ШIуагъэ къэзытыщт Iофтхьабз | Адыгэ Макъ\nШIуагъэ къэзытыщт Iофтхьабз\nШъолъыр общественнэ фондэу «Мир молодежи» зыцIэм зэхи-щэрэ я VIII-рэ Урысые зэнэкъо-къоу «Новый взгляд» зыфиIорэм кIэщакIо дыфэхъугъ УФ-м и Гене-ральнэ прокуратурэ.\n«Прокуратурэр коррупцием пэшIуекIо» зыфиIорэр къизыIотыкIырэ плакатхэр ыкIи видеокъэтынхэр зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм къагъэхьазырынхэу щыт. Ахъщэ къолъхьэ тын-Iыхыным илъэныкъо зэфэшъхьафхэм зэрябэнынхэ алъэкIыщт шIыкIакIэу щыIэхэр ныбжьыкIэхэм къыраIотыкIынхэу зэхэщакIохэр ащэгугъых. Зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм ежьхэм къазэрадэхъоу творческэ шъуашэм илъэу, прокуратурэм икъулыкъухэм яIофшIэн къыдалъытэзэ, коррупцием пэшIуекIогъэнымкIэ шIыкIэу аIэкIэлъхэр къагъэлъэгъонхэ фае.\nХэбзэгъэуцугъэу щыIэр къызфагъэфедэзэ, мы лъэныкъомкIэ гумэкIыгъоу щыIэхэм язэхэфын зэнэкъокъум хэлажьэхэрэр яшъыпкъэу къекIолIэнхэ фае. Ащ къыхэкIэу УФ-м и Генеральнэ прокуратурэ мэгугъэ ныбжьыкIэхэр правэм щыгъэгъозэгъэнхэмкIэ ыкIи коррупцие нэшанэ зиIэ бзэджэшIагъэхэм ябэныгъэнхэмкIэ зэнэкъокъоу «Новый взгляд» зыфиIоу мы илъэсым зэхащэрэр шIуагъэ къэзытырэ IэубытыпIэ хъунэу.\n«Новый взгляд» зыфиIорэр социальнэ рекламэм ылъэныкъокIэ ныбжьыкIэ проект инэу щыт. Зэнэкъокъум ишIуагъэкIэ мэхьанэ зиIэ гумэкIыгъохэм ыкIи Iофыгъохэм фыщытыкIэу афыряIэр ныбжьыкIэхэм къыраIотыкIынымкIэ, ахэм обществэм ынаIэ тырырагъэдзэнымкIэ ыкIи гумэкIыгъохэр зэшIопхын зэрэплъэкIыщт шIыкIэхэм якъэгъэлъэгъонкIэ амал дэгъухэр къетых.\nIофшIагъэхэр зэнэкъокъум иофициальнэ сайтэу www.tvoykonkurs.ru зыфиIорэм 2017-рэ илъэсым Iоныгъом и 29-м къыщегъэжьагъэу едзыгъуитIумкIэ — «социальный плакат» ыкIи «социальный видеоролик» зыцIэхэм ежъугъэхьынхэ шъулъэкIыщт. Зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм аныбжь илъэс 14-м къыщегъэжьагъэу илъэс 30-м нэсы.\nЗэнэкъокъум текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэхэм ыкIи финалым ихьагъэхэм мэфэкI шIыкIэм тетэу УФ-м и Генеральнэ прокуратурэ щафэгушIощтых ыкIи ар коррупцием пэшIуекIогъэным и Дунэе мафэ (тыгъэгъазэм и 9-м) фагъэхьыщт.\nКъэбарым нахь игъэкIотыгъэу зэнэкъокъум иофициальнэ сайт ыкIи телефон номерхэу: 8 (495) 640-09-39-мкIэ, 8 (925) 112-82-25-мкIэ защыжъугъэгъозэн шъулъэкIыщт.


ЯшIэжь агъэлъапIэ | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 15.05.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nКъулыкъур ахьызэ гъогу инспекторхэу фэхыгъэхэм яшIэжь Адыгеим иполицейскэхэм агъэлъэпIагъ. ГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием истационар постэу Тэхъутэмыкъое районым ипоселкэу Инэм дэжь щытым 1998-рэ илъэсым къулыкъур щызыхьыщтыгъэ нэбгыри 4 бзэджашIэхэм щаукIыгъагъ: милицием истаршэ сержантхэу Батмэн ХьакIзеф ыкIи ЛIыIужъу Руслъан, сержантэу Гъомлэшк Нурдин, младшэ сержантэу ХьакIэко Джанхъот.\nХабзэ зэрэхъугъэу, мыхэр зыщыфэхыгъэ мафэм тефэу АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ иIофышIэхэр а чIыпIэм макIох, яшIэжь агъэлъапIэ.\nШъыгъо зэхахьэм хэлэжьагъэх министрэм игуадзэу Евгений Долматовыр, ГИБДД-м и ГъэIорышIапIэ ипащэу Александр Курпас, МВД-м иветеранхэм я Совет итхьаматэу ХъутIыжъ Азмэт, МВД-м иотделэу Тэхъутэмыкъое районым щыIэм, администрацием яIофышIэхэр, хэкIодагъэхэм яIахьылхэр.\nЗэпэуцужьым хэкIодагъэхэ къулыкъушIэхэм такъикърэ зэрафэшъыгъуагъэхэмкIэ Iофтхьабзэр рагъэжьагъ. Нэужым министрэм игуадзэу Евгений Долматовым къэзэрэугъоигъэхэм закъыфигъазэзэ, хэкIодагъэхэ кIалэхэм яIахьыл-гупсэхэм чIэнагъэу ашIыгъэр зэрэгъунэнчъэр къыхигъэщыгъ.\n— Тиныбджэгъухэу къытхэтыгъэхэм яшIэжь дгъэлъэпIэным мэхьанэ иI. ШIэжьыр щэIэфэ, ащ фэдэ тхьамыкIагъохэр къызэрэмыхъущтхэм тицыхьэ телъ. Мамырныгъэр ыкIи рэхьатныгъэр тиIэным фэбанэхэзэ зыпсэ зыгъэтIылъыгъэхэм ялIыхъужъныгъэ ащымыгъупшэным тапэкIи ведомствэр ыуж итыщт.\nХэбзэухъумакIохэр сыдигъуи узынчъэхэу IофышIэ къикIыжьынхэшъ, яунэхэм къякIолIэжь зэпытынхэу Тэхъутэмыкъое район администрацием ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт къафэлъэIуагъ.\nАдыгеим и Къэралыгъо инспектор шъхьаIэу Александр Курпас къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, гъогу инспекцием икъулыкъушIэхэр бзэджэшIэным ебэныгъэным иапэрэ сатырэ Iутых. ГухэкI нахь мышIэми, IэпэIэсэныгъи, шIэныгъи зэраIэкIэлъхэм емылъытыгъэу джащ фэдэ гухэкIышхохэр мэхъух: зы такъикъым ныхэм акъохэр, кIэлэцIыкIухэм ятэхэр чIанэх.\nОтставкэм щыIэ милицием иполковникэу ХъутIыжъ Азмэт зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, хэкIодагъэхэм яунагъохэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъур тапэкIи арагъэгъотыщт.\nШъыгъо зэхахьэм икIэух къулыкъушIэу фэхыгъэхэм къафызэIуахыгъэ мыжъобгъум къэгъагъэхэр кIэралъхьагъэх.


Это не фотошоп )))\nАвтор Тема: Находки в Москве и Подмосковье (Прочитано 61297 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (1431.09 кБ, 2791x2412 - просмотрено 82 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (898.77 кБ, 2255x1988 - просмотрено 61 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (211.54 кБ, 1024x768 - просмотрено 36 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (175.72 кБ, 1024x768 - просмотрено 34 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (113.53 кБ, 768x1024 - просмотрено 60 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (116.84 кБ, 768x1024 - просмотрено 43 раз.)


Апэрэ медицинэ IэпыIэгъур — Адыгэ макъ\nАпэрэ медицинэ IэпыIэгъур\nУФ-м псауныгъэм икъэухъумэнкIэ и Министерствэ терапиемкIэ ыкIи пэшIорыгъэшъ IэпыIэгъумкIэ и Лъэпкъ ушэтыпIэ Гупчэ иIофышIэхэр шэкIогъум и 22 — 24-м Адыгеим щыIагъэх. Терапие медицинэ IэпыIэгъур республикэм зэрэщызэхэщагъэм ахэм зыщагъэгъозагъ, уасэ фашIыгъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, УФ-м и Президентэу Владимир Путиным Федеральнэ ЗэIукIэм фигъэхьыгъэ Джэпсалъэм медицинэ фэIо-фашIэхэр цIыфхэм нахь къызIэкIэгъэхьэгъошIу афэшIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ унашъохэр къышIыгъагъэх.\nРабочэ купэу къэкIуагъэр псауныгъэмкIэ ыкIи медицинэ профилактикэмкIэ Адыгэ республикэ Гупчэм, Мыекъопэ къэлэ клиническэ сымэджэщым ыкIи Мыекъопэ район сымэджэщым ащыIагъ. ТерапиемкIэ специалист шъхьаIэу Анжелика Альпинар ягъусэу диспансеризациер зэрэзэхащэрэр, зыныбжь икъугъэхэм япсауныгъэ изытет зэрэлъыплъэхэрэр зэрагъэлъэгъугъ.\nАщ имызакъоу, ФАП-хэм ачIэс специалистхэм яIофшIэн зэрагъэцакIэрэр, ясэнэхьат хэшIыкI икъу фыряIэмэ, «COVID-19-м» зызщиушъомбгъурэ лъэхъаным пэшIорыгъэшъ IофшIэныр зэрэзэхащэрэр зэрагъэшIагъ.\nПстэумэ ауж хьакIэхэм АР-м псауныгъэм икъэухъумэнкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем зэIукIэгъу дыряIагъ. Ащ алъэгъугъэр щызэфахьысыжьыгъ, апэрэ медицинэ IэпыIэгъум изэхэщэн, псауныгъэм икъэухъумэнкIэ республикэм исистемэ амалэу иIэхэр гъэфедагъэ зэрэхъущтхэм, федеральнэ проектхэу «Апэрэ медикэ-санитарнэ IэпыIэгъум исистемэ хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр», «Общественнэ псауныгъэр гъэпытэгъэныр» зыфиIохэрэм япхырыщын атегущыIагъэх.\nПредыдущая Илъэсныкъо зытешIэкIэ\nСледущая ГъэIорышIакIэм техьагъэх


Что забыла в степях Забайкалья )))\nАвтор Тема: Затвор (Прочитано 824 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (300.06 кБ, 800x600 - просмотрено 78 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (302.54 кБ, 800x600 - просмотрено 82 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (294.7 кБ, 800x600 - просмотрено 53 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (143.5 кБ, 1280x853 - просмотрено 52 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (129.59 кБ, 898x417 - просмотрено 36 раз.)


Пхъэныр Адыгеим зэрэщыкIорэм щигъэгъозагъэх — Адыгэ макъ\nРедактор 06.03.2020 06.03.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nУрысые Федерацием и Правительствэ изэхэсыгъоу Урысыем и Премьер-министрэу Михаил Мишустиным тхьамэтагъор зыщызэрихьагъэр тыгъуасэ Москва щыкIуагъ. Хэгъэгум и Президентэу Владимир Путиным къафишIыгъэ пшъэрылъхэр, федеральнэ программэхэр зэрагъэцакIэхэрэм ыкIи нэмыкI зигъо Iофыгъохэм ащ щахэплъагъэх.\n«Агропромышленнэ комплексым нахьыбэу федэ къыIэкIэхьанымкIэ, экспортым зыкъиIэтынымкIэ лъэпсэшIоу щытыр чIыгум игъом чылапхъэхэр егъэкIугъэнхэр ары. МэкъумэщышIэхэр непэ чIыпIэ къинкIай зэрытхэр. Пхъэныр дэгъоу зэшIуахынымкIэ ящыкIагъэр зэкIэ: мылъкур, фэгъэкIотэныгъэ зиIэ чIыфэхэри ахэм зэрахэтхэу, чылэпхъэшIухэр, мэкъумэщ техникэ мылъапIэр, гъэстыныпхъэр, чIыгъэшIухэр аIэкIэлъынхэм мэхьанэшхо иI. ПхъэнымкIэ Iофхэр дэгъоу зэпыфэнхэм пае минеральнэ чIыгъэшIухэмрэ гъэстыныпхъэ-щыфэ материалхэмрэ ауасэ къамыIэтыным тынаIэ тедгъэтыщт. Джащ фэдэу мэкъумэщ мэхьанэ зиIэ чIыгухэр зыфытегъэпсыхьэгъэ гухэлъхэмкIэ зэрагъэфедэрэми тылъыплъэщт. Къэралыгъо Советым изэхэсыгъоу гъэрекIо щыIагъэм Президентым джащ фэдэ пшъэрылъ Правительствэм къыщыфишIыгъагъ», — къыхигъэщыгъ Михаил Мишустиным.\nУрысые Федерацием и Премьер-министрэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, мыгъэ агропромышленнэ комплексымрэ къуаджэхэмрэ хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным пае Урысые Федерацием и Правительствэ сомэ миллиард 320-рэ фэдиз къыхигъэкIыщт.\nУрысые Федерацием мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Дмитрий Патрушевым зэхэсыгъом доклад шъхьаIэр къыщишIыгъ. Урысые Федерацием мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, гъэтхапэм и 4-м ехъулIэу гектар мин 257,2-мэ гъэтхасэр ащапхъыгъагъ, гектар миллиони 3,7-мэ чIыгъэшIухэмкIэ яшIушIэгъагъэх. ПстэумкIи 2020-рэ илъэсым лэжьыгъэхэм гектар миллион 80,3-м нэс зэлъаубытыщт. Ахэм ащыщэу гъэтхасэхэм атефэщтыр гектар миллион 52-рэ.\nЧIыгулэжьхэм мэкъумэщ техникэр къащэфынымкIэ, лэжьыгъэр страховкэ шIыгъэнымкIэ къэралыгъо IэпыIэгъоу къаIукIэщтхэми шъхьафэу ягугъу къашIыгъ. Дмитрий Патрушевым зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, 2020-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу АПК-м икъэралыгъо программэ тетэу лэжьэкIупIэ хъыбэихэм етIэф ахэлъхьэгъэнымкIэ къэралыгъо мылъку къаратынэу амал щыIэщт: чIыгулэжьхэм чIэнагъэу ашIырэм ипроцент 90-м нэс зэхэубытэгъэ бюджетым къафыхагъэкIыжьынэу къыдалъытэ.\nНэужым чылапхъэхэм яхэлъхьан шъолъырхэм зэращыкIорэм зэхэсыгъом щытегущыIагъэх. Адыгеим пхъэныр зэрэщызэшIуахырэм фэгъэхьыгъэу республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат доклад ащ къыщишIыгъ.\nМыгъэ Адыгеим илэжьэкIупIэ гектар мини 115-мэ бжыхьасэхэр ащашIагъ. ГъэрекIорэм елъытыгъэмэ, ар проценти 5-кIэ е гектар мини 5,7-кIэ нахьыб. Мыгъэ лъэшэу зэрэфэбагъэм емылъытыгъэу лэжьыгъэхэм япроцент 96-мэ язытет уегъэразэ. Республикэм ичIыгулэжьхэр чIыгъэшIухэмкIэ зэ бжыхьасэхэм яшIушIагъэх. Гъэтхэсэ пасэхэм япхъын рагъэжьэгъах. НепэкIэ гектар мин 1,7-м ехъумэ чылапхъэхэр арагъэкIугъэх.\n«ПстэумкIи гъэтхасэхэр Адыгеим илэжьэкIупIэ гектар мини 103-мэ арагъэкIунэу щыт. Гъэтхэ губгъо IофшIэнхэр ипIалъэм къыпэу зэшIуахынхэмкIэ республикэм ихъызмэтшIапIэхэм ящыкIэгъэ техникэри мылъкури аIэкIэлъ. ГущыIэм пае, бжыхьасэхэм яшIушIэгъэнымкIэ минеральнэ чIыгъэшIоу ящыкIагъэм ипроценти 105-р, чылапхъэхэм япроценти 101-р аIэкIагъэхьагъэх. Чылапхъэхэр кондицием нэсых. КъэкIыхэрэр къызэраухъумэрэ амалхэр къаIэкIэзыгъахьэхэрэм зэзыгъэныгъэхэр адашIыгъэх. Мэкъумэщ техникэр проценти 100-кIэ пхъэным фэхьазыр. Ащ къыхэкIэу агъэнэфэгъэ пIалъэхэм IофшIэнхэр зэшIуахынхэ алъэкIыщт. Гъэтхэ губгъо IофшIэнхэм апае дизельнэ гъэстыныпхъэу ящыкIэгъэщтыр тонн мини 9 фэдиз. Гъэстыныпхъэм икъэщэфынкIэ гумэкIыгъо щыIэп», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЧIыгулэжьхэм фэгъэкIотэныгъэ зиIэ чIыфэхэр къаратынхэмкIэ заявкэу аIэкIагъэхьагъэхэм япроцент 90-р къафагъэцэкIагъ. Субсидиехэр къаратэу рагъэжьагъ. Гъэтхэ губгъо IофшIэнхэм апае Адыгеим сомэ миллион 400-м ехъу къэралыгъо IэпыIэгъу къыIэкIэхьащт.\nи ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу\nПредыдущая Къуанэ Анзаур Адыгэ Республикэм мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу агъэнэфагъ\nСледущая В Адыгее на 26% увеличили производство сыров


Республика Адыгея - Дин зэфыщытыкIэхэм атегущыIагъэх\n— Республикэм общественнэ-политическэ зыпкъитыныгъэ, лъэпкъ ыкIи дин зэгурыIоныгъэ зэрилъхэм тырэгушхо. Ары тибаиныгъэ шъхьаIэр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Шъолъырым игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэмрэ общественнэ организациехэмрэ зэгурыIохэу Iоф зэрэзэдашIэрэм, акIуачIэ зэрэзэхэлъым ар къыкIэкIо. Мы IофшIэныр зэрифэшъуашэу зэхэщэгъэным урыс православнэ чылысым иIахьышхо хэлъ. ТичIыгу рэхьатныгъэу ыкIи мамырныгъэу илъыр къэухъумэгъэным фэшI Епархиемрэ муфтиатымрэ зэпхыныгъэу адытиIэр джыри нахь дгъэпытэным мэхьанэшхо иI. Ар пшъэрылъ шъхьаIэу зыфэтэгъэуцужьы ыкIи Адыгеим тапэкIэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ар ылъапсэу щыт.\nЧыристан диныр зылэжьыхэрэм яIофыгъохэр зэшIохыгъэнхэмкIэ ыкIи чылысхэм яшIынкIэ (ащ хэхьэ Свято-Успенскэ кафедральнэ чылысыр) республикэм ипащэхэу IэпыIэгъу къафэхъухэрэм зэрафэразэр архиепископым къыIуагъ. ЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ чылысыр республикэмкIэ анахь иныщт, зэкIэмкIи квадратнэ метрэ мини 2-м ехъу илъыщт. Псэуалъэм ишIын зыщыпадзэжьыгъэр 2014-рэ илъэсыр ары. А уахътэм къыкIоцI республикэм ихэбзэ къулыкъухэм яIэпыIэгъукIэ ыкIи тхьэшIошъхъуныгъэ зиIэ цIыфхэм къаугъоигъэ ахъщэмкIэ дэпкъхэр дащэягъэх, унашъхьэр зыIыгъыщт пкъыгъор агъэпсыгъ. Джащ фэдэу гупыкI зиIэхэм яшIуагъэкIэ макъэ къэзыгъэIурэ (колокол) пкъыгъуи 9 къаIэкIэхьагъ, ахэм ащыщэу анахь шъхьаIэм тонн 1,2-рэ къещэчы. 2019-рэ илъэсым гъатхэм унашъхьэр тыралъхьанэу агъэнафэ. Чылысым зэкIэмкIи метрэ 41-рэ илъэгэгъэщт.\nЕпархием инэмыкI проектхэм, джырэ уахътэм анахьэу ынаIэ зытыригъэтыхэрэ Iофыгъохэм КъумпIыл Мурат акIэупчIагъ. Чыристан диныр зылэжьыхэрэмрэ быслъымэнхэмрэ зэфыщытыкIэ дэгъу зэрэзэфыряIэм мэхьанэшхо зэриIэр, тапэкIи а гъогум республикэр темыкIэу ыпэкIэ зэрэлъыкIотэщтыр къыIуагъ.


Галактика Кельвина • Просмотр темы - Звезды кино в мульткомиксах\nЗвезды кино в мульткомиксах\nЗаголовок сообщения: Re: Звезды кино в мульткомиксах\nТАЙНЫ СМЛВИЛЯЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 22 сен 2014, 04:19\nтелеведущая Салима Зариф\nДобавлено: 01 окт 2014, 02:53\nДобавлено: 19 окт 2014, 14:17\nДобавлено: 22 окт 2014, 19:17\nДобавлено: 22 окт 2014, 19:24\nДобавлено: 22 окт 2014, 19:31\nДобавлено: 06 апр 2015, 18:25\nДжиллиан Андерсон, Дэвид Духовны\nДобавлено: 11 июл 2015, 10:03\nДобавлено: 20 июл 2015, 07:02\nДобавлено: 09 дек 2015, 04:53\nДобавлено: 29 фев 2016, 12:59


ТIуапсэ Пресс - Шъачэрэ ТIуапсэрэ яеджапIэхэм адыгабзэм и Мафэ зэращыкIуагъэр\nadmin - 2016-03-20 11:02:25\nИлъэс 16-кIэ узэкIэIэбэжьымэ, Дунэе Адыгэ Хасэм игукъэкIыкIэ гъэтхапэм и 14-р адыгабзэм и Мафэу агъэнэфэгъагъ. АщкIэ къызыпкъырыкIыгъагъэхэр просветитель цIэрыIоу Бэрсэй Умарэ 1853-рэ илъэсым игъэтхапэ адыгабзэм ихьарыфылъэ Тифлис къызэрэщыдигъэкIыгъагъэр ары.\nТарихъым хэхьэгъэ а мафэм ихэгъэунэфыкIын тегъэпсыхьэгъэ общественнэ-культурэ, просветительскэ Iофтхьабзэхэр бэу мыгъэ Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар краим, адыгэхэр зыщыпсэурэ IэкIыб къэралыгъохэм ащызэрахьагъэх.\nХы ШIуцIэ Iушъом Iус шапсыгъэхэм я Адыгэ Хасэ итхьаматэу КIакIыхъу Мэджыдэ зэрилъытэрэмкIэ, ныдэлъфыбзэм икъэухъумэнкIэ, ащ имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ, мы лъэныкъомкIэ Iофыгъоу щыIэхэм хэбзэ Iэшъхьэтетхэм анаIэ къатырадзэнымкIэ мы мафэр амалышIоу щыт.\n— Адыгабзэр кIодыным зыщынэсыгъэ лъэхъаным пшъэрылъ шъхьаIэу тиIэр амал тызэрэфэхъоу лъэпкъым ианахь мылъкушхо — ныдэлъфыбзэр къэтыухъумэныр ары, — къеIуатэ хы ШIуцIэ Iушъом Iус шапсыгъэхэм я Адыгэ Хасэ итхьаматэ. — Мы лъэныкъомкIэ Iофыгъуабэ къэуцу. Ахэм анахь шъхьаIэр адыгабзэр зыIулъхэм япчъагъэ лъэшэу къызэрэкIичырэр ары. Апэрэ чэзыоу ар зыфэгъэхьыгъэр кIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ. Адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэми, гурыт еджапIэхэми Iофыгъо гъэнэфагъэхэр къащэуцух. Iофхэм язытет хъугъэм тимыгъэгумэкIын ылъэкIырэп.\nХы ШIуцIэ Iушъом Iус шапсыгъэхэм я Адыгэ Хасэ хэтхэр къалэу Шъачэ ипащэу Анатолий Пахомовымрэ къэлэ ЗэIукIэм итхьаматэу Виктор Филоновымрэ гъэтхапэм заIокIэхэм, ныдэлъфыбзэм икъэухъумэн епхыгъэ Iофыгъохэм атегущыIагъэх. ГъэрекIо Краснодар краим иадминистрацие грант къазэрафыхигъэкIыгъагъэм, къалэу Шъачэрэ ТIопсэ районымрэ яхэбзэ Iэшъхьэтетхэр, гъэсэныгъэмкIэ гъэIорышIапIэхэм яIофышIэхэр къазэрадеIагъэхэм яшIуагъэкIэ гурыт еджэпIипшI пчъагъэмэ адыгабзэр ащарагъэхьы зэрэхъугъэр къаIуагъ, зэшIомыхыгъэ Iофыгъоу апашъхьэ итхэми ягугъу къашIыгъ. Гъэсэныгъэ защарагъэгъотырэ еджапIэхэм адыгабзэр ренэу ащызэрагъэшIэным къыфэгъэзэжьыгъэн, ныдэлъфыбзэм икъэухъумэн тегъэпсыхьэгъэ шъолъыр программэ штэгъэн фаеу алъытагъ. Мыщ фэдэ зэIукIэхэм яшIуагъэ къэмыкIоу щытэп. КъаIэтыгъэ Iофыгъохэм язэшIохынкIэ Iофэу зэдагъэцакIэрэр гъэлъэшыгъэн фаеу ахэм унашъо ащаштагъ.\nАдыгабзэм и Мафэ гурыт еджапIэхэм гъэшIэгъонэу зэращызэхащагъэр, Iофтхьэбзабэ зэращызэрахьагъэр къэIогъэн фае.\n— Ныдэлъфыбзэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр мэзэ псаум тиеджапIэ щыкIуагъэх, — къеIуатэ къуаджэу Агуй-Шапсыгъ игурыт еджапIэ адыгабзэр щязыгъэхьэу Алэлэ Сэфэр. — Къэгъэлъэгъонхэр, олимпиадэхэр, викторинэхэр, концертхэр, адыгэ тхакIохэм яусэхэр нахьышIоу къэзыIохэрэмкIэ, сочинениехэм ятхынкIэ зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэр зэхэтщагъэх. КIэлэеджэкIо нахь цIыкIухэми, нахь такъырыIохэ-\nми ащ фэдэ Iофтхьабзэхэр зэрашIогъэшIэгъоныщтым тыпылъыгъ.\nКъуаджэу Хьаджыкъуи адыгабзэм и Мафэ дахэу щыхагъэунэфыкIыгъ. Гурыт еджапIэм щылажьэхэу ТIэхъу Заирэ, Хьэхъу Русет, Шъыжъ Фатимэ, Кобл Заремэ лъэпкъыбзэхэмкIэ илъэс къэс кIорэ къэлэ олимпиадэм мыгъэ хэлэжьагъэх. Ныдэлъфыбзэр языгъахьэу Нэпсэу Русетэ иIофшIэгъухэмрэ кIэлэеджакIохэмрэ игъусэхэу адыгэ тхакIохэм къыдагъэкIыгъэ тхылъхэм якъэгъэлъэгъон зэтыригъэпсыхьагъ. Джащ фэдэу ныдэлъфыбзэм имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэным тегъэпсыхьэгъэ сыхьатхэр еджапIэм щыкIуагъэх, ясурэтшIыгъэхэмкIэ кIэлэеджакIохэр зэнэкъокъугъэх.\nКIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм якIуалIэхэрэми кIэлэеджакIохэм ауж зыкъырагъэнагъэп. Къуаджэу Хьаджыкъо икIэлэцIыкIу IыгъыпIэ лъэпкъ культурэм имэфэкIышхо щыкIуагъ.\n— Мэфэ реным тикIэлэцIыкIу IыгъыпIэ щычэфыгъуагъ: адыгэ орэдхэр сабыйхэм къаIуагъэх, усэхэм къяджагъэх, лъэпкъ джэгукIэхэр зэрагъэшIагъэх, адыгабзэм нэмыкIыкIэ гущыIагъэхэп, — къеIуатэ къуаджэу Хьаджыкъо дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм ипащэу Бэглэй Маринэ. — Анахь хъугъэ-шIэгъэ шъхьаIэу мы мафэм къэхъугъэр тикIэлэцIыкIу IыгъыпIэ этнографическэ музееу «Адыгэ щагу» зыфиIорэр къызэрэщызэIуахыгъэр ары. Хы ШIуцIэ Iушъом Iус шапсыгъэхэм тапэкIэ щыIэкIэ-псэукIэу яIагъэм, ятарихъ нэIуасэ уафэзышIырэ пкъыгъохэр ащ чIэшъулъэгъощтых. МэфэкIым изэхэщэнкIэ IэпыIэгъушIу къытфэхъугъэ Шъыжъ Аминэт, КIакIыхъу Марыет, Бэглэй Мурдин лъэшэу тазэрэфэразэр ятIо тшIоигъу. Мыщ фэдэ мафэхэр ныдэлъфыбзэм икъэухъумэн фэIорышIэнхэу тэгугъэ.


чIигъэкIыгъ - это... Что такое чIигъэкIыгъ?\nезгъ. заставил, -а, -о выйти (из)\nБгъагъэу зэрысым ригъэкIыгъ\nЗыем кIалэр унэм чIигъэкIыгъ\nСмотреть что такое "чIигъэкIыгъ" в других словарях:\nчIитIупщыгъ — (чIетIупщы) лъыI. выпустил, а, о (из) ЧIигъэкIыгъ ЕджапIэм илъэс къэс нэбгырэ пчъагъэ къычIетIупщы … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nчIифыгъ — (чIефы) лъыI. выгнал, а, о ЧIигъэкIыгъ Унэм чIэсыр чIифыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nIуигъэкIыгъ — (IуегъэкIы) езгъ. 1. заставил, а, о, побудил, ла, ло уйти (от) ЗыIутым IуигъэкIыгъ Шъузыр унэ пчъэIупэм IуигъэкIыгъ 2. снял, а, о Iоф зыщишIэрэм чIигъэкIыгъ ИIэнатIэ IуигъэкIыгъ 3. продал, а, о Ыщагъ Илые IапIэхэр IуигъэкIыгъэх Машинэр осэ… … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


Псыкъиуным зэрар зэрихыгъэхэм ахъщэ араты\nЖъоныгъокIэ псыкъиуным зэрар зэрихыгъэхэм апае сомэ миллиони 123-рэ мини 120-у Урысые Федерацием и Правительствэ иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхагъэкIыгъэр Адыгеим къыIэкIэхьагъ.\nУрысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ ащ фэдэ унашъом зэрэкIэтхэжьыгъагъэр шъугу къэтэгъэкIыжьы. Ащ фэгъэхьыгъэу Дмитрий Медведевым Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат зыIокIэм риIогъагъ.\nЖъоныгъокIэ псыкъиуным къыздихьыгъэгъэ тхьамыкIагъохэм ядэгъэзыжьын а мылъкур пэIуагъахьэ. ГущыIэм пае, цIыфхэм зэтыгъо IэпыIэгъу, зимылъку зышIокIодыгъэхэм ахъщэ IэпыIэгъу араты.\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Наталья Широковам къызэриIуагъэмкIэ, псыкъиуным зэрар зэрихыгъэ нэбгырэ 4147-мэ ахъщэ IэпыIэгъу аIукIэщт. Нэбгырэ пэпчъ телъытагъэу сомэ мини 10 зырыз, чIэнагъэу ашIыгъэм елъытыгъэу етIани сомэ мин 50 е сомэ мини 100 зырыз аIэкIагъэхьащт.\n«Ахъщэр цIыфхэм ясчетхэм къарыхьэу фежьагъ. Тхьамафэр имыкIызэ ахъщэ IэпыIэгъур атырагощэщт. Мы лъэныкъомкIэ Iофхэр зэрэкIорэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат гъунэ лъефы», — къыIуагъ Наталья Широковам.\nПсыкъиуным ыпкъ къикIыкIэ уащыпсэужьын умылъэкIынэу алъытэгъэ унэхэм арысыгъэхэм сертификатхэр ятыгъэнхэм пае документхэр агъэхьазырыгъэх ыкIи Урысые Федерацием и МЧС ахэр рахьылIагъэх. Республикэм идамбэхэу, илъэмыджхэу, игъогухэу зэщыкъуагъэхэр зыпкъ игъэуцожьыгъэнхэм пае сомэ миллиони 117-рэ къыIэкIэхьанэу джыри Адыгеир мэгугъэ.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы: жъоныгъуакIэм и 25-м къыщегъэжьагъэу и 29-м нэс республикэм ощхышхохэр къызыщещхым, псыхъохэу Лабэ, Щэхъураджэ, Фарзэ, Псынэф лъэшэу зыкъаIэтыгъагъ. Адыгэ Республикэм ипсэупIэ 27-мэ, унэ 780-м ехъумэ, хэпIэ 908-мэ псыр къакIэогъагъ. ЧIыопс тхьамыкIагъом унэ-коммунальнэ хъызмэтымрэ энергетикэмрэ япсэолъи 4-мэ, лэжьэкIупIэ гектари 10-м ехъумэ зэрар арахыгъагъ. Республикэ бюджетым къыхагъэкIыгъэ сомэ мини 10 зырыз зэрар зыхьыгъэхэм аратыгъагъ.\n05.09.2019 Щысэ зытепхын унагъох\n04.09.2019 КъумпIыл Мурат пшъэрылъхэр къыгъэнэфагъэх\n29.08.2019 Мэхьанэшхо зиIэ проектхэм ягъэцэкIэн


Home » Adyghe » 13 Romans » 15\nТэ тшъхьэ изакъо арэп, тигъунэгъуи ары тишІуагъэ зэдгъэкІын фаер\nТэ шІошъхъуныгъэшхо зиІэхэр тишІуагъэ ыуж тимытэу, шІошъхъуныгъэ макІэ зиІэхэм яхьылъэхэмкІэ ІэпыІэгъу тафэхъун фае. 2Тэ тщыщэу хэти игъунэгъу шІу ригъэгъотызэ ыгъэрэзэн фае, гурэ псэрэкІи нахь лъэкІыныгъэ ригъэгъотын фае. 3Сыда пІомэ ежь Христоси ежь ишІуагъэ зэригъэкІыжьыгъэп, ау Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу,* «О си Тхьэ, къыохъоныгъэх, ау къаГуагъэхэр сэ къыстефагъэх». 4Сыда пІомэ Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арыт пстэури зыфатхыгъэр шъыпкъагъэр тагъэшІэныр ары. Арэущтэу Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм теубытэныгъэрэ гушхоныгъэрэ тиІэ агъэхъузэ, Тхьэм ІэхьышІур къызэрэтлъигъэсыщтым тыщагъэгугъы.\n15:3 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Сэбур (Псалтыр) 69:9 (урыс библиемкІэ 68:10).\n5Теубытэныгъэрэ гушхоныгъэрэ къытэзытырэ Тхьэм зы гупшысакІэ шъуиІэу, Христос Исус игъогу шъурыкІоу шъуерэгъэпсэу. 6Арэущтэу Тхьэу ти Зиусхьанэу Исус Христос Ятэ зыгу-зыпсэу шъужэ къыдэкІызэ щытхъу фэшъушІыщт.\n7Арэущтэу шъо Христос шъузэридагъэм фэдэу, шъори зым зыр ыдэн фае, цІыфхэм Тхьэм ищытхъу ашІыным пае. 8Сыда пІомэ сэ сэІо, джуртхэм ишІуагъэ аригъэкІынэу Исус Христос къэкІуагъ. Ахэмэ ишІуагъэ аригъэкІынэу къызфэкІуагъэр тятэжъышхохэр Тхьэм къызэригъэгугъэгъэ Іофхэр Исус къызэригъэшъыпкъэжьхэрэмкІэ Тхьэм ишъыпкъагъэ аригъэлъэгъунэу ары. 9Ащ нэмыкІэуи Исус ишІуагъэ ахэмэ аригъэкІынэу къызфэкІуагъэр хымэ лъэпкъхэм* Тхьэм игукІэгъуныгъэ пае щытхъу фаригъэшІыныр ары, Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу,*\n«Ащ пае, о си Зиусхьан, хымэ лъэпкъхэм сахэтэу\nуищытхъу сшІыщт, щытхъу орэдхэри о пцІэкІэ къэсІощтых». 10Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм мырэущтэуи арыт:*\n«Шъо, хымэ лъэпкъхэр, Тхьэм ылъэпкъ шъуригъусэу шъугушІу». 11Мырэущтэуи арыт:*\n«Шъо, хымэ лъэпкъ пстэуми, Зиусхьан ищытхъу\nШъушІы, шъо, лъэпкъ пстэуми, ищытхъу шъушІы». 12Пегъьшбар Исайаси мырэущтэу къыІуагъ:* «Иессе* къытехъукІыщт бын лъапІэр къэкІонышъ,\n15:9 хымэ лъэпкъхэр – мыджуртхэр ары.\n15:9 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Сэбур (Псалтыр) 18:49 (урыс библиемкІэ 17:50).\n15:10 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм . . . арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:43.\n15:11 мырэущтэуи арыт – еплъ Сэбур (Псалтыр) 117:1 (урыс библиемкІэ 116:1).\n15:12 пегъымбар Исайаси . . . къыІуагъ – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 11:10.\n15:12 Иессе – пачъыхьэ Даутэ ятэ ары. Исус пачъыхьэ Даутэ иунэгъо лъэпкъ щыщыгъ.\nхымэ лъэпкъхэмэ тхьаматэ афэхъущт. Хымэ лъэпкъхэр ащ щыгугъыхэу, пэплъэщтых». 13ЕжьымкІэ шІошъхъуныгъэ зэрэшъуиІэм пае, Тхьэу ІэхьышІур ежьым къызэрэтлъигъэсыщтым тыщызыгъэгугъырэм гушІогъошхорэ гупсэфыныгъэшхорэ шъугухэм къарерэлъхьах, ежьым Ыпсэ ЛъапІэ илъэкІыныгъэкІэ шъугухэм щыгугъыныгъэшхо арыз хъуным пае.\nПаул гушхоныгъэ хэлъэу тхэнэу зыкІэхъурэр\n14Сшыхэр, шъугухэм шІугъэшхо зэрарылъымкІи, шІэныгъэшхо зэрэшъуиІэмкІи, зым зым Іофхэр ригъэшІэнхэ зэрилъэкІырэмкІи цыхьэ къышъуфэсэшІы. 15Ау щытми, мы Іофхэр шъугу къэзгъэкІыжьынхэу чІыпІэ-чІыпІэу гушхоныгъэ хэлъэу къышъуфэсэтхы. Гушхоныгъэ хэлъэу зыкІэстхырэр хымэ лъэпкъхэм адэжь Исус Христос сыфэлэжьэнэу Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэкІэ сызэригъэнэфагъэр ары. 16Тхьэм ыдэжь къикІыгъэ къэбарышІур згъэІузэ, дин пэщэ Іоф сэшІэ. Тхьэм ыдэжь къикІыгъэ къэбарышІур зыфэзгъэІурэр Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ хымэ лъэпкъхэм агухэр зэригъэкъэбзэжьыгъэхэм пае, ахэр Тхьэм ыгу зэІурэ къурмэныпхъэм фэдэу хъунхэр ары.\n17Исус Христос сыгу илъэу Іофэу Тхьэм фэсшІагъэм сыщэгушІукІы. 18,19Сэ сигущыІэхэмкІи, Іофхэу сшІагъэхэмкІи, нэшэнэ гъэшІэгъонышхохэмрэ Іофышхо гъэшІэгъонхэмрэ ялъэкІыныгъэкІи, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ илъэкІыныгъэкІи, хымэ лъэпкъхэр Тхьэм езгъэдэІунхэу Христос Іофхэу сигъэгъэхъагъэхэм анэмыкІ сытегущыІэнэу сытегушхурэп. Арэущтэу Ерусалим щегъэжьагъэу Иллирик хэкум* нэсыфэ, Христос ехьылІэгъэ къэбарышІур тыдэкІи цІыфхэм икъугъэу щязгъэІугъ. 20НэмыкІ цІыф горэм ыгъэуцугъэ лъапсэм сиІоф тесымыгъэуцоу, Христос ыцІэ зыщамышІэгъэ чІыпІэмэ къэбарышІур зэращызгъэІуным ренэу ыуж ситыгъ. 21Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу,*\n«Ежьым икъэбар зынэмысыгъэхэм ежьыр алъэ-\nгъущт, икъэбар зэхэзымыхыгъэхэми зэхашІыкІыщт».\n15:19 Иллирик хэкур – Адриэхым Іутэу, Рим (Рум) къэралыгъошхом щыщ хэкоу щытыгъ. А хэкур джырэ Югославиер зыдэщыІэм итыгъ.\n15:21 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 52:15.\nРим къэлэшхом кІонэу Паул ыгу зэрэхэлъыгъэр\n22Джары шъуадэжь сыкъэкІонэу бэрэ ыуж ситыгъэ пэтми, къызкІыздэмыхъугъэр. 23Ау джы мы лъэныкъом сэркІэ Іоф щымыІэжьэу,* илъэсыбэ хъугъэу шъуадэжь сыкъэкІонэу сызэрэфэягъэм паий, 24Испание хэгъэгум сыкІо зыхъукІэ, шъуадэжь сыкъэкІощт. Сыда пІомэ сигъогукІэ сыкъышъухэхьанышъ, шъуслъэгъунэуи, шъуиныбджэгъугъэ сыгу ыгъэпсэфынышъ, сигъогукІэ ІэпыІэгъу шъукъысфэхъунэуи сыщэгугъы. 25Джы Тхьэм ицІыф лъапІэхэм ІэпыІэгъу зэрафэхъущт ахъщэр афэсхьызэ, Ерусалим сыкІонэу сыгу хэлъ. 26Сыда пІомэ хэкухэу Македониерэ Ахаиерэ* ащыпсэурэ шІошъхъуныгъэ зиІэхэм Тхьэм ицІыф лъапІэхэу Ерусалим дэсхэм ахэт тхьамыкІэхэм ІэпыІэгъу афэхъухэзэ, ахъщэ зэхадзэнэу ягуапэу аухэсыгъ. 27ІэпыІэгъу афэхъунхэу ягуапэу аухэсыгъ, адэІэпыІэнхэуи япшъэрылъ. Сыда пІомэ Тхьэм джуртхэр зэригъэгугъэгъэ ІэхьышІум щыщ хымэ лъэпкъхэми яІэ хъугъэ. Арышъ, хымэ лъэпкъхэми мы дунаем иІэхьышІоу яІэмкІэ яшІуагъэ джуртхэм арагъэкІын фае. 28А пшъэрылъыр згъэцакІэзэ, ахъщэу зэхадзагъэр Ерусалим дэсхэм заІэкІэслъхьэ ужым, шъуадэжькІэ сикІынышъ, етІанэ Испанием сыкІощт. 29Шъуадэжь сыкъызыкІокІэ, Христос ынэшІу щыфэныгъэшхом сыригъусэу сыкъызэрэкІощтыр сэшІэ.\n30Сшыхэр, мыщкІэ сышъолъэІу: Ти Зиусхьанэу Исус Христос ыцІэкІи, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ ыдэжь къикІырэ шІулъэгъуныгъэм паий, гъусэ шъукъысфэхъуи, шъугу етыгъэу Тхьэм шъукъысфелъэІу. 31Иудей хэкум ис шІошъхъуныгъэ зимыІэхэм Тхьэм сащиухъумэнэуи, Тхьэм ицІыф лъапІэхэу Ерусалим дэсхэм ІэпыІэгъу зэрафэхъун ахъщэу афэсхьыщтым агу еІунэуи шъуелъэІу. 32Джащыгъум, Тхьэм ыІомэ, гушІуагъокІэ шъуадэжь сыкъэкІонышъ, сышъуигъусэу зызгъэпсэфыжьыщт. 33Гупсэфыныгъэ къытэзытырэ Тхьэр шъуерэгъус. Амин.\n15:23 мы лъэныкъом сэркІэ Іоф щымыІэжьэу – нэмыкІрэ цІыфхэм Исус ехьылІэгъэ къэбарышІур зыщамыгъэІугъэм къэбарышІур щигъэІуныр ары Паул ишъэрылъэу щытыгъэр.\n15:26 хэкухэу Македониерэ Ахаиерэ – Рим (Рум) къэралыгъошхом щыщ хэкухэу щытыгъэх. А хэкухэр джырэ Грецием (Иунанистаным) итемыр лъэныкъоми икъыблэ лъэныкъоми итыгъэх.


Адыгеим и ЛIышъхьэ Советым изэхэсыгъо хэлэжьагъ | ОБЩЕСТВО: События | ОБЩЕСТВО | АиФ Адыгея\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Советым изэхэсыгъо хэлэжьагъ\nУрысые Федерацием ишъолъырхэм япащэхэм я Совет ия ХХХIII-рэ зэхэсыгъоу тыгъуасэ щыIагъэм Урысые Федерацием IэкIыб къэралыгъо IофхэмкIэ иминистрэу Сергей Лавровым тхьамэтагъор щызэрихьагъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ащ хэлэжьагъ.\nРегион форумхэм язэхэщэн Урысые Федерацием ишъолъырхэм яIахьышIу хашIыхьан зэрэфаем зэхэсыгъом щытегущыIагъэх.\nДунэе туризмэм зегъэушъомбгъугъэнымкIэ унашъохэу Урысые Федерацием ишъолъырхэм япащэхэм я Совет изэхэсыгъохэм тапэкIэ ащаштэгъагъэхэр зэрагъэцакIэхэрэм Сергей Лавровым игугъу къышIыгъ.\nУрысые Федерацием и МИД ипащэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, шъолъырхэр дунэе турист къэгъэлъэгъонхэм нахь чанэу ахэлэжьэнхэу, зекIохэмкIэ Лъэпкъ порталэу «Russiа TrаvеI» зыфиIорэм зэдэлэжьэныгъэ дыряIэнэу, зекIоным илъэныкъуакIэхэм зарагъэушъомбгъунэу непэ пшъэрылъ къэуцу.\nАдыгэ къуаем ифестиваль нахь дэгъоу зэхащагъэхэм Сергей Лавровым ахилъытагъ. Мыгъэ япшIэнэрэу ар Адыгеим щыкIощт.\nТарихъ мэхьанэ зиIэ Iофтхьабзэхэми лъэшэу анаIэ атырагъэты. МыщкIи Сергей Лавровым Адыгеир щысэу къыхьыгъ, проектэу «Партизан лъэс гъогухэр» зыфиIорэр ащ щагъэцакIэ.\nШъолъырхэм социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ ашIынымкIэ, хэгъэгум фэгъэхьыгъэхэ къэбар тэрэзхэр цIыфхэм аIэкIэгъэхьэгъэнхэмкIэ мыхэм мэхьанэшхо зэряIэр IэкIыб къэралыгъо IофхэмкIэ министрэм хигъэунэфыкIыгъ.\n«Зигугъу къэсшIыгъэ лъэныкъохэмкIэ Iофхэр зэрэлъагъэкIотэщтхэм сицыхьэ телъ. Игъо тлъэгъугъэхэм Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путинымрэ Урысые Федерацием и Правительствэрэ къазыдырагъэштэ нэуж Iофхэр нахьышIу хъугъэх. Ахэр лъыгъэкIотэгъэнхэм мэхьанэшхо иI. Шъолъырхэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъур ядгъэгъотыщт», — хигъэунэфыкIыгъ Урысые Федерацием и МИД ипащэ.\nСергей Лавровым зэрилъытэрэмкIэ, хэгъэгум ишъолъырхэм яхэхъоныгъэ фэIорышIэщт бизнесымкIэ, культурэмкIэ, нэмыкI лъэныкъохэмкIэ зэпхыныгъэу IэкIыб къэралыгъохэм адыряIэм зызэрэрагъэушъомбгъурэри.\nУФ-м и МИД ипащэ регион зэдэлэжьэныгъэм мэхьанэшхо зэриIэр зэхэсыгъом щыхигъэунэфыкIыгъ, нэмыкI къэралыгъохэм зэпхыныгъэу адыряIэм зырагъэушъомбгъунэу хэгъэгум ишъолъырхэм япащэхэм къяджагъ.\n«ЫпэкIэ Советскэ Союзым чIыпIэу зэлъиубытыщтыгъэм щыпсэухэрэм гъусэныгъэу адытиIэм хэдгъэхъоным, Азиатскэ-Тихоокеанскэ регионым хахьэхэрэ къэралыгъохэм зэдэлэжьэныгъэ адытиIэным мэхьанэшхо яI», — къыIуагъ Сергей Лавровым.\nДжащ фэдэу министрэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, 2019-рэ илъэсым Абхъазым, Азербайджан, Армением, Белоруссием, Казахстан, Узбекистан зэдэлэжьэныгъэ адыряIэным тегъэпсыхьэгъэ конференциехэр зэхащэнхэу рахъухьэ. Мыгъэ урысые-китай, урысые-иран, урысые-индие форумхэр щыIэщтых. 2020-рэ илъэсыр Урысыемрэ Франциемрэ язэдэлэжьэныгъэ и Илъэсэу щытыщт.\n«Европэм хахьэхэрэ хэгъэгухэм зэпхыныгъэу адытиIэми зедгъэушъомбгъу тшIоигъу. Регион форумхэм яшIуагъэ къэкIощт къэралыгъохэмрэ лъэпкъхэмрэ зэгурыIонхэмкIэ, цыхьэ зэфашIыжьынымкIэ», — къыIуагъ Сергей Лавровым.\nЗэхэсыгъом икIэух гъэцэкIэкIо хабзэм ифедеральнэ къулыкъухэмрэ Федерацием ишъолъырхэмрэ пшъэрылъ афашIыгъ Федерацием ишъолъырхэм социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ ашIынымкIэ, бизнесымкIэ, культурэмкIэ ыкIи нэмыкI лъэныкъохэмкIэ ахэм IэкIыб къэралхэм зэпхыныгъэу адыряIэм зегъэушъомбгъугъэнымкIэ регион форумхэм амалэу къатыхэрэр къызыфагъэфедэнэу.\nПшъэрылъ шъхьаIэу тиIэр – лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн →\nАдыгеим ихэхъоныгъэ хэушъхьафыкIыгъэу хэплъагъэх →\nУрысые Федерацием и Правительствэ проектым къыдыригъэштагъ\nЛъэпкъ проектхэр зэрагъэцакIэхэрэм тегущыIагъэх


Владимир Нарожный принял участие в торжественном приеме ветеранов Главой РА Муратом КумпиловымИлъэс 74-кIэ узэкIэIэбэжьмэ аухыгъэ Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къыщыдэзыхыгъэхэ ветеранхэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ дэжь тыгъуасэ рагъэблэгъагъэх. А Iофтхьабзэм хэлэжьагъ АР-м и Къэралыгъо Совет—Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр.\nИлъэс 74-кIэ узэкIэIэбэжьмэ аухыгъэ Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къыщыдэзыхыгъэхэ ветеранхэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ дэжь тыгъуасэ рагъэблэгъагъэх. А Iофтхьабзэм хэлэжьагъ АР-м и Къэралыгъо Совет—Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр.\n7 мая 2019 года 16:44\n— ТимэфэкI шъхьаIэу ТекIоныгъэм и Мафэу къэблагъэрэмкIэ сыгу къыздеIэу сышъуфэгушIо, тиветеран лъапIэхэр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Непэ тикъэралыгъо, тиреспубликэ мамыр щыIакIэ арылъыным шъупсэ шъуемыблэжьэу шъуфэбэнагъ, тихэгъэгу къэшъуухъумагъ. Зэуагъэхэм адакIоу, зэо кIыбым Iоф щызышIагъэхэм тирэзэныгъэ гущыIэхэр апэтэгъохых. Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэхэм лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэр хэти щыгъупшэщтэп, зыпсэ зытыгъэхэр, непэ къытхэмытыжьхэр егъашIэм тыгу илъыщтых. Тиветеран лъапIэхэр, мэфэкIэу къэблагъэрэмкIэ джыри зэ сигуапэу сышъуфэгушIо, псауныгъэ пытэ шъуиIэу, шъуибын-унагъохэм шъуадатхъэу шъущыIэнэу шъуфэсэIо.


«Налмэсыр» якIас, къежэх | Адыгэ Макъ\n«Налмэсыр» якIас, къежэх\nКъырым Урысыем къы-зэрэхэхьажьыгъэм тегъэгушхо. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» иконцерт Симферополь щыкIуагъ.\n«Налмэсым» ихудожественнэ пащэу, Адыгэ Республикэм инароднэ артистэу, Пшызэ изаслуженнэ артистэу Хъоджэе Аслъан тизэдэгущыIэгъу къызэрэщыхи-гъэщыгъэу, Къырым щыпсэурэ лъэпкъхэм искусствэр ашIогъэшIэгъон. Къалэхэм, псэупIэ цIыкIухэм къарыкIыгъэхэр концертым ягуапэу еплъыгъэх.\nКъырым иансамблэхэр Адыгэ Республикэм щыIагъэх, ятворчествэ къагъэлъэгъуагъ. Искусствэм иIофышIэхэр зэлъыкIохэзэ, лъэпкъхэр нахьышIоу зэрэшIэх.\n«Налмэсым» икъашъохэр, ишъуашэхэр дахэх. Адыгэхэм яшэн-хабзэхэр, тарихъ гъогоу къакIугъэр искусствэм ыбзэкIэ артистхэм къаIуатэ. Къашъохэу «ЗэфакIор», «Адыгэ уджхэр», зэкъошныгъэм игъэпытэн фэгъэхьыгъэхэр, нэмыкIхэри гум лъэIэсых.\n— Севастополь концерт къыщыттынэу тырагъэблэгъагъ, — тизэдэгущыIэгъу къыхэлажьэ «Налмэсым» идиректор шъхьаIэу, Урысыем изаслуженнэ артистэу, Адыгеим инароднэ артистэу Бастэ Азмэт. — Къырым къыщыткIэупчIэх, тикъашъохэр якIасэх.\n— Бзылъфыгъэхэм я Дунэе мафэ фэгъэхьыгъэ концерт гъэтхапэм и 6-м Москва къыщыттыщт, — къеIуатэ Хъоджэе Аслъан. — ТинэIуасэхэр, адыгэ искусствэр зышIогъэшIэгъонхэу Москва дэсхэр телефонкIэ къытфытеох, тиконцерт къежэх.


Тыгъэгъазэм и 3-р – сэкъатныгъэ зиIэхэм я Дунэе маф — Адыгэ макъ\nТыгъэгъазэм и 3-р – сэкъатныгъэ зиIэхэм я Дунэе маф\nРедактор 03.12.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМы мафэм ихэгъэунэфыкIын зытегъэпсыхьагъэр сэкъатныгъэ зиIэ цIыфхэм яIофыгъохэм анаIэ тырадзэныр, шIуагъэу ахэлъхэр, яфитыныгъэхэр ыкIи ягупсэфыныгъэ къэухъумэгъэнхэр, политическэ, социальнэ, экономическэ ыкIи культурнэ щыIакIэм ахэр хэлэжьэнхэм кIэгъэгушIугъэнхэм обществэм ынаIэ тыригъэтыныр ары.\nАдыгэ Республикэм IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, мы илъэсым иапэрэ мафэ ехъулIэу сэкъатныгъэ зиIэ нэбгырэ мин 35-м ехъу республикэм щэпсэу. Ахэм ащыщэу 1300-р кIэлэцIыкIух.\nСэкъатныгъэ зиIэхэм янахьыбэр икъу фэдизэу щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэнхэм пае къэралыгъо IэпыIэгъу ящыкIагъ. Ахэр зыхэхьэхэрэ социальнэ купхэм ялъытыгъэу реабилитационнэ, материальнэ ыкIи нэмыкI IэпыIэгъухэр арагъэгъотых. Ахэм яшIуагъэкIэ зипсауныгъэ амалхэр тэрэз цIыфхэм афэдэу мыхэри щыIэныгъэм зыкъыхагъотэн алъэкIы.\nАужырэ илъэсхэм сэкъатныгъэ зиIэхэ цIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ лъэхъаным диштэрэ хэбзэгъэуцугъэ базэ щыIэ хъугъэ. Ащ къыхэбгъэщын плъэкIыщт сэкъатныгъэ зиIэхэм яфитыныгъэхэм я Конвенцие Урысые Федерациер зэрэкIэтхагъэр.\nМы цIыф купым социальнэ IэпыIэгъоу ратырэм къыхеубытэх пенсие фэIо-фашIэр, мазэ къэс аратыхэрэ ахъщэ тынхэр, Iэзэгъу уцхэр ыкIи техническэ пкъыгъохэр аIэкIэгъэхьэгъэнхэр, санаторнэ-курортнэ Iэзэныр. ЦIыфхэм, сэкъатныгъэ зиIэхэми, аратырэ социальнэ IэпыIэгъу-хэм илъэс къэс ахэхъо, ахэр бюджет зэфэшъхьафхэм къарэкIых.\nКъэралыгъо программэу «Доступная среда» зыфиIоу 2016-2020-рэ илъэсхэм ателъытагъэр Адыгеим щыпхыращы. 2018-рэ илъэсым а программэм игъэцэкIэн сомэ миллион 15-м ехъу, мы илъэсым миллиони 10-м нахьыбэ пэIуагъэхьагъ. Республикэм ит социальнэ, транспортнэ ыкIи инженернэ объекти 193-м щыщэу 129-р сэкъатныгъэ зиIэхэмкIэ Iэрыфэгъоу зэтырагъэпсыхьагъ (процент 66,84-рэ).\nСэкъатныгъэ зиIэхэм яобщественнэ организациехэр къэралыгъо органхэм яIофшIэн чанэу хэлажьэх. ЛъэныкъуитIур зэгъусэу шIэжь ыкIи юбилейнэ мафэхэр хагъэунэфыкIых. А общественнэ организациехэм яIофшIэн пэIуагъэхьанэу илъэс къэс ахъщэ афатIупщы. Джащ фэдэу зипсауныгъэ амалхэр зэщыкъуагъэхэм культурэм, спортым, творчествэм, гъэсэныгъэм алъэныкъокIэ гъэхъэгъэшIухэр зэрашIыхэрэм ыкIи республикэм ищыIэныгъэ чанэу зэрэхэлажьэхэрэм афэшI Адыгэ Республикэм ыцIэкIэ гъэнэфэгъэ шIухьафтыныр афагъэшъуашэ.\nПредыдущая ПшъэдэкIыжь арагъэхьыщтэп\nСледущая ТекIоныгъэм и Мафэ зэрифэшъуашэу хагъэунэфыкIыщт


Адыгэр щызгъаIэрэр и Хабзэ » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Статьи » Культура » Адыгэр щызгъаIэрэр и Хабзэ\n15:46, 20 февраль 2019\nАдыгэр щызгъаIэрэр и Хабзэ. Гъунцокъо Джэмаллетин Тыркуем щэпсэу. Америкэм илъэс тIокIырэ тфырэ исыгъ. КъулыкъушIагъ. "Уихабзи уибзыпхъи анахь щызехьэгъуаеу щыт къэралмэ ащыщ Америкэр. Ау щытыми, зэ нэмыIэми сызэрэадыгэр сщыгъупшагъэп, сшIапхъэри сшIагъэ, сIуапхъэри сIуагъэ", - еIо Джэмаллетин. Тыркуем зесыми, ыкIи къызегъэзэжьыми, ихабзэ-бзыпхъэ зыкIи дэхыгъэп. - Адыгэр щызгъаIэрэр и Хабзэ, - еIо лIым, - тинасып адыгэмэ ар зэряIэр, нэмыкIмэ тахэзымыгъэкIодэжьырэмэ ар анахь шъхьаI. Зэ сызэрихьылIэгъагъэр къыосIон. Къалэ горэм сыщыIэу автобусым ситIысхьанэу хъугъэ. ЦIыф бэкIае исыгъ, нахь хэкIотэгъэ заули автобусым ихьагъ, джаущтэу, щысыр щысэу, щытыр щытэу тежьагъ. КIэлэкIэ купи ис, ау зы нэбгырэ зыкъигъэсысыгъэп, нахьыжъ гъэтIысыныр ахэлъэп. ЕтIанэ зы лIы горэ къэтэджыгъ, ежьми ныбжь шIукIае иIагъ, ау бзылъфыгъэ тIурысэм\nАдыгэр щызгъаIэрэр и Хабзэ. Гъунцокъо Джэмаллетин Тыркуем щэпсэу. Америкэм илъэс тIокIырэ тфырэ исыгъ. КъулыкъушIагъ. "Уихабзи уибзыпхъи анахь щызехьэгъуаеу щыт къэралмэ ащыщ Америкэр. Ау щытыми, зэ нэмыIэми сызэрэадыгэр сщыгъупшагъэп, сшIапхъэри сшIагъэ, сIуапхъэри сIуагъэ", - еIо Джэмаллетин. Тыркуем зесыми, ыкIи къызегъэзэжьыми, ихабзэ-бзыпхъэ зыкIи дэхыгъэп.


РафтингымкIэ зэнэкъокъухэу «Интерралли-Шъхьэгуащэр» Адыгеим и 35-рэу щэкIо »\nРафтингымкIэ зэнэкъокъухэу «Интерралли-Шъхьэгуащ» зыфиIохэрэр мэлылъфэгъум и 27-м Мыекъопэ районым щырагъэжьагъэх. Ащ къыдхэлъытагъэх Урысые Федерацием, ЮФО-м ыкIи республикэм ячемпионатхэр. Зэнэкъокъухэм ахэлэжьэщтхэр Гъозэрыплъэ щызэрэугъоигъэх, пэшIорэгъэшI ушетынхэр псыхъоу Шъхьэгуащэ щакIу.\nТызэрэщагъэгъозагъэу, непэ рафтигымкIэ Адыгэ Республикэм ичемпионат къызэIуахыщт. ХэушъхьафыкIыгъэ чIыпIэ а зэнэкъокъум къыщыдэзыхырэ купхэм Урысые чемпионатым хэлэжьэнэу амал яIэщт. Ар неущ сыхьатыр 10-м рагъэжьэнэу ары. Ахэмэ адакIоу неущ ыублэу шэмбэтым нэс Къыблэ фэдерацие шъолъырым ичемпионати кIощт.\nКъэIогъэн фае, «Интерралли-Шъхьэгуащ» зыфиIорэ зэнэкъокъухэр, ащ къыдалъытэрэ Iофтхьабзэхэр я 35-рэу Адыгеим мыгъэ щызэрахьэх. ЕтIани шъугу къэдгъэкIыжьын фае, хъулъфыгъэхэри бзылъфэгъэхэри мы гъэтхэ-зекIо джэгунхэм зэрэхэлажьэхэрэр. Зэнэкъкъухэр къихьащт мазэм и 6-м нэс кIощтых.\nОпубликовал administrator, 28-04-2011, 15:05. Просмотров: 1774\n– Псыхъоу Белая (Адыгэ Республик) ицIэ шъыпкъэу Шъхьэгуащэр фэусыжьыгъэнэу тэ ...


Автор Тема: Прошу помочь с определением. (Прочитано 888 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (88.11 кБ, 767x1024 - просмотрено 111 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (56.98 кБ, 767x1024 - просмотрено 43 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (93.87 кБ, 767x1024 - просмотрено 42 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (61.09 кБ, 767x1024 - просмотрено 45 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (112.83 кБ, 768x1024 - просмотрено 48 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (68.52 кБ, 768x1024 - просмотрено 44 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (43.32 кБ, 960x720 - просмотрено 47 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (25.21 кБ, 640x302 - просмотрено 33 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (24.31 кБ, 738x504 - просмотрено 34 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (75.64 кБ, 720x1280 - просмотрено 68 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (75.35 кБ, 767x1024 - просмотрено 75 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (67.58 кБ, 768x1024 - просмотрено 54 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (71.05 кБ, 768x1024 - просмотрено 31 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (67.58 кБ, 768x1024 - просмотрено 31 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (79.03 кБ, 768x1024 - просмотрено 36 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (65.4 кБ, 1024x768 - просмотрено 76 раз.)


ШIушIэ IофшIэным фэгъэзагъэх — Адыгэ макъ\nШIушIэ IофшIэным фэгъэзагъэх\nРедактор 05.02.2020 05.02.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Урысые общественнэ шIушIэ фондэу «Урысыем икIэлэцIыкIу фонд» зыфиIорэм и Адыгэ республикэ къутамэ итхьаматэу Татьяна Гоголевам тыгъуасэ зэIукIэгъу дыриIагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъ Адыгеим и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковар. Фондым иIофшIэн республикэм зэрэщызэхищэрэм, ипроектхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэмкIэ хэбзэ къулыкъухэр ащ IэпыIэгъу фэхъунхэ зэралъэкIыщтым тегущыIагъэх. Джащ фэдэу Урысыем и Президентэу Владимир Путиным и Джэпсалъэ къыщигъэнэфэгъэ лъэныкъо шъхьаIэхэм ягъэцэкIэн общественникхэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэм иIофыгъуи мэхьанэшхо ратыгъ.\n— ЦIыфхэм социальнэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным фытегъэпсыхьагъэхэ пшъэрылъхэр къэралыгъом ипащэ къыгъэуцугъэх. Ащ фэдэ екIолIакIэм къыкIэлъыкIоу социальнэ политикэм зэхъокIыныгъэшIухэр фэхъунхэмкIэ шъолъырым амал тедзэхэр иIэхэ хъущтых. МыщкIэ щысэу къэбгъэлъэгъон плъэкIыщт ублэпIэ классхэм арыс кIэлэеджакIохэм ыпкIэ хэмылъэу шхыныгъо стырхэр аIэкIэгъэхьэгъэнхэм иIофыгъо изэшIохын. Федеральнэ гупчэм Iоф датшIэзэ а пстэури дгъэцэкIэщт. УФ-м и Президент пшъэрылъэу къыгъэуцугъэхэр шIуагъэ къатэу зэшIохыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ IофшIэным общественникхэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэм мыщ дэжьым мэхьанэшхо иI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nСоциальнэ Iофыгъохэр гъэцэкIэгъэнхэмкIэ республикэм ихэбзэ къулыкъухэмрэ общественнэ организациехэмрэ зэпхыныгъэ пытэ зэрэзэдыряIэр, ащ фэдэ екIолIакIэм шIогъэшхо къызэритырэр АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ, ащ дакIоу мы IофшIэным фондым ипащэхэр джыри нахь чанэу къыхэлэжьэнхэу закъыфигъэзагъ.\n«Урысые кIэлэцIыкIу фондым» и къутамэу Адыгеим щыIэм ипшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу ыгъэцэкIэнхэм республикэм ипащэу сыдигъуи зынаIэ тетым зэрэфэразэхэр Татьяна Гоголевам игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Президент грантым, шъолъырым ихэбзэ къулыкъухэм ыкIи шIушIэхэм яIэпыIэгъукIэ проектхэу агъэцэкIэнхэ алъэкIыгъэхэм ар кIэкIэу къатегущыIагъ. ГущыIэм пае, социальнэ программэу «Газпром — кIэлэцIыкIухэм апай» зыфиIорэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытэгъэ спорт площадкэхэм яшIын зэрэзэхащагъэм фондыр лъыплъагъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ ПАО-у «Газпромым» и Правление и Тхьаматэу Алексей Миллеррэ зэдашIыгъэ зэзэгъыныгъэм ишIуагъэкIэ 2019-рэ илъэсым лъэныкъуабэ къызэлъызыубытырэ мыщ фэдэ спорт псэолъи 9 республикэм имуниципалитетхэм ащагъэпсыгъ.\n— БлэкIыгъэ илъэсым социальнэ мэхьанэшхо зиIэ проект дгъэцэкIагъэ — республикэм ипащэхэм яшIуагъэкIэ япсауныгъэ изытеткIэ ялэгъухэм акIэмыхьэхэрэ сабыйхэр Анапэ дэт дельфинариеу «Немо» зыфиIорэм тщагъэх, ахэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъур специалистхэм арагъэгъотыгъ. Мы IофшIэныр тапэкIи лъыдгъэкIотэнэу тэгъэнафэ. Джащ фэдэу ТекIоныгъэм ия 75-рэ илъэс ихэгъэунэфыкIын, нэмыкI социальнэ Iофтхьабзэхэм тахэлэжьэн гухэлъ тиI, — къыIуагъ Татьяна Гоголевам.\nСоциальнэ проектхэр гъэцэкIэгъэнхэм, IэпыIэгъу зищыкIагъэхэм яшIуагъэ арагъэкIыным фытегъэпсыхьэгъэ IофшIэным общественникхэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэм, ахэм яшIоигъоныгъэхэр, ягухэлъхэр къыраIотыкIынхэм мэхьанэшхо иIэу Адыгеим и ЛIышъхьэ ылъытагъ. Мы лъэныкъомкIэ IофшIэныр агъэлъэшынэу, грант IэпыIэгъур хэпшIыкIэу нахьыбэ ашIынэу вице-премьерым пшъэрылъ фишIыгъ.\nНаталья Широковам къызэриIуагъэмкIэ, социальнэ пшъэдэкIыжь зыхьыхэрэ мыкоммерческэ организациехэу грантхэр зэратыщтхэм якъыхэхын фытегъэпсыхьэгъэ зэнэкъокъу шIыкIэр блэкIыгъэ илъэсым къыщегъэжьагъэу республикэм щагъэфедэ. Шъолъыр бюджетым къыхэхыгъэ сомэ миллионитф ащ пэIуагъэхьагъ. Зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэным фэшI мы илъэсым ар едзыгъуитIоу зэтыраутыгъ.\nОрганизациехэм ягухэлъхэр щыIэныгъэм щыпхыращынхэ, яшIушIэ Iофыгъохэр лъагъэкIотэнхэ алъэкIыным мыщ фэдэ зэнэкъокъухэм амал тедзэ къызэратырэр КъумпIыл Мурат къыIуагъ. Проектхэм япчъагъэ хагъахъомэ, ахэм ягъэцэкIэн волонтерхэр къыхагъэлажьэхэзэ ашIымэ ишIогъэшхо къызэрэкIощтыр хигъэунэфыкIыгъ.\nПредыдущая Социальнэ Iофыгъохэр апшъэу щытых\nСледущая Районым ихэхъоныгъэхэр


«СИ АДЫГЕЕУ СИЛЪАПI»\nИлъэс 30-м ехъу тешIэжьыгъ а хъугъэ-шIагъэм. Пионер лагерьхэм хыIушъом зэфэдэкIэ Iоф щашIэщтыгъ. Тэри, еджэпIэ зэфэшъхьафхэм ястудентхэм, еджэн программэм къызэрэдилъытэу, ахэм мазэ е мэзитIо практикэр ащытхьын фэягъэ.\nТIуапсэ уикIымэ, мычыжьэ дэдэу Агой ыкIи Агуе псэупIэхэр щытых. Апэрэм зыгъэпсэфыпIэ лагерыр дэтыгъ. Илъэс 18 сымыхъупагъэу, апэрэу сисэнэхьаткIэ (гъэсэн-пIуныгъэмкIэ) зыщысыушэтыгъагъ. Гъэмэфэ уахътэм кIэлэцIыкIухэр тикъэралыгъошхоу СССР-м ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм нэбгырэ 500 - 600-м лъыкIахьэу къарыкIыгъагъэх. Ащ вожатэхэр, кIэлэпIухэр, пащэр, медицинэ персоналыр, пщэрыхьэхэр, коллективыр шIукIэягъ.\nА лъэхъаным сыдрэ Iофи шапхъэрэ бзыпхъэрэ иIагъ, хэлъыгъ. ЕджэкIо цIыкIухэр ныбжьым елъытыгъэу\nотряд 12-у гощыгъагъэх. Сэ я 4-рэ отрядыр къысаты-\nгъагъ, ащ илъэси 9 - 10 зыныбжь нэбгырэ 42-рэ хэтыгъ. Гъэмэфэ мэфэ жъоркъхэр кIыхьэхэми, нэф къэшъэу чэщыр къэсыфэкIэ уцуи, тIыси тиIагъэп. Пчэдыжьым лъэтемытэу, зэрэлагерэу зарядкэм хэлажьэ-\nщтыгъ, ащ ыуж щагур ыкIи ащ ихьанэ-гъунэхэр, къурэ цIыкIу лые щымылъэгъоу, дгъэкъабзэщтыгъэх. Пчэдыжь, щэджэгъо, щэджэгъоуж ыкIи пчыхьэшъхьэ шхэгъухэр игъом кIощтыгъэх. Ахэм азыфагу къифэрэ уахътэхэм тIогъогогъо хым хэдгъахьэщтыгъэх. Пчэдыжьымрэ пчыхьэмрэ пионер орэдхэм, речевкэхэм, къэшъо мэкъамэхэм лагерыр къызэпагъэджэжьыщтыгъ, чэфышхор шапсыгъэ чIыгужъым ыбгъэгу дэлъыгъ. Тэри, тызыхэт кIэлэеджэкIо цIыкIухэм тызэратекI щымыIэу, къыздеджэ-\nрэ сипшъэшъэгъухэу - Асе, Нюсе, Мирэ тлъэкIырэр тшIэщтыгъэ, зи къызтедгъанэщтыгъэп.\nАузэ, зыгъэпсэфыгъо мафэхэр къызэкIэлъыкIощтыгъэх. Апэрэ чэзыур ыкIэм къыфакIощтыгъ, отрядхэр зэкIэ зыхэлэжьэрэ лъэпкъхэм ямэфэкI фестиваль-зэнэкъокъу зыфэдгъэхьазырыным тызыфежьэм. ЦIыф лъэпкъ гъэнэфагъэм ехьылIэгъэ къэшIынхэр отряд пэпчъ ыгъэхьазырын фэягъэ.\nТиIагъэх Прибалтикэм къикIыгъэ студентхэр, урысыбзэр тэщ нахь дэеу ашIэу, ашъхьац афыкIэн зыхъукIэ «надо волосы постирать» аIоу, тэри макIэу тыщхып-\nцIэу; Москва дэт кIэлэегъэджэ институтым къикIыгъэ студентхэри IофымкIэ тызфагъэсакъыжьэу лагерым щыIагъэх. Мыщ дэжьым къыщысIон, Адыгэ педучилищым истудентхэр лагерь IофшIакIэм анахь тегъэпсыхьагъэхэкIэ алъытэу къызэрэхагъэщыгъагъэр. Педучилищыр пIуныгъэ-гъэсэныгъэ Iофыгъом чанэу, хъупхъэу дэулэоу зэрэщытыгъэм ар изы щыс. Сиотряд пионер нэбгырэ 42-рэ хэтыгъ. Ахэм Москва къикIыгъэ еджэкIо нэбгырипшI ахэтыгъ: 6-р - шъэожъыягъ; псыр, хыр залъэгъукIэ зашIэжьыщтыгъэп, 4-р - пшъэшъэжъыягъ. Адрэхэр тихэку, Краснодар краим, нэмыкIхэм къарыкIыгъагъэх. ФестивалымкIэ Адыгеир тштэмэ тызэрэкIэмыгъожьыщтыр агурызгъэIуагъ, ежьхэми къыздаштагъ. Ау тыздэщыIэ ТIопсэ районым зы адыгэ макъэ щызэхэпхыщтыгъэп, ежь чIыгур къэмыгущыIэщтыгъэмэ. ГухэкIыми, адыгэ Iэмэкъэ-лъэмакъэ щыIагъэп. Шъыпкъэ, тишхапIэ шапсыгъэ бзылъфыгъэ зытIущ чIэтыгъ, лагерь пэсакIори шапсыгъагъ. Ау тэ тызэгъусэ вожатэхэм тизакъоу адыгабзэкIэ тэгущыIэми, тызэхамых, тамылъэгъу фэдэу зыдырагъэзэкIыщтыгъ. Уахътэр ащ фэдагъ, урысыр зыщыбэм, адыгэм жьы къыщимыщэу, урысыбзэм пчэгур ыIыгъэу.\nФестивалым къыфэзгъэзэжьын. ИщыкIагъэр (тхылъ, шъуаш зыфэпIощтхэр) бгъотымэ аукъодые Iофэу щытыгъэ гъэхьазырыныр сэ къызэрэсшIомышIыгъахэу къычIэкIыгъ. Адыгэ тхакIохэм, усакIохэм ятхылъ закъуи щыIэп, адыгэ орэдхэр зыдэтхэри ащ фэдэ къабз. Арыми сыд хъункIи сиIуагъэ сытекIынэу сыфаеп, Адыгеир, адыгэхэр язгъэшIэнхэ фаеба! Сэр-сэрэу къоджэ еджапIэм, педучилищым щызэзгъэшIагъэхэр - «У адыгов обычай такой» (Къ. Жанэ), «Адыгея родная моя» (С. ЯхъулI), МэщбашIэм иусэхэу «Моя Россия», «Родина» зэзгъэуIужьыхи згъэфедагъэх.\nСиотряд адыгэ хэтэп. Сыдми орэдхэри, усэхэри, адыгэ къэшъо заули - «ЗэфакIу», «Ислъамый», «Уджыр» сэр-сэрэу язгъэшIагъэх; дэхэкIаеу зэкIэ зэпыуцощтыгъ, зыщалъэщт адыгэ шъуашэм чэзыур нэсыфэ - ар гъотыгъоягъэ. Хэку совпрофым илIыкIоу Б.А. Мыекъуапэ къэкIонышъ къыгъэзэжьынэу зэрэщытыр зысэшIэм сыгушIуагъ, зыIузгъакIи селъэIугъ, сае, цые зытIущ къытфищэнэу. ЗэриIуагъэу, ыужырэ пчыхьэм къэсыжьыгъ, украинэ бзылъфыгъэ шъошэ бжьынышъо цIыкIуитIу (умышIэмэ халат пшIошIынэу) къыхьыгъ. Слъэгъугъэм сигъэщтагъ, мо кIэлэ гъэсэгъэшхом ышIэрэба адыгэ шъуашэр ылъэгъумэ?! - згъэшIэгъуагъэ, сыгуи къеуагъ. «У сыд фэдэ адыга джы нэсыфэкIэ уилъэпкъ шъуашэ зыфэдэр умышIэмэ?» - зэресIуагъэм къыфыригъэшIагъ, къэшэнычъагъ, къыхьыгъэр зэкIиуIапIи «сэ ерагъэу къаIысхыгъ».., - ыIозэ, ыпхъотэжьыгъ.\nФестивалыр къэсынкIэ мэфитIу закъо щыIэжь, пионер шъуашэр пщыгъэу Адыгеир къэбгъэлъагъокIэ сы-\nда ыпкIэр, сэгумэкIы. Чэщым сипшъэшъэгъурэ сэрырэ теуси, гъунэгъу къуаджэу Куйбышевскэм - Агуе тыкIонэу, клубым зыгорэ яIахэу щытмэ къаIытхынэу итхъухьагъ.\nКъызэрэтаIуагъэмкIэ, шапсыгъэ къуадж, клуб пащэри адыгэ.\nЫужырэ пчэдыжьым отрядхэм кIэлэпIухэр къахэтынэхи, вожатэ нэбгыритIум лъэс-лъэбыIоу гъогу тытехьагъ. Апэрэ мы чIыпIэхэм тызэращыIэр. Лагерыр зыдэт Агой рекIокIырэ машинэ гъогур занкIэу адрэм дэIонтIэх имыIэу макIо, уапэ ебгъэхъумэ - унэсыщт. НыбжьыкIэгур лъэшыба, тэкIо, тэкIо, цIыфыпсэ гори, машинэ зыцIи щыIэп. ЧъыIэтагъэр текIошъи, тыгъэ\nцэкъалэр къытлъежьагъ, тычъыягъэп, тышхагъэп, тыкъэпшъыгъ. ТиджабгъукIэ, сэнэшъхьэ ыкIи дэшхо хатэхэр къыщэлъагъох, кIым-сым, ау тыщынэни тшIэрэп.\nСыдми, Тхьэм зэриIожьынэу, къыздикIыгъэри о къашIэ, моторолер цIыкIу горэ къыткIэхьагъ: «Агуе шъокIон фае, ау джыри чыжьэкIай, шъупшъыгъэба?» - къэупчIэ, къэуцу-къэмыуцушъоу.\nТымыпшъыгъэмэ ощ нахь мыхъурэм тыгуIэзэ Iэ тшIызэ укъэдгъэуцуныгъа? - тэщхы. Сыдми фэмые шIагъоми, кузов плIэмые цIыкIум хьампIэIоу титIысхьи тыкIуагъ. Мэзэ реным зы нэбгырэ адыгабзэкIэ къыддэмыгущыIагъэу, апэрэу клубым иIофышIэ лIы къогъу къопцIэ цIыкIур шапсыгъэбзэ шъыпкъэкIэ, ыбзэгу зыгорэм пиубытыкIыгъэм фэдэу, къыддэгущыIагъ, тыгушIуагъ. Тызэрэгугъагъэу, штапель чэрэзышъо чIапцIэм хэшIыкIыгъэ сэе цIыкIуитIуи, цые шIуцIэ цIыкIухэри тхьыжьынхэу къытитыгъэх. Дунаир тфимыкъужьэу, «къеблагъи, нэмыкIи» хэмытэу, къэдгъази лагерым тыкъэкIожьыгъ, лъэскIоным къытфыригъэшIагъ, тыгъэми шIомыкIыпс къытиутхыгъ. Арыми, ти Адыгей тэрэзэу фестивалым къыщиIотыкIыгъэныр пстэуми апшъагъ.\nЗэфэхьысыжь мэфэкIыр къэсыгъ: мафэр ошIу чэфыбзагъ. Лагерь щагу хъоо-пщаум ипчэгу шар къолэн гъэпщыгъэ дахэхэмкIэ, плакатхэмкIэ,\nкъэгъэгъэ чыматэхэмкIэ гъэкIэрэкIагъэ. Пионер отряд-\nхэр - гъэшкъыгъэх, ягалстук плъыжьыбзэхэр тыгъэхьажъум пэшIэтхэу, зэдырагъаштэу къырыкIохэзэ къэуцух; усэр, орэдыр агъэжъынчы; шъхьадж ичIыпIэ гъэнэфагъэ еубыты. Тхъагъо мэфэкIыр!\nТихэгъэгушхо хахьэщтыгъэ союзнэ республикэ пчъагъэм якультурэ зэфэдгощыгъэу щыт, хэти илъэкI рихьылIагъ. МэфэкIыр рагъэжьагъ... Уахътэр кIуи, сиотряд чэзыур къынэсыгъ. Сипионер цIыкIухэм дахэу Адыгеир усэхэмкIэ, орэдхэмкIэ, къашъохэмкIэ къыраIотыкIыгъ, къагъэлъэгъуагъ. Жюрим игъоу ылъыти, «Си Адыгееу силъапI» цIэу зыфэтшIыгъэ тикъэгъэлъэгъонкIэ а I-рэ чIыпIэр фестивалым къыщыта-\nтыгъ. ТекIоныгъэм сиотряди, сэри тигъэгушIуагъ, типшъыгъи тщигъэгъупшэжьыгъ. Уишъыпкъэ епхьылIэу, узэдеIэу, узэдиштэмэ, зэшIомыхын Iоф хъурэп. Ар зыхъугъэм зы цIыф ыныбжь тешIэжьыгъ, ау адыгэр зыдэщыIэ чIыпIэм джащыгъуми ныдэлъфыбзэр IэкIыб щашIэу щытыгъ.\nНепэ АР-м анахь Iофыгъо инэу илъымэ ащыщ адыгабзэм изэгъэшIэн-къэухъумэн, амал горэ иIахэу щытымэ бзэр къызэтегъэнэгъэныр. Мы гумэкIым зыкъызигъэнэфагъэр икIыгъэ лIэшIэгъум ия 60 - 70-рэ илъэсхэр ары. Адыгабзэр джащ къыщыублагъэу Iэпэдэлэл хъугъэу зэрэщытыр ары ситхыгъэкIэ кIэзгъэтхъы сшIоигъор. Ор-орэу, убзэ, уихабзэ, уицIыф гъэпсыкIэ улъымыплъэу уфэмысакъымэ, нэмыкIхэр къакIоу ахэр зэрэпфамышIэщтыр, игъом пшIэрэ Iофым узэригъэгушIожьырэр, узэригъэинырэр.\nНепэ адыгабзэм игугъу бэрэ тэшIыми, егъэжыкъылIэгъэ Iофышхоу ащ еплъыхэрэп, тедзэ-годзэ мэхьанэр зэриIэу къэнэжьы. IэнэтIэшхохэр зыIыгъ адыгэхэм янахьыбэм яунэгъо кIоцIхэм, якIалэхэм ныдэлъфыбзэр благъэуи зэрагъэкIуалIэрэп. Аужыпкъэм, адыгэ тхылъ, журнал, гъэзет зыфэпIощтхэри къащылъагъохэрэп, бзэу амышIэрэр ялъэпкъыбзэу зэрэщытыр ащыгъупшэжьыгъэу хэтых. ЯмэкIай тетхэр зэрэдунаеу щызэлъашIэрэ тхылъхэр арых.\nИжъырэ лъэпкъэу адыгэм ыбзэу адыгабзэм угу егъунэу щыт (сабый дышъэу ны-тыхэм чIадзыжьыгъэр гум къегъэкIы): идэхагъэрэ ищэрыуагъэрэ гъунэнчъэми, республикэр дгъэпсыгъэу тэпсэуми, адыгабзэр ифэшъошэ чIыпIэ лъэгапIэм щытэп, къафэгъэгъунэрэп, афэгъэуцурэп. АщкIэ мысагъэр непэ пстэуми зэдэтэгощы. МышIэгъэ Iофыр зэтырихьэ-\nмэ - Iуашъхь, зигъор игъом пшIэмэ - улъыкIотэщт. Тиныдэлъфыбзэ изыкъегъэIэтыжьынкIэ зэтырихьагъэу тэ тиIэр бэ.


Композиторым ишIэжь зэхахь — Адыгэ макъ\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ, Адыгеим и Къэралыгъо академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсыр», Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэкIэ щытыр, Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ иколледж зэIукIэгъум хэлэжьэщтых. Адыгэ къэралыгъо университетым искусствэхэмкIэ и Институт Iофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъ.\nКIыкI Хьисэ Урысыем икомпозитормэ я Союз хэтыгъ. Адыгэмэ ялIыхъужъ гъогу, адыгэ лъэпкъ орэдхэм ягъэпсыкIэ, нэмыкIхэм яхьылIагъэу ыусыгъэхэр тимузыкальнэ искусствэ шIукIэ къыхэнагъэх, еджапIэхэм ащызэрагъашIэх, концертхэм къащатых.\nТеатрэм щагъэуцурэ спектаклэхэм апае орэдышъохэр ытхыщтыгъэх, щыIэныгъэм еплъыкIэу фыриIэр искусствэм ыбзэкIэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэм алъигъэIэсыным пылъыгъ. Къызыщыхъугъэ къуаджэу Нэшъукъуае цIыф цIэрыIоу къыдэкIыгъэхэм зэу ащыщ. ИскусствэхэмкIэ Институтым илъэсыбэрэ Iоф щишIагъ. КIыкI Хьисэ идунай зихъожьыгъэр илъэс хъугъэ. Интернационалист шъыпкъэу, ихэгъэгу, ичIыгу шIу ылъэгъухэу зэрэпсэущтыгъэр пчыхьэзэхахьэм щызэхэтхыщт. Композиторым ыпхъоу Наталье искусствэм щызэлъашIэ, IэкIыб хэгъэгум исэу лъэпкъ произведениехэр дунаим щегъэжъынчых.\nНаталье къызэрэтиIуагъэу, шIэжь концертэу ятэ фэгъэхьыгъэм искусствэр зыгъэлъапIэхэрэр щызэIукIэщтых. Зэхахьэр гъэтхапэм и 5-м мафэм сыхьатыр 4-м Адыгэ къэралыгъо университетым щырагъэжьэщт.\nСурэтым итыр: композитор цIэрыIоу КIыкI Хьис.\nПредыдущая Aralarındaki ilişkiyi pekiştirecekler\nСледущая Къуаджэхэм ащэкIо


Тын лъапIэхэмкIэ къыхагъэщыгъэх | Адыгэ Макъ\nТын лъапIэхэмкIэ къыхагъэщыгъэх\nАдыгеим щыпсэухэрэм ащыщэу АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм щытхъуцIэхэмкIэ, тын зэфэшъхьафхэмкIэ къыхигъэщыгъэхэм ахэр къэзыушыхьатырэ тхылъхэмрэ бгъэхалъхьэхэмрэ аратыжьыгъэх.\nПарламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм ащ фэгъэхьыгъэ зэхахьэр къызэIуихызэ, пстэумэ апэу республикэм и МафэкIэ къафэгушIуагъ.\n— Адыгеим республикэ статус иIэ зыхъугъэм ыуж илъэс 28-рэ тешIагъ, — къыIуагъ ащ. — А илъэсхэм зэхъокIыныгъэшIоу фэхъугъэхэр, хэхъоныгъэу ышIыгъэхэр зэкIэми тинэрылъэгъух. А зэпстэумэ шъо шъуиIахьышхо зэрахэлъыр къыхэзгъэщы сшIоигъу. Псауныгъэ пытэ шъуиIэу тапэкIи ащ тетэу шъулъыкIотэнэу сышъуфэлъаIо.\nИдепутат пшъэрылъхэр щытхъу хэлъэу зэригъэцакIэхэрэм, законихъухьан Iофым иIахьышхо зэрэхилъхьэрэм афэшI Парламентым итын анахь лъапIэу, тамыгъэу «Закон. Пшъэрылъ.ЦIыфыгъ» зыфиIорэр къыфагъэшъошагъ Инэм къэлэ псэупIэ коим инароднэ депутатхэм я Совет итхьаматэу Нэгъой Аскэр. Адыгеим гъэсэныгъэмкIэ исистемэ илъэсыбэ хъугъэу иIахьышхо зэрэхилъхьэрэм фэшI а тамыгъэ дэдэр къыфагъэшъошагъэу къыратыжьыгъ АР-м гъэсэныгъэмкIэ ыкIи шIэныгъэмкIэ иминистрэ игуадзэу Надежда Кабановам.\nХэбзэихъухьан Iофым ыкIи гъэсэныгъэм исистемэу илъэсыбэ хъугъэу зыщылажьэрэм иIахьэу ахилъхьэрэм апае Къэралыгъо Советым — Хасэм и Щытхъу тхылъкIэ къыхагъэщыгъ ащ идепутатэу, селоу Красногвардейскэм игимназиеу N 1-м идиректорэу Былымыхьэ Иринэ.\nДжащ фэдэу хэбзэихъухьан Iофэу зыфэгъэзагъэхэм пшъэрылъэу къафигъэуцухэрэр чанэу зэрагъэцакIэхэрэм ыкIи шъхьадж лъэныкъоу Iоф зыщишIэрэм гъэхъагъэу щишIыгъэхэм, республикэм ихэхъоныгъэхэм яIахьэу халъхьэрэм афэшI Парламентым ирэзэныгъэ тхылъхэмкIэ къыхагъэщыгъэх ащ и Тхьаматэ игуадзэу Шъэо Аскэр, депутатхэу Юрий Гороховыр, Джэстэ Вячеслав, Зыхьэ Зураб, Евгения Дьячковар, Мамхыгъэ Азэмат, ШъэоцIыкIу Схьатбый, Алла Чернышевар, нэмыкIхэр.\nДжащ фэдэу гъэсэныгъэм, медицинэм, культурэм, мэкъумэщ хъызмэтым, хьыкум системэм, нэмыкI лъэныкъохэм ащылажьэхэрэм ащыщхэри Парламентым ирэзэныгъэ тхылъхэмкIэ къыхагъэщыгъэх. Ахэм ащыщых Кощхьэблэ районым ихьыкум участкэу N 1-м исудьяу Андырхъое Анжелэ, культурэмкIэ Тэхъутэмыкъое районым и Унэшхо иIофышIэу АкIэгъу Азидэ, дэеу зылъэгъурэ ыкIи зэхэзыхырэ кIэлэцIыкIухэр зычIэсхэ Адыгэ республикэ еджэпIэ-интернатым ипащэу Роман Чумаковыр, ащ игуадзэу МэщлIэкъо Адам, кадрэхэмкIэ испециалистэу Костэкъо Саидэ, Теуцожь районымкIэ къуаджэу Очэпщые игурыт еджапIэу N 9-м икIэлэегъаджэу Пщыдатэкъо Мырыет,\nщэм хэшIыкIыгъэ гъомылапхъэхэр къыдэзгъэкIырэ комбинатэу «Адыгейский» зыфиIорэм ипащэу Шъхьэлэхъо Руслъан, Мыекъуапэ икIэлэцIыкIу поликлиникэ имедсестрау Людмила Яремчук, нэмыкIхэри.\nАдыгеим и Парламент иIофышIэхэу Къыблэ парламентхэм я Ассоциацие и Щытхъу тхылъхэр къызфагъэшъошагъэхэми мы зэхахьэм щаратыжьыгъэх.\nСурэтыр Виталий Шепталенкэм тырихыгъ.


НыбжьыкIэхэр щыухъумэгъэнхэм пае… — Адыгэ макъ\nНыбжьыкIэхэр наркотикхэм апыщагъэхэ мыхъунхэм, ахэм ащыухъумэгъэнхэм хэбзэ органхэм ащыщыбэр дэлажьэ. Наркотикхэр хэбзэнчъэу гъэзекIогъэнхэм пэуцужьырэ къулыкъум нэмыкIэу культурэмкIэ, гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ, псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ министерствэхэм япланхэм ахэтхэу ащ Iоф дашIэ. Мы мафэхэм АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ кIэлэеджакIохэр ыкIи ныбжьыкIэхэр наркотикхэм ащыухъумэгъэнхэмкIэ илъэсэу икIырэм Iофэу ышIагъэм тыкIэупчIагъ.\nМинистерствэм къызэрэщытаIуагъэмкIэ, мы Iофыгъом епхыгъэу лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ Iофтхьабзэхэр зэхещэх. Шъхьафэу ны-тыхэм, кIэлэегъаджэхэм, кIэлэеджакIохэм Iоф адешIэ. КIэлэеджакIохэр наркотикхэм ащыухъумэгъэнхэмкIэ шIыкIэ-амал зэфэшъхьафхэр егъэфедэх. Ахэм ащыщых зэIукIэгъухэу псауныгъэр къэухъумэгъэным исистемэ Iоф щызышIэхэрэр, полицием икъулыкъушIэхэр ыкIи нэмыкIхэр зыхэлажьэхэрэ Iофтхьабзэхэр.\nIофтхьабзэхэр кIэлэеджакIохэм япсауныгъэ, япсихикэ зэщызыгъакъорэ наркотикхэм, шъон пытэхэм зэрарэу къахьырэм афэгъэхьыгъэу класснэ пащэхэм пIуныгъэ IофшIэнэу зэхащэхэрэр, нахьыбэрэмкIэ, урок ужхэр ары зырекIокIыхэрэр.\nКIэлэеджакIохэм япIункIэ мэхьанэшхо иI нэрылъэгъу агитациеу еджапIэм щагъэпсырэм. НыбжьыкIэхэм япсауныгъэ зэрар къыфамыхьэу, ар агъэпытэзэ псэунхэм фэгъэхьыгъэхэ плакатхэр еджапIэхэм ачIэтых. «Наркотикхэм ачIыпIэкIэ – спортыр», «Псауныгъэм зэрар къыфэзыхьырэ зекIуакIэм тыпэуцужьы!» зыфиIохэрэ Iофтхьабзэмэ спортсмен цIэрыIохэр, медицинэ IофышIэхэр къарагъэблагъэх. Профилактическэ Iофтхьабзэу кIэлэцIыкIухэмрэ ахэм янэ-ятэхэмрэ афэгъэхьыгъэр илъэс къэс еджапIэхэм ащэкIо. Ахэм фильмэ кIэкIхэр къащагъэлъагъох, етIанэ атегущыIэх.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм хабзэр амыукъоу, социальнэ шапхъэхэр зышIомыIоф купхэм ахэмыхьэхэу пIугъэнхэ фае. АщкIэ мэхьанэ яI правоухъумэкIо органхэм зэхащэхэрэ зэIукIэгъухэм, зэдэгущыIэгъухэм. Министерствэм а IофшIэным мэхьанэшхо реты. А лъэныкъомкIэ зэхащагъэхэ олимпиадэхэм нэбгырэ миным ехъу ахэлэжьагъ.\nИлъэс къэс УФ-м и Конституцие и Мафэ ехъулIэу очнэ-заочнэ зэнэкъокъу зэхащэ ныбжьыкIэхэм яфитыныгъэхэмрэ япшъэдэкIыжьхэмрэ яхьылIагъэу. Ахэм афэдэ зэхахьэхэм АР-м кIэлэцIыкIухэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ Уполномоченнэу Александр Ивашиныр ахэлажьэ. Мы илъэсми ащ фэдэ зэнэкъокъур тыгъэгъазэм и 10-м зэхащэщт.\nИкIырэ илъэсым имэзае ыкIи игъэтхэпэ мазэхэм МВД-м АР-мкIэ иотделэу наркотикхэр хэбзэнчъэу гъэзекIогъэнхэм пэуцужьырэм икъулыкъушIэхэм наркотикхэм апэуцужьырэ рекламэ анахь дэгъур шIыгъэнымкIэ зэнэкъокъу зэхащэгъагъ. Ащ «Тызэгъусэу щыIэныгъэр къэтыухъумэн!» цIэу иIагъ. Зэнэкъокъум IофшIэгъэ 92-рэ къырахьылIэгъагъ. Ахэр видеороликхэу, социальнэ рекламэхэу, буклет зэфэшъхьафхэу щытыгъэх. Зэнэкъокъум анахь дэгъухэу алъытэхи къыщыхахыгъэх Мыекъопэ гимназиеу N 5-м щеджэрэ Къудаикъо Эльдар, Мыекъопэ гурыт еджапIэу N 9-м икIэлэеджакIоу Кирилл Пивоваровым, Мыекъопэ гурыт еджапIэу N 11-м щеджэрэ Билэлэ Джэбраилэ яIофшIагъэхэр. Ахэр Всероссийскэ зэнэкъокъум иаужырэ уцугъо арагъэхьыгъэх.\nГъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ Министерствэмрэ кIэлэцIыкIухэм ыкIи зихэхъогъухэм я Общероссийскэ общественнэ- къэралыгъо организациеу «КIэлэеджакIохэм я Урысые движение» зыфиIорэмрэ наркоманиемрэ хэбзэукъоныгъэмрэ апэшIуекIогъэнымкIэ Iофышхо ашIэ. Ащ кIэлэеджакIохэм япсауныгъэ зэрар къыфамыхьынымкIэ, спортым пыщэгъэнхэмкIэ, дзэ-патриотическэ пIуныгъэмкIэ Iофтхьабзэхэр зэхещэх. Ялэгъухэм шIуагъэ къытэу Интернетым ащыдэгущыIэнхэм фэгъэсэгъэнхэм, анахьэу кIэлэеджакIохэу полицием ипрофилактическэ учет хэтхэм движением ынаIэ атет.\nНыбжьыкIэхэр япсауныгъэ фэсакъхэу, наркотикхэм апэуцужьхэу пIугъэнхэмкIэ волонтер движением ишIогъэшхо къэкIо. Волонтерхэм Iофтхьабзэхэу зэхащэхэрэм чIыпIэшхо ащеубыты наркотикхэм апэуцужьыгъэным. Анахьэу зишIуагъэ къакIохэрэр волонтер-медикхэу Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым истудентхэр арых. Анахь Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонхэу волонтерхэм зэхащагъэхэм ащыщ Мыекъопэ къэралыгъо гуманитар-техническэ колледжым иа 1 — 4-рэ курсхэм апае джэгукIэу «Профилактика употребления психоактивных веществ» зыфиIорэр.\nШэкIогъум и 29-м кIогъэ республикэ зэнэкъокъоу «Класс без вредных привычек!» зыфиIорэм министерствэмрэ АР-м кIэлэцIыкIухэм яфитыныгъэхэмкIэ и Уполномоченнэу Александр Ивашинымрэ кIэщакIо фэхъугъэх. Зэнэкъокъум команди 9 хэлэжьагъ. КIэлэеджакIоу Iофтхьабзэм къекIолIагъэ пэпчъ наркотикхэм зэрарэу къахьырэр лъагъэIэсы нэу фэягъэх зэхэщакIохэр.\nНаркотикхэм апэуцужьыгъэнымкIэ министерствэм пшъэрылъэу зыфишIыжьырэмэ ащыщ кIэлэегъаджэхэм шъхьафэу Iоф адэшIэгъэныр. Ащ пае курсхэр шIэныгъэхэм яхэгъэхъон пылъ Адыгэ республикэ институтым щызэхащэх. Курси 4-у институтым зэхищагъэхэм кIэлэегъэджи 170-рэ ахэлэжьагъ. Наркотикхэм апэуцужьыгъэнымкIэ Iофтхьабзэу мы илъэсым рекIокIыгъэхэм ащыщ «Школа — территория безопасности» зыфиIорэ республикэ зэнэкъокъур. Ащ икIэуххэр тыгъэгъа- зэм и 10-м зэфахьысыжьыщтых.\nНы-тыхэм Iоф адэшIэгъэным министерствэм мэхьанэшхо реты. Ны-тыхэм яреспубликэ университетэу зэхащагъэм ныбжьыкIэхэм Iоф адэшIэгъэнымкIэ шIыкIэ-амалыкIэхэм ягупшысэ, къегъотых. ИкIырэ илъэсым а университетым Iофтхьэбзэ 200-м ехъу зэхищагъ. Ахэм ны-ты шъэ пчъагъэ ахэлэжьагъ.\nМинистерствэм епхыгъэу Iоф зышIэрэ Гупчэу психолого-кIэлэегъэджэ, медицинскэ ыкIи социальнэ IэпыIэгъу кIэлэцIыкIухэм афэхъурэр Iофыгъоу тызтегущыIэрэм изэшIохын къызэрэхэлажьэрэм мэхьанэшхо иI. Сабыйхэу зекIокIэ мытэрэзхэм афэщагъэхэм, зипсихикэ щыкIагъэ зиIэхэм, шIэхэу бгъэдэIонхэ плъэкIыщт ныбжьыкIэхэм Гупчэм Iоф адешIэ.\nИлъэс къэс республикэм ис кIэлэеджакIохэмрэ студентхэмрэ социальнэ-психологическэ тест афызэхащэ. Ар наркотикхэмрэ психотропнэ веществохэмрэ еплъыкIэу ныбжьыкIэхэм афыряIэм фэгъэхьыгъ. Илъэсэу икIырэм зэкIэмкIи нэбгырэ мин пчъагъэ ащ фэдэ тестым хэлэжьагъ. УпчIэхэм яджэуапхэм къагъэлъагъо ныбжьыкIэхэм язекIокIэ-шIыкIэ, ядунэететыкIэ.\nПредыдущая IофшIэныр зэфахьысыжьыгъ, пшъэрылъыкIэхэр агъэнэфагъэх\nСледущая ЯтIонэрэ еджэгъумкIэ зыхэплъэщтхэр


Бибэ Мурат тщыгъупшэщтэп — Адыгэ макъ\nБибэ Мурат тщыгъупшэщтэп\nРедактор 04.08.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nШышъхьэIум и 1-м Мурат зыщымыIэжьыр мэзищ хъугъэ.\n«Сыд щышIыни рэхьатыгъэмэ дунаир,\nКъымыхьыгъэмэ имыгъоу жьыбгъэуаер?»\n(Дэрбэ Тимур ипоэмэу «Псэм имашIу» зыфиIорэм къыхэсхыгъ).\nАщ фэдэ гупшысэ хьылъэхэм афищагъ усакIор уахътэу тызыхэтым икъиныгъэ.\nЦIыф шIагъохэм ядунай ахъожьынэу хъугъэ зэпахырэ узэу рекIокIырэм ыпкъ къикIыкIэ. Ахэм ащыщ тичылэ кIалэу тызэрыгушхощтыгъэ Бибэ Мурат ШIуцIэ ыкъор.\nЗэхахьэхэр зэрэзэпагъэугъэхэм къыхэкIыкIэ Мурат къызхэкIыгъэ лIакъом улапэхэр фэтхьаусыхэнхэу хъугъэп. «Лажьэр жъы хъурэп» аIо адыгэмэ, мары шышъхьэIум и 1-м Мурат зыщымыIэжьыр мэзищ хъугъэ.\nБибэ Мурат 1958-рэ илъэсым щылэ мазэм и 5-м къуаджэу Улапэ къыщыхъугъ, ау нахьыбэрэ зыдэсыгъэр Мыекъуап ары.\nИлъэс 62-рэ нахь къыгъэшIагъэп, жъоныгъуакIэм икъихьагъу чэщ, сыхьатыр тIум, идунай ыхъожьыгъ. ЛIы зишIугъу зыфэпIощтым фэдагъ, ау «Тхьэм ышIэрэр игъу» аIо, — ащ игупсэхэр езэгъыгъэх. Мурат щыIэныгъэм гъэхъэгъэшIухэр щишIыгъэх, ау къиныгъо пчъагъи щэIэфэ зэпичыгъ, зыми щыIэныгъэр тхъэгъо закIэу къыратырэп. КIэлэ дэдэу еджэным зыритыгъагъ, техникумым ыуж пединститутыр, ащ ыуж КГУ-м экономикэмкIэ ифакультет къыухыгъэх, социологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатыгъ, ТОО-у «Санэм» ипэщагъ. Унэгъо дахи ышIагъ, пшъэшъитIу иI. Ащ дакIоу АР-м и Общественнэ Совет итхьамэтагъ, ишIушIагъэкIэ, ихьалэлыгъэкIэ къахэщэу, цIыфхэр икIасэу, ыгу афызэIухыгъэу щытыгъ.\nМурат шIоу хэлъмэ къежьэпIэ гъэнэфагъэхэр яIагъ. Ар унэгъо зэгурыIожь къызэрыхъухьагъэр. Улэпэ кIалэу Бжьэмыхъу Борис Мыхъутар ыкъоу ишIушIагъэхэмкIэ ащымыгъупшэрэр чылэмкIэ игъунэгъу шъыпкъэу щысыгъ, ар икIэлэгъум щысэ фэхъугъ.\nБибэ Мурат СССР-м спортымкIэ имастерыгъ (хьылъэ IэтынымкIэ). Апэрэ лъэбэкъухэр спортымкIэ ыдзынхэмкIэ зишIуагъэ екIыгъэр Пщыкъэнэ Аслъан ары, ащ ыужым зэлъашIэрэ тренерэу Хъуажъ Мэджыдэ IэкIэфагъ. Мурат заводэу «Санэм» игенеральнэ директорыгъ. IэнатIэм ыгъэбакъмэрыгъэп, гукIэгъу ин цIыфхэм афыриIагъ. Улапэ мэщытыр щашIынэу зыщырагъажьэм, апэу ыIэ къоджэдэсхэм къафэзыщэигъэхэм ащыщ Мурат, сомэ мин 30, цемент тонн 30 ыкIи чырбыщ мин 30 псэуалъэм хагъэхьанэу къафаригъэщагъ.\nКъоджэдэсхэр лъэшэу ыгъэрэзагъэх\nМурат шIуагъэу хэлъыгъэр къэпчъыгъуай. Чылэм нэшхъэягъоу къыдэхъухьэрэм къакIощтыгъ, цIыфмэ аIукIэщтыгъэ, общественнэ Iофхэри зэдифыщтыгъэх. Адыгеим имэзхэр ухъумэгъэнхэм, ахэм ахэгъэхъогъэным дэлажьэщтыгъ.\nБибэ Мурат Iофыгъо пчъагъэхэм ахэщэгъагъ. Лъэпкъым имэфэкI зэхахьэхэу «Адыгэ хьалыжъу», «Адыгэ къэб», «Адыгэ къужъ» зыфэпIощтхэм язэхэщэн-гъэзекIонкIэ Iофышхо ышIагъ.\nМурат ыгукIэ шъхьафитэу, илъэпкъыкIэ зэмыблэжьэу щытыгъ. ЫпэкIэ плъэщтыгъэ, фэлъэкIырэмкIэ зыгорэ къытенэщтыгъэп.\nКъалэм дэсыгъэми, къызыщыхъугъэ чылэжъыр егъашIи щыгъупшагъэп. Ащ ишIушIагъэ тхылъ тхыгъэм фэдэу ашIэ, зым къеIуатэ, адрэм къыхегъэхъожьы. Предпринимателэу Хъуажъ Аслъан Бибэ Мурат бизнесмен дэгъоу, IофшIэкIошхоу зэрэщытыгъэр, щыIакIэр нахьышIу ышIыным сыдигъуи зэрэпылъыгъэр, ащ пасэу идунай зэриухыгъэр зэрэгукъаор къыIуагъ.\nМурат сыдигъо уIукIагъэми чылэм гукIэ зэрэщыIэр къыхэщыщтыгъэ, «сыдэу шъухъура, сыда чылэдэсхэр шъузыгъэгумэкIыхэрэр» ыIоти къэупчIэщтыгъэ.\nГъэрекIо бжыхьэ кIэлэегъаджэм и Мафэ ехъулIэу тикъушъхьэ дахэхэм тащыIагъ. Мурат тыIукIэнэу хъугъагъэ. Ар тэ къызэрэтщыгушIукIыгъагъэр! «Илъэс къэс шъукъакIу!» ыIозэ, тигъэкIотэгъагъ.\nЦIыфхэм гукIэгъур, шIэжьыр ахэлъыфэкIэ шIушIагъэр ащыгъупшэщтэп.\nЧылэдэсхэм ацIэкIэ къэсэIо: «Тхьэшъуегъэпсэу зыгу къеуагъэхэри, Бибэ Мурат аужырэ гъогу зыгъэкIотэжьынэу къалэм кIогъагъэхэри, Тхьэм шIукIэ шъузекIоу шъущегъаI».\nПредыдущая ЗэгурыIоныгъэр зэкIэмэ анахь шъхьаI\nСледущая Лъэпкъым идахэ еIэты


ПIэ дагъэмэ, пшъхьэ щыфэжь — Адыгэ макъ\nПIэ дагъэмэ, пшъхьэ щыфэжь\nРедактор 29.09.2020 29.09.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nХэкIотэгъэ хьазырхэу пенсионеритIу къэлэ паркым щызэIукIагъ. Мухьаджыр итеплъэкIэ джыри жъышъо теорэп, ынатIэ зы зэлъагъэ иIэп, ынэгушъхьэхэр плъыжьыбзэх, «уепIэскIумэ, лъы къиутхыщт» зыфаIорэм фэд.\nЛIы зэкIоцIылъ, лъэпэлъаг. Хьамосэ ащ фэдэп, ынатIэ зэлъагъэу иIэр бэ, ощхышхо къызещхыкIэ псыхьалыгъуанэу хъурэм фэдэу, зэхэгъэтхъыгъ, ынэгушъхьэ бжыбым фэдиз хъурэп, къогъу цIыкIу, гущыIэр ыжэ къыдатхъырэм фэдэу зэтекъузэгъэ зэпыт, шъхьахынэу зегъазэ.\nЗызэIокIэхэм, лъэшэу зэпэгушIотагъэх. Ащ фэдэ зэIукIэгъум бэба зэрыгущыIэхэрэр! Апэ къезыгъэжьэщтыр язэрэмыгъашIэу, тIэкIурэ къызэплъ-зэплъыжьыхэу щысыгъэх. Ау зэкIэри зэфэд пшIошIа, гущыIэрылэм бэрэ зиIэжэшъущтэп ныIа, Мухьаджыр Хьамосэ къеплъи, къыригъэжьагъ:\n— Сыд, сикъош, уищыIакIэр, уипсауныгъэ изытет, лъэшэу унэгу зэIыгъэхьагъ, зыгорэм уегъэгумэкIын фае, учэфынчъ?\n— ТыщыI, ТхьэмкIэ шыкур. Джыри тлъакъохэр зэблэтэхых, ау загъорэ къэуцух, кущэрэхъым таут ищыкIагъэу зыщымыфэкIэ, цIыргъ-щыргъ къызэриIорэм фэдэ мэхъух.\n— А сикъош, дунаир кIодыжьыгъэу къэбар къэмыIуат. Сыда ащ фэдизэу угу зыгъэкIодыгъэр? УщыIэщтмэ, джы фэдэ къыхэкIыгъэп: уфаемэ лажьэ уфэмыемэ умылажь, укъызэIэбэкIымэ, узыфаер зэкIэ щыI, дунаим къыпщыхьан, къыпшIонэн тетэп.\n— Арэу оIуа, Мухьаджыр?\n— Ары адэ.\n— Адэ зэ моу илъэс зыбгъупшIыкIэ зэплъэкIыжьи, тищыIэкIагъэм еплъыжьи, — ычый зыгорэ тенагъэ фэдэу, ерагъэу Хьамосэ къыриIуагъ.\n— Арэп, Хьамос, джыри адрэ дунэежъым ухэтэу очъыя, укъэущыжьыгъэба сэIо? ОшIа «демократие», «реформа» зыфаIохэрэр, сыд ахэм къытфамыхьыгъэр, къытфамышIагъэр? ЕгъашIэм тигукIае къэтIон тымылъэкIэу, тыжэ псы дэгъэхъуагъэм фэдэу, къызэтетхын тыфимытэу тыхэтыгъ. Джы ошIа, Хьамос, пчэдыжьым егъажьи пчыхьэ охъуфэ узыфаер яIу, зыпарэми зы къыуиIощтэп. Угу забгъэрэм узыфаер еIуалI, ебэн, къытех, зыпари къыуаIощтэп, къыокIолIэжьыщтхэп.\n— Арэу оIуа?\n— Ащыгъум къедэIу къыосIощтым, — къыригъэжьагъ Хьамосэ Мухьаджыр къыIуагъэм дыригъаштэу. — Илъэс 85-у къэзгъэшIагъэм бэмэ сарихьылIагъ. Ахэм сыгу рихьыни римыхьыни къахэфагъ. Ау непэрэ «уидемократиерэ» «уиреформэрэ» афэдэ сыIукIагъэп. «ПIэ дагъэмэ, пшъхьэ щыфэжь» зыфаIорэм фэд. Хэт сыд къыуиIуагъэкIи зэпIон, зишIуагъэ къыозгъэкIын щыIэжьэп. Зинахь къэралыгъошхоу, зэкIэ зыщыщынэщтыгъэхэм щынагъуи, губгъэни, гукIэгъуи илъыжьхэп, изэрэут Iэташъхь зыфаIорэм фэд. ЛъэкI зиIэм тхьамыкIэр къыридзэрэп. КъедэIу, Мухьаджыр, къыосIощтым. ГъэрекIо бжыхьэ сикIалэу чылэм дэсым дэжь сыкIогъагъ «тIэкIурэ сакъыхэплъэн, къорэлъфхэм сакъыдэджэгун, сэри гъэщ тIэкIу къэсшхын, тучаным къычIэсхырэм сезэщыгъ» сIуи. «Сыд къэплъэгъугъ» Iуи къысэупчIи? Дэгъу горэ къэслъэгъугъ пшIошIа? Бын-унэгъо Iужъур зыщыгугъырэ чэмыр чэщым къакъырым чIащи, шкIэу къэхъущтыр ыныбэ къырагъэзи, шIуабзыгъ. А тхьамыкIагъоу унэгъошхом къехъулIагъэр пчэдыжьым полицием нагъэсыгъ. КъэкIуагъэх. Сыхьат заулэрэ зыгорэхэр атхыгъэх, къакъырыр къаплъыхьагъ. ДэкIыжьынхэ зэхъум кIалэу чэмыр зием шъэфэу къыраIуагъ: «Зыгорэм гуцафэ фэпшIыгъэмэ, къаIо». Джары тыгъуакIор къызэраубытыгъэр.\n— ОшIа, Хьамос, зэкIэ мы къэпIуагъэр пкIыхьапI, — лъэшэу къэутхъоплъыгъ Мухьаджыр. — ЩыIакIэм удэкIон фае нахь, о зыфэпIогъэ къэбархэм джы ягугъу ашIыжьырэп. Жьым ахъщэ щыпшIын фае. Ощ фэдэ тхьамыкIэм ар гурыбгъэIоным пае бэ ищыкIагъэр. ЗыфапIорэм фэдэ уахътэ джы щыIэжьэп, бизнесым упылъын, ащ урыщыIэн фае нахь, чэмы, чэты, мэлы, тхьачэт оIокIэ, зыми ушIоIофыщтэп.\n— Арэу оIуа, Мухьаджыр? — нахь лъэшэу къэгубжыгъ Хьамосэ. — О къэпIогъэ щыIакIэм фэдэ Алахьым къысерэмыт. Чэщырэ рэхьатэу сэчъые. О сыда уищыIакIэр: зыгорэ чэщым зызэхэпхыкIэ, угу къыдэкIыщтым фэдэу къытео.\n— Ори ущыI ара, Хьамос? — Нахь лъэшэу къэгубжыгъ Мухьаджыри. — Хьамлыоу чIыгум хэсым уфэд: чIыгур атIы зыхъукIэ ар къызэрэхэзырэм фэдэу, щыIакIэм укъыхэзыгъ. Ощ сыфэдэп сэ. Тучан зытIу, гъэстыныпхъэигъэхъуапIэу щы, IэкIыб къэралыгъом къыщашIыгъэ машинэ псынкIэм фэдитIу сиIэх. Унэ зэтетэу къалэм тIу щысиI, ахэр зыдэт щагур Кремлым ичэу фэдэу метрищ илъэгагъэу къэшIыхьагъэх. Сикъэлапчъэхэр, кнопкэм IэхъуамбэкIэ утеIункIэмэ, ежь-ежьырэу къыIокIых, Iохьажьых. ЯIэгъо- благъо укъихьэмэ, телевизорымкIэ укъэсэлъэгъу.\n— Сыохъуапсэрэп уищыIакIэкIэ, Мухьаджыр, — къыриIуагъ Хьамосэ. — Былымым икъэкIуакIэ фэд икIожьыкIэ. ПIитIукIэ къэмылэжьыгъэр хьарам, ахэм псэкIодышхо къахэкIы, федэ пфэхъущтэп, макIэ тешIагъэми, бэ тешIагъэми, ар ппщыныжьыщт.\nМухьаджыр машIом фэдэу къызэкIэблагъ, нэ IаекIэ Хьамосэ къеплъыгъ, етIанэ къэтэджыжьызэ къыриIуагъ:\n— Сыдэу утхьамыкIэ дэда, ори ущыI ара?\nГущыIэгъу зэришIыгъэмкIэ кIэгъожьэу, Мухьаджыр губжыгъэу къэтэджи къыIукIыжьыгъ. Хьамосэ, Мухьаджыр кIэлъыплъэзэ, егупшысагъ ыкIи ежь- ежьырэу ышъхьэкIэ зэриIожьыгъ:\n«Ары сэIо, былымым ыгъэутэшъуагъэу, ахъщэм зэрифэкIыгъэу щыIэр бэ, гукIэгъуи, шъыпкъагъи яIэжьэп, былымыпсэ хъужьыгъэх. Джары зыкIаIорэр: «Былымыр нэлат, икъэкIуакIэ икIожьыкI».\nДжаущтэу Мухьаджыррэ Хьамосэрэ зэгурымыIохэу, зэфэгубжыгъэхэу зэгокIыжьыгъэх, ау нэбгыритIуми агу илъыр зыгъэ — хэти дэгъоу щыIэ шIоигъуагъ, ау ащи насып пылъын фае.\nПредыдущая Къоджэдэсхэр фэразэх\nФотомастера Краснодара и Майкопа обсудили совместные проекты


Мэзаем зимэфэкIхэр — Адыгэ макъ\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Къутамэу АР-м щыIэм пенсиер е нэмыкI ахъщэ тынхэр зыIэкIигъахьэхэрэм ащыщэу нэбгырэ 27-мэ яюбилей мы мазэу къихьагъэм хагъэунэфыкIыщт.\nАхэм янахьыбэм, ар нэбгырэ 19, аныбжь илъэс 90-рэ мэхъу, нэбгыриймэ илъэс 95-рэ юбилеир хагъэунэфыкIыщт. БзылъфыгъитIумэ, зыр Мыекъуапэ, адрэр Шэуджэн районым ащэпсэух, мы мазэм аныбжь илъэси 100 мэхъу. ЗэкIэ зимэфэкIхэр Хэгъэгу зэошхом иветераных, хэлэжьагъэх е тылым щыIагъэх.\nПредыдущая Социальнэ таксим икъулыкъу\nСледущая Къалэм изэтегъэпсыхьан лъагъэкIуатэ


Щагу 25-рэ зэтырагъэпсыхьащт — Адыгэ макъ\nЩагу 25-рэ зэтырагъэпсыхьащт\nФэтэрыбэу зэхэт унэ 29-рэ зэзыпхырэ щагу 25-рэ Мыекъуапэ щызэтырагъэпсыхьанэу агъэнэфагъ. Ащ «ШэпхъэшIухэм адиштэрэ къэлэ щыIакIэ гъэпсыгъэныр» зыфиIорэ федеральнэ программэм къыдыхэлъытагъэу федеральнэ, шъолъыр ыкIи чIыпIэ бюджетхэм къахэхыгъэ сомэ миллион 80 пэIуагъэхьащт.\nМыекъопэ къэлэ администрацием псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ ыкIи зэтегъэпсыхьанымкIэ и ГъэIорышIапIэ къызэрэщаIуагъэмкIэ, кIэлэцIыкIу джэгупIэхэмрэ спорт псэуалъэхэмрэ щынэгъончъэу гъэпсыгъэнхэм анахьэу анаIэ тырагъэтыщт.\n— Илъэситф хъугъэу фэтэрыбэу зэхэт унэу Мыекъуапэ дэтхэм ящагухэр тэгъэкIэжьых. Iофэу ащызэшIотхыщтхэм ягъэнэфэнкIи, гъэцэкIэжьынхэр зэрэкIощтхэмкIи цIыфэу ащыпсэухэрэм тызэряупчIыжьырэр, яшIоигъоныгъэхэр къызэрэдэтлъытэхэрэр анахь шъхьаI. Къэлэдэсхэр ары тшIэщтыр къэзыIорэри, ящагу зэрэгъэпсыгъэщтыр къыхэзыхыхэрэри, — къыIуагъ къалэм имэрэу Андрей Гетмановым.\nУнэхэм ачIэсхэм зэIукIэ ашIышъ, щагур зэрашIыщтым зэдытегущыIэх. Ащ шIоигъоныгъэу къыщаIуагъэхэр, предложениеу къахьыгъэхэр къыдалъытэзэ, мылъкоу пэIуагъэхьащтым телъытагъэу, проектыр зэхагъэуцо.\nIэрыфэгъу къэлэ щыIакIэр гъэпсыгъэным фэгъэхьыгъэ программэм ипхырыщын АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ къалэм имэрэу Андрей Гетмановымрэ ашъхьэкIэ анаIэ тет. ГъэцэкIэжьын Iофэу агъэнэфагъэхэр 2021-рэ илъэсым игъэмафэ ыкIэм нэс аухынэу ары зэрэщытыр.\nМыекъопэ къэлэ администрацием ипресс-къулыкъу къызэрэщаIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ 2020-рэ илъэсым федеральнэ программэм къыдыхэлъытагъэу щагу 23-рэ зэтырагъэпсыхьагъ. Ахэм фэтэрыбэу зэхэтэу унэ 33-рэ зэрапхы.\nПредыдущая Тхылъхэр аIэкIагъахьэх\nСледущая ФранцузыбзэкIэ къагъэгущыIагъэх


ШIэныгъэр цIыфым фэлажьэмэ… — Адыгэ макъ\nШIэныгъэр цIыфым фэлажьэмэ…\nРедактор 15.10.2018 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nТыгъуасэ Мыекъопэ технологическэ университетым наукэм и Фестиваль щыкIуагъ. Ар Урысые фестивалым къыдыхэлъытагъэу «Космосыр — гъунапкъэ зимыIэ шIэныгъэхэр» ыцIэу рекIокIы. Iофтхьабзэр мэфитIурэ кIощт.\nФестивалым итамыгъэ тетхагъ «NAUKAO+» ыIоу. Ащ къикIырэр Iофтхьабзэм анахь цIыкIум къыщегъэжьагъэу анахьыжъым нэсэу хэлэжьэн зэрилъэкIыщтыр ары. Ар къеушыхьаты мыщ цIыкIу дэдэхэри, кIэлэеджакIохэу я 5-рэ классым къыщегъэжьагъэу къыращэлIагъэхэри, студентхэри, зэлъашIэрэ шIэныгъэлэжьхэри зэрэхэлажьэхэрэм.\nУниверситетым ищагу зэгъэфагъэу цIыфыбэ къызыщызэрэугъоигъэм фестивалыр щырагъэжьагъ. Ащ икъызэIухын хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Къэралыгъо упчIэжьэгъоу, Мыекъопэ къэралыгъо университетым ипрезидентэу ТхьакIущынэ Аслъанрэ.\nЕджапIэм ипащэу Къуижъ Саидэ пэублэ гущыIэу къышIыгъэм къызэрэщиIуагъэмкIэ, фестивалым кIэщакIо фэхъугъэх УФ-м гъэсэныгъэмрэ шIэны-гъэмрэкIэ и Министерствэрэ Москва дэт къэралыгъо университетэу Ломоносовым ыцIэ зыхьырэмрэ.\nМыгъэ я 6-у мыщ фэдэ фестиваль университетым зэхещэ. Мыгъэрэ Iофтхьабзэр университетыр илъэс 25-рэ зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэу зэрэкIощтыр ректорым къыхигъэщыгъ ыкIи фестивалыр къызэIуихынэу гущыIэр ритыгъ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\n— Сигуапэу непэ фестивалым сыкъеблэгъагъ, къызэIусхынэу зэрэщытми гухахъо хэсэгъуатэ, — къыIуагъ ЛIышъхьэм. — Мыщ фэдэ шъхьэихыгъэ фестивальхэм яшIуагъэ къэкIощт наукэм игъэхъагъэхэр цIыфхэм алъыгъэIэсыгъэнымкIэ, щыIакIэр нахьышIу хъунымкIэ шIэныгъэм мэхьанэу иIэр къагуригъэIощт. Фестивалым ипрограммэ зэрэгъэпсыгъэмкIэ ар ныбжьыкIэхэмкIи, нахь ныбжь зиIэхэмкIи ашIогъэшIэгъонынэу къысшIошIы.\nIофтхьабзэр университетым иеджэпIэ чIыпIэхэм зэкIэми ащэкIо, ахэм интерактивнэ тематическэ площадки 100-м ехъу къащызэIуахыгъ. Тыгъуаси, непи научнэ популярнэ лекциехэр, мастер-классхэр, лъэтегъэуцохэр университетым ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащэкIох.\nПредыдущая Мыгъэ нахьыб\nСледущая Чъэпыогъум и 14-р – мэкъу-мэщымрэ къыдэгъэкIыжьынымрэ яIофышIэ и Маф


Врач IэпэIас | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 23.05.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nВадим — профессиональнэ футболист. Тренировкэ ышIызэ иджабгъу лъэгонджэ зэрытыпIэ зэфыкъом, Ставрополь операцие апэу щашIыгъагъ. Ау охътабэ темышIэу къупшъхьэ зэрытыпIэр зыпкъ тэрэзэу зэримыуцожьыгъэр къытаIуагъ. Арыти, 2017-рэ илъэсым итыгъэгъэзэ мазэ сикIалэ ылъэгуанджэ ятIонэрэу операцие ашIын фаеу хъугъэ.\nДжыдэдэм медицинэм Урысыем и Къыбли, Темыр Кавказми псынкIэу хэхъоныгъэ зэращишIырэм сыщыгъуаз. Адыгэ республикэ клиникэ сымэджэщым травматологиемрэ ортопедиемрэкIэ иотделение джырэ шапхъэхэм адиштэу операцие къинхэр щышIыгъэнхэмкIэ, спортсменхэм, цIыф къызэрыкIохэм щяIэзэгъэнхэмкIэ ищыкIэгъэ пстэур иI. ХъутIыжъ Тимур Казбек ыкъор «спорт фыкъоныгъэ» зыфэхъухэрэм дэгъоу яIазэ. А врач IэпэIасэм тызэрэфэзыгъэр тэри насыпыгъэу зыфэтэлъэгъужьы.\nКъэIогъэн фае операциер дэгъоу зэрэкIуагъэр, ащ ыужкIи отделением ипащэ сымаджэм изытет ренэу ынаIэ къызэрэтыригъэтыгъэр. Мэзэ заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ футбол ешIэным нахьыбэрэ сикIалэ кIэмыхъопсыжьыщтыгъэмэ, ХъутIыжъ Тимур ишIуагъэкIэ ащ тренировкэхэм непэ апидзэжьыгъ.\nВрач IэпэIасэу, цIыф хьалэлэу ХъутIыжъ Тимур къытфишIагъэм уасэ фэшIыгъуай, ащкIэ сирэзэныгъэ къисIотыкIынэу гущыIэхэр сфикъурэп.\nДжащ фэдэу Адыгэ республикэ клиникэ сымэджэщым гу-лъынтфэ хирургиемкIэ иотделение ипащэу Борсэ Мухьамэд Хьамзэт ыкъоми «тхьауегъэпсэу» есIожьы сшIоигъу дахэу къызэрэтпэгъокIыгъэм ыкIи ынаIэ къызэрэттыригъэтыгъэм афэшI.\nТиунагъо исхэм ХъутIыжъ Тимур зипэщэ травматологиемкIэ отделением иIофышIэ пстэуми «тхьашъуегъэпсэушхо» ятэIо, псауныгъэ пытэ, щыIэкIэшIу яIэнэу тафэлъаIо. ЦIыфхэм япсауныгъэ зыпкъ зэрижъугъэуцожьырэм, шъузэрафэгумэкIырэм апае лъэшэу тышъуфэраз. Ащ нахь лъапIэ зи щыIэп!\nКъэрэщэе-Щэрджэсым изаслуженнэ журналист.


Щылэ мазэм къэхъугъэ адыгэ тхакIохэр — Адыгэ макъ\nЩылэ мазэм къэхъугъэ адыгэ тхакIохэр\nРедактор 18.01.2022 18.01.2022 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ тхакIохэм ягугъу ренэу тшIын фае зышIырэр ахэм атхыгъэхэр ежь зые адыгэхэм ыпэкIэ фэдэу зэрамышIэжьырэр ары. БгъэшIагъо икъурэр анахь гъэсэгъэ Iэдэбэу шIэныгъэ зыкъолъ фэдэми ежь иадыгабзэ пхъэтэпэмыхь зэришIыжьэу, гъэзети, журнали, адыгэ художественнэ тхыгъэхэри, тхылъхэри IуигъэкIотэу, зэрафэмыер ары. Ащ фэдэхэри щыIэх.\nНепэ адыгэхэм яжъи, якIи яныдэлъфыбзэ япыим фэд, аIупэ темыкIэу телъыр урысыбзэр ары. Сыдэу пшIына?! – Имыщыгъыныр, имыIахьылыр, ымыбзэр, имыхабзэр нахь зигунэсэу зикIасэхэр макIэп. Ауми проценти 10 – 12-у, а зэкIэ лъэпкъ лъачIэм епхыгъэ пстэури къэзгъэгъунэхэу, зылэжьыхэу, зыухъумэхэрэм яхьатыркIэ тыкъызэтенэ.\nБгъэшIэгъон фаер, ныбжьыкIэхэр арэп, ахэм щысэ зытырахырэ нахьыжъхэм яIокIэ-шIыкI, ягъэпсыкI ары. Илъэс 80 зыныбжь адыгэ бзылъфыгъэ хэкIотагъэу, егъашIэм кIэлэегъаджэу къуаджэм дэсыгъэм ыкIи джыри дэсми, угу егъунэу, къолъышхо зэрэщымыIэр ежь-ежьырэу къеIо.\n«Адыгабзэр сыгукIэ сштэрэп, зыкIи сшъхьапэп, – еIо, макъэхэри тэрэзэу къымыIошъу фэдэу зишIызэ. – Урысыбзэр хъарзын! – къыпегъахъо.\nАры, ущыIэмэ, «чэтпIашъи плъэгъун» зыкIаIорэр. ЦIыф цIыкIур икIодыжьыпIэ сыдигъуи гушIозэ екIу, зыухъумэщтэу къызэтезгъэнэщтым щэщтэ. Лъытэныгъэ-шъхьэкIафэр зыщымакIэм, зэкIэ шапхъэхэр щызэтеутхэба?! Шъыпкъэр уипыеу, цIыфыгъэр уимыщыкIагъэу, пшIомыIофэу, убзэ угу темыфэжьмэ, ухэта?!\n«Адыгэ тхакIохэр» зытIокIэ, ащ къедгъэубытырэр, лъэпкъ литературэр щыIэ зыхъугъэм къыщегъэжьагъэу, ащ хэтхэу зигупшысэ хьалэлэу зыгъэлэжьагъэхэр, творческэ лъэгъо гъэнэфагъэ ащ щыпхырызыщыгъэхэр арых.\nКIэлэегъэджагъ. УсэкIо-орэдусыгъ. Иадыгабзэ бзэрэбзагъ. КIубэ Щэбан Индрыс ыкъор Шэуджэн районым ит къуаджэу Хьакурынэхьаблэ щылэ мазэм и 15-м 1890-рэ илъэсым къыщыхъугъ. Къоджэ ублэпIэ еджапIэр ыкIи медрысыр къыухыхи, Налщык дэтыгъэ динлэжьхэм апае кIэлэегъаджэхэр къэзыгъэхьазырыщтыгъэ семинарием илъэси 2 щеджагъ, къыухыгъ. Икъуаджэ къэкIожьи 1919 – 1925-рэ илъэсхэм Хьакурынэхьэблэ еджапIэм адыгабзэмкIэ щыригъэджагъэх. 1925 – 1927-рэ илъэсхэм Петроград дэт дин бзэшIэныгъэмкIэ семинариеу Марр зипэщагъэм игъэсэныгъэ щылъигъэкIотагъ.\nЯ 20 – 30-рэ илъэсхэм еджапIэм зэрэщеджэщтхэ тхылъхэм язэхэгъэуцон КIубэ Щэбан хэлэжьагъ. «Ныбджэгъу» (С. Сихъур игъусэу), «Хьисап тхылъ», «Адыгэ календарь» (зэкIэри 1924), «Апэрэ лъагъу» (1927), «ЯтIонэрэ лъагъу» (1929), «Адыгабзэм ибзэхабз» (тхылъитIу, 1930), «Адыгабзэм итхыкI (орфографиер) ыкIи «Адыгэ орэдхэр» зыфиIорэ тхылъхэр къыдигъэкIыгъэх. Ежь лIым Краснодар театральнэ техникумэу къыщызэIуахыгъагъэм 1933 – 1936-рэ илъэсхэм, ащ пыдзагъэу, Москва дэт театрэм иинститутэу А. В. Луначарскэм ыцIэ зыхьырэм иадыгэ студие илъэситIо Iоф ащишIагъ. Артист сэнэхьатым зыфэзгъэсэрэ ныбжьыкIэхэр адыгабзэмрэ литературэмрэкIэ ригъэджагъэх.\nКIубэ Щэбан лъэпкъ культурэм икъэIэтын чанэу хэлэжьагъ. Адыгэ ансамблэм изэхэщэнкIэ, ащ ирепертуар гъэпсыгъэнымкIэ Iофышхо ышIагъ, орэдым хэлъ гущыIэхэри, орэдышъори къыхихэу щытыгъ. КIэлэцIыкIухэм апае орэдыбэ ытхыгъ. Адыгэ профессиональнэ музыкэм икъежьапIэ Iутыгъ, литературэм, искусствэм, культурэм алъэныкъо лэжьыгъэшхо щишIыгъ. 1938 – 1940-рэ илъэсхэм Адыгэ научнэ-ушэтыпIэ институтым Iоф щишIагъ. Адыгэ IорIуатэхэр, лъэпкъ орэдхэр къэугъоижьыгъэнхэмкIэ КIубэм бэ ышIагъэр.\n1943-рэ илъэсым IэкIыб хэгъэгу Щэбанэ ифагъ. Хэхэс зыхъугъэ ужыми тхылъ пчъагъэ къыдигъэкIыгъ: «Адыгэ эльфыбэ», «Гъундж» (усэхэр, поэмэхэр) – Бейрут, (1953), «Адыгэ орэдыжъхэр» (1954), нэмыкIхэри. Тыдэрэ хэгъэгу зыщэIи, тхьалъэIу папкIэу къыготыгъэхэр иадыгабз, илъэпкъ гупшыс.\nКIубэ Щэбан СССР-м итхакIохэм я Союз ыкIи СССР-м икомпозиторхэм я Союз 1936-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу ахэтыгъ.\nКIубэ Щэбан Германием, Тыркуем, Иорданием, ащ ыужым Канны ащыпсэугъ, Сорбонскэ университетым Iоф щишIагъ. 1959-рэ илъэсым къыщыублагъэу, щэIэфэ, США-м исыгъ, къалэу Патерсон щыпсэугъ. ЗыщымыIэжь ужым, КIубэ Щэбан къыкIэныгъэ литературнэ хъарзынэщышхор шIэныгъэлэжьэу ЩэшIэ Казбекрэ Щэбанэ ыпхъоу Саидэрэ Мыекъуапэ къащэжьи, Адыгэ республикэ институтэу гуманитар ушэтынхэм апылъым ратыжьыгъ.\nЩэбанэ итхыгъэ хэшыпыкIыгъэхэр зы тхылъ хъоу 1993-рэ илъэсым Мыекъуапэ къыщыдэкIыгъ. Иорэдхэр зыдэт тхылъэу «Сэ сиорэд» зыцIэр Адыгэ тхылъ тедзапIэм 1996-рэ илъэсым къыдигъэкIыгъ.\nГъашIэр, гъашIэр..! Ар боу пчъагъэу зэхэлъ: зэ гушIогъо мыухыжь, зэ нэпс мычъакъу… Ау Щэбанэ иадыгабзэ, илъэпкъ зыкIи ыгу икIыгъэп.\nАдыгэ литературэ ныбжьыкIэм анахьэу хэпшIыкIэу зызиштагъэр я 50 – 60-рэ илъэсхэр ары.\nIэшъынэ Хьазрэт Ахъмэт ыкъор Теуцожь районымкIэ къуаджэу Гъобэкъуае щылэ мазэм 2-м 1926-рэ илъэсым къыщыхъугъ. 1941-рэ илъэсым илъэсибл еджапIэр къыухи, колхозым прицепщикэу, учетчикэу Iоф щишIагъ. 1943 – 1950-рэ илъэсхэм дзэм къулыкъу щихьыгъ. Ар къыухи къызэкIожьым, Адыгэ тхылъ тедзапIэм иредакторэу, хэку гъэзетэу «Социалистическэ Адыгеим» (джы «Адыгэ макъэм») илитературнэ IофышIэу ащылэжьагъ. Литературнэ институтэу Москва дэтым и Апшъэрэ литературнэ курсхэм ащеджагъ. Ар къызеухым хэкум къыгъэзэжьи, гъэзетэу «Социалистическэ Адыгеим» культурэмкIэ иотдел ипащэу илъэсыбэрэ Iоф ышIагъ, ащ ыужым, опсэуфэ, журналэу «Зэкъошныгъэм» иредактор шъхьэIагъ.\nХьазрэт ытхыхэрэр 1951-рэ илъэсым щегъэжьагъэу къыхиутыщтыгъэх. Литературэм ижанрэхэр зэкIэ ыIэ къыригъэхьагъэх, усэхэр, поэмэхэр, баснэхэр, рассказхэр, повестьхэр, романхэр зыдэт тхылъхэр бэу къыдигъэкIыгъэх. Ныбджэгъуныгъэм, цIыфыгъэм, лIыгъэм, IэпэIэсагъэм, IофшIакIом. ЛэжьэкIо мыпшъыжьхэм, къэралыгъом иухъумэкIо лIыбланэхэм яобразхэр гум хапкIэу къащигъэлъэгъонхэр фызэшIокIыгъ. ЩыIэныгъэм иIэшIугъэ-фэбагъэ ишыхьат рассказхэри иIэх. Иповестьхэм, ироманхэм цIыф шэн зэфэшъхьафхэр, нэфэгъэ— шъыпкъагъэ ахэлъэу къащыриIотыкIыгъэх. ТхакIом иапэрэ тхылъэу «Ныбджэгъу шъыпкъ» зыфиIорэр 1954-рэ илъэсым къыдигъэкIыгъ. Ащ къыкIэлъыкIуагъэх: «Зэгъогогъухэр», «КIымафэми шыблэр мао», «Жьыбгъэм хэт чъыгхэр», «Псэм фэдэу лъапIэ», «Зэрджаехэр», «ЗэфакIу», нэмыкIхэри. Мыхэм зэфэдэу щыIэныгъэм щыхъурэ-щышIэрэр зэкIэ ащыолъэгъу. ЦIыфым игъашIэ а зэкIэм ялъытыгъэу зызэблихъоу, зэрэзэхъокIырэр ахэолъагъо. Итхылъ пэпчъ фэсакъэу ылэжьыгъ, гупшысэ цыпэ цIыкIоу къырищэжьагъэр лъигъэкIуатэзэ цIыфхэр зэрэзэдэIорышIэхэрэр, ахэм къадэхъурэр, афэмыгъэхъурэр шъыпкъэм тетэу къащыриIотыкIыныр дэгъоу фызэшIокIыщтыгъ.\nIэшъынэ Хьазрэт баснэхэр, пшысэхэр ытхыгъэх, зэдзэкIыгъэ IофшIагъэхэри иIэх. АдыгабзэкIэ тхылъ 30 фэдиз, урысыбзэкIэ – тхылъи 7 къыдигъэкIыгъ: «Сердечный перекресток», «Деревья на ветру», «Всадник переходит бурную реку», «Водяной орех», «Дар доброму вестнику», «Сочинители песен», «Эту песню поют мужчины».\nХьазрэт СССР-м итхакIохэм я Союз 1958-рэ илъэсым щегъэжьагъэу хэ— тыгъ. АР-м культурэмкIэ изаслуженнэ IофышI.\nПредыдущая Хэта «Урожаим» кIэхьащтыр?\nСледущая НыбжьыкIэхэм я Союз зэхащэ


ГъэIорышIапIэм пэщакIэ иI — Адыгэ макъ\nГъэIорышIапIэм пэщакIэ иI\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат УФ-м ошIэ-дэмышIэ Iофхэмк1э и Министерствэ Ростов хэкумкIэ и ГъэIорышIэпIэ ШъхьаIэ ипащэу Вячеслав Бутко тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ. Ащ хэлэжьагъэх АР-м и Премьер-министрэу Александр Наролинымрэ Адыгеим и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Муратрэ.\nФедеральнэ ведомствэм ипащэхэм япшъэрылъкIэ Вячеслав Бутко Адыгеим къэкIуагъ ыкIи УФ-м и МЧС АР-мкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу агъэнэфэгъэ Александр Зыбкиным нэIуасэ фишIыгъэх. Мы IэнатIэм ыпэкIэ Iутыгъэ ыкIи ведомствэм и ГъэIорышIапIэу Новгородскэ хэкум щыIэм ипащэ игуадзэу агъэнэфэгъэ ХьацIыкIу СултIан ащ зэблихъугъ.\nВ.Бутко къэгущыIэзэ IэнатIэм Iуагъэхьэгъэ А. Зыбкиныр опытышхо зыIэкIэлъ ыкIи сыд фэдэ лъэныкъокIи узщыгугъын плъэкIыщт пащэу зэрэщытыр, чIыпIэ зэфэшъхьафхэм, ахэм ахэхьэ Адыгеири, къулыкъур зэращихьыгъэр хигъэунэфыкIыгъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, мы къулыкъум и ГъэIорышIапIэу республикэм щыIэм непэ ыгъэцэкIэн ыкIи IофшIэныр зыщигъэлъэшын фэе пшъэрылъыбэ ыпашъхьэ щыт. Ахэр зэрифэшъуашэу зэшIохыгъэнхэм министракIэм ынаIэ тыригъэтыным зэрэщыгугъырэр риIуагъ. Пащэм тишъолъыр къулыкъур зэрэщихьыгъэм мэхьанэшхо иIэу АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. Анахьэу ынаIэ зытыридзагъэр чIыпIэ кадрэхэм ягъэхьазырын, ГъэIорышIапIэм иколлектив зэгурыIоныгъэ хэлъэу Iоф ышIэным, ащ иматериальнэ-техническэ зытет нахьышIу шIыгъэным пылъынхэр арых.\n— Псыкъиуным, нэмыкI ошIэ-дэмышIагъэхэм къыздахьырэ гумэкIыгъохэм ядэгъэзыжьынкIэ зэрифэшъуашэу, шIуагъэ къытэу Iоф зэдэтэшIэ, ащкIэ опытышхо тIэкIэлъ. Пстэуми анахь шъхьаIэр республикэм щыпсэухэрэм ящынэгъончъагъэ ухъумэгъэным тызэгъусэу Iоф дэтшIэныр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЦыхьэу къыфашIыгъэр, къулыкъушIэхэр, цIыфхэр къызэрэщыгугъыхэрэр къыгъэшъыпкъэжьыным, опытэу IэкIэлъыр къызфигъэфедэзэ министерствэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ишъыпкъэу зэрэпылъыщтыр А.Зыбкиным къыIуагъ. АщкIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ, профильнэ Министерствэм ипащэхэм зэрафэразэр хигъэунэфыкIыгъ. Пшъэрылъхэр, гухэлъхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэм фэшI республикэм ихэбзэ къулыкъухэм чанэу Iоф адишIэным зэрэфэхьазырыр хигъэунэфыкIыгъ.\nАлександр Зыбкиныр 1965-рэ илъэсым чъэпыогъум и 14-м Белоруссием ит псэупIэу Островец къыщыхъугъ. Москва дэт Апшъэрэ дзэ команднэ училищыр къыухыгъ. Взводым, ротэм якомандирэу, батальоным иштаб ипащэу къулыкъур ыхьыгъ. 1998 — 2009-рэ илъэсхэм полкым иштаб ипэщагъ ыкIи икомандирыгъ.\nУФ-м ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ АдыгеимкIэ и ГъэIорышIэпIэ ШъхьаIэ къулыкъур щылъигъэкIотагъ. Ащ ыуж УФ-м и МЧС и Кавказ шъолъыр гупчэ игъэIорышIапIэ ипащэ игодзагъ. Къулыкъур зихьырэм щегъэжьагъэу къэралыгъо тын зэфэшъхьафхэр къыфагъэшъошагъэх.\nПредыдущая Мэкъуогъум и 12-р — Урысыем и Маф\nСледущая Мэхьанэшхо зиIэ проект


Адыгэ Хэку Таймс: ЧIым чIэлъыр титарихъ - Тэу Аслъан дашIыъагъэ зэдэгущыIэгъу\nЧIым чIэлъыр титарихъ - Тэу Аслъан дашIыъагъэ зэдэгущыIэгъу\nМы тхыгъэр илъэсытф ипэкIэ гъазетэу Адыгэ Макъэм къырагъэуцогъагъ. Ар Адыгэ республикэм щыщ археологоу Тэу Аслъан дашIыгъагъэ зэдэгущыIэгъур ары. Мыр непи уеджэмэ шIуагъэ зыхэлъ тхыгъэу тэлъытэ.\nЧIым чIэлъыр - титарихъ\nАрхеологхэм я Мафэ 1970-рэ илъэсхэм къащыублагъэу тихэгъэгу щыхагъэунэфыкIы. Археологием тегущыIэрэр бэ, ау сэнэхьатэу ар къыхэзыхырэр макIэ. Мэхьанэу археологием иIэр къызэпкъырихызэ къэбар гъэшIэгъонмэ уащигъэгъозэн ылъэкIыщт Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ музей шIэныгъэмкIэ иIофышIэ шъхьаIэу, Адыгеим культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Тэу Аслъан.\n- Дунаим тет археологмэ тарихъым фашIэрэр бэ, - еIо Тэу Аслъан. - Лъэпкъхэм якIэныжъ аугъоижьызэ, щыIэныгъэм лъэуж хэхыгъэ къыщагъанэ. Археологым и Мафэ дунаим щагъэмэфэкIы.\n- Археолог ухъуныр зышIопсынкIэхэр щыIэхэми сшIэрэп...\n- ЩыIэх ащ фэдэ цIыфхэри, ау Iофым зыфежьэхэкIэ гукIэ зэрэфэмыхьазырхэм фэшI нэмыкI сэнэхьат къызэрэхахыщтым егупшысэх.\n- Летчикыр чIым щылажьэрэп, огум итэу икъулыкъу егъэцакIэ. МэкъумэщышIэм чIыгум щилэжьырэр ары федэ зыхихырэр. Археологиер чIым ычIэгъ щэлъыхъо.\n- Ащ фэдэ зэгъэпшэнхэр сшIыхэу сэри уахътэ къысэкIу. Адыгэмэ язакъоп, нэмыкI лъэпкъхэу лIэшIэгъубэ зыныбжьхэм ятарихъ чIычIэгъыр ары зычIэлъыр. ЧIым учIэмыIабэу сыдэущтэу тарихъыр ябгъэшIэщта?! Сисэнэхьат зы лъэныкъомкIэ гъэшIэгъоны, ау урылэжьэнкIэ къинэу зэрэщыты-ри къыхэсэгъэщы. Къазгъырыр пIыгъэу мэфэ реным чIым уетIэныр псынкIэп.\n- Къэбгъотыщтыри умышIэу чIым уетIэным уесагъа?\n- Угу етыгъэу утIэн фаеу сэлъытэ. Хатэм ущытIэныр фэшъхьаф Iоф - лэжьыгъэ къэбгъэкIы пшIоигъу. Археологыр гугъэзэ матIэ.\n- Къазгъырым тытегущыIэ, ау ори дэгъоу ущыгъуаз бэкIэ шъощ нахь лъэшэу «уIэшыгъэхэр» чIым тыгъугъэкIэ зэретIэхэрэр. Ащ къыхэкIэу уисэнэхьат уакIыб фэбгъазэ пшIоигъоу къыхэкIа?\n- Археологием пылъхэмкIэ анахь тхьамыкIагъоу тиIэмэ ар зэу ащыщ. Непэ тишъофхэм арылъ тарихъ пкъыгъохэу тятэжъмэ къыщанагъэхэр хъункIакIомэ зэрапхъох. Пэсэрэ тарихъым епхыгъэ пкъыгъохэмкIэ мылъку зэрагъэгъотынэу, археологиер федэхэкIыпIэ ашIынэу пылъых. Зэрарэу къытфахьырэр бэ. Хьадэмэ къахахырэ пкъыгъохэмкIэ мылъку зэзгъэуIухэрэр цIыфхэу слъытэрэп. Арэу щытми, сыгу згъэкIодырэп.\n- Тарихъыр зымыгъэлъэпIэрэ цIыфхэм тхьамыкIэ тяхъулIа?\n- ЧIыгум къычIатIыкIыгъэ пкъыгъоу агъэнэгъоджагъэр тарихъым, археологием ахэхьащтэп. Лъэпкъым егъашIи ымыгъотыжьыщтмэ ащыщ мэхъу.\n- Сисэнэхьат дунаим сытетыфэ згъэлъэпIэщт шъхьае, гукъаоу сагъэшIырэм къыкIичырэп. Лъэпкъым шIу фэзышIэ зышIоигъор лэжьапкIэр арэп апэу зэгупшысэрэр. Лъэпкъыр, республикэр, янэ-ятэхэр - макIэп ныIа цIыфым ыгъэлъапIэу, ыхъожьын ымылъэкIынэу иIэр. Зыгу къабзэм илъэпкъ икIэн ыугъоижьынышъ, тарихъым къыхигъанэ шIоигъу.\n- Ащ фэдэ археологмэ уаIукIагъа?\n- ТIэшъу Мэдинэ дунаир ыхъожьыгъэми, гъэхъагъэу ышIыгъэр тщыгъупшэрэп. ТIуапсэ дэт музеим щылэжьагъ. Аулъэ Пщымафэ ишIушIагъэ тхылъхэр етхылIэнхэ фае. Мыжъо лIэшIэгъум илъэхъан пштэмэ, ижъырэ цIыф уцупIэу\n85-рэ тиадыгэ чIыгу къыщыхигъэщыгъ. ЛэупэкIэ Нурбый иIофшIагъэ дунэе мэхьанэ иIэу шIэныгъэлэжьмэ алъытэ.\n- Нэбгырэ зырызмэ ацIэ къеоIо шъхьае, экспедициехэм уакъытегущыIэрэп.\n- Экспедициемэ ахэлажьэхэрэр къэсыубыхэу арэп ар къызыкIэсIуатэрэр. Купышхо хъухэу лъыхъохэрэм къамыгъотырэ пкъыгъохэр зы нэбгырэм чIым къычIихэу бэрэ къыхэкIы - ахэр археолог шъыпкъэх.\n- Археолог дэгъу ухъуным пае тарихъыр, географиер, чIыпIэу узыщыпсэурэр пшIэнхэ фаеба? Ау ащ дакIоу археологыр «уIэшыгъэн» фае.\n- Лъэпкъым итарихъ зэбгъэшIэнэу археологием упылъ зыхъукIэ, фольклорыр дэгъоу умышIэ хъущтэп. Тэ, адыгэхэм, нарт эпосыр тиI. Тинарт къэбархэм, пшысэхэм лъапсэ яI. Лъэпкъым шэн-хабзэу ижъыкIэ хэлъыгъэм ущыгъозэныр уипшъэрылъ. Узыщыпсэурэ чIым инэшанэхэр, чIыопсыр зыфэдэр пшIэнхэ фае. Ахэр зэхэугъоягъэхэу зэбгъашIэмэ, зыгорэхэр къэбгъотыщтых.\n- Аслъан, Санкт-Петербург, Москва, нэмыкI къалэмэ къарыкIыгъэ археологмэ къаIоу зэхэсхыгъэр сшIогъэшIэгъоныгъ: «Аслъан мыуIэшыгъэми чIым чIэлъыр елъэгъу».\nТэу Аслъан мэщхы, джэуапыр къытыным дэгуIэрэп. ЕтIанэ къеIо: «СичIыгужъ сыфэнэIуас, ишъэфхэр нахь дэгъоу сэшIэх. Ащи мэхьанэ иI».\n- ШакIом шхонч зэтегъэпсыхьагъэ иIэми, зи къымыукIэу къэкIожьэуи къыхэкIы. Археологри шакIом фэогъада?\n- Техникэ дэгъу пIэкIэлъмэ, игъэфедакIи пшIэн фаеу сэри сэлъытэ. Тхьэм къысхилъхьагъэр згъэфедэзэ, чIым сетIэу къыхэкIы. Техникэ зыIыгъым къымыгъотыгъэр сэ къазгъырымкIэ чIым къызычIэсхыкIэ, ар Тхьэм шIукIэ фэсэлъэгъу. Улапэ, Ленинэхьаблэ зыдэщысыгъэ чIыпIэм, Тэуехьаблэ, нэмыкIхэми дышъэм хэшIыкIыгъэ пкъыгъохэр, тарихъым епхыгъэхэр къащызгъотыгъэх.\n- ТизэдэгущыIэгъу зыщытыухыным археологиер щыIэныгъэм зэрепхыгъэм игугъу къэпшIы сшIоигъуагъ. Экономикэм, тарихъым, политикэм алъэныкъокIэ зыбгъазэмэ хэгъэгум федэу къыфэшъухьырэр шъолъэгъужьа?\n- Археологиер тарихъым IэпыIэгъоу иIэп - ар наукэ шъхьаф. Археологием ижъырэ лъэпкъмэ кIэнэу яIагъэр, непэ яIэр зыфэдэр зэрегъашIэ. Антропологиер, этнографиер, нэмыкIэу\nащ къешIэкIыгъэр бэ. Экономикэм ылъэныкъокIэ Адыгеим тишIуагъэ едгъэкIыным фэшI археологие саугъэтэу тиIэхэр дгъэфедэнхэ фае. ХъункIакIомэ зэрапхъох, шъофмэ арэкIуадэх. Краснодар псыубытыпIэм иягъэу къытигъэкIыгъэм дэгъоу тыщыгъуаз - саугъэтхэр егъэфыкъох.\nТуристкIуапIэ ахэр зашIыхэкIэ Адыгеим къыщыдгъэлъэгъощтых, мылъку къыхахыщт.\n- Политикэу хэлъым укъытегущыIагъэп.\n- Титарихъ, Адыгэ лъэпкъым къырыкIуагъэр тигъунэгъу краим тэрэзэу къыщагъэлъагъохэрэп. Археологмэ къагъотырэ пкъыгъохэр адыгэмэ зэряехэр ашIэзэ, нэмыкI лъэпкъмэ къакIэныгъэхэу атхых.\n- Тарихъыр зэтепIотыкIы хъущтэп, - къыIуагъ бэмышIэу Урысыем и Президентэу Дмитрий Медведевым. - Тарихъыр лъэпкъмэ къарыкIуагъэу, апэкIэкIыгъэу щыт. УгукIэ узэрэфаем фэдэу птхыныр тэрэзыхэп.\n- Тигъэзетеджэмэ ацIэкIэ шъуимэфэкI пае тышъуфэгушIо.


Мэкъуогъум и 1-р — кIэлэцIыкIухэм якъэухъумэн и Дунэе маф — Адыгэ макъ\nУрысыем икIэлэцIыкIухэм ямэфэкIэу мыр зэрэщытым имызакъоу тэ, нахьыжъхэм, джыри зэ тыгу къегъэкIыжьы ахэмкIэ пшъэдэкIыжьэу тхьырэр зыфэ-\nдэр. Сабыим лъытэныгъэ фэшIыгъэн, ифитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэ фае, ащ зэдиштэу хэхъоныгъэ ышIынымкIэ, гъэсэныгъэ зэригъэгъотынымкIэ ищыкIагъэр зэкIэ IэкIэдгъэхьаныр типшъэрылъ.\nАдыгеим икъэралыгъо хабзэ икъулыкъухэм анахь мэхьанэ зэратырэ пшъэрылъэу яIэхэм ащыщ къыткIэхъухьэхэрэр псауныгъэ пытэ яIэу щыIэныгъэм хэуцонхэр. Хабзэмрэ обществэмрэ тиIуи, тишIи зэхэлъэу кIэлэцIыкIухэр кIочIэ бзаджэхэм ащытыухъумэнхэ, нравственнэ шIуагъэхэр ахэтлъхьанхэ, чIыпIэ тэрэз щыIэныгъэм щаубытыным фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр зэшIотхынхэ фае.\nКIэлэцIыкIу пэпчъ спортым, творчествэм апылъынымкIэ, исэнаущыгъэ хэгъэхъогъэнымкIэ, шIэныгъэхэр зэригъэгъотынхэмкIэ республикэми, зэрэхэгъэгу фэдэу, амал тэрэзхэр аригъэгъотынхэ фае. Джащ фэдэу кIэлэцIыкIухэу сэкъатныгъэ зиIэхэм, щыIэныгъэм чIыпIэ зэжъу ригъэуцуагъэхэм тынаIэ атетыныр типшъэрылъ. Гъэмафэми а IофшIэныр зэпыдгъэурэп, кIэлэцIыкIухэм дэгъоу загъэпсэфыным, агукIэ зыфэщэгъэхэ Iофтхьабзэхэм ахэлэжьэнхэм тынаIэ атетэгъэты.\nУрысые къэралыгъом социальнэ политикэу зэрихьэрэм илъэныкъо шъхьаIэхэм зыкIэ ащыщ унагъом IэпыIэгъу етыгъэныр. КIэлэцIыкIухэр насыпышIонхэмкIэ, псауныгъэ пытэ яIэу къэтэджынхэмкIэ, гъэсагъэ хъунхэмкIэ тфэлъэкIыщтыр зэкIэ тшIэныр типшъэрылъ. Мафэ къэс тикIэлэцIыкIухэм гушIуагъо къафихьынэу, неущрэ мафэм яцыхьэ телъынэу тыфай. Адыгэ Республикэм ис тиграждан ныбжьыкIэхэм тафэлъаIо ушэтынхэу апэ илъхэр гъэхъагъэ хэлъэу зэпачынхэу ыкIи гъэмафэм дэгъоу загъэпсэфынэу! Ахэм янэ-ятэхэм шIоу щыIэр къадэхъунэу, яунагъохэм зэгурыIоныгъэ арылъынэу афэтэIо!\nПредыдущая Адыгеим илIыкIо куп форумым хэлэжьэщт\nСледущая Ушэтынхэр зэрэкIохэрэм зыщигъэгъозагъ


ПсэолъакIэр зэригъэлъэгъугъ — Адыгэ макъ\nТыгъуасэ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Кощхьэблэ районым щыIагъ.\nАпэ ар физкультурнэ ыкIи псауныгъэр зыщызэтырагъэуцожьырэ комплексыкIэу къуаджэу Кощхьаблэ щагъэуцугъэм еблэгъагъ. Мыщ фэдэ спорт псэолъэшхо мы муниципальнэ образованием апэрэу къыщызэIуахыгъ. УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо зыфэхъугъэ лъэпкъ проектхэм ащыщэу «Спорт – норма жизни» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу ар икIыгъэ 2020-рэ илъэсым ашIыгъ. Сомэ миллион 82,3-рэ пстэумкIи пэIухьагъ.\nКомплексым спорт джэгукIэ зэфэшъхьафхэм апае гъэпсыгъэу, нэбгырэ 200-м ехъу чIэфэнэу зал хэт, боксым зыщыфагъасэхэрэ ыкIи тренажернэ залхэр иIэх, гъэпсэфыпIэ, медицинэ кабинет, нэмыкIэу мыщ фэдэ псэуалъэм ищыкIагъэхэри къыщыдэлъытагъэх. Джащ фэдэу спорт лъэпкъ зэфэшъхьафхэмкIэ зэнэкъокъухэр щызэхэщэгъэнхэм фытегъэпсыхьагъ, боксымкIэ, тхэквандомкIэ, футболымкIэ, волейболымкIэ ыкIи баскетболымкIэ секциехэр къыщызэIуахыгъэх.\nРеспубликэм ипащэ кIэлэцIыкIоу ыкIи зихэхъогъоу зыщызгъасэхэрэм ахэхьагъ, ахэми, зыгъасэхэрэ тренерхэми гущыIэгъу афэхъугъ.\n— Профессиональнэ спортым зиушъомбгъуным, нахь жъугъэу цIыфхэр пыщагъэ хъунхэм апае республикэм щызэшIохыгъэ хъурэр макIэп. КъыткIэхъухьэрэ лIэужхэм псауныгъэ пытэ яIэнэу тыфай. Физкультурэмрэ спортымрэ зядгъэушъомбгъуным пае УФ-м и Президентэу Владимир Путиным пшъэрылъышхохэр къытфешIых. Мыщ фэдэ комплекс къызэIухыгъэным республикэми, федеральнэ гупчэми нэбгырабэхэм Iоф щадашIэ. Спорт псэуалъэу республикэм щытшIыхэрэм зэкIэми шIуагъэ къатынэу, цIыфхэм япсауныгъэ федэ къыфэзыхьырэ гупчэ хъунхэу, ягъашIэ хэхъоным фэIорышIэнхэу, ныбжь зэфэшъхьафхэр зэрипхынхэу тыфай, — къыкIигъэтхъыгъ КъумпIыл Мурат.\nСпорткомплексыр зэрэгъэпсыгъэм нэIуасэ зызыфешIыхэм ыуж, ащ къызэлъиубытырэ чIыпIэм изэтегъэпсыхьан ежь ышъхьэкIэ ынаIэ тыригъэтынэу районым ипащэ фигъэпытагъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, специалистхэм къызэраIорэмкIэ, цIыфэу исхэр япсауныгъэ къызэтегъэнэгъэным нахь зыщыпылъхэ шъолъырхэм Адыгеир ахэхьэ. 2019-рэ илъэсыр зызэфахьысыжьым, республикэм ящэнэрэ чIыпIэр ыубытыгъ, цIыфэу щыпсэурэм ипроцент 47-р физкультурэм ыкIи спортым апылъэу агъэунэфыгъ.\nПредыдущая «Культурэм» къыдыхэлъытагъэу ашIыгъэхэм\nСледущая В Адыгее разработано новое витаминизированное меню для питания школьников