Иамалхэм ахегъахъо | Адыгэ Макъ\n«ПроеКТОрия» зыфиIорэ Урысые форумым изэхэщэн ищыкIэгъэ телеком-муникационнэ инфраструктурэр «Ростелекомым» IэкIигъэхьагъ. Iофтхьабзэм щызэхащэгъэ мастер-классым къыдыхэлъытагъэу цифровой экономикэм нахь щагъэфедэщт сэнэхьатхэм къатегущыIагъ «Ростелекомым» и Президентэу Михаил Осеевскэр.\n— «Ростелекомым» сыда ышIэрэр? ДжэгукIэ гъэшIэгъонхэм апкъ къикIэу дунэе хьалэмэтэу щыIэ хъугъэр архитектурэм, нэмыкI лъэныкъохэми непэрэ мафэм ащагъэфедэ. Телемедицинэм ишIуагъэкIэ поликлиникэм укIоныр ищыкIэгъэжьыщтэп. Браслетхэм, пIэкIорхэм, шъхьэнтэ «Iушхэм» типсауныгъэ изытет агъэунэфыщт. Сымаджэм бзэу Iулъыр зыфэдэр зэзыгъэшIэщт технологиякIэр «Ростелекомым» тищыIэныгъэ щыпхырещы. Ащ ишIуагъэкIэ сымаджэр зыгъэгумэкIырэр врачхэм атхэу, ащ уахътэр рагъэхьыщтэп, — кIэлэеджакIохэм мастер-классэу афызэхащагъэм къыщиIуагъ Михаил Осеевскэм.\nIоныгъом и 1-м къыщегъэжьагъэу и 4-м нэс форумыр Ярославль щыкIуагъ. Урысыем исубъект зэфэшъхьафхэм къарыкIыгъэ кIэлэеджэкIо нэбгырэ 500-м ехъу Iофтхьабзэм хэлэжьагъ. Инженернэ, шIэныгъэ-техническэ ыкIи естественнэ-научнэ хэхъоныгъэхэм афэгъэхьыгъэу зэхащэрэ олимпиадэхэм текIоныгъэр къащыдэзыхыгъэ кIэлэеджакIохэр ары форумым къырагъэблэгъагъэхэр. Iофтхьабзэм къыдыхэлъытагъэу кIэлэегъаджэхэм ыкIи кIэлэеджакIохэм апае специалистхэм лекциехэр ыкIи мастер-классхэр зэхащагъэх, лабораториехэм Iоф ащашIагъ.\nДунэе космическэ станцием щыIэ косманавтхэу Сергей Рязанскэмрэ Федор Юрчихинымрэ апэрэ лекциер рагъэкIокIыгъ. «Ростелекомым» орбитэм зэпхыныгъэ дишIын ылъэкIыгъ ыкIи ащ ишIуагъэкIэ космонавтхэр кIэлэеджакIохэм гущыIэгъу къафэхъугъэх.


Щытхъум итамыгъэ фагъэшъошагъ | Адыгэ Макъ\nПсэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым зэхъокIыныгъэхэр егъэшIыгъэнхэмкIэ Фондым игенеральнэ пащэу Константин Цициныр джырэблагъэ Адыгеим щыIагъ. Мыекъуапэ дэт унэ зэтетхэм ащыщ «ЩысэтехыпIэу аIыгъ ун» зыфиIорэ тамыгъэр зэрэфагъэшъошагъэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Фондым ипащэрэ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ.\nЩытхъум итамыгъэу «ЩысэтехыпIэу аIыгъ ун» зыфиIорэр Мыекъуапэ иурамэу Шоссейнэм тет унэу N 20-м фагъэшъошагъ. Ар шIукIэ зыфэплъэгъунэу щытыр ТСЖ-у «Феникс» зыфиIорэм итхьаматэу Александр Плющ ары.\nПсэупIэкоммунальнэ хъызмэтым зэхъокIыныгъэхэр егъэшIыгъэнхэмкIэ Фондым игенеральнэ пащэу Константин Цициным ащ иIофшIагъэ осэшхо фишIи, «ПсэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым и Щытхъу тамыгъ» зыфиIорэр фигъэшъошагъ ыкIи Iэпшъэ сыхьат шIухьафтынэу ритыгъ.\nЗигугъу тшIырэ унэр 1990-рэ илъэсым ашIыгъ. 2009-рэ илъэсым псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым зэхъокIыныгъэхэр егъэшIыгъэнхэмкIэ Фондым имылъкукIэ мыщ гъэцэкIэжьын инхэр рашIылIагъэх: унашъхьэр зэблахъугъ, унэ кIоцIым инженернэ IофшIэнхэр рашIылIагъэх, агъэфедагъэр учет зышIырэ пкъыгъохэр агъэуцугъэх, чIыунэхэр, унэм итеплъэ, лифтыр агъэцэкIэжьыгъэх. «ШэпхъэшIухэм адиштэрэ къэлэ щыIакIэр гъэпсыгъэныр» зыфиIорэ программэм къыдыхэлъытагъэу 2018-рэ илъэсым урамхэу Шоссейнэм тет унэхэу N 4-мрэ N 6-мрэ ящагухэр зэтырагъэпсыхьагъэх, ахэм сомэ миллиони 4,6-рэ атефагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат бысымхэм къафэгушIозэ къыIуагъ мы унэр щысэтехыпIэу зэрэщытыр.\n— ПсэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым зэхъокIыныгъэхэр егъэшIыгъэнхэмкIэ Фондым Адыгеим щыпсэухэрэм ацIэкIэ рэзэныгъэ гущыIэхэр фэзгъазэхэ сшIоигъу. ШIуагъэ къэзытырэ IофшIэнэу ыгъэцакIэрэм къыкIэлъыкIоу республикэм итеплъэ нахь дахэ мэхъу зэпыт. ЦIыфхэм япсэупIэхэр нахь кIэракIэ шIыгъэнхэмкIэ, ящагухэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ мыщ фэдэ щысэшIухэм тэркIэ мэхьанэшхо яI. Урамэу Шоссейнэм тет унэм ибысымхэм аIэ зэкIэдзагъэу акIуачIэ зэрэрахьылIагъэм къэгъэлъэгъонышIухэр къыкIэкIуагъэх. Шъугу етыгъэу, шъузэкъотэу Iоф зэрэшъушIэрэм фэшI «тхьашъуегъэпсэу» шъосэIо, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКонстантин Цициным къызэриIуагъэмкIэ, АдыгеимкIэ энергием нахь шIуагъэ къытэу гъэфедэгъэнымкIэ программэм хэлажьэхэрэмкIэ мы унэр апэрэщт. Ащ пэIухьащт мылъкоу сомэ миллиони 5-р Фондым къытIупщынэу хьазыр.\n— Фондым къытIупщырэ мылъкумкIэ мы унэм щыпсэухэрэм энергиер нахь макIэу зыгъэстыщт шIыкIэхэр щагъэфедэшъущтых. Ащ ишIуагъэкIэ коммунальнэ фэIо-фашIэхэм уасэу алъатырэр процент 30 — 40-кIэ нахь мэкIэщт. Мы Iофыгъом изэшIохын Адыгеим и ЛIышъхьэрэ сэрырэ тырыгущыIагъ. Сэгугъэ мы илъэсэу тызхэтым шIуагъэ къэзытырэ шIыкIэхэр къышъуIэкIэдгъэхьанхэу, — къыIуагъ Константин Цициным.\nМэфэкI Iофтхьабзэм ыуж Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат район цIыкIоу «Восходым» щыпсэухэрэм адэгущыIагъ. ЦIыфхэр анахьэу зыгъэгумэкIырэ упчIэхэр республикэм ипащэ къыфагъэзагъэх. Ахэр зэхэфыгъэнхэмкIэ Мыекъопэ къэлэ администрацием ипащэу Андрей Гетмановым пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр фишIыгъэх.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым зэхъокIыныгъэхэр егъэшIыгъэнхэмкIэ Фондым зэзэгъыныгъэу дашIыгъэм ишIуагъэкIэ 2008-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2016-рэ илъэсым нэс шъолъыр программэм къыдыхэлъытагъэу къат пчъагъэу зэтет унэ 1637-м щыщэу 830-р дэгъоу агъэцэкIэжьыгъэх. Бюджет зэфэшъхьафхэм къахахыгъэ мылъкоу сомэ миллиардрэ ныкъорэ фэдизыр а IофшIэнхэм апэIуагъэхьагъ.\n2014-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2018-рэ илъэсым нэс охътэ кIэкIым тегъэпсыхьэгъэ гухэлъым епхыгъэу фэтэрыбэу зэхэт унэ 325-мэ игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр арашIылIагъэх. А IофшIэнхэм сомэ миллион 437,1–рэ апэIуагъэхьагъ. 2019-рэ илъэсымкIэ гухэлъэу щыIэр мыщ фэдэ унэ 81-рэ агъэцэкIэжьыныр ары, шIокI зимыIэ тынэу къаугъоихэрэ сомэ миллиони 134,3-м ехъу ащ пэIуагъэхьащт.


ГъогурыкIоныр щынэгъончъэным фэшI | Адыгэ Макъ\nКъатыбэу зэтет унэхэу Адыгеим итхэм ячIэхьагъухэм гъогурыкIоным ишапхъэхэр зэрытхэгъэ узыгъэгъозэрэ тхьапэхэр апалъагъэх.\nАщ ишIуагъэкIэ ныбжь зиIэхэр ыкIи кIэлэцIыкIухэр гъогум щынэгъончъэу щызекIонхэм шапхъэу пылъхэм защагъэгъозэн амал яIэ хъугъэ.\nГъогум къытехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэр нахь макIэ шIыгъэнхэмкIэ мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэм яшIуагъэ къакIоу полицием икъулыкъушIэхэм алъытэ. Ар яIэубытыпIэу унэ чIэхьагъухэм, почтэ къэмланхэм, лифтхэм адэжь мыщ фэдэ узыгъэгъозэрэ тхьапэхэр арагъэпкIых, нэфынэр къэзытырэ пкъыгъохэр апалъэх.\nДжащ фэдэу зыныбжь имыкъугъэхэм гироскутерымкIэ, сегвеямкIэ ыкIи электромобилымкIэ къачъыхьанхэм шапхъэу пылъхэри тхьапэм итхагъэх.\nАнахь къызщакIухьэрэ уахътэм ыкIи шIункIым къэнэфырэ пкъыгъохэр къызфагъэфедэнхэу полицием икъулыкъушIэхэр цIыфхэм къяджагъэх.


ТIуапсэ Пресс - Хъуадэ Аднан: Адыгэ республикэм мэлылъфэгъум и 25-м адыгэ лъэпкъ ныпырэп зимафэ хагъэунэфыкIырэр\nХъуадэ Аднан: Адыгэ республикэм мэлылъфэгъум и 25-м адыгэ лъэпкъ ныпырэп зимафэ хагъэунэфыкIырэр\nadmin - 2016-04-10 17:59:38\nАдыгэ быракъым имафэ апэу 2010-рэ илъэсым хагъэунэфыкIыгъ. А лъэхъаным Хьэпэе Арамбый зыщитхьэмэтагъэ Адыгэ Хасэм и совет сэри сызэрэхэтыгъэм непэ сегъэгушIо. Ащ къыкIэлIыкIорэ илъэси 4-м Адыгэ быракъым имафэ адыгэу дунаем тет пстэуми аштагъ.\nСызыхэт купэу Адыгэ Хэкупсэхэр зыфиIорэми лъэпкъ быракъым имафэ Тыркум ыкIи пэмыкI къэралыгъохэм щыхагъэунэфыкIыным ишъыпкъэу дэлэжьагъ.\n2014-рэ илъэсым Адыгэ Республикэм апэрэу официальнэу быракъым имафэ щыхагъаунэфыкIыгъ. Ау ыцIэ официальнэу «Адыгэ Республикэм икъэралыгъо быракъым имафэ» хъугъэ.\nШъыпкъэ ар республикэм иофицальнэ быракъ. Ау ар хабзэу щыIэхэмкIэ официальнэу зымыштэшъущт тилъэпкъэгъухэу Къэбэртае-Бэлъкъэр ыкIи Къэрэщае-Щэрджэс республикэм исхэм сыдыцIа фаусыщтыр? ПэмыкI крайхэми, хэкухэми арысхэм сыда раIощтыр? Хьаури ахэр джы Адыгэ бэракъым имафэ хагъэунэфыкIынэу фимытыжьы хъугъэха? Ар официальнэу зэрэхамгъэунэфыкIышъущтыр гъэнэфагъэ.\nАдыгэ Республикэм ар официальнэу зештэм Къэбэртэе-Бэлъкъар республикэм сыд ыIони ар официальнэу ышIыныя?\nАдыгэ Бэракъым и мафэ апэу хасэм къызэрэрихьыжьэгъагъэм фэдэу къэнэжьыгъагъэмэ нахь дэгъугъэба? УрысыбзэкIэ къапIоми «День Черкесского Флага». Ащ фэдэ цIэ иIагъэмэ адрэ ткъош республикэхэми нахь штэгъэшIу афэхъуныеба?\nДжащ фэд ятIонэрэу зигугъу сшIынэу сызфаери. «Адыгэ шъуашъэм и маф» зигугъу сшIырэр.\nАри хасэм къырихьыжьи гъогу занкIэм тыригъэуцогъагъ. Ау ти республикэ и хабзэихъухьэхэм ари ауцIэпIын алъэкIыгъ. Ари официальнэу хагъаунэфыкIынэу зырагъажьэм Адыгэ шъуашъэм имымэфэжьэу «Лъэпкъ шъуашъэм имафэ» хъужьыгъэ.\nАщ къикIырэр республикэм ис лъэпкъ пстэури а мафэм ежь и лъэпкъ шъуашъэ зыщилъэни къытехьан ылъэкIыщт. Ахэмэ зыщарэмылъ сIорэп. Ау «Адыгэ шъуашъэм и мафэ» тэдэ хъугъэу ара джы?\nКъэбэртаехэми Iоныгъом и 20-м «Адыгэмэ я маф» – «День Черкесов» къызэраугупшысыгъэми урегъэугупшысэ. Сыд шIуа мыхэмэ агу къэкIыгъэри. Апэу лъэпкъ аIони етIанэ ашрай яшIыжьыщтми сшIэрэп.\nСыд хъугъэми, хэт ыуIушыгъэми адыгэ лъэпкъыпсэхэм хъурэри шIэрэри алъэгъу ыкIи къагурэIо. Куцэр теуцогъу теуцогъу аIуагъ.


Тхьамафэм ихъугъэ-шIагъэхэр | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 07.12.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАдыгэ Республикэм хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ къызэритырэмкIэ, шэкIогъум и 27-м къыщегъэжьагъэу тыгъэгъазэм и 3-м нэс республикэм бзэджэшIэгъэ 67-рэ щызэрахьагъ.\nАхэр: хъункIэн бзэджэшIагъэу 1, тыгъуагъэхэу 36-рэ, гъэпцIагъэ зыхэлъ бзэджэшIэгъи 4, нэмыкIхэри. Экономикэм ылъэныкъокIэ хэбзэгъэуцугъэр гъогогъуи 5-рэ аукъуагъэу хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм къыхагъэщыгъ. БзэджэшIагъэ зезыхьэгъэ нэбгырэ 39-рэ агъэунэфыгъ, зэхафын алъэкIыгъэр процент 60-м ехъу.\nБлэкIыгъэ тхьамафэм Адыгеим игъогухэм хъугъэ-шIэгъи 9 къатехъухьагъ, ахэм зы нэбгырэ ахэкIодагъ, нэбгырэ 11-мэ шъобжхэр атещагъэхэ хъугъэ. Ешъуагъэу рулым кIэрысхэу водитель 39-рэ къаубытыгъ, гъогурыкIоным ишапхъэхэр гъогогъу 3422-рэ аукъуагъэу къыхагъэщыгъ.\nНы мылъкум икъэралыгъо сертификатхэр зэратыгъэхэм атефэрэ ахъщэр гъэпцIагъэкIэ ашIозыштэгъэ бзэджашIэм ылъэныкъокIэ къызэIуахыгъэ уголовнэ Iофыр АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ иследственнэ гъэIорышIапIэ икъулыкъушIэхэм зэхафыгъ. ГъэпцIагъэ зыхэлъ бзэджэшIагъэ зезыхьагъэу агъэмысэрэр илъэс 31-рэ зыныбжь хъулъфыгъэу Мыекъуапэ щыпсэурэр ары.\nХэбзэухъумакIохэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, 2015 — 2016-рэ илъэсхэм Мыекъуапэ дэт риелторскэ компание горэм агъэмысэрэр ипэщагъ. Ны мылъкур къызэратыгъэхэу, псэупIэ зэзыгъэгъоты зышIоигъохэм ахъщэ чIыфэ зэраритыщтым фэгъэхьыгъэ зэзэгъыныгъэхэр бзэджашIэм адишIыщтыгъэх. Ащ къызэригъэнафэу цIыфхэм къызэIуахыгъэ расчетнэ счетым ахъщэр ригъахьэщтыгъ. Ау нэужым бзылъфыгъэхэр ыгъэделэщтыгъэх, ахъщэр зэкIигъэкIожьыщтыгъ, ПенсиехэмкIэ фондым мылъкур къызихьэкIэ, ар икIэрыкIэу аритыжьыщтэу ариIощтыгъ. Бзылъфыгъэхэм псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу зэрэхъугъэр зэрыт тхьапэхэр пенсиемкIэ къулыкъухэм арахьылIэщтыгъэх ыкIи ны мылъкум исертификат илъ ахъщэр риелторскэ компанием исчет рагъэхьанымкIэ лъэIу тхылъ атхыщтыгъ. ПенсиехэмкIэ фондым къикIэу ахъщэр къызыIэкIахьэрэм ыуж бзэджашIэм ар ежь къызфигъанэщтыгъ. Следовательхэмрэ оперативникхэмрэ зэрагъэунэфыгъэмкIэ, ны мылъкум исертификат къызэратыгъэ нэбгырэ 14 бзэджашIэм ыгъэпцIагъэх, зэрарыр сомэ миллиони 5-м ехъугъ. Iофыр Мыекъопэ къэлэ хьыкумым зэхифынэу IэкIагъэхьагъ.\nИмые машинэр ыщагъТэхъутэмыкъое районым щыпсэурэ хъулъфыгъэм ылъэныкъокIэ къызэIуахыгъэ уголовнэ Iофыр хэбзэухъумакIохэм зэхафыгъ. ГъэпцIагъэ зыхэлъ бзэджэшIагъэ зэрихьагъэу ар агъэмысэ.\nПолицием икъулыкъушIэхэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, хъулъфыгъэ горэм имашинэ бэджэндэу ытыщтыгъ. Илъэсэу тызхэтым ижъоныгъуакIэ ащ дэжь клиентыр къэкIуагъ ыкIи автомобилыр охътэ гъэнэфагъэкIэ ыгъэфедэнэу зэриштэрэм епхыгъэ зэзэгъыныгъэм кIэтхагъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу, бэджэндэу ыштэгъэ машинэм тефэрэ ахъщэм изы Iахь а чIыпIэ дэдэм къытыгъ, адрэ къанэрэр мазэ къэс счетым къыригъэхьан фэягъ. Ау автотранспортыр къызыIэкIахьэм ыуж хъулъфыгъэм зыкъигъэлъэгъожьыгъэп, ипшъэрылъхэри ыгъэцэкIагъэхэп. ХэбзэухъумакIохэм къызэралъытагъэмкIэ, зэрарыр сомэ мин 350-м кIэхьагъ. Полицейскэхэм оперативнэ-лъыхъун Iофтхьабзэхэр рагъэкIокIызэ, бзэджашIэри, ытыгъугъэ машинэри зыдэщыIэхэр агъэунэфынхэ алъэкIыгъ. А уахътэм ехъулIэу имые автотранспортыр бзэджашIэм ыщагъэу къычIэкIыгъ. Уголовнэ Iофыр Тэхъутэмыкъое район хьыкумым зэхифыщт, бзэджашIэм лажьэ иIэу загъэунэфыкIэ, илъэси 6-м нэс хьапс къыхьын ылъэкIыщт.\nАР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ ипресс-къулыкъу.


Ным ишIулъэгъу | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 04.02.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nИжъыкIэ бжъэдыгъу унагъохэм сабыибэ яIэщтыгъэ. Бэрэчэтыкъомрэ Гупсанэрэ сабыиблымэ ащыгушIукIыхэу зэдэIужьхэу дахэу псэущтыгъэх. ОшIэ-дэмышIэу ны ныбжьыкIэм хьадэгъу узыр къыфыкъокIыгъ. Сымаджэ хъугъэ Гупсанэ апэрэ мафэм къыщегъэжьагъэу ышъхьэ шIоIофыжьыгъэп, щымыIэжь зыхъукIэ исабыйхэм къарыкIощтыр ыгу хэпкIа-гъэу ренэу ащ егупшысэщтыгъ. «А синэфынэ цIыкIух, сыдэу шъухъущт», ыIозэ ахэм чэщи мафи Iэ ащифэщтыгъ. Зырызэу ыбгъапэ чIигъэлъыщтыгъэх. Пчыхьэ горэм Гупсанэ илI къеджагъ.\n— А спсэ закъу, зы лъэIу пфисиIэшъ, сыщымыIэжь зыхъукIэ бгъэцэкIэнэу гущыIэ къысэт, — ащ Бэрэчэтыкъор ригъэзыгъ ыкIи илъэIу ыгъэцэкIэнэу гущыIэ къыригъэтыгъ.\nIаплI фабэр зэращэкIыгъэу чэщ реным гущыIэхэу ахэр щысыгъэх. ТIэкIу уакIэдэIукIымэ загъорэ ахэм ашъхьагъ шъэбэ дэдэу гъы макъэм зыкъыщиIэтыщтыгъ, загъори щхы мэкъэ фабэри къыщыдэуаещтыгъ. Агухэр къызэрэтеохэрэр зэхэпхэу тынчэу щысхэуи уахътэ къякIугъ. Пчэдыжь нэфшъагъом ным дунаир ыхъожьыгъ…\nСабыйхэм янэ зыщымыIэжьыр илъэс зэхъум тым къыщэжьыгъ.\n«Сэ къызэзгъэIэзэнхэу чыжьэу сыкIонышъ, бэрэ сыкъэтыщтышъ шъуинэнэжъ ядэжь шъуищэщт. Шъуятэ сачIыпIэкIэ ины шъохъуфэ шъуигъэшхэнэу, шъуфэгыкIэнэу бзылъфыгъэ къыщэнышъ, шъори шъукъищэжьыщт. Ащ къышъуиIорэр сэ зэрэсфашъушIэщтыгъэм фэдэу ренэу жъугъэцакIэ, шIу зежъугъэлъэгъу» ыIуи нанэ къытэлъэIугъагъ аIуи, сабыйхэр нынэпIосым дэгъоу пэгъокIыгъэх. Ахэр зылъэгъурэ тым «Шыкур, зэгурыIуагъэх» ыIуи, ыгукIэ рэхьатыжьыгъ.\nМафэ горэм иIофхэр зеуххэм, лIыр нахьыжьыIоу ящагу къыдэхьажьыгъ. Унэм зыщихьажьыщтым зэхихыгъэ цIэцIэ мэкъэшхом къызэтыригъэуцуагъ. «…тянэ шIу тлъэгъужьын тыфитыба?! Сэри сшыпхъунахьыкIэхэми ар ащыбгъэгъупшэн плъэкIыщтэп. Къыбдэхъущтэп…» — губжыгъэу ипшъэшъэ нахьыжъ къыIорэр нэгушъом щыджэгугъэ нынэпIосыIэм зэпиутыгъ, ар дэдэм ащ ицIэцIэ макъи зыкъыIэтыгъ: «А нэгъучIыцэ щыр куп, сыдэу мы «нан», «нанэм» сежъугъэудэгугъапа, о-уи-уи-уй! Зэ стхьакIумэ ижъугъэкIыба мыр! … Сфызэхэхыжьырэ-э-э-эп! ЛIагъэ шъуянэ! Щы-Iэ-жьэп! ЛIагъэ-э-э-э… Ныбжьи шъулъэгъужьыщтэп! БэшIагъэ ащ ихьадэ къупшъхьэхэр бэным зыдэ…» ЗэкIэм сабыиблымэ якIый макъэу къыдэоягъэм, нынэпIосым икуо макъи хэкIодагъ…\nМыщ дэжьым «Мы дунаир схъожьымэ, а сыпсэ закъу, сыолъэIу, ны ямыIэу тисабыйхэр къэмыгъэнэнхэу. Ным ишIулъэгъу зылъымыIэсыгъэ сабыир, гуфэбэныгъэм щыкIэу, гукIэгъур имакIэу, ыгукIи игупшысэхэмкIи пIытIыгъэу къэтэджы. ШъхьэгъусэкIэ къыхэпхырэ бзылъфыгъэм чIыунэу щагум дэтым чIэт гъучI пхъуантэм дэслъхьагъэр сфетыжь…» ыIуи, Гупсанэ къызэрелъэIужьыгъагъэр ыгу къэкIыжьи, унэм имыхьажьэу чIыунэм чIэхьагъ. Хъэдэн фыжьыр ещэкIыгъэу зыгорэ ыIыгъэу къычIэкIыжьи, Бэрэчэтыкъор унэм ихьажьыгъ. Такъикъ заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ бырысыр горэм хэмытыгъахэхэм фэдэу, исабыйхэри ишъхьэгъуси гушIохэу лIым къыпэгъокIыгъэх. «Къахэхъухьэгъагъэр» къыфаIотэным щыгугъэу лIыр ахэм яжагъ, ау ахэр рэхьатэу шхагъэх, чэфэу, фабэу зэрэгъэгущыIагъэх. ТIэкIу зытешIэм, тымрэ нымрэ шъабэу Iизын аIахи сабыйхэр чIэкIыжьхи, гъолъыжьыгъэх. ЛIым джы къыгурыIуагъ исабыйхэмрэ ахэм янэнэпIосырэ азыфагу къитаджэхэрэ «бырысырхэр» бгъуитIуми зэрэшIуаушъэфырэр, ежь зи ахэм зэрахимышIыкIырэр…\nЯзакъоу къызэнэхэм, Гупсанэ къызэрелъэIугъагъэм тетэу, чIыунэм къычIихыгъэр Насыпгуащэ ритыгъ. Зыфахьыщтыр амышIэу ар сакъэу къызэкIоцIахыгъ. Ащ тIоу уплIэкIэгъэ тхьапэу акIыIу телъыгъэм тетхэгъагъ: «Сшыпхъу кIасэу силI шъхьэгъусэкIэ къахихыгъэм фэкIо». Насыпгаущэ ар къызэгуихи къеджагъ.\n«Мы дунаим анахь шIу слъэгъухэу къытесынагъэхэр сисабыйхэр арых.\nАхэм сыгу афэузы. Хьадэгъур сшъхьащыт. «Адрэ дунаим сыщыIэу сыд гущэ ахэм сэ къафэсшIэжьын сIозэ хэкIыпIэ шIагъо сшъхьэ къихьагъ. Бэри семыгупшысэу ищыкIагъэхэр згъэхьазырхи, Алахьэм зэриIожьынэу, къиными, ар сфызэшIокIышъугъ. Ар къыпфэсэгъанэ, ушъхьамысэу гъэфедэ… СэшIэ, «сисабый бзаджэрэп, сихьэ цакъэрэп умыIо» аIо адыгэхэм. А сшыпхъу гупс, сисабыйхэр къыомыдэIухэу, бзаджэхэу, угу хагъэкIэу, уагъэгубжэу «пIэ пIэпахыпэ» зыхъукIэ, сыолъэIу, мы къыпфэзгъэнэгъэ IэмкIэ яозэ шIы…Уагъэразэ хъумэ ашъхьашъо ащкIэ Iэ ащыф — лъэшэу сипшъэшъэжъыехэм ар якIэсагъэшъ псынкIэу ори шIу уалъэгъущт…».\nНасыпгуащэ къызаджэрэм ыгу ыгъэузыгъэу нэпсыр ынэгушъо къечъэхыщтыгъэми, ынэ къамыгъэплъэжьыщтыгъэми, ащ къыпидзэжьыгъ: «… ЧIыунэ чъыIэм сIэ чIэплъхьажь зыхъукIэ, сисабыйхэр ины хъухэу яакъыл къэкIофэхэ бгъэфедэн плъэкIыщт. Тхьэшхом ыуж оры, сшыпхъу кIас, сызыщыгугъырэр …»\nПчэдыжьым сабыйхэр къызэтэджыжьхэм, Бэрэчэтрэ Насыпгуащэрэ Iофым ахэр щагъэгъозагъэх. Янэ ыIэ зэралъэгъоу апхъуати, Iэ щафэмэ, абгъапэмэ ачIалъхьэзэ сабыйхэр бэрэ гъыгъэх. Насыпгуащи кIэлэцIыкIухэм адэгъыгъ, ашъхьашъохэм бэрэ Iэ ащифагъ, бэрэ ахэр ыбгъапэ щигъэшIуагъэх… Щэджагъохэм адэжь сабый ибэхэм агу тIэкIу зэупабжьэм, Гупсанэ ыIэ къэм ахьыжьи, ибэн дыдалъхьажьыгъ. Мыщ нэуж мы унагъом щапIугъэхэм ажэ гущыIэ мыхъун къыдэкIыгъэу е мэкъэ IэтыгъэкIэ зэдэгущыIагъэхэу цIыф зэхихыжьыгъэп.\nИлъэсхэр кIуагъэх. Бэрэчэтыкъомрэ Насыпгуащэрэ зэшиблырэ зэшыпхъуиблырэ апIугъ, алэжьыгъ. Мыхэм яIэдэбныгъэ дахэ, япсэукIэ къабзэ, яакъыл щэрыо апылъ къэбарым Кавказ шъолъырым зыщиушъомбгъугъ. Къушъхьэхэми адэкIоягъ, мэзхэми апхырыкIыгъ, шъофхэри зэпичыгъэх, фэшъхьаф хэгъэгухэми алъыIэсыгъ. КъызараIотэжьырэмкIэ, зэшиблыр, зэнэкъокъухэрэм фэдэу, къащэн зыхъукIэ чыжьэу IукIыщтыгъэх. ШъхьэгъусэкIэ къахьыщтыгъэхэр пщы пшъашъэхэу Дагъыстан, Чэчэным, ингушхэм е осетинхэм ащыщыгъэх. Мыхэм ашыпхъухэри Кавказым исхэ лъэпкъышхохэм нысэ афэхъугъэх. Арын фае Бэрэчэтыкъом илъфыгъэхэм яшэн-зекIокIэ дахэхэр Кавказ щыпсэухэрэ лъэпкъхэм непэ къызынэсыгъэм къазыкIыхэщырэр. Ным ишIулъэгъу кIуачIэ зэрэгъунэнчъэр бэмэ алъыIэсыгъ, гу жъалымыби ыгъэшъэбагъ, акъыл пшIэпшIэтэгъаби ыгъэтынчыгъ. Кавказ илъ мамырныгъэ лъапIэмрэ зэгурыIоныгъэ инымрэ ар язылъэпсэшIу.


Сомэ миллиони 118-м ехъу къыфатIупщыгъ — Адыгэ макъ\nСомэ миллиони 118-м ехъу къыфатIупщыгъ\nУрысыем и Правительствэ унашъоу ыштагъэмкIэ сомэ миллиони 118-м ехъу Адыгеим къыфатIупщы. IофшIапIэ зимыIэхэм къатефэрэ тынхэр аIэкIэгъэхьэгъэным ахъщэ тедзэр пэIуагъэхьащт. УФ-м и Правительствэ иIэпэчIэгъэнэ фонд мылъкур къыхэхыгъ ыкIи субвенцие шIыкIэм тетэу республикэ бюджетым къихьащт.\n— IофшIэным ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет зыфэдэм ренэу тылъэплъэ. IофшIапIэ зимыIэу атхыгъэхэм зэкIэми социальнэ тынхэр афэтэгъэнафэх. Коронавирусым ыпкъ къикIыкIэ зичIыпIэ чIэзынагъэхэм IэпыIэгъу тедзэ ятэгъэгъоты. Федеральнэ бюджетым къыхэхыгъэ мылъкушхо ащ пэIудгъэхьагъ. ЗэкIэмкIи мы илъэсым ар сомэ миллиарди 130-м ехъу. Мы ахъщэм инахьыбэр агъэфедэгъах. Джыри сомэ миллиард 35-рэ хъурэ ахъщэ тедзэ шъолъырхэм афэттIупщыным тытегущыIагъ. ЦIыфхэр чIыпIэ къин ифагъэх, ахэм тишIуагъэ ядгъэкIын фае, — къыIуагъ УФ-м и Премьер-министрэу Михаил Мишустиным.\nДжащ фэдэу коронавирусым илъэхъан фэIо-фашIэхэр зыгъэцэкIэхэрэ социальнэ IофышIэхэм къатефэрэ тынхэр зэрифэшъуашэу аIэкIэгъэхьэгъэнхэм фэшI сомэ миллион 14-рэ мин 750-рэ хъурэ ахъщэ тедзэ Адыгеим къыратыгъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ УФ-м и Президентэу Владимир Путиным лъэбэкъоу ышIыгъэхэм яшIуагъэкIэ гумэкIыгъуабэхэр дагъэзыжьынхэ, пандемием зэрарэу къыхьыгъэр нахь макIэ ашIын афызэшIокIыгъ.\n— Мы лъэхъэнэ мыпсынкIэм Iофхэм язытет зыпкъ идгъэуцожьынымкIэ зэшIотхыгъэр макIэп, ащкIэ федеральнэ гупчэм ишIогъэшхо къытигъэкIыгъ. Къэралыгъор IэпыIэгъу къазэрэфэхъурэр тицIыфхэм зэрэзэхашIагъэм сицыхьэ телъ, — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nШъолъырым ахъщэ тедзэ къыIэкIэхьанымкIэ Iофышхо ышIагъ УФ-м и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Владислав Резник.\nПредыдущая Iофыгъуабэмэ атегущыIагъэх\nСледущая Адыгеим ибзылъфыгъэхэм я Союз итхьаматэ IукIагъ


5 дней прошло после овуляции. horoshayaberemennost.ru\n5 Можно ли забеременеть после овуляции\n6 Можно ли забеременеть в последний день овуляции?\n7 Можно ли забеременеть через 2 дня после овуляции?\n8 Возможно ли забеременеть на 5 день после овуляции?\n9 Как понять, что наступила овуляция?\n10 Можно ли забеременеть на следующий день после овуляции?\nРекомендуем прочесть: Тонус матки повышен по передней стенке что это значит\n5 дней прошло после овуляции Ссылка на основную публикацию


Республиканский бал собрал выпускников 2019 годаРеспубликэ балым 2019-рэ илъэсым гурыт еджапIэр къэзыухыгъэхэр ары къырагъэблэгъагъэхэр\nРеспубликэ балым 2019-рэ илъэсым гурыт еджапIэр къэзыухыгъэхэр ары къырагъэблэгъагъэхэр\nАдыгеим ит гурыт еджапIэхэр къэзыухырэ ныбжьыкIэхэм афызэхащэгъэ республикэ балыр тхьаумафэм Мыекъуапэ щыкIуагъ.\nБлэкIыгъэ илъэсхэм муниципалитетхэм мыщ фэдэ зэхахьэхэр ащашIыщтыгъэх, мыгъэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат игукъэкIкIэ, Iофтхьабзэм ныбжьыкIэхэр зэкIэ къыращэлIагъэх. Мыр зэрифэшъуашэу, гъэшIэгъонэу рекIокIыным зэхэщакIохэр яшъыпкъэу дэлэжьагъэх. Балыр Мыекъуапэ анахь чIыпIэ дахэу иIэхэм ащыщэу ЗыкIыныгъэмрэ ЗэгурыIоныгъэмрэ ягупчэ щызэхащагъ. Мыщ нэбгырэ мини 3 фэдиз къекIолIагъ, ащ щыщэу 1600-м ехъур ныбжьыкIэхэу гурыт еджапIэр къэзыухыгъэхэр ары.\nЛъэныкъо пстэури къызэлъиубытэу дахэу Iофтхьабзэр гъэпсыгъагъэ. Къумп1ыл Мурат, джащ фэдэу Владимир Нарожнэр, Андрей Гетмановыр, гъэсэныгъэм ирайон отделхэм япащэхэр, ны-тыхэр 1офтхьабзэм хэлэжьагъэх. НыбжьыкIэхэр къызэрыкIощт «гъогу плъыжьыр», нэужым зыдэуцужьыщтхэ чIыпIэр, къызыщышъощтхэр… ЕджапIэр къэзыухыгъэхэр дахэу пчэгум къызыщырыкIохэрэ уахътэм гъэхъагъэу яIэхэм къяджагъэх. Нэужым зэхэпхъагъэу вальс, адыгэ, урыс къашъохэр къашIыгъэх.\nГурыт еджапIэр къэзыухыгъэу, гъогу кIыхьэ дахэ техьэрэ ныбжьыкIэхэм КъумпIыл Мурат къафэгушIуагъ.\n— НыбжьыкIэ лъапIэхэр! Гъогу кIыхьэ шъутехьэ. ШъуапэкIэ илъыр бэ, ау гурыт еджапIэм щыжъугъэкIогъэ илъэсхэр, апэрэ шIэныгъэхэр къышъозытыгъэ кIэлэегъаджэхэр зэрэшъущымыгъупшэщтхэм сицыхьэ телъ. Ахэм рэзэныгъэ гущыIэхэр апэзгъохы сшIоигъу. Непэ медаль къэзыхьыгъэ нэбгыри 152-рэ, Урысые олимпиадэхэм яаужырэ уцугъохэм къащыхагъэщыгъэу 2, зэтыгъо къэралыгъо ушэтынхэм балли 100 къащызыхьыгъэу 15 гурыт еджапIэр къэзыухырэмэ ахэт. Пчъагъэхэр блэкIыгъэ илъэсым зэрэнахьыбэм тегъэгушхо.\nАнахьэу къыхэзгъэщы сшIоигъу гъэхъэгъэшIухэр зышIыгъэхэм къоджэ еджапIэхэм къачIэкIыгъэхэри зэрахэтхэр, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nВолонтер, юнармейцэ движениехэм чанэу ахэлэжьэгъэ, нэжъ-Iужъхэм IэпыIэгъу афэхъугъэхэ ныбжьыкIэхэр еджапIэр къэзыухырэ кIэлэеджакIохэм зэрахэтхэр КъумпIыл Мурат игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Урысыем хэхъоныгъэхэр ышIынхэм хэти иIахьышIу хилъхьан зэрилъэкIыщтыр республикэм ипащэ къыIуагъ ыкIи сэнэхьатыр зызэрагъэгъотыкIэ Адыгеим ясэнаущыгъэ щагъэфедэнэу къяджагъ.\n— Сэнаущыгъэу тиныбжьыкIэхэм ахэлъыр зыщагъэфедэн алъэкIыщт чIыпIэхэр республикэм щыгъэпсыгъэным тыдэлэжьэщт, — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ. – Гухэлъэу шъушIыгъэхэр зэкIэ къыжъудэхъунэу шъуфэсэIо. Шъори, шъуикIэлэегъаджэхэми, шъуянэ-шъуятэхэми мэфэкIымкIэ джыри зэ сышъуфэгушIо!\nЗэтыгъо къэралыгъо ушэтынхэмкIэ балли 100 къэзыхьыгъэ ныбжьыкIэхэм КъумпIыл Мурат афэгушIуагъ ыкIи шIухьафтын лъапIэхэр аритыгъэх. Гунай Фаридэ, Андрей Калихевич, Кобл Аделинэ, Роман Кравченкэр, Нэгъой Беллэ, Сонали Оджха, Пэнэшъу Алый, Пэнэшъу Аминэт, Пчэнлъэшъу Тамилэ, Денис, Салтыковыр, Сэхъут Сурет, ХъуакIо Саидэ, Алеся Черновар, джащ фэдэу Урысые олимпиадэхэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэ къыщызыхьыгъэ Данил Зинченкэмрэ Анастасия Муромцевамрэ пчэгум къырагъэблэгъагъэх, республикэм и ЛIышъхьэ ыгъэшIуагъэх.


Адыгэ Хэку Таймс: Хъурцэ къалэу Сигнахи ц1ыфыбэмэ гъэмафэм зыщагъэпсэфы\nХъурцэ къалэу Сигнахи ц1ыфыбэмэ гъэмафэм зыщагъэпсэфы\nХъурцэм къеблэгъэрэ туристхэми, ежь къэралыгъом исхэми зыщагъэпсэфынэу ык1и зэрагъэлъэгъунэу къыхахрэ ч1ып1эмэ ащыщ къалэу Сигнахи.\nАр я 17 л1эш1эгъум агъэпсыгъ. Джырэк1э мыщ нэбгырэ минит1у фэдиз щэпсэу. Ар Хъурцэм иКахетие шъолъыр щы1э къэлэ ц1ык1у. Сигнахи ык1оц1 крепость дэт. Л1эш1эгъу заулэк1э ар зык1агъэпсыгъагъэу къэлэдэсмэ къызэра1орэмк1э, ц1ыфхэм зыкъаухъумэным пай. Крепостым идэпкъхэр охыр къаухъурэи, ау къалэм ох к1оц1ым зыщимыушъомбгъоу, ащ ык1ыбк1э щызэбгырык1ыгъэ. Алазание шъолъырышхор еуал1э Кавказ къушъхьэхэу уплъэмэ плъэгъухэрэм. Ащ ак1ыбк1э Дагъстан къыщежьэ.\nТуристхэр гъэ къэс мымак1эу Сигнахи къек1уал1эхэу къэлэдэсмэ къыхагъэщы. Мыщ щыпсэурэ ц1ыфыбэхэми туризмым къыпык1рэ мылкумк1э псэухэу къа1о: зым хьак1эщ и1, зым шхап1э, зым хэтэрык1хэмрэ пхъэшъхьэ-мышъхьэхэмрэ ещэ, зыхэм тучанхэр а1ыгъ, зыхэм а1эк1э аш1ыгъэ пкъыгъохэр ащэх, фэшъхьафхэри. Туристхэу Сигнахи къеблагъэхэрэр Европэми, Америкэми, Армениеми, Азербайджани, Ирани къарэк1ых.\nЛъэгъуныпхъэу Сигнахи и1эгъо-благъоу щыт Святой Нино имонастырь. Ар я 4 л1эш1эгъум пщэу Мириан ыш1ыгъагъ Хъурцэ бзылъфыгъэ пащэу Нино ыц1эк1э. Ет1ани Святой Георгий ыц1э зыхьрэ ермэл чылысыр, я 6 л1. Ехьыл1эгъэ Святой Стефан Хирсели ичылысыр щы1эх.\nЕжь хъурцэрысхэри мыщ къеблагъэх. Фитыныгъэ радиом игущы1эгъугъэ Мие къыхегъэщы Сигнахи ор дэгъу хъумэ исабыйхэр къызэрищэрэ зэпытрэр. Бзылъфыгъэр гъунэгъу къуаджэм щэпсэу. Ч1ып1эр ыгу рехьы е1о жьы къабзэу щы1эмк1э ык1и ч1ып1э дыхэхэм апае:\n- Нахьыбэрэмк1э сабыйхэр къэсэщэх загъорэ. Мыщ сыгу рехьы. Чылэхэм джаущтэу бэхэр къек1хэшъ къэк1ох. Туристхэри бэу къэк1ох. Ч1ып1эхэр дахэх, Алазание шъолъырыри ахэм ащыщ. Щыгупсэф ык1и щырэхьат.\nФитыныгъэ радиом игущы1эгъугъэ Нино Тбылыс щыщ, ау гъэмафэ къэс Сигнахи мак1о е1о.\n- Сэ лъэшэу ш1у сэлъэгъу мы къалэр, сигупсэм фэд. Музей дэгъу хъурцэ сурэтыш1эу Пиросмани Николоз ыц1э зыхьрэр дэт. Ар ащ къыщыхъугъ. Туристхэмк1э мыр къэлэ дэгъу, бэ къак1орэри.\nСигнахи – ш1улъэгъуныгъэм икъалэу алъытэ. Мыщ къэзэрэщэхэрэр къеблэгъэнхэр шэн-хабзэу хъугъэ. Ащк1э яунагъо пытэ хъунымк1э гугъап1э зыда1ыгъ.\nФитыныгъэ радио, Щэрджэс Ларис, Хъурцэр


Япшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу агъэцакIэх — Голос Адыга\nУрысыем иследственнэ къулыкъу исистемэ зэхъокIыныгъэшхохэр зыфашIыгъэр ыкIи УФ-м и Прокуратурэ епхыгъэу Следственнэ комитетыр загъэпсыгъэр 2020-рэ илъэсым Iоныгъом и 7-м илъэс 13 хъущт. Ащ щыщэу илъэси 9 хъугъэу Следственнэ комитетым федеральнэ къэралыгъо структурэ шъхьафэу Iоф ешIэ. Мы аужырэ илъэсхэм шIуагъэ къытэу бзэджэшIагъэхэм апэуцужьыгъэнымкIэ, ахъщэ къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ, зыныбжь имыкъугъэхэм яшIоигъоныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ хэбзэухъумэкIо къулыкъу системэм Следственнэ комитетым дэгъоу зыкъыщигъэлъэгъуагъ.\nМэфэкI Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Урысые Федерацием и Следственнэ комитет иследственнэ ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм ипащэу Александр Глущенкэр, АР-м кIэлэцIыкIухэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ и Уполномоченнэу Александр Ивашиныр, «Следствием иветеранхэм я Союз» зыфиIорэм и Адыгэ шъолъыр общественнэ организацие итхьаматэу Пщыдатэкъо Вячеслав, я 10 — 11-рэ кадет классхэм якIэлэеджакIохэр, нэмыкIхэри.\nЗимэфэкI хэзыгъэунэфыкIырэ пстэуми, анахьэу ветеранхэм, къафэгушIуагъ гъэIорышIапIэм ипащэу Александр Глущенкэр.\n— Тиветеран лъапIэхэр! Илъэсыбэрэ IэпэIэсэныгъэшхо шъуIэкIэлъэу, шъуищытхъу яжъугъаIозэ Iоф шъушIагъэ. Шъуисэнэхьат хэшIыкIышхоу фышъуиIэмкIэ следователь ныбжьыкIэхэм шъуадэгуащэ, ахэмкIэ шъо ренэу щысэтехыпIэу шъущытыщт, — кIигъэтхъыгъ пащэм.\nАщ къызэриIуагъэмкIэ, федеральнэ хэбзэгъэуцугъэу къыдэкIыгъэм диштэу, илъэсибгъукIэ узэкIэIэбэжьымэ агъэпсыгъэ комитетыр непэ структурэ шъхьафэу щыт ыкIи цIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ, къэралыгъом рэхьатныгъэрэ зыпкъитыныгъэрэ илъынхэмкIэ ащ пшъэдэкIыжьышхо ехьы.\n— Тикъулыкъу мэхьанэшхо зэриIэр, хэбзэухъумэкIо системэм чIыпIэ гъэнэфагъэ зэрэщиубытырэр щыIэныгъэм къыгъэлъэгъуагъ. БзэджашIэхэм апэшIуекIогъэныр, къэралыгъом пшъэрылъхэу къыгъэуцухэрэр шIуагъэ къытэу гъэцэкIэгъэнхэр — джары тиIофшIэнкIэ анахь шъхьаIэу щытыр. Следователэу Iоф пшIэныр къин ыкIи пшъэдэкIыжьышхо пылъ, ау тикъулыкъушIэхэм зэрифэшъуашэу япшъэрылъхэр агъэцакIэх. Кадет классэу зэхэтщагъэми мэхьанэшхо етэты, ащ щеджэхэрэ ныбжьыкIэхэм бэкIэ тащэгугъы, зисэнэхьат хэшIыкIышхо фызиIэхэ следовательхэр къахэкIынхэу тыфай, — къыIуагъ Александр Глущенкэм.\nДжащ фэдэу Адыгеим рэхьатныгъэ, зэгурыIоныгъэ илъынхэмкIэ хэбзэухъумэкIо къулыкъухэмрэ шъолъырым ихэбзэ къулыкъухэмрэ язэпхыныгъэ агъэпытэным тапэкIи зэрэпылъыщтхэр А. Глущенкэм хигъэунэфыкIыгъ.\nЗисэнэхьат мэфэкI хэзыгъэунэфыкIыхэрэм Пщыдатэкъо Вячеслав афэгушIуагъ, ведомствэм иIофшIэн зэрифэшъуашэу зэрэзэхищэрэр, къэгъэлъэгъон дэгъухэр зэриIэхэр щытхъукIэ афилъэгъугъ. Непэрэ хэбзэухъумэкIо системэм Следственнэ комитетым чIыпIэшхо зэрэщиубытырэр хигъэунэфыкIыгъ. Республикэм щыIэ следственнэ ГъэIорышIапIэм ыпашъхьэ пшъэрылъхэу итхэр тапэкIи зэрифэшъуашэу зэригъэцэкIэщтхэм ицыхьэ телъэу къыIуагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэхэм ащыщхэр нэужым къэгущыIагъэх, зимэфэкI хэзыгъэунэфыкIырэ къулыкъушIэхэм къафэгушIуагъэх, ягъэхъагъэхэм ахагъахъозэ ыпэкIэ лъыкIотэнхэу къафэлъэIуагъэх.\n— БзэджэшIэгъэ анахь хьылъэхэр ыкIи къинхэр мы къулыкъум зэхефых, къэгъэлъэгъон ыкIи зэфэхьысыжь дэгъухэм нафэ къашIы бзэджэшIагъэ зезыхьагъэр тыдэ щыIэми пшъэдэкIыжь зэрэрагъэхьыщтыр. Шъолъырым зыпкъитыныгъэ илъыным, цIыфхэм рэхьатныгъэ яIэу псэунхэм ыкIи Iоф ашIэным а пстэури фэIорышIэ, — къыIуагъ А. Ивашиным.\nА. Глущенкэм кIэухым къызэриIуагъэмкIэ, къулыкъум ветеранхэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ зэпхыныгъэ адыриIэу Iоф адешIэ. ГущыIэм пае, блэкIыгъэ илъэсым Iоныгъом и 1-м Мыекъуапэ илицееу N 8-м епхыгъэ профильнэ кадет класс УФ-м и Следственнэ комитет къызэIуихыгъ.\nНэужым зиIофшIэнкIэ къахэщыгъэхэ къулыкъушIэхэм гъэIорышIапIэм ипащэ Щытхъу тхылъхэр аритыжьыгъэх. Законыр гъэпытэгъэным, цIыфхэм яфитыныгъэхэр ыкIи яшIоигъоныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм иIахьышхо зэрэхишIыхьагъэм фэшI АР-м и ЛIышъхьэ иунашъокIэ юстицием иподполковникэу ХъутIыжъ Руслъан «АР-м изаслуженнэ юрист» зыфиIорэ щытхъуцIэр фагъэшъошагъ. УФ-м и Следственнэ комитет иследственнэ ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм иунашъокIэ юстицием иIофышIэхэу Александр Лой, Илона Севиевар, Ирина Клещенкэр, Тэкъохъо Мурат, Хьасанэкъо Анзор, Евгения Авдеевар щытхъу ыкIи рэзэныгъэ тхылъхэмкIэ къыхагъэщыгъэх.\nДжащ фэдэу къыткIэхъухьэхэрэ лIэужхэм япIуныгъэ-гъэсэныгъэ иIахьышхо зэрэхишIыхьэрэм фэшI Женя Поповым ыцIэ зыхьырэ лицееу N 8-м ипащэу Эмма Осерскаям Следственнэ комитетым ирэзэныгъэ тхылъ фигъэшъошагъ.\nПредыдущая ФэгушIощтых, дэуджыщтых\nСледущая «Урысыем иныбжьыкIэхэм я Союз» зыфиIорэ общественнэ организацием и Адыгэ шъолъыр къутамэ ипащэу Виктория Комаровар:


Home » Adyghe » 05 Acts » 11\nposted by derDaniel on Tue, 07/20/2010 - 12:41\nПетрэ Ерусалим ичылыс зэІукІэм щыщхэм хъугъэ-шІагъэр\nХымэ лъэпкъхэм щыщхэми Тхьэм игущыІэхэр зэраштагъэхэр апостолхэмрэ Иудей хэкум ис ышыхэмрэ зэхахыгъ. 2Арэущтэу Петрэ Ерусалим зыдэкІуаем, сунэт ашІыгъэхэм Петрэ ышІагъэр амыдэу Защ къыраІуагъ:\n–О сунэт амышІыгъэхэм яунэ уихьи уадэшхагъ.\n4Джащыгъум Петрэ хъугъэ-шІагъэхэр зырызэу къагуригъэІонэу ыублагъ:\n5–Иоппие къалэм сэ Тхьэм сыщелъэІущтыгъ. Джащыгъум Тхьэм сэ сызэшъхьэщифи, шэкІ фыжь иным фэдэу зыгорэ уашъом къехэу къысфэлъэгъуагъ. Ар къопиплІымкІэ кІэшІагъэу, уашъом къехэу, къырагъэлэлэхыгъэм фэдэу сапашъхьэ къэсыгъ. 6ШэкІ фыжьым сызеплъым, лъэкъуиплІкІэ кІорэ былымхэри, хьакІэ-къуакІэхэри, ныбэкІэ цуахъорэ псэушъхьэхэри, ошъогу бзыухэри слъэгъугъэх. 7«Петрэ, къэтэдж. ПІІобзи, шхэ», макъэ горэм къысиІоу зэхэсхыгъ.\n8–«Хьау, Зиусхьан, ар хъухэщтэп, мышхыпхъи, хьэрами егъашІэми зыІуслъхьагъэп», сІуи, пэгъокІ естыжьыгъ.\n9–А макъэм ятІонэрэу уашъом къиІукІэу къыІожьыгъ: «Тхьэм къабзэу ыкІи шхыпхъэу зыфиІуагъэхэр, о хьэрамэу умыІо». 10Арэущтэу гъогогъуищэ хъугъэ. ЕтІанэ зэкІэ уашъом дэкІоежьыгъ.\n11–Ардэдэм Кесарие къалэм къикІыхэу садэжь къагъэкІогъэ нэбгырищ сэ сызэрыс унэм икъэлапчъэ къакІохи къыІууцуагъэх. 12Семынэгуеу ахэмэ садэкІонэу Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ къысиІуагъ. Мы зэшы нэбгырихыри сигъусэхэу тэ тыкІохи, а лІым иунэ тихьагъ. 13А лІым къытиІотагъ мэлэІич горэ иунэ итэу мырэущтэу ыІозэ, зэрэщилъэгъугъэр: «ПетрэкІэ заджэхэрэ Симон къыздащэнэу лІыкІохэр гъакІох. 14Оррэ уиунагъорэ зэкІэ шъумыкІодэу, шъукъэзыгъэнэжьыщт гущыІэхэр ащ къыуиІощтых».\n15–Сэ сыкъэгущыІэу зысэублэм, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ ахэмэ къафехыгъ, апэу тэри къызэрэтфехыгъагъэм фэдэу. 16«Иуан псыкІэ цІыфхэр ыумэхъыщтыгъэх, ау Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапІэкІэ шъо шъуиумэхъыщт», ыІуи Зиусхьаным къыІогъэгъэ гущыІэхэр* джащыгъум сыгу къэкІыжьыгъэх. 173иусхьанэу Хьисэ МэссихькІэ шІошъхъуныгъэ тэ тиІэ зэхъум, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ тэ къызэрэтфыригъэхыгъэм фэдэу, ахэми къафыригъэхыгъэу, сэ сыхэта, Тхьэм сыпэуцужьынэу?\n11:16 Зиусхьаным къыІогъэгъэ гущыІэхэр – еплъ 1:5.\n18Ахэмэ мы Іофхэр зызэхаххэм, заушъэфыгъ. Тхьэм ищытхъу ашІэу къаІуагъ:\n–Ащыгъум хымэ лъэпкъхэри япсэкІодхэм афыкІэгъожьынхэшъ, мыкІодыжьын щыІэныгъэ яІэ хъунэу Тхьэм игъо ылъытагъ.\nАнтиохие къалэм чылыс зэІукІэ щыІэу зэрэхъугъэр\n19Стефан мыжъокІэ еохэзэ, заукІым ыуж, ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэхэм къиныбэ зэрагъэщэчыщтыгъэхэм пае, ахэр зэбгырыкІыжьыгъэх. Хьисэ ехьылІэгъэ къэбарышІур джуртхэм анэмыкІэу зыми рамыІуатэу, ахэр Финикие хэкум, Кипр зыцІэ хыгъэхъунэм*, Антиохие къалэм анэсы кІуагъэх. 20Ау ахэмэ ащыщхэу зы купэу Кипр хыгъэхъунэм щыщ лІыхэри, Кириние къалэм щыщ лІыхэри Антиохие къалэм* зэкІохэм, Зиусхьанэу Хьисэ ехьылІэгъэ къэбарышІур алыджхэми араІуатэщтыгъ. 21Зиусхьаныр ягъусагъ, цІыфыбэми шІошъхъуныгъэ яІэ хъоу, Зиусхьаным игъогу техьагъэх.\n22Мы Іофхэм якъэбар Ерусалим щыІэ чылыс зэІукІэм щыщхэм анэсыгъ. Занэсым, Варнавэ Антиохием агъэкІуагъ. 23Варнавэ Антиохием кІуи, Тхьэм ынэшІу ахэмэ къызэращифагъэр зелъэгъум гушІуагъэ, агу етыгъэу, емызэщхэу Зиусхьаным фэшъыпкъэнхэуи афигъэпытагъ. 24Варнавэ цІыф дэгъоу щытыгъ. Тхьэм ы Псэ ЛъапІи шІошъхъуныгъэри инэу ыгу илъыгъэх. Арэущтэу ЗиусхьанымкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ цІыфхэм япчъагъэ инэу хэхъуагъ.\n25ЕтІанэ Шаул лъыхъунэу Варнавэ Тарс къалэм кІуагъэ. Ащ дэжьым Шаул къызегъотым, Антиохием зыдищагъ. 26Зы илъэсым икІыхьагъэкІэ чылыс зэІукІэм щыщхэм ягъусэу зэрэугъоихэзэ, цІыф купышхом Тхьэм игущыІэхэр арагъашІэщтыгъэх. ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэхэм «ЧыристанхэкІэ» апэ дэдэу зыщяджагъэхэр Антиохие ары.\n27А мафэхэм пегъымбар куп Ерусалим къикІыхи, Антиохие къэкІуагъэх. 28Ахэмэ\n11:19 хыгъэхъунэ – еплъ 4:36.\n11:20 Антиохие къалэр – Рим (Рум) къэралыгъошхом щыщэу, Сирие хэкум икъэлэшхоу щытыгъ.\nащыщэу Агав зыцІэр къэтэджи, зэкІэ дунаим гъэблэшхо къызэрэщыхъущтыр Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ ащ ыгу къырилъхьи къыригъэІуагъ. Кайсар Клаудый* итетыгъоми арэущтэу хъугъэ. 29Джащыгъум ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэхэм, хэти зэрилъэкІырэм фэшъуашэу, Иудей хэкум ис ашыхэм ІэпыІэгъу афэхъунхэу тыраубытагъ. 30Іошъхъуныгъэ зиІэхэм арэущтэу ашІызэ, аугъоигъэ ахъщэр Варнавэрэ Шаулрэ аІэкІалъхьи, ахэми чылыс зэІукІэм инахьыжъхэм* афарагъэхьыгъ.


ГъогурыкIоныр щынэгъончъэным фэIорышIагъ ГъогурыкIоныр щынэгъончъэным фэIорышIагъ » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » ГъогурыкIоныр щынэгъончъэным фэIорышIагъ ГъогурыкIоныр щынэгъончъэным фэIорышIагъ\nМыекъуапэ дэт транспорт предприятиехэм ащыщ иводительхэм къэралыгъо автоинспекторхэм зэIукIэгъу адыряIагъ. ЦIыфхэр зэращэнхэмкIэ зекIорэ хэбзэгъэуцугъэм ишапхъэхэр ыкIи техническэ регламентым къыщиIохэрэр зэрагъэцэкIэнхэ фаер къафаIотагъ. Мыекъуапэ дэт транспорт предприятиехэм ащыщ иводительхэм къэралыгъо автоинспекторхэм зэIукIэгъу адыряIагъ. ЦIыфхэр зэращэнхэмкIэ зекIорэ хэбзэгъэуцугъэм ишапхъэхэр ыкIи техническэ регламентым къыщиIохэрэр зэрагъэцэкIэнхэ фаер къафаIотагъ.\nМыекъуапэ дэт транспорт предприятиехэм ащыщ иводительхэм къэралыгъо автоинспекторхэм зэIукIэгъу адыряIагъ. ЦIыфхэр зэращэнхэмкIэ зекIорэ хэбзэгъэуцугъэм ишапхъэхэр ыкIи техническэ регламентым къыщиIохэрэр зэрагъэцэкIэнхэ фаер къафаIотагъ.\nДжащ фэдэу, апэкIэ къикIырэ машинэр зэрыкIорэ гъогум водительхэр техьанхэм щынэгъошхоу къытырэр ыкIи скоростэу аIыгъын фэе шапхъэхэр агу къагъэкIыжьыгъэх. Iофтхьабзэм зигугъу къыщашIыгъэхэм ащыщ ешъуагъэхэу машинэр зэрафэ зэрэмыхъущтыр.\nИнспекторхэм водительхэм зафагъазэзэ, гъогум сакъыныгъэ къызщыхагъэфэнэу, ом изытет елъытыгъэу ищыкIэгъэ скоростыр къыхахынэу, ыпэ ит машинэм зэрэпэчыжьэн фаем лъыплъэнхэу араIуагъ.\nАнаIэ зытырырагъэдзагъэхэм ащыщ гъогурыкIоныр щынэгъончъэным ылъэныкъокIэ электроннэ шIыкIэм тетэу къэралыгъо фэIо-фашIэу зэрагъэгъотын алъэкIыщтхэр.\nМашIом зэрэпэуцужьыщтхэр арагъэшIагъ МашIом зэрэпэуцужьыщтхэр арагъэшIагъ


ГумэкIыгъор зэкIэкIон фае | Адыгэ Макъ\nГумэкIыгъор зэкIэкIон фае\n«Адэбз узым ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет зыфэдэр: гумэкIыгъохэр ыкIи ахэм ядэгъэзыжьын» зыфиIорэ парламент едэIунхэр Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм тыгъуасэ зэхищагъэх.\nЗэхэсыгъом хэлэжьагъэх АР-м и Парламент ипащэу Владимир Нарожнэр, АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем, республикэм медицинэ учреждениехэу итхэм яврач шъхьаIэхэр, яIофышIэхэр, нэмыкIхэри.\nМэрэтыкъо Рустем къызэриIуагъэмкIэ, мы гумэкIыгъом утегущыIэныр зигъо Iофыгъоу щыт. Республикэм илъэс къэс адэбз узым ыпкъ къикIыкIэ нэбгырэ миным ехъумэ ядунай щахъожьы. ЦIыфхэр нахьыбэрэмкIэ зэрылIыкIхэрэ узхэмкIэ адэбзыр ятIонэрэу щыт.\n— Лъэпкъ проектэу мыгъэ дгъэцэкIэнэу едгъэжьагъэм ахъщэр нахьыбэу зыпэIудгъэхьащтыр адэбз узым епхыгъэхэ гумэкIыгъохэм ядэгъэзыжьын ары, — къыIуагъ министрэм. — Iэзэгъу уцхэр къызэрэзыIэкIэдгъэхьащтхэм, узым зыщеIэзэхэрэ учреждениехэм зэхъокIыныгъэхэр афэтшIынхэм, нэмыкIхэми зэхэсыгъом тащытегущыIэщт.\nЗэхэсыгъом зыщытегущыIагъэхэм, гумэкIыгъоу къаIэтыгъэхэм, пшъэрылъхэу зыфагъэуцужьыгъэхэм афэгъэхьыгъэ къэбарыр нахь игъэкIотыгъэу къыкIэлъыкIорэ номерым ижъугъотэщт.


Къахьыжьырэм хэхъуагъ — Адыгэ макъ\nРедактор 06.02.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nДунэе къэгъэлъэгъонэу АГРОС-м къыдыхэлъытагъэу 2020-рэ илъэсым щылэ мазэм и 30-м Урысые агрономическэ, агроинженернэ зэIукIэгъоу щыIагъэм мэкъу-мэщымкIэ министрэм иапэрэ гуадзэу Хьатыу Джамболэт Хъызыр ыкъом тхьамэтагъор щызэрихьагъ. 2019-рэ илъэсым лэжьыгъэхэм якъэгъэкIынкIэ гъэхъагъэу яIэхэр мыщ щызэфахьысыжьыгъ. Адыгэ Республикэм мэкъу-мэщымкIэ иминистрэ игуадзэу Хъут Дамирэт Iофтхьабзэм хэлэжьагъ.\nХьатыу Джамболэт зэIукIэм хэлажьэхэрэм шIуфэс къарихи, 2019-рэ илъэсым лъэныкъо шъхьаIэхэмкIэ хэгъэгум лэжьыгъэшхо къызэрэщахьыжьыгъэр къыхигъэщыгъ. ГущыIэм пае, фышъхьэ лэжьыгъэ тонн миллиони 121-рэ, тыгъэгъэзэ тонн миллион 15,1-рэ, рапс тонн миллиони 2,1-рэ, сое тонн миллиони 4,3-рэ, пхъэшъхьэ-мышъхьэ, цумпэ тонн миллиони 3,4-рэ Урысыем къыщахьыжьыгъ. Гектар мин 18-м ехъумэ пхъэшъхьэ-мышъхьэ чъыгхэр ащагъэтIысхьагъэх.\n2019-рэ илъэсым фышъхьэ лэжьыгъэу ыкIи джэнч лъэпкъ зэфэшъхьафхэу тонн мин 631,2-рэ Адыгеим къыщахьыжьыгъ. 2018-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, процент 14-кIэ ар нахьыб. Пындж тонн мин 44,1-рэ республикэм игубгъохэм къарахыжьыгъ. 2018-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, ар процент 34-кIэ нахьыб. ГъэрекIо пынджым гектар мини 9,1-рэ зэлъиубытыщтыгъ (2018-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, гектар мини 2,4-кIэ ар нахьыбагъ). Гектарым центнер 54,5-рэ къырахыгъ, 2018-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, центнери 5,2-кIэ ар нахьыб.\nДагъэ зыхашIыкIырэ лэжьыгъэ тонн мини 119,2-рэ къахьыжьыгъ. 2018-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, ар процент 27-кIэ нахьыб. ГъэрекIо тыгъэгъазэу тонн мин 90,1-рэ, рапсэу тонн мин 15,1-рэ, соеу тонн мин 14 къахьыжьыгъ.\nХъызмэт пстэуми хэтэрыкI тонн мин 54,6-рэ къахьыжьыгъ. Ащ щыщэу картофыр тонн мин 20,3-рэ. 2019-рэ илъэсым пхъэшъхьэ-мышъхьэ, цумпэ тонн мин 25,4-рэ пстэумкIи къаугъоижьыгъ. 2018-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, ар проценти 7-кIэ нахьыб.\n2019-рэ илъэсым гектар 212-мэ пхъэшъхьэ-мышъхьэ чъыгхэр ащагъэтIысхьэгъагъэх. Ащ щыщэу гектар мини 179,7-р интенсивнэ шIыкIэм тетэу зыдэлэжьэщтхэ чъыгхэтэлэжьыпIэх.\nАдыгэ Республикэм мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, гъэрекIо лэжьыгъэу къахьыжьыгъэр проценти 10,5-кIэ нахьыб.\nПредыдущая ПшъэдэкIыжьыр ины\nСледущая В Адыгейске после карантина возобновились занятия в школах


Хэгъэгум дышъэр къыщахьыгъ | Адыгэ Макъ\nХэгъэгум дышъэр къыщахьыгъ\nАвтор: Редакция\t/ 23.07.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nУрысыем ипрофсоюзхэм волейболымкIэ якIэух зэнэкъокъу Анапэ щыкIуагъ. 2002 – 2003-рэ илъэсхэм къэхъугъэ пшъашъэхэр зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъэх. Мыекъуапэ икIэлэцIыкIу спорт еджапIэу Джэнчэтэ СултIан ыцIэ зыхьырэм зыщызыгъэсэрэ пшъашъэхэм зэнэкъокъум апэрэ чIыпIэр къыщыдахыгъ, тренерыр Галина Путятина.\nМыекъуапэ иадминистрацие физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет иIофышIэу Сергей Тришиным къытиIуагъ типшъашъэхэм гуетыныгъэ ин ахэлъэу текIоныгъэм зэрэфэбэнагъэхэр.\nАдыгэ Республикэм икомандэ Пермскэ, Ставрополь крайхэм, Иркутскэ, Астрахань хэкухэм, Карелием ешIэгъухэр къашIуихьыгъэх. Финалныкъом Ставрополь краим щытекIуагъ. Апэрэ чIыпIэм икъыдэхынкIэ зэIукIэгъум Краснодар краим икомандэу Анапэ щыщхэр зыхэтымрэ типшъашъэхэмрэ щызэнэкъокъугъэх. Адыгеим ипшъашъэхэр 3:2-у текIуагъэх, шIухьафтын шъхьаIэр къафагъэшъошагъ.\nМыекъуапэ испорт еджапIэу N 1-м, пащэр Кочевэ Сусан, зыщызыгъэсэрэ Алена Благополучнаяр ешIэкIо анахь дэгъоу зэнэкъокъум къыщыхахыгъ. Типшъашъэхэм тафэгушIо.\nСурэтым итхэр: Мыекъуапэ волейболымкIэ иешIакIохэр.


ТхьакIущынэ Аслъан Германием къикIыгъэ инвесторхэм аIук1агъ »\n13.10.2010 – 22:30 – Натпресс\nIэкIыб къэралым къикIыгъэ хьакIэхэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ пэублэм ТхьакIущынэ Аслъан закъыфигъэзагъ, АР-м иэкономикэ хэхъоныгъэу ышIыхэрэм кIэкIэу къащыуцугъ. Республикэм ипащэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, мы аужырэ илъэсищым къыкIоцI Адыгеим иэкономикэ сомэ миллиард 39-рэ фэдиз инвестициеу къыхалъхьагъ. БэмышIэу Шъачэ щыкIогъэ форумым сомэ миллиард 14-м ехъу зытефэщт зэзэгъыныгъэхэм республикэр ащыкIэтхагъ. А пчъагъэхэм къагъэлъагъо непэ тиэкономикэ инвестициехэр къыхэплъхьанхэр зэрэфедэр, ащкIэ зи пэрыохъу зэрэщымыIэр.\n- АР-м зэрэщырэхьатыр, лъэпкъ зэгурыIоныгъэ зэрилъыр къыдэплъытэмэ, тиэкономикэ къыхашъулъхьэрэ ахъщэр ухъумагъэ, ащ шIуагъэ къызэрэшъуфихьыщтым щэч хэлъэп, - къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан. - ТиIо зэхэлъэу тызэдэлэжьэным, ныбджэгъуныгъэ тазыфагу илъэу, шъхьэихыгъэу тызэдэгущыIэным тыфэхьазыр.\nФирмэу «ББЙ» зыфиIорэм ипащэу Манфред Шнайдер къызэриIуагъэмкIэ, республикэм зэпхыныгъэу дыряIэр гъэпытэгъэнымкIэ непэрэ зэIукIэгъур ятIонэрэ лъэбэкъоу щыт. МэзитIукIэ узэкIэIэбэжьмэ, бгъуитIур зэрэзэдэлэжьэн алъэкIыщтым епхыгъэу пэшIорыгъэшъ зэзэгъыныгъэ зэдашIыгъагъ. Туризмэм хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм ылъэныкъокIэ зипэщэ фирмэм опытышхо зэрэIэкIэлъыр, ащкIэ Iоф зэдашIэмэ зэрашIоигъор М.Шнайдер къыхигъэщыгъ. Джащ фэдэу гъэсэныгъэм, медицинэм, псэолъэшIыным алъэныкъокIэ инвестиционнэ проектэу яIэхэм Президентыр ащигъэгъозагъ, предложение гъэнэфагъэхэри къыхьыгъэх. ЧIыгоу «Зарландвестфален» зыфиIорэмрэ Адыгеимрэ зэкъош хъунхэм фэгъэхьыгъэ официальнэ тхыгъэу АР-м и Президент факIорэр республикэм ипащэ къыритыгъ.\nИнвесторхэм къагъэхьазырыгъэ проектхэм бгъуитIуми шIуагъэ къафихьын зэрилъэкIыщтыр ТхьакIущынэ Аслъан зэIукIэгъум кIэух зэфэхьысыжьэу къыфишIыгъ ыкIи ащкIэ республикэм къытефэрэр зэкIэри зэригъэцэкIэщтыр къыIуагъ.\nОпубликовал administrator, 13-10-2010, 22:30. Просмотров: 1554


МФЦ-м джы щатыщт | Адыгэ Макъ\nМФЦ-м джы щатыщт\nЦIыфхэм яфэIо-фэшIэ зэфэшъхьафхэр къызщафагъэцакIэхэрэ гупчэхэр (МФЦ) къалэхэми, районхэми ащагъэпсыгъэх. Ахэм яIофшIэн гъэтхапэм къыщегъэжьагъэу зэхъокIыныгъэхэр фэхъущтых.\nДжынэс цIыфым ищыкIэгъэ тхылъ горэ гупчэм къыщыфагъэхьазырыгъэмэ, ащ тефэгъэ ахъщэр банкхэм, банкоматхэм е терминалхэм ащитынэу хъущтыгъ. Шъхьаем, къэралыгъом ит псэупIэ пстэумэ ахэр адэтыхэп, цIыфхэми банковскэ карточкэхэр зимыIэхэр бэу ахэтых. Джащ къыхэкIэу МФЦ-м къыгъэхьазырыгъэ справкэм тIо улъыкIон фаеу мэхъу. Арышъ, джы гупчэхэм яIофышIэхэм къэралыгъо хьакъулахьхэр гупчэм щаIахынхэу фитыныгъэ къаратыгъ.\nАщ фэшъхьафэу фэIо-фэшIэ заулэ уищыкIагъэмэ, джы ахэм зэкIэм апае зы лъэIу тхылъ птхыми хъущт. Ащ фэдэ унашъом гъэтхапэм и 29-м къыщегъэжьагъэу кIуачIэ иIэ мэхъу.


Республикэ сымэджэщым ихьэкIагъэх | Адыгэ Макъ\nРеспубликэ сымэджэщым ихьэкIагъэх\nАдыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым мы мафэхэм Мыекъопэ медицинэ колледжым щеджэрэ студентхэр къырагъэблэгъагъэх. Iофтхьабзэм пшъэрылъ шъхьаIэу иIагъэр специалист ныбжьыкIэу еджапIэр къэзыухыхэрэм мыщ IофшIэпIэ чIыпIэ щагъотын зэралъэкIыщтыр агурагъэIоныр, ащ фэгъэхьыгъэу гущыIэгъу афэхъунхэр ары.\nСымэджэщым щылажьэхэрэм яIофшIэн зэрэзэхащэрэр, анахьэу мэхьанэ зэратырэ лъэныкъохэр ныбжьыкIэхэм къафаIотагъэх, нэIуасэ афашIыгъэх.\nЗэхэсыгъом къызэрэщаIуагъэмкIэ, Адыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым медсестрахэр ищыкIагъэх. Джырэ уахътэм ехъулIэу сымэджэщым нэбгырэ 34-рэ фэдиз аштэн алъэкIынэу IофшIэпIэ чIыпIэхэр иIэх. Илъэс къэс Мыекъопэ медицинэ колледжым мы сэнэхьатыр нэбгырэ 40-м ехъумэ щызэрагъэгъоты, ау сымэджэщхэм Iоф ащашIэнэу кIорэр мэкIэ дэд. Апшъэрэ гъэсэныгъэ зэрагъэгъоты ашIоигъоу медицинэ еджапIэхэм ныбжьыкIэхэр нахьыбэрэм ачIэхьажьых, е нэмыкI къалэхэм Iоф ащашIэнэу загъазэ. Ахэр зыхэкIыжьыхэкIэ республикэм ит медицинэ учреждениехэм Iоф ащызышIынэу аIухьэрэр макIэ, ащ къыхэкIэу гумэкIыгъор зэшIохыгъэ хъурэп.\n«Лечебное дело», «Сестринское дело», «Акушерское дело» ыкIи «Лабораторная диагностика» зыфиIорэ сэнэхьатхэр зэзыгъэгъотырэ студентхэм нэужым Адыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым иврач шъхьаIэу Чэужъ Нателлэ гущыIэгъу афэхъугъ. Сымэджэщым Iоф щыпшIэным пае шIэныгъэу пIэкIэлъын, анахьэу унаIэ зытебгъэтын фэе лъэныкъохэр къыIотагъэх, щысэхэр къыхьыгъэх. Врач шъхьаIэм джащ фэдэу лэжьапкIэми игугъу къышIыгъ.


Республика Адыгея - IэпыIэгъум щыкIэхэ хъущтэп\nЛъэпкъ проектэу «Предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ ыкIи унэе предприниматель IофшIэным пылъхэм къырахьыжьэрэ IофыгъохэмкIэ адэIэпыIэгъэныр» зыфиIорэм къыхиубытэу республикэм щызэшIуахыгъэм, джащ фэдэу коронавирусым илъэхъан Президентэу Владимир Путиным къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъурэм мы мафэхэм министрэхэм я Кабинет иIэгъэ зэхэсыгъом щатегущыIагъэх.\nЛъэпкъ проектыр шъолъырым зэрэщагъэцакIэрэм игугъу къышIыгъ АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Геннадий Митрофановым. Ащ къыхиубытэу министерствэм ылъэныкъокIэ проекти 4 агъэцакIэ, мы илъэсымкIэ ахэм сомэ миллион 240-рэ апэIуагъэхьанэу телъытагъ. Гъэтхэпэ-мэкъуогъу мазэхэм ар зытефэхэрэм афатIупщыгъах.\n«Шъолъырым ипредпринимательхэм лъэпкъ проектым къызэрэхиубытэрэм имызакъоу узэу къежьагъэм ыпкъ къикIэу IэпыIэгъу тедзэу атефэрэри анэдгъэсыным гъэлъэшыгъэу тыпылъын фае. Ащ фэгъэзэгъэ министерствэр банкхэм, бизнесым пылъхэм, нэмыкIхэу ежьхэм яIоф къызэIузыхы зышIоигъохэм ащ пае нахь чанэу адэлэжьэн фае. ИщыкIэгъэ пстэури непэ тIэкIэлъ ыкIи ар гъэфедэгъэн фае IофшIэным къыкIетымыгъэчэу», — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nГеннадий Митрофановым къызэриIотагъэмкIэ, мы илъэсымкIэ лъэпкъ проектым къыхиубытэу агъэнафэ предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ IэпыIэгъу зэрафэхъухэрэ шIыкIэхэм ахэгъэхъогъэныр, IэкIыбым дэгъэлэжьэгъэнхэр, шъолъыр шэс организациехэр ыкIи чIыфэт компание цIыкIухэр къыхэлажьэхэзэ кредит къэкIуапIэхэр къафызэIухыгъэнхэр ыкIи нэмыкIхэр.\n«Лъэпкъ проектыр гъэцэкIагъэ мыхъуным ищынагъо къэуцурэп, Iофхэр игъом ыкIи зэрэдгъэнэфэгъагъэм тетэу зэшIотхыщтых», — къыIуагъ Геннадий Митрофановым.\nАщ тегъэпсыхьагъэу мы илъэсым шэс фондым джыри сомэ миллион 31,4-рэ хахъо фэхъуи, гъэфедагъэ хъугъэ. Мы пчъагъэр зэрэхэтэу Адыгэ Республикэм ишэс фонд бэдзэогъу мазэм и 1-м ехъулIэу сомэ миллиони 180-рэ мэхъу. Предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ ахэхьэрэ субъект 28-мэ сомэ миллион 64-рэ уасэкIэ телъхьэ афэхъухи, сомэ миллиони 126-рэ хъурэ чIыфэ аратыгъ. Банки 4-мэ ялIыкIохэм задэгущыIэхэ нэуж шэс шIыкIэм тетэу предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ мы илъэсымкIэ чIыфэу аратыщтым игъэнэфэн зэшIуахыгъ.\nЛъэпкъ проектым къыхиубытэу мы илъэсымкIэ микрофинансированием телъытагъэу шъолъырым сомэ миллиони 131-рэ къыщыдалъытагъ, гъэтхэпэ мазэм ар зытефэрэм IэкIагъэхьагъ.\nКредит цIыкIу тыным тегъэпсыхьэгъэ компанием икIыгъэ мазэм икъихьагъу ехъулIэу коронавирусым илъэхъан IэпыIэгъоу аригъэгъотын фаери къыдыхэлъытагъэу мылъкоу IэкIэлъыгъэр сомэ миллион 721-рэ. Мы илъэсым мэзи 6-у пыкIыгъэм ахъщэ IэпыIэгъу занкIэу зэратыгъэхэр предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ апылъ субъект 80, пчъагъэмкIэ — сомэ миллион 209-рэ. Шъолъыр проектым къыхиубытэу предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ апылъхэм къэралыгъо ыкIи муниципальнэ мылъкум хэхьэрэ объекти 186-м нэс бэджэндэу фэгъэкIотэныгъэкIэ агъэфедэ.\nБизнесым IэпыIэгъу егъэгъотыгъэнымкIэ зиIахьышхо къакIорэр 2019-рэ илъэсым къызэIуахыгъэу мысатыу организациеу «Адыгэ Республикэм ипредпринимательствэ IэпыIэгъу егъэгъотыгъэнымкIэ Гупчэр» ары, экспортымкIэ IэпыIэгъу къэзытырэ Гупчэми Iоф ешIэ.\nМы илъэсым имэзих гупчэу «Мой бизнес» зыфиIорэм зы къэгъэлъэгъон-ермэлыкърэ егъэджэным тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьэбзэ 20-рэ зэхищагъэх, предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ апылъхэу IэкIыбым дэлэжьэным тегъэпсыхьагъэхэм амал аратыгъ дунэе къэгъэлъэгъони 2-мэ, бизнесым тегъэпсыхьэгъэ зэIукIэгъуи 5-мэ ахэлэжьэнхэу. Мыхэм ащыщэу 3-р лъэныкъохэр зэфэкIожьыхэзэ — Тыркуем, Казахстан ыкIи Белоруссием япхыгъэхэу.\nШъолъырым къыщашIырэр IэкIыбым щыIугъэкIыгъэнымкIэ гугъапIэу щыIэхэр къыхэгъэщыгъэнхэ, ахэр къызщытыгъэщт электрон гъэлъэгъуапIэ гъэпсыгъэн, республикэм ихъызмэтшIапIэхэм япроектхэмрэ язэзэгъыныгъэхэмрэ гъусэныгъэ адашIын зэрэфаем АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къакIигъэтхъыгъ.\nХэушъхьафыкIыгъэу пшъэрылъ къышIыгъ коронавирусым илъэхъан федеральнэ ыкIи шъолъыр IэпыIэгъумкIэ агъэнэфэгъэ пстэури агъэфедэн зэрэфаемкIэ. Мы Iофыгъохэу зэкIапхьэ мыхъущтхэм ателъытагъэу кредит цIыкIу зытырэ компаниехэм федеральнэ бюджетым къикIэу джыри сомэ миллион 12,7-рэ афатIупщыгъ.\nАщ нэмыкIэу шъолъырым щагъэнэфагъ чIыфэ цIыкIу къаIызыхы зышIоигъохэм апае фэгъэкIотэныгъэ хэлъэу 1 процентым нахьыбэ темыхъоу чIыфэ къаIахын зэралъэкIыщтыр, джащ фэдэу мэзи 6-кIэ чIыфэм итыжьын афызэкIэхьэгъэныр, финансхэмкIэ хабзэу щыIэхэр нахь къызэрыкIо афэшIыгъэнхэр.\n«КъэбарлъыгъэIэс-упчIэжьэгъу IофшIэныр нахь гъэлъэшыгъэн фае. IэпыIэгъоу щыIэхэмкIэ къэбарыр бизнесым IэкIэжъугъахьэзэ шъушIы. Шъолъырым экономикэмкIэ иIофхэр чанэу рекIокIынхэм, IофшIэпIэ чIыпIэхэр къызэIухыгъэнхэм ар афэIорышIэщт. «Мой бизнес» зыфиIорэ гупчэм иIофшIэн анахьэу ащкIэ мэхьанэшхо зиIэр. Зы шъхьаныгъупчъэ IофшIакIэм тетэу ар мэлажьэ шъолъырым ипредпринимательхэм фэIо-фашIэхэр нахь Iэрыфэгъу афишIыхэзэ», — къыкIигъэтхъыгъ игущыIэ КъумпIыл Мурат.\n30.07.2020 Лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ зэфэхьысыжьхэр, пшъэрылъхэр


Республика Адыгея - Псэуалъэхэм ятеплъэ мэхьанэшхо иI\nПсэуалъэхэм ятеплъэ мэхьанэшхо иI\nАрхитектурэмрэ къэлэгъэпсынымрэ япхыгъэ Iофыгъохэм афэгъэзэгъэ Советэу республикэм щызэхащагъэм зэхэсыгъо тыгъуасэ иIагъ. Ар зэрищагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nМыекъуапэ, Тэхъутэмыкъое, Теуцожь районхэм, Адыгэкъалэ ащагъэуцущт псэуалъэхэм зэхэсыгъом ащытегущыIагъэх. Республикэм икъэлэ шъхьаIэ игъогухэм зэхъокIыныгъэу афашIынэу агъэнафэхэрэри Iофтхьабзэм къыщаIэтыгъэх.\nАпэрэ Iофыгъоу зытегущыIагъэхэр Мыекъуапэ иурамэу Пионерскэмрэ Юннатхэм яурамрэ язэхэкIыпIэ гъэцэкIэжьынэу щыкIощтыр ары. Республикэм икъэлэ шъхьаIэ иурамхэу Пролетарскэмрэ М. Горькэм ыцIэ зыхьырэмрэ язэхэкIыпIэ игъэкIэжьыни джащ фэдэу зэхафыгъ. Ащ игъэцэкIэжьын екIолIэкIи 3 къыфагъэнэфагъ. ГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием и ГъэIорышIапIэу Адыгеим щыIэм иIофышIэхэри мы Iофыгъом изэхэфын къыхагъэлэжьагъэх, пстэуми яеплъыкIэхэр къыраIотыкIыгъэх. Автотранспортыр зыщызекIон ылъэкIыщт гъогу зэхэкIыпIэхэр гъэпсыгъэныр игъоу республикэм ипащэ ылъытагъ.\n— Республикэм икъэлэ шъхьаIэ хэхъоныгъэу ышIыщтхэм ястратегие къыдэтлъытэн фае. ГъогурыкIоныр цIыфхэмкIэ щынэгъончъэнымкIэ ыкIи Iэрыфэгъоу щытынымкIэ мыщ фэдэ екIолIакIэм амалышIухэр къытыщтых, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм икъэлэ шъхьаIэ иурамэу Гоголым ыцIэ зыхьырэм щашIыщт тучаным ипроект зэхэсыгъом хэтхэр хэплъагъэх. Ащ фэгъэхьыгъэу къэгущыIагъ Мыекъуапэ архитектурэмрэ къэлэгъэпсынымрэкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Шыумэфэ Сульетэ. КъызэриIуагъэмкIэ, псэуалъэр къатитIоу зэтетыщт. Автомобильхэм арысэу къекIуалIэхэрэм афытегъэпсыхьэгъэ уцупIэ къыпыщылъ чIыпIэм щашIыщт. ЩапIэм ипроект Советым хэтхэр тегущыIагъэх.\nЩапIэхэм, нэмыкI псэуалъэхэм ацIэхэр IэкIыб къэралыгъуабзэхэмкIэ зэратыратхэхэрэми зэхэсыгъом щытегущыIагъэх. Мыекъуапэ иурамэу Краснооктябрьскэр пштэмэ, мыщ фэдэ псэолъи 169-у тетым щыщэу 37-мэ арэущтэу атетхагъэх. Iофтхьабзэм къызэрэщыхагъэщыгъэмкIэ, щапIэхэр, шхапIэхэр къызэIузыхырэмэ республикэм икъэралыгъуабзэхэм уасэ афашIын фае.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Мыекъуапэ архитектурэмрэ къэлэгъэпсынымрэкIэ и ГъэIорышIапIэ мы лъэныкъомкIэ иIофшIэн ыгъэлъэшынэу зыфигъэзагъ.\nХьэлъэкъуае щашIынэу агъэнэфэгъэ мэщытым ипроект архитектурэмрэ къэлэгъэпсынымрэ япхыгъэ Iофыгъохэм афэгъэзэгъэ Советыр хэплъагъ. Мэщытым квадратнэ метрэу ыубытыщтым, нэбгырэ пчъагъэу чIэфэщтым тегущыIагъэх. Нэужым къагъэхьазырыгъэ проектым епхыгъэ упчIэхэр Советым хэтхэм къатыгъэх, мэщытым итеплъэкIэ нахь дахэ ыкIи щынэгъончъэу гъэпсыгъэ зэрэхъущтым фэгъэхьыгъэу къэгущыIагъэх.\nГъэстыныпхъэ игъэхъуапIэу, машинэхэм ятехническэ фэIо-фашIэхэр зыщагъэцэкIэщт станциеу Адыгэкъалэ дэжь щагъэпсынэу агъэнафэрэми зэхэсыгъом щытегущыIагъэх. Ар зыфэдэщтыр къыIотагъ пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «ПСК Вектор» зыфиIорэм ипащэу Александр Лысенкэм. Проектэу къагъэхьазырыгъэм Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэм хэукъоныгъэ къыхагъэкIыгъэп.\nПоселкэу Яблоновскэм щашIынэу агъэнэфэрэ тучанхэм япроектхэми ахэплъагъэх. Муниципальнэ районхэм ыкIи къоджэ псэупIэхэм япащэхэр псэуалъэхэр зышIыхэрэм нахь чанэу Iоф адашIэнэу КъумпIыл Мурат къяджагъ.\n— Федеральнэ гъогум укъызщытекIыщтым епхыгъэ проектхэм яшIын гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием иIофышIэхэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэ фае. Мыщ фэдэ чIыпIэхэр цIыфхэмкIэ щынэгъончъэу шIыгъэнхэр типшъэрылъ шъхьаI. Архитектурнэ псэуалъэм ишIын лъэныкъо зэфэшъхьафхэр къыдэлъытэгъэнхэ фае. Ышъо, къызэрэнэфырэр, автомобиль уцупIэу иIэр, къыпыщылъ чIыпIэм игъэдэхэн, нэмыкIхэри. Пстэури зэрифэшъуашэу гъэпсыгъэ зыхъукIэ, щынэгъончъэу ыкIи Iэрыфэгъоу псэупIэхэр щытыщтых, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.


Москва къыщагъэлъагъо | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 08.08.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nКъокIыпIэм и Къэралыгъо музееу Москва дэтым Урысыем изаслуженнэ сурэтышIэу, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо шIухьафтын къызфагъэшъошагъэу ПэтIыощэ Феликс иIофшIагъэ фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъон къыщызэIуахыгъ.\nЖивописым, графикэм, бгъэфедэн плъэкIырэ искусствэм яхьылIагъэхэр музеим къыщагъэлъагъох.\nПэтIыощэ Феликс культурэр, искусствэр зыщагъэлъэпIэрэ унагъом щапIугъ. ГъэшIэгъоныр ятэжъ яти, ащ яти лъэпкъ Iэпэщысэхэр ашIынхэмкIэ IэпэIасэхэу зэрэщытыгъэхэр ары. Лъэхъаным диштэрэ Iашэр ашIыным зыфагъэсэгъагъ.\nЯнэ дэкIо-бзакIо зэрэхъугъэм ишIуагъэкIэ лъэпкъ гупшысэр иIофшIэн рипхыщтыгъ.\nЛъым хэлъыр ПэтIыощэ Феликс къетэжьыгъ, дунэе искусствэм цIэрыIо щыхъугъ.\nУрысые Федерацием, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ яминистерствэхэр, КъокIыпIэм и Къэралыгъо музееу Москва дэтым ипащэу А. Седовыр, КъокIыпIэм и Къэралыгъо музееу Мыекъуапэ дэтым ипащэу Н. Кушъур, фондэу «Русские меценаты» зыфиIорэр къэгъэлъэгъоным изэхэщэн кIэщакIо фэхъугъэх.\nФондэу «Русские меценаты» зыфиIорэм ипащэу Юлия Вербицкаям къызэриIуагъэмкIэ, Ф. ПэтIыуащэм иIэшIагъэхэм ащыщэу ежь ыугъоигъэхэр, музейхэм яфондхэм къахахыгъэхэр 50-м къехъухэу къагъэлъагъох.\nШышъхьэIум и 25-м нэс къэгъэлъэгъоныр Москва щыкIощт.\nСурэтым итыр: ПэтIыощэ Феликс иIофшIагъэхэм ащыщэу музеим къыщагъэлъагъорэр.


1 Сэ сы Паул. Исус Христос сызэрэфэлажьэ-рэм пае, хьапсым сычІадзагъэу сычІэс. ШІу тлъэгъоу къыддэлажьэрэ Филимон, чылыс зэІукІэм щыщхэу уиунэ щызэрэугъоихэрэм,\n2 тшыпхъоу Апфие, Христос пае тэ къыддэлажьэрэ Архипп, тшы Тимофей* сигъусэу мы тхылъыр къышъуфэсэтхы.\n4 Тхьэм селъэІу зыхъукІэ, Тхьэм щытхъу фэсэшI зэпыт ощ пае.\n5 Сыда пІомэ, Зиусхьан ИсускІэ шІошъ-хъуныгъэу уиІэмрэ Тхьэм ицІыф лъэпІэ пстэуми шIулъэгъоу афыуиІэмрэ якъэбар зэхэсхыгъэшъ ары.\n6 ШІошъхъуныгъэу тиІэмкІэ гъусэ укъытфэхъугъ, Христос тыгухэм зэрарылъым пае, Тхьэм шІоу къытфишІэрэ пстэури а гъусэныгъэу оррэ тэррэ зэфытиІэм нахьыбэ къыдгуригъэІонэу селъэІу.\n7 УишІулъэгъукIэ инэу сыбгъэгушІуагъ ыкІи сыбгъэгушхуагъ, сыда пІомэ, о, сшы, Тхьэм ицІыф лъапІэхэм агу бгъэпсэфыжьыгъ.\n8 Арышъ, Христос тыгухэм зэрарылъым пае, пшІэн фаер унашъо пфэсшІынэу гушхо сиІэ пэтми,\n9 шІулъэгъукIэ сыкъыолъэІуныр нахь къэсэштэ. Сэ, Паул, сылІыжъэу Исус Христос сызэрэфэлажьэрэм пае, хьапсым сычІадзагъэу,\n10 скъо Онесим пае сыолъэІу, сыда пІомэ, хьапсым сычІэсэу ар скъом фэдэ хъугъэ.\n11 ЫпэкІэ оркІэ Онесим ишІуагъэ къакІощтыгъэп*, ау джы ори сэри ишІуагъэ къытегъэкІы.\n12 Ар, спсэ фэдэу шІу слъэгъурэр, джы къыпфэсэгъэкІожьы.\n13 КъэбарышІур зэрэзгъэІурэм пае, хьапсым сычІэсыфэ, о пчІыпІэкІэ ІэпыІэгъу къысфэхъунэу садэжь щызгъэІэнэу сыфаещтыгъ,\n14 ау о умыдэу ар сшІэнэу сыфэягъэп, о уишІушІагъэ егъэзыгъэ хэмылъэу, о ар уигуапэу пшІэным пае.\n15 Зы уахътэ горэкІэ Онесим къыбгъодэкІыгъэу зыкІэхъугъэр\n16 унэІутым фэдэу мыхъужьэу, ау унэІутым нахьи нахьышІужьэу, шІу плъэгъурэ тшы фэдэу егъашІэм бгъотыжьынэу къычІэкІынкІи мэхъу. СэркІэ ар бэу лъапІэ, оркІи нахь лъэпІэжь, цІыф фэдэу ыкІи Зиусхьаныр зыгу илъ пшы фэдэу.\n17 Сыкъыбдэлажьэу сыолъытэмэ, сэ сызэребгъэблагъэщтыгъэм фэдэу, ари егъэблагъ.\n18 ЗыгорэкІэ иягъэ къыокІыгъэмэ е уичІыфэ телъмэ, сэ ар къысфэгъаз.\n19 Сэ, Паул, ар остыжьыщт, сэ сІэкІэ сэтхы, ау Христос угу зэрилъым пае, сичІыфэ о зэрэптелъыр къыосІонэу ищыкІагъэп.\n20 Ары, сшы, Зиусхьаным пае уишІуагъэ къысэгъэкІ. Зиусхьаныр угу зэрилъым пае, сыгу гъэпсэфыжь.\n21 УкъызэрэсэдэІущтымкІэ сицыхьэ птелъэу къыпфэсэтхы. СыкъызэрэолъэІурэм нахьи нахьыбэ зэрэпшІэщтри сэшІэ.\n22 НэмыкІ горэмкІэ сыолъэІу: хьакІэщ къысфэгъэхьазыр; сыда пІомэ, Тхьэм шъукъызэрэсфелъэІугъэм ипэгъокІ фэдэу сыкъышъуитыжьынэу сыщэгугъы.\n23 Епафрасэу* Христос Исус зэрэфэлажьэрэм пае, сигъусэу хьапсым чІадзагъэу чІэсым шІуфэс къыуехыжьы.\n24 Сэ къыздэлажьэрэ Марки, Аристархи, Димаси, Луки шІуфэс къыуахыжьы.\n25 Зиусхьан Исус Христос ынэшІу шъугумэ къащерэф.


Ислъам диныр мамырныгъэм ипкъэу — Адыгэ макъ\nДиндэлэжьапIэмрэ Ислъам динымрэ светскэ къэралыгъом зэпхыныгъэу дыряIэм диштэу быслъымэнхэм къэралыгъо хэбзэ ыкIи хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм Iоф ащашIэн фитхэмэ, джащ фэдэу дунаим щынэгъошхо къыфэзыхьырэ радикальнэ ислъамым, экстремизмэм ыкIи терроризмэм афэгъэхьыгъэу гущыIэгъу тыфэхъугъ Адыгэ Республикэм ыкIи Пшызэ шъолъыр ащыпсэухэрэ быслъымэнхэм я ДиндэлэжьапIэ имуфтий игуадзэу Хъущт Азэмат.\n— 2014-рэ илъэсым быслъымэн шIэныгъэлэжьхэм я Дунэе союз зэхэхьэшхо иIагъ. Ащ тэри тыхэлэжьагъ. Быслъымэнхэм яфитыныгъэхэм ыкIи яшIоигъоныгъэхэм Iофтхьабзэм щытегущыIагъэх. Ащыгъум Дунэе союзым итхьаматэу щытыгъ зэлъашIэрэ дин шIэныгъэлэжьышхоу Али Мухиддин аль-Карадаги. Анахь Iофыгъо шъхьаIэу зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэхэм ащыщ быслъымэнхэм къэралыгъо хэбзэ ыкIи хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм Iоф ащашIэнхэмкIэ фитыныгъэу яIэхэр. ШIэныгъэлэжь пэпчъ мы упчIэмкIэ игъэкIотыгъэу ишIоигъоныгъэхэр къыриIотыкIыгъ. ЗэкIэми зэдырагъаштэу къаIуагъ Ислъам диныр шIум изехьакIоу зэрэщытыр, обществэмкIи, цIыфхэмкIи, социумымкIи шIуагъэ къызэрихьырэр. Джащ фэдэу тикъэралыгъо щынэгъончъэу щытыным, мамырныгъэ илъыным, зыпкъитыныгъэ иIэным Ислъам диныр фэIорышIэ. Ащ нэмыкIэу псауныгъэр, диныр, цIыфышъхьэр къэухъумэгъэнхэр Ислъам диным ипкъэух, — къыIуагъ Хъущт Азэмат.\nМуфтиим игуадзэ къызэриIуагъэмкIэ, Ислъам диным мурадышхоу зыфигъэуцужьхэрэр яIэубытыпIэу быслъымэнхэр нахь макIэу зыщыпсэурэ чIыпIэхэм екIолIэкIэ хэхыгъэхэр къыфагъотых. Сыда пIомэ, граждан къэралыгъоу тызыщыпсэурэм шариатыр икодексэу ыкIи иунашъоу щытэп. Ащ къыхэкIэу быслъымэнхэм фитыныгъэу яIэхэр нахь макIэх. Арэу щытми, къэIогъэн фае, къэралыгъо хэбзэ ыкIи хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм быслъымэнхэм Iоф ащашIэнымкIэ фитыныгъэхэр яIэх. Тэ тикъэралыгъо имызакъоу Европэми, Америкэми, нэмыкIхэу быслъымэнхэр нахь макIэу зэрысхэм ар яIэубытыпIэу мэпсэух. Мыр дунэе гумэкIыгъоу щыт. Ащ къыхэкIэу Дунэе союзым хэтхэм чIыпIэхэр къакIухьэхэзэ зэIукIэхэр ащырагъэкIокIых. Къэралыгъоу зыщыпсэухэрэм иобщественнэ щыIакIэ хэлэжьэнхэмкIэ, быслъымэнхэм зыпари пэрыохъу къафэмыхъоу Iоф ашIэн алъэкIынымкIэ адэIэпыIэх.\nИслъам диныр гукIэгъум, шIушIэным, шъыпкъагъэм афэлажьэу зэрэщытыр, быслъымэн ныбжьыкIэхэм ащ уасэ фашIэу, мэхьанэ аратэу пIугъэнхэ зэрэфаер Хъущт Азэмат къыкIигъэтхъыгъ. Ау щыIэны-гъэм къызэригъэлъагъорэмкIэ, ныбжьыкIэхэм «быслъымэн факторэу» дунэе геополитикэм къыхэхьагъэр къатекIо хъугъэ.\n— Ислъамымрэ терроризмэмрэ егъашIи зэгъусэнхэ ылъэкIыщтэп, — еIо Азэмат. — НыбжьыкIэхэм агурыдгъэIон фае экстремизмэм иягъэу къэкIон ылъэкIыщтыр. Ахэм ашIэн фае блэкIыгъэр, непэрэр ыкIи къэхъущтыр зэрэзэпхыгъэхэр. Урысые къэралыгъошхом рыгушхохэу пIугъэнхэм пае ахэм щыIэныгъэм уасэ зыщафашIыщтыр ашIэн, щысэ афэхъун цIыфхэр щыIэнхэ фае. Терроризмэм, экстремизмэм ебэныгъэнымкIэ IофшIэныр ренэу тэгъэлъэшы. БэмышIэу Советым изэхэсыгъоу щыIагъэм мы Iофым игъэкIотыгъэу тыщытегущыIагъ. ТэркIэ анахь шъхьаIэу щытыр диным иуарзэхэр алъыгъэIэсыгъэныр ары. ТиIимамхэм чэзыу-чэзыоу мыщ фэдэ уарзэхэр ыкIи узыгъэгъозэрэ урокхэр зэхащэх, ныбжьыкIэхэм игъэкIотыгъэ зэдэгущыIэгъухэр адашIых, терроризмэм зэрарэу къыхьырэр, ащ иягъэу цIыфым къекIырэр ыкIи нахьыбэу ныбжьыкIэхэр ащ щыухъумэгъэнхэ зэрэфаер агурагъаIо. Интернетым иамалхэр къызфэдгъэфедэзэ сайт зэфэшъхьафхэм узыгъэгъозэрэ урокхэр ащызэхэтщагъэх. Лекциеу зэдгъэдэIугъэхэм анахь Iофыгъо шъхьаIэу къыщытIэтыгъэр дин экстремизмэр зыфэдэр, ар къызыхэкIырэр ары. Мыщ фэдэ IофтхьабзэхэмкIэ пшъэрылъ шъхьаIэу тиIагъэр цIыфхэм яшIэныгъэхэм ахагъэхъоныр, дин экстремизмэм ылъапсэ агурыгъэIогъэныр ыкIи ахэр а идеологие пхэнджым щыухъумэгъэнхэр ары. Терроризмэм иягъэ къызэрэкIорэм нэмыкIэу диным шIуагъэу хэлъыр, ар непэ терроризмэм къызэригъэлъагъорэм фэдэу зэрэщымытыр, ащ икъэбзагъэ, идэхагъэ цIыфхэм агурыдгъаIозэ, алъыдгъэIэсызэ Iофтхьабзэхэр ретэгъэкIокIых. Мы илъэсэу итми, къэкIощтми Адыгэ Республикэм ыкIи Пшызэ шъолъыр ащыпсэухэрэ быслъымэнхэм я ДиндэлэжьапIэ Iофыгъо шъхьаIэу зыдэлэжьэщтхэм мыр ащыщ.\nМуфтиим игуадзэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, мыщ фэдэ узыгъэгъозэрэ Iофтхьабзэу зэхащэхэрэм яшIогъэшхо къэкIо. Интернетым иамалхэмкIэ арыми, цIыфхэм занкIэу заIуагъэкIагъэми анахь шъхьаIэр мы Iофыр ыкIи гумэкIыгъор икъоу алъыбгъэIэсышъуныр, агурыбгъэIошъуныр ары. АщкIэ анахьэу ынаIэ зытырагъэтырэр динымрэ шIошъхъуныгъэмрэ ямэхьанэ зэхэфыгъэныр, непэ диным чIыпIэу ыубытырэр, дин конфессие шъхьаIэхэр мамырныгъэм зэрэфэлажьэхэрэр, цIыфышIум ипIун зэрэпылъхэр ары.\n— Темыр Кавказым ибыслъымэнхэм я ДиндэлэжьапIэ икоординационнэ гупчэ исовет тыхэт. Терроризмэм ыкIи экстремизмэм апэуцужьыгъэным епхыгъэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэу зэхащэхэрэм апэIудгъэхьанэу илъэс къэс мылъку къытфатIупщы. Ащ ишIуагъэкIэ фондыр тиIэпыIэгъоу Iофтхьабзэхэр зэхэтэщэ. Краснодар краимкIэ координаторыкIэ тиIэу мы илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу Iофтхьабзэхэр нахьыбэу редгъэкIокIыхэ хъугъэ, — еIо муфтиим игуадзэ.\nБэмышIэу Гупчэ Азием щыщым Мыекъуапэ исатыушIыпIэхэм ащыщ горэ къыгъэон мурад иIэу щынэгъончъэнымкIэ федеральнэ къулыкъум иIофышIэхэм къаубытыгъ. Ар унэу зыщыпсэущтыгъэм ыIэкIэ ышIыгъэ къагъэорэ пкъыгъохэр къырагъотагъэх. Мы къэбарым зэрэреспубликэу ыгъэгумэкIыгъ.\n— БзэджашIэу къаубытыгъэм икъэбар тэ зыпарэкIи тыщыгъуазэп. Сыда пIомэ, ар мэщытым къакIощтыгъэп. Мыщ фэдэ цIыфхэм ащыухъумагъэ тыхъуным пае хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм заIудгъэкIагъ, гумэкIыгъом игъэкIотыгъэу тытегущыIагъ. Ахэм Iофэу зэрафэрэм тэ тыщыгъуазэп ыкIи ахэмкIэ пшъэдэкIыжь тхьын тлъэкIыщтэп. Сыда пIомэ, IэкIыбым къикIыгъэхэу тиреспубликэ щыпсэухэрэр зэкIэ мэщытым къакIохэрэп, нэмаз ашIырэп. Ахэм гухэлъэу яIэр къэшIэгъуай. Терроризмэм ыкIи экстремизмэм пылъ бзэджашIэхэр гъогу пхэндж тетых, Ислъам диным ипкъэухэм апэчыжьэх. Ащ пае загъэбылъызэ терроризмэ ыкIи экстремизмэ нэшанэ зиIэ бзэджашIэхэр зэрахьэх. Ахэм язекIуакIэ къэзыгъэуцун зылъэкIыщт закъоу тиIэр щынэгъончъэнымкIэ федеральнэ къулыкъум иIофышIэхэр ары. Ятелефонхэр зыуплъэкIун, зыщыпсэухэрэр, Iофэу зэрафэхэрэр зэзгъэшIэн амал зиIэхэр хэушъхьафыкIыгъэ къулыкъухэр ары. Ау мэщытым къакIохэрэм язекIуакIэ мытэрэзэу тызегуцафэкIэ, е Интернетым мыхъун къэбархэр къырагъэхьагъэу зытлъэгъукIэ ащ фэдэхэм тынаIэ атетэдзэ. Ахэр мэщытым къетэгъэблагъэхэшъ тадэгущыIэ, гъогу пхэндж техьэ зэрэмыхъущтхэр агурытэгъаIо. Джыри зэ къэсэIо, радикализмэм техьагъэхэр къыхэбгъэщынхэр зэрэмыпсынкIэр, сыда пIомэ, ахэр шъэфэу мэзекIох, тыди зыкъыщыхагъэщырэп. Ахэм язекIуакIэ терроризмэмрэ экстремизмэмрэ яидеологие изы Iахьэу щыт.\nПредыдущая Бзэм узэгурегъаIо, пхегъахъо, уеухъумэ\nСледущая НэкIмазэр къэблагъэ


Адыгэ Хэку Таймс: ТхьакIущынэ Аслъан дашIыгъэ зэдэгущыIэгъур\nТхьакIущынэ Аслъан дашIыгъэ зэдэгущыIэгъур\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан дашIыгъэ шъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъур\n«КъэбарлъыгъэIэс амалхэм афэдэу социальнэ хъытыухэми непэ мэхьанэшхо яI. Нахь къызэрыкIоу, мыофициальнэу цIыфхэм мыщ уащыдэгущыIэн олъэкIы, сэ сшъхьэкIэ обществэм еплъыкIэу иIэхэр зэзгъэшIэнхэмкIэ, цIыфхэм нахь апэблагъэ сыхъунымкIэ ахэр амалышIоу щытых», - джарэущтэу елъытэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан.\nРеспубликэм ипащэ социальнэ статусышхо зэриIэм елъытыгъэу ищыIэныгъэ фэгъэхьыгъэ пстэури цIыфхэм ашIэмэ ашIоигъу. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ Iофэу ышIэрэм такъытегущыIэми, ышъхьэ Iофхэм талъыIэсынэу зэрэмыхъурэм епхыгъэу Фэйсбукым иIофышIэу Фоснес Мариет ТхьакIущынэ Аслъан дишIыгъэ шъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъум а лъэныкъом анахьэу ынаIэ щытыригъэтыгъ.\n- Аслъан Кытэ ыкъор, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ущытыныр насыпыгъа, хьауми ар ушэтыпIэу олъыта?\n- Ар ушэтыпIэшхоу сэлъытэ. Мафэ къэс шIэныгъи, кIуачIи зищыкIэгъэ Iоф огъэцакIэ, унашъоу пштэхэрэмкIэ зэрэреспубликэуи, нэбгырэ пэпчъи апашъхьэ пшъэдэкIыжьышхо щыохьы. Ренэу хъугъэ-шIагъэхэм япчэгу уитын, къэбар тэрэзхэр къыпIэкIэхьанхэ, зэхэпфынхэ, унашъохэр пштэнхэ ыкIи ахэм кIэухэу афэхъун ылъэкIыщтхэр къыдэплъытэнхэ фае. Ащ кIочIэшхуи, акъыли зэрэпэIухьэрэм имызакъоу, уигушъхьэлэжьыгъи фэогъэлажьэ. Ащ лъыпытэу унашъо пэпчъ шIуагъэ къытырэп. НахьыбэрэмкIэ мэзэ пчъагъэрэ, загъорэ илъэс пчъагъэрэ кIэуххэм уяжэн фаеу мэхъу. Обществэм хэтхэр зэкIэ унэшъо пстэуми агъэрэзэнхэ алъэкIыщтэп. Зы лъэныкъо горэмкIэ укъызэкIэкIожьын фаеу мэхъу ыужыкIэ лъэбэкъуитIу бдзыным пае. Ар ушэтыпIэу щыт, зиIоф хэшIыкIышхо фызиIэхэр, еплъыкIэхэмкIэ къыбдезыгъаштэхэрэр къыбготынхэ фае. КIэух пстэумкIи пшъэдэкIыжь зыхьырэр республикэм и ЛIышъхь ары. А IэнатIэр ушэтыпIэшхоу щыт, сыда пIомэ уахътэр зэрэбгъэкIощтми, пшIэщтыми уафитэп, пшъхьэ иIофхэми уапылъынэу хъурэп. Пстэури зыфэбгъэIорышIэрэр IофшIэныр ары.\n- ТапэкIэ щыIэгъэ е непэ къытхэт политикхэм ащыщ горэ IофшIэнымкIэ щысэтехыпIэу уиIа?\n- Сэ щысэтехыпIэу сиIэр Владимир Путиныр ары. Ар пэщэ дэгъоу сэлъытэ - акъылышIу, цIыфыгъэшхуи хэлъ. Апшъэрэ IэнатIэ зиIэхэм зэряпащэм дакIоу, шэн шIагъоу хэлъхэм яшIуагъэкIэ цIыф къызэрыкIохэми ар шIу къалъэгъу, къыдырагъаштэ. Iофхэр лъэшэу къызыщыхьылъэгъэ лъэхъаным ар пащэу загъэнафэм, пIэлъэ кIэкIым къыкIоцI нахьышIум ылъэныкъокIэ хэгъэгум зэхъокIыныгъэхэр фишIынхэ, ар нахь лъэш ышIын ылъэкIыгъ. Непэ зэкIэ дунаим къыщыхъухэрэм ар къагъэшъыпкъэжьы. КъохьэпIэ хэгъэгухэм IэнэтIэшхохэр ащызыIыгъхэр Урысые лъэшымрэ пэщэ лъэшымрэ ащыщтэхэ хъугъэ. Ау сэ сызэрегупшысэрэмкIэ, непэ зэрэхэгъэгоу ипащэ къоуцонышъ, хэти фэлъэкIыщтыр ышIэзэ, ащ лъэныкъоу пхырищырэм дыригъэштэн, хэгъэгур нахь лъэш хъуным фэлэжьэн фае. Уахътэр къэсымэ, тэ тимызакъоу, тикIэлэцIыкIухэми, типхъорэлъфхэми а Iофым шIуагъэу къытыгъэр нэрылъэгъу къафэхъущт.\nДмитрий Медведевми, Валентина Матвиенкэми лъытэныгъэшхо афэсэшIы. Ахэр политик Iушых, цIыф дэгъух.\nАдыгэхэм афэгъэхьыгъэмэ, сэ къахэзгъэщы сшIоигъуагъэр лIэшIэгъу плIанэ фэдизрэ КПСС-м ихэку комитет ипэщэгъэ, Адыгейми, ащ щылажьэхэрэми апае бэ зышIэгъэ Бэрзэдж Нухь ары.\n- УиIофшIэгъухэм лъытэныгъэ къызэрэпфашIырэр нэрылъэгъу. Пащэм шэнэу хэлъхэм ащыщэу ащ фэдэ лъытэныгъэр сыда къызыкIакIорэр?\n- Мыщ фэдэ упчIэр сиIофшIэгъухэм яптыгъагъэмэ нахьышIугъэкIэ сенэгуе. ЦIыфхэм фыщытыкIэу афысиIэм укъытегущыIэн хъумэ, ахэм тэрэзэу сафыщытыным сыдигъуи сыпылъ, Iоф зыдэсшIэрэ пстэуми шъхьэкIафэ афэсэшIы. ЦIыфым IэнатIэу ыIыгъым сэркIэ мэхьанэ иIэп. Сэ пстэуми зэфэдэу, зафэу сафыщыт, зыкIи зызгъэиныгъэп, ащ фэдэ шэн зыхэлъхэри сикIасэхэп. Ащ фэдэ шэн зыхэлъхэу зызышIошIыжьыхэрэм нахь IэнэтIэ цIыкIухэр зыIыгъхэр агъэпыутынхэр, IэнэтIэшхохэм аIутхэм яубзэнхэр якIас.\nРекторэу сыщытызэ, сищыIэныгъэ къыхэхъухьэгъэ хъугъэ-шIагъэ горэм игугъу къэсшIы сшIоигъуагъ. Урамым сытетэу синэIуасэ горэ къысэкIуалIи, зызэригъэцIыкIурэр къыхэщэу лъхъанчэу шъхьащэ къысфишIыгъ. «Сыда арэущтэу зызыкIэбгъэпсырэр? Хэта зызыфэбгъэцIыкIурэр? Тэ тызэныбджэгъуи», - сIуагъэ. «О уректор!» - джащ фэдэ джэуап ащ къытыжьыгъэр. Уахътэ тешIагъэу нэужым ар урамым зыщысэлъэгъум, салъэныкъокIэ къэплъэгъахэп, къызэтеуцуагъэп ыкIи сэлам къысихыгъэп. Ышъхьэ лъагэу Iэтыгъэу, гъэутэкурэпщыгъэу зблэкIыгъ. «Сыда ащ къехъулIагъэр? СыдкIэ ыгу хэзгъэкIыгъа?» сIуи, синэIуасэхэм сызяупчIым, ащ IэнатIэ горэ къызэрэратыгъэр къысаIуагъ.\n- УиныбжьыкIэгъум республикэм и ЛIышъхьэ ухъунэу къыуаIогъагъэмэ пшIошъ хъуныгъа?\n- СиныбжьыкIэгъум ащ фэдэ хэти къысиIон ылъэкIыщтыгъэп. ТхьамыкIэу тыпсэущтыгъ, ащ фэдэ гупшысэхэр тшъхьэ къихьэщтыгъэхэп. ШъыпкъэмкIэ, къысаIолIагъэу зыгорэ къыздэхъугъ. Къуаджэм дэс нахьыжъхэм зыIапэхэр кIыхьэхэр кIэлэегъаджэ хъунэу алъытэщтыгъ. А лъэхъаным кIэлэегъэджэ сэнэхьатым къоджэдэсхэм осэшхо фашIыщтыгъ. Сэ джащыгъум апшъэрэ еджапIэм сычIэхьанышъ, кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр сIэ къизгъэхьанэу мурад зыфэсшIыжьыгъагъ. ШъыпкъэмкIэ, а сэнэхьатымкIэ бэрэ Iоф сшIэнэу хъугъэп - къулыкъу схьынэу дзэм сащагъ. Ащ ыуж гъэсэныгъэм епхыгъэ пэщэ IэнатIэхэм сащылъыкIотагъ: спортым ылъэныкъокIэ пэщэ IэнатIэхэр сIыгъыгъэх, профтехучилищым идиректорэу, ректорэу Iоф сшIагъэ.\n- Iахьылныгъэм сыдигъокIи Адыгеим мэхьанэшхо щыратыщтыгъэ. Зы лъэныкъомкIэ, Iахьылыбэ уиIэныр дэгъу. Адрэ лъэныкъомкIэ, зэдеIэжьныгъэ хабзэу адыгэхэмкIэ тхэлъыр уиIофшIэн пэрыохъу фэхъурэба?\n- ЗэIахьылхэм азыфагу зэфыщытыкIэ дахэхэр зэрилъхэм, зэрэзэфэгумэкIыжьыхэрэм зи мыхъун хэслъагъорэп. Кавказыр пштэмэ, зэкъозыгъэуцохэрэ пытапIэу, зэдэIэпыIэжьыныгъэмрэ зэфэгумэкIыныгъэмрэ ятамыгъэу лIакъор щыт. Сабый ибэхэр зыщаIыгъ унэм кIэлэцIыкIухэр е нэжъ-Iужъхэр интернатхэм мыщ щаратыхэрэп. IофшIэным фэгъэхьыгъэу угущыIэн хъумэ, зэрэсиIахьылым е зэрэсимыIахьылым елъытыгъэу зыкIи кадрэхэр къыхэсхэу къыхэкIыгъэп. Пстэуми анахьэу мэхьанэ зэстырэр цIыфыр IофшIэным зэрэфытегъэпсыхьагъэр ары. Ау зиIоф хэшIыкIышхо фызиIэ Iахьылым удеIэными емыкIу хэмылъэу сэлъытэ.\n- Лъэпкъ зэхашIэм зыкъегъэIэтыгъэн зэрэфаем непэ бэрэ тегущыIэхэу зэхэтэхы. О уишIошIыкIэ, сыда адыгагъэм къикIырэр?\n- УиупчIэ джэуап къестыжьызэ, къэсIон слъэкIыщт «Уадыгэба, уцIыфба?» заIокIэ, мытэрэзэу зэрэзекIуагъэмкIэ зэрагъэукIытэжьырэр. Адыгэр адыгэ хабзэхэм атетэу зекIон, цIыфыгъэ хэлъын фае. Армырмэ, ар адыгэжьэп ыкIи цIыфыжьэп. Адыгагъэр лIэшIэгъу пчъагъэхэм къакIоцI апсыхьэгъэ адыгэ хабзэм изы Iахьэу щыт. Ащ къыдилъытэрэ шэн-хэбзэ шъхьаIэхэм - лIыгъэ, гукIэгъу, нэхъой пхэлъынхэм, чыжьэу уплъэным, нахьыжъхэм, ны-тыхэм шъхьэкIафэ афэпшIыным сыдигъуи осэшхо афашIыщтыгъэ. Зэмаными хабзэхэми зэхъокIыныгъэу афэхъурэм емылъытыгъэу адыгэхэм фэсакъыхэзэ ар къагъэгъунэн фае. ЩыIэныгъэм илъэныкъо пстэуми узэращызекIощтыр адыгэ хабзэм щыгъэнэфагъ. Джы къызнэсыгъэми нахьыжъхэм шъхьэкIафэ зэрафашIырэм ишыхьатэу ягущыIэ зэпаутырэп, афэтэджыхэзэ ахэм шIуфэс арахы.\nДжыдэдэм тиныбжьыкIэхэм ащыщхэр адыгэхэм ахэмылъ хабзэхэм атехьэхэ ашIоигъо фэдэу сыхаплъэ. Сыда арэущтэу узкIызекIон фаер лIэшIэгъу пчъагъэхэм къакIоцI ежь цIыфхэм къыхахыгъэ, зыпкъыращэгъэ хэбзэшIухэр тиIэхэзэ?!\n- Тихабзэхэр зепхьанкIэ къинба? Ахэр нахь къызэрыкIо шIыгъэн фаемэ шIэ?\n- КъызэрэсIогъахэу, лIэшIэгъу пчъагъэкIэ а хабзэхэр агъэфедагъэх ыкIи зыкъагъэшъыпкъэжьыгъ. Ахэм уахэIэзыхьажьын фаеу слъытэрэп. Дунаим зызэрихъожьырэр нэмыкI Iоф. Тэ джыдэдэм шым тешэсыжьырэп ыкIи ащ къызэрепсыхыхэрэ шIыкIэр щыIэныгъэм щыдгъэфедэжьынэу ищыкIагъэп. ТикIэлэцIыкIухэр апIунхэу пIурэу яттыжьыхэрэп. Ау унаIэ зытеозгъадзэмэ сшIоигъор адыгэ хабзэм къыдилъытэрэ шапхъэхэм янахьыбэр тыди щыбгъэфедэным зэрэтегъэпсыхьагъэхэр ары. ГущыIэм пае, нахьыжъхэм, бзылъфыгъэм узэрафыщытын, унэгъо кIоцIым узэрэщызэфыщытын фаер: ны-тыхэр ясабый щытхъухэ зэрэмыхъущтыр, лъфыгъэхэм зыныбжь хэкIотэгъэ ны-тыхэм анаIэ атырагъэтыжьыныр, ахэр зыкIи гум рамынэжьынхэр ащ къыщыдэлъытагъэх.\n- Гурыт, апшъэрэ еджапIэхэм къащыбдеджагъэхэм, укъызщыхъугъэ къуаджэм дэсхэм зэпхыныгъэ адыуиIа?\n- Зы класс зэдисыгъэхэр зэрэзэIукIэхэрэр, къэбархэр къызэрэзэфаIуатэрэр лъэшэу дэгъу. ШъыпкъэмкIэ, сэ ащкIэ синасып къыхьыгъэп - гурыт еджапIэми, институтми къыщыздеджагъэхэм зэрэугъоинхэр якIасэп. Сэ ахэр зэIузгъэкIэнхэу заулэрэ сыпыхьэгъагъ. Зэгорэми сиапэрэ кIэлэегъаджэу Нуриет Юсыф ыпхъумрэ къыздеджагъэхэмрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щезгъэблэгъэгъагъэх. Джащыгъум бэ къызэфэтIотэгъагъ, бэмэ талъыIэсыгъагъ, ау ащ ыуж зэгъо дэдэрэ тызэрэзэIукIагъэр. Чылэм сызыкIокIэ, къоджэдэсхэм саIокIэ, садэгущыIэ, адыгэ хабзэм тетэу хъяр зиIэхэм е къин къызыфыкъокIыгъэхэм ящагу сыдэхьэ.\n- НыбжьыкIэхэм сыдигъокIи щысэтехыпIэ горэхэр яIэх. УиныбжьыкIэгъум хэт фэдэ ухъумэ пшIоигъуагъа, хэта угу анахьэу зыфакIощтыгъэр?\n- СикIэлэцIыкIугъом разведчикхэм афэгъэхьыгъэ тхылъхэм сяджэныр лъэшэу сикIэсагъ. Николай Кузнецовыр ары анахьэу сыгу зыфэщэгъагъэр. Бандеровцэхэм ар зэраукIыгъэр сэркIэ тхьамыкIэгъошхо хъугъагъэ!\n- ЦIыфым шэнышIоу хэлъхэм ащыщэу анахьэу бгъэлъапIэхэрэр сыд фэдэха?\n- ЦIыфыгъэ пхэлъыныр, цыхьэшIэгъоу ущытыныр ыкIи угу къэбзэныр ары.\n- ЦIыфэу укъэзыуцухьэхэрэм ныбджэгъу шъыпкъэкIэ плъытэмэ хъун ахэта е ныбджэгъуныгъэ адыуиIэнымкIэ IофшIэным уахътэ къыпфигъанэрэба?\n- Сэ нэIосабэ сиI, ау ныбджэгъухэр зырызых. О тэрэзэу гу лъыптагъ - ныбджэгъуныгъэ адысиIэнэу, садэгущыIэнэу IофшIэным уахътэ къысфигъанэрэп. Арэу щыт нахь мышIэми, къысфэшъыпкъэхэр зэрэщыIэхэр сэшIэ.\n- Унэгъо кIоцIым зыгорэ щыошIа?\n- Унэгъо кIоцIым пстэури щысшIэным сыфытегъэпсыхьагъэми, зыкъыстырагъакIэрэп.\n- Сыд фэдэ тхылъа узаджэхэрэр?\n- Тхылъ зэфэшъхьафмэ сяджэ. Тарихъым, политикэм япхыгъэ тхылъхэр сикIасэх. Бестселлер горэ, гущыIэм пае, Дэн Браун ытхыгъэр сIыгъэу загъорэ зысэгъэпсэфы.\n- IофшIэгъу ужым сыдэущтэу зыбгъэпсэфыра? Тхылъеджэныр анахь тхъагъоу олъыта?\n- Ары, зыгъэпсэфыгъо анахь дэгъукIэ слъытэрэр тхылъ дэгъу седжэу зы мафэ рэхьатэу унэм сисыныр ары. Загъорэ рулым сыIотIысхьэшъ, къалэр къэсэчъыхьэ, псэуалъэу ашIыхэрэм сяплъы.\n- ЦIыфым ыпкъышъол псыхьэгъэным, псэукIэ тэрэз иIэным мэхьанэшхо раты. О сыд фэдэ еплъыкIа ащ фыуиIэр?\n- Сэ тутыни, аркъи сяшъорэп. Сыдигъуи спортым сыпылъыгъ, волейбол, теннис сешIэщтыгъ. СипсауныгъэкIи, ситеплъэкIи зыпкъ ситыным джыдэдэми сынаIэ тесэгъэты.\n- Ты пхъашэу ущыта?\n- Пхъашэу сыщытэу сфэIощтэп, ау ыкIи сышъабэп. ЗыкIи сIэ тесщаеу къыхэкIыгъэп, жабзэкIэ кIалэм сыгурыIоным сыпылъ ыкIи ар къыздэхъу.\n- Пкъо е уипхъорэлъфхэм политикэм хэхьанэу аIомэ афэбдэщта?\n- Пэрыохъу сафэхъущтэп. Хэти зэрэфаеу ищыIэныгъэ егъэпсы.\n- Яхэгъэгу шIу алъэгъоу аIозэ, нэмыкI хэгъэгухэмрэ лъэпкъхэмрэ непэ зэрагъэпыутырэр тэрэзэп. Патриотизмэ шъыпкъэкIэ сыда о плъытэрэр?\n- УпчIэ гъэшIэгъон къэптыгъэр. Патриотизмэ шъыпкъэмрэ нэпцIымрэ бэрэ зэхагъэкIуакIэх, анахьэу ныбжьыкIэхэм. Ахэр зэрэзэтекIырэ лъэныкъохэри щыIэх. ЦIыф зафэр сыдигъуи ыгукIэ рэхьат. Жъалымыгъэ зезыхьэрэ, щэIагъэ зыхэмылъ, куоныр зикIэсэ цIыфым узырихьылIэкIэ, ар патриот шъыпкъэу зэрэщымытым уицыхьэ тегъэлъ. Патриот нэпцIыр ежь къызыхэкIыгъэ лъэпкъым рэкъэи, ау нэмыкI цIыфхэм ялъэпкъ зэхашIэ зыкъызэриIэтырэр ыгукIэ фаштэрэп. Ащ фэдэ екIолIакIэм джэгъогъуныгъэм нэмыкI уфищэщтэп.\nАдыгэхэм уакъытегущыIэн хъумэ, щэIагъэ уиIэныр, шъырытэу ущытыныр сыдигъуи адыгагъэм изы Iахьэу зэрэщытыгъэр къыхэгъэщыгъэн фае. Сэ сишIошIыкIэ, адыгагъэм къыделъытэ зы лъэпкъым адрэ лъэпкъыр ылъытэныр, ахэм зэфагъэкIотэжьышъуныр. Ау, гухэкI нахь мышIэми, тиджырэ обществэ ащ фэныкъу. Адыгэм, ежь илъэпкъ щытхъузэ, нэмыкI лъэпкъыр ыушъхьакIущтэп, пыут ышIыщтэп. Лъэпкъэу къызыхэкIыгъэр ащ ыгъэбыракъыщтэп, сыд фэдэрэ лъэпкъ къыхэкIыгъэхэми ежь илъэпкъ ынапэ тыримыхэу, зыпкъ итэу, адыгагъэм къызэрэдилъытэрэм тетэу адэзекIощт.\n- Тиджырэ обществэ цIыфыгъэ шапхъэу хэлъхэм къазэракIичырэр Iофыгъошхоу щыт. НахьышIум ылъэныкъокIэ ащ зэхъокIыныгъэ фэшIыгъэным пае сыд фэдэ амала республикэм щызехьэгъэн фаеу плъытэрэр?\n- Обществэм цIыфыгъэ шапхъэу хэлъхэр къызэтегъэнэжьыгъэнхэмкIэ къэралыгъом Iофэу зэшIуихыхэрэм уакъытегущыIэным охътабэ ыхьыщт. Тэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэм, лъэгэпIэ зэфэшъхьафхэм амалхэр ащызетэхьэх. АпэрэмкIэ, цIыфым ипIун къызыщежьэрэм - унагъом IэпыIэгъу етыгъэным тыпылъ. ЯтIонэрэмкIэ, гъэсэныгъэм ихэхъоныгъэ иIофыгъохэм лъэшэу тынаIэ атетэгъэты, сыда пIомэ пIуныгъэмкIэ ащ мэхьанэу иIэм уасэ фэшIыгъуай. ЯщэнэрэмкIэ, культурэми мэхьанэшхо етэты. ЦIыфлъэпкъым игушъхьэ гъомылэ культурэм иучреждение зэфэшъхьафхэм - дунэе художественнэ тхыгъэхэм атехыгъэ спектаклэхэр зыщагъэуцурэ театрэхэм, сурэтышI цIэрыIохэм якъэгъэлъэгъонхэм ыкIи нэмыкIхэм нахь бай ащэхъу. Адыгеим ис цIыф лъэпкъ пэпчъ шIоу хэлъым зэрэхэхъощтым тэ зэрэтфэлъэкIэу тыпылъ.\nНаркоманием ебэныжьыгъэными лъэшэу тынаIэ тетэгъэты. НыбжьыкIэхэм ягъэпсэфыгъо уахътэ гъэшIэгъонэу агъэкIоным, спортым ахэр пыщэгъэнхэм, псэукIэ тэрэз яIэным тапылъ. Ащ пае стадионхэр, велотрекхэр, бассейнхэр тэгъэпсых.\nIофыгъо гъэнэфагъэу зэшIотхыхэрэм бэрэ уакъытегущыIэн, цIыфыгъэу ахэлъыр къызэреIыхырэм ыкIи ащ идэгъэзыжьынкIэ тшIэхэрэм ягугъуи пшIын плъэкIыщт. Сыд фэдэрэ лъэныкъо пштагъэми, экономикэм къыщегъэжьагъэу культурэм нэсэу, зэкIэ тшIэрэр зытегъэпсыхьагъэр социальнэ щыIэкIэ-псэукIэ дэгъу цIыфхэм ягъэгъотыгъэныр, обществэм цIыфыгъэу хэлъыр къызэтегъэнэжьыгъэныр ары.\n- Фэйсбукым къэбарыбэ къиогъахьэ, ахэм яшIуагъэкIэ правительствэми, нэмыкI лъэныкъохэми къащыхъухэрэм нэIуасэ тафэхъу. УиеплъыкIэхэм къадезыгъаштэхэрэм яшIошIхэр зэбгъэшIэныри гъэшIэгъон.\nАдэ о зэпхыныгъэ зыдыуиIэхэм къыхаутыхэрэм уакъытегущыIэу мэхъуа?\n- Уахътэ сиIэ зыхъукIэ, загъорэ сакъытегущыIэ. Сэ дэхэкIаеу компьютерым сыхэзагъэщтыгъ. Ау технологиехэр зы чIыпIэ итыхэпышъ, ахэм тырягъусэу тэри зыхэдгъэхъон фаеу мэхъу. КъэбарлъыгъэIэс амалхэм афэдэу, социальнэ хъытыухэми непэ мэхьанэшхо яI. Къэралыгъо хабзэм икъулыкъухэм яофициальнэ сайт къимыхьэхэрэм е нахь гужъуагъэу къихьащтхэм мыщ ущяджэн олъэкIы. Нахь къызэрыкIоу, мыофициальнэу цIыфхэм мыщ уащыдэгущыIэн олъэкIы, сэ сшъхьэкIэ обществэм еплъыкIэу иIэхэр зэзгъэшIэнхэмкIэ, цIыфхэм нахь апэблагъэ сыхъунымкIэ ахэр амалышIоу щытых.\n- Узышъхьасыжьы зэрэмыхъущтым, къыбготхэм уафэсакъын зэрэфаем афэгъэхьыгъэ гупшысэхэр бэрэ зэдэгущыIэгъум къыщипIотыкIыгъэх. О тхьэшIошъхъуныгъэ уиIа?\n- Къэралыгъо политикэм диштэу атеизмэм зырыгъозэгъэхэ лъэхъаным сикIэлэцIыкIугъуи, синыбжьыкIэгъуи атефагъ. Ау къуаджэхэм адэсхэм, сэ сиунагъуи ахэм зэу ащыщ, Тхьэр зэрэщыIэр сыдигъуи ашIошъ хъущтыгъэ. Сянэжъ чэщрэ ренэу Тхьэ елъэIущтыгъ. Ар сицIыкIугъо сэри зыпкъырысщагъ, ащ елъытыгъэу диным иIофыгъохэми фыщытыкIэ гъэнэфагъэ афысиIэ хъугъэ.\n- Дэхагъэм дунаир къызэтыригъэнэжьынэу классикым зэриIогъагъэм деогъашта?\n- Ары, Достоевскэм «Дэхагъэм дунаир къызэтыригъэнэжьыщт» зэриIуагъэр тэрэзэу сэлъытэ. Ары ыкIи тызкIэпсэурэри, тызфэлажьэрэри, гъэпсын IофшIэнхэм тызкIапылъыри.\nИнтернет-журналэу «Къыблэ шъолъырыр».


Автор Тема: Находки под Питером (Прочитано 861470 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (432.14 кБ, 1194x1311 - просмотрено 42 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (522.54 кБ, 1342x1366 - просмотрено 28 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (746.18 кБ, 4032x3024 - просмотрено 100 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (304.77 кБ, 2674x1605 - просмотрено 122 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (369.22 кБ, 2560x1608 - просмотрено 67 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (287.27 кБ, 2850x1424 - просмотрено 101 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (533.09 кБ, 800x600 - просмотрено 76 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (493.1 кБ, 600x800 - просмотрено 47 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (323.01 кБ, 450x337 - просмотрено 92 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (78.7 кБ, 380x558 - просмотрено 15 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (170.5 кБ, 1200x797 - просмотрено 33 раз.)


Апэрэу хагъэунэфыкIы — Адыгэ макъ\nРедактор 30.06.2020 30.06.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nНепэ, мэкъуогъум и 30-м, парламентаризмэм и Дунэе мафэ къэралыгъуишъэм ехъумэ апэрэу хагъэунэфыкIы.\nПарламентхэм я Союз и Дунэе конференцие 1889-рэ илъэсым имыщ фэдэ мафэ зэхащэгъагъ. Ащ фэшI ООН-м и Генеральнэ Ассамблее парламентаризмэм и Дунэе мафэу ар къыхихыжьыгъ.\nМыщ фэдэ мафэ щыIэным кIэщакIо фэхъугъэхэм ащыщ Урысые Федерациер. Апэу предложениер къэзыхьыгъэр УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ ФедерациехэмкIэ и Совет и Тхьаматэу Валентина Матвиенкэр ары. Къэралыгъуишъэм ехъумэ ар игъоу алъытагъ ыкIи резолюцием иавторхэм ащыщ хъугъэх.\nОрганизацием ащ къызэрэдырагъэштагъэр, ащ фэдэ унашъо зэриштагъэр Урысыем изаконихъухьэхэм яIофшIэн къэгъэлъэгъоным имызакъоу, парламентхэм мэхьанэу яIэм дунаим зызэрэщиушъомбгъурэр къыхэгъэщыгъэным зэрэфэIорышIэщтым сенаторым къыкIигъэтхъыгъ. Мэкъуогъум и 30-м ар зэрэтыраубытагъэм парламентхэм язэпхыныгъэ, мы системэм иIофшIэн ямэхьанэ нахь къыкIегъэтхъэуи елъытэ.\n— Мы мафэм парламентаризмэм итарихъ чIыпIэ ин щиубытыщт. ЦIыфэу дунаим тетмэ ящыIакIэ нахьышIу хъуным, шэпхъэ гъэнэфагъэхэр щыIэнхэм фытегъэпсыхьагъэу депутатхэм Iофэу ашIэрэр нахь къыгъэлъэгъощт. Адыгеим идепутат пстэумэ мы мэфэкIымкIэ сафэгушIо, парламент Iофэу зыфэгъэзагъэхэм гъэхъагъэхэр щашIынхэу сафэлъаIо, — къыIуагъ АР-м и Парламент и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм иеплъыкIэхэр къыриIотыкIызэ.\nПредыдущая Гъэсэныгъэм иIофыгъохэм атегущыIагъэх\nСледущая Нэхэе Юр: «ЦIыфхэм тарихъ шIэжь яIэным ехьылIэгъэ гъэтэрэзыжьынхэм мэхьанэшхо ясэты»


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгеим щыщ быслъымэнхэм аумысы ислъам динымкIэ заухъумэу бзэджэшIагъэу зэрахьэхэрэр\nАдыгеим щыщ быслъымэнхэм аумысы ислъам динымкIэ заухъумэу бзэджэшIагъэу зэрахьэхэрэр\nФранцым икъэлэ шъхьаIэу Парижым къыщыхъугъэ къэхъу-къашIэу журналистхэр зэраукIыгъэм фэгъэгъэхьыгъэмкIэ, Адыгеим динымкIэ игъэIорышIапIэ иеплъыкIи къыхагъэщыгъ. Муфтиеу Къэрдэнэ Аскэрбый Фитыныгъэ радиом къызэрэриIуагъэмкIэ, хэкум щыщ быслъымэнхэм аумысы терроризмым, экстремизмым икъэлъэгъонхэр. Ислъам диным ахэр зыгори зэрэдырямыIэр къалэу Мыекъуапэ имэщыт ипащэ къыхигъэщыгъ.\n- Диным епхыгъэу щытэп мы къэгъэонхэм. Ислъам дин нэIупхъор зытыралъхьэрэ фэдэ бзэджэшIагъэхэр ашIэхэ нахь. Ислъам диным сурэтхэр, нэмыкIхэр иIэхэп пехъымбарым, ащ игъусагъэхэм япхыгъэхэр. Францым изакъоп, нэмыкIхэми карикатурэхэр ашIых. Ар тэрэзэп ныIа?!\nАдыгеим щыIэ Мыекъопэ «Адыгэ Хасэм» ипащэу Чундышко Заурбий игущыIэхэмкIэ, Францым зи дэгъу къыщыхъугъэп.\n- Мыхъунэу тэлъытэ а къэхъу-къашIэр. Тыгу къеуагъ. Зыми ыпсэ хэпхынэу щытэпышъ. Ау Мыхьамэт Пехъымбарым сэмэркъэу дэпшIыныр, цIыфэу диным дэлажьэхэрэм ар шъхьакIоу алъытэ .\nПариж щылэ мазэм и7 къыщыхъугъэ укIыныгъэр зэрахьагъэ исламист нэбгыри3 мэ, къэбар лъыгъэIэс амалмэ къызэратрэмкIэ. Ахэр франц журналэу «Чарли Хебдо» зыфиIорэм чIэбанэхи щэ оныгъэр къызэIуахыгъ. Журналист нэбгыри I0 полиц нэбгыри 2 хэкIодагъэх. Фэдэ тебэнэныгъэм иушъхьагъоу къаIорэр Мухьамэд Пехьымбарым фэгъэхьыгъэу кариатур зэрашIыгъэр ары. Фэдэ карикатурхэу динхэм япхыгъэхэр пшIы мыхъущтэуи бэмэ алъытэ, сыда пIомэ ащкIэ цIыфым ишIошъхъуныгъэ ууIэу кIэлъыплъэкIуабэмэ къаIо. НэмыкIхэм аIо, цIыфым игущыIэкIэ шъхьафитэу иIэмкIэ аущтэу динымкIэ карикатурхэр пшIыным зыгори хэмылъэу.\nМы къэхъу-къашIэр аумысэу мы мафэхэм Францым щыкIуагъ емызэгъ кIо. Ащ хэлэжьагъэх къэралыгъо зэфшъхьафмэ япащэхэр. Ежь журналэу «Чарли Хебдо» зыфиIоу мин 60 пчъагъэу къыдэкIыщтыгъэр пчъагъэ миллиони 3 –эу къыдагъэкIыгъэр зэкIэ ащэфгъахэу къэбар лъыгъэIэс амалмэ къаты.


Республика Адыгея - МэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъ\nШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/МэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъ\nАдыгеим истадион шъхьаIэ икъызэIухын фэгъэхьыгъэ зэхахьэм цIыф бэдэдэ къекIолIагъ, ахэр нэгушIох, чэфых, яреспубликэ рэгушхох. Спортыр, футболыр зикIасэхэм республикэм ипащэ закъыфигъазэзэ, аужырэ шапхъэхэм адиштэу зэтырагъэпсыхьэгъэ стадионыр къызэрэзэIуахырэмкIэ къафэгушIуагъ. Непэрэ мафэр Адыгеим итарихъ шIукIэ къызэрэхэнэжьыщтыр хигъэунэфыкIыгъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, республикэм ипащэхэм ягукъэкIыкIэ 2008-рэ илъэсым стадионым игъэцэкIэжьын рагъэжьэгъагъ. Илъэс зэкIэлъыкIохэм федеральнэ гупчэм зэпхыныгъэ дыряIэу пшъэрылъэу къэуцухэрэр зэшIуахыгъэх, ежь Адыгеим къытефэрэ пстэури ыгъэцэкIагъ. Проектым изэшIохын зэкIэмкIи сомэ миллион 925-рэ тефагъ, мылъкур федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къахахыгъ. Проектым диштэу трибунэхэр икIэрыкIэу зэтырагъэпсыхьажьыгъэх, зэкIэми аужэу ашIыгъэ темыр лъэныкъом щыIэр заухым, стадионым нэбгырэ мин 14-м ехъу дафэ хъугъэ. Футболым имызакъоу, атлетикэ псынкIэм, нэмыкIхэм япхыгъэ спорт зэнэкъокъухэр мыщ щызэхэпщэнхэ плъэкIыщт, дунэе шапхъэхэм ар адештэ. Джащ фэдэу хьакIэщыр, спортзалхэр, теннис узщешIэн плъэкIыщтхэр, нэмыкIхэри ащ къыдыхэлъытагъэх. Стадионым къыпыщылъ чIыпIэхэри зэрифэшъуашэу зэтырагъэпсыхьагъэх. Физическэ культурэм ыкIи спортым апыщагъэхэм япсауныгъэ агъэпытэнымкIэ, яухьазырыныгъэ хагъэхъонымкIэ республикэ стадионым амалышIухэр къетых. Ары Адыгеим ипащэхэм пшъэрылъ шъхьаIэу зыфагъэуцужьыгъагъэр ыкIи гъэцэкIагъэ хъугъэр.


Шъэумэн Хьазрэт фэкIо — Адыгэ макъ\nШъэумэн Хьазрэт фэкIо\nРедактор 30.04.2021 30.04.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУичылэ гупсэ сэлам къыуехы, Хьазрэт!\nТэ, Iимамыр, ефэндыр, диным игъогу тетхэр, зэкIэ къоджэдэсхэр, тыпфэраз, Хьазрэт!\nТызэрэпщымыгъупшэрэр тэшIэ, уянэ узэрэфэгумэкIынэу укъызщыхъугъэ къуаджэм уфэгумэкIы. Ренэу укъыкIэупчIэ, щыкIагъэу иIэм игъом гу лъыотэ, ащ уихьалэлыгъэ пэогъохы, гушIуагъор ылъапсэу Iофыр зэшIоохы. Шапсыгъэ къуаджэхэри, нэмыкIхэри о уихьатыркIэ зэтегъэпсыхьагъэ хъугъэх, гъогу дэгъухэр, газыр, электричествэр, псыр игъом анэбгъэсыгъэх. УишIуагъэ зэмыкIыгъэ лъэныкъо къэгъотыгъуай. О уихьатыркIэ еджапIэхэр, клубхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр зэтырагъэпсыхьагъэх, цIыфхэм япIун ахэр фэIорышIэх. Мыхэм яхьатыркIэ цIыф дэгъубэ лъэпкъым къызэрэхэкIыщтым тицыхьэ телъ.\nТэ анахьэу тызыгъэгушIорэр, тызыгъэгушхорэр IэзапIэу чылэм дябгъэшIыхьагъэр ары. Мыр джырэ лъэхъаным епэсыгъэ, диштэрэ IэзапIэмэ апэ ит. ЧIыпIэм щыпсэухэрэмкIэ Iэрыфэгъушху, ишIогъэшхо къэкIо. Ау ахэм ямызакъоу, мы клиникэм зыщызгъэхъужьы зышIоигъохэр чIыпIабэмэ къарэкIых. Операцие хьылъэхэр щашIых, щяIазэх, щагъэхъужьых, разэ хъугъэу цIыфхэр мэкIожьых.\nУахътэр зы чIыпIэ итэп, лъэкIуатэ. Илъэсыбэ блэкIыщт, ау цIыфмэ дахэу япIуагъэр, шIоу афэпшIагъэр ащыгъупшэщтэп, кIодыщтэп.\nШъыпкъэм тетэу къэпIон хъумэ, Хьазрэт, тэри утщыгъупшэрэп. Укъызыхъугъэ мафэр къызэрэблагъэрэри тэшIэ. Ащ епхыгъэу сэлам къыотэхы, тыпфэгушIо, Тхьэ тыпфелъэIу псауныгъэ пытэ уиIэу, уигупсэ-Iахьылмэ уадэтхъэжьэу, унасыпышIоу ущыIэнэу, мы дунаим анахьыбэ щызыгъэшIэщтмэ Алахьэм ащыщ уишIынэу!\nКъоджэдэсмэ ацIэкIэ къэзытхыгъэр шъхьэкIафэ къыпфэзышIэу Зэрамыку Алджэрый, Афыпсыпэ мэщытым иIимам.\nШъэумэн Хьазрэт Мэджыдэ ыкъом ыныбжь илъэс 84-рэ зэрэхъурэм фэшI тигуапэу тыфэгушIо. Хьазрэт цIыфхэм ишIуагъэу аригъэкIыгъэм рэзэныгъэ хигъуатэзэ ищыIэныгъэ гъогу дахэу рыкIонэу, ипсауныгъэ къыкIимычэу, иIахьылхэм ыкIи иблагъэхэм адатхъэу лIэшIэгъу псау адигъэшIэнэу тыфэлъаIо.\nАдыгэ лъэпкъым итарихъ Шъэумэн Хьазрэт пытэу зэрэхэуцуагъэм, ишIушIагъэкIэ, игукъэбзагъэкIэ ар цIыфхэм агу зэрилъыщтым тицыхьэ телъ.\nКъуекъо Нурбый, Хьаудэкъо Шыхьамыз, Гъыщ Сэлатчэрый.\nПредыдущая Терроризмэм ылъэныкъокIэ щынагъоу къэуцун ылъэкIыщтхэм ягъэнэфэн епхыгъэу цIыфхэр зэрэзекIонхэ фаер\nСледущая Президентым и Джэпсалъэ ипхырыщын


Быракъыр ыгъэбыбэтэнэу зегъэхьазыры — Адыгэ макъ\nРедактор 22.05.2020 22.05.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nАдыгэ Республикэм дзюдомкIэ испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм Мерэм Дамир зыщегъасэ.\nУрысыем дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ хэт Мерэм Дамир Джыракъые къыщыхъугъ. Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Акъущ Мыхьамодэ иапэрэ тренер-кIэлэегъадж.\nКъуаджэм дэс кIалэхэм афэдэу спорт лъэпкъ зэфэшъхьафхэм зафигъасэ шIоигъоу Мерэм Дамир футбол, волейбол ешIэщтыгъ. БэнакIохэм гъэхъагъэу ашIырэм фэгъэхьыгъэ къэбархэр шIогъэшIэгъоныгъэх. Адыгэмэ зэраIоу, нэм ылъэгъурэр псэм щыщ хъугъэ.\nБэнэпIэ еджапIэу Джыракъые дэтым Д. Мерэмыр кIонэу зеублэм, ищыIэныгъэ зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. Спортыр зэнэкъокъу къодыеу зэрэщымытыр псынкIэу къыгурыIуагъ.\nДжыракъые ибэнэпIэ еджапIэ лъапсэ щызышIыгъэхэр ныбжьыкIэхэм щысэшIу афэхъух. Тулпэрэ зэшхэу Муратрэ Мыхьамэтрэ, Къудайнэт Мэджыд, Лъэустэнджэл Мурат, ШъэоцIыкIу зэшхэу Рустам ыкIи Айдэмыр, Къэлэшъэо Заур, Ситимэ Азэмат, Къудайнэт Азэмат, нэмыкIхэм бэнэпIэ алырэгъум къыщахьыгъэ медальхэм къоджэ спортыр лъагэу аIэтыгъ.\n— СамбэмкIи, дзюдомкIи тыбанэзэ, тренерхэм, кIэлэегъаджэхэм лъэпкъ шэн-хабзэхэм тафагъасэщтыгъ, — къеIуатэ Мыекъопэ гандбол клубэу «Адыифым» ипащэу Къудайнэт Мэджыдэ. — ГукIэгъу тхэлъыным, къуаджэм ыцIэ дахэкIэ дгъэIуным тыпылъыгъ.\n— Спортым лIэужхэр зэрепхых, — тизэдэгущыIэгъу лъегъэкIуатэ спортымкIэ дунэе класс зиIэ Тулпэрэ Мыхьамэт. — СССР-м изаслуженнэ тренерэу Кобл Якъубэ лъапсэ зыфишIыгъэ Мыекъопэ бэнэпIэ еджапIэр щыIэныгъэм зыгъэсапIэ щытфэхъугъ. Тауж къикIырэ ныбжьыкIэхэм тагъэгушхо.\n— ЧIыпIэ нэкIым щедгъэжьагъэп, тызыкIырыплъын тиI, — къеIуатэ Мерэм Дамир. — Зэфэхьысыжь зыхэлъ гупшысэхэмкIэ тинахьыжъ лIэужхэм тагъасэ.\nУрысыем ихэшыпыкIыгъэ ныбжьыкIэ командэ хэтэу Европэм самбэмкIэ изэнэкъокъу Д. Мерэмым дышъэр, тыжьыныр къыщихьыгъэх. Урысыем хъулъфыгъэхэм язэнэкъокъоу щыкIуагъэм джэрзыр къыщихьыгъ.\nДзюдом нахь зыритыгъэу нарт шъаор банэзэ, игъэхъагъэхэм ахегъахъо. Илъэс 18 зыныбжьхэм язэIукIэгъухэу Липецкэ щыкIуагъэхэм джэрзыр къащихьыгъ. Илъэс 21-м нэс зыныбжьхэм язэнэкъокъоу Ростов— на-Дону щызэхащагъэми джэрзыр къыщыдихыгъ. Урысыем имедали 2 къызыфагъэшъошэгъэ джыракъые бэнакIор Урысыем ихэшыпыкIыгъэ ныбжьыкIэ командэ аштагъ.\nОр-орэу узытекIожьын плъэкIыным имэхьанэ дэгъоу къызыгурыIорэ Д. Мерэмыр 2016-рэ илъэсым Европэм и Кубок къыдэхыгъэным фэбэнагъ. НыбжьыкIэхэм язэIукIэгъоу Санкт-Петербург щыкIуагъэм тыжьыныр къыщыфагъэшъошагъ.\nИлъэс 23-м нэс зыныбжьхэм яхэгъэгу зэнэкъокъоу Екатеринбург щырекIокIыгъэм Мерэм Дамир зэрэхэлэжьагъэм, дышъэр къызэрэщыдихыгъэм дзюдом хэшIыкI фызиIэхэр тегущыIагъэх. Банэ зыхъукIэ алырэгъум пытэу зэрэтеуцорэр, псынкIэу зэрэгупшысэрэр, текIоныгъэм екIурэ гъогур къызэригъотырэ шIыкIэр къызэрэхагъэщыгъэхэр Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Бастэ Сэлымэ къытфиIотагъэх.\n2019-рэ илъэсым хэгъэгум ихъулъфыгъэхэм язэнэкъокъоу Назрань щыкIуагъэм Д. Мерэмым тыжьыныр къыщихьыгъ.\nБэнакIом лъэкIэу иIэр зэнэкъокъум къыщэлъагъо. Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Хьакурынэ Дамир ары джырэ уахътэ Мерэм Дамир зыгъасэрэр. Ащ къызэрэтиIуагъэу, игуетыныгъэкIэ ар тибэнакIохэм къахэщы. Зыгорэ къыдэмыхъурэмэ, кIэупчIэщт, щысэ зытырихырэмэ акIырыплъыщт.\n— Тренерхэу Акъущ Мыхьамодэрэ Акъущ Бислъанрэ ипащэхэу Джыракъые щезыгъэжьэгъэ Дамир бэнэкIо IэпэIас. Къуаджэм щызыгъэсэгъэ тренерхэм лъэшэу тафэраз. Зэпхыныгъэхэр адытиIэу зы Iофым тыфэлажьэ, — къытиIуагъ Хьакурынэ Дамир. — Дамир бэнэпIэ алырэгъум щянэкъокъу зыхъукIэ, хэкIыпIэхэм зэралъыхъурэр, шIыкIэу къыгъэлъэгъощтыр къэшIэгъуаеу зэрэщытыр тэри тшIогъэшIэгъон.\n— Олимпиадэ джэгунхэм ахэлэжьэн зылъэкIыщтхэм Мерэм Дамир ахэсэлъытэ, — къытиIуагъ Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ тренерэу, республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» спортымкIэ икомитет ипащэу Хъот Юныс. — Исэнаущыгъэ къызэIуихызэ, кIуачIэмрэ къулайныгъэмрэ зэгъусэхэу епсыхьэх. Олимпиадэ джэгунхэм спортсменыр ахэлэжьэным фэшI шэпхъэ лъагэхэм адиштэу бгъэхьазырын фае. Сыфай ащ тишъыпкъэу тыдэлэжьэнэу.\nАдыгеим испортсмен анахь дэгъухэу республикэм физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет 2019-рэ илъэсым къыхихыгъэхэм ащыщ Мерэм Дамир. Зэнэкъокъу пэпчъ дэгъоу зыфигъэхьазырыныр ипшъэрылъэу зылъытэрэ джыракъые батырым хэушъхьафыкIыгъэу Iоф зыдешIэжьы.\nМы мафэхэм къуаджэм кIожьыгъэу иIахьылхэм адэпсэуми, ыгукIэ зигъэрэхьатырэп. ЫшнахьыкIэу Нарт дзюдомкIэ мэбанэ. Зэнэкъокъухэм гъэхъэгъэ ин ащимышIыгъэми IэпэIэсэныгъэ зэрэхэлъыр къыхэщы. Дамиррэ Нартрэ зэгъусэхэу алырэгъум тетыхэу зэбэныхэ зыхъукIэ фэгъэкIотэнхэр зэфашIыхэрэп.\nМерэм Дамир колледжыр къыухыгъ, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щеджэ, унэгъо ныбжьыкIэ иI.\n— Тикъуаджэу Джыракъые спорт Унэшхо дэт, зэнэкъокъухэр щызэхащэх, — къеIуатэ Мерэм Дамир. – НыбжьыкIэхэм зыщагъэсэнымкIэ, япсауныгъэ щагъэпытэнымкIэ амалышIухэр щагъотых. Спортсмен цIэрыIохэр къахэкIынхэу сафэлъаIо.\nЗэнэкъокъухэм ахэлэжьэнхэу тибэнакIохэр гъогу техьэхэ зыхъукIэ, адыгэ быракъыр зыдаштэныр шэнышIу афэхъугъ. Мерэм Дамир имедальхэм ахигъэхъоным, республикэ быракъыр ыгъэбыбэтэным зафегъэхьазыры.\nСурэтхэм арытхэр: Мерэм Дамир; зэшхэм загъэхьазыры.\nПредыдущая «Динамо-МГТУ-м» зегъэхьазыры\nСледущая Игъом агъэкIодын фае


Адыгеим гъомылапхъэу IуигъэкIырэр нахьыбэ ышIыщт | Адыгэ Макъ\nАдыгеим гъомылапхъэу IуигъэкIырэр нахьыбэ ышIыщт\nАдыгеим IэкIыб къэралхэм аIэкIигъэхьэрэ товархэм ахэхъо зэпыт.\nАдыгэ Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым доллар миллион 39,68-рэ фэдиз хъурэ товархэр IэкIыб къэралхэм ащ аIэкIигъэхьагъ. 2017-рэ илъэсым елъытыгъэмэ, ар зэрэхъурэр проценти 101,9-рэ.\n2019-рэ илъэсым иапэрэ кIэлъэныкъо доллар миллион 14,37-рэ фэдиз зытефэрэ товарыр IуагъэкIыгъ. НахьыбэмкIэ ахэр гъомылапхъэх (процент 84-р). Республикэ проектэу «АПК-м ипродукцие IугъэкIыгъэныр» зыфиIорэм тегъэпсыхьагъэу 2024-рэ илъэсым ехъулIэу IэкIыб къэралхэм аIэкIагъахьэрэ продукциер США-м идоллар миллион 36,2-м нэсыщт. Тызхэт 2019-рэ илъэсым Адыгеим мурад ышIыгъ IуигъэкIырэр США-м идоллар миллион 28,7-м нигъэсынэу. Ащ пае тыгъэгъэзэ дагъэу, пынджэу, зернэу, адыгэ къуаеу нэмыкI чIыпIэхэм аIэкIигъахьэрэр нахьыбэ ышIыщт.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къызэритыгъэмкIэ, продукцием идэгъугъэрэ ибагъэрэ нахь ахагъэхъоным пае Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэрахьащтых, къэралыгъом иIэпыIэгъуи ащкIэ игъэкIотыгъэу къызфагъэфедэщт. Мы аужырэ илъэсхэм мэкъумэщ продукциер къэзышIыхэрэм техникакIэр, джащ фэдэу былым лъэпкъышIухэр къызIэкIагъэхьагъэх, АПК-м ипредприятиехэр уахътэм диштэу зэтырагъэпсыхьэх.\nА пстэуми яшIуагъэкIэ республикэм къыщыдагъэкIырэ продукциер нэмыкIхэм янэкъокъун ылъэкIынэу щыт, цIыфхэри нахь къыкIэупчIэх. Республикэм къыщыдагъэкIырэр зыIэкIагъахьэхэрэм япчъагъэ нахьыбэ ашIыгъ. Ащ нэмыкIэу хэгъэгум къыщагъэхьазырырэ гъомылапхъэр нахьыбэу ыкIи нахь чыжьэу IугъэкIыгъэнымкIэ амалыкIэхэр джыри щыIэх.


СурэтышIхэм нахь благъэр къагъоты | Адыгэ Макъ\nСурэтышIхэм нахь благъэр къагъоты\nАвтор: Редакция\t/ 07.08.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nЗэлъэпкъэгъухэр зэфэзыщэгъэ мэфэкIыр щыIэныгъэм иIотакIу. Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм и Мафэ илъэс къэс нахь гъэшIэгъон зэрэхъурэм тегъэгушхо.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ исурэт къэгъэлъэгъуапIэ къыщызэIуахыгъэ къэгъэлъэгъоныр дунаим тет адыгэхэм ясурэтышIхэм яIэпэIэсэныгъэ ехьылIагъ.\nСурэт къэгъэлъэгъуапIэм ипащэу, Урысыем культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу, зэлъашIэрэ сурэтышIэу, архитекторэу Бырсыр Абдулахь зэхахьэм къыщиIуагъ къэгъэлъэгъонэу Мыекъуапэ щызэхащагъэм тишIэжь къызэригъэбаирэр, лъэпкъхэр зэрэзэфищэхэрэр.\nРеспубликэм изаслуженнэ сурэтышIэу Хъуажъ Рэмэзанэ зэгъэпшэнхэр ышIыхэзэ, зэлъэпкъэгъухэм яIэпэIэсэныгъэ искусствэм къызэрэщагъэлъагъорэм уасэу фишIыгъэр адыгэмэ ящыIэныгъэ къыпкъырэкIы.\nАдыгеим щызэлъашIэрэ сурэтышIэу Къуанэ Аслъан дунэе мэхьанэ зиIэ IофшIа— гъэр къегъэлъагъо. «Ижъырэ орэд» зыфиIорэм уеплъызэ, пщынэр зэкIэзыщырэ бзылъфыгъэм орэдышъоу къыригъаIорэр зэбгъашIэ пшIоигъоу сурэтым ехьылIэгъэ тхыгъэхэм укъяджэ, ау джэуапыр а чIыпIэм щыбгъотынэу сурэтыр гъэпсыгъэп.\n— Арэущтэу сурэтыр къызэрэлъагъорэр нахьышIу, — къытиIуагъ бзэхэр зыщызэрагъашIэрэ Гупчэу «Активым» ипэщэ шъхьаIэу Едыдж Мэмэт. — Ащ фэдэ бзылъфыгъэ пщынаохэр Тыркуем, Сирием, Израиль, нэмыкI хэгъэгухэм ащыплъэгъунхэ плъэкIыщт. Бзылъфыгъэм гум иорэд ыгъэжъынчызэ лъэпкъ гупшысэм ухищэ шIоигъоу алъытэ. Адыгэхэу дунаим тетхэм къяджэ, «сызэхэшъух» еIо. ШIункIым бзылъфыгъэр зэрэхэсыр къызыдэплъытэкIэ, искусствэм ишъэфхэр нахь куоу зэбгъашIэхэ пшIоигъоу нэмыкI сурэтхэм уяплъы.\nАдыгэ Республикэм исурэтышIхэм я Союз итхьаматэу Елена Абакумовам адыгэхэм ятарихъ чIыгу къызэрагъэзэжьырэм, лъэпкъ шэн-хабзэхэр зэращымыгъупшэхэрэм, сурэтэу ашIырэ пэпчъ гупшысэ хэхыгъэ зэриIэр къыIотагъ.\nЕ. Абакумовар Тыркуем къикIыгъэ ныбжьыкIэхэм аIукIагъ, сурэтышIхэм гущыIэгъу афэхъугъ. Хэкужъым бэшIагъэу къэзыгъэзэжьыгъэхэ Беданыкъо Нихьад, Беданыкъо Убых, фэшъхьафхэм сурэтхэм къахагъэщыгъэр лъэпкъ шIэжьым къызэрэпкъырыкIыхэрэр ары.\nОбщественнэ IофышIэхэу МэщфэшIу Нэдждэт, Чэтэо Ибрахьимэ зэхахьэм къыщыгущыIагъэх. Беданыкъо Нихьад иеплъыкIэхэм адырагъэштагъ.\nШъэожъ Хьасанэ Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэмэ ащыщ. ИIэпэIэсэныгъэ гъунэ имыIэм фэд. Скульптор сэнэхьатыр къыхихыгъэу дунаим цIэрыIо щыхъугъ. Адыгабзэр дэгъоу зэришIэрэм шIогъэ ин къыфихьэу елъытэ. Адыгэ шъуашэр зыщыгъ хъулъфыгъэм исурэт ышIы зыхъукIэ, лъэпкъ шэн-хабзэхэм якуупIэ лъэIэсы. Сурэтэу къыгъэлъагъорэм псэ пытэу къыпщегъэхъу.\nРеспубликэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» иапэрэ тхьаматэу, шIэныгъэлэжь цIэрыIоу, тхакIоу Шъхьэлэхъо Абу ибюст Хьасанэ зэри-шIыгъэм фэшI цIыфхэм «тхьауегъэпсэу» раIожьыгъ. Лъэпкъ шэн-хабзэхэм афэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъонэу тызыхэлажьэрэм Шъхьэлэхъо Абу ымакъэ щызэхэтымыхми, исурэт гуфаплъэу теплъы. ТызэдэгущыIэу къызыщыдгъэхъузэ, игущыIэ щэрыохэм гукIэ зафэтэгъазэ, шIэныгъэу хэтхырэм лIэужхэр зэзыпхырэ джэрпэджэжь макъэу зеIэты.\nДунаир зыхъожьыгъэ Шъхьэлэхъо Абу иIофшIагъэкIэ гъашIэм къызэрэщытхэтыр, Адыгэ Республикэм икъэралыгъо гъэпсыкIэ игъэпытэн зэрэхэлэжьагъэр дэгъоу зышIэрэ Шъэожъ Хьасанэ ишIушIагъэ гур егъэфабэ. Гъэзетеджэхэм ацIэкIэ «тхьауе— гъэпсэу» отэIо! Нарт бэгъашIэ, насыпышIо охъу!\nХъуажъ Рэмэзанэ унагъом ищыкIэгъэ Iэмэ-псымэхэр исурэтхэмкIэ къегъэлъагъох. Бырсыр Абдулахь къушъхьэхэм ятеплъэ, джэныкъо машIом ифэбагъэ, нэмыкIхэм иIофшIагъэ афигъэхьыгъ. Сурэтхэр зэдгъапшэхэзэ анахь дэгъур къыхэтхынэу гухэлъ зыфэтшIыжьырэп. Сурэтхэр щыIэныгъэм щыщых, уагъэгупшысэ.\nТыркуем щыщ бзылъфыгъэхэм сурэтэу ашIыгъэхэм адыгэ шъуашэм ехьылIагъэхэр къахэтэгъэщых. Къанэкъо Сонгул кIэлэегъадж, искусствэм ныбжьыкIэхэр фегъасэх.\n— Сисурэтхэм адыгэ пшъашъэм ищыIакIэ, лъэпкъ шэн-хабзэхэр зэрэзэрихьэхэрэр къащысэгъэлъагъох, — къеIуатэ С. Къанэкъом. — Пшъашъэм ынапIэ едзыхыгъэу сурэтыр сыдигъуи сэшIы. Инэплъэгъу шъэбэн фае, зышIошIыжьыныри къезгъэкIурэп. Дунаим шъуашэу тетхэм идэхагъэкIэ адыгэ шъуашэр къахэсэгъэщы.\nАдыгэ шъуашэм и Мафэ Iоныгъом и 28-м Адыгэ Республикэм имызакъоу, тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэухэрэ къэралыгъохэм ащагъэмэфэкIыщт. С. Къанэкъом къытиIуагъ Тыркуем зигъэзэжьыкIэ мэфэкIым изэхэщэн чанэу зэрэпылъыщтыр, кIэлэеджакIохэр къэбар гъэшIэгъонхэм аригъэдэIунхэу гухэлъ зэришIыгъэр.\nА. Дыгъум адыгэ шыум, шыкIэпщынэм ибзэпсхэр зыгъэжъынчырэ шыур, нэмыкIхэри гъэшIэгъонэу ышIыгъэх. Шыум иобраз лъэпкъ шIэжьыр, лIыгъэр, шъуашэм изехьан епхыгъэх.\nПщыхъожь Жэнар, Ныр Шахьин, Тэожь Иландэ ныбжьыкIэх, ясэнэхьатхэм зафагъасэ. Пшъэшъэ нэгушIохэм Мыекъуапэ щалъэгъугъэр ашIогъэшIэгъон. Адыгабзэр дэгъоу зымышIэхэрэр купым хэтых. ТызэдэгущыIэным фэшI хэкIыпIэхэр къэдгъотыгъэх. Сурэтхэр ашIогъэшIэгъоных. АдыгабзэкIэ тхакIи, еджакIи зышIэхэрэм нахь псынкIэу тагурыIуагъ.\nПщыхъожь Идат илъэс 12-м ит. Нарт шъаор тиныдэлъфыбзэкIэ мэгущыIэ, зэкIужьэу фэпагъэ. Тыркуем зигъэзэжьыкIэ иныбджэгъухэм, нэIуасэхэм къафиIотэщтыр макIэп. Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэ Хъуажъ Даутэ И. Пщыхъожьым къыщытхъугъ, лъэпкъ шIэжьым Идат фэщагъ.\nПщыхъожь Идати, зыцIэ къетIуагъэхэ пшъашъэхэри Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ зэхахьэу филармонием дэжь щыкIуагъэм хэлэжьагъэх. Пшъашъэхэр дахэу къэшъуагъэх, уджыгъэх.\nТыркуем къикIыгъэ купым ипащэу Пщыхъожь Митлу зэхахьэм адыгабзэкIэ зэгъэфагъэу къыщиIуагъэр бэшIагъэу гукIэ къыздырихьакIырэ еплъыкIэхэм ащыщ. Адыгэр тыдэ щэпсэуми, зэлъыIэсыкIэ амалхэр къегъотых. СурэтышIхэм зэлъэпкъэгъухэр зэфащэхи, яIофшIагъэ псэ къыпагъэкIагъ. Адыгэ джэгум щызэдэуджыгъэх.\nБзэр искусствэм, лъэпкъ шэн-хабзэхэм акIэрыпчы зэрэмыхъущтыр тилъэпкъэгъу хьакIэхэм дэгъоу къагурэIо. ЗэлъашIэрэ сурэтышI-модельерэу СтIашъу Юрэ къэгъэлъэгъоным, анахьэу, адыгэ шъуашэм фэгъэхьыгъэ IофшIагъэхэм, Шъхьэлэхъо Абу ибюст яплъыгъ. МэфэкIым зызэриушъомбгъурэм хабзэм икъулыкъушIэхэм яIахьышIоу хэлъыр къыхигъэщыгъ.\nЗэлъыкIонхэу фаехэм гъогу чыжьэм икIэкIыпIэ къыщызэдагъоты. ЗэхэщакIохэм егъэжьэпIэшIоу ашIыгъэм щыIэныгъэм лъэпсэшIу щешIы, лъэпкъхэр зэфещэх.\nШышъхьэIум и 10-м къэгъэлъэгъоныр Мыекъуапэ щызэфашIыжьыщт. Шъуеужьыр шъуеплъынэу.