Къэлэ гъэпсынымкIэ апэрэхэм тащыщ | Адыгэ Макъ\nКъэлэ гъэпсынымкIэ апэрэхэм тащыщ\nУФ-м и Президент и Полномочнэ лIыкIоу Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыIэ Владимир Устиновым тыгъуасэ зэхищэгъэ видеоконференцием «Лъэхъаным диштэрэ къэлэ гъэпсыныр» зыфиIорэ программэр субъектхэм зэращагъэцакIэхэрэм щытегущыIагъэх. Iофтхьабзэм хэлэжьагъ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, АР-м и Премьер-министрэ игуадзэу Сапый Вячеслав, Адыгеим псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтхэмкIэ иминистрэу Валерий Картамышевыр, нэмыкIхэри.\nВладимир Устиновым пэублэм къызэриIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым къыщегъэжьагъэу зыдэлэжьэхэрэ программэм шIуагъэ къызэрихьырэр нэрылъэгъу. 2017-рэ илъэсым Къыблэ федеральнэ шъолъырым имуниципальнэ образовании 154-мэ къэлэ чIыпIэ 492-рэ зэтырагъэпсыхьагъэх. IофшIэнхэм апэIухьанэу сомэ миллиарди 4,6-м ехъу къатIупщыгъ. Мыгъэ мыщ муниципальнэ образование 262-рэ хэлажьэ, блэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, фэдизрэ ныкъорэкIэ нахьыб. ЧIыпIэ 537-рэ зэтырагъэпсыхьанэу пшъэрылъ зыфагъэуцужьыгъ.\nВладимир Устиновым мы лъэныкъомкIэ зэфэхьысыжь дэгъухэр зиIэ субъектхэр къыIуагъэх. Тэрэзэу пшъэрылъхэр зымыгъэцакIэхэрэми ягугъу къышIыгъ.\nУФ-м псэолъэшIынымкIэ и Министерствэ зэхищэгъэ рейтингымкIэ мы лъэныкъомкIэ республикэр анахь дэгъухэм ащыщ. ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, программэм игъэцэкIэн сомэ миллион 246-рэ фэдиз пэIуагъэхьанэу агъэнафэ. Ащ щыщэу сомэ миллион 91,5-р — федеральнэ, миллиони 140,1-м ехъур — республикэ, миллион 14,1-р чIыпIэ бюджетхэм къахэхыгъэх. Программэм къыщыгъэнэфэгъэ мылъкум нэмыкIэу общественнэ чIыпIэхэм язэтегъэпсыхьан пэIуагъэхьанэу ахъщэ тедзэ республикэ бюджетым къыдыхалъытагъ. МыекъуапэкIэ — миллион 80, Адыгэкъалэрэ адрэ райони 7-мкIэ — сомэ миллиони 5 зырыз.\n— Мы программэм шIуагъэ къызэритыгъэр зэфэхьысыжьхэм къагъэлъэгъуагъ. Ащ тыкъыпкъырыкIызэ, программэм хэлэжьэщт чIыпIэхэм япчъагъэ зэрэхэдгъэхъуагъэм дакIоу, республикэм имылъкоу пэIудгъэхьащтыри нахьыбэ тшIыгъэ. Бюджетым икIэрыкIэу тыхэплъэжьыгъ ыкIи ахъщэ тедзэ къыхэтхыгъ. Мыщ дэжьым мэхьанэшхо зэттырэр чIыпIэхэм язэтегъэпсыхьан цIыфхэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэр, общественнэ лъыплъэныр щыIэныр ыкIи шIыхьафхэр зэхэщэгъэнхэр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим икъэлэ шъхьаIэ мы программэм ятIонэрэ илъэсэу хэлажьэ. ЗэрагъэнафэрэмкIэ, «Зэкъошныгъэм игупчэ», «Мэздахэ» узэрэдэкIоещт дэкIояпIэр, урамэу Шоссейнэм дэжь щыIэ зыгъэпсэфыпIэр, апэрэ IэзапIэм Iут скверыр зэтырагъэпсыхьащтых. Джэджэ районым гупчэ паркыр щагъэкIэжьыщт. Адыгэкъалэ лъэпкъ культурэм и Гупчэ къыпэIулъ чIыналъэр агъэкIэжьыщт, Инэм «Псауныгъэм иаллее» щашIыщт. Ащ кIэлэцIыкIу джэгупIэхэр, кушъхьэфачъэкIэ къызщачъыхьан алъэкIыщт чIыпIэхэр щагъэпсыщтых. Яблоновскэм «Щытхъум и Аллее» ипроект Iоф щыдашIэ.\nКощхьэблэ ыкIи Красногвардейскэ районхэм паркхэр ащагъэкIэжьыщтых. Теуцожь районым икъоджэ гупчэу Пэнэжьыкъуае паркымрэ администрацием дэжьрэ гъэцэкIэжьынхэр ащыкIощтых. Мыекъопэ райо-ным ит псэупIэу Тульскэм Iофтхьабзэхэр зыщызэхащэхэрэ скверэу дэтыр агъэкIэжьыщт.\nМуниципальнэ псэупIэ пэпчъ IофшIэнхэм япIалъэ ащыгъэнэфагъ. Джырэ уахътэм ехъулIэу республикэм щагу 14 (Мыекъуапэ — 12, Адыгэкъалэ — 2) щызэтырагъэпсыхьэгъах.\nПроектым игъэцэкIэн Адыгеим ипащэ ынаIэ тет.\n— Пытагъэ хэлъэу къэтIон тлъэкIыщт илъэсым ыкIэм нэс IофшIэнхэр зэрэзэшIотхыщтыр, — кIэухым къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.


Ушэтынхэр зэрэкIохэрэм зыщигъэгъозагъ — Адыгэ макъ\nУшэтынхэр зэрэкIохэрэм зыщигъэгъозагъ\nТыгъуасэ я 11-рэ классхэр къэзыуххэрэм къэралыгъо ушэтын зыкIхэм ятын рагъэжьагъ. Предмети 3-кIэ а мафэм ушэтынхэр кIуагъэх: географиемкIэ, литературэмкIэ, химиемкIэ.\nУшэтынхэр щатынхэм пае республикэм пункти 8 щагъэнэфагъ, ахэм ащыщэу 2-р —МыекъуапэкIэ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ушэтынхэмкIэ къэралыгъо комиссием зэрэхэтым елъытыгъэу къалэу Мыекъуапэ дэт лицееу N 19-м, химиемкIэ ушэтыныр зыщыкIорэм, щыIагъ. Республикэм ипащэ ушэтынхэр зэрэзэхащэхэрэм зыщигъэгъозагъ, кIэлэегъаджэхэми зэхэщакIохэми зэдэгущыIэгъухэр адыриIагъэх.\nКъалэмкIэ гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ организациехэр къэзыухыхэрэ нэбгыри 148-мэ а ушэтыныр аты. Аудиторие 18-у агъэнэфагъэм щыщэу 1-р медицинэ постым пэблагъэу щыт, зипсауныгъэкIэ пыч зиIэхэм апае ар агъэнэфагъ.\n«Къэралыгъо ушэтын зыкIым амал къеты тихэгъэгу исыд фэдэрэ апшъэрэ еджапIи чIэхьанхэмкIэ. Арышъ, тапэкIи Адыгеим гъэсэныгъэм иIоф зэрэщызэхэщагъэм къыкIимычыным, нахьышIу ар хъуным мэхьанэшхо иIэу щыт. Мафэ къэс ащ Iоф дэтэшIэ, еджапIэхэр къэзыухыхэрэм агукIэ нахь зыфэщэгъэхэ сэнэхьатхэр аIэ къырагъэхьанхэм зэкIэ фытегъэпсыхьагъэу щыт. Мыщ дакIоу къыхэгъэщыгъэн фае къэралыгъо ушэтын зыкIыр зыщатыщт чIыпIэхэр кIэлэцIыкIухэмкIэ Iэрыфэгъоу щытынхэ, яшIэныгъэ зынэсырэр къагъэлъэгъонымкIэ амалышIоу хъунхэ зэрэфаер. А Iофыгъом ренэу тынаIэ тетэгъэты, Рособрнадзорми ащкIэ гъусэныгъэ-зэдэлэжьэныгъэ дытиI. Непэ джыри зэ нафэ къытфэхъугъ къэралыгъо ушэтын зыкIыр зыщызэхащэщт пунктхэр республикэм дэгъоу зэрэщагъэхьазырыгъэхэр», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nУшэтынхэр мэкъуогъум и 24-м нэс зэрэкIощтхэр къыхэгъэщыгъэн фае. Мы илъэсым пстэумкIи нэбгырэ 1834-рэ ушэтынхэм ахэлэжьэщт.\nПредыдущая Мэкъуогъум и 1-р — кIэлэцIыкIухэм якъэухъумэн и Дунэе маф\nСледущая Адыгея планирует подписать ряд соглашений на Петербургском международном экономическом форуме


Узылъызыщэрэ IофшIагъэх | Адыгэ Макъ\nКушъу Аслъан журналистикэм щызэлъашIэрэ цIыф. Адыгеим ыкIи Краснодар краим щызэхащэрэ зэнэкъокъухэу журналистхэр зыхэлажьэхэрэм иIофшIагъэхэр анахь дэгъухэу къащыхахых.\n2018-рэ илъэсым зэнэкъокъоу «Патриот» зыфиIорэм Аслъан иочеркэу «Полет орлицы над бездной, или Они были первыми» зыфиIорэ очеркым апэрэ чIыпIэр къыщыфагъэшъошагъ. А илъэс дэдэм АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм парламент IофшIэныр дэгъоу журналистым къызэригъэлъагъорэм ыкIи Къэралыгъо Советыр — Хасэр илъэс 25-рэ зэрэхъурэм ехъулIэу ытхыгъэ очеркэу «Шихан-Гирей Хакурате — яркая звезда революции» зыфиIорэм журналистхэм ятын анахь лъапIэу АР-м и ЛIышъхьэ и Премие къыфагъэшъошагъ. Мы илъэсым Аслъан хэутынымкIэ ыкIи коммуникацие жъугъэмкIэ Федеральнэ агентствэм ыкIи Дунэе пресс- клубым зэхащэгъэ зэнэкъокъоу «Патриот России 2019-рэ» зыфиIорэм щытекIуагъ.\nЛитературэми непэп къызыхэхьагъэр. БлэкIыгъэ лIэшIэгъум ия 80-рэ илъэсхэм прозэ цIыкIоу тапэкIэ Цэй Ибрахьимэ, Къуекъо Налбый зыщылэжьагъэхэм ащ гъэхъагъэхэр щишIыгъэх. Кушъум иапэрэ сборникэу «Гончарный круг» зыфиIорэр 2006-рэ илъэсым, иятIонэрэ тхылъ 2017-м къыдэкIыгъэх. ЯтIонэрэ тхылъэу «Письма в вечность» зыфиIорэм сыкъытегущыIэмэ сшIоигъу. НэмыкI образкIэ, кIэнэкIалъэ зыхэлъ къэIотакIэр ыгъэфедэзэ сюжетхэр мыщ щыгъэпсыгъэх. ЫпшъэкIэ зыцIэ къесIогъэ тхэкIо IэпэIасэхэм ятхылъхэм Аслъан иIофшIагъэ агобгъэуцон плъэкIыщт. Ау Кушъум тхэкIо цIэрыIохэм атыритхыкIырэп, ежь щыIэныгъэм еплъыкIэ шъхьаф фыриI, мэкъэ шъхьафи егъэIу. Арышъ, Аслъан икъэлэмыпэ художественнэ произведение къодыеп, узылъызыщэрэ, адыгэ лъэпкъым итарихъ ухэзыщэрэ гъуаз къычIэкIыгъэр.\nАщ фэдэу Аслъан итхылъ гъуазэ зыфэхъугъэ пшъэшъэжъые синэIуас. «Письма в вечность» зыфиIорэ тхылъыр ащкIэ апэрэу гъунэм нэсэу ыджыгъэ тхылъэу хъугъэ. Непэ пшъашъэр художественнэ литературэм имызакъоу, илъэпкъ къырыкIуагъэм ыгъэгумэкIырэ цIыфэу щыт. Ар зишIушIагъэр Кушъу Аслъан итхылъ ары. Тхылъым шIэныгъэм уфещэ, узылъещэ. Heпэ ныбжьыкIэр тхылъым еджэ шIоигъо хъуным мэхьанэшхо иI.\nАслъан творческэ IофшIэным ренэу пылъ — журналистикэми литературэми зэфэдэу ащэлажьэ, IэпэIэсэныгъэкIэ, гупшысэкIэ лъэныкъуитIур зэрэгъэбаижьы. Арышъ, иIофшIакIэ уехъопсэнэу щыт.\nДжырэблагъэ романэу «На седом Кавказе» зышъхьэр ыухыгъ, къыхаутынэу Адыгэ тхылъ тедзапIэм ритыгъ.\n«Письма в вечность» зыфиIоу Кушъу Аслъан къыгъэлъэгъогъэ тхылъым АР-м и Къэралыгъо премие тефэу сэ къысшIошIы.\nАР-м изаслуженнэ журналист, премиеу «Золотое перо Кубани» зыфиIорэр къыфагъэшъошагъ.


Адыгеим и ЛIышъхьэрэ Урысые Федерацием и ЛIыкIоу Тыркуем щыIэмрэ Анкара | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгеим илIыкIо купэу Анкара щыIэр Урысые Федерацием ипосольствэу Тыркуем итым тыгъуасэ щырагъэблэгъагъ.\nУрысые Федерацием и Чрезвычайнэ, и Полномочнэ лIыкIоу Тыркуем щыIэ Алексей Ерховымрэ Урысые Федерацием сатыумкIэ и ЛIыкIоу Тыркуем щыIэ Айдар Гашигуллинымрэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэIукIэгъу дыряIагъ.\nДжащ фэдэу зэIукIэгъум хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Муратрэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ иIэпыIэгъоу Петр Гарнагэрэ.\nАдыгеимрэ Тыркуемрэ язэдэлэжьэныгъэ зырагъэушъомбгъу зэрашIоигъор лъэныкъохэм къаIуагъ. Алексей Ерховымрэ Айдар Гашигуллинымрэ Урысыемрэ Тыркуемрэ язэфыщытыкIэхэм ягъэпытэн тегъэпсыхьагъэхэ проектхэм япхырыщынкIэ, зэпхыныгъакIэхэр адэшIыгъэнхэмкIэ республикэм IэпыIэгъу къыфэхъуным зэрэфэхьазырыр къаIуагъ.\n«Урысыемрэ Тыркуемрэ язэдэлэжьэныгъэ нахь зеушъомбгъу. ХэгъэгуитIуми япащэхэм ащкIэ ашIэрэр макIэп. Зэзэгъыныгъэхэр шъолъырхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным зэрэфэIорышIэщтхэм тицыхьэ телъ», — къыIуагъ Алексей Ерховым.\nРеспубликэм илIыкIо куп зэрэрагъэблэгъагъэм фэшI посольствэм иIофышIэхэм зэрафэразэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыIуагъ, Урысыемрэ Тыркуемрэ язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным мэхьанэшхо зэриIэр хигъэунэфыкIыгъ. Адыгеим ихэбзэ Iэшъхьэтетхэр ащ фэдэ зэфыщытыкIэм фэхьазырых. АщкIэ амалэу щыIэр зэкIэ, Тыркуем щыпсэухэрэ адыгэхэм яамалхэри къызыфагъэфедэщтых.\nIофтхьабзэу зэрахьэхэрэм хэгъэгуитIуми язэпхыныгъэ нахь зэрагъэпытэщтыр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\nЗэIукIэгъум зэрэщыхагъэунэфыкIыгъэмкIэ, хэгъэгуитIуми экономикэм, культурэм, гъэсэныгъэм алъэныкъокIэ язэдэпсэуныгъэ зырагъэушъомбгъущт.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы мэлылъфэгъум и 8-м Урысыем и Президентэу Владимир Путиныр Тыркуем и Президентэу Реджеп Эрдоган зэрэIукIэгъагъэр. 2019-рэ илъэсыр Урысыеми, Тыркуеми культурэмрэ туризмэмрэ я Илъэсэу щагъэнэфагъ. МыщкIэ пшъэрылъ шъхьаIэу щытыр хэгъэгуитIуми ащыпсэухэрэр Урысыемрэ Тыркуемрэ якультурэ кIэн бай нэIуасэ фэшIыгъэнхэр, ащ икъэухъумэн тегъэгушIухьэгъэнхэр ары.


Республика Адыгея - ЗэкI пIоми хъунэу зэрар зыхьыгъэхэм атефэрэ ахъщэр аратыжьыгъ\nЗэкI пIоми хъунэу зэрар зыхьыгъэхэм атефэрэ ахъщэр аратыжьыгъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэм атегъэпсыхьагъэу псыр къызеум зэрар зыхьыгъагъэхэм атефэрэ ахъщэр ятыжьыгъэным, кIэлэцIыкIу ибэхэм зыщыпсэущт унэхэр ятыгъэнхэм ыкIи нэмыкIхэм щатегущыIагъэх Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет щыкIогъэ зэхэсыгъом. Ар зэрищагъ республикэм ипащэу КъумпIыл Мурат.\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Наталья Широковам къызэриIуагъэмкIэ, зэрар зыхьыгъэ цIыфхэм аратыжьын фэе ахъщэу щытыгъэ миллиони 123-м щыщэу миллиони 120-р аIэкIэхьажьыгъах. Ащ нэмыкIэу чIыпIэу зыщыпсэухэрэм щыдэмытхагъэхэу, ащ фэгъэхьыгъэ документхэр къэзыгъэхьазырхэрэми джащ фэдэу мы охътэ благъэхэм ахъщэу аратыжьын фаер аIэкIагъэхьащт.\nАдыгэ Республикэм и Вице-премьерэу Сапый Вячеслав Тэхъутэмыкъое районым зыщэIэхэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат пшъэрылъэу къафишIыгъэхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъухэрэм фэгъэхьыгъэу къыIотагъ. Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэ зипэщэ купым НСТ-у «Импульс» зыфиIорэм иIофхэм язытет зыщигъэгъозэщт, агъэпцIэгъэ цIыфхэм яIоф зэшIохыгъэ зэрэхъущтым хэплъэщт.\nПсыхъохэу Фарзэрэ Псынэфрэ 2018-рэ илъэсым дамбэхэр ащышIыгъэнхэм ыкIи зэтегъэпсыхьэгъэнхэм афэгъэхьыгъэ проект документацием изыфэгъэхьазырын зэрэкIорэм мыщ щытегущыIагъэх.\nЗэхэсыгъом илъэхъан республикэм ипащэ къызэIукIагъэхэм анахьэу анаIэ зытыраригъэдзагъэр цIыфхэм зыкъызэрафагъэзэрэ Iофыгъохэм тэрэзэу ахэплъэгъэным ыкIи зэшIохыгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр ары.\n«Нэбгырэ пэпчъ Iофыгъоу къыIэтырэм, ащ игумэкI пшъэдэкIыжь ин хэлъэу текIолIэн фае. Мы лъэныкъомкIэ теурыкIуагъэ зыми къыхафэ хъущтэп. ЦIыфхэм ятхьаусыхэ тхылъхэм нахь тэрэзэу ахаплъэхэу зэрэфежьагъэхэр нафэ къэхъугъ, Адыгэ Республикэм цIыфым ифитыныгъэхэмкIэ и Уполномоченнэ ыцIэкIэ тхьаусыхэ тхылъэу къакIорэр процент 40-кIэ нахь макIэ зэрэхъугъэр ащ ишыхьат», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, цIыфхэм къаIэтырэ Iофыгъохэм язэшIохын министерствэхэр ыкIи ведомствэхэр афэгъэзагъэх. Хабзэм игъэцэкIэкIо къулыкъухэм яIэшъхьэтетхэм а Iофыр зэшIохыгъэ зэрэхъурэр ежь ашъхьэкIэ ауплъэкIузэ ашIынэу ащ пшъэрылъ къафишIыгъ.\n04.09.2019 Псэуалъэхэм яшIын лъагъэкIуатэ\n28.08.2019 ИлъэсыкIэ еджэгъум ипэгъокIэу


Анахь дэгъоу зыгъэфедагъэмэ Адыгеир ащыщ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАнахь дэгъоу зыгъэфедагъэмэ Адыгеир ащыщ\nШъолъыр хэхъоныгъэмкIэ Правительствэ комиссием и Президиум (иштаб) изэхэсыгъоу видеоселектор шъуашэкIэ тыгъуасэ зэхащэгъагъэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ хэлэжьагъ.\nАр зэрищагъ Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу Марат Хуснуллиным.\nГъогу псэолъэшIыныр зэрэкIорэм ыкIи мы лъэныкъомкIэ къэгъэлъэгъонэу щыIэхэм атегущыIагъэх. Урысыем иавтомобиль гъогу тедзэхэм ягъэпсын игугъу пшIын хъумэ, Марат Хуснуллиным къыкIигъэтхъыгъ охътэ кIыхьэм, 2035-рэ илъэсым нэс, телъытагъэу ахэмкIэ пшъэрылъхэр аухэсынхэ зэрэфаер. Урысыем исубъектхэм ялъэIу тхылъхэр мы илъэсым иIоныгъо мазэ и 15-м нэс атынхэу щыт.\n«Мы Iофыгъор зэхэфыгъэн фае чIыпIэхэм яхэхъоныгъэ, транспортэу ащызекIорэм ипчъагъэ къыдыхэлъытагъэхэу, объектхэр зэратыщтхэм ичэзыу, ахъщэу апэIухьащтыр зыфэдизыр ыкIи къыздикIыщтыр гъэнэфагъэхэу. Мы Iофыгъом изэгъэкIун пылъыщтхэр Урысыем транспортымкIэ иминистерствэрэ Урысые автодорымрэ. Шъолъырхэри мы IофшIэным чанэу къыхэлэжьэнхэ фае», — къыIуагъ Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэ.\nЗэхэсыгъом илъэхъан Марат Хуснуллиным къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, УФ-м и Правительствэ иIэпэчIэгъэнэ Фонд къыщыдэлъытагъ гъогу хъызмэтым тегъэпсыхьэгъэ мылъку тедзэу сомэ миллиард 15,7-рэ хъурэр. Мэхьанэшхо иI шъолъырхэм ащ фэгъэхьыгъэ зэзэгъыныгъэхэр адэшIыгъэнхэм.\nУрысыем транспортымкIэ иминистрэу Евгений Дитрих игущыIэ зэхэсыгъор лъигъэкIотагъ. Административнэ Iофыгъохэр нахь къызэрыкIо зэрашIыгъэхэм ишIуагъэкIэ зигугъу тшIырэ лъэныкъом тегъэпсыхьэгъэ проектхэмкIэ зэзэгъыныгъэхэмрэ мылъкум игъэзекIонрэ япIалъэхэр агъэкIэкIын пшъэрылъхэр щытых. Мыщ дэжьым Адыгеир къыщыхагъэщыгъ УФ-м исубъектхэу процент 94-кIэ ыкIи нахьыбэу гъогу псэолъэшIынымкIэ пшъэрылъхэу зыфагъэуцужьыгъэхэр зыщагъэцакIэхэрэм.\nМы лъэныкъом тиреспубликэ анаIэ лъэшэу зэрэщытырагъэтырэр къыхэгъэщыгъэн фае. ГущыIэм пае, тишъолъыр Мыекъуапэ къэзыухьэрэ гъогу проектышхо щагъэцакIэ. Мыщ иапэрэ чэзыоу километри 9 хъурэр 2009-рэ илъэсым атыгъ. ЯтIонэрэ чэзыумкIэ псэолъэшIыным (километри 10,4-м) къыдыхэлъытагъ лъэмыдж зэпырыкIыпIи 3. 2022-рэ илъэсым ичъэпыогъу мазэ ар аухынэу агъэнафэ. Ащ нэмыкIэу IофшIэнхэр ыкIэм щыфагъакIох псыхъоу Шъхьэгуащэ зыщызэпырыкIыщтхэу псэупIэу Тульскэм екIолIэщт гъогур.\n«Къоджэ псэупIэхэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэ программэм игъэцэкIэн 2020-рэ илъэсым федеральнэ ыкIи шъолъыр бюджетхэм къахэхыгъэ мылъкоу сомэ миллион 211-м нахьыбэ пэIуагъэхьанэу щыт. ЧIыпIэ мэхьанэ зиIэ гъогуи 8 зэтырагъэпсыхьажьын ыкIи ашIын гухэлъхэр щыIэх.\nШъолъырым ихэхъоныгъэ-кIэ мэхьанэшхо зиIэ гъогу 17 агъэнэфагъ. Ахэм ащыщых: «Дахъо — Лэгъо-Нэкъэ бгы тешъу», «Гъозэрыплъ — Лэгъо-Нэкъэ бгы тешъу», «Мыекъуапэ къэзыухьэрэр», «Черниговскэр — Тыгъэмыпс», «Инэм — Адыгэкъалэ», «Тэхъутэмыкъуай — Козэт — Новэр — Яблоновскэр», «Шытхьалэ — Джаджэ — Дружба», «Краснооктябрьскэр — Къурджыпс — Дагестанскэр — Безводнэр», «Абдзэхэхьабл — Новосвободнэр», «Красногвардейскэр — Улап — Заревэр» зыфиIохэрэр ыкIи нэмыкIхэр.\n«Ыпэ титэу хэхъоныгъэ тшIыным игугъапIэ занкIэу епхыгъ гъогухэм яшIынэу лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ къадыхэлъытагъэм. Ащ ишIуагъэкIэ шэпхъэшIухэм адиштэрэ ыкIи Iэрыфэгъоу щыт транспорт зэпхыныгъэ тиIэ хъущт. Ар — тапэкIэ хахъоу тиIэщтым изы къэкIуапIэу, непэ лъэшэу тынаIэ зытедгъэтын фаеу щытыр ары», — елъытэ Адыгеим и ЛIышъхьэ.


Адыгэ Хэку Таймс: Польшэм адыгэмэ зызэрэфагъэзагъэм Хъурцэм щыдырагъаштэ\nПольшэм адыгэмэ зызэрэфагъэзагъэм Хъурцэм щыдырагъаштэ\nАдыгэ лъэпкъгъэкIодыр къаштэнэу Польшэм иунэшъошIхэм зыфагъэзагъ къэралыгъуипшIмэ ащащ адыгэхэр. Нэбгырэ 52 лъэIу тхьапэм кIэтхагъэхэр Урысыем, Тыркуем, Иорданием, Германием, Францым нэмыкIхэми ащыщых. Фэдэ фэгъэзэныгъэм икIэщщакIор Тыркум икъэлэ шъхьаIэу Истамбыл щыIэ «Щэрджэсым мпатриотхэр» зыцIэ купыр ары. Тхьапэр бзэ заулэкIэ тхыгъэ.\nПольшэм фэгъэзэныгъэу адыгэмэ рагъэхьыгъэм ХъурцэмкIи щыдеIэх. Ащ дезгъаштэрэмэ ащыщ Фитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ Адыгэ культурэм игупчэу Тбылыс дэтым ипащэхэм ащыщэу Габисония Андро.\nГабисония: Тэрэзэу ашIагъ лъэIур зэрэрагъэхьыгъэмкIэ. Польшэр – ныбджэгъуныгъэ зыхэлъ къэралыгъу. Ахэм якъарыукIэ фаех дунаим демократиемкIэ къыщыхъухэрэм апэ итынхэу. Джыдэдэм Украинэм Iофыгъохэр иIэхэшъ, ащ благъэу готых. Политикэ дэгъу яI, зэкIэми адеIэнэу фелъых.\nФитыныгъэ Радио: Андро, сыд фэдэ кIэухха фэдэ кIэлъэIум къыкIэлъыкIонэу узэжэн плъэкIыщтыр, о уиеплъыкIэкIэ?\nГабисония: КъэшIэгъуае ахэм рахъухьащтар. Ар бэмэ ялъытыгъ. Сыд мыхъуми, а фэгъэзэныгъэр зышIыгъэхэр къэуцу хъущтэп, Iоф ашIэн фае зы кIэух горэм къынэсынхэу фаехэмэ.\nФитыныгъэ Радио: Мары адыгэмэ ялъэпкъгъэкIод къаштэным пае Украинэм ипарламенти мыгъэ зыфагъэзагъ. Фэдэ лъэубэкъумкIэ о сыд уиеплъыкIэр?\nГабисония: Сэ зэрэслъытэрэмкIэ, а лъэубэкъум игъо имыфэ. ДжырэкIэ Украинжр зыхэт щытыкIэм укъыхэкIэу, фэдэ фэгъэзэныгъэр фебгъэхьыныр игъоп. Ежьхэри ары IэпыIэгъу зищыкIагъэр. МыщкIэ сэдъытэ, кIэщакIохэр тIэкIу ыпэ ишъыгъэхэу. Сэ зэрэслъытэрэмкIэ, Прибалтикэм ары жэы зызфэбгъэзэн фаер. ГущыIэм пае, Литвам. Къэралыгъуабэмэ зэгорэм къаштэщт адыгэ лъэпкъгъэкIодыр. Адыгэ диаспорыр ары мыщкIэ лэжьэн фаер. Урысыем щыIэхэм къин къафэхъу мы Iофыр лъагъэкIотэнымкIэ. Къины ыпэкIэ ащ улъыкIотэныр.\nФэгъэзэныгъэм зэритхагъэмкIэ, адыхэм янахьыбэр Урыс-Кавказ заом игъом агъэкIодгъагъэх. Къэнагъэхэр ячIыгужъ рафыгъагъ. ДжырэкIэ адыгэхэу ячIужъ исэу псэухэрэр зэрэзэгочыгъэхэр къыщытхы лъэIум.\nПольшэм иунэшъошIхэм зызфэзгъэзагъэхэм къызэраIорэмкIэ, фэдэ лъэIухэр фэшъхьаф къэралыгъохэми афарагъэхьынэу загъэхьазыры.


Творческий вечер поэта, писателя, художника, журналиста, драматурга Хурумова Хесейна. Хачемизова Ф.К. скачать doc\nТворческий вечер поэта, писателя, художника, журналиста, драматурга Хурумова Хесейна. Хачемизова Ф.К.\nХъурмэ Хъусен ипчыхьэ зэхахь.\nАдыгэ мэкъамэр къы1озэ сценэм к1элэеджэк1о ц1ык1ухэмрэ инхэмрэ адыгэ шъуашэр ащыгъэу а1апэ зэрэ1ыгъэу дэк1уаех .\nЦ1ыфым нахь лъап1э щы1эп. Ц1ыфыр ц1ыфын фае. Ц1ыфыр щэрэ1 - щы1эмэ хъяр!\nТыадыгэ лъэпкъ. Лъэпкъы тыхъугъэу бэш1эгъэ дэд тызыпсэурэр. Тарихъым анахь ц1ыф лъэпкъыжъэу къыш1эжьырэм тащыщ.\nСышъхьафит. Сыбзэ, сихабзэ, сафит.\nАдыгэхэр сыдигъуи яч1ыгу щышъхьафитыгъэх. Адыгэхэр яч1ыгу ишъхьафитныгъэ ренэу фэбэнагъэх, джыри ар къаухъумэ.\nТэ, адыгэхэр, адыгэ ч1ыгум, тихэгъэгоу Адыгэ республикэк1э тызаджэрэм тыщэпсэу.\nАдыгэм зао къыригъажьэрэп. Адыгэм ич1ыгу къеухъумэ. Адыгэм ихэгъэгу ш1у елъэгъу.\nТиреспубликэ ц1ыф лъэпкъ зэфэшъхьафмэ ащыщхэу щэк1ым къехъу щэпсэу.\nЗэк1эми тызэкъот, тызэныбджэгъу, Адыгеир зэдэтихэку. Тызэкъотмэ- тылъэш!\nМы илъэсым тихэку республикэ зыхъугъэр илъэс 25-рэ хъугъэ. Тиреспубликэ къыраш1эжьынэу тамыгъэхэр и1эх.\nАдыгэ ныпэм Республикэ гербыр\nТашъхьагъ зыще1эты. Хэгъэгу тамыгъ.\nГухахъуи гуш1уагъуи Ащ зэкъошыбэр\nАщ тэ къытеты. Зы бын ыш1ыгъ\nБыбат бзыу тамэу. Тыгъэу къыкъок1рэм\nТэ пытэу ут1ыгъ Ч1ыгур иплъап1.\nШъхьафит щы1ак1эм Мамыр щы1ак1эр\nТэ къытфэхъугъ Тэ тигугъап1.\nТэ Хьатыгъужъыкъое гурыт еджап1эм тыщеджэ\nМинит1урэ зырэ (2001) илъэсым тиеджап1э адыгэ поэзием лъапсэ фэзыш1ыгъэу Хьаткъо Ахьмэд ыц1э къыфагъэшъошагъ\nХьаткъо Ахьмэд къызыхъугъэр мы илъэсым илъэсишъэрэ пш1ык1утфырэ (115) хъугъэ.\n«Сэ насыпэу къак1орэм сыри1отак1у» -джары тхак1ом ипшъэрылъ шъхьа1эу зыфигъэуцужьыгъагъэр, къыдэхъугъэуи тэлъытэ.\nТиеджап1э Хьаткъо Ахьмэд ыц1э зэрихьырэм лъэшэу тырэгушхо.\nАщ ищы1эныгъэ гъогу ык1и иусэхэм игъэк1отыгъэу татегущы1э, зэ1ук1э зэфэшъхьафхэр зэхэтэщэ, тахэлажьэ.\nГущы1э пае мы илъэсым чъэпыогъум Мыекъуапэ щырек1ок1ыгъэ зэныкъокъуныгъэм сыхэлэжьагъ. Си1офш1эн шъхьэу фэсш1ыгъэр «Лъэпкъым ишъау».\nМыщ тхак1ом фэгъэхьыгъэу ц1ыфхэм зэлъамыш1эрэ нэк1убгъэхэр ык1и, анахь мэхьанэ ин зи1эр, къыдэмык1ыгъэ усэхэр хэтых. Ахэм ащыщэу «Тк1опс» зыфи1орэм сышъуфеджэщт.\nХьаткъо Ахьмэд къыгъэш1агъэр мэк1э дэд нахь мыш1эми гум имык1ыжьрэ усэ дахэхэр къытфыщинагъэх\nУсэу «Седжэщт сижъышъхьэм» къеджэрэр Мэрзэкъэнэ Расул\nХьаткъо Ахьмэд иусэмэ ащыщ пычыгъохэр\nТызыл – тызыпкъ,\nЗезыщэрэм къырегъажьэ: Нэгъой Сусанн\nСыда мы дунаем сызык1ытетыр?\nА упч1эр мызэу джы зэсэтыжьы,\nДжэуапы занк1эр къысфэмыгъотэу\nИч1ыфэ бащэ къэсэлъытэжьы.\nШъуимафэ ш1у, тихьак1э лъап1эхэр, к1элэегъаджэхэр, ны –тыхэр, к1элэеджак1охэр!\nЛъэшэу тигуапэу, тиеджэп1э гупсэ шъукъетэгъэблагъэ!\nНепэ мэфэ гуш1уагъо къытфэк1уагъ. Хьак1э лъап1эхэр тадэжь къеблэгъагъэх. Ахэр:\nГъыщ Нухь- филогогие ш1эныгъэмк1э доктор, Дунэе адыгэ академием иакадемик, АР и Ги-м бзэш1эныгъэм иотдел ипащ.\nХьамырзэкъо Нуриет – филологие ш1эныгъэмк1э кандидат, доцент. Адыгэ къэралыгъо университетым адыгэ филологиемрэ культурэмрэ ифакультет идекан.\nАбрэдж Ачердан – филологие ш1эныгъэмк1э доктор, Адыгэ къэралыгъо университетым бзэш1эныгъэмк1э икафедрэ ипрофессор. Дунэе адыгэ академием иакадемик.\nКъат Теуцожь – Урысыемрэ Адыгеемрэ янароднэ сурэтыш1, тхак1о.\nКъуекъо Шыхьамбый – адыгэ тхылъ тедзап1эм идиректор, тхак1о.\nХъуажъ Нуриет – филологие ш1эныгъэмк1э кандидат, Адыгэ къэралыгъо университетым адыгэ филологием икафедрэ идоцент.\nМэщфэш1у Нэчдэт – Дунэе адыгэ хасэм хэт, общественнэ 1офыш1.\nГут1э Саният – Адыгэ Республикэм изаслуженнэ журналист, тхак1о, зэдзэк1ак1у, адыгэ радиом и1офыш1э шъхьа1.\nДзыбэ Саниет – тхак1о, журналист.\nЕмтыль Нурбий – Адыгэ Республикэм изаслуженнэ журналист, гъэзетэу «Адыгэ макъэм» и1офыш1.\nБэрэ тызэжэгъэ тхэк1о ц1эры1оу, драматургэу, сурэтыш1эу, журналистэу Хъурмэ Хъусенэ\nХъурмэ Хъусенэ анахь хьэк1э лъап1эу ти1агъэхэм ащыщ, сыда п1омэ ар тичылэ щыщ, щеджагъ, щап1угъ. Апэ дэдэу дунаим изэрэщыт, идэхагъэ, псыхъо ц1ык1ум ымакъэ зэрэжъынчыр, бзыухэм яорэд чэф поэтым зыщызэхиш1агъэр тичылэ дахэу Хьатыгъужъыкъуай ары.\nХъурмэ Хъусенэ пасэу тхэныр ригъэжьагъ. Ау иц1ыф ш1ык1эк1э ук1ытапхэу зэрэщытым къыхэк1ык1э зыкъыгъэлъэгъонэу хъущтыгъэп. Ары нахь мыш1эми, поэт шъыпкъэм бэрэ зиушъэфын зэримылъэк1ыщтым къыхэк1ык1э, иусэхэр т1эк1у-т1эк1узэ ц1ыфхэм къахэхьагъ.\nХъурмэ Хъусенэ ытхыгъэхэм узяджэк1э ухагъэгупшысыхьэ, гу фэбагъэ угу къырагъахьэ, гу зылъымытэрэ 1эджми гу алъыуагъатэ.\nЕт1ани, осэ ин дэдэ зи1эр, поэтым иусэхэм ежьым ыш1ыгъэ сурэтхэр зэрак1ыгъур ары. Сурэтш1ыныр тихьэк1э лъап1э джыри зы талантэу хэлъ.\nТхак1ом италант лъэшэу къэзгъэнафэрэр, ащ иусэхэр орэдышъом ралъхьэхэу ц1ыфхэм къа1о зыхъук1э ары. Хъурмэ Хъусенэ иусабэхэр орэдэу ц1ыфхэм къахэхьагъэх.\nИщы1эныгъэ гъогу дахэу рык1охэрэм ащыщ Хъурмэ Хъусенэ. Ар усак1о, тхак1о, сурэтыш1. Хъусенэ италант зыбгъурыгъазэу щытэп: ар сурэтш1ыным фэ1эпэ1эсэшху-итхылъэу къыдигъэк1ыхэрэри ежь исурэтхэмк1э гохьэу егъэк1эрак1эх. «Адыгэ макъэм» инэк1убгъохэми ахэр къыредзэх. Иусэхэри псыхьагъэх, гущы1э дахэхэр къегъотых зыфаер къыри1отык1ынымк1э. Усэк1о шъыпкъэмэ зэряшэнэу, гущы1э пэпчъ ифэшъошэ ч1ып1эм регъэуцо, щэрыоу егъэпсы. К1эк1эу къэп1он хъумэ Хъурмэ Хъусенэ усэк1о шъыпкъ, тхак1ом литературэм ижанрэхэмк1э зынахь къин щымы1эу алъытэрэ драматургиеми итворчествэ ч1ып1эшхо щеубыты ык1и щык1эгъэтхъыгъэу ащи италант зыкъыщегъэлъагъо.\nМыщ фэдиз талантыр тхьэм зытри1эк1агъэр тэ тикъуаджэу Хьатыгъужъыкъуае 1946 – рэ илъэсым бэдзэогъум и 7-м къыщыхъугъ. Ичылэгъоу, адыгэ поэзием лъапсэ фэзыш1ыгъэу Хьаткъо Ахьмэд ищысэу, икъоджэ гупсэ ынапэ тыримыхэу, и1оф дэгъу щъыпкъэу зэрызэш1уихыщтым ишъыпкъэу непэ къызнэсыгъэми пылъ. Хъурмэ Хъусенэ Хьатыгъужъыкъое гурыт еджап1эр къызеухым ыуж, 1967-1969-рэ илъэсхэм дзэм къулыкъур щихьыгъ.\nИусэмэ темэу къащи1этхэрэмк1э лъэныкъо пстэури къащегъэлъагъо-лъэпкъэу, хэкоу, щы1эныгъэм ибгъу пстэухэми яхьыл1агъэу тапашъэ къырелъхьэх. Лъэпкъым ихъишъэ, гъогоу къык1угъэр тапашъхьэ къырегъэуцо. Ахэмэ ащыщ мы усэхэри:\n«Тэ джыри пк1ыхьэк1э тыкъушъхьэч1эс» (Къеджэхэрэр я 3 рэ классым ис еджак1ох)\n«Адыгэ па1ор» (Къеджэхэрэр я 5 рэ классым ис еджак1охэр)\n«Тхьар къытэбгыгъа» (Къеджэхэрэр я 8 рэ классыи ис еджак1охэр)\nМы зэу, мы т1оу конкурсхэм ахэлажьэу, ч1ып1эхэр къырихэу, тиорэды1о ц1эры1оу я 7 рэ классым ис еджак1оу Ширинэ Альбинэ орэдэу «Си Адыгей» зыфи1орэр ш1ухьафтынэу тихьак1эмэ къафи1ощт.\nХъусенэ ц1ыфхэр ш1у елъэгъух, ш1у къадэхъумэ зэрэш1оигъор иусэхэм дэгъоу къащыре1отык1ы, еджап1эу зыщеджагъэм , ичылэ дэсхэу л1ыхъужъыныъэ зезыхьагъэхэм усэхэр афызэхилъхьагъ. Хэзылъхьагъэу янэ-ятэхэу, ышхэу, ышыпхъухэу зыщап1угъэ Хьатыгъужъыкъуае, инахьыжъхэм исабыигъом ш1ук1э къетагъэхэу джы щымы1эжьхэми усабэ афитхыгъ. Ахэмэ ащыщэу:\n«Тинарт шъаохэр» я 6-рэ классым ис к1алэхэр\n«Тым ищыс»- Бислъангъур Дарин, Цей Зарем\n«Гукъэк1 ыжь лъап1» Хьабый Саид, Дзыбэ А. Сапий Д.\n«Тичылэ л1ыжъхэр»-Цуамыкъо Шумаф.\n« Къэк1ожьыгъэх Хьатыгъужъыкъуае ил1ыхъужъхэр». Бжэш1о Сулет, Хасаныкъо Аз.\nтиеджак1омэ нэ1уасэ тыфаш1ыщт.\nОрэдэу «Адыгэ къуаджэхэр» зыфи1орэр Ширинэ Альбинэ къе1о.\nМыщ фэдиз талантыр къызщежьагъэу, зыщыхалъхьагъэу иеджэп1э гупси усэ дахэ Хъусенэ фызэхилъхьагъ.\n«Сишкол» усэм къеджэ я 7-рэ классым ис еджак1охэр…\nУихэкуи, дунаеу узытетри, еджап1эри-мыхэр зэк1э бгъэлъэп1эн фае, 1о хэлъэп, ау зэк1эми анахьэу уасэ зыфэпш1ын фаеу щытыр ныбджэгъур ары. Ныбджэгъуш1у уи1эныр насыпыгъ, Хъусени ныбджэгъубэ зи1эмэ ащыщ. Ичылэгъоу, игъунэгъоу, къак1омэ чылэм зыщыгуш1ук1эу, Хьабый Руслъани усэ дахэ фызэхилъхьагъ, ащи шъуедгъэдэ1умэ тш1оигъу. Усэм къеджэ…я6-рэ классым исэу Шэуджэн Эльдар.\n«Жъыгъом и1эп гъэзэжь»\n«Сэлам, сэлам шъэогъужъ хьалэлхэр»-Батмыт Айтэч, Цей Асфар.\nКъэшъо дахэ къаш1ы…(Ислъамый)-Шъынэхъо Аскэр, Лъэпц1эрыкъо Самира.\nМы къэшъо дахэр ш1улъэгъуныгъэ къабзэм ишыхьат, гуфэбэныгъэм, ш1улъэгъуныгъэм афэгъэхьыгъэу усэ бэ дэди ытхыгъ, поэмэу «Губгъо тхьаркъом иш1улъэгъу» зыфи1орэри мы темэм ехьыл1агъ, ахэмэ ащыщхэм шъуядгъэдэ1умэ тш1оигъу.\n«Щыпэкъак1ом иш1улъэгъу» къеджэрэр Джэнчэтэ Джэнэт\nПоэмэу «Губгъо тхьаркъом иш1улъэгъу». Къэрабытэ Радмил, Цей Саид.\nЫпэк1э къызэрыт1уагъэу Хъурмэ Хъусенэ италант зыбгъурыгъазэу щытэп, драматургиеми зыщеушэты. Драматическэ поэмэу «Пщэ фыжьмэ ядунай», трагедиеу «Ч1ыфэ» зыфи1охэрэр адыгэ драмтеатрэм щагъэуцугъэх. Москва нэс къик1ыгъэ драматургхэм, критикхэм лъэшэу и1офш1агъэхэр агу рихьыгъэх, анахь дэгъук1э семинарэу щы1агъэм щыхахыгъагъэх.\nТрагедиеу «Ч1ыфэ» зыфи1орэм зигъо шъыпкъэу щыт авторым темэу къыщи1этыгъэр. Художественнэ конфликтыр непэрэ щы1эныгъэм къыхэхыгъэ шъыпкъэу зэрэгъэпсыгъэр хэгъэунэфык1ыгъэн фае. Авторым тапашъхьэ къырегъэуцо хэбзэ дахэ зыхэлъэу, 1эдэбым рыпсэурэ тинахьыжъхэм як1алэ наркотикхэм апыщагъэ зэрэхъугъэр, мэстапэм пы1угъэу къызэрэнагъэр зэрэемык1ури, зэрэтхьамык1агъори к1алэм 1ыгъэк1 теплъэ и1, янэ нэпсык1э зетхьак1ы, ау ащ игухэк1 зэхиш1эным як1алэ и1оф тетыжьэп.\n«Ч1ыфэ »зыфи1орэ трагедием щыщ пычыгъо к1эк1 тиеджак1омэ къагъэлъагъо аш1оигъу:\nБорэкъу – К1элэдахэ ят, пенсием к1огъэ л1ыжъ; къэзыш1ырэр – Абрэдж Къэплъан.\nНэфзак1 – К1элэдахэ ян, пенсием щы1; къэзыш1ырэр К1эрэщэ Зурет.\nЛёник – Борэкъо ышым ыкъу, ешъоныр ик1ас; къэзыш1ырэр Нэшъулъэщэ Дамир.\nЗэхэк1япхъу – тэмэшъхьэ ныу; къэзыш1ырэр Чэмышъо Зар.\nСабин – гъунэгъу пшъашъ, К1элэдахэ икъэщэн;\nкъэзыш1ырэр Абэсэ Зуриет.\nКурац – К1элэдахэ деджагъ, ш1у елъэгъу; къэзыш1ырэр Бибэлэ Бэлл.\nСкачать 40.08 Kb


Нэбгырэ 35-рэ хэкIодагъ\n2020-рэ илъэсым имэзихэу пыкIыгъэм Адыгэ Республикэм игъогухэм хъугъэ-шIэгъи 196-рэ къатехъухьагъ, ахэм нэбгырэ 35-рэ ахэкIодагъ, 229-мэ шъобжхэр атещагъэхэ хъугъэ.\nГъогухэм авариеу атехъухьэхэрэм япчъагъэ къеIыхыгъэу агъэунэфыгъ. Хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ процент 11,7-кIэ, хэкIодагъэхэр — процент 20-кIэ, шъобж зытещагъэ хъугъэхэр — процент 14,8-кIэ нахь макIэ хъугъэх.\nГъогум къытехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэу цIыфхэр зыхэкIуадэхэрэм нахьыбэрэмкIэ лъапсэ афэхъурэр машинэхэр зэрэзэутэкIыхэрэр ыкIи лъэсрыкIохэр гъогухэм зэрэтыраутыхэрэр ары. Федеральнэ автомобиль гъогухэм хъугъэ-шIэгъэ 56-рэ атехъухьагъ, ахэм нэбгырэ 17 ахэкIодагъ.\nВодитель ешъуагъэхэм ялажьэкIэ аварие 23-рэ агъэунэфыгъ, ахэм нэбгыри 7 ахэкIодагъ, 22-мэ шъобжхэр атещагъэхэ хъугъэ.\nЕшъуагъэу автомобилыр зезыфэщтыгъэ водитель 696-рэ къаубытыгъ, ахэм ащыщэу зэрешъуагъэхэм къыхэкIэу ятIуанэу къаубытыгъэхэр 104-рэ мэхъух.\nСомэ мин 600 ашIуатыгъугъ\nИнтернетыр ыкIи сотовэ телефонхэр къызыфагъэфедэхэзэ гъэпцIагъэ зыхэлъ бзэджэшIагъэхэр Адыгеим щызэрахьэхэу бэрэ агъэунэ- фыгъ.\nАдыгеим хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, блэкIыгъэ тхьамафэм телефон гъэпцIакIохэм гъогогъуи 8-рэ бзэджэшIагъэ зэрахьагъэу Адыгеим щагъэунэфыгъ, ахэм сомэ мин 600-м ехъу зэрар цIыфхэм арагъэшIыгъ.\nГущыIэм пае, Урысыем и МВД иотделэу Мыекъопэ районым щыIэм идежурнэ часть илъэс 49-рэ зыныбжь хъулъфыгъэр къафытеуи, зэрагъэпцIагъэр къариIуагъ. БзэджашIэм финанс организацием иIофышIэу хъулъфыгъэм гуригъэIуагъ ыкIи исчет илъ ахъщэр ратыгъукIын алъэкIынэу ыгъэщыни, щынэгъончъэу щыт счетыр къызэIуихын фаеу къыриIуагъ, ащ пае икартэ тетхэгъэ пчъагъэхэр къыригъэIуагъэх. Ащ ыуж хъулъфыгъэм икартэ илъыгъэ сомэ мини 130-р бзэджашIэм ритыгъукIыгъ.\nМы шIыкIэ дэдэмкIэ Мыекъуапэ ыкIи Мыекъопэ районым щыпсэухэрэ илъэс 66-рэ ыкIи 68-рэ зыныбжьхэр агъэделагъэх. ТIуми зэхэтэу сомэ мин 200-м ехъу гъэпцIакIохэм ашIуатыгъугъ.\nПолицием макъэ къышъуегъэIу! ШъуимынэIуасэ горэ телефоным къытеоу, банкым къышъуитыгъэ картэм ипчъагъэхэр, пин-кодыр ешъуIонэу къызышъуиIокIэ, шъудэмыгущыIэу жъугъэтIылъыжь. Джащ фэдэу ИнтернетымкIэ товар зыщэхэрэм шъуагъэделэн алъэкIыщт, арышъ ахэм заIужъугъакIэзэ, шъуащыщафэмэ нахьышIу.\nБлэкIыгъэ тхьамафэм гъогогъуи 7-рэ хэбзэнчъэу наркотикыр къырагъэкIокIыгъэу Адыгеим иполицие икъулыкъушIэхэм агъэунэфыгъ. Хъугъэ-шIагъэхэр къызщыхъугъэхэр Мыекъуапэ, Тэхъутэмыкъое ыкIи Кощхьэблэ районхэр арых.\nМыекъопэ полицием иотдел иIофышIэхэр кIэлэ ныбжьыкIитIумэ наркотикыр хэбзэнчъэу къырагъэкIокIэу егуцэфагъэх. Мыекъуапэ ирайон цIыкIу горэм щыIэ чIыпIэм наркотикыр бзэджашIэхэм щагъэбылъызэ къаубытыгъэх.\nЭксперт-криминалистхэм ушэтынэу ашIыгъэхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, къапкъырахыгъэ щыхьагъэхэм наркотик лъэпкъэу «соль» зыфиIорэр арылъыгъ. КъулыкъушIэхэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, ныбжьыкIэхэм наркотикыр ИнтернетымкIэ къызIэкIагъахьэщтыгъэ, нэужым ар нахь лъапIэу ащэным фэшI Iахь-Iахьэу агощызэ, гъэбылъыпIэхэм ащагъэтIылъыщтыгъэ.\nАщ нэмыкIэу Мыекъуапэ и Къэралыгъо автоинспекцие икъулыкъушIэхэм автомобилыр къызагъэуцум, ащ исыгъэ хъулъфыгъэр лъэшэу зэрэгумэкIыщтыгъэм гу лъатагъ. Нэужым илъэс 40 зыныбжь хъулъфыгъэр къызалъыхъум кIэп гъэгъугъэ щыхьагъэр къыкъуагъотагъ.\nДжащ фэдэу Урысыем и МВД наркотикхэр хэбзэнчъэу амыгъэзекIонхэм лъыплъэгъэнымкIэ имежмуниципальнэ отделэу «Кощхьабл» зыфиIорэм Iофтхьабзэу зэрихьагъэхэм къэгъэлъэгъонышIухэр къыкIэлъыкIуагъэх. УплъэкIунхэр ашIыхэзэ лъыхъуакIохэм районым щыпсэурэ хъулъфыгъэу илъэс 51-рэ зыныбжьым наркотик зыхэлъ уц гъэгъугъэр ищагу дэтыгъэ гъучI пкъыгъом щигъэбылъыгъэу къыхагъэщыгъ. Специалистхэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, грамми 100 къэзыщэчырэ наркотик лъэпкъыр «марихуанэу» къычIэкIыгъ.\nДжащ фэдэу «марихуанэр» хэбзэнчъэу къезыгъэкIокIырэ Тэхъутэмыкъое районым щыпсэурэ хъулъфыгъэу илъэс 43-рэ зыныбжьыр къулыкъушIэхэм аубытыгъ.\nМы уахътэм ехъулIэу ахэм нэмыкI бзэджэшIагъэхэр зэрахьагъэхэмэ ауплъэкIух.\nПолицием иIофышIэхэм зызэрафэжъугъэзэн шъулъэкIыщтыр\nЦIыфхэм хэбзэнчъэу къадэзекIуагъэхэмэ хэгъэгу кIоцI къулыкъум зыфагъэзэн зэралъэкIыщтымкIэ АР-м и МВД макъэ къегъэIу. Ахэм зэу ащыщ тхыгъэкIэ зафэбгъэзэныр. Мыщ фэдэ шIыкIэм тетэу ар щытын фае:\n1. Письмэр зыфэптхырэ хэгъэгу кIоцI къулыкъум ыцIэ е зызфэбгъазэ пшIоигъо къулыкъушIэм ылъэкъуацIэ, ыцIэ, ятацIэ е иIэнатIэ.\n2. Ежь цIыфым ылъэкъуацIэ, ыцIэ, ятацIэ.\n3. Джэуапыр къыздагъэхьыжьыщт почтовэ адресыр.\n4. УиIапэкIадзэ ыкIи зыщыптхыгъэ мафэр.\n5. ИщыкIагъэ хъумэ тхыгъэм техыгъэр (копия) ибгъэгъусэн плъэкIыщт.\nДаоу къаIэкIахьэхэрэр зэкIэ атхых. Нэужым ахэм захаплъэхэкIэ уахътэу къафагъэуцугъэм къыриубытэу ар къэзытхыгъэм джэуапыр фагъэхьыжьы.\nАР-м и МВД джыри зэ цIыфхэм закъыфегъазэ бзэджэшIагъэ зэрахьагъэу е хабзэр аукъуагъэу щыгъуазэхэмэ полицием икъулыкъушIэхэм макъэ арагъэIунэу. Шъугу къэтэгъэкIыжьы, телефонымкIэ ыкIи Интернетым исайткIэ ОВД-м зыфэжъугъэзэн шъулъэкIыщт. Джащ фэдэу министерствэм иофициальнэ сайтэу «Для граждан» зыфиIорэм игъэкIотыгъэ къэбарыр ижъугъотэщт.\nПредыдущая Зыгорэм шIомылIыкIырэр нэпэнчъэ\nСледущая ШIагъэм нахьи щыкIагъэр нахьыб


Адыгэ Хэку Таймс: ТхьакIущынэ Аслъан Афыпсыпэрэ Пэнэхэсрэ япащэхэм аIукIагъ\nТхьакIущынэ Аслъан Афыпсыпэрэ Пэнэхэсрэ япащэхэм аIукIагъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан Афыпсыпэ къоджэ псэупIэм ипащэу КIакIыхъу Ахьмэд, къуаджэу Пэнэхэс инахьыжъхэм я Совет итхьаматэу Бастэ Мэджыдэ, Афыпсыпэ къоджэ псэупIэм инароднэ депутатхэм ясовет идепутатэу Джарымэ Шырахьмэт ыкIи Афыпсыпэ дэт мэщытым иимамэу Зэрамыку Альджэрые зыхэтыгъэхэ лIыкIо купым тыгъуасэ IукIагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м и Премьер-министрэу КъумпIыл Мурат, АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владислав Федоровыр, республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр.\nАфыпсыпэхэр зыгъэгумэкIыхэу къагъэнэфэгъэ Iофыгъо шъхьаIэр Шапсыгъэ псыубытыпIэм игъэцэкIэжьын иухыжьын ары. Мыщ къыпэблэгъэ псэупIэхэм псыр акIэмыоным дакIоу, пынджлэжьыным фэгъэзагъэхэм икъу фэдизэу псыр аIэкIэхьаным ипшъэрылъхэр мы псыубытыпIэм егъэцакIэх. Ащ игъэцэкIэжьын аухэу, иIофшIэн зыригъэжьэжьыкIэ пынджыр зыщагъэтIысырэ чIыгум джыри гектар мини 3,5-м ехъу къыхэхъощт. Джащ фэдэу республикэм ыкIи Краснодар краим ярайонхэу мыщ къыпэблагъэу щысхэмкIэ мэхьанэшхо иI дамбэм пхырыкIырэ гъогуми.\nКъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэу, мы лъэныкъом къыдилъытэрэ Iофыгъохэр зэшIохыгъэнхэм федеральнэ гупчэм ынаIэ лъэшэу тет. БлэкIыгъэ илъэсым, бжыхьэм Адыгеим щыIагъ ыкIи псыубытыпIэм игъэцэкIэжьын фэгъэзэгъэ къулыкъухэм ыкIи подрядчикхэм ялIыкIохэр зыхэлэжьэгъэхэ зэхэсыгъо ригъэкIокIыгъ УФ-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэ игуадзэу Павел Семеновым. Ащ зэфэхьысыжьэу фэхъугъэхэм адиштэу псэолъэшI IофшIэнхэр нахь псынкIэу агъэцэкIэнхэу ыкIи объектым изэтегъэпсыхьан 2016-рэ илъэсым аухыжьынэу къэзэрэугъоигъэхэм унашъо зэдашIыгъ.\nФедеральнэ программэм хэхьэгъэ гидротехническэ псэуалъэм изэтегъэпсыхьан зэкIэмкIи сомэ миллиарди 2,3-рэ тефэнэу агъэнэфагъ. 2007-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу псыубытыпIэм игъэцэкIэжьын сомэ миллиард 1,3-рэ пэIуагъэхьагъ.\nСирием къикIыжьыгъэ тилъэпкъэгъухэм яIофыгъохэм ыгъэгумэкIэу АР-м и ЛIышъхьэ ащи къыкIэупчIагъ.\nШъхьэлэхъо Аскэр къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, мы IэкIыб къэралым къикIыжьыгъэ адыгэхэм яфэIо-фашIэхэр зэрифэшъуашэу гъэцэкIэгъэнхэм, щыIэныгъэм хэгъэгъозэжьыгъэнхэм япхыгъэ IофшIэныр джыри лъагъэкIуатэ. Непэрэ мафэм ехъулIэу Сирием къикIыжьыгъэ тилъэпкъэгъу нэбгыри 143-рэ Афыпсыпэ къоджэ псэупIэм щэпсэух. Меценатхэм, ялъэкъоцIэгъухэм ыкIи ежь репатриантхэм яшIуагъэкIэ зихэкужъ къэзыгъэзэжьыгъэхэм апае унэ 14 ашIыгъ. Джырэ уахътэм униплI аухыжьынэу щыт, чIыгу Iахьи 5-мэ фундаментыр ащагъэчъыгъ. Ащ нэмыкIэу псэупIищ ащэфыгъ.\nУФ-м ихэбзэгъэуцугъэ диштэу къэзыгъэзэжьыгъэхэм зэкIэми ятхылъхэр афагъэхьазырыгъэх. Урысыбзэр зэрашIэрэмкIэ нэбгырэ 51-мэ ушэтынхэр мы мафэхэм акIугъэх. Нахьыбэхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр арагъэгъотыгъэх, Пэнэхэс дэт гурыт еджапIэм кIэлэцIыкIу 16 щеджэ, блэкIыгъэ илъэсым еджапIэр къэзыухыгъэ нэбгыри 5 Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иполитехническэ колледж икъутамэу поселкэу Яблоновскэм дэтым чIэхьагъэх.\nАфыпсыпэ къоджэ псэупIэм непэ хэхъоныгъэу ышIыхэрэм, зэшIуахын алъэкIыгъэхэм, тапэкIэ пшъэрылъ шъхьаIэу зыфагъэуцужьыхэрэм лIыкIо купым хэтхэр нэужым къытегущыIагъэх.\nПсэупIэхэм ясанитарнэ зытет шапхъэхэм адиштэным анаIэ тырагъэтыныр пшъэрылъ шъхьаIэу зэрэщытыр ТхьакIущынэ Аслъан къыIуагъ. Ащ фэIорышIэщт хэушъхьафыкIыгъэ техники 150-рэ фэдиз мы аужырэ илъэсхэм Адыгеим къызэрищэфыгъэр ыкIи ахэр муниципалитетхэм зэратырагощагъэр ащ къыхигъэщыгъ.


КъумпIыл Мурат республикэм ихэхъоныгъэкIэ форумхэм мэхьанэшхо зэряIэр къыхигъэщыгъ | Адыгэ Макъ\nКъумпIыл Мурат республикэм ихэхъоныгъэкIэ форумхэм мэхьанэшхо зэряIэр къыхигъэщыгъ\nАвтор: Редакция\t/ 07.06.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР, ЭКОНОМИКЭР\t/\nУрысые Федерацием ишъолъырхэм япащэхэм я Советэу Урысыем и МИД дэжь щызэхэщагъэм ия ХХХIII-рэ зэхэсыгъо Сергей Лавровым тхьамэтагъор щызэрихьагъ. Адыгеим и ЛIышъхьэ ащ фэдэ форумхэм республикэр ахэлэжьэнымкIэ опытэу щыIэм щигъэгъозагъэх. КъумпIыл Мурат зэхэсыгъом хэлажьэхэрэм къафиIотагъ шIуагъэу ащ къыхьырэм фэгъэхьыгъэу.\n«Республикэм иэкономикэрэ исоциальнэ лъэныкъорэкIэ шъолъыр, урысые Iофтхьэбзэ шъхьаIэхэм уахэлэжьэным мэхьанэу иIэр дэгъоу къыдгурэIо. Республикэм имызакъоу, хэгъэгумкIи ащ фэдэ зэхэхьэ-зэхэгущыIэгъухэм шIогъэ гъэнэфагъэ къаты. Инвестициехэр нахьыбэу къытIэкIэхьанхэмкIэ, республикэр зекIон Iофым ылъэныкъокIэ, экономикэмкIэ лъыкIотэным, Урысыем имызакъоу, зэрэдунаеу якультурнэ щыIакIэ хэлэжьэным иамал ахэм къаты», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ къыхьыгъэхэ щысэхэм зыкIэ ащыщыгъ тиреспубликэ илIыкIохэр бэмышIэу Тыркуем зэрэщыIагъэхэр. Урысыем ипосольствэу Тыркуем щыIэм, Урысыем и Генеральнэ консульствэу Стамбул щызэхэщагъэм, Урысыем и СатыушIыпIэ гупчэу Урысыем щыIэм ыкIи нэмыкIхэм а Iофтхьабзэм изэхэщэнкIэ яшIогъэшхо къэкIуагъ. ЗэIукIэгъур лъэгэпIэ иным тетэу кIуагъэ. Тыркуем и Лъэпкъ ЗэIукIэшхо испикерэу Мустафа Шентоп Адыгеим къикIыгъэ лIыкIохэр ригъэблэгъагъэх, нэгуихыгъэу къапэгъокIыгъ, Тыркуем и Президентэу Реджеп Эрдоган ыцIэкIэ шIуфэс тхылъым къеджагъ. Джащ фэдэу Анкара имэр, Стамбул игубернатор игуадзэ ыкIи провинциеу Дюздже игубернатор зэIукIэгъухэр адыряIагъэх.\nУрысые Федерацием IэкIыб къэрал IофхэмкIэ и Министерствэ иструктурэхэм яIэшъхьэтетхэм джащ фэдэу зэIукIэгъухэр адыряIагъэх. Тыркуем ихэбзэ къулыкъухэм ыкIи ибизнес-сообществэ ялIыкIохэм, адыгэхэу Тыркуем щыпсэухэрэм ащыщхэу мы хэгъэгум ищыIэныгъэ чанэу хэлажьэхэрэм аIукIагъэх.\n«ТапэкIи тизэдэпсэуныгъэ пытэнымкIэ, Урысыемрэ Тыркуемрэ тизэпхыныгъэхэм нахь заушъомбгъунымкIэ а зэIукIэгъум лъэпсэшIу къытыгъ ыкIи мэхьанэшхо иIагъ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, республикэм ихэбзэ лIыкIохэм IэкIыб къэрал делегациехэм ащ фэдэ зэIукIэгъухэр бэрэ адашIых, а пстэуми яшIуагъэкIэ сатыу-экономикэ, культурэ ыкIи гъэсэныгъэм епхыгъэ зэфыщытыкIэхэу азыфагу илъхэм нахь заушъомбгъу ыкIи нахь мэпытэх.\nГущыIэм пае, 2018-рэ илъэсым мэлылъфэгъум Италием ипредприниматель купышхоу Итальянскэ Республикэм илIыкIоу Урысые Федерацием щыIэ Паскуале Терраччиано зипэщагъэр Адыгеим ригъэблэгъэгъагъ. Мы илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу Иорданием и Хашимитскэ Королевствэ и Чрезвычайнэ ыкIи и Полномочнэ лIыкIоу Амджад Адайлэ, Туркменистан и Чрезвычайнэ ыкIи и Полномочнэ лIыкIоу Урысыем щыIэ Батыр Ниязлевым зэIукIэгъухэр адыряIагъэх.\nИнвестициехэр республикэм нахьыбэу къыIэкIэхьанхэм пае федеральнэ гупчэм ылъэныкъокIэ къикIырэ IэпыIэгъур амал зэриIэкIэ нахь дэгъоу къызфигъэфедэным Адыгеир ыуж ит. ГущыIэм пае, республикэмкIэ хабзэ хъугъэ Урысые инвестиционнэ форумхэм, Петербург дунэе экономическэ форумхэм ыкIи нэмыкI проектхэм ахэлэжьэныр. Мы илъэсым я V-рэ Ялтинскэ Дунэе экономическэ форумым Адыгеир хэлэжьагъ.\n2017-рэ илъэсым Дунэе инвестиционнэ форумэу «InvestinAdygea» зыфиIорэр Мыекъуапэ щыкIуагъ. Ащ нэбгырэ 750-рэм ехъу хэлэжьагъ. Ахэм ащыщыгъэх Адыгеим ыкIи Урысыем ишъолъыр заулэхэм ябизнес-сообществэхэм ялIыкIохэр, Тыркуем, Китаим, Малайзием, Иорданием, Германием, Сербием, Швейцарием, Казахстан яIофышIэ купхэр.\n«Ащ фэдэ зэIукIэгъу пэпчъ тэркIэ шIуагъэ хэлъэу щыт. ПэшIорыгъэшъэу зэдэтшIырэ зэзэгъыныгъэхэр тапэкIэ щыIэныгъэм гъэцэкIагъэ зэрэщыхъущтхэм тынаIэ тетэгъэты. МыщкIэ федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъу къызфэтэгъэфедэ», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэр шъолъыр форумхэм, конференциехэм, нэмыкI зэIукIэгъухэм зэрахэлажьэрэр, ахэм афэхъурэ кIэуххэр щысэ гъэнэфагъэхэмкIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъэх. Илъэсэу икIыгъэм икIэуххэм нафэ къызэрашIыгъэмкIэ, Урысые Федерацием ишъолъырхэм азыфагу республикэм апэрэ чIыпIэр щиубытыгъ инвестициехэр (проценти 142,5-м нэсыгъэх) къызэрэIэкIэхьагъэхэмкIэ.\nА 1 — 3-рэ нэкIубгъохэм арытхэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къыгъэхьазырыгъ.


ШIокI имыIэу зэрашIыгъэм щэгугъых — Адыгэ макъ\nШIокI имыIэу зэрашIыгъэм щэгугъых\nЗэпахырэ узхэм зызэраушъомбгъурэм епхыгъэу зыныбжь икъугъэхэр шIокI имыIэу прививкэ шIыгъэным ехьылIэгъэ унашъоу Адыгеим исанитарнэ врач шъхьаIэ къыдигъэкIыгъэм фэгъэхьыгъэу иеплъыкIэ къыриIотыкIыгъ АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем.\nАщ къызэриIуагъэмкIэ, медицинэ Iофтхьабзэхэу зэхащэрэ закъохэмкIэ пандемием уебэнын плъэкIыщтэп, ащ къулыкъу пстэуми акIуачIэ зэхэлъэу упэуцужьын фае.\n— Санитарнэ врач шъхьаIэм ышIыгъэ унашъор игъо шъыпкъэу сэлъытэ, — еIо министрэм. — Мыщ кIуачIэ иIэ зэрэхъугъэм ишIуагъэкIэ вакцинэр зыхязыгъэлъхьащтхэм япчъагъэ хэхъонэу тыщэгугъы. Ащ пае IофышIэ купхэу нэбгырэ 50 фэдиз прививкэр языгъэшIы зышIоигъохэу зыкъытфэзыгъазэхэрэм япредприятие тыкIоным тыфэхьазыр. Арэущтэу зымыхъукIэ, коронавирусым пэуцужьырэ вакцинэр зыщахалъхьэрэ чIыпIэ 32-мэ Iоф ашIэ, мобильнэ пунктыр культурэм и Унэу «Гигантым» чIэт.\nДжащ фэдэу Мэрэтыкъо Рустем гумэкIыгъоу къыхигъэщыгъэхэм ащыщ ковидыр ныбжьыкIэхэм нахь къяузы зэрэхъугъэр. Анахьэу сымаджэхэрэр илъэс 18-м къыщегъэжьагъэу илъэс 49-м нэс зыныбжьхэу общественнэ чIыпIэхэм ащыIэхэ, общественнэ транспортыр къызфэзгъэфедэхэрэр ары (процент 44,2-рэ). Джащ фэдэу нахьыбэрэ сымаджэхэрэр илъэс 18-м къыщегъэжьагъэу илъэс 64-м нэс зыныбжьхэр ары (процент 67,5-рэ).\n— Вакцинэм ущыщынэнэу щытэп. РеспубликэмкIэ ар зыхалъхьэгъэ нэбгырэ мини 100-м ехъурэм ащыщ идунай ыхъожьыгъэу дгъэунэфыгъэп. Ары пакIошъ, прививкэр зыфашIыгъэхэм япроценти 2-р ары сымаджэ хъугъэр, ахэм узыр псынкIэу апэкIэкIы е нахьыбэрэмкIэ унэм исхэу яIазэх. Статистикэм къызэригъэлъагъорэмкIэ, ковидым пэуцужьырэ вакцинэр зыхэмылъхэм узыр лъэшэу къяхьылъэкIы, бэ зидунай зыхъожьырэр, — хигъэунэфыкIыгъ псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ министрэм.\nМэрэтыкъо Рустем къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, мы уахътэм пандемием тыпэуцужьынымкIэ амалэу щыIэ закъор вакцинациер ары. Джащ фэдэу коронавирусым пэуцужьырэ вакцинэхэр икъоу зэрэщыIэхэр ащ къыIуагъ. Непэ вакцинэ лъэпкъищ аIэкIэлъыр: «Спутник V», «Спутник Лайт», «ЭпиВакКорона».\nПредыдущая Былымхъуным зиушъомбгъунэу\nСледущая ШэкIогъум и 1-м шIомыкIэу


Еджэгъу пIалъэр аухыгъ | Адыгэ Макъ\nУахътэр псынкIэу кIуагъэ, тыгъуасэ фэд купитф хъурэ курсхэм яIофшIэн зырагъэжьагъэр. Купхэм япащэхэу агъэнэфэгъагъэх Адыгэ республикэ гимназием икIэлэегъаджэхэу Темзэкъо Маринэ, Мэрэтыкъо Заремэ, Адыгэ къэралыгъо университетым икIэлэегъаджэхэу Блыпэшъэо Мирэ, Ламэкъо Бэлэ, Бгъошэ Муслъимэт. Ахэр зыфэгъэзэгъэ купхэм нэбгырэ 13-м къыщегъэжьагъэу 16-м нэс арысыгъ.\nКурсхэр къэзыухыгъэхэу институтым къекIолIагъэхэм ахэтых урысхэу зыхэс адыгэ лъэпкъым ыбзэ зэзыгъашIэ зышIоигъохэри, адыгэхэу къалэм къыщыхъугъэхэу адыгабзэ зыIумылъхэри.\nКъэзэрэугъоигъэхэр зэкIэри гушIуагъом хэтыгъэх. Курсхэр къэзыухыгъэхэм еджэныр агу зэрэрихьыгъэм, зэхэщакIохэм ыкIи егъэджакIохэм IофыкIэу къырахьыжьагъэр къызэрадэхъугъэм апае гушIощтыгъэх.\nИнститутым ипащэу ЛIыIужъу Адам еджэныр къэзыухыгъэхэм къафэгушIуагъ. Ащ ыуж къэгущыIагъэхэу курсхэм ащеджагъэхэми, ахэр езыгъэджагъэхэми къаIуагъ институтым егъэжьэпIэ дэгъу зэришIыгъэр, адыгабзэ зэзыгъашIэ зышIоигъохэм апае курсхэр апэрэу зэрэзэхащагъэм фэшI пащэм зэрэфэразэхэр, джыри ахэр лъагъэкIуатэхэмэ зэрашIоигъор.\nКIэлэегъаджэхэм къыхагъэщыгъ еджакIо пэпчъ адыгабзэм изэгъэшIэн ишъыпкъэу зэрэпылъыгъэр, еджэгъу уахътэр хамынэу ащ къызэрекIуалIэщтыгъэхэр. Курсантхэм ахэтыгъэх илъэс 80 зыныбжьи, нахь ныбжьыкIэхэри, Мыекъуапэ щыщхэри, ащ щымыпсэухэрэри фаблэхэу Iофым пылъыгъэх, дэгъоу еджагъэх. Наталья Каземировар Москва щыщ, игуапэу ар еджагъ, къэгущыIэ зэхъум адыгабзэкIэ гущыIэухыгъэхэри къызэхигъэуцонхэ ылъэкIыгъ, джыри еджэнэу зэрэфаер пшъашъэм къыIуагъ. Павел Долговри ишъыпкъэу еджагъ, къэралыгъо IофшIэнэу ыгъэцакIэрэм игъусэу еджэныр дихьыгъ, джыри ар лъигъэкIотэнэу хьазыр. Ар зэкIэми къыхагъэщыгъ.\nАхэм яшIоигъоныгъэ къыдалъытэзэ, зэхэщакIохэм егъэджэныр лъагъэкIотэн зэралъэкIыщтыр къаIуагъ. ЕтIанэ зэреджагъэхэр къэзыушыхьатырэ сертификатхэр къаритыжьыгъэх институтым идиректор игуадзэу, курсхэм япэщагъэу Беданэкъо Марзиет.


Илъэсым — Iофтхьэбзэ 200-м ехъу | Адыгэ Макъ\nИлъэсым — Iофтхьэбзэ 200-м ехъу\nАвтор: Редакция\t/ 01.03.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\t/\nУрысые народнэ фронтым ишъолъыр къутамэу Адыгэ Республикэм щыIэм иилъэс IофшIагъэ зыщызэфахьысыжьыгъэ конференцие тыгъуасэ Мыекъуапэ щыкIуагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат, республикэм игъэцэкIэкIо ыкIи ихэбзэгъэуцу къулыкъухэр, организациехэм ялIыкIохэр, активистхэр, нэмыкIхэри.\nАнахь мэхьанэшхо зиIэ Iофыгъоу къэзэрэугъоигъэхэр зытегущыIагъэхэр УФ-м и Президент ижъоныгъокIэ унашъо къыдыхэлъытагъэу «Къэралыгъом хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ лъэпкъ гухэлъхэм ыкIи стратегическэ пшъэрылъхэм афэгъэхьыгъ» зыфиIорэм игъэцэкIэн обществэр лъыплъэныр, цIыфхэм щыIэкIэ-псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу шIыгъэным фэшI ОНФ-м ишъолъыр къутамэхэм предложениеу къахьыхэрэр ары.\nПэублэм ОНФ-м икъутамэ ипащэу Юрий Гороховым экспертхэм, активистхэм зэрафэразэр къыIуагъ.\n— Народнэ фронтым пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр къэралыгъом щыпсэурэ цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр ары. ОНФ-м Iоф зишIэрэм къыщегъэжьагъэу Урысыем игъогу 1000-м ехъумэ гъэцэкIэжьынхэр ащыкIуагъэх. ЧIыопсым, псауныгъэм якъэухъумэн, гъэсэныгъэм, нэмыкI Iофыгъохэм язэшIохын тыдэлажьэ, къыддэхъугъэри макIэп, — игущыIэ къыщиIуагъ Юрий Гороховым.\nКонференциер зэхащэным ыпэкIэ ОНФ-м илIыкIохэм Iэнэ хъураехэр, уплъэкIунхэр рагъэкIокIыгъэх, проект 12-мэ Iоф адашIагъ. 2018-рэ илъэсым Iофтхьэбзэ 200-м ехъу зэхащагъ. Ахэм зэфэхьысыжьэу афэхъугъэхэм къапкъырыкIыхэзэ пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыгъэхэр зэрагъэцэкIагъэхэм непэрэ Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэр нэIуасэ афашIыгъэх.\nБлэкIыгъэ илъэсым иIоныгъо мазэ къыщегъэжьагъэу «кнопкэ плъыжь» зыфиIорэр ОНФ-м исайт иплъэгъон плъэкIыщт. Ащ ишIуагъэкIэ мытэрэзыныгъэ зылъэгъугъэ е зэрифэшъуашэу зыдэмызекIогъэхэ цIыфым итхьаусыхэ Народнэ фронтым иIофышIэхэм афигъэзэн ылъэкIыщт.\nХэтрэ цIыфи сайтым ихьан, ыпэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ «кнопкэ плъыжьыр» къыгъотын ыкIи игъоу ылъытэрэр ритхэн ылъэкIыщт. Мы фэIо-фашIэм Iоф зишIэрэм къыщыублагъэу АдыгеимкIэ тхьаусыхэ тхыгъитIу къырагъэхьагъ. Зыр — Мыекъуапэ щыпсэухэрэр зашъохэрэ псым идэгъугъэ ымыгъэразэхэу, ятIонэрэр — Джэджэ районым хэкIитэкъупIэу щыIэ хъугъэм фэгъэхьыгъэу. Iофтхьабзэм къызэрэщыхагъэщыгъэмкIэ, гумэкIыгъуитIуми ядэгъэзыжьын республикэм ихэбзэ къулыкъухэр къыхэлэжьагъэх.\nНароднэ фронтым илIыкIохэм къызэраIуагъэмкIэ, мы илъэсым Iофыгъоу зэшIуахыгъэр бэ, ау джыри апэ илъыр макIэп. Шъолъырым иэкономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм, къэралыгъо фэIо-фашIэхэр нахь Iэрыфэгъоу цIыфхэм агъэфедэнхэм, медицинэ фэIо-фашIэхэр нахьышIоу гъэцэкIэгъэнхэм, нэмыкI пшъэрылъхэми тапэкIэ адэлэжьэнхэу агъэнэфагъэх.\nНароднэ фронтым иIофшIэн ныбжьыкIэхэри чанэу къыхэлажьэх. Илъэсрэ ныкъорэкIэ узэкIэIэбэжьмэ «МолодежкаОНФ» зыфиIорэ движениер зэхащагъ. Ащ ипащэу Дмитрий Войновыр конференцием къыщыгущыIагъ, зыдэлэжьэхэрэ проектхэр зыфэдэхэр, ныбжьыкIэхэр хэщагъэхэ хъумэ, пIуныгъэ-гъэсэныгъэмкIэ шIуагъэ иIэ зэрэхъущтыр къыхигъэщыгъ.\nАР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ ОНФ-м иактивистхэм рэзэныгъэ гущыIэхэр апигъохыгъэх. Ащ игущыIэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Народнэ фронтым игукъэкIхэм республикэм ипащэ сыдигъуи мэхьанэшхо ареты, щыкIагъэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэм ынаIэ тет. УФ-м и Президент, АР-м и ЛIышъхьэ къагъэуцугъэ пшъэрылъхэр республикэм чанэу щызэшIуахынхэм зэрэфэхьазырхэр В. Нарожнэм кIэухым къыIуагъ.\nНэужым ОНФ-м ишъолъыр штабрэ иревизионнэ комиссиерэ ахэтыщтхэр хадзыжьыгъэх.


AdygBusiness: Электромобилэу Tesla къыдэзгъэкlырэм ифедэ доллар млрд 1 ехъугъ\nЭлектромобилэу Tesla къыдэзгъэкlырэм ифедэ доллар млрд 1 ехъугъ\nЭлектромобилэу Tesla Америкэм къыщыдэзгъэкlырэм мэзи 3 къыкlоцl ифедэ апэрэу доллар миллиардым къехъугъ. Доллар млрд 1,14 (ар евро млн 966 мэхъу) мэлылъфэгъум и 1 щегъэжьагъэу мэкъуогъум и 30 нэс компанием къыгъэхъагъ, бэдзэогъум и 26 Tesla къышlыгъэ зэфэхьысыжьым къыщетхы.\nБлэкlыгъэ илъэсым иятlонэрэ мэзищ Tesla къыгъэхъагъэм ар фэди 10 нахьыб. Гъэрекlорэм егъэпшагъэмэ 2021 илъэсым иятlонэрэ мэзищ компанием мылъкоу хихыгъэм фэдитlукlэ хэхъуагъ ыкlи доллар миллиард 12 нэсыгъ (евро млрд 10,1).\nЭлектромобилэу ашlыгъэмрэ ащагъэмрэ япчъагъэкlэ Илон Маск ифирмэ мы мэзищым къэгъэлъэгъон инхэм анэсыгъ. Машинэ 201 304 ыщагъ, 206 421 къыдигъэкlыгъ. Tesla 2003 илъэсым загъэпсыгъэм щегъэжьагъэу мэзищым къыкlоцl мыхэр анахь икъэгъэлъэгъон иных.\n- Monday, August 02, 2021


Нахьыбэрэ щызэхащэщт — Адыгэ макъ\nРедактор 06.04.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nКъыблэм боксымкIэ изэнэкъокъу АР-м испорт Унэшхоу «Ошъутенэм» гъэтхапэм и 29-м – мэлылъфэгъум и 2-м щыкIуагъ.\nИлъэс 17 – 18 ыкIи илъэс 13 – 14 зыныбжь кIалэхэр бокс зэдешIагъэх. Адыгэ Республикэм ихэшыпыкIыгъэ командэ нэбгырэ 25-рэ хэтыгъ. ЯIэпэIэсэныгъэ анахь дэгъоу зыгъэфедагъэхэм медальхэр къыдахыгъэх.\nИлъэс 17 – 18 зыныбжьхэм якуп дышъэр батыритIумэ къыщыдахыгъ. ТхьакIущынэ Руслъан, кг 60, Мушег Баяндурян, кг 49-рэ; апэрэ чIыпIэхэр къызэрахьыгъэхэм дакIоу, кIуачIэмрэ сэнаущыгъэу ахэлъымрэ дэгъоу къагъэлъэгъуагъэх.\nВалентин Гапошиным, кг 60, джэрзыр къыхьыгъ.\nИлъэс 13 – 14 зыныбжьхэм язэнэкъокъу хэлэжьагъэр нахьыб. ЯцIыкIугъом боксыр ашIогъэшIэгъон, текIоныгъэу къыдахырэм егъэгушхох. Сергей Кравчук, кг 90-рэ, дышъэр къыдихыгъ. Никита Жмячкиным, кг 80, апэрэ чIыпIэр къыдихи, иIэпэIэсэныгъэ зэрэхигъахъорэр къыушыхьатыжьыгъ.\nУхьазырыныгъэу къыгъэлъэгъуагъэмкIэ Сергей Кравчук зэхэщакIохэм къыхагъэщыгъ, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ихэушъхьафыкIыгъэ шIухьафтын къыфагъэшъошагъ.\nПщыпый Аскэр, кг 42-рэ, тыжьыныр къыдихыгъ. Бэшкэкъо Сэлымэ, кг 40, тыжьыныр къыфагъэшъошагъ. Мыекъуапэ испорт еджапIэу N 1-м, пащэр Кочнева (ЛIыбзыу) Сусан, зыщызыгъасэхэрэр зэнэкъокъум чанэу хэлэжьагъэх, тиныбжьыкIэхэм щысэшIу афэхъугъэх.\nАпэрэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэхэр Урысыем боксымкIэ икIэух зэIукIэгъухэу мэкъуогъу мазэм Санкт-Петербург щыкIощтхэм ахэлэжьэщтых.\nКъыблэм ишъолъыри 8-мэ яныбжьыкIэхэр бокс зызэдешIэхэм, Краснодар краим къикIыгъэхэр медалэу къыхьыгъэхэмкIэ лъэшэу къахэщыгъэх. Ростов, Волгоград хэкухэм якIалэхэри медалыбэ къэзыхьыгъэхэм ащыщых.\n– Зэнэкъокъур гъэшIэгъонэу кIуагъэ, – къытиIуагъ Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ тренерэу, Адыгэ Республкэм и Парламент идепутатэу, медалэу «Адыгеим и Щытхъузехьэр» къызыфагъэшъошагъэу Владимир Овчинниковым. – Шъолъырхэм яныбжьыкIэхэм боксыр агу рехьы, яIэпэIэсэныгъэ зэрэхагъэхъощтым пылъых. Адыгеим ибокс зеушъомбгъу. Республикэм ихэшыпыкIыгъэ командэ районхэм якIэлэеджакIохэр хэтых. Къоджэ спортым зыкъызэриIэтырэр ащ къегъэлъагъо.\nУрысыем боксымкIэ и Федерацие и Генеральнэ секретарэу Кирилл Щекутьевыр Мыекъуапэ зэнэкъокъур зэрэщыкIуагъэм еплъыгъ. Зэхэщэн Iофхэр дэгъоу агъэцэкIагъэхэу ылъытагъ. 2023-рэ илъэсым Урысыем иныбжьыкIэхэм боксымкIэ язэнэкъокъу Адыгэ Республикэм щызэхащэ зэрэшIоигъор къыIуагъ. Адыгэ Республикэм испорт псэуалъэхэр ядэгъугъэкIэ Урысыем къыщыхагъэщыхэрэм ащыщых.\nЗэнэкъокъум икъызэIухын фэгъэхьыгъэ зэхахьэм Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо академическэ ансамблэу «Налмэсыр» къыщышъуагъ. Лъэпкъ искусствэ дахэ къызэригъэлъэгъуагъэм фэшI спортсменхр, зэхэщакIохэр афэрэзагъэх.\nПредыдущая Maykop şehir merkezinde mobil aşı aracında koronovirus aşısı yaptırmak mümkün\nСледущая Имурад фэкIо


Cабыйхэм IэпыIэгъу афэхъух | Адыгэ Макъ\nCабыйхэм IэпыIэгъу афэхъух\nАвтор: Редакция\t/ 17.02.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nМэзаем и 15-р — адэбз уз зиIэ кIэлэцIыкIухэм я Дунэе маф. Ащ къыдыхэлъытагъэу сабыйхэм IэпыIэгъу афэхъугъэным фытегъэпсыхьэгъэ шIушIэ ермэлыкъ мы мафэхэм Мыекъопэ медицинэ колледжым щыкIуагъ.\nIофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъэх ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ еджапIэм истудентхэмрэ кIэлэегъаджэхэмрэ, джащ фэдэу медицинэ профилактикэмкIэ Гупчэм испециалистхэр. Акцием хэлэжьагъэхэм ежь яIэшIагъэхэр, продукцие зэфэшъхьафхэр ащагъэх. Ащ къыкIэкIыгъэ ахъщэр адэбз уз зиIэ сабыйхэм IэпыIэгъу афэхъунхэм, яIэзэнхэм пэIуагъэхьащт.\nАщ нэмыкIэу, мэзаем и 19-м шIушIэ мэфэкIэу «Доброе сердце АРКОД» зыфиIорэр Мыекъуапэ ишхапIэу «АрзуГолдым» щыкIощт. Ащ изэхэщакIох Адыгэ республикэ клиническэ онкологическэ диспансерыр ыкIи медицинскэ колледжыр. Iофтхьабзэм хэлэжьэщт сабыйхэм яфитыныгъэхэмкIэ Уполномоченнэу Адыгэ Республикэм щыIэ Александр Ивашиныр. КIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъу афэхъу зышIоигъохэр мыщ фэдэ телефон номерхэмкIэ къытеонхэ алъэкIыщт: 54-47-96-рэ, 8(952)986-64-85-рэ.\nМыщ фэдэ уз зиIэ кIэлэцIыкIу 49-рэ республикэ учетым хэт. Амалэу щыIэмкIэ ахэм тишIуагъэ ядгъэкIыным, чIыпIэ къин ифэгъэ унагъохэм IэпыIэгъу тафэхъуным мэхьанэшхо иI. Ары шIушIэ Iофтхьабзэхэм язэхэщакIохэм пшъэрылъ шъхьаIэу зыфагъэуцужьырэр.


Заказать изготовление памятника на могилу в Адыгейске\nКладбища Адыгейска: список, фото, места на карте\nЧтобы заказать памятник на могилу в Адыгейске недорого, сравните цены мастерских Адыгее на изготовление надгробия из гранита и мрамора.\nЦены и как сэкономить Надгробия из гранита Гранит или мрамор? Мастерские Майкопа Установка самостоятельно Могилы знаменитостей\nЧтобы заказать памятник на могилу в Адыгейске недорого\nЗаполните заявку на изготовление памятников через тендер и для Адыгейска выберите город Майкоп.\nОжидаете ли Вы от гранитной мастерской установку памятника на кладбище Адыгейска.\nЕсли для монтажа надгробия Вы, возможно, наймете бригаду при кладбище Адыгейска, то в заявке отметьте "Готов рассмотреть предложения интернет-магазинов".\nКак заказать и купить в Адыгейске памятник из гранита или мрамора недорого


«Зэкъошныгъэм» имафэхэр «Зэкъошныгъэм» имафэхэр » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Спорт » «Зэкъошныгъэм» имафэхэр «Зэкъошныгъэм» имафэхэр\nМыекъопэ «Зэкъошныгъэм» илъэс ешIэгъум зыфегъэхьазыры. Мы мафэхэм ныбджэгъу зэIукIэгъухэр Крымскэ, Краснодар ащыриIагъэх. Командэу «Сыбыр» зыфиIорэр 1:0-у «Зэкъошныгъэм» къытекIуагъ. Мыекъопэ «Зэкъошныгъэм» илъэс ешIэгъум зыфегъэхьазыры. Мы мафэхэм ныбджэгъу зэIукIэгъухэр Крымскэ, Краснодар ащыриIагъэх. Командэу «Сыбыр» зыфиIорэр 1:0-у «Зэкъошныгъэм» къытекIуагъ.


Ветеранов Адыгеи поздравили с Днем ветерана Республики АдыгеяВетеранхэм я Мафэ хагъэунэфыкIы\nВетеранхэм я Мафэ хагъэунэфыкIы\n25 октября 2019 года 15:26\nНепэ АР-м и Къэралыгъо Совет—Хасэ социальнэ политикэмк1э, унэгъо 1офхэмк1э, псауныгъэм икъэухъумэнк1э ык1и культурэмк1э икомитет итхьаматэу Евгений Саловымветеранхэм я Мафэ фэгъэхьыгъэ торжественнэ зэхахьэм хэлэжьагъ.\nРеспубликэ мэфэкIэу ветеранхэм я Мафэ Адыгеим щыхагъэнэфыкIы. Шъугу къэдгъэкIыжьын, 2010-рэ илъэсым Адыгеим иветеранхэм я Совет игукъэкIыкIэ Адыгэ Республикэм изаконэу «О праздничных днях и памятных датах» зыфиIорэм гъэтэрэзыжьынхэр фашIыгъэх. Ащ къыкIэлъыкIоу, Адыгеим иветеранхэм я Мафэ агъэнэфагъ, ар чъэпыогъум иаужырэ тхьаумафэ хагъэунэфыкIы.\nМэфэкIым хахьэу республикэм имуниципалитетхэм Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр ащэкIох. Мы мафэм ипэгъокIэу Хэгъэгу зэошхом иветеранхэр, тылым Iутыгъэхэр, ветеран движением хэтхэр агъэшIуагъэх. Хэгъэгу зэошхом иветеранхэм шIухьафтын лъапIэхэр афашIыгъэх. Япсауныгъэ елъытыгъэу Iофтхьабзэм хэмылэжьэшъугъэхэ ветеранхэри ащыгъупшагъэхэп, ахэм яшIухьафтынхэри аIэкIагъэхьажьыгъэх.


В.Нарожный принял участие в координационном совещании и в заседании Кабинета Министров РАВ. Нарожнэр хэбзэухъумэнымкIэ республикэм щызэхащэгъэ Координационнэ советым изичэзыу зэхэсыгъорэ АР-м и Министрэхэм я Кабинет изэхэсыгъорэ ахэлэжьагъ\nВ. Нарожнэр хэбзэухъумэнымкIэ республикэм щызэхащэгъэ Координационнэ советым изичэзыу зэхэсыгъорэ АР-м и Министрэхэм я Кабинет изэхэсыгъорэ ахэлэжьагъ\n1 апреля 2019 года 16:54\nМэлылъфэгъум и 1-м хэбзэухъумэнымкIэ республикэм щызэхащэгъэ Координационнэ советым изичэзыу зэхэсыгъоу иIагъэм АР-м и Къэралыгъо Совет—Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр хэлэжьагъ. Ащ тхьамэтагъор щызэрихьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nГъэсэныгъэм иорганизациехэм егъэджэн IофшIэныр щынэгъончъэу ащызэхэщэгъэнымкIэ пшъэрылъхэр зэшIохыгъэхэ зэрэхъурэм къытегущыIагъ АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, мы ведомствэм епхыгъэ учреждение 303-рэ республикэм ит. Ахэм яматериальнэ-техническэ зытет шапхъэхэм адиштэным, ящыкIэгъэ пстэумкIи зэтегъэпсыхьэгъэнхэм анаIэ тет. МэшIогъэкIосэныр щынэгъончъэнымкIэ еджапIэхэм щыкIагъэу яIэхэр дэгъэзыжьыгъэхэ хъугъэ. Видеокамерэхэр учреждение 295-мэ ачIэт. Гъэсэныгъэм иорганизациехэм террористическэ актхэр къащымыхъунхэм ыкIи ахэр къэухъумэгъэнхэм афэшI ящынэгъончъагъэкIэ куп-купэу зэтыраутых. Апэрэм — учреждениехэм япроцент 11-р, ятIонэрэм — процент 54-р, ящэнэрэм — процент 35-р хэхьагъэх. Купэу зыхэтхэм емылъытыгъэу псэуалъэхэр зэкIэ шэпхъэ гъэнэфагъэхэм адиштэнхэ фае. Ар гъэцэкIэгъэным сомэ миллион 23-м ехъу тефэщтэу къалъытагъ. Джащ фэдэу еджапIэхэр къэгъэгъунэгъэнхэр зэхэщэгъэным ахъщэшхо пэIухьащт.\nМы Iофыгъом епхыгъэу нэужым къэгущыIагъэх АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иминистрэу Владимир Алайрэ УФ-м илъэпкъ гвардие республикэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Иван Гричановымрэ. Гъэсэныгъэм иучреждениехэр щынэгъончъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм зэрэзэхащэхэрэр ахэм къаIуагъ. Зыныбжь имыкъугъэхэм хабзэр амыукъоным, бзэджэшIагъэхэр зэрамыхьанхэм анаIэ анахь тырагъэты.\nГъэсэныгъэм иучреждениехэм ящынэгъончъагъэ ухъумэгъэнымкIэ IофшIэныр гъэлъэшыгъэн, ащкIэ екIолIакIэу щыIэхэм зэхъокIыныгъэр афэшIыгъэнхэ зэрэфаер АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. АщкIэ профильнэ министерствэм, муниципалитетхэм япащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъ.\n— Iофыгъоу шъузытегущыIэхэрэм цIыфхэр къахэжъугъэлэжьэнхэ фае. Ащ фэдэ шIыкIэм шIуагъэ къызэритыщтым щэч хэлъэп. Ащ дакIоу хэбзэукъоныгъэхэр профилактикэ шIыгъэнымкIэ муниципалитетхэм ащызэхащэгъэ чIыпIэ комиссиехэм яIофшIэн джыри нахь агъэлъэшын фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЛъэпкъ ыкIи дин зэгурыIоныгъэр гъэпытэгъэным, экстремизмэ нэшанэ зиIэ зекIуакIэхэр ныбжьыкIэхэм къахэмыфэнхэм, радикализмэм пэшIуекIогъэным афэшI республикэм щызэшIуахырэм иIофыгъуи зэхэсыгъом къыщаIэтыгъ. Террористическэ актхэр къэхъунхэм ищынагъо зыдэщыIэ къэралыгъо зэфэшъхьафхэм къарыкIыгъэ студент 285-рэ республикэм иапшъэрэ еджапIэхэм ащеджэх. Лъэпкъ ыкIи дин зэмызэгъыныгъэхэр ныбжьыкIэхэм азыфагу къимытэджэнхэм, экстремизмэм ыкIи терроризмэм яидеологие пэшIуекIогъэным афытегъэпсыхьэгъэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр бэу зэрэрагъэкIокIыхэрэр КIэрэщэ Анзаур хигъэунэфыкIыгъ. Анахьэу анаIэ зытырадзэрэр экстремизмэм епхыгъэ сайтхэм студентхэр арымыхьанхэм, щынагъо зыпылъ къэбархэр къарамыхынхэм Iоф адэшIэгъэныр ары. Лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэ лIыкIохэм язэгурыIоныгъэ, языкIыныгъэ гъэпытэгъэным пае Iэнэ хъураехэр, фестивальхэр, нэмыкI Iофтхьабзэхэр апшъэрэ еджапIэхэм ащызэхащэх.\nАР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр къызэриIуагъэмкIэ, терроризмэм ыкIи экстремизмэм яидеологие пэшIуекIогъэным фытегъэпсыхьэгъэ IофшIэныр лъэныкъуитIукIэ зэхащэ: СМИ-хэм яамалкIэ ыкIи пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэм язэхэщэнкIэ. Илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу мы Iофыгъом епхыгъэ тхыгъэ ыкIи къэгъэлъэгъон 28-рэ республикэм ижурналистхэм къагъэхьазырыгъ. А IофшIэныр непи лъагъэкIуатэ.\n— Психологическэ IэпыIэгъу зищыкIэгъэ кIэлэеджакIохэр къыхэгъэщыгъэнхэм, ахэм ыкIи нахьыжъхэм яшIуагъэ арагъэкIыным афэшI социальнэ педагогхэм, психологхэм, медицинэм иIофшIэхэм хэушъхьафыкIыгъэ егъэджэнхэр афызэхэщэгъэнхэм мэхьанэшхо иI. ГумэкIыгъо зиIэ сабыйхэм ыкIи кIэлэ Iэтахъохэм яIофыгъохэр зэгъэшIэгъэнхэм, зэхэфыгъэнхэм, ахэм специалистхэм зафагъэзэн алъэкIын амал яIэным афытегъэпсыхьэгъэ «цыхьэшIэгъу телефонхэм» Iоф зэрашIэрэ шIыкIэр джыри зэ тыуплъэкIун фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nТыкъэзыуцухьэрэ дунаир ыкIи чIыопс къэкIуапIэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ ГъэIорышIапIэм ипащэу Сергей Колесниковым анахьэу ынаIэ зытыридзагъэр зыми имые гидротехническэ псэуалъэхэм ящынэгъончъагъэ ухъумэгъэнымкIэ пшъэрылъхэр зэшIохыгъэхэ зэрэхъурэр ары.\nМы Iофыгъом пэIуагъэхьэрэ бюджет мылъкур шIуагъэ къытэу гъэфедэгъэн зэрэфаер АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ, ащкIэ ГъэIорышIапIэм ипащэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр фишIыгъэх. КъызэраIуагъэмкIэ, 2019-рэ илъэсым мы лъэныкъом сомэ миллион 90-рэ фэдиз пэIуагъэхьащт, ахъщэр федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къатIупщыщт.\nМы мэфэ дэдэм АР-м и Министрэхэм я Кабинет зэхэсыгъо и1агъ. Ар зэрищагъ АР-м и Л1ышъхьэу Къумп1ыл Мурат. Зэхэсыгъом хэлэжьагъэх АР-м и КЪЭралыгъо Совет—Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр,Министрэхэм я Кабинет хэтхэр, къырагъэблэгъагъэхэр. Iофыгъо шъхьэIэу ащ къыщаIэтыгъэр 2018-рэ илъэсым Адыгеим социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэу ышIыгъэхэм язэфэхьысыжьхэр ары. Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур мыщ епхыгъэу къэгущыIагъ ыкIи лъэныкъо шъхьаIэхэм къащыуцугъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым промышленнэ къыдэгъэкIыным ииндекс проценти 104,1-м кIэхьагъ. Продукциеу къыдагъэкIыгъэм, IофшIэнэу ыкIи фэIофашIэу агъэцэкIагъэхэм сомэ миллиард 57,8-м фэдиз атефагъ. Мылъку шъхьаIэм инвестициеу къыхалъхьагъэр сомэ миллиард 31,6-рэ мэхъу, 2017-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а къэгъэлъэгъоныр проценти 142,5-м кIахьэ. Джырэ уахътэм сомэ миллиард 53-м ехъу зытефэрэ инвестиционнэ проект 36-рэ агъэцэкIэнхэу аIэкIэлъ. Зэхэубытэгъэ бюджетым къихьэгъэ хэбзэIахь ыкIи мыхэбзэIахь хахъохэр сомэ миллиард 13-рэ миллион 499-рэ мэхъу. Анахьэу анаIэ зытырагъэтырэ лъэныкъохэм ащыщ цIыфхэм щыIэкIэпсэукIэ амалэу аIэкIэлъхэр нахьышIу шIыгъэныр, ащ епхыгъэу ялэжьапкIэ къэгъэлъэгъон гъэнэфагъэхэм анэгъэсыгъэныр. МыщкIэ зишIогъэшхо къакIорэр къэралыгъом ипащэ къыдигъэкIыгъэ жъоныгъокIэ унашъохэм ягъэцэкIэн ары.\nЭкономикэм зыпкъ итэу хэхъоныгъэхэр ышIынхэр, социальнэ пшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу гъэцэкIэгъэнхэр мыщ дэжьым анахь шъхьаIэу зэрэщытхэр АР-м и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ.\nКультурэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ программэм къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэр 2018-рэ илъэсым зэшIохыгъэхэ зэрэхъугъэм къытегущыIагъ министрэу Аулъэ Юрэ\nУФ-м щыпсэурэ лъэпкъхэм яныдэлъфыбзэкIэ гъэсэныгъэ зэрагъэгъотын амал яIэным къыдыхэлъытагъэу адыгабзэм изэгъэшIэн зэхэщагъэ зэрэхъурэм иIофыгъуи анахь шъхьаIэхэм ащыщыгъ


ЩыIэныгъэм дэшIэтых — Адыгэ макъ\nРедактор 08.06.2016 КУЛЬТУРЭР\nЯ VIII-рэ Дунэе фестиваль-зэнэкъокъоу «Адыгеим ижъогъожъыехэр» Мыекъуапэ зэрэщыкIуагъэр зэфэтхьысыжьызэ, гупшысэу хэтхыгъэм, еплъыкIэхэм гъэзетеджэхэр ащыдгъэгъуазэхэ тшIоигъу.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу, Дунэе фестиваль-зэнэкъокъум изэхэщэкIо куп итхьаматэу, фестивалым идееу хэлъым икIэщакIоу, Урысыем, Адыгеим, Ингушетием культурэмкIэ язаслуженнэ IофышIэу ШъэуапцIэкъо Аминэт зэхахьэм изэфэхьысыжь къызэрэщыхигъэщыгъэу, Адыгэ Республикэм ия 25-рэ илъэс фэгъэхьыгъэ Дунэе фестивалым лъэпкъхэр зэфищагъэх, ясэнаущыгъэ нэбгырабэмэ къыщызэIуахыгъ. Парламентым и Комитет ипащэу Ирина Ширинам «жъогъожъыехэм» шIухьафтынхэр аритыжьыгъ.\nАбхъазыр, Вьетнам, Казахстан, Молдовэр, Румыниер, Украинэр, Урысыем ишъолъыри 10, Астрахань, Волгоград, Ростов, Москва, Орловскэ хэкухэр, Къырым, Къэбэртэе-Бэлъкъарыр, Краснодар краир, Адыгеир, нэмыкIхэри.\nКIэлэцIыкIу ыкIи ныбжьыкIэ 300 фэдиз зэнэкъокъугъ. Илъэс 19 хъугъэ фестивалыр зызэхащэрэр, дунэе мэхьанэ зыратыгъэр илъэси 9-м ежьагъ.\nЩыIэныгъэм зэхъокIыныгъэу къызыдихьыхэрэр, кIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ яшIэныгъэ зэрэхагъахъорэр къызыщагъэлъэгъон алъэкIыщт Iофтхьабзэм имэхьанэ зыкъиIэтыгъ.\nОрэд къаIуагъ, къэшъуагъэх, художественнэ творчествэм пыщагъэхэр усэхэм къяджагъэх, лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ орэдышъохэр агъэжъынчыгъэх, циркым якъулайныгъэ щауплъэкIугъ.\nМыекъуапэ изыгъэпсэфыпIэ парк къыщырагъажьи Дунэе фестивалым хэлажьэхэрэр къалэм иурам шъхьаIэу Краснооктябрьскэм къырыкIуагъэх. В. И. Лениным ыцIэ зыхьырэ пчэгум къынэсыфэхэ къяплъырэ цIыфхэр Iэгу къафытеуагъэх, дахэу ныбжьыкIэхэр зэрэфэпагъэхэр бэмэ гуапэ ащыхъугъ. Къэлэ паркым иоркестрэ апэ итэу Адыгеим икомпозиторхэм аусыгъэ орэдхэр, мэкъэмэ зэфэшъхьафхэр къырагъэIуагъэх. Урысыемрэ Адыгеимрэ ябыракъхэр щагъэбыбэтагъэх. Ансамблэу «Майкопчанкэр», пащэр Къулэ Амэрбый, ипчъагъэкIи къахэщыгъ, лъэпкъ тхыпхъэхэмкIэ яшъуашэхэр гъэкIэрэкIагъэхэу урамым къырыкIуагъэх. Адыгэ шъошэ зэкIужьхэр зыщыгъхэр, Ростов хэкум къикIыгъэхэр, фэшъхьафхэри лъэгъупхъагъэх.\nФестивалым хэлэжьэрэ хэгъэгухэм, шъолъырхэм ацIэхэр атетхагъэхэу пхъэмбгъужъыехэр зыхьырэ пшъашъэхэм зэхахьэр къагъэкIэрэкIагъ. Нэрылъэгъу IэпыIэгъухэм шIуагъэу къатырэр ащ къыщынэфагъ. Къалэм ипчэгу шъхьаIэ щыуджыгъэх, Дунэе феcтивалым ыцIэ зытетхэгъэ уцышъо быракъыр шар гъэпщыгъэхэм апышIагъэу ошъогум ныбжьыкIэхэм ратIупщыхьагъ.\nШIухьафтын шъхьаIэр Румыниемрэ Вьетнамрэ яорэдыIохэу Стартан Михаеларэ Нгуен Хоарэ афагъэшъошагъ. Илъэси 6 — 9 зыныбжьхэм якуп Хьасанэкъо Бэлэрэ Шэлбэе Дамиррэ апэрэ чIыпIэр къыщыдахыгъ, пащэр КIэдэкIой Азид. Илъэси 10 — 15-м итхэр: Артем Мокровыр, пащэр Полина Мокрова. Илъэс 16 — 22-рэ зыныбжьхэр: Инрбул Дойна — Молдовэр, Къасымэ Къасим — Кощхьэблэ районым щыщ.\nАпэрэ лъэгапIэ зиIэ Дипломхэр зыфагъэшъошагъэхэм къахэтэгъэщых тиреспубликэ щапIугъэхэ Маргарита Заваленковар, Мыекъопэ район, Трэхъо Дианэрэ Мамый Батыррэ, пащэр Лъэцэр Римм, Хьапыщтэ Ринат, Каралина Гоевар, Кощхьэблэ районым щыщых.\nХъокIон Зарэ, Тхьэхъо Фатимэ, Къасымэ Марат, Нэпсэу Самирэ, ЛIышэ Ислъам тиреспубликэ щыщых, лъэгэпIэ зэфэшъхьафхэр зиIэ Дипломхэр аратыжьыгъэх.\nМыекъуапэ илъэпкъ кIэлэцIыкIу къэшъокIо ансамблэу «Абрекхэр» зыфиIорэм апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ, художественнэ пащэр ТхьакIумэщэ Налбек. Гурыт ныбжь зиIэхэм ермэл ансамблэу «Наири» къахагъэщыгъ. Тэхъутэмыкъое районым иансамблэу «Кавказым» ятIонэрэ чIыпIэр къыдихыгъ, пащэр Сихъу Мурат.\nАпэрэ лъэгапIэ зиIэ Дипломыр «Нартым» фагъэшъошагъ, пащэр Тутарыщэ СултIан, Тэхъутэмыкъое район.\nАдыгэкъалэ ипщынаохэр, пащэр Хьэкомэ Сим, Тэхъутэмыкъое районым икIэлэцIыкIу орэдыIо куп, нэмыкIхэм щытхъуцIэхэр къыдахыгъэх. Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэу К. Лъэцэрыкъом ыцIэ зыхьырэм ишыкIэпщынаоу Гъогъо Дамир къыдежъыугъэр ЛIыбзыу Джанти, пащэр ГъукIэ Замудин. ТикIалэхэм апэрэ чIыпIэр къыдахыгъ.\nЖюрим пэщэныгъэ дызезыхьэгъэ Урсу Евгение ЮНЕСКО-м илIыкIу, дунэе культурэм щашIэ. ШъэуапцIэкъо Аминэт зэхэщэкIо купым ыцIэкIэ Е. Урсум «тхьауеегъэпсэу» риIожьыгъ, рэзэныгъэ тхылъыр ритыжьыгъ.\nФестивалыр концерт хэхыгъэкIэ Мыекъуапэ ипарк щаухыгъ. ЩытхъуцIэхэр зыфаусыгъэхэр ошъогум ит жъуагъохэм къадэжъыугъэх, ясэнаущыгъэ хагъэхъонэу афэтэIо. Фестивалым еплъыкIэу фытиIэхэм яхьылIэгъэ тхыгъэхэр Адыгэ Республикэм имэфэкI ипэгъокIэу къыхэтыутыщтых.\nПредыдущая Koca dünya yüreğinde dönerken\nСледущая Адыгэ пшъашъэм изэо лъэужхэр


Республика Адыгея - Мэщытыр зэрагъэцэкIэжьырэр зэригъэлъэгъугъ\nМэщытыр зэрагъэцэкIэжьырэр зэригъэлъэгъугъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгеим ыкIи Пшызэ шъолъыр ащыпсэурэ быслъымэнхэм ямуфтиеу Къэрдэн Аскэрбый тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ. ЗэдэгущыIэгъум илъэхъан лъэныкъохэр пIуныгъэ Iофхэм, лъэпкъ ыкIи дин зэгурыIоныгъэр шъолъырым щыгъэпытэгъэным, нэмыкIхэм атегущыIагъэх.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ коронавирусым пэшIуекIогъэнымкIэ Iофэу ышIагъэм фэшI муфтиим фэрэзагъ, «тхьауегъэпсэу» риIуагъ.\n— Пандемием тыпэуцужьын тлъэкIыгъ. Дин мэфэкIхэм яхэгъэунэфыкIынкIэ ыкIи нэмыкI фэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэнкIэ унашъоу тшIыгъэхэр зэкIэ зэшIохыгъэхэ хъугъэ. Ащ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ экономикэм иотраслэ зэфэшъхьафхэр игъорыгъоу къызэIутхыжьынхэ, ыпэкIэ щыIэгъэ щыIакIэм тытехьажьын амал тиIэ мэхъу, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nМуфтиим къызэриIуагъэмкIэ, унашъоу ашIыгъэм диштэу гъэтхапэм и 17-м щегъэжьагъэу мэщытхэм яIофшIэн къызэтырагъэуцогъагъ. Джы цIыфхэр ахэм якIолIэнхэ, ялъэIухэр Тхьэм фагъэзэнхэ амал яI. Ау зэпахырэ узыр къапымыхьаным фэшI цIыфхэр бэу щызэрэугъоихэ хъущтхэп. Джащ фэдэу нысащэхэм, хьэдагъэхэм ахэлажьэхэрэм япчъагъи шапхъэхэм ашIомыкIыным мэхьанэшхо иI.\nМы мафэм Адыгеим и ЛIышъхьэ Мыекъуапэ дэт мэщыт шъхьаIэм щыIагъ, мыщ гъэцэкIэжьынхэр зэрэщыкIохэрэм зыщигъэгъозагъ. Джырэ уахъ-тэм псэуалъэм ыкIоцI зэтырагъэпсыхьэ, гъэфэбэпIэ системэр агъэуцу, нэмыкI IофшIэнхэр рагъэкIокIых, тапэкIи гухэлъ гъэнэфагъэхэр яIэх.\nМэщытым игъэцэкIэжьынкIэ IэпыIэгъу къафэхъурэ КъумпIыл Мурат зэрэфэразэхэр муфтиим къыхигъэщыгъ.\nПсэуалъэр ыкIи ащ къыпэIулъ чIыпIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр Адыгеим и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ. Ащ дакIоу цIыфхэр мэщытым къэкIонхэ амал яIэным фэшI IофшIэнхэр охътэ кIэкIым ухыжьыгъэнхэ фаеу къафигъэпытагъ.\n20.09.2020 Iоныгъом и 20-р — мэзым иIофышIэ и Маф\n18.09.2020 Гъогухэм яшIын, ягъэцэкIэжьын лъагъэкIуатэ\n18.09.2020 ПсэуалъэмкIэ пшъэрылъ афишIыгъ


Адэбз узым пэшIуекIох — Адыгэ макъ\nАдэбз узым пэшIуекIох\nРедактор 15.07.2021 15.07.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nШъолъыр проектэу «Адэбз узым пэуцужьыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу адэбз уз зиIэхэм хэушъхьафыкIыгъэ медицинэ IэпыIэгъу арагъэгъотыным фэшI мы мафэхэм къалэу Ростов-на-Дону адэбз узхэмкIэ и Лъэпкъ медицинэ ушэтыпIэ гупчэ икураторхэр Адыгеим къырагъэблэгъагъэх.\nБэдзэогъум и 27-м къыщегъэжьагъэу и 30-м нэс ахэр республикэм щыIэнхэу агъэнафэ. Адэбз уз зиIэхэм агъотырэ медицинэ IэпыIэгъур зэрагъэлъэгъуныр, ахэм уасэ къафашIыныр ары пшъэрылъ шъхьаIэр.\nАдыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ къызэрэщаIуагъэмкIэ, Адыгэ республикэ клиническэ онкологическэ диспансерым, Адыгэкъэлэ сымэджэщэу К.М. Батмэным ыцIэ зыхьырэм, Кощхьэблэ сымэджэщым хьакIэхэр ащыIэщтых.\n— Мыщ фэдэ зэIукIэгъухэм шIуагъэ къаты, специалистхэм язэдэлэжьэныгъэ нахь пытэ мэхъу, адэбз узхэм яIэзэнхэмкIэ аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ шIыкIэхэр къаIэкIэхьэх, — еIо Iэзэн-пэшIорыгъэшъ IэпыIэгъу цIыфхэм ягъэгъотыгъэнымкIэ отделением ипащэу Къушъхьэ Саниет.\nАдэбз узхэм апэшIуекIогъэныр УФ-м и Президент пшъэрылъ шъхьаIэу къыгъэуцухэрэм ащыщ. 2024-рэ илъэсым нэс мы узым илIыкIыхэрэр нахь макIэ ашIын мурад зыдаIыгъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу мы узыр зиIэхэм япроцент 62-м ар пасэу къыхагъэщын зэралъэкIыгъэм ишIуагъэкIэ, Iэзэн Iофтхьабзэхэм шIуагъэ къахьыным яцыхьэ телъ.\nПредыдущая IофшIапIэм Iутха, хьауми Iумытыжьхэм ащыщха…\nСледущая Хьисап еджапIэм Iоф ешIэ


1 Сэ сы Паул. Силуанрэ* Тимофейрэ* сигъусэхэу, шъо, Тхьэу Ты лъапІэмрэ Зиусхьан Исус Христосрэ зыгу илъхэу, Фессалоникэ къалэм* щыІэ чылыс зэІукІэм щыщхэм, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы.\nТхьэу Ты лъапІэмрэ Зиусхьан Исус Христосрэ анэшІу къышъущарэфи, гупсэф къышъуарэт.\nШІошъхъуныгъэ зиІэхэу Фессалоникэ дэсхэм апае Паул Тхьэм щытхъу зэрэфишІырэр\n2 Шъо пстэуми апае Тхьэм щытхъу фэтэшІ зэпыт, Тхьэм тызелъэІукІи, шъуигугъу тэшІы.\n3 ШъуишІошъхъуныгъэ шІушІагъэхэр зэрэшъуигъэшІагъэм ти Тхьэу Ты лъапІэм ыпашъхьэ игугъу щытэшІ зэпыт. ШъуишІулъэгъу инэу шъузэригъэлэжьагъэм, ти Зиусхьан Исус Христос шъущыгугъэу шъузэрэпаплъэрэм пае, теубытагъэ шъуиІэ зэрэхъугъэми ягугъу Тхьэм ыпашъхьэ щытэшІ зэпыт.\n4 Шъо, тшыхэу Тхьэм шІу ылъэгъухэрэр, Тхьэм ибын шъухъунэу шъукъызэрэхихыгъэр тэшІэ,\n5 сыда пІомэ, къэбарышІур къызэрышъодгъэІугъэр гущыІэхэм язакъоп, кІуачІэкІи Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ илъэкІыкІи къэбарышІур къышъодгъэІугъ нахь. Икъугъэуи къэбарышІур шъушІошъ дгъэхъугъэ. Тызышъухэтым, тишІуагъэ шъодгъэкІэу тызэрэзекІощтыгъэр шъошІэ.\n6 Тэ тилъэужхэми Зиусхьаным илъэужхэми шъо шъуарыкІощтыгъ. Сыда пІомэ, гузэжъогъушхо шъухэтыгъэ пэтми, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ гушІуагъоу шъугухэм къарилъхьагъэмкІэ Тхьэм игущыІэхэр шъудагъэх.\n7 Аущтэу Македоние хэкумрэ Ахаие хэкумрэ арысхэу шІошъхъуныгъэ зиІэ цІыф пстэуми шапхъэ шъуафэхъугъ.\n8 Сыда пІомэ, Зиусхьаным ехьылІэгъэ къэбарышІур шъуадэжь къикІэу зынэсыгъэхэр Македоние хэкумрэ Ахаие хэкумрэ язакъоп, ау ТхьэмкІэ шІошъхъуныгъэ шъуиІэ зэрэхъугъэм икъэбар тыдэкІи цІыфхэм щашІэ хъугъэ. Арышъ, а Іофым ехьылІагъэу цІыфхэм ащ нахьыбэ ятІон ищыкІагъэп,\n9 сыда пІомэ, дахэу тызэрежъугъэблэгъагъэри, щыІэныгъэ зиІэ Тхьэ шъыпкъэм шъуфэлэжьэным пае, тхьэ нэпцІхэм шъуакІыб зэрафэжъугъэзагъэри ахэмэ къаІотэжьы.\n10 Тхьэм ы Къоу лІагъэхэм къахигъэтэджыкІыжьыгъэр уашъом къызэрехыжьыщтым шъупэплъэ – Исусэу Тхьэм игубжэу къэкІощтым тыкъыІэкІэзыхыжьыщтыр ары.\n2>3 Dualarımızda sizleri anıyor, her zaman hepiniz için Tanrı'ya şükrediyoruz. İmanın ürünü olan etkinliğinizi, sevgiye dayanan emeğinizi ve Rabbimiz İsa Mesih'e bağladığınız ümitten gelen dayanıklılığınızı Babamız Tanrı'nın önünde durmadan anıyoruz.


Офицерхэм я Унэ агъэкIэжьыщт — Адыгэ макъ\nОфицерхэм я Унэ агъэкIэжьыщт\nКъэлэ архитектурэмкIэ офицерхэм я Унэ анахьыжъэу Мыекъуапэ дэтхэм ащыщ.\n1907-рэ илъэсым ар ашIыгъагъ. Къалэм ипащэу Дмитрий Зинковецкэм ар иунагъ. ГъэцэкIэжьын инхэр ащ зищыкIагъэр тIэкIу шIагъэ. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мы Iофыгъор инэплъэгъу ригъэкIыгъэп. УФ-м зыухъумэжьынымкIэ и Министерствэрэ Урысыем и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Владислав Резникрэ яIэпыIэгъукIэ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр мы мафэхэм рагъэжьагъэх.\nЗэхэщэкIо комитетэу «ТекIоныгъ» зыфиIорэм изэхэсыгъоу мы мафэхэм щыIагъэм АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат офицерхэм я Унэ агъэкIэжьынэу ыкIи «Патриот» зыфиIорэ паркым иIофшIэн аублэжьынэу пшъэрылъ къафишIыгъагъ. ЗэрагъэнафэрэмкIэ, «Юнармия» зыфиIорэмрэ АР-м ветеранхэм я Советрэ ащ чIэсыщтых.\n— Къоджэ псэупIэхэм адэт культурэм иучреждениехэр мэфэкI Iофтхьабзэхэм ахэлэжьэнхэ, яIофшIэн рагъэхъун фае, ащ дакIоу культурнэ-зыгъэпсэфыпIэ шIыкIакIэхэр къызIэкIагъахьэхэзэ яIофшIэн зэхащэныр япшъэрылъ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПатриотическэ нэшанэ хэлъэу культурнэ Iофтхьабзэхэр Адыгеим ипсэупIэхэм зэхащэнхэ, анахьэу ТекIоныгъэм и Мафэ мэхьанэ ин зэрэратын фаер АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\nПредыдущая Къэлэ гупчэм вакцинэр щахалъхьэ\nСледущая Мэлылъфэгъум и 21-м зэхащэщт


АмалышIухэр къетых — Адыгэ макъ\nБзылъфыгъэ предпринимательствэм хэхъоныгъэ ышIыным фытегъэпсыхьэгъэ федеральнэ гъэсэныгъэ проектэу «Мама — предприниматель» зыфиIорэм хэлажьэхэрэр ыпкIэ хэмылъэу рагъаджэх. ЗэкIэмкIи ахэр нэбгырэ 35-рэ мэхъух.\nЫпэкIэ къызэрэхэтыутыгъэу, проектым хэлажьэхэрэм ыпкIэ зыхэмылъ тренинг акIун ыкIи менеджментым, финансхэм, маркетингым алъэныкъокIэ шIэныгъэхэр зэрагъэгъотынхэ алъэкIыщт. Джащ фэдэу яунэе Iоф къызэIуахыным фэшI сомэ мини 100 хъурэ грантым фэбэнэщтых. Ар къэзытIупщырэр шIушIэ фондэу «Amway» зыфиIорэр ары.\nУрысыем щыпсэурэ бзылъфыгъэхэм япроцент 67-мэ ябизнес къызэIуахыным иIофыгъо хаплъэх, процент 88-мэ ар зэребгъэжьэщт ахъщэ яIэп, процент 82-мэ зэралъытэрэмкIэ, предпринимательствэм ылъэныкъокIэ икъу фэдизэу шIэныгъэ аIэкIэлъэп.\nПроектым игъэцэкIэн 2013-рэ илъэсым рагъэжьагъ. 2019-рэ илъэсым къыщыублагъэу лъэпкъ проектэу «Предпринимательствэ цIыкIур ыкIи гурытыр, унэе предпринимательствэм IэпыIэгъу фэхъугъэныр» зыфиIорэм ипрограммэу агъэцакIэхэрэм проектыр ахагъэуцуагъ. Ащ кIэщакIо фэхъугъэр Урысыем экономикэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерств ары.\nИлъэс зэкIэлъыкIохэм къэралыгъом щыпсэурэ бзылъфыгъэ 5600-м ехъу проектым хэлэжьагъ. Рагъэджагъэхэм ащыщэу процент 30-мэ ябизнес къызэIуахын ыкIи хэхъоныгъэ ашIын афызэшIокIыгъ.\nАдыгэ Республикэм мы егъэджэнхэр ятIонэрэу щызэхащэх. АщкIэ IэпыIэгъу къафэхъух АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ и Министерствэрэ гупчэу «Мой бизнес» зыфиIорэмрэ.\nТыгъуасэ рагъэкIокIыгъэ тренингым бизнесым изэхэщэнкIэ, финансхэм ягъэзекIонкIэ бзылъфыгъэхэм гъэшIэгъоныбэ къафаIотагъ. ЗиIоф къызэIузыхыгъэу Iоф зышIэхэрэ ыкIи предпринимательствэм ылъэныкъокIэ гъэхъэгъэ гъэнэфагъэ зиIэ бзылъфыгъэхэр къэгущыIагъэх. ПкIуачIэ епхьылIэу уигухэлъ щыIэныгъэм щыпхырыпщыным уфэбанэмэ, зэкIэри къызэрэбдэхъущтыр ахэм къыхагъэщыгъ, опытэу аIэкIэлъымкIэ къэзэрэугъоигъэхэм къадэгощагъэх.\nПредыдущая Медали 8 къахьыгъ\nСледущая Яхэгъэгу шIу алъэгъуным фэIорышIэ


ЗэхъокIыныгъэхэр — Адыгэ макъ\nНы мылъкум фэгъэхьыгъэ программэм гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэм УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо фэхъугъ ыкIи ащ фэгъэхьыгъэ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм джырэблагъэ кIэтхагъ.\nАхэм унагъом ахъщэ IэпыIэгъоу къэралыгъом къыритырэр нахьыбэ шIыгъэнэу, ны мылъкур зыпэIуагъэхьащтхэми ахэгъэхъогъэнэу, тхылъхэм ягъэпсын нахь къызэрыкIоу шIыгъэнэу, программэм ипIалъэ лъыгъэкIотэгъэнэу къащыдэлъытагъ.\nАпэрэ сабыим пае\nКIэу къыхэхьагъэхэм анахь шъхьаIэр ны мылъкум къыщыдэлъытэгъэ ахъщэр апэрэ сабыим пае унагъом къыратынэу зэрэхъугъэр ары. 2020-рэ илъэсэу тызхэхьагъэм ищылэ мазэ и 1-м къыщыублагъэу унагъоу апэрэ сабыир къызэрыхъухьагъэм е ыпIунэу къаIызыхыгъэм сомэ 466617-рэ къыратыщт.\n2020-рэ илъэсым ятIонэрэ е ащ къыкIэлъыкIорэ сабыир къызэрыхъухьагъэхэм е апIунэу къаIызыхыгъэхэм нахьыпэкIэ къаратыгъэм джыри сомэ 150000-рэ къыфыхагъэхъощт. ПстэумкIи ны мылъкум къыщыдэлъытагъэу къаратыщтыр сомэ 616617-рэ.\nДжы нахь гъэхьазырыгъошIу\n2021-рэ илъэсым къыщыублагъэу ны мылъкум исертификат игъэпсыни, игъэфедэни нахь IэшIэх хъущтых. Сертификатым игъэпсын IофшIэгъу мэфитф, ар зыпэIуагъэхьащтым фэгъэхьыгъэ лъэIу тхылъым зэрэхэплъэщтхэм мэфипшI нахьыбэ атырамыгъэкIодэнэу шэпхъакIэхэм къащыдэлъытагъ. ЗыгорэкIэ нэмыкI ведомствэ горэм зыфагъэзэн фаеу хъугъэми, мэфэ 15 — 20 ныIэп зэрэпылъынхэ фаер.\nШапхъэу щыIагъэхэм мы илъэсыр екIыфэкIэ джыри кIуачIэ яIэщт. Ны мылъкум исертификат игъэпсын пIалъэу пылъыр мэфэ 15, лъэIу тхылъым зэрэхэплъэщтхэм — зы маз. ПенсиехэмкIэ фондым ичIыпIэ къулыкъухэр охътэ нахь кIэкIым ахэр зэшIуахынхэм пылъых.\nПенсиехэмкIэ фондым уемыкIуалIэу\nМэлылъфэгъу мазэм ыгузэгу къыщыублагъэу джыри зы шэпхъакIэ кIуачIэ иIэ хъущт. Унагъом сабый къихъухьагъэмэ, ны мылъкум исертификат пае ныр е тыр ПенсиехэмкIэ фондым екIолIэн ищыкIэгъэжьыщтэп. ЗАГС-м сабыир къызэрэхъугъэмкIэ фондым макъэ ригъэIущт ыкIи ащ иIофышIэхэм тхылъхэр агъэпсыщтых. Ащ лъыпытэуи ахъщэм игъэфедэни унагъор ыуж ихьан ылъэкIыщт.\nСертификатыр гъэпсыгъэ зэрэхъугъэр ПенсиехэмкIэ фондым иинформационнэ системэ рагъэхьащт, интернет нэкIубгъом ным «унэе кабинетэу» щигъэпсыгъэми агъэхьыщт.\nКIэлэцIыкIур ыпIунэу къаIызыхыгъэ унагъом сертификатыр ыгъэпсыным пае, нахьыпэрэм фэдэу, лъэIу тхылъ ытын фае. Сыда пIомэ сабыир зэраштагъэмкIэ макъэ зыгъэIун зылъэкIыщтыр ны-тыхэр ары ныIэп.\nИпотекэм итыжьыни нахь IэшIэх хъугъэ\nНы мылъкум къыщыдэлъытэгъэ ахъщэр нахьыбэхэм псэукIэ амалхэр нахьышIу шIыгъэныр ары зыпэIуагъахьэрэр. Банкым чIыфэ къыIахи псэупIэ ащэфыгъэмэ, ащ агъэкIожьы е ипотекэр агъэпсынэу ыуж ихьагъэмэ, ежьхэм яIахьэу а ахъщэр халъхьэ. Джы ащ игъэпсыни нахь IэшIэх хъугъэ.\nНахьыпэкIэ ны мылъкум къыщыдэлъытэгъэ ахъщэр ипотекэм пэIубгъэхьажьынэу уфаемэ е о уиIахьэу хаплъхьэ пшIоигъомэ, ащ пае лъэIу тхылъыр ПенсиехэмкIэ фондми, банкми яптынхэ фаеу щытыгъ. ШэпхъакIэхэм къызэращыдэлъытагъэмкIэ, унагъор банкым екIуалIэмэ зэкIэри фагъэпсыщт.\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифондрэ банкхэмрэ зэзэгъыныгъэу зэдашIыхэрэм ялъытыгъэу мы фэIо-фашIэм тапэкIи зырагъэушъомбгъущт.\nДачэм унэ щыпшIыщтмэ\nДачэм унэ щишIымэ зышIоигъохэм ащ ны мылъкур пэIуагъэхьанэуи гъэтэрэзыжьынхэм къащыдэлъытагъ. Ащ чIыгур унагъом зэриунаер ыкIи псэолъэшIын Iофхэр щызэшIуихынхэу фитыныгъэ зэриIэр къэзыушыхьатырэ тхылъхэр ары ищыкIагъэхэр.\n2026-рэ илъэсым нэс\nА зэпстэумэ анэмыкIэу ны мылъкум фэгъэхьыгъэ программэм 2026-рэ илъэсым итыгъэгъазэ и 31-м нэс кIуачIэ иIэнэу ашIыгъ. Ащ нэс сабый къызыфэхъугъэхэм е апIунэу къаIызыхыгъэхэм зэкIэми а къэралыгъо IэпыIэгъур къаратыщт.\nПредыдущая Лэгъо-Накъ – Гъозэрыплъ\nСледущая НыбжьыкIэхэзэ щыгъозэнхэу


Препарат Тагрен: инструкция по применению, цена, описание.\nТиклид: инструкция по применению, цена, описание.\nАклотин: инструкция по применению, цена, описание.\nТикло: инструкция по применению, цена, описание.\nАпо-Хлорпропамид: инструкция по применению, цена, описание.\nДоксиум: инструкция по применению, цена, описание.


Дунэе хьисап Олимпиадэу 2020-рэ илъэсым щыIагъэм щатекIогъэ Данил Деминыр езгъэджэрэ Мамый Даут Казбек ыкъом – Адыгэ къэралыгъо университетым иректор фэкIо — Адыгэ макъ\nДунэе хьисап Олимпиадэу 2020-рэ илъэсым щыIагъэм щатекIогъэ Данил Деминыр езгъэджэрэ Мамый Даут Казбек ыкъом – Адыгэ къэралыгъо университетым иректор фэкIо\nЛъытэныгъэ зыфэсшIырэ Даут Казбек ыкъор!\nУрысые Федерацием и Президент ыгъэнэфэгъэ премиер ебгъэджэрэ Данил Деминым Дунэе хьисап олимпиадэу 2020-рэ илъэсым щыIагъэм зэращытекIуагъэм пае къызэрэфагъэшъошагъэм фэшI Адыгэ Республикэм инахьыжъхэм я Совет къыпфэгушIо!\nАр республикэ естественнэ-хьисап еджапIэм ыкIи зэкIэ ащ чIэсхэм ягъэхъагъэу тэлъытэ. Апшъэрэ еджэпIэ иным иректорэу ущыт нахь мышIэми, угу къыхихыгъэ Iофым ренэу уанэIу фэгъэзагъ. Iофтхьабзэхэу зэшIопхыхэрэм ыкIи научнэ-ушэтын IофшIэнэу а лъэныкъомкIэ бгъэцакIэрэм яшIуагъэкIэ Адыгэ къэралыгъо университетыр хэгъэгум иапшъэрэ еджэпIэ шъхьаIэхэм ахэуцуагъ.\nСэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъу афэхъущт фонд премиемкIэ зэхэпщэн мурад зэрэпшIыгъэм къегъэлъагъо чыжьэу узэрэплъэрэр. ЗишIэ шIэгъошIу кIэлэцIыкIухэм Iоф адэшIэгъэнымкIэ, текIоныгъакIэхэр къыдэхыгъэнхэмкIэ, хэгъэгум инаукэ ыпэкIэ лъыкIотэным зиIахь хэзышIыхьан зылъэкIыщт ныбжьыкIэхэм япIункIэ ащ ишIогъэшхо къэкIонэу тэлъытэ. Кобл Якъубэ бэнэнымкIэ ишкол фэдэу, ахэми Адыгэ къэралыгъо университетым, шъуихьисап еджапIэ, Адыгэ Республикэм ыкIи зэрэ Урысыеу ящытхъу чыжьэу зэрагъэIущтым тицыхьэ телъ.\nЛъытэныгъэ зыфэтшIырэ Даут Казбек ыкъор, псауныгъэ пытэ, щыIэкIэшIу уиIэнэу, уигухэлъ дахэхэр зэкIэ къыбдэхъунхэу пфэтэIо.\nНахьыжъхэм я Совет и Тхьамат.\nПредыдущая Осужден житель Краснодарского края, ограбивший вдову ветерана Великой Отечественной войны и похитивший государственные награды\nСледущая Мыгъэ нахьыбэ хэлажьэ


Лъэпкъым иапэрэ еджапI — Адыгэ макъ\nЛъэпкъым иапэрэ еджапI\nРедактор 25.03.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nИлъэс 95-кIэ узэкIэIэбэжьмэ кIэлэегъэджэ техникумэу Краснодар къыщызэIуахыгъэм лъэпкъыр гъэсэныгъэм игъогу тещэгъэнымкIэ, икультурэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ мэхьанэшхо иIагъ. А илъэсыбэм къыкIоцI лъэпкъым иеджэпIэ закъоу щытыгъ, ащ къычIэкIыгъэхэр гъэсэныгъэм, наукэм, культурэм ыкIи нэмыкI лъэныкъохэм ащылэжьагъэх. Ахэм тыдэ Iоф щашIагъэми, яшIэныгъэхэмкIи, зыфэгъэзагъэхэр зэрагъэцакIэрэмкIи зыхэтхэм къахэщыгъэх, гъэсэныгъэм, культурэм, наукэм игъэпсакIохэу хъугъэх. ЕджапIэм итарихъ Адыгеим къэралыгъо шъуашэр щыгъэпсыгъэным епхыгъэ шъыпкъэу хъугъэ.\nТарихъыр къызыщежьагъэр 1924-рэ илъэсым икIэухыр ары. А лъэхъаным Адыгэ автоном хэкум Краснодар игупчагъ. Ар Кубанскэ округэу Адыгеир зыхахьэщтыгъэм иадминистративнэ гупчэу щытыгъ.\nАдыгеим и Советхэм яя III-рэ зэфэсэу Краснодар щыкIуагъ гъэсэныгъэм иIоф изытет ехьылIагъэу къыщыгущыIагъ хэку ОНО-м ипащэу Сихъу Сэфэрбый. Ащ идоклад къыпкъырыкIызэ, зэфэсым унашъо ышIыгъ лъэпкъ еджапIэхэм Iоф ащызышIэщтхэ кIэлэегъаджэхэр къэзыгъэхьазырыщт техникум къызэIухыгъэн фаеу. Зэхэщэн Iофхэр ыпшъэ ралъхьагъэх а лъэхъаным хэку ОНО-м иIофышIагъэу ПщыунэлI КIыщмае. Ары апэрэ пащэу кIэлэегъэджэ техникумэу къызэIуахыгъэм фашIыгъагъэри.\nКомиссиеу Сихъу Сэфэрбый зипащэм къуаджэхэр къыкIухьэхэзэ, адыгэ ныбжьыкIэхэр къыхихыщтыгъэх. Ау а Iофым фэкIэщыгъоу щыIэр багъэп, ны-тыхэм якIалэхэр зыкIарагъэкIынхэу фэягъэхэп. А лъэхъаным ныбжьыкIэхэр къыхахыхэ зэхъум, комиссием хэтхэмрэ ны-тыхэмрэ зэгурымыIохэу къызэрэхэкIыщтыгъэм фэгъэхьыгъэу Сихъу Сэфэрбый къэбар щхэн ыгу къэкIыжьыщтыгъэу ащ иIахьылхэм къаIотэжьыщтыгъ.\nКъыхахыхэрэ кIэлэцIыкIухэр тхьамыкIэхэм якIэлэнхэ фэягъ, ар лъэшэу техникумым къыщыдалъытэщтыгъ. Ащ тетэу апэрэ штэгъум къыхахыгъэ нэбгырэ 34-м щыщэу нэбгырэ 12 пагъэзыжьыгъагъ. Адрэхэр подготовительнэ купым рагъэтIысхьэгъагъэх. А лъэхъаным хэкум я 7-рэ классыр къыщыуухынышъ, техникумым учIэхьан плъэкIынэу щытыгъэп, ащ фэдэ еджапIэ итыгъэп. Ары техникумым чIэхьащтхэр зыщырагъаджэхэрэ курсхэр зыкIызэхащэщтыгъэхэр.\nКIэлэегъэджэ техникумыр Краснодар игупчэ ит анахь зэтегъэпсыхьэгъэ унэм къыщызэIуахыгъагъ. Ащ хэтыгъэх хэку щысэтехыпIэ гурыт еджапIэр, общежитиер, шхапIэ зэтегъэпсыхьагъэ ыкIи медпункт. Гъогур зэпыпчымэ, совпартшколэр щытыгъ. А чIыпIэм «Адыгэ еджэпIэ къэлэ цIыкIу» раIощтыгъ.\nТехникумыр ылъэ теуцоным къин пылъыгъ, езыгъэджэщтхэр икъу фэдизэу щыIагъэхэп. Рагъэджэщтхэри къыхэхыгъоягъэх. 1930-рэ илъэсым нэс Iофыр ащ тетыгъ. Техникумым мылъкоу къыфатIупщыщтыр зэрэщымыIэм къыхэкIэу зэфашIыжьыными зэгорэм Iофыр нэсыгъагъ. Ау Адыгэ хэку исполкомым итхьаматэу Хьахъурэтэ Шыхьанчэрые ишIуагъэкIэ къагъэнэжьыгъагъ.\nАпэрэ къычIэкIыгъом нэбгыри 9-мэ техникумыр къаухыгъагъ. Илъэс зытешIэм ащ нэбгырэ 400 щеджэу хъугъагъэ.\nТехникумым зыпкъ итэу Iоф ышIэнымкIэ Хьахъурэтэ Шыхьанчэрые, Сихъу Сэфэрбый ыкIи еджапIэм иапэрэ пэщагъэхэу ПщыунэлI КIыщмай, Хьаткъо Ахьмэд, Лъэбыщэ Хьазизэ ыкIи нэмыкIхэм лъэпкъым Iофышхо фашIагъ.\n1936-рэ илъэсым Адыгэ автоном хэкур Мыекъуапэ къызахьыжьым, техникумри къэкIожьыгъ. Техникумыр, етIанэ училищыр, ащ ыуж колледжыр зыщыIэм къыкIоцI пэщэ 21рэ иIагъ. Ахэр зэкIэри гъэсэныгъэ дэгъу зиIэхэ, лъэпкъым фэгумэкIыхэрэ цIыф пэрытхэу щытыгъэх. Ахэм яспискэ сеплъышъ, зы илъэс нахьыбэрэ темытыгъэхэри, илъэс 20-м ехъурэ пэщэ IэнатIэр зыгъэцэкIагъэхэри ахэтыгъэх. Анахьыбэрэ колледжым ипэщагъэхэм ащыщых Ацумыжъ Казбек, ПIатIыкъо Аскэрбый, Нэпсэу Фазилэ. ЕджапIэм ипэщагъэ пэпчъ фэлъэкIыщтым нахьыби ышIагъ, лъэпкъым иапэрэ еджапIэ урипэщэным имэхьанэ къыгурыIозэ, Iоф ышIагъ. 2014-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу колледжым ипащ Къэгъэзэжь Мурат.\nЕджапIэм къычIэкIыгъэхэу непэ студентхэр зэрыгушхохэрэм ащыщых Хьаткъо Ахьмэд, Еутых Аскэр, Жэнэ Къырымызэ, МэщбэшIэ Исхьакъ, ХьадэгъэлIэ Аскэр, Цуекъо Юныс, ШъхьакIумыдэ Нурет, Шъэожъ Розэ, Жэнэ Нэфсэт, Ахэджэго Мэджыдэ, Наурзэ Борисэ ыкIи нэмыкIхэр.\nУчилищым щеджагъэхэм шIэныгъэлэжь цIэрыIохэри ахэтых. Ахэм ащыщых Даур Хьазрэт, Къуныжъ Мыхьамэт, Бэджэнэ Мурат, Бузэрэ Кимэ, Тхьаркъохъо Юныс, Тамбый Джантыгъэ, ЦуукI Налбый, Шъхьэлэхъо Абу, Джымэ Бубэ ыкIи нэмыкIхэр.\nКолледжым иIофшIакIэ къэралыгъом уасэ къыфишIэу пчъагъэрэ къыхэкIыгъ. «Адыгеим и Щытхъузехь» зыфиIорэ медалым нэмыкIэу щытхъу тхылъхэр бэу иIэх, колледжыр «100 лучших ССУЗов России» зыфиIорэм щыщ Iахьэу «Элита образования России» зыцIэр тIогъогогъо къыфагъэшъошагъ.\nПредыдущая Гъэсэныгъэм, культурэм непи ягупч\nСледущая Коронавирусым пае яIофшIэн къызэтырагъэуцуагъ


ИгупшысэкIэ афэшъыпкъ | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 05.12.2018\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАдыгэ лъэпкъым исурэтышI цIэрыIоу Къуанэ Аслъан илъэс 75-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъон Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъ.\nРеспубликэм исурэтышIхэм я Союз ипащэу Елена Абакумовам зэхахьэм къызэрэщиIуагъэу, Джамбэчые щапIугъэ Къуанэ Аслъан иIофшIагъэкIэ цIэрыIо хъугъэ. ИсурэтхэмкIэ щыIэныгъэр къегъэлъагъо. Тхылъ цIыкIу дахэу къыфыдагъэкIыгъэр лъэгъупхъ.\nГрафикэ шIыкIэр ыгъэфедэзэ гум ихъыкIырэр сурэтэу ышIырэм репхы. ЦIыфым шъэбагъэу хэлъыр искусствэм ыбзэкIэ къыплъигъэIэсы шIоигъу. ШIулъэгъум фэмыусэгъэ тхакIо щымыIэу тэлъытэмэ, сурэтышIхэри ягупшысэхэмкIэ тэлъэгъух.\nКъуанэ Аслъан живописым нахь дихьыхыгъэу тлъытэ зыхъукIэ, зэгъэпшэнхэр тэшIых, ащ егъэжьапIэ фэхъугъэм унаIэ теодзэ.\nТыкъэзыуцухьэрэ дунаир сурэтхэмкIэ зэбгъэлъэгъуным фэшI А. Къуанэм гукIи, псэкIи удэгущыIэ пшIоигъо охъу. Чъыг шхъуантIэхэр, шъоф зэикIхэр, ошъогу къаргъор, тыгъэм инэбзыйхэу къэшIэтыхэрэр зы сурэтым къыщегъэлъагъох.\nГъатхэр сыдигъокIи дахэ, арэу щытми, А. Къуанэм цIыф кIуапIэхэм гукIэ уахещэ, орэд къапIо пшIоигъо уешIы. Тятэжъ пIашъэхэм ящыIакIэ нахьыпэкIэ зыфэдагъэр сурэтхэм ахэтэлъагъо. Тэтэжъ итIысыпIэ щысэу къэбар къеIуатэми, орэдыр къыхедзэми, сыдигъуи лъытэныгъэ зэрэфэтшIыщтыгъэр сурэтышIым къегъэлъагъо. Сурэтым уеплъызэ, тиуахътэ чIэнагъэу щытшIыхэрэм гукIэ уалъэIэсы. Къуаджэр, псэукIэу ащ иIэр, адыгэ шыухэр, кIэлэцIыкIухэр… СурэтышIыр зэкIэми зэралъыIэсырэр огъэшIагъо. Шыр шъоф нэкIым ит, нэпкъым кIэлэцIыкIухэу Iутхэм шы шэплъыр ахэт. Хьэхэри А. Къуанэм инэплъэгъу ригъэкIыхэрэп. СурэтышIым шъхьэихыгъэу къытимыIуагъэми, къыдгурэIо исурэтхэр зыфэгъэхьыгъэхэр.\nШыр, хьэр — ахэр цIыфым иныбджэгъушIух, цыхьэшIэгъух. Сабыйхэр агукIэ къабзэх, дунаир къагъэдахэ. А. Къуанэм исурэтхэр щыIэныгъэм куоу хегъэуцох, унагъом икIэлэцIыкIухэр нэгушIохэу къытегъэплъых. Неущрэ мафэр нахьышIу зэрэхъущтыр къэпшIэнэу сурэтым уфещэ.\nАдыгэ къашъоу «Ислъамыер» шIулъэгъум иджэмакъ. Лъэпкъ шъуашэр ащыгъэу пшъашъэмрэ кIалэмрэ нэплъэгъукIэ зэраIон алъэкIыщтым сурэтышIым ухещэ, ныбжьыкIэхэр зыщыуджыхэрэр нэфынэм зэлъиштагъ.\nКъушъхьэхэр, псыхъохэр, джэныкъо машIор, ным игупшысэхэр, нэнэжъ имафэхэр… МакIэп сурэтышIыр зылъыIэсырэр. Ихэгъэгу, итарихъ чIыгу зэригъэлъапIэхэрэр А. Къуанэм гущыIэкIэ къытиIуагъэп — сурэтхэм тяплъыныр къыхэтхыгъ.\nАдыгэ лъэпкъым итхэкIо цIэрыIоу МэщбэшIэ Исхьакъ исурэт лIэужхэм язэпхыныгъэхэр ыгъэпытэнхэм фытегъэпсыхьагъ, инэплъэгъу къыригъэубытынэу зыфаер къыбгурыIо пшIоигъоу лъэпкъыр лъагэу зыIэтыгъэ композиторэу Тхьабысым Умарэ исурэт зыфэогъазэ, орэдыIоу Шъэожъ Розэ нэгушIоу къэлъагъо.\nРеспубликэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ, министерствэм иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ, сурэтышIхэу Бырсыр Абдулахь, Хъуажъ Рэмэзан, Гъогунэкъо Мухьарбый, А. Къуанэм иныбджэгъоу, икъоджэгъоу Чэужъ Мыхьамодэ, культурэм иIофышIэу Кушъу Нэфсэт, нэмыкIхэр зэхахьэм къыщыгущыIагъэх. Лъэпкъ искусствэм лъэуж хэхыгъэ щыпхырызыщырэ Къуанэ Аслъан, иунагъо щыщхэу зэIукIэгъум хэлэжьагъэхэм къафэгушIуагъэх.\nА. Къуанэм гущыIэ фабэ къыфэзыIуагъэхэм, итворчествэ уасэ фэзышIыхэрэм «тхьашъуегъэпсэу» къариIожьыгъ.


ШIыкIэшIур гум къыщежьэ — Адыгэ макъ\nШIыкIэшIур гум къыщежьэ\nРедактор 12.10.2021 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЛъэпкъ художественнэ Iэмэ-псымэхэм, бгъэфедэн плъэкIырэ искусствэм, IэпэIасэхэм яIофшIагъэхэм якъэгъэлъэгъон, сатыу ашIыным афэгъэхьыгъэ зэхахьэр игъэкIотыгъэу Мыекъуапэ щыкIуагъ. АР-м культурэмкIэ и Министерствэрэ лъэпкъ культурэм и Гупчэрэ ар зэхащагъ.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу Кушъу Светланэ Iофтхьабзэм икъызэIухын ехьылIэгъэ зэIукIэгъум урысыбзэкIи адыгабзэкIи къыщыгущыIагъ, республикэм имэфэкI хэлажьэхэрэм къафэгушIуагъ. Адыгеим икъэралыгъо гъэпсыкIэ игъэпытэн зиIахьышIу хэзышIыхьагъэхэм «тхьашъуегъэпсэу» къариIожьыгъ. Къэгъэлъэгъоным хэлажьэхэрэм шIоу щыIэр къадэхъунэу афиIуагъ.\nIэпэIасэхэу Боджэкъо Бэлэ, Цурмыт Рузанэ, Гумэ Ларисэ, Битэ Азэ, нэмыкIхэм ашIыгъэ саехэр, цыехэр, тхыпхъэхэр лъэгъупхъэх. КъэгъэлъэгъуапIэм ипчэгу Р. Цурмытым исаехэр щыолъэгъух. Ашъохэр зэфэшъхьафых, ятеплъэкIэ дахэх. Б. Боджэкъом иIэшIагъэхэри ащ фэдэх. IэпэIасэхэм яIофшIэн хэшIыкI ин фыряI.\nДышъэидагъэхэр, лъэпкъ тхыпхъэхэр бэ мэхъух. Сетэ Сафыет, Джарымэкъо Нурыет, нэмыкIхэм ахэр къагъэлъагъох. Бгъэфедэн плъэкIыщт искусствэм пыщагъэхэр нахьыб. Арэу щытми, шъуашэхэр нахь гъэшIэгъоных. Лъэпкъым ыпсэх, гум къегущыIыкIых.\nПхъэм, нэмыкIхэм ахэшIыкIыгъэ пкъыгъохэр нэм фэплъыхэрэп. Нэгъой Заур шыкIэпщынэр, къамылыр, фэшъхьаф музыкальнэ Iэмэ-псымэхэу ышIыгъэхэр къегъэлъагъох, къамылымкIэ ижъырэ адыгэ орэдышъор къырегъаIо.\n— Iофэу сшIэрэр сыгу рехьы, — къытиIуагъ Нэгъой Заур. — Ижъырэ орэдхэр цIыфхэм нахьыбэрэ зэхахы сшIоигъу.\nЛIышэ Ахьмэд пхъэм хишIыкIыгъэ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр шIухьафтын ашIыхэрэм адештэх: унэу узыщыпсэурэр, уиIофшIапIэ къагъэдэхэщт. Адыгэ щагум итеплъэ, нарт эпосым илIыхъужъхэм ясурэтхэр, тарихъ къэбархэм атехыгъэ пкъыгъохэр псэ апытым фэдэх. Шэпхъэ лъагэхэм адиштэрэ IофшIагъэхэр IэпэIасэм ышIыгъэх.\nНэгъуцу Аслъан иIэпэщысэхэри гум рехьых. Унагъом ищыкIэгъэ пкъыгъохэр, пхъэкIычхэр, фэшъхьафхэри иIофшIагъэхэм ахэтэлъагъох. А. Нэгъуцум лъэпкъ шэн-хабзэхэр, исэнэхьат яхьылIэгъэ къэбархэр цIыфхэм къафеIуатэх, егъэгъуазэх. УпчIабэ къыраты.\nКIэрэщэ Нурыет сурэтыбэ ышIыгъ. Сурэтхэу шым ехьылIагъэхэр, гум къикIырэ IофшIагъэхэр гъэшIэгъоных. Къошынхэр, нэмыкI пкъыгъохэу щыIэныгъэм щыдгъэфедэхэрэр гъэкIэрэкIэгъэ сурэтхэмкIэ къегъэлъагъох.\nТIэшъу Нурбыйрэ Гостэкъо Руслъанрэ яIэшIагъэхэр зэфэдэхэп. Зы сэнэхьат яIэр. Пхъэм кушъэр, лагъэхэр, адыгэ Iанэр, пхъэнтIэкIухэр, нысхъапэхэр, шIухьафтын ашIыхэрэр, нэмыкIхэри хашIыкIых.\n— Апэу пхъэу уищыкIэгъэщтыр къэогъоты, хэпшIыкIыщтым фэогъэхьазыры, — къеIуатэ ТIэшъу Нурбый. — ТисэнэхьаткIэ адыгэхэр IэпэIасэхэу зэрэщытхэр лъэпкъхэм ятэгъашIэ.\nДэгужъые Салбый бэлагъыр, тхьацуфыр, нэмыкIхэри къэгъэлъэгъоным къырихьылIагъэх. Унагъом ищыкIэгъэ пкъыгъохэм яшIын пылъ.\nУрысхэр, къэзэкъхэр, нэмыкI лъэпкъхэр къэгъэлъэгъоным щытлъэгъугъэх. Алексей Юрчак, Ольга Кульченкэм, Александр Хрущевым, фэшъхьафхэм ясэнаущыгъэ шъхьафэу укъытегущыIэ хъущт. Тэ анахьэу тынаIэ зытетыдзагъэр нэбгырэ пэпчъ IофшIэгъэ дэгъу зэриIэр ары. Лъэпкъ гупшысэр ясэнэхьат щыпхыращы.\n— Адыгэхэм такIырэплъы, — къытиIуагъ бзылъфыгъэ IэпэIасэм. — ПшIын плъэкIыщт пкъыгъохэр 100 пчъагъэ мэхъух.\nАнастасия Смелаяр исэнаущыгъэкIэ къахэщыгъ, зэнэкъокъум чанэу хэлэжьагъ.\nАдыгэ къуаем къыкIэупчIэх\nIофшIапIэу «Матэм» щылажьэхэрэм гущыIэгъу тафэхъугъ. Пащэу яIэр бэшIагъэу тинэIуас. Цышэ Казбек адыгэ къуаем ехьылIагъэу къыIуатэрэр ищыIэныгъэ къыхихыгъ.\n— Къуаер адыгэхэм яшхыныгъо шъхьаIэмэ ащыщ, — къытиIуагъ ащ. — Адыгэ къуаер цIыфхэм ашIэ, ау шхыныгъоу ащ хэпшIыкIын плъэкIыщтым зэкIэри щыгъуазэп, — къаIуатэ Казбек ышыпхъухэу Аминэтрэ Оксанэрэ.\nЗэхахьэм зэшыпхъухэр щыпщэрыхьагъэх, Iанэм къытырагъэуцуагъэхэм къакIэупчIагъэр, идэгъугъэ зыуплъэкIугъэр бэ.\nАдыгэ Республикэм исурэтышIхэм я Союз итхьаматэу Елена Абакумовар япащэу осэшI купым хэтхэм зэгъэпшэнхэр ашIыгъэх. IэпэIэсэ цIэрыIоу Абрэдж Гощэфыжь къызэриIуагъэу, щытхъур бэмэ яфэшъуаш.\nХагъэунэфыкIхэрэ чIыпIэхэр нэбгырэ пчъагъэм афагъэшъошагъ. Анахь IэпэIасэхэу къахагъэщыгъэхэм ащыщых Цурмыт Рузанэ, Сетэ Сафыет, Анастасия Смелаяр, Боджэкъо Бэлэ, Нэгъуцу Аслъан, Джарымэкъо Нурыет, КIэрэщэ Нурыет, ТIэшъу Нурбый, Гостэкъо Руслъан, Битэ Азэ, нэмыкIхэри.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ къэгъэлъэгъоным хэлэжьагъэхэм «тхьашъуегъэпсэу» къариIожьыгъ. Щытхъу тхылъхэр, шIухьафтынхэр аритыжьынхэм ыпэкIэ республикэ гупсэм икъэралыгъо гъэпсыкIэ игъэпытэн культурэм хэтхэм яIофшIэгъэшхо зэрэхэлъыр хигъэунэфыкIыгъ.\n— Илъэс 30-кIэ узэкIэIэбэжьмэ, Адыгеир республикэ зэрэхъугъагъэр дэгъоу сыгу къэкIыжьы, — къыIуагъ Аулъэ Юрэ. – Гъогоу къэткIугъэр зыфэдэр тэшIэ. Адыгэ Республикэр пытэу ылъэ теуцуагъ, къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу мэпсэу.\nКъэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу Адыгеир зыщыIэр илъэси 100 зэрэхъурэм IофшIэгъэ дэгъухэмкIэ тыпэгъокIы. IэпэIасэхэм ятворчествэ адыгэ быракъэу жъогъо 12-р къызыхэлыдыкIырэр, Адыгеир илъэси 100 зэрэхъурэр хэушъхьафыкIыгъэ тамыгъэхэм къащагъэлъагъо, къыкIэлъыкIощтхэ фестивальхэм, зэнэкъокъухэм зафагъэхьазыры.\nАдыгэ Республикэр мэпсэу, мэлажьэ, инеущрэ мафэ нахьышIу зэрэхъущтым фэкIо.\nПредыдущая Хьадагъэ зиIэм икъэлапчъэ Iохыгъэ\nСледущая Адыгеир хэткIи гупсэфыпI


Рабочая поездка в Теучежский районТеуцожь районым щыIагъэх\nТеуцожь районым щыIагъэх\n17 июля 2020 года 10:30\nАР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэмрэ ащ игуадзэу, аграрнэ политикэмкIэ, мылъку ыкIи чIыгу зэфыщытыкIэхэмкIэ комитетым ипащэу Шъэо Аскэррэ бэдзэогъум и 16-м падзэжьыгъ лэжьыгъэр зыщыIуахыжьырэ хъызмэтшIапIэхэр къаплъыхьанхэм. Ахэм ягъусагъ АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур.\nМы мафэм ахэр щыIагъэх Теуцожь районым, муниципальнэ образованием ипащэу Хьачмамыкъо Азэмат, ащ игуадзэу ХьадэгъэлIэ Мэджыдэ, ООО-у «Синдика-Агром» изэхэщакIоу ыкIи идиректорэу ЛIыIэпIэ Ибрахьимэрэ Кушъу Рэмэзанрэ аIукIагъэх.\nМуниципальнэ образованием ипащэхэм ыкIи аграрнэ секторым илIыкIохэм къаIотагъ лэжьыгъэм иIухыжьын зэрэкIорэр, IофшIэнхэр шапхъэхэм атетэу зэрэзэшIуахыхэрэр. Аграриехэм акIуачIэ нахь зыфагъазэрэр: мэкъумэщ техникэм зэпымыоу Iоф ышIэныр, щыфэ-гъэстыныпхъэхэмкIэ ыкIи къэкъутэхэмэ ахалъхьащт пкъыгъохэмкIэ щыкIагъэ ямыIэныр, гъогурыкIоныр щынэгъончъэныр, машIом лэжьыгъэр щыухъумэгъэныр.\nООО-у «Синдика-Агром» изэхэщакIоу ЛIыIэпIэ Ибрахьимэ хьэм иаужырэ гектархэр зыщыIуахыжьырэ губгъом къащыпэгъокIыгъ Владимир Нарожнэм, Шъэо Аскэр ыкIи Къуанэ Анзаур.\nЛIыIэпIэ Ибрахьимэ къыIотагъ апэрэ илъэсныкъом хъызмэтшIапIэм иIофхэр зыфэдэхэр ыкIи хьасэхэм непэ язытет. ЗэкIэмкIи ашIагъэр мы илъэсым гектар 3441-рэ. Гектар 860-м къыщагъэкIыгъэ коцым гектар телъытэу центнер 45-рэ къырахы. Гектар 507-м щапхъыгъэгъэ хьэр Iуахыжьыгъ, гектар телъытэу центнер 49,5-рэ къырахыжьызэ, зэкIэмкIи центнер 2511-рэ къахьыжьыгъ. Рапс гектар 378-м изы гектар гурытымкIэ къырахыжьыгъ центнер 24,8-р, зэкIэмкIи аугъоижьыгъэр центнер 938-рэ.\nПарламентым ипащэхэу Владимир Нарожнэмрэ Шъэо Аскэррэ ыкIи мэкъу-мэщымкIэ министрэу Къуанэ Анзаур зэрагъэлъэгъугъ натрыфыр зыщалэжьыгъэ гектар 365-р, тыгъэгъазэр зыщапхъыгъэгъэ гектар 385-р ыкIи хагъэунэфыкIыгъ шэпхъэшIухэм атетэу чIыгур зэралэжьырэр.\n– Мы илъэсым лэжьыгъэшхом ущыгугъынэу щымытыгъэми, Теуцожь районым лэжьыгъэм изытеткIэ ыкIи ыугъоижьырэмкIэ гъэхъэгъэшхохэр ышIыгъ. Ар къадэзыгъэхъугъэр мэкъумэщышIэхэм Iофышхоу ашIагъэмрэ хъызмэтшIапIэхэм япащэхэм аграрнэ IофшIэнхэр тэрэзэу зэрэзэхащагъэмрэ. Ащ фэдэ IофшIакIэм осэшхо иI. Республикэм ихъызмэтшIапIэхэмкIэ «Синдика-Агром» фэдэхэр щысэтехыпIэх. Мыщ иIофшIакIэ Адыгеим ихъызмэтшIапIэхэм алъыгъэIэсыгъэн фаеу сэлъытэ. Регионым иаграрнэ комплекс хэхъоныгъэ ышIыным, хъызмэтшIапIэхэм нахь дэгъоу Iоф ашIэным ар фэIорышIэщт, - къыIуагъ АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм.\nIофшIэгъу дэкIыгъом хэлэжьагъэхэр механизаторхэми аIукIагъэх. Алифир Бондаренкэр комбайнэм къехи къафэчэфэу къадэгущыIагъ ыкIи иIофшIэнэу илъэс 30 хъугъэу ыгъэцакIэрэр ыгу зэрэрихьырэр къыIуагъ.\n– Джыдэдэм Iоф пшIэныр тхъагъо, IофшIэкIэ амалышIухэр тиIэх, тихьасэхэм уагъэгушIо. Арышъ, зы пшъэрылъ тиIэр – игъом ыкIи чIэнагъэ фэмыхъоу лэжьыгъэр Iутхыжьыныр ары, - къыIуагъ Алифир Бондаренкэм. Мыщ зэкIэмкIи коц гектар 500 Iуихыжьыгъ, лэжьыгъэ тонни 5-м ехъу къыхьыжьыгъ.\nЛъэшэу щыгушIукIыгъэх тыгъэгъазэмрэ натрыфымрэ хъызмэтшIапIэм зэрэщагъэбэгъуагъэм. Тыгъэгъэзэ лъэгэшхохэу шъхьэшхо зышIыгъэхэм, натрыф хьэсэшхоу натрыфышъхьэ инхэр зыготхэм уяплъэкIынэу щытэп.\nАР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу Шъэо Аскэр къыIуагъ блэкIыгъэ тхьамафэм районхэм я КФХ-хэм япащэхэу, механизаторхэу лэжьыгъэ лъэпкъышIухэр къыхэзыхыхэу, технологическэ шапхъэхэр дэгъоу зыгъэцакIэхэрэм зэраIукIагъэхэр.\n– Мыхэм бжыхьэ лэжьыгъэхэм ямызакъоу, ягъэтхасэхэм язытети дэгъу. Мы илъэсым къиныгъоу зэрихьылIагъэхэм ямылъытыгъэу, лэжьыгъэшIу къэхьыжьыгъэным фэшI афэлъэкIыщтыр зэкIэ аграриехэм ашIагъ. Лъэшэу тигъэрэзагъ лэжьыгъэм иIухыжьын хэлажьэхэрэм – комбайнерхэм, водительхэм, нэмыкIхэми зэпыугъо фэмыхъоу яIофшIэн агъэцэкIэным фэшI ящыкIагъэр зэкIэ зэрарагъэгъотырэм, мэкъумэщ техникэм имызакъоу, мэшIогъэкIосэ техникэри губгъохэм арыт. Ащ лъэшэу уегъэгушIо, сыда пIомэ зы пшъэрылъ зэкIэми тызыфэлажьэрэр – лэжьыгъэм иIухыжьын кIэухышIухэр фэхъунхэр, - къыIуагъ Шъэо Аскэр.\nАР-м и ГБУ-у «Информационно-консультативная служба АПК» зыфиIорэм къызэритырэмкIэ, республикэм зэкIэмкIи коц гектар 83341-м лэжьыгъэр щыIуахыжьыгъ, ар зэкIэмкIи коцэу аIожьын фаем ипроцент 78-рэ мэхъу. Гектар 14213-м хьэр щыIуахыжьыгъ. Гектар пэпчъ гурытымкIэ центнер 46,7-рэ къырахыжьыгъ. Бункерхэм лэжьыгъэ тонн 66307-рэ аратэкъуагъ.


Автор Тема: Наткнулся на советскую свалку (Прочитано 1021 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (154.74 кБ, 900x674 - просмотрено 98 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (210.15 кБ, 1152x864 - просмотрено 171 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (173.38 кБ, 1152x864 - просмотрено 129 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (209 кБ, 1152x864 - просмотрено 131 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (244.28 кБ, 2048x1436 - просмотрено 105 раз.)