофыгъо шъхьаIэхэм язэшIохын а мылъкур пэIуагъэхьашъущт, яхэхъоныгъэ фэIорышIэщт», — къыIуагъ Виталий Мутко.\nКомиссием изэхэсыгъо шъолъырхэм яполномочиехэм ягъэзекIонкIэ, ахэм ябюджетхэм ямылъку нахь шIуагъэ къытэу гъэфедэгъэнымкIэ, Урысые Федерацием ишъолъырхэм нахьышIоу пэщэныгъэ ащызехьэгъэнымкIэ предложение гъэнэфагъэхэр къыщахьыгъэх.\nЗэхэсыгъом икIэуххэм къатегущыIэзэ, Адыгеим и ЛIышъхьэ Iофыгъоу къаIэтыгъэхэм мэхьанэшхо зэряIэр, лъэныкъо пстэури къыдалъытэзэ унашъохэр зэраштагъэр къыхигъэщыгъ.\n«Адыгеим нахь псынкIэу хэхъоныгъэ ышIыным тегъэпсыхьэгъэ гъогу картэ тапэкIэ Урысыем мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ тыригъусэу дгъэпсыгъэ.Iофыгъоу къетхьыжьэхэрэмкIэ сыд фэдэрэ лъэныкъокIи федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъу зэхэтэшIэ. Непэрэ зэхэсыгъом щырахъухьэгъэ Iофыгъохэмрэ агъэцэкIэнэу щагъэнэфагъэхэмрэ социальнэ лъэныкъомрэ экономикэмрэ къащытэджырэ гумэкIыгъохэм ядэгъэзыжьын республикэм къыщагъэпсынкIэщт, лъэпкъ проектхэм къахиубытэу Владимир Путиным къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэм язэшIохын, тицIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу шIыгъэным афэIорышIэщтых», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая ШэкIогъум и 4-р — лъэпкъ зыкIыныгъэм и Маф\nСледущая Турфирма из Адыгеи стала самой экологичной на юге страны


Эдуард, поздравляем с днюхой. Голосовые поздравления с именинами для Бориса\nПривет, Эдик! ёу, поздравляем! Эй, чувак, тебя поздравляем! В твой день рожденья тебе мы желаем Здоровья, успеха, побольше бабла - Чтоб с тёлками в клубах тусить до утра Короче, желаем тебе не хворать, И нас, пацанов, никогда не терять Давай, братуха, отметим днюху! Тебя поздравляем мы и обнимаем!


Тхылъыр — шIэныгъэм иIункIыбз — Адыгэ макъ\nТхылъыр — шIэныгъэм иIункIыбз\nАдыгэ Республикэм и Лъэпкъ тхылъеджапIэ тхылъыкIэу зэригъэгъотыхэрэм нэIуасэ шъуафишIыныр шэны фэхъугъ.\nЗитарихърэ зишэн-хабзэхэмрэ, якъуаджэхэм тарихъ гъогоу къакIугъэр зэзгъашIэ зышIоигъохэу мыщ къекIуалIэрэр макIэп.\nАдыгэ Республикэм гуманитар ушэтынхэмкIэ иинститутэу КIэрэщэ Тембот ыцIэ зыхьырэмрэ муниципальнэ образованиеу «Кощхьэблэ къоджэ псэупIэр» зыфиIорэмрэ къуаджэу Кощхьаблэ ыныбжь илъэси 150-рэ зэрэхъугъэм ипэгъокIэу «Аул Кошехабль (прошлое и настоящее)» зыфиIорэр къыдагъэкIыгъ. Къуаджэр зыщагъэпсыгъэм къыщыублагъэу, непэрэ мафэм нэсэу, тарихъ гъогоу къыкIугъэмрэ цIыф гъэсагъэхэу, тхакIохэу, врачхэу, композиторхэу Кощхьаблэ къыдэкIыгъэхэм ыкIи ащ ыцIэ зыгъэIугъэхэм ящыIэныгъэ гъогурэ тхылъым къеIуатэ. Архивнэ материалхэр, документхэр, къоджэдэсхэм ягукъэкIыжьхэр агъэфедэхэзэ авторхэу тарихъ шIэныгъэхэмкIэ профессорэу Мэкъулэ Джэбраил, тарихълэжьхэу Бзэсэжъ Заурбыйрэ Разыетрэ, муниципальнэ образованиеу «Кощхьэблэ къоджэ псэупIэм» ипащэу Борсэ Хьазрэт тхылъым дэлэжьагъэх.\nАдыгэкъалэ ыныбжь илъэс 50 зэрэхъугъэм ипэгъокIэу «Адыгейск 50: время, люди, жизнь» зыфиIорэр къыдагъэкIыгъ.\nКъалэр зыщагъэпсыгъэм щегъэжьагъэу непэрэ мафэм нэс гъогу псынкIэп ащ къыкIугъэр. Зикъоджэ гупсэхэр къэзыбгынэхи, чIыпIакIэм къэкощыжьыгъэ цIыфхэр арых Адыгэкъалэ тарихъ фэзышIыгъэхэр. Ахэм ыкIи къэлакIэм изэтегъэпсыхьан чанэу дэлэжьагъэхэм тхылъыр афэгъэхьыгъ. Iэшъынэ Сэфэрбыйрэ Владимир Цапкорэ 2009-рэ илъэсым Мыекъуапэ къыщыдагъэкIыгъэ тхылъэу «Говорящие волны» зыфиIорэм щыщ материалхэр, архивнэ документхэр, сурэттехыгъэхэр тхылъым щыгъэфедагъэх. Гъэзетэу «Адыгэ къэралыгъо университет» зыфиIорэм иредактор шъхьаIэу ЛIыхэсэ Светланэрэ ащ иIэпыIэгъухэмрэ тхылъым изэхэгъэуцон дэлэжьагъэх. Къалэм итарихъ зэзыгъашIэ зышIоигъохэм зэкIэмэ тхылъыр IэубытыпIэ афэхъун алъэкIыщт.\nДжыри зы къуаджэ итарихъ фэгъэхьыгъэ тхылъэу «Сикъоджэ мэкIэ къоджэшхоу БжыхьэкъоякI» зыфиIорэр Дэгужъые Сурэт къыдигъэкIыгъ. Къуаджэм итарихъ, зэо лъэхъаным къоджэдэсхэм къинэу алъэгъугъэр, гъэхъагъэу яIэхэр, колхозым чанэу щылэжьагъэхэм авторыр къатегущыIэ. Сурэт ятэу КIэрмыт Рэмэзан ыугъоигъэ материалхэр, къоджэдэсхэм ягукъэкIыжьхэр, архивнэ материалхэр къызфигъэфедэхэзэ авторыр тхылъым дэлэжьагъ.\nЯ 19-рэ лIэшIэгъум щыIэгъэ Кавказ заом илъэхъан адыгэхэм яшъхьафитыныгъэ къэухъумэгъэнымкIэ Мухьаммэд Амин пэщэ анахь цIэрыIоу щытыгъ. Черкес хэгъэгум игъэпсын лъапсэ фэшIыгъэным пылъыгъ. Ау игухэлъ къыдэмыхъугъэми, гъэхъагъэу Мухьаммэд Амин иIэхэм КъохьэпIэ Кавказым ис адыгэхэм ятарихъ лъэуж ин щыфишIыгъ. Тарихъ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу КIыргъ Асхьадрэ тарихъ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу ЖэнэлI Нурбыйрэ тхылъэу «Военно-политическая деятельность Мухаммеда Амина на Северо-Западном Кавказе» (Майкоп, 2020) зыфиIорэр къызэдыдагъэкIыгъ. Адыгэ лъэпкъым итарихъ зэзгъашIэ зышIоигъохэм тхылъыр агъэфедэн алъэкIыщт.\nЛъэпкъ шэн-хабзэр зехьэгъэныр, къэгъэгъунэгъэныр сыд фэдэрэ цIыф лъэпкъи ипшъэрылъ. Тарихъ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу Борис Трехбратовым итхылъэу «Менталитет адыгов в исторической динамике (конец XV — 60-е годы XIX века)» зыфиIорэр къалэу Краснодар 2020-рэ илъэсым къыщыдагъэкIыгъ. ЦIыфыгъэ шэн-зекIокIэ нэшанэу адыгэ лъэпкъым хэлъым уасэу фашIырэм, унэгъо зэфыщытыкIэхэм, гъэсэныгъэм, хьэкIэ къегъэблэгъэным, шыоу зекIо кIоным апылъ Iофхэм ыкIи нэмыкIхэми авторыр къатегущыIэ. Къэзэкъхэмрэ адыгэхэмрэ язэфыщытыкIагъэр ыкIи Кавказым ис лъэпкъхэм якультурэ шэн-нэшанэхэм адыгэхэм еплъыкIэу афыряIэр тхылъым къыщеIо.\nАдыгэ Республикэм и Лъэпкъ тхылъеджапIэ тхылъ ухъумэкIо чIыпIэ къодыеу щымытэу, IофышIэхэм ащ якъыдэгъэкIын иIоф чанэу дэлажьэх. 2020-рэ илъэсым ахэм типографие шIыкIэм тетэу тхылъиплI къыдагъэкIыгъ. А Iоф мыпсынкIэм дэлэжьагъэхэм ацIэхэр къыхэдгъэщыхэзэ тхылъхэм такъытегущыIэ тшIоигъу.\nИлъэс пчъагъэ хъугъэу тырыгушхоу «Памятные даты по Республике Адыгея: библиографический указатель» ыIоу тхылъеджапIэм къыдегъэкIы. 2020-рэ илъэсым фэгъэхьыгъэр Мыекъуапэ 2019-рэ илъэсым къыщыхаутыгъ.\nИлъэс 20-м ехъугъэу тхылъым изэхэгъэуцон дэлажьэхэрэр Мыгу Сарэрэ редактор шъхьаIэу ШъэуапцIэкъо Аминэтрэ.\nТарихъым, культурэм, общественнэ-политикэм, экономикэм, спортым алъэныкъокIэ анахь уасэ зыфашIырэ хъугъэ- шIагъэхэу, гъэхъагъэхэу Адыгэ Республикэм иIэхэм, зэлъашIэрэ цIыфхэу лъэуж ин къэзгъэнагъэхэр мы тхылъым щыхэгъэунэфыкIыгъэнхэр ары пшъэрылъ шъхьаIэр. Культурэм иIофышIэхэм, къэбар жъугъэм иамалэу тиIэхэм, краеведхэм ыкIи нэмыкIхэм тхылъыр IэпыIэгъу афэхъущт. 2020-рэ илъэсым фэгъэхьыгъэм къыдэхьэгъэ статьяхэм ащыщхэр тиIофышIэхэм агъэхьазырыгъэх. Ахэр: Мыгу Сар, ГъукIэлI Фатим, Нина Плотнерчук, Юлия Сосковар.\n1941 — 1945-рэ илъэсхэм щыIэгъэ Хэгъэгу зэошхом фэгъэхьыгъэу Лъэпкъ тхылъеджапIэм чIэлъыр макIэп. ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 75-рэ зэрэхъурэм ипэгъокIэу тхылъитIу библиотекэм къыдигъэкIыгъ. «Адыгея в годы Великой Отечественной войны 1941 — 1945 гг: библиографический указатель» (Майкоп, 2019) зыфиIорэм Хэгъэгур къэухъумэгъэнымкIэ Адыгеим иIахьышIоу хилъхьагъэр, лIыхъужъэу иIэхэр, чIэнагъэу ышIыгъэхэр къизыIотыкIырэ тхылъхэу, сборникхэу, статья зэмылIэужыгъохэу аужырэ илъэс 15-м къыкIоцI къытIэкIэхьагъэхэм ащыщ анахь дэгъухэр къыщыттыгъэх. Тхылъыр зэхэзгъэуцуагъэхэр Iэшъынэ Маретрэ Юлия Сосковамрэ, редакторхэр Болэт Маретрэ Пэнэшъу Сэидэрэ. Тхылъым щыщ едзыгъоу «Огненные годы: песни композиторов Адыгеи» зыфиIорэм дэлэжьагъэр Гусэрыкъо Сусан.\nХэгъэгу зэошхом илъэхъан тхылъым икъыдэгъэкIын къиныгъэ. ЩыкIагъэу яIэм нахь хэмылъэу типографиехэм икъу фэдизэу лэжьэн алъэкIыщтыгъэ-\nхэп. Арэу щытми, тхылъ къыдэгъэкIыным иIоф къызэтеуцуагъэп, зэрафэлъэкIэу зэман къиным хэфагъэхэм гукъыдэщэе-IэпыIэгъу афэхъузэ тхылъым гъогуонэ къин къыкIугъ.\n«Строки мужества и любви: каталог книг, изданных в годы Великой Отечественной войны из фонда редких изданий Национальной библиотеки Республики Адыгея: проза, поэзия, драматургия» (Майкоп, 2019) зыфиIорэр къыдагъэкIыгъ. Тхылъыр зэхэзыгъэуцуагъэхэр Ольга Мельниковамрэ ДыдыкI Зулимэрэ. Прозэм, поэзием, драматургием алъэныкъокIэ тхылъхэу Хэгъэгу зэошхом илъэхъан къыдагъэкIыгъагъэхэр Лъэпкъ библиотекэм чIэлъых. Тхъылъ гъотыгъуаехэр къэзыухъумэрэ секторым ифонд чIэлъ тхылъхэр каталогым къыдэхьагъэх.\nАдыгэ автоном хэкур загъэпсыгъэр илъэси 100 зэрэхъущтым ыкIи Лъэпкъ тхылъеджапIэм ыныбжь илъэси 125-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэу Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэрэ Лъэпкъ библиотекэмрэ 2020-рэ илъэсым чъэпыогъум и 6-м къэлэ паркым лъэпкъ тхылъым ишъолъыр фестивалэу «Книга — путь к взаимопониманию и согласию народов» зыфиIорэр щырагъэкIокIыгъ. Лъэпкъхэм азыфагу илъ мамырныгъэр гъэпытэгъэныр, лъэпкъ тхылъым зегъэушъомбгъугъэныр ыкIи лъыгъэкIотэгъэныр ары мурадэу зэхахьэм иIагъэр. Ащ фэшI «Адыгея многонациональная: каталог книжной выставки» зыфиIорэр къыдагъэкIыгъ. Тхылъым изэхэгъэуцон дэлэжьагъэр ТIэшъу Фатим, сурэтхэр зыехэр Мэрэтыкъо Руслъан.\nМы аужырэ тхылъиплIэу зигугъу къэтшIыгъэхэм якъыдэгъэкIынкIэ пшъэдэкIыжь шъхьаIэр зыхьыгъэр Лъэпкъ тхылъеджапIэм ипащэу Къыкъ Бэлл.\nЛъэшэу тыщэгугъы Iофэу тшIэрэм титхылъеджэхэм шIуагъэ хагъотэнэу, якъакIуи зэпымыунэу.\nПредыдущая КъызхэкIыгъэ лъэпкъым фэшъыпкъ\nСледущая Жъогъо нэфэу щытыщт


Спортышхом щыцIэрыIу | Хасанов Мурат Русланович\n« Мурат Хасанов провел прием граждан\nРодительский и депутатский контроль:… »\nДунаим самбэмкIэ гъогогъу 11 дышъэр къыщыдэзыхыгъэу, Урысыем и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Хьасанэкъо Мурат фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъур Мыекъуапэ щыкIуагъ.\nКъэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Къалмыкъым, Краснодар краим, Санкт-Петербург, Нижний Новгород, Къырым, нэмыкIхэм яныбжьыкIэхэу илъэс 18-м нэс зыныбжьхэр самбэмкIэ зэнэкъокъугъэх.\nАдыгэ Республикэм физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет итхьаматэу Дэгужъые Мурат ти ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Правительствэм ацIэкIэ зэнэкъокъум икъызэIухын фэгъэхьыгъэ зэхахьэм къыщыгущыIагъ. Хьасанэкъо Мурат дунэе зэIукIэгъухэм ахэлажьэзэ Урысыем щытхъур къызэрэфихьыгъэр, Адыгэ Республикэр спортышхом лъагэу зэрэщиIэтыгъэр хигъэунэфыкIыгъ, бэнакIохэм зэнэкъокъум гъэхъагъэ щашIынэу афэлъэIуагъ.\nДунэе спортым итарихъ шIукIэ хэхьэгъэ Хьасанэкъо Мурат зэIукIэгъухэу Мыекъуапэ щыкIуагъэхэм ахэлэжьагъэхэм гущыIэгъу афэхъугъ, зэхэтхэу нэпэеплъ сурэтхэр атырахыгъэх.\nДунаим самбэмкIэ изэнэкъокъу апэрэ чIыпIэр къыщызыхьыгъэхэ Мэрэтыкъо Сахьид, Абрам Агамирян, республикэм самбэмкIэ испорт еджапIэ ипащэу Делэкъо Адам, нэмыкIхэри зэхахьэм хэлэжьагъэх. Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ тренерэу Хъот Юныс зэIукIэгъур зэрищагъ.\nАдыгеим ибэнакIохэр яIэпэIэсэныгъэкIэ зэнэкъокъум къыщыхэщыгъэх. ЗэIукIэгъухэр зэрэкIуагъэхэр «Адыгэ макъэм» къыщыхэтыутыщт.\nОфициальный сайт республиканской газеты «Адыгэ макъ» 14.12.2021 г.: https://adygvoice.ru/2021/12/14/спортышхом-щыцiэрыiу/


АР-м и ЛIышъхьэ музеим ипащэ IукIагъ — Адыгэ макъ\nАР-м и ЛIышъхьэ музеим ипащэ IукIагъ\nТыгъуасэ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм искусствэхэмкIэ я Къэралыгъо музей ипащэу Александр Седовым IукIагъ. ЗэдэгущыIэгъум хэлэжьагъ АР-м культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ.\nТапэкIэ зэрэзэдэлэжьэщтхэм, Темыр КавказымкIэ музеим и Къутамэ республикэм икультурнэ ыкIи общественнэ щыIакIэ зэрахэлэжьэщтым, къэгъэлъэгъонхэр зэрэзэхащэщтхэм лъэныкъуитIур атегущыIагъ.\nХэушъхьафыкIыгъэу къутамэм изэтегъэуцон ыкIи хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм Кушъу Нэфсэт иIахьэу хилъхьагъэм игугъу ашIыгъ. Щылэ мазэм ар дунаим зехыжьым, республикэм чIэнэгъэшхо зэришIыгъэр АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\nКушъу Нэфсэт КъокIыпIэ лъэпкъхэм искусствэхэмкIэ я Къэралыгъо музей Темыр КавказымкIэ и Къутамэу Мыекъуапэ дэтым 1997-рэ илъэсым къыщыублагъэу пэщэныгъэ дызэрихьагъ. Iофэу зыфэгъэзагъэм хэшIыкIышхо фызиIэ пэщагъ, общественнэ IофшIэкIошхуагъ.\n— Къутамэр Урысыем и Къыблэ шъолъыр культурнэ ыкIи шIэныгъэ зыщарагъэгъотырэ гупчэшхоу итхэм зэу ащыщ хъугъэ. ИдеякIэхэр ренэу пхырещых, искусствэм щызэлъашIэгъэ цIыфхэри, езыгъэжьэгъакIэхэри иплощадкэ щеугъоих. ЦIыфхэм художественнэ дунэе хэплъакIэ ахэлъхьэгъэнымкIэ, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэмкIэ ахэм мэхьанэ яI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм ипащэ КъокIыпIэ музеим зэпхыныгъэу дыряIэм зегъэушъомбгъугъэным зэрэфэхьазырхэм къыкIигъэтхъыгъ. АР-м и Лъэпкъ музей игъэкIэжьыни лъагъэкIуатэ. Музейхэм яIофшIэн зегъэушъомбгъугъэныр тарихъ-культурнэ щыIэкIэ гъэнэфагъэ тишъолъыр щыгъэпсыгъэным, Адыгеим итарихъ кIэн къэгъэнэжьыгъэным фэIорышIэщтэу КъумпIыл Мурат елъытэ.\nАлександр Седовыр Кушъу Нэфсэт дунаим зэрехыжьыгъэм фэшI республикэм иобщественность къыфэтхьаусыхагъ. Къутамэм иIофшIэн ынаIэ зэрэтетым, ишIуагъэ зэрэригъэкIырэм пае республикэм ипащэ къыфэразэу ащ къыкIигъэтхъыгъ, язэпхыныгъэ зегъэушъомбгъугъэным мэхьэнэ ин ритэу ыIуагъ. Илъэсэу тызыхэхьагъэм ибжыхьэ КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм искусствэхэмкIэ я Къэралыгъо музей икъэгъэлъэгъонэу «Неувядающий сад» зыфиIорэр къутамэм щызэхащэн гухэлъ яI.\nМы музеир 1918-рэ илъэсым агъэпсыгъ. Ащ Темыр КавказымкIэ и Къутамэ Мыекъуапэ къызщызэIуахыгъэр 1985-рэ илъэсым ичъэпыогъу мазэр ары. ШIэныгъэлэжь-искусствоведэу, АР-м искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофшIэкIошхоу Кушъу Аслъан иапэрэ пэщагъ. 1997-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу а IофшIэныр Кушъу Нэфсэт лъигъэкIотагъ.\nМы уахътэм Къутамэм ифондхэм пкъыгъо 10500-рэ ачIэлъ. Ижъырэ искусствэхэм ахэм чIыпIэ ин ащаубыты. Шъугу къэдгъэкIыжьын, археологическэ ушэтынхэм яшIуагъэкIэ тызыхэт эрэм ыпэкIэ я V — VI-рэ лIэшIэгъухэм Темыр Кавказ исыгъэ меотхэм якультурэ къэзгъэлъэгъорэ произведениехэр къаIэкIэхьагъэх. Ахэм къахэщы тыжьыным хэшIыкIыгъэу тамэ зыгот шы сурэтым фэдэу шIыгъэ пкъыгъор.\nКъутамэм ифондхэм яятIонэрэ Iахь непэрэ лъэхъаным фэгъэхьыгъ. Урысыем и Къыблэ лъэпкъхэм ялIыкIохэм яIэшIагъэхэр ахэм ачIэлъых.\nПредыдущая Щынэгъончъэным иIофыгъохэм атегущыIагъэх\nСледущая ЯшIэжь агъэлъэпIагъ


Орэдыр тигъус — Адыгэ макъ\nРедактор 25.10.2021 25.10.2021 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nРеспубликэм и Къэралыгъо филармоние и Камернэ музыкальнэ зэхэхьапIэ концертэу щызэхащагъэр гъэшIэгъоныгъ.\nАдыгеим ичIыопс дахэ, цIыф шIагъохэр щэпсэух. Тикомпозиторхэм, тхакIохэм лIэшIэгъу пчъагъэхэр зэрапхыхэзэ аусыгъэ орэдхэм щыIэныгъэр къыраIотыкIы. Музыкальнэ фольклорым ибаиныгъэ къыпкъырыкIыхэзэ, япроизведениехэмкIэ цIыфхэм алъэIэсых, лъэпкъхэм язэфыщытыкIэхэр агъэпытэх.\nПчыхьэзэхахьэр зезыщэгъэ лектор-искусствоведэу Татьяна Резниченкэм Адыгеим итхакIохэм, композиторхэм, артистхэм яхьылIэгъэ къэбархэр зэгъэкIугъэу къыIотагъэх. Адыгэ Республикэм иапэрэ профессиональнэ композиторэу Нэхэе Аслъан ным ехьылIэгъэ орэдэу ыусыгъэмкIэ зэхахьэр къызэIуахыгъ. Адыгэ Республикэм инароднэ артисткэу Нэгъой Маринэ орэдыр къыIуагъ.\nАнзорыкъо зэшхэу Чеславрэ Вячеславрэ Адыгеим имузыкальнэ искусствэ хэхъоныгъэшхо фашIыгъ. Зэшхэм япроизведениехэр зэхахьэм щыIугъэх, яIофшIагъэ осэ ин зэрэфэтшIырэр Т. Резниченкэм изэфэхьысыжьхэм къащыхигъэщыгъ. Орэдэу «Къэбар дахэр» Нэгъой Маринэрэ Теуцожь Бэлэрэ къызэдаIуагъ.\nДунэе зэнэкъокъум «Гран-при» зыфиIорэ шIухьафтын шъхьаIэр къыщызыхьыгъэ Набэкъо Бэлэ фортепианэмкIэ орэдыIохэм къадежъыугъ, композиторхэм япроизведениехэр изакъоу ыгъэжъынчыгъэх.\nДунэе зэнэкъокъухэм ялауреатхэу Теуцожь Бэлэрэ Сергей Трутневымрэ тикомпозиторхэм яорэдыбэ къыхадзагъ. МэщбэшIэ Исхьакъ, ЯхъулIэ Сэфэр, Бэрэтэрэ Хьамид, КъумпIыл Къадырбэч, нэмыкIхэм ягущыIэхэм атехыгъэхэу «Бжыхьэ шIулъэгъу», «Дахэ сидунай», «Орэдым иорэдыжь», фэшъхьафхэри зэхэтхыгъэх.\nСергей Трутневым урысыбзэкIи, адыгабзэкIи орэдхэр къыIуагъэх.\n— Адыгеим икомпозиторхэм аусыгъэ произведениехэр сыгу рехьых, сигуапэу къэсэIох, — къытиIуагъ Сергей Трутневым.\nКомпозиторэу КIыргъ Юрэ лъэпкъ гупшысэр, шIулъэгъу къабзэр иорэдхэм ащыпхырищызэ тимузыкальнэ искусствэ ибаиныгъэ зэрэхигъахъорэр пчыхьэзэхахьэм къыщаIуагъ. Натхъо Джанхъот орэд 600-м нахьыбэ ыусыгъ. ШIулъэгъум, лъэпкъ шIэжьым, фэшъхьафхэм яхьылIагъэхэр гъашIэм хэкIуакIэхэрэп. С. Трутневым, Б. Теуцожьым композиторым иорэдхэм мэкъэ дахэкIэ тамэ аратыгъ.\nСихъу Рэмэзанэ къэшъо мэкъамэхэр, гум лъыIэсыхэрэ шIэжь орэдхэр къытфигъэнагъэх. «ЗэфакIом» уедэIузэ, щыIэныгъэм куоу ухаплъэ, узэфэкIоным имэхьанэ уегупшысэ.\nСэмэгу Гощнагъо иорэдхэм адыгэхэм яшэн-хабзэхэм афэгъэхьыгъэр нахь къахэщы. Лъэпкъ зэфэшъхьафхэм ар къаIо. Нэгъой Маринэ мэкъэ рэхьаткIэ орэдыр къызыхедзэм, апэ дежъыугъэхэм ащыщых урысэу зэхахьэм хэлэжьагъэхэр.\nЖэнэ Къырымызэрэ Тхьабысымэ Умаррэ орэд 200-м нахьыбэ зэдаусыгъ. Къ. Жанэм игущыIэхэм атехыгъэхэр лъэпкъым ыусыгъэхэу бэмэ алъытэх. «Синан», «О унитIу», «Сикъуадж», фэшъхьафхэри пчыхьэзэхахьэм щыжъынчыгъэх. Псэ зыпыт орэдым узыфещэ, гум къигущыIыкIызэ щыIэныгъэм уфепIу.\n«Орэдыр о зигъэгъус, орэдыр о зигъэкIас» — етхы усакIом. Композиторым гущыIэхэм тамэ ареты, орэдыIом псэ къапегъакIэ. Гум иорэдхэм узыIэпащэ, уядэIузэ уишIэныгъэ хэогъахъо.\nАнзорыкъо Чеслав иорэдэу «Адыгэ хэкур» КъумпIыл Къадырбэч игущыIэхэм атехыгъэу ыусыгъ. Пчыхьэзэхахьэм хэлэжьэгъэ артистхэм а орэдыр къызэдаIуагъ, залым чIэсхэр къэтэджхи, афэнэгушIохэу Iэгу афытеуагъэх.\nКъэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу Адыгеир зэрэпсэурэр, республикэр пытэу ылъэ теуцоным культурэм иIофышIэхэр зэрэхэлажьэхэрэр къызыщаIотэгъэ пчыхьэзэхахьэу «Адыгэ хэкум» тигъэгушIуагъ, гъэзетеджэхэм ацIэкIэ артистхэм «тхьашъуегъэпсэу» ятэIожьы.\nСурэтхэм арытхэр: пчыхьэзэхахьэм хэлэжьэгъэ артистхэр.\nПредыдущая «Адыифым» зегъэхьазыры\nСледущая Никита Симонян тэгъэлъапIэ


«Крокус-25-рэ» — Адыгэ макъ\nЗекIохэм яклубэу «Крокусыр» зызэхащагъэр илъэс 25-рэ хъугъэ. Ащ изэхэщэкIуагъэр ыкIи апэрэ мафэхэм къащегъэжьагъэу ипэщагъэр Адыгеим зекIонымкIэ изаслуженнэ IофышIэу, Адыгеим спортивнэ туризмэмкIэ иапэрэ мастерэу, Урысыем изаслуженнэ зекIоу Бэгъ Аслъан Хьаджымосэ ыкъор ары.\nАр Адыгеим зекIон хъызмэтыр ылъэ щытезгъэуцуагъэхэм ащыщ. Турбазэхэу «Горная», «Лаго-Наки», «Романтика» зыфаIохэрэм ядиректорэу Iоф ышIагъ. НыбжьыкIэхэм ащыщэу инструкторхэу ыкIи къэгъэнэжьакIохэу нэбгыри 100 пчъагъэ ыгъэсагъ. Заом илъэхъан тикъушъхьэхэм къащаукIыгъэ зэолIхэм апае саугъэтхэм яшIын ыкIи ягъэуцун сыдигъуи пылъыгъ. ЗекIо лъэгъо 825-мэ якъыхэхынрэ ягъэпсынрэ ахэлэжьагъ. Адыгеим зекIонымкIэ иIофхэм иIахьэу ахилъхьагъэр ины, ар цIыфхэм ащыгъупшэщтэп.\nА. Бэгъыр зыдэмыкIоегъэ къушъхьэшыгу Кавказым къинагъэп, ахэм афэшъхьафэу Алтай, Саяны, Тянь-Шань, Памир, Къырым, Карпаты къырикIукIыгъэх. «Адыгеим и Щытхъузехь» зыфиIорэ медалыр къыфагъэшъошагъ. Тамыгъэ лъапIэу «За заслуги в развитии спортивного туризма в России» зыфиIоу апэрэ шъуашэ зиIэр къылэжьыгъ, ар Урысыем спортивнэ зекIонымкIэ ифедерацие къыритыгъ.\nАслъан дунаим зехыжьыгъэр бэшIагъэп. Илъэс 83-рэ къыгъэшIагъ, опсауфэ зекIоным пылъыгъ. Ежьым изакъоп, нэбгыришъэ пчъагъэхэм ар шIу аригъэлъэгъугъ, пенсием зэрэкIуагъэзи цIыф купхэр бэрэ къырищэкIыгъэх. Клубым хэтхэм Аслъан гъэшIэ кIыхьэ зэрэхъугъэр зэрапхырэр ищыIэныгъэ зекIоным зэрэритыгъэр ары. Ежьхэми ар щысэу яIагъ ыкIи яIэщт.\nМы лъэхъаным клубым нэбгырэ 30 фэдиз хэт. ХэкIыжьхэрэри къыхахьэхэрэри щыIэх. АныбжькIэ илъэси 9-м къыщегъэжьагъэу 84-м нэсых. Ахэм япсауныгъэ къызэтезгъанэрэр, узхэм атезыгъакIорэр ренэу чIыопсым идэхагъэрэ ижьы къабзэ иIэшIугъэрэ зэрэзэхашIэрэр ары.\nТелевизорым кIэрысхэу, унэм къимыкIэу ис цIыфхэми ар къагурэIо. ЯгъашIэ къызэрэщыкIэрэри ашIэ, ау гу тырашIыхьэрэп заIэтынышъ, унэм икIынхэу, псыIушъом Iухьанхэу, аIэпкъ-лъэпкъхэр агъэулэунхэу, жьы къабзэ къащэнэу. Ар дэгъоу къызгурыIуагъэхэр ары «клубым» къакIохэрэр. Ахэм ренэу чIыпIакIэхэр зэрагъэлъэгъух, мэзхэм къащакIухьэ, жьы къабзэ агу щизэу къащэ. Ом изытет къызэIыхьагъэми, ощхми, осми якъэкIухьан зэпагъэурэп. ЦIыфхэм загъэпсэфы, апкъышъол апсыхьэ, хъугъэ-шIагъэхэм атегущыIэх, зыдэкIощтхэ чIыпIэхэр пэшIорыгъэшъэу къыхахых.\nКлубыр зызэхащагъэр илъэс 25-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэу буклет къыдагъэкIыгъ. Япэщагъэу Бэгъ Аслъан ягуапэу ащ игугъу къыщашIы, дахэкIэ къытегущыIэх.\nЦIыф купэу зэхэтхэм психологхэр, биологхэр, сурэтышIхэр, финансистхэр, врачхэр, медсестрахэр, Iоф зымышIэжьхэрэр ахэтых. Ахэм къаIо къушъхьэхэм, мэзхэм, псыкъефэххэм, гъочIэгъхэм, нэмыкI чIыпIэхэм анэсхэу есагъэхэр унэм гупсэфэу зэримысыжьышъухэрэр. Илъэс 25-м къакIухьагъэри алъэгъугъэри бэ – Гъозэрыплъ, Мэзмай, Кардывач, ЧIыгъушъэ, Гуамкэ, Чертищево…\nЩыIэныгъэр шIу зылъэгъурэ цIыфых «Крокусым» хэтхэр. ПсынкIэу заIэты, агу агъэкIодырэп, нэмыкI цIыфхэр зылъащэх. ЗекIо купым анахь чанэу хэтхэм ащыщ Ирина Кравцовар. «ЗекIоным цIыфхэр зэлъещэх, ар клубым хэтхэм дэгъоу къагурэIо. Зэныбджэгъу дэгъухэм тафэд. Тыгухэр зэIухыгъэх. Зэ къытхахьэрэр етIани къэкIонэу енэцIыщт. Сыда пIомэ чIыопс къабзэм къызэрэщыпкIухьэрэм ишIуагъэу къакIорэм фэшъхьафэу, цIыфхэм уахэтыныр «Iэзэгъу» мэхъоу къысшIошIы», — къытиIуагъ ащ.\nАужырэ экскурсиеу купым зэхищэгъагъэр Бэгъ Аслъан ишIэжь фэгъэхьыгъагъ, къыхахыгъагъэр хыгъэхъунэу Кардывач. «Крокусым» хэтхэм тапэкIэ ашIэнэу агъэнэфагъэхэм ащыщ Бэгъ Аслъан цIыфхэм ащызымыгъэгъупшэщт мемориальнэ мыжъобгъу къушъхьэм зэрэщыфагъэуцущтыр. Ар Iоф псынкIэу щытэп, IэпыIэгъу ящыкIагъ. ЗекIо купым рихьыжьэгъэ Iофыгъор къадэхъунэу мэгугъэх, «Крокусым» хэтхэм къэкIорэ охътэ благъэм ар япшъэрылъ шъхьаIэу зыфалъытэжьы.\nПредыдущая Адыгэ къашъом имэфэкI\nСледущая Iофтхьабзэм шъухэлажь


Зызэхащагъэр илъэси 153-рэ хъугъэ | Адыгэ Макъ\nЗызэхащагъэр илъэси 153-рэ хъугъэ\nУрысыем ихьыкум приставхэм яинститут зызэхащагъэр илъэси 153-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ мы къулыкъум и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм щыкIуагъ.\nIофтхьабзэм цIыфыбэ хэлэжьагъ, ахэм ащыщыгъэх хьыкум приставхэм якъулыкъу иветеранхэу Любовь Ярошенкэмрэ Ольга Атамановамрэ.\nГъэIорышIапIэм ипащэу, республикэм ихьыкум пристав шъхьаIэу Дмитрий Лабазовыр зэхахьэм къыщыгущыIэзэ, мы къулыкъум зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэ пстэуми, ветеранхэм мэфэкIымкIэ къафэгушIуагъ. Илъэси 153-рэ хъурэ тарихъ гъогу къэзыкIугъэ къулыкъум непэ социальнэ пшъэрылъышхо зэригъэцакIэрэр, цIыфхэм яфитыныгъэхэр къызэриухъумэхэрэр хигъэунэфыкIыгъ. Мы лъэныкъомкIэ гъэхъэгъэшIухэр зиIэхэ, къэралыгъом къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу зэшIозыхырэ къулыкъушIэхэм афэрэзагъ. ТапэкIи яIофшIэн къыщамыгъакIэу Урысыем ыкIи шъолъырым хэхъоныгъэхэр ашIынхэм Iоф дашIэнэу къафэлъэIуагъ.\nЗимэфэкI хэзыгъэунэфыкIыхэрэм джащ фэдэу къафэгушIуагъ ГъэIорышIапIэм щызэхащэгъэ Общественнэ советым итхьаматэу Хъымыщ Казбек.\nХьыкум приставым зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэ нэбгыри 6-мэ мы мафэм присягэр аштагъ. Нэужым къулыкъушIэ анахь дэгъухэр къыхагъэщыгъэх, ахэм ведомственнэ тын лъапIэхэр, рэзэныгъэ тхылъхэр афагъэшъошагъэх.


Унэгъо пытэр къэралыгъо лъэшым ылъапс — Голос Адыга\nУнэгъо пытэр къэралыгъо лъэшым ылъапс\nРедактор 19.12.2018 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат «Илъэсым иунагъу» зыцIэр Урысые зэнэкъокъум «Унэгъо ныбжьыкI» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ текIоныгъэ къыдэзыхыгъэ зэшъхьэгъусэхэу Максим ыкIи Оксана Косенкэхэм, джащ фэдэу республикэ уцугъом лауреат щыхъугъэхэм аIукIагъ. \nIофтхьабзэм хэлэжьагъ АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч.\nМэхьэнэ ин зиIэ мыщ фэдэ зэнэкъокъухэм Адыгеим щыщ унагъохэр зэрэхэлэжьагъэхэр ыкIи текIоныгъэ къызэрахьыгъэр зэригуапэр республикэм и ЛIышъхьэ ипэублэ гущыIэ къыщиIуагъ.\n— Адыгэхэм сыдигъуи аIо: «Унагъо умыхъоу чылагъо ухъущтэп», — къэзэрэугъоигъэхэм закъыфигъэзагъ КъумпIыл Мурат. — Унагъор ары кIэлэцIыкIур зыщагъасэрэр. Нахьыжъхэм уасэ зыфашIырэ шэн-хабзэу ахэлъхэр яIэубытыпIэу къакIэхъухьэрэ лIэужхэр къэтэджых. Къэралыгъо лъэшыр гъэпсыгъэным икъежьапIэу, ылъапсэу ахэр щытых. Унагъом ишэн-хабзэхэр зыщагъэлъапIэхэрэм Адыгеир зэращыщыр шъуищысэкIэ къэжъугъэлъэгъуагъ.\nУрысые зэнэкъокъум Адыгеир къыщызыгъэлъэгъуагъэхэм КъумпIыл Мурат гущыIэгъу афэхъугъ. «Урысыем идышъэ унагъу» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ республикэм къыщыхагъэщыгъэх Симболэт зэшъхьэгъусэхэр. Шыхьанчэрыерэ Любэрэ Улапэ щыщых. ЗэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу илъэс 65-рэ зэдэпсэугъэх, сабыи 6 зэдагъотыгъ. Шыхьанчэрые Хэгъэгу зэошхом иветеран, ишъхьэгъусэ Ным имедалэу апэрэ степень зиIэр къыфагъэшъошагъ. Шэн-хэбзэ дахэхэр зыщалъытэрэ унагъом къорэлъф-пхъорэлъфхэр, ахэм къакIэхъухьажьыгъэхэр щапIух.\n«Сабыибэ зыпIурэ унагъу» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ Сергей ыкIи Наталья Шека къыхахыгъэх. Ахэр станицэу Джаджэм щэпсэух. Илъэс 25-у зызэдэпсэухэрэм къыкIоцI сабыих зэдагъотыгъ. ЗэшъхьэгъуситIуми кIэлэегъаджэу Iоф ашIэ. Сергей Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым Iут, Наталье гурыт еджапIэм биологиер щарегъэхьы.\n«Къоджэ унагъу» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ Блащэпсынэ щыщ Хьамырзэкъо Ибрахьимэрэ Женерэ республикэм текIоныгъэ къыщыдахыгъ. Ахэр илъэс 48-рэ хъугъэ зызэдэпсэухэрэр, кIэлитIу зэдагъотыгъ.\nМырзэ Руслъанрэ Асиетрэ «Унагъор — шэн-хабзэхэм яухъумакIу» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ къахэщыгъэх. Джыракъые щыщ зэшъхьэгъусэхэр зызэдэпсэухэрэ илъэс 16-м сабыищ зэдагъотыгъ.\n«Унэгъо ныбжьыкI» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ Максим ыкIи Оксана Косенкэхэм текIоныгъэр афагъэшъошагъ. Зэшъхьэгъусэхэр Красногвардейскэ районым щыщых. Илъэси 9 хъугъэ зызэдэпсэухэрэр, сабыитIу зэдагъотыгъ.\nУрысые зэнэкъокъум анахь мэхьанэ зэратыгъэ лъэныкъохэм ащыщ «Унэгъо ныбжьыкI» зыфиIорэр. Мыщ хэлэжьэгъэ унэгъо 69-м щыщэу 19 къыхагъэщыгъэр ыкIи Адыгеим икIыгъэхэри ахэм ахэфагъэх. ТекIоныгъэ къэзыхьыгъэхэр шэкIогъум и 23-м Москва щагъэшIуагъэх. Урысые зэнэкъокъум зэфэхьысыжьэу фэхъугъэхэм ялъытыгъэу Щытхъу тхылъэу «Семья года. Россия 2018» зыфиIорэр къыдагъэкIыгъ. ТекIоныгъэ къыдэзыхыгъэхэм зэкIэми якъэбархэр мы тхылъым къыдагъэхьагъэх. Максим ыкIи Оксана Косенкэхэм афэгъэхьыгъэ тхыгъэри ахэм ахэт.\nДжырэ уахътэ сабыибэ зэрыс унэгъо 6823-рэ республикэм щэпсэу. БлэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, унэгъо 957-кIэ ар нахьыб.\n— Пстэуми анахь лъапIэр цIыфхэр ары. УФ-м и Президент пшъэрылъэу къыгъэуцухэрэм ащыщ демографием изытет нахьышIум ылъэныкъокIэ зэхъокIыгъэныр. Ащ фэгъэхьыгъэу тишъолъыр щызэшIотхырэр макIэп. Сабыибэ зэрыс унагъохэм ыкIи унэгъо ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу тафэхъу, программэ гъэнэфагъэхэр республикэм щытэгъэцакIэх, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — IофшIэгъу зэIукIэгъухэр щытиIэу республикэм ит район горэм тызыкIокIэ, сабыибэ зэрыс унагъо тыIохьэ зэпыт. Тинэплъэгъу итымыгъэкIынхэм, ахэм IэпыIэгъу тафэхъуным тыпылъ.\nЗэIукIэм къырагъэблэгъэгъэ унагъо пэпчъ диплом ыкIи шIухьафтын лъапIэ республикэм и ЛIышъхьэ ритыгъ. Нэужым зэшъхьэгъусэхэр Адыгеим ипащэ гущыIэгъу фэхъугъэх, ынаIэ къызэратетымкIэ зэрэфэразэхэр ягущыIэ къыщыхагъэщыгъ.\nУФ-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ ухъумэнымкIэ и Министерствэрэ щыIэныгъэм чIыпIэ къин ригъэуцогъэ сабыйхэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ Фондымрэ «Илъэсым иунагъу» зыфиIорэ зэнэкъокъум кIэщакIо фэхъугъэх. 2016-рэ илъэсым Iофтхьабзэр апэрэу зэхащагъ. Ащ текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэхэм Адыгеим икIыгъэхэри ахэфэгъагъэх. Красногвардейскэ районым щыщ зэшъхьэгъусэхэу Михаил ыкIи Валентина Зайцевхэм «Къоджэ унагъу» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ пстэуми къахэщыгъэх. Максим ыкIи Эльвира Раскоповхэми джащ фэдэу блэкIыгъэ илъэсым текIоныгъэ къахьыгъ.\nПредыдущая ЛIышъхьэм иIофшIэгъу зэIукIэгъухэр\nСледущая «Ростелеком» лидирует на рынке виртуальных мобильных операторов для бизнеса


Антологием иятфэнэрэ том къыдэкIыгъ — Адыгэ макъ\nАнтологием иятфэнэрэ том къыдэкIыгъ\nТхылъ тедзапIэу «О.Г.И.» зыфиIорэм Урысыем ис лъэпкъхэм яджырэ литературэ и Антологие иятфэнэрэ том къыдигъэкIыгъ.\nАр художественнэ публицистикэм фэгъэхьыгъ. Тихэгъэгу ис лъэпкъ зэфэшъхьафхэм абзэ 45-кIэ автори 134-мэ атхыгъэ публицистическэ произведениехэу урысыбзэм рагъэкIужьыгъэхэр мыщ къыдэхьагъэх. ТхакIохэм яныдэлъфыбзэкIэ атхыгъэ очеркхэр, портретхэр, эссехэр, зарисовкэхэр, фельетонхэр ыкIи нэмыкIхэр тхылъым дэжъугъотэщтых.\n«Урысыем щыпсэурэ лъэпкъхэм яджырэ литературэ» зыфиIорэ антологием ипроект 2016-рэ илъэсым рагъэжьагъ. 2017 — 2018-рэ илъэсхэм а серием щыщэу тхылъищ къыдэкIыгъ: поэзием и Антологие, кIэлэцIыкIу литературэм и Антологие, прозэм и Антологие. Тиреспубликэ щыщ усэкIуитIумэ — Къуикъо Шыхьамбыйрэ Дэрбэ Тимуррэ ятхыгъэхэр джащыгъум сборникым къыдэхьэгъагъэх. Шъолъыр советым ахэм ятхыгъэхэр игъо ылъэгъугъагъэх, редактор купми ахэр къыхахыгъагъэх. НыдэлъфыбзэкIэ тхыгъэ заул къыхахыгъагъэр, урысыбзэм ралъхьагъэхэри тхылъым къыдэхьагъэх. Къуикъо Шыхьамбый иусэ заулэ, Дэрбэ Тимур ипоэмэу Тыгъужъыкъо Къызбэч фэгъэхьыгъэр ыкIи исатыриплI заулэ адыгабзэкIи урысыбзэкIи а тхылъым къыдэхьэгъагъэх. ТомыкIэм джыри Дэрбэ Тимур итхыгъэу лIыгъэм фэгъэхьыгъэр дэжъугъотэщт.\n«Урысыем щыпсэухэрэм ялъэпкъ литературэ» зыфиIорэ проектым иредактор шъхьаIэу Максим Амелиным Адыгеим ис публицистым иIофшIагъэ осэшхо къыфишIыгъ. Интеллектуальнэ литературэм икъэгъэлъэгъон-ермэлыкъэу Non/fiction зыфиIоу 2021-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 2-м къыщегъэжьагъэу тыгъэгъазэм и 6-м нэс щыIагъэм тхылъыр ащ къыщигъэлъэгъуагъ.\nГущыIэм пае, Максим Амелиныр материалым иугъоинкIэ, текстхэм язэдзэкIынкIэ Iофэу ашIагъэм, лъэпкъ публицистхэр зыгъэгумэкIырэ Iофыгъо шъхьаIэхэм къатегущыIагъ. Ахэм зэу ащыщых шэн-хэбзэ дахэхэу къушъхьэчIэсхэм ахэлъхэр мыукъогъэнхэр. «Ащ фэдэ хабзэхэм цIыфыр зэрыгъозэн фэе цIыфыгъэ шапхъэхэр къагъэнафэх, ахэм адиштэу ищыIэныгъи егъэпсы», — къыIуагъ Максим Амелиным. Ащ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, авторыбэмэ ятхыгъэхэм къушъхьэчIэсхэр зэрыгъозэрэ хэбзэ шIагъохэр ащыпхыращых. ГущыIэм пае, Адыгеим ипублицистэу Дэрбэ Тимур итхыгъэу лIыхъужъныгъэм фэгъэхьыгъэр гъэшIэгъон дэдэу гъэпсыгъэ.\n«ЩыIэныгъэм къыхэхыгъэ щысэхэмкIэ, Адыгеим итарихъкIэ лIыгъэ зыхэлъ цIыфхэр авторым къегъэлъагъох. Заом лIыхъужъныгъэ щызезыхьагъэхэм, тинепэрэ мафэ зышъхьэ зылъытэжьэу, цIыфыгъэ шапхъэхэм атетэу зекIохэрэм, лIыгъэ къызыхафэхэрэм ар къатегущыIэ», — къыIуагъ Максим Амелиным.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы лъэпкъ зэфыщытыкIэхэмкIэ Советэу Президентым дэжь щызэхэщагъэм изэхэсыгъоу 2021-рэ илъэсым гъэтхапэм и 30-м щыIагъэм Владимир Путиныр джырэ литературэм и Антологие зэхэзыгъэуцуагъэхэу Максим Амелиным, Владимир Григорьевым, Дмитрий Ицкович зэращыфэгушIуагъэр Урысыем ис лъэпкъхэм языкIыныгъэ игъэпытэн яIахь 2020-рэ илъэсым зэрэхашIыхьагъэм фэшI шIухьафтын къазэрафагъэшъошагъэмкIэ. «Ахэм проектыкIэ гъэшIэгъон къыхахыгъ — Урысыем щыпсэурэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэм яджырэ литературэ иантологие зэхагъэуцуагъ, Урысыем ис лъэпкъхэм языкIыныгъэ игъэпытэн яIахь зэрэхашIыхьэрэм фэшI шIухьафтын къафагъэшъошагъ», — хигъэунэфыкIыгъ Президентым.\nПредыдущая «Адыгэ хапIэр» гъэшIэгъоныщт\nСледущая ЦIыфхэм яшIоигъоныгъэхэр зэтырагъэуцожьых


ЩыIэныгъэр ясурэт | Адыгэ Макъ\nКъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэхэмкIэ Къэралыгъо музееу Мыекъуапэ дэтым къэгъэлъэгъонэу къыщызэIуахыгъэр Сергей Олешнерэ Лариса Ушаковамрэ яIофшIагъэхэм афэгъэхьыгъ. Сергей Олешне Ростов хэкум къыщыхъугъ. Къыблэ шъолъыр федеральнэ университетым икафедрэ ипрофессор, академик, Урысыем изаслуженнэ сурэтышI, общественнэ пшъэрылъхэр егъэцакIэх. Живописым, графикэм, скульптурэм, искусствэм инэмыкI лъэныкъохэм иIэпэIэсэныгъэ къащегъэлъагъо. Джэрзым, пхъэм, мыжъом фэшъхьафхэм пкъыгъохэр ахешIыкIых. Тарихъым ехьылIэгъэ IофшIагъэу иIэр макIэп. Адам ыкIи Евэ, цIыф цIэрыIохэм, инэIуасэхэм ясурэтхэр шэпхъэ лъагэхэм адештэх, блэкIыгъэ лIэшIэгъухэр, тызхэт лъэхъаныр нэгум къыкIегъэуцох.\nЛариса Ушаковам урыс художественнэ еджапIэм ишэн-хабзэхэр лъегъэкIуатэх, искусствэм ижанрэ зэфэшъхьафхэмкIэ Iоф ешIэ. Тарихъым, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим, къэгъагъэхэм яхьылIагъэхэр гъэшIэгъоных. Аспирантурэр Москва къыщиухыгъ, Урысыем исурэтышIхэм я Союз хэт.\nХы ШIуцIэм, Азов хым янэпкъхэм, зыгъэпсэфыпIэхэм, къэгъэгъэ лъэпкъхэм яхьылIэгъэ сурэтхэр шъо зэфэшъхьафхэмкIэ гъэкIэрэкIагъэх.\nКъэгъэлъэгъоным икъызэIухын фэгъэхьыгъэ зэхахьэм музеим ипащэу Кушъу Нэфсэт, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ, Адыгеим исурэтышI цIэрыIохэу Хъуажъ Рэмэзан, Эдуард Овчаренкэр, нэмыкIхэри къыщыгущыIагъэх. Сергей Олешнерэ Лариса Ушаковамрэ ти ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Правительствэм икъулыкъушIэхэм аIукIагъэх. Республикэм и ЛIышъхьэ, къэгъэлъэгъоным изэхэщакIохэм зэрафэразэхэр С. Олешнерэ Л. Ушаковамрэ хагъэунэфыкIыгъ.\nГъэтхапэм и 30-м нэс къэгъэлъэгъоныр музеим щыкIощт.


Процент 20-кIэ нахьыбэ хъугъэ — Адыгэ макъ\nРедактор 04.12.2020 04.12.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЗэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм зызэриушъомбгъурэм ыпкъ къикIыкIэ медицинэ IэпыIэгъу псынкIэм тегъэуагъэр нахьыбэ хъугъэ.\nМедицинэ IэпыIэгъу псынкIэм и Адыгэ республикэ станцие ыкIи медицинэ катастрофэхэмкIэ Гупчэм яврач шъхьаIэу Сихъу Ахьмэд къызэриIуагъэмкIэ, чэщ-зымафэм гъогогъу 1300-м нэсэу цIыфхэм закъыфагъазэ. БлэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, гурытымкIэ лъытагъэу, процент 20 — 25-рэ фэдизкIэ нахьыбэ хъугъэ.\nАхьмэд Пшызэ къэралыгъо медицинэ академиер 2008-рэ илъэсым къыухыгъ. Интернатурэм ыуж Адыгэкъалэ исымэджэщ травматологэу илъэситфырэ Iоф щишIагъ, нэужым Пэнэжьыкъуае икъоджэ врачыгъ, поликлиникэу дэтым ипэщагъ, 2018-рэ илъэсым къыщыублагъэу джы зыдэщыIэм къагъэкIофэкIэ Теуцожь районым иврач шъхьэIагъ.\nПэщэ IэнатIэм зэрэIутым пае цIыфхэм яIэзэщтмэ къыгъэнагъэп, травматолог IофшIэныр дихьыгъ. Мэлылъфэгъу мазэм ежьыри, ишъхьэгъуси, исабыйхэми зэпахырэ узыкIэр къяолIагъэу къычIэкIыгъ. Ащ пае унэм зыщисыгъэ уахътэми иIофшIэн къэуцугъэп, пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу врач шъхьаIэм ипшъэрылъхэр ыгъэцэкIагъэх, коронавирусым пэшIуекIогъэнымкIэ етIупщыгъэу адеIагъ.\nИпсауныгъэ зэтеуцожьи сымэджэщым къызегъэзэжьым, ащ къыIуащи IэпыIэгъу псынкIэм истанцие пэщэныгъэ дызэрихьанэу агъэкIуагъ. Зэпахырэ узым апэ итэу пэуцужьыхэрэм ар ащыщ.\n— Медицинэм хэтхэм яIофшIэн зэрэзэхащэрэм непэ бэ епхыгъэ хъугъэр, арышъ, гупшысэным охътабэ едгъэхьынэу фитыныгъэ тиIэп, — еIо ащ.\nПредыдущая Зэрарыр нахь макIэ шIыгъэным\nСледущая Тигъогухэр щынэгъончъэнхэм пай


Адыгабзэ » Страница 16 »\nОпубликовал administrator, 4-05-2011, 16:00\nХыIушъом щыпсэурэ шапсыгъэмэ я «Адыгэ Хасэ» ия VII-рэ зэфэс мэлылъфэгъум и 30-м Шъачэ щыкIуагъ. Краснодар краим иадминистрацие иIофышIэхэр, Абхъаз, Адыгэ, Къэрэщэе-Щэрджэс, Къэбэртэе-Бэлкъар республикэхэм къарыкIыгъэ лIыкIохэр ащ хэлэжьагъэх. КъызэриIуагъэмкIэ, мы мафэхэм яхъулIэу хыIушъом щыпсэурэ кIэлэеджакIомэ азыныкъом тIэкIу нахьыб рыгущыIэрэр, зэзгъашIэрэр ащ нахь макI, процент 20 ныIэп.\nИнформатизациемкIэ АР-м игъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Васильев Александр агъэнэфагъ\nОпубликовал administrator, 3-05-2011, 13:19\nМинистрэхэм якабинет иунашъокIэ ИнформатизациемкIэ АР-м игъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Васильев Александр агъэнэфагъ. Мы унашъор Адыгэ республикэм и Министрэхэм якабинтет фэгъахьыгъэ хэбзэгъэуцугъэм ия 13 статья, ия 3 Iахь тегъэпсыхьагъ. Республикэм икъэбарIопщхэм къызэратырэмкIэ, Министрэхэм якабинет зиштэгъэ мафэм щегъэжьагъэу а унашъом кIуачIэ иIэ хъугъэ. ИнформатизациемкIэ АР-м игъэIорышIапIэ къыззэIуахыгъэр бэшIагъэп.\nМилицием щыщыгъэхэу полицием хагъэхьащтхэр Адыгеим щауплъэкIунхэу ары\nОпубликовал administrator, 23-04-2011, 03:10\nПолицием фэгъахьыгъэ къэралыгъо хэбзэгъэуцугъэм гъэтхэпэмазэм иапэрэ мафэ щегъэжьагъэу кIуачIэ иIоу хъугъэ. Мы мафэхэм а къулыкъум иIофышIэхэм зимычэзыу аттестацие акIунэу загъэхьазыры. ХэгъэгукIоцI IофхэмкIэ министерствэу Адыгеим щыIэм ипащэ игуадзэу Ермилов Александрэ ащ фэгъахьыгъэу гъэтхэгум и 22-м пресс-конференцие къытыгъ. КъызэриIотагъэмкIэ, аттестациер гъэмафэм иапэрэ мазэ нэс кIощт. Ар гъогогъуищэу зэтефыгъ.\nАдыгэ лъэпкъ музей: Псэушъхьэмэ сяплъын зыIорэхэрэмкIэ, шъукъеблагъ\nОпубликовал administrator, 21-04-2011, 13:07\nМыекъуапэ, Адыгэ лъэпкъ музеим псэушъхьэ зэфэшъхьафхэм якъэгъэлъэгъонхэр тыгъуасэ (гъэтхэгу мазэм и 20-м) къыщызэIуахыгъ. Республикэм ичIыопс ис псэушъхьэмэ яплъы зышIоигъохэр ащ рагъэблагъэх. Ащ икъэбар къэзыIотагъэр Адыгеим ирадиу. Тимузей, - къыщиIуагъ ащ музеим иIофышIэу Тэу Аслъан, - къэгъэлъэгъон гъэшIэгъон дэдэхэр зэхещэх. Ахэр зыфэгъахьыгъэр ти адыгэ чIыопс, ти адыгэ чIыналъ.\nАдыгеим ипрезидентэу ТхьакIущынэ Аслъан мэфи 10-кIэ иIэнатIэ егъэтIылъыжьы\nОпубликовал administrator, 21-04-2011, 10:11\nХьау, IукIыжьыпэнышъ, зыгорэм рекIокIынэу арэп. Нахь зыIуигъэпытахьыгъэри дыхэт. КIо, иIэнатIэ нэмыкI цIэкIэ теджэхэзэ тшIыщт. ГущыIэм пае, нахьыпэм «лIышъхьэ» тIощтыгъэмэ, джы «шъхьэ» закъор дгъэфедэн фаеу къекIы. Мары ащыкIэ ежь президентым ипресс-къулыкъу къытхырэр: Сессием (Госсовет-Хасэу, тыгъуасэ, мэлылъфэгъум и 20-м щыIагъу, ежь президентыр зыхэсыгъэм) еджэгъуитIури зэикIэу хэбзэгъэуцугъэр щаштагъ.


Чылэу Алыуарэ (Бжыхьэкъуае) ихъишъ — Адыгэ макъ\nЧылэу Алыуарэ (Бжыхьэкъуае) ихъишъ\nЯ ХIХ-рэ лIэшIэгъум, урыс пачъыхьагъум илъэхъан, цIыфэу чылэмэ адэсыгъэхэм язакъоп кIатхыкIыжьыщтыгъэхэр, унагъо пэпчъ яIагъэхэ унэхэр, шыхэр, былымхэр, мэлхэр, чыцIхэр, мэкъу-мэщымкIэ Iэмэ-псымэхэр ыкIи аIыгъыгъэхэ чIыгухэр алъытэщтыгъэх. Мылъкоу яIагъэм елъытыгъэу хьакъулахь (налог) къатыралъхьэщтыгъэ ыкIи унагъо пэпчъ ар ахъщэкIэ ытын фэягъэ.\nАдыгэ Республикэм ихъарзынэщ къычIэдгъотэгъэ документ гъэшIэгъонмэ ащыщ (Подворный список учета скота аула Старый Бжегокай по состоянию на 1898 год, книга N 21) шъущыдгъэгъуазэмэ тшIоигъу.\nБылымышъхьэу чылэм дэтыгъэр зыгъэунэфыгъэр Къадэ Пакъ.\nДокументым кIэтхэжьыгъагъэр Бжыхьэкъое чылэ гъэIорышIапIэм истаршинэу подпоручикэу Ацумыжъыр.\nБжыхьэкъоежъым 1916-рэ илъэсым ехъулIэу былымышъхьэу дэтыгъэмэ бэкIэ ахэхъогъагъ: шэу 1035-рэ, былымэу 2315-рэ, мэлэу ыкIи чыцIэу 3125-рэ. Чылэм унагъоу 367-рэ дэсыгъ, ахэм нэбгырэ 1957-рэ арысыгъ. Тятэжъ ятэу Барцо Хьанэшъу БэгъэгушIо ыкъом ыIогъагъэу къоджэдэсмэ къаIотэжьы: «Мы зэманэу тызыхэтым мылъкоу уиIэм елъытыгъэу къыппэгъокIых, ащ паекIэ уимылъку уапэ итэу цIыфхэм уахэхьан фай».\nПачъыхьагъум илъэхъан чылэм дэс цIыфхэм аIыгъыгъэх хабзэм кIимытхыкIыжьыхэрэ тхьачэтхэри, псычэтхэри, къазхэри, чэтхэри. Непэрэ мафэхэм мыхэр зиIэхэр мэкIэ дэд.\nЯщагумэ адэтыгъэ унэхэри хьакIэщхэри щыIэгъэ хабзэм кIитхыкIыжьырэмэ ащыщыгъэх. Къуаджэмэ мыжъом е чырбыщым хэшIыкIыгъэ унэхэр ащашIыщтыгъэхэп. Къалэу Краснодар унэ зэтетэу дэтхэр апэрэу зысэлъэгъухэм, сятэжъэу Барцо Мэджыдэ сеупчIыгъагъ: «Тат, сыда тэри ащ фэдэ унэхэр зыкIэтымышIыхэрэр?» КъысиIожъыгъагъэр непэ къызнэсыгъэм сшыгъупшэрэп: «Арэущтэу зыкIыщытыр къыосIон, гъашIэу адыгэмэ къагъэшIагъэм зэпымыоу е пый мэхъаджэхэр къатебанэщтыгъэх, е нэпэмыкI къин-хьазабхэри къафыкъокIыщтыгъэх. Ащ пае мылъкоу афэштэжьырэр апхъуатэзэ, ашъхьэ ра- хьыжьэжьыти, мэзмэ ахэхьажьыщты- гъэх. ЧIыпIакIэу зыдэкIуагъэхэм псынкIэу етIэ унэхэр ащашIыхэти ачIэхьажьыщтыгъэх)».\nХъоткъо Самир итхыгъэу «Жилищно-поселенческий комплекс Северо-Западного Кавказа» зыфиIорэм дэгъоу къыщитыгъ адыгэмэ яунэхэмрэ ящагухэмрэ зэрэщытыгъэхэр. Яунэхэр ашIыхэ зыхъукIэ амал зиIагъэхэм дэпкъхэр пчэгъу сатыритIоу чIэсагъэмэ чы пытэхэр адэщыгъэхэу рагъажьэщтыгъэ; ахэм азыфагу ятIэ датакъощтыгъэ, унэр нахь фабэ хъунэу. Ащ ыужыкIэ дэпкъхэр бгъуитIумкIи етIагъокIэ аищтыгъэх. Унашъхьэмэ къамыл е уарзэ атыралъхьэщтыгъэ. Ящагухэм унитIу адашIыхьэщтыгъэ: зыр чIэсынхэу, адрэр хьакIэщэу. Нахь мылъку макIэ зиIагъэхэм яунэ дэпкъхэр зы чыиф сатырэу ашIыщтыгъэ.\nУнэ пэпчъ джэныкъор хэтыгъ: джэныкъо машIомкIэ пщэрыхьэщтыгъэх, къуаехэр ыкIи лыхэр агъэгъущтыгъэх, унэр агъэфабэщтыгъэ. Джэныкъом нэмыкIэу адыгэмэ ящагухэм гъэмэфэ хьакухэри адашIыхьэщтыгъэх.\nПредыдущая Гъэхъагъэм хагъэхъон ямурад