Ахъщэ тедзэ Адыгеим къыIэкIэхьащт — Адыгэ макъ\nАхъщэ тедзэ Адыгеим къыIэкIэхьащт\nРедактор 17.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЛъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэрылъ къыгъэуцугъ гъогухэм яшIынкIэ IофшIэнхэр нахь агъэлъэшынхэу ыкIи медицинэм икъулыкъушIэхэм алъэныкъокIэ социальнэ пшъэдэкIыжьхэр зэрифэшъуашэу зэшIохыгъэнхэу. Федеральнэ ыкIи республикэ хэбзэ органхэм зэгурыIоныгъэу азыфагу илъым, Адыгеим ыцIэкIэ УФ-м и Къэралыгъо Думэ хэт депутатхэм Iофышхоу ашIэрэм яшIуагъэкIэ мы пшъэрылъыр гъэцэкIагъэ мэхъу. ГущыIэм пае, Урысыем и Правительствэ иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхэхыгъэ мылъку тедзэр шъолъырым игъогухэм ягъэцэкIэжьын ыкIи отпуск кIорэ медицинэм иIофышIэхэм аратыщтым пэIуагъэхьащт. Лъэныкъуищ хъурэ комиссием изэхэсыгъо мыщ фэдэ унашъо щаштэнымкIэ зишIогъэшхо къэкIуагъэр УФ-м и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Владислав Резник ары. Iофтхьабзэр бэдзэогъум и 16-м зэхащагъ, ащ хэлэжьагъэх Къэралыгъо Думэм, ФедерациемкIэ Советым, Урысыем и Правительствэ ялIыкIохэр.\nЛъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу республикэм сомэ миллиони 165,5-рэ тедзэу къыфэтIупщыгъэным комиссием дыригъэштагъ. Мы мылъкумкIэ километрэ 15,6-рэ зикIыхьэгъэ шъолъыр ыкIи муниципальнэ гъогухэр, къэлэ агломерацием хиубытэхэрэр зэтырагъэпсыхьащтых.\nПроектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэм игъэцэкIэнкIэ пэрытныгъэ зыIыгъ шъолъырипшIым Адыгеир ащыщ. Мыщ къыдыхэлъытагъэу илъэсэу тызыхэтым километрэ 35,8-рэ зикIыхьэгъэ гъогу псэолъэ 46-рэ агъэцэкIэжьынэу агъэнафэ. Ащ зэкIэмкIи сомэ миллион 491-рэ пэIуагъэхьащт, ащ щыщэу сомэ миллион 331-р — федеральнэ гупчэм, сомэ миллиони 160-м ехъур — республикэ бюджетым къатIупщы.\nШъолъырым иэкономикэ мылъку тедзэ къыхалъхьаным фэшI республикэм ыпэкIэ къыфатIупщыгъэр шIуагъэ къытэу агъэфедэным ыкIи лъэпкъ проектым къыгъэнэфэрэ къэгъэлъэгъонхэм акIэхьаным анахьэу анаIэ тырагъэтыщт. Ащ дакIоу гъогухэр шэпхъэшIухэм адиштэу гъэцэкIэжьыгъэнхэм хэбзэ къулыкъухэр лъэплъэх. Мыщ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ гъогухэм язэтегъэпсыхьанкIэ мы илъэсым агъэнэфэгъэ IофшIэнхэр шышъхьэIум и 1-м ехъулIэу аухынхэ гухэлъ щыI, проектым къыдыхэлъытагъэу ащ къыкIэлъыкIощт траншым игъэфедэн зыфагъэхьазырын алъэкIыщт.\nМедицинэм иIофышIэхэм социальнэ IэпыIэгъу тедзэ ягъэгъотыгъэным фэшI УФ-м и Правительствэ иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхэхыгъэ сомэ миллиони 8,4-рэ джыри республикэм къыIэкIэхьаным блэкIыгъэ тхьамафэм лъэныкъуищ хъурэ комиссием дыригъэштагъ. Мы унашъор аштэным иIахьышIу хэлъ депутатэу Владислав Резник.\nПредыдущая Къэхъухэрэм ыкIи дунаим ехыжьыхэрэм япчъагъ\nСледущая Doğum ve ölüm oranları


Израиль щызэхащэрэ адыгэ пчыхьэзэхахьэхэр | Адыгэ Макъ\nИзраиль щызэхащэрэ адыгэ пчыхьэзэхахьэхэр\n«Хэкужъым щыпсэурэ адыгэхэм ар къызадэхъугъэкIэ, сыда тэри къызкIыддэмыхъущтыр?» ыIуи Кфар-Камэ (Израиль) щыпсэурэ Нэпсэу Къадри имурад пытэу тыриубытэгъагъ.\nАпэ къэIогъэн фае хыIушъо шапсыгъэхэм япчыхьэзэхахьэхэм («вечоркэкIэ» ахэм яджэх) этнотуризмэр а чIыпIэм щызэхэщэгъэнымкIэ лъэшэу ишIуагъэ къызэрэкIуагъэр ыкIи зыгъэпсэфакIоу мы шъолъырым къихьэхэрэм чIыпIэрыс лъэпкъым икультурэ гъэшIэгъон зэрагъэшIэным къызэрэфигъэущыгъэхэр.\nКъадри Шапсыгъэ щыпсэурэ иIахьылхэм адэжь къакIозэ а «вечоркэхэр» ылъэгъугъэх, ыгу рихьыгъэх ыкIи ежьхэр нэбгырэ мини 5-м ехъоу зыщыпсэухэрэ къуаджэхэу Кфар-Камэрэ Рихьаниерэ зэрэкIощтхэ экскурсионнэ турхэр дэгъоу ащэфых. Зыгъэпсэфыгъо мафэхэм цIыфхэр бэу къызэхэхьэх: Израиль ипащэхэм ащыщхэр, министрэхэр, политическэ партиехэм ялIышъхьэхэр, Кнессетым хэтхэр, общественнэ IофышIэхэр…\nИлъэсипшIым къехъугъ Кфар-Камэ Черкес культурэм игупчэ къызыщызэIуахыгъэр. Ар Шъхьэлахъохэм яунэ цIэрыIо чIэтыгъ. АпэрапшIэу илъэсишъэм ехъугъэу щытыгъэ унэр икIэрыкIэ шъыпкъэу агъэкIэжьыгъ. Этнографическэ музееу къыщызэIуахыгъэм Тхьаухъо Зухер, Нэпсэу Айбек, нэмыкIхэми илъэсыбэрэ къаугъоигъэ пкъыгъо гъэшIэгъонхэр чIагъэуцуагъэх. Гупчэм игъэпсын Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм и ЛIышъхьагъэу Къанэкъо Арсен имылъку щыщи къыхилъхьагъ.\nКавказым щыпсэущтыгъэ цIыфхэм яунэгъо зэхэщакIэ, яшэн-хабзэхэу амыгъэкIодыгъэхэм яплъынхэу ыкIи нэIуасэ зафашIынэу Кфар-Камэ зыгъэпсэфакIохэр къэкIох. Я 19-рэ лIэшIэгъум ия 70-рэ илъэсхэм адэжь апэрэ черкес (адыгэ) мухьаджырхэр зыдэтIысыгъагъэхэ чIыпIэхэм лIэшIэгъу пчъагъэхэмкIэ узэкIэIэбэжьмэ зэрэщыпсэущтыгъэхэ шIыкIэм экскурсиехэм ухащэ.\nКфар-Камэ ихьакIэхэм янахьыбэм мыгузажъохэу псэупIэр къакIухьаныр якIас. Гъогу къэбзэ цIыкIухэм атетхэу цIыфэу щыпсэухэрэм нэIуасэ зафашIы, адэгущыIэх, бгъуитIуми арапыбзэри ивритри зэрашIэрэм ишIуагъэ къэкIо. Фаехэм шым тесхэу къуаджэр къакIухьэ е кузэкIэтхэм арысхэу, адыгэ орэдыжъхэм амакъэ кIэдэIукIыхэзэ къыращэкIых.\nПсэупIэм игупчэ шъыпкъэ ит бэдзэршIыпIэм хьакIэхэм хьап-щып цIыкIухэу адыгэхэм ящыIакIэ зыфэдагъэр къизыIотыкIыхэрэр къыщащэфынхэ алъэкIыщт. Хьалыгъу пIокIэ стырхэр, адыгэ къуаер, IэшIу— IушIухэр щагъотыщтых. Шхынхэр къэзыгъэIэшIурэ халъхьэхэри ежь-ежьырэу къыхахыхэзэ зэхагъэкIухьанхэу зыщырагъасэ.\nЗэкIэми анахь ашIогъэшIэгъонэу зыгъэпсэфакIохэр зэплъыхэрэр этнографическэ шоу— программэу хьатыякIомрэ къэшъокIо ансамблэу «Тыпсэ» зыфиIорэмрэ зыхэлажьэхэрэр ары. Пчыхьэр окIофэкIэ артистхэм ямызакъоу, хьакIэхэри пчэгум къихьэхэзэ адыгэ къашъохэр зэрагъашIэх, анахьэу «Лезгинкэр» ары зызыфагъасэрэр.\nХыIушъо шапсыгъэхэм «явечоркэхэр» Кфар-Камэ щызэхащэхэрэм зэрафэмыдэр зы лъэныкъо закъу – ахэм яIанэ шъонхэр къытырагъэуцохэрэп. Ащ пае цIыфхэр чэфыщтхэмэ къанэрэп ыкIи ешъонхэм паеп къызкIакIохэрэр. Ахэр мыщ къэзыщэхэрэр черкесхэр хьакIэм зэрэпэгъокIыхэрэр зэрагъэшIэнэу, загъэпсэфынэу, амышIэрэ, амылъэгъугъэ горэхэр щызэрагъэшIэнхэу ары. Адыгэхэм къахэфэрэ шIыкIэ шъхьафхэр, гъэпсыкIэ зэфэмыдэхэр ашIогъэшIэгъоных.\nКфар-Камэ ипчыхьэзэхахьэхэр зэ зылъэгъугъэхэм яIахьылхэм, яныбджэгъухэм ыкIи янэIуасэхэм афаIотэжьы, къэкIонхэшъ яплъынхэу ыкIи зыщагъэпсэфынэу макъэ арагъэIу, ащ тетэу къэбарыр цIыфыбэмэ ашIэ мэхъу. Джащ фэдэ рекламэр ары зыгъэпсэфакIохэр бэу къэзыугъоихэрэр.\nШъачэ — Кфар-Камэ — Шъачэ.


Анахь къое иныр… — Адыгэ макъ\nАнахь къое иныр…\nРедактор 11.09.2019 11.09.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nФестиваль-зэнэкъокъоу «Адыгэ къуай» зыфиIорэмрэ шIэныгъэ-практическэ конференциеу «Адыгэ къуаер: тарихъыр, шэн-хабзэхэр, екIолIакIэхэр» зыфиIорэмрэ языфэгъэхьазырын фэгъэзэгъэ зэхэщэкIо комитетым изэхэсыгъо тыгъуасэ щыIагъ. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ипшъэрылъкIэ зэрищагъ республикэм ивице-премьерэу Сапый Вячеслав.\nIофтхьабзэм изэхэщакIохэм зэрагъэнэфагъэмкIэ, фестивалым къеблэгъэрэ хьакIэхэм адыгэ къуаер зэрэрахырэ шIыкIэр зэрагъэлъэгъун, ащ иIэшIугъэ уасэ фашIын амал яIэщт. Джащ фэдэу, хабзэ зэрэхъугъэу, республикэм имуниципальнэ образованиехэм зэкIэми лъэпкъ щагухэр къагъэхьазырыщтых. Зэнэкъокъум хэлэжьэрэ пстэуми къоеихыным, мыщ хашIыкIырэ гъомылапхъэхэм творческэ екIолIакIэ къафагъотыныр, фестивалыр шэпхъэ инхэм адиштэу рагъэкIокIыныр зэхэщакIохэм пшъэрылъ шъхьаIэу зыфагъэуцужьы.\nКъэралыгъом ишъолъыр зэфэшъхьафхэм къарыкIыщтхэ хьакIэхэм фестивалыр шIукIэ агу къинэжьыным фытегъэпсыхьэгъэ программэ гъэшIэгъон зэхэщакIохэм агъэхьазырыгъ, ащ кIэу, гъэшIэгъонэу къыхэхьагъэр бэ. КъызэраIуагъэмкIэ, адыгэ къуаем иихын фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм уасэ афэзышIыщтхэр ыкIи текIоныгъэр къыдэзыхыгъэр къыхэзыхыщтхэр мы чIыпIэм къыщызэрэугъоигъэ цIыфхэр арых. Адрэ лъэныкъохэмкIэ анахь дэгъухэм якъыхэхын жюрир фэгъэзэгъэщт. ЗэкIэмкIи лъэныкъуи 5-кIэ зэнэкъокъущтых.\nКъэралыгъомкIэ анахь къое ин (адыгэ къуаер) Джэджэ щэ заводым щырахынэу ыкIи Урысыем ирекордхэм я Тхылъ ар датхэнэу агъэнафэ. Фестивалым къекIуалIэхэрэм ар алъэгъущт, адыгэ къоешхом готхэу сурэт зытырахын алъэкIыщт. КъызэраIуагъэмкIэ, ар абзыщтэп.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэм ибренд шъхьаIэу адыгэ къуаем икъыдэгъэкIын хэхъоныгъэ ышIыным мэхьанэшхо реты. Мы продукциер нахьыбэу къыдэдгъэкIымэ, ащ епхыгъэ хъызмэтым зызэриушъомбгъущтыр къыхегъэщы.\nФестивалым къекIолIэрэ хьакIэхэм, зекIохэм гъэшIэгъоныбэ алъэгъущт. Ау, ыпэкIэ къызэрэщытIуагъэу, адыгэ къуаем иихын ахэм апшъэу щыт. Мы мафэм площадкэм машIор щызэкIагъэнэщт, щэ къабзэр зэрыт щыуанышхохэр агъэплъыщтых ыкIи адыгэ къуаем иихын фежьэщтых.\nАщ иIэшIугъэ зыуплъэкIурэ цIыфхэм амакъэ атын, ежьхэм яеплъыкIэкIэ анахь дэгъухэр къыхахынхэ амал яIэщт. Ащ нэмыкIэу, мыр зыдэлъ хьалыжъом, нэмыкI гъомылапхъэхэм яIэшIугъэ ыпкIэ хэмылъэу хьакIэхэм ауплъэкIун алъэкIыщт. ЦIыфхэр щышхэнхэу чIыпIэ 13 къызэIуахыщт.\nЗэнэкъокъухэм адакIоу концертнэ ыкIи театрализованнэ программэ гъэшIэгъон зэхэщакIохэм агъэхьазыры. АР-м культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу ШъэуапцIэкъо Аминэт къызэриIуагъэмкIэ, дунаим щызэлъашIэрэ тиансамблэ цIэрыIохэу «Налмэсыр», «Ислъамыер», орэдыIоу Дзыбэ Мыхьамэт, нэмыкI творческэ купхэр ащ хэлэжьэщтых. Джащ фэдэу хьакIэу къеблагъэхэрэм Мыекъопэ культурэм илъэныкъо шъхьаIэхэр къафаIотэщтых.\nШхапIэхэр, кIэлэцIыкIу площадкэхэр, сатыушIыпIэ ыкIи автотранспортыр зыдагъэуцущт чIыпIэхэр агъэнэфагъэх. Ащ нэмыкIэу, фестивалым къекIолIэрэ цIыфхэм ящынэгъончъагъэ ухъумэгъэным хэбзэухъумакIохэм анаIэ тырагъэтыщт. АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ и Къэралыгъо автоинспекцие ипащэ игуадзэу Мамыекъо Казбек къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, фестивалыр зыщырагъэжьэщт мафэм ипэгъокIэу пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр рагъэкIокIыщтых, мы чIыпIэр ауплъэкIущт. ХьакIэхэм къафэпсынкIэным пае Iофтхьабзэр зыщыкIощтым гъогу ыкIи къэбарлъыгъэIэс тамыгъэхэр ащагъэуцущтых.\nIофтхьабзэм къыдыхэлъытагъэу ермэлыкъ зэхащэщт. Адыгеим къыщыдагъэкIырэ гъомылэпхъэ зэфэшъхьафхэр, къуаер, шъоур, щаир, мыIэрысэр, адыгэ щыгъур, тыгъэгъэзэ дагъэр, нэмыкIхэри хьакIэхэм ащэфын амал яIэщт. Фестивалым къыращэлIэрэ продукциер, анахьэу адыгэ къуаер, бэхэм ащэфынэу фэещтых. Сапый Вячеслав мыщ дэжьым къызэрэщиIуагъэмкIэ, гъомылапхъэхэм ауасэ дамыгъэкIоеным, ахэр цIыфхэм ащэфын амал яIэным анахьэу анаIэ тырагъэтын фае. Ащ къыдыхэлъытагъэу, фестивалым къыращэлIэгъэ адыгэ къуаем зы уасэ фэгъэуцугъэнэу игъоу алъэгъугъ.\nЗэрэрахъухьагъэмкIэ, адыгэ къашъоу «Удж хъураемкIэ» фестивалыр зэфашIыжьыщт.\nСурэтхэр Iэшъынэ Аслъан тырихыгъэх.\nПредыдущая Адыгеим щырагъэжьагъ\nСледущая Адыгэ къуаем ифестиваль ипэгъокI


Абу иаужырэ хъохъу — Адыгэ макъ\nАбу иаужырэ хъохъу\nРедактор 26.09.2019 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\n«Тиошъогу къаргъоу, тичIылъэ гъэбэжъулъэу щэрэт»\nЦIыф шIагъу, губзыгъ, шIэныгъэлэжьышху, тхакIо, лъэпкъ IофхэмкIэ псэемыблэжь, общественнэ IофышIэкIошху — ары Абу цIыфхэм зэрашIэщтыгъэри, агу къызэринагъэри.\nТхакIом, шIэныгъэлэжьым игъашIэ анахьэу кIыхьэ зышIырэр итхыгъэ кIэн ары. Абу мэпсэуфэ икъэлэмыпэ чаныгъ, уцэкугъэп. АщкIэ шыхьатых тхылъ пчъагъэу къыгъэнагъэр.\nХудожественнэ тхэным иIахь хэлъ Абу. Ащ икъэлэмыпэ къычIэкIыгъэх тхылъэу «Псэ закъу», «ЛIыхъужъ машIу», «Гум хэлъ мастэхэр», «Мастэм илъагъо Iуданэм игъогу» зыфиIохэрэр.\nШъхьэлэхъо Абу къытхэтыгъэмэ мыгъэ ыныбжь илъэс 90-рэ хъущтгъагъэ. Ащ ипэгъокIэу къыдэкIыщт тхылъым дэлажьэзэ, шIэныгъэлэжьым идунай ыхъожьыгъ. Тхылъым цIэу фишIыгъэр — «Тиошъогу къаргъоу, тичIылъэ гъэбэжъулъэу щэрэт». А гущыIэхэр цIыф лъэпкъым зэрэпсаоу къыфигъэнэгъэ хъохъу фэдэх. Игупшыси, иакъыли ахэлъэу тхылъымкIэ игущыIэ лъэшхэр мэкъэ шIэтхэу чIым щыIугъэх.\nТхылъым литературэм ехьылIэгъэ тхыгъэхэр къыдэхьагъэх. Ахэр Кэстэнэ Дмитрий, ЯхъулIэ Сэфэр, Жэнэ Къырымызэ, ХьэдэгъэлIэ Аскэр, Шъхьаплъэкъо Хьисэ, Енэмыкъо Мэулид афэгъэхьыгъэх.\nАбу литературэр шIу дэдэ ылъэгъущтыгъ. Ары ащ тхакIо пэпчъ зы тхыгъэ закъо нэмыкI имыIэми, иIофшIагъэ гъунэ лъифэу, ишIошI къыриIуалIэу, ыцIэ ымыгъэкIодэу литературнэ тарихъым къыхэнэным зыкIыпылъыгъэр.\nТхыгъэ цIыкIуи, тхэкIо кIочIэ цIыкIуи щыIэп, ахэр гъоткIо-гъуаткIоу зэхахъохэзэ, лъэпкъ литературэ иныр къагъэпсы — ащ фэдэ гупшыс, екIолIакI шIэныгъэлэжьым иIофшIакIэ фыриIагъэр. Тхылъым къыдэхьэгъэ статьяхэм бэкIае шIагъэу тхыгъэхэр ахэтых. Ныбжьым, лъэхъаным елъытыгъэу къызтегущыIэрэ произведениехэм зэблэхъугъэ гупшысэхэр авторым ахилъхьагъэх. УмыгъэшIэгъон умылъэкIынэу тхакIохэм ящыIэныгъэ гъогурэ ятворческэ гъэхъагъэхэмрэ зэрэзэпхыгъэхэр къегъэнафэ, анахь пкъыгъо цIыкIуми ынаIэ тырегъэты. ГущыIэм пае, Жэнэ Къырымызэ ехьылIэгъэ статьям щетхы: «Къырымызэ зыдэщыIэм гуIэтыпIэ щызэхапшIэу, игущыIэкIэ-зекIуакIэхэм гуфит-шъхьафитыгъэ къыуатэу, укъаIэтэу, моу псынкIагъэ горэ къыпхалъхьэщтыгъэ. Ипсалъэ гум къыпкъырыкIэу, лъэшыгъи, гуIэтыгъэ фэбагъи хэлъэу, едэIухэрэм онтэгъугъэу ателъыгъэр атырихэу зыкъаригъэпхъуатэу щытыгъэх».\nУсакIом иобраз, идунэететыкIагъэр исатырэ пэпчъ хэплъагъоу щыт. Абу ащ фэдэ ушэтэкIо лъагъо тетэу Жанэм иапэрэ усэхэм къащегъэжьагъэу итворчествэ лъэхъэнэ-лъэхъанэу къегъэнафэ. Заом ыпэкIэ ытхыгъэ усэхэм атекIы зэо лъэхъаным усакIом ытхыгъэхэр, «чэфыр, щхы макъэр лъэшэу ахэIукIэу, зао къызежьэкIэ утын гухэкI хэмытыхэу, тичIыгу зы залэ фэдизкIэ пыир къитымыгъахьэу, заор къезыгъэжьагъэр ежь ичIыгу къимыкIызэ хэтыутэгонэу къызэрашIошIыщтыгъэ еплъыкIэм зэхъокIыныгъэхэр хилъхьагъэх…»\nХьэдэгъэлIэ Аскэр итворчествэ шIэныгъэлэжьым бгъуитIукIэ къырегъэлъэгъукIы — усакIом итворческэ гъэхъагъэхэмрэ нарт кIэн угъоигъэмрэ. Ащ лъапсэ иI: ХьэдэгъалIэм «адыгэ литературэми, адыгэ наукэми, зэрэпсаоу адыгэ культурэми иIахьышIу ахилъхьагъ». Нарт эпосым иугъоинкIэ, изэгъэшIэнкIэ ХьэдэгъалIэм IофшIэнэу зэшIуихыгъэр цIыф гъашIэ ыуас. Томиблым жанрэ зэфэшъхьафхэм арылъ угъоигъэхэр дэхьагъэх. Ахэм язэгъэшIэнкIэ научнэ лъапсэ хъугъэ «Героический эпос «Нарты» и его генезис» зыфиIорэ монографиеу томиблым къыкIэлъыкIуагъэр. Аскэр ипсэемыблэжь IофшIакIэ, итворчествэ Шъхьэлэхъо Абу уасэ афишIэу истатья щетхы: «Лъэпкъым гъогууанэу къыкIугъэр пхырызычыгъэ, шэн-шапхъэу щыIэхэр зэзыгъафэзэ, лъэпкъыр къызылъызыщагъэхэу лIэшIэгъу техьэ-текIхэми ахэмыкIосагъэу, лIыхъужъ лъэшхэу хъишъабэ зыпылъхэм зэряфэшъуашэу лъэпкъ культурэм чIыпIэ щаубытыныр, непэрэ цIыф жъугъэхэм апэблагъэ пшIыжьыныр IофшIэнышIу. Джа лъэныкъом ХьэдэгъалIэр дэгъоу фэлэжьагъ».\nШъхьэлэхъо Абу итворчествэ изы лъэныкъо ин хэхэс адыгэхэм яхудожественнэ литературэ изэгъэшIэн фэгъэхьыгъ. Зы илъэсэп, илъэситIоп, Iофыгъом мыпшъыжьэу охътабэрэ дэлэжьагъ, тилъэпкъэгъухэр зэрыс хэгъэгухэм ащыIагъ, тхакIохэм ацIэхэр, ятхыгъэхэр амал зэфэшъхьафхэмкIэ зэригъэшIагъэх, щыIэ документхэр зэригъэпшагъэх. Лъэпкъым итарихъ, илитературэ хэпхынхэ умылъэкIынэу хэхэс адыгэ тхакIохэм ятхыгъэхэр зэрэщытхэм шIошъхъуныгъэ пытэ фыриIэу ятворчествэ икIэугъоен, цIыфхэм зэраригъэшIэщтхэм пылъыгъ. А Iофыгъом фэгъэхьыгъ тхылъым къыдэхьэгъэ статьяу «Хэхэс адыгэхэм ялъэпкъ художественнэ псалъ» зыфиIорэр. «ЦIыф лъэпкъыр зыдэщыIэм лъэпкъ художественнэ псалъэри къыщэхъу» — ары ащ игупшысэ шъхьаIэ шIэныгъэлэжьым къызэригъэнафэрэр. Адыгабэ хэхэс зэрэхъугъэр тарихъ нэкIубгъо шIуцIэ хъугъэми, щыIэныгъэм ижьыхьэрзэ ин хэмыкIуадэхэу ацIэ къызэрэнагъэм гугъапIэрэ гушхуагъэрэ Абу къыхалъхьэ: «Жанрэу романыр тырку литературэм хэзыгъэуцуагъэр адыгэ — Хьагъур Митхьад, реалистическэ новеллэм ылъапсэ щызыгъэпытагъэр, тырку литературабзэр зыгъэпсыгъэр адыг — Хьаткъо Умар…»\nIофыгъо зэфэшъхьафыбэ тхылъым къыщыIэтыгъ, статья пэпчъ щызэхэошIэ зигугъу къышIырэ тхакIом итворчествэ ишъыпкъэу зэрэпылъыр, икуупIэ нэсэу зэрэщызэхэфыгъэр. Фактэу къыгъэлъагъохэрэр тхыгъэ сатырхэмкIэ къэгъэшъыпкъэжьыгъэх. Уемыхъырэхъышэжьынэу адыгэ литературэм изэгъэшIэнкIэ тхылъым ишIуагъэ къэкIощт, шIэныгъэлэжьым ыцIэ дахэу зэрэтхэтыщтым, иIофшIагъэхэр зэрэдгъэфедэщтхэм фэIорышIэщт.\nПредыдущая Адыгабзэр, культурэр, лъэпкъ шIэжьыр\nСледущая Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо программэу «IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тихэгъэгогъухэу Адыгэ Республикэм къэкощыжь зышIоигъохэм IэпыIэгъу ятыгъэныр» зыфиIоу 2019 — 2021-рэ илъэсхэм ателъытагъэм ехьылIагъ


Об авторе, Адыгабзэ — Адыгейский Онлайн\nСэ сц1эр Лера,\nКъалэу Мыекъуапэ сыкъыщыхъугъ ык1и сыщеджагъ, Москва дэт Къэралыгъо Университетым ифилологическэ факультет къызэсэухым инджылызыбзэмк1э езгъэджэнхэу фитыныгъэ си1э хъугъэ. Ащ ыуж инджылызыбзэр нахь куоу зэзгъаш1эмэ сш1оигъоу къалэу Вашингтон (штатэу Колумбия) дэт Американскэ университетым магистратурэр къыщысыухыгъ.\nИнджылызыбзэр язгъэш1эн къодыер арэп, бзэш1эныгъэм фэгъэхьыгъэ ушэтынхэр сш1ынхэу исхъухьагъ. Ащ къыхэк1к1э еджэныр лъызгъэк1отэнэу программэу PhD зыфи1орэр къыз1эк1эзгъэхьанэу Къэралыгъо университетэу штатэу Пенсильванием итым сыч1эхьагъ.\nА университетым илъэсипл1 программэр къыщысыухыгъэу адыгабзэм изэгъэш1эн, хэхъоныгъэу ыш1ыхэрэр Адыгэ Республикэм зэрэщырек1ок1ырэм фэгъэхьыгъэ диссертацие сэтхы.\nСыда адыгабзэм сыдэлэжьэнэу зык1ыхэсхэгъэр?\nБзэш1эныгъэм сыдэлажьэзэ, сш1огъэш1эгъоны хъугъэ илъэс мин пчъагъэмэ зич1ыгу щыпсэугъэ ц1ыф лъэпкъымэ абзэ зыфэдэм. Мыщ фэдэ лъэпкъымэ абзэ икъэухъумэн урысыем изакъоп зэрэдунаеу джы дэдэм зигъо 1офыгъоу щыт. Угу къегъэк1ых Великобританием кельтыбзэ къутамэм хахьэрэ бзэхэу уэльсыбзэр, шотландыбзэр, баскыбзэр Испанием, навахыбзэр США-м, Новэ Зеландием маориибзэр нэмык1хэри. Мыхэм ащыщыбэ диссертациехэр инджылызыбзэк1э атхыгъэх, бэмэ апае зэреджэщт программэхэр зэхагъэуцох.\nКъохьап1эм илингвистхэр адыгабзэм и1оф зытетым икъу фэдизэу щыгъуазэхэп, адыгабзэм изэгъэш1эн мэхьанэ и1эу, уна1э тетын фаеу щыт нахь мыш1эми. Адыгэхэу 1эк1ыб къэралыгъомэ ащыпсэурэмэ мы упч1эм изэш1охын гъэш1эгъоны къаш1ы.\nГущы1эм пае, США-м щыпсэурэ адыгэмэ адыгабзэр зэрэщызэрагъаш1эрэмрэ Адыгэ хэкум щыпсэурэ адыгэмэ зэрэзэрагъаш1эрэр, ащ изэгъэш1эн зэрэфыщытхэмрэ зэзгъаш1эмэ сш1оигъу.\nСыщэгугъу мы упч1эм иджэуап къестышъунэу. Джы дэдэм сыушэтырэр къалэм дэт еджап1эхэмрэ къуаджэмэ адэт еджап1эхэмрэ адыгабзэр зэращызэрагъаш1эрэ ш1ык1эр ары.\nСэ адыгабзэк1э сэгущы1а?\nАдыгэ хэкум сыщыпсэу зэхъум адыгабзэр еджап1эм зы илъэс ны1эп зэрэщызэзгъэш1агъэр. Пш1ым нэс лъытак1э щызэзгъэш1эгъагъ ык1и усэ ц1ык1оу «Елкэм дэжь» зыфи1орэр зэзгъэш1эгъагъэ.\nЗэгорэм мыхэмэ яш1уагъэ къысэк1ыжьыгъагъ бзэш1эныгъэмк1э МГУ-м экзаменым тфы къэсхьыным пае. Диссертацием итемэ згъэнафи(къыхэсхи) скайпымк1э адыгабзэр зэзгъэш1энэу езгъэжьагъ. Илъэсит1у хъугъэу адыгабзэр зэсэгъаш1э. Мы уахътэм къык1оц1 текст ц1ык1ухэм къарык1ырэр къызгуры1оу сяджэнэу, гущы1эухыгъэхэр сэщ пае, сиунагъо пае зэхэзгъэуцонхэу ык1и зэдэгущы1эгъу ц1ык1ухэр синэ1осэ темэхэмк1э сш1ышъунэу зэзгъэш1агъэ.\nБзэу зэзгъэш1агъэмэ(инджылызыбзэр, нидерландыбзэр, испаныбзэр) адыгабзэр сэрк1э анахь къин ык1и анахь гъэш1эгъон. Ащ ыпэк1э зыпарк1и сеол1агъэп зы гущы1эм суффикс, приставкэхэм яш1уагъэк1э мэхьанэ пчъагъэ и1эн ылъэк1эу.\nСик1эсэ гущы1эу – тыгъэгъаз, тыгъэм зызэригъазэрэр къызэрик1ырэм фэшъхьафэу ет1ани илъэсым имазэхэм ащыщэу декабрэр къек1ы, ык1и семчыкри(подсолнух) къек1ых. Сэ сиш1ош1ык1э мыщ гупшысэ куу и1эу щыт ык1и дахэ.\nТхьауегъэпсэушхо ес1омэ сш1оигъу Унэрэкъо Щамсэт ыгу етыгъэу, щы1эгъэшхо хэлъэу адыгабзэр зэрэсигъаш1эрэм, сайтым изгъэхьащт онлайн-гъэцэк1энхэр язэхэгъэуцонк1э иш1уагъэ къызэрэсигъэк1ырэм фэш1.\nДжащ фэдэу, адыгабзэм ик1элэегъаджэхэу сиушэтынхэм къахэлажьэхэмэ тхьауегъэпсэу ясэ1о. Зиш1уагъэ къысэк1хэу я 22-рэ гимназием ик1элэегъаджэхэу Къайтмэс Эммэ Инвер ыпхъум, Беслъангъур Светланэ Щамсудинэ ыпхъум; Адыгэ Республикэ Гимназием ик1элэегъаджэу Темзэкъо Маринэ Мэджыдэ ыпхъум. Я 5-рэ гимназием ик1элэегъаджэхэу Гъыщ Светланэ Тыгъуанэ ыпхъум, Ожъ Нахьмэт Хьымэр ыпхъум, Кощхьэблэ гурыт еджап1эу №1-м ик1элэегъаджэхэу Ешэкъо Марзият Сэфэрбый ыпхъум, Дзаго Муслимэт Исмахьилэ ыпхъум, К1ыржьын Фатимэ Аслъан ыпхъум, я6-рэ гурыт еджап1эу къ. Гъобэкъуае дэтым ик1элэегъаджэхэу Такахъо Сусанэ Бэчыр ыпхъум, я 6-рэ гурыт еджап1эу Къ. Хьатыгъужъыкъуае дэтым ик1элэегъаджэхэу Нэшъулъэщэ Саудэт Нурбый ыпхъум ык1и Хьаткъо Сусанэ Кимэ ыпхъум сафэраз, сыгу къызде1эу тхьашъуегъэпсэу шъосэ1о.\nТхьауегъэпсэу есэ1о Анцокъо Сурэт Хьазрэт ыпхъум макъэхэр зэрэзэбгъэш1эщт гъэцэк1энхэр къызэрэситыгъэм фэш1.\nТхьауегъэпсэу ясэ1о Райнер Фееррэ Рустам Къагъанэкъомрэ гъэцэк1энхэр зэхэзгъэуцо зэхъум хэукъоныгъэу сш1ыхэрэр къызэрагъэтэрэзыжьыгъэм пае.\nКъудайнет Ислъамрэ Аулъэ Асхадрэ сайтым игъэпсын пае къызэрэздэ1эпы1агъэхэмк1э ык1и Праток Сусанэ 1эпэ1эсэныгъэ хэлъэу сурэт зэрэстырихыгъэмк1э тхьауегъэпсэу ясэ1о.\nПрофиль Penn State University


Лъэпкъыр щымыIэжьми… | Адыгэ Макъ\nАщ апэрэу адыгабзэкIэ ыкIи урысыбзэкIэ зэдзэкIыгъэ убых текстхэр къыдэхьагъэх. ГущыIалъэр зэхэзыгъэуцуагъэхэм агъэфедагъэх тапэкIэ убыхыбзэм дэлэжьагъэхэу П. Услар, Ю. Мессарош, А. Дирр, Ж. Дюмезиль, Г. Фогт, М. Къомафэм яIофшIагъэхэр.\nГущыIалъэм ипэублэ убыхыбзэм изэгъэшIэн гъогоу къыкIугъэр авторхэм къыщаIотагъ. Ащ абхъаз гущыIэ мин 12 къыдэхьагъ, ащ нэмыкIэу зэдзэкIыгъэ текстхэр, гущыIэжъхэр, IорIуатэхэр дэтых.\nМы мафэхэм къытIэкIэхьэгъэ тхылъым ехьылIагъэу гущыIэгъу тшIыгъэ филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу Бырсыр Батырбый.\n— ТизэдэгущыIэгъу, Батырбый, гущыIалъэм итхын шъукъызэрэфэкIуагъэмкIэ къедгъэжьэн.\n— ТызэныбжьыкIэм убыххэм афэгъэхьыгъэу тхылъхэр аукъодыеу бгъотынхэу щытыгъэп. Ау тиунагъо къыщаIоу хъущтыгъ убыххэр зэрэщыIагъэхэр, ахэм къарыкIуагъэр, къатекIыгъэхэр тичылэ зэрэдэсхэр тятэ къыIуатэу къыхэкIыгъ.\nЕтIанэ Тбилиси сыщеджэ зэхъум, убыххэм яхьылIагъэу шIэныгъэшхо дгъотынэу хъугъэп. Ау тезыгъэджагъэу Георгий Рогавэ лекцие къытфеджэ зыхъукIэ адыгабзэм игъусэу убых гущыIэмэ язэхэтыкIэ, макъэмэ ягъэпсыкIэ къытфиIуатэщтыгъ. Убыххэр зыфэдагъэхэр, адыгэхэмрэ убыххэмрэ зэфэдэныгъэу ахэлъхэр ыкIи зэрэзэтекIыхэрэр жэрыIо народнэ творчествэмкIэ материалхэр къэтыугъоихэ зэхъум нахь зэхэтхыщтыгъэх.\nТикъуаджэ убых унагъохэр зэрэдэсхэри, Бырсырхэр ахэм зэращыщхэри сшIэщтыгъ. Ащ фэдэу Джарымэхэр, Цурмытхэр, Мэрэтыкъохэм ащыщхэр, НакIэхэр, Тхыгъохэр, Абрэджхэр, Къэлэшъаохэр ыкIи нэмыкIхэр зэрэубыххэр сшIэщтыгъ.\n— А унагъохэр къоджэдэсхэм къахэщхэу е зыхэсхэм захагъэкIуакIэу щытыгъа?\n— ЗэкIэми зыхэсхэм ащыщ зашIыщтыгъ, закъыхэзыгъэщырэр мэкIагъэ. Зэрэубыххэр ашIэщтыгъ, ау зыхэс адыгэ лъэпкъым щыщхэу залъытэжьыщтыгъ. ГущыIэм пае, Хьакурынэхьаблэ дэсхэм «тыабдзах, чыжьэкIэ тыубых нахь мышIэми» аIощтыгъ.\n— Ары, лъэпкъ макIэр бэм зэрэхэкIухьэрэм ар ишыхьат. Узыхэс лъэпкъым щыщ зыпшIыныр нахь гупсэф.\n— Сэ сыгукIэ сыабдзахэу егъашIэми къэсхьыгъ, ау тызэрэубыхыр ренэу тшIэщтыгъ.\nАдыгэхэр зыщыпсэурэ пстэуми убыххэр щыIэх. Ащ фэдэу шапсыгъэхэми, бжъэдыгъухэми убыххэм къахэкIыгъэу ахэсыр бэ. Ахэр ХъуакIох, Хъуадэх, КIуашъэх, Хьашхъуанэкъох, Уджыхъух, Джарымэх ыкIи нэмыкIых. УаIукIэмэ, «Тэри тыубых» аIо, ау зыхэсхэм ащыщхэу залъытэжьы. Арэу щытми, зэрэубыхыр зышIэжьырэр нахь макIэ мэхъу зэпыт, зыхэсхэм ащыщ хъужьыгъэх.\nIофыр зэзгъэшIэнэу сызыпэхьэм къызгурыIуагъ убыххэр тыдэ щыIэхэми къызэрэзэрэщэжьыщтыгъэхэр. Чыжьэу къыращыми, ялъэпкъ щыщэу къащэщтыгъ. Ау ащ тетэу зыщытыгъэм илъэси 100 тешIагъ. ЛIэкъо шэнхэри хэбзэ шэнхэри зэхъокIынхэмкIэ ар мэхьанэ зиIэ уахът.\nГущыIалъэм тыпыхьанэу зэрэхъугъэм нахь благъэу сыкъекIолIэн. 1981-рэ илъэсым Тбилиси щыкIорэ дунэе научнэ конференцие горэм сыхэлажьэзэ, убыхыбзэр, а лъэпкъым къырыкIуагъэр зэзыгъэшIэрэ шIэныгъэлэжьэу Даниель Трук нэIуасэ сыфэхъугъэти, «Ухэт?» ыIуи къысэупчIыгъ. «Сыадыг» сIуагъэти, «Адыгэр зэтефыгъэшъ, хэтмэ уащыщ? ыIуи етIани къысэупчIыгъ. «Сыубых» зысэIом, «Адэ а лъэпкъым фэгъэхьыгъэу сыд тхылъ уиIэхэр?» ыIуи етIани зыкъысфигъэ-загъ. СиIэ хъатэ зэрэщымыIэр есIуагъэти, тхылъи 7 убыххэм, ахэм абзэ яхьылIагъэу къысфигъэхьыгъ. Ахэр нэмыцыбзэкIэ, французыбзэкIэ тхыгъагъэх. Сэ нэмыцыбзэр сэшIэти, зыфэзгъэзагъ, сишъхьэгъусэ французыбзэр исэнэхьатти, ащ а бзэмкIэ тхыгъэхэр зэридзэкIыгъэх.\nИлъэс 37-рэ фэдизкIэ узэкIэIэбэжьмэ, ащ тетэу тхылъым тыдэлэжьэнэу едгъэжьагъ, цIыкIу-цIыкIоу гущыIалъэм Iоф дэтшIагъ, ащ игъусэу убыхыбзэм играмматики зэхэдгъэуцуагъ. Непэрэ шIэныгъэм тегъэпсыхьагъэу убыхыбзэр зэхэтфыныр типшъэрылъыгъ.\nАужырэ убыхэу илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ дунаим ехыжьыгъэ Эсенч Тевфик.\nГущыIалъэм тыдэлажьэ зэхъум, сэркIэ бэ къэнэфагъэр. Адыгэ лъэпкъыр ылъэ теуцоным иIоф убыххэм чIыпIэшхо щаубыты. СшIогъэшIэгъоныр непэ бжъэдыгъу курыпсэу е абдзэхэ шъыпкъэу зызылъытэжьхэрэр убыххэу къэнафэхэу бэрэ къызэрэхэкIырэр ары. Адыгэ лъэпкъхэр зэхэпхъагъэхэу къуаджэхэм зэрадэсхэм лъапсэу иIэхэри нафэ къэхъугъэх. 1641-рэ илъэсым адыгэмэ къахэхьэгъэ тыркоу Эвлия Челеби къегъэнафэ бжъэдыгъухэр къушъхьэм къехыхэ зэхъум гъогу зэфэшъхьафхэмкIэ къызэрэкIуагъэхэр. Зыхэр хыIушъомкIэ, адрэхэр абдзахэмэ къахэкIыхэзэ къехыгъэх. Ащ ишыхьат ХъымыщкIэий. Ар къэбар кIыхь ыкIи гъэшIэгъоны.\n— Убыххэм къафэдгъэзэжьын. А лъэпкъыр ыбзэкIэ хэта нахь зыпэблагъэр? Адыгабзэр ара, абхъазыбзэр ара?\n— Iо зыхэмылъыр — зы лъэныкъо горэхэмкIэ адыгабзэм пэблагъ, нэмыкI лъэныкъохэмкIэ абхъазыбзэм екIуалIэ. Бзищыри зэзыпхырэ горэхэр щыIэх. Ау убыхыбзэм ежь иеу бзэ гъэпсыкIэ иIэу, ежь шъхьаф шъыпкъэу щытыгъ. Арышъ, бзэхэм атегущыIэхэ зыхъукIэ агъэфедэрэ къэIуакIэу «абхъаз-адыгэбзэ купым» ычIыпIэкIэ «абхъаз-адыгэ-убыхыбзэ купыр» пIоныр нахь тэрэз.\nТыбзэхэм къарыкIуагъэр зэгъэшIэгъэнымкIэ, къэгъэнэфэгъэнымкIэ непэ къиныгъуабэ шIэныгъэлэжьхэм апэ къекIы. АщкIэ мы тхылъым дэт гущыIалъэри грамматикэри IэубытыпIэ пшIынхэ плъэкIыщт.\nАдыгэ цIыф зитарихъ зышIогъэшIэгъонэу Баграт Шинкубэ итхъылъэу «Последний из ушедших» зыфиIорэм емыджагъэу, абхъаз лъэпкъэу Кавказым икIыжьи кIодыжьыгъэм зыгу ымыгъэузыгъэ непэ къэбгъотынэу къысшIошIырэп. Адыгэ наукэм джы а лъэпкъым ыбзэ фэгъэхьыгъэу IофшIэгъэшхо къыхэхьагъ. Ар, ыпшъэкIэ къызэрэщытIуагъэу, адыгэ тарихъымкIи наукэмкIи мэхьанэшхо зиIэ IофшIагъэу зэрэхъущтым тицыхьэ телъ.


Чъыгым иуз къыхагъэщынэу — Адыгэ макъ\nЧъыгым иуз къыхагъэщынэу\nПхъэшъхьэ-мышъхьэ къэзытырэ чъыгхэм язытет, уз къахэхьагъэмэ, ар зынэсыгъэр, узэреIэзэщтыр «гаджетхэмкIэ» зэрагъэшIэн амал Урысыем имэкъумэщышIэхэм яIэ хъущт.\nАР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, Мичуринскэ къэралыгъо мэкъумэщ университетым ишIэныгъэлэжь ныбжьыкIэхэм чъыгэу агъэтIысхьэгъакIэм ищыкIагъэм фэдизыр IэкIахьэзэ, икъоу хахъомэ зэрэзэбгъэшIэщт шIыкIэр къаугупшысыгъ.\nПхъэшъхьэ-мышъхьэ къэзытырэ чъыгхэм узэу къахахьэхэрэр къызщыгъэлъэгъогъэ сурэтхэр мини 3 фэдиз хъоу щаугъоигъэхэу базэ щыI. Чъыгэу зикъэбар пшIэ пшIоигъом техыгъэ сурэтхэр ахэм ябгъапшэхэзэ уз хэлъымэ къыхэгъэщыгъэнэу ары а шIыкIэм къызэрэщыдэлъытагъэр. Программэр чъыгым изытет уасэ къыфишIын ыкIи ащ узэрэдэзекIощтыр къыгъэнэфэн ылъэкIынэу щыт. Ащ фытегъэпсыхьэгъэ приложениеу «гаджетхэм» апае агъэхьазырыгъэм чъыг къутамэхэм зызэраушъомбгъурэр, щыкIагъэ зыфэхъугъэ чIыпIэу иIэхэр, узэу къыхэхьагъэр, узэреIэзэщтыр къыгъэлъэгъонхэу гъэпсыгъэ.\n«Адыгея. Повод гордиться» ыIоу проект республикэм щырагъэжьагъ. ТисубъекткIэ мэхьэнэ ин зиIэ ыкIи урыгушхонэу зытефэрэ гъэхъэгъи 10-м ыкIи 2020-рэ илъэсым анахь къахэщыгъэ цIыфхэм къатегущыIэгъэныр ары ащ пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр.\nАР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэм ащ фэдэу игугъу къыщашIыгъ Мыекъопэ районым щыпсэурэ Дмитрий Галушковым. Ащ Урысыем ипредприниматель ныбжьыкIэхэм язэнэкъокъоу блэкIыгъэ илъэсым зэхащэгъагъэм илъэныкъоу «Экологическое предпринимательство» зыфиIорэм апэрэ чIыпIэр щиубытыгъ.\nДмитрий декоративнэ чъыгхэм, куандэхэм, нэмыкIэу къэкIырэ зэфэшъхьафхэм апылъ. Ащ фэдэ питомникхэм зызэрябгъэушъомбгъущтым фэгъэхьыгъэ проектэу ыгъэхьазырыгъэм осэ ин къыфашIыгъ. ТичIыпIэгъум илъэсыбэ хъугъэу гъотыгъое чъыг лъэпкъэу «самшит вечнозеленый» зыфиIорэр къегъэкIы. Ащ игъэтIысыжьхэр Урысыем икъэлэ зэфэшъхьафхэм, ары пакIошъ, IэкIыб къэралхэм, ащыIуегъэкIых. АщкIэ IэпыIэгъу къыфэхъугъ «Мой бизнес» зыфиIорэ гупчэм Iоф зэрэдишIэрэр.\nПредыдущая Социальнэ тынхэр къаIэтыщтых\nСледущая Волонтерский центр партии передал новые термосумки медучреждениям Адыгеи


Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Iофтхьабзэр къызэIуихызэ кIэлэегъаджэм и Мафэ епхыгъэ мэфэкIэу блэкIыгъэмкIэ зэкIэ кIэлэегъаджэхэм ыкIи егъэджэн Iо4фым иветеранхэм къафэгушIуагъ.\n«ЗэкIэми шIу алъэгъурэ кIэлэегъаджэхэр яIагъэх, ахэм яшIуагъэ къакIощтыгъэ сэнаущыгъэу ахэлъым хэхъонымкIэ, щыIэныгъэм тапэкIэ Iоф гъэнэфагъэ щагъотыным иамал яIэ хъунымкIэ. Тигъэхъагъэхэр бэкIэ зэлъытыгъэхэр тезгъэджагъэхэр ары, джащ пае кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр анахь мэхьанэ зиIэхэм ренэу зыкIэ ащыщэу къэнэжьы», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ джащ фэдэу хигъэунэфыкIыгъ джырэ гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ, кIэлэегъаджэхэмрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм аIутхэмрэ мэхьанэу яIэм зыкъыIэтынымкIэ хэгъэгуми, республикэми Iофышхо зэращашIэрэр. Федеральнэ ыкIи шъолъыр къэралыгъо проектхэр, лъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъэр» зыфиIорэр а гухэлъхэр ары зыфэлажьэхэрэр.\nЗэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, мы аужырэ илъэсхэм республикэм нэбгырэ 3440-рэ зычIэфэщт еджэпIи 4, кIэлэ-цIыкIу IыгъыпIэу 9 щагъэпсыгъэх, джырэкIэ Iоф зышIэрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм щы къапашIыхьагъ. 2024-рэ илъэсым ыкIэм нэс джыри еджэпIи 5 кIэу ашIыщт. Непэ муниципальнэ образование зэфэшъхьафхэм кIэлэцIыкIу IыгъыпIи 6 ащашIы.\n«Къэралыгъом ипащэу Владимир Путиным пшъэрылъ зэрафишIыгъэм тетэу хэгъэгум и Правительствэ шъолъырхэр игъусэхэу, партиеу «Единэ Россиер» къыхэлажьэзэ, игъэкIотыгъэу еджапIэхэм, анахьэу къуаджэхэм адэтхэм, гъэцэкIэжьынхэр яшIылIэгъэнхэмкIэ илъэситф программэр къыгъэхьазырыгъ. Адыгеири а программэм чанэу хэлажьэ. 2026-рэ илъэсым нэс республикэм иеджапIэхэм ащыщыбэхэм гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр ятшIылIэщтых», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nАщ нэмыкIэу къызэриIуагъэмкIэ, илъэсэу икIыгъэм къоджэ еджапIэхэм атегъэпсыхьагъэу муниципалитети 7-мэ «Точки роста» зыфиIорэм фэдэ гупчэ 15 ащагъэпсыгъ. Мы илъэсым Iоныгъом ащ фэдэ гупчэ 24-рэ джыри къызэIуахыгъ. 2024-рэ илъэсым ыкIэм ехъулIэу ахэм япчъагъэ 100-м нэсыщт.\nФизкультурэмрэ спортымрэ алъэныкъокIэ еджапIэхэм мылъкумрэ техникэмрэкIэ яIофхэм язытет нахьышIу шIыгъэнымкIэ IофшIэныр лъэкIуатэ, гъэсэныгъэм епхыгъэ цифрэ амалхэр къызфагъэфедэх. Шъолъыр проектэу «Успех каждого ребенка» зыфиIорэм телъытагъэу гъэсэныгъэ тедзэ ягъэгъотыгъэным пае чIыпIакIэхэу 4485-рэ щыIэ хъугъэ. Ахэм анэмыкIэу инновационнэ площадкэ заулэ, кIэлэцIыкIу технопаркэу «Кванториум» зыфиIорэр, мобильнэ «Кванториумыр» щыIэ хъугъэх. Сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэр къыхэгъэщыгъэнхэмкIэ ыкIи ахэм IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ республикэ гупчэу «Полярис-Адыгея» зыфиIорэр, республикэ модель гупчэр тиIэ хъугъэх.\n«Сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм Iоф адэшIэгъэнымкIэ Адыгеим Iофэу щагъэцакIэрэм тырыгушхон тлъэкIыщт. Шъолъырхэу а лъэныкъомкIэ анахь гъэхъагъэхэр зышIыгъэхэм, сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ зиIофхэр анахь дэгъухэм тахалъытэ. Мы илъэсым кIэлэеджакIохэм яамалхэм нахь зягъэушъомбгъугъэным тегъэпсыхьэгъэ IфшIэным шIуагъэу къытырэм телъытагъэу республикэр я 19-рэ пунктым нэсыгъ: хэгъэгум ишъолъырхэр зэкIэ пштэхэмэ, я 25-рэ чIыпIэм тыщыт. Къыблэ федеральнэ шъолъырымрэ Темыр-Кавказ федеральнэ шъолъырымрэ ясубъектхэм азыфагу а лъэныкъомкIэ Адыгеим апэрэ чIыпIэр щеубыты», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ анахьэу анаIэ зытыраригъэдзагъэр районхэм кIэлэегъаджэхэр зэрафимыкъухэрэр дэгъэзыжьыгъэныр ары. Мы илъэсым Адыгеим иеджапIэхэм кIэлэегъэджэ ныбжьыкIэ 116-мэ IофшIэн щарагъэгъотыгъ, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм — кIэлэпIу нэбгырэ 30-мэ. Программэу «Къоджэ кIэлэегъадж» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу республикэм икъоджэ еджапIэхэм кIэлэегъэджэ27-рэ аIухьагъ. Апшъэрэ классхэм арысхэр педагогикэм ишъэфхэм алъыгъэIэсыгъэнхэм пае сэнэхьат гъэнэфагъэм фегъэджэгъэнхэм телъытэгъэ IофшIэныр ащызэшIуахы.\nМы Iофтхьабзэм къыдыхэлъытагъэу республикэм и ЛIышъхьэ щытхъуцIэхэр къызыфагъэшъошагъэхэм удостоверениехэр аритыжьыгъэх. ЩытхъуцIэу «Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышI» зыфиIорэр: Виктория Гайко —муниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ» гъэсэныгъэмкIэ икомитет иотдел ипащ; Тхьайшъэо Нуриет — Красногвардейскэ районымкIэ къуаджэу Улапэ дэт гурыт еджапIэу N 9-м икIэлэегъадж; ТхьакIущынэ Марриэт — Адыгэ республикэ гимназием икIэлэегъадж; Юсуп Римэ — Шэуджэн районымкIэ къутырэу Тихоновым игурыт еджапIэу N 9-м икIэлэегъадж; Журавель Артем — гъэсэныгъэмкIэ Къэралыгъо аттестационнэ къулыкъум ипащ; Бэрзэдж Асиет — муниципальнэ образованиеу «Кощхьэблэ районым» гъэсэныгъэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащ.\nДжащ фэдэу 2021-рэ илъэсым егъэджэн IофымкIэ анахь гъэхъэгъэ инхэр зышIыгъэ кIэлэегъаджэхэм шIухьафтынхэр афэгъэшъошэгъэнхэм тегъэпсыхьэгъэ зэнэкъокъум текIоныгъэр къыщыдэзыхыгъэхэм афэгушIуагъэх. Федеральнэ шIухьафтынэу сомэ мин 200 хъурэр афагъэшъошагъ Анета Литвиновам — къалэу МыекъуапэкIэ лицееу N 8-м икIэлэегъадж, Къадыр Фатимэ — къалэу МыекъуапэкIэ лицееу N 19-м икIэлэегъадж, джащ фэдэу ТхьайцIыф ФатIимэт — къалэу МыекъуапэкIэ гурыт еджапIэу N 11-м икIэлэегъадж.\nЗэнэкъокъум илауреат хъугъэх Екатерина Нагибинамрэ Оксана Качановамрэ — Джэджэ районымкIэ гурыт еджапIэу N 7-м икIэлэегъаджэх, Елена Юндинар — къалэу МыекъуапэкIэ лицееу N 34-м икIэлэегъадж, Русских Игорь — Мыекъопэ районымкIэ гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ гупчэу N 2-м икIэлэегъадж, Юлия Базаевар — Мыекъопэ районымкIэ гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ гупчэу N 1-м икIэлэегъадж, Виктория Шабалкинар — къалэу МыекъуапэкIэ гурыт еджапIэу N 2-м икIэлэегъадж. Зэнэкъокъум щатекIуагъэхэм федеральнэ шIухьафтынэу сомэ мин 50-рэ зырыз къаратыгъ. Мы Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм къафэгушIозэ, республикэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ кIэлэцIыкIухэм яегъэджэнкIэ, кIэлэегъаджэхэр гъэхьазырыгъэнхэмкIэ, республикэм гъэсэныгъэр зэрэщызэхэщагъэм джыри нахь хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ шIухьафтынхэр къызыфагъэшъошагъэхэм яшIэныгъи, якъулайныгъи, яIэпэIэсэныгъи мэхьанэшхо зэряIр.\n«Адыгеим гъэсэныгъэмкIэ Iофхэр зэрэщызэхэщагъэхэм шъуащыщ пэпчъ иIахьышхо хешIыхьэ. Шъопсэу шъосэIо Iофышхоу зэшIошъухырэм пае. ТапэкIи бэкIэ тышъущэгугъы, шъощ фэдэ цIыф IэпэIасэхэр республикэм ищыкIагъэх. Шъуигъэхъагъэхэм шъуакъыщымыуцу», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.


Адыгейская соль - уникальные традиции! - Магазин Домашний\nГлавная / Новости / Адыгейская соль - уникальные традиции!\nАдыгейская соль - уникальные традиции!\nУменьшение потребления соли на 12-15%! «Адыгейская соль» - это приправа с повышенной соленостью, что позволяет получать необходимые вкусовые качества с использованием меньшего количества соли (NaCl).\nВыгодней купить «Адыгейская соль», чем приобретать отдельные компоненты, входящие в ее состав.


Site Dating Ru бесплатные знакомства - город Адыгейск - Мобильные знакомства в Адыгейске на Site Dating Ru. Сайт знакомств для серьезных отношений!\nСайт знакомств в Адыгейске\nSite Dating Ru в городе Адыгейск - Мобильная версия сайта.\nSite Dating Ru бесплатные знакомства - город Адыгейск\nДобро пожаловать на популярные знакомства Site Dating Ru, где прямо сейчас Вы можете начать новые знакомства в городе Адыгейск бесплатно и без регистрации!\nSite Dating Ru - популярный бесплатный сайт знакомств в городе Адыгейск!\nИспользуя Site Dating Ru - это возможность встретить свою половинку (девушку, парня, женщину или мужчину), свою любовь из города Адыгейск. Знакомства в городе Адыгейск происходит совершенно бесплатно, возможность создать свою анкету для знакомства без регистрации, через социальную сеть.\nВ разделе развлечение, Вы с удовольствием проведете свой досуг играя в различные онлайн игры с людьми из города Адыгейск и используя забавные приложение для хорошего настроения.\nВ разделе общение, вы сможете найти людей из города Адыгейск близких Вам по духу и образу жизни для приятного общения.\nТакже, можно вести свой дневник, организовать группу или сделать сообщество, например: "Моя страница город майл Адыгейск"; "Красивые фото женщин и девушек из города Адыгейск"; "Мои одноклассники из города Адыгейск" и любое другое сообщество - на Ваш вкус!\nБесплатные знакомства без регистрации для серьезных отношений в городе: Майкопе (Адыгее), Гиагинской, Шовгеновском, Тульском, Каменномостском, Яблоновский, Энем\nМы в поиске по запросам: знакомства город Адыгейск, бесплатные знакомства без регистрации для серьезных отношений в городе Адыгейск, сайт знакомств Адыгейск, знакомства моя страница Адыгейск, знакомства вход Адыгейск, знакомства без регистрации Адыгейск, Адыгейск Site Dating Ru, бесплатные знакомства Адыгейск.\n- Популярный сайт знакомств в городе Адыгейск Love ru (Лав ру) - предлагает Вам уникальную и бесплатную возможность начать реальные знакомства;\n- Бесплатный сайт знакомств без регистрации в городе Адыгейск Знакомства ру - сайт для серьезных отношений и любви;\n- Крупнейший бесплатный сайт города Адыгейск Знакомство майл ру - сайт с самой большой базой РЕАЛЬНЫХ анкет в городе Адыгейск и по всему миру.


Сомэ миллиони 10 къыфатIупщыщт | Адыгэ Макъ\nСомэ миллиони 10 къыфатIупщыщт\n2018-рэ илъэсым кинозалхэр агъэцэкIэжьынхэмкIэ кином и Фонд къэралыгъо ахъщэ IэпыIэгъоу сомэ миллиони 10 Адыгеим къыфитIупщыщт.\nАдыгэ Республикэм лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ къызэритыгъэмкIэ, культурэм имуниципальнэ учреждении 2-у Красногвардейскэ ыкIи Кощхьэблэ районхэм ащыIэхэр техническэу зэтырагъэпсыхьанхэм а мылъкур пэIуагъэхьащт.\n«Джащ фэдэу 2021-рэ илъэсыр екIыфэ кином и Фонд иамалкIэ агъэцэкIэжьыгъэхэ кинотеатрэхэм илъэсым имэзищ пэпчъ къагъэлъэгъохэрэ фильмэхэм япроцент 50-р тэ тикъэралыгъо къыщыдэгъэкIыгъэнхэу щыт. Ахэр 2D ыкIи 3D шапхъэхэм атет фильмэх», — къыщаIуагъ Гупчэм кинопрокатымкIэ иотдел.\nМуниципальнэ кинозалхэр гъэкIэжьыгъэнхэмкIэ зекIорэ программэм ишIуагъэкIэ 2016 — 2017-рэ илъэсхэм районищмэ IэпыIэгъу афэхъугъэх: Мыекъопэ ыкIи Джэджэ районхэм IофшIэнхэр ащаухыгъэх, Адыгэкъалэ джы щаублэщт.\n2016-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу мы уахътэм нэс районхэм ащыIэ кинозалхэр агъэцэкIэжьынхэм фэшI пстэумкIи сомэ миллион 25-рэ Адыгеим къыIэкIэхьагъ.


ТIуапсэ Пресс - Адыгэ Республикэм ыныбжь илъэс 25-рэ зэрэхъурэр ыгъэкIотыгъэу хагъэунэфыкIыщт\nadmin - 2016-07-30 06:32:20\nАдыгэ Республикэм ыныбжь илъэс 25-рэ зэрэхъурэм ихэгъэунэфыкIын фэгъэзэгъэ зэхэщэкIо комитетым тыгъуасэ зэхэсыгъо иIагъ. Ащ тхьамэтагъор щызэрихьагъ АР-м и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан.\nАР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет ипащэу Шъхьэлэхъо Аскэр республикэм июбилей ихэгъэунэфыкIын фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэу агъэнэфагъэхэм яплан нэIуасэ фишIыгъэх. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, республикэ министерствэхэмрэ ведомствэхэмрэ предложениеу къахьыгъэхэр къыдалъытэхэзэ ар зэхагъэуцуагъ. Спорт ыкIи нэмыкI лъэныкъохэмкIэ зэнэкъокъухэр, олимпиадэхэр, къэгъэлъэгъон зэфэшъхьафхэр, концертхэр, фестивальхэр, нэмыкI Iофтхьабзэхэр ащ щыгъэнэфагъэх, зэкIэмкIи 58-рэ мэхъу.\nЧъэпыогъу мазэу республикэм ыныбжь илъэс 25-рэ зыщыхъурэм иапэрэ мафэхэм ыкIи чъэпыогъум и 5 мэфэкI мафэм зэхащэщтхэм ар нахь къащыуцугъ. Хабзэ зэрэхъугъэу, Мыекъуапэ ермэлыкъ щыкIощт, концертхэр, къэгъэлъэгъонхэр, спорт зэнэкъокъухэр зэхащэщтых, пстэури мэшIоустхъокIэ аухыщт. Адыгэ культурэм и Дунэе фестивалэу илъэситIум зэ зэхащэрэри Адыгэ Республикэм ыныбжь илъэс 25-рэ зыщыхъурэм тефагъ, ар чъэпыогъум и 2-м къызэIуахыщт ыкIи и 6-м зэфашIыжьыщт.\nАР-м и ЛIышъхьэ нэмыкI Iофтхьабзэу планым щыгъэнэфагъэхэм ащыщхэми нахь игъэкIотыгъэу защигъэгъозагъ, зэрэкIощтхэм къыкIэупчIагъ. Планым зэрэщытэу ащ дыригъэштагъ, ау джыри къыдалъытэн фаехэр къыгъэнэфагъэх, зымыгъэрэзагъэхэр къыхигъэщыгъэх, агъэтэрэзыжьынхэу ахэм афэгъэзагъэхэм къафигъэпытагъ. Юбилеим ихэгъэунэфыкIын Мыекъуапэ имызакъоу, зэкIэ муниципальнэ образованиехэр къыхэлэжьэнхэм, ахэм ащыпсэухэрэми мэфэкIыр зэхашIэным фэшI Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр ащызэхэщэгъэнхэм анаIэ тырагъэтынэуи къариIуагъ.\nАР-м и Премьер-министрэу КъумпIыл Мурат иеплъыкIэхэр къыриIотыкIыхэзэ, Iофтхьабзэхэр, анахьэу цIыфыбэ зыхэлэжьэщтхэр ыкIи къызэкIолIэщтхэр, щынэгъончъэу зэхэщэгъэнхэр анахь шъхьаIэу зэрэщытым къыкIигъэтхъыгъ. Ащ къыпкъырыкIыхэзэ, мафэу зыщызэхащэщтхэм джыри зэ ахэплъэжьынхэу, ищыкIагъэмэ, зэхъокIыныгъэхэр фашIынхэу ахэм афэгъэзагъэхэм къафигъэпытагъ.\n— Адыгеир ежь-ежьырэу зиIыгъыжьын амал зиIэ хъугъэ, зыпкъ иуцогъэ субъект-хэм ясатырэ хэуцуагъ, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ пстэури къызэфихьысыжьызэ. — Арышъ, республикэр зызэхащагъэр илъэс 25-рэ зэрэхъурэр ифэшъуашэм тетэу хэгъэунэфыкIыгъэныр шIокI зимыIэ Iоф. ЦIыфэу щыпсэухэрэр ары пстэури зыфатшIэрэр, мэфэкIым ихэгъэунэфыкIын ахэм язэрар хэлъынэу щытэп, гухахъо хагъотэн фае нахь. Ар зыщышъумыгъэгъупш. Гъэхъагъэу республикэм иIэхэр мыщ фэдэ мэфэкIхэр ары анахьэу къызщылъэгъонхэ фаер.


ГукIэгъу зыхэлъ бзылъфыгъ — Адыгэ макъ\nГукIэгъу зыхэлъ бзылъфыгъ\nДунаир къэзыгъэушъоркъи, цIэ дахэ зыфаусыгъэ «коронавирусыр» къэзыхьыгъэ високоснэ илъэсыр икIыгъ. Ащ фэдэм адыгэхэм «гъэ мыгъу» раIощтыгъэ.\nЗыми ыгу хэзгъэкIынэу сыфаеп, ау икIыгъэ илъэсым зиIоф зэпыфагъи, зинасып къычIэкIыгъэ цIыфыби щыI. Ау нафэ хъугъэр зы — ер щыI. Ащ ебэнын зылъэкIыщтыр шIу закъор ары. ШIу зышIэрэр щэIагъэ зыхэлъыр ары.\nАщ фэдэ цIыф зигугъу къэсшIымэ сшIоигъор. Ар Агъыржьэнэкъо Сим Рэмэзан ыпхъур ары. Симэ илъэс 13 хъугъэу сэкъатныгъэ зиIэхэм я Адыгэ республикэ организацие иправление ипащэу Iоф ешIэ. Сэри ащ икъутамэу Адыгэкъалэ щыIэм итхьаматэу илъэси 7 фэдизрэ Iоф дэсшIагъ. Зыми ыгу хэзгъэкIынэу сыфаеп. Ау а лъэхъаным шъхьэкIэфэныгъэшхо зиIэхэр правлением хэтыгъэх. Ахэр заом хэтыгъэхэу Джэджэ районымкIэ — ГъукIэлI Мухьдин, ТэхъутэмыкъуаекIэ — Нэгъуцу Налбый, Теуцожь районымкIэ — IофшIэным иветеранэу Хъут Къадырбэч, Шэуджэн районымкIэ — Хьаткъо Ким.\nАхэм аIорэм уасэ фашIэу, ашIэрэр амыгъэпIыеу псэущтыгъэх. Непэ ахэр псаоу щыIэжьхэп. Тхьэм джэнэт къарет.\nМыхэр бэкIэ нахьыжъыгъэхэми, сэри сызэрахэтэу, Симэ «Мать ТерезэкIэ» теджэщтыгъэ. Ащ къикIыщтыгъэр зы: мыщ ышIэрэм уасэ зэрэфэтшIырэр, тызэрэфэразэр арыгъэ. Ежь ышIэрэр римыгъэкъоу бэрэ икIэлэ нахьыжъ къыздыригъаIэщтыгъэ.\n«Сим, о ыпкIи хэмылъэу Iоф ошIэ. УикIали сыда къызкIыхэбгъэлажьэрэр?» — сIуи сызеупчIым, «Рэмэзан, ар Тхьэ Iоф», — ыIуи джэуап къыситыжьыгъ.\n«Социальнэ зекIоныр» зыфиIорэ проектыр ыгъэцакIэзэ мызэу-мытIоу Мыекъопэ районым ичIыпIэ дахэхэр, икъушъхьэхэр къытигъэкIухьагъэх, къытигъэлъэгъугъэх.\nСимэ Iоф зишIэрэ илъэс пчъагъэм обществэм хэтхэм зэрадэIэпыIэщтым чэщи мафи ыуж итыгъ. Сэ сшъхьэкIэ сыщыгъуаз нэбгырэ пчъагъэмэ ащ ишIуагъэ аригъэкIыгъэу. Сыда чыжьэу сыIэбэн, бэмышIэу ащ сытефэнэу хъугъэ. Мы зэпахырэ уз щынагъом сэри хэн сишIыгъэп. СиIофхэр дэйкIаехэу къысэIэзэрэ бзылъфыгъэм къысиIуагъ сымэджэщым сычIэгъолъхьан фаеу. Ау а уахътэм Инэм дэт госпиталым сымаджэхэр амыгъэгъолъхэу щытыгъэти, Мыекъуапэ сыкъэкIонэу къикIыгъ.\nХэткIи нафэ Адыгэкъалэ Инэм нахь зэрэпэблагъэр ыкIи къыплъыкIощтхэми, уцэу уищыкIэгъэщтхэр къыпфахьыщтхэми нахь Iэрыфэгъоу зэрэщытыр.\nАщыгъум силъэIу Симэ фэзгъэзагъ ыкIи ащ къысиIуагъ амал зэриIэу силъэIу къызэрэсфигъэцэкIэщтыр. ИIофхэр ыгъэтIылъыхи, мэфэ ренэм сэ сиIоф ыуж итыгъ. СилъэIу сфигъэцэкIагъ.\nИлъэсыкIэу къихьагъэм цIыфхэр бэдэд зэрэщыгугъыхэрэр. Анахьэу мы уз мэхъаджэу къежьагъэр кIодыжьынышъ, ярэхьат агъотыжьынэу кIэхъопсых.\nСэ Агъыржьэнэкъо Симэ сыфэлъаIо илъэсыкIэм шIоу ыгу илъыр зэкIэ къыщыдэхъунэу, иунагъо псауныгъэр, насыпыр, хахъор илъынэу.\nАдыгэ Республикэм сэкъатныгъэ зиIэхэм яобществэ иправление ыкIи ипрезидиум ицIыф гъэшIуагъ.\nПредыдущая ИIофшIэн ригъэжьагъ\nСледущая Илъэс IофшIэныр зэфахьысыжьыгъ


ЩыIэныгъэм игупчэ ит — Адыгэ макъ\nКраснодар краим ифилармоние икъутамэу Адыгэ хэкум иконцертнэ-эстраднэ бюро 1962-рэ илъэсым, шэкIогъу мазэм зэхащагъ. ЛэжьакIохэм къафатырэ концертхэр нахьышIоу гъэпсыгъэнхэм, искусствэм имэхьанэ къэIэтыгъэным фэшI Адыгэ концертнэ-эстраднэ бюрор 1972-рэ илъэсым ашIыгъ. Унэе IофшIапIэу хэкум иIэхэм филармониер къазэрэхэхъуагъэм шIуагъэу къытырэр щыIэныгъэм къыщылъэгъуагъ.\nАдыгеим и Къэралыгъо къэшъокIо ансамблэ, эстраднэ ансамблэу «Оридам», ансамблэу «Адыгеир сиорэд» зыфиIорэм, Сэмэгу Гощнагъо зыхэт орэдыIо купым, нэмыкIхэм филармонием Iоф щашIэу рагъэжьагъ.\nИлъэсхэр кIуагъэх. Къэралыгъо филармониер пытэу ылъэ теуцуагъ. Мыекъуапэ къэзыгъэдэхэрэ унэшхо зэтегъэпсыхьагъэм ащ ипчъэхэр къыщызэIуахыгъэх. Адыгэ Республикэм итын анахь лъапIэу медалэу «Адыгеим и Щытхъузехьэр» филармонием къыфагъэшъошагъ.\nКраснодар краим Адыгеир къыхэкIыжьи республикэ зэхъум, тикультурнэ ыкIи музыкальнэ искусствэ хэпшIыкIэу заушъомбгъугъ. Европэ культурэм илъэгапIэхэм алъыIэсыгъэхэ коллективи 5-мэ филармонием Iоф щашIэ.\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние и Къэралыгъо симфоническэ оркестрэ, урыс лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ оркестрэу «Русская удалыр», нысхъапэхэм ятеатрэу «Дышъэ къошыныр», эстрадэ ансамблэу «Ошъутенэр», Камернэ музыкальнэ зэхэхьапIэр филармонием щэлажьэх.\nУрысыем и Правительствэ и Къэралыгъо премие къыфагъэшъошагъ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыем». Дунаим щызэлъашIэрэ «Ислъамыем», нэмыкIхэм филармониер IофшIапIэ афэхъугъ.\n— Культурэм, искусствэм ябаиныгъэхэр къэухъумэгъэнхэр, уахътэм диштэу лъыгъэкIотэгъэнхэр типшъэрылъ шъхьаIэхэм ахэтэлъытэх, — къытиIуагъ АР-м и Къэралы- гъо филармоние ипащэу, Урысыем изаслуженнэ артистэу, Адыгэ Республикэм, Темыр Осетием — Аланием янароднэ артистэу, Пшызэ искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу Къулэ Мыхьамэт. — Академическэ музыкальнэ искусствэм хэхъоныгъэу ышIырэр цIыфхэм алъыгъэIэсыгъэным тыпылъ.\n— Музыкэм лъэпкъхэр зэфещэх, къэралыгъохэм язэпхыныгъэхэр егъэпытэх.\n— ЦIыфхэм нахь агу рихьырэ музыкэр зэхахыным мэхьэнэ ин етэты. Культурэм, искусствэм лъэпкъхэр агъэгъуазэх. Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ артистхэр, ясэнэхьат хэшIыкI ин фызиIэхэр тиIэх. Шэн-хабзэхэр къэтыухъумэхэзэ, лъэхъаным диштэрэ шIыкIэшIухэр къэтэгъотых.\n— Щысэ къэпхьыгъэмэ дэгъугъэ.\n— Мыекъуапэ щыкIорэ концертхэм, спектаклэхэм лъэпкъ зэфэшъхьафхэр яплъых, яшIэныгъэ хагъахъо. Ащ дакIоу, тиоркестрэхэм, ансамблэхэм Къыблэ шъолъырым, Темыр Кавказым, Москва, IэкIыб хэгъэгухэм концертхэр, зэхахьэхэр ащызэхащэх. Искусствэм лъэпкъ ыкIи къэралыгъо зэпхыныгъэхэм ялъэмыджхэр егъэпытэх.\n— Мыхьамэт, Урысыем, IэкIыб хэгъэгухэм яартист цIэрыIохэм, ансамблэхэм яконцертхэр филармонием зэрэщыкIохэрэм сыда къепIуалIэ пшIоигъор?\n— Ащ фэдэ концертхэр зэхэпщэнхэм уфэхьазырын фае. Филармониер культурэ щыIакIэм игупчэ хъугъэ. Искусствэм цIыфыр епIу, щыIэныгъэм фегъасэ. Дунаим щызэлъашIэрэ артистхэр филармонием зэрэщытлъэгъухэрэм тырэгушхо. ГукIи, псэкIи искусствэм идэхагъэ зезыхьэхэрэ артистхэм зэфыщытыкIэу адытиIэр мэпытэ.\n— Симфоническэ оркестрэм игъусэхэу артист цIэрыIохэм Мыекъуапэ концертхэр къыщатых. Ащ фэдэ шIыкIэр лъыжъугъэкIотэщта?\n— Тигуапэу лъыдгъэкIотэщт. Москва къикIыгъэ артист цIэрыIоу Владислав Косаревым КъумпIыл Къадырбэчрэ Анзорыкъо Чеславрэ зэдаусыгъэ орэдэу Адыгеим фэгъэхьыгъэр къыIуагъ. Оркестрэр игъусэу орэдыр къызыхедзэм, залым чIэсхэр дежъыугъэх.\n— Фестивальхэр, зэнэкъокъухэр филармонием зэрэщыкIохэрэм тыщыгъуаз.\n— Хэгъэгум ишъолъырхэм къарыкIыхэу республикэр нахьышIоу зэзыгъашIэ, тичIыопс идэхагъэ зэзыгъэлъэгъу зышIоигъохэр, зекIо къакIохэрэр нахьыбэ хъунхэм тыпылъ. Iофым егъэжьэпIэшIоу фэтшIыгъэхэр лъыдгъэкIотэщтых.\n— Адыгэ Республикэм и Правительствэ изэIукIэ хэхыгъэ шъхьаIэхэр, мэфэкI Iофтхьабзэхэр филармониер ары зыщызэхащэхэрэр.\n— Филармониер щыIэныгъэм ихъугъэ-шIагъэхэм ягупчэ ит, цIыфхэр зэфещэх. Къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу Адыгеир зыпсэурэр илъэси 100 зэрэхъурэр бжыхьэм игъэкIотыгъэу республикэм щагъэмэфэкIыщт.\n— Филармониер ащ чанэу хэлэжьэщтба?\n— Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Правительствэм яшIуагъэкIэ гъэцэкIэжьын, зэхэщэн Iофхэр дэгъоу лъытэгъэкIуатэх. Республикэм икъэралыгъо гъэпсыкIэ игъэпытэн филармонием иIахьышIу хилъхьащт.\n— Шъуигъэхъагъэхэм ахэжъугъэхъонэу шъуфэсэIо.\nПредыдущая ШIушIагъэр къэнэжьы\nСледущая МэкъэгъэIум мэхьанэшхо иI


КIасэ мыхъузэ тиныдэлъфыбзэ къэтэжъугъэухъум | Адыгэ Макъ\nКIасэ мыхъузэ тиныдэлъфыбзэ къэтэжъугъэухъум\nАдыгабзэм ихъишъэ дунаим итарихъ изы чIыпIэ щеубыты. Пэсэрэ зэманмэ къащегъэжьагъэу адыгэ-абхъаз лъэпкъмэ ятэжъмэ ахэлъыгъэхэ шэн-зэхэтыкIэхэмрэ бзэмрэ лIэшIэгъу пчъагъэмэ къапкъырахыгъэу, джы непэ тиныдэлъфыбз зыфатIорэр къыднагъэсыжьыгъ.\nАу тинепэрэ мафэ адыгабзэр кIодыжьынэу ежьагъ. Ар типсэукIэ-шIыкIэ илъэныкъо пчъагъэмэ япхыгъ. Гукъэошхо сфэхъугъ сикъоджэ гупсэ а тхьамыкIагъом ошIэ-дэмышIэу зэреолIагъэр. Ныбжьэу сиIэмкIэ сынэ къыкIихьагъэр макIэп, ау непэ слъэгъурэм щыIакIэ къыситыжьырэп. КъуаджэмкIэ Хьакурынэхьаблэ сыщыщ. Мамхыгъэхэмрэ тэррэ тызэу тэлъытэ.\nТицIыкIугъом урысыбзэр хъатэу тшIэщтыгъэп, сыда пIомэ адыгабзэкIэ тыгущыIэщтыгъэ. ЕджапIэм тызычIахьэм, урысыбзэр ащ щызэдгъэшIэнэу хъугъэ. Урысхэр къытхэсыгъэх, ау ахэми адыгабзэр дэгъоу аIулъыгъ. Адэ сыда зэхъокIыгъэр!? Тисабыймэ, ахэм къакIэхъухьагъэхэм яныдэлъфыбзэ сыда зыкIамыгъэфедэрэр?\nСабыим игъэсэныгъэ унагъор ары къызщежьэрэр. Джы тежъугъэгупшыс, ащ икъоу тынаIэ тетэгъэта? Сабыир зышъхьащытэгъэкIы тэIошъ, планшет е телевизор фыхэтэгъанэ, мультфильмэмэ ятэгъэплъы. Нымрэ тымрэ адыгабзэкIэ гущыIэгъоу дашIырэр нахь макIэ мэхъу. Сабый IыгъыпIэм къикIыжьхэмэ, тыгъуасэ адыгабзэкIэ къаIощтыгъэхэ гущыIэхэр урысыбзэкIэ зэблэхъугъэхэ мэхъух. Урысыбзэр ашIэмэ дэгъу, ау сыгу къеорэр яныдэлъфыбзэ игъэфедэн мэкIэ дэдэ зэрэхъурэр ары. Ахэм сягупшысэ зыхъукIэ сыгу упчIабэ къетаджэ. Сабый IыгъыпIэм кIэлэегъаджэу Iутхэм уяупчIымэ, программэр телъхьапIэ ашIы. Ау сыда программэр силъэпкъ ифитыныгъэмэ гуао закIыфэхъурэр? Тиреспубликэ бзитIуба шъхьаIэу иIэр? Адыгабзэр урысыбзэм зы сатырым дытетба? Сабый IэгъыпIэм ипащэ а упчIэмэ ынаIэ нахь атыригъэтын фаеу сэлъытэ. Сабыим ицIыкIугъом куцIэу фэпшIырэр ары игъашIэм упчIэжьэгъу фэхъущтыр. Тилъэпкъ ыпсэ зэрамыгъэкIосэщтым пылъынхэ фаех. Шъхьаем, къызэрэлъагъорэмкIэ, нахь IэшIэх гъогур ары къыхахырэр. Программэу аратырэм изэгъэшIэн урысыбз зэрэрекIокIырэр, адыгабзэр ащ зы сыхьат къызэрэхафэрэр. Ар екъоу алъытэмэ ерэплъхэба тиныдэлъфыбзэ изытет. Адыгэ унагъом къихъухьэгъэ сабыим ыбзэ ышIэжьырэп.\nЗымафэ къоджэ гупчэм пэмычыжьэу синэIуасэрэ сэрырэ тыщытызэ, еджапIэм къикIыжьхэрэ сабыйхэр къыдблэкIыгъэх. Тыгу шъэжъые къыхасагъэм фэдэу тагъэгуIэжьыгъ, ахэм адыгабзэр аIулъэп. ДгъэукIытэжьынхэ тIуи тIэкIу татепхъэшыхьагъ шъхьаем, къагурыIуагъэп. Мардж хъужьын, зыкъэшъушIэжь, шъуздэплъыхыжь. Тисабыйхэр — тинеущ. Лъэпкъыр лъызыгъэкIотэщтхэр ахэр арых. Лъэпкъ лъэуж къамыгъэнэшъумэ, тиадыгэ лъэпкъэу илъэс мин пчъагъэ зыныбжьыр хьаулые хъущт. Мыр шъхьадж иунэ къихьащт хьазабэу сыхэплъэ, арышъ, джыри зыгорэ хэтшIыхьэжьышъуфэкIэ екIолIакIэ горэ къызэдэтэжъугъэгъот.


ШIуагъэ къытэу уадэлэжьэн фае ШIуагъэ къытэу уадэлэжьэн фае » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » ШIуагъэ къытэу уадэлэжьэн фае ШIуагъэ къытэу уадэлэжьэн фае\nЗыныбжь имыкъугъэхэм яIофыгъохэм ыкIи яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм афэгъэзэгъэ республикэ комиссием зичэзыу зэхэсыгъо иIагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу, комиссием ипащэу Наталья Широковар, министерствэ ыкIи комитет зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр. Зыныбжь имыкъугъэхэм яIофыгъохэм ыкIи яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм афэгъэзэгъэ республикэ комиссием зичэзыу зэхэсыгъо иIагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу, комиссием ипащэу Наталья Широковар, министерствэ ыкIи комитет зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм яIофыгъохэм ыкIи яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм афэгъэзэгъэ республикэ комиссием зичэзыу зэхэсыгъо иIагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу, комиссием ипащэу Наталья Широковар, министерствэ ыкIи комитет зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр.\nIофыгъо шъхьаIэу зытегущыIагъэхэм ащыщых зыныбжь имыкъугъэхэм бзэджэшIагъэу зэрахьэхэрэм ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет, обществэмкIэ щынагъо къэзытырэ бзэджэшIагъэу Iэтахъохэм зэрахьэхэрэр профилактикэ шIыгъэнхэр ыкIи кIэлэцIыкIухэр псыуцупIэхэм ащыухъумэгъэнхэмкIэ еджапIэхэм IофшIэнхэр зэрэзэхащэхэрэр.\nАР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ общественнэ рэхьатныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ полицием ипащэ игуадзэу Андрей Федосеевым къызэриIуагъэмкIэ, зыныбжь имыкъугъэхэм бзэджэшIагъэу зэрахьагъэхэм япчъагъэ тиреспубликэ къыщеIыхыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым мы лъэныкъомкIэ бзэджэшIэгъэ 87-рэ зэхафыгъ, 2017-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр процент 34,6-кIэ нахь макI. Арэу щытми, Красногвардейскэ, Тэхъутэмыкъое ыкIи Шэуджэн районхэм ащыпсэухэрэ Iэтахъохэм хэбзэукъоныгъэу зэрахьагъэхэм япчъагъэ ащыхэхъуагъ.\nЗэфэхьысыжьэу ашIыгъэхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, зыныбжь имыкъугъэхэм нахьыбэу зэрахьэхэрэ бзэджэшIагъэхэр тыгъоным епхыгъэх: зыгорэм имылъку къышIуатыгъугъэу хъугъэ-шIэгъэ 64-рэ, хъункIэн бзэджэшIэгъи 3, ешъуагъэхэу бзэджэшIэгъи 4 зэрахьагъэхэу агъэунэфыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым Iэтэхъо 85-мэ уголовнэ Iофхэр къафызэIуахыгъэх, ахэм пшъэшъэжъыи 6 ахэт. Нэбгырэ 85-мэ ащыщэу 35-р гурыт еджапIэхэм якIэлэеджакIох, 12-р апшъэрэ ыкIи гурыт гъэсэныгъэ зыщызэрагъэгъотырэ еджапIэхэм ястудентых.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм алъэныкъокIэ зэрахьэгъэ бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ проценти 8,7-к1э нахьыбэ хъугъэ. Проценти 106-м кIахьэу бзэджэшIагъэхэр нахьыбэу зыщызэрахьагъэу къыхагъэщыгъэр Мыекъопэ районыр ары. 2019-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м ехъулIэу зыныбжь имыкъугъэхэу бзэджэшIагъэ зезыхьэгъэ нэбгырэ 204-рэ ыкIи якIэлэцIыкIухэм япIункIэ зипшъэрылъхэр икъоу зымыгъэцэкIэхэрэ ны-ты 109-рэ учетым хэтых. Мыхэм алъэныкъокIэ административнэ хэбзэукъоныгъэ 1832-рэ агъэунэфыгъ, ны-ты 1498-мэ административнэ Iофхэр къафызэIуахыгъэх.\nАндрей Федосеевым къызэриIуагъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым зыныбжь имыкъугъэхэм бзэджэшIагъэу зэрахьагъэхэм япчъагъэ къеIыхыгъэми, 2019-рэ илъэсым ищылэ мазэ нэбгыри 9-мэ зэрахьэгъэ бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ 10-м нэсыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ а пчъагъэр 5 хъущтыгъэ. Джащ фэдэу бзэджэшIэгъэ хьылъэ гъогогъуи 2 зэрахьагъ.\nМы лъэныкъомкIэ министерствэм иIофышIэ щысэхэр къыхьыгъэх. 2019-рэ илъэсым щылэ мазэм и 5-м поселкэу Яблоновскэм щыпсэурэ зыныбжь имыкъугъэ Р. Сагариевыр гражданинэу Е-м зыфэгубжым, ышIэзэ ипсауныгъэ зэрар рихыгъ. Мы IофымкIэ зыныбжь имыкъугъэм уголовнэ Iоф къыфызэIуахыгъ. УплъэкIунхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, 2017-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Iэтахъор учетым хэт. Джащ фэдэу 2019-рэ илъэсым щылэ мазэм и 23-м Мыекъопэ районым ит поселкэу Удобнэм щыпсэурэ зыныбжь имыкъугъэ В. Дерновар янэу Е. Перегудовам шъэжъыекIэ пчъагъэрэ хэпыджагъ, уIэгъэ хьылъэхэр тырищагъэх, ащ уголовнэ Iоф къыфызэIуахыгъ. Мыщ фэдэ хъугъэ-шIагъэхэм къагъэлъагъо зыныбжь имыкъугъэхэм пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр икъоу зэрадызэрамыхьэхэрэр, социальнэ кIэлэегъаджэхэм ыкIи психологхэм яIофшIэн шIуагъэ къытэу зэрэзэхамыщэхэрэр. Унагъом илъ зэгурымыIоныгъэр нахь псынкIэу къызыхэбгъэщкIэ, гумэкIыгъор нахь дэгъэзыжьыгъошIу зэрэхъущтым щэч хэлъэп.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм алъэныкъокIэ тиреспубликэ икриминогеннэ зытет уигъэрэзэнэу зэрэщымытым, джащ фэдэу шъоным ыкIи наркотикхэм Iэтахъохэр ащыухъумэгъэнхэм афэшI 2019-рэ илъэсым мэзаем и 11-м къыщегъэжьагъэу и 22-м нэс оперативнэ-пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэу «Быт-Алкоголь» зыфиIорэр АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ республикэм щызэхещэ.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм яIофыгъохэмкIэ муниципальнэ комиссиехэм яIофшIэн нахь агъэлъэшынэу, Iэтахъохэм алъэныкъокIэ бзэджэшIагъэхэр зэрамыхьанхэмкIэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр шIуагъэ къытэу зэхащэнхэу Наталья Широковам унашъо афишIыгъ. Джащ фэдэу зэгурыIоныгъэ зэрымылъ унагъохэм, зянэ-зятэхэр зэхэмысыжьхэм ыкIи кIэлэцIыкIухэм алъыплъэрэ унагъохэм гъэлъэшыгъэ шIыкIэм тетэу анаIэ атырагъэтынэу къариIуагъ.\nАР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ иIофышIэу Нэгъырэкъо Алый къызэриIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым муниципальнэ комиссиехэм яучет хэт Iэтэхъо 23-мэ, АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ зыныбжь имыкъугъэхэмкIэ иучет хэт нэбгырэ 17-мэ, социальнэ щынагъо къэзытырэ Iэтэхъо 62-мэ ыкIи гъот макIэ зиIэ унагъохэм къарыкIыгъэ кIэлэцIыкIу мини 2-рэ 600-мэ лагерьхэм защарагъэгъэпсэфыгъ.\n— Зыныбжь имыкъугъэхэм уадэлэжьэныр Iоф псынкIагъоу щытэп, ащ уемыгугъоу Iофым упылъын плъэкIыщтэп. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пчъагъэрэ ар зэхэсыгъохэм къащеIо. Анахьэу тынаIэ зытедгъэтын фаер зыгъэпсэфыгъо лъэхъаным шIуагъэ къытэу Iэтахъохэм яуахътэ агъэкIоныр ыкIи ахэм IофшIэн къафэгъотыгъэныр ары. Профилактикэ учетым хэтхэр нахьыбэу зэхэщэкIо IофшIэнхэм акIэгъэгушIугъэнхэ, джащ фэдэу кIэлэцIыкIухэр зыпIунхэу къаIызыхыгъэ, ахэм алъыплъэрэ унагъохэм зэрифэшъуашэу тынаIэ атедгъэтын фае, — къыкIигъэтхъыгъ Наталья Широковам.


Республика Адыгея - Адыгеим и ЛIышъхьэ псэупIэу Каменномостскэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ пшъэрылъхэр къыгъэуцугъэх\nЗекIоным зыщиушъомбгъунымкIэ шъолъырым игупчэхэм ащыщэу поселкэу Каменномостскэм хэхъоныгъэ ышIыным фытегъэпсыхьэгъэ Iофыгъохэм ягъэцэкIэн ары анахь шъхьаIэу щытыгъэр.\nЗэдэгущыIэгъур муниципалитетым иIофхэм язытет зыфэдэмкIэ рагъэжьагъ, сыда пIомэ ыпэрэ мафэм районым ошъушхо щыIагъ. Олег Топоровым къызэриIуагъэмкIэ, мыщ къыхиубытагъэх поселкэхэу Каменномостскэмрэ Победэмрэ, станицэу Абадзехскэм ячIыпIэ заулэ.\nОшъум зэрарэу къыхьыгъэр комиссием зэригъэшIагъ, ащ пае чIыпIэхэм уплъэкIунхэр ащыкIуагъэх. ЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, унэшъхьи 10-мэ фыкъуагъэхэр афэхъугъэх. Щагухэм, хатэхэм къащыкIыхэрэми ошъум иягъэ аригъэкIыгъ. Мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэр пштэмэ, зы ныIэп зэрар зыхьыгъэр.\n— Ошъур къызэрехыщтым ищынагъо илъэс къэс республикэм шъхьащыт, арышъ шъолъырым имэкъумэщышIэхэм чIэнагъэу ашIыхэрэр нахь макIэ хъуным фэшI къэралыгъо IэпыIэгъур къыздыхэлъытэгъэ страхованиер къызфагъэфедэмэ ишIогъэшхо къэкIощт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКъоджэ чIыпIэхэм хэхъоныгъэ ашIыным ипрограммэ игъэцэкIэн епхыгъэу поселкэу Каменномостскэм социальнэ проектхэр щызэшIохыгъэнхэм иIофыгъохэм нэужым атегущыIагъэх. Республикэм ипащэ анахьэу ынаIэ зытыридзагъэр газрыкIуапIэхэм яшIын ары. Мы лъэныкъомкIэ IофшIэныр агъэлъэшынэу пащэхэм пшъэрылъ къафишIыгъ. Джащ фэдэу культурэм иунэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ягъэцэкIэжьынкIэ, чIыпIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаехэр къафигъэнэфагъэх.\n— Каменномостскэм игъогухэм, иинженернэ инфраструктурэ язэтегъэпсыхьан, социальнэ псэуалъэхэм яшIын ыкIи ягъэцэкIэжьын ахъщэшхо пэIудгъэхьагъ. ЦIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу хъуныр, зекIоным зиушъомбгъуныр ыкIи инвесторхэр къищэгъэнхэр ары мыщ дэжьым анахь шъхьаIэр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАР-м и ЛIышъхьэ зэрилъытэрэмкIэ, поселкэм рекреационнэ амалэу IэкIэлъхэр шIуагъэ къытэу гъэфедэгъэнхэм, ар мэкъу-мэщым, промышленностым хэхъоныгъэ ашIыным епхыгъэным, ащ дакIоу чIыопс баиныгъэр къэухъумэгъэным мэхьанэшхо яI.\nIофэу ашIагъэм изэфэхьысыжьхэм нэIуасэ зыщафэхъущтхэ ыкIи пшъэрылъхэр зыщагъэнэфэщтхэ дэкIыгъо зэхэсыгъо поселкэу Каменномостскэм щагъэхьазырынэу республикэм ипащэ пшъэрылъ къафишIыгъ.\n22.07.2020 ЗэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу Iоф зэдашIэ


Зыфэсакъыжьынхэу къяджэ — Адыгэ макъ\nРедактор 14.10.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nПрофессорэу Михаил Анциферовыр коронавирусым ыпкъ къикIыкIэ зидунай зыхъожьыгъэхэм афэгъэхьыгъэу къэгущыIагъ ыкIи ар къызэутэкIын щынагъо зиIэхэр зэрэзыфэсакъыжьыщт шIыкIэхэм ягугъу къышIыгъ.\nАнахьэу мы инфекциер къызэутэкIын щынагъо зиIэхэр зыныбжь илъэс 60-м ехъугъэхэмрэ шъоущыгъу уз зиIэхэмрэ.\nПсауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ Департаментэу Москва дэтым къызэритырэмкIэ, ковидым ыпкъ къикIыкIэ зидунай зыхъожьыгъэхэм япроцент 83-мэ аныбжь илъэс 60-м ехъугъагъ. НэмыкI уз ямыIэми, зыныбжь хэкIотэгъэ цIыфхэм коронавирусыр щэчыгъуае къафэхъу.\nЗыныбжь зыхъожьыгъэхэм азыныкъомэ (процент 53-мэ) нэмыкI узхэр яIагъэх. Ахэм ащыщэу нахьыбэрэ къахафэрэр гу-лъынтфэ узымрэ эндокриннэ системэмрэ агъэгумэкIыхэрэр ары.\n— Шъоущыгъу уз зиIэхэу коронавирусым илIыкIыгъэхэм яанализхэр игъэкIотыгъэу тыуплъэкIугъэх. Ахэм янахьыбэр пщэрыщагъэх ыкIи мы узым зигъэгумэкIыщтыгъэхэр бэшIагъэ.\nКъыхэгъэщыгъэн фае, зидунай зыхъожьыгъэхэр зэкIэ шъоущыгъу узэу яIэм лъымыплъэщтыгъэхэу щытэп. Пстэуми зэрящыкIагъэу яIазэщтыгъэх, врачхэр алъыплъэщтыгъэх. Ау ныбжьыр хэкIотагъэу, шъоущыгъу уз зиIэ ыкIи килограмм лые зытелъ цIыфхэм инфекциехэр нахь псынкIэу «къаубытых». Ащ къыхэкIэу мыщ фэдэ сымаджэхэм ковидыр нахь къинэу апэкIэкIы ыкIи зидунай зыхъожьыгъэхэри нахьыбэу къахэкIых.\nЗэфэхьысыжьым сыд къэсIон слъэкIыщтыр? Шъуныбжь илъэс 60-м ехъугъэу, диабет шъуиIэу е килограмм лыехэр шъутелъмэ — узыр къызэутэкIын щынагъо зиIэ купым шъущыщ. Ащ къыхэкIэу пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр джыдэдэм анахьэу зешъухьанхэ фае. ИмыщыкIагъэу унэм шъукъимыкI, цIыфхэм шъуахахьэ зыхъукIэ маскэхэмрэ Iалъэхэмрэ зыщышъумыгъэгъупшэх. Джащ фэдэу псауныгъэм изытет шъулъыплъэжьын фае. Шъоущыгъоу лъым хэлъыр зэжъугъэшIэн, пкъышъолыр зыпсыхьэрэ упражнение мыхьылъэхэр шъушIынхэ фае, — къыIуагъ профессорым.\nПредыдущая Зыпкъ къиуцоным щэгугъых\nСледущая ПсырыкIуапIэм ишIын заухыщтым фэгъэхьыгъэу


Щынэгъончъэу зэрэзекIощтхэр арагъэшIагъ | Адыгэ Макъ\nЗипсауныгъэ амалхэр зэщыкъогъэ кIэлэцIыкIухэм анахьэу къин зыщалъэгъухэрэм ащыщ гъогу зэпырыкIыпIэхэр. Джащ пае гъогурыкIоным ишапхъэхэр зэрагъэцэкIэнхэ, лъэсрыкIо зэпырыкIыпIэм зэрэщызекIонхэ фаер, нэфынэр къэзытырэ пкъыгъохэр агъэфедэнхэр шIокI зимыIэ Iофэу зэрэщытыр полицейскэхэм агу къагъэкIыжьыгъ.\nНэужым гъогурыкIоным ишапхъэхэм афэгъэхьыгъэ театрализованнэ къэгъэлъэгъон кIэлэцIыкIухэм къафатыгъ. Театрэм иартистхэм клоун шъуашэхэр ащыгъхэу зекIонымкIэ шIэныгъэ зыхахыщт джэгукIэхэр афызэхащагъэх, орэдхэр къаIуагъэх, къэшъуагъэх.\nIофтхьабзэм икIэухым гушIуагъор къызэбэкIырэ ныбжьыкIэ цIыкIухэм шIокI имыIэу шапхъэхэр агъэцэкIэнхэу инспекторхэр къагъэгугъагъэх.


ГъукIэлI Юрэ Хьаджбирам ыкъом ыныбжь илъэс 85-рэ хъугъэ — Адыгэ макъ\nГъукIэлI Юрэ Хьаджбирам ыкъом ыныбжь илъэс 85-рэ хъугъэ\nШIушIэныр, гукIэгъур игъогогъух\nТехническэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, РАИН-м иакадемикэу, СССР-м иминистрэхэм я Совет икъэралыгъо шIухьафтынхэр къызфагъэшъошагъэу, къэралыгъо корпарациеу «Роскосмосым» иупчIэжьэгъоу ГъукIэлI Юрэ къызыхъугъэ мафэр хигъэунэфыкIыгъ.\nГъукIэлI Юрэ 1936-рэ илъэсым бэдзэогъум и 19-м къуаджэу Кощхьаблэ къыщыхъугъ. Гурыт еджапIэм ыуж Москва дэт инженернэ-физическэ институтым чIэхьагъ ыкIи ар дэгъу дэдэу 1960-рэ илъэсым къыухыгъ, сэнэхьатэу инженер-физик зэригъэгъотыгъ. Инженер-технологэу иIофшIэн ригъажьи, СССР-м электроннэ промышленностымкIэ и Министерствэ иколлегие и Главк ипэщэ IэнатIэ нэсыгъ. 1979-рэ илъэсым кандидат диссертациер къыгъэшъыпкъэжьыгъ, ащ ыуж, 1986-рэ илъэсым техническэ шIэныгъэхэмкIэ доктор хъугъэ. Электроннэ промышленностым хэхъоныгъэ ышIыным иIахьышхо хэлъ, электроннэ ыкIи лазернэ техникэм ылъэныкъокIэ специалист анахь лъэшхэм ащыщ. Научнэ- къыдэгъэкIын концернэу «Лидар» зыфиIорэм ипрезидентэу илъэс пчъагъэрэ лэжьагъэ. Юрэ Хьаджбирам ыкъом научнэ IофшIэгъэ 70-м ехъу къыугупшысыгъэ ыкIи патент 50 фэдиз, лазернэ техникэмкIэ монографие заулэ иI. 1992-рэ илъэсым Нобелевскэ шIухьафтыным илауреатэу академикэу А.М. Прохоровым къызэригъэлъэгъуагъэм тетэу ГъукIэлI Юрэ инженернэ наукэхэмкIэ Урысые Академием иакадемикэу хадзыгъ. Электроннэ промышленностым илъэс 40-м ехъурэ щылэжьагъ. Щытхъу хэлъэу иIофшIэн зэригъэцакIэрэм къыкIэлъыкIуагъэх къэралыгъо тын лъапIэхэр.\nЮрэ Хьаджбирам ыкъом шIукIэ ыгу къэкIыжьы Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм Iоф зыщишIэгъэ илъэсхэр. 1979-рэ илъэсым ЦК КПСС-м ыкIи электроннэ промышленностым и Министерствэ яунашъокIэ полупроводник пкъыгъохэр къыдэзыгъэкIырэ заводэу Налщык дэтым ипащэу ар агъэнэфагъ. Мы заводым къыдыхэлъытагъэу объединениешхоу «Элькор» зыфиIорэр егъэпсы. Ащ иIахьышIу хэлъэу къэралыгъомкIэ мэхьанэшхо зиIэ промышленнэ предприятиехэр Къэбэртэе-Бэлъкъарым къыщызэIуахыгъэх. Инженернэ-техническэ кадрэхэр агъэхьазырыгъэх, IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр щыIэ хъугъэх. 1985-рэ илъэсым ГъукIэлI Юрэ Москва ащэжьы, электроннэ промышленностым и Главк ипащэу агъэнафэ, СССР-м электроннэ промышленностымкIэ и Министерствэ иколлегие хагъахьэ. Юрэ Хьаджбирам ыкъом Iоф зыщишIэгъэ чIыпIэхэм зэкIэми лъэуж дахэ къащигъэнагъ. Ежь рэхьат, цIыфхэм гукIэгъу афыриI, шIушIэныр сыдигъуи игъогогъу. Унэгъо дахи иI, пшъэшъитIу ыпIугъ. Джы ахэм къакIэхъухьажьыгъэхэм ащэгушIукIы.\nМосква щыпсэузэ, республикэм иIофыгъохэм ренэу защегъэгъуазэ. Адыгеим ипостпредствэ щызэхащэгъэ общественнэ советым хэт, къэралыгъом икъэлэ шъхьаIэ дэс тилъэпкъэгъухэм ящыIэкIэ-псэукIэ чанэу хэлажьэ.\nЛъытэныгъэшхо зыфэтшIырэ Юр Хьаджбирам ыкъор! Уныбжь илъэс 85-рэ зэрэхъугъэмкIэ Адыгэ Республикэм инахьыжъхэм я Совет хэтхэр къыпфэгушIох. УиIофшIэнкIэ ори, къэралыгъоми, адыгэ лъэпкъми ящытхъу лъагэу пIэтыгъэ! Ори, уигъэхъагъэхэми тарэгушхо. УиIэпэIэсэныгъи, шIуагъэ зыпылъ уиIофшIэни непи тищыкIагъэх. Къэблэжьыгъэ зыгъэпсэфыгъом укIуагъ нахь мышIэми, къэралыгъо корпарациеу «Роскосмосым» уриупчIэжьэгъу. Ори, уигупсэхэми, къыппэблагъэхэми псауныгъэ пытэ, щыIэкIэшIу шъуиIэу шъущыIэнэу пфэтэIо.\nАР-м инахьыжъхэм я Совет итхьамат.\nПредыдущая Сымаджэхэм къахэхъо\nСледущая ЦIыфхэм игъом ыкIи икъоу IэпыIэгъу агъотынэу


Хьасанэкъо Мурат: «Туриндустриемрэ къэралыгъо хэбзэ къулыкъухэмрэ зэпхыныгъэ зэдыряIэу Iоф зыщызэдашIэрэ шъолъырхэр ары зекIохэм нахь къыхахыхэрэр» — Адыгэ макъ\nХьасанэкъо Мурат: «Туриндустриемрэ къэралыгъо хэбзэ къулыкъухэмрэ зэпхыныгъэ зэдыряIэу Iоф зыщызэдашIэрэ шъолъырхэр ары зекIохэм нахь къыхахыхэрэр»\nУФ-м и Къэралыгъо Думэ физическэ культурэмкIэ, спортымкIэ, зекIонымкIэ ыкIи ныбжьыкIэ IофхэмкIэ и Комитет хэтэу Хьасанэкъо Мурат Урысые политическэ партиеу «Единэ Россием» пшъэрылъэу къыгъэуцугъэр ыгъэцакIэзэ, партием и Тхьаматэу Д.А. Медведевым ишъолъыр общественнэ приемнэу Адыгеим щыIэм зэпэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу зэдэгущыIэгъу цIыфхэм щадыриIагъ. ЗекIоным епхыгъэ Iофыгъохэр арых анахь шъхьаIэу къаIэтыгъэр.\nIофтхьабзэр окIофэ парламентарием нэбгырэ заулэм зыкъыфагъэзагъ. ЦIыфхэм анахьэу анаIэ зытырадзагъэр къэралыгъо кIоцIым зыщызгъэпсэфырэ цIыфхэм ащэфыгъэ путевкэхэм атефагъэм изы Iахь къафызэкIагъэкIожьынымкIэ амалэу щыIэхэр ары.\n— УФ-м и Правительствэ и Тхьаматэу Михаил Мишустиныр зыкIэтхэгъэ унашъор гъэцэкIагъэ зэрэхъущтыр цIыфхэм ашIогъэшIэгъон. Ащ къызэригъэнафэрэмкIэ, Урысыем ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм защызгъэпсэфыхэрэм ащэфыгъэ путевкэхэм атефагъэм изы Iахь къэралыгъом афызэкIигъэкIожьызэ ышIыщт. Унашъом игъэцэкIэн сомэ миллиард 15 пэIуагъэхьанэу агъэнафэ. ГущыIэм пае турым ыуасэ сомэ мин 25-м къыщежьэмэ, зекIом сомэ мини 5 фызэкIагъэкIожьыщт. Сомэ мин 50-м щегъэжьагъэу зытыгъэхэм —сомэ мини 10, сомэ мин 75-м щыублагъэу пэIузгъэхьагъэхэм — сомэ мин 15 къаратыжьыщт. Мы унашъом, УФ-м и Президентэу Владимир Путиным къыгъэнэфэгъэ нэмыкI пшъэрылъхэм ягъэцэкIэн шIогъэшхо къызэратыщтым сицыхьэ телъ, цIыфхэми ар зэхашIэщт, — къыхигъэщыгъ Хьасанэкъо Мурат.\nДжащ фэдэу Ростов хэкум щыпсэурэ унагъом исхэр поселкэу Гъозэрыплъэ икIэу Лэгъонакъэ екIурэ автомобиль гъогур шъолъырым зэришIырэмкIэ республикэм ипащэхэм ыкIи гъогу хъызмэтым иIофышIэхэм афэразэхэу закъыфагъэзагъ.\n— Туриндустриемрэ къэралыгъо хэбзэ къулыкъухэмрэ зэпхыныгъэ зэдыряIэу Iоф зыщызэдашIэрэ шъолъырхэр ары зекIохэм нахь къыхахыхэрэр. Сигуапэу къыхэсэгъэщы мы аужырэ илъэсхэм Адыгеим къэкIорэ хьакIэхэм япчъагъэ нахьыбэ, зекIоным ылъэныкъокIэ тиреспубликэ нахь хъопсагъо зэрэхъугъэр, — къыIуагъ Хьасанэкъо Мурат.\nУФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ и Къэралыгъо Думэ идепутат иIэпыIэгъу.\nПредыдущая Анахь дэгъухэм ахэтых\nСледущая Адыгеим и ЛIышъхьэ псэупIэу Каменномостскэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ пшъэрылъхэр къыгъэуцугъэх


Препарат У-пан: инструкция по применению, цена, описание.\nКалмезе: инструкция по применению, цена, описание.\nАпо-Лоразепам: инструкция по применению, цена, описание.\nМерлит: инструкция по применению, цена, описание.\nТрапекс: инструкция по применению, цена, описание.\nЛорафен: инструкция по применению, цена, описание.


Адыгеимрэ Иорданиемрэ язэпхыныгъэ агъэпытэщт | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 22.03.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\t/\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх Иорданием и Посольствэу УФ-м щыIэм иапэрэ секретарэу Мутасем Ахмад Альбашир, Адыгеим и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат, республикэм ипащэ иIэпыIэгъоу Петр Гарнага, УФ-м и МИД илIыкIоу Игорь Терзиян.\nРеспубликэм ипащэ зэIукIэгъум пэублэ псалъэ къыщишIызэ, хьакIэшхом шIуфэс гущыIэхэмкIэ зыфигъэзагъ. Дипломатием ылъэныкъокIэ Урысыемрэ Иорданиемрэ язэфыщытыкIэхэм тапэкIи хэхъоныгъэхэр ашIынхэм мэхьанэшхо зэриIэр къыIуагъ. Адыгеимрэ Иорданиемрэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ илъэс пчъагъэ хъугъэу Iоф зэрэзэдашIэрэр, шIуагъэ къафэзыхьыщтхэ проектхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэм зэрэпылъхэр хигъэунэфыкIыгъ.\n— Тилъэпкъэгъухэр Иорданием бэу щэпсэух, ахэр алъэ пытэу тетых, неущырэ мафэм шIу къызэрафихьыщтым щыгугъхэзэ ыпэкIэ лъэкIуатэх. Къэралыгъом и Пачъыхьэ, мыщ щыпсэухэрэ цIыфхэр адыгэхэм къазэрафэдэгъухэм фэшI инэу тафэраз. Мы къэралыгъом къикIыгъэхэ студентхэр непэ тиапшъэрэ еджапIэхэм ащеджэх, тизэпхыныгъэ дгъэпытэнымкIэ а лъэныкъоми мэхьанэшхо иI. ШъхьэкIафэ зэфэпшIыжьызэ Iоф зэдэпшIэн, ныбджэгъуныгъэр бгъэпытэн зэрэплъэкIыщтымкIэ тикъэралыгъуитIум япащэхэм щысэ дэгъу къагъэлъагъо. Тэри а гъогум тытетэу Iоф зэдэтшIэн, культурэм имызакъоу, экономикэм, гъэсэныгъэм, медицинэм, зекIоным алъэныкъокIэ тизэпхыныгъэ дгъэпытэн гухэлъ тиI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКъэIогъэн фае, непэрэ мафэм ехъулIэу Иорданием къикIыгъэ студент 18 Адыгеим иапшъэрэ еджапIэхэм ащеджэ. Адыгэ къэралыгъо университетым зэзэгъыныгъэу дашIыгъэм диштэу мы лъэныкъомкIэ язэпхыныгъэ нахь зэрагъэпытэщтыр Полномочнэ ЛIыкIом къыIуагъ. ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, республикэм щеджэхэрэ ихэгъэгогъу ныбжьыкIэхэм Амджад Адайле аIукIэщт. Ахэм гъэсэныгъэ зэрагъэгъотынымкIэ амалхэу аIэкIэлъхэм защигъэгъозэщт, студентхэм гущыIэгъу афэхъущт.\nАмджад Адайле гущыIэр зештэм, Иорданием и Пачъыхьэ исэлам фабэ АР-м и ЛIышъхьэ, республикэм щыпсэухэрэ цIыфхэм зэрафигъэхьырэр къыIуагъ. Адыгэхэм шъхьэкIафэ зэрафашIырэр, джащ фэдэу къэралыгъуитIур зэгурыIохэу ыпэкIэ зэрэплъэхэрэр хигъэунэфы-кIыгъ. КъокIыпIэ Благъэм щыIэхэ зэпэуцужьхэр, заохэр щыгъэтыгъэнхэмкIэ, гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ, Сирием мамыр щыIакIэм фигъэзэжьынымкIэ мыщ щыпсэухэрэ цIыфхэр Урысыем бэкIэ зэрэщыгугъхэрэр къыхигъэщыгъ.\n— Иорданием адыгэхэу исхэм IэнэтIэшхохэр аIыгъых, сыд фэдэрэ лъэныкъокIи уащыгугъын плъэкIыщт. Тикъэралы-гъо щыпсэухэрэм ащыщыбэм Адыгеир ашIогъэшIэгъон, республикэм къэкIонэу фаери бэ. Тинепэрэ зэIукIэгъу ащ фэIорышIэнэу сыщэгугъы. Ащ дакIоу гухэлъэу, предложениеу щыIэхэм, итхъухьэхэрэм тибизнесменхэр ащызгъэгъозэнхэм сыфэхьазыр, — къыIуагъ Полномочнэ лIыкIом.\nМы къэралыгъом щыпсэухэрэ адыгэхэр Иорданиемрэ Адыгеимрэ зэзыпхын зылъэкIыщт лъэмыдж цIыкIоу зэрэщытыр лъэныкъохэм къыхагъэщыгъ, ащкIэ IофшIэныр нахь агъэлъэшынэу зэдаштагъ.\n— ЦIыфхэм ашIогъэшIэгъоныщт чIыпIэ дэхабэ шъолъыритIуми тиI, зекIоным хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ а амалри къызфэдгъэфедэн фае. Илъэсыбэм телъытэгъэ стратегическэ зэпхыныгъэр гъэпытэгъэным, шIуагъэ къэзыхьыщтхэ проектхэр гъэцэкIэгъэнхэм тыпылъыщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАР-м и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, Адыгеим илIыкIо куп ипащэу мы лъэхъэнэ благъэм Тыркуем кIон мурад иI. Ащ ыуж Иорданием еблэгъэнхэу, мыщ щыпсэурэ адыгэхэм аIукIэнхэу агъэнафэ.\nАмджад Адайле адыгэ ИлъэсыкIэм ихэгъэунэфыкIын фэгъэхьыгъэхэ Iофтхьабзэхэм ахэлэжьэнэу рагъэблэгъагъ. Джащ фэдэу зэрэрахъухьагъэмкIэ, АР-м и Лъэпкъ музей, зэлъашIэрэ ювелирэу Еутых Асе имастерской ар яхьэкIэщт, Мыекъуапэ ыкIи Адыгеим икъушъхьэхэм ячIыпIэ дахэхэр къыплъыхьанхэ амал иIэщт.


Иорэдхэр дунаим щэжъынчых — Адыгэ макъ\nИорэдхэр дунаим щэжъынчых\nРедактор 25.11.2019 25.11.2019 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЗэлъашIэрэ композиторэу Тхьабысымэ Умарэ къызыхъугъэр илъэси 100 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэр Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние игъэкIотыгъэу щыкIуагъ.\nПравительствэм, Парламентым якъулыкъушIэхэр, искусствэр зышIогъэшIэгъонхэр, Тхьабысымэ Умарэ иIофшIагъэ зыгъэлъапIэхэрэр зэхахьэм щызэIукIагъэх.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ пчыхьэзэхахьэм хэлажьэхэрэм къафэгушIуагъ. Министрэм зэрэхигъэунэфыкIыгъэу, 2014 — 2020-рэ илъэсхэм ателъытагъэу культурэм хэхъоныгъэ фэшIыгъэнымкIэ Адыгэ Республикэм икъэралыгъо программэ хэхьэрэ Iофтхьабзэм къыпкъырыкIыхэзэ композиторым июбилей фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэр зэхащагъ.\nКавказ, адыгэхэр зыщыпсэухэрэ шъолъырхэм, IэкIыб къэралыгъохэм У. Тхьабысымэм имузыкэ зэращыжъынчырэм Ю. Аулъэм мэхьэнэ ин ритыгъ.\nКощхьэблэ районым иадминистрацие ипащэу Хьамырзэ Заур изэфэхьысыжьхэм къащыхигъэщыгъ Тхьабысымэ Умарэ ищыIэныгъэ ехьылIэгъэ зэхахьэхэр Адыгэ Республикэм зэрэщыкIуагъэхэр.\nУ. Тхьабысымэм ищыIэныгъэ къызэрыкIоу щытыгъэп.\nМэкъумэщышIэ унагъоу Фэдз щыпсэурэм къихъухьагъ. Искусствэм пыщагъэу щытыгъ. Хэгъэгу зэошхор къызежьэм Iашэр ыIыгъэу пыйхэм апэуцужьыгъ, ихэгъэгу къыухъумэзэ лIыгъэу зэрихьагъэм фэшI орденхэр, медальхэр къыфагъэшъошагъэх. Заом илъэхъани пщынэр зыдиIыгъыгъ.\nИлъэныкъо гупсэ къызегъэзэжьым У. Тхьабысымэм культурэм Iоф щишIагъ. Сыд фэдэ IэнатIэ Iутыгъэми, орэд ыусыныр ипшъэрылъ шъхьаIэу ылъытэщтыгъ.\nЗэлъашIэрэ тхакIоу Жэнэ Къырымызэрэ Тхьабысымэ Умарэрэ зэгъусэхэу зэдаусыгъэхэ орэдхэр тарихъым хэхьагъэх. «Синанэр» гум, псэм яорэд хъугъэу тимылъэпкъэгъухэми дунаим къыщаIо. Адыгэ Республикэм икъэралыгъо гъэпсыкIэ игъэпытэн У. Тхьабысымэм иIахьышIу хишIыхьагъ. ТитхэкIо цIэрыIоу МэщбэшIэ Исхьакъ игущыIэхэм атехыгъэу Адыгэ Республикэм и Гимн У. Тхьабысымэм зэриусыгъэр Хьамырзэ Заур къыIуагъ.\nРеспубликэм и Къэралыгъо филармоние и Къэралыгъо симфоническэ оркестрэ, художественнэ пащэр Аркадий Хуснияров, У. Тхьабысымэм ыусыгъэ произведениехэр къыригъэIуагъэх, СтIашъу Мэдинэ оркестрэм игъусэу кларнетымкIэ орэдышъор ыгъэжъынчыгъ.\nУ. Тхьабысымэм адыгабзэкIи, урысыбзэкIи ыусыгъэхэ орэдхэр зэхахьэм щызэхэтхыгъэх. Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ иколледжэу У. Тхьабысымэм ыцIэ зыхьырэм щеджэхэрэ пшъашъэхэр сэе плъыжь дахэкIэ фэпагъэхэу лъэпкъ орэдыр къаIуагъ.\nДунаим щыцIэрыIо ансамблэу «Налмэсым» фиусыгъэ орэдыр жъы хъущтэп, тиартистхэр ащ къыдэшъох, лъэпкъ искусствэм ибаиныгъэ къагъэлъагъо. Жэнэ Къырымызэрэ У. Тхьабысымэмрэ яорэд цIэрыIоу «Синанэр» филармонием икIэлэцIыкIу ансамблэу «Шпаргалкэм» гур зыфищэу къыIуагъ. Сэе фыжьхэм нэр пIэпахы, пшъэшъэжъыехэр орэдышъом дэуджых. Художественнэ пащэу Марина Фатеевам къызэрэтиIуагъэу, ансамблэм адыгэхэр, урысхэр, нэмыкI лъэпкъхэр хэтых. «Синанэр» адыгабзэкIэ дахэу къызэраIуагъэм тигъэгушхуагъ.\nАдыгэ Республикэм, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым язаслуженнэ артистэу Быщтэкъо Азэмат хэпшIыкIэу концертыр къыгъэбаигъ. Адыгэ хэкоу игупсэм фэгъэхьыгъэ орэдыр къызыхедзэм, залым чIэсхэри дежъыугъэх. А. Быщтэкъор лIэужхэр зэзыпхырэ артистэу зэрэщытыр зэхахьэм икIэрыкIэу щытлъэгъугъ. «Шпаргалкэм» хэт пшъэшъэжъыемэ ягъусэу тикIэсэ орэдэу «Синанэр» къыIуагъ. Залым чIэсхэм Азэмат къахахьи, орэдым ытамэхэр нахь лъагэу зэриIэтыгъэми уасэ фэтэшIы.\nФэдз щапIугъэ Мамхыгъэ (Жьэкъщэкъул) Маринэ У. Тхьабысымэм иорэдэу «СишIулъэгъур» мэкъэ дахэкIэ къыIуагъ. Артисткэм ар иорэдэу зэрэщытыр зэхахьэм къыщылъэгъуагъ. Эстрадэ купэу «Ошъутенэм», кIэлэцIыкIу ансамблэу «Майкопчанкэм», нэмыкIхэм концертыр къагъэдэхагъ.\nКъэбэртэе-Бэлъкъарым иорэдыIо ансамблэу «Бзэрабзэм» Тхьабысымэ Умарэ ипроизведениехэр ыгъэбзэрэбзагъэх. Художественнэ пащэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артистэу Лосан Тимур зэхахьэм къыщиIуагъ У. Тхьабысымэм итворчествэ ехьылIэгъэ зэхахьэхэр Къэбэртэе-Бэлъкъарым зэрэщызэхащагъэхэр. «Бзэрабзэр» Iофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъ. Къош республикэм иансамблэ филармонием орэдхэр дахэу къыщиIуагъэх, искусствэр зышIогъэшIэгъонхэр бэрэ Iэгу афытеуагъэх.\nПчыхьэзэхахьэр зезыщагъэхэ ТIэшъу Светланэрэ Сихъу Станиславрэ композиторым, лъэпкъ искусствэм яхьылIэгъэ къэбархэр IупкIэу къаIотагъэх, У. Тхьабысымэм ыпхъоу Фатимэ пчэгум къихьи, концертым изэхэщакIохэм, артистхэм, зэкIэ хэлэжьагъэхэм «Тхьашъуегъэпсэу» къариIожьыгъ.\nУрысыем IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъэу, тхэкIо цIэрыIоу МэщбэшIэ Исхьакъ лъэпкъхэр зэфэзыщэгъэ пчыхьэзэхахьэм мэхьэнэ ин ритыгъ. СурэтышI-модельерэу СтIашъу Юрэ, артистэу Пэрэныкъо Чатибэ ягъусэх IофшIэным иветеранхэу Шъхьаплъэкъо Къэсэй, Дыхъу Юрэ, Гъыщ Азмэт, Бэрэтэрэ Хьисэ, ГъукIэлI Рэмэзанэ, нэмыкIхэри. Искусствэм иIофышIэу Андзэрэкъо Марзет къызэрэтиIуагъэу, ащ фэдэ концертхэр тищыкIагъэх, искусствэм цIыфыр зэрипIурэр Iофтхьабзэм къыщэлъагъо.\nСурэтхэр пчыхьэзэхахьэм къыщытетхыгъэх.\nПредыдущая Çerkesçe Öğretmeni\nСледущая ГъогуонитIу кIэхэу къызэIуахыщт


Хэдзынхэм язэфэхьысыжьхэр | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат АР-м хэдзынхэмкIэ и Гупчэ комиссие и Тхьаматэу Сэмэгу Нурбый тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъоу дыриIагъэм Адыгеим щыкIогъэ хэдзынхэм зэфэхьысыжьэу афэхъугъэхэм щатегущыIагъэх. ЗэIукIэгъум хэлэжьагъ АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ яадминистрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, Iоныгъом и 9-м республикэм хэдзын кампание 13 щыкIуагъ. Адыгеим икъэлэ шъхьаIэ щыпсэухэрэм Мыекъуапэ инароднэ депутатхэм я Совет хэтыщтхэр, джащ фэдэу МыекъуапэкIэ зы мандат зиIэ хэдзыпIэ коеу N 9-м АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм идепутат хадзыгъэх. Мыекъопэ, Кощхьэблэ, Красногвардейскэ, Теуцожь ыкIи Шэуджэн районхэм къоджэ псэупIэхэм япащэхэр, хэдзын тедзэхэм къадыхэлъытагъэу чIыпIэ къулыкъухэм ядепутатхэр ащахадзыгъэх.\nСэмэгу Нурбый къызэриIуагъэмкIэ, хэдзынхэр хэбзэгъэуцугъэм диштэу рекIокIыгъэх.\nХэдзынхэм тиреспубликэ имызакъоу, къэралыгъомкIи мэхьэнэ ин зэряIэр илIышъхьэм къыхигъэщыгъ ыкIи Адыгеим хэдзынхэм язэфэхьысыжьхэм яягъэ якIын зылъэкIыщт хэукъоныгъэ ин зэрэщамыгъэунэфыгъэм имэхьани къыкIигъэтхъыгъ.\n— Анахь пшъэрылъ шъхьаIэу тиIагъэр хэдзынхэр шапхъэхэм атетэу ыкIи шъыпкъагъэ ахэлъэу рекIокIынхэр, кандидатхэм зэфэдэ амалхэр ятыгъэнхэр, хэдзакIохэм амакъэ атыным ифитыныгъэу яIэр икъоу ягъэгъэфедэгъэныр арых. ЛъыплъакIохэм, хэдзынхэмкIэ комиссиемрэ чIыпIэхэм ащыIэ фэдэ къулыкъухэмрэ яIофышIэхэм дэгъоу Iоф зэрашIагъэм пае сафэраз, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nСэмэгу Нурбый къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Iоныгъом и 9-м республикэм хэдзыпIи 109-мэ Iоф щашIагъ, ипIалъэм ыпэу зымакъэ зытыгъэхэр 70-рэ. ЗэкIэмкIи хэдзэкIо мин 37-м ехъумэ амакъэ атыгъ, ар процент 24,6-рэ мэхъу.\nМыекъуапэкIэ зы мандат зиIэ хэдзыпIэ коеу N 9-м АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутат ихэдзын тедзэу зэхащагъэм ащытекIуагъэр партиеу «Единэ Россием» къыгъэлъэгъогъэ Светлана Романовар ары. ХэдзакIохэм япроцент 49,59-мэ мыщ икандидатурэ дырагъэштагъ.\nМыекъуапэ инароднэ депутатхэм я Совет хэтыщтхэм яхэдзынхэм «Единэ Россием» процент 44,4-мэ амакъэ фатыгъ, КПРФ-м — процент 23,9-рэ, ЛДПР-м — процент 11,9-рэ, «Справедливая Россия» зыфиIорэм проценти 7,8-рэ къырихыгъ. «Коммунисты России» зыфиIорэм хэдзакIохэм япроценти 5,2-мэ дырагъэштагъ, Родинэм — 3,2-рэ.\nМуниципальнэ хэдзынхэм закъыфэбгъазэмэ, муниципальнэ псэупIэхэмрэ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэмрэ ащыпхырыкIыгъэхэр «Единэ Россием» къыгъэлъэгъуагъэхэр арых.\nЗэIукIэгъум ыкIэм ЛIышъхьэм къыхигъэщыгъ хэдзынхэр хэбзэгъэуцугъэм тетэу республикэм зэрэщыкIуагъэхэр ыкIи аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ Iэмэ-псымэхэу хэдэныр шъыпкъагъэ хэлъэу кIоным фэIорышIэхэрэр зэрагъэфедагъэхэр.\n— Мыекъуапэ ихэдзыпIэ 72-мэ КОИБ 39-рэ ыкIи видеорегистратори 7-рэ ащагъэфедагъэх. ЦIыфхэм яшIоигъоныгъэхэр къыдэлъытэгъэнхэм ахэр фэIорышIагъэх. Джы партиитфымэ — «Единэ Россием», КПРФ-м, ЛДПР-м, «Справедливэ Россием», «Коммунисты России» зыфиIорэм ялIыкIохэм Мыекъуапэ инароднэ депутатхэм я Совет къагъэпсыщт. Ащ къикIырэр политическэ кIуачIэ пэпчъ хэдзын кампаниер ригъэкIокIынымкIэ зэфэдэ амалхэр зэриIагъэхэр ары, — къызэфихьысыжьыгъ зытегущыIэхэрэр КъумпIыл Мурат.


МТС Адыгейск интернет и телевидение - выбор тарифов!\nМТС Адыгейск интернет и телевидение\nМТС Адыгейск — это не только мобильная связь, но и домашний интернет с телевидением в едином договоре. Подключение к МТС производят в течение суток бесплатно.\nМТС интернет Адыгейск\nПодключение Интернета и ТВ МТС в Адыгейске!\nМТС в городе Адыгейск — это самые выгодные тарифы, высокая скорость и разнообразные каналы на любой вкус.\nМТС Телевидение Адыгейск\nКак подключить домашний интернет и телевидение от МТС в Адыгейске?


Мэкъумэщ хъызмэтыр Мэкъумэщ хъызмэтыр » Шапсугия - История, культура, традиции адыгов-шапсугов\nОпубликовано: 09:02, 04 апрель 2019\nМэкъумэщ хъызмэтыр Мэкъумэщ хъызмэтыр\nКъэралыгъо IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ Мэкъумэщ фермер хъызмэтшIапIэ агъэпсымэ е къызэIуахыгъэм зырагъэушъомбгъумэ зышIоигъохэм грантхэр ятыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ программэр IэкIыбым къырамыщэу, тадэжь къыщашIыгъэр дгъэфедэным тыкъыфэкIоным фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм зэу ащыщ. Къэралыгъо IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ Мэкъумэщ фермер хъызмэтшIапIэ агъэпсымэ е къызэIуахыгъэм зырагъэушъомбгъумэ зышIоигъохэм грантхэр ятыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ программэр IэкIыбым къырамыщэу, тадэжь къыщашIыгъэр дгъэфедэным тыкъыфэкIоным фытегъэпсыхьэгъэ\nКъэралыгъо IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ\nМэкъумэщ фермер хъызмэтшIапIэ агъэпсымэ е къызэIуахыгъэм зырагъэушъомбгъумэ зышIоигъохэм грантхэр ятыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ программэр IэкIыбым къырамыщэу, тадэжь къыщашIыгъэр дгъэфедэным тыкъыфэкIоным фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм зэу ащыщ.\nУрысыем пэшIуекIохэрэ санкциехэр къызежьэхэр ары мы къэралыгъо IэпыIэгъури щыIэ зыхъугъэр, 2013 — 2020-рэ илъэсхэм ар ателъытагъ. Адыгеим щыпсэоу программэм хэлажьэхэрэм япчъагъэ илъэс къэс хэхъо. Ащ ишIуагъэкIэ чIыгулэжьыным лъэшэу республикэм зыщиушъомбгъугъ, аужырэ илъэс зытIум былымхъунэу ыуж къинэщтыгъэми хэпшIыкIэу хэхъоныгъэхэр ышIыгъэх.\nАщ фэдэ къэралыгъо IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ былымэхъо фермэу Шэуджэн районым щагъэпсыгъэхэм ащыщхэм джырэблагъэ тащыIагъ. Зыр къуаджэу Пщыжъхьаблэ щыпсэурэ Шагъундэкъо Заур иферм. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, нахьыпэкIи былымхэр ищагу щиIыгъыгъэх, щэм икъэхьыжьын, къуаем иихын апылъыгъ. Зиушъомбгъумэ шIоигъоу ыуж зехьэм, мы программэм хэлэжьэныр игъоу зылъэгъугъэр мэкъу-мэщымкIэ район ГъэIорышIапIэр ары.\nЕмыхъырэхъышэжьэу тхылъхэр ыгъэхьазырхи, блэкIыгъэ 2018-рэ илъэсым езыгъэжьэгъэкIэ фермерым сомэ миллионищ къэралыгъом къыритыгъ, программэм къызэрэщыдэлъытагъэм тетэу, ежь иунаеу зы миллионрэ мин 286-рэ хилъхьагъ. Былымхэр зыщиIыгъыщтхэ къакъырыр ежь ыIашъхьэкIэ ышIи, ахъщэу къыфэкIуагъэмкIэ щэ къэзытырэ чэм 25-рэ къыщэфыгъ. БылымIусыри ежь ыгъэхьазырыгъ.\nЗаур къызэриIуагъэмкIэ, къуаем ишIын зыригъэушъомбгъумэ шIоигъу. Ащ фэшI щэ бэу къэзытыхэу «голштино-фризская» ыкIи «айрширская» зыфиIохэрэ чэм лъэпкъхэр къыхихыгъэх. 2018-рэ илъэсым ыкIэм ахэр Краснодар краим къырищыгъэх. Мы уахътэм щэ къатэу шъхьи 10 ахэт. Щэр къоджэдэсхэм ащэфы.\n— Грантыр IэпыIэгъушхоу сэлъытэ, — ыIуагъ Заур. — Ары мыхъугъэмэ, аущтэу зысыушъомбгъуныр скIуачIэ къыхьыщтыгъэп. Унэгъо фермэ зыгъэпсымэ зышIоигъохэми ащ фэдэ къэралыгъо IэпыIэгъу къаратышъ, тапэкIэ сыхэлажьэ сшIоигъу.\nМы программэр къызежьакIэм цыхьэ ышIэу хэлажьэщтыгъэр нахь мэкIагъ. Республикэри, муниципальнэ образованиехэри чанэу IэпыIэгъу зэрафэхъухэрэм ишIуагъэкIэ, къызэрэтIуагъэу, зыгъэфедэрэр хэпшIыкIэу нахьыбэ хъугъэ. Арэу щытми, программэм ухэлэжьэным Iофыбэ пылъэу, къыуамытыщтэу зыIохэрэм джыри уарехьылIэ. Шагъундэкъо Заур ащ дыригъэштагъэп.\n— Сыд фэдэрэ Iоф паий тхылъ гъэхьазырыным уахъти, ахъщэ гори ищыкIагъ, грантхэри ащ фэдэх, — ыIуагъ ащ. — Ау ащ фэдизэу къин хэлъэу сIон слъэкIыщтэп. Мэкъу-мэщымкIэ район ГъэIорышIапIэр лъэшэу IэпыIэгъу къысфэхъугъ, ащ сиIоф къыгъэпсынкIагъэшъ, «тхьашъуегъэпсэу» ясIомэ сшIоигъу. Шапхъэхэу программэм къыщыдэлъытагъэхэр бгъэцакIэхэмэ, зыпари пэрыохъу къыпфэмыхъоу къызэрэуатыщтыри теубытагъэ хэлъэу къэсIон слъэкIыщт.\nЗаур мы фермэр ымыгъэпсызи къуаеу яунагъокIэ ашIырэр ермэлыкъэу шэмбэт-тхьаумафэхэм республикэм икъэлэ шъхьаIэ щызэхащэхэрэм ащыIуигъэкIыщтыгъ. Джы чэмэу щэ къэзы-тыхэрэм япчъагъи хигъахъоу, къоешIыными нахь зыригъэушъомбгъумэ, щэпIэ чIыпIэхэри ыгъэпсыхэмэ шIоигъу. Мы уахътэм къуаджэм щыщэу нэбгыритIумэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр аритыгъэхэу, IэпыIэгъу къыфэхъух, зиушъомбгъумэ а пчъагъэми хигъэхъон гухэлъ иI.\nКъыбдеIэхэмэ, зэпымыгъэфэшъун щыIэп\nШъуаджэкъо Аслъани Шэуджэн районым ифермерэу блэкIыгъэ 2018-рэ илъэсым къэралыгъо IэпыIэгъоу грант къызэратыгъэхэм ащыщ. Ащ ибылымэхъо фермэ къуаджэу Мамхыгъ зыдэтыр.\nЗоотехник сэнэхьатыр зэригъэгъоти илъэс 24-рэ Iоф ышIагъэу былымхъуныр зызэтезым, ыгъэтIылъыжьыгъагъ, ау илъэс пчъагъэ тешIэжьыгъэу къыфигъэзэжьыгъ. Зиушъомбгъунэу, программэм хэлэжьэнэу ари мэкъу-мэщымкIэ район ГъэIорышIапIэр ары фэзыгъэчыфыгъэр. Тхылъхэм ягъэхьазырынкIи, нэмыкI лъэныкъохэмкIи ащи IэпыIэгъу фэхъугъэх. ПстэумкIи сомэ миллионищ къыратыгъ,\nежь иунаеу зы миллионрэ мин 200-рэ хилъхьагъ.\n— Мы фермэр нахьыпэкIэ щыIагъэу, ау бэшIагъэу амыгъэфедэжьэу щытыгъэти, бэджэндэу сштагъэ, — ыIуагъ ащ. — Сэ былымышъхьэ 12 сиIагъ, грантыр къызысатым 48-рэ къэсщэфыгъ.\nАслъани щэ бэу къэзытхэрэ чэм лъэпкъхэр къыхихыгъэх, Краснодар краим къырищыгъэх. Щэу къатырэр мы уахътэм IуегъэкIы, ау тапэкIэ къое зэфэшъхьафхэр, щатэ харигъэшIыкIынхэу ахэр зыщашIыщтхэ цехыр егъэхьазыры, чэмхэм япчъагъи хигъэхъон гухэлъ иI. Фермэм мы уахътэм нэбгыриплIымэ Iоф щашIэ, гухэлъэу иIэхэр пхырищыхэмэ, IофшIэпIэ чIыпIэу къытырэр нахьыбэ хъущт.\n— Былымхъунэу сызфеджагъэм, илъэсыбэрэ Iоф зэрэсшIагъэм хэшIыкI фысиIэу, сыгукIэ сыфаеу къыфэзгъэзэжьыгъэми, къэралыгъор къыздемыIагъэмэ, сихъызмэт аущтэу зысфегъэушъомбгъушъущтыгъэп, — ыIуагъ Аслъан. —– Къин зыхэмылъ IофшIэн щыIэп, былымхъуныр бэмэ анахь къиныжь пIоми хъущт, ау зыпари пэрыохъу къыпфэмыхъоу, ары пакIошъ, хабзэм ишIуагъэ къыуигъэкIымэ, зэпымыгъэфэшъун щыIэп.\nФермерхэм гухэлъышIоу яIэ пстэури къадэхъунэу тафэлъаIо. Ахэр щыIэныгъэм щыпхыращыхэмэ, республикэм иэкономикэ яIахь зэрэхашIыхьащтым имызакъоу, экологием ишапхъэхэм адиштэрэ гъомылапхъэу республикэм къыщашIырэр нахьыбэ хъущт, IофшIэпIэ чIыпIэ зиIэхэм япчъагъи хэхъощт.\nМэкъу-мэщымкIэ Шэуджэн районым и ГъэIорышIапIэ изоотехник шъхьаIэу Дыхъу Руслъан къызэриIуагъэмкIэ, зэкIэмкIи былымышъхьэ 6400-рэ непэ мы муниципальнэ образованием щаIыгъ. Ахэм ащыщэу 3046-р чэмых. Былымхъуным зегъэушъомбгъугъэным лъэшэу ыуж итых. Ащ нахьыбэу анаIэ тырагъэтынэу республикэ пащэхэм къызэрафагъэпытагъэри кIигъэтхъыгъ. Грантхэм лъэшэу яшIуагъэ къызэрэкIорэр къыдалъытэзэ, ащ фэгъэхьыгъэ программэм нахьыбэу хагъэлэжьэным пылъых. БлэкIыгъэ 2018-рэ илъэсым былымхъуным ыуж ихьа-гъэу мы районымкIэ нэбгыритIумэ къэралыгъо IэпыIэгъу агъотыгъ, мыгъэ джыри нэбгырищымэ тхылъхэр агъэхьазырыгъэх.\nНэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр ХЪУТ Нэфсэт.\nСурэтхэр Iэшъынэ Аслъан тырихыгъэх.\nУнэе мэкъумэщ хъызмэтым изэхэщэн кIагъэгушIущтых Унэе мэкъумэщ хъызмэтым изэхэщэн кIагъэгушIущтых\nИлъэс зэфэхьысыжь Илъэс зэфэхьысыжь\n«ЩыкIагъэхэр дэдгъэзыжьхэзэ тылэжьэщт» «ЩыкIагъэхэр дэдгъэзыжьхэзэ тылэжьэщт»\nКъэралыгъо программэхэм яшIуагъэкIэ… Къэралыгъо программэхэм яшIуагъэкIэ…\nАдыгеим сомэ миллиони 3-м ехъу къыфыхагъэкIыщт Адыгеим сомэ миллиони 3-м ехъу къыфыхагъэкIыщт


AdygPlus - Circassian Blog: Адыгэ къуаджэхэр, къалэхэр\nНепэ Адыгэ хэкум Адыгэ къуаджэ-къалэ 160 фэдиз ит. Хэхэсым 250 нахьыбэ щыI. Ахэм яцIэхэр, зыщыIэ чIыпIэхэр, ящыIэкIэ псэукIэхэр зэхэугъоегъэнэу ТIуапсэ Пресс пшъэрылъ зыфигъэуцужьыгъ. Апэрэ лъэубакъэу тшIагъэр Адыгэ къуаджэу Адыгэ хэкум итхэр зыфэдизыр ыкIи яцIэхэр зыфэдыр зэхэдгъэуцуагъ. цIэхэм джыри тэкIу гъэтэрэзыжьыгъэн ыщыкIагъ. Ар тапэкIэ тгъэцэкIэщт. Джащ фэдэу хэхэсым щыIэ Адыгэ къуаджэхэр зэхэтыугъоещт. ЫтIанэ мыхэм къакIэлъыкIощт къуаджэхэм ясурэтхэр, ятхыдэхэр, ящыIэкIэ псэукIэхэр ыкIи нэмыкIхэр. Мы Iофым къыхэлэжьэнэу фаехэр мы имайлым къагъэхьын алъэкIыщт, circassiablog@gmail.com.\nАлтуд - Алтуд\nТерек (къалэ) - Терек\nКахун - Кахун\nАдыгэ республикэ - 49


Гъэсэныгъэм, культурэм непи ягупч — Адыгэ макъ\nГъэсэныгъэм, культурэм непи ягупч\nАдыгэ кIэлэегъэджэ колледжэу Андырхъое Хъусенэ ыцIэ зыхьырэр къызызэIуахыгъэр непэ илъэс 95-рэ мэхъу. Ар адыгэ лъэпкъымкIэ мэхьанэшхо зиIэ хъугъэ-шIагъэу щыт. Ащ тыкъыпкъырыкIызэ, колледжым ипащэу Къэгъэзэжь Мурат мы мафэхэм гущыIэгъу тшIыгъэ. ЕджапIэм гъогоу къыкIугъэм тырыплъэжьыгъ, непэ иIофшIагъэхэм татегущыIагъ.\n— Шъыпкъэ, хъугъэ-шIагъэм мэхьанэшхо иI, ар игъэкIотыгъэу хэдгъэунэфыкIынэуи щытыгъ, ау дунаим щыхъурэ-щышIэхэрэм япхыгъэу мэфэкIыр зэкIэтхьанэу хъугъэ, — къеIуатэ Къэгъэзэжь Мурат. — Сэ сишIошIыкIэ, адыгэ кIэлэегъэджэ колледжыр зымышIэрэ адыгэ цIыф щыIэп. Непэ псэурэ пэпчъ ежь тиеджапIэ щемыджагъэми, е ятэжъ, е ят, е иIахьыл мыщ щеджагъ е езыгъэджэгъэ кIэлэегъаджэм ар къыухыгъ. Лъэпкъым инаукэ, икультурэ иIофышIэ цIэрыIуабэм мы еджапIэр ары егъэжьапIэ, лъапсэ афэхъугъэр.\nИлъэсхэр макIох, студентхэри кIэлэегъаджэхэри зэблэхъугъэ мэхъух, ау гъэсэныгъэм, егъэджэным, пIуныгъэм мэхьанэу мыщ щаратырэр зытетым тетэу къэнэжьы, шэн-хабзэхэу зэгорэм еджапIэм щагъэуцугъэхэр кIодыхэрэп, хэхъоныгъэ ашIы нахь.\nСэ къызэрэсшIошIырэмкIэ, кIэлэегъаджэхэм ягъэсэныгъэ хэгъэгум илъэпкъ баиныгъэхэм ащыщ. Ары апэрэ еджапIэхэу къызэIуахыгъэхэр кIэлэегъаджэхэм якъэгъэхьазырын зыкIыпылъыгъэхэр. Я 20-рэ илъэсхэм къызэIуахыгъэу тэ тиеджапIи зыфэлэжьагъэр ыкIи джыри ынаIэ зытетыр бзэм, культурэм хахъо ягъэшIыгъэныр ары.\nАнахь цIэрыIохэу лъэпкъым къыхэкIыгъэхэр тэ тиеджапI къызычIэкIыгъэхэр. Анахьэу тызэрыгушхохэрэр тилIыхъужъхэу Андырхъое Хъусен — ащ ыцIэ 1967-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу еджапIэм ехьы —Ацумыжъ Айдэмыр, Нэхэе Даут, Бжыхьэкъо Къымчэрый. Ахэм ягугъу тэшIы, тщыгъупшэхэрэп.\nНепи дэгъоу еджэхэу, научнэ-практическэ конференциехэм ахэлажьэхэу студент чанхэр тиIэх. Ахэм апае стипендие зэфэшъхьафхэр дгъэнэфагъэх. Ахэм ащыщых Советскэ Союзым и ЛIыхъужъхэу ыпшъэкIэ зыцIэ къесIуагъэхэм, апэрэ адыгэ летчицэу Бэгъужъэкъо Лелэ, Социалистическэ IофшIакIэм и ЛIыхъужъэу И. К. Сединым, тхэкIо цIэрыIоу МэщбэшIэ Исхьакъ ацIэкIэ дгъэнэфагъэхэр.\nНепэ колледжым студент 800 фэдиз щеджэ. ЕджапIэр зыщыIэм къыщегъэжьагъэу нэбгырэ мин 20 фэдиз къычIигъэкIыгъ. Ахэм ащыщыбэм республикэм ыкIи хэгъэгум иеджэпIэ зэфэшъхьафхэм Iоф ащашIэ.\nКолледжым кIэлэегъэджэ 36-мэ Iоф щашIэ. Ахэм ащыщэу 3-р шIэныгъэхэмкIэ кандидатых, зы нэбгырэ УФ-м изаслуженнэ кIэлэегъадж, кIэлэегъэджи 10-р УФ-м народнэ гъэсэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышIэх, 5-р народнэ просвещением иотличник, 7-р УФ-м гурыт профессиональнэ гъэсэныгъэмкIэ иIофышIэ гъэшIуагъэх ыкIи нэмыкI цIэ лъапIэхэр зыхьыхэрэ кIэлэегъаджэх. Арышъ, кIэлэегъэджэ коллективым сицыхьэ телъ егъэджэн-пIуныгъэ IофшIэныр щытхъу хэлъэу зэригъэцакIэрэм.\nНепэ кIэлэегъэджэ колледжым сэнэхьати 6-кIэ специалистхэр къегъэхьазырых. Ахэм ащыщых ублэпIэ классхэм якIэлэегъаджэхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм якIэлэпIухэр, ублэпIэ еджапIэм щеджэхэу зипсауныгъэкIэ илэгъухэм акIэмыхьэхэрэм Iоф адэзышIэрэ педагогхэр. Ахэр кIэлэегъэджэ IофшIэным епхыгъэхэр арых. Мы аужырэ илъэсхэм мыкIэлэегъэджэ сэнэхьатхэми ныбжьыкIэхэр афэтэгъэхьазырых. ГущыIэм пае, культурэм ыкIи искусствэм алъэныкъокIэ дизайнер хъущтхэр етэгъаджэх. Ахэр тхылъым ыкIи гъэзетым яграфикэкIэ, рекламэмкIэ, плакатхэмкIэ, промышленнэ ыкIи телевизионнэ графикэмкIэ, къэгъэлъэгъон, фестиваль зэфэшъхьафхэм язэхэщэн играфикэкIэ специалистых.\nАщ нэмыкIэу архитекторхэр ыкIи чIыгу-унэе зэфыщытыкIэхэмкIэ специалистхэр къэтэгъэхьазырых. Мы сэнэхьатхэр непэ обществэм ищыкIэгъэ шъыпкъэу зэрэщытхэр къыдэтлъытэзэ, студентхэр ахэмкIэ едгъаджэхэу тыублагъэ. Сэнэхьатхэр тищыкIагъэхэу зэрэщытыр къеушыхьаты тистудентхэр практикэ зыкIохэкIэ, IофшIапIэхэм япащэхэм анаIэ къазэратырадзэрэм, IофшIэным зэрэфэхьазырхэр къызэрэхагъэщырэм.\nБлэкIыгъэ илъэситфым тиеджапIэ специалист ныбжьыкIэ 800 фэдиз къычIэкIыгъ. Ахэм ащыщхэм еджэныр республикэм иапшъэрэ еджапIэхэм ащалъагъэкIотагъ, нэмыкIхэм ясэнэхьаткIэ Iоф ашIэ. Къыхэзгъэщымэ сшIоигъу студентхэр тикъалэ ищагухэм ыкIи нэмыкI общественнэ чIыпIэхэм япроектхэм зэрахэлажьэхэрэр. Студентхэм яархитектурнэ проектхэр Адыгеим имызакъоу, нэмыкI чIыпIэхэми къазэращагъэлъагъохэрэр, зэнэкъокъухэм зэрахэлажьэхэрэр.\nКолледжым зыпкъ итэу, дэгъоу Iоф зэришIэрэм ишIуагъэкIэ Адыгеим имызакъоу, Урысыем и Къыбли дэгъоу ыцIэ щыIугъэу щыт. Ар зишIуагъэр кIэлэегъэджэ коллективыр ары. КIэлэегъаджэхэм непэ егъэджэкIэ амалыкIэхэр, технологиякIэхэр агъэфедэхэзэ яIофшIэн зэхащэ. ШIэныгъэ куухэр студентхэм арагъэгъотых. АщкIэ къэкIопIэшIу мэхъу тиеджапIэ иматериальнэ-техническэ базэ непэрэ мафэм диштэу зэрэгъэпсыгъэр.\n«Адыгеим и щытхъузехь» зыфиIорэ цIэ лъапIэу еджапIэм къыфагъэшъошагъэр къэдгъэшъыпкъэжьыным тыпылъ ыкIи ащ ренэу тынаIэ тет. Ар къеушыхьаты непэ колледжыр гъэсэныгъэмкIэ инновационнэ площадкэу зэрагъэнэфагъэм. Тэ тиеджэпIэ закъу ары тишъолъыркIэ ащ фэдэу къыхахыгъэр. Ащ тэ типшъэдэкIыжь къызэрэхигъахъорэр къыдгурэIо.\n2019-рэ илъэсым колледжым «100 лучших товаров и услуг РФ» зыфиIорэ зэнэкъокъум ишIухьафтын къыфагъэшъошагъ.\nИлъэс заулэ хъугъэу адыгабзэр языгъэшIэщтхэ специалистхэр колледжым къычIигъэкIыжьхэрэп. Ар тызыгъэгумэкIырэ Iофыгъохэм ащыщ. Ау адыгабзэм изэгъэшIэн IэкIыб тшIырэп. Адыгэбзэ урокымрэ адыгэ кIэлэцIыкIу литературэмрэ хэушъхьафыкIыгъэ предметхэу тиегъэджэн план хэтых. ТиныбжьыкIэхэм янравственнэ пIуныгъэкIэ, ядуховнэ баиныгъэ хэхъонымкIэ а предметхэм мэхьанэшхо яI.\nГруппэхэм арысхэ адыгэ студентхэм непэ ятэгъашIэ адыгабзэмрэ ащ иметодикэрэ. Дипломым имытхагъэми, адыгабзэр арагъэшIэнэу еджапIэм къычIэкIыхэрэм фитыныгъэ яI. Сыд фэдэрэ Iофтхьабзэу адыгабзэм фэгъэхьыгъэу республикэм щызэхащэхэрэм тистудентхэр ахэлажьэх. Зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэм апэрэ чIыпIэхэр къащахьых. Ащ фэдэу лъэшэу тигъэгушIуагъ тиколледж щеджэрэ студенткэу Гедыоджэ Маринэ «Адыгэ диктантэу» джырэблагъэ тиреспубликэ щыкIуагъэр дэгъу дэдэу зэритхыгъэм, апэрэ чIыпIэр къызэрэдихыгъэм.\nАщ тетэу тинахьыжъхэу мыщ щылэжьагъэхэм IофшIэкIэ дэгъоу, еджапIэм шэн-хабзэ щашIыгъэр тымыгъэкIодэу Iоф тэшIэ.\nПредыдущая Поселкэу Трехречнэм щыIагъ\nСледущая Лъэпкъым иапэрэ еджапI


езэгъыгъ - это... Что такое езэгъыгъ?\n1. согласился, -лась, -лось\nIофым унашъоу пылъым ар езэгъыгъ\n2. договорился, -лась, -лось (с)\nМашинэр зыем щищэфынэу ыуасэкIэ езэгъыгъ\nСмотреть что такое "езэгъыгъ" в других словарях:\nеуцолIагъ — (еуцуалIэ) лъым. 1. стал, а, о (у) КIэрыуцуагъ Дэпкъым еуцолIагъ 2. согласился, лась, лось (с) Езэгъыгъ А унашъом еуцолIагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nешIугъ — (ешIу) лъым. заключил, а, о мир, помирился, лась, лось, примирился, лась, лось Емызэонэу езэгъыгъ Зы къэралыр адрэ къэралым ешIугъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nфилэн — (филэныр филагъ) гл. имасд. покрасить (ему) Иунэ филэнэу езэгъыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


ГъэцэкIэжьынхэр лъагъэкIуатэх — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ гъогухэр» зыфиIорэр яплIэнэрэ илъэс хъугъэу къэралыгъом щагъэцакIэ.\nМыщ къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэр анахь дэгъоу зэшIозыхырэ шъолъырхэм Адыгеир ащыщ. БлэкIыгъэ илъэсым мы лъэныкъомкIэ республикэм Iофышхо ышIагъ, 2022-рэ илъэсым къыдыхэлъытэгъэ IофшIэнхэм ащыщхэр ыпэ итэу ыгъэцэкIагъэх. Джы 2023-рэ илъэсымкIэ гухэлъэу щыIэхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэм фежьагъ.\nКъэралыгъо учреждениеу «Адыгеяавтодорым» къызэритырэмкIэ, 2023-рэ илъэсым иплан къыдыхэлъытэгъэ псэолъэ 23-мэ ягъэцэкIэжьын фежьэщтых, гъогухэм якIыхьагъэ километрэ 58,345-рэ мэхъу, атефэщтыр сомэ миллион 650-рэ фэдиз.\nМыекъуапэ иавтомобиль гъогу Iахьи 9-мэ гъэцэкIэжьынхэр ащыкIощтых, якIыхьагъэ километрэ 15,4-м ехъу, пэшIорыгъэшъэу къызэралъытагъэмкIэ, IофшIэнхэм сомэ миллион 217,38-рэ атефэщт.\n2022-рэ илъэсым Яблоновскэ къэлэ псэупIэм ипсэолъи 2 зэтырагъэпсыхьащт. Гъогухэм якIыхьагъэ километри 2,25-рэ мэхъу. Урамхэу Широкэм, Титовым ыкIи Фрунзе ацIэ зыхьыхэрэм ягъогухэр гъэцэкIэжьыгъэнхэм сомэ миллиони 104,36-рэ пэIуагъэхьащт. Асфальтыр зэрэзэблахъущтым дакIоу, къэзыгъэнэфырэ пкъыгъохэр, гъогу тамыгъэхэр атырагъэуцощтых, лъэсрыкIо гъогухэр, нэмыкIхэр ашIыщтых.\nПредыдущая Учреждениехэм язэтегъэпсыхьан\nСледущая Процент 70-м нэсэу ушъагъэх


Пчэгум игъэкIэжьын фежьагъэх | Адыгэ Макъ\nПчэгум игъэкIэжьын фежьагъэх\nАдыгэкъалэ лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ къыпэIулъ пчэгум игъэкIэжьын непэ мэхьанэшхо зэратырэ Iофхэм зэу ащыщ. МэфэкI Iофтхьабзэхэри, спорт зэнэкъокъухэри мы чIыпIэр ары зыщыкIохэрэр. Адыгэкъалэ загъэпсыгъэр илъэс 50 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI Iофтхьэбзэ пстэури къихьащт илъэсым мыщ щызэхащэщт.\nМуниципалитетым ипащэу ЛIыхэсэ Махьмудэрэ администрацием къэлэгъэпсынымкIэ ыкIи архитектурэмкIэ игъэIорышIапIэ иIофышIэхэмрэ къэлэ пчэгум IофшIэнхэр зэрэщыкIохэрэр бэмышIэу ауплъэкIугъ. Подрядчикхэм адэгущыIэзэ, къалэм имэр егугъухэзэ зэкIэми Iоф зэрашIэн, афагъэнэфэгъэ пIалъэхэм IофшIэнхэр зэраухын фаер хигъэунэфыкIыгъ.\n— Къалэм ипчэгу изэтегъэпсыхьан мэхьанэшхо етэты. КъэлэдэсхэмкIэ ар гъэпсэфыпIэ гуIэтыпIэу, Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонхэр зыщызэхащэрэ чIыпIэу щытын фае, — хигъэунэфыкIыгъ къалэм имэр.\nАдыгэкъалэ ипчэгу ипланировкэ зэхъокIыныгъэхэр фэхъущтых. ГущыIэм пае, лъэпкъ культурэмкIэ Гупчэм иIухьапIэ дэжь къыщегъэжьагъэу урамэу Советскэм нэс лъэсрыкIохэм анэмыкI щызекIон фитыщтэп. ГъогукIэхэмкIэ хьакIэщымрэ район хьыкумыр зычIэт унэмрэ якIолIэнхэ фаеу хъущт.\nПчэгум итеплъэ лъэшэу зызэрихъокIыщт, къэгъагъэхэр, чъыгхэр, куандэхэр ащ бэу щагъэтIысыщтых, лъэсрыкIо гъогухэр щагъэпсыщтых, остыгъэхэр щыпалъэщтых, тетIысхьапIэхэр дагъэуцощтых. Квадрат метрэ 5000 зэлъиубытэу пчэгур плиткэкIэ апкIэщт. Къалэм изэтегъэпсыхьан пае федеральнэ, республикэ, чIыпIэ бюджетхэм сомэ миллиони 10,15-рэ къахагъэкIыгъ.\nПодряд организацием ищыкIэгъэ псэолъапхъэхэр зэкIэ чIыпIэм къыригъэолIэгъахэх. Джыдэдэм пчэгум изэтеутын ыуж итых, бордюрхэр агъэуцух, плиткэкIэ пчэгур пкIэгъэнымкIэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр зэрахьэх.\nКъалэм изэтегъэпсыхьан непэ мэхьанэшхо раты. Адыгэкъалэ щыпсэухэрэр социальнэ инфраструктурэм изытет нахь ыгъэгумэкIыхэ хъугъэ. Пчэгур загъэкIэжькIэ къалэр нахь кIэракIэ, гуIэтыпIэ, нэфынэ хъущт.


Урысыем и Мафэ зэрэхагъэунэфыкIыщтыр — Адыгэ макъ\nУрысыем и Мафэ зэрэхагъэунэфыкIыщтыр\nКъэралыгъо мэфэкI шъхьаIэр — Урысыем и Мафэ мэкъуогъум и 12-м Мыекъуапэ щыхагъэунэфыкIыщт. Зэпахырэ узым зимыушъомбгъунымкIэ шапхъэхэр къыдалъытэхэзэ, Iофтхьабзэхэм ащыщхэр пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу зэхащэщтых.\nГущыIэм пае, культурэмкIэ къэлэ Унэу «Гигантым» мэкъуогъум и 11-м сыхьатыр 12-м мэфэкI концертэу «Нет на свете земли благодатней моей!» зыфиIорэр, культурэмкIэ Унэу станицэу Ханскэм дэтым Урысыем и Мафэ фэгъэхьыгъэ концертыр пчыхьэм сыхьатыр 6-м щырагъэжьэщт. Мыекъуапэ ихьакIэхэр муниципальнэ творческэ коллективхэм якъэгъэлъэгъонхэу къэлэ паркым щыкIощтхэм яплъынхэ алъэкIыщт.\nДунэе фестиваль-зэнэкъо-къоу «Жъогъо лъэмыдж» зыфиIорэр Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щызэхащэщт. КъашъохэмкIэ зэнэкъокъу концерт залэу «Налмэсым» щыкIощт.\nМыекъуапэ имикрорайонхэми мэфэкI Iофтхьабзэхэр ащызэхащэщтых. Урысые Iофтхьабзэу «Поем всем двором» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм апае самодеятельнэ творческэ коллективхэм зыкъагъэлъэгъощт.\nГъэсэныгъэмкIэ къэлэ комитетым пIуныгъэмкIэ ыкIи ныбжьыкIэ политикэмкIэ иотдел Iофтхьабзэу «Ленточка триколор» зыфиIорэр зэхищэщт. Мэкъуогъум и 11 — 12-м волонтерхэм Урысые быракъым фэдашъо зиIэ лентэхэр Мыекъуапэ иобщественнэ чIыпIэхэм: Лениным ипчэгу, лъэпкъхэм язэкъошныгъэ ипчэгу, ТекIоныгъэм ибульварэу Черемушкэм щыIэм, ТекIоныгъэм иаллееу микрорайонэу Восходым щыIэм, сатыу гупчэшхохэм адэжь щафагощыщтых.\nЯтIонэрэ къэлэ кушъхьэфэчъэ биатлоныр мэкъуогъум и 12-м Мыекъуапэ щыкIощт. Мыекъуапэ спортымкIэ икомитетрэ Урысые народнэ фронтым ишъо-лъыр къутамэрэ ар зэхащэщт. Ны-тыхэри, кIэлэцIыкIухэри ащ хэлэжьэнхэ алъэкIыщт. Ащ хэлажьэмэ зышIоигъохэр сыхьатыр 8-м къэлэ паркым (шахмат клубым дэжь) къыщызэрэугъоищтых, сыхьатыр 9-м зэнэкъокъур рагъэжьэщт. Электрон почтэу sportkom_maikop@mail.ru зыфиIорэмкIэ мэлылъфэгъум и 11-м пчыхьэм сыхьатыр 6-м нэс заявкэхэр аштэщтых.\nУрысыем и Мафэ фэгъэхьыгъэ культурэ Iофтхьабзэхэм ащыщхэр пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэуи зэхащэщтых. МэфэкI концертхэр, Iофтхьабзэхэр культурэмкIэ учреждениехэм апашъхьэ къащатыщтых.\nУрысыем и Гимн къызэрэзэдаIощтыр мэфэкIым ихъугъэ-шIэгъэ шъхьаIэу хъущт. Мыекъуапэ культурэмкIэ икъэлэ гъэIорышIапIэрэ иадминистрациерэ янэкIубгъохэм онлайн шIыкIэм тетэу Урысыем и Гимн къащатыщт. Къалэм ипащэхэмрэ творческэ коллективхэм ахэлажьэхэрэмрэ Урысыем и Гимн къызэдаIощт.\nМы мафэм Мыекъуапэ дэсхэр урысые Iофтхьабзэу «Страна Победителей» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъэ онлайн-флешмобхэм ахэлэжьэнхэ алъэкIыщт. КIэлэцIыкIу сурэтхэм якъэгъэлъэгъонэу «Моя Россия» зыфиIорэм хэлэжьэнхэм пае хэгъэгум ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм е Мыекъуапэ ялъэгъупхъэ чIыпIэхэм ясурэтхэр, джащ фэдэу урысые быракъым фэгъэхьыгъэ къэбар къырагъэхьынхэ алъэкIыщт.\nПатриотическэ орэдымкIэ къэлэ фестивалэу «Это наша с тобой биография» зыфиIоу къэлэ паркым щыкIощтымкIэ мэфэкI Iофтхьабзэхэр аухыщтых.\nПредыдущая Лъэхъаным диштэу агъэпсыщт\nСледущая Народнэ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ Адыгеим щыпсэухэрэм зафегъазэ