Адыгабзэ » Страница 6 »\nГъукIэлI Зухра: Адыгэ усэрэжъхэм ятарихъ лъагъу\nОпубликовал admin, 1-11-2018, 11:32\nЦIыфым игъашIэ мылъкоу щызэригъэуIурэмэ ащыщых IэшIэгъэмрэ гушъхьэлэжьыгъэ мылъкумрэ. Адэ мылъкуитIум яхазэу цIыфым ищыIэныгъэкIэ тара нахь мэхьанэ зиIэр? IэшIэгъэ мылъку уимыIэу гушъхьэлэжьыгъэ IапIи гъашIэм пфэугъойщтэп, лэжьыгъэр къэулэжьыным фэшI щыIакIэм бэмэ уафегъасэ, уарегъэуталIэ, цIыкIу-цIыкIузэ ары гушъхьэлэжьыгъэри зэрэзэуIурэр. МылъкуитIури зэголъ шъыпкъэу бгъэIорышIэныр ыкIи гъашIэм щыппсыхьажьыныр зымыуасэ щыIэп.\nЖакIэмыкъо Зарим: Къуекъо Налбый итворчествэ адыгэ кIэлэцIыкIу литературэм чIыпIэу щиубытырэр\nОпубликовал admin, 2-10-2018, 19:58\nРассматриваются книги, написанные в разные годы специально для детей от дошкольного до старшего школьного возраста. Объектом исследования является творчество Нальбия Куека, одного из самых ярких индивидуальностей в адыгейской детской литературе. В статье значительный акцент делается на анализ произведений на языке оригинала. Анализ художественных текстов Нальбия Юнусовича позволил автору сделать вывод о высоком мастерстве поэта.\nОпубликовал admin, 27-09-2018, 15:15\nI и 26-м КIокIо Казбек Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм и лIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ ыгъэцэкIэнэу ыпшъэ ралъхьагъ. Джащ фэдэу Кремлым исайт къыратхэ. Республикэм и лIышъхьэ IэнатIэм фэгъэхьыгъэу етIанэ парламентым хэдзынхэр щыIэщтых. Къэбэртэе-Бэлъкъарым илIышъхьэу КIокIо Юрий ежь илъэIукIэ иIэнатIэ IукIыжьыгъ. Ар Москва Iоф щишIэнэу агъэкIуагъ. 2013-рэ илъэсым шегъэжьагъэу республикэм ипэщагъ.\nАдыгэ къуаем и Фестиваль республикэм и Мыекъопэ район шыкIуагъ\nОпубликовал admin, 25-09-2018, 19:27\nIоныгъом и 22-м 2018-рэ илъэсым Адыгэ къуаем и фестиваль Адыгэ Республикэм ит къуаджэу Даховскэ пэблагъэу щыкIуагъ. Ащ Республикэм изэфэшъхьаф шъолъырыхэм ащыщхэу цIыфыбэ хэлэжьагъэх. Мини 10-м ехъу хьакIэхэу къэкIуагъэх. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Фестивальым хэлэжьагъ. Фестивалым Адыгэ къуаем фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъухэр, къэгъэлъэгъонхэр щыIагъэх. КIэухым Адыгэ Джэгу щырагъэкIокIыгъ. adyg-afisha.ru\nКБР-кIэ Адыгэ шыухэр къуаджэм зэрэбламыгъэкIыгъэхэм пае бырсыр къикIыгъ\nОпубликовал admin, 20-09-2018, 21:33\nIоныгъом и 17-м Къэбэртае-Бэлкъар Республикэм щыщ шыу 30 фэдиз республикэм ит къушъхьэу Къэнджал дэкIоягъэх илъэс 310-рэ ипэкIэ а къушъхьэм Адыгэхэр Тэтархэм зэратекIогъэхэр хагъэунэфыкIыным пае. Мы хъугъэ-шIагъэм Къэнджал заокIэ еджэх. Илъэс 10 ипэкIэ мы хъугъэ-шIагъэр хагъэунэфыкIынэу Адыгэ шыухэр а къушъхьэм зежьэхэм, Бэлкъар къуаджэу Кенделен дэсхэр къуаджэм дэкIырэ гъогур зэфашIи Адыгэ шыухэм къапэIуоцогъагъэх. Ащ бырсыр къикIыгъагъ.\nТэу Нуриетт: ЧылагъомкIэ (обществэмкIэ), культурэмкIэ, хъишъэмкIэ бзэм имэхьан\nОпубликовал admin, 8-08-2018, 13:57\nУрыс тхэкIоу Достоевскэм «бзэр – лъэпкъы» ыIощтыгъ. Анахь мымакIэу зыцIэ Iугъэ француз Камю: «Сихэку – французыбзэр ары», – джары еплъыкIэу иныдэлъфыбзэ фыриIагъэр. Дунаиу тыкъэзыцухьэрэр зэбгъэшIэнымкIэ зэхэпшIэнымкIэ зэкIэм анахь Iэрыфэгъур бзэр ары. Бзэр ары цIыфхэр зэрэзэрэшIэхэрэр. Бзэр ары нэмыкI культурэмэ нэIуасэ зэрафэхъурэр. Лъэпкъ культурэм кIэрыпчын умылъэкIынэу бзэр зэрэщытым къыхэкIэу, тIуми зы гъогу къызэдакIунэу мэхъу.\nКъуекъо Асфар: Къэзэотэ Iуашъхьэм ишыукIэ къалэхэр\nОпубликовал admin, 3-08-2018, 15:23\n«Дунаим дэй иIэп, уаерэ ошIурэ зэблэкIы нахь», – аIо адыгэмэ. А дунаир зыпкъ итэу макIомэ дэгъу, джащыгъум ичэщи имафи, ичъыIи ифаби, иуаий иошIуи зэблэкIыщтых, ау дунаир игъогу фэшIэу зыщыдащэхырэм идэй къэлъагъо. Дунаим цIыфмэ ящыIэкIэ-псэукIи, ятетыкIи зэблехъу, ау адыгэмэ ягурышэ-гупшысэ къыIорэр ащ тIэкIу текIы: дунаир Iае мэхъушъ цIыфмэ ящыIакIэ дэи хъурэп, цIыфымэ ягупшысэ дэимэ, яшIыкIэ-зекIокIэ мытэрэзымэ дунаир зэщагъакъо.\nТэу Нуриетт: Кавказ цIэ унаехэм языхэр\nОпубликовал admin, 1-06-2018, 14:48\nЦIэхэр хъишъэмэ ахэтых. Хъишъэхэри цIэхэмкIэ ушъагъэх. Мыухыжьырэ къэбархэр апылъых – хъугъэ-шIэгъэ хьылъэмэ, лъэгъуныгъэмэ, тхыдэжъмэ, IорIуатэмэ япхыгъэхэу. Анахь къызэрыкIоу къыпщыхъурэ цIэми ухэдаIомэ, ухаплъэмэ, ухэгупшысыхьэмэ – зыкъыIотэжьэу къэшIэтынэу щыт! Ижъ-ижъыжьым къыщегъэжьагъэу, Кавказым икъохьапIэкIэ щыIэ чIыгухэр зэкIэ адыгэмэ ячIынэлъагъэх. ЛIэшIэгъу гурытхэм къащыублагъэу, Кавказ заор къемыжьэзэ,\nАдыгэ нартхэмрэ урым мифологиемрэ\nОпубликовал admin, 13-02-2018, 20:14\nСирием ис адыгэхэм ясэлам гуапэ къышъосэхы! Мы зэфэсышхом сыкъезгъэблэгъагъэхэм тхьэшъуегъэпсэу ясэIо! «Нартхэм зы мэфэшхо мэфэ тхъагъо яIагъ» aIo адыгэмэ, а мафэр непэ къытфихьэгъэн фае! Нарт хэкум тыщыIэу, тымыкIодыгъэу тилъэпкъ культурэшхо, тиэпос тызэрэтегущыIэрэр насыпышхо тхъагъоу сэлъытэ. СишIэнIотэ псалъэ зэхьылIагъэр адыгэ нартхэмрэ урым (грек) мифологиемрэ ары. ЛIыхъужъ эпосэу «Нартхэр»...


ШIэхэу къызэIуахыжьыщт — Адыгэ макъ\nРедактор 09.11.2021 09.11.2021 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nТэхъутэмыкъое районымкIэ псэупIэу Прикубанскэм культурэм и Унэу дэтым игъэцэкIэжьын аухыгъ.\nЛъэпкъ проектэу «Культурэм» хэхьэрэ Iофтхьабзэм изэшIохын ахъщэу пэIухьагъэр сомэ миллиони 9,98-рэ. Ащ щыщэу федеральнэ бюджетым къыхахыгъэр сомэ миллиони 9,8-рэ. Республикэмрэ районымрэ ахъщэу халъхьагъэр зэфэдиз — 0,09-рэ.\nГъэцэкIэжьын Iофхэм афэгъэзэгъагъ ООО-у «Югстройсервисыр». Унашъхьэр, шъхьаныгъупчъэхэр зэблахъугъэх. КIашъор, дэпкъхэр агъэцэкIэжьыгъэх. МашIом щыухъумэгъэнхэм, ар гъэфэбэгъэным, электричествэм, нэмыкIхэм афэгъэхьыгъэ IофшIэнхэри агъэцэкIагъэх.\nКультурэм и Унэ зыдэщыт чIыпIэр агъэдахэ. ПсырыкIуапIэхэр лъэхъаным диштэхэу агъэпсыгъэх.\nТэхъутэмыкъое районым культурэмкIэ иунэхэм япащэу Къадэ Артур изэфэхьысыжьхэм къащыхигъэщыгъ Прикубанскэм культурэмкIэ и Унэ ищыкIэгъэщт мебелыр, концертхэм ащагъэфедэщт техникэр, фэшъхьаф фэIо-фашIэхэр зэрагъэхьазырхэрэр.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ гъэцэкIэжьын, зэхэщэн Iофхэр зэрэрекIокIыгъэхэм ыгъэрэзагъ. Правительствэм, анахьэу республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, яшIуагъэкIэ шэпхъэ лъагэхэм адиштэу культурэм иунэхэр, тхылъеджапIэхэр Адыгеим щызэтырагъэпсыхьажьых.\nПсэйтыку культурэм и УнакIэ щашIы. Пэнэхэс модельнэ тхылъеджапIэр щагъэпсы. Лъэпкъ проектэу «Культурэм» къыпкъырыкIэу Тэхъутэмыкъое районым щыкIорэ зэхъокIыныгъэхэм тагъэгушIо. ПсэолъэшI IофшIэнхэр зэрэлъагъэкIуатэхэрэм дакIоу, ящыкIэгъэщт кадрэхэм яегъэджэн, ягъэхьазырын пылъых.\nПредыдущая Апэ ишъыным фэбанэ\nСледущая НэгушIохэу пэгъокIыгъэх


IэпэкIадзэхэм яугъоин лъагъэкIуатэ | Адыгэ Макъ\nIэпэкIадзэхэм яугъоин лъагъэкIуатэ\nУФ-м и Президент IэнатIэ IухьанымкIэ зикандидатурэ ежь-ежьырэу къэзыгъэлъэгъогъэ Владимир Путиным зэрэдырагъаштэрэм ишыхьатэу Адыгеим щыпсэухэрэм яIэпэкIадзэхэм яугъоин лъагъэкIуатэ.\nМыекъуапэ изыгъэпсэфыпIэ гупчэу «Joy Land» зыфиIорэр ары ахэр зыщаугъоирэ чIыпIэр къызыщызэIуахыгъэр. Фондэу «ТекIоныгъ» зыфиIорэр IэпэкIадзэхэм яугъоин зэхэзыщагъэр. Ащ хэтхэ ныбжьыкIэ нахь чанхэм ащыщэу гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэм къызэрэтаIуагъэмкIэ, а зы чIыпIэр ары мы уахътэм республикэм къыщызэIуахыгъэгор. ГурытымкIэ лъытагъэу нэбгырэ 50-м ехъу зы мафэм къекIуалIэ.\nТыгъуасэ IэпэкIадзэхэр зыщаугъоирэ чIыпIэм тэ тызщыIухьагъэм тефэу Урысыем и ЛIыхъужъэу Цэй Эдуард, Адыгеим щызэлъашIэрэ врачэу Алям Ильясовыр, нэмыкIхэр къекIолIагъэх ыкIи яIэпэкIадзэхэр атыгъэх. Активистэу гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэм къызэраIуагъэмкIэ, ветеранхэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ анахь чаных, анахьыбэу ахэр арых къекIуалIэхэрэр. Тэри ащ шыхьат тыфэхъугъ. Владимир Путиныр къэралыгъом ипащэу зыщытым къыщыублагъэу ныбжьыкIэхэм амалэу яIэм зэрэхахъорэр кIэлэкIэ нэбгырэ заулэу тыздэгущыIагъэхэм къыхагъэщыгъ. ТапэкIи ягухэлъхэр пхыращынхэмкIэ IэпыIэгъу къафэхъунэу гугъэпIэ инхэр зэрэрапхыхэрэм, цыхьэ зэрэфашIырэм кIагъэтхъыгъ.


Сусанэ ишIэныгъэхэр Москва щиушэтыщт — Адыгэ макъ\nСусанэ ишIэныгъэхэр Москва щиушэтыщт\nНыдэлъфыбзэр языгъэшIэрэ кIэлэегъаджэхэр зыхэлэжьэгъэ зэнэкъокъум изэфэхьысыжьхэр бэмышIэу къэнэфагъэх. Урысые Iофтхьабзэм хэлэжьагъэхэм анахьэу къахэщыгъэхэм ащыщ Теуцожь районымкIэ Гъобэкъое гурыт еджапIэм адыгабзэр ыкIи адыгэ литературэр языгъэхьырэ Тхьаркъохъо Сусанэ.\nИлъэс 30-м ехъугъ Сусанэ шIу ылъэгъурэ кIэлэегъэджэ сэнэхьатым, ныдэлъфыбзэм зафэлажьэрэр. Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым иадыгэ отделение 1989-рэ илъэсым къыухыгъ. Апшъэрэ еджапIэр къызеухым унагъо ихьагъ ыкIи зыщынысэ хъугъэ къуаджэу Гъобэкъуае дэт гурыт еджапIэу N 6-м IофшIэныр щыригъэжьагъ ыкIи непэ къызнэсыгъэми ащ Iут. Ищытхъу аригъаIозэ мэлажьэ. КъыткIэхъухьэрэ лIэужхэм ныдэлъфыбзэр зэраригъэшIэщтым, ар шIу зэраригъэлъэгъущтым ыуж ит.\nКIэлэцIыкIухэм яныдэлъфыбзэ ашIогъэшIэгъоныным пае кIэлэегъаджэм шIыкIэ зэфэшъхьафхэр егъэфедэх. Нэбгырэ пэпчъ екIолIэкIэ гъэнэфагъэ къыфыхихызэ, ишIэныгъэ елъытыгъэу гъэцэкIэнхэр ретых. Ащ дакIоу, егъэджэгъу уахътэм чанэу къыхигъэлэжьэнхэм фэшI куп-купэу зэтыреутыхэшъ, зэнэкъокъу афызэхещэ. Арын фае ригъэджэрэ кIэлэеджакIохэр яшIэныгъэхэмкIэ къазыкIыхэщыхэрэр.\nИлъэс зэкIэлъыкIохэм Сусанэ гъэхъэгъэ гъэнэфагъэхэр ышIыгъэх. Ныдэлъфыбзэр языгъэхьыхэрэм апае зэхащэгъэ зэнэкъокъуми зэрифэшъуашэу зыкъыщигъэлъэгъуагъ, заочнэ уцугъомкIэ текIоныгъэ къыдихыгъ ыкIи Iофтхьабзэм иаужырэ уцугъоу Москва щыкIощтым рагъэблэгъагъ.\nЗаочнэ уцугъом текIоныгъэ къызэрэщыдихыгъэм пае «хрустальнэ статуэткэ» къыфагъэшъошагъ, «Учитель-навигатор» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ дэгъоу зыкъызэригъэлъэгъуагъэм пае диплом къыфагъэшъошагъ.\nНэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр ДЕЛЭКЪО Анет.\nСледущая ТекIоныгъэ къыдихыгъ


Мыекъуапэ щагъэпсыщт — Адыгэ макъ\nА гухэлъым къыдыхэлъытагъэу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэрылъ шъхьаIэу къыгъэуцугъэхэм ащыщ паркэу «Патриот» зыфиIорэм икъутамэ тиреспубликэ къыщызэIухыгъэныр. Шъугу къэдгъэкIыжьын, мы проектым изэшIохын епхыгъэ IофшIэнхэр рагъэжьагъэх, проектым иконцепцие, идизайн-проект зэхагъэуцуагъ, ар зэшIохыгъэ зэрэхъущтыр, илъэныкъо шъхьаIэхэр агъэнэфагъэх. Псэуалъэр Мыекъуапэ икъыблэ-къокIыпIэ лъэныкъо щыIэ район цIыкIоу «Михайлово» зыфаIорэм дэжь щашIыщт. Архитектурэмрэ къэлэгъэпсынымрэ яIофыгъохэм афэгъэзэгъэ республикэ Советым изэхэсыгъо проектым игъэцэкIэн игъэкIотыгъэу щытегущыIагъэх.\nЗэрагъэнэфагъэмкIэ, псэуалъэр зытырашIыхьащт чIыгу гектари 10 фэдизыр УФ-м зыухъумэжьынымкIэ и Министерствэ къалэм къыритыжьынымкIэ зэдэгущыIэгъухэр макIох.\nПаркыр кластерхэмкIэ зэтеутыгъэщт. ГущыIэм пае, апэрэ купым хэхьэрэ дэхьэгъу чIыпIэм къыдыхэлъытагъэх хьакIэхэм япэгъокIын, ахэм ятхын, паркым нэIуасэ фэшIыгъэнхэр.\nКIэлэцIыкIухэр ыкIи ныбжьыкIэхэр зэIукIэнхэм, Iофтхьэбзэ ыкIи кружок зэфэшъхьафхэр афызэхэщэгъэнхэм, конференциехэм, семинархэм, зэхэсыгъохэм ярегъэкIокIын фытегъэпсыхьэгъэщт конгресс-холлэу агъэпсыщтыр. Ащ нэмыкIэу, мэхьанэшхо зиIэщт лъэныкъохэм ащыщ дзэ-тарихъ гупчэм ишIын. КъыткIэхъухьэрэ лIэужхэр тикъэралыгъо гъогоу къыкIугъэм щыгъозэнхэм, ащ тарихъ шъыпкъэу пылъыр къагурыIоным, тишъхьафитныгъэ къэзыухъумэгъэ дзэкIолIхэм шъхьэкIафэ афашIыным фытегъэпсыхьэгъэ къэгъэлъэгъон зэфэшъхьафхэр, площадкэхэр мыщ хэтыщтых. Спортым, культурэм ыкIи зыгъэпсэфыным, машинэхэр зыдагъэуцущт чIыпIэхэр дизайн-проектым къыдыхэлъытагъэх. КIэлэцIыкIухэм апае площадкэхэр, джэгупIэхэр, шхапIэхэр ашIынхэу агъэнафэ. Джащ фэдэу псэуалъэр зыдэщытыщт чIыпIэм дэжь чъыгхэр, къэгъагъэхэр щагъэтIысхьащтых, ащ иархитектурнэ теплъэ шэпхъэшIухэм адиштэным анаIэ тырагъэтыщт.\n— НыбжьыкIэхэр зыщызэрэугъоинхэ, гухэлъэу яIэхэмкIэ зыщызэхъожьынхэ алъэкIыщт чIыпIэу «Патриотыр» щытын зэрэфаер Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мызэу, мытIоу къыхигъэщыгъ. Арышъ, ар къыдэтлъытэзэ, пшъэрылъэу къэуцухэрэр зэшIотхынхэм, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэм тыпылъын фае. IофшIэнышхоу дгъэцэкIэщтым мыр иегъэжьапI, — къыIуагъ республикэм ивице-премьерэу Сапый Вячеслав. — Проектым къыдыхэлъытэгъэ псэуалъэ пэпчъ шъхьафэу тытегущыIэн, паркым къекIолIэщтхэ цIыфхэмкIэ ар гупсэфэу ыкIи Iэрыфэгъоу щытыным тынаIэ тедгъэтын фае.\nЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ Советым хэтхэм предложениеу къахьыгъэхэм адиштэу паркым идизайн-проект зэхъокIыныгъэхэр, хэгъэхъонхэр фашIынхэу зэдаштагъ, ащ непэ Iоф дашIэ.\nПредыдущая Унэгъо лъачIэм къыфегъэзэжьы\nСледущая Представитель Адыгеи принял участие в международном тревел-форуме


Унашъохэм ягъэцэкIэн тегущыIагъэх — Адыгэ макъ\nРедактор 27.12.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nАлександр Наролиным зэхэсыгъом пэублэ псалъэ къыщишIызэ, федеральнэ проектхэм ыкIи программэхэм амалхэу къатыхэрэр, ащ мылъкоу апэIухьэрэр шIуагъэ къытэу гъэфедэгъэнхэр Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ шъхьаIэу къызэригъэуцурэр къыхигъэщыгъ. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным иунашъохэм ягъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу шъолъырыр къэгъэлъэгъон гъэнэфагъэхэм акIэхьаным анахьэу анаIэ ыкIи акIуачIэ рахьылIэн зэрэфаер хигъэунэфыкIыгъ.\nПредпринимательствэ цIыкIум ыкIи гурытым, джащ фэдэу унэе предпринимательствэм хэщагъэхэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэнымкIэ IофшIэнэу агъэцакIэрэм къытегущыIагъ Адыгеим экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Къуанэ Андзаур. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, шъолъыр проектхэм сомэ миллион 530-рэ фэдиз 2019-рэ илъэсым апэIуагъэхьагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ишIуагъэкIэ, предпринимательствэм IэпыIэгъу фэхъугъэнымкIэ и Гупчэ федеральнэ мылъку тедзэу сомэ миллион 378-рэ хъурэр республикэм къыIэкIэхьагъ. Министрэм къызэриIуагъэмкIэ, предпринимательствэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ зишIогъэшхо къэкIощтыр социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэм иунэе программэу аштагъэр ары.\nАР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем къызэриIуагъэмкIэ, 2012 — 2018-рэ илъэсхэм къакIоцI специалист-медик 349-\nмэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр арагъэгъотыгъэх.\nПроектэу «Цифровая образовательная среда» зыфиIорэр шъолъырым щыгъэцэкIагъэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэу къэгущыIагъ ыкIи зэфэхьысыжьхэр къышIыгъэх профильнэ министрэу КIэрэщэ Анзаур.\nЗэхэсыгъом нэмыкI Iофыгъохэри къыщаIэтыгъэх, ахэм япхыгъэу унэшъо гъэнэфагъэхэр ашIыгъэх.\nПредыдущая МэфэкI мафэхэм почтэхэм Iоф зэрашIэщт шIыкIэр\nСледущая Тыгъэгъазэм и 27-р — Урысые Федерацием икъулыкъухэу цIыфхэм якъэгъэнэжьын фэгъэзагъэхэм яIофышIэ и Маф


ГумэкIыгъохэр дагъэзыжьых — Голос Адыга\nМэфэку чэщыр къызыщихьагъэм зэрэжьыбгъэшхуагъэм къыхэкIэу электроэнергием икъэтын зэпыугъохэр зыщыфэхъугъэ, чъыгхэр зыщырикIыкIыгъэ чIыпIэхэр къыхэкIыгъэх. Ахэр: Мыекъуапэ игупчэ, Черемушкэр ыкIи Мыекъопэ районым ипсэупIэхэм ащыщхэр.\n«Россети Кубань» зыфиIорэм и Адыгэ къутамэ къызэритыгъэмкIэ, яспециалистхэм гъэлъэшыгъэ шIыкIэм тетэу Iоф ашIэ.\nМобильнэ IофышIэхэр, хэушъхьафыкIыгъэ техникэр, энергиер къэзытырэ IэпэчIэгъэнэ къэкIуапIэхэр икъу фэдизэу хьазырых. Зэпымыоу ом изытет лъэплъэх. Технологическэ укъоныгъэхэр зыщыхъухэрэ чIыпIэхэм энергетикхэм ябригадэхэр кIонхэм фэхьазырых. Къэлэ кIоцIым бригади 6-мэ Iоф щашIэ. Социальнэ мэхьанэ зиIэ объектхэм зэпыугъо фэмыхъоу электроэнергиер аIэкIэгъэхьэгъэным анахьэу анаIэ тырагъэты.\nГидрометеорологическэ къулыкъухэм, ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ Министерствэм, къэлэ администрацием зэпхыныгъэ зэдыряIэу Iофым лъэплъэх.\nЭнергетикхэм шъунаIэ тырышъуагъадзэ: энергообъектхэм апэгъунэгъоу шъумыуцу, метри 8 нахь благъэу зэпычыгъэ линиехэм шъуакIэрымыхь, шъор-шъорэу гъэцэкIэжьын Iофхэр линиехэм яшъумышIылI.\nТехническэ укъоныгъэхэр къэхъухэмэ, гумэкIыгъо шъухафэмэ «Россети Кубань» зыфиIорэм зыфэжъугъаз, ащ «илиние плъырэу» 8-800-100-15-52-м шъутеу.\nМыекъопэ къэлэ администрацием ипресс-къулыкъу къызэритыгъэмкIэ, хэушъхьафыкIыгъэ техникэ 19-у осыр зытхъухэрэр щылэ мазэм и 23-м пчэдыжьым къалэм иурамхэм къатехьагъэх. Общественнэ транспортыр зэрыкIорэ гъогухэм анаIэ нахь атырагъэты.\nОм изытет къызэрэучъыIыгъэм имызакъоу, урамхэм осыр къызэратырилъхьагъэм къыхэкIэу Адыгеим и Къэралыгъо автоинспекцие гъогум нахь щысакъынхэу водительхэм зафегъазэ.\nНахь пасэу шIункI къызэрэхъурэм дакIоу республикэм чIыпIэ-чIыпIэу гъогухэр Iумыл щэхъух.\nЗыщышъумыгъэгъупш гъогур Iумыл зыхъукIэ хъугъэ-шIагъэ ухэфэным ищынагъо къызэрэуцурэр.\nОбщественнэ транспортыр къызыщыуцурэ чIыпIэхэм, гъогу зэхэкIыпIэхэу машинабэ зыщызэблэкIыхэрэм ыкIи нэфрыгъуазэхэм апашъхьэ анахьэу сакъыныгъэ къызщыхэжъугъаф!\nВодительхэм ямызакъоу, лъэсрыкIохэри мы лъэхъаным нахь зыфэсакъыжьынхэ фае. Машинэхэр зэрыкIохэрэ гъогур зэпышъучы зыхъукIэ бгъу пстэумкIи зышъуплъыхь. Шъуищыгъынхэм къэнэфырэ пкъыгъохэр ахэшъулъхьаныр зыщышъумыгъэгъупш.\nСиноптикхэм къызэратырэмкIэ, щылэ мазэм и 24 — 25-м ощх-осхэр зэпыужьынхэу ары. Ау ащ емылъытыгъэу, ом изытет чэщым градуси 5 — 10-м нэсэу къэучъыIыщт, мафэм градусыр — 0-м фэдизыщт.\nПредыдущая Ушэтынхэр зыщатыщт мафэхэр\nСледущая КIэм ишIын мэхьанэшхо иI


Зэбгъэпшэшъун фэдэ щыIэп\nКъуекъо Налбый итворчествэ адыгэ лъэпкъыр зыгъэинырэ, зыгъэбаирэ гимнэу щыт. Ипоэзие куу, лъэныкъуабэ къызэлъеубыты ыкIи зэхэшIэ лъагэхэмрэ гупшысэ орхэмрэ ядунай уахехьэ. Ащ мыгъэбылъыгъэ шъыпкъагъэу хэлъым авторым идунэекIоцI гъэпсыкIэ къызэIуехы. Адыгэхэм къыкIэпIотыкIыжьын умылъэкIыщт якультурэ бай, ягъэпсыкI, яшэн-зэхэтыкIэ хабзэхэр ыкIи илъэс мин пчъагъэ зыныбжь лъэпсэ зэрыблэу яIэр ары Налбый ипроизведениехэм куцIы афэхъугъэхэр. Зым имэхьанэ адрэм къыухыжьэу ахэр зэгъэкIугъэх, дунэе литературэм ишапхъэхэм арылъхэу, ау лъэпкъэу зыфэгъэхьыгъэхэм инэшэнэ шъхьаIэхэр амыгъэкIодыхэу тхыгъэх.\nНалбый ипоэтическэ мэкъэ лъагэ апэу къызщыIугъэр иусэхэр зыдэхьэгъэхэ тхылъэу «Дунаир сыгу къыщекIокIы» зыфиIорэр ары. Адрэ усэкIо ныбжьыкIабэмэ афэдэу Налбыии шIулъэгъум фэусэщтыгъ, заом, щыIэныгъэм, дунаим, чIыгум, илъэпкъырэ ащ тарихъэу пылъымрэ ежь гурыIуакIэу афыриIэмкIэ адэгуащэщтыгъ. Джащыгъур ары ежь зыщыщ щыIэныгъэ къызэрыкIом нэмыкIэу ЦIыфыр, Дунаир, Космосыр къызэлъиубытынхэм зэрэфаблэрэр къызыхэщыгъэри. Усэу тхылъым шъхьэ фэхъугъэм дэгъоу къегъэлъагъо Налбый чIышъхьашъом зытыричыгъэу, ошъогу чыжьэм къеплъыхызэ ичIыгу гупсэ къызэреплъырэр. ЧIыгумрэ ежьыррэ зэкъопчын умылъэкIынэу зэрэзэпхыгъэхэр усакIом зэхешIэ, зэрэдунаеу къырыкIощтымкIэ ежь изакъоу пшъэдэкIыжь ыхьын фаеу елъытэ, чIыгоу зытетыр ыгу ригъэфэнышъ, зэрэцIыфлъэпкъэу игууз-лыуз ежь зытырилъхьажьыным ыкIи зэпищэчыным еуцуалIэ.\nТIэкIу-тIэкIузэ, зы тхылъым ыуж адрэр къыкIэлъыкIозэ, Налбый итворческэ къулаиныгъэ нахь псыхьагъэ хъущтыгъэ. Илиризмэ джыри нахь кIуачIэу, ифилософие нахь куоу, игупшысэхэм ягъунапкъэхэр нахь къэубытыгъуаехэу хъугъэх. Ыгу ымакъэ зэрэфэшъыпкъэмрэ поэзием ишъэфхэр куоу зэрэзэхишIэхэрэмрэ ары зэмыкIокIыжьынэу къыхэнагъэхэр. Джащыгъум усакIом игущыIэ илъэшыгъэ зэрикъугъэри, къэIокIэ къызэрымыкIохэр нахьыбэу къыгъотхэ зэрэхъугъэри къэлъэгъуагъ.\nКъуекъом поэзием анахьэу къыщыдэхъугъэр зэпхыгъэр куоу, имэхьанэрэ изэхэлъыкIэрэкIэ зэхэщыхьагъэу, духовнэ куцI ин зыкIоцIылъ философскэ лирикэу иIэр ары. Ащ илирическэ герой тинепэрэ мафэ щыщ, идунэекIоцI гъэпсыкIэкIэ ыкIи игупшысакIэкIэ адыгэ, ау ащ дакIоу космосым зэрэщытэу ицIыф. Налбый итхыгъэхэмкIэ мафэ къэс зыхэт щыIэныгъэр зэрылъ гъунапкъэхэм ашъхьарыкIынышъ, дунаеу зыщыщым икъежьэпIэ шъыпкъэу хъугъэм ыкуцI къырихынэу пылъ.\nНалбый ифилософскэ лирикэ анахь чIыпIэ шъхьаIэ щызыубытыхэрэр ЦIыфымрэ Дунаимрэ. Ахэм азыфагу дэлъ зэпхыныгъэр ащ фэдэу зыгу нэсыгъэу ыкIи ыпкъышъолкIэ зэхишIагъэу адыгэ литературэм джыри зы нэбгырэ къыхэгъотэгъуай. Налбый дунаеу тыкъэзыуцухьэрэм идэхагъэрэ ащ нэгъэупIэпIэгъу къэс зэхъокIыныгъэу къыхэхъухьэхэрэмрэ нэкIэ зэрилъэгъухэрэм имызакъоу, ыпсэкIи зэхешIэх. Арырэ ежьыррэ зыгу-зыпсэу зэрэзэпхыгъэхэр иусабэмэ къахэщы.\nКъуекъом ипоэтическэ космос акъыл къызэрыкIом къыубытын ымылъэкIыщт дэхэгъэ ин кIоцIылъэу гъэпсыгъэ. И Адыгее игупсагъи, дунаеу къэзыуцухьэрэм мэIэшIубэу щызэрилъаси, IэшIугъакIэу кIэлъи, шъо зэмылIэужыгъуабэу зэрэзэхэгъэлыкIыгъи — зэкIэ ежь зыкIоцIищагъэх. Ежь Налбый иусэхэм дунаири къащыгущыIагъ, иорэд къащыхидзагъ, лъэныкъо пчъагъэу иIэхэмкIэ къащызэпэнэфыгъ.\nУахътэм изэкIэлъыкIуакIэ къэзыгъэлъэгъорэ образхэри Налбый бэу иIэх. ГущыIэм пае, чэрэз чъыгыр гъатхэм осым фэдэу фыжьыбз, гъэмафэм чэрэз чIапцIэхэм яхьылъагъэ къутамэхэр къыращэхы, бжыхьэм пкIашъэр IэпIэ-IапIэу къыпэзыжьы, кIымафэм жьыбгъэ чъыIэм жъалымэу етIэкIы. Чэрэз чъыгыр Налбый итхыгъабэмэ зэрахэтым критикмэ гу лъатагъ. Ащ иобраз зыхэт усабэ иI. Къыхэбгъэщын фае Къуекъор лирикэу анахьэу къызыщылъэгъуагъэр джа усэхэр арэу зэрэщытыр. Гур зыумэхъырэ гуфэбэныгъэ горэ ахэм къакIэхьэ. Егъэпшэн гъэшIэгъонэу иIэхэм чэрэз чъыгым псэ пытэу пшIошъ агъэхъу. Ар зыфигъадэрэр къэбзагъэр е мышIэныгъэр, нравственнэ дэхагъэр ыкIи нэмыкI цIыфыгъэ шэнхэу джырэ уахътэм бэмэ ахэмылъыжьхэр арых. Джары ащ фэдизыр ядэхагъэу, язэкъоныгъэ кIочIаджэу къызэригъэлъагъохэрэм къыгъэшъуашIохэу усэ сатырхэм сурэт шIыгъэм фэдэу ар къызыкIахэщырэр.\nГурымыIоныгъэм итхьамыкIагъу — джары поэтым ыпсэ зыгъэкъэбзэжьырэ Iудэнэ псыгъоу илирикэ пхырыщыгъэр. Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим идэхагъэ ифэшъошэ уасэ фэзымышIыхэрэр ыкIи ащ жъалымэу дэзекIохэрэр гукIэ фаштэхэрэп. Ары къэс нэбгырэ пэпчъ мы чIыгум къызэрэтехъуагъэм, зэрэщыпсэурэм ыкIи шIуагъэу ащ къытырихырэм ыуасэу пшъэдэкIыжь пхъашэ зэрихьыщтыр зэкIэми алъигъэIэсмэ шIоигъу.\nДунаим анахь гурыIогъошIоу ыкIи гурыIогъуаеу тет зэхашIэу шIулъэгъуныгъэр Къуекъоми илирикэ хэзыгъэп. Гур гъэры зышIыгъэ бзылъфыгъэм иобраз романтическэ шъэфыгъэр къэгъэгъэ блэрым фэдэу къырешIэкIы. Ащ фыщытыкIэу фыриIэр ыгъэбылъырэп, ау ышъхьи къырихыпэрэп. Къэгъагъэм, жъуагъохэм, осэпсым афигъадэзэ, шъхьадж анахь хьалэмэтыгъэу хэлъым ар ригъапшэзэ фэусэ. ИщыIэныгъэ зэрэщытэу зэпхыгъэ хъугъэ зэхашIэм ихыорхэм къызэмыплъэкIыжьэу захидзэ шIоигъоу загъорэ иусэхэм ахэолъагъо. Поэт шъыпкъэр гукIэ мэпсэу. Гур цIыфым зыкIиIэр шIу ылъэгъунэу ары. Джары Къуекъом илирическэ герои шIулъэгъур ыгу ипачъыхьэ шъыпкъэ зэрэхъугъэм ушъхьагъоу иIэр.\nКъуекъом итворческэ кIуачIэ зыфэдизыр нахь эпическэ произведение инэу иIэхэми дэгъоу къахэщыгъ. ЫпэкIэ къызэрэтIуагъэу, ащ ипрозэ гупшысэ куу хэлъэу гъэпсыгъэ. ГущыIэ лъагэм фэIэпэIэсэ тхакIом изэчый лъэныкъуакIэу иIэ хъугъэхэр джыри нахь игъэкIотыгъэу ащ къыщызэIуихыгъэх. «Къушъхьэ ябг» зыфиIорэ повестыр адыгэ литературэм топыщэм фэдэу къыхэфэгъагъ. Сыда пIомэ ишъуашэкIи, ижанрэкIи, иобразхэм якъэгъэлъэгъуакIэкIи ар зыми фэмыдэу къызэрэчIэкIыгъэр бэмэ лъэшэу «къяузыгъагъ». Ащ ушъхьагъоу фэхъугъэр лIэшIэгъу пчъагъэхэм къакIоцI зэрэцIыфлъэпкъэу зыгъэгумэкIырэ емрэ шIумрэ Урыс-Кавказ заом пхырыщыгъэу авторым ямышIыкIэу къызэригъэлъэгъуагъэр ары.\nАщкIэ авторым гухэлъэу иIагъэр мырэущтэу тхылъым ипэублэ къыщеIо: «Мы повестыр зэхьылIагъэр Ер зыщыщыр къыбгурыIонышъ, ащ пэбгъэуцужьымэ хъущтым уегупшысэныр ары. Сэ лъэпкъэу сызыщыщым сегупшысэ, сэ ащ сыришъау ыкIи ты шъуашэри щысэубыты. Ары чыжьэу сызэплъэкIыжьынышъ, анахь чIыпIэ гуузэу ар зэрытыгъэ уахътэм гукIэ зизгъэфэнышъ, джащыгъум ыщэчынэу хъугъэр сыушэтынэу сызыкIы-фэягъэр. Зыгорэ зэхэсшIагъэуи къысшIошIы. Джар къэсIотэжьынэу ары сызыфэягъэр».\nТхылъыр акъыл нахьи гукIэ гупшысэхэрэр ары нахь зытегъэпсыхьагъэр. Жанрэр къэгъэнэфэгъуай, лъэныкъо пчъагъэкIэ къызэIокIы, охътитIу зэреблы. Къушъхьэ ябгэм иобраз жъалымэ повестым хэт геройхэм тIэкIу шIэ къэс анэгу къыкIэуцо. Сыдэущтэу ныбжьыкъум упэшIуекIощта? БгъэкIодын плъэкIыщта ар? Сыда Ем пэбгъэуцужьымэ хъущтыр? Джахэр ары анахь упчIэ шъхьаIэу ащ къыщытэджыхэрэр. Ахэм авторым джэуап гъэнэфагъэ къареты: псэм инэфыпс. Мэзахэр нэфшъагъом икъэсыгъор ары анахьэу зыщызэхахьэрэр, ау нэфшъагъом мэзахэр зэхефы. Нэбгырэ пэпчъ ыгу джа нэфынэр зэрэщызэкIигъаблэрэм елъытыгъ нэфшъагъори къызэрэсыщтыр.\nКъуекъом и «Къушъхьэ ябгэ» адыгэ литературэм ифилософскэ прозэ анахь Iахь инэу хэлъыр ары. Критикхэм къызэраIоу, ащкIэ Налбый лъэпкъ шIэжьымрэ зэрэцIыфлъэпкъэу игумэкIыгъохэмрэ уязыгъэгупшысэрэ тарихъ-философскэ роман тхыкIэм джыри изы къэгъэлъэгъуакIэ къыгъотыгъ.\nГъэшIэгъонэу ыкIи ыгу етыгъэу Налбый кIэлэцIыкIухэм апае бэ ытхыгъэр. Пшысэу, пьесэу, усэу, IурыIупчъэу ыкIи хырыхыхьэу ащ икъэлэмыпэ къычIэкIыгъэхэм блэкIыгъэри, джырэ уахътэри ащызэхэблагъ. Сабыим изэхэшIыкI шIугъэм икоцыцэ хабдзэу икъу фэдизэу укъыздекIокIыжьырэм, нэужым ащ лэжьыгъэ дахэ къызэритыщтыр къызгурыIорэ тхакIохэм ащыщ Налбый.\nДраматургиер — Къуекъом итворческэ баиныгъэ зэбгъэпшэшъун фэдэ зэрэщымыIэр джыри зэ къэзыушыхьатыжьырэ IэпэIэсэныгъэу хэлъыр ары. Жанрэ зэфэшъхьафэу щыIэхэр ащ зэригъэфедэшъухэрэр, зэрэзэригъэпэшышъухэрэр умыгъэшIэгъонэу щытэп. Драматизмэри, трагизмэри, романтизмэри, сэмэркъэури Налбый ежь ыгу щызэпищэчыхэзэ, образэу иIэхэм ахилъ-хьэзэ матхэ.


ШIушIэным илъагъокIэ — Адыгэ макъ\nПолитикэ партиеу «Единая Россия» зыфиIорэм иволонтер гупчэ «НыбжьыкIэ гвардием» хэтхэр игъусэхэу ковид IофыгъохэмкIэ колл-гупчэм иIофышIэхэм апае шIушIэ Iофтхьабзэ зэхащагъ. НыбжьыкIэхэр колл-гупчэм Iоф щызышIэхэрэм зэрафэразэхэр къыраIотыкIыгъ ыкIи лъэпкъ шхыныгъоу хьаку хьалыжъор ахэм афащагъ.\nМэзэ пчъагъэхэм къакIоцI гъэпсэф ямыIэу тхьамафэм имэфи 7 сменитIукIэ мыхэм Iоф ашIэ. Эпидемием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет республикэм нахьышIу щыхъугъ нахь мышIэми, цIыфхэр джыри телефонэу 122-м теох, псауныгъэм епхыгъэ упчIэу зыгъэгумэкIыхэрэр афагъазэх. Специалист IэпэIасэ хэхъухьажьыгъэхэу, колл-гупчэм Iутхэр сымаджэхэм псынкIэу джэуапхэр къаратыжьых, зэрафэлъэкIэу IэпыIэгъу къафэхъух.\nФракцие зэфэшъхьафхэм ядепутатхэм яамалкIэ колл-гупчэм иIофышIэхэр агъашхэх — суп, лым хэшIыкIыгъэ шхыныгъохэр, салатхэр, щай афащэх.\n«Единэ Россием и НыбжьыкIэ гвардие» и Адыгэ шъолъыр къутамэ ипащэу, Мыекъуапэ идепутатэу Бэрзэдж Асет къызэриIуагъэмкIэ, партием ыкIи «НыбжьыкIэ гвардием» иволонтерхэм 2020-рэ илъэсым итыгъэгъэзэ мазэ къыщегъэжьа-гъэу колл-гупчэм иIофышIэхэм мафэ къэс шхыныгъо стырхэр афащэх. Ащ нэмыкIэу, джыри ахэм агу къыдащаемэ ашIоигъоу хьаку хьалыжъохэр, щай, кофе ыкIи IофшIэным щагъэфедэрэ пкъыгъохэр гуфитхэм афащагъэх.\nПредыдущая Гъатхэм бзыухэр къэбыбыжьых\nСледущая Утщыгъупшэщтэп, тшыпхъу кIас…


Адыгэ ЗекIо: Хэкум ыкIи хэхэсым щыщ Адыгэхэр зэгъусэхэу Iуашъхьэмафэ дэкIоягъэх\nБэдзэогъум и I8-м, мэфэку мафэм, сыхьатэ 11.00-м Адыгэ хэкум ыкIи хэхэсым щыщ Адыгэ нэбг I2 зэгъусэхэу Iуашъхьэмафэ ишъхьэдэдэ (5642 м) Адыгэ ныпыр щагъэIагъ.\nМы Iофыгъом кIэщакIоу фэхъугъэр Адыгэхэм я Дунай зыфиIорэ хасэр ары. Ахэм мы Iофыгъом цIэу фашIыгъэр "Iуашъхьэмафэ 2013". Мыщ гупщысэ шъхьэIэу фашIыгъэр Адыгэхэм я зэкъотыныгъэ ыкIи язэдэлэжьэн гъэпытэныгъэр ары. Iуашъхьэм идэкIоен зэрищагъ Адыгэ алпинистэу Щыбзыхъо Казбек.\nБэдзэогъум и 13-м Адыгэ нэбг 25 фэдиз Нальчик къыщызэрэугъойгъэх. Ахэр Къэбэртае-Бэлкъар республикэм, Адыгэ республикэм, Къэрэщай-Черкес республикэм, Щапсыгъэ хы-Iушъом, къалэу Москва, Тыркуем, Сирием, Иорданием, Израил ыкIи Англием къарикIыгъэх.\nКупыр мафэ 5 зэгъусэхэу Iуашъхьэмафэ идэкIоен зыфагъэхьазырыгъ. Бэдзэогъум и 14-м Iуашъхьэмафэ илъапсэ километыр 7 щакIугъ. ятIуанэрэ мафэм километыр I5 акIугъ. Ящэнэрэ мафэм Iуашъхьэмафэ и 4800 метыр лъэгапIэ нэс дэкIоягъэх. Бэдзэогъум и 18-м Iуашъхьэмафэ ишъхьэдэдэ дэкIоенхэу купым нэбг 12 къыхахыгъэр пчъэдыжь нэфышIым сыхьатэ 4-м ежьэхи сыхьатэ 11-м Iуашъхьэмафэ ишъхьэ нэсыхи Адыгэ ныпыр щагъэIагъ.\nКъэIогъэн фае, Адыгэхэм я Дунай зыфиIорэ хасэр илъэс заулэ хъугъоу мэлажьэ. Ащ Адыгэ лъэпкъым ехьылIагъэ Iофыгъохэр къыригъэкIокIыгъ. Мы аужьырэ илъэситIум хасэр нахь лъэщэу зыпылъыр Сирие Адыгэхэм яIоф. Хасэм пэрытыныгъэ щызэрахьэ ыкIи чанэу щэлажьэх, ХьадэпIашъу Лариса, Хъурае Асльан, Тэуцожъ Бесльан ыкIи нэмыкIхэр.


Бизнесым IэпыIэгъу зэригъотыщтыр икъоу лъыгъэIэсыгъэн фае | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nБизнесым IэпыIэгъу зэригъотыщтыр икъоу лъыгъэIэсыгъэн фае\nЭкономикэм зыпкъ итэу хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным фэгъэхьыгъагъ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат видео шIыкIэм тетэу зэхищэгъэгъэ зэхэсыгъор.\nМинистрэхэм я Кабинет хэтхэр, федеральнэ ыкIи республикэ къулыкъухэм, ведомствэхэм, муниципальнэ образованиехэм япащэхэр ащ хэлэжьагъэх.\nАР-м и Премьер-министрэу Александр Наролиным къызэриIуагъэмкIэ, экономикэм илъэныкъоу коронавирусым иягъэ зэригъэкIыгъэхэм ахэлъытэгъэщтхэм яспискэ джыри хагъэхъуагъ. Кризисым пэшIуекIогъэнымкIэ планэу мэлылъфэгъум и 8-м аштагъэм къыщыдэлъытагъэу, бизнес цIыкIум ыкIи гурытым IэпыIэгъоу аратыщтыр агъэнэфагъ. НэмыкI хъызмэтшIапIэхэм зэрадеIэщтхэри, цIыфхэм IофшIэпIэ чIыпIэ ямыIэу къэмынэнхэм пае ашIэщтыри планым къыщыдэлъытагъэх.\nIэпыIэгъур зыфэдэщтыр муниципалитетхэм алъыгъэIэсыгъэн фаеу зэрэщытым республикэм ипащэ къыкIигъэтхъыгъ.\n«Бизнес цIыкIум ыкIи гурытым ащылажьэу, УФ-м и Правительствэ иунашъо къыхиубытэхэрэм федеральнэ ыкIи республикэ IэпыIэгъу пстэури аIэкIэхьан фае. Нэбгырабэхэм IофшIэпIэ чIыпIэ ямыIэу къызэрэнэщтхэр къыдгурыIоныр шIокI зимыIэ Iофэу щыт. Предпринимательхэм къэралыгъо IэпыIэгъур къызIэкIагъэхьанымкIэ тадеIэныр типшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ», — къыIуагъ ЛIышъхьэм.\nАР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Геннадий Митрофановым къызэриIуагъэмкIэ, республикэм ихъызмэтшIапIэхэм продукциеу къыдагъэкIырэр интернет щапIэхэм къащагъэлъэгъошъуным ыкIи ащыIуагъэкIыным ыуж итых. Мы лъэныкъом нахь чанэу Iоф дашIэнэу АР-м и ЛIышъхьэ къафигъэпытагъ. Промышленностым зегъэушъомбгъугъэнымкIэ Федеральнэ фондым кредитхэм алъэныкъокIэ Iоф дэшIэгъэным мэхьанэ зэриIэри зэхэсыгъом къыщаIуагъ. Шапхъэу ащ пылъхэр зэрагъэшIэнэу, Фондым иIэпыIэгъу зыгъэфедэшъущт хъызмэтшIапIэхэр пэшIорыгъэшъэу агъэнэфэнхэу КъумпIыл Мурат къариIуагъ.\nХэбзэIахьхэм ятын, юридическэ лицэхэм бэджэнд уасэу атырэм изэкIэхьан, бизнес цIыкIум ыкIи гурытым ащылажьэхэрэм фэгъэкIотэнхэр зиIэ кредитхэр нахьыбэу зэрагъэфедэщтхэм нэужым атегущыIагъэх.\nЦIыфхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэнхэмкIэ федеральнэ къулыкъум АР-мкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Галина Цыганковам IофшIэпIэ чIыпIэхэмкIэ бэдзэршIыпIэм изытет зэрэлъыплъэхэрэр къыIуагъ. Мы уахътэм нэбгырэ мини 2 фэдизмэ пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу Iоф ашIэ, 42-р IофшIэгъу мафэм ызыныкъом мэлажьэх, нэбгырэ 327-мэ Iоф ашIэгорэп, хъызмэтшIапIэм Iутэу ау къыIукIыжьынэу изыхъухьагъэр 94-рэ мэхъу. IофшIапIэ имыIэжьэу къэнагъэхэм аратырэ пособие анахь иныр сомэ мин 12,1-рэ.\nМы лъэныкъор анахьыбэу Iоф зыдэшIэгъэн фаехэм зэращыщым, IофшIапIэ имыIэу къэнагъэхэм япчъагъэ хэмыхъоным екIолIэкIэ гъэнэфагъэ зэрищыкIагъэм республикэм ипащэ къыкIигъэтхъыгъ.\nПсэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым, псэолъэ ыкIи гъогу шIыным ащылажьэхэрэм Iоф ашIэнэу фитыныгъэр игъорыгъоу ятыжьыгъэными игугъу ашIыгъ. Мыхэм санитар шапхъэхэр зэрагъэцакIэхэрэм, пропускхэм ятын нахь гъэлъэшыгъэу алъыплъэнхэу ащ фэгъэзагъэхэм КъумпIыл Мурат къафигъэпытагъ. Социальнэ псэуалъэхэм яшIын анахьэу анаIэ тырагъэтынэу къариIуагъ. НэмыкI субъект е къэралыгъо къикIыгъэу псэолъэ е гъогу шIыным ащылажьэхэрэм коронавирусыр къяолIагъэмэ уплъэкIугъэныри шIокI зимыIэ Iофэу зэрэщытым ЛIышъхьэм къыкIигъэтхъыгъ.\nЗэхэсыгъом икIэухым мэкъумэщ хъызмэтым иIофхэм язытет тегущыIагъэх. Мы лъэныкъом фэгъэзэгъэ министерствэм ипащэу Къуанэ Анзаур коронавирусым иягъэ зэригъэкIыгъэхэм мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэр къызэрахимыубытэхэрэр къыIуагъ. Къэралыгъо программэу щыIэхэм къызэращыдэлъытагъэм тетэу ахэм IэпыIэгъу афэхъущтых.\nГъэтхасэхэм япроцент 60 фэдизыр апхъыгъах. Ощххэр зэрэмакIэхэм бжыхьасэхэм иягъэ аригъэкIыным ищынагъо щыI. Специалистхэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, гъатхэр къихьэгъахэу къызэригъэщтыгъэр чъыг хатэхэм ыкIи цумпэ хьасэхэм ягоуагъ.\nIофхэм язытет нахь куоу зэрагъэшIэнышъ, ом зэрар къызфихьыгъэ хъызмэтшIапIэхэм зэрадеIэщтхэр агъэнэфэнэу ЛIышъхьэм къариIуагъ. Страхованием пылъ компаниехэм мыщ фэдэ чIыпIэхэм шIуагъэу къатырэр икъу фэдизэу мэкъумэщышIэхэм алъыгъэIэсыгъэнхэми мэхьанэ зэриIэр къыхигъэщыгъ.


Редактор 11.01.2022 11.01.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nИлъэсыкIэм шIукIэ тыщэгугъы\nМафэр — такъикъэу, мазэр — зы жьыкъэщэгъоу илъэс пэпчъ зэплъэкIыгъо тимыфэу мачъэ. Ары «уахътэр чъэр, ащ кIэхьагъэ щыIэп» зыкIаIорэр.\n2021-рэ илъэсыр — Цум иилъэсыгъ, пшъыгъэ-пшъыгъэу икIыгъ. Шъыпкъэ, а псэушъхьэм IофшIэнкIэ утекIонэу щытэп: хэгъэгуми, республикэми уигъэгушIоу, гухэлъышIухэр щыIэныгъэм илъэныкъуабэкIэ щыпхырыщыгъэх. ТызкIэхъопсэу, тызкIэлъэIурэр уз лъэшэу зэкIэ дунаир зэлъызыкIугъэр чIыгум текIодыкIыжьынышъ, цIыфлъэпкъым тынчыныгъэ-гушIуагъор ыгъотыжьынэу ары.\nИлъэсыжъыр плъызэу, плъызэу екIы. Зэ фабэ — тыгъэпс шъхьагъушъ кIымафэми умышIэнэу; зэ чъыIэжьыр ябгэу, лъэшэу кIилъэсыкIэу; зэ ощхы — тIыпI-сыпIэу, мыгумэкIыхэу, шъабэу, чъыер къыптыригъаоу; зэ ос цIынэ макI, чIым къытемыщыхэу, етIанэ кIымафэм гу къызIэпишIыхьагъэу зэу къэучъыIы, къесы шъабэу — чъыIэ. Джащ фэдэу илъэсэу икIырэр шъуабэу зэхэлъ. Ауми, илъэсыжъыри тыгу шIукIэ къызэринэрэ дэгъуби хэт: тичIыгуи гъэбэжъугъ, сабыйхэри къэхъугъэх, блэкIыгъэ илъэсым нэбгырэ 200-кIэ нахьыбэу ныбжьыкIэхэри къэзэрэщагъэх, унэгъуакIэхэми заIэтыгъ.\nАдыгэ Республикэр зызэхащагъэр илъэс 30 хъугъэ. Ащ кIуачIи, амали ыгъотыгъ. Адыгеим икъэлэ шъхьаIэу Мыекъуапэ хэхъо, зеIэты, нахь кIэракIэу зештэ.\n2022-р — Къэплъаным и Илъэс. Ар къэсынкIэ бэп щыIэжьыр, шIэхэу типчъэIумэ къаIууцощт шъхьэлъытэжь-лъэрыхьэу, къодан-гъэшIуагъэу. Тэри, адыгэхэм, тижъи, тикIи нэгушIогушIубзыоу, тфэлъэкIырэмкIэ къогъанэ тимыIэу, илъэсыкIэм мурадыбэр етпхэу, тыгугъэу ыкIи тшъхьэкIи щыIэкIэ-псэукIэм тыфэхьазырэу, акъыл-чаныгъэр къыдготэу тыпэгъокIыщт. Илъэс пэпчъкIэ анахь мэхьанэ зиIэр цIыфхэм агу изытет: пшIэрэ Iофым — щыIэныгъэм сыдигъуи гушIуагъо хэбгъуатэу, Iофыр бгъэшIоу, узэкъотэу, узэдеIэу упсэуныр мы илъэсыкIэу 2022-у къихьащтыми ар къыделъытэ. Арышъ, цIыф пстэоу IорышIэ-чанхэу, ыпэкIэ плъэзэ зызгъэулэужьыхэу шIур зигъогухэм, зафэхэм, Iушхэм, хыехэм, хъупхъэ ялыехэм, мамырныгъэ-тынчыныгъэр зыухъумэхэрэм — зэкIэ цIыфлъэпкъым, зэрэчIыналъэу ИлъэсыкIэр мэфэ шъыпкъэ тфэхъунэу тэлъаIо!\nАдыгэ усэкIо инэу, лъэпкъ поэзием тэмэ пытэ езытыгъэу Хьаткъо Ахьмэд иусэу «ЦIыфыр щэрэI — щыIэмэ хъяр!» зыфиIорэм нахь хъохъу дахэ щыIэп, арышъ, пстэуми тигуапэу ащ тыкIэдэIукIын.\n…ЦIыфыр щэрэI — щыIэмэ хъяр.\nАщ нахь гушIуагъо тетэп дунаем!\nЦIыфыр щэрэI — щыIэмэ хъяр.\nСыдэу тхэхъуагъэми дунаем тефэн,\nГушIуи насыпи зэужэм тфэхъун.\nЦIыфыр щэрэI — щыIэмэ хъяр,\nЗэужэ зэрэцIыфхэр зыщызэдашIэжьэу,\nЗыщызэныбджэгъухэр о уикъэралэу\nУщыпсэуныр сыдэуи псынкI!\nЦIыфыр щэрэI, къызготэу щэрэI!\nКъэгъагъи, гушIуагъуи зэдэтшыпыщт.\nЗэдэлэжьэ купым яорэд Iэтыгъэ\nГур нахь къыIэтэу сыд щыIах?!\nАщ зедгъэIэтызэ, тызэдэлэжьэн,\nТи Союзэу тпсэри зэдэтыухъумэн.\nХэгъэгум, лъэпкъым хэти афыриIэ шIулъэгъу-гукIэгъум щыIэныгъэр зэригъэпытэрэр, зэригъэлъапIэрэр, ЦIыфыр зэриухъумэрэр — ыпэкIэ ыгъаплъэу, зэриIэтырэр къыщыIуагъ зэлъашIэрэ тхэкIошхоу МэщбэшIэ Исхьакъ иусэ:\nУмэкъэ чаны, хэгъэгоу кIасэр,\nЛъэпкъы къошыбэм орышъ ылъапсэр\nШIуфэсы лъапIэр непэ осэхы.\nСэ сиорэдмэ уахэмылъыщтмэ,\nХэта ащыгъум ащ ядэIущтыр?\nУищытхъу дахэ сымыIотэщтмэ,\nХэта сэ сыбгъэ дизэу дэлъыщтыр?\nО къыопыйрэр симыпыищтмэ,\nСыдэущтэу пIуркIэ укъысэджэн?\nГугъапIэу уиIэр сыгу имылъыщтмэ,\nСыдэущтэу зекIо сыкъыбдежьэн?\nУижьы схэтыфэ, сыгу къытеофэ,\nУилъэгъо зафэ сэ сырыкIощт.\nЛъэу скIэтыр зэкIэ къэучъыIыфэ,\nУищытхъу идахэ ренэу сIотэщт.\nАдыгэ пшысэхэр зикIасэхэм апай\nКъещхы зэхъум Тыгъужъыр чъыг гъурбым итIысхьагъ. ЫтхьакIумэхэр ин-инэу Къыдырыр блэкIэу ылъэгъугъ.\n— Тхьэм къысфихьыгъ, мы делэр сшхын, — ыIуи, Тыгъужъыр чъыг гъурбым къикIыгъ, игухэлъи Къыдырым риIуагъ.\n— Сыпшхыщтымэ сыд сшIэн, зыкIи сыамалэп, — ыIуагъ Къыдырым. —\nАу сэ слъэгучIэгъ гъэшIэгъон чIэлъ, уфаемэ озгъэлъэгъун.\nТыгъужъым ышIошъ хъугъэ, «сшхыщтышъ, сшхыщт, ари сигъэлъэгъумэ дэгъуба» зэриIожьи, къешIугъ.\n— Моу къэтIыс, — ыIуагъ Къыдырым.\nТыгъужъыр хьампIэIоу тIысыгъэ. Къыдырыр арыти зыфэягъэр, ишIуалъэхэмкIэ къеуи, Тыгъужъыр зэпэулэрэкIэу къычIидзи, кIитхъужьыгъ.\nХэшъо цыгъомрэ унэ цыгъомрэ\nУнэ цыгъор хэшъо цыгъом дэжь хьакIакIо кIуагъэ.\n— Сыд уищыIакI? —еупчIыгъ.\n— СищыIакIэ ущыкIэрэп, — тхьаусыхагъэ хэшъо цыгъор. — Губгъом сыщэугъуае. КIымафэ зыхъукIэ сиIоф къэдэи. Сшхыщтыр къэгъоты-\nгъуае къысщэхъу. ЧъыIэм сигъалIэу бым сис.\nО унэ фабэм уис. Пшхын икъуни ащ иогъуатэн фае.\n— НекIо, сэ сищыIакIэ озгъэлъэгъущт, — ыIуагъ унэ цыгъом.\nХэшъо цыгъор ыуж къихьи къэкIуагъ.\n— Мо зэ еплъ, сшхыщтыр сихъои, — коц дзыоу зэгосхэр хэшъо цыгъом ригъэлъэгъугъэх. — МэлакIэ сылIэрэп.\n— Тхьэр къыотагъ, сыохъуапсэ, — ыIуагъ хэшъо цыгъом. — Адэ мор хэт? — чэтыужъыр епэгъогъохэу жантIэм чIэсти, ылъэныкъо плъагъэ. — Сыдэуи чэфынчъа?\n— Къо закъо иIагъэти, лIагъэ, фэтхьаусых, — ыIуагъ унэ цыгъом.\nХэшъо цыгъор фэтхьаусыхэн гухэлъ иIэу чэтыужъым зекIуалIэм, къетхъуи ыубытыгъ.\n— ШIуи-шIуи, — къэкIыигъ хэшъо цыгъор.\n— ШIуми бзаджэми джары мафэ къэс тэ тызхэтыр, — ыIуагъ унэ цыгъом. — Укъысэхъопсагъэшъ, шIумэ еплъ.\nПредыдущая Псауныгъэм игъэпытапIэ хэхъо\nСледущая Электричкэхэр къэлъэпIагъэх


ТехнологиякIэхэм атетэу | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ гъогу отраслэмкIэ анахь мэхьанэ зиIэхэр къыгъэнэфагъэх, пстэуми апэу псэолъэшI ыкIи гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зэшIохыгъэнхэр ары.\n«БэмышIэу тшIыгъэ ыкIи дгъэцэкIэжьыгъэ гъогухэм ягъэцэкIэжьын икIэрыкIэу ахъщэ пэIудгъэхьанэу щытэп. ЗэрищыкIагъэм тетэу IофшIэнхэр дэгъоу дгъэцэкIэнхэр ары тынаIэ зытедгъэтын фаер. Росавтодорым ипащэу Сергей Кельбах зэзэгъыныгъэу дэтшIыгъэм тегъэпсыхьагъэу Адыгеим экспертхэр къыгъэкIуагъэх, ахэр отраслэм испециалистхэм яегъэджэн фэгъэзэгъэщтых. Ащ нэмыкIэу ахэм пэщэныгъэ дызэрахьэзэ автомобиль гъогу километри 10 республикэм щагъэпсыщт, технологиякIэхэм шIуагъэу яIэм уасэ фэтшIыным иамал ащ къытыщт», — къыкIигъэтхъыгъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, гъогухэр дэгъоу, зэрищыкIагъэм тетэу зыдгъэпсыхэкIэ, зэщымыкъохэу бэрэ ахэр тфэлэжьэнхэ алъэкIыным диштэу зытшIыхэкIэ, Гъогу фондым икъэкIуапIэхэр гъэцэкIэжьынхэм апэIутымыгъахьэу, транспорт сетым ихэхъоныгъэ пэIудгъэхьан тлъэкIыщт. ЦIыфхэми ящыIакIэ нахьышIу шIыгъэнымкIи, республикэм инвестициехэр нахьыбэу къихьанхэмкIи ащ ишIуагъэ къэкIощт.\nАщ къыкIэлъыкIоу КъумпIыл Мурат Тэхъутэмыкъое районым ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт пшъэрылъ фишIыгъ къалэу Краснодар екIолIэрэ федеральнэ трасситIур зэзыпхыщт автомобиль гъогум пае чIыгу къыхэгъэкIыгъэным иIофыгъо зэхифынэу.\nГъогухэм ягъэцэкIэжьынкIэ муниципалитетхэм Iофэу ашIэрэм фэгъэхьыгъэ къэбарым зэIукIэм щедэIугъэх. Адыгэкъалэ имэрэу ЛIыхэсэ Махьмудэ къызэриIуагъэмкIэ, республикэ бюджетым щыщэу сомэ миллион 20 фэдиз хъурэ ассигнование тедзэхэр Адыгэкъалэ ыIэ къыригъэхьагъэх. Республикэм и ЛIышъхьэ Адыгэ Республикэм псэолъэшIынымкIэ и Министерствэ пшъэрылъ фишIыгъ джыри сомэ миллиони 10 къалэм къыфыхэгъэкIыгъэным иамал хэплъэнэу.\nКъэлэ гъэпсыкIэ зиIэ псэупIэу Яблоновскэм сомэ миллион 70-м ехъу джыри IэкIагъэхьагъ, ащ хэхьэ гурыт еджапIэу N 27-м екIурэ гъогум ишIын пэIуагъэхьащтри. Районым ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт къызэриIуагъэмкIэ, графикым диштэу IофшIэнхэр макIох, къэзытхырэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\nИнэм къэлэ псэупIэм джыри сомэ миллион 20 IэкIэхьагъ, IофшIэнхэм яапэрэ чэзыу зэшIохыгъэным пае аукционымкIэ макъэ арагъэIугъах. Къэлэ псэупIэм ипащэу Хъоткъо Хъызыр къызэригъэгугъагъэхэмкIэ, пIалъэу рахъухьагъэхэм псэолъэшIыныр зэшIуахыщт.\nСтаницэхэу Джаджэмрэ Дондуковскэмрэ ягъогухэм ягъэцэкIэжьын телъытагъэу джыри сомэ миллион 20 къыхагъэкIыгъ. Районым ипащэу Александр Бутусовым къызэриIуагъэмкIэ, аукционым фэгъэхьыгъэу макъэ къагъэIугъах, пIалъэу агъэнэфагъэхэм ателъытагъэу псэолъэшIхэр IофшIэным фежьэщтых.\nКъумпIыл Мурат къызэрэкIигъэтхъыгъэмкIэ, гъогухэм яшIын иIофыгъо ренэу анаIэ тырагъэтын фае. Урысыем ихэхъоныгъэ истратегие зэшIохыгъэным пае Адыгеимрэ Пшызэ шъолъырымрэ зэдызэшIуахыщт Iофтхьабзэхэм ателъытагъэу муниципалитетхэм гъогу отраслэмкIэ проектхэр зэхагъэуцонхэ зэрэфаер шъхьафэу къыкIагъэтхъыгъ.


Псауныгъэм иухъумэкIуагъ, цIыфышIугъ — Адыгэ макъ\nПсауныгъэм иухъумэкIуагъ, цIыфышIугъ\nРедактор 14.01.2020 14.01.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЗиIорэ зишIэрэ зэтехьэу, сыдигъуи игущыIэ емыпцIыжьэу, цIыфхэмкIэ зэфэгъэ-шъыпкъагъэ хэлъэу щыIэрэр насыпышIу. Ахэм ащыщыгъ адыгэ лъэпкъым ыкъо кIасэу, врач цIэрыIоу Хьагъундэкъо Нурбый ЦIыкIу ыкъор.\nНурбый Шэуджэн районым ит къуаджэу Мамхыгъэ тыгъэгъазэм и 31-м, 1929-рэ илъэсым къыщыхъугъ. ЦIыфышIу губзыгъабэр, ныбжьыкIэ чан Iушыбэр зыдэс къуаджэм зы кIэлэ ялые гукъабзэкIэ Тхьэр къетагъ. РаIорэр ытхьакIумэ ихьэу, еджэныр икIасэу, шIэныгъэр псэу зыIуищэу, кIэлэшIоу къэтэджыгъ.\nТикъэлэ шъхьаIэу Мыекъуапэ километрэ 65-кIэ пэчыжьэу щыс Мамхыгъэ чылэшхо гупсэф дах, ицIыфхэр шэнышIо-гушIубзыух. Къуаджэр псыхъоу Фарзэ исэмэгубгъу илъэси 150-м къехъугъэу Iус. Асфальт гъогушхоу чылэм пхырыкIырэм унэгъуабэ щызэкIэлъырыс. КъоджитIумэ — Мамхыгъэрэ Хьакурынэхьаблэрэ — урамышхо шъхьаIэр, Мыекъуапэ къыщежьэу Фэдз нэсырэр, акIоцIырэкIы. Мы урамым къуаджэм ыкъо дышъэу, врач IэпэIасэу, цIыфышIу дэдагъэу, хэткIи зэмыблэжьыщтыгъэ Хьагъундэкъо Нурбый ыцIэ ехьы. Мы урамым къытехъухьагъ, икIэлэгъу щыкIуагъ; етIанэ гугъэ инхэм зылъащэу, щыIэныгъэшхом игъогу зэхэкIхэм атехьагъ, ау зыкIи икъоджэ гупсэ щыгъупшагъэп, нэдэплъыпIэ зэрегъотэу къакIощтыгъ. Шъхьэлъытэжь ин иадыгэ лъэпкъыкIэ, хэгъэгумкIэ, хэкумкIэ, къуаджэмкIэ зиIэгъэ Хьагъундэкъо Нурбый врач къодыягъэп, итхьэлъанэ емыпцIыжьэу, теубытэгъэ-шъыпкъагъэ зыхэлъыгъ, зэхэщэкIо дэгъугъ, исэнэхьат фэIэзагъ ыкIи фэшъыпкъагъ. Ахэм зэкIэми уасэ афашIызэ, якъоджэгъу агъэлъапIэзэ, урамэу Нурбый зыщыпсэугъэм ыцIэ фаусыгъ.\nХэти ищыIэныгъэ зыфэдэщтыр тхыгъахэу къэхъу зэраIорэм хэлъ щыI: арэу щымытмэ, ежь фэдэ илэгъу кIэлабэмэ игулъытэ-гурышэкIэ, ицIыфыгъэ IэдэбкIэ, игукIэгъу иныкIэ ашъхьэдэкIэу ар хъущтыгъэп — цIыфышIоу къэхъугъагъ Нурбый, ащ гъэсэныгъэ-шIэныгъэр, акъыл уцугъэр къызыгохъожьым, илъэси 100-м зэ къэхъухэрэм ащыщэу къычIэкIыгъ.\nХьагъундэкъо Нурбый Дзэ Плъыжьым ыцIэ зыхьыщтыгъэ Краснодар дэтыгъэ медицинэ институтыр зэоуж илъэсхэм къыухыгъ. 1959-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Адыгэ хэкум псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ икъулыкъу илъэс 53-м ехъум Iоф щишIагъ. 1971 — 1976-рэ илъэсхэм Адыгэ хэку исполкомым псауныгъэмкIэ иотдел ипэщагъ, илъэс 22-рэ Адыгэ хэку сымэджэщым иврач шъхьэIагъ.\nХьагъундэкъор Адыгеим ис цIыфхэм япсауныгъэ къэухъумэгъэнымкIэ анахь IофшIэгъэшхо зиIэмэ ащыщ. ЗэхэщэкIо инэу ащ зыкъигъэлъэгъуагъ, исэнэхьаткIэ хэлъ IэпэIэсагъэр, игукIэгъу-псэемыблэжьныгъэ зэфэдэу илъэпкъ, Адыгеим ицIыф жъугъэхэм атыригощагъ. ГумэкI-гукIэгъу ин, къэрарышхо хэткIи ащ иIагъ, итхьарыIо сыдигъуи фэшъыпкъагъ. ВрачымкIэ, медицинэ IофышIэмкIэ анахь мэхьанэ зиIэр сымаджэр зэхэпхыныр, зэхэпшIыкIыныр, ащ икъин, хьылъэу телъыр къыбгурыIоныр, зэрэхъужьыщтыр гурыбгъэIоныр, уигущыIэ къабыл фэпшIыныр ары. Нурбый а зэпстэур къыдэхъущтыгъэ къодыеп, IэпыIэгъу тэрэз фэныкъом игущыIэ зэхыригъэхын ыкIи пкъыригъэхьан ылъэкIыщтыгъ, джарэу исэнэхьат фытегъэпсыхьэгъагъ, икIэсагъ.\nIофым псэ къыпигъакIэщтыгъ\nАдыгеим имедицинэ къулыкъу лъапсэ фэшIыгъэным, Iэзэн Iофым шIыкIэшIухэр хэлъхьэгъэнхэм, сымаджэхэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъур лъэныкъуабэкIэ игъом ягъэгъотыгъэным, медицинэр культурэ шэпхъэ лъагэм тегъэуцогъэным, зыфэныкъохэу ыкIи ящыкIэгъэ Iэмэ-псымэхэр зэгъэгъотыгъэнхэм, кадрэхэр зэгъэуIугъэнхэм, шъхьадж ифэшъошэ чIыпIэ щытыным лъэшэу ынаIэ атетэу Хьагъундэкъом Iофышхо зэшIуихыгъ. 1960-рэ илъэсым ащ хэку сымэджэщыр ыгъэпсыгъ, Адыгеим псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ икъулыкъу инэкIубгъуакIэ къызэIуихыгъ. Нурбый шъхьэкIэфэшхо хэкум щыфашIыщтыгъ. Ар еджэгъэ-гъэсэгъэ къодыягъэп, нэбгырэ пэпчъ ыгу ихъыкIырэ-ишIыкIырэр зэхэзышIыкIырэ гъэсэгъагъ, лыуз ин пстэуми афыриIагъ. Ар пхэмылъэу зыпшIышъущтэп, гукIэгъур, гущыIэ шъабэр сымаджэм пигъохыным, фэгумэкIыным, игугъэ ымыгъэкIосэным фытегъэпсыхьэгъагъ, къыдэхъущтыгъ. Хьагъундэкъом хэкум ипащэхэр псауныгъэм икъэухъумэн иIофыгъохэмкIэ дэгъоу къыздыригъаIэщтыгъэх. Краснодар медицинэ институтым щеджагъэхэр, ар къэзыухыгъэ врачхэу Д. Шышъхьэм, Р. Боджэкъом, М. Iэшъхьэмафэм, ежь Н. Хьагъундэкъом, А. ЛIышэм, нэмыкIхэм медицинэм Адыгеим лъапсэ щыфэшIыгъэнымкIэ бэ ашIагъэр, ахэм зэкIэми щытхъур яфэшъуаш. ЦIыфхэр ыгъэдэIонхэ, къызкъуищэнхэ зэрилъэкIырэм ишIуагъэкIэ Хьагъундэкъо Нурбый сымэджэщыр зэришIыгъэм имызакъоу, медицинэ кадрэхэри ыгъэхьазырыгъэх.\nШIум шIу ипэгъокI\nШIэныгъэ, Iэдэб, нэхъой, гукIэгъу, пытагъэ, шъыпкъагъэ зыхэлъыгъэ врач IэпэIасэу, зэхэщэкIо инэу Хьагъундэкъо Нурбый адыгэ лъэпкъым ыкъо шъыпкъагъ, ар узэрыгушхон цIыфыгъ. Апшъэрэ квалификацие зиIэгъэ врачыр Адыгэ хэкум щыпсэурэ цIыфхэм япсауныгъэ къэухъумэгъэным игъашIэм фэлэжьагъ, пшъэрылъышхоу зэшIуихыгъэм, Iофышхоу ышIагъэм къэралыгъом уасэ къыфишIыгъ, тын лъапIэхэр къырипэсыгъэх. 1966-рэ илъэсым Нурбый ЛэжьэкIо Быракъ Плъыжьым иорден, 1970-м — медалэу «За доблестный труд» зыфиIорэр, В. И. Лениныр къызыхъугъэр илъэси 100 зэрэхъугъэмкIэ медалыр, 1976-м — орденэу «Щытхъум и Тамыгъ» къыфагъэшъошагъэх.\n1981-рэ илъэсым Нурбый щытхъуцIэу «РСФСР-м изаслуженнэ врач», 1984-м — «Псауныгъэр къэухъумэгъэным иотличник» зыфиIорэр, 1986-м —Лениным иорден, 1999-м — «Адыгэ Республикэм инароднэ врач» цIэ лъапIэр, 2010-рэ илъэсым медалэу «Адыгеим и Щытхъузехьэр» къыфагъэшъошагъэх.\nХьагъундэкъор цIыфыпсэр зышIобылымыгъ ыкIи ежь фэлъэкIэу зыгорэ къызтыригъэнагъэп. Опытышхо зыIэкIэлъ пэщагъ, медицинэ шIэныгъэ куу иIагъ ыкIи ащ игъэфедэнкIэ амал-къулаишхо ыгъотыгъагъ; цIыфхэмкIэ зэфагъэ, зэхэдз ышIыщтыгъэп — зиIи зимыIи; Iэзэныр, сымаджэм фэгумэкIыныр, фэлъэкIырэр фишIэныр къехьылъэкIыщтыгъэп — ар ежь шэн шъхьаIэу хэлъэу къэхъугъагъ. ГузэIухыгъэ хьалэлыгъ, уелъэIужьын имыщыкIагъэу, ухэтми, уифэныкъуагъэ къылъэгъущтыгъ.\nЫшъхьэ фэлэжьэжьэу, ибынунагъокIэ щыкIэгъэнчъэу щыIэмэ, бэмэ рагъэкъу. Адэ нэбгырэ мин пчъагъэм, уилъэпкъ, уихэку цIыфыбэу исхэм япсауныгъэ къэуухъумэныр сыда зыфэбгъэдэн плъэкIыщтыр? Ар цIыфыгъэшхом илъэгапI. Джа шэпхъэ иныр зыкIи зыIэкIитIупщыгъэп щэIэфэ Нурбый, идунэететыкIэ зэрэщытэу лIыгъэкIэ, цIыфыгъэ дахэкIэ зэлъыпкIэгъагъ. Хьагъундэкъом ыцIэ Адыгеим имызакъоу, Урысыеми щызэлъашIагъ, гъэшIоныгъэ-лъытэныгъэ ини къыфыряIагъ. Къэхъугъэу мылIэжьын щыIэп, ау цIыфыбэр апсэ хэIэжьыныр, узэрахэзыгъэр агу къеоныр зымыуасэ щыIэп — джары лIыгъэр, джары цIыфыгъэр, джары итхьэлъанэ емыпцIыжьыгъэм уасэу иIэр. Врач цIэрыIоу, исэнэхьат гъунэнчъэу зикIэсэгъэ Хьагъундэкъо Нурбый ЦIыкIу ыкъор илъэс 85-м итэу мэлылъфэгъу мазэм, 2014-рэ илъэсым дунаим ехыжьыгъ. Ар адыгэ лъэпкъым гухэкIышхо щыхъугъ, цIыфыбэу ишIу зэхэзышIагъэмэ, ищытхъу зэхэзыхыгъэмэ лъэшэу агу къеуагъ.\nЛъэужышIу лъэпкъ медицинэм щыриI Хьагъундэкъо Нурбый, ащ ыцIэ псаум фэдэу сыдигъуи епIоныр къылэжьыгъ, шIу ышIэу щыIагъ, уехъопсэнэу ыкIи укIырыплъынэу насыпышIуагъ, ыпсэ ифэбагъэ, инэф щэIэфэ цIыфхэм ахигощагъ. ТилъапIэ, тырэгушхо, тщыгъупшэщтэп.\nПредыдущая Адыгэ лъэкъуацIэхэмрэ тамыгъэхэмрэ\nСледущая ИIофшIэн шIогъэшIэгъон


ТикIэлэеджакIохэм тагъэгушIо | Адыгэ Макъ\nМосква хэкум икъалэу Одинцово «Федерацием и Кубок» зыфиIорэ зэнэкъокъур каратэмкIэ щыкIуагъ. ЗэIукIэгъухэм хэгъэгум ишъолъыр 48-мэ яспортсменхэр ахэлэжьагъэх.\nАдыгеим ибэнакIохэм медалищ къыдахыгъ. «Ката» зыфиIорэ зэIукIэгъум Мыекъуапэ ия 8-рэ лицей иеджакIоу Хьаджымэ Аслъан иIэпэIэсэныгъэкIэ къахэщыгъ, дышъэ медалыр къыфагъэшъошагъ.\nМыекъуапэ ия 7-рэ гурыт еджапIэ иеджакIоу Лъэустэнджэл Амир илъэс 14 — 15 зыныбжьхэм якуп ятIонэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Темыр Осетием — Аланием, Воронеж хэкум, Дагъыстан къарыкIыгъэ бэнакIохэм зэIукIэгъухэр къашIуихьыгъ.\nАдыгэ Республикэм игимназие щеджэрэ ТIэшъу Алим джэрз медалыр къызэрэдихыгъэр гъэхъагъэкIэ фэтэлъэгъу. ТиныбжьыкIэхэм япащэу Владимир Васильченкэм къызэрэтиIуагъэу, кIалэхэм хэгъэгум изэIукIэгъухэу мэлылъфэгъу мазэм Москва каратэмкIэ щыкIощтхэм ахэлэжьэнхэу загъэхьазыры.\nСурэтым итхэр: Адыгеим щыщхэу медальхэр къыдэзыхыгъэхэр.


ТIуапсэ Пресс - Лъэпкъ-гъэкIодым икъэштэн еплъыкIэ зэфэшъхьэфхэр щыIэх\nЛъэпкъ-гъэкIодым икъэштэн еплъыкIэ зэфэшъхьэфхэр щыIэх admin - 2014-09-07 19:58:48\nАдыгэ лъэпкъ-гъэкIодыр Украинэм къыштэнэу зызэрэфагъэзагъэм еплъыкIэ зэтекIхэр къыгъэущыгъэх\nУкраинэм ипарламент адыгэ лъэкъгъэкIодыр къаштэнымкIэ лъэIу зэрэфырагъэхьыгъэм теуфагъэу еплъыкIэ зэфэшъхьафых ежь адыгэхэм азфагу къекIокIрэр. КIэлъэIум кIэтхагъэхэм ащыщ Адыгеим щыщ журналистэу ЩэшIэ Аслъан, тарихълэжьэу Абрэдж Альмир, израиль щыщ политологэу Шмулевич Авраам, Дунэе Къушъхьэ Конгрессым икоординаторэу Дагъстан щыщ Магомедов Магомед, Къохьэпэ хэхыныгъэ зыфиIорэ партым хэт Кулокова Эльвира, Адыгэ дунэе лъэпкъ-культурэ гупчэу «Фитыныгъэр». Фэгъэзэныгъэр жъоныгъуакIэм и I6 атIупщыгъ.\nМы мафэхэм интернетым къихьагъэхэм ащыщ къалэу Краснодар щыIэ «Адыгэ Хасэм» ипащэу Сохът Аскэр мы Iофыр зэрилъэгъурэмкIэ икъэIоныгъэ. Адыгэ бэдауш лэжьакIом къыхегъэщы, адыгэ лъэпкъ-гъэкIодым икъэштэн ежь Урысыер арэу зиIэкIоцI Iофыр. Сохът Аскэр къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, фэдэ фэгъэзэныгъэр зыгъэпсыгъэхэм адыгэ лъэпкъгъэкIодым иIоф илъыкIотэн ымыгъэгумэкIыхэу ары. МыщкIэ лъапсэу фэхъугъэу ежь ылъытэрэр Фитыныгъэ Радиом зэдэгущыIэгъоу дыриIагъэм къыщхигъэщыгъ:\nСохъут Аскэр: Лъапсэу яIэр - непэ Украинэмрэ Урысыемрэ зэпэуцух Iаеу. Ащ телъытагъэу, Украинэм ихабзэ, инационалистхэм дезгъаштэн зылъэкIын цIыфхэу Адыгеим исхэр, адыгэмэ ахэсхэр къыхэгъэщыгъэным пае интернетым рагъэуцуагъ. ЦIыфхэу ащ кIэтхэжьхэрэр занкIэу полицым ащэх. Джарары ныIэп пшъэрылъэу яIэр. Фитыныгъэ Радио: Аскэр, зэдэгущыIэгъоу интернетым къихьагъэм къыщхэбгъэщыгъ, адыгэ лъэпкъгъэкIолдым икъэштэн Урысыем иIэкIоцI Iоф закъоу. МыщкIэ сыд къепIолIэшъущтыр?\nСохът Аскэр: Илъэс 25 хъугъэу адыгэ куп-зэхэщагъэхэм зы Iофэу лъэпкъгъэкIодым пае къаIорэр зыфэгъэхьыгъэр – Урысыер ары ар зыштэн фаер фэдэ унашъор. Сыда пIомэ ар Урысыем итарихъ щыщ. Адырэ къэралыгъомэ унашъоу аштэрэм тэ зи ишIуагъэ къытэкIрэп.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ адыгэ бэдауш лэжьакIом игущыIэхэмкIэ, Урысыем иунэшъошI адыгэхэм зызэрэфагъэзагъэхэр джэуапынчъэ зыкIэхъугъэхэр - ащ адыгэ куп-зэхэщагъэхэр тэрэзэу зэрэдэмылажьэхэрэр ары. «Зи умышIэу ущэсы пае мы Iофыр лъыкIотэщтэп. Адыгэ хьыкумэтыр урыс хьыкумэтым, депутатхэм аIукIагъэхэп, адэгущыIагъэхэп» - еIо Сохът Аскэр.\nУкраинэ хьыкумэтым фырагъэхьыгъэ фэгъэзэныгъэм кIэтхагъэхэм ащыщэу, Фитыныгъэ радиом игущыIэгъугъэ шIэныгъэлэжьэу, адыгэ бэдауш лэжьакIоу Абрэдж Альмир Сохът Аскэр икъэIоныгъэкIэ къыхигъэщыгъ:\nАбрэдж Альмир: Ежь Сохът Аскэр нахь дэгъоу ешIэмэ, нахь тэрэзэу гъогур къыхихыгъэу елъытэмэ, ежь зэрэзекIорэм фэдэу орэзекIоба. Путиным зыфагъэзагъ адыгэ лъэпкъгъэкIодыр къаштэнэу, ау зи джэуапи къыратыгъэп. Къаратыщтэп ыкIи I!оф пкIэнчъэц щыт. Ежь Урысыем илъ политикэ культурэм ащ фэдэ Iоф ышIэшъунэу щытэп. Сохътыр ежь зэрэфаеу мэзекIо. Сохът зипэщэ «Адыгэ Хасэм» сыд фэдэ лъэубэкъу амыдзыгъэми зи къикIыгъэу къэсшIэжьрэп. Пшызэ шъолъырым зэрэщыпсэухэуи хыIушъо шапсыгъэхэр а Хасэм зэхагъэхэм а шъолъырым зэрэщыпэухэуи.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ Абрэдж АльмиркъызэрэхигъэщрэмкIэ, ушъхьагъу хьылъэхэм къахэкIэу адыгэхэм къафэнэжьрэр фэшъхьаф къэралыгъохэм зафагъэзэныр ары ялъэпкъ-гъэкIод къаштэнымкIэ. ЛъэIукIэ Украинэу зызфагъэзагъэм къыштэнкIэ енэгуеу адыгэ бэдауш лэжьакIом къыхегъэщы, украинэ цIыфхэмрэ адыгэхэмрэ къарыкIуагъэм ятарихъ язэпэблэгъэныгъэ якъагурыIон къыхэкIэу. Украинэ хьыкумэтым зызфэзгъэзэгъэ зыкъохэм анэмыкIэу адыгэ бэдауш купхэми ащ зыфагъазэмэ ащи зыгорэ къырыкIонкIи мэхъу, еIо ащ. Джыри Абрэдж Альмир гупшысэу къыхигъэщыгъ, Польшэми адыгэхэм зыфагъазэмэ лъэпкъ-гъэкIодыр къаштэнкIи енэгуягъоу.\nДжырэ мафэмкIэ адыгэмэ ялъэпкъ-гъэкIод шъхьафит къэралыгъохэм ащыщэу къэзыштагъэр Хъурцэр ары 2011 илъэсым жъоныгъуакIэм и 20.\nСурэтым итыр Абрэдж Альмир


Home » Adyghe » 27 Revelation » 16\nposted by derDaniel on Tue, 11/23/2010 - 11:34\nІэгубжъэхэу Тхьэм игубж зэрытхэр\nЕтІанэ мэкъэшхо горэ Тхьэм иунэшхо къычІэІукІэу мэлэІичиблым къариІоу зэхэсхыгъ: «ШъукІуи, Тхьэм игубжэу Іэгубжъиблым арытыр чІылъэм тешъукІ».\n2Апэрэ мэлэІичыр кІуи, иІэгубжъэ итыр чІылъэм тырикІагъ. Джащыгъум хьакІэ-къокІэжъым итамыгъэ\n15:3 пегъымбар Мусэу Тхьэм фэлажьэрэмрэ Шъынэмрэ яорэд – еплъ Пегъэмбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 15:1-18.\nзынатІэ тедзэгъэ цІыфхэу ащ ышъо теплъэ зыгъэлъапІэхэрэм гущыкІыгъохэу щын зыхэлъ уІагъэхэр ателъ хъугъэ.\n3ЯтІонэрэ мэлэІичыми иІэгубжъэ итыр хым хикІагъ. Ащ дэжьым хыр цІыф лІагъэм ылъ фэдэу хъуи, хым хэсхэу, псэ пыт пстэури лІагъэ.\n4Ящэнэрэ мэлэІичыми иІэгубжъэ итыр псыхъохэмрэ псынэхэмрэ ахикІагъ. Ахэри лъы хъугъэх. 5ЕтІанэ псыхэм тетыгъо афызиІэ мэлэІичым мырэущтэу къыІоу зэхэсхыгъ:\n«О Зиусхьанэу щыІагъэу ыкІи щыІэр, о узаф ыкІи улъапІ\nарэущтэу хьыкумхэр зэрэпшІыгъэхэм пае, 6сыда пІомэ цІыф бзаджэхэм уицІыф лъапІэхэмрэ уипегъымбархэмрэ алъ зэрагъэчъагъэм пае, лъы ебгъэшъуагъэх. Ар ахэмэ яфэшъуаш». 7ЕтІанэ къурмэншІыпІэм къиІукІэу макъэ горэм къыІоу зэхэсхыгъэ:\n«Ары, о, лъэкыныгъэшхор зэкІэ зиІэ Зиусхьанэу\nТхьэр, цІыфхэм хьыкум зэратепшІыхьэрэр шъыпкъэ ыкІи зафэ». 8ЯплІэнэрэ мэлэІичыми иІэгубжъэ итыр тыгъэм тырикІагъ. Тыгъэми машІокІэ цІыфхэр ыгъэстынхэу фит хъугъэ. 9Арэущтэу зэхъум, тыгъэм цІыфхэр фэбэгъэшхокІэ ыгъэстыгъэх. Ахэр мы къинышхомэ тетыгъо афызиІэ Тхьэм ыцІэ ехъоныгъэх, япсэкІодшІагъэхэм афыкІэмыгъожьыгъэхэу, Тхьэм щытхъу фашІынэуи адагъэп.\n10ЕтІанэ ятфэнэрэ мэлэІичым иІэгубжъэ итыр хьакІэ-къокІэжъым итІысыпІэ тырикІагъ. Джащыгъум хьакІэ-къокІэжъым итетыгъо ыІэчІэгъ чІэт цІыфхэм шІункІыгъэ къатехьагъ. Узышхо зэряІэм пае, цІыфхэр абзэгухэм яцэкъэжьыщтыгъэх. 11Къинэу ащэчыгъэхэмрэ уІагъэхэу ателъыгъэхэмрэ апае уашъом щыІэ Тхьэм ехъоныгъэх, яІофхэми афыкІэгъожьыгъэхэп.\n12ЕтІанэ яхэнэрэ мэлэІичым иІэгубжъэ итыр Евфрат псыхъошхом* хикІагъ. Джащыгъум тыгъэ къыкъокІыпІэмкІэ къикІырэ пачъыхьэхэм гъогу аритынэу псыхъошхор\n16:12 Евфрат псыхъошхор – еплъ 9:14.\nгъугъэ. 13Ащ нэужым блэгъожъым ыжэ, хьакІэ-къокІэжъым ыжэ, пегъымбар нэпцІым ыжэ хьантІаркъохэм афэдэхэу джынэпцІищ Іае къажэдэкІэу слъэгъугъэ. 14Мыхэр нэшэнэ гъэшІэгъонышхохэр къэзыгъэлъагъорэ джынапцІэх. ЛъэкІыныгъэшхор зэкІэ зиІэ Тхьэм имэфэшхо зэонхэу, тыдэкІи дунаем ипачъыхьэхэм адэжь кІохэзэ, аугъоих.\n15(Исус еІо:) «Мары, амышІахэу тыгъуакІом фэдэу сыкъэкІощт. ЦІыфхэм алъэгъоу, пцІанэу ыкІи укІытэжьэу къымыкІухьаным пае, мычъыеу ыкІи сакъэу зищыгъынхэр зыухъумэрэр сыхьатмафэ ежьагъ».\n16ЕтІанэ джуртыбзэкІэ Армагеддон* зыцІэ чІыпІэм а джынапцІэхэм пачъыхьэхэр щаугъоигъэх.\n17ЕтІанэ яблэнэрэ мэлэІичым иІэгубжъэ итыр жьыбгъэм хикІагъ. Джащыгъум Тхьэм иунэшхо чІэт тІысыпІэ лъапІэм мэкъэшхо горэ къиІукІи къыІуагъ: «Іофыр ухыгъэ». 18ЕтІанэ пчыкІэхэр къэлъэгъуагъэх, шыблэ гъогъо мэкъэшхохэри къэІугъэх, чІылъэри лъэшэу къэсысыгъ. ЦІыфхэр дунаем къызытехьагъэхэм щегъэжьагъэу чІылъэр ащ фэдэу егъашІэми сысыгъэп. 19Арэущтэу къэлэшхор щэу зэхэкІыгъ, хымэ лъэпкъхэм якъалэхэри зэхэкъутагъэх. Тхьэм къэлэшхоу Вавилон* ицІыфхэр ыгу римыгъэкІыжьхэу ежь ишъуалъэ ит сэнэпсым ригъэшъуагъэх, Тхьэм игубжышхо исэнэпс дыдж ары зэригъэшъуагъэхэр. 20Хыгъэхъунэ* пстэури кІодыгъэх, Іуашъхьэхэри агъотыжьыгъэхэп. 21Ошъу цэшхохэр уашъом къехыхи, цІыфмэ къатефагъэх. Зы ошъу цэр килэ шъэныкъо фэдиз ионтэгъугъэу щытыгъ. Ошъухэм цІыфмэ къин зэрарагъэщэчыгъэм пае, цІыфхэр Тхьэм ехъоныгъэх, сыда пІомэ а къиныр бэу къинышхуагъ.\n16:16 Армагеддон – ащ къикІырэр «Мегиддо къалэм иІуашъхь» ыІоу ары. А Іуашъхьэр Израил хэгъэгум итемыр ит. А чІыпІэм Израил цІыфхэр пыйхэм бэрэ щязаощтыгъэх. Еплъ Пачъыхьэхэм якъэбархэр зэрыт ятІонэрэ тхылъым (4-я Царств) 23:29-30.\n16:19 къэлэшхоу Вавилон – еплъ 14:8.\n16:20 хыгъэхъунэ – чІыгу гъушъэу псы гузэгум итыр ары.


Зыми фэмыдэу мэлъыхъо — Адыгэ макъ\nЗыми фэмыдэу мэлъыхъо\nРедактор 02.12.2020 02.12.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Ирина Бредихинам сурэтэу ышIыгъэхэм якъэгъэлъэгъон Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъ.\nРеспубликэм культурэмкIэ и Министерствэ, Мыекъуапэ сурэт къэгъэлъэгъуапIэу дэтым якъулыкъушIэхэм язэхахьэ искусствэр зышIогъэшIэгъонхэр, шIэныгъэлэжьхэр, журналистхэр хэлэжьагъэх.\nСурэт къэгъэлъэгъуапIэм ипащэу, зэлъашIэрэ сурэтышIэу, архитекторэу Бырсыр Абдулахь Iофтхьабзэр зэрищагъ. Ащ изэфэхьысыжьхэм къащыхигъэщыгъ Ирина Бредихинам иIэпэIэсэныгъэ живописым, графикэм къащигъэлъагъозэ, цIыфхэм гукIэ алъыIэсын зэрилъэкIырэр.\nПшызэ къэралыгъо университетым художественнэ графикэмкIэ ифакультет Ирина Бредихинам къыухыгъ, сурэтышIхэм я Союз хэт, Мыекъопэ художественнэ еджапIэм ипащ. Исэнэхьат гум щыщ зэрэхъугъэр къытфиIуатэзэ, пшъашъэхэм ащыщ иеплъыкIэхэм къащыхигъэщыгъэр тшIогъэшIэгъоныгъ.\n— Ирина Бредихинам шъо зэфэшъхьафхэр ыгъэфедэхэзэ, сурэт пэпчъ екIолIэкIэ хэхыгъэ къыфегъоты, — къыIуагъ республикэм искусствэхэмкIэ иколледж щеджэрэ пшъашъэм.\nУрысыем исурэтышIхэм я Союз хэтэу, искусствоведэу Людмила Гунинам иеплъыкIэхэр тшIогъэшIэгъоных. Къэгъагъ Iэрамхэр ащ зэрегъапшэх. Шъофым къыщыкIырэ къэгъагъым къошыныр сыдэущтэу къыгъэдэхэщта? Къэгъагъ шхъуантIэр, плъыжьыр, гъожьыр сыдэущтэу къаугъоихэра? Зы Iэрам зыпшIыхэкIэ зэдештэха, дахэ мэхъуха?\n…ЗэлъашIэрэ артисткэу Лариса Долинам къэгъагъым фэгъэхьыгъэ орэдыр къыIо зыхъукIэ, хъулъфыгъэхэр нахь куоу регъэгупшысэх. Сыд фэдэ къэгъагъа бзылъфыгъэм ритыщтыр?\nАдыгэ Республикэм инароднэ артисткэу Нэгъой Маринэ «Къэгъагъ Iэрам» зыфиIорэ орэдыр мэкъэ дахэкIэ къызыхидзэкIэ, ухэщэтыкIы. Къэгъагъыр, орэдыр, шIулъэгъур — ахэр зэзыпхырэ кIуачIэм икъежьапIэ улъэхъу.\nГум зэрэрихьырэм тетэу къошыным къэгъагъыр ебгъэкIу пшIоигъоми, Ирина Бредихинам игупшысэхэр къыдэплъытэнхэр нахьышIу.\nСурэт 59-рэ иIофшIагъэхэм къахихыгъэу И. Бредихинам къегъэлъагъо. Къэгъагъ Iэрамыр сурэтыбэмэ ащыолъэгъуми, зэрэзэфэмыдэхэр къыхэбгъэщы-\nзэ, узыIэпащэ, уяплъы.\nСурэтышIыр гуфит-шъхьафитэу мэгупшысэ. Унэшъо хэхыгъэ къыфашIызэ сурэтхэр ышIыгъэхэу тлъытэрэп. Философие хэлъэу цIыфым ыгу ихъыкIырэр къэгъагъымкIэ къыгъэлъагъо шIоигъу.\nТыкъэзыуцухьэрэ дунаир сурэтхэмкIэ къегъэлъагъох. Ар зытыришIыкIыгъэ шъоф зэикIыр, псэупIэр, зыгъэпсэфыпIэр къэошIэжьых. Гупшысэу иIэр сурэтым рипхызэ, къэгъагъэхэм ашъохэр хегъэунэфыкIых.\nМыIэрысэр, Iанэм тет шхыныгъохэр, фэшъхьафхэри исурэтхэм ахэтэлъагъох. Сэнашъхьэм итеплъи сурэтым къыщыхэогъэщы. Чъыгхатэхэр нэплъэгъум итых. Унагъом шхыныгъоу щагъэхьазырырэм нэсыжьэу сурэтхэм къаIуатэрэр макIэп.\nДунаим идэхагъэ зыфегъазэ, сурэтым къыщиIотэщтыр къыхехы. Пчэдыжьыр, мэфэ оялэр, гъатхэм идэхэгъу, нэмыкIхэри сурэтышIым гукIэ къыреIотыкIых. Узыфэщагъэр сурэт пшIыныр нахь IэшIэхэу зэрэщытыр И. Бредихинам иIофшIагъэхэм ахэолъагъо.\nСтудентхэм, кIэлэеджакIохэм къаIуатэрэм тедэIузэ, искусствэм ящыIэныгъэ езыпхыгъэхэм гущыIэгъу тафэхъугъ.\n— ЩыIэныгъэм къыхэхыгъэ сурэтхэр дахэх, шъо зэфэшъхьафхэмкIэ гъэкIэрэкIагъэх, — къытиIуагъ КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм искусствэхэмкIэ я Къэралыгъо музей икъутамэ ипащэ игуадзэу Сулейман Фатимэ. — Ирина Бредихинар иIофшIэн ишъыпкъэу пылъ.\n— ЗэкIэ сурэтхэм сяплъыгъ. Искусствэр дэгъоу къызэрэгурыIорэр Ирина Бредихинам исурэтхэм къагъэлъагъо. ТищыIэкIэ-псэукIэ къызэриIотэрэ шIыкIэм бэмэ саригъэгупшысагъ. Ылъэгъурэр зытетым тетэу цIыфхэм алъигъэIэсын елъэкIы, — къытиIуагъ сурэтышI цIэрыIоу Хъуажъ Рэмэзан.\nКIэлэегъаджэу Ирина Швачкэ къызэриIуагъэу, Ирина Бредихинам иIофшIагъэрэ ищыIэныгъэрэ зэпхыгъэх.\nИскусствэм щыцIэрыIохэу Бырсыр Абдулахь, Къуекъо Маринэ, ХъокIо Ларисэ ягуапэу къэгъэлъэгъоным еплъыгъэх. Сурэтхэм якупкI гурыIогъошIу къафэхъугъ.\nИ. Бредихинам иIофшIагъэ ехьылIэгъэ буклетэу къыфыдагъэкIыгъэр дахэу зэгъэкIугъэ. Сурэтхэр «къыбдэгущыIэщтхэм» фэдэу къэлъагъох.\n— Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ, республикэм исурэт къэгъэлъэгъуапIэ лъэшэу сафэраз. Министрэу Аулъэ Юрэ, къэгъэлъэгъуапIэм ипащэу Бырсыр Абдулахь шъхьафэу «тхьашъуегъэпсэу» ясIожьы сшIоигъу. Буклетыр дэхэ дэд. Сурэтхэм якъэгъэлъэгъон гур зыфищэу зэхащагъ. Зэхахьэм хэлэжьагъэхэм лъэшэу сафэраз, — къыIуагъ Ирина Бредихинам.\nКIэлэцIыкIу художественнэ еджапIэм ипащэу И. Бредихинам Iоф ышIэзэ, исурэтхэмкIэ республикэм иискусствэ хэхъоныгъэ ышIыным пылъ.\nАдыгэ Республикэм икIэлэцIыкIу еджэпIэ анахь дэгъухэм ащыщым ипащ. Рагъэджэрэ кIэлэцIыкIухэр Адыгеим имызакъоу, Къыблэм, Урысыем язэнэкъокъу-къэгъэлъэгъонхэм ахэлажьэх, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдахых.\nШIу зышIэрэр шIум IокIэжьы. И. Бредихинар ишIушIагъэкIэ къытхэт, цIыфхэм агъэлъапIэ. Ригъэджэрэ кIэлэцIыкIухэр, ны-тыхэр, кIэлэегъаджэхэр къыфэразэх.\nКъыгоуцуи, сурэт зытырахыгъэ пшъашъэм ыцIэ зэдгъэшIэнэу мыхъугъэми, гуфэбэныгъэу къыфыриIэр инэплъэгъукIэ къызэрэтиIуагъэр гуапэ къытщыхъугъ.\nКъэгъэлъэгъоныр Мыекъуапэ щэкIо, еплъы зышIоигъохэр зэхэщакIохэм рагъэблагъэх.\nПредыдущая Дышъэр зы, фэбанэрэр бэ\nСледущая МэшIогъэкIосэ къулыкъум къеты


Шхыныгъо стырхэр зэраратырэм лъэплъэх — Адыгэ макъ\nШхыныгъо стырхэр зэраратырэм лъэплъэх\nУблэпIэ классхэм арыс кIэлэеджакIохэм ыпкIэ хэмылъэу шхыныгъо стырхэр зэраратырэм фэгъэхьыгъэ уплъэкIунхэр «НыбжьыкIэ Гвардием» хэтхэм зэхащэх. Къыхэгъэщыгъэн фае Адыгеим ис кIэлэеджакIохэу ублэпIэ классхэм ащеджэрэмэ зэкIэмэ ар зэраIэкIагъахьэрэр.\nПартием ипроектэу «Новая школа» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу «НыбжьыкIэ Гвардием» хэтхэр ыкIи активистхэр Гимназиеу N 22-м мы мафэхэм щыIагъэх.\nАдыгеим ит еджэпIэ 132-мэ ачIэс кIэлэеджэкIо 24822-мэ шхыныгъо стыр араты. Роспотребнадзорым и ГъэIорышIапIэу Адыгеим щыIэр ягъусэу зэхагъэуцогъэ менюмкIэ бжыхьэ-кIымэфэ уахътэм кIэлэеджакIохэм пчэдыжьышхэ арагъэшIы.\n— ШхапIэмрэ гъомлапхъэхэр зыщытIыгъхэмрэ шапхъэу щыIэхэм адештэх. КIэлэеджакIохэм гущыIэгъу тафэхъу, яеплъыкIэхэр къыдэтэлъытэх. Сабыйхэр тэгъэразэх. ИлъэсыкIэ еджэгъум къыщегъэжьагъэу ублэпIэ классхэм ачIэсхэр ыпкIэ хэмылъэу зэрэшхэщтхэм ны-тыхэри ыгъэгушIуагъэх, — къыIуагъ Гимназиеу N 22-м ишхапIэ иIофышIэу Барцыц Фатимэ.\n— Iоныгъом къыщегъэжьагъэу республикэм ит гурыт еджапIэхэм шхыныгъо стырхэр кIэлэеджакIохэм зэраратыхэрэр тэуплъэкIу. Къыхэгъэщыгъэн фае кIэлэегъаджэхэм, ны-тыхэм ямызакъоу, ежь кIэлэеджакIохэми шхыныгъо стыр зэрящыкIагъэр къызэрагурыIорэр. Пкъышъолым ищыкIэгъэ гъомлапхъэр IэкIахьэмэ, сабыйхэм ашъхьэ къэузырэп, псынкIэу къэпшъыхэрэп. КIэлэцIыкIухэр зыфаехэр, ахэм яеплъыкIэ къыдалъытэзэ ыкIи Роспотребнадзорым къыгъэуцугъэ шапхъэхэри амыукъоу гъэсэныгъэм иучреждениехэм япащэхэмрэ еджапIэхэм яшхапIэхэм яIофышIэхэмрэ меню зэтефыгъэхэр зэрэзэхагъэуцощтым пылъых. Ны-тыхэри уплъэкIуным чанэу къыхэлажьэх. Гъомлапхъэхэр ауплъэкIух, ахэр зэраIыгъ шIыкIэми лъэплъэх. НахьыбэрэмкIэ ахэр пстэуми агъэразэх, — къыIотагъ «НыбжьыкIэ Гвардием» и Адыгэ шъолъыр къутамэ ипащэу Бэрзэдж Асыет.\nСледущая ЛIыхъужъныгъэу зэрихьагъэр ныбжьыкIэхэм арагъашIэ


Ясэнаущыгъэ цIыфыгур егъэфабэ | Адыгэ Макъ\nЯсэнаущыгъэ цIыфыгур егъэфабэ\nАвтор: Редакция\t/ 30.03.2017\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nГъэтхапэм и 25-р, культурэм иIофышIэ и Мафэ, игъэкIотыгъэу зыщыхагъэунэфыкIыгъэхэм Тэхъутэмыкъое районыр ащыщ. Ащ фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэм тэри теплъын амал тиIагъ. Хабзэ зэрэхъугъэу, илъэс къэс мы мафэр ащ щагъэмэфэкIы.\nКультурэм иIофышIэхэм мэфэкI чэфыгъор къыпхалъхьэ, шIэныгъэм идунэе гъэшIэгъон ипчъэхэр къыпфызэIуахых, искусствэм осэшIу фыуагъэшIы.\nРайоным иотраслэ зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэу, яIофшIэгъухэу, яныбджэгъухэу культурэм иIофыгъохэм агъэгумэкIыхэрэр зимэфэкIхэм къафэгушIонхэу къеблэгъагъэх.\nЗисэнэхьат фэшъыпкъэхэу, чIыпIэ эстрадэм «жъуагъохэр» щызэхэзгъанэхэу, зисэнаущыгъэкIэ цIыфыгур зыгъэфабэхэрэ творческэ цIыфхэм Iофтхьабзэм ипэублэ щафэгушIуагъэх.\nА пшъэрылъыр апэу зыгъэцэкIагъэр Тэхъутэмыкъое район администрацием ипащэ игуадзэу Ярахмед Ярахмедовыр ары.\n— ЦIыфым игушъхьэлэжьыгъэ зынэсырэр культурэм къегъэлъагъо. Ащ фэлэжьэрэ цIыфхэм тынаIэ атедгъэтыныр типшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ, — къыIуагъ ащ. — Культурэмрэ искусствэмрэ алъэныкъокIэ Iоф зышIэу тиIэхэм ягъэхъагъэхэм тарэгушхо, районыр зэлъарагъэшIэным яIахьышIу ренэу халъхьэ. Сэ сшъхьэкIи, администрацием ыцIэкIи шъуимэфэкIкIэ сышъуфэгушIо. Шъуигъэхъагъэхэм ахахъоу, шъуимурадхэр къыжъудэхъухэу шъущыIэнэу шъуфэсэIо!\nКультурэм изаслуженнэ IофышIэхэу лъытэныгъэ зыфашIыхэрэр, иветеранхэр торжественнэу сценэм къыдащэягъэх. Ахэр Абрэдж Хьаниф, ХьакIэгъогъу Захьрэт, Шъоумыз Анзаур, Барцо Залиф, Любовь Воробьевар, Татьяна Ярыш. Щытхъу тхылъхэмрэ нэпэеплъ шIухьафтынхэмрэ ахэм аратыгъэх.\nАщ ыуж Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ ищытхъу ыкIи ирэзэныгъэ тхылъхэр къызфагъэшъошагъэхэм аратыжьыгъэх. Ахэр ШъэуапцIэкъо Адам, Анастасия Эркан, Псаукъо Сулет, Унэрэкъо Тэмар, нэмыкIхэри.\nКлубхэм ыкIи библиотекэхэм яIофышIэхэм сыдигъуи районыр арэгушхо. Творческэ ыкIи шIэныгъэ IофшIэнэу зэрахьэрэм яшIуагъэкIэ лъэпкъ зэкъотныгъэр мэпытэ, Урысыем икультурэ агъэпсы. Мыхэри мы мафэм ащыгъупшагъэхэп, нэпэеплъ шIухьафтынхэмкIэ, щытхъу тхылъхэмкIэ къыхагъэщыгъэх.\nКультурэм иIофышIэхэм анахь пшъэрылъ шъхьаIэу яIэр цIыфхэм языгъэпсэфыгъо уахътэ афызэхащэныр, лъэпкъ творчествэм хэхъоныгъэ фашIыныр, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэр тишэн-хабзэхэм афапIунхэр ары. А зэпстэури афызэшIокIэу сIоми сыхэукъощтэп.\nГущыIэр лъигъэкIотагъ Тэхъутэмыкъое районым культурэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу КIэлэбый Зурыет. МэфэкI Iофтхьабзэм къеблэгъагъэхэм ащ шIуфэс къарихыгъ, яIофшIэн уасэу къыфашIыгъэр зэригуапэр хигъэунэфыкIыгъ. Зэнэкъокъухэу, фестивальхэу урысыем, республикэм ащыкIохэрэм ахэлэжьэнхэмкIэ IэпыIэгъу къафэхъухэрэм «тхьашъуегъэпсэу» къариIуагъ.\nМэфэкI Iофтхьабзэр орэдыIохэм, къэшъокIо купхэм лъагъэкIотагъ. Программэ баеу къагъэхьазырыгъэм цIыфхэм чэфыгъо къахилъхьагъ, ягуапэу концертым еплъыгъэх.


КIэдэкIойхэр сэмэркъэум ипачъыхьэх | Адыгэ Макъ\nКIэдэкIойхэр сэмэркъэум ипачъыхьэх\nКъэрэщэе-Щэрджэсым иартист цIэрыIохэу КIэдэкIой зэшъхьэгъусэхэу Артур ыкIи Фатимэ япчыхьэзэхахьэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние бэрэскэшхом щыкIуагъ.\nСэмэркъэур зикIасэхэр зэхахьэм зэфищагъэх. КIэдэкIой артистхэр бэшIагъэу тиреспубликэ къэкIох. Ярепертуар зэхъокIыныгъэ фашIызэ, искусствэм лъагъоу щыпхыращырэм зырагъэушъомбгъу. Полицием икъулыкъушIэхэм, IэнэтIэшхохэм аIутхэм, лэжьэкIо къызэрыкIохэм, нэмыкIхэм яхьылIэгъэ едзыгъохэр щыIэныгъэм къыхахыгъэх.\nБзэхэр зэхэпхъагъэхэу якъэгъэлъэгъонхэр гъэпсыгъэх. Аужырэ пчыхьэзэхахьэу тызэплъыгъэр урысыбзэкIэ зэращагъ, адыгэ гущыIэ заулэу къыхагъафэрэм къэшIыгъохэр нахь къыгъэбаихэу плъытэ хъущт.\nУнагъом изэфыщытыкIэхэм, зэшъхьэгъусэхэм язэдэпсэукIэ, фэшъхьафхэм афэгъэхьыгъэ пычыгъохэр щыIэныгъэм епхыгъэх. «Тызэгуцэфэжьызэ КIэдэкIойхэм тяплъы», — къытиIуагъ залым чIэсыгъэ бзылъфыгъэхэм ащыщ. Адыгэмэ ямызакъоу, залым урысыбэ чIэсыгъ.\n«Гуащэмрэ махълъэмрэ» зыфиIорэ едзыгъор уахътэм дештэ. Артистхэм уагъэщхы, ау ащ паеп тащытхъунэу тызыкIыфаер. Нэплъэгъу фабэу зэфэзыщагъэхэм щагъэфедэрэ гущыIэхэр чъэпхъыгъэх, уядэIузэ уагъэукIытэрэп. ГущыIэхэр зэхэугуфыкIыгъэхэу зэхэохых.\nСэмэркъэур сыда гурыIогъошIу къэзышIырэр? Джэуапым гукIэ улъыхъузэ, артистхэр псынкIэу зэрэзэгурыIохэрэм, гущыIэным изэпыугъохэм янэплъэгъукIэ, шъабэу зэрэщхыхэрэмкIэ едзыгъор зэрэлъагъэкIуатэрэм уагъэрэхьаты.\n— Адыгэ Республикэм нэIуасэу, ныбджэгъоу щытиIэр макIэп, — къытиIуагъ КIэдэкIой Артур. — Сэмэркъэу тшIызэ цIыфхэм тадэгущыIэ, тыкъызэхашIыкIы. Тафэраз.\n— Къуаджэхэм къарыкIыгъэхэр зэхахьэм щызэIукIагъэх, къэшIыгъохэм ашIогъэшIэгъонэу яплъыгъэх, — тизэдэгущыIэгъу лъегъэкIуатэ Талъэкъо Байзэт. — Тэхъутэмыкъое районым щыщхэр филармонием къэкIуагъэх, уахътэу гъогум тырагъэкIодагъэм рыкIэгъожьхэрэп.\n— Сэмэркъэур Тхьэм икIас, — къытэзыIогъэ пшъашъэм ыцIэ къетымыIорэми, игупшысэхэр гъэзетеджэхэм ашIогъэшIэгъон хъущтэу тэлъытэ. — Акъыл зыхэлъ сэмэркъэум цIыфхэр зэфещэх, щыIэныгъэм фегъасэх.\nГущыIэ щэрыохэр сэмэркъэум зэрэщыбгъэфедэщтхэ шIыкIэм имэхьани зэхахьэм щызэхэтхыгъ. Пчыхьэзэхахьэр Ацумыжъ Адамэ дэгъоу зэрищагъ. Эльдарэ Айдэмыр, Шэуджэн Азэмат орэдхэр къаIуагъэх. Адыгэ къуаем ехьылIэгъэ едзыгъор артистхэм гур зыфащэу къызэрашIыгъэм фэшI З. Цышъэм адыгэ къое гъэгъугъэр КIэдэкIойхэм шIухьафтын афишIыгъ. ЗэIукIэгъум нэпэеплъ сурэтхэр ащытырахыгъэх.


IофшIэнхэр лъагъэкIуатэх — Адыгэ макъ\nРедактор 15.09.2020 16.09.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЛъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу республикэм икъэлэ шъхьаIэ игъогухэр агъэкIэжьыгъэх, зэтырагъэпсыхьагъэх. 2020-рэ илъэсым муниципальнэ мэхьанэ зиIэ автомобиль гъогухэм яIахьипшI ашIыгъ ыкIи агъэцэкIэжьыгъ.\nЛъэпкъ проектым ишIуагъэкIэ аужырэ шапхъэхэм адиштэу агъэкIэжьыгъ Мыекъуапэ иурамэу Шэуджэным ыцIэ зыхьырэм игъогу Iахьэу метрэ 1100-рэ хъурэр.\n2021-рэ илъэсым зэтырагъэпсыхьанэу агъэнэфэгъэ гъогухэм ащыщхэр пIалъэм нахьыжьэу агъэкIэжьых. ЗэрэрахъухьагъэмкIэ, мы илъэсым ыкIэм нэс муниципалитетым иавтомобиль гъогухэм ячIыпIэ 26-рэ агъэцэкIэжьыщтых, ашIыщтых, агъэкIэжьыщтых.\nЛъэпкъ проектым игъэцэкIэн мэхьанэшхо зэриIэр, ащ ишIуагъэкIэ тигъогухэр нахь щынэгъончъэ зэрэхъугъэхэр цIыфхэм къыхагъэщы, ащкIэ республикэм ипащэхэм афэразэх. Мы лъэныкъомкIэ IофшIэныр анахь дэгъоу зэхэзыщэрэ, зыгъэцэкIэрэ шъолъырхэм Адыгеир ащыщ.\nПредыдущая ЦIыфхэм ягумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм фэшI\nСледущая Адыгеим и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр ыгъэцэкIэнхэу Геннадий Митрофановыр агъэнэфагъ


Республика Адыгея - Щагухэр зэрэзэтырагъэпсыхьагъэхэр ыуплъэкIугъ\nЩагухэр зэрэзэтырагъэпсыхьагъэхэр ыуплъэкIугъ\n«ЩыIэкIэ Iэрыфэгъу къэлэдэсхэм яIэныр» зыфиIорэ проектэу 2018 — 2020-рэ илъэсхэм ателъытагъэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу Мыекъуапэ ищагухэу зэтырагъэпсыхьагъэхэм ащыщхэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тыгъуасэ ащыIагъ. Мыщ IофшIэнхэр зэрэщагъэцэкIагъэхэм зыщигъэгъозагъ, цIыфхэм гущыIэгъу афэхъугъ.\nРеспубликэм ипащэ апэрэ чIыпIэу зэкIолIагъэр урамэу Герценым ыцIэ зыхьырэм тет унэхэу NN-у 100-мрэ 104-мрэ арых. Мыхэм ящагухэм язэтегъэпсыхьан Iоф дэзышIагъэр пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «ДОРТРАНС» зыфиIорэр ары. IофшIэнхэр мэкъуогъум и 20-м рагъажьэхи, мэзитIум ехъукIэ аухыгъэх. Щагум изэтегъэпсыхьан сомэ миллиони 4,3-м ехъу пэIуагъэхьагъ. Дизайн-проектым къыдыхэлъытагъэу щагу кIоцIым игъогу агъэцэкIэжьыгъ, къэшIыхьэгъэхэ кIэлэцIыкIу ыкIи спорт площадкэхэр, къэзыгъэнэфырэ пкъыгъохэр, хэкIыр зэратэкъощт псэуалъэхэр, тIысыпIэхэр агъэуцугъэх, автомобиль уцупIэхэр агъэпсыгъэх, нэмыкIэу ашIагъэр бэ. Мы унитIум ащыпсэухэрэм къызэраIуагъэмкIэ, проектэу щыIэм диштэу агъэнэфагъэр зэкIэ зэшIохыгъэ хъугъэ. АщкIэ АР-м и ЛIышъхьэ, муниципалитетым ипащэхэм, псэолъэшIхэм афэразэх.\nЫпэкIэ щагухэм язытет уигъэрэзэнэу зэрэщымытыгъэр цIыфхэм къыхагъэщыгъ. Джы ахэр аужырэ шапхъэхэм адештэх, анахь шъхьаIэр сабыйхэр зыщыджэгунхэ алъэкIыщт чIыпIэхэр яIэхэ зэрэхъугъэр ары. Фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэри IофшIэнхэм чанэу къахэлэжьагъэх, амалэу яIэмкIэ яшIуагъэ къагъэкIуагъ. ИгъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэмкIэ программэм амалэу къытыхэрэри къызфагъэфедэнхэ гухэлъ зэряIэр, унэхэм язэтегъэпсыхьан зэрэлъагъэкIотэщтыр къэзэрэугъоигъэхэм къаIуагъ. Гъэхъагъэхэм адакIоу, гумэкIыгъоу яIэхэмкIи цIыфхэм республикэм ипащэ зыкъыфагъэзагъ, шъхьэихыгъэу зэдэгущыIагъэх.\nЩыкIагъэу зигугъу къашIыгъэхэр псынкIэ Iофэу дэгъэзыжьыгъэнхэ зэрэфаер АР-м и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ, ащкIэ къулыкъухэм, муниципалитетым ипащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх.\n— Мыщ фэдэ IофшIэным цIыфхэр хэщэгъэнхэм мэхьанэшхо иI, сыда пIомэ яшIуагъэ къызэрэкIощтым дакIоу, ащ фэдэ екIолIакIэм ахэр зэрепхых, зыкIыныгъэ къахелъхьэ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Щагухэм, общественнэ чIыпIэхэм, паркхэм язэтегъэпсыхьан тапэкIи лъыдгъэкIотэщт. Непэ пшъэрылъ шъхьаIэу тиIэр тицIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэныр ары.\nУрамэу «12 Марта» зыфиIорэм иунэу N 136-м щыкIогъэ IофшIэнхэм сомэ миллиони 2,1-м ехъу апэIухьагъ. ЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ организациер ары щагум изэтегъэпсыхьан фэгъэзэгъагъэр. IофшIэнхэр бэдзэогъум и 9-м рагъажьэхи, охътэ кIэкIым пшъэрылъыр зэшIуахыгъ. Щагу кIоцIыр шэпхъэшIухэм адиштэ хъугъэ, цIыфхэри ащ лъэшэу рыразэх.\n«ЩыIэкIэ Iэрыфэгъу къэлэдэсхэм яIэныр» зыфиIорэ проектым къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэр гъэцэкIэгъэнхэм пае (щагухэм язэтегъэпсыхьан) мы илъэсым муниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ» субсидиеу сомэ миллион 69,5-рэ къыфатIупщыгъ. Ащ щыщэу сомэ миллион 56,1-м ехъур — федеральнэ гупчэм, сомэ миллиони 6,2-р — республикэм, сомэ миллиони 7,1-р чIыпIэ бюджетым къатIупщыгъэх.\nЗэрагъэнэфагъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым фэтэрыбэу зэхэт унэ 33-рэ къызэлъызыубытырэ щагу 20 зэтырагъэпсыхьащт. Джырэ уахътэм ехъулIэу щагуи 8-мэ IофшIэнхэр ащэкIох, 12-р зэтырагъэпсыхьэгъах.


Тилъэпкъэгъухэр янэплъэгъу рагъэкIыхэрэп — Адыгэ макъ\nТилъэпкъэгъухэр янэплъэгъу рагъэкIыхэрэп\nКъэралыгъо программэу «Тилъэпкъэгъухэу IэкIыб къэралыгъохэм ащыпсэухэрэр ежьхэм яшIоигъоныгъэкIэ Адыгэ Республикэм къэкощыжьынхэмкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэныр» зыфиIорэр пхырыщыгъэным иIофыгъохэм афэгъэзэгъэ межведомственнэ комиссием зэхэсыгъо иIагъ. Ар зэрищагъ Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковам. Ащ ипэублэ псалъэ къызэрэщиIуагъэмкIэ, Урысые Федерацием ипрограммэ диштэу мыгъэ ящэнэрэ илъэс хъугъэу тишъолъыри ар щагъэцакIэ. Къэралыгъо программэм ипхырыщын фэгъэзэгъэ ведомствэ пстэуми зэзэгъыныгъэхэр адашIыгъэх. Джащ фэдэу икIыгъэ илъэсым ашIагъэр, мы къихьагъэм анаIэ зытырагъэтыщтхэм ахэплъэнхэу къызэрэзэрэугъоигъэхэр Наталья Широковам къыхигъэщыгъ.\nЗэхэсыгъом апэрэ Iофыгъоу зыщытегущыIагъэхэр къэралыгъо программэу «Тилъэпкъэгъухэу IэкIыб къэралыгъохэм ащыпсэухэрэр ежьхэм яшIоигъоныгъэкIэ Адыгэ Республикэм къэкощыжьынхэмкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэныр» зыфиIорэм епхыгъэу 2020-рэ илъэсым ашIагъэр ары. Ащ къытегущыIагъ лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр.\nАщ къызэриIуагъэмкIэ, 2019-рэ илъэсым иятIонэрэ илъэсныкъо къыщегъэжьагъэу программэр республикэм щыпхыращы ыкIи ар 2021-м нэс телъытагъ. ЗыфэIорышIэрэр IэпэIэсэныгъэ ин зыхэлъ тилъэпкъэгъухэу IэкIыб къэралыгъохэм ащыпсэухэрэм тишъолъыр къагъэзэжьын, республикэм исоциальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ яIахьышIу хашIыхьаныр ары.\nЫпшъэкIэ зыцIэ къетIогъэ комитетыр программэм игъэцэкIэн фэгъэзагъ. Кощын IофхэмкIэ ГъэIорышIапIэм ежь зыфэгъэзэгъэ Iофыгъохэр зэшIуехых. Ащ хэлажьэрэр ыкIи иунагъо Адыгеим ишъолъыр къыхиубытэрэ муниципальнэ ыкIи къэлэ пстэуми ащыпсэун фит. Тилъэпкъэгъухэр къэкощыжьынхэм кIэгъэгушIугъэнхэм, ахэр мы щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэнхэм афэшI цIыфхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэнымкIэ къэралыгъо къулыкъум программэ гъэнэфагъэ зэхигъэуцуагъ. Джащ фэдэу къэкощыжьыкIэрэм псэупIэ зэригъэгъотынымкIэ зэтыгъо ахъщэ IэпыIэгъу ыкIи гъэсэныгъэу IэкIыбым щызэригъэгъотыгъэр мыщ къыщигъэшъыпкъэжьыным пэIухьащтыр ратыщтых.\n— 2020-рэ илъэсым тилъэпкъэгъу нэбгырэ 40 къэдгъэкощыжьынхэу итхъухьэгъагъ: программэм хэлажьэмэ зышIоигъо нэбгыри 10-р ыкIи ахэм яунагъо ис нэбгырэ 30-р, — къыIуагъ Шъхьэлэхъо Аскэр. — Ау ушъхьагъу зэфэшъхьафхэм апкъ къикIыкIэ тфэгъэхъугъэп. Ахэм зэу ащыщ коронавирусым зимыушъомбгъунымкIэ къэралыгъо гъунапкъэхэр зэрэзэфашIыгъагъэхэр. 2020-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 30-м ехъулIэу АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ кощын IофхэмкIэ учетым нэбгырэ 12, ахэм яунагъо ис нэбгырэ 35-рэ хигъэуцуагъэх. Ахэм ахэплъагъэх ыкIи япэсыгъэ унашъохэр аштагъэх. Программэм хэлэжьэрэ нэбгырэ 11-р ыкIи ахэм яунагъо ис нэбгырэ 26-р IэкIыбым щыIэ Уполномоченнэ къулыкъухэм (Таджикистан, Казахстан, Украинэм, Киргизием ащыщхэм) свидетельствэхэр яттыгъэх, ау пандемием илъэхъан къэралыгъом игъунапкъэхэр зэрэзэфашIыгъагъэм къыхэкIэу ахэр Урысыем къихьанхэу хъугъэп. Программэм хэлэжьэрэ нэбгыри 9-мэ ыкIи ахэм яунагъохэм «вид на жительство» яI. Нэбгыри 4-мэ псэупIэхэр зэрагъэгъотынхэм фэшI зэтыгъо ахъщэ IэпыIэгъу аратыгъ, нэбгыри 5-мэ псэупIэхэр зэрагъэгъотыгъэх. Тилъэпкъэгъухэм нахьыбэу псэупIэкIэ къыхахырэр Мыекъуапэрэ Тэхъутэмыкъое районымрэ.\nКъэIогъэн фае программэм хэлажьэхэрэр ежь-ежьырэу IофшIапIэ лъыхъунхэ ыкIи унэе предпринимателэу, мэкъумэщ-фермер хъызмэтшIапIэ яIэу къагъэлъэгъон зэралъэкIыщтыр. Къэралыгъо программэр пхырыщыгъэнымкIэ Комитетым епхыгъэу Общественнэ совет, комиссие зэхащагъэх. Мы уахътэм етIупщыгъэу тилъэпкъэгъухэм макъэ зэрарагъэIущтым ыуж итых. Ащ пае Комитетым сайт ыгъэпсыгъ, цIыфхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэнымкIэ къэралыгъо къулыкъум Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ мэкъэгъэIу системэу «Соотечественники» зыфиIорэм IофшIэпIэ чIыпIэу, IэнатIэу щыIэхэр къырегъахьэх.\nЗэхэсыгъом зыщыхэплъэгъэхэ Iофыгъохэм алъэныкъокIэ ищыкIэгъэ унашъохэр ашIыгъэх.\nПредыдущая «Угу машIо имылъэу лъэпкъ Iофыр пшIэшъущтэп»\nСледущая Адыгеир чIыпIэу ыубытырэмкIэ дэкIоягъ


Къуаджэм илIыхъужъых | Адыгэ Макъ\nИлъэси 9-рэ Афганистан щыкIогъэ заом советскэ дзэкIолI мин 600 фэдиз хэлэжьагъ, нэбгырэ мин 14 фэдизмэ къагъэзэжьыгъэп. Заом хэкIодэгъэ зэолIхэмрэ офицерхэмрэ язакъоп непэ тыгу къэдгъэкIыжьхэрэр, псаоу къэнэгъэ дзэкIолI-интернационалистхэри тщыгъупшэхэрэп.\nАдыгеим щыпсэухэрэм ащыщхэри а заом хэлэжьагъэх лIыхъужъныгъэрэ блэнагъэрэ къызхагъафэзэ. Гукъау нахь мышIэми, тиреспубликэ икIыгъэ дзэкIолI 880-м щыщэу 23-р заом къыхэкIыжьыгъэп. ДзэкIолI пэпчъ къэралыгъом къыфигъэуцугъэ пшъэрылъыр шIокI имыIэу ыгъэцэкIагъ, ащыщыбэхэм къэралыгъо тын лъапIэхэр къафагъэшъошагъэх.\nКощхьэблэ районыр пштэмэ, а заом нэбгырэ 32-рэ хэлэжьагъ, ахэм ащыщэу 15-р Блащэпсынэ щыщых. ДзэкIолI-интернационалистхэм яшIэжь мафэ ехъулIэу Блащэпсынэ къоджэ псэупIэм культурэм и Унэу дэтым ипащэу Отрэщ Симэ икIэщакIоу лIыхъужъхэм апае «Живая память» зыцIэ зэхахьэ зэхищэгъагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх Кощхьэблэ район администрацием ипащэу Хьамырзэ Заур, Урысые общественнэ организациеу «Афганистан иветеранхэм я Союз» и Адыгэ шъолъыр къутамэ ипащэу Николай Николенкэр, нахьыжъ гъэшIуагъэу къуаджэм щыпсэухэрэр, районым ит къоджэ псэупIэхэм япащэхэр, еджапIэм ыкIи кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм яIофышIэхэр, кIэлэеджакIохэр, нэмыкIхэри.\nIофтхьабзэр мэфэкI шIыкIэм тетэу зэхащагъ. Блащэпсынэ щыщхэу Афган заом хэлэжьагъэхэм ясурэтхэр, ахэм афэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр стенд шIыгъэхэу агъэуцугъагъ, мэфэкI Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэм ашIогъэшIэгъонэу ащ зыщагъэгъозагъ. Нэужым Iэнэ шыгъэхэм дзэкIолIхэр арагъэблэгъагъэх, зэо зэпэуцужьым ифэмэ-бжьымэ къизыIотыкIырэ сценкэхэр, заом фэгъэхьыгъэ орэдхэр кIэлэцIыкIухэм къаIуагъэх. Блащэпсынэ щыщэу а заом хэлэжьагъэ пэпчъ фэгъэхьыгъэ документальнэ фильмэ къагъэлъэгъуагъ.\nНэужым Афган заом хэкIодагъэхэр агу къагъэкIыжьыгъэх ыкIи зы такъикъэ афэшъыгъуагъэх, остыгъэхэр афызэхагъэнагъэх.\nКощхьэблэ район администацием ипащэу Хьамырзэ Заур зэхахьэм къыщыгущыIагъ. ТилIыхъужъ дзэкIолIхэм шъхьащэ афишIызэ, тапэкIэ тхьамыкIагъор зыщыщыр амышIэу, ябын-унагъохэм адатхъэхэу щыIэнхэу къафэлъэIуагъ.\nНыбжьыкIэ дэдэхэу хымэ хэгъэгум агъакIохи, ащ щыпсэурэ цIыфхэр къэзыухъумагъэхэм ащыщых ДышъэкI Адам, Къулэ Нурбый, Къазнэкъо Амин, КIэдыкIое Аслъан, ЛъэнкIэпIэщэ Хьэсамбый, ЛIышэ Заурбек, Гъомлэшх Аскэрбый, Хьаткъо Рэщыдэ, КIэмэщ Сэфэрбый, Аулъэ Хьэсамбый, КIэдыкIое Беслъан, КIэдыкIое Махьмуд, Шэуджэн Аскэрбый, Шэуджэн Къэплъан, Огъурлы Амэрбый. КIэлэ ныбжьыкIэхэм ядунэееплъыкIэ заом нэмыкI щыхъугъэми, пшъэрылъэу къэралыгъом афишIыгъэр ахэм агъэцэкIагъ, присягэм фэшъыпкъэхэу къэнагъэх.\nКощхьэблэ районымкIэ Афганистан щызэуагъэхэм яобщественнэ организацие ипащэу Хьаткъо Рэщыдэ къызэриIуагъэмкIэ, АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат лъэшэу ынаIэ къатет, организацием хэтхэм IэпыIэгъу афэхъунхэм пэIухьащт мылъкур къафетIупщы. ЯпсэупIэ амалхэр нахьышIу шIыгъэнхэмкIэ, IофшIапIэ ягъэгъотыгъэнымкIэ, нэмыкI IофыгъохэмкIи къоджэдэсхэм организацием зыкъыфагъазэ. Ащ ипащи иамал къызэрихьэу ишIуагъэ арегъэкIы.\n— Общественнэ Iофтхьабзэу зэхащэхэрэм тиорганизациекIэ тахэлажьэ. Ащ нэмыкIэу ныбжьыкIэхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу къэтэджынхэмкIэ къуаджэм дэс кIалэхэу Къулэ Нурбый, Гъомлэшх Аскэрбый, ЛIышэ Заурбек, Аулъэ Хьэсамбый еджапIэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм ащызэхащэхэрэ Iофтхьабзэхэм ащэIэх, къыщэгущыIэх, — къыIуагъ Хьаткъо Рэщыдэ.\nХьаткъо Рэщыдэ 1979 — 1981-рэ илъэсхэм Афганистан къулыкъур щихьыгъ. Автобатальоным хэтэу Туркистан дзэ шъолъырым ихэушъхьафыкIыгъэ пшъэрылъхэр ыгъэцэкIагъэх. Афганистан ичIыпIэ плъырхэм ащыIэ дзэкIолIхэм Iашэхэр, щыгъынхэр афищэщтыгъ. 1980-рэ илъэсым къауIагъ. ЛIыхъужъныгъэу зэрихьагъэм фэшI медальхэр, щытхъу тхылъхэр къыфагъэшъошагъэх.\nКIэдыкIое Аслъан 1984 — 1986-рэ илъэсхэм советскэ дзэхэм ахэтэу Афганистан икъалэу Джалалабад къулыкъур щихьыгъ. Ышэу Бислъан къалэу Шиндант ащагъ, старшэ сержантэу ыкIи БТР-м икомандирэу къулыкъур ыхьыгъ. ЗэшитIуми лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэм къэралыгъом осэшхо фишIыгъ. Медальхэр, щытхъу тамыгъэхэр, нэмыкIхэри къафагъэшъошагъэх.\nКIэдыкIое Махьмуд 1978-рэ илъэсым Украинэм ащэгъагъ. Нэужым 1979 — 1980-рэ илъэсхэм советскэ дзэхэм ахэтэу Афганистан щызэуагъ. ИмашинэкIэ дзэкIолIхэм Iашэхэр, гъомылапхъэр, ящыкIэгъэ пкъыгъохэр аIэкIигъахьэщтыгъ, чIыпIэ къинхэм арыфэу пчъагъэрэ къыхэкIыгъ. Махьмуд лIыхъужъныгъэу зэрихьагъэм фэшI СССР-м и Апшъэрэ Совет и Президиум и Щытхъу тхылъэу «Воину-интернационалисту» зыфиIорэр ыкIи юбилейнэ медальхэр къыфагъэшъошагъэх.\nДышъэкI Адам 1986-рэ илъэсым дзэ къулыкъум ащагъ. Афганистан ит къалэхэу Баграм, Джалалабад, Суруби ащызэуагъ. Къулыкъур ехьыфэ лIыблэнагъэу къызхигъэфагъэм фэшI медалэу «За боевые заслуги», афган лъэпкъым ирэзэныгъэ медаль, «Воину-интернационалисту» зыфиIорэ Щытхъу тхылъыр, нэмыкIхэр къыфагъэшъошагъэх.\nКъулэ Нурбый 1985 — 1987-рэ илъэсхэм Афганистан къулыкъур щихьыгъ. Афган лъэпкъым ирэзэныгъэ медаль, юбилейнэ медальхэр, «Воину-интернационалисту» зыфиIорэ Щытхъу тхылъыр къыфагъэшъошагъэх.\nГъомлэшх Аскэрбый 1985-рэ илъэсым къулыкъум ащагъ. Советскэ дзэхэм ахэтэу Афганистан икъалэу Кабул щыIагъ. Старшэ сержантэу Гъомлэшхым ипшъэрылъхэр щытхъу хэлъэу зэригъэцэкIагъэм, чаныгъэ къызэрэзхигъэфагъэм афэшI афган лъэпкъым ирэзэныгъэ медаль къыфагъэшъошагъ.\nОгъурлы Амэрбый 1985-рэ илъэсым дзэ къулыкъум ащагъ. Афганистан икъэлэ цIыкIоу Газни щыIагъ. Медалэу «За боевые заслуги», афган лъэпкъым ирэзэныгъэ медаль, ыкIи «Воину-интернационалисту» зыфиIорэ Щытхъу тхылъыр къыфагъэшъошагъэх.\nЛъэнкIэпIэщэ Хьэсамбый 1984-рэ илъэсым къулыкъум ащагъ. Афганистан ичIыпIэ анахь плъырэу Кандагар щызэуагъ. 1986-рэ илъэсым ихэгъэгу къыгъэзэжьыгъ. Пшъэрылъэу къыфагъэуцугъэр чанэу зэригъэцэкIагъэм фэшI медалэу «За отвагу», афган лъэпкъым ирэзэныгъэ медаль ыкIи СССР-м и Апшъэрэ Совет и Президиум и Щытхъу тхылъ къыфагъэшъошагъэх.\nАулъэ Хьэсамбый 1983 — 1986-рэ илъэсхэм къулыкъур ыхьыгъ. Фахридиновым идзэ хэтэу Афганистан ит къуаджэу Герат щызэуагъ. Советскэ дзэхэр Афганистан къызыращыжьхэми мэзи 3-рэ етIани ащ къулыкъур къыщихьыгъ. Чаныгъэу къызхигъэфагъэм фэшI медальхэмрэ щытхъу тхылърэ къыфагъэшъошагъэх.\nКъазнэкъо Амин 1985 — 1987-рэ илъэсхэм а къэралыгъом къулыкъур щихьыгъ. ЛIыблэнагъэу къыхэфагъэм фэшI СССР-м и Апшъэрэ Президиум и Щытхъу тхылъкIэ къыхигъэщыгъ, медальхэр мымакIэу къыфагъэшъошагъэх.\nЛIышэ Заурбек Афганистан ичIыпIэ анахь плъырэу Кандагар къулыкъур щихьыгъ. Афган лъэпкъым ирэзэныгъэ медаль, юбилейнэ медаль ыкIи щытхъу тхылъ къыфагъэшъошагъэх.\nКIэмэщ Сэфэрбый советскэ дзэхэм ахэтэу Афганистан къулыкъур щихьыгъ. ЛIыхъужъныгъэу ыкIи лIыблэнагъэу зэрихьагъэхэм афэшI «Воину-интернационалисту» зыфиIорэ Щытхъу тхылъыр ыкIи медальхэр къыфагъэшъошагъэх.\nШэуджэн Аскэрбый 1979-рэ илъэсым Афганистан ащагъэхэм ахэтыгъ. 1981-рэ илъэсым ихэгъэгу къыгъэзэжьыгъ. ЛIыблэнагъэу зэрихьагъэм фэшI СССР-м и Апшъэрэ Президиум и Щытхъу тхылъэу «Воину-интернационалисту» зыфиIорэр ыкIи медальхэр къыфагъэшъошагъэх.\nШэуджэн Къэплъан Афганистан щыкIогъэ зэо зэпэуцужьхэм ахэлэжьагъ, транспортыр щынэгъончъэу зекIоным иIахьышIу хишIыхьагъ, лагъымэ ыкIи къэорэ пкъыгъо пчъагъэ ыгъэкIодыгъ. Ипшъэрылъхэр щытхъу хэлъэу зэригъэцэкIагъэхэм афэшI СССР-м и Апшъэрэ Президиум щытхъу тхылъкIэ къыхигъэщыгъ, медальхэр къыфагъэшъошагъэх.


Мы илъэсым Кощхьэблэ районым щаухыщт | Адыгэ Макъ\nМы илъэсым Кощхьэблэ районым щаухыщт\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Кощхьэблэ районым самбэмрэ дзюдомрэкIэ Гупчэу щагъэпсырэм щыIагъ.\nКвадрат метрэ 850-м ехъу зиинэгъэ унэм нэбгырэ 200-мэ ателъытэгъэ залыр, зытIэкIыпIэхэр, зыгъэпскIыпIэхэр, административнэ унэхэр хэтыщтых.\nШъолъырхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ Федеральнэ фондым пхырищырэ программэм къыдыхэлъытагъэу 2008-рэ илъэсым Гупчэм игъэпсын рагъэжьэгъагъ. Федеральнэ, регион бюджетхэм а гухэлъым пае сомэ миллион 13 фэдиз къахагъэкIыгъагъ. Нэужым мылъкум икъэтIупщын зэпыугъо зэрэфэхъугъэм епхыгъэу джы къызнэсыгъэм псэуалъэр ныкъошIэу щытыгъ. Гупчэм ишIын ухыгъэным пае компаниеу «Южгазэнерджи» зыфиIорэм сомэ миллион 36-рэ къытIупщыгъ.\nПредприятиеу «Южгазэнерджи» зыфиIорэм игенеральнэ пащэу Александр Богдановым къызэриIуагъэмкIэ, агъэнэфэгъэ зэкIэлъыкIуакIэм тетэу IофшIэнхэр зэхащэх, мы илъэсыр имыкIызэ псэуалъэр атыщт. НепэкIэ унашъхьэм иIэтын аухыгъах, котелыр агъэуцугъах, унэр зэрагъэфэбэщт системэр агъэпсыгъах, псэолъэшIхэр унэ кIоцI IофшIэнхэмрэ щагум изэтегъэпсыхьанрэ ауж ихьагъэх.\n«ШIыхьафхэр зэхашъущэх, ныбжьыкIэхэр, спортсменхэр IофшIэным къыхэжъугъэлажьэх: бэнэнымкIэ Гупчэм ишIын цIыфхэм яIахь хашIыхьан фае. Джащыгъум а псэуалъэм ахэм уасэ зэрэфашIыщтым, зэрэфэсакъыщтхэм уицыхьэ телъы хъущт», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nДжащ фэдэу республикэм и ЛIышъхьэ заказ зытыгъэ компанием ипащэхэм ариIуагъ спорт оборудованиер къызащэщт, псэолъэшIын IофшIэнхэр зыщаухыщт пIалъэхэмкIэ зэдырагъэштэнэу.\nКъумпIыл Мурат джащ фэдэу мы мафэм цIыфхэм ясоциальнэ фэIо-фашIэхэр зыгъэцэкIэрэ Кощхьэблэ гупчэм щыIагъ. Мы унэм игъэцэкIэжьын пае федеральнэ бюджетым сомэ миллиони 9,6-рэ къыхагъэкIыгъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Урысые Федерацием IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ ухъумэнымкIэ иминистрэу Максим Топилинымрэ зызэдэгущыIэхэ нэуж ары ащ фэдэ зэзэгъыныгъэ зызэдашIыгъэр.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ гъэцэкIэжьынхэр зэрэкIорэм зыщигъэгъозагъ, Iофхэр зэшIозыхырэ организацием ипащэ дэгущыIагъ. КъумпIыл Мурат зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, амал зэриIэкIэ федеральнэ мылъкур нахь шIуагъэ къытэу агъэфедэн, игъом гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр аухынхэ фае.\nМы илъэсым итыгъэгъэзэ мазэ псэуалъэр атынэу рахъухьэ. ПсэолъэшIхэм унашъхьэр зэблахъун, унэм ыгупэ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр рашIылIэнхэ, унэ кIоцIыр агъэдэхэн ыкIи щагур зэтырагъэпсыхьан фае.


Англием къыщалъэгъугъэр афэфед | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 23.08.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\n— Илъэс 250-м нахьыбэ хъугъэу Iоф зышIэрэ Кембридж университетым зэпхыныгъэ пытэхэр дытиIэх, — къеIуатэ «Активым» ипащэу Едыдж Мэмэт. — Университетыр къэзыухырэмэ, зэнэкъокъухэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдэзыхырэмэ къаратырэ тхылъхэр дунаим щагъэфедэнхэмкIэ амалхэр яIэх.\nЯ 27-рэ илъэс IофшIэгъур «Активым» шIэхэу ыублэщт. ЕджэкIо 200-м нахьыбэ илъэс зэфэшъхьафхэм Кембридж университетым агъэкIуагъ.\n— КIэлэеджакIохэм язакъоп, тэри тишIэныгъэхэм ахэдгъэхъонымкIэ университетым амалышIухэр къытетых, — къытиIуагъ «Активым» икIэлэегъаджэу, Кембридж университетым щыIэгъэ купым пэщэныгъэ дызезыхьагъэхэм ащыщэу Бэщыкъо Сусанэ. — ТиеджакIохэр унагъохэм ахэсыгъэх. ИнджылызыбзэкIэ зэдэгущыIэхэзэ къэбарэу зызыщагъэгъозагъэр макIэп.\nИрина Бочарниковамрэ Исмаилэ Шанрэ купым зэрипащэхэм дакIоу зэIукIэгъухэр нахь гъэшIэгъон хъунхэм фэшI музейхэм, Англием ичIыпIэ дахэхэм кIэлэеджакIохэр ащагъэх. Лондон, фэшъхьаф къалэхэр ныбжьыкIэхэм агу рихьыгъэх.\n— Тучанхэм, еджапIэхэм, культурэм иIофшIапIэхэм тачIахьэмэ инджылызыбзэр ары дгъэфедэщтыгъэр, — гущыIэр зэIэпахызэ къаIуатэ Мария Смакотинамрэ ГъукIэлI Муратрэ. — Тучанхэм ямэкIайхэр дахэу зэгъэфагъэх, узыхэдэн плъэкIыщтыр бэ. КIэлэцIыкIухэм инджылызыбзэр дэгъоу ашIэ, упчIэжьэгъу пшIырэ цIыфхэм джэуапыр зэгъэкIугъэу къыуатыжьы.\nУнагъохэм ахэсхэу Адыгэ Республикэм ищыIакIэ къафаIотагъ, тилъэпкъ къыкIэупчIагъэх. Адыгэ шъуашэр Англием щашIэ. Адыгэ быракъыр агъэбыбатэзэ тикIэлэеджакIохэр Кембридж, Лондон, нэмыкIхэм яурамхэм арыкIуагъэх, нэпэеплъ сурэтхэр атырахыгъэх.\n— Бзэр зэрэзэбгъашIэрэр дэгъу, ау урымыгущыIэ зыхъукIэ пщэгъупшэжьы, ибаиныгъэ икъоу къыбгурыIорэп, — къытиIуагъ Бэщыкъо Сусанэ. — ГъукIэлI Мурат адыгабзэр, урысыбзэр, инджылызыбзэр зэрегъашIэх. ТхакIи еджакIи ешIэ. Англием щыIэу тилъэпкъ иискусствэ дахэу къытегущыIагъ.\nАнглиемрэ Адыгеимрэ яеджакIохэр тапэкIи зэIуагъэкIэщтых.


Инфоурок › Классному руководителю ›Тесты›Интерактивнэ тестхэр я 8-рэ класс\nЯ 8-рэ классым пае тестхэр Зэхэзгъэуцуагъэр : Къуижъ Замир\n«Ныбэм илъэу зятэ ылъхэр зымыгъэгъу» -зыфи1орэ пычыгъор тыда къызхэхыгъэр ? «Гъуч1 тыгъужъ» «Хъымыщыкъо Пэтэрэз» «Жъогъуищ»\n«Хьаджрэт» зыфи1орэ произведением псыхъохэу тхак1ом зыц1э къащыри1орэр къыхэгъэщ. Уруштэн Фарз Шъхьэгуащ\nПерсонажэу Л1ымафэ сыд фэдэ произведения къызхэхыгъэр ? Хэта зытхыгъэр? Цэй Ибрахьим «Шъхьэзакъу» Кощбэе Пщымаф «Хьырбыдз пасэхэр» Хьаткъо Ахьмэд «Тызэш1ок1одынэп»\nК1убэ Щэбан Ытхыгъэмэ ащыщэу «1ошъхьэмаф» зыфи1орэр сыд фэдэ жанра зэрэтхыгъэр ? Пшысэ Поэмэ – осыет Роман\nПоэмэу «Жъогъуищ» зыфи1оу Пэрэныкъо Мурат ытхыгъэм образ шъхьа1эу хэтмэ ац1эхэр къэтх Павел, Сурэт. Хъакъэрэжъ, Пщымаф,Нэбэлэжъ. Шъэок1ас.\n«Фэрзэпэ заом иорэд» зыфи1орэ пщыналъэм зыц1э къыри1охэрэр къыхэгъэщ. Шабанэ Хъатыгъу, Къэсэймэ я Мыхьамэт,Даур Хьапак1, Шэуджэн Т1ахьир. Къаймэт, Зара, Василь. Мурат, Л1ымаф\nМы пычыгъохэр къызхэхыгъэр къэтх . «Блэк1ыгъэм игугъэу Жъыгъом ик1ас, Ау тапэрэ тхъагъом Сэ сык1эхъопс. Тэ тит1о сыдк1э Тызэгъогогъу! Сызэщыгъу сэ жъыгъомк1э , Къысщэрэмыгугъу.» К1эрэщэ Тембот «Хьаджрэт» Хьаткъо Ахьмэд «Жъыгъо» Мэщбэш1э Исхьакъ «Хыуай»\nЖъогъуищ Хъэкъэрэжъ къызк1ыфагъэшъошагъэр сыда ?\nДжолэ Исмахьилэ сыд фэдэ произведения къызхэхыгъэр ? Еутых Аскэр «Нэфын» Еутых Аскэр «Л1ыжъмэ яшъэф» Цуекъо Юныс «Хымэ лыуз»\nНомер материала: 442121


Республика Адыгея - Якъэгъэлъэгъонхэр нахьышIу хъугъэх\nНаркотикхэр хэбзэнчъэу гъэзекIогъэнхэм пэуцужьырэ комиссиеу республикэм щызэхащагъэм зичэзыу зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэм тхьамэтагъор щызэрихьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nАщ хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм ыкIи муниципалитетхэм япащэхэр, нэмыкIхэри.\nНаркотикхэр хэбзэнчъэу гъэзекIогъэнхэм пэуцужьыгъэнымкIэ, бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэнымкIэ Iофхэм язытет зыфэдэм, мыщкIэ зэфэхьысыжьэу щыIэхэм афэгъэхьыгъагъ апэрэ Iофыгъоу зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэр. Мыщ епхыгъэу къэгущыIагъэх АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ наркотикхэр хэбзэнчъэу амыгъэзекIонхэм лъыплъэгъэнымкIэ отделым ипащэу Нэфышъэ Рустамрэ бзэджэшIагъэ зезыхьагъэхэм пшъэдэкIыжь ягъэхьыгъэнымкIэ федеральнэ къулыкъум АдыгеимкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Эдуард Овановымрэ.\n2019-рэ илъэсым наркотикхэр хэбзэнчъэу зэрагъэзекIуагъэхэм епхыгъэ бзэджэшIэгъэ 306-рэ полицием икъулыкъушIэхэм къыхагъэщыгъ, блэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр 80-кIэ нахьыб. ХэбзэухъумакIохэм уголовнэ Iоф 228-рэ зэхафыгъ ыкIи хьыкумым IэкIагъэхьагъэх, блэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр 18-кIэ нахьыб. Хэбзэгъэуцугъэр зыукъогъэ нэбгырэ 203-мэ уголовнэ пшъэдэкIыжь арагъэхьыгъ. Ахэм ащыщэу 13-р — бзылъфыгъ, зы нэбгырэм ыныбжь икъугъэп. ЗэкIэмкIи наркотик килограмм 17-м ехъу къапкъырахыгъ.\nПолициемрэ щынэгъончъэнымкIэ федеральнэ къулыкъумрэ 2019-рэ илъэсым анахьэу анаIэ зытырагъэтыгъэхэ лъэныкъохэм ащыщ наркотик хьылъэхэр республикэм къизыщэхэрэр къыхэгъэщыгъэнхэр ыкIи ахэм апэшIуекIогъэныр. Оперативнэ Iофтхьабзэхэу зэхащагъэхэм яшIуагъэкIэ мыщ фэдэ бзэджэшIи 8 къаубытыгъ ыкIи агъэтIысыгъ.\nКIэлэеджакIохэр ыкIи ныбжьыкIэхэр мы тхьамыкIагъом щыухъумэгъэнхэм фэшI хэбзэухъумакIохэм пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр, зэдэгущыIэгъухэр рагъэкIокIыгъэх.\nБзэджашIэхэм пшъэдэкIыжь зыщарагъэхьырэ учреждении 4 республикэм ит. 2020-рэ илъэсым гъэтхапэм ехъулIэу ахэм нэбгырэ 2624-рэ адэс, ахэм ащыщэу 550-мэ наркотикхэм япхыгъэ бзэджэшIагъэхэр зэрахьагъэх, учетым нэбгырэ 56-рэ хэт. Учреждениехэм наркотикхэр хэбзэнчъэу ачIахьанхэ гухэлъ яIагъэу хъугъэ-шIэгъэ 15 агъэунэфыгъ, уголовнэ Iофи 8 къызэIуахыгъ, хьапсым чIэс зы нэбгырэм уголовнэ пшъэдэкIыжь рагъэхьыгъ.\nНепэрэ мафэм ехъулIэу Адыгеим псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ иучет наркотикхэр зыгъэфедэрэ нэбгырэ 1280-рэ хагъэуцуагъ. БлэкIыгъэ илъэсым а пчъагъэр 1369-рэ хъущтыгъэ. Мы тхьамыкIагъом пэшIуекIогъэнымкIэ Iофтхьабзэхэу зэрахьэхэрэм ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэхэ пащэхэр къатегущыIагъэх, пшъэрылъ шъхьаIэхэу зыфагъэуцужьыхэрэр къагъэнэфагъэх. Къулыкъухэм къэгъэлъэгъонхэу яIэхэр джыри нахьышIу шIыгъэнхэ, IофшIэныр нахь гъэлъэшыгъэн зэрэфаер къаIуагъ.\nКъыткIэхъухьэхэрэ лIэужхэм наркотикхэр амыгъэфедэнхэм епхыгъэ Iофтхьабзэхэр къызыдыхэлъытэгъэхэ лъэпкъ проектхэм, къэралыгъо программэхэм ягъэцэкIэн шъолъырым щызэхэщагъэ зэрэхъурэм къытегущыIагъэх министрэхэу Мэрэтыкъо Рустемрэ КIэрэщэ Анзауррэ. Мы лъэныкъомкIэ ведомствэхэм къатефэрэр зэрагъэцакIэрэр, ащ дакIоу IофшIэныр джыри зэрагъэлъэшыщтыр ахэм къаIуагъ.\nНепэрэ мафэхэм яхъулIэу республикэм иволонтер-медикхэр мы IофшIэным нахь чанэу къыхэгъэлэжьэгъэнхэм, ахэм амалэу аIэкIэлъхэр гъэфедэгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\n— Ресурснэ гупчэу къызэIутхыгъэм къыдыхэлъытагъэу волонтер-медикхэм IэпыIэгъу тафэхъуным, лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ ахэр IофшIэным хэщэгъэнхэм тыпылъын фае. Хэбзэ къулыкъухэм, псауныгъэр къэухъумэгъэным ыкIи гъэсэныгъэм яучреждениехэм амалэу аIэкIэлъхэм ахэгъэхъогъэным ащ фэдэ екIолIакIэр фэIорышIэщт. Мы пшъэрылъым изэшIохын еджапIэхэри чанэу къыхэлэжьэнхэ фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nНаркотикхэм ягъэзекIон ыкIи ягъэфедэн ылъэныкъокIэ 2019-рэ илъэсым Iофхэм язытет зыфэдагъэм изэфэхьысыжьхэри зэхэсыгъом щашIыгъэх. КъызэраIуагъэмкIэ, ыпэрэ илъэсым егъэпшагъэмэ, къэгъэлъэгъонхэр нахьышIу хъугъэх. А IофшIэныр тапэкIи лъагъэкIотэнэу зэдаштагъ.


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ республикэмкIэ 2016-рэ илъэсым районхэм ыкIи къэлэхэм япащэхэр контракткIэ агъэнэфэщтых\nАдыгэ республикэмкIэ 2016-рэ илъэсым районхэм ыкIи къэлэхэм япащэхэр контракткIэ агъэнэфэщтых\nАР-м и Къэралыгъо Совет - Хасэм мы илъэсымкIэ апэрэ зэхэсыгъоу мэзаем и 25-м иIагъэм зыщытегущыIагъэхэу ыкIи щызэдаштагъэхэм ащыщ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм афэгъэхьыгъэ законым зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэр. Ащ къызэрэщыдэлъытагъэмкIэ, муниципальнэ хэбзэ къулыкъухэр нэфэшъхьафэу джы гъэпсыгъэщтых, нахь тэрэзэу къэпIон хъумэ, ахэм япащэхэр нэмыкI шIыкIэкIэ яIэнатIэ Iухьащтых ыкIи джы администрациехэм сити-менеджерхэр яIэ хъущтых.\n2016-рэ илъэсым къыщыублагъэу районхэм, къэлэ округхэм, къэлэ псэупIэ койхэм ыкIи район гупчэхэм яадминистрациехэм япащэхэр контракткIэ агъэнэфэщтых. Адыгеир пштэмэ, ащ фэдэ шIыкIэм тетэу зипащэ тырагъэхьащтхэр Мыекъуапэ, Адыгэкъал, къэлэ псэупIэ койхэу поселкэу Инэм, Яблоновскэр, Лъэустэнхьабл, район гупчи 7-у республикэм иIэхэр. Къоджэ псэупIэ кой администрациехэм, поселениехэм япащэхэр цIыфхэм хадзыщтых. Джы а муниципальнэ образованиехэм я Уставхэм зэхъокIыныгъэхэр афэшIыгъэнхэ, сити-менеджерхэр зэряIэщтхэри ащ щыгъэнэфэгъэнхэ фае.\nЗэхъокIыныгъэхэм къызэрагъэнафэрэмкIэ, мы муниципальнэ образованиехэм янароднэ депутатхэм я Советхэм ятхьаматэхэм къалэм ипащэ ипшъэрылъхэм ащыщхэри дагъэцэкIэщтых, сити-менеджерым финанс Iофхэмрэ хъызмэт зехьанымрэ фэгъэзэгъэщтых. Ащ пае ыпэрапшIэу а IэнатIэм Iухьащтхэм якандидатурэхэр зэнэкъокъум къыщыхахыщтых, нэужым депутатхэмрэ районым ипащэ лIыкIоу къыгъэнэфагъэхэмрэ зыхахьэрэ комиссиеу зэхащагъэм ащ икIэух зэфэхьысыжьхэм къапкъырыкIызэ, зытефэу ылъытэрэр ыгъэнэфэщт.


Хьасанэкъо Мурат шIушIэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъ — Адыгэ макъ\nХьасанэкъо Мурат шIушIэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъ\nРедактор 30.12.2020 30.12.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКъэралыгъо Думэм физическэ культурэмкIэ, спортымкIэ, зекIонымкIэ ыкIи ныбжьыкIэхэм яIофхэмкIэ и Комитет хэтэу Хьасанэкъо Мурат ИлъэсыкIэр къызыщыблагъэрэм ехъулIэу Урысые шIушIэ Iофтхьабзэу «Елка желаний» зыфиIорэм хэлэжьагъ, Адыгеим псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ изаслуженнэ IофышIэу Лый Тэмарэ рэзэныгъэ тхылъ ритыжьыгъ.\nПарламентарием шIушIэ Iофтхьабзэр зэрэригъэжьагъэр Кощхьэблэ районым щыщ тхэквондист ныбжьыкIэхэу Ворэкъо Руслъанрэ Эминов Умудрэ яилъэсыкIэ шIоигъоныгъэхэм ягъэцэкIэнкIэ ары. Шъэожъыехэр ячIыпIэгъу депутатым IукIэхэ ыкIи дэгущыIэхэ ашIоигъуагъ. Хьасанэкъо Мурат икабинет ахэр щыригъэблэгъагъэх, спорт шъуашэхэр шIухьафтынэу къаритыгъ, Адыгэ республикэ стадионэу «Зэкъошныгъэм» экскурсие ащыфызэхищагъ.\nИлъэси 5 зыныбжь Евгения Андреевар зыкIэхъопсыщтыгъэр быгъу сурэт зытет джэгуалъэхэр шIухьафтынэу къыратынэу ары. Депутатым ащ зыфаер фигъэцэкIагъ. Пшъэшъэжъыем янэу Андреева Анастасия Адыгэ Республикэм иклиникэ инфекционнэ сымэджэщ врач-инфекционистэу Iут, «зонэ плъыжьым» щэлажьэ.\n— 2018-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Iофтхьабзэу «Елка желаний» зыфиIорэр зэхащэныр хабзэ хъугъэ. Илъэси 2-м къыкIоцI нэбгырэ мини 8 фэдизмэ зыфаехэр афагъэцэкIагъ. КIэлэцIыкIухэм анэхэм непэ гушIуагъоу акIэслъэгъуагъэм нахь шIухьафтын дэгъу щыIэп, — къыIуагъ парламентарием.\nДжащ фэдэу федеральнэ хэбзэгъэуцур Адыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ изаслуженнэ IофышIэу, псауныгъэм икъэухъумэн илъэс 50 фэзыгъэIорышIэгъэ Лый Тэмарэ дэжь щыIагъ, рэзэныгъэ тхылъыр ащ ритыжьыгъ, ИлъэсыкIэ мафэ техьанэу фэлъэIуагъ.\n— Непэ хэгъэгуми, республикэми, Урысые политикэ партиеу «Единэ Россиеми» япащэхэр зыпылъхэр врачхэм яIофшIэнрэ ящыIакIэрэ нахь къафагъэпсынкIэнэу ары. Медицинэ IофышIэхэм зэрафэгумэкIхэрэмкIэ Лый Тэмарэ гущыIэ фабэхэр къызэриIуагъэр сигуапэ хъугъэ, — хигъэунэфыкIыгъ Хьасанэкъо Мурат.\nУрысые Федерацием и Федеральнэ ЗэIукIэ и Къэралыгъо Думэ идепутат иIэпыIэгъу.\nПредыдущая ИлъэсыкIэм зыфэтэгъэхьазыры\nСледущая Сэкъатныгъэ зиIэхэм апае


Зыщыпсэугъэ лъэхъаныр къагъэнэфэщт | Адыгэ Макъ\nЗыщыпсэугъэ лъэхъаныр къагъэнэфэщт\nКавказ биосфернэ заповедникым щагъэуцугъэ приборхэу псэушъхьэхэм сурэт къатезыхыхэрэм язытет волонтер купым ауплъэкIузэ, домбаим ышъхьэ къупшъхьэ ин къагъотыгъ. ЧIыпIэр Гъозэрыплъэ километри 3-кIэ пэблагъ.\nКавказ чIыопс биосфернэ заповедникым ипресс-къулыкъу къызэритырэмкIэ, ар бэ зыгъэшIэгъэ домбаеу изакъоу псэузэ зидунай зыухыгъэм ышъхьэ къупшъхь. Специалистхэм къагъотыгъэр ауплъэкIу, ащ заповедникым иостологическэ (къупшъхьэхэр зэзыгъэшIэрэ наукэр) коллекцие къыгъэбаинэу, чIыпIэ гъэнэфагъэ щиубытынэу алъытэ.\nГенетикэм ылъэныкъокIэ ушэтынхэр зашIыхэкIэ домбаир зыпсэугъэ лъэхъаныр ыкIи нэмыкIхэм зэратекIыщтыгъэр шIэныгъэлэжьхэм къаIощт.


Меньшее колечко сбоку\nАвтор Тема: Азбука Маяковского 1919 года (Прочитано 513 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (126.37 кБ, 800x425 - просмотрено 48 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (109.36 кБ, 800x403 - просмотрено 44 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (112.65 кБ, 800x400 - просмотрено 34 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (108.55 кБ, 800x384 - просмотрено 36 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (100.48 кБ, 800x396 - просмотрено 40 раз.)


ШэкIогъум и 17-р — гъогухэм атехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэм ахэкIуадэхэрэм я Дунэе шIэжь маф | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 18.11.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\n2005-рэ илъэсым, чъэпыогъум ООН-м унашъо зэришIыгъэу, илъэс къэс гъогухэм атехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэм ахэкIуадэхэрэм я Дунэе шIэжь мафэу шэкIогъум иящэнэрэ тхьаумафэ агъэнэфагъ. Мыгъэ ар шэкIогъум и 24-м тефэ.\nМы мафэм машинэ зэутэкIхэм ахэкIодагъэхэм афэшъыгъох, яшIэжь агъэлъапIэ, цIыфхэм сакъыныгъэ къызхагъэфэнэу къяджэх. ХэткIи шъэфэп илъэс къэс зэрэдунаеу гъогу хъугъэ-шIагъэхэм нэбгырэ минишъэ пчъагъэ зэрахэкIуадэрэр, ащ нахьыбэжьыр сэкъатэу къызэрэнэрэр. 2019-рэ илъэсым имэзи 10 республикэм игъогухэм атехъухьэгъэ аварие 407-мэ нэбгырэ 75-рэ ахэкIодагъ, 503-мэ шъобжхэр атещагъэх.\nАхэм янахьыбэм лъапсэ афэхъурэр: ешъуагъэхэу машинэр зэрэзэрафэрэр, зикIогъур зэрэбламыгъэкIырэр, ямылъэныкъобгъу зэрэтехьэхэрэр, лъэсрыкIохэм шапхъэхэр зэраукъохэрэр.\nШъугу къэдгъэкIыжьыных мы илъэсым анахь гухэкIышхоу щыIэгъэ хъугъэ-шIагъэхэм ащыщхэр. Чъэпыогъу мазэм автомобиль гъогоу «Краснодар — Верхнебаканский» зыфиIорэм ия 9-рэ километрэ дэжь (псэупIэхэу Яблоновскэмрэ Инэмрэ азыфагу) гъогу хъугъэ-шIэгъэ тхьамыкIагъоу техъухьагъэм нэбгырищ хэкIодагъ. ЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, Яблоновскэм щыщ кIалэу илъэс 23-рэ зыныбжьэу IэкIыб къэралыгъом къыщашIыгъэ автомобилыр зезыфэщтыгъэм рулыр фэмыгъэIорышIэжьэу гъогум дэчъэхи, лъэмыджым ефэхыгъ. Ащ ыпкъ къикIыкIэ, машинэм дисыгъэхэ кIэлэ ныбжьыкIитIоу илъэс 24-рэ зыныбжьыгъэхэм а чIыпIэм апсэ щыхэкIыгъ. Водителыр сымэджэщым нагъэсын алъэкIыгъ, ау шъобжэу тещагъэхэм къахэкIэу идунай ыхъожьыгъ.\nДжащ фэдэу шэкIогъу мазэм Тэхъутэмыкъое районым — илъэс 60, Мыекъуапэ — илъэс 63-рэ зыныбжь бзылъфыгъэхэр гъогум щытыраутыхи, а чIыпIэм апсэ щыхэкIыгъ.\nГухэкIышхуагъ автомобиль гъогоу «Мыекъуапэ — Усть-Лабинск — Кореновск» зыфиIорэм шышъхьэIу мазэм щыхъугъэр. Джэджэ районым щыщ кIэлэ ныбжьыкIэхэу илъэс 19 — 25-рэ зыныбжьхэр зэрысыгъэхэ «Лада Приорэм» иводитель лъэшэу зэрэчъэщтыгъэм къыхэкIэу машинэр фэмыгъэIорышIэжьэу зэхэгъэчъыхьэгъэ блокым еуагъ. Ащ ыпкъ къикIыкIэ нэбгыритIур ыукIыгъ, адрэр шъобж хьылъэхэр тещагъэхэу сымэджэщым нагъэсыгъ.\nМы щысэхэм джыри бэ къахэбгъэхъон плъэкIыщтыр. Ау нафэ хъурэр тиныбжьыкIэхэр зэрэзыфэмысакъыжьыхэрэр, гъогу хъугъэ-шIагъэхэм бэу зэрахэкIуадэхэрэр ары. Ахэр къагъэущынхэм, гъогурыкIоным хэлэжьэрэ лъэныкъо пстэуми шъхьэкIафэ афарагъэшIыным шIэжь мафэр афэIорышIэ ыкIи ащ ипэгъокIэу Адыгеим Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр щызэхащагъэх. Районхэми митингхэр ащыкIощтых.\nМы мафэр шIэжь мафэу зэрэщытым имызакъоу, псаоу щыIэхэм гъогурыкIоным ишапхъэхэр амыукъоным, лъытэныгъэ зэфыряIэным къыфэджэщтых.