Республика Адыгея - Адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ гухэлъышIухэр яIэх\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтым ипащэу ЛIыIужъу Адамэ тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ. Iофтхьабзэм хэлэжьагъ АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат.\nАР-м и ЛIышъхьэ пэублэ псалъэ къышIызэ, адыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Мафэ ипэгъокIэу зэIукIэгъур зэрэзэхащагъэр къыхигъэщыгъ. Ащ къыхэкIыкIэ ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн ыкIи икъэухъумэн научнэ ыкIи кIэлэегъэджэ сообществэр къыхэгъэлэжьэгъэным епхыгъэ Iофыгъохэр арых анахь шъхьаIэу зытегущыIагъэхэр.\nРеспубликэм ипащэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым адыгабзэмкIэ Совет АР-м и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащагъ. КъумпIыл Мурат игукъэкIыкIэ ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн ыкIи ащ икъэухъумэн фэгъэзэгъэщт Проектнэ офис агъэпсыгъ. Ащ пащэу фашIыгъэр ЛIыIужъу Адам ары. АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ ыкIи культурэмкIэ иминистерствэхэм яспециалистхэр, апшъэрэ еджапIэхэм, общественнэ организациехэм ялIыкIохэр, адыгабзэмкIэ кIэлэегъаджэхэр, шIэныгъэлэжьхэр ащ хэхьагъэх.\n— Ныдэлъфыбзэр зэрифэшъуашэу зэгъэшIэгъэным ыкIи ар къэухъумэгъэным афытегъэпсыхьагъэу IофшIэныр зэхэщэгъэным, ащ екIолIэкIэ гъэнэфагъэхэр къыфэгъотыгъэнхэм Проектнэ офисыр фэгъэзэгъэщт. Адыгабзэм имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэным, тхылъыкIэхэр, методическэ материалхэр гъэхьазырыгъэнхэм тынаIэ тедгъэтыным мэхьанэшхо иI. Пшъэрылъхэр гъэцэкIэгъэнхэм фэшI ткIуачIэ зэхэтлъхьан, научнэ сообществэмрэ профильнэ министерствэмрэ яIо зэхэлъэу Iоф зэдашIэн фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЛIыIужъу Адамэ гущыIэр зештэм, Проектнэ офисым ылъэныкъокIэ Iофэу ашIагъэм, непэрэ мафэм ехъулIэу зэшIуахын алъэкIыгъэм, пшъэрылъхэм кIэкIэу къащыуцугъ. ГущыIэм пае, структуракIэу агъэпсыгъэм къыдыхэлъытагъэу адыгабзэм изэгъэшIэн фэгъэзэгъэщт IофшIэкIо купи 7 зэхащагъ. Ахэм ахахьэхэрэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр яIэщтых: гурыт еджапIэхэм ыкIи кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм адыгабзэр ащызэрагъэшIэныр, ащкIэ ны-тыхэм, къэбар жъугъэм иамалхэм Iоф адэшIэгъэныр, культурэм иамалхэр къызфагъэфедэхэзэ адыгабзэм имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэныр, тхылъхэр сертификацие шIыгъэнхэр, нэмыкIхэри.\nIофшIэкIо купхэм зэхэсыгъо заулэ яIагъ. ШIэныгъэлэжьхэм зэралъытэрэмкIэ, адыгабзэм изэгъэшIэн зэпымыоу лъыкIотэн фае – унагъом къыщегъэжьагъэу гъэсэныгъэм иучреждениехэм анэсэу. АщкIэ IэпыIэгъушIу хъущтых тхылъыкIэхэу къыдагъэкIыхэрэр, адыгабзэкIэ зэрадзэкIыжьыгъэхэ мультфильмэхэр, нэмыкIхэри.\nКъыткIэхъухьэхэрэ лIэужхэр абзэ рыгущыIэнхэм фэIорышIэщт адыгабзэкIэ зэрадзэкIыгъэ серие 52-рэ хъурэ мультфильмэу «Фиксики» зыфиIорэр. Непэрэ мафэм ехъулIэу сериитIу къыдагъэкIыным фагъэхьазырыгъ, зэрагъэнэфагъэмкIэ, адрэхэр мазэ къэс серие тIурытIоу къагъэлъагъохэзэ ашIыщт. Мыщ ыкIи нэмыкI Iофыгъохэм ягъэцэкIэн тефэщт мылъкур аIэкIэлъ.\nАпэрэ едзыгъомкIэ пшъэрылъ шъхьаIэу щытыр ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фытегъэпсыхьэгъэ гъогу картэ зэхэгъэуцогъэныр ыкIи АР-м и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащэгъэ Советым ар къыщыгъэлъэгъогъэныр ары. Мы мафэхэм адыгабзэкIэ диктант Мыекъуапэ щатхыгъ, Iофтхьабзэм джы зэрэреспубликэу къыхагъэлэжьэн гухэлъ щыI. Джащ фэдэу адыгабзэм имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэным фытегъэпсыхьагъэхэ фильмэ цIыкIухэр къыдагъэкIыхэ ашIоигъу. Ащ фэдэ екIолIакIэм республикэм ипащэ дыригъэштагъ, Проектнэ офисым иапэрэ лъэбэкъухэм осэшIу афишIыгъ. Ащ ипащэ къыхьыгъэ нэмыкI предложениехэр игъоу ылъэгъугъэх.


Home » Adyghe » 27 Revelation » 11\nposted by derDaniel on Tue, 11/23/2010 - 11:16\nЕтІанэ мэлэІич горэм шапхъэм фэдэу къамыл бэщ къыситыгъ. «КІуи, Тхьэм иунэшхорэ къурмэншІыпІэмрэ къэши, ащ дэжьым Тхьэр щызыгъэлъапІэхэрэр зыфэдизыр къызэгъашІ», къысиІуагъ. 2«Ау Тхьэм иунэшхо ыкІыб щыт щагур къэпшынэу упымылъ, сыда пІомэ Тхьэм а щагур хымэ лъэпкъхэм къафигъэнагъ. Ахэмэ мэзэ тІокІитІурэ тІурэм* къэлэ лъапІэр* лъэгукІэ аутэщт. 3Сэ сишыхьатитІу лъэкІыныгъэ ястыщт, ахэми шъыгъо щыгъынхэр ащыгъхэу, мэфэ минрэ шъитІурэ тІокІищырэ Тхьэм ежь игущыІэхэу агухэм къарилъхьэхэу, къэхъущт Іофхэм яхьылІагъэхэр агъэІущтых».\n4Мы шыхьатитІур чІылъэм и Зиусхьан ыпашъхьэ ит зейтун чъыгитІумрэ* остыгъэ тетыпІитІумрэ ары. 5Зыгорэм иягъэ а шыхьатитІум аригъэкІынэу фаемэ, ахэмэ ажэ машІо къыдэкІызэ, япыйхэр егъэкІодых. Ахэмэ зиягъэ языгъэкІынэу фаер джары зэрэлІэн фаер. 6А шыхьатитІум уашъор агъэпытэжьынэу тетыгъо яІ, Тхьэм ахэмэ агухэм къарилъхьэрэ гущыІэхэр къызыщагъэІурэ мафэхэм къыщемыщхынэу. Псыр лъы агъэхъунэу псыхэми тетыгъо афыряІ, чІылъэм сыд щыщырэ къиныр рагъэщэчынэуи сыдигъо фаехэми тетыгъо яІ.\n7Ахэмэ яшыхьатныгъэ заухыкІэ, чІылъэм икуупІэу чІэ зимыІэм къычІэкІырэ хьакІэ-къокІэжъыр* ахэмэ къа-\n11:2 мэзэ тІокІитІурэ тІурэ – ар мэфэ 1260-рэ е илъэсищрэ ныкъорэ мэхъу. А зэманым шІошъхъуныгъэ зиІэхэм гугъушхо ащэчызэ, Тхьэр зымышІэхэрэм ахэмэ къин арагъэщэчыщт.\n11:2 къэлэ лъапІэр – Ерусалим ары.\n11:4 зейтун чъыгыр – «маслинэ» ары.\n11:7 чІылъэм икуупІэу чІэ зимыІэм къычІэкІырэ хьакІэ-къокІэжъыр – еплъ 13:1-7.\nтебэнэнышъ, къатекІонышъ, къыукІыщтых. 8Ахэмэ яхьадэхэр къэлэшхоу цІыфхэм ти Зиусхьан къащым зыщытыраІулІагъэм иурам телъыщтых. А къэлэшхом* Содом* е Мысыр раІо, нэмыкІ мэхьанэ къырагъэкІызэ. 9Хэгъэгу пстэуми, унэгъо лъэпкъ пстэуми, бзэ пстэуми, лъэпкъ пстэуми ащыщхэу цІыфыбэ мэфищырэ ныкъорэм а хьадэхэм яплъыщтых, ау чІалъхьажьынхэу адэщтэп. 10Дунаем тетхэр итІур зэрэлІагъэхэм пае, гушІощтых ыкІи тхъэжьыщтых. Тынхэр зэфарагъэхьыщтых, сыда пІомэ а пегъымбэритІумэ дунаем тет цІыфхэм къин арагъэщэчыщтыгъэх.\n11Ау мэфищырэ ныкъорэм ыужым Тхьэм ахэмэ щыІэныгъэм ыпсэ къахилъхьажьи, тІури алъакъохэм къатеуцожьыгъэх. Ахэр зылъэгъугъэ пстэури щынэгъошхом хэфагъэх. 12ЕтІанэ а пегъымбэритІум* уашъом къиІукІырэ макъэ горэм къариІоу зэхахыгъ: «Мо шъукъыдэкІуай», ыІоу. Япыйхэр яплъызэ, ошъуапщэм хэтхэу, ахэр уашъом дэкІоягъэх.\n13А сыхьат дэдэм чІылъэр лъэшэу къэсысыгъ, къалэм ызыпшІани зэхэтэкъуагъ. Арэущтэу чІылъэр зэсысым, цІыф минибл лІагъэх. МыкІодхэу къэнэжьыгъэхэри щынэгъошхом хэфагъэх, уашъом щыІэ Тхьэм щытхъушхуи фашІыгъ.\n14Арэущтэу ятІонэрэ сыхьатмыгъор блэкІыгъ. Ящэнэрэ сыхьатмыгъори къэкІонкІэ бэп иІэжьыр.\n15ЕтІанэ яблэнэрэ мэлэІичыр ибжъэмыешхо къепщагъ. Джащыгъум мэкъэшхохэр уашъом къиІукІыхэзэ къаІуагъ:\n«Ти Зиусхьанрэ ежьым и Христосрэ мы дунаем тетыгъошхо фыряІэ хъугъэ. Тхьэр ары егъашІэм тетыгъошхор зиІэщтыр». 16Тхьэмэтэ нахьыжъхэу нэбгырэ тІокІырэ плІырэу Тхьэм ыпашъхьэ ятІысыпІэхэм атесхэм абгъэгукІэ зырадзыхи, Тхьэр агъэлъапІэзэ, мырэущтэу аІуагъ:\n11:8 къэлэшхор – Ерусалим ары.\n11:8 Содом – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 1:10.\n11:12 а пегъымбэритІур – шыхьатитІур ары. Еплъ 11:3.\n17«О лъэкІыныгъэшхо зэкІэ зиІэ Зиусхьан Тхьэу, щыІагъэу, джыри щыІэм щытхъущхо пфэтэшІы, сыда пІомэ уилъэкІыныгъэшхо къэпштагъэу, тетыгъошхо зэрэуиІэр къэбгъэнэфагъ. 18Хымэ лъэпкъхэр губжыгъэх; о уигубжи къэлъэгъуагъ. Джы лІагъэхэм хьыкум затепшІыхьащт уахътэр\nкъэсыгъ. О къыпфэлажьэрэ пегъымбархэми, уицІыф лъапІэ-\nхэми, уищынагъо зыгу илъ цІыфхэм, цІыкІуми инми, яфэшъошэ ІэхьышІур зябгъэгъотыщт уахътэри\nкъэсыгъ. ЧІылъэр зыгъэкІодырэ цІыфхэр о зыбгъэкІодыщт уахътэри къэсыгъ». 19Ащ нэужым Тхьэм иунэшхоу уашъом щыІэр зэІухыгъэ хъугъэ, Тхьэм ежьыррэ цІыфхэмрэ азыфагу дилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэр къэзыушыхьатырэ пхъуантэри* къэлъэгъуагъ. ЕтІанэ пчыкІэхэр* къэлъэгъуагъэх, мэкъэшхохэри, шыблэм игъогъо мэкъэшхохэри къэІугъэх, чІылъэри къэсысыгъ, ошъушхохэри къехыгъэх.


Шъхьэихыгъэу зэдэлэжьэщтых — Адыгэ макъ\nРедактор 08.06.2021 08.06.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иминистрэу, полицием иполковникэу Иван Бахиловым республикэм икъэбарлъыгъэIэс амалхэм япащэхэм зэIукIэгъу адыриIагъ. Министрэр IэнатIэм зыIухьэгъэ мэзитIум къыкIоцI тишъолъыр еплъыкIэу фыриIэ хъугъэм, хабзэм иорганхэм ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэм Iоф зэрадишIэщтым, зипэщэ ведомствэм IофшIэныр зэрэщызэхищэрэм ыкIи тапэкIэ гухэлъышIухэу зыдиIыгъхэм Iофтхьабзэм щатегущыIагъэх.\nЗэIукIэгъум хэлэжьагъэх республикэ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» иредактор шъхьаIэ иIэнатIэ зыгъэцэкIэрэ МэщлIэкъо Саидэ, республикэ гъэзетэу «Советская Адыгея» зыфиIорэм иредактор шъхьаIэу Цундышк Зарэ, Къэралыгъо телерадиокомпаниеу «Адыгеим» ипащэу ЖакIэмыкъо Вячеслав, ООО-у «АиФ-Адыгея» зыфиIорэм ипащэу Бзэджэжъыкъо Абрек, «Мыекъопэ телевидением» иредактор шъхьаIэу Андрей Грунтовыр, гъэзетэу «Майкопские новости» зыфиIорэм иредактор шъхьаIэ игуадзэу Вера Корниенкор.\nАдыгэ къэралыгъо университетым иунэу «Бизнес-инкубатор» зыфиIоу Iофтхьабзэр зыщыкIуагъэр къэзэрэугъоигъэхэм апэ къаплъыхьагъ. Джырэ технологиякIэхэу учреждением чIэтхэр, щынэгъончъагъэр ащ зэрэщыгъэпытагъэр нэрылъэгъу къафашIыгъэх. АщкIэ IэпыIэгъу къафэхъугъэх ректорэу Мамый Даудэ ыкIи апшъэрэ еджапIэм научнэ ушэтынхэмкIэ иинститут ипащэу Хъунэго Рэщыдэ.\nНэужым зэIукIэгъоу рагъэжьагъэр зэрищагъ хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ министерствэм ипресс-къулыкъу ипащэу, IэкIоцI къулыкъум иполковникэу Гъомлэшк Байзэт.\nКъэбар жъугъэм иамалхэм япащэхэр зэIукIэгъум къызэреблэгъагъэхэр зэригуапэр, полицием иIофшIэн игъэкIотыгъэу, шъхьэихыгъэу къызэрагъэлъагъорэмкIэ зэрафэразэр, тапэкIи обществэм ыкIи журналистхэм апашъхьэ къулыкъур зэрэзэIухыгъэр Иван Бахиловым ипэублэ псалъэ къыщыхигъэщыгъ.\nМинистрэр къызыщыуцугъэхэм ащыщ Адыгеим и ЛIышъхьэ, игъэцэкIэкIо ыкIи ихэбзэгъэуцу органхэм Iоф зэрадишIэрэр, джащ фэдэу общественнэ ыкIи дин организациехэм ялIыкIохэм зэIукIэгъухэр зэрадишIыгъэхэр.\nРеспубликэм оперативнэ Iофым изытет зыпкъ щит нахь мышIэми, гумэкIыгъо къызыхэкIыхэрэм ащыщ телефон зэпхыныгъэр къызфагъэфедэзэ гъэпцIакIохэм зэрахьэхэрэ бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ зыкъызэриIэтырэр.\n— Адыгеим нахьи ыпэкIэ Iоф зыщысшIэгъэ шъолъырым щыпсэухэрэр шъхьэ пчъагъэкIэ хэпшIыкIэу нахьыб. Ау мафэм кибербзэджэшIагъэу ащызэрахьэхэрэр зэфэдиз. Адыгеим щыпсэухэрэм яцIыфыгъэрэ яцыхьэшIэгъуныгъэрэ гъэпцIакIохэм къызфагъэфедэ. Хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ министерствэм зэпымыоу мы лъэныкъомкIэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр зэхещэх нахь мышIэми, интернетыр, телефон зэпхыныгъэр къызфагъэфедэхэзэ бзэджэшIагъэу зэрахьэрэм ипчъагъэ хэхъо, — хигъэунэфыкIыгъ Иван Бахиловым.\nМы илъэсым имэзи 5 пштэмэ, гъэпцIагъэ зыхэлъ бзэджэшIэгъэ 619-рэ республикэм щатхыгъ. ИкIыгъэ илъэсым ебгъапшэмэ, ар фэдитIукIэ нахьыб. Ахэр нахьыбэу зыщызэрахьагъэхэр Мыекъуапэ ыкIи Тэхъутэмыкъое районыр арых.\nМинистрэм анаIэ зытыраригъэдзагъэхэм ащыщ IT-бзэджэшIагъэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ шIыкIакIэхэр къэгъотыгъэнхэу зэрэщытыр, ащкIэ къэбар- лъыгъэIэс амалхэм яIэпыIэгъу мэхьанэшхо зэриIэр. Адыгеим апшъэрэ еджэпIитIоу итым ястудентхэу мы лъэныкъомкIэ шIэныгъэ куухэр зыIэкIэлъхэр зыхэхьэщтхэ кибердружинэхэм ягъэпсын тегущыIагъэх.\nКъэралыгъо телерадиокомпаниеу «Адыгеим» ипащэу ЖакIэмыкъо Вячеслав министрэм фигъэзэгъэ упчIэхэм ащыщ наркотикхэм япхыгъэ бзэджэшIагъэхэм язытет. Иван Бахиловым къызэриIуагъэмкIэ, мы Iофым фэгъэзэгъэ къулыкъум иIофшIэн зэпыурэп, наркотикхэр хэбзэнчъэу зыгъэзекIохэрэр нахьыбэу къыхагъэщыхэ хъугъэ. НахьыбэрэмкIэ агъэзекIорэр синтетическэ веществохэр зыхэлъ наркотикхэр арых. ЧIыпIэ гъэнэфагъэхэм ащычIатIэхэзэ интернетымкIэ ащэх. бэмышIэу ащ фэдэ хъугъэ-шIэгъэшхо Тэхъутэмыкъое районым къыщыхагъэщыгъ. «Соль» зыфаIорэ наркотик лъэпкъым фэдэу килограмми 8,5-р къаIахыгъ.\nЗэIукIэгъум зыщылъыIэсыгъэхэм ащыщых Адыгеим игъогухэм къатехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэр. Статистикэм къызэригъэлъагъорэмкIэ, тызхэт илъэсым имэзи 5 гъогу хъугъэ-шIэгъи 122-рэ агъэунэфыгъ, ахэм нэбгырэ 25-рэ ахэкIодагъ, нэбгыри 133-мэ фыкъуагъэхэр хахыгъэх. Мыхэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ шIуагъэ къэзытыщт Iофтхьэбзэ макIэп полицием зэрихьэрэр. Общественнэ лъыплъэным епхыгъэхэ къэбархэу социальнэ хъытыухэм къарыхьэхэрэм мэхьанэ зэряIэр къыхагъэщыгъ.\nГъогу щынэгъончъагъэм епхыгъэ упчIэ къытыгъ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» иредактор шъхьаIэ иIэнатIэ зыгъэцэкIэрэ МэщлIэкъо Саидэ. Урамхэу Хьахъуратэм ыцIэ зыхьырэмрэ Юннатовымрэ зыщызэхэкIыхэрэм тетхэ нэфрыгъуазэхэм яIофшIэн зэрэгъэпсыгъэм елъытыгъэу автомобильхэр игъом зэрэзэпырымыкIышъухэрэм игумэкIыгъо хэплъэнхэм ар фэгъэхьыгъагъ. Iофыгъом фэгъэзэгъэ къулыкъум лъагъэIэсынэу министрэм къыIуагъ.\nКоррупционнэ нэшанэ зыхэлъ бзэджэшIагъэхэу республикэм щызэрахьэхэрэм якъыхэгъэщынкIэ полицием иIофшIэн зэригъэпсырэм къыкIэупчIагъ «АиФ-Адыгея» зыфиIорэм игенеральнэ директорэу Бзэджэжъыкъо Абрек. Коррупцием пэуцужьыгъэныр — лъэпкъ щынэгъончъагъэм къыгъэуцухэрэ Iофыгъо шъхьаIэхэм зэращыщыр министрэм къыIуагъ. Джащ фэдэу хэбзэухъумэкIо къулыкъухэр ыкIи щынэгъончъагъэм иорганхэр зэгъусэхэу яшъыпкъэу мыщ Iоф зэрэдашIэщтыр ащ хигъэунэфыкIыгъ.\nЗэIукIэгъум зэфэхьысыжь къыфишIызэ, мыщ фэдэ зэдэгущыIэгъу шIыкIэм полицием иIофшIэнкIэ мэхьанэ зэриIэр Иван Бахиловым къыхигъэщыгъ.\n— Пшъэрылъхэу зыфэдгъэуцужьыхэрэр къэбар жъугъэм иамалхэм ялIыкIохэм нахь къагурыIоным фэшI мыщ фэдэ зэIукIэгъухэр нахьыбэрэ зэхэтщэнхэ фае. Обществэм пае хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ министерствэм сыдигъуи шъхьэихыгъэу ыкIи шъыпкъагъэ хэлъэу Iоф зэришIэрэр алъыгъэIэсыгъэнымкIэ шъо шъутиIэпыIэгъу, — къыIуагъ ащ.\nПредыдущая ЕгъэшIэрэ полк\nСледущая Тыгъуас. Неп. Неущ.


Пщынэо ныбжьыкIэхэр зэнэкъокъугъэх\nБэрэскэжъый, Гъэтхапэм и 07 2018 17:07\nМыекъуапэ, гъэтхапэм и 6\nПщынэо ныбжьыкIэхэм яреспубликэ зэнэкъокъу ятфэнэрэу зэхащагъ. Мыщ илъэс I2 - I6 зыныбжьыхэр хэлажьэх. Мыгъэ нэбгырэ 20 къыугъоигъ. Лъэпкъ пщынэо Iэзэ дэдэу Лъэцэрыкъо Кимэ ыцIэкIэ мы зэнэкъокъур агъэнэфагъ. Адыгеим илъэпкъ артистэу Лъэцэрыкъо Кимэ псаугъэмэ ыныбжь илъэс 75 хъущтыгъэ.\nЗэкIэ зэнэкъокъум хэлэжьагъэхэм лъэпкъ пщынэхэм къарагъаIо, искусствэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэхэм е колледжхэм ащеджэх. Шъхьадж мэкъэмэ заулэ къыригъэIуагъ ыкIи пщынэ еонымкIэ яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъуагъ.\nЗэнэкъокъурэ кIэлакIэ пэпчъ Лъэцэрыкъо Кимэ фэдэу пщынэм къыригъэIоным кIэхъопсы. Зэнэкъокъуми ары ипшъэрылъыр - пщынэо Iазэм иIоф лъагъэкIотэныр, щысэтехыпIэ афэхъуныр арых. Лъэцэрыкъо Кимэ пщынэо къызэрыкIуагъэм, Iэмэ-псымэм псэ къыпигъакIэщтыгъ, ныбжьыкIэхэри ыгъасэщтыгъэх.\nДжырэкIэ мы зэнэкъокъур АР-м искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэ зэхещэ, культурэмкIэ министерствэр иIэпыIэгъу.\nНэмыкI материалэу мы категорием ехьылIагъэу: « Адыгэ Республикэм ителевидение илъэс 25 хъугъэ Саралп Мадинэ, Къэрэгъулэ Зайна, Аккизова Имара язэхэт къэгъэлъэгъон Мыекъуапэ къащагъ »


«UASHKHAMAFE 2013» адыгэ экспедициер хьазыр хъуным нэсы »\nОшъхьамафэ изэдыдэкIоеным хэлажьэ зышIоигъоу Къэралыгъо пчъагъэмэ къарыкIыгъэ адыгэхэр Къэбэртэе-Бэлъкъар республикэм икъэлэ гупчэ зыщызэрэугъоищт мафэм тхьамэфитIум нахь макI къэнагъэр.\nМы Iофыгъор зэхэзыщэрэр общественнэ зыкъэIэтыныгъэу «Адыгэхэм я дуней» зыфиIоу ныбжь зэфэшъхьаф зиIэхэу ыкIи сэнэхьат зэфэшъхьаф зыIэкIэлъ цIыфыбэ зыхэтыр ары.\nАдыгэ купэу къущъхьэ шыгум дэкIоещтхэм ягъусэщтых ащ тегъэпсыхагъэ инструкторхэмрэ медицинэм иIофышIэхэмрэ.\nКъэралыгъо зэфэшъхьафхэм къарыкIыгъэ адыгэхэр къушъхьэм зэрэзэдыдэкIоещтхэм мэхьанышхо изэхэщакIохэм халъхьэ.\nIофыгъом хэлэжьэщтхэр зэзыпхыхэрэр яхэкужъ адыгэ лъэпкъыр щызэрэугъоижьынышъ зы лъэпкъ хъужьынхэр ары ыкIи ащ фэгъэхьыгъэу адыгэ пстэоу дунаим тетым лъэшэу агъэлъэпIэрэ Iошъхьэмафэ (Эльбрус) ышыгу зэрыдэкIоещтхэр ары.\nIофыгъом хэлажьэхэрэм хэгъэунэфыкIыгъэ мурадэу къагъэлъагъо ашIоигъор адыгэхэм яхэкужъ щызэрэугъоижьынэу зэрашIоигъор ыкIи къэралыгъо зэфэшъхьафыбэмэ арысхэми адыгэхэр зылъэпкъэу зэрэщытхэр ары.\nШъыпкъэр пIощтмэ, псынкIагъоп Европэм ианахь къушъхьэ шугу лъагэм удэкIоеныр, ау Iофыгъом изэхэщакIохэм яцыхьэ телъ рахъухьагъэр дэгъоу зэрэзэшIуахыщтым.\nIэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыщт адыгэхэу экспедицием хэлэжьэщтхэр чIыпIэ гъэшIэгъоныбэ зэрагъэлъэгъун, ятэжъхэр хэкужъым имыкIыжьыфэхэкIэ зыщыпсэущтыгъэ къуаджэхэм адэхьанхэ алъэкIыщтых.\nАщ имызакъоу Iофыгъом хэлэжьэщтхэм IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыжьи щыIэкIакIэ езгъэжьэгъэ адыгэхэм яунагъохэм аIукIэнхэу амал яIэщт.\nIэкIыб къэралыгъохэм арыс адыгэхэр мыщ фэдэ проектхэм ахэлажьэхэ зыхъукIэ нахьыбэрэ ятэжъхэм яхэку къэкIонхэу ыкIи ахэмэ яунагъохэр ягъусэу къэзгъэзэжьыпэнхэри къахэкIынхэу Iофыгъом изэхэщакIохэр щэгугъых .\nПроектэу «UASHKHAMAFE 2013»-м фэгъэхьыгъэ къэбарыр адыгэхэр зэхэсэу зыщыпсэухэрэ къэралыгъохэм абзэкIэ (урысыбз, тыркубз, инджылыбз, арапыбз ыкIи нэмыкIхэмкIэ) зэдзэкIыгъэ, ау къэзэрэугъоищтхэм яIофхэр адыгабзэкIэ рагъэкIокIын агу хэлъ.\nАр къызхэкIырэр адыгэхэр бзитIоу зэрыгущыIэхэрэр (къэбэртэябзэмрэ адыгабзэмрэ) зэрагъэкIунышъ зылитературнабзэ ашIыжьы зэрашIоигъор ары. Ащ илъэсыбэ хъугъэу адыгабзэмрэ къэбэртэябзэмрэ ялъыгъэкIотэн дэлажьэрэ гъэсагъэхэм Iоф дашIэ.\nБэдзэогъум и 13-м къыщегъэжьагъэу Iофыгъом хэлэжьэщтхэр мэфэ зы-тIурэ Iошъхьэмафэ ылъапсэ дэжь дэкIоеным зыщыфагъэхьазырыщт.\nАщ къыкIэлъыкIощт мафэхэм къушъхьэшыгум насынхэкIэ къэнагъэр зэедзыгъокIэ акIужьын алъэкIынэу гъогум ызыныкъо акIущт. КъушъхьэдэкIоеным фэгъэсагъэхэмрэ медицинэм иIофышIэхэмрэ анаIэ атетэхэу Iофыгъом хэлажьэхэрэр Iошъхьэмафэ ышыгу (метрэ 5642-рэ) дэкIоещтых.\nIофыгъом икIэухэу бэдзэогъум и 20-м Iошъхьэмафэ идэкIоен хэлэжьагъэхэмрэ къэлэдэсхэмрэ Налшыкъ икъэлэ пчэгу игъэкIотыгъэу щызэIукIэщтых.\nIошъхьэмафэ зэгъусэхэу зэрэдэкIуаехэрэм адыгэ лъэпкъыр зэрэзэкъотыр ыкIы яхэкужъ щызэрэугъоижьынхэ зэрэфаер дэгъоу къыгъэлъагъоу Iофыгъом хэлэжьэщтхэм алъытэ.\nЗао зыщыкIорэ Сирием ис тикъош адыгэхэм афэгъэхьыгъ Iошъхьэмафэ идэкIоен. Зэман къин зыщыхэфэгъэхэм зэрэтщымыгъупшэхэрэр, яхэкужъ къагъэзэжьын алъэкIыным тызэрэфэбанэрэр къызхядгъашIэ тшIоигъоу.\nЛъэкI зиIэ адыгэхэм, IэкIыб къэралыгъохэм зэхэсэу ащыпсэурэ адыгэхэм ыкIи Къэбэртэе-Бэлъкъар республикэмрэ Адыгэ республикэм яIэшъхьэтетхэм яхьатыр къикIыкIэ Сирием къикIыжьыгъэ унэгъуабэхэм мамырэу псэунэу амал агъотыгъ.\nШъыпкъэу пIощтмэ, джыри тшIагъэр икъурэп джыри къэзыгъэзэжьы зышIоигъо адыгэхэм ащ фэдэ амал агъотыным пае.\nОбщественнэ зыкъэIэтыныгъэу «Адыгэхэм я дуней» хэтхэр лъэшэу щэгугъых мы проектым къикIэу адыгэхэр итэкъухьагъэу къэралыгъо пчъагъэмэ ащыпсэун фаеу зэрэхъугъэхэр ыкIи ащ къиныбэ къызэрэхэкIырэр.\nХэкужъым къэзыгъэзэжьынэу фаехэм IэпыIэгъу тафэхъунэу амал къытэзытыщт Iофыгъохэр зэхэщэгъэнхэ зэрыфаер Россием иIэшъхьэтетхэми, цIыфлъэпкъ пстэоу дунаим щыпсэухэрэми анаIэ къытрадзэнымкIэ мы проектым мэхьанэшхо иI.\nКультурэ зэфэмыдэхэм къахэхъухьэгъ нахь мышIэми Iэкыб къэралыгъохэм ащыпсэухэрэ адыгэ ныбжьыкIэхэмрэ тихэгъэгу ис адыгэ ныбжьыкIэхэмрэ зэпэблагъэ зэфэхъунхэм, нахьыбэрэ зэхэхьэнхэм, Iоф зэдашIэным, IэпыIэгъу зэфэхъунхэм мы Iофыгъор фэгъэхьыгъ.\nАдыгэ цIыф къызэрыкIохэри, журналистхэри хабзэр зыIэ илъхэри проектэу «UASHKHAMAFE 20I3» изэхэщэнрэ ирегъэкIокIынрэкIэ афэлъэкIырэмкIэ IэпыIэгъу кафэхъунхэу проектым изэхэщакIохэр ащэгугъых.\nIофыгъом ехьылIагъэу мыщ къыщытымIуагъэ къэбархэр зышIэ зышIоигъохэр тисайт: http://umaho.ru/ къетэгъэблагъэх.\n«UASHKHAMAFE 2013» и оргкомитет\nОпубликовал administrator, 1-07-2013, 22:07. Просмотров: 1798\n– Джы МКъТУ-р Иордание адыгэхэм нахь игъэкIотыгъэу адэлэжьэн ылъэкIыщт


Классный час "Символы Республики Адыгея"\nИнфоурок / Классному руководителю / Конспекты / Классный час "Символы Республики Адыгея"\nСОШ № 6 имени Ахмеда\nХаткова» аула Пшичо\n- Мыр Россием икарт. ( я 3-рэ слайдыр) Ащ республикэу, хэку зэфэшъхьафэу хахьэрэр 78- рэ мэхъу. Тэ, адыгэхэм, Россием тыщыщ. .( я 4-рэ слайдыр) Россием и Герб, и Къэралыгъо быракъ ыкIи и Гимн нэIуасэ шъуфэсшIыгъ. Адырэ къэралыгъохэм афэдэу Адыгэ Республикэм герби, гимни, быракъи иI.\nНартхэм чъыIэшхо къаришIылIи, апэ рагъэхъуни , къагъэзэжьыни амылъэкIэу шъоф нэкIым риубытагъэх. МашIо зэрашIын ямыIэуи къычIэкIыгъ. Нартхэм агу кIодыгъэу, епэгъогъохыгъэу щысыхэзэ, Саусэрыкъо къакIэхьагъ. Нартхэм яIоф зэрэмыдэгъур ащ псынкIэу къыгурыIуагъ.\n3. Физминуткэр. .( я 6-рэ слайдыр)\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо быракъ къопэ зэнкIэ плIэнэбзэу уцышъо зиIэ шэкIым хэшIыкIыгъ. .( я 7-рэ слайдыр) Быракъым дышъашъо зиIэ жъогъо пшIыкIутIу тет. Ахэмэ ачIэгъ зэблэдзыгъэхэу щэбзащэу щы тешIыхьагъ. Адыгэмэ мамыр гухэлъ щэхъу зэрямыIэр ащ къеушыхьаты.\nб) IурыIупчъэм изэгъэшIэн. .( я 9-рэ слайдыр)\nНомер материала: ДВ-049602\nВнеклассное занятие "Для дорогих бабушек"\nВнеклассное занятие "Республика Адыгея"\nКлассный час на тему "Добру откроются сердца.."4 класс


Автор Тема: Вкусно кушать. (Прочитано 13256 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (152.4 кБ, 1024x758 - просмотрено 55 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (168.63 кБ, 768x824 - просмотрено 54 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (139.95 кБ, 1024x695 - просмотрено 51 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (168.05 кБ, 1024x556 - просмотрено 48 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (173.31 кБ, 1024x605 - просмотрено 62 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (210.54 кБ, 1024x705 - просмотрено 54 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (144.48 кБ, 1024x576 - просмотрено 50 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (140.67 кБ, 1024x589 - просмотрено 56 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (164.55 кБ, 1024x629 - просмотрено 66 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (114.7 кБ, 1024x605 - просмотрено 68 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (95.79 кБ, 805x434 - просмотрено 27 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (244.81 кБ, 763x517 - просмотрено 19 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (279.55 кБ, 823x672 - просмотрено 18 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (97.5 кБ, 996x365 - просмотрено 13 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (413.05 кБ, 768x768 - просмотрено 14 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (72.63 кБ, 516x483 - просмотрено 20 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (151.67 кБ, 954x393 - просмотрено 20 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (143.19 кБ, 1018x540 - просмотрено 24 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (26.61 кБ, 400x300 - просмотрено 26 раз.)


Республика Адыгея - ШышъхьэIум и 11-р – Къурмэн мэфэкI\nШышъхьэIум и 11-р – Къурмэн мэфэкI\nАдыгэ Республикэм щыпсэурэ быслъымэнхэу лъытэныгъэ зыфэтшIыхэрэр!\nКъурмэн мэфэкIымкIэ тышъуфэгушIо!\nДунаим тет быслъымэн пстэуми анахь агъэлъэпIэрэ мэфэкIэу щытым цIыфхэр шIум фещэх, мамырныгъэм, зэфагъэм, къыппэблагъэм гукIэгъу фэпшIын зэрэфаем, щэIагъэм, зэдеIэжьныгъэм нахь къафегъэущых.\nА хэбзэ шIагъохэм яшIуагъэ къэкIо зэгурыIоныгъэу цIыфхэм азыфагу илъыр джыри нахь пытэ хъунымкIэ, лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэхэу республикэм щыпсэухэрэм, дин зэфэмыдэхэр зылэжьыхэрэм зэзэгъыныгъэ азыфагу илъынымкIэ.\nМы мэфэкI мафэм Адыгеим щыпсэурэ быслъымэн пстэуми тафэлъаIо псауныгъэ пытэ, щыIэкIэшIу яIэнэу, яунагъохэм фэбагъэ арылъынэу, Адыгеимрэ Урысыемрэ джыри нахь зэтегъэпсыхьагъэ хъунхэм епхыгъэ IофшIэнэу агъэцакIэрэм гъэхъэгъэшхохэр щашIынхэу!\n01.09.2019 Iоныгъом и 1-р – шIэныгъэм и Маф


МэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыжьыгъ | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 13.02.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\t/\nКультурэм и Унэу Хьатикъуае дэтыр гъэцэкIэжьынхэм ауж къызэрэзэIуахыжьырэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэм АР-м и ЛIышъхьэ къыщыгущыIэзэ къоджэдэсхэм игуапэу къафэгушIуагъ, псэуалъэм изэтегъэпсыхьан Iоф дэзышIэгъэ пстэуми зэрафэразэр ариIуагъ. ЛIэшIэгъу ныкъом ехъукIэ узэкIэIэбэжьмэ ашIыгъэ учреждением бэшIагъэу гъэцэкIэжьынхэр зэрищыкIэгъагъэхэр, мы гумэкIыгъор шъолъырым ит нэмыкI культурэм иунэхэми зэрашъхьэщытыр ыкIи ар дэгъэзыжьыгъэным яшъыпкъэу зэрэпылъхэр республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ.\n— Мы аужырэ илъэсхэм мыщкIэ Iофхэм язытет нахьышIу шIыгъэным, ащ пае лъэныкъо зэфэшъхьафхэм къарыкIырэ мылъкур дгъэфедэным тынаIэ тет. БлэкIыгъэ илъэс закъом культурэм и Уни 5-мэ гъэцэкIэжьынхэр ащыкIуагъэх, зы кIэу тэшIы. Гухэлъэу тиIэмкIэ 2019-рэ илъэсым учреждении 8 джыри зэтедгъэпсыхьажьыщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — ТэркIэ пшъэрылъ шъхьаIэр культурэм иунэхэм ыпэкIэ мэхьанэу яIагъэм, псэупIэхэм, анахьэу цIыфхэр макIэу зыдэсхэм, яобщественнэ-культурнэ гупчэу зэрэщытыгъэхэм къыфэгъэзэжьыгъэныр ары. ЦIыфхэр зыщызэIукIэхэрэ, зызщагъэпсэфырэ, шIуагъэ къытэу яуахътэ зыщагъэкIорэ чIыпIэу, джащ фэдэу лъэпкъ творчествэм икъэухъумэн ыкIи хэхъоныгъэхэр ышIынхэм мыхэр сыдигъуи ягупчагъэх, непи арэущтэу щытын фае. Ащ фэдэ пшъэрылъ ыгъэцэкIэн фае гъэцэкIэжьынхэм ауж непэ къызэIутхыжьырэ культурэм и Унэ.\nХьатикъуае дэт культурэм и Унэ епхыгъэу Iоф зышIэрэ кружокхэм джырэ уахътэм нэбгырэ 600-м ехъу къякIуалIэ. Ахэм ащыщэу нэбгырэ шъищ фэдизыр кIэлэцIыкIух, шъитIур ныбжьыкIэх. АР-м и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, учреждением игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр ешIылIэгъэнхэм пэIухьэгъэ мылъкур «Единэ Россием» ипартийнэ проектэу «Культура малой Родины» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъагъ. ХэдзакIохэм яшIоигъоныгъэхэр, пшъэрылъэу къагъэуцугъэхэр къыдилъытэзэ, партием ыIуагъэр зэригъэцэкIэжьырэр республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ.\n— Сэнаущыгъэ зыхэлъхэр къыхэжъугъэщых, творческэ амалэу аIэкIэлъхэм зыкъызэIуахынымкIэ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу шъуафэхъу, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ культурэм иIофышIэхэм закъыфигъазэзэ. — Тэ талъэныкъокIэ къыттефэрэр зэкIэ зэшIотхыщт, тишIуагъэ шъодгъэкIыщт. Псэуалъэм изэтегъэпсыхьан епхыгъэ IофшIэныр зэрифэшъуашэу зыгъэцэкIэгъэ пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «ТЭМ- СТРОИМ» щылажьэхэрэм, ащ ипащэу Уджыхъу Байслъан сафэраз. Къуаджэм щыпсэухэрэм джыри зэ сафэгушIо, культурэм и Унэ Iутхэм творческэ гъэхъэгъэшIухэр ашIыхэзэ ыпэкIэ лъыкIотэнхэу сафэлъаIо.\nАР-м и ЛIышъхьэ, район администрациемрэ культурэм и Унэрэ япащэхэр игъусэхэу лентэ плъыжьыр зэпаупкIи, аужырэ шапхъэхэм адиштэу агъэцэкIэжьыгъэ учреждениер къызэIуахыжьыгъ. Ар ыкIоцIкIэ зэрэзэтырагъэпсыхьагъэр республикэм ипащэ ыуплъэкIугъ, ылъэгъугъэм осэшIу фишIыгъ.\nКъэIогъэн фае, блэкIыгъэ илъэсым Хьатикъое къоджэ псэупIэм ибюджет ихахъохэр сомэ миллиони 9,1-м ехъоу агъэнэфэгъагъ, зэрагъэцэкIагъэр — сомэ миллиони 10,4-рэ мэхъу. ЧIыпIэ бюджетым къыхэхыгъэ сомэ мин 434-м ехъу урамхэм ягъэнэфын пэIуагъэхьагъ. Нэбгырэ 17 зыIут фельдшер-мамыку IэзапIэм Iоф ешIэ, кIэлэцIыкIу IыгъыпIитIу, культурэм иунитIу дэтых. ПсэупIэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фытегъэпсыхьэгъэ программэхэм ахэлажьэ, ахэм къащыдэлъытэгъэ мылъкоу къаIэкIахьэрэмкIэ пшъэрылъ зэфэшъхьафхэр зэшIуахых, инфраструктурэр зэтырагъэпсыхьэ.\nЯтIонэрэ чIыпIэу КъумпIыл Мурат къызэкIолIагъэр гъэцэкIэжьынхэр зыщыкIогъэ къуаджэу Джамбэчые дэт гурыт еджапIэр ары. Гъэсэныгъэм иучреждение ичIэхьэгъу дэжь АР-м и ЛIышъхьэ къыпэгъокIыгъэх ащ ипащэу ЛIышэ Люсе,къуаджэм инахьыжъхэр, кIэлэцIыкIухэр, нэмыкIхэри. Республикэм ипащэ кIэлэеджакIохэм гущыIэгъу афэхъугъ, гъэхъагъэу ашIыхэрэм защигъэгъозагъ.\n— Джырэ уахътэ пшъэрылъ шъхьаIэу къуаджэм ыпашъхьэ щытыр демографием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет нахьышIу шIыгъэныр, сабыеу къэхъухэрэм япчъагъэ нахьыбэ хъуныр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм ипащэ игукъэкIыкIэ Джамбэчые дэт гурыт еджапIэр агъэкIэжьыгъ, икIэрыкIэу зэтырагъэпсыхьажьыгъ, джы непэ ищыкIэгъэ пстэури ащ IэкIэлъ. Гъэсэныгъэм иучреждение игъэцэкIэжьын цIыфыбэ къыхэлэжьагъ, ахэм зэкIэми къоджэдэсхэр афэразэх. ЕджапIэм икабинетхэр КъумпIыл Мурат къыплъыхьагъэх, шэпхъэшIухэм адиштэу ахэр зэрэзэтырагъэпсыхьагъэхэр игуапэу къыхигъэщыгъ.\nЕджапIэм испортзал щыкIогъэ шъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъум илъэхъан къоджэдэсхэр зыгъэгумэкIырэ упчIэхэр КъумпIыл Мурат фагъэзэнхэ амал яIагъ. АР-м и ЛIышъхьэ иупчIэжьэгъоу Тхьэлъэнэ Вячеслав, Джамбэчые инахьыжъхэм я Совет хэтхэм ащыщхэр, Адыгэ къэралыгъо университетым иректорэу Хъунэго Рэщыд, нэмыкIхэри ащ къыщыгущыIагъэх. ЦIыфхэм ягумэкIыгъохэр, ящыкIагъэхэр зэхэзышIыкIырэ ыкIи IэпыIэгъу къафэхъурэ АР-м и ЛIышъхьэ «тхьауегъэпсэу» къыраIуагъ. Къуаджэм ищыIакIэ зэхъокIыныгъэшIухэр зэрэфэхъугъэхэр анахь шъхьаIэу къыхагъэщыгъ.\nКъуаджэм дэт псэуалъэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэм, ящыкIагъэр ягъэгъотыгъэным республикэм ыкIи муниципалитетым япащэхэм анаIэ тет. Культурэм и Унэу мыщ дэтым иунашъхьэрэ гъэфэбэпIэ системэмрэ 2018-рэ илъэсым агъэцэкIэжьыгъэх, шъхьаныгъупчъэхэр ыкIи пчъэхэр зэблахъугъэх. Джамбэчые этнографическэ музеим игъэфэбапIэ 2017-рэ илъэсым зэтырагъэпсыхьагъ. Спонсорхэм яIэпыIэгъу ишIуагъэкIэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу «Насып» зыфиIорэм гъэцэкIэжьынхэр рашIылIагъэх.\nГъэхъагъэхэм анахьи псэупIэм иIофыгъохэм язэшIохын анаIэ тырагъэтын зэрэфаер республикэм ипащэ къыхигъэщыгъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу зэхахьэм къекIолIэгъэ цIыфхэм къатыгъэ упчIэхэм джэуапхэр къаритыжьыгъ, гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ ведомствэхэм, къулыкъухэм япащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх.\n— Тызэгъусэу, тиIо зэхэлъэу Iоф зэдатшIэмэ, щыкIэгъабэхэр дэдгъэзыжьынхэ, щыIэкIэ-псэукIэр нахьышIу тшIын тлъэкIыщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКрасногвардейскэ районым ипсэупIитIум ащыкIогъэ Iофтхьабзэхэм якIэухыгъ Адыгеир зэрыгушхорэ лъэпкъ ансамблэу «Ислъамыем», творческэ купхэм пчыхьэм къатыгъэ концертыр.


ЩымыIэжьхэр ащыгъупшэхэрэп — Адыгэ макъ\nЗипшъэрылъхэр зыгъэцакIэхэзэ зэо-зэпэуцужьхэм ахэкIодэгъэхэ къулыкъушIэхэр зыщагъэтIылъыгъэ чIыпIэхэр илъэс къэс агъэкъэбзэнхэр хэбзэшIу афэхъугъ Лъэпкъ гвардием Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ихэушъхьафыкIыгъэ подразделениеу ОМОН-м иIофышIэхэм.\nРеспубликэу Дагъыстан и Цунтинскэ район къулыкъур щихьызэ, 2012-рэ илъэсым Iоныгъом и 15-м къаукIыгъэ полицием ипрапорщикэу, Урысыем и ЛIыхъужъэу Артем Гармаш зыщагъэтIылъыгъэ къэхалъэу Мыекъуапэ дэтым дзэкIолIхэр щыIагъэх.\nАртем лIыгъэу къыхэфагъэм ишIуагъэкIэ уIэшыгъэ бзэджэшIэ купыр къызэтырагъэуцон алъэкIыгъ, ау ежь уIэгъэ хьылъэу къытыращагъэхэм къыхэкIыкIэ идунай ыхъожьыгъ. Къэралыгъом ипащэ иунашъокIэ «Урысые Федерацием и ЛIыхъужъ» зыфиIорэ щытхъуцIэр къыфагъэшъошагъ.\nЯтIонэрэ чIыпIэу къулыкъушIэхэр зыдэкIуагъэхэр полицием ипрапорщикэу Вячеслав Кравцовыр зыщагъэтIылъыгъэр ары. 2012-рэ илъэсым шышъхьэIум и 5-м Дагъыстан ит селоу Шаури ар щыфэхыгъ. ОМОН-р зыдэщытыгъэ чIыпIэм къыфэзыузэнкIыгъэ бзэджэшIэ купым ар пэуцужьыгъ. КъызэрауIагъэзэ къызэкIэмыкIоу, къатебэнагъэхэр шъэфэу постым къыримыгъэкIолIэнхэ ылъэкIыгъ. Къулыкъур ыхьызэ зыпсэ зыгъэтIылъыгъэ Вячеслав Кравцовым ЛIыхъужъныгъэм иорден къыфагъэшъошагъ.\n— Апэрэ илъэсэп мы къэхалъэм тыкъызэрыкIорэр, — къеIуатэ ОМОН-м икомандирэу, полицием иполковникэу Владимир Ивченкэм. — Тхьапэхэр тэугъоих, чъыгхэр къэтэупкIыхьэх, къэр къызэрышIыхьэгъэ чэухэр тэгъалэх. Къулыкъур ахьызэ зыпсэ зытыгъэ тикIалэхэр тщыгъупшэхэрэп. Ахэм лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэм ишIэжь тыгухэм арылъыщт.\nПредыдущая Iоныгъом и 15-м шIомыкIэу\nСледущая КIэлэцIыкIухэм шъуафэсакъ!


Урысыем и Къыблэ шъолъыр дзюдомкIэ изэнэкъокъу Мыекъуапэ и 29-31-м щызэхащэ »\nУрысыем и Къыблэ шъолъыр дзюдомкIэ изэнэкъокъу Мыекъуапэ и 29-31-м щызэхащэ\nУрысыем и Къыблэ шъолъыр дзюдомкIэ изэнэкъокъу бэдзэогъум и 29-31-м Адыгэ къэралыгъо университетым физкультурэмкIэ ыкIи дзюдомкIэ иинститут щыкIощт. Мы мафэхэм тибэнакIохэм зэIукIэгъухэм зафагъэхьазыры.\nАдыгеим дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Бастэ Сэлымэ аужрэ уплъэкIунхэр зэрэкIохэрэм тащигъэгъозагъ. Тиспортсменхэм ащыщхэр Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэхэм ахэтых, егъэджэн-зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъэх.\nОрдэн Андзаур Европэм иныбжьыкIэмэ язэнэкъокъу, хэгъэгу ыкIи дунэе турнирхэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдихыгъэх. Адыгэ къэралыгъо университетым июридическэ факультет щеджэ.\nСпортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Тимур Бучукури анахь онтэгъумэ якуп хэтэу мэбанэ.\nШъэоцIыкIу зэшхэу Рустамрэ Айдэмыррэ Къыблэ шъолъырым, Урысыем язэнэкъокъухэм медальхэр къащахьыгъэх, Адыгэ Республикэм ичемпионых, апшъэрэ еджапIэхэм ащеджэх.\nСпорт унагъом щапIугъэ Галстян Арман ышнахьыжъэу Арсен Европэм ичемпион, дунаим дзюдомкIэ изэнэкъокъу ящэнэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ. Арман Галстян, Дьяченко Руслъан, нэмыкI ныбжьыкIэхэми якъулайныгъэ хагъэхъонэу уащыгугъынэу щытых.\nЕлена Ткаченкэр дзюдомкIэ мэбанэ, институтым щеджэ. Пшъашъэхэр дзюдом зэрэпылъхэр шIогъэшIэгъон.\nМы сурэтым ишъулъэгъорэ бэнакIохэр Адыгэ Республикэм дзюдомкIэ ичемпионых. Апэрэ чIыпIэхэм афэбанэхэзэ, СССР-м изаслуженнэ тренерэу, Къыблэ шъолъырым дзюдомкIэ ифедерацие ипрезидентэу, профессорэу Кобл Якъубэ сэнаущыгъэ зыхэлъ спортсменхэр инэплъэгъу зэритхэм къытегущыIагъ.\nМыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм опытэу иIэм зегъэушъомбгъугъэн фаеу ащ елъытэ. СпортымкIэ Унэшхо Мыекъуапэ щашIынэу шIэхэу фежьэщтых. Мыекъуапэ дзюдомкIэ гупчэу ЮФО-м иIэщт.\nЕмтIылъ Нурбый, сурэтхэри тезыхыгъэр ары\nГъэзетэу «Адыгэ макъ»\nОпубликовал administrator, 28-07-2011, 02:27. Просмотров: 2045\n– Адыгеим идзюдо бэнакIохэм медаль къамыхьэу къагъэзэжьырэп\n– Атлетикэ онтэгъумкIэ шъолъыр спорт гупчэ Адыгеим щашIыщт\n– Адыгэ Республикэм ибэнакIохэм ящэнэрэ чIыпIитIу Тэрч къыщыдахыгъ\n– Дышъэ медаль Рио дзюдомкIэ къыщызыхьыгъэ Мудрэнэ Бислъан Урысыем къэсыжьыгъ\n– ДюдомкIэ олимпийскэ чемпионэу Мудрэнэ Бислъан Адыгеим исхэм лъэшэу афэраз


Мэтэкъуай | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 16.08.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАдыгэ къуаер непэ экологием ишапхъэхэм адиштэу ыкIи цIыфым ипсауныгъэкIэ шIогъабэ зыхэлъ гъомылапхъэу алъытэхэрэм ащыщ, бэдзэршIыпIэм щыцIэрыIо хъугъэ. Ары нэмыкI субъектхэм япредприятиехэми ар къыдагъэкIыным зыкIыкIэдэухэрэр.\nАдыгэ къуаер зэфэшъхьаф, ау нахьыбэу бэдзэршIыпIэм щыIуагъэкIырэр къое цIынэр е гъозагъэр ары. Бэрэ щылъыным тегъэпсыхьагъэу, адрэхэм анахь пытэу ыкIи щыугъэу нахьыпэкIэ агъэгъущтыгъэм фэдэ узэрэрихьылIэрэр макIэ. Ащ фэдэ къое лъэпкъым ишIын апэу ыуж ихьэгъэ хъызмэтшIапIэр ООО-у «Адыгпродукт» зыфиIорэр ары. Красногвардейскэ районым икъуаджэу Улап ар зыдэтыр, щэм хэшIыкIыгъэ гъомылэпхъэ зэфэшъхьафхэр къыдегъэкIых, ау нахьыбэу адыгэ къуаер ары зыпылъыр.\nАдыгэ къое гъэгъугъэм «матэкIэ» еджагъэх. ХъызмэтшIапIэм ипащэу Цышэ Казбек джырэблагъэ гущыIэгъу тызыфэхъум, адыгэхэм ятарихъ, шэн-зекIуакIэу, хабзэу щыIагъэхэм, гъомылапхъэу ижъыкIэ агъэхьазырыщтыгъэхэм язэгъэшIэн пылъызэ ащ фэдэ къуаем икъыдэгъэкIын къыфэкIуагъэу ары къызэрэтиIуагъэр.\n— Къуаер ижъыкIэ зэрашIыщтыгъэм пэблагъэу тэри тшIыным пае шIыкIэу агъэфедэщтыгъэр куоу зэзгъэшIагъ, — ыIуагъ ащ. — Лъэпкъ музеим сыщыIагъ, къязгъэIотагъ, тхылъхэм сахэплъагъ, къуаем рахьылIэщтыгъэхэ пкъыгъохэр зэзгъэлъэгъугъэх. ГущыIэм пае, ар зыщагъэгъущтыгъэ матэу пылъагъэщтыгъэр зыфэдагъэр ары зыщыслъэгъугъэр. Ащ имызакъоу, нахьыжъхэу, нахьыбэ къэзыгъэшIагъэхэу къоеихыным хэшIыкI фызиIэхэми заIузгъэкIагъ, яшIэныгъэкIэ къыздэзгъэгощагъэх.\nНахьыпэкIэ мы къуаер мэтэ кIэшIагъэм телъэу тыгъэм рагъэузэ агъэгъущтыгъ. Ащ фэшI адыгэхэм ащыщхэр «мэтэкъуаекIэ» еджэщтыгъэх. Казбек технологием изэгъэшIэн ыуж итызэ ащи щыгъуазэ хъугъэ. Ары къуаем «матэкIэ» еджэныр къызхэкIыгъэр. Непэ къыдагъэкIырэр иIэшIугъэкIэ нахьыпэм ашIыщтыгъэм фэдэнми лъэшэу пылъхэу ары къызэриIуагъэр. Ащ пае щэу пчыхьэм ыкIи пчэдыжьым къыкIащыгъэм хашIыкIы, тхьамэфитIу-щырэ къое гъэгъупIэхэм арагъэлъы.\nГъомылэпхъэ пстэури шапхъэм диштэу къызэрэдэбгъэкIырэм имызакъоу, ар зыкIоцIыплъхьащтми мэхьанэ иI. Адыгэ къое гъэгъугъэр бэрэ щылъынми фэгъэпсыгъэн фае. Ащ фэшI «мэтэкъуаер» жьы кIоцIымыхьанэу зэтегъэпытыхьагъ (вакуумная упаковка) зыкIоцIылъыр.\n— Къуаер бэдзэршIыпIэм щылъыдгъэкIотэным фэшI, вакуумэу зыкIоцIылъым нэмыкIэу, джыри ямышIыкIэу гъэпсыгъэу зэкIоцIыщыхьэгъэнэу сыфэягъ, — ыIуагъ Казбек. — Ащ пае лъэпкъ нэшанэ ахэлъэу, «Адыгпродуктым» итамыгъи атетэу пхъэм ыкIи тхылъыпIэм ахэшIыкIыгъэхэ къэмланхэмрэ дзыо цIыкIухэмрэ къэсыугупшысыгъэх.\nООО-у «Адыгпродуктыр» Красногвардейскэ районым ит къуаджэу Улапэ дэт, 2009-рэ илъэсым къыщыублагъ бэдзэршIыпIэм зитыр. Адыгэ къое гъэгъугъэр къызтырилъхьагъэр илъэс хъугъэ. Адыгеим ыкIи гъунэгъу Краснодар краим ящапIэхэу, фермерхэм къыдагъэкIырэ гъомылапхъэхэр зытелъхэм ар ащыIуагъэкIы. Казбек къызэриIуагъэмкIэ, охътэ благъэм пчэныщэм хэшIыкIыгъэу къое гъэгъугъэм ыкIи пытэу, ау бгъэфабэмэ зэхэткIухьанэу къуаем, «пиццерийный» ащ зэреджэхэрэр, якъыдэгъэкIын рагъэжьэным ыуж итых.\nАдыгэ къуаер Адыгеим ихъызмэтшIапIэхэм анэмыкI къыдигъэкIын фимытэу УФ-м и Апшъэрэ Хьыкум рихъухьагъ. Къэралыгъом ибэдзэршIыпIэ ищыкIэгъэ адыгэ къуаем фэдиз типредприятиехэм къыдагъэкIын амал зэряIэр теубытагъэ хэлъэу къаIо. «Адыгпродуктым» фэдэ къоешIхэм ар гъэцэкIэжьыгъэ зэрэхъущтым цыхьэ фыуагъэшIы.


Мыжъобгъу къафызэIуахыгъ — Адыгэ макъ\nКъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэкIэ Къэралыгъо музеим и Темыр-Кавказ къутамэ зэхэзыщэгъэ ыкIи хэхъоныгъэ езыгъэшIыгъэ зэшъхьэгъусэхэу Кушъу Аслъанрэ Нэфсэтрэ афэгъэхьыгъэ мыжъобгъум икъызэIухын тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэм Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат хэлэжьагъ.\nАР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, АР-м икъэралыгъо упчIэжьэгъоу ТхьакIущынэ Аслъан, АР-м культурэмкIэ и Министерствэ, къэлэ администрацием, музеим япащэхэр, Кушъу зэшъхьэгъусэхэм яIахьылхэр, яныбджэгъухэр, Iоф зыдашIагъэхэр ащ хэлэжьагъэх.\nАдыгэ Республикэм инароднэ сурэтышIэу Бырсыр Абдулахь зипэщэ купым мыжъобгъур ыгъэпсыгъ. Республикэм и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Кушъу Аслъанрэ Нэфсэтрэ музеим ихэхъоныгъэрэ Кавказым щыпсэурэ лъэпкъхэм якультур-тарихъ кIэн икъэухъумэнрэ яIахьышхо хашIыхьагъ.\n«КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэкIэ Къэралыгъо музеим и Темыр-Кавказ къутамэ Мыекъуапэ илъэгъупхъэ чIыпIэхэм зэу ахалъытэ, республикэм щыпсэухэрэми ащ хьакIэу къакIохэрэми ар якIуапI. Къутамэр Урысыем и Къыблэ икультурнэ-просветительскэ, инаучнэ-ушэтэкIо гупчэ хъугъэ. Коллекцие гъэшIэгъонхэр мыщ къыщагъэлъагъох, IэпэIэсэныгъэшхо зыхэлъ специалистхэм Iоф щашIэ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nБлэкIыгъэ лIэшIэгъум ия 80-рэ илъэсхэм яублэгъу тарихъ шIэныгъэхэмкIэ докторэу Александр Лесковыр музеим изэхэщэн кIэщакIо фэхъугъагъ. ЖивописымкIэ, скульптурэмкIэ, архитектурэмкIэ Ленинград дэт институтэу И. Репиным ыцIэкIэ щытыр къэзыухыгъэ Кушъу Аслъан а лъэхъаным Адыгеим исурэтышIхэм я Союз пэщэныгъэ дызэрихьэщтыгъ. Музеим иапэрэ пащэуи ар агъэнэфагъ. Адыгеимрэ Темыр Кавказымрэ яискусствэхэм яIофыгъохэм афэгъэхьыгъэ тхылъ, научнэ статья 100-м ехъу ащ къыхиутыгъ. Анахьэу ынаIэ зытыригъэтыгъэр я 70 – 80-рэ илъэсхэмкIэ адыгэ графикэм изэгъэшIэн ары. Охътэ кIэкIым къыкIоцI ащ Iофышхо зэшIуихыгъ, художественнэ музеикIэ Темыр Кавказым щызэхищагъ.\n1997-рэ илъэсым Кушъу Аслъан идунай зехъожьым, ащ ишъхьэгъусэу Нэфсэт музей Iофхэр лъигъэкIотагъэх. Мыекъуапэ иархитектор шъхьаIэ иIэнатIэ ащ къыгъэтIылъи, музеим пэщэныгъэ дызэрихьэу ыублагъ. Илъэс 23-рэ музеим ипэщэгъэ Нэфсэт гъэрекIо идунай ыхъожьыгъ.\n«Музеим непэ ныбжьыкIэхэр зыхэлэжьэрэ проект гъэшIэгъоныбэ пхырещы, республикэм икультурэ щыIэныгъэ чIыпIэшхо щызыубытырэ къэгъэлъэгъонхэр зэхещэх. А пстэури Кавказым щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэ нахь ашIэным, хэгъэгум инэмыкI шъолъырхэм культурнэ зэпхыныгъэу адыряIэр гъэпытэгъэным афэIорышIэ. Кушъу Аслъанрэ Нэфсэтрэ хэмытыгъэхэмэ, непэкIэ теплъэу иIэм фэдэ музеим иIэщтгъагъэп. Ахэм музеим изегъэушъомбгъун, Кавказым щыпсэурэ лъэпкъхэм якультурэ-тарихъ кIэн къэухъумэгъэным яIахьышхо хашIыхьагъ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгэ Республикэм икъэралыгъо упчIэжьэгъоу ТхьакIущынэ Аслъан, археологэу, тарихъ шIэныгъэхэмкIэ докторэу Владимир Эрлих Кушъу зэшъхьэгъусэхэм афэгъэхьыгъэу гущыIэ фабэхэр къаIуагъэх. Апхъоу Асыет Iофтхьабзэм хэлэжьагъэхэм зэрафэразэр ариIуагъ.\nКушъу Аслъанрэ Нэфсэтрэ ямыжъобгъоу музеим иихьапIэ къыщызэIуахыгъэм къэгъагъэхэр кIэлъыралъхьагъэх.\nПредыдущая МэфэкI дахэ хъугъагъэ\nСледущая Тызэгъусэу наркотикхэм тапэшIуекIо!


Лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ зэрагъэцакIэхэрэр — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ зэрагъэцакIэхэрэр\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгэ Республикэм иминистерствэхэм япащэхэм адыриIэгъэ зэхэсыгъор 2021-рэ илъэсым лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ зэрэпхыращыгъэхэм, мыгъэрэ пшъэрылъхэр зэрагъэцэкIэщтхэм афэгъэхьыгъагъ.\nЗэхэсыгъом хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, АР-м и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэу КIэрэщэ Анзаур, республикэм и ЛIышъхьэрэ Адыгеим иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владимир Свеженец, Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, муниципальнэ образованиехэм япащэхэр.\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ КIэрэщэ Анзаур зэхэсыгъом къызэрэщиIуагъэмкIэ, лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн пае гъэрекIо сомэ миллиарди 5,6-рэ къатIупщыгъагъ, мылъкум ипроцент 95,5-р къызыфагъэфедагъ. Проектхэм къадыхэлъытэгъэ псэолъэ заулэ амытэу къэнагъ, ахэр мыгъэ аухыщтых. 2022-рэ илъэсымкIэ лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн пае сомэ миллиарди 5,3-рэ къатIупщыщт. НепэкIэ зэзэгъыныгъэхэм япроцент 31,3-р адашIыгъах.\nГъэрекIо афэмыгъэцэкIэгъэ IофшIэнхэр зэраухын, зэзэгъыныгъэхэмрэ проект-сметэ документхэмрэ зэрагъэхьазырын фаем, псэолъэшIынымкIи, гъэцэкIэжьын IофшIэнхэмкIи пIалъэхэр аукъо зэрэмыхъущтым КъумпIыл Мурат анаIэ тыраригъэдзагъ. ИпIалъэм амыухыгъэ псэуалъэм изытет, ащкIэ амалэу зэрахьэхэрэм афэгъэхьыгъэу муниципальнэ образованиехэм япащэхэм къаIотагъ. Муниципалитетхэмрэ министерствэхэмрэ япащэхэм подряднэ организациехэм яIофшIэн гъунэ зэрэлъафырэр нахь зэрагъэлъэшын фаер республикэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\n«Лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ ягъэцэкIэн кIуачIэу тиIэр зэкIэ етхьылIэн фае. Министерствэхэмрэ муниципалитетхэмрэ япащэхэм подряднэ организациехэм гъусэныгъэ адыряIэу ищыкIэгъэ унашъохэр аштэнхэ фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\n«Къуаджэхэм зэдиштэу хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэ къэралыгъо программэр зэрагъэцакIэрэм Адыгэ Республикэм мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур къытегущыIагъ. Ащ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, мы илъэсым ищылэ мазэ станицэу Абдзэхэхьаблэ, къутырэу Днепровскэм, селоу Сергиевскэм культурэм иунэхэу адэтхэм, станицэу Кужорскэм дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм, станицэу Джаджэ культурэмкIэ и Гупчэ ягъэцэкIэжьын аухыщт. Апэрэ кварталым икIэух къутырэу Краснэ Улькэм, стани-\nцэу Келермесскэмрэ Джаджэрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ зырыз ащатынэу рахъухьэ.\nКъэралыгъо программэу «Къуаджэхэм зэдиштэу хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу сомэ миллиард 1,6-м ехъу зытефэщт псэуалъэхэм ягъэпсынкIэ ыкIи ягъэкIэжьынкIэ джыдэдэм зэзэгъыныгъэхэр адашIых. Ахэм къахеубытэх гъэсэныгъэмкIэ, псауныгъэм икъэухъумэнкIэ, спортымкIэ учреждениехэр, псыр, газыр аIэкIэзыгъахьэрэ псэуалъэхэр.\nЗэхэсыгъом хэлэжьагъэхэр 2022-рэ илъэсым Адыгеим социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ зэришIыщт унэе программэм къыщыдэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэм шъхьафэу атегущыIагъэх. Адыгэ Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмрэ сатыумрэкIэ иминистрэу Шэуджэн Заур зэхэсыгъом къызэрэщиIуагъэмкIэ, предпринимательхэм Тэхъутэмыкъое районым ипромышленнэ шъолъыр фэгъэкIотэныгъэхэр щафашIынхэу рахъухьэ; Мыекъуапэ дэжь псыхъоу Шъхьэгуащэ иджабгъу, исэмэгу нэпкъхэм ягъэпытэнкIэ IофшIэнхэр щызэхащэщтых. Сабыибэ зэрыс унагъохэм унэе унэхэр зыщашIыщт чIыгу Iахьхэу къаратыгъэхэм яинженер инфраструктурэ игъэпсын лъагъэкIотэщт. Мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэм ягъэцэкIэн пае сомэ миллиардым ехъу къатIупщыщт.\nДжащ фэдэу фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ягъэцэкIэжьын пае мылъкоу къыхагъэкIыгъэр зэрагъэфедагъэми зэхэсыгъом щыхэплъагъэх. Адыгэ Республикэм псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ, гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэу Валерий Картамышевым зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, фэтэрыбэу зэхэт уни 143-у сомэ миллион 223-м ехъу зыпэIухьагъэр 2021-рэ илъэсым агъэцэкIэжьыгъ. Мыгъэ фэтэрыбэу зэхэт уни 159-у сомэ миллион 260-рэ зыпэIухьащтыр агъэцэкIэжьынэу рахъухьэ. Шъолъыр операторым ифонд мылъкум ипроцент 84,2-р къихьэгъах. ЧIыфэу къатенагъэр къаIыхыжьыгъэными ыуж итых.\nФэтэрыбэу зэхэт унэхэу агъэцэкIэжьыгъэхэр къаIызыхыжьхэрэм япшъэдэкIыжь гъэлъэшыгъэн зэрэфаем КъумпIыл Мурат анаIэ тыраригъэдзагъ. Фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм ятхьаусыхэ тхылъхэм ахэплъэнхэ, щыкIагъэу къыхагъэщыгъэхэр псынкIэу дагъэзыжьынхэ фае. УплъэкIунхэм афэгъэзэгъэ гъэIорышIапIэм ищыкIэгъэ уплъэкIунхэр зэхищэнхэу пшъэрылъ фашIыгъ.\nАдыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэ иапэрэ гуадзэу Евгений Лебедевым гъэсэныгъэ языгъэгъотырэ учреждениехэм ягъэпсынкIэ ыкIи ягъэцэкIэжьынкIэ гухэлъэу яIэхэм ягугъу къышIыгъ.\nМыекъуапэ ирайон цIыкIоу Михайловым нэбгырэ 1100-мэ ателъытэгъэ гурыт еджапIэу щагъэпсыщтым ипроект 2021-рэ илъэсым къэралыгъо экспертизэ ашIыгъ. Мыгъэ ащ ишIын аухынэу щыт. 2022 — 2023-рэ илъэсхэм къуаджэхэу АдыгеякIэм, Бжыхьэкъоежъым, поселкэу Яблоновскэм гурыт еджапIэхэр ащагъэпсыщтых. Ахэм пстэумкIи сомэ миллиард 1,9-м ехъу апэIухьащт. 2023 — 2024-рэ илъэсхэм нэбгырэ 1100-мэ атегъэпсыхьэгъэ гурыт еджапIэ джыри Тэхъутэмыкъое районым щатынэу рахъухьэ.\n2022-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2023-рэ илъэсым нэс республикэм игурыт еджэпIи 10-у агъэцэкIэжьыщтхэм сомэ миллион 713-рэ апэIухьащт. Мы илъэсым игъэтхапэ республикэм игурыт еджэпIи 5 джыри гъэцэкIэжьын IофшIэнхэмкIэ программэм зэрэхагъэхьащтхэ зэнэкъокъум хэлэжьэщтых.\nЗэхэсыгъом икIэух Адыгеим и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, лъэпкъ проектхэм адиштэу культурэмкIэ, гъэсэныгъэмкIэ, спортымкIэ учреждениехэу агъэпсыгъэхэри, агъэкIэжьыгъэхэри шIуагъэ къатэу агъэфедэнхэ фае.\n«Гурыт еджапIэхэу, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэу, тхылъеджапIэхэу, культурэм иунэхэу, спорт псэуалъэхэу агъэпсыгъэхэри агъэцэкIэжьыгъэхэри зыфытегъэпсыхьагъэхэр цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэныр ары. Ахэр нахь шIуагъэ къытэу гъэфедэнхэм мэхьанэшхо иI», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая ШIухьафтын дэгъу афэхъугъ\nСледущая Adigey’de halkın aşılanma seviyesi neredeyse %70’e ulaştı.


Урысыем и Президент Федеральнэ ЗэIукIэм илъэс къэс фигъэхьырэ Джэпсалъэм къеджагъ — Адыгэ макъ\nРедактор 16.01.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nУрысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиныр УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ илъэс къэс фигъэхьырэ Джэпсалъэм тыгъуасэ къеджагъ. Ащ хэлэжьагъэх ФедерациемкIэ Советым хэтхэр, УФ-м и Къэралыгъо Думэ идепутатхэр, федеральнэ министрэхэр, УФ-м и Конституционнэ ыкIи Апшъэрэ хьыкумхэм ятхьаматэхэр, шъолъырхэм япащэхэр, динлэжьхэр, нэмыкIхэри, зэкIэмкIи нэбгырэ 1300-рэ фэдиз. Iофтхьабзэм хэлэжьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зипэщэ лIыкIо купыр.\nУФ-м и Президент къызэрэугъоигъэхэм закъыфигъазэзэ Федеральнэ ЗэIукIэм фэкIорэ Джэпсалъэм апэрэу илъэсым ипэублэ къызэреджэрэр къыхигъэщыгъ. Ащ лъапсэу иIэр къэралыгъом ыпашъхьэ щыт социальнэ, экономикэ, технологие пшъэрылъхэр псынкIэу зэшIохыгъэнхэ зэрэфаер ары. Ахэр зэкIэ лъэпкъ проектхэм къадыхэлъытагъэх. Къэралыгъом щыпсэухэрэр непэ зэхъокIыныгъэхэм къяжэх. ЦIыфхэр нахьышIум, хэхъоныгъэм фэкIонхэм фаех. Илъэс къэс мы лъэныкъомкIэ зэфэхьысыжь гъэнэфагъэхэр щыIэнхэм, щыIэкIэ-псэукIэр нахьышIу зэрэхъугъэр цIыфхэм зэхашIэным тыкъыфэкIон зэрэфаер В. Путиным анахь шъхьаIэу къыхигъэщыгъ. Нэужым къэралыгъом, шъолъырхэм анахьэу анаIэ зытырагъэтын фэе лъэныкъохэм къащыуцугъ, предложение гъэнэфагъэхэр къыхьыгъэх.\nУФ-м и Президент анахьэу ынаIэ зытыридзэгъэ лъэныкъохэм ащыщ демографием изытет. ЦIыф лъэпкъыбэ зыщыпсэурэ тикъэралыгъо унагъом, сабыеу къэхъухэрэм ахэхъоным сыдигъуи мэхьанэшхо щыраты. Къэралыгъом щыпсэурэ цIыфхэм япчъагъэ зыфэдизым бэкIэ епхыгъ Урысыем инеущырэ мафэ зыфэдэщтыр. Джырэ уахътэ нэбгырэ миллиони 147-рэ фэдиз тэхъу. Ау демографием ылъэныкъокIэ непэ охътэ къин тиуцуагъ. 2000-рэ илъэсхэм Iофхэм язытет бэкIэ нахьышIу хъугъагъэ, ащ къыхэкIыкIэ кIэледжакIохэм япчъагъи хэпшIыкIэу хэхъуагъ. Ау непэ унагъо зышIэхэрэр 1990-рэ илъэсхэм къэхъугъэхэр арых. Ахэр зэрэмакIэхэм къыхэкIэу сабыеу къэхъухэрэми къащыкIагъ. 2019-рэ илъэсым изэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, зы бзылъфыгъэм гурытымкIэ сабыеу къыфэхъурэм икоэффициент 1,5-м кIахьэ. Ар ба, хьаумэ макIа? ТикъэралыгъокIэ ар макIэ. 2024-рэ илъэсым ехъулIэу мы къэгъэлъэгъоныр 1,7-м нэсын фае. Унагъом IэпыIэгъу фэхъугъэным телъытэгъэ политикэр къэралыгъом ыгъэпсы зыхъукIэ унэгъо ныбжьыкIэр, сабыибэ зэрысхэр зэолIэрэ гумэкIыгъохэр къыдилъытэнхэ, ахэр зэхифынхэ фае.\nУнагъохэм Iофыгъо шъхьаIэу къагъэнафэхэрэм ащыщ ясабыйхэр кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм агъэкIонхэ амал яIэныр. 2021-рэ илъэсым ыкIэм нэс яслехэм чIыпIэкIэ мин 255-рэ ащагъэпсын фае, ащ фэшI федеральнэ бюджетым къыхэхыгъэ мылъкур шъолъырхэм афатIупщыгъ. Ау 2018 — 2019-рэ илъэсхэм чIыпIэ мин 90-рэ ашIынэу щытыгъэмэ, атыгъэр мин 78-рэ. Ахэм ащыщыбэм гъэсэныгъэмкIэ лицензие зэрямыIэм къыхэкIэу Iоф ашIэрэп. Ащ фэдэ екIолIакIэр зэрэмытэрэзыр Президентым къыIуагъ, мыщкIэ шъолъырхэм япащэхэм IофшIэныр агъэлъэшынэу къафигъэпытагъ.\nЦIыфхэм, анахьэу сабый зэрыс унагъохэм, яхахъо зэрэмакIэр гумэкIыгъо шъхьаIэу щыт. Зэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъагъорэмкIэ, гъот макIэ зиIэхэм япроцент 70 — 80-р сабый зэрыс унагъохэр арых. Унагъом ис ными, тыми Iоф ашIэу, ау ахъщэу къаIэкIахьэрэм урыпсэун амал щымыIэу бэрэ къыхэкIы. Мы щыкIагъэр дэгъэзыжьыгъэнымкIэ сыд фэдэ унашъохэр ашIыгъэха? ГущыIэм пае, щылэ мазэм и 1-м щегъэжьагъэу апэрэ ыкIи ятIонэрэ сабый къызэрыхъухьэгъэ унагъом ис нэбгырэ пэпчъ урыпсэунымкIэ ахъщэ анахь макIэу шъолъырым щагъэуцугъэм фэдитIу къыIэкIэмыхьэ зыхъукIэ, ахъщэ тынхэр къаратызэ ашIыщт. ЫпэкIэ кIэлэцIыкIум ыныбжь илъэсрэ ныкъорэ охъуфэкIэ къаратыщтыгъэмэ, джы илъэси 3-м къаIэкIэхьащт. ГурытымкIэ а пчъагъэр сомэ мин 11-м ехъу. Джащ фэдэу ящэнэрэ ыкIи ащ къыкIэлъыкIорэ сабыйхэр къызэрэхъухьагъэхэми федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъукIэ ахъщэ аратынэу рагъэжьагъ. Ау сабыир илъэси 3 зыхъукIэ мы тынхэр щагъэтыжьхэшъ, унагъор чIыпIэ къин ифэжьын елъэкIы. Ар щыгъэзыегъэн фае. Ащ фэшI 2020-рэ илъэсым щегъэжьагъэу илъэси 3 — 7 зыныбжь сабыйхэм мазэ къэс тын тедзэхэр ятыгъэнхэр игъоу ылъытагъ. Ау ар зэратыщтхэр щыIэныгъэм чIыпIэ къин ригъэуцуагъэхэу, зы нэбгырэм телъытагъэу урыпсэунымкIэ ахъщэ анахь макIэу агъэнэфагъэм къемыхъоу къызIэкIэхьэрэ унагъохэр арых. Шъолъыр пэпчъ хахъохэр зэфэдизыщтхэп. Ащ къыхэкIыкIэ тынхэри зэтекIыщтых, ау унагъом IэпыIэгъу фэхъугъэныр мыщ дэжьым анахь шъхьаIэу щытыщт.\nЯтIонэрэ ыкIи ащ къыкIэлъыкIорэ сабый къызэрыхъухьэрэ унагъохэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ ны мылъкум телъытэгъэ программэм ишIогъэшхо къэкIуагъ. Унагъо зышIэгъэ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу ящыкIагъ, арышъ, ны мылъкум ылъэныкъокIэ унэшъо тедзэхэр шIыгъэнхэр ыкIи 2020-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м щегъэжьагъэу ащ кIуачIэ иIэ хъуныр Президентым игъоу ылъытагъ.\nСыда ар зыфэгъэхьыгъэр? Апэрэ кIэлэцIыкIу къызэрыхъухьэрэ унагъом непэ щыIэ ны мылъкур ратызэ ашIынэу ары. Мы илъэсым индексацие зашIыгъэ нэуж ар сомэ мин 466 617-рэ мэхъу. Мыщ фэдэ IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ унэгъо ныбжьыкIэм ятIонэрэ сабыир къыгъэхъуным зыфигъэхьазырын ылъэкIыщт. Ащ дакIоу ятIонэрэ сабый къызфэхъухэрэм аратырэ ны мылъкум джыри сомэ мини 150-рэ хэгъэхъогъэнэу, а пчъагъэр мин 616 617-м нагъэсынэу къэралыгъом ипащэ игъоу ылъэгъугъ.\nНы мылъкум ипрограммэ 2021-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 31-м нэс телъытагъ. Ау къэралыгъом ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, анахь макIэмэ 2026-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 31-м нэс ар лъагъэкIотэщт. Джащ фэдэу ящэнэрэ сабый къызэрыхъухьэгъэ унагъом къырихыгъэ ипотекэм щыщэу сомэ мин 450-р къэралыгъом фепщыныжьы. ЫпэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ тынхэр къыхэплъытэхэмэ, кIэлэцIыкIуищ зэрыс унагъом зэкIэмкIи сомэ миллионым ехъу IэпыIэгъу ыгъотын ылъэкIыщт.\n— ЕджапIэм кIэлэцIыкIур гъэкIогъэным, ащ фэгъэхьазырыгъэным ны-тыхэм ахъщэ макIэп пэIуагъахьэрэр. Арышъ, мы уахътэм ахэм IэпыIэгъу афэхъугъэн фае. Ащ фэдэ лъэбэкъу хъущт а 1 — 4-рэ классхэм арысхэм зэкIэми ыпкIэ хэмылъэу шхыныгъо стырхэр аIэкIэгъэхьэгъэныр. Техническэ амал зыIэкIэлъ учреждениехэм 2020-рэ илъэсым Iоныгъом и 1-м щегъэжьагъэу мы пшъэрылъыр агъэцэкIэн, адрэхэм IофшIэныр зэрифэшъуашэу зэхащэн ыкIи 2023-рэ илъэсым Iоныгъом и 1-м щыублагъэу ублэпIэ классхэм арысхэм зэкIэми ыпкIэ хэмылъэу шхыныгъо стырхэр аIэкIагъахьэзэ ашIын фае. Ащ пэIухьащт ахъщэр федеральнэ, шъолъыр ыкIи чIыпIэ бюджетхэм къахэкIыщт. Джащ фэдэу гурыт еджапIэм амалэу IэкIэлъхэм ахэгъэхъогъэным тапэкIи тынаIэ тедгъэтыщт, — къыIуагъ Владимир Путиным.\nБэдзэогъум и 1-м щегъэжьагъэу псауныгъэр къэухъумэгъэным «ипервичнэ звено» гъэкIэжьыгъэным ипрограммэ игъэцэкIэн рагъэжьэщт. Къэралыгъом ишъолъырхэм ащыIэ поликлиникэхэм, район сымэджэщхэм, IэпыIэгъу псынкIэм истанциехэм гъэцэкIэжьынхэр арашIылIэщтых, ящыкIэгъэ оборудованиер арагъэгъотыщт. Ащ пэIухьащт ахъщэ тедзэу сомэ миллиард 550-рэ хъурэр шъолъырхэми атырагощэщт. Ащ дакIоу къэлэ цIыкIухэм, поселкэхэм, селохэм Iоф ащызышIэрэ врачхэм ыкIи фельдшерхэм псэупIэ зэрагъэгъотынымкIэ гумэкIыгъоу щыIэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэ фае. Медицинэ кадрэхэм ягъэхьазырын пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ. 2024-рэ илъэсым ехъулIэу учреждениехэм зэкIэми, анахьэу «первичнэ звеном», ящыкIэгъэ специалистхэр яIэнхэ фае. ПсауныгъэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ Iэзэгъу уцхэр цIыфхэм игъом аIэкIэгъэхьэгъэными мэхьанэшхо иI. Мы лъэныкъомкIэ блэкIыгъэ илъэсым гумэкIыгъохэр щыIагъэх, Iэзэгъу уцхэр щэфыгъэнхэмкIэ IэнатIэ зыIыгъ пащэхэм ащыщхэм язекIуакIэ гурыIогъуаеу щытыгъ. Ащ фэдэ щысэхэр тапэкIэ щыIэхэ зэрэмыхъущтыр Президентым къариIуагъ.\nКъэралыгъом иэкономикэ зыпкъ итэу хэхъоныгъэ ышIыным мы аужырэ илъэсхэм анаIэ зэрэтетыр Президентым къыхигъэщыгъ. Федеральнэ бюджетыр профицитнэу щыт. Правительствэмрэ Урысыем и Банкрэ Iофэу ашIагъэм изэфэхьысыжь хъугъэ непэ уасэхэр зыпкъ зэритхэр. БлэкIыгъэ илъэсым инфляциер процентищ хъугъэ. Джы пшъэрылъ шъхьаIэр цIыфхэм яхахъохэр нахьыбэ шIыгъэнхэр ары. Ар гъэцэкIэгъэным фэшI лъэпкъ экономикэм иструктурэ зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэ, ащ шIуагъэу къытырэм хэгъэхъогъэн фае. 2021-рэ илъэсым ехъулIэу Урысыем и ВВП ихахъохэмкIэ дунэе къэгъэлъэгъонхэм ашIокIын фае. Ащ пае IофшIэпIэ чIыпIакIэхэм якъызэIухын ыкIи ягъэкIэжьын, шэпхъэшIухэм адиштэрэ инфраструктурэм игъэпсын, промышленностым, мэкъумэщ хъызмэтым, фэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэн ахалъхьэрэ мылъкум хэпшIыкIэу хэгъэхъогъэн фае. Мы илъэсым щегъэжьагъэу (илъэс къэс) инвестициехэр процентитфым нахь мымакIэу къэIэтыгъэнхэ фае. Экономикэм къыхалъхьэрэ ахъщэр нахьыбэ хъуным фэшI бизнесым хэщагъэхэм хэбзэIахьэу атырэм илъэсихым къыкIоцI зэхъокIыныгъэ фамышIынэу аштагъ.\n— Урысым и Конституцие заштагъэр 1993-рэ илъэсыр ары. Ащ епхыгъэ упчIэхэр бэрэ къысатых, КонституциякIэ гъэпсыгъэн фаеу политическэ ыкIи общественнэ объединениехэм зыкъысфагъазэу къыхэкIы. Ау ащ фэдэ унашъо шIыгъэныр имыщыкIагъэу сэлъытэ. Ау документ шъхьаIэм зэхъокIыныгъэ зырызхэр фэтшIынхэ тлъэкIыщт. ГущыIэм пае, къэралыгъом ищынэгъончъагъэрэ изыкIыныгъэрэ къэухъумэгъэнхэм пае IэнатIэ зыIыгъхэм: шъолъырхэм япащэхэм, ФедерациемкIэ Советым хэтхэм, Къэралыгъо Думэм идепутатхэм, УФ-м и Правительствэ и Тхьаматэрэ ащ игуадзэхэмрэ, федеральнэ министрэхэм, нэмыкI федеральнэ къулыкъухэм япащэхэм, хьыкумышIхэм IэкIыб къэралыгъом игражданствэ яIэ хъущтэп. УФ-м и Президент хъу зышIоигъоу зыкъэзыгъэлъагъохэрэм якандидатурэхэм ахэплъэгъэным пытагъэ хэлъэу тыкъекIолIэн фае. Мы IэнатIэм Iухьащтыр зэпыугъо фэмыхъоу илъэс 25-м нахь мымакIэу Урысыем щыпсэун фае, нэмыкI къэралыгъом ицIыфэу хъущтэп. Урысыер — къэралыгъошху, субъект пэпчъ ежь игумэкIыгъохэр, опыт гъэнэфагъэ иIэх, а пстэури къыдэтлъытэн фае. Ащ къыхэкIыкIэ федеральнэ унашъохэм яштэнкIэ шъолъырхэм япащэхэм мэхьанэу яIэм хэгъэхъогъэныр игъоу сэлъытэ. Мыщ дэжьым цIыфхэм яеплъыкI ары пстэуми анахь шъхьаIэу щытын фаер, — къыIуагъ Владимир Путиным.\nХэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 75-рэ зэрэхъурэм, къэралыгъом иполитическэ системэ зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэм, Урысыем ифитыныгъэхэр ыкIи ишIоигъоныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм, нэмыкI Iофыгъохэм УФ-м и Президент къащыуцугъ.\n— Ныбджэгъу лъапIэхэр! ЗэшIотхын фэе пшъэрылъышхохэр тэпашъхьэ итых. Тызэкъотэу, зыкIыныгъэ тазыфагу илъэу щыIэныгъэр нахьышIу зэрэтшIыщтым, тапэкIэ гъэхъэгъэшIухэр зэрэтиIэщтхэм сицыхьэ телъ, — къыIуагъ кIэухым Владимир Путиным.\nПредыдущая АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат: «Джэпсалъэм къыдыхэлъытагъэх къэралыгъом, хэбзэ къулыкъухэм, шъолъырхэм япащэхэм япшъэрылъ шъхьаIэхэр»\nСледущая Производители Адыгеи представили свою продукцию на международной выставке в Турции


22 | In Your Language\nHome » Adyghe » 03 Luke » 22\nТхьэмэтэ Хэсэшхом щыщ тхьаматэхэм Хьисэ\nтхьагъэпцІыгъэкІэ аукІынэу гухэлъ зэрашІыгъэр\n(Маттэ 26:1-5, 14-16; Марк 14:1-2, 10-11; Иуан 11:45-53)\nХьалыгъу Мыгъэтэдж зыщашхырэ мэфэшхо мафэхэу ПасхъэкІэ заджэхэрэр* къэблэгъагъэх. 2Дин пэщэшхохэмрэ Тэурат егъэджэкІо пащэхэмрэ Хьисэ цІыфхэм амышІэу зэрагъэкІодыщт шІыкІэм лъыхъущтыгъэх, сыда пІомэ ахэр цІыфхэм ащыщынэщтыгъэхэти ары. 3Джащыгъум Хьисэ игъогу рыкІорэ нэбгырэ пшІыкІутІумэ ащыщэу ИскариоткІэ заджэхэрэ Иудэ ыгу шэйтаныр ихьагъ. 4ЕтІанэ Иудэ дин пэщэшхохэмрэ Тхьэм иунэшхо иухъумакІохэм япащэхэмрэ адэжь кІуи, Хьисэ зэраІэкІигъэхьащт шІыкІэмкІэ адэгущыІагъ. 5 Ахэр гушІуагъэх, ахъщи ратынэу къагъэгугъагъ. 6Арэущтэу Иудэ адишти, цІыф купышхохэм амышІэу Хьисэ аГэкІигъэхьаным пае, Іэрыфэгъу уахътэ паплъэу ыублагъ.\nХьисэ игъогу рыкІохэрэм Пасхъэ пчыхьэшъхьашхэр\n(Маттэ 26:17-25; Марк 14:12-21; Иуан 13:21-30)\n7Хьалыгъу Мыгъэтэдж зыщашхырэ мэфэкІ мэфэшхо мафэхэм ащыщэу Пасхъэ шъынэр зыщышІуаубзын фэе мафэр къэсыгъ. 8Арэущтэу зэхъум, Хьисэ Петрэрэ Иуанрэ ыгъэкІуагъэх, мырэущтэу ариІуагъэу:\n22:1 Хьалыгъу Мыгъэтэдж зыщашхырэ мэфэкІ мэфэшхо мафэхэу ПасхъэкІэ заджэхэрэр – еплъ 2:41.\n–ШъукІуи, Пасхъэ пчыхьэшъхьашхэр тшІыным пае жъугъэхьазыр.\n9–Тыдэ щыдгъэхьазырынэу уфая?– къыраІожьыгъ ахэмэ.\n10–ШъукъэдаІу!– ариІуагъ Хьисэ. –Къалэм шъузэрэдахьэу, зы лІы горэм псы къошын ыхьэу къышъуІукІэщт. А лІым ыуж шъуитэу унэу зэрыхьэрэм шъори шъуихьи, 11 унэр зием ешъуІу: «Дин гъэсакІом къыуеІо: Сэррэ сигъогу рыкІохэрэмрэ Пасхъэ пчыхьэшъхьашхэр зыщытшІыщт хьакІэщыр тыдэ щыІа?» 12Джащыгъум гъэкІэрэкІагъэу зы хьэкІэщышхо лъагэ горэ шъуигъэлъэгъущт. Ащ дэжьым зэкІэри щыжъугъэхьазыр.\n13Ахэр етІанэ кІохи, Хьисэ къызэрариІуагъэм тетэу къагъоти, Пасхъэ пчыхьэшъхьашхэр агъэхьазырыгъ.\n(Маттэ 26:26-30; Марк 14:22-26; 1 Кор. 11:23-35)\n14Сыхьатыр къызэсым, апостол нэбгырэ пшІыкІутІур игъусэхэу Хьисэ Іанэм пэтІысхьагъ.\n15 –Къин сщэчыным ыпэкІэ, мы Пасхъэ пчыхьэшъхьашхэр къыжъудэсшІымэ лъэшэу сшІоигъуагъ,– ариІуагъ ахэмэ. 16–Сыда пІомэ сэ шъосэІо, Тхьэм и Тетыгъошхо къэсыгъэу, Пасхъэ мэфэкІ мэфэшхом къикІырэр шъыпкъэ къыщэхъуфэ, Пасхъэ пчыхьэшъхьашхэр сэ сшІыжьыщтэп.\n17ЕтІанэ Хьисэ зы шъуалъэ къышти, Тхьэм щытхъу фишІи къыІуагъ:\n–Мыр къашъушти, мыщ итым щыщ шъукъыздешъу; 18сыда пІомэ сэ шъосэІо, Тхьэм и Тетыгъошхо къэсыфэ, сэнэшъхьэ къутамэм ипс сешъожьыщтэп.\n19ЕтІанэ Хьисэ хьалыгъур къыштагъ, Тхьэм щытхъу фишІи, зэгуичи, ахэмэ арити къыІуагъ:\n–Мы хьалыгъур сэ спкъэу шъо сишІуагъэ шъокІынэу стыщтыр ары. Шъугу сыкъэжъугъэкІыжьыным пае, шъушхы.\n20 Ащ фэдэу пчыхьэшъхьашхэ ужым шъуалъэр къышти къыІуагъ:\n–Мы шъуалъэм сэнэпсэу итым къикІырэр зэзэгъыныгъакІэу Тхьэм ежьыррэ шъоррэ шъуазыфагу дилъхьарэр ары. А зэзэгъыныгъакІэр къэзыгъэшъыпкъэжьырэр лъэу шъо сишІуагъэ шъокІынэу сэ къыскІэкІыщтыр ары.* 21 Ау тетыгъо зиІэхэм сэ саІэкІэзыгъэхьащтыр сигъусэу мы Іанэм пэс. 22ЦІыф Лъэпкъым ы Къо* Тхьэм зэриухыгъэм тетэу, дунаим ехыжьыщт. Ау тетыгъо зиІэхэм ар аІэкІэзыгъахьэрэр сыхьатмыгъо ежьагъ.\n23Хьисэ ар зеІом, игъогу рыкІохэрэр зэупчІыжьхэу аублагъ:\n–Тэ тщыщэу хэта ар зышІэнэу зыгу хэлъыр?\nХьисэ игъогу рыкІохэрэм ащыщэу анахь инэу алъытэн\n24Хьисэ игъогу рыкІохэрэм ащыщэу анахь инэу алъытэн фаемкІэ зэнэкъокъухэу аублагъ.\n25 –Дунаим тет пачъыхьэхэр цІыфхэм апшъэ дэсых,– ариІуагъ Хьисэ. –Тетыгъор зиІэхэми шІу зышІэхэрэмкІэ цІыфхэр зэрагъаджэх. 26Шъо шъуазыфагу арэп зэрэщытын фаер. Ар мыхъоу, шъуазыфагу анахь иныр цІыкІум фэдэу орэхъу, тхьаматэри шъхьагърытым фэдэу орэхъу. 27Хьауми хэта анахь иныр, Іанэм пэсыр ара, шъхьагърытыр ара? Іанэм пэсыр арыба? Ау шъхьагърытым фэдэу сэ сышъухэт. 28Сэ къин сщэчэу сызыщэтым, сигъусагъэхэр шъоры. 29Сэ тетыгъо сиІэнэу c Ятэ къызэрэситыгъэм фэдэу, шъори тетыгъо шъуиІэнэу шъосэты. 30Сэ си Тетыгъошхо къызыскІэ, сиІанэ шъупэсэу шъушхэщт ыкІи шъуешъощт, Израил иунэгъо лъэпкъ пшІыкІутІум хьыкум атешъушІыхьанэу пачъыхьэ тІысыпІэхэм шъуатетІысхьащт.\n22:20 А зэзэгъыныгъакІэр къэзыгъэшъыпкъэжьырэр лъэу шъо сишІуагъэ шъокІынэу сэ къыскІэкІыщтыр ары – пэсэрэ зэзэгъыныгъэу Тхьэм ежьымрэ ылъэпкъырэ азыфагу дилъхьагъэр къэзыгъэшъыпкъэжьыгъагъэр къурмэныпхъэм ылъ арыгъэ. А лъыр цІыфхэм атыраутхэгъагъ. Еплъ пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:7-8. Ащ фэдэу зэзэгъыныгъакІэу Тхьэм ежьыррэ ицІыфхэмрэ азыфагу дилъхьагъэр зыгъэшъыпкъэжьыгъэр Хьисэ ылъэу къащым щыкІэкІыгъэр ары. А зэзэгъыныгъэм зэритым фэдэу, цІыф горэм ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ иІэ хъумэ, мыкІодэу Тхьэм ар къыгъэнэжьыщт.\n22:22 ЦІыф Лъэпкъым ы Къо – еплъ 5:24.\n«Сэ сыкъэмышІэу къэпІощт», Хьисэ Петрэ зэрэриІуагъэр\n(Маттэ 26:31-35; Марк 14:27-31; Иуан 13:36-38)\n31 –Симон, Симон, къэдаІу. МэкъумэщышІэм коцымрэ уарзэмрэ зэрэзэхидзыхэрэм фэдэу, шъуигъэунэфыным пае, шэйтаным Тхьэм фитыныгъэ къыІихыгъ. 32Ау шІошъхъуныгъэм игъогу утемыкІынэу Тхьэм сыпфелъэІугъ. О садэжь къызыбгъэзэжькІэ, пшыхэм* агухэр гъэпытэх.\n33 –Зиусхьан, сэ о сыуигъусэу хьапсым сыкІощтми, лІэныгъэм сыІукІэщтми, сыфэхьазыр, – къыриІуагъ Симон Петрэ Хьисэ.\n34–Петрэ, сэ осэІо,– къыІожьыгъ Хьисэ, –непэ атакъэр Іоным ыпэкІэ, сэ сыкъэмышІэу гъогогъуищэ къэпІощт.\nАхъщалъэр, Іалъмэкъыр, сэшхор\n35–Ахъщалъи Іалъмэкъи шъумыІыгъхэу, цуакъэхэри шъущымыгъхэу шъузыдэсэгъэкІым*, щыкІагъэ горэ шъуиІагъа?– ариІуагъ Хьисэ.\n–Хьау, щыкІагъэ зи тиІагъэп,– къаІожьыгъ ахэмэ.\n36 –Ау джы, ахъщалъи, Іалъмэкъи зиІэм зыдерэшт,–ариІуагъ Хьисэ. –Сэшхо зимыІэми ищыгъын кІыІутелъ ерэщи, сэшхо къерэщэф. 37Сэ шъосэІо, мы гущыІэхэу Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытхэр* сэ къысэхъулІэхэзэ, къэшъыпкъэжьынхэ фае: «Хабзэм текІыгъэхэм ащыщэу ежьыр алъытагъ». Сыда пІомэ сэ къысэхьылІагъэу Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытхэр къэхъу пэтхэшъ ары.\n38–3иусхьан, мары сэшхуитІу тиІ,– къаІуагъ ахэмэ.\n–Ар икъущт,– ариІожьыгъ Хьисэ.\n22:32 о пшыхэр – зы диным рыкІохэрэр ары.\n22:35 шъузыдэсэгъэкІым – еплъ 10:4.\n22:37 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытхэр – еплъ Пегъымбар Ешай тхылъэу ытхыгъэм 53:12.\nХьисэ Елеон зыцІэ Іуашъхьэм Тхьэм зэрэщелъэІугъэр\n(Маттэ 26:36-46; Марк 14:32-42)\n39Хьисэ Ерусалим дэкІи, ихабзэ тетэу Елеон Іуашъхьэм дэкІоягъ. Игъогу рыкІохэрэри игъусагъэх. 40ЗыдэкІощт чІыпІэм зынэсым, ариІуагъ:\n–ПсэкІодшІэным шъудимыхьыхынэу Тхьэм шъуелъэІу.\n41 ЕтІанэ Хьисэ зы мыжъо дзыгъом фэдизэу ахэмэ ахэкІи ІукІыгъ. ЛъэгонджэмышъхьэкІэ тІыси, Тхьэм елъэІугъ:\n42–Сэ c Ят, уфаемэ мы къин щэчыныгъэм ишъуалъэ сэ сІых. Ау сэ сызыфаер мыхъоу, о узыфаер орэхъу.\n43Джащыгъум зы мэлэІич горэ уашъом къехи, кІуачІэ ригъэгъотыжьынэу къыфэлъэгъуагъ. 44 Хьисэ гумэкІыгъэшхом хэтэу, нахь лъэшэу Тхьэм елъэІугъ. ИпкІэнтІэпсхэри лъы ткІопсхэм афэдэу чІыгум теткІощтыгъэх.\n45Тхьэм зелъэІум ыуж Хьисэ къызэтэджыжьым, игъогу рыкІохэрэм адэжь зэкІом, гумэкІыгъэшхо зэряІэм пае, хэчъыягъэхэу къыгъотыжьыгъэх.\n46–Сыд пае шъучъыера?– ариІуагъ Хьисэ ахэмэ. –Шъукъэтэджи, псэкІодшІэным шъудимыхьыхынэу Тхьэм шъуелъэІу.\n(Маттэ 26:47-56; Марк 14:43-50; Иуан 18:3-12)\n47Хьисэ гущыІэзэ, игъогу рыкІорэ нэбгырэ пшІыкІутІум ащыщэу Иудэ зыцІэр апэ итэу цІыф купышхо къэкІуагъ. Иудэ Хьисэ ебэунэу къыбгъодэхьагъ.\n48–Иудэ, ЦІыф Лъэпкъым ы Къо укъызэребэурэмкІэ тетыгъо зиІэхэм аІэкІэогъахьа?– риІуагъ Хьисэ.\n49Хьисэ игъусэхэм къэхъущтым гу зылъатэм, къаIуагъ:\n–Зиусхьан, сэшхохэмкІэ тахэона?\n50Хьисэ игъусэхэм ащыщэу зыр дин пэщэшхом иунэІутым еуи, иджабгъу тхьакІумэ гуиупкІыгъ.\n51 –Икъун! Ыуж икІ!– къыІуагъ Хьисэ. ЕтІанэ унэІутым ытхьакІумэ теІаби ыгъэхъужьыгъ.\n52 Ащ нэужым Хьисэ ежьыр зыубытынэу къэкІогъэ дин пэщэшхохэми, Тхьэм иунэшхо иухъумакІохэм япащэхэми, нахьыжъхэми ариІуагъ:\n–ХъункІакІо горэ шъуубытыщтым фэдэу, сэшхохэмрэ умэхэмрэ шъуІыгъхэу шъукъэкІуагъа? 53Мафэ къэси Тхьэм иунэшхо сышъухэтыгъ, арышъхьакІэ сышъуубытыгъэп. Ау джы игъо шъуфифагъ, мы сыхьатми шІункІыгъэ бзаджэм тетыгъор ие хъугъэ.\nПетрэ Хьисэ ымышІэу къызэриІуагъэр\n(Маттэ 26:57-58, 69-75; Марк 14:53-54, 66-72; Иуан 18:15-18, 25-27)\n54Арэущтэу ахэмэ Хьисэ аубыти, Іуащи, дин пэщэшхом иунэ ращагъ. Петрэ чыжьэкІэ ауж итэу алъыкІуагъ. 55 Щагу гузэгум машІор рашІыхьи къызетІысэкІыхэм, Петри ахэтІысхьагъ. 563ы унэІут пшъашъэ горэм Петрэ машІом пэсэу ылъэгъуи, къызеплъыпэм, къыІуагъ:\n–Мыри Хьисэ игъусагъ.\n57–Хьау,– къыІуагъ Петрэ, – ар сшІэрэп, пшъашъ.\n58 Зы тІэкІу тешІагъэу нэмыкІ горэми Петрэ къылъэгъуи къыІуагъ:\n–Ори ахэмэ уащыщ.\n–Хьау, лІы, сэ ахэмэ сащыщэп, – къыІожьыгъ Петрэ.\n59 Зы сыхьат фэдиз тешІагъэу, етІани зыгорэм теубытагъэу къыІуагъ:\n–Щэч хэмылъэу мы лІыри ащ игъусагъ, сыда пІомэ ар Галилей щыщ.\n60–Хьау, лІы, а зыфапІорэр сшІэрэп,– къыІожьыгъ Петрэ. КъэгущыІэзэ, ардэдэм атакъэр къэІуагъ. 613иусхьаным зыкъызэригъэзэкІи, Петрэ еплъыгъ. Джащыгъум Зиусхьаным къыриІогъэгъэ гущыІэхэр Петрэ ыгу къэкІыжьыгъэх:\n–Непэ атакъэр Іоным ыпэкІэ, сэ сыкъэмышІэу гъогогъуищэ къэпІощт.\n62 Ар ыгу къызэкІыжьым, Петрэ щагум дэкІи, лъэшэу гъыгъэ.\nУхъумакІохэр Хьисэ зэрэкІэнэкІагъэхэр\n(Маттэ 26:67-68; Марк 14:65)\n63 Хьисэ зыухъумэщтыгъэхэр ежьым кІэнакІэщтыгъэх ыкІи еощтыгъэх.\n64Хьисэ ынэхэр щапхэхи еупчІыгъэх:\n–Упегъымбармэ, хэтми къыоуагъэм ыцІэ къаІо!– 65 Къехъонхэзэ, нэмыкІ Іаджи къыраІуагъ.\nХьисэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом ыпашъхьэ зэрэращагъэр\n(Маттэ 26:59-66; Марк 14:55-64; Иуан 18:19-24)\n66Нэф къызэшъым, цІыфмэ анахьыжъхэри, дин пэщэшхохэри, Тэурат егъэджэкІо пащэхэри къызэІукІэхи, Тхьэмэтэ Хэсэшхом* ыпашъхьэ Хьисэ ращагъ.\n67 –Мэссихьыр орымэ, къытаIу,– къыраІуагъ.\n–Сэ къышъуасІомэ, шъушІошъ хъущтэп,– ариІожьыгъ Хьисэ. 68– Сэри сышъоупчІымэ, пэгъокІ къысэшъутыщтэп ыкІи сышъутІупщыжьыщтэп. 69Ау джы щегъэжьагъэу ЦІыф Лъэпкъым ы Къо лъэкІыныгъэшхо зиІэ Тхьэм иджабгъукІэ госыщт.\n70– Ащыгъум о Тхьэм ури Къоу ара?– къаІуагъ ахэмэ зэкІэмэ.\n–Ары, шъо зэрэшъуІорэм фэдэу арэу сыщыт,–* ариІожьыгъ Хьисэ.\n71 –Сыда нэмыкІ шыхьат зэрэтищыкІэгъэжьыр?– къаІуагъ ахэмэ. –Ежь ижэдэкІэу зэхэтхыгъэба?\n‹ 21 up 23 ›


Хэта дышъэр зыхьыщтыр? | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 13.07.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nУрысыем дунаим футболымкIэ изэнэкъокъу щэкIо. ХагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэм афэбэнэрэ командэхэм якIэух ешIэгъухэр шэмбэтым, тхьаумафэм яIэщтых.\nСурэтым итыр: Урысыем икомандэ Хорватием дешIэ.\nЯтIонэрэ финалныкъом Хорватиер 2:1-у Англием текIуагъ. Финалым Франциемрэ Хорватиемрэ хэхьагъэх. Бэдзэогъум и 15-м Москва командитIур щызэдешIэщт. ЗэIукIэгъур пчыхьэм сыхьатыр 6-м аублэщт.\nБэдзэогъум и 14-м Санкт-Петербург щызэIукIэщтых Бельгиемрэ Англиемрэ якомандэхэр. ТекIоныгъэр къыдэзыхырэ ешIакIохэм джэрз медальхэр афагъэшъошэщтых.\nТихэгъэгу ихэшыпыкIыгъэ командэ медальхэр къыдимыхыгъэми, зэнэкъокъум гъэхъагъэ щишIыгъ. Тренер шъхьаIэу Станислав Черчесовым, ешIакIохэм тафэгушIо.


КУЛЬТУРЭР | Адыгэ Макъ | Страница 2\nДунаим узэрэхэтым нахь шIагъо бгъотынэп: Зыщаушъомбгъу ащ акъылымрэ ппкъырэ, Щэбагъо IэшIагъэмрэ шIэныгъэмрэ, Ахэмэ хабзэ ахэлъэу, ЧIышъхьашъом утырагъэты. Гъэсэпэтхыдэр зэмылыекIырэм Сеушъыи сшIоигъу сэ непэ.\nКультурэм и Унэ анахь дэгъур\nАдыгэ Республикэм илъэси 5 хъугъэу шъолъыр зэнэкъокъоу «культурэм и Унэ анахь дэгъур» зыфиIорэр щызэхащэ. Тыгъэгъазэм и 11-м Тэхъутэмыкъое районымкIэ къуаджэу Афыпсыпэ лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ зэнэкъокъумкIэ 2019-рэ илъэсым зэфэхьысыжьхэр зыщыфашIыгъэ мэфэкIыр щыIагъ.\nУкIэлэегъэджэныр псынкIэп, ау щысэтехыпIэу уисэнэхьатэгъухэм уряIэныри ащ нахь къиныжь. Сэ илъэс 20-рэ кIэлэегъаджэмэ яшIэныгъэхэм зыщахагъэхъорэ республикэ институтым Iоф щысшIагъ. Тарихъ шIэныгъэм сыпылъыгъ.\nКIымафэмрэ сэрырэ тызэнэкъокъу КIымафэмрэ сэрырэ тызэнэкъокъу, Нэкъокъон хэты хэмылъ? Загъорэ сэ къысфырекъу, СытекIонэу сэри сыпылъ.\nОрэдыр ыкIи гъашIэр, орэдыр ыкIи цIыфыр зэгопчынхэу щытэп. Адыгэ лъэпкъым игушIуагъуи, ихъяри, игумэкIи, игукIаий, игуимыкIыжь тхьамыкIагъуи орэдкIэ, гъыбзэкIэ къыриIотыкIыгъ.\nРастения КъэкIыхэрэр Крапива двудомная – пшэсэн, шыпсыранэ, шупсанэ, шэпсанэ, шыпсанэ (каб., черк.)\nХэгъэгум иконцерт къэтыпIэ анахь дэгъухэм Владислав Косаревым ипчыхьэзэхахьэхэр ащэкIох. Эстрадэ, классикэ орэдхэр къеIох, шIушIэ Iофтхьабзэхэм ахэлажьэ. Москва, Санкт-Петербург, нэмыкIхэм шIукIэ ащашIэ.\nЛъэпкъхэм якультурэ фэгъэхьыгъагъ\nАгуй-Шапсыгъэ лъэпкъ культурэм и Гупчэу дэтым Краснодар краим щызэхащэгъэгъэ семинарыр щыкIуагъ. Ащ къыщаIэтыгъэхэ Iофыгъохэр лъэпкъ зэфэшъхьафхэм якультурэ, яшэн-хабзэхэр ыкIи язекIокIэ- шIыкIэхэр зэрэзэпэблагъэхэм афэгъэхьыгъагъэх.\nЗэхэщакIор — лъэгъохэщ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иколлегие игъэкIотыгъэ зэхэсыгъоу иIагъэм уахътэм диштэрэ Iофыгъохэм щатегущыIагъэх.\nТыгъэ нэгушIоу О укъытфепс. Уижэбзэ дахи Тэ къытлъэIэс. Гупшысэ-псалъэм Тырыогъас. ГукIэгъу-шIушIэныр Къытэопэс. ЦIыфыпсэр бгъэфабэу О унэфын. ЦIыфыгур гумэкIмэ УпэгъокIын. Лъэпкъыр бгъэразэу УкIэгъэкъон. Итарихъ-хъишъи КъытфэпIотэн.\nАдыгеим искусствэхэмкIэ икIэлэегъэджэ анахь дэгъум икъыхэхын фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъур Мыекъуапэ щыкIуагъ.


Зэзэгъыныгъэ заулэмэ акIэтхагъэх | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгеим иэнергетическэ лъэныкъо уахътэм диштэу гъэпсыгъэным фэгъэхьыгъэ зэзэгъыныгъэ заулэмэ Петербург щыкIогъэ дунэе экономическэ форумым щакIэтхагъэх. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ ПАО-у «Россети» и Правление итхьаматэу Павел Ливинскэмрэ ахэм акIэтхэжьыгъэх.\n«Россети» и Правление итхьаматэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, инвестициехэр къыхалъхьанхэмкIэ Адыгеир Iэрыфэгъоу щыт, аужырэ илъэситфым къыкIоцI процент 30-кIэ нахьыбэу энергиер агъэфедэ хъугъэ.\nЛъэныкъуитIумэ язэдэлэжьэныгъэ зырагъэушъомбгъуным мэхьанэшхо зэриIэр, энергетическэ отраслэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным тегъэпсыхьагъэхэ пшъэрылъхэм язэшIохын непэ лъэшэу анаIэ зэрэтырагъэтырэр мыщ щыхагъэунэфыкIыгъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэрэ ПАО-у «Россети» ипащэрэ республикэм иэлектросетевой комплекс хэхъоныгъэ езыгъэшIыщтхэ зэзэгъыныгъищмэ акIэтхагъэх. Электроэнергиер аIэкIагъахьэ зыхъукIэ коммерческэ чIэнагъэхэр амышIынхэм, электросетевой комплексым нахь макIэу авариехэр къыщыхъунхэм, сетевой инфраструктурэр нахьыбэмэ къызфагъэфедэным, сомэ миллиарди 5 хъурэ инвестициехэмкIэ псэуалъэхэр гъэпсыгъэнхэм атегъэпсыхьагъэхэ Iофтхьабзэхэр зэрахьанхэу лъэныкъохэр зэзэгъыгъэх.\nГущыIэм пае, «Россети» зыфиIорэмрэ Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинетрэ зэрэзэзэгъыгъэхэм тетэу энергетическэ инфраструктурэм нахь зырагъэушъомбгъущт, Мыекъуапэ, Адыгэкъалэ, Мыекъопэ, Тэхъутэмыкъое районхэм адэт подстанции 9-р агъэкIэжьыщт. Республикэм икъушъхьэлъэ чIыпIэхэми анаIэ атырагъэтыщт. ЗекIоным мы лъэныкъом зыщегъэушъомбгъугъэным пае энергетическэ псэолъэ заулэмэ ягъэпсын аухынэу рахъухьэ.\nНэмыкI шъолъырхэм яопыт къызэригъэлъагъорэмкIэ, зы пащэ яIэу, зэпхыгъэхэу хъызмэтшIапIэхэр зэрагъэIорышIэщтхэм ишIуагъэкIэ производствэмкIэ гъэхъагъэу яIэхэм хэпшIыкIэу ахэхъощт.\nЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэхэм амал къатыщт «Россети» щаштэгъэ концепциеу «Цифровая трансформация 2030» зыфиIорэр Адыгэ Республикэм щыпхырыщыгъэнымкIэ.\n«ИнвестициехэмкIэ Адыгеим хэгъэгум апэрэ чIыпIэр щеубыты. Энергиеу агъэфедэрэми хэпшIыкIэу хэхъо. Республикэм Iоф зэрэдэтшIэщт программэшхо итхъухьагъ. Зэзэгъыныгъэу зэдэтшIыгъэхэм къаушыхьаты инфраструктурэ дэгъум игъэпсынкIэ «Россетимрэ» Адыгэ Республикэм ихэбзэ Iэшъхьэтетхэмрэ зы еплъыкIэ зэряIэр. Непэ тызыкIэтхагъэхэ зэзэгъыныгъэхэр электросетевой комплексым хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным, цифрэ технологиехэр къызщызфагъэфедэщтхэ фэIо- фэшIэ дэгъухэр зэхэщэгъэнхэм афэIорышIэщтых», — къыIуагъ Павел Ливинскэм.\nКъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, энергиер нахь афикъу зыхъукIэ лъэпкъ проектхэр гъэцэкIагъэ хъущтых, инвестициехэр нахьыбэу къахалъхьащтых, унэе псэолъэшIынымрэ социальнэ псэуалъэхэм ягъэпсынрэ апылъынхэу амал яIэщт.\n«Адыгеим иэнергосистемэ зызэриушъомбгъурэр республикэм ихэхъоныгъэ лъыкIахьэрэп. Джыдэдэм подстанциябэмэ акIуачIэ къызэрихьэу Iоф ашIэ. Энергиер икъоу тиIэным пае энергиекъэкIуапIэхэм ахэдгъэхъон фае. «Россети» зэзэгъыныгъэу дэтшIыгъэхэм непэкIэ мэхьанэшхо яI. Республикэм иэнергетическэ инфраструктурэ зэрэдгъэкIэжьырэм бэкIэ елъытыгъэщт экономикэм ихэхъоныгъи, инвестициехэу къытхалъхьащтхэри, цIыфхэм щыIэкIэ-псэукIэу яIэщтри. Энергопсэуалъэхэр зэрэзэрапхыщтхэм, авариехэр нахь макIэу къэхъунхэм пае Мыекъуапэ зэрэщырагъэджэщтхэм яшIуагъэкIэ республикэм нахьышIоу энергиер къыIэкIахьэ хъунэу тэгугъэ», — хигъэунэфыкIыгъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nМыекъуапэ ивокзалхэр ауплъэкIугъэх →\nКоррупцием Адыгеим щебэныжьых →\nАдыгеим инэпэеплъхэу щытынхэ фае\nНыбжьыкIэхэр наркотикхэм ащыухъумэгъэнхэр


Этот отзыв помог Вам? (115) (134)\nЭтот ответ помог Вам? (30) (11)\nЭтот ответ помог Вам? (47) (0)\nЭтот ответ помог Вам? (50) (8)\nЭтот ответ помог Вам? (22) (10)\n45 842 p32 089 p


ЗЭДЭЛЭЖЬЭНЫГЪЭ ГЪОГУР КЪЫЗЭ1УАХЫГЪ - Jıneps Gazetesi\nAna Sayfa Genel ЗЭДЭЛЭЖЬЭНЫГЪЭ ГЪОГУР КЪЫЗЭ1УАХЫГЪ\nЗЭДЭЛЭЖЬЭНЫГЪЭ ГЪОГУР КЪЫЗЭ1УАХЫГЪ\nШэкlогъум и 9-м Адыгэ республикэм Дунэе инвестиционнэ форумэу «Адыгея-Инвест 20l7-рэ» зыфиlорэр щыкlуагъ. Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм, Тыркуем, Китаим, Швейцарием, Израиль, Германием, Иорданием, Армением, Сербием ыкlи нэмыкl хэгъэгухэм ащыщ сатыушlхэр ащ къеблэгъагъэх. Зэкlэмкlи инвест зэфэсым нэбгырэ 800 фэдиз ыугъоигъагъ. Мыекъуапэ апэрэу мыщ фэдэу экономикэм шlуагъэ езгъэкlыщт зэlукlэ ин щыкlуагъ. Адыгэ республикэм и Лlышъхьэу Къумпlыл Мурат форумым иlофшlэн кlэщакlо фэхъугъ. lэкlыб хэгъэгухэм ащыпсэурэ сатыушlыхэм адэлэжьэгъэныр экономикэм хахъо фэзышlыщт гъогоу ащ елъытэ. Инвестфорумыр Адыгеим щызэхэщэгъэным Урысые Правительствэми къыдригъэштагъ. Охътэ кlэкlым ищыкlэгъэ ухьазырынхэр акlухи, lэкlыб сатыушlыхэм ашlогъэшlэгъоныщт проектхэр агъэнафэхи, республикэр хьакlэхэм апэгъокlыгъ. Пшъэрылъ шъхьаlыгъэр – бизнесым пылъхэр республикэм иамалхэм нэlуасэ афэшlыгъэныр, зэзэгъыныгъэхэр адэгъэпсыгъэнхэр ары. Адыгеир шъолъыр бай, илъэпкъ, икультурэ дахэ, узlэпещэ, узэрыгушхонэу, бгъэлъэгъонэу иlэр бэ, экономикэ хэхъоныгъэ инхэм афэзыщэщт амалхэр lэкlэлъ, проект гъэшlэгъонхэр щыбгъэцэкlэшъущт. Бизнес щыпшlыщтмэ, Адыгеир шъолъыр рэхьат, щынэгъончъэ чlыпl, хабзэри lэпыlэгъу къыпфэхъущт, иlаплl зэlухыгъэу къыппэгъокlыщт, ищыкlэгъэ фэгъэкlотэнхэри къыпфишlыщт. Ахэр зэкlэ инвестор хьакlэхэм Адыгеим и Лlышъхьэу Къумпlыл Мурат, Министрэхэм я Кабинет хэтхэм, хьакlэхэм шlуфэс арахы зэхъум, афаlотагъ. Гущыlэхэм ямызакъоу, республикэм ихъызмэтшlапlэхэм, исатыушlыхэм къыдагъэкlырэ гъомлапхъэхэри нэрылъэгъу афашlыгъ. Къэгъэлъэгъон инэу филармоние чlэхьапlэм щызэхащэгъагъэр лъэпкъ къашъохэм, пщынэ мэкъамэхэм къагъэбаищтыгъэ. Адыгэ культурэр, адыгабзэр чlыгужъым зэрэщагъэлъапlэрэр, лъэпкъ зэхашlэр зэрэщымыкlодырэр джащ фэдэу хьакlэхэм алъэгъугъ.\nЕжь форумым изэхэсыгъо шъхьаlи Адыгэ республикэм ибайныгъэхэм якъиlотыкlынкlэ аублагъ. Адыгеим итарихъ, икультурэ афэгъэхьыгъэ фильм зэфэшъхьафхэр къагъэлъэгъуагъэх. Адыгеим и Лlышъхьэу Кьумпlыл Мурат зэфэсыр къызэlуихыгъ, къызэрэкlуагъэхэмкlэ зэрафэразэр къызэlукlагъэ хьакlэхэм ариlуагъ, шlуагъэ зыхэлъ lофшlэнхэр зэдагъэцэкlэнхэм зэрэщыгугъурэр къыхигъэщыгъ.\nМылъку хаплъхьэмэ федэ къызхэкlыщт lофхэмкlэ Адыгеим проект зэфэшъхьафхэр ыгъэхьазырыгъэх ыкlи ахэр форумым щагъэлъэгъуагъэх. Анахь гугъэпlэ инхэр зекlоным рапхы, ащкlэ Адыгеим ичlыопс иамалхэр ины, хабзэм ар къыгурыlо ыкlи аужрэ илъэсхэм мы лъэныкъом сомэ миддиардитф фэдиз хилъхьагъ. Зекlохэми шъолъырыр ашlогъэшlэгъон, гъэс къэс чlыпlэм къеблагъэхэрэм ахэхъо, непэрэ мафэмкlэ зы илъэсым Адыгэ республикэм зекlо нэбгырэ мин 450-рэр хьакlэу къэкlо.\nДжащ фэдэу культурэм, гъэсэныгъэм, псэуныгъэм икъэухъумэн, мэкъу-мэщым, энергетикэм ыкlи мэз хъызмэтым алъэныкъокlэ Адыгеим хэхъоныгъэхэу иlэхэм инвесторхэм нахь игъэкlотыгъэу нэlуасэ зыфашlыгъ. Адыгеим и Лlышъхьэу Къумпlыл Мурат ягъусэу ахэм къэгъэлъэгъоныр къаплъыхьагъ. lэкlыб хэгъэгухэм ащыпсэурэ адыгэхэр форумым бэу къеблэгъагъэх. Зэпхыныгъэу тазыфагу илъхэм джыри зэрахэхъощтым ахэр егъэгушlох.\nБастэ Осмэн – тазырхэм яугъоинкlэ Истанбыл дэт къулыкъум иlофышl:\nТэ тикультурэ зынахь дахэ мы дунаим тетэу сэ сшlэрэп. Тиадыгагъэ чlэтымынэу, тилъэпкъ къэтыухъумэу, тизэlукlэхэр нахьбэ хъунхэу, тиэкономики хэхъоныгъэ едгъэшlэу тыпсэуныр ары тызфаер. Мы инвестфорумым тигуапэу тыхэлажьэ. Джыри нахь благъэ тызэфэхъунэу тэlо.\nТыркуем щыпсэурэ адыгэхэр куп ин хъухэу Адыгея-Инвест 20l7-рэм хэлэжьагъэх. Тыркуемрэ Урысыемрэ зэпхыныгъэ пытэхэр зыщызэдагъэпсыгъэ лъэхъанэм адыгэ диаспорэм имэхьанэ ины. Ар гъэнэфагъэ. Тыркуем щыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм яlахьышlу а зэфыщытыкlэхэм халъхьан алъэкlыщт. Блэкlыгъэ уахътэм фызэкlэмыплъэхэу, гузэгъабгъэ къахэмыфэу, неущрэ мафэм тызэрэпсэущтым, тизэфыщытыкlэхэр зэрэдгъэпытэщтхэм лъэныкъуитlуми тегупшысэн фае. Лlыкlо купым хэтхэм ащыщхэм зэдэгущыlэгъэу адэтшlыгъэхэм ащ фэдэ гупшысэхэр къыхагъэщыгъэх.\nДженгиз Гюль – Тыркуемрэ Урысыемрэ язэдэлэжьэнкlэ гъэцэкlэкlо купым хэт:\nУрысые –Тыркуе зэфыщытыкlэхэм ягъэпытэнкlэ гъэцэкlэкlо купым сэри сыхэлажьэ. Къэралыгъуитlум яшlошlыхэр зэхэлъых, экономикэ зэдэлэжьэныгъэ зэдагъэпсы, ар тэри тилъэпкъыкlэ дгъэфедэн фае. Адыгэхэмкlэ тичlыгужъэу тлъытэрэ Адыгэ республикэм тишlуагъэ едгъэкlыным пае, Урысыем цыхьэу фэтшlырэр ыкlи къытфишlырэр чlэтынэ хъущтэп. Зэгурыlоныгъэ тазфагу илъэу, тилъэпкъ тыфэлажьэу тыпсэуным мы форумым ишlуагъэ къэкlонэу сэ сеплъы.\nФорумым щызэхахыгъэу анаlэ зытрадзагъэ проектхэр зыфэдэхэри Тыркуем къикlыгъэ адыгэхэм къытфаlотагъ. Мэкъу-мэщымкlэ республикэм амалэу lэкlэлъхэр ашlогъэшlэгъоныгъ.\nТуран Акын – lэкlыб сатыу зэфыщытыкlэхэм адэлэжьэрэ гупчэм икъутамэ ипащ:\nТигуапэу форумым тыхэлэжьагъ. Адыгэ республикэм и Лlышъхьэу Къумпlыл Мурат дахэу къытпэгъокlыгъ, тыфэраз, дэгъоу тихьэкlагъ. Тшlогъэшlэгъонэу министрэхэм къаlотагъэхэми тядэlугъ, анахьэу сэ сшъхьэкlэ сынаlэ зытесыдзагъэр хэтэрыкlхэр, пкlышъхьэ-мышъхьэхэм якъэгъэкlын. Тэри тихэгъэгу мэкъу-мэщ гъомлапхъэхэм якъэгъэкlынкlэ амалышlухэр lэкlэлъых. Хэтэрыкlхэр псынкlэу къызэрэбгъэхъущт шlыкlэр дгъэфедэзэ, компаниехэр Адыгэ республикэм къыщызэlутхыным тегупшысэщт. Адыгэ къуаем икъыдэгъэкlыни тшlогъэшlэгъон.\nДженгиз Аталар – фирмэу «Нэрис» итхьэмат:\nАдыгэ республикэм и Лlышъхьэ къыддэлэжьэным зэрэфэхьазырыр зэфэхьысыжь шъхьаlэу тшlыгъэ. Тэ гугъоу тиlэр зы – тиадыгэ лъэпкъ мыкlодэу, псэукlэ тэрэз тиlэу, хэкурыси, хэхэси, тыдэ щыlэ адыгэр ыбзэ рыгущыlэшъоу, икультурэ ымгъэкlодэу, ихабзэ зэрихьэу щыlэныр ары. Къумпlыл Мурат ащкlи гугъапlэхэр къытитыгъэх. Къызэрэтиlуагъэмкlэ, адыгабзэм изэгъэшlэнкlэ Адыгеим иеджапlэхэм амал дэгъухэр непэ яlэх, ахэм джыри нахь ахагъэхъощт.\nТыркуем къикlыгъэ тилъэпкъэгъухэм гущыlэу зэхахыгъэхэр гъэцэкlагъэ зэрэхъущтхэр форум ужым къэнэфагъэх. Адыгабзэм изэгъэшIэнрэ игъэфедэнрэ афэгъэхьыгъэ зэхэгущыlэжь игъэкlотыгъэ Правительствэм зэхищэгъагъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, министрэхэр, общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» игъэцэкIэкIо куп хэтхэр, шIэныгъэлэжьхэр Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх. Адыгэ Хасэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан адыгабзэм изэгъэшIэнкlэ гумэкlыгъоу щыlэхэр шъхьаихыгъэ къышlыгъэх. Къызэриlуагъэмкlэ, еджапIэхэм ащыIагъэх, уплъэкIунхэр ащызэхащагъэх. КIэлэегъаджэхэм, кIэлэеджакIохэм методикэмкIэ ящыкIэгъэ тхылъхэр афикъухэрэп, егъэджэн тхылъхэм зэхъокIыныгъэхэр ящыкIагъэх. Джащ фэдэу мы зэlукlэгъум хэлэжьагъэхэу Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыбым щыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ комитетым итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр, Адыгэ къэралыгъо университетым иректорэу Хъунэго Рэщыд, Адыгэ кIэлэегъэджэ колледжым ипащэу Къэгъэзэжь Мурат, гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу ипащэу ЛIыIужъу Адам къэгущыIагъэх. Зэфэхьысыжьэу зэкlэми зэдаштагъэр зы – адыгабзэм изэгъэшIэнрэ игъэфедэнрэ къэралыгъо екIолIакIэ афэшIыгъэн фае. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэкlэмэ яеплъыкlэхэр зэригъэпшагъэх ыкlи унашъохэр къышlыгъэх. Къызэриlуагъэмкlэ, адыгабзэм изэгъэшIэн зэрэзэхащэрэм къэралыгъом ынаlэ гъэлъэшыгъэу тыригъэныщт. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэми, гурыт еджапlэхэми апае гурыlогъошlу тхылъхэр къыдагъэкlыщтых, адыгабзэр язгъэшlэщт кlэлэегъаджэхэм ясэнаущыгъэ зыщыхагъэхъощт десэхэр афызэхащэщтых, бзэм изэгъэшlэнкlэ сабыйхэм апае lэрыфэгъу хъущт кlэлэцlыкlу фильмэхэр адыгабзэкlэ къыдагъэкlыщтых. Джащ фэдэу адыгабзэм изэгъэшIэн псэуми апэу унагъоми щыгъупшэ зэрэмыхъущтыр бэмэ къыхагъэщыгъ. Зэlукlэгъум хэлэжьагъэхэм зэрзэдаштагъэмкlэ, адыгабзэмрэ адыгэ литературэмрэ, культурэмрэ якъэухъумэн ыкlи яхэхъоныгъэ дэлэжьэщт lофышlэ куп зэхащэщт. Къаlэтыгъэ упчlэхэмкlэ гумэкlэу къэуцухэрэр зэкlэ ащ зэхифхэзэ ышlыщт.\nÖnceki İçerik“Köklerimiz burada”\nSonraki İçerikХэкум И Макъ -Anavatanın Sesi – Aralık 2017\nAdıge Dil Günü kutlu olsun!


Препарат Целестон: инструкция по применению, цена, описание.\nБетакортал: инструкция по применению, цена, описание.\nБетазон: инструкция по применению, цена, описание.\nБетновейт: инструкция по применению, цена, описание.\nВалодерм: инструкция по применению, цена, описание.\nПерсиват: инструкция по применению, цена, описание.


Сэнаущыгъэ зыхэлъхэм яIэпыIэгъу — Голос Адыга\nСэнаущыгъэ зыхэлъхэм яIэпыIэгъу\nРедактор 14.11.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nСэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ Шъолъыр гупчэу «Полярис-Адыгея» зыфиIорэм ипопечительскэ совет изэхэсыгъо мы мафэхэм Мыекъуапэ щыкIуагъ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат иунашъокIэ АР-м и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковам Iофтхьабзэр зэрищагъ.\nАдыгэ къэралыгъо университетым иректорэу Мамый Даутэ сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэр къызэрэхагъэщыхэрэм къытегущыIагъ. Естественнэ-хьисап еджапIэр (РЕМШ), гъэсэныгъэ Фондэу «Талант и успех» зыфиIорэр, Кавказ хьисап гупчэр, Московскэ физикэ-хьисап институтыр зэгъусэхэу мы IофшIэным зэрифэшъуашэу дэлажьэх.\n— 1995-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу РЕМШ-м гъэмэфэ хьисап еджапIэ зэхещэ. 2005-рэ илъэсым къыщыублагъэу «Орленкэм», 2015-рэ илъэсым едгъэжьагъэу гъэсэныгъэ гупчэу «Сириус» зыфиIорэми ар зыхэлэжьэрэ Урысые хьисап сменэхэр ащэкIох, — къыIуагъ Мамый Даутэ.\nАхэм анэмыкIэу илъэсищ хъугъэ Кавказ хьисап олимпиадэ республикэм зыщырагъэкIокIырэр. Непэрэ мафэм ехъулIэу РЕМШ-м кIэлэцIыкIу 1600-м ехъу щеджэ, кIэлэегъэджэ 50-мэ Iоф щашIэ. Хьисапыр, физикэр, информатикэр, химиер, биологиер мыщ щызэрагъашIэх.\nЛъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъ» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу 2018-рэ илъэсым шIэныгъэм, спортым, культурэм алъэныкъокIэ сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ «Полярис-Адыгея» зыфиIорэ шъолъыр Гупчэ зэхэщэгъэным иконцепцие зэхагъэуцуагъ. Ахэм апэIуагъэхьанэу бюджет зэфэшъхьафхэм къахэхыгъэ сомэ миллион 215-м ехъу афатIупщыгъ.\n«Полярис-Адыгея» зыфиIорэм ишъолъыр Гупчэ ипащэу Роман Чумаковым апэрэ зэфэхьысыжьхэр къышIыгъэх. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, хьисапыр, информатикэр, физикэр, астрономиер, биологиер, химиер, проектнэ IофшIэныр, спортыр, музыкэр щызэрагъэшIэным мыр фытегъэпсыхьагъ. Джырэ уахътэ егъэджэн-ушэтын лабораторие 18 ашIыным дэлажьэх. Ахэр Адыгэ къэралыгъо университетымрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетымрэ япхыгъэщтых. Лабораторие пэпчъ аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ оборудование чIэтыщт.\nСэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэр къыхэгъэщыгъэнхэм Гупчэм иIофышIэхэр нахь лъэшэу лъыплъэнхэу зэхэсыгъом икIэухым Наталья Широковам къыIуагъ.\n— Гупчэм иIофшIэн зэрэзэхищэрэм АР-м и ЛIышъхьэ ынаIэ тет. ШIэныгъэ куухэр кIэлэцIыкIухэм ягъэгъотыгъэныр, сэнаущыгъэу ахэлъыр къыхэгъэщыгъэныр ыкIи ащ зегъэушъомбгъугъэныр, нэмыкI пшъэрылъ гъэнэфагъэхэри тиIэх, — къыIуагъ Наталья Широковам. — Республикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ зэфэхьысыжьышIухэр ащ къызэрэкIэлъыкIощтым щэч хэлъэп.\nПредыдущая ЯIофшIэн къыщыкIэрэп\nСледущая «Ошъадэм» тыфэгушIо


Яамалхэр нахьышIу хъунхэм фэшI — Адыгэ макъ\nРедактор 12.12.2019 12.12.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЗэхэсыгъом имызакъоу, мы мафэм шъолъыр Къутамэм щыкIуагъ сэкъатныгъэ зиIэхэм агъэфедэрэ протезнэ-ортопедическэ пкъыгъохэмрэ техническэ амалэу ахэм арагъэгъотыхэрэмрэ якъэгъэлъэгъон. Сэкъатныгъэ зиIэхэм яреспубликэ общественнэ организациехэр IэпыIэгъу хъугъэх къэгъэлъэгъоным изэхэщэнкIэ.\n«Фондым ишъолъыр Къутамэ сэкъатныгъэ зиIэхэм аригъэгъотырэ протезнэ-ортопедическэ пкъыгъохэмрэ техническэ амалхэу реабилитацием илъэхъан агъэфедэхэрэмрэ язытет нахьышIу шIыгъэныр» зыфиIорэр ары Iофыгъо шъхьаIэу зэхэсыгъом хэлажьэхэрэр зытегущыIагъэхэр. Ащ фэгъэхьыгъэ IофшIэнэу шъолъыр Къутамэм зэшIуихыгъэр къыIотагъ ыкIи медиапрезентацие къышIыгъ социальнэ программэхэмкIэ отделым ипащэу ПIатIэкъо Тимур.\nЗэхэсыгъом хэлэжьагъ Адыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым исурдологическэ отделение ипащэу, предпринимателэу, «Лор центр «Аурис» зыфиIорэм изэхэщакIоу Азэмэтэ Саидэ. Дэеу зэхэзыхыхэрэм Iоф зэрадашIэрэм, амалэу арагъэгъотыхэрэм ар къатегущыIагъ.\nУрысыем социальнэ страхованиемкIэ и Фонд ипроектэу «Информирование страхователей» зыфиIорэм игъэцэкIэн республикэм зэрэщыкIорэм зэхэсыгъом хэлажьэхэрэр щигъэгъозагъэх шъолъыр Къутамэм ипащэ игуадзэу Татьяна Непочатовам.\nЗэхэсыгъом изэфэхьысыжьхэм къапкъырыкIыхэзэ, къихьащт илъэсым иапэрэ илъэсныкъо шъолъыр Къутамэм Iоф зэришIэщт планыр аухэсыгъ.\nстрахованиемкIэ и Фонд АР-мкIэ и Къутам\nПредыдущая КинозалыкIэм егъэгушIох\nСледущая МэфэкIхэм яхэгъэунэфыкIын фэхьазырых


Абдзаххэр - Кавказ къущхьэхэм итемыр-тыгъэкъохьапэмк1э щыпсэурэ адыгэхэрадыгэ лъэпкъ. Урыс-Кавказ Заом анахьыбэр хэк1одагъэх, къэнэжьыгъэхэри пачъыхьадзэм ригъэзхи чылэхэм ащызэблидзыгъ. Ыджы нахьыбэр хымэ къэралыгъохэм (Тыркуе, Сирие, Иордание, Исраил) щэпсэух. Адыгэ Хэкум къыщынэжьыгъэ абдзах къуэджэ закъор Хьакурынэхьабл.\nАдыгем и къэрал уэрэдыр (ур. Гимн Республики Адыгея) — къэрал инэшан зы Адыгейм.\nАдыгэ шхынхэм ащыщ горэмэ ацIэхэр:\nАдыгэхэр (зэрэзэджэжьхэрэр), е черкесхэр (зэряджэхэрэр), шэрджэсхэр - Къаукасым ис лъэпкъ. Ижъ-ижъыжь зэманым щегъэжьагъэу лӀакъопчъагъэкӀэ гощыгъагъэ (ычъ. еплъ), ау джыдэдэм нахьыбэмкӀэ зэрэзэтырафырэр бзэ зэблэгъыныгъэр ары - къушъхьэчӀэс адыгэхэмрэ (къэбэртаехэмрэ, бэслъыныехэмрэ – КБР, КЧР), кӀахэ адыгэхэр (адрэ пстэур - Адыгэ Республикэр).\nАдэмыехэр – адыгэ лъэпкъ.\nКIэмгуехэр – адыгэ лъэпкъ. КIэмгуе диалектыр кIэхабзэм и литературабзэу аштагъ.\nThis article is written Шапсыгъабзэгьэ. See also Кфар Кама, Кфар Кама/АбзэхабзэкIэ.\nКъэбэртаехэр –(Къэ. Адыгэ) адыгэ лъэпкъым щыщых, къэбэртэе адыгабзэкIэ мэгущаIэх. ДунаемкIэ нэбгырэ млн 2 фэдиз хъухэу аIо. Хэкужъым, Урысыем мин 600 фэдиз щэпсэу. КъБР закъом мин 500 нахьыбэ щэпсэу. Ай нэмык1эу Адыгэ Республикэм, КъЧР-м, Краснодар Краим, Москвам бэкIае щэпсэу.\nМэхъошхэр – адыгэ лъэпкъмэ ащыщ.\nНэтхъуаджэхэр – адыгэ лъэпкъмэ ащыщых. Къаукъас Заом ыпэкIэ бэдэдэ хъущтыгъэх. ЯпчъагъэкIэ шапсыгъэмэ ауж кIощтыгъэхэу аIо, мин 200-м къехъу. Шапсыгъэмэ апэмычыжьэу хыIушьом Iусыгъэх, джырэ Анапэ дэжь. Заом ыуж Хэкужъым бэп къинэжьыгъэр.\nТарихъыр – ш1эныгъэлэжьым и къутамэмэ ащыщ, пасэм пылъ – ц1ыфмэ я тхыгъэмрэ, ш1агъэмрэ, културэмрэ.\nУрысыбзэ (урысыбзэгьэ: Русский язык) — Урысые Федерацэм я бзэшъхьаI. Индо-еуропей бзэунагъом и славян бзэкъутамэм хахьэ. Дунэе Лъэпкъ Организацием и бзэшъхьаIихым (6-м) ащыщ. ЗэрэдунаемкIэ млн 250-м фэдиз аныдэлъфыбзэм фэдэу ашIэ.\nХьатикъуаехэр – адыгэ лъэпкъ.\nШапсыгъэхэр адыгэ лъэпкъмэ ащыщ. Джыдэдэм Тыркуем, Урысые Федерацием (Адыгэ Республик, Краснодар край) ыкIи нэмыкI къэралхэм (Сириер, Иорданиер, Исраил, нэмыкIхэр) ащэпсэух. Къаукъас Заом и кIэух нэс (1860-рэ илъэсхэр) хэкужъым пстэури щыпсэущтыгъэх. ШIэныгъэлэжьмэ къызэраIорэмкIэ нэбгырэ мин 200-м (200 000) къехъущтыгъэх. Зэо ужым а пчъагъэм и зы 50-нэ(~5%) нэмыIэм къэнагъэп – адрэхэр рагъэкIыгъэх.


Шъусакъ – гъэпцIакIох | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 05.12.2019\t/ НОВОСТИ\t/\nМы шIыкIэр агъэфедэзэ шэкIогъур къызихьагъэм къыщегъэжьагъэу Адыгеим бзэджэшIэгъи 8 щызэрахьагъ.\nГъэпцIакIохэм цIыфхэр агъэделэнхэм фэшI къэбар нэпцIхэр къафаIуатэх, нахьыбэрэмкIэ якарточкэ илъ ахъщэр рахын гухэлъ щыIэу къагурагъаIо. Ар мыхъуным фэшI карточкэм иномер, ащ тетхэгъэ цифрэхэр ыкIи СМС-у къафэкIуагъэм икод къараIонэу зафагъазэ.\nРеспубликэм щыпсэурэ нэбгыриймэ бзэджашIэхэм къаIорэр зэкIэ агъэцэкIагъ, зэдэгущыIэгъум ыуж ясчет илъыгъэ ахъщэр чIанагъ. Зэрарыр сомэ мин 280-рэ фэдиз мэхъу.\nМыщ фэдэ чIыпIэ шъуимыфэным, шъуимылъку чIэшъумынэным афэшI сакъыныгъэ къызхэжъугъэфэнэу хэбзэухъумакIохэр къышъоджэх. ШIумышIэрэ цIыф къышъуфытеуагъэмэ, ащ шъудэмыгущыIэу, телефоныр жъугъэтIылъ, къэбар шъыпкъэр зэжъугъэшIэнэу шъуфаемэ, картэм тетхэгъэ телефон номерымкIэ шъуибанк шъуфытеу.


В.Нарожный: Выполняя свои непосредственные функции, вы обеспечиваете условия доступности судебной защиты, работаете над повышением уровня правовой культуры гражданВ. Нарожнэр: ШъуиIофшIэн жъугъэцакIэзэ, хьыкум ухъумэныр зэкIэми алъыIэсын амал яшъоты, цIыфхэм яправовой культурэ хэшъогъахъо\nХьыкум сообществэм Iоф зэришIагъэм ыкIи тапэкIэ япшъэрылъхэм къатегущыIагъ АР-м и Апшъэрэ хьыкум и Тхьаматэу Шумэн Байзэт.\nАщ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, пандемием ыпкъ къикIыкIэ шапхъэу агъэуцугъэхэм атетэу хьыкумышIхэм Iоф ашIагъ. Ахэм яIэпэIэсэныгъэ, район, къэлэ, зэгъэшIужь хьыкумышIхэм яаппарат зэгурыIохэу зэрэлажьэхэрэм ишIуагъэкIэ япшъэрылъхэр зэкIэ агъэцэкIагъэх. Шумэн Байзэт къыIотагъ хьыкумхэм яIофшIэн епхыгъэ статистикэр, Iофэу зэхафыхэрэмкIэ пIалъэу яIэр, ахэм язэхэфын икIэуххэр зыфэдэхэрэр.\nЗэхэсыгъом хэлажьэхэрэм зафигъазэзэ, АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэм ихьыкумышIхэм яIофшIэн осэшIу къыфишIыгъ ыкIи анаIэ тыраригъэдзагъ пандемием ыпкъ къикIыкIэ IофшIэным епхыгъэ зэмызэгъыныгъэу, нэмыкI социальнэ Iофхэу къэуцухэрэм язэхэфын лъэшэу пылъынхэу.\n- Ахэм лъэшэу шъунаIэ атежъугъэтын фае. Зигугъу сшIырэр IофшIакIохэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэр, ащ дыкIыгъоу, IофшIэн къязытыхэрэми, анахьэу предпринимательхэу пандемием илъэхъан зэрар зышIыгъэхэм. Iофэу шъузыхаплъэрэ, зэхэшъуфырэ пэпчъ гупшысэ куу хэлъэу, зэкIэри щэчыгъэу шъукъекIолIэн фае, - къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nПстэуми анахь къыхигъэщыгъэр Адыгэ Республикэм тапэкIи социальнэ-экономическэ хэхъоныгъэ ышIынымкIэ хьыкум сообществэм мэхьанэу иIэр ары. Непэ регионым щагъэнафэ гъэстыныпхъэ шхъуантIэм иотраслэ, электросетевой комплексым япсэуалъэхэм ягъэкIэжьын ыкIи яшIын. Ахэм зэкIэми амал къаты экономическэ хэхъоныгъэ тшIынэу, лъэпкъ проектхэм япхыгъэ Iофтхьабзэхэр дгъэцэкIэнхэу. Мыщ дэжьым мэхьанэшхо иI хэбзэ органхэр зэкIэ зэдэлэжьэнхэм, республикэм ущыпсэуныр хъопсагъоу шIыгъэным.\nАР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм къыхигъэщыгъ хьыкумхэр IэпэIэсэныгъэшхо зиIэ хьыкумышIхэмкIэ гъэпытэгъэнхэм ренэу Адыгеим Iоф зэрэщыдашIэрэр. Адыгеим ихьыкумышI корпус ыкIуачIэ япшъэрылъхэм ягъэцэкIэн ренэу фагъэлажьэ, ащ ишIуагъэкIэ, Урысыем ихьыкум органхэу цIыфхэм, юридическэ лицэхэм, къэралыгъом яфедэхэр къэзыухъумэхэрэм ясатырэ ифэшъошэ чIыпIэ щеубыты.\n- Лъэшэу тигуапэ тирегион и Апшъэрэ хьыкум иIофшIакIэкIэ, иIэпэIэсэныгъэкIэ ыхэкIэ щыIэ хьыкумхэм ямызакъоу, прокуратурэмкIи, нэмыкI правэухъумэкIо органхэмкIи щысэтехыпIэу зэрэщытыр. Адыгеим иправосудие иорганхэм япшъэрылъ, яIофшIэн агъэцакIэзэ, экономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм, цIыфхэм ясоциальнэ щыIакIэ нахьышIу хъуным яIахьышIу халъхьэ, Адыгэ Республикэм общественнэ зыпкъитыныгъэ илъыным дэлажьэх. Хьыкум системэм тапэкIэ иIофшIэн нахьышIоу хъуным иамалхэм татегущыIэхэзэ, хьыкумышIхэм агъэцэкIэн фаем къызэрэхахъорэр къыдэтлъытэзэ, къыхэгъэщыгъэн фае ар Iофхэм язэхэфын уахътэу ыхьырэмкIи, ахэр шэпхъэшIухэм атетэу зэхэфыгъэнхэмкIи яягъэ къэкIонэу зэрэщымытыр, сыда пIомэ хьыкумышI сособществэмкIэ анахь шъхьаIэр – хьыкум унашъохэр зэфэнхэр ары, - къыхигъэщыгъ Владимир Нарожнэм.\nДжащ фэдэу, ащ къыкIигъэтхъыгъ Урысыем икъэралыгъо хабзэ къызэригъэнафэрэмкIэ, хьыкумхэр сыд фэдэрэ хэбзэ органи, чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIи ямыпхыгъэхэми, хабзэм икъутэмэ пстэуми Iоф адашIэн зэрэфаер. Законхэр амыукъохэу, ахэр яIэубытыпIэхэу депутат корпусым ифитыныгъэхэм къапкъырыкIыхэзэ, хьыкумышI IэпэIасэхэмкIэ ахэм яколлегие гъэпсыгъэным Iоф дашIэ, зэгъэшIужь хьыкумышIхэм якандидатурэхэм ахэплъэ, законодательствэр нахьышIу хъуным дэлажьэ. Хьыкумхэми фитыныгъэ яI законотворчествэм щыкIагъэу фэхъугъэхэр къыхагъэщынхэу, депутатхэм нэужым ахэм Iоф адашIэжьыгъ.\n- Типшъэрылъхэр дгъэцакIэхэзэ, мэхьанэ зиIэ, цIыфхэм ящыкIэгъэ IофшIэн зэшIотэхы – хьыкум ухъумэныр зэкIэми зэхашIэнэу тэшIы, цIыфхэм яправовой культурэ зыкъетэгъэIэты, ащ ишIуагъэкIэ, Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным къыгъэуцурэ пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщыр – правовой демократическэ къэралыгъо гъэпсыгъэныр тэгъэцакIэ.


Хэта финалныкъом хэхьащтыр? | Адыгэ Макъ\nХэта финалныкъом хэхьащтыр?\nМыекъуапэ футболымкIэ икIымэфэ зэIухыгъэ зэнэкъокъу хэлажьэхэрэ командэхэу апшъэрэ купым хэтхэм пэшIорыгъэшъ ешIэгъухэр шIэхэу аухыщтых.\nЯ 4-рэ зэIукIэгъухэм якIэуххэр зэтэгъапшэх.\n«Щагъдый» — «Картонтара» — 6:1, «Ошъутен» — «Мыекъуапэ-СШОР» — 5:1, «Урожай» — «ЧIыгушъхь» — 1:0.\nПчъагъэр 1:0-у «Урожаир» «ЧIыгушъхьэм» текIуагъэми, къэлапчъэм Iэгуаор дадзэнэу ешIакIохэр чIыпIэшIу зэрифэщтыгъэхэр къыхэтэгъэщы. «ЧIыгушъхьэм» икъэлэпчъэIутэу Александр Чихрадзе цыхьэшIэгъоу ешIагъ, Iэгуаор бэрэ къызэкIидзэжьыгъ. Вадим Балабановыр метри 5 фэдизкIэ зыпэчыжьэ къэлапчъэм зыдаом, къэлэпчъэпкъым Iэгуаор къыгъэлъэтэжьыгъ.\n«ЧIыгушъхьэри» ущытхъунэу ешIагъ. Датхъужъ Адамэ тазыр ыгъэцакIэзэ къэлапчъэм лъэшэу зыдаом, къэлэпчъэ бгыкъум Iэгуаор тефагъ. ЕшIапIэм ит къэлэпчъэпкъыр ыгъэкощыгъ, ау хъагъэм Iэгуаор ифагъэп. Къонэ Амир метрищ фэдизкIэ зыпэчыжьэ къэлапчъэм дахэу дэуагъ, ау Алексей Саяпиным шIокIын ылъэкIыгъэп. Алексей Iэгуаор къызэкIидзэжьыгъ, зэIукIэгъур аухыгъ.\nЗэIукIэгъу плIырыплI командэхэм яIагъ.\n2. «Ошъутен» — 9\n3. «Щагъдый» — 6\n4. «ЧIыгушъхь» — 6\n5. «Мыекъуапэ» — 3\n«ЧIыгушъхь» — «Щагъдый».\nКъэлапчъэм Iэгуаор анахьыбэрэ дэзыдзагъэхэм шъуащытэгъэгъуазэ.\nДавид Папикян — 6, «Щагъдыим» щешIэ.\nТакълый Руслъан — 3, «Урожай», Роман Юрченко — 3, «Мыекъуапэ».\nЯ 5-рэ ешIэгъухэр мафэм сыхьатыр 11-м аублэщтых. Апэрэ чIыпIи 4-р къыдэзыхырэ командэхэр финалныкъом щызэIукIэщтых.\nЯтIонэрэ купым командэ 17 щызэнэкъокъу, зы къекIокIыгъом щызэдешIэщтых. Судья шъхьаIэу Игорь Калиниченкэм къызэрэхигъэщыгъэу, «Спортмастерыр», «МФОК-Ошъутенэр», «Кавказыр» апэ итых.


Чъыгхэр къэтэжъугъэухъумэх! | Адыгэ Макъ\n2018-рэ илъэсым шэкIогъум и 1-м къыщыублагъэу и 15-м нэс Урысые экологическэ Iофтхьабзэу «Сдай макулатуру – спаси дерево!» зыфиIорэр Адыгэ Республикэм щыкIощт. Ащ икIэщакIор АдыгеимкIэ тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэнкIэ ыкIи чIыопс къэкIуапIэхэмкIэ ГъэIорышIапIэр ары.\nМыр зэнэкъокъу шIыкIэм тетэу тишъолъыр ит районхэмрэ къалэхэмрэ азыфагу щырекIокIыщт. Пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр чIыопс къэкIуапIэхэр къэухъумэгъэнхэр, шIуагъэ къыхьэу ахэр зэрагъэфедэшъущтхэм егъэгупшысэгъэнхэр ыкIи пыдзафэхэм якъыдэгъэкIыжьын зегъэушъомбгъугъэным яIахь хашIыхьаныр ары.\nГъэсэныгъэм иучреждениехэр, общественнэ организациехэр, предприятиехэр, нэмыкIхэри хэлэжьэнхэу къырагъэблагъэх. Iофтхьабзэм изэхэщакIохэм ятелефон: +7(938)489-5055-рэ.


Республика Адыгея - Мурат Кумпилов проинспектировал ход реконструкции парка в ст. Гиагинской\nШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/Мурат Кумпилов проинспектировал ход реконструкции парка в ст. Гиагинской\nДжащ фэдэу агъэкIэжьырэ чIыпIэм иIофхэм язытет зыщагъэгъозэнэу къэкIуагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Къыблэ Федеральнэ шъолъырымкIэ федеральнэ инспектор шъхьаIэу Адыгэ Республикэм щыIэ Сергей Дрокиныр, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат, Адыгэ Республикэм и Вице-премьерэу Сапый Вячеслав.\nАщ ишIуагъэкIэ гъогу цIыкIу пстэуми плиткэ атыралъхьагъ, тIысыпIэхэр агъэуцугъэх, нэфынэр къэзытыщтхэр, видео- амалхэр агъэуцугъэх. Паркым игупчэ сценэмрэ фонтанымрэ щашIыгъэх. Джаджэм щыпсэухэрэм яшIоигъоныгъэ тетэу ШIулъэгъум, Унагъом ыкIи Шъыпкъагъэм яаллее, къэзэрэщэгъакIэхэм апае беседкэр ашIыгъэх. КIэлэцIыкIухэр зыщыджэгущтхэ чIыпIэр агъэнэфагъ, саугъэтхэу яIэхэр зэтырагъэпсыхьажьыгъэх. СкульптуракIэ – Ным исаугъэт агъэуцугъ. Ащ нэфэшъхьафэу шъхьэихыгъэ спортивнэ площадкэ ашIынэу рахъухьагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ агу къыгъэкIыжьыгъ IофшIэнхэу агъэцакIэхэрэр лъэшэу анаIэ тетэу ауплъэкIунхэ зэрэфаер, тапэкIэ зэшIуахынэу къэтхэмкIи анаIэ нахь зытырагъэтын фэе лъэныкъохэр къыхигъэщыгъэх. КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, станицэмрэ районымрэ ащыпсэухэрэм апай мы пстэури зыкIашIырэр, арышъ, пстэуми апэу ахэм яшIоигъоныгъэхэр, яеплъыкIэхэр ары къыдэлъытэгъэнхэ фаер. Ащ нэмыкIэу пIэлъэ кIэкIым къыкIоцI чъыгхэр, къэгъагъэхэр агъэтIысхьанхэу пшъэрылъ афишIыгъ.\nА пстэуми адакIоу республикэм и ЛIышъхьэ районым ицIыф цIэрыIохэм ясурэт зытет стендым нэIуасэ зыфишIыгъ. Анахь IофышIэ дэгъухэр Щытхъу пхъэмбгъум къырагъэхьанхэу, нахьыпэм Iофым зэрэкIагъэгушIущтыгъэхэм къыфагъэзэжьынэу игъо афилъэгъугъ.\n«Джэджэ районым хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ амалышхохэр иIэх. МэшIоку гъогур, мэкъумэщ ыкIи перерабатывающэ предприятие инхэр, чIыгу гъэбэжъулъэхэр иIэх, а пстэуми шъуиамалхэр нахь къаIэтых. Ау анахь шъхьаIэр районым икадрэхэр ары. IофшIэным илъэныкъо пстэумкIи гъэхъэгъэшIухэр зышIыхэрэ цIыфхэр ыкIи районым ищытхъу чыжьэу зыгъэIухэрэр шъуиIэх. Ахэр нэмыкIхэм щысэ афэхъунхэ фае», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nИкIэухым республикэм и ЛIышъхьэ районым ипащэхэм закъыфигъазэзэ къыIуагъ псэупIэм изэтегъэпсыхьанкIэ опытэу яIэ хъугъэр тапэкIи къызфагъэфедэнэу, проектхэм язэхэгъэуцон къулыкъу зэфэшъхьафхэм яIофышIэхэр къыхагъэлэжьэнхэу. Зичэзыу къэсыгъэр ТекIоныгъэм ипаркэу станицэм дэтымрэ район администрациер зычIэт унэм къыпэIулъ чIыпIэмрэ зэтегъэпсыхьэгъэнхэр ары.


Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / Открытый урок по адыгейскому языку на тему:" Главные члены предложения " 2 класс.\nТемэр: Гущы1эухыгъэм ичлен шъхьа1эхэр.слайд1\nМурадыр: 1 Гущы1эухыгъэм ичлен шъхьа1эхэм нэ1уасэ афэш1ыгъэнхэр.\n2. Нахьыжъхэм лъытэныгъэ афаш1эу п1угъэнхэр. Ч1ып1эу зыдэщысхэр къабзэу а1ыгъыным фэгъэсэгъэнхэр.\nНэрылъэгъу 1эпы1эгъур: компьютерыр, проекторыр, тхылъыр.\n3 Зэрагъэш1агъэм ик1эджык1ыжьын.\n6.Темак1эм игъэпытэжьын .\nК1-джэр.К1элэц1ык1ухэр зэк1эми партым тыкъыдэк1ы, занк1эу тыкъэуцух. Шъуимафэ ш1у к1алэхэр!\nК1-джэр. Непэ тадэжь хьак1эхэр къэк1уагъэх сэлам ятэжъугъэх.\nК1-джэр.Шъут1ысыжьых. Зэк1эми дахэу тыкъэт1ысых, урокым зыкъыфэтэгъэхьазыры.\nДжыдэдэм ребусыр къызыш1уш1эк1э буквэу ттхыщтыр къэшъуш1эщт:\nТамыгъэ тхьапш хъухэра буквэхэр?\nБуквэхэр дахэу ,къабзэу теплъызэ зэрэтхыгъэм фэдэу тетрадмэ адэтэтхэ.\nДжы буквэу ттхыгъэр зыхэт гущы1эхэр къэтэугушыпсых.(п1эк1ор,п1уаблэ)\nДжэгук1 «Хэт къыш1эн нахь псынк1эу»\nАмыгоу фыгу п1аст,\nАмыдэу дарие джан.(П1ырып1)\nДарие- хэта мы гущы1эм къик1ырэр зыш1эрэр.Мы гущы1эр дэнэ джэнэпхъэ лъэпкъ.П1ырып1ыр уцэу къэк1ырэмэ ащыщ. Адыгэмэ уц 1эзэгъоу алъытэщтыгъэ.Тхьак1умэ узыр рагъэхъужьыщтыгъэ. Джы мы гущы1эр тетрадмэ адэтэтхэ.(Слайд3)\nГущы1эр пычыгъо тхьапш хъура.Гущы1эр пычыгъоу зэрэхъурэр сыдэущтэу къатш1эра.П1ырып1ыр тыдэ къыщык1ыра. Гущы1эр хэтэу гущы1эухыгъэ къэтэгупшысы.(П1ырып1ыр мэзым къыщэк1ы. ) Тэтхы гущы1эухыгъэр.(слайд 4)\nУрокыр гъэш1эгъоны хъуным пае зэк1эми дэгъоу 1оф тш1эн фай. Сиупч1эхэм дэгъоу джэуап къяшъутыжьын фай.\nК1-джэр. Сыда гущы1эухыгъ зыфа1орэр? Сыда мэхьанэу и1эр? Сыд фэдэ купхэу гощыгъэха? (Купит1оу гощыгъэх. Член шъхьа1эхэмрэ (подлежащэмрэ,сказуемэмрэ) член гуадзэхэмрэ) Подлежащэмрэ,сказуемэмрэ,упч1эу я1эхэр тыгу къэтэгъэк1ыжьых.\nБлэк1ыгъэ урокым зэхэтфыгъэ схемэр къыпэсэлъэжьы.\nчлен шъхьа1эхэр член гуадзэхэр\nУрокым итемэ къещэл1эгъэнхэр\nСатыр пэпчъ тетхагъэм тыкъеджэ.(слайд)\nСатыр пэпчъ сыдэущтэу къегъэжьагъэу тхыгъа? Сыд фэдэ тамыгъа сатыр пэпчъ щытыр?\nМыхэр гущы1эухыгъэ мэхъуа.Гущы1эухыгъэ къэтэжъугъэгъэпсхи мыхэр.хэдгъэуцогъэ гущы1эхэм сыда къагъэлъагъорэр.Мы гущы1эу хэдгъэуцожьыгъэхэр схемэм шъуеплъи купэу зыхахьэрэр къашъу1о.\nТемэм изэхэфын.Ш1эныгъак1эр ягъэгъотыныр.\nЖабзэм ихэгъэхъон.Слайд) Мы гущы1эхэр гущы1эухыгъэ къэтэгъэпсыжьых ык1и тэтхых.\nПсыхъоу Лабэ псынк1эу чылэм речъэк1ы.\nЖьыбгъэ чъы1эр лъэшэу къепщэ.\n(гущы1эухыгъэм ичлен шъхьа1эхэр къэтэ1ох,упч1эу я1эхэр тыгу къэтэгъэк1ыжьых,сыдэущтэу к1эдгъэтхъхэра.)\n(хэт? Сыд? ) (сыд ыш1эрэр?\n1оф.338 зэхэтэфы ык1и атхы.\nПсынк1эу 1оф зыш1агъэмэ апай 1оф.339\nДжэгук1эу «Хэт нахь 1орыш1»\nГущы1эу къяк1ущтхэр хэтэгъэуцожьых.(Слайд)\nУнэмк1э гъэцэк1эныр.340 н.138,прав.н.137-138.\nНомер материала: ДБ-070929