Еджэркъуае ицIыф гъэшIуагъ | Адыгэ Макъ\nЕджэркъуае ицIыф гъэшIуагъ\nАвтор: Редакция\t/ 19.11.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nУзыщапIугъэу, узыщашIэжьырэ лъэныкъо гупсэм ущагъэлъэпIэныр, ящытхъуцIэ анахь лъапIэр къыщыпфагъэшъошэныр зымыуасэ щыIэп. Адыгэ республикэ тхылъ тедзапIэм ипащэу Къуикъо Шыхьамбый «Еджэркъуае ицIыф гъэшIуагъ» зыфиIорэ щытхъуцIэр къыфаусыгъ.\n— Къоджэ зэхахьэм тыщытегущыIи, зыкIыныгъэ тхэлъэу унашъоу итхъухьагъэм сигуапэу шъущысэгъэгъуазэ, — къыщиIуагъ зэхахьэм Еджэркъое къоджэ псэупIэм ипащэу Брафтэ Руслъан. — Къуикъо Шыхьамбый тикъуаджэ ицIыф гъэшIуагъэу зэрэщытыр къэзыушыхьатырэ тхылъыр, уцышъо лентэр есэтыжьых…\nЗичэзыу къоджэ зэхахьэр Еджэркъуае 2019-рэ илъэсым щыкIощтэп. Ар къыдалъыти, Адыгэ республикэ тхылъ тедзапIэм Iофтхьабзэр щызэхащагъ.\nЕджэркъуае цIыф цIэрыIохэр къыдэкIыгъэх. Джарымэ Аслъан Адыгэ Республикэм иапэрэ Президент, Гостэкъо Хьумэр Европэм дышъэр апэрэу самбэмкIэ къыщыдэзыхыгъэ тибэнакIу, Цэй Аслъанбый IофшIэпIэшхом ипащэу, общественнэ Iофыгъохэр чанэу ыгъэцакIэхэу щытыгъ, Хьасанэкъо Мурат дунаим самбэмкIэ гъогогъу 11 дышъэр къыщихьыгъ, Урысыем и Къэралыгъо Думэ идепутат.\nЗыцIэ къетIуагъэхэр Еджэркъуае ицIыф гъэшIуагъэх, республикэм шIукIэ щашIэх.\nКъуикъо Шыхьамбый Еджэркъуае щапIугъ, гурыт гъэсэныгъэ щызэригъэгъотыгъ. Дзэм къулыкъур щихьыгъ. М. Горькэм ыцIэ зыхьырэ литературнэ институтэу Москва дэтыр 1989-рэ илъэсым къыухыгъ, ащ къыщегъэжьагъэу Адыгэ республикэ тхылъ тедзапIэм Iоф щешIэ.\nУсакIом иапэрэ тхылъэу «Мазэм инэф» зыфиIорэм нэмыкI тхыгъэхэр къыкIэлъыкIуагъэх. Къуикъо Шыхьамбый 1992-рэ илъэсым къыщыублагъэу Урысыем итхакIохэм я Союз хэт. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо премие литературэм ылъэныкъокIэ къыфагъэшъошагъ, Адыгеим культурэмкIэ изаслуженнэ IофышI.\n— 2019-рэ илъэсым тхылъ 24-рэ къыдэдгъэкIыгъ, планым ехъоу къыхэтыутыгъэхэри еджакIохэм алъыдгъэIэсыгъэх, — къытиIуагъ Къуикъо Шыхьамбый. — Къуекъо Налбый, Цуекъо Юныс, Пэнэшъу Сэфэр, Шъэфрыкъо Адамэ, ЛIыхэсэ Мухьдинэ, Хьаудэкъо Шыхьамызэ, Абрэдж Сафыет, ШэкIо Абрек, фэшъхьафхэм ятхылъхэр тилитературэ къыхэхъуагъэх. ГъукIэлI Нурбый илъэс 80 зэрэхъугъэм, Адыгэ Республикэм, Пшызэ язаслуженнэ артисткэу Лъэцэр Римэ иорэдхэм афэгъэхьыгъэ тхылъхэр, нэмыкIхэри цIыфхэм ашIогъэшIэгъон хъущтых.\nАдыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу, Къалмыкъым изаслу-женнэ артистэу Хьакъуй Аслъан ипьесэхэр зыдэт тхылъыр хэушъхьафыкIыгъэу къыхэтэ-гъэщы. Урысыем театрэм и Илъэс зэрэщыкIорэм ар епхыгъэу щыт.\n— Адыгабзэм изэгъэшIэн, игъэфедэн хэхъоныгъэ афэхъунымкIэ Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ зыхьырэм бэкIэ тыщэгугъы, — лъегъэкIуатэ тизэдэгущыIэгъу Къуикъо Шыхьамбый. — Бзэр — псэ. Ар зэрэбгъэфедэрэм елъытыгъэу лъэпкъ гупшысэр лъыогъэкIуатэ, иджэмакъэ щыIэныгъэм щызэхэохы. Ти ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Правительствэр тиIэпыIэгъух, тафэраз.\nРеспубликэм итхылъ тедзапIэ щыкIогъэ зэхахьэм хэлэжьагъэх драматургэу, режиссерэу Хьакъуй Аслъан, Кощхьэблэ гурыт еджапIэу N 2-м ипащэу Бэджэнэ Юрэ, Ш. Къуикъом иныбджэгъухэр, икъоджэгъухэр.\n— Чылэм щызэхатщэхэрэ Iофтхьабзэхэм адыгабзэкIэ тащэгущыIэ. Тянэ-тятэхэм унагъом бзэу щытагъэшIагъэр щыIэныгъэм щытэгъэфедэ. ГущыIэм кIуачIэ иI, — къытиIуагъ Брафтэ Руслъан. — Къуикъо Шыхьамбый Мыекъуапэ щэпсэуми, къуаджэм къэкIонэу уахътэ къегъоты, итхыгъэхэм тигуапэу тяджэ. Сятэжъэу Къадырбэч гурыт еджапIэм ипэщагъ, сятэу Къэралбый физкультурэмкIэ ригъэджагъэх. ТиIахьылхэм шIэныгъэу къытхалъхьагъэр, шэн-хабзэу тызыфагъэсагъэр щыIэныгъэм щыпхырытщынхэмкIэ титхакIохэр IэпыIэгъу къытфэхъух.\nГущыIэ дахэм гур егъэушъэбы. ТхакIом иIофшIагъэ уасэ фэпшIыным фэшI игущыIэ къыбгурыIон фае.\nЦIыфыр! Тхьэм зыфэгъази,\nапч къошынэу зыIэпызырэм\nИакъыл Iэгу щизэу\nГум къиIукIырэ макъэр\nГъашIэм, цIыфыгъэм, шIулъэгъу къабзэм афэгъэхьыгъэу Ш. Къуикъом ытхыгъэхэм уямызэщэу уяджэ.\nМэкъу-мэщым пылъым лэжьыгъэу икон къырихьылIагъэмкIэ иIофшIагъэ къыхагъэщы. УсакIор хэта? Лъэпкъым илэжьыгъэр, итарихъ усакIом елъэгъух, зэгъэпшэнхэр ешIых.\nЦIыфыр насып лъыхъоу\nЛитературэм щызэлъашIэрэ ЩэшIэ Казбек зэритхыгъэу, уижъуагъо Тхьэшхом бэрэ\nкъыгъэнэфынэу сыпфелъэIу, Шыхьамбый! «Аферым» осэIо уилъэпкъ хъарзынэу уфэлажьэшъ.\nУичIыгуи, уяни яхьылIагъэу къэптхыгъэхэм уагъэгъуазэ.ТхэкIо къодыеу ущытэп, философие гупшысэу уиIэр щыIэныгъэм игъогогъу.\nМыекъуапэ щыкIогъэ зэIукIэм гущыIэ фабэхэр къыщыпфаIуагъэх. ЦIыфхэм уитхыгъэхэмкIэ, уиIофшIагъэкIэ уагурэIо, уагъэлъапIэ. Усэм теджэ:\nМэщбэшIэ Исхьакъ Урысыем IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъ зэрэхъугъэм тигъэгушхуагъ. Тигъэзет иныбджэгъушIоу Шыхьамбый, уикъоджэгъухэм уагъэлъапIи щытхъуцIэ къызэрэпфаусыгъэр тигуапэ, уигушIуагъо къыбдэтэгощы. Лъэхъанэу тызыхэтым тхакIом иIофшIагъэ щагъэлъапIэу тэлъытэ. Нарт бэгъашIэ ухъунэу, уинасып зыдэплъэгъужьзэ ущыIэнэу тыпфэлъаIо. Опсэу, Шыхьамбый!


Готовые упражнения, Адыгабзэ — Адыгейский Онлайн\nМыщ ижъугъотэщтых гъэцэк1эн зэхэгъэуцуагъэхэр темэ зэфэшъхьафмэ афэгъэхьыгъэу.\nАщыщ горэхэр сайтым иавтор зэхигъэуцуагъэх. Нэмык1хэри Адыгэ хэкум ит еджап1эмэ ащылажьэрэ к1элэегъаджэмэ я1офш1агъэмэ ащыщых.\nГъэцэк1энэу сайтым итхэм яхьщырхэр к1элэеджак1омэ афызэхэжъугъэуцон шъулъэк1ыщт.\nМыхэр классым щыжъугъэфедэным пае, шъуикомпьютер ссылкэр къыщызэ1ушъухи, экранымк1э к1алэмэ гъэцэк1энхэр яжъугъэлъэгъу.\nУнэмк1э 1офш1эн яшъутынэу шъуфаемэ зэрэхэхьащт ссылкэр афежъугъэхьмэ, ежь-ежьырэу аш1ыщт.\nШъо шъуикласс зэхэшъумыщагъэмэ к1элэеджак1ом гъэцэк1эныр зэригъэцэк1агъэр шъууплъэк1ужьын шъулъэк1ыщтэп.\nК1элэеджак1ом 1офш1эныр зэригъэцак1эрэм улъыплъэ пш1оигъомэ сайтым зыщыуушэтын (зыкъыщыбгъэнэфэн зарегистрироваться) ык1и уикласс зэхэпщэн фае (еплъ едзыгъоу сыдэущтэу…) зыфи1орэм\nК1элэеджак1ом 1офш1эныр зэригъэцак1эрэм улъыплъэ пш1оигъомэ сайтым зыщыуушэтын (зыкъыщыбгъэнэфэн зарегистрироваться) ык1и уикласс зэхэпщэн фае (еплъ едзыгъоу сыдэущтэу…) зыфи1орэм.\nМы 1офш1энхэр зэк1эри АРИГИ-м ибзэш1эныгъэ икъутамэ ипащэу Анцокъо Сурэт Хьазрэт ыпхъум тхылъэу "Адыгэ Мэкъэпчъ Чэф" зэфи1оу къыдигъэк1ыгъэм къытехыгъ. .\nГущы1эхэр нахь псынк1эу зэрагъэш1эным пае хьарыф пэпчъ видео мыинхэр ык1и 1офш1эн купхэр мыщ къыщытыгъэх. К1элэегъаджэхэу апшъэрэ классхэм ащылажьэхэрэм, анэ-атэхэм ясабийхэм хьарыфхэр арагъэш1эным пае мы 1офш1энхэр къафэфедэщтых.\nЕплъ ет1ани Youtube канал Адыгэ Мэкъэпъ Чэф\n.Мы гъэц1эк1энхэр Анцокъо Сурэт къыдигъэк1ыгъэ тхылъхэу «Сыбзэ-Сидунай» зэфи1орэм къыхэхыгъэх. Тхылъ пэпчъ сабыйр гущы1эмэ нэ1уасэ афеш1ы, гущы1эухыгъэхэр зэхигъэуцонэу егъасэх.\nТемэ пэпчъ ехьыл1агъэу джэгук1ибл-пш1ы фэдиз зэхэдгъэуцуагъ гущы1эхэр зэрагъэш1эным ык1и гущы1эным пае. Мы гъэц1эк1энхэр к1элэц1ык1у 1ыгъып1эхэм ащылажьэрэ к1элэп1ухэм, анэ-атэхэм, адыгабзэр сабыймэ язгъаш1эхэрэм апае гъэхьазырыгъэх. Тхылъэу «Сыбзэ-Сидунай» техыгъэу гъэцэк1эн 128 гъэхьазырыгъэу мы едзыгъом ижъугъотэщт.\nГущы1эхэр нахь псынк1эу зэрагъэш1эным пае хьарыф пэпчъ видео мыинхэр ык1и 1офш1эн купхэр мыщ къыщытыгъэх. К1элэегъаджэхэу апшъэрэ классхэм ащылажьэхэрэм, анэ-атэхэм ясабийхэм хьарыфхэр арагъэш1эным пае мы 1офш1энхэр къафэфедэщтых\nМы гъэц1эк1энхэр Анцокъо Сурэт къыдигъэк1ыгъэ тхылъхэу «Сыбзэ-Сидунай» зэфи1орэм къыхэхыгъэх. Тхылъ пэпчъ сабыйр гущы1эмэ нэ1уасэ афеш1ы, гущы1эухыгъэхэр зэхигъэуцонэу егъасэх.\nМы гъэцэк1эным псэушъхьэ 1элмэ ац1эхэмрэ сурэтхэмрэ зэпэбгъэуцущтых.\nГущы1эхэр мышкэмк1э оубытышъ сурэтым еощал1э. тэрэзы хъумэ экраным тек1ыщт, мытэрэзыр плъыжьык1э къыхигъэщыщт.\nХэукъоныгъэр бгъэтэрэзыжьыным пае сурэтымрэ гущы1эу «тэрэзэп» зыфи1орэмрэ зыщызэнэсырэм дэжь мышкэмк1э узте1унк1эк1э мытэрэзыр зэбгырык1ыщт.\nКъаш1э ык1и къэтх\nК1эк1эу къэтхыхьэгъэ псэушъхьэм ыц1э къаш1энышъ ищык1эгъэ хьарыфхэр къыхахызэ къатхын фае.\nХьарыфыр тэрэзэу къыхамыхыгъэ хъумэ, джабгъумк1э щыт къэгъагъэм ытхьапэхэр пызыщт.\nМыщ дэеу хэлъыр – тамыгъэ пчъагъэу зэхэт хьарыфыр тамыгъэ зырызэу къызэрэхэпхын фаер ары. Гущы1эм пае, хьарыфэу «хъу» тамыгъэ зырызэу къыхэпхын фае х,ъ,у.\nУпч1эр къытыридзэным пае пчъагъэхэр зэрытхэгъэ пхъанэм уте1унк1э, упч1эм иджэуап отхы.\nпсэушъхьэ щырымрэ янэрэ.\nМы 1офш1энхэри ыпэк1э къэт1уагъэмэ афэд. Ау мыхэр т1урыт1оу зэбгъэгъусэщтых янэрэ ищыррэ Гущы1эм пае, чэмым исурэт ищыр зыщыщыр зыщытхыгъэм «шк1э» зыфи1орэ гущы1эм дэжь мышкэмк1э уубытынышъ епщэл1эн фае.\nЭкраным къытыридзэрэ гущы1эхэр купит1оу бгощыщт: щагу псэушъхьэхэмрэ ык1и псэушъхьэ 1элхэмрэ.\nМышкэмк1э гущы1эр оубытышъ, зыдэщы1эн фае купым еодзэ.\nЗэк1э зыпш1ыхэрэм, джабгъумк1э щыт хъурэе шхъуант1эм узте1унк1эк1э мытэрэзхэр плъыжьэу къэнэфыщтых.\nСыда мы гъомлапхъэм\nГъомлэпхъэ заулэ сурэтым ит гъэнэфап1эхэр я1эхэу.\nГъэнэфап1эм узте1унк1эк1э джэуапэу къытыридзэрэмэ тэрэзыр къахэпхыщт.\n1офш1эныр зыбгъэцэк1ахэк1э джабгъумк1э щы1э хъурэе шхъунт1эм уте1унк1э.\nДжэуап мытэрэзхэр плъыжьык1э къыхегъэщых.\nПхъэшъхьэ-мышъхьэхэмрэ матк1охэмрэ афэгъэхьыгъэ пхъанэ\nПчъагъэр зэрытхагъэ пхъанэм уте1унк1э. сурэтэу къытыридзэрэм ыц1э пхъанэм еотхэ.\nГущы1эхэр зэрыт сеткэм гъомлэпхъиблымэ ац1э къибгъотэщт. Гъомлапхъэр зэрыт сурэтыр къэплъэгъуным пае «къыозы1ожьырэ» кнопкэм уте1унк1эн фае.\nГущы1эр сеткэм къызщылъагъок1э апэрэ хьарыфыр мышкэмк1э оубытышъ аужырэхьарыфым нэс ощэ.\nГущы1эр тэрэзэу къыхэпхыгъэмэ уцышъок1э къыхигъэщыщт.\nМафэмэ ац1эхэр зырызэу мышкэмк1э оубытышъ зэк1элъык1ок1э тэрэзым тетэу огъэуцух. 1офш1эныр зыуухык1э джэбгъумк1э щыт хъурэе шхъуант1эм уте1унк1э, оуплъэк1ужьы.\nПазлым мазэмэ ац1эхэр атетхагъэх. Ахэмэ ашъхьагък1 илъэсым иохътипл1ымэ ац1эхэр атетхагъ.\nВкладкэу «к1ымаф» зыфи1орэм шъухахьи, к1ымэфэ мазэмэ ац1эхэр къыхэшъух. Джэуапыр тэрэзы хъумэ сурэтыр къызэ1ок1ы.\nАщ ыуж гъэтхэ мазэхэр къыхэшъух. джаущтэу рек1ок1.\nМазэмэ ац1эхэр урысыбзэк1э ык1и инджылызыбзэк1э тхыгъэмэ адыгабзэк1э къапатхэ.\nТэрэзэу тхыгъэ зэгъусэхэр экраным тек1ыжьых.\nСурэтхэмк1э ребусыр къаш1э.\nСурэтыр нахь ины пш1ынэу уфаемэ ежьым те1унк1. Сурэтмэ ач1эгък1э джэуапыр ч1атх\nГущы1эжъхэмрэ пхъанэхэмрэ лъызгъэк1отэрэ ш1эныгъ\nГъэцэк1энхэр зыгъэхьазырыгъэхэр Темзэкъо Марин, къ. Мыекъуапэ\nДжэуапэу гущы1ищ къеты, ащыщэу тэрэзыр птхыщт.\nГъэцэк1энхэр зэхэзгъэуцуагъэр Ожъ Нахьмэт, къ. Мыекъуапэ\nЭкраным къытехьэрэ сурэтхэр упч1эу афэбгъэуцурэм елъытыгъэу куп-купэу жъугощых. 1офш1эныр классым щэшъогъэцак1эмэ сурэтым итымк1э к1алэмэ шъуяупч1ыми хъущт\nПазлым гущы1эухыгъэхэр тетых ахэмэ ахэт глаголхэр охътэ зэфэшъхафмэ арытых. Ахэмэ ашъхьагък1э глаголым иуахътэхэр тетых.\nМы уахът зыфи1орэ вкладкэм те1унк1и, мы уахътэм ит гущы1эухыгъэхэр къыхэхых. Джэуапыр тэрэзмэ сурэтыр къызэ1ук1ыщт.\nЕт1анэ блэк1ыгъэ уахътэр къыхэх, джаущтэу рек1ок1.\nГущы1эухыгъэу экраным къытехьэрэмэ ахэт глаголхэр зыфэдэхэр къэогъэнафэ ык1и ащ елъытыгъэу гущы1эухыгъэр купэу зыхахьэрэм мышкэмк1э оубытышъ хэодзэ.\nТаблицэу бзэ гущы1эхэр\nГущы1эхэр бзэ гущы1эу зыщыщым елъытыгъэу жъугощых: пкъыгъуац1эхэр, плъышъуац1эхэр, глаголхэр.\nГущы1эхэр таблицэм ышъхьагъ тетых. Мышкэмк1э ахэр таблицэм зыщищык1эгъэ ч1ып1эм ижъугъэуцох.\nГлагол лъэпсапэхэр 1\nГущы1эухыгъэмэ глаголхэр лъэпсапэхэр тэрэзэу апыжъугъахьэзэ шъуухыжь.\nДжэуапым гущы1э тэрэзыр къыхэх\nГлагол лъэпсапэхэр 2\nЭкраным гущы1эу къытехьэхэрэр купищэу жъугощых, глагол лъэпсапэмэ къагъэлъагъорэм елъытыгъэу.\nГлагол лъэпсапэу къапыхьэхэрэр те, щэ, дэ.\nУзэдэ1ущтыр пшысэхэр ык1и гъэцэк1энхэу ягъусэхэр\nМы 1офш1эн купыр гъэцэк1энипл1эу зэхэт:\n1) гущы1э пчъагъэу ыш1эрэр гъэунэфыгъэнымк1э: пшысэм щыщ гущы1эхэр сурэтмэ апэбгъэуцун;\n2) пшысэм уедэ1ун;\n3) упч1эмэ яджэуап къетыжь;\n4) пшысэм хъугъэ-ш1агъэу къы1уатэрэр зэк1элъык1ок1э тэрэзым тетэу гъэунэфы.\n1) пшысэм едэ1ух;\n2)пшысэм щыщ гущы1эхэр сурэтмэ апэбгъэуцун;\n3) къэзы1орэ л1ыхъужъым елъытыгъэу гущы1эухыгъэхэр куп-купэу жъугощых;\n4) гущы1эухыгъэмэ ащык1эрэ гущы1эхэр пшысэм къыхэшъухи хэжъугъэуцожьых.\nЧэтыр, цыгъор ыкIи атакъэр къеджэрэр\nМы 1офш1эн купыр гъэцэк1энитфэу зэхэт:\n4) аудио упч1эмэ яджэуап къетыжь;\n5) гущы1эухыгъэмэ ащык1эрэ гущы1эхэр пшысэм къыхэшъухи хэжъугъэуцожьых.\nНэмык1 гъэцэк1энэу къытыхэрэр\nСэнэхьатмэ ац1эхэр сурэтмэ апэжъугъэуцу\nСурэтым гъэнэфап1эу и1эм те1унк1и, джэуап тэрэзыр къыхэх.\nБзыумэ ац1эхэр сурэтмэ апэжъугъэуцу\nНахь ц1ык1ым щегъэжьагъэу нах иным нэс зэхэгъэуцу


Пыдзэфэ пытэхэм язэгъэзэфэн иIофыгъохэр — Адыгэ макъ\nПыдзэфэ пытэхэм язэгъэзэфэн иIофыгъохэр\nАдыгэ Республикэм и Общественнэ палатэ зичэзыу зэхэсыгъоу бэмышIэу иIагъэр ащ итхьаматэу Устэ Руслъан зэрищагъ. Коммунальнэ пыдзэфэ пытэхэм язэгъэзэфэн исистемэ, хэбзэнчъэ хэкIитэкъупIэхэр къыхэгъэщыгъэнхэм афэгъэзэгъэ къулыкъум иIофшIэн ар афэгъэхьыгъагъ. Iофыгъоу зытегущыIагъэхэм япхыгъэ ведомствэхэм ялIыкIохэр Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх.\nУстэ Руслъан пэублэ псалъэ къышIызэ, 2019-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм диштэу зэрэкъэралыгъоу коммунальнэ пыдзэфэ пытэхэм язэгъэзэфэн исистемэ пхыращэу зэраублагъэр къэзэрэугъоигъэхэм агу къыгъэкIыжьыгъ. Мы зэхъокIыныгъэшхохэр коммунальнэ фэIо-фашIэхэр зэрагъэцакIэрэм изытет зыкъегъэIэтыгъэным, чIатIэхэрэ пыдзафэхэр нахь макIэ шIыгъэнхэм, хэбзэнчъэ хэкIитэкъупIэхэр къыхэгъэщыгъэнхэм, экологиер ащкIэ къэухъумэгъэным афэIорышIэщт.\n— ШIэхэу илъэс хъущт системакIэм тетэу Адыгеим Iоф зишIэрэр, — къыIуагъ Общественнэ палатэм итхьаматэ. — А уахътэм къыкIоцI шъолъыр операторэу «ЭкоЦентр» зыфиIорэм иIофшIакIэ зэригъэпсырэр, цIыфхэр зэмызэгъыхэу къаIэтхэрэ упчIэхэр, бгъуитIури къиныгъоу зыхафэхэрэр зэхэсыгъом къыщытIэтынхэу тызэрэугъоигъ.\nГущыIэр лъигъэкIотагъ Адыгэ Республикэм псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ и Министерствэ иIофышIэу Денис Коноваловым. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, пыдзэфэ пытэхэм язэгъэзэфэн фэгъэхьыгъэ зэхъокIыныгъэр Адыгеим щыпхырыщыгъэным игъэцэкIакIор мы министерствэр ары. Анахьэу системэр зыфэгъэзагъэр пыдзэфэ пытэхэр къыдэзыгъэкIыжьыщтхэ объектыкIэхэм яшIын, хэкIыр зэрэчIатIэрэр щыгъэзыегъэныр, ар зэхэдзыгъэныр ары. Республикэр системакIэм игъом техьаным фэшI пыдзафэхэм язэгъэзэфэн ишъолъыр схемэ, ипрограммэ аштагъэх, шапхъэхэр агъэнэфагъэх. Iофыр зыгъэцэкIэщт операторэу ООО-у «ЭкоЦентр» зыфиIорэм илъэси 10-м телъытэгъэ зэзэгъыныгъэ дашIыгъ. Джащ фэдэу Денис Коноваловым зигугъу къышIыгъэхэм ащыщ полигонитIоу Адыгеим итым (зыр — Мыекъуапэ, адрэр — Адыгэкъалэ адэтых) илъэсым аращэлIэрэ хэкIыр зыфэдизыр, зэрэзэтегъэпсыхьагъэхэм, зэрауплъэкIухэрэм язытет.\nООО-у «ЭкоЦентр» зыфиIорэм ипащэу Алыбэрд Налбый IофшIэныр зэрагъэпсырэм игъэкIотыгъэу къытегущыIагъ.\n— Мы илъэсым ищылэ мазэ къыщегъэжьагъэу типшъэрылъхэм ягъэцэкIэн тыфежьагъ, — къеIуатэ ащ. — ХэкIым иугъоинрэ идэщынрэкIэ графикыр зэхэдгъэуцуагъ, чIыпIэ псэупIэхэм ялъытыгъэу ар зэтефыгъэ. Контейнер паркым игъэкIэжьын лъэкIуатэ — мэзи 10-м къыкIоцI контейнер ыкIи бункер 1099-рэ дгъэуцугъэ. ХэушъхьафыкIыгъэ техникэ 59-рэ тщэфыгъэ. ТынаIэ зытедгъэтыхэрэм ащыщ хэбзэнчъэ хэкIитэкъупIэхэм якъыхэгъэщын. Джыри тымыгъэкIодыгъэу ащ фэдэу 17 къэнагъ. ЗэхэшыпыкIыгъэу хэкIым иугъоини егъэжьапIэ фэхъугъ. Ар IэшIэх хъущтэп, игъорыгъозэ цIыфхэр къыфэкIощтых.\nКомпаниеу «ЭкоСити» зыфиIорэм ипащэу ЛIэхъусэжъ Рэджэб зэхэсыгъом къызыщэгущыIэм, хэкIым иятIонэрэ къыдэгъэкIыжьын, ащ изэхэдзын зэрэфэгъэзагъэхэр къыIуагъ. ХэкIыр зэтефыгъэу аугъоиным фэшI эко-урнэхэр къалэм ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащагъэуцугъэх. Ащ ишIуагъэкIэ мы илъэсым бжъэ ыкIи тхылъыпIэ тонн 50 фэдиз компанием къыдигъэкIыжьын ылъэкIыгъ.\n— Мы уахътэм цIыфхэм заIудгъакIэзэ, тиIофшIэн имэхьанэ, шIуагъэу пылъыр агурытэгъаIо, — еIо ащ. — Бжъэхэр, батарейкэхэр, электропкъыгъохэр зэтефыгъэхэу ищыкIэгъэ контейнерым едгъэкIухэмэ, экологиер нахь къэбзэщт. ЦIыфыр ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу культурэм фэбгъэсэнэу щыт. Арышъ, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр, еджапIэхэр, фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ящагухэр къэткIухьэхэзэ гущыIэгъу тафэхъу. ТапэкIи джа IофшIэныр лъыдгъэкIотэщт.\nIофыгъохэу зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэхэм ащыщых шъолъыр операторым зэзэгъыныгъэ кампаниер икъу фэдизэу зэримыгъэцакIэрэр; цIыфхэм къаIэкIахьэхэрэ квитанциехэм арытхэгъэ нэбгырэ пчъагъэр, уасэу къафалъытэхэрэр зэрэмытэрэзхэр; пIалъэу затын фаем уахътэ тешIагъэу ахэр къазэраIэкIахьэхэрэр; контейнерхэм язэблэхъун ыкIи ахэр зыдэщытхэ площадкэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэр; псэолъэшI хэкIым идэщын, нэмыкIхэри.\nАлыбэрд Налбый яIофшIэн фэгъэхьыгъэ упчIэхэм джэуапхэр къаритыжьыгъэх. Ащ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, системакIэм зыщытехьэгъэхэ апэрэ мазэхэр ары зэгурымыIоныгъабэ Iофым къызыхэкIыгъэр. Джы игъорыгъозэ зыпкъ еуцо. Нэбгырэ пчъагъэу унэм щыпсэоу квитанцием итхагъэр зэтемыфэмэ, а пчъагъэр къэзыушыхьатырэ справкэр «ЭкоЦентрэм» рахьылIэмэ, зэблахъужьыщт. Мазэу къихьэрэм и 10-м нэс фэIо-фашIэхэм апкIэ атынэу зэрэмыхъурэм пае ащ хэплъэжьынхэу Алыбэрдым къыгъэгугъагъэх. Уахътэу машинэхэм хэкIыр зыщыдащыщтыр, анахьэу IофшIапIэхэм, зэдашIыгъэ зэзэгъыныгъэм щагъэнэфэнэу щытыгъ. ПсэолъэшI хэкIым иIущын игугъу къэтшIын хъумэ, ар шъолъыр операторым ипшъэрылъхэм ахэхьэшъ, къыIуагъанэрэп. ТапэкIэ контейнерхэм язэблэхъун лъагъэкIотэщтэу ыкIи ахэр зыщагъэуцухэрэ чIыпIэхэр зэтырагъэпсыхьанхэу шъолъыр операторым ипащэ къыIуагъ. Сыд фэдэрэ упчIэу цIыфхэр зыгъэгумэкIыхэрэр «ЭкоЦентрэм» иофисхэм яIофышIэхэм арахьылIэхэмэ, зэхэфыгъэ хъущт.\nЗэхэсыгъом Iофыгъоу къыщаIэтыгъэхэм афэгъэхьыгъэ унашъохэр аштагъэх, ахэр зыфэгъэзэгъэ ведомствэхэм аIэкIагъэхьащтых.\nПредыдущая Лъэпкъхэм яорэдыIу\nСледущая «Гъэсэныгъэм мэхьанэ ритыщтыгъ»


Зы быракъым зэдычIэтхэу | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 22.08.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\n1991-рэ илъэсым ишышъхьэIу мазэ и 22-м Москва дэт унэ Фыжьым шъо зэфэшъхьафищ зиIэ урысые быракъыр апэрэу щаIэтыгъ, гъупчъэмрэ уатэмрэ зытетыгъэхэ быракъ плъыжьыр ащкIэ зэблахъугъ.\nМэфэкIым ихэгъэунэфыкIын къыдыхэлъытагъэу республикэм Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр щызэхащэщтых, анахьыбэр зыщырекIокIыщтыр къэлэ шъхьаIэр ары:\nшышъхьэIум и 19-м къыщыублагъэу тхылъеджапIэхэм ащэкIох тхылъхэм якъэгъэлъэгъонэу УФ-м и Къэралыгъо быракъ и Мафэ фэгъэхьыгъэхэр. Ахэр мы мазэм и 25-м нэс зэIухыгъэщтых;\nсурэт техыгъэхэм якъэгъэлъэгъонэу «Берега» зыфиIоу шышъхьэIум и 24-м нэс кIощтыр Адыгеим исурэт къэгъэлъэгъуапIэ къыщызэIуахыгъ, ащ Урысыем ишъолъыр 50-мэ ясурэттеххэр хэлажьэх;\nнепэ пчыхьэм сыхьатыр 5-м къыщыублагъэу 7-м нэс Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар краим къарыкIыгъэхэ ныбжьыкIэхэм апае «Долина Мые» зыфиIорэ экскурсие Мыекъуапэ щызэхащэщт;\nзыгъэпсэфыпIэ паркым «Быракъ зыкIым ычIэгъ» зыфиIорэ Iофтхьабзэм сыхьатыр 5-м къыщыублагъэу непэ Iоф щишIэщт, сурэт зышIыхэрэм, тхылъхэм якъэгъэлъэгъон, Iэпэщысэхэм яшIынкIэ егъэджэнхэр ащ къыхеубытэх;\n«РакушкэкIэ» заджэхэрэ чIыпIэм непэ сыхьатыр 4-м къыщыублагъэу 5-м нэс творческэ купхэм концертэу «О пфэгъэхьыгъэу орэд къэсэIо, си Урысый!» зыфиIорэр къыщатыщт;\nпарк дэхьагъум Урысыем ибыракъ и Мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкI концертыр непэ пчыхьэм сыхьатыр 6-м ыныкъокIэ кIуагъэу 7-м ыныкъом нэс щыкIощт;\nадыгэ джэгур мы чIыпIэ дэдэм сыхьатыр 7-м щырагъэжьэщт;\nмуниципальнэ духовой оркестрэм «Ракушкэм» мэкъэмэ зэфэшъхьафхэр сыхьатыр 6-м къыщыублагъэу 8-м нэс къыщыригъэIощтых;\n«Танки» зыфиIорэ художественнэ фильмым Iофтхьабзэхэр «Ракушкэм» пчыхьэм сыхьатыр 8-м щылъигъэкIотэщтых;\nкъутырэу Гавердовскэм джащ фэдэу непэ концерт щыкIощт, культурэм и Унэу дэтым пчыхьэм сыхьатыр 6-м ар щырагъэжьэщт;\nпсэупIэу Подгорнэм культурэм и Унэу дэтым пчэдыжьым сыхьатыр 10-м «Урысые быракъыр — тигушхоныгъ!» зыфиIорэ Iофтхьабзэр щыкIощт;\nХанскэм культурэм и Унэу дэтым ипчэгу непэ пчыхьэм сыхьатыр 6-м мэфэкI концертэу къэралыгъом ибыракъ фэгъэхьыгъэр щызэхащэщт.\nМэфэкIым хэлажьэ зышIоигъо пстэури Iофтхьабзэхэм къарагъэблагъэх.


СтудентымкIэ IэпыIэгъушху — Адыгэ макъ\nРедактор 30.11.2017 30.11.2017 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУрысыем иапшъэрэ еджапIэхэм непэ студент миллиони 5 ащеджэ, ахэм ащыщэу мин 243-р IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыгъ.\nСыдрэ уахъти студентымкIэ стипендием мэхьанэ иIагъ. Унэгъо фэшIыгъэм къикIыгъи, зигъот мэкIэ унагъом щыщ ныбжьыкIи ащ кIэупчIэх, къызатыщт мафэм ежэх.\nМы мафэхэм материалыр згъэхьазыр зэхъум, Мыекъопэ къэралыгъо университетым стипендиехэм сакIэупчIэнэу сыкIуагъэу, «Расчетный отдел» зытетхэгъэ пчъэIупэм сыIутэу ныбжьыкIэ купэу ащ чIэхьанэу щытым ыIорэм сядэIунэу хъугъэ. Стипендиеу якартэхэм къарыхьагъэр ашIомакIэу ахэр къэкIуагъэх. Зы студентым адрэм реIо: «Ори сыда, тыгъуасэ сомэ мини 6 уикартэ къыпфырагъэхьагъэба?» «Къысфихьагъ, ау ар щыIэжьэп, шэмбэт-тхьаумафэхэм сыщыIэн фаеба?» къыриIожьыгъэти, згъэшIэгъуагъэ. «Сомэ мини 6-м нэмыкIэу джыри икартэ къихьанэу студентыр ежэмэ, шыкурба» сIуагъэ сыгукIэ. ЕтIанэ Iофым зызыщысэгъэгъуазэм, ащ бгъэшIэгъон зэрэхэмылъыр къызгурыIуагъ.\nНепэ Урысыем анахь стипендие макIэу щатырэр сомэ 1484-рэ мэхъу. Ау студентхэм ягъот бэкIэ ащ нахьыб. Хэгъэхъонхэр апэрэ курсым къыщегъэжьагъэхэу къаратых. ЕГЭ-мкIэ баллыбэ изыгъэкъугъэхэм (балл 250-рэ къэзыхьыгъэхэм) стипендиитIу къахьы. НэмыкIхэри къыхахъохэзэ, гущыIэм пае, Сыбыр федеральнэ университетым истудентхэм непэ сомэ мин 20-м нэс къызэратыхэрэр ахэтых. Анахьэу анаIэ зытырагъэтыхэрэр мэкъумэщ машинэхэм яшIын пылъ еджапIэхэм ачIэхьагъэхэр арых. Финанс университетым чIэсым илъэсым зэ Iахьтедзэу сомэ мин 300-м къыщегъэжьагъэу 400-м нэс къыратын алъэкIы.\nУнэе фондхэр Урысыем итых апшъэрэ еджэпIэ 75-мэ ястудентхэм яшIуагъэ арагъэкIэу. Ащ фэдэу магистратурэм истудент 500-мэ мазэ къэс а фондхэм сомэ мин 15 зырыз къареты.\nЗисэнэхьат космосым езыпхыхэрэм Юрий Гагариным ыцIэкIэ щыт стипендиер къараты.\nОлимпиадэхэм ыкIи урысые зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэм ащытекIуагъэхэу УФ-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ испискэ хэтхэм стипендием сомэ мин 20 мазэ къэс Iахьтедзэу игъусэу къараты. Ащ фэдэ грантхэр къэзыхьыхэрэр апшъэрэ еджапIэм бюджет ахъщэкIэ щеджэхэрэр ыкIи зиоценкэхэр дэгъухэр арых.\nЗэнэкъокъоу «Умник-сириус» зыфиIорэм игрант къаратын алъэкIыщт студентхэм яшIэныгъэ-ушэтын IофшIэнхэмкIэ агъэфедэнэу. Ар къэзыхьын зылъэкIыщтхэр студентхэу информационнэ технологиехэм, биотехнологиехэм, медицинэм, приборыкIэхэм ыкIи аппарат комплексхэр къэугупшысыгъэнхэм апылъхэр арых. А грантыр сомэ мин 500 мэхъу.\nДжы тэ тиапшъэрэ еджапIэхэм зафэдгъэзэн.\n— Непэ апшъэрэ еджапIэхэм стипендие зэфэшъхьафэу 13 студентхэм ащараты, — еIо егъэджэн-методическэ гъэIорышIапIэм ипащэу Наталья Чудесовам. — А зы студентым зы стипендиеп, заулэ къыхьын ылъэкIыщт. Ащ тетэу дэгъоу еджэрэ студентым сомэ мини 10, 15-м нигъэсышъущт.\nКъэралыгъо академическэ стипендиер сомэ 2450-рэ мэхъу. Ар Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетымкIэ нэбгырэ 1153-мэ щараты. Зыхэгъэхъогъэ академическэ стипендиер сомэ 3065,5-рэ мэхъу. Ар студенти 116-мэ араты.\nАпэрэ курсым къычIэхьагъэхэмкIэ зыхэгъэхъогъэ академическэ стипендиер сомэ мини 8 зэрэхъурэр. Тэ тиуниверситеткIэ ащ фэдэ стипендие нэбгырэ 19-мэ ятэты. Ахэр къычIахьэхэ зэхъум ушэтынхэр дэгъоу зытыгъэхэу, балл 250-рэ къэзыхьыгъэхэр арых.\nКъэралыгъо социальнэ стипендиер сомэ 3675-рэ мэхъу. Ар студент 534-мэ къахьы. Мы стипендиер зытефэхэрэр зянэ-зятэхэр зимыIэжьхэр, сэкъатныгъэ зиIэхэу апэрэ ыкIи ятIонэрэ купхэм ахахьэхэрэр, Чернобыль къыщыхъугъэ тхьамыкIагъом шъобж хэзыхыгъэхэр, Семипалатинскэ полигоным ядернэ ушэтынхэу щыкIуагъэхэм зиягъэ якIыгъэхэр ыкIи нэмыкIхэр арых.\nЗыхэгъэхъогъэ социальнэ стипендиер сомэ 9452-рэ мэхъу. Ар нэбгыри 127-мэ къараты. Ректорым ыцIэкIэ щыт стипендиер сомэ 7350-м нэсы. Ар студенти 10-мэ афагъэшъуашэ. Факультетхэми ежьхэм стипендие агъэнафэ. Ар сомэ 4900-рэ мэхъу. Ащ фэдэ стипендие нэбгыри 9-мэ ятэты. Студент дэгъухэр факультетым къыщыхахых, етIанэ ахэм афэгъэхьыгъэ лъэIу тхылъхэр ректорым рахьылIэх…\nАдыгэ Республикэм истипендие сомэ 7200-м нэсы. Ар тиапшъэрэ еджапIэкIэ къызэратырэр студенти 10.\nЕджэнымкIэ, спортымкIэ, научнэ-ушэтын ыкIи общественнэ IофшIэнхэмкIэ гъэхъагъэхэр зиIэхэм зыхэгъэхъогъэ къэралыгъо академическэ стипендие араты. Ар я 2 — 3-рэ курсхэмкIэ сомэ 6000, я 4 — 6-рэ курсхэмкIэ сомэ 8600-рэ мэхъу. Ащ фэдэ стипендие нэбгыри 135-мэ араты.\nУФ-м и Президент ыцIэкIэ агъэуцурэ стипендиер сомэ 7000 мэхъу. Ар тэ тиеджапIэкIэ нэбгыритIумэ афагъэшъуашэ. Ар къараты модернизацием мэхьанэшхо зиIэ илъэныкъохэм ыкIи Урысыем иэкономикэ гъэхъагъэ езыгъэшIын зылъэкIыщт научнэ-ушэтынхэр зышIыхэрэ студентхэм ыкIи аспирантхэм.\nУФ-м и Правительствэ истипендие сомэ мини 5 мэхъу. Ар нэбгыри 4-мэ къараты. Ар къызыфагъэшъуашэхэрэр студентхэу ыкIи аспирантхэу непэ къэралыгъомкIэ мэхьанэ зиIэ лъэныкъохэмкIэ ушэтынхэр зышIыхэрэр ары.\nПредыдущая ИIофшIагъэ ащыгъупшэрэп\nСледущая Адыгеим нэбгырэ 600-мэ щатхыгъ


ТIуапсэ Пресс - Шъачэ ихьанэгъунэ къырагъотэгъэ мыжъо упсыхьагъэм тетхагъэр Адыгеим къыщыраджыкIыгъ\nШъачэ ихьанэгъунэ къырагъотэгъэ мыжъо упсыхьагъэм тетхагъэр Адыгеим къыщыраджыкIыгъ\nadmin - 2014-09-07 19:07:47\nЛэупэкIэ Нурбый, археолог, искусствовед Адыгеим щыщ. Мыгъатхэ шапсыгъэ къуаджэу Лэуэ икъушъхьэ псыхъожъые къуладжэ къыдагъотэгъэ мыжъо упсыхьагъэм тетхагъэр къырихыгъ. ШIэныгъэлэжьым мыжъо упсыхьагъэм ыныбжь илъэс мини 4 фэдизэу ыгъэунэфыгъ. Мыщ ихьащырэу Мыекъуапэ къыщагъотыгъагъэр илъэс 800 нахьыкI. Ащ нэмыкIэу шIэныгъэлIым ушэтынэу ышIыгъэм къыгъэнэфагъ: ижъ-ижъыщым адыгэмэ тхыкIэ агъэфедэщтыгъэм тхыгъэр фэд.\nДжэрз лъэхъанэм мыжъо упсыхьагъэм тыратхагъэр, ЛъэупэкIэ Нурбый къызэрэрихыгъэмкIэ, - тхыгъэр псэмрэ хьадырыхымрэ яхьылIагъ. Ащ джыри къеушыхьаты КъохьэпIэ Кавказым щагъэпсыгъэ мегалитхэр хьэдэ гъэтIылIыным зэрепхыгъагъэхэр. Мыжъо упсыхьагъэм къеушыхьаты джыри зы Iоф – Кавказ тхыкIэ амалыр зэралъытэрэм нахь пасэу къыщежьэ. Непэ нэсыфэ Мыекъопэ тхыгъэ тамыгъэр нахьыжъэу алъытэщтыгъ – ыныбжь илъэс мини 3,2. Лэуэ мыжъо упсыхьагъэм ыныбжь пэшIорыгъэшъэу илъэс мини 4. Мыжъо упсыхьагъэр пшахъом хэшIыкIыгъ иинагъэ см 50 х 60 х 22 ионтэгъугъэ тоннэныкъо фэдиз. Къэзыгъотыгъэхэр шапсыгъэ чылагъом щыщэу Хъущт Мадинрэ краеведэу Кизилов Андрейрэ.\nЛэупэкIэ Нурбый тетхагъэм изэхэфын мэзэ зытIущэ ыуж итыгъ. Апэрэ пычыгъом тетхагъэр: «Пегъымбырышхо, щэбзэо цIэрыIом ыпсэ. Я 11-рэ мэзэныкъом Муксэ ыпсэ псэунэм нэсыгъ». ЯтIонэрэ пычыгъом: «Тятэжъ ятэу Аситавада ыпсэ ыкIи бзылъфыгъэ дин пащэм шъхьэкIафэ афэтэшIы. ТыгъэпсыкIэ псэунэм кIуагъэх». Нурбый мыжъо упсыхьагъэм тетхагъэм джабгъумкIэ укъикIзэ сэмэгум укIоу ыкIи ышъхьагъ укъикIзэ ыкIэ укIоу укъеджэн олъэкIы. Къорэгъым пытэу шъыхьэ сурэтэу текстым кIэрытыр, – шIэныгъэлIым къызэриIорэмкIэ, - пачъыхьэ тамыгъэу къэунэмэ атырашIыхьэу хабзэ, Мыекъопэ культурэми инэшан, ащ цу сурэтхэр нахьыбэм атырашIыхьэ. Жъогъо къопиблэу тешIыхьагъэри адыгэ IорыIуатэм инэшанэу щыт.\nАхэмэ анэмыкIэу, - къеIуатэ ЛэупэкIэ Н.,- хъагъэ тешIыхьагъ – ар мэщшIэным итамыгъ, дэгъоу хэошIыкIых: пкъэу лъагэ зэрыт къуашъор, пцэжъыер – ар хьадырыхым итамыгъ. Мы мыжъо упсыхьагъэр испыунэм е тхьэлъэIупIэм изыIахьыгъэу тенэгуе. Адыгэмэ яатэпIашъэхэм мегалитхэр ашIыщтыгъэх ыкIи дольмен (испунэшIын) культурэм лъапсэ фашIыгъ, – къыкIигъэтхъыгъ ЛэупэкIэ Нурбый».


IэкIыбым кIорэр нахьыбэ хъуным фэшI — Голос Адыга\nЭлектроннэ шIыкIэм тетэу Iоф зышIэрэ сатыушIыпIэу Alibaba зыфиIорэм Адыгеим ихъызмэтшIапIэхэм явиртуальнэ щапIэу «Витрины региона» зыфиIорэр блэкIыгъэ илъэсым итыгъэгъэзэ мазэ къыщызэIуахыгъ. Ащ товархэр изыгъэуцохэрэр ыкIи ахэм яIугъэкIын ыуж итыр предпринимательствэм IэпыIэгъу егъэгъотыгъэнымкIэ АР-м и Гупч ары.\nХэлажьэ зышIоигъор ащ иинтернет нэкIубгъоу http://мойбизнес01.рф/электронная торговля/ зыфиIорэм ихьэмэ лъэIу тхылъыр ытын ылъэкIыщт. АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ и Министерствэ къызэрэщыхагъэщыгъэмкIэ, продукциеу къыдигъэкIырэр мы интернет тучаным изыгъэуцо зышIоигъо пстэуми ащ фэдэ амал яI.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы, Лъэпкъ проектэу «Малое и среднее предпринимательство и поддержка индивидуальной предпринимательской деятельности» зыфиIорэм ишIуагъэкIэ предпринимательствэм IэпыIэгъу егъэгъотыгъэнымкIэ АР-м и Гупчэ гъэпсыгъэ хъугъэ.\nПредыдущая Мыгъэ нахьыбэ кIощт\nСледущая Къуекъо Налбый ыкIи илъэхъан


«Жъуагъохэм якъежьапIэ» зерэIэт — Адыгэ макъ\n«Жъуагъохэм якъежьапIэ» зерэIэт\nРедактор 13.01.2021 13.01.2021 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ и Къэралыгъо IофшIапIэу, лъэпкъ къашъохэмкIэ кIэлэцIыкIу зыгъэсапIэу «Майкопчанкэм» еджапIэр къыщызэIухыгъэным фэгъэхьыгъэ зэхахьэм зэгъэпшэнхэр тигъэшIыгъэх. Урысыем культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу, Урысые Федерацием и Правительствэ и Къэралыгъо шIухьафтын къызыфагъэшъошэгъэ Къулэ Амэрбый ипэублэ гущыIэ къыщыхигъэщыгъ кIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ лъэпкъ къашъохэм афэгъэсэгъэнхэмкIэ егъэжьапIэу ашIыгъэр зэрэлъагъэкIотэщтыр.\nЛъэпкъ пэпчъ къэшъо хэхыгъэ иI. КъашъомкIэ лъэпкъым итарихъ, шэн-хабзэхэр къэпIотэнхэ плъэкIыщт. ЩыIэныгъэм диштэрэ зекIокIэ тэрэзхэм кIэлэцIыкIухэр ащыгъуазэхэу дэгъоу пIугъэнхэм, яшIэныгъэ хагъэхъоным афэшI еджапIэу къызэIуахыгъэм мэхьэнэ ин иIэу Къулэ Амэрбый елъытэ.\nРеспубликэм иобщественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан еджэпIэ чIэхьапIэм щагъэпсыгъэ сурэтым ипэIухъо къыIуихыгъ, зэхахьэм хэлажьэхэрэм къафэгушIуагъ.\n«Майкопчанкэм» ичIэхьапIэ дахэу зэгъэфагъэ. Нэрылъэгъу IэпыIэгъухэм узыфащэ. Илъэси 4 зыныбжьхэм къащегъэжьагъэу 12-м итхэм анэс еджапIэм зэраштэхэрэр лъэгъупхъэу тетхагъ. Ансамблэм икъэшъуакIохэм ясурэтхэри олъэгъух.\nЗыгъэсапIэу «Жъуагъохэм якъежьапIэ» сурэт зэгъэкIугъэм къегъэкIэракIэ. КъэшъуакIор ищыгъ. ЛъапэхэмкIэ уцугъэу лъэпкъ искусствэм идэхагъэ гукIэ ухещэ. Лъэоянэхэр бэ мэхъух.\nЖъогъо 12-р, тыгъэм инэбзыйхэр, мазэу огум къыщылъагъорэр, искусствэм итамыгъэхэр, нэмыкIхэри еджэпIэ-зыгъэсапIэм ичIэхьапIэ къекIух.\n— Къулэ Амэрбый Адыгэ Республикэм инароднэ артист, — къыщиIуагъ зэхахьэм ЛIымыщэкъо Рэмэзан. — Республикэм и Къэралыгъо академическэ лъэпкъ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» ихудожественнэ пащэу илъэсыбэрэ Iоф ышIагъ. Къашъоу ыгъэуцугъэхэр ансамблэхэм дунаим къыщашIых. Артистэу ыгъэсагъэхэм искусствэр лъагэу щыIэныгъэм щаIэтыгъ. Тыфэраз, зыгъэсапIэу къызэIуихырэм «жъогъуакIэхэр» щигъэсэнхэу фэтэIо. Адыгэ Хасэм зыгъэсапIэу къызэIуахыгъэм Iоф дишIэщт.\nЗэхахьэм хэлэжьэгъэ хъулъфыгъэхэм ащыщ гущыIэ хадзэу къыIуагъэр тшIогъэшIэгъоныгъ.\n— Тэри къэшъуакIэ Амэрбый тигъэшIагъ, тикIалэхэри искусствэм фегъасэх, — къыIуагъ хъулъфыгъэ нэгушIом.\nКъулэ Амэрбый ыгъэсэгъэ къэшъуакIохэм япчъагъэ къэлъытэгъуае. Ащ къызэрэтиIуагъэу, пчъагъэм зэрэхигъэхъощт закъор арэп пшъэрылъ шъхьаIэу иIагъэр. Лъэпкъ къашъом икупкI артистхэм, искусствэр зышIогъэшIэгъонхэм гукIэ алъигъэIэсы шIоигъуагъ.\nЛъэпкъ къашъохэмкIэ лIэужхэр зэрипхыгъэх, къашъор джэрпэджэжь афэхъугъэу искусствэм хищагъэхэр зэлъэкIох, лъэпкъ культурэм фэлажьэх.\n— Къулэ Амэрбый сикIэлэегъэджэ къодыеп. Къашъом сыфигъасэзэ, щыIэныгъэм сыфипIугъ, ишIушIагъэ гъашIэм щысэгъэлъапIэ, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм инароднэ артистэу НэмытIэкъо Аслъан. — Амэрбый къашъом псэ къыпызыгъэкIэрэ цIыф лъэшмэ ащыщ.\nКIэлэцIыкIу зыгъэсапIэм иансамблэ Молдавием, Урысыем икъалэхэм ащыIагъ. Дунэе ыкIи хэгъэгу фестиваль-зэнэкъокъухэм щытхъуцIэхэр къащыдихыгъ. Амэрбый ыкъоу Алый Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артист, ансамблэ цIэрыIоу «Налмэсым» къыщэшъо. Ыпхъухэри, ыкъо нахьыкIэу Альберти искусствэм хэтыхэу еджэх, Iоф ашIэ.\nЛъэпкъ къашъоу А. Къулэм ыгъэуцугъэхэу «Майкопчанкэм» къышIыхэрэр тарихъым, искусствэм япхыгъэх. НыбжьыкIэу ыгъэсагъэхэм ащыщхэр непэ кIэлэегъаджэх, къэшъуакIох, Мыекъопэ къэлэ администрацием, республикэм и Правительствэ якъулыкъушIэх, хэгъэгум ищыкIэгъэ цIыфых.\n«ЖъогъуакIэм икъежьапIэ щагъэсэщтхэм искусствэм гъэхъагъэ щашIынэу, сэнэхьатэу къыхахырэм дэгъоу рылэжьэнхэу тафэлъаIо. Искусствэр лъэгъохэщ зыфэхъугъэхэм щыIэныгъэм нахь псынкIэу зыкъыщагъотэу зылъытэхэрэм адетэгъаштэ. «ЖъогъуакIэм икъежьапIэ» зиушъомбгъунэу имурадышъ, ари къыдэхъущтэу тэлъытэ. КъашъохэмкIэ училищэ къалэм къыщызэIухыгъэныр игъоу зылъытэхэрэм узэгупшысэн хэлъ.\nПредыдущая ЦСКА-м щагъэсагъэр къахэщы\nСледущая Джыри къыхэхъуагъ


Лэжьыгъэ бэгъуагъэ къахьыжьыгъ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан АР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ ипащэу Юрий Петровым тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ. Ащ хэлэжьагъ Адыгеим и Премьер-министрэу КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм иагропромышленнэ комплекс Iофэу ышIагъэм, бжыхьасэхэм яIухыжьын зэфэхьысыжьэу фэхъугъэм тегущыIагъэх.\nАР-м и ЛIышъхьэ пэублэ псалъэ къышIызэ, бжыхьэсэ лэжьыгъэм иIухыжьын Адыгеим зэрэщыкIуагъэм инэу зэригъэрэзагъэр къыхигъэщыгъ. Iофышхо зышIэгъэ, чIэнагъэ фэмыхъоу лэжьыгъэр Iухыжьыгъэным пылъыгъэ профиль- нэ министерствэм, мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэм, цIыф лэжьакIохэм ирэзэныгъэ гущыIэхэр апигъохыгъэх.\n- Адыгеир чIыгулэжь шъолъырэу щыт, ар къэдгъэшъыпкъэжьызэ илъэс къэс лэжьыгъэ бэгъуагъэ къэтэхьыжьы, отраслэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм тынаIэ тет. Пстэуми зэгурыIоныгъэ тазыфагу илъэу тызэрэзэдэлажьэрэм мы къэгъэлъэгъон дэгъухэр къыкIэлъэкIох, - къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан.\nЮрий Петровым къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсым зэкIэмкIи бжыхьэсэ гектар мин 99,2-рэ республикэм иIагъ, 2015-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр гектар мини 3-м ехъукIэ нахьыб. Апэрэу бжыхьэсэ тонн миллионныкъом ехъу къахьыжьыгъ. ГурытымкIэ зы гектарым центнер 52,5-рэ къырахыгъ, блэкIыгъэ илъэсым икъэгъэлъэгъонхэм ягъэпшагъэмэ, ар нахьыб.\nКоц гектарым центнер 53,5-рэ къырахи, зэкIэмкIи тонн мин 455,6-рэ къахьыжьыгъ. Хьэ тонн мин 61-м ехъу аIожьыгъ. НэмыкI культурэхэмкIи гъэхъэгъэшIухэр щыIэх. Iоныгъор аухыгъ нахь мышIэми, чIыгулэжьхэр рэхьатэу щысхэп, тапэкIэ лэжьыгъэр зыщапхъыщт чIыгухэм Iофыгъо зэфэшъхьафхэр ащызэшIуахых. Джащ фэдэу министрэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, гъэтхэсэ гектар мин 50 Iуахыжьынэу къапыщылъ. АщкIи лэжьыгъэ бэгъуагъэ къахьыжьынэу мэгугъэх.\nПэшIорыгъэшъэу зэрагъэнэфагъэмкIэ, илъэсэу тызыхэтым зэкIэмкIи лэжьыгъэ тонн мин 720-рэ фэдиз республикэм игубгъохэм къарахынэу ары. Къихьащт илъэсым телъытагъэу бжыхьасэр зыщапхъыщт чIыгур гектар мини 100-м къырагъэхъущт.\n- Зэфэхьысыжьхэм инэу тагъэгушIуагъ, тагъэгушхуагъ. Гъэпсэф ямыIэу чэщи мафи Iоф зышIэгъэ чIыгулэжьхэм «тхьашъуегъэпсэу» ятэIо. Къэгъэлъэгъонэу тиIэхэм къядгъэхъузэ ыпэкIэ тылъыкIотэщт, чIыгулэжьхэм тишIуагъэ зэрядгъэкIыщтым, агу къызэрэдэтщэещтым тыпылъыщт, - къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан.\nМыщ фэдэ зэфэхьысыжь дэгъухэр республикэм иIэнхэм зиIахьышIу хэлъ ыкIи сыд фэдэрэ лъэныкъокIи IэпыIэгъу къафэхъухэрэ АР-м и ЛIышъхьэ, Адыгеим и Премьер-министрэ чIыгулэжьхэр зэрафэразэхэр Ю. Петровым къыхигъэщыгъ. Мэкъу-мэщым епхыгъэу Iоф зышIэхэрэм къатефэрэ грантхэр, нэмыкI ахъщэ IэпыIэгъур игъом зэраIэкIахьэрэр, федеральнэ гупчэм ипрограммэ пстэуми зэрахэлажьэхэрэр анахь шъхьаIэу ылъытагъ,-къэзытхырэр Адыгэ Макъ».\n- Мэкъумэщ хъызмэтым имызакъоу, нэмыкI отраслэхэми хэхъоныгъэхэр ашIынхэмкIэ къытIэкIэхьэрэ ахъщэр игъом ыкIи зищыкIагъэм пэIутэгъахьэ. АщкIэ Урысыем пэрытныгъэ щызыIыгъ шъолъырхэм тащыщ. А IофшIэныр тапэкIи лъыдгъэкIотэщт, бюджет сомэ пэпчъ зыдакIорэм тынаIэ тедгъэтыщт. Бжыхьэсэ лэжьыгъэ бэгъуагъэ мы илъэсым къэтхьыжьыгъ, ащкIэ чIыгулэжьхэм сафэгушIо, тызэрафэразэр джыри зэ ясэIо, - къыIуагъ кIэухым АР-м и ЛIышъхьэ.\nЛэжьыгъэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ джырэблагъэ Мыекъуапэ щыкIощт.


Амалхэм зэдяусэх | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 26.10.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nКъыблэм физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Координационнэ совет изэхэсыгъо тыгъуасэ Мыекъуапэ игъэкIотыгъэу щыкIуагъ.\nШъолъырым иреспубликэхэм, хэкухэм, крайхэм спортымкIэ япащэхэр, спорт еджапIэхэм, зыгъэсапIэхэм яIофышIэхэр, нэмыкIхэри зэхахьэм хэлэжьагъэх. Адыгэ Республикэм физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет ипащэ игуадзэу Андрей Бородиным зэхахьэр зэрищагъ.\nЩыIэныгъэм къыгъэуцурэ пшъэрылъхэм къапкъырыкIыхэзэ, шъолъырхэм язэпхыныгъэхэр экономикэм щыгъэпытэгъэнхэм фэшI еплъыкIэ зэфэшъхьафхэр щыIэх. Шъолъыр пэпчъ иамалхэр нахь дэгъоу ыгъэфедэнхэм пае шIыкIэшIоу щыIэхэм атегущыIагъэх.\nСпорт псэуалъэхэр зэрагъэпсыхэрэм, къэралыгъо программэм дырагъаштэзэ физкультурэмрэ спортымрэ хэхъоныгъэхэр республикэм зэрэщашIыхэрэр Андрей Бородиным къыIотагъ.\nАужырэ илъэсхэм Адыгеим испорт псэуалъэхэм япчъагъэ хэпшIыкIэу нахьыбэ хъугъэ. Стадионхэр, футбол ешIапIэхэр, псауныгъэр зыщагъэпытэрэ унэхэр агъэпсыгъэх. Ащ ишIуагъэкIэ спортым пыщагъэхэм япчъагъэ хэхъо. Республикэм щыпсэухэрэм япроцент 38-рэ физкультурэм пылъ. ГТО-м ишапхъэхэр игъэкъугъэнхэмкIэ зэнэкъокъухэр спорт псэуалъэхэм нахь гъэшIэгъонэу ащэкIох.\nКъалмыкъым ныбжьыкIэ политикэмкIэ, спортымкIэ иминистрэу Дорджи Шикеевым изэфэхьысыжьхэм къащыхигъэщыгъ республикэм ирайон 13-мэ яIофшIакIэ зэхъокIыныгъэхэр зэрищыкIагъэхэр. Районхэм спортымкIэ пащэхэр яIэх, ау отделхэр зэхащагъэхэп. Ар амалэу яIэм елъытыгъэми, щыкIагъэхэм уязэгъы хъущтэп.\nПсауныгъэм игъэпытэн ехьылIэгъэ Iофхэм язэхэщэн щыIэныгъэм диштэ зыхъукIэ, цIыф бэгъашIэу республикэм исхэр нахьыбэ хъущтых. IофшIапIэхэм аIутхэм псауныгъэ пытэ яIэным республикэм ипащэхэр пылъых.\nКъалмыкъыр спортымкIэ Урысыем ишъолъыр 21-рэ анахь дэгъухэм ащыщ, ау ащ укъыщыуцу хъухэщтэп. КъокIыпIэм къыщежьэгъэ спорт бэнакIэхэмкIэ, футболымкIэ, нэмыкIхэмкIи зэнэкъокъухэр зэхащэх. Автомобиль спортыри бэмэ якIас. КIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ нахь ящыкIэгъэ спорт лъэпкъхэр республикэм къыщаIэтыжьых.\nРостов хэкум физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ иминистрэ игуадзэу Светлана Гадаровар цIыфхэр нахьышIоу физкультурэм пыщэгъэнхэм ехьылIагъэу къэгущыIагъ. ГТО-м ишапхъэхэр игъэкъугъэнхэмкIэ зэнэкъокъухэр нахь гъэшIэгъон хъугъэхэу ащ ылъытагъ. Дэгъоу зэхапщэхэ зыхъукIэ, цIыфхэри ягуапэу хэлэжьэщтхэу С. Гадаровам къыIуагъ. Футбол цIыкIур, стритболыр, баскетболыр, нэмыкIхэр кIэлэцIыкIухэм агу рехьых. Спорт псэуалъэу кIэлэеджакIохэм яIэр макIэ, афикъурэпышъ, спортым зиушъомбгъунымкIэ шIыкIэшIухэр икъоу хэкум щагъэфедэхэрэп.\nЗипсауныгъэ къеIыхыгъэхэм, сэкъатныгъэ зиIэхэм спорт зэнэкъокъухэр афызэхэщэгъэнхэм Волгоград хэкум илIыкIоу Андрей Мастеровыр къытегущыIагъ. ЧIыпIэу зыщыпсэухэрэм физкультурэмкIэ зэхахьэхэр, зэнэкъокъухэр нахьыбэрэ афызэхэщэгъэнхэр Iоф шъхьаIэу ащ къыIуагъ.\nКъырым физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ иминистрэ игуадзэу Олег Голинач Адыгеим испорт псэуалъэхэм язытет къыщытхъугъ, республикэм спортсмен цIэрыIуабэ зэрэщапIугъэм мэхьэнэ ин ритыгъ.\n— Адыгеир щысэ бэмэ афэхъу, Кобл Якъубэ, Владимир Невзоровым, нэмыкIхэм хэгъэгум ыцIэ лъагэу аIэтыгъ, — къыIуагъ Олег Голинач.\nКъыблэм ишъолъырхэм спортымкIэ япащэхэм къаIуагъэр зэфэтхьысыжьызэ, гумэкIыгъоу яIэр зэфэдэу тлъытагъэ. Зэнэкъокъухэм ахэлэжьэнхэм фэшI гъогупкIэр афикъурэп, яфэIо-фашIэхэр агъэцэкIэнхэр къяхьылъэкIы.\nСпортсменэу хэгъэгум, дунаим медальхэр къыщыдэзыхыгъэм сыд фэдэ шIухьафтын фашIыщтыр, тренерэу ар зыгъасэрэм сыда фашIэщтыр? Зэхахьэм нэмыкI упчIэхэри къыщаIэтыгъэх. Тренерхэм пэрыт опытыр зэрагъэфедэрэм къыкIэупчIагъэхэри къахэкIыгъэх. Спортымрэ экономикэмрэ язэпхыныгъэхэм бэрэ уатегущыIэн плъэкIыщт, ау хэкIыпIэхэр къэгъотыгъошIухэп. Шъолъырхэм спортымкIэ япащэхэм анахьэу анаIэ зытырадзагъэр хэкIыпIэу алъытэхэрэр къызэфаIотэнхэр, федеральнэ къэралыгъо программэм диштэу шIыкIэшIухэр къызэдагъотынхэр арых.\nОлимпиадэ джэгунхэм, дунэе зэнэкъокъухэм дышъэ медальхэр къащыдэзыхыгъэхэ Сергей Алифиренкэр, Валерий Пономаренкэр, спорт еджапIэхэм яIофышIэхэу Кобл Заид, Хъот Юныс, Делэкъо Адам, Тулпэрэ Мыхьамэт, Алексей Саяпиным, Джармэкъо Юсыф, Хьабэхъу Рустем, Джармэкъо Азмэт, нэмыкIхэм яшIэныгъэ спортышхом нахьышIоу щыгъэфедэгъэным, фэшъхьаф Iофыгъохэм тапэкIи татегущыIэщт.


Композитор, кIэлэегъэджэ дэгъу, лъэпкъ музыкэм иIотакIу — Адыгэ макъ\nКомпозитор, кIэлэегъэджэ дэгъу, лъэпкъ музыкэм иIотакIу\nБэдзэогъум и 25-м 2020-рэ илъэсым иилъэс 80 мэфэкI хигъэунэфыкIыгъ тичIыпIэгъу цIэрыIоу, Урысые Федерацием, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ язаслуженнэ IофышIэу, композитор IэпэIасэу, егъэджэкIо шIагъоу, цIыф Iушэу КIыргъ Юрэ Мыхьамодэ ыкъом.\nАдыгэ Республикэм и Лъэпкъ тхылъеджапIэ мыщ фэдэ хъугъэ-шIагъэхэм мэхьанэ щафашIы ыкIи Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр щызэхащэх — тхылъ къэгъэлъэгъонхэр, зэIукIэгъухэр.\nКIыргъ Юрэ ыцIэ къепIо къодыемэ, тиреспубликэ щыпсэухэрэм ащыщыбэхэм псынкIэу ашъхьэ къапхъуатэ. Адыгеим, Краснодар краим, Къыблэ Федеральнэ шъолъырым ыкIи IэкIыб къэралхэм ащыпсэухэрэ адыгэхэр ащ итворчествэ дэгъоу фэнэIуасэх. Пстэуми якIэсэ композиторым имэкъамэхэр, ипроизведениехэр къоджэ клубхэм къащегъэжьагъэу, Союзхэм я Унэ и Колоннэ зал ыкIи Москва и Кремлевскэ Дворец нэсыжьэу зэхэзыхыхэрэр ыгъэразэу къащырагъэIуагъэх. Мэхьанэ зиIэ творческэ мэфэкIхэм КIыргъыр ахэмылажьэхэу къыхэкIырэп. Джащ фэдизэу ыусыгъэхэм уасэ яI, уахътэм дештэх. Непэ тищыIэныгъэ Ю. КIыргъым итворчествэ хэмытэу къызышIогъэшIыгъуай — иорэдхэм щыIэныгъэ лъэныкъуабэр, тищыIакIэ куоу къыраIотыкIы, ежь композиторми шъхьэкIафи лъытэныгъи фыуагъэшIы. КIыргъ Юрэ лъэпкъ эстрадэм чIыпIэ дахэ щыриI, орэдыр зэрикIасэр, ащ ыгу зэрэфакIорэр, музыкэм ищыIэныгъэ епхыгъэ къодыер арымырэу, ар ижьыкъэщэ гуапэу зэрэщытыр гъуащэрэп. Чэщи мафи орэдыр игъус, къыгот КIыргъым — ар ищыIэныгъ.\nМузыкэмкIэ хэлъ сэнаущыгъэр пасэу къэнэфэгъагъ. Композиторэу КIыргъ Юрэ орэд 500-м нахьыбэ ыусыгъ: патриотическэхэр, лирическэхэр, мэфэкI нэшанэр зиIэхэр, къэпIон хъумэ, зэкIэ щыIэныгъэм ыбгъухэр къызэлъызыубытыхэрэр. А орэдхэм гур агъэшIу, цIыфыгъэм, шъыпкъагъэм уфапIу, дэим укIэращы.\nКомпозиторым илирическэ орэдхэм шъэбагъэр, гуфэбагъэр ахэлъ. КIэлэцIыкIу музыкэри ыусыныр къыдэхъу. КIыргъым иорэдхэм абзэ хэткIи гурыIогъошIу, цIыфыгъэ шапхъэм диштэхэу гущыкIох. Ахэр къызэрыкIох, ау къэбзэгъэ-зэфагъэр ахэлъ, лъэпкъ орэдхэр гум къагъэкIэу.\nСыда адэ орэдхэр ащ фэдэу гум нэсхэу ытхыныр композиторым къызыхэкIырэр пIомэ, джэуапыри зэу къэуцу: Юрэ адыгэ лъэпкъэу къызхэкIыгъэм пэблагъ, ищыIэныгъэ зыфэдэр ешIэ, илъэпкъ фэусэныри къыдэхъу.\nКомпозиторэу КIыргъ Юрэ иорэдхэр тхылъ шъхьафхэуи, нэмыкI сборникхэм адэтхэуи зыбгъу-зыпшI фэдизэу къыдэкIыгъэх. «Ситхьаркъо фыжь», «Орэдыр о зигъэгъус», «Ныбджэгъум фэгъэхьыгъэ гущыI», «Сиорэдхэр шъощ пай», мыхэм анэмыкIхэри.\nКомпозиторым иорэдхэр эстрадэм иIэпэIасэхэм ыкIи коллектив зэфэшъхьафхэм къаIох.\nКIыргъым итворчествэ Iэмэ-псымэ музыкэми къегъэбаи, театрэ къэгъэлъэгъонхэм апай музыкэр етхы. ГущыIэм пае: Адыгэ лъэпкъ драмтеатрэм щагъэуцугъэ пьесэхэу Н. Къуекъом, Е. Мамыим, И. Нэгъоим атхыгъэхэм орэдышъор афыхэзыхыгъэр Юр. Композиторым имэфэкI ин ипэгъокIэу тхылъыкIэ «Не только песня» ыIоу къыдэкIыным фигъэхьазырыгъ. Ащ музыкэм иклассическэ жанрэхэр къыщитыгъэх: сонатэхэр, концертхэр, фантазиехэр. Илъэс 80-р хэзгъэунэфыкIырэ КIыргъ Юрэ ыкIуачIэ из, чан ыкIи чэф.\nКомпозиторым ипроизведениехэм афэгъэхьыгъэу къэпIон хъумэ, якъэхъукIи, япщыналъи, къаIуатэрэмкIи зэфэшъхьафых: «Къеблагъ!», «Бжыхьэ шIулъэгъу», «Тыдэ шъухъугъа, сикъуаджэхэр», «Сятэжъ икIуакI», нэмыкIхэри.\nДунаим щыхъурэ-щышIэрэр зэкIэ цIыфым ищыIэныгъэ къыпкъырэкIых ыкIи фэкIожьых. Арышъ, композитор КIыргъымрэ ищыIэныгъэрэ зэгопчынхэу щытхэп. Иапэрэ произведениехэм къащегъэжьагъэу орэдым ыгу факIоу, гъогу тэрэз ащ зэрэфыхихырэр къащылъэгъуагъ ыкIи щытхъур къыфахьыгъ. «Октябрьский вальс» — е «Сикъоджэ гупс» (гущыIэхэр зыер Хьагъуп Аскэр), «Люблю Адыгею» (гущыIэри музыкэри Ю. КIыргъ), «Адыгея моя» (гущыIэхэр — Пэрэныкъо Мурат иеу). Ыгуи ыпси хэтрэ цIыфи атешIыкIыгъ шIулъэгъу орэд дахэу «Апэрэ шIулъэгъур хэти ерэмыхъожь» зыфиIорэр, зэлъашIэрэ усакIоу Бэрэтэрэ Хьамидэ ыусыгъэр. Ухэтми шIулъэгъум уфэшъыпкъэн зэрэфаер ащ щыкIэгъэтхъыгъ. Ар ныбжьыкIэхэми, ныбжь зиIэхэми зэфэдэу аштагъ, орэдышъори гущыIэхэри лъэшэу зэкIух, гимным пэгъэшIыгъ. «Ситхьаркъо фыжь» зыфиIоу Бэрэтарым ыусыгъэм илъ орэдышъоу КIыргъым хихыгъэри композиторым итворчествэ зыIэтыгъэхэм ащыщ. Анахьэу мы орэдым тамэ езытыгъэр УФ-м ыкIи АР-м янароднэ артисткэу Нэхэе Тэмар, ары апэдэдэ къэзыIуагъэри. Ащ дэжьым ежьыр орэдыIо цIэрыIо дэдэу джыри щымытыгъэми, ыгу факIоу къызэриIорэмкIэ цIыфхэм зыкъаригъэштагъ. Мэкъэ гохь лъэш Iэтыгъэр, пщынэ жъынчым фэдэу, зэхэзыхырэр зыдырищажьэу, гум хэтIысхьэу, орэдым ошъогум, пщэфхэм уахищэу, бгъэр ыгъэуалъэу къыIоныр фызэшIокIыгъ Тэмарэ, ыгукIэ ыштэу, игуапэу къеIоти, къыдэхъугъ.\nОрэдым ыцIи, тхьаркъо фыжь бзыум игъэпсыкIэ-шIыкIи, адыгэхэмкIэ, гулъачIэм лIыIэсыри шъэбэгъэ-къэбзагъэр, шэнышIуагъэр зыхэлъых. Бэрэтарым иусэ идэхагъэ зеджэм, КIыргъ Юрэ ышъхьэ, ыгу бэ щызэблэкIыгъэр, узэкъотыным, узэфэсакъыным ямэхьанэ къыплъигъэIэсэу орэдыр тхыгъэ.\nБзыум фэдэу цIыфыр мы чIым щэпсэу — псынкIэу, гум зипхъуатэу, ицыхьэ зытелъыжьэу, тамэ къыгуакIэу, гушIуагъом зыригъэушхоу.\nЦIыфхэм якIэсэ композиторэу КIыргъ Юрэ итворчествэ, ищыIэныгъэ яхьылIагъэу бэ къэпIон плъэкIыщтыр, тхылъхэм, гъэзет тхыгъэхэм ыкIи иорэдусыгъэхэм бэ къаIуатэрэр. Нотнэ-музыкэ литературэмкIэ Лъэпкъ тхылъеджапIэм иотдел КIыргъым итворчествэ пэблагъэ зызышIымэ зышIоигъохэм къащежэх.\nАР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ иIофышI.\nПредыдущая Бжыхьасэхэм яIухыжьын аухыгъ\nСледущая УиIэнкIэ пшъхьап


машIо - это... Что такое машIо?\nСмотреть что такое "машIо" в других словарях:\nмашIо — (машIор) 1. огонь Температурэшхо зиIэу стырэ ыкIи нэфырэ газ МашIор зэхэнагъэ Хьакум машIо илъ МашIом ыстыгъ МашIо щымыIэу Iугъо урэп гущ. 2. пожар Унэм машIо кIэнагъ МашIом цIыфхэр ечъагъэх МашIор агъэкIосагъ ◊ МашIо ыдзыгъ совершил поджег ◊… … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nкъыкIэнагъ — (къыкIэнэ) лъым. изакъоу къаIорэп загорелся, лась, лось МашIо къыхэнагъ МашIо къыкIэнагъ Унэм машIо къыкIэнагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nкIигъэнагъ — (кIегъанэ) езгъ. поджег, ла, ло МашIо кIидзагъ Хьакум машIо щыкIигъэнагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nкIэзгъэнагъэр — (кIэзгъанэрэр) зыф. прич. поджегший, ая, ее МашIо хэзгъэнагъэр Унэм машIо кIэзгъэнагъэр къагъотыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nкIэнагъ — (кIэнэ) лъым. изакъоу къаIорэп ◊ МашIо кIэнагъ загорелся, лась, лось Унэм машIо кIэнагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nкIэнэн — (кIэнэныр кIэнагъэ) гл. имасд. загореться МашIо хэнэн Унэм машIо кIэнэнэу ежьагъэу агъэкIосагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nы-гъэфэбагъ — (е гъэфабэ) нагрел, а, о Псыр ыгъэфэбагъ Щэр ыгъэфэбагъ Хьакум машIо ришIыхьи унэр ыгъэфэбагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nзэщихъуагъ — (зэщехъо) лъыI. 1. потер, ла, ло друг о друге Зыр зым щихъуагъ ПхъитIур зэщихъозэ машIо къыхыригъэхыгъ 2. натравил, а, о друг на друга Зэщигъэхьагъ Чылэр зэщехъо, зэщегъахьэ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


IофшIэныр щынэгъончъэныр | Адыгэ Макъ\nIофшIэныр щынэгъончъэнымкIэ Адыгэ Республикэм имежведомственнэ комиссие гъэтхапэм и 3-м зэхэсыгъо иIагъ. Ащ хэлэжьагъэх комиссием итхьаматэу, АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоны-гъэмкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч, ащ игуадзэу Ирина Ширинар, IофшIэнымкIэ Къэралыгъо инспекцием ипащэ игуадзэу Сергей Климченкэр, ведомствэ ыкIи къулыкъу зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр.\nЗэхэсыгъом Iофыгъоу зыщытегущыIагъэхэм ащыщых зэнэкъокъоу «IофшIэныр щынэгъончъэнымкIэ IофшIэпIэ анахь дэгъур» зыфиIорэм изэфэхьысыжьхэр, производствэм щыхъурэ фыкъоныгъэхэр, IофышIэхэр шIокI имыIэу страховать шIыгъэнхэр, нэмыкIхэри.\nIофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ Министерствэм иотдел иконсультантэу Ольга Рюмкинар зэнэкъокъум икIэуххэм къэзэрэугъоигъэхэр ащигъэгъозагъэх. IофшIэныр щынэгъончъэныр анахь дэгъоу зыщызэхэщагъэу алъытагъэр ыкIи апэрэ чIыпIэр зыфагъэшъошагъэр ОАО-у «Газпром газораспределение Майкоп» зыфиIорэр ары. ЯтIонэрэ чIыпIэр фагъэшъошагъ ООО-у «Газпромтрансгаз Краснодар» зыфиIорэм икъутамэу поселкэу Яблоновскэм дэтым. Ящэнэрэ хъугъэ ООО-у фирмэу «Комплекс-Агро» зыцIэу Мыекъуапэ щыIэр.\nКъэралыгъо программэу «ЦIыфхэм социальнэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэныр» зыфиIоу 2014 — 2020-рэ илъэсхэм ателъытагъэм къыпкъырыкIыхэзэ, ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ министерствэм унашъо ышIыгъ текIоныгъэ къыдэзыхыгъэ организациехэм сомэ мин 40 зыосэ шIухьафтын лъапIэхэмрэ дипломхэмрэ къэкIощт зэхэсыгъом щаратыжьынхэу.\nПроизводствэм IофышIэхэм шъобжэу ащытещагъэ хъухэрэм игъэкIотыгъэу къатегущыIагъ Сергей Климченкэр. IофшIэнымкIэ Къэралыгъо инспекцием изэфэхьысыжьхэмкIэ, нэбгыри 105-мэ 2016-рэ илъэсым IофшIапIэм шъобж ащытещагъэ хъугъэ, ыпэрэ илъэсым ебгъапшэмэ, ар нэбгыри 7-кIэ нахьыб. Ахэм ащыщэу хъугъэ-шIэгъи 6-р хьылъэ дэдэх, 3-мэ ядунай ахъожьыгъ. Щысэхэм къызэрагъэлъагъорэмкIэ, шъобжхэм яхьылъагъэ ыкIи хэкIуадэхэрэм япчъагъэ илъэс къэс хэхъо.\nЗэхэсыгъом къыщаIэтыгъэ Iофыгъо пстэумкIи унэшъо гъэнэфагъэхэр аштагъэх. Ахэм афэгъэзэгъэ гъэцэкIэкIо хабзэм иорганхэм ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм, организациехэм унашъохэр афагъэхьыщтых.


Мыекъопэ быгъум тыкъыухъумэщт — Адыгэ макъ\nМыекъопэ быгъум тыкъыухъумэщт\nРедактор 30.12.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nИлъэсыкIэр къэблагъэ, мэфэкIымэр жьым хэт, урамхэр кIэракIэх, зэпэнэфых, цIыфхэр етIупщыгъэу мэщафэх. Сыд тырагъэуцощт илъэсыкIэ Iанэм? Сыд зыщалъэщт илъэсыкIэ чэщым? Сыд фэдэ шIухьафтынхэмкIэ ягупсэхэр агъэгушIощт? Сыхэукъонэп анахь ащэфырэ пкъыгъохэм илъэсыкIэ тамыгъэр ащыщэу сIомэ.\nТыгъэкъокIыпIэ мэфэпчъымкIэ 2021-р гъучI фыжь быгъум и илъэс. Быгъу цIыкIухэр пхъэм, апчым, етIэ гъэжъагъэм ахэшIыкIыгъэхэу е цы хъагъэхэу тучан мэкIаехэм атепшIэпшIыкIых. А зэпстэум къахэлыдыкIэу, хэушъхьафыкIыгъэу илъэсыкIэ тамыгъэ тэ, тихэку щыпсэухэрэмкIэ, тиI. ЗэлъашIэрэ тыжьынышIэу, гъукIэу, IэпэIасэу Еутых Асе илъэс къэс зыми фэмыдэу илъэсыкIэ шIухьафтынхэр Адыгеим щыпсэухэрэм апае егъэхьазырых. Къихьащт илъэсым итамыгъэ ащ иапэрэ гъучI IэшIагъэу пIоми хъущт. Асе дышъэм, тыжьыным пкъы зиIэ пкъыгъохэу «скульптура» зыфаIорэм фэдэхэр ахишIыкIынэу зеублэм, апэу ыIапэ къычIэкIыгъагъэр Мыекъопэ Iуашъхьэу Ошъадэ къычIахыгъэ быгъу цIыкIум фэдэр ары.\nЕутых Ася — тыжьынышI, Адыгеим инароднэ художник: «Мыекъопэ Iуашъхьэм килограмм фэдиз къащэчэу быгъу цIыкIуиплI къычIахыгъагъ. ТIур дышъагъэх, тIур тыжьыныгъэх. Ащ нэмыкIэу хьадэу чIэлъыгъэм ибэнтехъо быгъу 19 тедэгъагъ. Тызщыпсэурэ шъолъырыр «быгъум къегъэгъунэ» пIоми хъущт. Дунаим щызэлъашIэрэ Мыекъопэ быгъур тэры зиер. Арышъ, илъэсыкIэм ащ ынаIэ къыттыригъэтыщт. Ащ щэч хэлъэп. Быгъур кIочIэшху, щэIагъэ хэлъ, шэн пытэ иI, лэжьакIу. Джар зэрэжъорэм фэдэу, хэти егугъузэ зыфежьэрэ Iофыр ышIэмэ, зэкIэ къыдэхъущт.»\nМыекъопэ быгъу цIыкIум итеплъэ фэдэ къабзэу Асе яинагъэкIэ зэфэшъхьафэу быгъухэр ышIыгъэх. Ащ нэмыкIэу быгъу цIыкIур дэхэфэшI пкъыгъо пчъагъэхэм ахигъэуцуагъ. Псэушъхьэхэр пшъэрылъынхэм, Iэлъынэхэм, тхьакIумэпылъхьэхэм зыми фэмыдэу тыжьынышIэм аригъэкIун елъэкIых. Сыд ыIапэ къычIэкIыми дахэ, нэр егъэгушIо. 2020-рэ илъэсым иIофшIагъэхэм ахэхъуагъ. ПкъыгъуакIэу ышIыгъэхэм ащыщ «ЩыIэныгъэм икъэгъагъ» зыфиусыгъэ скульптурэр. Ным илъфыгъэ шIулъэ-\nгъоу фишIырэр ащкIэ къыгъэлъэгъуагъ. Пкъыгъом икъэхъукIэ тарихъ гъэшIэгъон пылъ.\nЕутых Ася — тыжьынышI, Адыгеим инароднэ художник: «1992-рэ илъэсым Германием щыщ тилъэпкъэгъоу Уджыхъу Салехь Ихьсан сабый 16 зиIэ ным шIухьафтын фишIыгъ. Ащ ритыгъэ медалыр сэ зыкъысфигъази, фэсшIыгъагъ. Ащыгъум гъучIыр зэрэбгъэткIущтыр, джашъо зэрэпшIыщтыр джыри къысIэкIэхьагъэу щытыгъэп. ЦашIэу ХъутIыжъ Марет сиIэпыIэгъоу, гъучIыцэр зэрауIурэ пкъыгъомкIэ медалыр тыуIулIыгъагъэ. Сурэтэу ащ тесшIыхьагъэр сыгу имыкIэу пластилиным хэсшIыкIи, ным сабый цIыкIур ыбгъэгу чIэсэу згъэпкIэгъагъэ. Илъэс 28-рэ щытыгъ а пкъыгъо цIыкIур. Джы ипIалъэ къэси, гъучIым хэсшIыкIыгъ. Къэгъагъэм фэдэба сабый зыIыгъ ныр? Ащ пае къэгъагъэм къикIырэм фэдэу сшIыгъэ.»\n2020-рэ илъэс хэушъхьафыкIыгъэм уахътэр нахь Iэрыфэгъу зэрафэхъугъэр Асе къыхегъэщы. Пкъыгъо иныбэ ашIыгъэп, зэIукIэхэр гъэкIэкIыгъэх, къэгъэлъэгъонхэр зэIуахыгъэп. Ащ елъытыгъэу акIуачIи, яуахъти псэолъэшI инэу ежьыррэ ишъхьэгъусэу Тыркоо Руслъанрэ зэшIуахырэм тырагъэкIодагъ. Мыекъопэ къэлэ паркым унагъом Дышъэ Унэ дегъэуцо. Мыгъэ хагъэкIыгъэр бэ. IофшIэн инэу джэхашъор, ятIонэрэ къатым дэкIоерэ лъэуер мыжъо жъгъэй зэмышъогъухэмкIэ гъэпкIэгъэнхэр аухыгъ. Унэпкъыр агъэдэхагъ хъырахъишъэхэмкIэ, тхыпхъэхэмкIэ. Унэ нэIум ышъхьэ паIом фэдэу шIыгъэ танджхэр зытет чэщанэхэр тырагъэуцуагъэх. Лэгупэр гъэкIэрэкIэгъэныр, ыкIоцIыкIэ кIашъор шIыжьыгъэныр джы апэ илъ Iофых. Дышъэ Унэр къызызэIуахыщтымкIи пIалъэ зэшъхьэгъусэхэм агъэнэфагъ. Къихьащт илъэсым иIоныгъо мазэ и 1-м ехъулIэу псэолъэшIыныр къаухынэу мэгугъэх.\nЕутых Ася — тыжьынышI, Адыгеим инароднэ художник: «Сыфай типчъэхэр къызэIутхынхэшъ, зэкIэ шIоигъоныгъэ зиIэ пстэури тихьакIэщ къедгъэблэгъэнхэу. Апэрэ къатыр зэрэпсаоу гъэлъэгъуапIэу щытыщт. Апч мэкIаехэм IэрышIыгъэу тиIэхэр атетыщтых, пкъыгъо цIыкIухэр, гъэдэхалъэхэр зыщэфы зышIоигъом къызIэкIигъэхьашъущтых ыкIи, фаехэ хъумэ, ежь-ежьырэу ашIышъущт. ЗыщыгъукIэщтхэ чIыпIэ щызэIутхыщт Дышъэ Унэм. ХьакIэу къытфэкIощтхэм гъучIыр зэрагъэткIурэр ядгъэлъэгъущт ыкIи тыжьынышI сэнэхьатыр зыфэдэр ауплъэкIушъущт.»\nДжащ фэдэ пшъэрылъ инхэр иIэу тыжьынышIэ унагъор илъэсыкIэм пэгъокIы. Еутых Асерэ Тыркоо Руслъанрэ Адыгеир шIу зылъэгъухэрэ, ащ ихэхъоныгъэ фэлажьэхэрэ ыкIи хэку гупсэм игъэхъагъэхэм ащыгушIукIыхэрэ цIыфых. Къихьащт илъэсыр мафэ хъунэу, уз емынэу къэкIуагъэм цIыфхэр щымыщынэнхэу, псауныгъэ пытэ яIэнэу Адыгеим щыпсэухэрэм зэкIэми афэлъаIох.\nПредыдущая Пшъэрылъхэр къыгъэнэфагъэх\nСледущая Къэралыгъо тынхэр аритыжьыгъэх


Нарт пшъашъэхэм яхэхъоныгъэхэр — Адыгэ макъ\nНарт пшъашъэхэм яхэхъоныгъэхэр\nРедактор 12.01.2021 12.01.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nСпортышхор зышIогъэшIэгъон пшъашъэхэр дзюдомкIи самбэмкIи мэбанэх.\nАдыгэ Республикэм дзюдомкIэ испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм тренерэу Iоф щешIэ Мерэм Саидэ. ИкIэлэцIыкIугъом къыщыублагъэу спортым гукIэ хэщагъ.\n— Сянэу Фатимэрэ сятэу Руслъанрэ дзюдомкIэ зэнэкъокъухэм ахэлажьэхэзэ, спортыр сэри сшIогъэшIэгъон хъугъэ, — къеIуатэ Мерэм Саидэ. — Сэнэхьатэу къыхэсхыщтым бэрэ сегупшысагъэп.\nАдыгэмэ зэраIоу, «нэм ылъэгъурэр Iэм ешIышъу». Гъуагъо Руслъанрэ Фатимэрэ яспорт унагъо щапIугъэ Саидэ Мыекъуапэ къыщыхъугъ. Адыгэ къэралыгъо университетым физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ и Институт къыухыгъ. Тренер сэнэхьатыр ищыIэныгъэ щыщ хъугъэ.\n— Саидэ унагъо зехьэм, спортыр IэкIыб ышIынэу зыкIи гупшысэ ышIыгъэп. ШIушIагъэу иIэр къызэтэжьырэ цIыфхэм ар ащыщ, — къеIуатэ Адыгэ Республикэм испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм ипащэу, Адыгеим изаслуженнэ тренерэу Бастэ Сэлымэ. — Саидэ ыгъэсэрэ ныбжьыкIэхэм тагъэгушхо.\nИлъэси 7 зыныбжьхэм къащегъэжьэгъэ кIалэхэр, пшъашъэхэр егъасэх. КIэлэеджэкIо 200 фэдизмэ пэщэныгъэ адызэрехьэ.\nЕгъэжьэпIэшIу спортым щызышIыгъэхэм ащыщых ПIатIыкъо Заринэрэ ХьакIэко Данэрэ.\nАдыгэ Къэралыгъо университетым и Мыекъопэ къэралыгъо гуманитар-техническэ колледж ХьакIэко Данэ щеджэ, спортым зыфегъасэ. ПIатIыкъо Заринэ Мыекъуапэ игурыт еджапIэу N 11-м ия 11-рэ класс мыгъэ къыухыщт. Медицинэ сэнэхьатыр къыхихын имурад.\nКъыблэ шъолъырым дзюдомкIэ, самбэмкIэ изэнэкъокъухэм ХьакIэко Данэ чанэу ахэлэжьагъ. Илъэс 18-м нэс зыныбжьхэм язэIукIэгъухэм дышъэ медальхэр къащихьыгъэх. ИбэнакIэ ашIогъэшIэгъонэу тренер цIэрыIохэр къылъыплъагъэх.\nПIатIыкъо Заринэ Къыблэм самбэмкIэ изэнэкъокъу ятIонэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ.\nОлимпиадэ джэгунхэм дышъэр къащызыхьыгъэхэ Владимир Невзоровыр, Арсен Галстян, Мудрэнэ Бислъан, Урысыем дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Тао Хьасанбый, нэмыкI бэнэкIо цIэрыIохэр зыщапIугъэхэ спорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэр дунаим щашIэ.\nМерэм Саидэ ыгъасэхэрэ ПIатIыкъо Заринэ, ХьакIэко Данэ сыд фэдэ сэнэхьат къыхахыщтми, дзюдомкIэ спорт еджапIэм шIэныгъэу щызэрагъэгъотырэр щыIэныгъэм къыщятэжьыщт.\nУрысыем дзюдомкIэ, самбэмкIэ изэнэкъокъухэу 2021-рэ илъэсым щыIэщтхэм ХьакIэко Данэ ахэлэжьэнэу зегъэхьазыры. ПIатIыкъо Зарини зэIукIэгъухэм иIэпэIэсэныгъэ ащиушэтыщт. Спортымрэ еджэнымрэ зэгъусэхэу пшъашъэхэр ямурадхэм афэкIох.\nИлъэсыкIэу къихьагъэм нарт пшъашъэхэм ямедальхэм ахагъэхъонэу афэтэIо.\nСурэтым итхэр: ПIатIыкъо Зарин, Мерэм Саид, ХьакIэко Дан.\nПредыдущая НыбжьыкIэхэм тагъэгушIо\nСледущая Тызэфэзыщэрэ Iуданэр щыIэныгъэм щагъэпытэ


Зэнэкъокъум фэхьазыр Зэнэкъокъум фэхьазыр » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Спорт » Зэнэкъокъум фэхьазыр Зэнэкъокъум фэхьазыр\nЗэнэкъокъум фэхьазыр Зэнэкъокъум фэхьазыр\n21:40, 06 март 2019\n«Зэкъошныгъ» Мыекъуапэ – «Челябинск» Челябинск – 3:1. Ныбджэгъу ешIэгъур гъэтхапэм и 3-м Шъачэ щыкIуагъ. «Зэкъошныгъ»: Гиголаев (Ковалев, 46), Хьагъур, Катаев, Бровчук, Черов, Къонэ, Мамонов, Белов, Ахмедханов, Домшинский, Iащэ. Къэлапчъэм Iэгуаор дэзыдзэгъэ тиешIакIохэр: Кадимов, Домшинский, Мамонов. «Зэкъошныгъ» Мыекъуапэ – «Челябинск» Челябинск – 3:1. Ныбджэгъу ешIэгъур гъэтхапэм и 3-м Шъачэ щыкIуагъ. «Зэкъошныгъ»: Гиголаев (Ковалев, 46), Хьагъур, Катаев, Бровчук, Черов, Къонэ, Мамонов, Белов, Ахмедханов, Домшинский, Iащэ. Къэлапчъэм Iэгуаор дэзыдзэгъэ тиешIакIохэр: Кадимов, Домшинский, Мамонов.\n«Зэкъошныгъ» Мыекъуапэ – «Челябинск» Челябинск – 3:1.\nНыбджэгъу ешIэгъур гъэтхапэм и 3-м Шъачэ щыкIуагъ.\n«Зэкъошныгъ»: Гиголаев (Ковалев, 46), Хьагъур, Катаев, Бровчук, Черов, Къонэ, Мамонов, Белов, Ахмедханов, Домшинский, Iащэ.\nКъэлапчъэм Iэгуаор дэзыдзэгъэ тиешIакIохэр: Кадимов, Домшинский, Мамонов.\n— Ныбджэгъу ешIэгъум мэхьэнэ хэхыгъэ иIагъ, — къытиIуагъ «Зэкъошныгъэм» итренер шъхьаIэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Ешыгоо Сэфэрбый. — Гъэтхапэм и 15-м илъэс ешIэгъум пытыублэжьыщт. Ар къыдэтлъыти, яIэпэIэсэныгъэкIэ тикомандэ диштэрэ ешIакIохэм такIырыплъыгъ. «Зэкъошныгъэр» бэрэ ыпэкIэ илъыщтыгъ. Пчъагъэр 3:0 зэхъум, ешIэкIо заулэ зэIукIэгъум щызэблэтхъугъ.\nГъэтхапэм и 15-м «Зэкъошныгъэр» Ставрополь щыIукIэщт чIыпIэ командэм. ТиешIакIохэр тыгъуасэ Мыекъуапэ къэкIожьыгъэх. С. Ешыгуаом зэрилъытэрэмкIэ, «Зэкъошныгъэм» хэгъэгум изэнэкъокъу дэгъоу зыфигъэхьазырыгъ.


Адыгэ хэгъэгу Хасэмрэ Адыгеим ыкIи Пшызэ шъолъырым ямуфтиятрэ зэдаштэгъэ джэпсалъ »\nЛъэпкъ гумэкIхэм, лъэпкъыбзэм, шэн-хабзэхэм, лъэпкъым изыужьыжьын, лIэшIэгъубэхэм къыздырахьакIыгъэ быслъымэн диным ылъэ итегъэуцожьын, динри адыгабзэри еджапIэхэм ачIэлъхьэгъэным афэгъэхьыгъэ Джэпсалъэу "Мардж!" зыфиIоу лъэпкъым факIорэр.\nТинахьыжъхэу, тиакъылхэу, лъэпкъым ыгъашIохэу, иупчIэжьэгъухэр!\nШъоры ныбжьыкIэхэм ящысэу, ягъунджэхэр. Шъоры лъэпкъым икъин изехьакIохэр, ихъярхэм якIэщакIохэр, шэпхъэшIу пстэуми яpзехьакIохэр. Непэ тиныбжьыкIэхэм бэлахь шъобжэу къапекIокIыхэрэр щытэжъугъэгъэзыех. Аркъым, кIэпым къахэкIэу зигъонэмыс хъурэ тисабыйхэр къэтэжъугъэухъумэх.\nТибзылъфыгъэхэу тилъапIэхэр! Шъо Алахьталэм шъуигъэлъэпIагъ.\nУнагъохэм ярэхьатныгъэрэ сабыйхэм япIунрэ шъо Алахьым шъупшъэ къырилъхьагъ. Сабыйхэр нурэу, мамырхэу, гукIэгъухэу шъупIунхэр, шъулэжьынхэр шъо шъуипшъэрылъ шъхьаI. Тибзылъфыгъэ лъапIэхэр, сабыипсэм нахь лъапIэу ным сыда къыIощтыр?! Ным ыбгъэшъо фабэ хэта щамыпIугъэр?! Тшыпхъухэр, сабыипсэм иIэшIугъэ зыхэшъумыгъэн!\nТисабыйхэр мэстапэм (наркотикхэм), бэшэрэбым, машинэ псынкIэхэм апкъ къикIэу игъонэмысэу чъыIэм етэшъумыгъэгъэкIужьых. Ным, тым яанахь мэфэ къиныр ежьхэр псаухэзэ ясабый чIы чъыIэм рагъэкIужьыныр ары. Тисабыйхэр бэлахьхэм ащытэжъугъэухъумэх.\nШъоры гъэсэныгъэм, шIэныгъэм якъэкIуапIэхэр, шъоры дунэе шIэныгъэм тисабыйхэр, тилъэпкъ фэзыщэхэрэр. ШIэныгъэр Тхьэм ыгъэлъэпIагъ, ащ тыхэшъумыгъэн. Тисабыйхэр шIэныгъэ ямыIэу къэтэшъумыгъэгъанэх, шIэныгъэ зимыIэр нэшъоу къызэрэнэрэр агурытэжъугъэгъаIу. Шъоры лъэпкъым ишIэныгъэр, инеущыр. Шъобжэу шъон пытэхэм, наркотикхэм, машинэ зэутэкIхэм тиныбжьыкIэхэм ахахыхэрэр тинэрылъэгъу мэхъу къэхалъэхэм узадахьэрэм. ТышъолъэIу шIэныгъэм, гъэсэныгъэм къапкъырыкIэу а гумэкIыгъор нахь макIэ хъуным екIолIэпIэ зафэхэр къафэжъугъотынышъ, лъэпкъым лъыжъугъэIэсынэу. Тисабыйхэр кIодыпIэхэм ащышъуухъумэнхэу, къарышъущынхэу тышъущэгугъы.\nНепэ тиныбжьыкIэхэр игъонэмыс зышIыхэрэ наркотикхэм, шъон пытэхэм, машинэхэм яшъхьафитыджэ зекIуакIэ лъэпкъым инеущырэ мафэ якIодылIэ. Тышъоджэ, тышъолъэIу законыр гъэпытэгъэным, ар гъэцэкIэжьыгъэным гъунэ лъышъуфынэу. Наркотикхэр хэбзэнчъэу къезыгъэкIокIыхэрэм, шъон пытэхэм ящэн пылъ шапхъэхэр зыукъохэрэм икъоу пшъэдэкIыжь ягъэхьыгъэным гъунэ лъышъуфынэу. Непэ мэстапэм пылIыхьэрэ сабыйхэри, бэшэрэбым, машинэ псынкIэхэм якIодылIэхэрэри тэ тикIалэх, ахэр лъэпкъым ианахь лэжьыгъэшIоу, инеущырэ мафэх.\nШъоры лъэпкъым ыпэ итхэр, титхъагъохэри тикъинхэри шъоры зыпшъэ илъхэр. Къинхэм лъэпкъыр ащышъуухъумэнэу, хъярхэм афэшъущэнхэу Тхьэм амалхэр къышъуитын.\nТиныбжьыкIэхэу тинеущырэ мафэхэр!\nШъоры лъэпкъым илъапIэр, инеущырэ мафэр. Тэ тышъорэгушхо ыкIи тышъуфэлъаIо мамыр хъярхэм Тхьэм шъуафиузэнкIынэу, псауныгъэ, бэгъоныгъэ къышъуитынэу, шъуигъашIэр гъэшIэ кIыхьэу, шъуижъышъхьэ жъышъхьэ мафэ хъунэу. Тыкъышъоджэ ыкIи тышъущэгугъы адыгэ лъэпкъыр жъугъэбэгъонэу, ыцIэ дахэкIэ ряжъугъэIонэу. Непэ лъэпкъым хэкIырэр нахьыбэ зэрэхъугъэр шъоры зихьакъыр. Ешъоным, наркотикхэм, машинэ псынкIэхэм къапкъырыкIэу шъукъэмыхъузэ игъонэмысэу шъокIодыжьы, тиныбжьыкIэ кIасэхэр! Чiыгу дышъэу тызыщыпсэурэ Кавказыр, дунэе джэнэтыр хэта къызфыщышъунэрэр? Адыгэ лъэпкъыр мыкIодыжьыныр шъоры зипшъэрылъыр, шъоры зиамалыр. Тилъэпкъ къэтэжъугъэухъумэн, тэжъугъэгъэбагъо.\nАдыгэ хэгъэгу Хасэм итхьаматэу Бэгъушъэ Адам\nАдыгэ хэкум ыкIи Пшызэ шъолъырым ащыпсэурэ быслъымэнхэм ямуфтиеу Емыж Нурбий\nОпубликовал administrator, 2-07-2012, 18:12. Просмотров: 1869


Преимущества галечного пляжа\t5 года, 1 мес. назад\t#1\nRe: Преимущества галечного пляжа\t5 года, 1 мес. назад\t#2\nRe: Преимущества галечного пляжа\t5 года, 1 мес. назад\t#3\nRe: Преимущества галечного пляжа\t5 года, 1 мес. назад\t#4\nRe: Преимущества галечного пляжа\t5 года, 1 мес. назад\t#5\nRe: Преимущества галечного пляжа\t5 года, 1 мес. назад\t#6\nRe: Преимущества галечного пляжа\t5 года, 1 мес. назад\t#7\nRe: Преимущества галечного пляжа\t5 года, 1 мес. назад\t#8\nRe: Преимущества галечного пляжа\t5 года, 1 мес. назад\t#9\nRe: Преимущества галечного пляжа\t5 года, 1 мес. назад\t#10\nRe: Преимущества галечного пляжа\t5 года, 1 мес. назад\t#11\nRe: Преимущества галечного пляжа\t5 года назад\t#12\nRe: Преимущества галечного пляжа\t5 года назад\t#13\nRe: Преимущества галечного пляжа\t3 года, 11 мес. назад\t#14


Хэхъоныгъэм икъэкIуапI — Адыгэ макъ\nРедактор 07.06.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nПетербург щыкIорэ Дунэе экономическэ форумым къыдыхэлъытагъэу пленарнэ зэхэсыгъоу щыIагъэм УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр къыщыгущыIагъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэхэсыгъом хэлэжьагъ. УФ-м и Президент зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, пандемием ыпкъ къикIыгъэ зэпыугъохэм ауж мы форумыр дунэе мэхьанэ зиIэ апэрэ хъугъэ-шIэгъэшхоу хъугъэ.\n«Экспертхэм зэралъытэрэмкIэ, ЯтIонэрэ дунэе заом ыуж гъэрекIо фэдэу производствэр къеIыхэу зыкIи къыхэкIыгъэп. Ау тэ тицыхьэ телъэу къэтIон тлъэкIыщт дунэе экономикэм щыIэкIэ тэрэзым къызэрэфигъэзэжьырэр», — къыIуагъ Владимир Путиным.\nКъэралыгъом ипащэ коронавирусым ебэныжьыгъэным иIоф Урысыем иIахьышхо зэрэхишIыхьэрэр, УФ-м ивакцинэ анахь щынэгъончъэу ыкIи нахь шIуагъэ къытэу зэралъытэрэр къыIуагъ.\n«ЧIыпIэ хъыбэйхэу тиIэхэр пандемием нэрылъэгъу къытфишIыгъэх. Ау технологие пэрытхэр зыщагъэфедэрэ производствэм зегъэушъомбгъугъэн зэрэфэе гупшысэми ащ тыкъыфищагъ. Анахь шъхьаIэр — псауныгъэм нахь мылъкушхо зэрэщымыIэр къыдгуригъэIуагъ. Ащ тыкъыпкъырыкIызэ тинеущрэ мафи дгъэпсыщт», — къыIуагъ Владимир Путиным.\nУФ-м и Президент къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, кризисхэм ялъэхъан къэралыгъом иIахьэу экономикэм хилъхьэрэм хэхъо. Къэралыгъом ипащэ «Северный поток-2» зыфиIорэр зэрагъэпсырэм къытегущыIагъ, Европэм ихэгъэгухэми, нэмыкI къэралыгъохэми технологие пэрытхэр зыщыгъэфедэгъэ проектхэр адагъэцэкIэнхэм зэрэфэхьазырыр къыIуагъ.\nВладимир Путиным ипсалъэ къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, пандемием илъэхъан цIыфхэм псынкIэу IэпыIэгъу зэрарагъэгъотыгъэм ишIуагъэкIэ IофшIэпIэ чIыпIэ миллион пчъагъэ къызэтырагъэнэжьын алъэкIыгъ. Президентым пшъэрылъ афишIыгъ цIыфхэм IофшIэн къафэгъотыгъэнымкIэ шъолъырхэм IэпыIэгъу зэраратырэ программэхэр нахь агъэлъэшынэу. Джащ фэдэу УФ-м и Президент игъо ылъэгъугъ 2022-рэ илъэсым бэдзэогъум и 1-м нэс Урысыем ишъолъырхэм фэгъэкIотэныгъэ зиIэ ипотекэр ащыгъэфедэгъэнымкIэ программэр лъагъэкIотэнэу, проценти 7 тегъахъо аIахынэу. Джащ фэдэу къэралыгъом ипащэ предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ чIыфэхэр зэраратыщт шэпхъакIэхэр 2021-рэ илъэсым агъэфедэнхэу игъо ылъэгъугъ. Владимир Путиным ишIошIкIэ, Урысыем ибизнес цIыкIурэ гурытымрэ антимонопольнэ уплъэкIун бащэ арашIылIэ.\n«Джыдэдэм, кризисым тыкъызщыхэкIыжьыгъэ лъэхъаным, хэхъоныгъэм игъогу тытеуцон зэрэфаем нэмыкIэу, амалэу щыIэр зэкIэ къызфэдгъэфедэн, научнэ, технологическэ амалхэм зядгъэушъомбгъун фае. Мыщ дэжьым мэхьанэшхо иI хэгъэгухэм инвестиционнэ зэпхыныгъэу зэдыряIэр къэухъумэгъэным ыкIи ахэм зягъэушъомбгъугъэным», — къыIуагъ Владимир Путиным.\nХэгъэгум и Президент Федерацием ишъолъырхэу пандемием илъэхъан зиIофшIэн дэгъоу зэхэзыщагъэхэм, инвесторыкIэхэр къезгъэблэгъагъэхэм «тхьашъуегъэпсэу» ариIуагъ. Ащ фэдэ шъолъырхэр инвестициехэмкIэ Лъэпкъ рейтингым щыдэкIоягъэх.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы илъэсым къыкIоцI Адыгеим мы лъэныкъомкIэ гъэхъэгъэшхо зэришIыгъэр, я 36-рэ чIыпIэ рейтингым щиубытыщтыгъэмэ, я 11-рэ чIыпIэм ар зэрэнэсыгъэр, инвестициехэр къызэрэхалъхьэрэмкIэ хэгъэгум ишъолъыр анахь дэгъухэм ясатырэ зэрэхэуцуагъэр.\nПленарнэ зэхэсыгъом икIэуххэм къатегущыIэзэ, КъумпIыл Мурат хигъэунэфыкIыгъ шъолъырхэм ячаныгъэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ Петербург щыкIорэ Дунэе экономическэ форумым мэхьанэшхо зэриIэр.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, УФ-м и Президент и Джэпсалъи, непэрэ форумыми игъоу ащилъэгъугъэхэм шъолъыр экономическэ моделыр нахьышIу шIыгъэнымкIэ амалхэр къызэIуахых.\n«Непэ шъолъыр пэпчъ нахьыбэу инвесторхэр къызэрэригъэблэгъэщтхэм ыуж ит. ИнвестициехэмкIэ тиIофхэр нахьышIу тшIынхэ тлъэкIыгъ, Лъэпкъ рейтингым я 11-рэ чIыпIэр щытыубытыгъ. Мы Iофыр лъыгъэкIотэгъэным, республикэм нахьыбэу инвестициехэр къыхалъхьанхэмкIэ амалхэр зетхьанхэм мэхьанэшхо яI. Ин-вестициехэр къытхэзылъхьэ зышIоигъохэм зэдэгущыIэгъу пчъагъэ адытиIагъ. ШэпхъакIэхэм атетэу тызэрэзекIон фаемкIэ къэбарыкIэхэр къытIэкIэхьагъэх. НэмыкI шъолъырхэм IофшIэнымкIэ опытэу яIэр зэдгъэшIагъ. Форумым щытшIыгъэ зэзэгъыныгъэхэм шIуагъэ къакIэкIонэу тэгугъэ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nНепэкIэ Адыгеим сомэ миллиард 36-рэ фэдиз зытефэщт инвестиционнэ проект 25-рэ щагъэцакIэ. Инвестициехэр нахьыбэу къыхалъхьанхэмкIэ республикэм ишIуагъэ къекIыщт Дунэе экономическэ форумэу Петербург щыкIорэм щызэдашIыгъэ зэзэгъыныгъэхэм, УФ-м и Президент пшъэрылъэу къафишIыгъэхэр зэкIэ гъэцэкIэгъэнхэм, республикэм хэхъоныгъэ зэришIыщт Стратегием диштэу IофшIэнхэр зэхэщэгъэнхэм.\n«ИнвестициякIэхэр къытхалъхьанхэм фэIорышIэщтых зекIо кластерымрэ индустриальнэ паркымрэ зэрагъэпсыщтхэр. А проектхэм экономикэм зыкъырагъэIэтыщт, IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр зэхащэщтых», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая ЯтIонэрэ чэзыур аублэщт\nСледущая «Единая Россия» поможет регионам реализовать программу бесплатной газификации


Тхьамэтэ гуадзэм нэIуасэ фишIыгъэх — Адыгэ макъ\nТхьамэтэ гуадзэм нэIуасэ фишIыгъэх\nРеспубликэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Росимуществэм Краснодар краимкIэ ыкIи Адыгэ РеспубликэмкIэ ишъолъыр чIыпIэ гъэIорышIапIэ ипащэу Сергей Маркевич АР-м и Правительствэ зычIэт унэм тыгъуасэ зэIукIэгъу щыдыриIагъ. Ащ игуадзэу Гъунажьэкъо Аслъан — къэралыгъо мылъкур Адыгеим щызезыгъэкIощтым зэIукIэгъум хэлажьэхэрэр нэIуасэ фишIыгъэх.\nДжащ фэдэу Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэу КIэрэщэ Анзаур, АР-м и ЛIышъхьэрэ АР-м иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэ игуадзэу Хъоткъо Саниет, АР-м мылъку зэфыщытыкIэхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Ирина Бочарниковар.\nРосимуществэм ичIыпIэ гъэIорышIапIэ зэпхыныгъэ дэгъу зэрэдыряIэр, федеральнэ мылъкум иучетрэ игъэзекIонрэ япхыгъэ къэралыгъо пшъэрылъхэм язэшIохынкIэ язэдэлэжьэныгъэ тапэкIи зэрагъэпытэн фаер Адыгеим и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ.\nРосимуществэм ишъолъыр чIыпIэ гъэIорышIапIэ ипащэ къызэриIотагъэмкIэ, ведомствэм фэхъугъэ зэхъокIыныгъэхэр зэпхыгъэр штатым къызэрэщагъэкIагъэр ары. Ау пшъэрылъэу яIагъэр зытетым тетэу къэнэжьы — къэралыгъо мылъкум игъэзекIонкIэ республикэм ихэбзэ къулыкъухэм зэпхыныгъэу адыряIэр нахь гъэпытэгъэнэу. Росимуществэм ишъолъыр чIыпIэ гъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу агъэнэфагъэм Адыгеим хэшIыкI дэгъу зэрэфыриIэм, опытышIу зэрэIэкIэлъым яшIуагъэкIэ пшъэрылъэу къыфашIыхэрэр гъэхъагъэ хэлъэу зэригъэцэкIэщтхэм яцы-\nхьэ зэрэтелъыр лъэныкъохэм къаIуагъ.\nГъунажьэкъо Аслъан 1980-рэ илъэсым Мыекъуапэ къыщыхъугъ, сэнэхьатэу «Юриспруденция» зыфиIорэмкIэ Адыгэ къэралыгъо университетыр къыухыгъ. Адыгэ Республикэм мылъку зэфыщытыкIэхэмкIэ и Комитет Iоф щишIагъ, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым кIэлэегъаджэу щылэжьагъ. МУП-у «Землеустройство» зыфиIорэм ипэщагъ, аужырэ илъэси 8-м ООО-у «БТИ-Землеустройство» зыфиIорэм пэщэныгъэ дызэрихьагъ.\nПредыдущая Я IХ-рэ зэнэкъокъур\nСледущая Спорт джэгупIэхэр зэрашIыщтхэм тегущыIагъэх


Адыгэ сатыушIэхэм ыкIи бизнесменхэм афакIорэ джэпсалъ »\nАдыгэ лъэпкъ Iофлэжьхэм я Совет адыгэ сатыушIэхэм ыкIи бизнесменхэм афакIорэ джэпсалъэу къышIыгъэр\nАдыгабзэм ылъэныкъокIэ гумэкIыгъоу щыIэхэм апкъ къикIэу зыкъышъуфэтэгъазэ. Адыгэ Республикэм ицIыф зэхэхьэ купэу «Адыгэ КIотэныгъ» (Черкесский прогресс) адыгабзэм изытет фэгъэхьыгъэ джэпсалъэ мэзэ заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ къышIыгъагъ, ар куп зэхахьэм исайт ит (circassianprogress). Адыгабзэм изэгъэшIэн закъоп, ащ игъэфедэн ыкIи ихэхъоныгъэхэм тизэхахьэ ащ къыщышъуаджэ.\nБлэкIыгъэ илъэсым УФ-м и Къэралыгъо Думэ бзэхэр шIокI имыIэу зэбгъэшIэнхэу щымытэу (урысыбзэм нэмыкIхэрэр) зештэм ыуж, ау щытми кIодыжьыпIэ ифэгъэ бзэхэм язытет нахь дэй хъугъэ. Ау джыри федеральнэ, республикэ хэбзэгъэуцугъэхэм ыкIи къэралыгъом ихэбзэ шъхьаIэу УФ-м и Конституцие ахэтых тхыгъэхэу лъэпкъхэм яфитыныгъэхэм ягъэцэкIэнкIэ амал къэзытыхэрэр. ЛIэуж зэфэшъхьафхэу зиуахътэ, зыкIуачIэ, зищыIэныгъэ ащ фэзгъэхьыгъэхэм ар яхьатырэу хъугъэ.\nТиреспубликэхэм къэралыгъуабзэхэр тыди ыкIи ренэу ащыдгъэфедэнхэ фай, бзэм Iоф ышIэнымкIэ, ащ къыкIэлъыкIоу лъэпкъым икъэухъумэнкIэ ащ мэхьэнэ ин иI.\nАры, лъэпкъым ицIыф зэхахьэхэм мы IофыгъомкIэ УФ-м, Республикэхэм япащэхэм, политикэ партиехэм зафагъазэ. Тифитыныгъэхэр ыкIи тишIоигъоныгъэхэр къэтыухъумэнхэм пае ар тэшIэ, ежь лъэпкъыхэм икъу фэдизэу зэхашIэ ямыIэмэ, хэгъэгу горэми лъэпкъыхэм яфитыныгъэхэм икъоу уасэ афишIыщтэп.\nНепэ зэкIэми тэлъэгъу къэбарзехьэхэм, фирмэхэм ацIэхэм, ащэрэр, яфэIо-фашIэхэр зыщытхыгъэхэм, яIофшIакIэ зэрэгъэпсыгъэм ыкIи ащ фэдэхэм адыгабзэр макIэу зэрэщагъэфедэрэр.\nКъэралыгъо къулыкъу, IофшIапIэ зэфэшъхьафхэм ащкIэ охътабэ ыкIи зэгъэзэфэныгъабэ ящыкIагъэмэ, бизнесым пылъхэм тхыгъэр адыгабзэкIэ зэрадзэкIыным пае такъикъ е мэфэ заул, анахьыбэмэ тхьэмаф тефэщтыр. Мафэ къэс фэдэ рекламэ ашIы, етIани ар агъэуцугъахэми фэдэ зэхъокIыныгъэхэр фэпшIынхэ плъэкIыщт. Ащ мылъкубэ тефэщтэп, кIэу пшIын зыхъукIэ зы бзэм паекIи, бзэ заулэм апаекIи уасэр зэфэдэ. Арэу зыхъукIэ адыгабзэм изэгъэшIэн игъэпытэн къэлъагъоу ыкIи шIуагъэ зиIэ шъуиIахь хэшъулъхьащт.\nАдыгэ республики 3-м ащыпсэухэрэм фэдэ амалхэр яIэх ыкIэ ащ фэдиз амал яIэп хэгъэгум инэмыкI чIыпIэхэм ащыпсэурэ адыгэхэм. Ахэр дгъэфедэнхэ фай, икъоу ар тымыгъэцакIэмэ, мы амалхэри чIэтынэщтых.\nБзэм, лъэпкъ зэхашIэм яухъумэн шъухэлэжьэнэу тыкъышъуаджэ, ар джырэкIэ зыгъэцакIэхэрэм лъэшэу тафэраз. Типшъэрылъэу тшIэн фаер тымыгъэцакIэмэ тичIыпIэ нэмыкIхэм аубытыщт.\nТхьам гукIэгъу къытфишIын.\nАдыгэ лъэпкъ Iофлэжьхэм я Совет:\nЩэрджэс Мухьамэд, общественнэ IофышI (Къэрэщай-Черкес Республик);\nЦундышк Заурбый, Мыекъуапэ ицIыф куп зэхахьэу «Адыгэ Хасэ – Черкесский Совет» итхьэмат (Адыгэ Республик);\nЯгъэнэ Ибрахьим, общественнэ IофышI (Къэбартае-Бэлкъар Республик);\nЯхъулIэ Юрий, общественнэ IофышI (Адыгэ Республик);\nКъокIаскъо Мартин, цIыф куп зэхахьэу «Хабзэ» ипрезидент (Къэбартае-Бэлкъар Республик);\nЗыхьэ Амин, общественнэ IофышI (Адыгэ Республик);\nАгыр Аслъан, цIыф куп зэхахьэу «Адыгэ КIотэныгъ» (Черкесский Прогресс) итхьэмат (Адыгэ Республик).\nОпубликовал admin, 17-07-2019, 19:34. Просмотров: 221


Едзыгъо пэпчъ узыIэпещэ | Адыгэ Макъ\nЕдзыгъо пэпчъ узыIэпещэ\nХъулъфыгъэ волейбол командэхэм язэIухыгъэ зэнэкъокъоу Мыекъуапэ щыкIуагъэм «АГУ-Мары» зыфиIорэм апэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ.\nКIэух ешIэгъоу Адыгэ къэралыгъо университетым щызэхащагъэм «АГУ-Мары» 3:1-у «Мыекъуапэм» щытекIуагъ. Зэнэкъокъум уеплъынкIэ гъэшIэгъоныгъэ. Апэрэ едзыгъуи 2-р «АГУ-Мары» ыхьыгъ. «Мыекъуапэм» ящэнэрэ едзыгъом текIоныгъэр къызыщыдехым, зэIукIэгъур нахь къин хъугъэ.\nПчъагъэр зэфэдизэу бэрэ къыхэкIыгъ: 5:5, 12:12, 17:17. «Мыекъуапэр» ыпэкIэ пхъашэу зилъыкIэ Iэгуаом еощтыр къэшIэгъуаеу щытыгъ. ЕшIакIохэм хэкIыпIэшIухэр къагъотыщтыгъэх. «АГУ-Мары» студентхэр щешIэх. Зэпэмычыжьэхэу мэуцухэшъ, Iэгуаор псынкIэу зэфадзыжьы. Хъагъэм нахь лъагэу зызыIэтыщтыр, Iэгуаом еощтыр къэшIэгъошIоп.\nКIэух ешIэгъур пчъагъэмкIэ зэтэгъапшэ: 18:17, 20:17, 21:19, 22:21, 23:23, 24:23. «Мыекъуапэм» ехьы, ау гугъэм хигъахъорэп. Студентхэм пчъагъэр зэфэдиз ашIы, текIоныгъэр 26:24-у къыдахы.\nМыекъуапэ иадминистрацие физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет итхьаматэу Дмитрий Щербаневыр хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэ командэхэм афэгушIуагъ. Кубокхэр, медальхэр, щытхъу тхылъхэр аритыжьыгъэх, шIоу щыIэр къадэхъунэу афиIуагъ. Псауныгъэм игъэпытэн фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъухэр нахь игъэкIотыгъэу тапэкIи зэрэзэхащэщтхэм физкультурэм пыщагъэхэр щигъэгъозагъэх.\n«АГУ-Мары» итренерэу Андрей Шопиным зэхэщакIохэм, зэнэкъокъум хэлэжьагъэхэм «тхьашъуегъэпсэу» къариIожьыгъ.\nСурэтхэм арытхэр: «АГУ-Мары» ыкIи «Мыекъуапэ» волейбол ешIэх; апэрэ чIыпIэр къыдэзыхыгъэ командэм фэгушIох.


ХэмыкIокIэжьын лъэуж къыгъэнагъ - Статьи на адыгском. - Каталог статей - Неофициальный сайт аула Ассоколай.\nШъуимафэ шIу, гъэзетэу «Адыгэ макъэм» иIофышIэхэр!\nТыкъызытегущыIэмэ тшIоигъор лъэпкъ гъэзетым иредакцие илъэсыбэрэ Iоф щызышIагъэу, тшыпхъу нахьыжъэу, типхъорэлъфэгъоу Чэсэбый Юл.\nТигупсэу Юлэ идунай зихъожьыгъэр илъэси 8-м ехъугъ. Юлэ псаугъэмэ, бэдзэогъум и 17-м ыныбжь илъэс 80 хъущтыгъэ.\nЮлэ иIофшIэкIагъэри, ицIыфышIугъагъэри, иакъыли дэгъоу щыгъуазэх иIофшIэгъугъэхэр ыкIи ягукъэкIыжьхэр бэрэ лъэпкъ гъэзетым къыщыхаутэу хъугъэ.\nТэри, иIахьылхэм, Юлэ шэн-хэбзэ дэхабэу дэтлъэгъугъэр зэкIэ къэтымыпчъыми, гущыIэ фэбэ заулэкIэ тыкъытегущыIэ тшIоигъу.\nЮлэ къалэу Мыекъуапэ къыщыхъугъ, ятэкIэ къуаджэу Аскъэлай зыщыщыгъэр, бэрэ дахэкIэ нахьыжъмэ зигугъу ашIыщтыгъэ лIакъоу Чэсэбыймэ япхъугъ.\nЮлэ ищыIэныгъэ къиныгъо лъэхъанхэр бэу къыхэфагъ, ятэ Хэгъэгу зэошхом щыкIодыгъ. Арэу щытми, исабыигъо-икIэлэгъум лъэшэу анаIэ тырагъэтыгъ янэу Чаби, ятэшыпхъухэу Къутаси, Зулихъи. Мыхэм аIэ зэкIэдзагъэу яцIыфыгъи, яшэн-зэфыщытыкIэ шъаби зэбламыхъоу ягъашIэ къахьыгъ. Тхьэм джэнэт къарет.\nЦIыфмэ гуфэбэныгъэ ин Юлэ афыриIагъ, ыгукIэ къабзэу щытыгъ. ИIахьылхэмкIэ гукIэгъушхо хэлъыгъ. Типхъорэлъфэгъу иунэ цIыфкIуапIэщтыгъ, зыми нэмыплъ ритыгъэп. Пшъыгъэу IофшIапIэм къикIыжьыгъэми, IущхыпцIыкIызэ, Iахьыл ныохэми, пшъэшъэжъые еджакIохэми, нэмыкIхэми афабзэщты-гъэ, афадэщтыгъэ. Юли, янэу Чаби рызыкъышхо яIагъ. Чылэм къикIыгъэ Iахьыли, нэIуаси, сымэджэщым чIэфагъи Юлэ имыхьамелэ анэсыгъ ыкIи шIукIэ агу къэкIыжьы, ащыгъупшэрэп, къыфэразэх.\nЮлэ икIалэу Айтэч янэ итеплъэ ыIыгъ, ишэн, иIокIэ-шIыкIэхэмкIи ехьыщыр. Ти Айтэч ишIэныгъи, иIофшIакIи, иIушыгъи тырэгушхо, тыфэлъаIо щыIэкIэ гупсэф иIэнэу, насыпышIонэу, унэгъо дахэ иIэ хъунэу!\nНепэ Юлэ къытхэмытыжьми, ицIыф шъыпкъэгъэ дахэкIэ иIахьылхэм тыгу къэкIыжьы, ишэнкIэ щысэтехыпIэу тиIагъ ыкIи тиI.\nЮлэ бэрэ тынэгу къыкIэуцо, тыгуи зэхахьэ, тынэпси къытшIуехы…\nУтщыгъупшэрэп, ти Юлэ дах\nЧэсэбый Юлэ непэ къытхэтыгъэмэ, ыныбжь илъэс 80 хъущтыгъэ.\nIэдэб дахэ зыхэлъ IофшIэкIошхоу, шъхьэкIэфэ ин зыфашIыщтыгъэ бзылъфыгъэу ары Юлэ тыгу къызэринагъэр. УныбжьыкIэми, ухэкIотагъэми узыфищэу шэн дэхабэ ащ хэлъыгъ.\nЧэсэбый Юлэ 1936-рэ илъэсым бэдзэогъум и 16-м Мыекъуапэ къыщыхъугъ. Хьатыгъужъыкъое гурыт еджапIэм къызычIэкIым, Мыекъопэ кIэлэегъэджэ институтым щеджагъ. Ар къызэриухыгъэм лъыпытэу ищыIэныгъэ печатым рипхыгъ. Гъэзетэу «Социалистическэ Адыгеим» (нэужым «Адыгэ макъэм») илъэс 30-м ехъурэ Iоф щишIагъ. Корректорыгъ, письмэхэмкIэ отделым иIофышIагъ, ау пстэуми анахьыбэу зэдзэкIакIоу щытыгъ.\nЮлэ илъэсыбэрэ зы кабинет сыдисынэу хъугъэ. Бэ сызыфигъэсагъэр, инэу сыфэраз. Анахьэу сыгу къэкIыжьырэр апэрэ мафэр ары. «Непэ къыщегъэжьагъэу мары узигъусэщтыр, кIырыплъ, упчIэжьэгъу шIы», — ыIуи Пэнэшъу Хьамзэт Юлэ икабинет сызырещэм, пстэуми апэу сынаIэ зытесыдзагъэр тхьэпэ 20 фэдиз хъун хэутыгъэу ыпашъхьэ зэрилъыр ары. Мэфэ заулэм зэIуигъэкIагъэмэ яджэжьэу къысшIошIыгъ. Ау нафэ къызэрэхъугъэмкIэ, сыхьатищкIэ ащ фэдизыр зэридзэкIыгъ (нэкIэ рычъэмэ, урысыбзэр адыгабзэм рилъхьэзэ, машинисткэм хыригъэутыгъ). Сыгу лъэшэу кIодыгъэу мэкIэ-макIэу сылъыплъэщтыгъ. Игъо къысфалъэгъугъэ IофшIэным сызэрезэгъыгъэмкIэ сыкIэгъожьыгъэу сепэгъогъохэу сыщысыгъ. Гулъытэшхо зиIэ бзылъфыгъэм сыгу ихъыкIырэр къыгурыIуагъ ыкIи макIэу къэщхыпцIи къысиIуагъ: «ЗэкIэми зэгорэм ащ фэдэ зэпачын фаеу мэхъу. Тэри тыбдеIэщт, ори уегугъущт. УмыгумэкI, зэкIэ дэгъоу зэпыфэщт». А гущыIэхэм ауж сыгу нахь къихьажьыгъ ыкIи цыхьэ къысфэзышIыгъэхэр къэсымыгъэукIытэжьынхэу тесыубытагъ…\nИлъэсхэр, илъэсхэр, цIыфым гушIуагъуи, къини бэ зэфэшъхьафэу пэжъугъохын шъулъэкIырэр. Сэ непэ згъэшIэгъожьэу сызэгупшысэрэр сыд фэдизэу Юлэ ыгу хэкIын фэдэ горэ къыраIуагъэми, зыми дысэу е ымакъэ Iэтыгъэу зэрэдэмыгущыIэжьыгъэр ары. НахьыбэрэмкIэ мырэущтэу ыIощтыгъэ: «Ащи ыIуагъэмрэ зэрэзекIуагъэмрэ шIотэрэз, ащ хэпшIыхьан щыIэп».\nДунаим къытехъуагъэу емыхыжьын щыIэп, ау цIыфмэ дэ-гъукIэ уигугъу ашIыжьыныр зымыуасэ щыIэп. Утщыгъупшэрэп, ти Юлэ дах, бэрэ уигугъу тэшIы.\nШIукIэ тыгу уилъ\nЧэсэбый Юлэ фэдэ цIыфышIу сапэ къызэрифагъэмкIэ, илъэс пшIыкIущым ехъурэ сыдэлэжьэнэу зэрэхъугъэмкIэ Тхьэм лъэшэу сыфэраз. ИIэдэбкIэ, ибэрэчэтыгъэкIэ ар редакцием иIофышIэхэм къахэщыщтыгъ, цIыфыгъэкIэ уахэзыгъэлъыхъухьащтхэм ащыщыгъ. Нэщх-гущхэу, нэгу зэIухыгъэу, цIыф хьалэлэу щытыгъ. УпчIэ горэ уиIэу Юлэ зызыфэбгъазэкIэ, Iофэу зыпылъыр зэпигъэути, мэхьанэ къыуитэу, щхыпэ шъабэр ыIупэ телъэу, нэгушIоу, самбырэу джэуапыр къыуитыжьыщтыгъ, рэхьатныгъэу хэлъымкIэ бзылъфыгъэм угу къыдищаещтыгъ.\n«Тхьэм Чэсэбый Юлэ зэдзэкIын Iофым къыфигъэшIыгъагъ» сIомэ, хэукъоныгъэ мыхъунэу сэлъытэ. Зыпшъэ умыкIожьын къулайныгъэ ин а Iофым ащ фыриIагъ, ыгу етыгъэу зэрэлажьэрэмкIэ, ишэнышIуагъэкIэ уехъопсэнэу щытыгъ. Ау шIэныгъэшхо зэрэкъолъым рыкъэеу сырихьылIагъэп, къыдэлажьэхэрэм зыкIи захиIэтыкIыгъэп. ИцIыфыгъэкIи, иIэпэIэсэныгъэкIи бзылъфыгъэ гохьыр тищысэтехыпIэу щытыгъ.\nЮлэрэ сэрырэ тызэгъусэу бэрэ тидачэхэм тыкIощтыгъ ахэр зэголъыгъэхэти. Ащ ыIэ чIыгум зэрекIурэр, бысымгощэ хьалэлэу зэрэщытыр синэрылъэгъугъ.\n«Ынэгу нурэ къыкIехы, цIыф нэфын» зыфаIорэмэ Юлэ ащыщыгъ, къешIэкIы-гъэ пстэури зэлъигъэнэфыщтыгъ. Гуфэбагъэу, гукIэгъоу цIыфхэм апигъохыгъэм, ишIуагъэ зэраригъэкIыгъэм япэгъокIэу Тхьэм джэнэт къыритынэу селъэIу.\nКатегория: Статьи на адыгском. | Добавил: Анцокъо (26.07.2016)


Джыри зы псэупIэ щатIупщыщт | Адыгэ Макъ\nДжыри зы псэупIэ щатIупщыщт\nМыекъопэ районым ит станицэу Абадзехскэр гъэстыныпхъэ шхъуантIэр зынэмысыгъэ псэупIэ мэкIэ дэдэу Адыгеим къинагъэхэм ащыщыгъ.\nДжы мары шышъхьэIу мазэм а Iофыгъор зэшIохыгъэ хъущт. Илъэс заулэм гъэстыныпхъэ шхъуантIэм ирыкIуапIэу мыщ щашIыщтыгъэр аухыгъ.\nКъоджэ псэупIэхэм зыпкъ итэу хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ федеральнэ программэу 2014 — 2020-рэ илъэсхэм ателъытагъэм къы-хиубытэу ар станицэм щагъэпсыгъ. АР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэу программэм ипхырыщын фэгъэзагъэм къызэрэщытаIуагъэмкIэ, 2014-рэ илъэсыр ары гъэстыныпхъэ шхъуантIэм ирыкIуапIэхэм якъудыин зырагъэжьэгъагъэр. ПстэумкIи километрэ 44860-м ехъу ашIыгъ, сомэ миллион 80 фэдиз ащ пэIухьагъ.\nУнэхэм ящэлIэгъэным фэшI кооперативэу зэхащагъэм щагу 500 хэхьагъ. Ахэм ащыщэу 93-мэ гъэстыныпхъэ шхъуантIэр агъэфедэнымкIэ ищыкIэгъэ техническэ амалхэр яIэ хъугъэ. IофшIэн пстэури аухыгъэу шышъхьэIум и 24-м гъэстыныпхъэ шхъуантIэм ирыкIуапIэхэр атIупщынхэ гухэлъ яI.\nУрысые Федерацием исубъектэу гъэстыныпхъэ шхъуантIэр цIыфхэм аIэкIэгъэхьэгъэнымкIэ апэ итхэм Адыгеир ащыщ. Республикэм ипащэхэр федеральнэ программэ зэфэшъхьафэу гъэстыныпхъэм ирыкIуапIэхэм ягъэпсын къызщыдэлъытагъэхэм субъектыр ахэгъэлэжьэгъэным лъэшэу Iоф зэрэдашIэрэм ишIуагъэкIэ, процент 92-у Адыгеим ар гъэцэкIагъэ щыхъугъ.\nКъоджэ псэупIэхэм зыпкъ итэу хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ программэм федеральнэ бюджетым къыхэхыгъэ ахъщэу къыфэкIощтым нэмыкIэу субъектым ежь иIахьи къыхилъхьан фаеу къыщыдэлъытагъ. Ар гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэм ишIуагъэкIэ 2014-рэ илъэсым къыщыублагъэу Мыекъопэ районым изакъоу псэупIиплIымэ гъэстыныпхъэ шхъуантIэм ирыкIуапIэхэр ащыкъудыигъэ хъугъэ. НэмыкI муниципальнэ образованиехэри мы программэм къыхиубытагъэх.\nДжащ фэдэу ПАО-у «Газпромымрэ» Адыгеимрэ республикэм гъэстыныпхъэ шхъуантIэр IэкIэгъэхьэгъэным фэгъэхьыгъэ зэзэгъыныгъэу зэдашIыгъэм ишIуагъэкIэ 2020-рэ илъэсым нэс Джэджэ, Кощхьэблэ, Мыекъопэ, Тэхъутэмыкъое ыкIи Шэуджэн районхэм япсэупIэ 26-мэ ар ящэлIагъэ хъущт.


КIалэхэр, къулыкъур къэджэ | Адыгэ Макъ\nФедеральнэ хэбзэгъэуцугъэу «О воинской обязанности и военной службе» зыфиIорэм къызэрэщиIорэмкIэ, дзэм къулыкъур щызыхьын зылъэкIыщтхэр илъэс 18-м къыщегъэжьагъэу илъэс 27-м нэс зыныбжь хъулъфыгъэхэу дзэ учетым хэтхэр ыкIи хэмытхэр арых. Федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм къызэригъэнафэу къулыкъур зымыхьын фитыр, джащ фэдэу отсрочкэ зиIэхэр ыкIи ипсауныгъэкIэ къулыкъум кIон зымылъэкIыщтхэр дзэм ащэщтхэп. КIалэр илъэс 18 зыхъукIэ ары ныIэп дзэм къеджэнхэ залъэкIыщтыр.\nЗыщызыдзыехэрэр нахь макIэ хъугъэх\nГенералхэм ыкIи адмиралхэм амыгъэшIэгъон алъэкIырэп дзэм зыщызыдзыехэрэм япчъагъэ хэпшIыкIэу нахь макIэ зэрэхъугъэр. Урысыер пштэмэ, мыгъатхэ къыщегъэжьагъэу ахэм япчъагъэ процент 50-кIэ нахь макIэ хъугъэ. Мыщ дэжьым социологхэм, Миноборонэм ианалитикхэм къызэраIорэмкIэ, теубытагъэ ыкIи шъыпкъагъэ хэлъэу ныбжьыкIэхэм къулыкъур ахьы. Мы аужырэ илъэсхэм афэдэу патриотическэ мэхьанэ ратызэ ныбжьыкIэхэр къулыкъум къекIолIагъэхэу къашIэжьырэп.\nАдыгеим идзэ комиссариат иIофышIэхэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, дзэ къулыкъум зыщызыдзыехэрэм япчъагъэ мыгъэ зэхапшIэу нахь макIэ хъугъэ. АщкIэ зишIуагъэ къакIоу алъытэрэр дзэ-патриотическэ пIуныгъэм ылъэныкъокIэ Iофтхьабзэхэр бэу еджапIэхэм ащызэрэзэхащэхэрэр ары. Арэу щытми, къулыкъум кIо зышIомыигъо ныбжьыкIэхэри щыIэх, загъэбылъхэу, комиссариатхэм къямыкIуалIэхэу. АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ ыкIи кощын IофхэмкIэ иотдел дзэ комиссариатым зэпхыныгъэ дэгъу дыряIэу зэрэзэдэлажьэхэрэм ишIуагъэкIэ дзэ къулыкъум зыщызыдзыехэрэр къыхагъэщых.\nДжыри зы Iофыгъо дэгъу. Медицинэ статистикэм къызэритырэмкIэ, мы аужырэ илъэси 10-м, япсауныгъэ елъытыгъэу, къулыкъур зыхьын зылъэкIыщт ныбжьыкIэхэр нахьыбэ хъугъэх, процент 67-м къыщегъэжьагъэу процент 76-м нэсэу ахэм япчъагъэ хэхъуагъ.\nАдыгэ Республикэм идзэ комиссарэу Александр Авериным къызэриIуагъэмкIэ, дзэ дэщыгъор военкоматым иIофшIэн изы пшIанэу щыт, арэу щытми, анахь шъхьаIэхэм ащыщ. Дзэм къулыкъур зэрэщахьыщт пIалъэр илъэс зашIыжьыгъэм къыщегъэжьагъэу ащ кIо зышIоигъохэм япчъагъэ хэпшIыкIэу хэхъуагъ. ЗыныбжькIэ къулыкъур зыхьынэу къызтефэхэрэм апкъышъол иухьазырыныгъэрэ япсауныгъэ изытетрэ лъэшэу анаIэ тырагъэты дзэ дэщыгъо комиссием хэтхэм. БлэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, ныбжьыкIэхэм япсауныгъэ изытет нахь уигъэрэзэнэу щыт.\nАдыгеим идзэ-врачебнэ комиссие ипащэу Руслан Мамаевым тызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, ныбжьыкIэхэу дзэм ащэщтхэм япсауныгъэ изытет медицинэ комиссиехэу район пэпчъ ащызэхэщагъэхэм ащауплъэкIу. Iофтхьабзэм къызэрэщыхагъэщыгъэмкIэ, гъэтхэ дзэ дэщыгъом изэфэхьысыжьхэр блэкIыгъэ илъэсым ебгъапшэхэмэ, пчъагъэм къыкIичыгъэп, макIэу хэхъуагъ ыкIи процент 76-р къулыкъу ахьыным фэхьазырэу алъытагъ. Арэу щыт нахь мышIэми, къупшъхьэ-лъынтфэ, лъым икъекIокIын епхыгъэ, кIэтIый уз зиIэхэу къыхагъэщыгъэхэр бэ мэхъух. Ар нахьыбэмкIэ зэлъытыгъэу агъэунэфыгъэр унагъоу къызэрыхъухьагъэр ыкIи шъхьадж ипсауныгъэ зэрэлъыплъэрэ шIыкIэр арых. Арышъ, УФ-м оборонэмкIэ и Министерствэрэ УФ-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ Министерствэмрэ унашъо зэрэзэдашIыгъэм тетэу, илъэс 15-м къыщегъэжьагъэу зипсауныгъэкIэ узылъыплъэнэу щыт кIэлэцIыкIухэм тисымэджэщхэр адэлажьэх.\n— АныбжькIэ къулыкъу зыхьынэу къызтефэрэ кIалэхэм псауныгъэ тэрэз яIэу дзэм дгъэкIонхэр тэ типшъэрылъ, — еIо Руслан Мамаевым. — Арышъ, а Iофыгъом нахьыжьэу тыдэлэжьэнэу етэгъажьэ. КIалэхэр еджапIэхэм ачIэсхэзэ, япсауныгъэ изытет пэшIорыгъэшъэу зэтэгъашIэ. Ахэм ятхылъхэр хьазырэу комиссием рахьылIэхэмэ, комиссариатым иIофшIэни нахь къыгъэпсынкIэщт.\nДзэ комиссарым къызэриIуагъэмкIэ, ныбжьыкIэхэр дзэ къулыкъум дэгъоу фэгъэхьазырыгъэнхэм фэшI дзэ-патриот гупчэ Мыекъуапэ ыкIи республикэм ирайонхэм ащыгъэпсыгъэн зэрэфаем бэшIагъэу игугъу ашIыми, а проектхэм Iоф ашIэрэп. Мы Iофым къэралыгъо екIолIакIэ иIэн зэрэфаер А. Авериным къыIуагъ.\nУФ-м и Президент федеральнэ унашъоу зыкIэтхагъэм къызэрэщиIорэмкIэ, ипсауныгъэ изытеткIэ къулыкъур ыхьын ымылъэкIынэу къызэкIагъэкIожьыгъэ кIалэм ыныбжь илъэс 27-рэ хъугъэу ыкIи къулыкъум кIонэу шIоигъоныгъэ иIэ хъумэ, ащ икIэрыкIэу медицинэ уплъэкIунхэр рагъэшIыжьых. Зыпари пэрыохъу къыфэмыхъумэ къулыкъум агъакIо, ар къызиухыкIэ УФ-м ихэбзэгъэуцугъэ къыдилъытэрэ фитыныгъэхэр ыкIи социальнэ гарантиехэр къызфигъэфедэнхэ ылъэкIыщт.\nКонтрактникхэм япчъагъэ нахьыбэ хъущт\nКъэIогъэн фае 2018-рэ илъэсым къулыкъум дащын фаехэм япчъагъэ хэпшIыкIэу къызэрэщыкIагъэр. Ащ лъапсэ фэхъурэр контракт шIыкIэм тетэу къулыкъур зыхьынэу фаехэр нахьыбэ зэрэхъухэрэр ары. Ащ нэмыкIэу, дзэ къулыкъум кIо зышIоигъохэм япчъагъэ зэрэхэхъуагъэми лъапсэ имыIэу щытэп. Къэралыгъо, гражданскэ ыкIи муниципальнэ къулыкъушIапIэхэм джы уаштэщтэп дзэм ущымыIагъэу.\nАналитикхэм къызэраIорэмкIэ, илъэси 7 горэкIэ контракт шIыкIэм тетэу дзэм къулыкъу щызыхьыщтхэм япчъагъэ нэбгырэ мин 475-м ехъущт.\nНахьыжьэу къыхагъэщыгъэ узхэр (хрестоматийное плоскостопие, нэмыкIхэри) агъэхъужьынхэ алъэкIы. Джащ фэдэу шIокI зимыIэ медицинэ уплъэкIунэу (диспансеризация) арагъэшIырэм ишIогъэшхо къакIоу алъытэ. Ау етIани мыщ дэжьым упчIэ къэуцу: шъыпкъэмкIэ, ныбжьыкIэхэм япсауныгъэ уигъэрэзэнэу щыта? Хьауми къулыкъум нахь макIэу зыщадзые хъугъа? Дзэ къулыкъум шIуагъэу иIэхэм ащыщых: уегъашхэ, сэнэхьат тедзэ къыуеты, апшъэрэ еджапIэм епхыгъэу ыпкIэ хэмылъэу егъэджэн курсхэм уегъакIо. Полицием хэхьанхэмкIэ дзэм къулыкъур зэрэщахьыгъэр къашъхьэпэжьы. Мыщ дэжьым къэIогъэн фае, дзэм зыщызыдзыягъэхэм илъэси 10-м къыкIоцI къэралыгъо къулыкъухэм Iоф ащашIэн фитыщтхэп.\nСыд фэдизэу къулыкъум шIуагъэ къетыми, ныбжьыкIэхэм ащ зыщадзыенымкIэ Интернетым исайтхэм мэкъэгъэIухэр бэу арытых. Мыщ фэдэ шIыкIэмкIэ ахъщэ къэзыгъахъэхэрэм ябэных. ГущыIэм пае, Омскэ прокуратурэм иунашъокIэ мыщ фэдэ сайтищ зэфарагъэшIын алъэкIыгъ. Арэу щытми, ахэр джыри бэ мэхъух.\nМыбжыхьэ УрысыемкIэ зэкIэмкIи нэбгырэ мини 132,5-рэ дащынэу щыт, ащ щыщэу нэбгырэ мини 118440-р дзэ къулыкъум кIощт. Адрэ ныбжьыкIэ мин 14 фэдизым Росгвардием, ФСБ-м ыкIи ФСО-м къулыкъур ащахьыщт.\nКъулыкъур къызэджагъэхэм ыкIи ахэм янэ-ятэхэм сыда ашIэнэу щытыр?\nАпэрэмкIэ, рэхьатныгъэ къызхагъэфэн фае. Къулыкъур зыхьыщтым янэ мыгумэкIын ылъэкIыщтэп, ежь кIалэми чIыпIэ къызфигъотыжьырэп. Ары зэрэщытын фаери. КIалэм ипсауныгъэ изытеткIэ гумэкIыгъохэр щыIэхэмэ, ар ымыушъэфэу комиссием хэтхэм ариIон фае. Ау къулыкъум зыщадзыенымкIэ анонимнэ юристхэр щыIэх уз уиIэ фэдэу тхылъ нэпцIхэр ыпкIэ хэлъэу пфагъэпсынхэу. Ащ фэдэхэм зарагъэгъэделэ хъущтэп.\nДжыри зы Iофыгъу. Повесткэр къыратыгъахэ хъумэ, альтернативнэ къулыкъур къыхихын ылъэкIыщтэп. Динэу ылэжьырэмкIэ ыкIи нэмыкI ушъхьагъухэмкIэ Iашэр ыIыгъын ымылъэкIын хъумэ, дзэм дащыным илъэсныкъо иIэу заявление ытхын фае.\nПэшIорыгъэшъэу къулыкъум зыфагъэхьазырын фае\nКIэлэ ныбжьыкIэ пэпчъ ихэгъэгу къыухъумэныр ипшъэрылъ шъхьаI. Ау тинепэрэ лъэхъан ар зэрэмыпсынкIэр зэкIэми дэгъоу къагурэIо. Дзэм къулыкъур щыпхьыным къиныгъуабэ пылъ. УапэкIэ къыппыщылъыр умышIэ хъумэ, ащ уимыгъэгумэкIын плъэкIыщтэп. Мыщ дэжьым лIыблэнагъэ къызхэбгъэфэн ыкIи щынагъом упэшIуекIон фае. Узэсэгъэхэ хэбзэгъэуцугъэр, гъомылапхъэхэр щыбгъэзыенхэ фаеу хъущт, ар цIыфымкIэ къинэу щыт. МэкIэ-макIэзэ пэшIорыгъэшъэу ныбжьыкIэм къулыкъум зыфигъэхьазырынб пчэдыжьым жьэу къэтэджын, зарядкэ ышIын фае. Къулыкъум шхэным такъикъ 20 — 30 къащараты. Арышъ, псынкIэу, а уахътэм къыриубытэу шхэнхэу загъэсэн фае. Чэщым сыхьатыр 11-м гъолъыжьынхэу щыт. Апэрэ мафэхэм зэсэгъэхэ режимыр щагъэзыеныр къин къащыхъущт. Ау нахь пасэу зыфэбгъэхьазырмэ, къулыкъур IэшIэхыщт.\nМобильнэ телефоныр ямыIэу псэунхэ зымылъэкIхэрэм апай\nДзэм телефоныр щыбгъэфедэн плъэкIыщт. Зыщыдащыхэрэ пунктым фэгъэкIотэныгъэ тариф иIэу (янэхэм афытеонхэу) симкартхэр къащаратых. Ау нахьыбэм телефонхэр ротэм исейф дэлъыщтых. ХэушъхьафыкIыгъэ уахътэ яIэу телефоным рыгущыIэщтых, зянэ-зятэхэр зимыIэжьхэм ыпкIэ хэмылъэу телефон къараты. Джащ фэдэу зянэ-зятэхэр зимыIэжьхэм сомэ мини 3-м къыщегъэжьагъэу (адрэхэм сомэ мини 2) къараты, а пчъагъэр фэди 5 — 10-кIэ нахьыбэни ылъэкIыщт. Банковскэ картэр, ащ нэмыкIэу мафэ къэс щыгъыщт формэр, ищыкIэгъэщт пкъыгъохэр къаратых. Картэм ыпкIэ хэмылъэу солдатым ыгъэфедэн елъэкIы.\nДжащ фэдэу илъэсым иуахътэ емылъытыгъэу ащыгъыгъэхэм ачIыпIэ джы щыгъын шъошакIэхэр къулыкъушIэхэм къаратых. Дзэ часть пэпчъ щыгъынэу щыгъыщтым итеплъи, ышъуи зэфэшъхьафы. Научнэ ротэм хэт къулыкъушIэхэм хэушъхьафыкIыгъэ шъуашэу «офисный» зыфиIорэр афыхахыгъ.\nФедеральнэ хэбзэгъэуцугъэу «Об альтернативной гражданской службе» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу, альтернативнэ шIыкIэм тетэу къулыкъур организацие 800-мэ сэнэхьати 120-кIэ ащыпхьын плъэкIыщт. Мыщ хахьэх сэнэхьатхэу психолог, автослесарь, тракторист, техник зыфэпIощтхэр.\nБелоруссием и Президентэу Владимир Лукашенкэм къулыкъур зыхьынэу щытхэм япроцент 80-м отсрочкэ зэряIэр тэрэзкIэ ылъытэрэп. «Арэу щытми, хъулъфыгъэхэр нахь макIэ мэхъу зэпыт. Ащ иунагъо къыухъумэн ылъэкIынэу гъэсэгъэн фае, ихэгъэгу къызэриухъумэн фаем игугъу сшIыжьырэп», — еIо ащ.\nСабыибэ зиIэ хъулъфыгъэхэу алимент зымытыхэрэм джы отсрочкэ арамытыжьынэу Правительствэм хэбзэгъэуцугъэ егъэхьазыры.\nНепэ хъулъфыгъэ ныбжьыкIэхэу сабыитIу е нахьыбэ зиIэхэр къулыкъум ащэхэрэп. Ау сабыибэ зиIэ хъулъфыгъэр унагъом хэмысыжьымэ? «Мыщ фэдэ тыр исабыйхэм адэмыIэпыIэмэ, ащ отсрочкэ ептынэу къытефэрэп», — еIо Урысыем июристхэм я Ассоциацие иправление ипащэу В. Груздевым.\nПравительствэм иэкспертхэм мы шIыкIэм дырагъэштагъ ыкIи ащкIэ хэгъэхъонхэр ашIыгъэх. АпэрэмкIэ, алиментым зыщызыдзыехэрэр ары отсрочкэр зыIыпхынэу щытыр.\nМыщ дэжьым къэIогъэн фае, зыгорэкIэ тыр къулыкъум ащэмэ, ащ исабый-хэм аныбжь илъэсищ охъуфэ мазэ къэс ахъщэ IэпыIэгъу аратын фае: 2018-рэ илъэсым мэзаем и 1-м къыщыублагъэу а пчъагъэр сомэ 11374-рэ мэхъу.\nКъэIогъэн фае медицинэмкIэ ыкIи фармацевтикэмкIэ апшъэрэ гъэсэныгъэ зэзыгъэгъотыгъэхэу интернатурэм чIэсхэм дзэ къулыкъум кIонхэмкIэ япIалъэ афызэкIахьэн зэралъэкIыщтыр. Ащ нэмыкIэу, 2015-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу гъэсэныгъэ учреждениехэр къэзыухыгъэхэм дзэ къулыкъур «рассрочкэ» шIыкIэм тетэу ахьын алъэкIы. Илъэс пIалъэкIэ къулыкъур шIокI имыIэу зэрихьыщтым ычIыпIэ джы аужырэ курсищым студентыр мэзищ пIалъэкIэ къулыкъум кIон, адрэ къыфэнэрэ мэфэ 90-р дзэ кафедрэм щылъигъэкIотэн ылъэкIыщт.\n— Гурыт гъэсэныгъэ зыщызэрагъэгъотырэ учреждениехэм очнэ шIыкIэм тетэу ащеджэхэрэм, ыпэкIэ зэрэщытыгъэм фэдэу, аныбжь илъэс 20-м нэсыфэ къулыкъур афызэкIахьэщтыгъэмэ, джы еджэныр къаухыфэ ахэм къяджэхэрэп, — къыIуагъ А. Авериным.\nДзэ къулыкъум имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэным, ныбжьыкIэхэм ар ашIогъэшIэгъоныным фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэу «Дзэм къулыкъу щызыхьыщтым и Маф» зыфиIорэр илъэс къэс, хабзэ зэрэхъугъэу, тиреспубликэ щыхагъэунэфыкIы. КъыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэхэм, анахьэу къулыкъур ахьынэу къызэджагъэхэм, яхэгъэгу шIу алъэгъоу, лIыблэнагъэ ахэлъэу, тинахьыжъхэм яхэбзэ дахэхэр ащымыгъупшэхэу ахэм ягъогу рыкIонхэмкIэ мы Iофтхьабзэр щысэшIоу зэрэщытым щэч хэлъэп.


Адыгэ Республикэм илъэпкъ театрэ ия 74-рэ IофшIэгъу лъэхъан зэфишIыжьыжьыгъ »\nАдыгэ Республикэм илъэпкъ театрэ ия 74-рэ IофшIэгъу лъэхъан Цэй Ибрахьимэ ипьесэ техыгъэ къэгъэлъэгъоныкIэу «КъокIас» зыфиIорэмкIэ мы тхьмафэу блэкIыгъэм зэфишIыжьыжьыгъ. ЗэрэзэлъашIэу, Адыгэ театрэм лъапсэ фэзышыгъагъэр тхакIоу, драматургэу Цэй Ибрахьим.\nПэублэм зичэзыу Iофшэгъу илъэсыр театрэм къызэрэдэхъугъэм зэфэхьысыжь кIэкI ащ ирежиссер шъхьаIэу Кукэнэ Мурат къыфишIыгъ. Ар къызэрэдэхъугъэм ишыхьат Адыгеим имызакъоу Пшызэ шъолъыр дэкIыгъо къэгъэлъэгъонхэр зэриIагъэхэр, къэралыгъом икъэлэ шъхьаIэ апэрэу театрэр кIон зэрилъэкIыгъэр, къыщиIуагъ мыщ режиссер шъхьаIэм.\nАщ ыуж спекталэу «КъокIасэр» артистмэ къагъэлъэгъуагъ. Лъэпкъ театрэр зыщыIэ илъэсхэм къакIоцI мы спектаклэр ящэнэрэу агъэуцугъ. Апэрэм ежь Цэй Ибрахьим дэлэжьэгъагъэр. Нэпэ ащ щегъэжьагъэу анахьэу зэблэхъугъэу зыфаIорэр ныдэлъфыбзэр ары. Джащ пае джы лъэпкъым IэкIэзыгъэ гущыIэхэу спектаклэм къыхафэхэрэр программэу нэбгрэ пэпчъ аратыгъэм ратхагъэх.\n«КъокIасэр» Адыгэ театрэм къызэрэдэхъугъэм ыкIи и репертуар ифэшъошэ чIыпIэ зэрэщыиубытыщтым пстэуми яцыхьэ телъыгъ. Мы къэгъэлъэгъонымкIэ Адыгэ лъэпкъ театрэм ия 75-рэ IофшIэгъу лъэхъаныкIэ джыри къызэIуихыщт.\nАдыгэ Радиом къытыгъэ къэбарым техыгъ\nОпубликовал administrator, 2-07-2011, 12:47. Просмотров: 1522


Апэрэ лъэбэкъухэм сятэжъ иIахьышхо ахэлъ — Адыгэ макъ\nАпэрэ лъэбэкъухэм сятэжъ иIахьышхо ахэлъ\nТилъэпкъэгъоу IэкIыб къэрал исхэм ащыщэу апэу Адыгеим къэзгъэзэжьыгъагъэр ЛIыбзыу Даут. Ар бэмэ ашIэн фаеу, ау ащ сэ сятэжъэу ЛIыбзыу Мэдинэ ишIушIагъэ зэрэхэлъым зэкIэри щыгъуазэпэу къысшIошIы.\nДаутэ Иорданиер ары къызэрыкIыжьыгъэр. Нахьыжъхэм къызэрэсфаIотэжьыгъэмкIэ, апэ ар 1960-рэ илъэсхэм акIэм зекIоу Советскэ Союзым къэкIогъагъ. Джащыгъум къуаджэу Пэнэжьыкъуаи, поселкэу Яблоновскэми, ткъош Къэбэртэе-Бэлъкъар республикэми ащыIэгъагъ, ахэм ащыпсэурэ ЛIыбзыухэм аIукIэгъагъ, нэIуасэ афэхъугъагъ. Арэу щытми, хэкужъым къыгъэзэжьынымкIэ татэ IэпыIэгъу фэхъунэу къыщыгугъэу, къыпэблагъэу зэпхыныгъэ къыдыриIэнэу къыхихыгъагъ. Зэрэхэмыукъуагъэри уахътэм къыгъэлъэгъуагъ.\nКъызэрэсфаIотэжьыгъэмкIэ, Даутэ къэкIожьынэу фитыныгъэ къыдихыныр, тхылъэу ащ ищыкIагъэхэр гъэхьазырыгъэнхэр Iоф псынкIэ хъугъагъэп. Сятэжърэ сянэжъ ФатIимэтрэ ащ къымыгъащтэхэу ихэкужъ щыпсэумэ зышIоигъо кIалэр яунагъо щыщынэу аштэгъагъ.\nЕтIани, къызэраIорэмкIэ, Даутэ Урысыем игражданин хъуным пае сятэжъ мызэу-мытIоу Москва ащагъ. Ар укIонышъ укъэкIожьын нахь зыхэмылъ Iофэу зэрэщымытыгъэр гурыIогъуаеп. Ащ фэдэ ыпшъэ рилъхьажьынэу, кIэлэ хымэу зыщыщ ымышIэрэр ижьау чIигъэуцонэу нэбгырабэ бгъотыщтыгъагъэп.\nКъэкIожьынэу зэрэдеIагъэм имызакъоу, къыздэкIожьыгъэ къэралыгъом исым инахьыбэр зэрыгущыIэрэ урысыбзэу, щыIэныгъэм лъэшэу щырищыкIэгъэщтыр къыIэкIэхьанымкIи, хэкужъым хэгъозэжьынымкIи сятэжърэ сянэжърэ IэпыIэгъу фэхъугъэх. Анахь ищыкIэгъэщт урысыбзэ гущыIэхэр, хьалыгъу, псы зыфэпIощтхэр, нанэ ригъэшIэгъагъэхэу къаIожьы.\nАпшъэрэ гъэсэныгъэ зэригъэгъотынымкIи сятэжъ деIагъ. КъызэрэсфаIотагъэмкIэ, урысыбзэр нахь куоу Краснодар дэт мэкъумэщ институтым къыщызэIуахыгъэ курсхэм ащызэригъэшIэжьыгъагъ, ащ илъэситIурэ чIэсыгъ. Ащ щеджэфэ Иорданием стипендие къыритынэу къыдэзыхыгъагъэр сятэжъэу къаIожьы. Ащ паи ар мызэу-мытIоу Москва кIонэу хъугъагъ.\nМэкъумэщ институтым иеджэн щылъигъэкIотэнэу Даутэ гухэлъ иIагъ, ау IэкIыбым къикIыгъэ кIэлэ гъэсагъэм а сэнэхьатыр къемыкIущтэу бэмэ къызыраIом, Мыекъуапэ зыкъыгъэзэжьи, Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым IэкIыб къэралыгъуабзэхэмкIэ ифакультет къыухыгъ. Дэгъудэдэу зэреджагъэм фэшI ащ Iоф щишIэнэу къычIагъэнэжьыгъагъ.\nЛIыбзыу Даутэ сабыибэ зэрыс унагъо къихъухьагъ. Сэ къызэрэзгурыIорэмкIэ, нахьыжъхэм къызэраIожьырэмкIи, ащ фэдэ унэгъо Iужъум зы нэбгырэ къыхэкIыжьынышъ, а лъэхъаным Адыгеим къыгъэзэжьыныр Iоф псынкIагъэп. Сэ сятэжъ фэдэ цIыф еджэгъэ, цIыф Iушэу, теубытагъэ хэлъэу рихьыжьагъэр гъунэм нэзгъэсырэр ары ныIэп ар къыздэхъущтыгъагъэр.\nЕтIани къызкIэзгъэтхъымэ сшIоигъор, Даутэ имызакъоу, зэкIэ иIахьыл-гупсэхэм апае тиунапчъэхэр зэрэзэIухыгъагъэхэр ары. СызэрэщыгъуазэмкIэ, Даутэ иIахьылхэр Адыгеим къакIощтыгъэх, сятэжъ ахэр ыхьакIэщтыгъэх. Ышэу Хьисэр анахьыбэрэ къэкIуагъэу къаIотэжьы. Ар Иорданием и Пачъыхьэ къэзгъэгъунэхэрэм ахэтыгъэу ары зэраIорэр.\nСятэжъ хьакIэхэр тызщыщ къуаджэу Джэджэхьаблэ дэсэу щигъэсыщтыгъэхэп, хы ШIуцIэ Iушъом фырикъужьэу ыщэщтыгъэх, Адыгеим ичIыпIэ дахэхэр аригъэлъэгъущтыгъэх, заригъэгъэпсэфыщтыгъ.\n1970-рэ илъэсхэм якъежьапIэхэм сятэжъ Мэдинэрэ тиIахьылэу Джармэкъо Шумафэрэ Иорданием кIогъагъэхэу къаIожьы. Ахэр ЛIыбзыу Даутэ иунагъо ихьэкIэ закъоу щымытхэу, Адыгэ хэкум, лъэпкъым ялIыкIо пшъэрылъхэри агъэцэкIэгъагъэх.\nДаутэ Кощхьаблэ щыщ пшъашъэ унагъо дишIагъ. Ащи сятэжърэ сянэжърэ яIахьышхо хэлъ. Къызещэм, адыгэ джэгу фашIыгъагъ. Нэужыми унэгъо ныбжьыкIэр ылъакъо теуцофэкIэ якIалэм фэдэу деIагъэх.\nСянэжърэ сятэжърэ псаоу щэIэфэхэкIэ Даутэрэ ишъхьэгъусэрэ бэрэ къакIощтыгъэх. Ахэр дунаим зехыжьыхэми тызэщыгъупшагъэу арэп, ау янэ-ятэу IэкIыбым къыщинагъэхэм ачIыпIэ хэкужъым щыфэхъугъэхэр зэрымысыжь унэм бэрэ къихьаныр Даутэ къызэрэфэкъиным къыхэкIэу икъакIо нахь макIэ ышIыгъагъ.\nСэ сыкъызхиубытэгъэ уахътэр пштэмэ, тилъэпкъэгъоу IэкIыбым щыIэхэм ащыщыбэхэм хэкужъым къагъэзэжьыгъ. Ау ащ икъежьапIэ, апэрэ лъэбэкъухэр ашIынхэм сятэжъ ЛIыбзыу Мэдинэ иIахьышхо зэрэхэлъыр теубытагъэ хэлъэу къэсIон слъэкIыщт.\nПредыдущая Тыркуем щыпсэурэ адыгэхэм яхэку къэгъэзэжь\nСледущая «Гъогу тетыр гъогу тенэрэп»


Зигъо Iофыгъохэм атегущыIагъэх | Адыгэ Макъ\nЗэхэсыгъом анахьэу зыщытегущыIагъэхэр сэкъатныгъэ зиIэхэм Iоф ашIэным пае ищыкIагъэхэ Iофтхьабзэхэр зэрифэшъуашэу зэхэщэгъэнхэр, мыщ хахьэхэрэм гъэсэныгъэ зэрагъэгъотын амал аIэкIагъэхьаныр ары.\n— Сэкъатныгъэ зиIэхэм Iоф зыщашIэн алъэкIыщтхэ чIыпIэхэр ядгъэгъотынхэ фае, — къыIуагъ Наталья Широковам. — Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мы Iофыгъом тынаIэ тедгъэтынэу пшъэрылъ къытфигъэуцугъ. Ащ зэрифэшъуашэу тылъыплъэн, Iофыгъор зэшIохыгъэ зэрэхъущтым тыпылъын фае.\nЦIыфхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэнымкIэ Гупчэм ипащэу Галина Цыганковам къызэриIуагъэмкIэ, тызхэт илъэсым зыщылэжьэщт чIыпIэ къыгъотынымкIэ IэпыIэгъу афэхъунхэу сэкъатныгъэ зиIэ нэбгыри 127-рэ къяолIагъ, Iоф зыщашIэн ямыIэу нэбгыри 116-рэ агъэунэфыгъ. IофшIэпIэ чIыпIэ нэбгырэ 33-мэ аратыгъ, нэбгыри 9 шIэныгъэ зэрагъэгъотынэу еджакIо агъэкIуагъ. Ахэм ащыщэу нэбгыри 6-мэ заджэхэрэр къаухыгъ ыкIи шIэныгъэу зэрагъэгъотыгъэм дакIоу нэбгыри 5-мэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр яIэхэ хъугъэ. Джыри сэкъатныгъэ зиIэ нэбгыри 164-рэ учетым хэт.\nЗэхэсыгъом къызэрэщыхагъэщыгъэмкIэ, Iоф ашIэн ныбжьым итхэу сэкъатныгъэ зиIэ нэбгырэ 3398-мэ лэжьэпIэ чIыпIэхэр яIэх.\nКвотэ къязытырэ предприятие ыкIи организацие 268-рэ республикэм ит. Ахэм гурытымкIэ нэбгырэ 35-м къыщегъэжьагъэу 100-м нэс Iоф ащашIэ, сэкъатныгъэ зиIэ 409-рэ аIут, ахэм ащыщэу 261-м квотэхэм яшIуагъэкIэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр арагъэгъотыгъэх. ГурытымкIэ нэбгыри 100 нахьыбэ зыIут предприятие ыкIи организацие 94-мэ сэкъатныгъэ зиIэ 783-мэ Iоф ащашIэ, квотэмкIэ аIухьагъэр 473-рэ. 2018-рэ илъэсым щылэ мазэм къыщегъэжьагъэу мэлылъфэгъум нэс квотэхэмкIэ сэкъатныгъэ зиIэ нэбгыри 9-мэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр арагъэгъотыгъэх.\nIофшIапIэм иштат хэмытхагъэхэу лажьэхэрэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэным фэгъэзэгъэ межведомственнэ комиссием ичэзыу зэхэсыгъо джащ фэдэу мы мафэм Правительствэм и Унэ щыкIуагъ.\nХабзэм димыштэу Iоф зышIэхэрэр къыхэгъэщыгъэнхэм, ахэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэным игъэкIотыгъэу пылъынхэ зэрэфаер зэхэсыгъом къыщыхагъэщыгъ. IофшIэпIэ чIыпIэ языгъэгъотыхэрэм уплъэкIунхэр ащашIынхэр пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыгъ. Джащ фэдэу анаIэ зытырагъэтыщтхэм ащыщ мыщ фэдэ шIыкIэр зэрэмытэрэзыр цIыфмэ къагурагъэIоныр, къыкIэлъыкIонхэ ылъэкIыщтхэ гумэкIыгъохэр ахэм алъагъэIэсынхэр.\nIофшIэнымкIэ къэралыгъо инспекцием ипащэу Сихъу Русетэ къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсым къыкIоцI IофшIэпIэ чIыпIэ цIыфхэм языгъэгъотырэ 26-рэ ауплъэкIугъ. IофшIапIэм иштат хэмытхагъэу лажьэрэ нэбгырэ 37-рэ агъэунэфыгъ. ЫпэкIи уплъэкIунхэр зэхащэнэу ведомствэм ипащэ пшъэрылъ фагъэуцугъ.