«Уджыр» лъэпкъхэм алъэIэсы — Адыгэ макъ\n«Уджыр» лъэпкъхэм алъэIэсы\nАдыгэ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ Тэхъутэмыкъое районым илъэпкъ ансамблэу «Уджыр» Урысыем ифестиваль-зэнэкъокъухэм ахэлажьэ.\n2021-рэ илъэсым федеральнэ Iофтхьабзэу «Творческэ цIыфхэр» зыфиIорэ фестиваль— зэнэкъокъур лъэпкъ проектэу «Культурэм» диштэу кIуагъэ. КIэщакIо ыкIи зэхэщакIо ащ фэхъугъэх Урысыем культурэмкIэ и Министерствэ, Урысыем лъэпкъ творчествэмкIэ и Къэралыгъо Унэу В. Д. Поленовым ыцIэ зыхьырэр.\nЛъэпкъ ансамблэу «Уджыр» фестиваль-зэнэкъокъум лауреат щыхъугъ, шIухьафтынэу сомэ миллиони 2 къыратыгъ. Музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр ахъщэмкIэ ащэфыгъэх. Микрофонхэу лъэхъаным диштэхэрэр, лъэпкъ шъуашэхэр, фэшъхьафхэри «Уджым» ищыкIэгъагъэх. Сурэтхэр тырахынхэмкIэ, нэрылъэгъу IэпыIэгъухэр гъэфедэгъэнхэмкIэ ансамблэм хэкIыпIэхэр къыгъотыгъэх.\n— 1993-рэ илъэсым лъэпкъ ансамблэу «Уджыр» зэхащагъ, — къеIуатэ Тэхъутэмыкъое районым иадминистрацие культурэмкIэ игъэIорышIапIэ ипащэу, Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу Ацумыжъ Рустам. —Адыгэ Республикэм икультурэ къэзыгъэдэхэрэ творческэ купыр зыми фэдэп. Музыкальнэ искусствэм хэхъоныгъэ ышIыным фэшI имурадхэр щыIэныгъэм щыпхырещых. Лъэпкъыбэ зыщыпсэурэ Урысыем шIукIэ щашIэ.\n«Уджым» ихудожественнэ пащэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артистэу Къэлэкъутэкъо Инвер музыкальнэ искусствэр шIу зыщалъэгъурэ унагъом щапIугъ, исэнэхьат феджагъ. ЗэлъашIэрэ пщынаоу, композиторэу Лъэцэрыкъо Кимэ щысэ тырихыщтыгъ, бэрэ упчIэжьэгъу ышIыщтыгъ.\nЛъэпкъ ансамблэу «Уджым» нэбгыри 10 фэдиз хэт. Музыкальнэ Iэмэ-псымэхэу адыгэ пщынэр, пхъэкIычыр, къамылыр, Iэпэпщынэр, шъонтырыпыр, сырынэр, къамылыр щагъэжъынчых.\nУрысыем икомпозиторхэм я Союз аштэгъэ пщынэо цIэрыIоу, орэдыIоу ыкIи орэдусэу КIыргъ Юрэ шыкIэпщынэм, къамылым, пщынэм, нэмыкIхэм апыщагъ.\n— Тиорэдхэр дахэх, уядэIузэ гур къаIэты, — къеIуатэ КIыргъ Юрэ. – Фольклорым къыхэтхыхэрэ ижъырэ орэдхэр, фэшъхьафхэри ансамблэм къырегъаIох. ЦIыфхэм ташIогъэшIэгъон, къытэдэIух.\nЛъэпкъ ансамблэр Урысыем и Къэралыгъо быракъ и Мафэ, фестивалэу «Нартхэм ячIыналъэ» Адыгэ Республикэр илъэс 30 зэрэхъугъэм, нэмыкIхэм ахэлэжьагъ. Нарт орэдхэм къащегъэжьагъэу ансамблэм орэдыбэ къыхедзэ, едэIухэрэр ягуапэу дежъыух.\n«Уджыр» Тыркуем зыщэIэм, дунэе-фестивальхэм щытхъур къазыщехьым тигъэгушIуагъ. Тыркуем тилъэпкъэгъухэр ансамблэм къызэрэщыпэгъокIыгъэхэр артистхэм ащыгъупшэжьырэп. Ныбджэгъуныгъэ бэмэ зэдашIыгъ, телефонкIэ зэфытеох.\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыем» ижъырэ лъэпкъ орэдхэм псэ къапигъэкIэжьыгъ, Европэм имузыкальнэ искусствэ щызэлъашIагъ, адыгэу дунаим тетхэм алъыIэсыгъ. Композиторэу Нэхэе Аслъан пэсэрэ орэдхэм ятIонэрэ щыIэныгъэр аритызэ, гъашIэм хэмыкIокIэнхэу егъэпсых.\n«Уджым» ихудожественнэ пащэу Къэлэкъутэкъо Инвер къызэрэтиIуагъэу, «Ислъамыем», фэшъхьаф лъэпкъ ансамблэхэм «Уджыр» акIырэплъы. Ансамблэм хихыгъэ гъогум зыригъэушъомбгъуныр ипшъэрылъ шъхьаIэу елъытэ. Лъэпкъхэм адыгэ музыкальнэ искусствэр нахьышIоу ашIэ зэрэхъурэм, адыгэхэм язэлъыIэсыкIэ амалхэр зэрэпытэхэрэм «Уджым» иIахьышIу хэлъ.\nПредыдущая ШIэжьыр псэм иджэмакъ\nСледущая «Псы гъуаткIом мыжъор елъэсыхьэ»


Лъэпкъхэр зэфэзыщэхэрэ зэхахьэхэр | Адыгэ Макъ\nЛъэпкъхэр зэфэзыщэхэрэ зэхахьэхэр\nАвтор: Редакция\t/ 09.11.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ ыкIи искусствэмкIэ иIофышIэхэр Урысыем щыкIогъэ Iофтхьабзэу «Искусствэхэм ячэщ» зыфиIорэм чанэу хэлэжьагъэх.\nЛъэпкъ зыкIыныгъэм и Мафэ Мыекъуапэ культурэмкIэ и Унэу «Гигантым» «Искусствэм зэфещэх» зыфиIорэр щызэхащагъ. ИскусствэхэмкIэ къалэм икIэлэцIыкIу еджапIэу N 1-м, ансамблэу «Форвардым», фэшъхьафхэм яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъуагъ.\nЛъэпкъхэм язэпхыныгъэхэм яхьылIэгъэ къэгъэлъэгъонхэр дахэу зэрагъэфагъэх. Литературэм уфэзыщэхэрэ гупшысэхэр IупкIэу атхыгъэх. ЩыIэныгъэм икъиныгъохэри, цIыфхэм яшIушIагъэхэри лъэхъаным диштэхэу къагъэлъагъох.\nТемыр Къэралыгъо академическэ урыс лъэпкъ хорым иконцерт Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIуагъ. Артистхэр зэкIужьэу фэпагъэх. Лъэпкъ орэдхэм тамэ аратызэ шэн-хабзэхэри къыхагъэщых.\n— Концертым урысхэр, адыгэхэр, ермэлхэр, IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыгъэхэр еплъыгъэх, — къеIуатэ «Искусствэхэм ячэщ» изэхэщэкIо куп хэтэу, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Шэуджэн Бэлэ. — Урысыем лъэпкъыбэ щэпсэу, ар хорым къыдилъытэзэ, Темырым исхэм ятарихъ, шэн-хабзэхэр орэдхэмкIэ, къашъохэмкIэ цIыфхэм алъагъэIэсых. Артистхэм яшъуашэхэр дахэх, шъо зэфэшъхьафхэмкIэ ящыгъынхэр агъэкIэрэкIагъэх. ОрэдыIохэм сэнаущыгъэу ахэлъыр искусствэм ыбзэкIэ къызэIуахы.\nАдыгэ Республикэм и Лъэпкъ тхылъеджапIэ щыкIогъэ пчыхьэзэхахьэр лъэпкъхэр зэфэзыщэрэм, зыгъэгъуазэхэрэм ахэтэлъытэ. Мария Волынскаяр Адыгэ Республикэм щыпсэухэрэ лъэпкъхэм къатегущыIагъ. ШIэныгъэлэжьэу, тхакIоу Къуекъо Асфар нартхэм якъэбархэм яхьылIэгъэхэ едзыгъохэр изэфэхьысыжьхэм къащыхигъэщыгъэх. Адыгэ Iанэр щызэIуахыгъ, адыгэ шхыныгъохэр къыщагъэлъэгъуагъэх.\nТхылъеджапIэм иIофышIэхэу Тхьагъэпсэу Светланэ, ТIыгу Рэмэзанэ, Кучмэз Аминэт, ХьакIэмыз Саныет, Пэнэшъу Фатимэ, нэмыкIхэм зэхэщэн Iофхэр дэгъоу агъэцэкIагъэх. «УпчIэхэр, джэуапхэр» зыфиIорэр ХьакIэмызэ Саныет узыIэпищэу зэрищагъ. Республикэм, адыгэхэм яхьылIэгъэхэ упчIэхэр, цIыф цIэрыIохэм афэгъэхьыгъэхэр щыIэныгъэм епхыгъэх, ныбжьыкIэхэм пIуныгъэ дэгъу ятыгъэнымкIэ гурыIогъошIух.\nАдыгеим исхэ ермэлхэм яобществэ ипащэу Оник Нигоевыр, урымхэм яобществэ хэтэу Константин Михайловыр, Адыгэ Хасэм и Хэсашъхьэ ыцIэкIэ Къуекъо Асфар лъэпкъ гупшысэ зыхэлъхэ хъугъэ-шIагъэхэм яеплъыкIэхэр къараIолIагъэх. Ансамблэхэу «Ащэмэзым», «Нэбзыим» лъэпкъ орэдхэр агъэжъынчыгъэх.\n— Искусствэм лъэпкъхэр зэфещэх, — къытиIуагъ Лъэпкъ тхылъеджапIэм ипащэ игуадзэу Пэнэшъу Фатимэ. — Адыгеим мамыр псэукIэ дахэ зэриIэр урысхэм, урымхэм, ермэлхэм, фэшъхьафхэм къаIуагъ. Тхылъхэм яджэ зышIоигъохэр непэ тихьэкIагъэх. Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ илIыкIоу Ацумыжъ Лианэ зэхахьэм хэлэжьагъ, IэпыIэгъу къытфэхъугъ. Абрэдж Гощэфыжь IэпэIасэхэм язэIукIэ дахэу зэрищагъ, джыри къедгъэблагъэ тшIоигъу.\nИскусствэм зэфищагъэхэ лъэпкъхэм зэхахьэхэр шIукIэ агу къэкIыжьыщтых.


Признание Украиной черкесского геноцида ожидается до конца Украинэм адыгэ лъэпкъгъэк1одыр илъэсым - avrom_caucasus\nПризнание Украиной черкесского геноцида ожидается до конца Украинэм адыгэ лъэпкъгъэк1одыр илъэсым\nПризнание Украиной черкесского геноцида ожидается до конца года. Украинэм адыгэ лъэпкъгъэк1одыр илъэсым ык1эм нэс къыштэным ежэх\nМое интервью Хуитыныгъэ радиом (черкесской Редакции Радио Свобода), на черкесском языке.\nУкраинэм адыгэ лъэпкъгъэк1одыр илъэсым ык1эм нэс къыштэным ежэх.\n22 мая 2014 г. в 18:37\nУкраинэм иПарламент адыгэ лъэпкъгъэк1одыр къыштэнэу мы мафэхэм фэгъэзэныгъэ фаш1ыгъ. К1элъэ1ум к1этхагъэхэм ащыщ Адыгеим щыщ журналистэу Щэш1э Аслъан,тарихълэжьэу Абрэдж Альмир, израиль щыщ политологэу Шмулевич Авраам, Дунэе Къушъхьэ Конгрессым икоординаторэу Дагъстан щыщ Магомедов Магомед,Къохьэпэ хэхыныгъэ зыфи1орэ партым хэт Кулокова Эльвира, Адыгэ дунэе лъэпкъ-культурэ гупчэу «Фитыныгъэр».\nФитыныгъэ радиом игущы1эгъугъэ израиль политологэу Шмулевич Авраам къыхигъэщыгъ, Украинэм фэгъэзэныгъэ зык1ыфаш1ыгъэмк1э ык1и джы дэдэм ащ зык1ыфагъэзыгъэмк1э:\nФитыныгъэ радиом игущы1эгъугъэ израиль политологэу Шмулевич Авраам:\n- Украинэр Кавказым, адыгэхэм зэпхыныгъэ пытэ дызи1э къэралыгъу. Ык1и Украинэр дунаим щыпсэухэрэм яна1э игупчэ ит къэралыгъу. Сегупшысэ , тилъэ1у агъэрэзэнымк1э зэш1ок1ышхо щы1эу. Украинэр ежь урысые агрессым къыч1эфагъэхэм джы дэдэм ащыщ, адыгэхэр илъэс 150 узэк1э1эбэжьмэ агрессэу къызхиубытэгъагъэхэм фэдэу. Ащ къыгуры1онэу щыт адыгэхэм ялыуз.\nАвраам, адыгэхэмрэ украинэ ц1ыфхэмрэ язэфыщытык1эхэм къатедгъэзэжьмэ, сыд фэдэ щысэха къэпхьын плъэк1ыщтхэр?\nФитыныгъэ радиом игущы1эгъугъэ израиль политологэу Шмулеыич Авраам:\n- Украинэр шъыпкъэу п1ощтмэ, Кавказым гъунэ дызи1э къэралыгъу. Адыгэхэмрэ украинэ ц1ыфхэмрэ язэфыщытык1эхэр илъэсишъэм къыдхэлъытагъэх. Тарихълэжьыбэмэ зэралъытэрэмк1э, адыгэхэм мэхьанэшхо зи1э 1ахь халъхьагъ украинэ къэзэкъыныгъэр гъэпсыгъэ хъунымк1э. Къэзэкъхэм черкаск1э яджэщтыгъэх. Ш1эныгъэлэжьыбэмэ зэралъытэрэмк1э, украинэ лъэкъуац1абэхэр адыгэхэм къатек1ы. Гущы1эм пае, украинэ лъэкъуац1эу Шевченком адыгэ лъапсэ и1 – Шэужэн «динлэжь» къик1ырэр. Гущы1э к1эухэу ко зыфи1орэу украиныбзэм зыгори къызэрымык1рэм къо зыфи1орэм адыгабзэк1э «ыкъу» къек1ы. Къэпш1эжьынэу щыт адыгэхэр урысые тарихъым икъэхъу-къэш1э зэфэшъхьафхэу зыхэлэжьагъэхэр – адыгэ дзэхэр зыхэлэжьэгъэ Казант иштэн къыщегъэжьагъэу Полтавэ зэоным нэс.\nК1элъэ1ур украинэ Парламентым ыгъэрэзэнымк1э охътэ тхьапшым уежэнэу щыта?\n- Сыкъызэрэщагъэгъозагъэмк1э, тхьапэр Турчиновым ратыгъах. Украинэ политикэ 1офыш1эхэри, бэдаушхэри мы 1офым зиш1огъэш1эгъон хэлъхэр щы1эх. Украинэм и1эк1ыб 1офхэмк1э 1ахьри щыгъуаз мы 1офыгъом. Сэ сэгугъэ, мы илъэсым ык1эм нэс адыгэ лъэпкъгъэк1од къэштэныгъэр щы1эщтэу.\nАвраам, о зэрэплъытэрэмк1э, Украинэм къыщыблэгъэрэ къэралыгъо 1эшъхьэтет хэдзынхэм зыгорэущтэу къэштэныгъэм ифэмэ-бжьымэ техьан ылъэк1ыщта?\n- Хьа1у, сыда п1омэ мы упч1эр зыштэрэр Радэр ары. Щыхахрэр ащ - 1эшъхьэтетщтыр ары. Парламент хэдзынхэр зыщыщы1эщтхэр джыри ш1эхэп. Сыд мыхъуми, Турчиновыр унэшъош1ым къыхэнэщт. Ащ зыфэтэгъазэ парлыментариеу зэрэщытым фэдэмк1э.\nФитыныгъэ радиом игущы1эгъугъэ израиль политологэу Шмулевич Авраам зэрилъытэрэмк1э, Украинэм къыщыуцущтэп 1офыр. Фэшъхьаф къэралыгъохэм япарламентхэми фэдэ к1элъэ1ухэр афарагъэхьыгъэ хъущтых.


Республика Адыгея - IофшIэпIэ чIыпIэ мин 1,5-рэ фэдиз щыIэ хъущт\nШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/IофшIэпIэ чIыпIэ мин 1,5-рэ фэдиз щыIэ хъущт\nФорумым илъэхъан сессие ыкIи дискуссие зэфэшъхьафхэр щыIагъэх. Адыгеим илIыкIохэу АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат зипащэхэм нэмыкI шъолъырхэм къарыкIыгъэхэм, Урысыем икомпание, ибизнес-сообществэ инхэм ялIыкIохэм IофшIэным епхыгъэ зэдэгущыIэгъу заулэ адыряIагъ. Республикэм инвестиционнэ амалэу иIэхэм уасэ къафишIыгъ УФ-м промышленностымкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Денис Мантуровым.\nЗэдэгущыIэгъухэм якIэуххэм ялъытыгъэу КъумпIыл Мурат сомэ миллиард 11-м ехъу зытефэщт зэзэгъыныгъэ 11-мэ акIэтхэжьыгъ. Ахэр гъэцэкIагъэ зыхъухэкIэ, IофшIэпIэ чIыпIакIэу мин 1,5-рэ щыIэ хъущт.\nГущыIэм пае, ООО-у «Черкесские сады» зыфиIорэм мыIэрысэ ыкIи дэшхо чъыгхэр зыщагъэтIысхьащтхэ гектар 700-м ехъумэ апэIухьащт сомэ миллиарди 5,2-м ехъу къытIупщыщт, джащ фэдэу продукциер щаIыгъынэу ыкIи переработкэ щашIынэу ищыкIэгъэ псэуалъэхэр ышIыщтых. ООО-у «Логистический центр Адыгея-1» зыфиIорэм индустриальнэ паркэу «Теучежский» зыфиIорэм изэхэщэн сомэ миллиарди 4 хилъхьан мурад иI. Джащ фэдэу «ПивэшI заводэу Мыекъуапэм» зэзэгъыныгъэ заулэ дашIыгъ. Инвесторым джырэкIэ Iоф зышIэрэ заводым игъэкIэжьын, Мыекъопэ районым гъомылэпхъэшI комбинатэу щагъэпсыщтым, къалэу Мыекъуапэ щашIыщт оптовэ-распределительнэ гупчэм пстэумкIи сомэ миллиардрэ миллион 800-рэ фэдиз апэIуигъэхьанэу рихъухьагъ.\nДжащ фэдэу республикэм IэкIэхьащт энергиер нахьыбэ шIыгъэным, инфраструктурэм ылъэныкъокIэ щыкIагъэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэм, сотовэ зэпхыныгъэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным лъэшэу анаIэ атырагъэтыщт. ГущыIэм пае, ПАО-у «Мобильные Телесистемы» зыфиIорэм дашIыгъэ зэзэгъыныгъэм псэупIэ цIыкIухэм ыкIи Адыгеим икъушъхьэлъэ чIыпIэхэм сетеу 4G-м хэхъоныгъэ ащишIыныр къыделъытэ. Проектыр илъэсищкIэ гъэцэкIагъэ хъунэу ары къызэрэрадзэрэр. Инвестициеу пэIухьащтыр сомэ миллион 200 фэдиз.\n«2007-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Шъачэ щыкIорэ инвестиционнэ форумым Адыгеир ренэу хэлажьэ. А IофшIэным шIогъэ гъэнэфагъэ къехьы. Шъачэ щырахъухьэгъэ проектхэм ащыщыбэхэр агъэцэкIагъэх. Къыддэлажьэхэрэми къагурыIуагъ Адыгеим епхыгъэ бизнес-проектхэм ахъщэ апэIубгъэхьаныр федэу зэрэщытыр», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\n2007-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2016-рэ илъэсым нэс пстэумкIи инвестициехэр сомэ миллиарди 150-м къехъугъэх. Сомэ миллиард 70-м ехъу зыпэIухьанэу щыт проект 50-м ехъумэ ягъэцэкIэн чанэу дэлажьэх.


ЩыIэныгъэр аIышъумых | Адыгэ Макъ\nБэдзэогъум и 9-м къыщегъэжьагъэу и 15-м нэс Урысые Iофтхьабзэу «Подари мне жизнь» зыфиIорэр Адыгеим щыкIощт.\nIофтхьабзэм пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр сабыеу бзылъфыгъэм ышъо хэлъыр зыхаригъэхыным псауныгъэмкIэ зэрарэу къыфихьыщтыр гурыгъэIогъэ-ныр, ныбжьыкIэхэм ащ фэдэ лъэбэкъу адзыным ыпэкIэ гухэлъэу ашIыгъэм зэрифэшъуашэу егупшысэнхэр ары.\n— Iофтхьабзэр 2010-рэ илъэсым къыщегъэжьа-гъэу Адыгеим щызэхащэ. 2011-рэ илъэсым къыщыублагъэу сабый зышъо хэлъхэм IэпыIэгъу афэхъурэ медикэ-социальнэ Гупчэ республикэм иI. Ащ иIофышIэхэр са-бый къэхъугъакIэхэм афэмые ныхэм гущыIэгъу афэхъух, ахэм Iоф адашIэ, — къеты Адыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ.\nБлэкIыгъэ илъэсым сабыир зыгъэкIодыжьы зышIоигъо бзылъфыгъэ 651-мэ специалистхэр гущыIэгъу афэхъугъэх, ахэм ащыщэу нэбгыри 139-мэ гухэлъ пхэнджэу ашIыгъэр зэблахъужьыгъ. Мыгъэ мыщ фэдэ гущыIэгъухэр нэбгырэ 372-мэ адашIыгъ, нэбгырэ 49-мэ сабыир къагъэнэжьыгъ.\n2013-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2015-м нэс сабыир зыгъэкIодыжьырэмэ япчъагъэ тиреспубликэ процент 16-кIэ нахь макIэ щыхъугъ.\n«Подари мне жизнь» зыфиIорэ акцием къы-дыхэлъытагъэу видеокъэгъэлъэгъонхэр медицинэ учреждениехэм ащызэхащэщтых. Ныхэм гущыIэгъу афэхъущтых, гумэкIыгъор дэгъэзыжьыгъэным фэIорышIэрэ Iофтхьабзэхэр рагъэкIокIыщтых.


Кобл Якъубэ фэгъэхьыгъ — Адыгэ макъ\nКобл Якъубэ фэгъэхьыгъ\nРедактор 29.12.2020 29.12.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nМыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм самбэмкIи, дзюдомкIи лъапсэ фэзышIыгъэ Кобл Якъубэ фэгъэхьыгъэ шIэжь зэнэкъокъум илъэс 18-м нэс зыныбжь кIалэхэр хэлэжьагъэх.\nАдыгэ Республикэм дзюдомкIэ испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм ипащэу, Адыгеим изаслуженнэ тренерэу Бастэ Сэлымэ зэнэкъокъум икъызэIухын ехьылIэгъэ зэхахьэм къыщыгущыIагъ. Ащ зэрэхигъэунэфыкIыгъэу, СССР-м изаслуженнэ тренерэу, я ХХ-рэ лIэшIэгъум Урысыем дзюдомкIэ итренер анахь дэгъоу, кIэлэегъэджэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу Кобл Якъубэ зэхищэгъэ спорт еджапIэр дунаим щашIэ.\nСпортсмен цIэрыIохэр, цIыф гъэсагъэхэр еджапIэм къычIатIупщыгъэх. ЩыIэныгъэм игъогу тырищагъэхэр IофшIапIэхэм, спорт еджапIэхэм пащэ афэхъугъэх, тренер-кIэлэегъаджэ хъугъэх. КъытфишIагъэр тщыгъупшэрэп.\nКобл Якъубэ ТIопсэ районым икъуаджэу ШIоикъо 1939-рэ илъэсым, тыгъэгъазэм и 27-м къыщыхъугъ. Унэгъо Iужъум щапIугъ. Олимпиадэ джэгунхэм, дунаим, Европэм дышъэр къащызыхьыгъэхэр ыгъэсагъэх. Якъубэ фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъухэр илъэс къэс Мыекъуапэ щызэхащэх.\nРеспубликэм испорт еджапIэ дзюдомкIэ шIэжь зэIукIэгъоу щыкIуагъэм командэхэм яIэпэIэсэныгъэ къыщагъэлъэгъуагъ. Шъынэхъо СултIан, Тимур Косенковыр, Мэрэтыкъо Айдэмыр, Ордэн Батыр, Григорий Саакян текIоныгъэр къыдэзыхыгъэ командэм хэтыгъэх.\n«ЧIыгушъхьэм» ятIонэрэ чIыпIэр ыхьыгъ. Хьаджэкъо Айтэч, Хьэпэе Рэдэд, Эдуард Мирошниковым, Иляс Темоевым, Ваган Григорян тыжьыныр афагъэшъошагъ.\n«Ошъутенэм» ящэнэрэ чIыпIэр къыдихыгъ. Шыбзыхъо Алый, Еутых Тамерлан, ЖакIэмыкъо Темыркъан, Руслан Мозговоир, Пщыгъонэ Айтэч командэм фэбэнагъэх.\nХагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэхэм Бастэ Сэлымэ афэгушIуагъ. Кубокхэр, щытхъу тхылъхэр, нэпэеплъ шIухьафтынхэр бэнакIохэм аратыжьыгъэх, Адыгэ Республикэм ыцIэ спортышхом нахь лъагэу щаIэтынэу афаIуагъ.\nПредыдущая Яблэнэрэу къыхьыгъ\nСледущая Я ХХХ-рэ фестиваль-зэнэкъокъур


КъоджацIэхэр тэжъугъэугъоижьых | Адыгэ Макъ\nУрысые дзэ-патриотическэ обществэм икъутамэу Адыгэ Республикэм щызэхащагъэм ипшъэрылъ шъхьаIэхэм тарихъ хъугъэ-шIагъэхэм апылъ къэбархэр къызэтыригъэнэнхэр зэращыщым гупшысэ гъэнэфагъэхэр уегъэшIых.\nХъымыщкIэй зыдэщысыгъэ чIыпIэр.\nАдыгэ чIыгоу тызэрысым Кавказ заор щыкIозэ Урысыем ипачъыхьэу ЯтIонэрэ Александр къызэрэкIогъагъэр зымышIэрэ Кавказми Урысыеми исэп. 1861-рэ илъэсым Iоныгъом и 16 – 18-м ар станицэу Новосвободнэм иIэгъо-блэгъу адыгэ лъэпкъым илIыкIо куп щыIукIэгъагъ. Пачъыхьэм идзэхэм Кавказым заор щызэпагъэунэу зэрытхэгъэ меморандумыр адыгэ лъэпкъым ыцIэкIэ ащ ратыгъагъ.\nПачъыхьэр Кавказым къызэрэкIогъэгъэ закъом паеп, чIыпIэрыс адыгэ лъэпкъыр зэо зэпымыужьым зэрэритэкъухьагъэм, цIыфхэм ашъхьэ рахьыжьэжьынэу зэрэхъугъэм а хъугъэ-шIагъэр афэгъэхьыгъ. Ахэр зызэIукIэгъагъэхэм илъэси 158-рэ тешIагъ, ау зыщызэIукIэгъэгъэхэ пытапIэм зы саугъэти, зы тамыгъи непэ къызнэсыгъэм тетэп.\nХъугъэ-шIэгъэ инэу лъэпкъым идунэететыкIэ зэзыхъокIыгъэм икъэбар тарихъым къыхэнагъ, ау а чIыпIэр зыми хигъэунэфыкIыгъэп, шIэжьым итамыгъэ гори фыхахыгъэп.\nБлэкIыгъэм мэхьанэшхо иI\nАхэм сягупшысэзэ, сыгу къэкIыгъ: сыда Кавказ заом, зэкI пIоми хъунэу, хэкIодэгъэ адыгэ лэжьэкIо лъэпкъым илъэуж тарихъым къызкIыхэмынэрэр? Адыгэ къоджэ цIыкIухэу къушъхьэм хэсыгъэхэм яшIэжь ащызымыгъэгъупшэщт тамыгъэхэр зыкIамыгъэуцухэрэр?\nIофэу дгъэцакIэрэм елъытыгъэу Мыекъопэ районым сыкIоу бэрэ къыхэкIы. ПсэупIэ зэфэшъхьафхэм адэсхэм «мычыжьэу», «ыпшъаIокIэ», «мыщ дэжьым» адыгэ къуаджэ щысыгъ» аIоу зэхэсэхы. Къагъэлъэгъогъэ чIыпIэхэр теубытагъэ хэлъэу сыгу къэкIыжьыщтхэп, ау чIыпIи 3 – 4-р къызэрэзгъотыжьышъущтым сицыхьэ телъ.\nАдыгэ чылэхэр зыдэщысыгъэ чIыпIэхэм унэ лъэпсэжъ тэкъуагъэхэр, псынэжъ зэхэуагъэхэр, адыгэ къужъ чъыгыжъхэр джыри ащыолъэгъух. Мыхэм Кавказ заом ыпэкIэ адыгэ къуаджэу ХьакIэмзые е Даурхьаблэ (нэмыкIыцIэхэри атетхагъэхэу) мемориал тамыгъэхэр ащыбгъэуцухэмэ, блэкIыгъэ лъэпкъ тарихъым икъызэтегъэнэн иегъэжьапIэ хъущт. Дэгъуба къуаджэхэр зыдэщысыгъэхэ чIыпIэхэр, ацIагъэхэр тиныбжьыкIэхэм ашIэхэмэ!\nТэри, лъэпкъым щымыщхэми, ащ къырыкIуагъэр тшIэнэу тыфай, тшIогъэшIэгъон. Сыда пIомэ тызхэс адыгэхэр (черкесхэр) Кавказым щыпсэущтыгъэ анахь лъэпкъыжъхэм зэу ащыщых. Ахэм ятарихъ умышIэу Кавказым къырыкIуагъэри икъоу къыбгурыIощтэп.\nАдыгэ къуаджэхэр зыдэщысыгъэхэ чIыпIэхэр дгъэнэфэжьыщтхэмэ джы зэпхыгъэщтыр непэ лъэпкъым ащ еплъыкIэу фишIыщтыр ары. ЯщыкIагъа ныбжьыкIэхэм ыкIи ахэм къакIэлъыкIощтхэм лъэпкъым иблэкIыгъэ зыфэдагъэр? Iофэу етхьыжьэрэм уасэ фашIыщта, агу рихьыщта, тэ тигухэлъхэри зэрэкъабзэхэр къагурыIощта, хьауми мыскъарэ ташIыщта?\nМы упчIэхэр къызкIэуцухэрэм лъапсэ иI. ЦIыфхэмкIэ мэхьанэ зиIэу ыкIи зишIуагъэ къэкIонэу щытыгъэ Iофыгъо тапэкIэ зетэхьыжьэм, ащ изэшIохын зыми ыпшъэ рилъхьажьыгъагъэп, ипроект дгъэхьазырыгъэхагъэми, дгъэцэкIэжьышъугъагъэп. Адыгэкъалэ социальнэ ыкIи экономическэ хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм пае амалэу ыкIи хэкIыпIэу агъэфедэшъущтхэм якъыхэхын зыщыпылъыгъэхэ лъэхъаныр ары ар зыхъугъагъэр. IэрышI хым ынэпкъ нэбгырэ миллион зыдэс къалэм (Краснодар) пае зыгъэпсэфыпIэ анимацион- нэ гупчэ къыщызэIуахымэ бгъуитIумкIи федэ зэрэхъущтыр гъэнэфэгъагъэ. АпэрэмкIэ, Адыгэкъалэ щыпсэухэрэм IофшIапIэхэр яIэщтыгъэх ыкIи ахэр яунэхэм апэблэгъэщтгъагъэх. ЯтIонэрэмкIэ, къалэм цIыф жъугъэу дэсыр зыгъэпсэфыпIэу агъэпсырэм ягуапэу къэкIощтгъагъэх.\nАщ фэдэ гупчэхэр Урысыеми Европэми щашIыгъэхэу, щаушэтыгъахэхэу щытых. ГущыIэм пае, Ростов дэсхэм псыхъоу Дон исэмэгубгъукIэ зыгъэпсэфыпIэ чIыпIэу «Лебердоныр» къыщагъэпсыгъ. Къухьэжъхэу хабзэм ымыгъэфедэжьхэрэр къызэхаугъуаехи, шхапIэхэр, хьакIэщхэр, зыгъэпсэфыпIэ чIыпIэ зэфэшъхьафхэр къащызэIуахыгъэх.\nДжащ фэдэ анимационнэ гупчэу зэрэ Европэу щызэлъашIагъэр къалэу Венэ игъунапкъэ щагъэпсыгъ, «Венскэ мэзкIэ» еджэх. Сыдигъо укIуагъэми мыщ дэгъоу зыщыбгъэпсэфыщт, ущыгупсэфыщт.\nАдыгэкъалэ пэблагъэу бгъэпсын плъэкIыщт зыгъэпсэфыпIэм фэшъхьафэу къухьэ цIыкIухэм уарысэу IэрышI хым утехьан, пцэжъые ущешэн амал цIыфхэм яIэщтгъагъэ. Пцэжъыешэ ыкIи этническэ маршрутхэр а чIыпIэм щыпхырыпщынхэ, адыгэ къуаджэхэр зыдэщысыгъэ чIыпIэхэм адэжь ахэм ацIэхэр, лIакъоу дэсыгъэхэр зыфэдагъэхэр атетхагъэхэу стеллэхэр ащыбгъэуцунхэ плъэкIыщтыгъ.\nЗикъуаджэ чIышъхьашъом темытыжь унагъо пэпчъ ар зыдэщытыгъэ чIыпIэу псычIэгъ хъужьыгъэм кIонэу фэещтгъагъэ. Гъэнэфагъэу ащ якъуаджэ зыфэдагъэр, къоджэ къэбархэр агу къагъэкIыжьыщтгъагъэ, якъоджэжъхэм ащыIагъэхэм афэдэу къагъэзэжьыщтгъагъэ. Джары шIэжьыр зымыгъэкIосэщтыр. Джары этнотуризмэм зезыгъэушъомбгъущтыр.\nАу ащыгъум типроект къыдырагъэштэгъагъэп. ЯщыкIэгъэщта адэ ар джырэ лъэхъаным?\nКъуаджэхэр щымыIэжьхэми, ацIэхэр къэрэнэх\nКъафэдгъэзэжьын джыри адыгэ къоджэжъхэм. Къушъхьэхэм зекIо маршрутхэр къыхэзыхыхэрэ экспедициехэм ащыщ сыхэтэу къушъхьэу Аулъ (Аулъэмэ якъушъхь) зыфиIорэм тыдэкIоегъагъ. Ащ Аулъэхэм якъуаджэ зытесыгъэ чIыпIэ тешъор къыщыдгъотыгъагъ. ЧIыгу Iэгъо- благъохэм, хэпIэжъхэм защытплъыхьэзэ, адыгэ обзэгъужъи къэдгъотыгъагъ. Аулъэ лIакъом инасып къыхьыгъ, Аулъэ къуаджэр зыдэщысыгъэр гъэнэфагъэу къызэрэчIэкIыгъэм фэшъхьафэу, ахэм якъушъхьи, япсыхъо цIыкIуи, Аутлинка ыцIэу, яIэх.\nАдыгееу къызщыхъугъэр шIу зылъэгъоу, зыгъашIоу, ащ хэхъоныгъэхэр ышIыхэзэ лъыкIотэнэу фаехэм ижъырэ адыгэ къуаджэхэр зыдэщытыгъэхэр къыхагъэщыжьхэ ашIоигъомэ, тэ ахэр Адыгэ Республикэм ыкIи Краснодар краим якартхэм ахэттхэжьынхэм Iоф дэтшIэнэу тыхьазыр. РВПО-м илъыхъокIо куп Iофым къыдыригъэштэщт ыкIи IэпыIэгъу къытфэхъущт.\n«Iоф мыублэм блэ хэс» аIо адыгэхэм, ау гъогу техьэрэри гъогу тенэрэп.\nЧеркесием чIыналъэу къызэлъиубытыщтыгъэр иныгъэ. Шапсыгъэ чIыгум ущылъыхъонри гъэшIэгъоныщт. Непэми картым хэдгъэхьанхэу къоджитIу — Шъэохьаблэрэ Шэхапшъэрэ щыIэх.\nПсыхъоу Къурджыпс къыфэбгъэзэжьмэ, ащ ыбгъухэм адыгэ къоджэ 400 фэдиз ащыпсэущтыгъэу къэбархэр къекIокIых. Кавказ заор къемыжьэзэ ахэр фэдэ пчъагъэкIэ нахьыбагъэу къэзытхыхэрэри щыIэх. Къуаджэхэр мыиныгъэхэми, зэпэблагъэу щысыгъэх.\nАдыгэ къоджэжъхэм уалъыхъуныр ыкIи къэбгъотыжьынхэр научнэ ыкIи тарихъ IофшIэгъэ инэу зэрэхъущтыр гъэнэфагъэ. Лъэпкъыр мыкIодыпэу къызэрэзэтенагъэр бгъэшIэгъонэу щыт. Сыда пIомэ черкесхэр мэзым ыкIи къушъхьэхэм чыжьэу ахахьэщтыгъэх, чылэ цIыкIу зэпэблагъэхэу тIысыщтыгъэх, гъаблэм ымыгъэлIэнхэм пае чIыгур агъэфедэнэу рагъажьэщтыгъ.\nПачъыхьадзэм заоу адыгэхэм къаришIылIэгъагъэр зыфэдэгъэ шъыпкъэр макIэ зышIэрэр. Ащ пшъэрылъэу иIагъэр адыгэ къуаджэ пэпчъ лъэпсэкIодыр къыфихьыныр арыгъэ. Апэ цIыфхэм яунэхэр агъэстыщтыгъэх, етIанэ ягъомылапхъэхэмрэ былымIусхэмрэ агъэкIодыщтыгъэх. ПсэукIэ зимыIэ егъэзыгъэхэр ащ пэпчъ къушъхьэхэм нахь чыжьэу ахахьэщтыгъэх. А чIыгухэр цIыф лъакъо зынэмысыгъэ чIыпIэх зыдэщыIагъэхэр.


Гуфэбэныгъэ зыхэлъ зэIукIэгъу | Адыгэ Макъ\nКультурэм и Унэ ифойе шIэныгъэлэжьым инаучнэ IофшIагъэхэм нэIуасэ уафэзышIырэ къэгъэлъэгъонэу «Нухьэ игъогу зэхэкIхэр» зыфиIоу щагъэпсыгъэм цIыфхэр кIэрэхьэх, тхылъхэр къытырахыхэшъ, яплъых, рызэнэкъокъух. КъызэIукIагъэхэр район телевидением иIофышIэхэм къамытIупщырэ икъоджэгъу ежэх.\nМы чIыпIэм щызгъэшIэгъуагъэр районым пэщакIэу фашIыгъэ Аулъэ Рэщыди, ащ ыпэкIэ а IэнатIэр зыгъэцэкIэгъэ Мэрэтыкъо Аслъанэу джы депутатхэм ярайон Совет ипащи, район администрацием гъэсэныгъэмкIэ игъэIорышIапIэ иIэшъхьэтетэу КIэрэщэ Нурбыий, депутатхэм якъоджэ Совет итхьаматэу Гъыщ Айдэмыри, къоджэ псэупIэм иадминистрацие ипащэу Беданэкъо Валери, нэмыкIхэми язекIуакI, нахьыжъхэмкIэ шъхьэкIафэу ахэлъыр, бысым дэгъоу зэрэзекIохэрэр ары.\nЕтIанэ къызэIукIагъэхэм хьакIэу зажэхэрэр рагъэблэгъагъ. ЗэIукIэгъур зезыщагъэхэу, район библиотекэм иIофышIэхэу Нэгъэрэкъо Казбекрэ ХьакIэмыз Аминэтрэ Гъыщ Нухьэ сценэм къыдащэягъ. Ащ игъусагъэх философие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, гуманитар шIэныгъэхэм апылъ республикэ институтым иотдел ипащэу Хьанэхъу Руслъанрэ ыпшъэкIэ зыцIэ къетIогъэ Мэрэтыкъо Аслъанрэ.\nНепэ къуаджэм ихьакIэу Гъыщ Нухьэ филологие шIэныгъэхэмкIэ доктор, Дунэе Адыгэ академием иакадемик, кавказыбзэхэм язэгъэшIэнкIэ Европэ обществэм щыщ, бзэмкIэ совет пчъагъэмэ ахэт, Урысые Федерацием ыкIи Адыгэ Республикэм шIэныгъэхэмкIэ яIофышIэшху. Илъэс 40-м ехъугъэу ащ гуманитар шIэныгъэхэм апылъ Адыгэ республикэ институтым Iоф щешIэ.\nГъыщ Нухьэ Хьакурынэхьаблэ къыщыхъугъ. ИныбжьыкIэгъум къыхихыгъэ сэнэхьатым игъогу пытэу теуцуагъ. 1954-рэ илъэсым Мамхыгъэ гурыт еджапIэр къызеухым, Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым филологиемкIэ ифакультет чIэхьагъ. Я 2-рэ курсым чIэкIи Тбилиси дэт къэралыгъо университетым щеджэнэу кIуагъэ ыкIи 1963-рэ илъэсым кавказыбзэхэмкIэ гъэсэныгъэу зэригъэгъотыгъэм ишыхьатэу диплом плъыжь ыIыгъэу кIалэм ихэку къегъэзэжьы.\nГъыщ Нухьэ иныбжьыкIэгъум дэгъоу къыгурыIуагъ наукэм гъэхъагъэ щыпшIыным пае умышъхьахэу ыкIи узышъхьамысыжьэу Iоф пшIэн зэрэфаер. Еджэзэ бзэм фэгъэхьыгъэ научнэ конференциехэм ар ахэлажьэ, докладхэр къащешIых. Нухьэ инасып къыхьыгъ шIэныгъэлэжь цIэрыIохэу А. С. Чикобавэ, Г. В. Рогавэ, К. В. Ломтатидзе рагъэджэнэу, ахэр ары бзэшIэныгъэм инаукэ Нухьэ хэзыщагъэхэри.\nТбилиси къызекIыжьым IофшIэныр Фэдз гурыт еджапIэм щыригъэжьагъ, етIанэ Хьакурынэхьаблэ дэт еджэпIэ-интернатым щылэжьагъ. Илъэс 40-м ехъурэ гуманитар шIэныгъэхэм апылъ республикэ институтым зыщэлажьэм, тхыгъэ 300 фэдиз къыхиутыгъ, тхылъ шъхьафэу 10-м ехъу къыдигъэкIыгъ.\nНухьэ ытхыгъэхэр тихэгъэгу ыкIи IэкIыб къэралыгъо зэфэшъхьафхэм къащыдэкIырэ журналхэм къадэхьагъэх, джащ фэдэу Англием, Германием, Голландием ахэр къащыхаутыхэу хъугъэ.\nШIэныгъэлэжьым инаучнэ IофшIагъэхэм ащыщыбэхэр адыгэ тхакIохэм ятворчествэ фэгъэхьыгъэх. Теуцожь Цыгъо, КIэрэщэ Тембот, Хьаткъо Ахьмэд, МэщбэшIэ Исхьакъ, Iэшъынэ Хьазрэт ыкIи нэмыкIхэм ятворчествэ зафигъазэу, къызэхифхэу хъугъэ.\nНухьэ идокторскэ диссертацие адыгабзэм глаголым мэхьанэу щыриIэм фэгъэхьыгъагъ. Ар шIэныгъэхэмкIэ Урысые академием епхыгъэ научнэ Гупчэу Дагъыстан щыIэм къыщигъэшъыпкъэжьыгъ.\nНаучнэ IофшIэным игъусэу Нухьэ усэхэр, къэбар щхэн зэфэшъхьафхэр етхых, къыхеутых. Иусэхэм ахэтых тикомпозиторхэм орэдышъом ралъхьагъэхэр. Ахэм ащыщых «Сэ сызыфаер», «Сыдигъуи орэд къытфаIу», «Абдзах» зыфиIохэрэр ыкIи нэмыкIхэр. КIэлэеджакIохэр ягуапэу Нухьэ иусэхэм мы мафэм къяджагъэх, игущыIэхэм атехыгъэ орэдхэр къаIуагъэх, къашъохэр къашIыгъэх.\nНухьэ ячылэ зэрэщыщыр, Хьакурынэхьаблэ ыцIэ дахэкIэ рязыгъаIохэрэм зэрахэтыр, ащ зэрэрыгушхохэрэр ыкIи икъуаджэ уасэ зэрэщыфашIырэр къэзыушыхьатырэ цIэ лъапIэу «Хьакурынэхьаблэ ицIыф гъэшIуагъ» зыфиIорэр къыфагъэшъошагъ ыкIи а тхылъыр къыритыжьыгъ Шэуджэн район администрацием ипащэу Аулъэ Рэщыдэ.\nГъыщ Нухьэ гущыIэр къызыратым, непэрэ зэIукIэгъур адыгабзэм фэгъэхьыгъэу ылъытагъ.\n— «Адыгабзэр щымыIэжьмэ, адыгагъэр кIодыжьын» ыцIэу усэ стхыгъагъэ. Амал иIэмэ адыгабзэр IэкIыб тэшъумыгъэшI, тырыжъугъэгущыI, тисабыйхэр ащкIэ тэжъугъэгъэгущыIэх. Джащыгъум тиныдэлъфыбзэ кIодыщтэп.\nСичылэ сыкъакIо къэс ныбжьыкIэхэм сагъэгушIо. Ахэр дахэх, нэутхэх, шъыпкъэр пIощтмэ, мы зэIукIэгъур сэ къысфэгъэхьыгъэщтми сшIагъэп. Тхьашъуегъэпсэу сыкъызэрежъугъэблэгъагъэмкIэ сикъуаджэ. Сщыгъупшэжьырэп «Шэуджэн районым ицIыф гъэшIуагъ» зыфиIорэ щытхъуцIэр къызысфаусым къуаджэм щыщ нэ-бгырэ заулэ къызэрэсфэтхэгъагъэр, ащкIэ къызэрэсфэгушIогъагъэр. Ащ ыпэкIи, ыужкIи цIэ лъапIэхэр къысфагъэшъуашэхэу къыхэкIыгъ, ау анахь сызгъэгушIогъагъэр сичылэгъухэр къызэрэсфэтхэгъагъэхэр ары, — къыIуагъ Гъыщым.\nХьанэхъу Руслъан гущыIэр зыратым игуапэу иныбджэгъу нахьыжъ икъуаджэ къызэрэкIуагъэр къыхигъэщыгъ.\n— Илъэс 25-м ехъугъэу Нухьэ Iоф дэсэшIэшъ, бзэм изытет зэригъэгумэкIырэм сыришыхьат. БзэшIэныгъэлэжьхэу ЗекIогъу Уцужьыкъо, Тхьаркъохъо Юныс, Мэрэтыкъо Къасимэ, адыгэ литературэм фэлэжьагъэу Шъхьэлэхъо Абу, фольклорым пылъыгъэу ХьэдэгъэлIэ Аскэр, гухэкI нахь мышIэми, дунаим ехыжьыгъэх, Тхьэм джэнэтыр къарет. Ахэр зэкIэри адыгабзэм зыгу фэузырэ цIыфыгъэх. Нухьэ ахэм анахьыкIэу непэ къытхэт, сэ синыбджэгъоу ар сэлъытэ.\nНепэ адыгабзэм къехъулIэрэм тыщыгъуаз, тегъэгумэкIы. Унагъор ары адыгабзэри, адыгагъэри къызыщежьэхэрэр. Ау тIэкIу тыкъызэтеуцуагъэу сэ къысшIошIы, унагъоми еджапIэми къатенэрэр бэ. Адыгэ сабыир адыгабзэкIэ гущыIэнымкIэ зизэрар анахьэу къакIорэр телевизорыр ары. АдыгабзэкIэ къэтынхэм яплъыхэ зыхъукIэ, сабыири къэгущыIэщт, — къыIуагъ Руслъан.\nIэкIыб къэралыгъохэу тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэухэрэм защэIэм зыIукIагъэхэм адыгабзэр зэраIулъыр, непэ зыгъэгумэкIыхэрэр къыIотагъэх.\nКъоджэ псэупIэм ипащэу Беданэкъо Валери цIэ лъапIэу къыфаусыгъэмкIэ игуапэу Нухьэ къыфэгушIуагъ, къуаджэр Нухьэ зэрэрыгушхорэр къыхигъэщыгъ.\nЗэIукIэгъу ужым сегупшысагъ цIыфыр щэIэфэ ыгу къыдэпщэным мэхьанэшхо зэриIэм…\nСурэтхэр Iэшъынэ Аслъан тырихьыгъэх.


20 1.Thessalonians / 1 Фессалоникэ\nАПЭРЭ ТХЫЛЪЭУ АФИТХЫГЪЭР\nСэ сы Паул. Силуанрэ* Тимофейрэ* сигъусэхэу, шъо, Тхьэу Ты лъапІэмрэ Зиусхьанэу Исус Христосрэ зиехэу, Фессалоникэ къалэм* щыІэ чылыс зэІукІэм щыщхэм, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы.\nТхьэу Ты лъапІэмрэ Зиусхьанэу Исус Христосрэ анэшІу къышъущарэфи, гупсэфыныгъэ къышъуарэт.\n1:1 Силуан – Паул дэлажьэу, игъогогъухэм ащыщыгъ. Еплъ Апостол. 15:22-18:5.\n1:1 Тимофей – еплъ Кол. 1:1.\n1:1 Фессалоникэ къалэр – Македоние хэкоу Рим къэралыгъошхом щыщым икъэлэшхоу щытыгъ. Апэрэу Паул а къалэм зэрэкІуагъэм икъэбар Апостол. 17:1-9 ит.\nПаул шІошъхъуныгъэ зиІэхэу Фессалоникэ дэсхэм апае Тхьэм щытхъу зэрэфишІырэр\n2Шъо пстэуми апае Тхьэм щытхъу фэтэшІы зэпыт, Тхьэм тызелъэІукІи, шъуигугъу тэшІы. 3Ти Тхьэу Ты лъапІэм ыпашъхьэ шъуишІошъхъуныгъэ шІушІагъэхэр шъуигъэшІагъэхэу зэрэщытым игугъу щэтэшІы зэпыт. ШъуишІулъэгъуныгъэ инэу шъуигъэлэжьагъэу зэрэщытми, ти Зиусхьанэу Исус Христос шъущыгугъэу шъузэрэпаплъэрэм пае, теубытэныгъэ шъуиІэ зэрэхъугъэми ягугъу Тхьэм ыпашъхьэ щэтэшІы зэпыт.\n4Шъо, тшыхэу Тхьэм шІу ылъэгъухэрэр, Тхьэм ибын шъухъунэу шъукъызэрэхихыгъэр тэшІэ, 5сыда пІомэ къэбарышІур* къызэрышъодгъэІугъэр гущыІэхэм язакъоу арэп, кІуачІэкІи Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ илъэкІыныгъэкІи къэбарышІур къышъодгъэІугъэ нахь. Икъугъэуи къэбарышІур шъушІошъ дгъэхъугъэ. Тызышъухэтым, тишІуагъэ шъодгъэкІэу тызэрэзекІощтыгъэр шъошІэ. 6Тэ тилъэужхэми Зиусхьаным илъэужхэми шъо шъуарыкІощтыгъ. Сыда пІомэ гузэжъогъушхо шъухэтыгъэ пэтми, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ гушІуагъоу шъугухэм къарилъхьагъэмкІэ Тхьэм игущыІэхэр шъудагъэх. 7Арэущтэу Македоние хэкумрэ* Ахаие хэкумрэ* арысхэу шІошъхъуныгъэ зиІэ цІыф пстэуми шапхъэ шъуафэхъугъ. 8Сыда пІомэ Зиусхьаным ехьылІэгъэ къэбарышІур шъуадэжь къикІэу зынэсыгъэхэр Македоние хэкумрэ Ахаие хэкумрэ язакъоп, ау ТхьэмкІэ шІошъхъуныгъэ шъуиІэ зэрэхъугъэм икъэбар тыдэкІи цІыфхэм щашІэ хъугъэ. Арышъ, а Іофым ехьылІагъэу цІыфхэм ащ нахьи нахьыбэ ятІон ищыкІагъэп, 9сыда пІомэ дахэу тызэрежъугъэблэгъагъэри, щыІэныгъэ зиІэ Тхьэ шъыпкъэм шъуфэлэжьэным пае, тхьэ нэпцІхэм шъуакІыб зэрафэжъугъэзагъэри ахэмэ къаІотэжьы. 10Тхьэм Ыкъоу лІагъэхэм къахигъэтэджыкІыжьыгъэр уашъом къызэрехыжьыщтым шъупэплъэ – Исусэу Тхьэм игубжэу къэкІощтым тыкъыІэкІэзыхыжьыщтыр ары.\n1:5 къэбарышІур – еплъ 1 Кор. 9:14.\n1:7 Македоние хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкоу щытыгъ. А хэкур джырэ Грецием (Иунанистаным) итемыр Іахьэу щытыгъ.\n1:7 Ахаие хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкоу щытыгъ. Ар джырэ Грецием икъыблэ Іахьэу щытыгъ.\nПаул Фессалоникэ Іофэу щишІагъэр\nШъуадэжь тыкъызэрэкІуагъэм пкІэ имыІэу зэрэмыхъугъэр шъошІэ. 2ЗэрэшъушІэрэм фэдэу, Филиппи къалэм* тызыщэІэм, цІыфхэм къиныбэ щытагъэщэчыщтыгъэми, къыщытэхъоныщтыгъэхэми, шъуадэжь цІыфыби къыщытпэуцущтыгъэхэми, Тхьэм тигъэгушхуи, ежь ыдэжь къикІырэ къэбарышІур шъодгъэІугъ. 3Сыда пІомэ къэбарышІур шъо шъушІошъ хъунэу тыкъызкІышъолъэІурэр Тхьэм ар дгъэІунэу тэ тпшъэ къызэрэрилъхьагъэр ары. Тыгъощагъэу щытэп, тыгухэри мыкъабзэу щытхэп, шъудгъэпцІэнэуи тыпылъэп. 4Ау Тхьэм а Іофыр дгъэцэкІэнэу къытфигъэшъуаши, къэбарышІур цІыфмэ ядгъэІунэу тэ тпшъэ къызэрэрилъхьагъэм пае, къэбарышІур къэтэІотэжьы. ЦІыфмэ агу къызэдгъэІунэу тыпылъэп, ау Тхьэу тыгухэм яшъыпкъагъэ зыгъэунэфырэм ыгу къызэдгъэІуныр ары тызпылъыр. 5ГъэшІобзэ нэпцІкІэ шъо тыкъышъупэгъокІэу зэрэщымытыгъэр шъошІэ, шъуишІуагъэ тэ къызэдгъэкІынэу гъэбылъыгъэ гухэлъи тиІагъэп. АщкІэ Тхьэр тишыхьат. 6Шъорми, нэмыкІ цІыфхэми щытхъу къызфядгъэшІынэу тыпылъыгъэп.\n7Христос тыриапостолэу, тетыгъоу тиІэмкІи тыкъышъупэгъокІын тлъэкІыщтыгъэми, ныр исабыйхэм шІукІэ зэрадэзекІорэм фэдэу, тэри шІукІэ тыкъыжъудэзекІощтыгъ. 8Ащ фэдизэу шІу шъутлъэгъугъэти, Тхьэм ыдэжь къикІырэ къэбарышІур шъодгъэІун закъор арэп тызфэягъэр, тпсэ къышъуфэттынэуи тыфэягъ. Ащ фэдизэу шІу шъутлъэгъугъ. 9Тшыхэр, зыдгъэулэу зэрэщытыгъэри, къин тлъэгъоу тылажьэу зэрэщытыгъэри шъугу къэжъугъэкІыжь. Шъуащыщэу зыми хьылъэ тыфэмыхъуным пае, Тхьэм ыдэжь къикІырэ къэбарышІур къызышъотэгъэІум, чэщи мафи тылажьэщтыгъ.\n103ыми тызэригъэмысэн зи щымыІэу, гукъэбзагъэкІи, шъыпкъагъэкІи, шъо, шІошъхъуныгъэ зиІэхэм, тышъухэтэу зэрэщытыгъэмкІэ шъутишыхьат, Тхьэри тишыхьат. 11Тыр ибын зэрэдэзекІорэм фэдэу, шъо шъуащыщэу хэти тыдэзекІоу зэрэщытыгъэр шъошІэ. 12Тхьэу зитеты-\n2:2 Филиппи къалэр – еплъ Фил. 1:1.\nгъошхо ыІэчІэгъ шъучІэхьанэуи, зищытхъушхокІэ Іахьэ шъуиІэнэуи къышъоджагъэм шъуфэшъуашэу шъузекІонэу къыжъугурыдгъэІуагъ, шъудгъэгушхуагъ ыкІи тышъолъэІугъ.\n13Тхьэм щытхъу фэтэшІы зэпыт. Сыда пІомэ Тхьэм игущыІэхэр зышъотэгъэІухэм, цІыфхэм ягущыІэхэм афэмыдэхэу, ау Тхьэм игущыІэхэм афэдэхэу шъудагъэх, Тхьэм игущыІэхэуи шъыпкъэмкІэ щытых ахэр. А гущыІэхэр шъо шІошъхъуныгъэ зиІэхэм шъугухэм арылъхэу, Іоф щашІэ. 14Христос Исус зыгу илъэу, Иудей хэкум щыІэ чылыс зэІукІэхэм ащыщ цІыфхэм ялъэужхэм шъуатехьагъ. Сыда пІомэ джуртхэм ахэмэ къин зэрарагъэщэчыщтыгъэм фэдэу, шъулъэпкъ щыщхэм шъо къин шъуагъэщэчыщтыгъ. 15Джуртхэм Зиусхьанэу Исусрэ пегъымбархэмрэ аукІыгъэх, тэри къин тагъэщэчыгъ. Ахэр Тхьэм ыгу зэмыІурэ цІыфых, цІыф пстэуми япыих. 16Хымэ лъэпкъхэр мыкІодхэу, Тхьэм къыгъэнэжьынхэм пае, къэбарышІур зятэгъэІум, къытпэуцунхэу пылъыгъэх. Арэущтэу япсэкІодхэм япчъагъэ рагъэкъоу, зэтыралъхьахэ зэпыт. Ау Тхьэм игубж аужыпкъэм къатефагъ.\nПаул шІошъхъуныгъэ зиІэхэу Фессалоникэ дэсхэр джыри зэ ылъэгъужьынхэу зэрэфэягъэр\n17Тыгурэ тпсэрэкІэ шъуадэжь тыщыІэу, тпкъыкІэ зы заулэрэ тыкъызыжъубгъодэкІыжьым, тшыхэр, тыкъышъуфалІэу шъузэдгъэлъэгъуным инэу тыпылъыгъ. 18Шъуадэжь тыкъэкІонэу тыфэягъ. Сэ, Паул, мызэу мытІоу сыкъэкІонэу сыпылъыгъ, ау шэйтаным къыддигъэхъугъэп. 19ТызыгъэгушІорэри, тиІэхьышІу тыпаплъэзэ, тиІэ зэрэхъущтым тыщызыгъэгугъырэри шъорыба? ТекІоныгъэр къызэрэтхьыгъэр къэзыгъэлъагъорэ танджэу, Зиусхьанэу Исус къызыкІожьыщт мафэм дэжь ежьым ыпашъхьэ щытиІэу тызэрыпэгэщтыр шъорыба? 20Шъыпкъэ, тищытхъуи, тигушІуагъуи къызхэкІырэр шъоры.\nАщ нахьыбэ тфэмыщэчыжьэу, тизакъоу Афинэ къалэм* тыкъыдэнэнэу тетыубытагъ. 2,3Тимофей* тэ тшэу щыт, Тхьэм фэлажьэу, Христос ехьылІэгъэ къэбарышІур цІыфхэм ягъэІун ІофымкІи къыддэлажьэ, Ар шъуадэжь къэдгъэкІуагъ. Ар къызфэзгъэкІуагъэр мы гузэжъогъухэм шъуащыщэу хэти гъогу занкІэм тырамыгъэкІыным пае, шъугухэр ыгъэпытэнхэуи, шъуишІошъхъуныгъэ шъутетынэу шъуигъэгушхонэуи ары. Ащ фэдэ гузэжъогъухэм тахэфэн фаеу зэрэщытыр шъо шъошІэ. 4Шъуадэжь тызыщэІэм, гузэжъогъу тызэрэхэфэщтыр шъотІогъагъэ. Шъо зэрэшъушІэрэм фэдэу, арэущтэуи хъугъэ. 5Арышъ, ащ нахьыбэ сфэмыщэчыжьэу, шъуишІошъхъуныгъэ зытетыр зэзгъэшІэнэу Тимофей шъуадэжь къэзгъэкІуагъ. Шэйтанэу цІыфхэм псэкІод языгъэшІэнэу ыуж итым зыгорэкІэ шъудихьыхыгъэу, тиІоф хьаулыеу хъугъэкІэ сыщынэщтыгъ.\n6Джы Тимофей шъуадэжь къикІыжьи, тадэжь къэкІожьи,* шъуишІошъхъуныгъэрэ шъуишІулъэгъуныгъэрэ якъэбар дахэхэр къытфихьыгъэх. ШІукІэ шъугу тэ тыкъызэрэкІыжь зэпытри, тэ шъо шъутлъэгъунэу тызэрэкІэхъопсырэм фэдэу, шъори тэ тышъулъэгъунэу шъузэрэкІэхъопсырэри ащ къытиІотэжьыгъ. 7Тшыхэр, къин пстэуми гузэжъогъу пстэуми тахэт пэтми, шъуишІошъхъуныгъэ икъэбаркІэ тыжъугъэгушхуагъ. 8Джы Зиусхьаным игъогу пытэу шъузэрэтетым пае, шъыпкъэу тэпсэу. 9Шъощ пае гушІуагъоу Тхьэм ыпашъхьэ щытиІэ пстэуми ипэгъокІ фэдэу, икъунэу шъощ пае сыдэущтэу Тхьэм щытхъу фэтшІына? 10Шъутлъэгъужьынэуи, шъуишІошъхъуныгъэ ищыкІагъэхэр идгъэкъужьынхэуи чэщи мафи тыгу етыгъэу Тхьэм телъэІу.\n11Ежь ти Тхьэу Тятэ лъапІэрэ ти Зиусхьанэу Исус Христорэ шъуадэжь тыкъэкІожьынэу гъогу къытфызэІуарэх. 12Тэ шІу шъузэрэтлъэгъурэм фэдэу, Зиусхьаным нахьышІужьэу шъузэригъэлъэгъужьы зэпытынэуи цІыф пстэу-\n3:1 Афинэ къалэр – Ахаие хэкум икъэлэшхоу щытыгъ. Еплъ Апостол. 17:15-18:1.\n3:2 Тимофей – еплъ 1:1.\n3:6 Тимофей тадэжь къэкІожьи – еплъ Апостол, 18:5.\nри шІу шъуигъэлъэгъужь зэпытынхэуи орэхъу. 13Ти Зиусхьанэу Исус Христос ицІыф лъэпІэ пстэури игъусэхэу мы дунаем къызыкІожьыкІэ, зыми шъузэригъэмысэн зи щымыІэу, гукъэбзагъэкІэ Тхьэу Тятэ лъапІэ ыпашъхьэ шъуиуцоным пае, шъугухэр ерэгъэпытэх.\nАщ нахьыбэ тфэмыщэчыжьэу, тизакъоу Афинэ къалэм* тыкъыдэнэнэу тетыубытагъ. 2,3Тимофей* тэ тшэу щыт, Тхьэм фэлажьэу, Христос ехьылІэгъэ къэбарышІур цІыфхэм ягъэІун ІофымкІи къыддэлажьэ, Ар шъуадэжь къэдгъэкІуагъ. Ар къызфэзгъэкІуагъэр мы гузэжъогъухэм шъуащыщэу хэти гъогу занкІэм тырамыгъэкІыным пае, шъугухэр ыгъэпытэнхэуи, шъуишІошъхъуныгъэ шъутетынэу шъуигъэгушхонэуи ары. Ащ фэдэ гузэжъогъухэм тахэфэн фаеу зэрэщытыр шъо шъошІэ. 4Шъуадэжь тызыщэІэм, гузэжъогъу тызэрэхэфэщтыр шъотІогъагъэ. Шъо зэрэшъушІэрэм фэдэу, арэущтэуи хъугъэ. 5Арышъ, ащ нахьыбэ сфэмыщэчыжьэу, шъуишІошъхъуныгъэ зытетыр зэзгъэшІэнэу Тимофей шъуадэжь къэзгъэкІуагъ. Шэйтанэу цІыфхэм псэкІод языгъэшІэнэу ыуж итым зыгорэкІэ шъудихьыхыгъэу, тиІоф хьаулыеу хъугъэкІэ сыщынэщтыгъ.\n6Джы Тимофей шъуадэжь къикІыжьи, тадэжь къэкІожьи,* шъуишІошъхъуныгъэрэ шъуишІулъэгъуныгъэрэ якъэбар дахэхэр къытфихьыгъэх. ШІукІэ шъугу тэ тыкъызэрэкІыжь зэпытри, тэ шъо шъутлъэгъунэу тызэрэкІэхъопсырэм фэдэу, шъори тэ тышъулъэгъунэу шъузэрэкІэхъопсырэри ащ къытиІотэжьыгъ. 7Тшыхэр, къин пстэуми гузэжъогъу пстэуми тахэт пэтми, шъуишІошъхъуныгъэ икъэбаркІэ тыжъугъэгушхуагъ. 8Джы Зиусхьаным игъогу пытэу шъузэрэтетым пае, шъыпкъэу тэпсэу. 9Шъощ пае гушІуагъоу Тхьэм ыпашъхьэ щытиІэ пстэуми ипэгъокІ фэдэу, икъунэу шъощ пае сыдэущтэу Тхьэм щытхъу фэтшІына? 10Шъутлъэгъужьынэуи, шъуишІошъхъуныгъэ ищыкІагъэхэр идгъэкъужьынхэуи чэщи мафи тыгу етыгъэу Тхьэм телъэІу.\n11Ежь ти Тхьэу Тятэ лъапІэрэ ти Зиусхьанэу Исус Христорэ шъуадэжь тыкъэкІожьынэу гъогу къытфызэІуарэх. 12Тэ шІу шъузэрэтлъэгъурэм фэдэу, Зиусхьаным нахьышІужьэу шъузэригъэлъэгъужьы зэпытынэуи цІыф пстэу-\nри шІу шъуигъэлъэгъужь зэпытынхэуи орэхъу. 13Ти Зиусхьанэу Исус Христос ицІыф лъэпІэ пстэури игъусэхэу мы дунаем къызыкІожьыкІэ, зыми шъузэригъэмысэн зи щымыІэу, гукъэбзагъэкІэ Тхьэу Тятэ лъапІэ ыпашъхьэ шъуиуцоным пае, шъугухэр ерэгъэпытэх.\nЗекІуакІэу Тхьэм ыгу зэІурэр\nАужыпкъэм, тшыхэр, мыр шъосэІо. Тхьэм ыгу къышъоІуным пае, шъузэрэзекІон фаер шъодгъэшІагъ. Арэущтэуи шъозекІо. Арэущтэу шъузекІо зэпытынэу Исус ыцІэкІэ тышъолъэІу ыкІи къышъуфэтэгъэпытэ. 23иусхьанэу Исус ыцІэкІэ унашъохэу тэ къышъуфэтшІыгъэхэр шъошІэх.\n3Тхьэр зыфаер гукъэбзагъэкІэ шъузэрэпсэунри, зинэ шІэным зызэрэщышъудзыенри ары. 4,5Ащ нэмыкІэуи Тхьэр зыфаер ежьыр зымышІэрэ хымэ лъэпкъхэм ащыщ цІыфхэу зыгукІэ зыкІэхъопсырэ зинэ мыхъун Іофхэм зязытхэрэм шъуафэмыдэу, гукъэбзагъэкІэ щытхъу хэлъэу, шъуащыщэу хэти ежь ыпкъ тетыгъо зэрэфыриІэщтыр ары. 6ЕтІанэ а ІофымкІэ зыми ыш мыхъун римышІэнэу е къымыгъэпцІэнэу Тхьэр фай. КъызэрэшъотІуагъэм ыкІи къызэрэжъугурыдгъэІуагъэм фэдэу, ащ фэдэ бзэджагъэ зышІэрэ цІыф пстэуми яфэшъуашэ Зиусхьаным аригъэпщыныжьыщт. 7Сыда пІомэ тыгухэр мыкъабзэу тыпсэунэу арэп Тхьэр къызфытэджагъэр, тыгухэр къабзэу тыпсэунэу ары нахь. 8Арышъ, мы унашъор зымыдэрэм, цІыфыр арэп ымыдэрэр, Тхьэу зы Псэ ЛъапІэ тыгухэм къарызылъхьэрэр ары нахь.\n9Зэкъошхэм афэдэу, шІу шъузэрэлъэгъун зэрэфаер къышъуфэстхынэу ищыкІагъэп. ПІІу шъузэрэлъэгъунэу Тхьэм шъуигъэшІагъэ. 10Македоние хэкум* зэкІэ ис шы пстэури шІу шъолъэгъух. Ахэр нахьыбэжьэу шІу шъулъэгъу зэпытынхэу сышъолъэІу.\n11Іасэу шъупсэоу, нэмыкІ цІыфхэм яІоф шъуиІоф хэшъумылъхьэу, шъуІэхэмкІэ шъулажьэу шъузэрэпсэущтым\n4:10 Македоние хэкур – еплъ 1:7.\nыуж шъуит, унашъо къызэрэшъуфэтшІыгъэм фэдэу. 12Арэущтэу къышъущымыщ цІыфхэм апашъхьэ хабзэм тетэу шъупсэущт, щыкІагъи зи шъуиІэщтэп.\nЗиусхьанэу Исус мы дунаем къызэрэкІожьыщтыр\n13Тшыхэр, лІагъэхэм яІоф зытетыр шъумышІэу шъукъыдгъэнэнэу тыфаеп, нэмыкІ цІыфхэу гугъапІэ зимыІэхэм агу къызэреорэм фэдэу, шъугу къемыоным пае. 14Исус лІи, лІагъэхэм къызэрахэтэджыкІыжьыгъэмкІэ шІошъхъуныгъэ тиІ. Арышъ, ИсускІэ шІошъхъуныгъэ зиІэхэу лІагъэхэр Исус игъусэхэу Тхьэм ежьым ыдэжь къызэрищэщтхэр тшІошъ мэхъу. 153иусхьаным игущыІэхэм атетэу мыр къышъотэІо: Зиусхьаныр дунаем къызыкІожькІэ, тэ, псаоу къэнагъэхэр, лІагъэхэм апэ тишъыщтэп. 16Тхьэм иунашъо хъоу, апэрэ мэлэІичым ымакъэрэ Тхьэм ыбжъэмыешхо ымакъэрэ къызыІухэкІэ, ежь Зиусхьаныр уашъом къехыжьыщт. КъызехыжькІэ, ХристоскІэ шІошъхъуныгъэ зиІэхэу лІагъэхэр апэу къэтэджыжьыщтых. 17ЕтІанэ тэ, псаоу къэнагъэхэр, ахэмэ тырягъусэу Тхьэм тыдихьыещт, ошъуапщэхэм тахэтэу, жьыбгъэм хэтэу Зиусхьаным тыщыпэгъокІыным пае. ЕтІанэ Зиусхьаным тыригъусэ зэпытыщт. 18Мы гущыІэхэмкІэ шъузэрэгъэгушху.\nТшыхэр, а Іофхэр къызыхъущт лъэхъанэхэми сыхьатхэми яхьылІагъэу къышъуфэттхынэу ищыкІагъэп. 2ТыгъуакІор чэщым цІыфхэм амышІахэу къызэрэкІорэм фэдэу, Зиусхьаныр дунаем къызыкІожьыщт мафэм дэжь къызэрэкІощтыр шъошІэ. 3«Джы гупсэфыгъо тиІ, щынагъо зи щыІэп», цІыфхэм заІокІэ, етІанэ амышІахэу къинышхо къафэкІощт, шъуз лъэрмыхьэм къинышхо къызэрэфакІорэм фэдэу. Ащ хэкІыжьыпІэ щыІэщтэп.\n4Ау шъо, тшыхэр, шІункІыгъэм шъухэтэп. Арышъ, а мафэр тыгъуакІом фэдэу шъумышІахэу къышъуфэкІощтэп. 5Шъо зэкІэри нэфынэм шъурибын, мафэми шъу-\nрибын. Тэ чэщыми шІункІыгъэми ябынхэм тащыщэп. 6Арышъ, адрэ цІыфхэр зэрэчъыехэрэм фэдэу, тычъые хъущтэп, ау тымычъыеу тысакъын фае, зыщыІэныгъи тиІэн фае. 7Сыда пІомэ чэщыр ары цІыфхэу чъыехэрэр зычъыехэрэр, чэщыри ары ешъохэрэр зешъохэрэр. 8Ау тэ мафэм ибынхэу тыщытышъ, зыщыІэныгъэ зитэжъугъэгъаІ. ШІошъхъуныгъэмрэ шІулъэгъуныгъэмрэ ашъоджанэм фэдэу зыщытэжъугъалъ, тымыкІодэу Тхьэм тыкъызэригъэнэжьыщтыми тыщыгугъэу, тызэрэпаплъэрэр танджэм фэдэу къэтэжъугъэІэт. 9Сыда пІомэ Тхьэм игубж къыттыригъэфэнэу арэп ибын тыхъунэу тызфигъэнэфагъэр, ти Зиусхьанэу Исус Христос тымыкІодэу тыкъыригъэгъэнэжьынэу ары нахь. 10Тэщ пае Исус лІагъэ, къызыкІожькІэ тыпсэуми, тылІагъэми ежьым тыригъусэу тыпсэуным пае. 11Арышъ, шъузэрэгъэгушху, зым адрэми нахь лъэкІыныгъэ гурэ псэрэкІэ рерэгъэгъот.\nАужырэ Іофхэу Паул шІошъхъуныгъэ зиІэхэу Фессалоникэ дэсхэм агуригъаІохэрэр\n12Тшыхэр, къышъуфэлажьэхэу, Зиусхьаным иІофхэмкІэ тетыгъо къышъуфызиІэ цІыфхэу къыжъугурызыгъаІохэрэм лъытэныгъэ афэшъушІынэу тышъолъэІу. 13Ахэмэ Іофэу ашІэрэм пае лъытэныгъэшхо афэшъушІ ыкІи шІу шъулъэгъух. ШъузэгурыІу. 14Тшыхэр, тышъолъэІу, лэжьэнхэу зымыдэхэрэм агурыжъугъаГу, зыгу кІодыгъэхэр жъугъэгушхох, ІэпыІэгъу зищыкІагъэхэми шъуадэІэпыІ, щыІагъэкІэ цІыф пстэуми шъуапэгъокІ. 15Хэти зыгорэм ибзэджагъэ бзэджагъэкІэ пэрэмыгъокІыжь. Ау шъо шІу зэрэзэфэшъушІэщтым шъупылъ, цІыф пстэуми шІу зэрафэшъушІэщтыми ыуж шъуит зэпыт.\n16Сыдигъуи шъугушІу. 17Зэпымыоу Тхьэм шъуелъэІу. 18Сыд къышъохъулІэми, Тхьэм щытхъу фэшъушІ, сыда пІомэ шъо Исус Христос зыгу илъхэм арэущтэу шъузэрэзекІорэр ары Тхьэр зыфаер. 19Тхьэм ыПсэ ЛъапІэ имашІо шъумыгъэкІуасэ. 20Тхьэм ежь игущыІэхэр цІыфхэм агухэм къарилъхьэхэу, къызэраригъаІохэрэр пхъэтэпэмыхь шъумышІых. 21Іоф пстэуми яшъыпкъагъэ жъугъэунэфы, дэгъуми шъутет. 22Сыд фэдэ бзэджагъэми зыщышъудзый!\n23Гупсэфыныгъэ къытэзытырэ Тхьэм шъугухэр икъукІэ ерэгъэкъэбзэжь, иягъи къышъомыкІэу шъугуи, шъупси, шъупкъи къерэухъум, Зиусхьанэу Исус Христос дунаем къызыкІожьыкІэ, зыми шъузэригъэмысэн зи щымыІэным пае. 24Тхьэу къышъуаджэрэр шъыпкъэ, ащи а Іофыр ыгъэцэкІэщт.\n25Тшыхэр, Тхьэм шъукъытфелъэІу. 26Тшы пстэуми гукъэбзагъэкІэ ІаплІ яшъущэкІэу шІуфэс сфяшъухыжь. 27Мы тхылъым шъушы пстэуми шъукъафеджэнэу Зиусхьаным ыцІэкІэ унашъо къышъуфэсэшІы.\n28Ти Зиусхьанэу Исус Христос ынэшІу къышъущерэф. Амин.


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ проектнэ офис Адыгэ Республикэм къыщызэIуахыгъ\nАдыгабзэм изэгъэшIэн, ащ икъызэтегъэнэжьын лъэхъаным къыздихьыгъэ зэхъокIыныгъэхэри къыдыхэлъытагъэу лъэныкъо пстэумкIи къекIолIэгъэныр проектнэ офисым ипшъэрылъ.\nАужырэ уахътэм тыбзэ зэрэчIэтынэрэм пстэури щыгъуаз. Ар ушъхьагъубэмэ къапкъырэкIы. Ахэм зэу ащыщ тхылъыкIэхэу лъэхъаным диштэхэрэр, егъэджэкIэ амалыкIэхэу бгъэфедэшъущтхэр зэхэугуфыкIыгъэу зэрэщымыIэхэр, электроннэ шъуашэм ахэр илъхьэгъэнхэ зэрэфаер, унагъохэм Iоф адэшIэгъэныр, нэмыкIыбэхэри. Мы зэпстэуми адэлэжьэщт купхэр гъэнэфэгъэнхэ фае.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, мы офисым игъэпсынкIэ унашъор зыщашIыгъэр адыгабзэмкIэ Советэу Адыгеим и ЛIышъхьэ дэжь щызэхэщагъэм иаужырэ зэхэсыгъоу икIыгъэ илъэсым ыкIэм щыIагъэр ары. Лъэныкъорыгъазэу щымытэу, гумэкIыгъо пстэури зэкIэлъыкIоу зыщызэхафыщт къулыкъу гъэпсыгъэн зэрэфаер КъумпIыл Мурат ащ къыщыриIотыкIыгъ.\nДжы егъэжьапIэр щыIэ хъугъэ – шIэныгъэмрэ гъэсэныгъэмрэкIэ, культурэмкIэ министерствэхэм яIофышIэхэр, шIэныгъэлэжьхэр, Адыгэ Хасэм илIыкIохэр, адыгабзэмкIэ кIэлэегъаджэхэр, егъэджэн шIыкIэхэр зэхэзыгъэуцохэрэр проектнэ офисым хэхьагъэх.\nКIэлэцIыкIу IыгъыпIэм къыщыублагъэу еджапIэр къаухыфэ кIэлэцIыкIухэм адыгабзэм изэгъэшIэн зэпамыгъэуным тегъэпсыхьэгъэ IофшIэныр зэкIэлъыкIоу агъэцэкIэщт, ар зэрагъэпсыщт шIыкIэм икъыхэхын зэкIэми апэ зэшIуахыщтыр.\nЗэхэсыгъом зыщытегущыIэгъэхэ Iофыгъохэм нахь игъэкIотыгъэу тикъыкIэлъыкIорэ къыдэкIыгъо шъуащигъэгъозэщт.


ЧIыфэу телъыр къызэримыпщыныжьырэм къыхэкIыкIэ, хъулъфыгъэм иавтомобиль хьыкум приставхэм арест тыралъхьагъ ыкIи ар ащагъ. Сомэ мин 500 хъурэ чIыфэ зэIузыгъэкIагъэм пчъагъэрэ зыфагъэзагъ, ау ар къыпщыныжьын гухэлъ иIагъэп. Ащ къыхэкIыкIэ мыщ фэдэу дэзекIуагъэх.\n— Зэхэтфын фэе Iофым къыдыхэлъытагъэу, чIыфэр къэзымыпщыныжьырэм иавтотранспортэу ВАЗ-219020-р тщагъэ, ащ къыкIэкIыгъэ ахъщэр чIыфэм изы Iахь пэIудгъэхьагъ, — къыщаIуагъ хьыкум приставхэм я Федеральнэ къулыкъу и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм ипресс-къулыкъу.\nХэбзэIахьхэр, тазырхэр ыкIи кредит заулэ зэримыпщыныжьырэм къыхэкIэу мы хъулъфыгъэм ылъэныкъокIэ хьыкум приставхэм я Мыекъопэ къэлэ отдел Iоф къызэIуихыгъ.\nЯзекIуакIэ зэрэмытэрэзыр агурагъаIо\nКIэлэпIупкIэр игъом зымытыхэрэм язекIуакIэ зэрэмытэрэзыр агурыгъэIогъэным, зытефэхэрэм пшъэдэкIыжь пхъашэ ягъэхьыгъэным хьыкум приставхэм анаIэ тет.\nПшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъухэрэм ежь ышъхьэкIэ лъэплъэ республикэм ихьыкум пристав шъхьаIэу Дмитрий Лабазовыр. Хэбзэгъэуцугъэм мы лъэныкъомкIэ къыдилъытэхэрэ шапхъэхэр агъэлъэшыгъэх, ны-тыхэу зипшъэрылъхэр зымыгъэцакIэхэрэм уголовнэ Iофхэр къапагъэтаджэхэу къыхэкIы. Ащ Iофыр нэшъумыгъэсэу, алиментхэр игъом ыкIи икъоу шъутынхэу хьыкум приставхэр къышъоджэх.\nХьыкум приставхэм я Федеральнэ къулыкъу и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм Iофтхьабзэу «Хьыкум приставхэр – кIэлэцIыкIухэм апай» зыфиIорэр илъэс къэс зэхещэ. АлиментхэмкIэ чIыфэхэр къаIыхыжьыгъэнхэм пае зипшъэрылъхэр зымыгъэцэкIэхэрэ ны-тыхэм адэжь хьыкум приставхэр макIох, ахэм адэгущыIэх, язекIуакIэ зэрэмытэрэзыр агурагъаIо. Сабыим ипIункIэ хэбзэгъэуцугъэм къыгъэнафэхэрэ лъэныкъохэр зымыгъэцакIэхэрэм административнэ пшъэдэкIыжь зэрахьыщтым дакIоу, уголовнэ Iофи къафызэIуахын зэралъэкIыщтыр араIо. ЗэдэгущыIэгъухэм ахэлажьэх динлэжьхэр, муниципальнэ образованиехэм, гурыт еджапIэхэм япащэхэр, къэбар жъугъэм иамалхэм ялIыкIохэр, нэмыкIхэри.\nДжащ фэдэу кIэлэпIупкIэр зымытыхэрэм Iоф зыщашIэхэрэ организациехэм ябухгалтериехэр хьыкум приставхэм ауплъэкIух, охътэ гъэнэфагъэм къэралыгъом икIынхэ зэрэфимытхэм фэгъэхьыгъэ унашъохэр ашIых, административнэ хэбзэукъоныгъэ зэрашIыгъэмкIэ протоколхэр зэхагъэуцох, уголовнэ Iофхэр къызэIуахых, чIыфэ зытелъхэм ямылъку арест тыралъхьэ, IофшIэпIэ чIыпIэ зимыIэхэм цIыфхэм IофшIапIэ языгъэгъотырэ гупчэм иучет хагъэуцох. Мы унашъохэм пшъэрылъэу яIэр зы – сабыйхэм къатефэрэ алиментхэр игъом ыкIи бырсыр къыпымыкIэу ны-тыхэм къатынхэр ары.\nХьыкум приставхэм илъэс къэс зэхащэрэ Iофтхьабзэу «Хьыкум приставхэр – кIэлэцIыкIухэм апай» зыфиIорэм шIуагъэ къызэритырэр щыIэныгъэм къыгъэлъэгъуагъ, тапэкIи ар рагъэкIокIызэ ашIыщт.


бзэягъэ - это... Что такое бзэягъэ?\n1. лизал, -а, -о\nМэбзаешъ пытым ит\n2. ехьщ. косил, -а, -о\nЩэмэджыр кIэим щэбзае\nСмотреть что такое "бзэягъэ" в других словарях:\nбзэен — (бзэеныр бзэягъэ) гл. имасд. лизать Ар бзэеным есагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nдэбзэягъ — (дэбзае) лъым. лизнул, а, о (в) БзэгупэкIэ даIэзэ бзэягъэ Чэмыр шхынлъэм дэбзэягъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


Адыгеим и ЛIышъхьэ журналистхэм яупчIэхэм джэуап къаритыжьыгъ — Адыгэ макъ\nПресс-конференцием анахьэу анаIэ зыщытырагъэтыгъэр Адыгеим хэхъоныгъэ езыгъэшIыщтхэ проектхэмрэ цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэнымрэ ары. Журналистхэр джащ фэдэу Урысые Федерацием и Президент Урысыем и Федеральнэ ЗэIукIэ факIоу къышIыгъэ Джэпсалъэм къыщигъэнэфагъэхэ пшъэрылъхэр, лъэпкъ проектхэр, къэралыгъо программэхэр зэрагъэцакIэхэрэм агъэгумэкIыщтыгъэх.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ хэбзэ къулыкъухэм Iоф зэрашIэрэм игъэкIотыгъэу пресс-конференцием къыщытегущыIагъ.\n— 2018-рэ илъэсым инвестициехэмкIэ пэрытныгъэр зыIыгъыгъэхэм Адыгеир ащыщыгъ. ГъэрекIуи Iофхэр джарэущтэу щытыгъэха? Сыд фэдэ проектха анахьэу къыхэбгъэщыхэ, инвесторхэр къызыхэбгъэлажьэхэ пшIоигъуагъэхэр?\n— Рейтингхэм къызэраушыхьатырэмкIэ, инвестициехэу къыхалъхьэхэрэмкIэ Урысые Федерацием ишъолъырхэу пэрытныгъэ зыIыгъхэм ясатырэ Адыгэ Республикэр хэхьэ. ГъэрекIо республикэр чIыпIи 9-кIэ лъыкIотагъ ыкIи рейтингым я 26-рэ чIыпIэр щиубытыгъ.\n2019-рэ илъэсым агъэцэкIагъэхэ проектышхохэм зэу ащыщ МВти 150-рэ зилъэшыгъэ электростанциеу жьыкIэ Iоф зышIэнэу агъэпсыгъэр, пчэныщэр къызыщахьыжьыщт ыкIи переработкэ зыщашIыщт ООО-у «Мирный-Адыгея» зыфиIорэр зэрагъэпсыгъэр. ТапэкIэ пчэн минитIум ехъу зырыз зыщаIыгъыщт фермэ 12-м нэс агъэпсынэу рахъухьэ. Джащ фэдэу сатыу-зыгъэпсэфыпIэ гупчэу «МЕГА» зыфиIорэм иятIонэрэ чэзыу игъэпсыни лъагъэкIотэщт.\nПредпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным тегъэпсыхьэгъэ лъэпкъ проектым къыдыхэлъытагъэу предпринимательствэм IэпыIэгъу езытыщт Гупчэ Адыгэ Республикэм гъэрекIо къыщызэIуахыгъ.\n— Мы Iофыгъор зэшIохыгъэным пае ПАО-у «Россети», ПАО-у «Кубаньэнерго», Урысые Федерацием энергетикэмкIэ и Министерствэ Iоф адэтэшIэ. Республикэм иэлектросетевой комплекс изегъэушъомбгъун фэгъэхьыгъэу ПАО-у «Россети» иправление итхьаматэу Павел Ливинскэм 2019-рэ илъэсым игъэтхапэ сыдэгущыIэгъагъ.\nЖьыкIэ Iоф зышIэрэ паркым республикэр энергиеу зыфыщыкIэрэм ипроцент 20-р къыригъэкъужьынэу тэгугъэ.\n— Паркхэм ягъэпсын джыдэдэм анахьэу тынаIэ зытедгъэтырэ лъэныкъохэм ащыщ. Джыдэдэм Яблоновскэ индустриальнэ паркым игъэпсынкIэ Адыгэ Республикэм Iофышхо щызэшIуахы. Ар Краснодар зэрэпэблэгъэщтыр Iэрыфэгъоу щыт. Паркыр къызызэIуахыкIэ IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр щыIэхэ хъущтых, республикэм ибюджет хэбзэIахьэу къихьэрэм хэхъощт.\nСоциальнэ инфраструктурэр Тэхъутэмыкъое районым зыпкъ щигъэуцогъэным джыдэдэм ткIуачIэ лъэшэу етэхьылIэ. Республикэм иведомствэ заулэмэ япащэхэр зыхэлэжьэгъэхэ зэхэсыгъохэр мыщ щыкIуагъэх. Муниципалитетым щыпсэухэрэм псауныгъэм икъэухъумэн тегъэпсыхьэгъэ псэуалъэхэр, гъэсэныгъэ зыщызэрагъэгъотын алъэкIыщт еджапIэхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр афэгъэпсыгъэнхэ фае. Генеральнэ планым зэхъокIыныгъэхэр фашIыгъахэх, социальнэ учреждениехэм апае чIыгу Iахьхэр къыхагъэкIыгъахэх.\n2024-рэ илъэсым нэс республикэм социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ зэришIыщт унэе программэр Адыгеим къыщыхахыгъах ыкIи федеральнэ гупчэм IэкIагъэхьэгъах. Энергетическэ инфраструктурэм изегъэушъомбгъункIэ Iофтхьабзэхэр ащ къыщыдэлъытагъэх. Джащ фэдэу транспорт инфраструктурэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ, предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ зягъэушъомбгъугъэнымкIэ, промышленностым, агропромышленнэ комплексым, туризмэм инвестиционнэ проектхэр ащыгъэцэкIэгъэнхэмкIэ ищыкIэгъэ амалхэр программэм къыщыдэлъытагъэх.\n— Къэлэдэсхэмрэ къоджэдэсхэмрэ зэфэдэ медицинэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным епхыгъэ Iофыгъохэм тапылъ. Мы аужырэ илъэсхэм федеральнэ гупчэмрэ лъэпкъ проектхэмрэ яшIуагъэкIэ мы лъэныкъом Iофхэр шIукIаеу нахьышIу щыхъугъэх. Хэгъэгум и Президент поликлиникэхэм ягъэкIэжьынкIэ пшъэрылъхэр къыгъэнэфагъэх. ЦIыфхэм апэрэ медикэ-санитар IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным тегъэпсыхьэгъэ республикэ проектым къыдыхэлъытагъэу Адыгеим исхэр медицинэ уплъэкIунхэм къахырагъэубытэх: мобильнэ медицинэ бригадэхэм Iоф ашIэ, поликлиникэхэр диспансеризациемкIэ графикхэм ахэплъэжьыгъэх. Къоджэ Iудзыгъэхэм медицинэ уплъэкIунхэр ащызэхэщэгъэнхэм пае мобильнэ комплекситIур къызыфагъэфедэ.\nЛъэпкъ проектэу «Псауныгъэм икъэухъумэн» зыфиIорэм игъэцэкIэн тегъэпсыхьагъэу мылъкоу къаIукIэрэр цIыфхэм апэрэ медикэ-санитар IэпыIэгъоу арагъэгъотырэм изегъэушъомбгъун пэIуагъахьэ. ГущыIэм пае, Джэджэ район сымэджэщым икорпус шъхьаIэ агъэпсы. ГъэрекIо вертолетыр къызыщетIысэхын ылъэкIыщт чIыпIэ къуаджэу Кощхьаблэ щашIыгъ. ПсэупIэхэу Гъозэрыплъэ, Нэшъукъуае, Веселэм фельдшер-мамыку пунктхэр къадэтэджагъэх. 2020-рэ илъэсым фельдшер-мамыку пункт 24-рэ джыри агъэпсынэу рахъухьэ. ПстэумкIи республикэм фельдшер-мамыку пункти 121-рэ, врач амбулаторие 25-рэ ит.\n2019-рэ илъэсым сомэ миллион хъурэ компенсациехэр нэбгырэ 51-мэ къаратыжьыгъэх. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ Адыгеим псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ пшъэрылъ фигъэуцугъ медицинэ кадрэхэу зыфыщыкIэхэрэр рагъэкъунхэм пае апшъэрэ медицинэ еджапIэхэу Урысые Федерацием псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ къыфэIорышIэхэрэм, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щызэхэщэгъэ мединститутым истудентхэр ащырагъэджэнхэу.\n— КIэлэеджакIохэм ягъэшхэнкIэ республикэ ведомствэхэм шэпхъэ зыкI къыхахынымкIэ пшъэрылъэу афэпшIыгъэр агъэцэкIагъа? Iофхэр джарэущтэу зэпыфагъэхэмэ, сыдигъуа ар загъэфедэщтыр? Адыгэ шхыныгъохэр кIэлэцIыкIухэм апагъохынхэ алъэкIынэу олъыта?\n— 2020-рэ илъэсым Iоныгъом и 1-м ехъулIэу республикэм игурыт еджапIэхэм яшхапIэхэр ублэпIэ классхэм арысхэр зэкIэ ыпкIэ хэмылъэу агъэшхэнхэм фэхьазырыщтых. А 1 — 4-рэ классхэм арыс нэбгырэ 25242-рэ пстэумкIи агъэшхэнэу рахъухьэ.\nЛъэпкъ шхыныгъохэр кIэлэеджакIохэм аIуфэнхэм тынаIэ тедгъэтыщт. СызэрэгугъэрэмкIэ, адыгэ къуаер ахэм зэу ащыщыщт. Кальций ащ бэу хэлъ. СанПиН-м тетэу адыгэ къуаер кIэлэцIыкIу шхыныгъом хэбгъахьэми хъущт.\nДжыдэдэм Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэрэ Роспотребнадзорым Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэрэ кIэлэеджакIохэр гурыт еджапIэхэм зэращагъэшхэщтхэ менюхэр зэхагъэуцуагъэх ыкIи муниципальнэ образованиехэм аIэкIагъэхьагъэх.\n— Адыгэ къуаер Адыгеим нэмыкI чIыпIэ къыщыдэмыгъэкIыгъэнымкIэ Iофхэм язытет джыдэдэм сыд фэда?\n— Адыгэ къуаер тиреспубликэ нэмыкI къыщыдэмыгъэкIыгъэным фэгъэхьыгъэ унашъохэр Урысые Федерацием и Апшъэрэ хьыкум, интеллектуальнэ фитыныгъэхэмкIэ Хьыкумым аштагъэх. БэмышIэу Москва и Арбитражнэ хьыкуми ащ фэдэ унашъо ыштагъ.\n2019-рэ илъэсым икIэухым Урысыем и Президентэу Владимир Путиныр Адыгеим исхэм заIокIэм адыгэ къуаер зэрэгохьыр ариIогъагъ, ащ Урысые Федерацием мэкъу-мэщымкIэ иминистрэ пшъэрылъ фишIыгъагъ предприятиехэм производствэхэм ягъэкIэжьын мылъкоу пэIуагъэхьагъэм щыщ къафягъэгъэзэжьыгъэнэу амал щыIэмэ зэригъэшIэнэу.\n— Адрэ илъэсхэм ялъытыгъэмэ, 2019-рэ илъэсым туристхэр нахьыбэу республикэм къэкIогъагъэха? Мы отраслэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ сыда республикэм щашIэрэр?\n2019-рэ илъэсым нэбгырэ мин 465-рэ фэдиз Адыгеим щыIагъ. 2018-рэ илъэсым зыщызыгъэпсэфыгъагъэм елъытыгъэмэ, ар проценти 2,5-кIэ нахьыб. Зызыгъэпсэфыхэрэм апае Адыгеим Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр щызэхащэх. ГущыIэм пае, адыгэ къуаем ифестивалэу 2019-рэ илъэсым щыIагъэм нэбгырэ мин 15-м ехъу хэлэжьагъ. Урысые Федерацием ишъолъырхэм япащэхэм я Советэу Урысыем и МИД щызэхэщагъэм зэхэсыгъоу иIагъэм Урысые Федерацием IэкIыб къэралыгъо IофхэмкIэ иминистрэ щыхигъэунэфыкIыгъагъ адыгэ къуаем ифестиваль дунэе туризмэм изегъэушъомбгъункIэ щысэшIоу зэрэщытыр.\n— ЛыжэкIэ къушъхьэхэм къащачъыхьанымкIэ Адыгеим ищыкIэгъэ амалхэр зэкIэ иIэх. Мы лъэныкъом зегъэушъомбгъугъэнымкIэ республикэм сыда ышIэрэр?\n— ЛыжэкIэ къушъхьэхэм къащачъыхьаныр туризмэм илъэныкъо шъхьаIэхэм ащыщэу тэлъытэ. Джыдэдэм тэ тызпылъыр инвесторхэр нахьыбэу къедгъэблэгъэнхэм пае ищыкIэгъэ инфраструктурэр зэхэщэгъэныр ары. Ащ пае къэралыгъоми, цIыфхэми мы лъэныкъом ямылъку къыхалъхьэ.\n«Курортэу «Зихия» зыфиIорэ проектым къыдыхэлъытагъэу джыдэдэм Гъозэрыплъэрэ Лэгъо-Накъэрэ зэзыпхыщтхэ автомобиль гъогукIэр агъэпсы. 2018-рэ илъэсым ащ ишIын рагъэжьагъ, гъэрекIуи ар лъагъэкIотагъ. Гъогум ишIын федеральнэ бюджетымрэ Адыгеим иреспубликэ бюджетрэ ямылъкоу сомэ миллион 555,56-рэ пэIуагъэхьагъ.\nАщ нэмыкIэу гъэрекIо Урысые Федерацием ипрограммэ гуадзэу «Туризм» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу 2020 — 2024-рэ илъэсхэм инфраструктурэм игъэпсын ыкIи Адыгэ Республикэм социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ зэришIыщт унэе предложениехэмрэ программэмрэ федеральнэ гупчэм IэкIэдгъэхьагъэх. Мы программэхэм къадыхэлъытагъэу республикэм итранспорт инфраструктурэ тапэкIэ зырагъэушъомбгъущт, къушъхьэлъэ чIыпIэхэм газрыкIуапIэхэр ащашIыщтых.\n— Гъогу псэолъэшIыным епхыгъэ проектхэр Адыгеим щагъэцакIэх. Ащ хэхьэх федеральнэ мэхьанэ зиIэхэ автомобиль гъогухэу хы ШIуцIэ Iушъом екIуалIэхэрэ «Дон», «Кавказ» зыфиIохэрэр, Мыекъуапэ къэзыухьэрэр. Непэрэ мафэм ехъулIэу мыхэм ягъэпсынкIэ Iофхэм язытет сыд фэда?\n— Шъолъырым иэкономикэ ыкIи иинфраструктурэ хэхъоныгъэ ашIынымкIэ, цIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу шIыгъэнымкIэ мэхьанэшхо зиIэ гъогу псэолъэшIыным анахьэу тынаIэ тет. Сыда пIомэ, федеральнэ мэхьанэ зиIэ гъогухэр республикэм пхырэкIых. Мыхэм арыкIохэрэм япчъагъэ илъэс къэс хэхъо. Арышъ, транспорт системэм хэхъоныгъэ ышIыным тэркIэ мэхьанэшхо иI. Пшъэрылъхэу къэуцухэрэр зэшIохыгъэнхэмкIэ федеральнэ гупчэм зэпхыныгъэ дытиI, ащ фэдэ IофшIэным шIогъэшхо къеты.\nБлэкIыгъэ илъэсым ыкIэм Мыекъопэ районым пхырыкIырэ псыхъоу Шъхьэгуащэ телъ лъэмыджыр дгъэкIэжьыгъэ. Гъогу псэолъэ инитIу тшIыгъэ — Ермэлхьаблэ къикIэу Мыекъуапэ къекIолIэрэ автомобиль гъогум иапэрэ комплекс ыкIи Краснодар ылъэныкъокIэ республикэм икъэлэ шъхьаIэ къеолIэрэ транспорт зэхэкIыпIэр. ТапэкIэ мы объектитIур зэтпхын ыкIи Мыекъуапэ къэзыухьащт инфраструктурнэ псэолъэ ин дгъэпсын гухэлъ тиI. Джащ фэдэу къуаджэхэу Тыгъургъойрэ Лъэустэнхьаблэрэ адэжь ащыдгъэпсыхэрэ гъогу псэуалъэхэр гъэмафэм ехъулIэу ттынхэу тэгъэнафэ.\nЛъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэм 2024-рэ илъэсым нэс сомэ миллиарди 3,3-м ехъу пэIудгъэхьащт, блэкIыгъэ илъэсым сомэ миллион 463,4-рэ дгъэфедагъэ. 2019-рэ илъэсым АР-м игъогу фонд сомэ миллиардиплIым кIэхьагъ. Мыекъуапэ, поселкэу Яблоновскэм ягъогухэм, республикэ ыкIи чIыпIэ мэхьанэ зиIэхэ мыхэм афэдэ псэуалъэхэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр ятэшIылIэх. 2024-рэ илъэсым нэс гъогухэм язытет нахьышIу тшIыныр, ахэм къатехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ нахь макIэ хъуным тыкъыфэкIоныр пшъэрылъ шъхьаIэх.\n— Краснодар краим транспортымкIэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ и Министерствэ къызэритырэмкIэ, 2020-рэ илъэсым анахьэу анаIэ зытырагъэтыщтхэм ащыщ Яблоновскэ лъэмыджыкIэр шIыгъэныр. Пшызэ щыпсэухэрэм ямызакъоу, АдыгеимкIи, анахьэу Тэхъутэмыкъое районымкIэ, мы псэуалъэм мэхьанэшхо зэриIэм щэч хэлъэп. ЛъэмыджыкIэм игъэпсын республикэр хэлэжьэщта?\n— Яблоновскэ лъэмыджым иIыгъын фэгъэзагъэр Краснодар ары, ау ар гъэфедагъэ зэрэхъурэм тэри тегъэгумэкIы. Мафэ къэс лъэмыджым дэжь автомобильнэ «пробкэхэр» щытэлъэгъух. Арышъ, псэолъакIэм ишIын шъолъыритIумкIи мэхьанэшхо иI. Проектыр гъэцэкIэгъэн зэрэфаем сыдигъуи дедгъэштагъ, ащ епхыгъэу Краснодар краим ипащэхэм заIудгъэкIагъ, гухэлъэу щыIэхэм татегущыIагъ.\n— 2020-рэ илъэсым щылэ мазэм щыублагъэу коммунальнэ пыдзэфэ пытэхэм ягъэзекIонкIэ шъолъырхэр шэпхъакIэхэм атехьагъэх. Адыгеим щагъэнэфэгъэ операторым ипшъэрылъхэр егъэцакIэха, тарифхэм къахэхъуагъа?\n— Мы лъэныкъомкIэ IофшIэныр анахь дэгъоу ыкIи шIуагъэ къытэу зэхэзыщэгъэ шъолъырхэм республикэр ащыщ хъугъэ. Мы зэхъокIыныгъэхэм такъыфэкIоным фэшI пэшIорыгъэшъ IофшIэнышхо дгъэцэкIагъэ, шъолъыр операторым икъыхэхынкIэ зэнэкъокъу зэхэтщагъ, гъогу картэ зэхэдгъэуцуагъ ыкIи ащ къыдыхэлъытэгъэ пстэури зэрифэшъуашэу зэшIотхыгъэ.\nГухэлъхэу тиIэхэм адиштэу пшъэрылъхэр тэгъэцакIэх, Iофыгъоу къэуцухэрэр псынкIэу дэтэгъэзыжьых. Мы фэIо-фашIэм итариф зэрэзэхэтым икIэрыкIэу тыхэплъэжьыгъ, зэфэхьысыжьхэм адиштэу унашъо тшIыгъэ ащ ыпкIэ зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэу. Къоджэ псэупIэхэм адэсхэм хэкIым идэщын лъатыщтыр (зы нэбгырэм телъытагъэу) сомэ 30 фэдизкIэ нахь макIэ тшIыгъэ ыкIи ар сомэ 70-м кIэхьагъ. 2020-рэ илъэсым къыкIоцI мы тарифыр зэблэхъугъэ хъущтэп.\n— Партием ишъолъыр къутамэ пэщэныгъэ дызесхьаныр сигуап. Пшъэрылъхэр зызэрэфэдгъэуцужьыхэрэм дакIоу шъолъыр ыкIи федеральнэ унашъохэр гъэцэкIагъэхэ зэрэхъурэм сылъыплъэн амал мыщ къысеты. Ахэм язэшIохын гъэцэкIэкIо ыкIи хэбзэгъэуцу къулыкъухэм акIуачIэ рахьылIэн фае. Мыщ дэжьым мэхьанэшхо зиIэр парламентым щыIэ фракцие анахь инэу «Единэ Россием» иIофшIэн зэригъэпсырэр ары. Единороссхэм IофшIэныр чанэу зэхащэнэу, унэшъо тэрэзхэр ашIынхэу цIыфхэр къяжэх, къащэгугъых.\n— ТекIоныгъэм ия 75-рэ илъэс ихэгъэунэфыкIын къыдыхэлъытагъэхэ Iофтхьабзэхэр республикэм щызэхэтэщэх. Мэхьанэшхо зэттыхэрэ лъэныкъохэм ащыщ дзэ-патриотическэ паркэу «Патриотым» игъэпсын.\nПсэуалъэр зыщашIыщтыр дгъэнэфагъэ, чIыгу гектари 10-м ар тырашIыхьащт. НыбжьыкIэхэр зыщызэрэугъоинхэ, шIуагъэ къытэу яуахътэ зыщагъэкIон алъэкIыщт чIыпIэу паркыр щытыщт. Ащ псэолъэ зэфэшъхьафхэр къыдыхэлъытэгъэщтых: планетариер, шхапIэр, лъэныкъуабэ къызэлъызыубытырэ къэгъэлъэгъопIэ комплексыр, зызщыбгъэпсэфын плъэкIыщт чIыпIэхэр, нэмыкIхэри.\n— Адыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Мафэ ипэгъокIэу зы сыкъыкIэупчIэмэ сшIоигъу, о уигукъэкIыкIэ гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтым щызэхащэгъэ ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн ыкIи икъэухъумэн фэгъэзэгъэ Проектнэ офисым иIофшIэн сыд фэдэ уаса фэпшIын плъэкIыщтыр?\n— Проектнэ офисыр 2018-рэ илъэсым дгъэпсыгъэ. Ащ хэхьагъэх шIэныгъэлэжьхэр, этнографхэр, бзэм изэгъэшIэн фэгъэзагъэхэр, общественнэ IофышIэшхохэр. Программэ зэхагъэуцуагъ, ащ епхыгъэу гъогу картэ аштагъ. МыекъуапэкIэ адыгабзэм купи 5, Тэхъутэмыкъое районымкIэ – купитIу фырагъэджагъэх. А IофшIэныр мы илъэсми лъагъэкIотэщт.\nЛъэпкъ библиотекэм къыщызэIуахыгъ ыкIи шIуагъэ къытэу Iоф ешIэ ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн фэгъэзэгъэ Клубэу «Адыгабзэ зэзыгъашIэмэ зышIоигъо куп» зыфиIорэм. Ащ пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр ныдэлъфыбзэм имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэныр, адыгэ лъэпкъым икультурэ ыкIи итарихъ ашIэныр ары. Егъэджэнхэр ыпкIэ хэмылъэу специалистхэм зэхащэх. Мультфильмэу «Фиксики» зыфиIорэм исериитф адыгабзэкIэ зэрадзэкIыгъ. «Колыбельные песни для самых маленьких мальчиков и девочек» зыцIэ проектым игъэхьазырыни ыкIэм фэкIуагъ. Этнолагерэу «АДЫГЛЕНД» зыфиIорэр апэрэу республикэм щыкIуагъ.\nПроектнэ офисым иIофшIэн нэмыкI лъэныкъуабэми ателъытагъ. Джащ фэдэу федеральнэ реестрэм хэбгъэхьан плъэкIыщт гъэсэныгъэм ипрограммэ 11 агъэхьазырыгъ, ахэр зэкIэ ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн епхыгъэх. Программэхэр зэкIэ Москва агъэхьыгъэх.\nСледущая Поправки в Конституцию РФ призваны усилить социальную защищенность граждан – Мурат Кумпилов


Хэукъоныгъищ пшIыгъэмэ — ТРАНСПОРТ ЗЕФЭНЫМКIЭ фитыныгъэ уиIэжьэп — Адыгэ макъ\nХэукъоныгъищ пшIыгъэмэ — ТРАНСПОРТ ЗЕФЭНЫМКIЭ фитыныгъэ уиIэжьэп\nТигъогухэм тхьамыкIагъоу атехъухьэхэрэм япчъагъэ лъэшэу зэрэхахъорэм, ахэм цIыфыбэ зэрахэкIуадэрэм къэралыгъо пащэхэри, обществэри егъэгумэкIых, хэкIыпIэ зэфэшъхьафхэм яусэх. Шапхъэу зекIохэрэри зэпымыоу агъэлъэшых, тазырхэр къаIэтых, ау узыгъэрэзэн кIэуххэр тлъэгъухэрэп.\nТиуахътэ водительхэу гъогурыкIоным ишапхъэхэр икIэрыкIэу зыукъохэрэм арагъэхьыщт пшъэдэкIыжьыр зэрагъэлъэшырэм фэгъэхьыгъэ законопроектыкIэр Къэралыгъо Думэм къыхалъхьагъ. Ащ къызэрэдилъытэрэмкIэ, хэукъоныгъищ водителым зишIыкIэ, илъэс-илъэсрэ ныкъорэкIэ зефэнымкIэ фитыныгъэр Iахыщт. Мы гъэтэрэзыжьыныр административнэ хэбзэукъоныгъэхэм я Кодекс истатьяу 12.38-м хагъэхьан гухэлъ яI.\nГъэлъэшыгъэ пшъэдэкIыжьыр шэпхъэ пстэуми афэгъэхьыгъэп. ЗефэнымкIэ фитыныгъэр зыуимыIэжьын ылъэкIыщтыр я 3-рэу скоростыр 40-м ебгъэхъугъэу укъызагъэуцукIэ ары. Джащ фэдэу, мэшIоку гъогур зызэпыпчыкIэ е нэфрыгъозэ плъыжьэу къэнэфырэм уцогъуищрэ уземыжэкIэ, фитыныгъэр уиIэжьыщтэп. ГъогузэпырыкIыпIэм зикIогъур ыкIи хэушъхьафыкIыгъэ мэкъэгъэIухэр зыхэгъэнэгъэ автомобильхэр щыблэзымыгъэкIырэм, «зебрэм» къытехьэгъэ лъэсрыкIом емыжагъэм (уцогъуи 3-рэ а хэукъоныгъэр зишIыкIэ) а пшъэдэкIыжьыр къежэ. ЗефэнымкIэ фитыныгъэр зыIахыщтхэм ащыщых гъогум рыщэгъэ гъэтхъыгъэ занкIэм я 3-рэу техьэу зыкъызэпырызгъэзэжьырэ е ыпэкIэ къикIырэ автомобилым илъэныкъо техьэрэ водительхэр.\nЗэхэубытагъэхэу мы хэукъоныгъэхэм пшъэдэкIыжь арыпхьын плъэкIыщт. Ащ къикIырэр къыжъугурыдгъэIон. Нэфрыгъозэ плъыжьыр къыхэнагъэу водителыр гъогум рычъагъ. Ащ пае тазыр тыралъхьагъ. АщкIэ административнэ пшъэдэкIыжьым ипIалъэр зы илъэс. Тазырыр зитыжьыгъэ нэужым а илъэсым къыкIоцI ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ шапхъэхэм ащыщ зиукъокIэ, иIоф хьыкумым щызэхафыщт. Ау щыIэх фитыныгъэ ямыIэу машинэр зезыфэрэ цIыфхэр. Ахэм алъэныкъокIэ тазырэу сомэ мини 10 — 30-р статьям къыщыдэлъытагъ.\nКъэIогъэн фае, зэпымыоу Iоф зышIэрэ фотовидеофиксациехэм къыхагъэщыгъэ хэукъоныгъэхэр мыщ къыхиубытэхэрэп. Арышъ, почтэкIэ тазырхэр къызыфагъэхьыхэрэр мыгумэкIынхэ алъэкIыщт. ПсынкIэзефэныр зикIэсэ водитель-\nхэр лъэшэу егъэгумэкIых икIэрыкIэ хэукъоныгъэм итехыжьын пIалъэу пылъым.\nДжыри зэ къыкIэтIотыкIыжьын, пшъэдэкIыжьэу тыралъхьагъэр гъэцэкIагъэ зыхъурэм ыуж илъэс зытешIэкIэ, ар тырахыжьы. ГущыIэм пае, скоростыр 40-м ебгъэхъугъэу инспекторым укъыгъэуцуи тазыр къыпфыритхыкIыгъ. Уфаемэ, зэу банкым ар щыотыжьы е мэфищэ узежэкIэ базэм ар ихьанышъ, процент 50 фэгъэкIотэн уиIэу птыжьыщт. Уимыхьакъымэ, мэфи 10-м къыкIоцI укIэдэон уфит. Мэфэ 20 зытешIэкIэ фэгъэкIотэныгъэр пшIокIоды, мэфэ 60-м къыкIоцI шIокI имыIэу птыжьын фае. Джа тазырыр зыптыжьырэм къыщегъэжьагъэу постановлениер гъэцэкIагъэ мэхъу ыкIи илъэсыр алъытэнэу рагъажьэ. Джа илъэсыр екIыфэ хэукъоныгъэу пшIырэр ятIонэрэ мэхъу.\nАу уимылъэныкъобгъу утехьи, зефынымкIэ фитыныгъэр пIахыгъэмэ, пшъэдэкIыжьэу къыптыралъхьагъэр зыщыуухырэ мафэм (правэхэр къызыуатыжьыкIэ) къыщыублагъэу илъэсыр къалъытэнэу рагъажьэ.\nСоветскэ Союзыр зыщэIэми гъогурыкIоным ишапхъэхэр щэгъогогъо заукъорэм автомобиль зефэнымкIэ фитыныгъэр аIахыщтыгъэ ыкIи правэхэм гъуанэхэр афашIыщтыгъэх.\n«Щынэгъо зефэным» фэгъэхьыгъэ унашъом Д. Медведевыр кIэтхагъ\nГъогурыкIоным ишапхъэхэм афашIыгъэ зэхъокIыныгъэу «щынэгъо зефэныр» зыфиIорэм фэгъэхьыгъэ унашъом УФ-м и Премьер-министрэу Дмитрий Медведевыр зэрэкIэтхагъэр игуадзэхэм адыриIэгъэ зэIукIэгъум къыщиIуагъ. ЦIыфэу ежь ищыIэныгъэ имызакъоу, къэзыуцухьэхэрэми ящыIэныгъэ щынагъо къыфэзыхьырэм пшъэдэкIыжь зэрэрагъэхьыщтым мыр фэIорышIэщт.\nМыщ къыхиубытэу алъытагъэхэр: транспорт амалхэу зэхэтхэу кIохэрэм ащыщ зэрыкIорэ лъэныкъор зэблихъуныр е зикIогъур блимыгъэкIыныр, уапэ ит автомобилым ыуж узэритын фэе гъогууанэр (дистанциер), имыщыкIагъэу тормозым утеIункIэныр, къыбдэхырэ транспортым пэрыохъу уфэхъуныр, нэмыкIхэри.\nПшъэдэкIыжьэу мы хэукъоныгъэхэмкIэ арагъэхьыщтыр джыри гъэнэфагъэгоп. Къэралыгъо автоинспекцием игъоу елъэгъу тазырыр сомэ мини 5-м къыщегъэжьагъэу зефэнымкIэ фитыныгъэр аIахыныр е уголовнэ пшъэдэкIыжь арагъэхьыныр.\nЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ законопроектым ыкIи хэбзэгъэуцугъакIэу «щынэгъо зефэным» афэгъэхьыгъэу еплъыкIэхэр къедгъэIотэнхэу гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм административнэ практикэмкIэ иотдел ипащэу Алексей Чмыревым зыфэдгъэзагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, джэуап гъэнэфагъэхэр джыдэдэм щыIэхэп. Сыда пIомэ мыхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъущтхэм джыри федеральнэ гупчэм икъоу Iоф дишIагъэп. Зым кIуачIэ иIэ хъугъэ нахь мышIэми, агъэцэкIэным фэхьазырэп.\nХэутыгъэ зэфэшъхьафхэр къызфигъэфедэзэ\nкъэзыгъэхьазырыгъэр Iэшъынэ Сусан.\nПредыдущая ЕджэкIо пэрыт, къэшъокIо дэд\nСледущая Лъэуж нэф


Илъэсыр имыкIызэ | Адыгэ Макъ\nПенсиер зыщызэIукIэрэм къэралыгъом иIахь къызэрэхилъхьэрэм фэгъэхьыгъэ Программэм къызэрэдилъытэрэмкIэ, цIыфым ипенсие зыщызэIукIэрэм страхованиемкIэ взносэу ригъахьэрэм фэдиз къэралыгъом къыфыхегъахъо. Взносыр сомэ 2000-м къыщыублагъэу 12000-м шIомыкIэу ары зэрагъэнэфагъэр.\nМы Программэм непэ ухэуцон плъэкIыщтэп, ау 2015-рэ илъэсым итыгъэгъэзэ мазэ и 31-м нэс ащ зыщызгъэунэфыгъэхэмкIэ ар лъэкIуатэ. Илъэси 10-м къыкIоцI ахъщэу атырэм фэдиз къэралыгъом ахэм къафыхигъэхъощт. Ащ имызакъоу, атыгъэм ипроцент 13-м хэбзэIахьхэмкIэ къулыкъум къыригъэгъэзэжьыщт. Ащ пае апэрэ взносыр затыгъэм ыуж илъэсищ нахьыбэ тырамыгъашIэу лъэIу тхылъыр афахьын фае.\nПрограммэм хэхьагъэу, ипенсие зыщызэIукIэрэм къэралыгъом иIахь къыфыхигъахъомэ зышIоигъохэм мы илъэсыр имыкIызэ взносыр атын фаеу зэрэщытыр агу къэдгъэкIыжьы тшIоигъу.


Хэдзынхэм язэфэхьысыжьхэр, пшъэрылъхэр — Адыгэ макъ\nРедактор 31.01.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАщ иIофшIэн хэлэжьагъэх партием и Генеральнэ совет хэтэу, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, УФ-м и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Хьасанэкъо Мурат, министрэхэм ащыщхэр, АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм щыIэ фракциеу «Единэ Россием» хэтхэр, республикэм икъалэхэм ыкIи ирайонхэм къарыкIыгъэ лIыкIохэр, нэмыкIхэри. Iофтхьабзэр зэрищагъ шъолъыр къутамэм и Секретарэу Iэщэ Мухьамэд.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, Урысые политикэ партиеу «Единэ Россием» ия XVIII-рэ Зэфэс блэкIыгъэ илъэсым тыгъэгъазэм и 7 — 8-м Москва щыкIуагъ. Ащ унэшъо гъэнэфагъэхэр щашIыгъэх, анахь шъхьаIэу къыхэбгъэщын фаер партием и Устав зэхъокIыныгъэхэр ыкIи хэгъэхъонхэр зэрэфашIыгъэхэр ары. Мы лъэхъэнэ благъэм партием зэшIуихынхэу рихъухьэхэрэ пшъэрылъхэр зэфэсым щагъэнэфагъэх. Джащ фэдэу кадрэхэм язэблэхъункIэ ятIонэрэ пакетыр аштагъ, Генеральнэ Советым зэхъокIыныгъэхэр фашIыгъэх.\nПленарнэ зэхэсыгъоу зэхащагъэм Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиныр къыщыгущыIэзэ, партием ыпашъхьэ итхэ пшъэрылъхэр къыгъэнэфагъэх. Ащ зэрилъытэрэмкIэ, Урысыер хэпшIыкIэу ыпэкIэ лъыкIотэнымкIэ партием мэхьанэшхо иIэу щыт. Къэралыгъом ипащэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, хэгъэгум исуверенитет гъэпытэгъэнымкIэ, экономикэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ, лъэпкъ проект шъхьаIэхэр пхырыщыгъэнхэмкIэ «Единэ Россием» мэхьанэшхо иI. Мыщ дэжьым Урысые Федерацием ишъолъырхэм IофшIэн шъхьаIэр ащызэшIуахын зэрэфаер ащ къыIуагъ.\nПартием къыгъэнэфагъэхэ пшъэрылъхэм, уставым фашIыгъэхэ зэхъокIыныгъэхэм ыкIи хэгъэхъонхэм адиштэу, «Единэ Россием» и Адыгэ шъолъыр къутамэ и Секретарь пIалъэр къэмысыгъэу иIэнатIэ IукIыгъ. Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм мы пшъэрылъыр зыгъэцэкIэнхэ зылъэкIыщтхэ кандидатурэхэм ацIэхэр къараIуагъэх. Ахэр Iэщэ Мухьамэдрэ Роман Гусевымрэ. Конференцием илIыкIохэм шъэф шIыкIэм тетэу мыхэм амакъэ афатыгъ. Зэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, нэбгыри 107-мэ — М. Iащэм икандидатурэ, лIыкIо 14-мэ — Р.Гусевым адырагъэштагъ. Iэщэ Мухьамэд политсоветым исекретарэу хадзыжьыгъ. Зымакъэ фэзытыгъэ, къыдезыгъэштэгъэ пстэуми ар афэрэзагъ. Партием къыгъэуцухэрэ пшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу зэшIохыгъэнхэм зэрэпылъыщтхэр, республикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм анаIэ зэрэтырагъэтыщтыр къыIуагъ. Ягухэлъхэр къадэхъунхэм фэшI яIофшIэн нахь агъэлъэшын фаеу ылъытагъ.\nЗэхэсыгъом иIофшIэн къыдыхэлъытагъэу партием ишъолъыр къутамэ иполитсовет хэтыщтхэри хадзыжьыгъэх, къэзэрэугъоигъэхэм зэIухыгъэ шIыкIэм тетэу амакъэ атыгъ ыкIи кандидатурэу къагъэлъэгъуагъэхэм зэкIэми адырагъэштагъ. Политсоветым нэбгырэ 37-рэ хэхьагъ, ахэм республикэм ипащи ахэт. Президиумым хэтыщтхэм яхэдзынкIэ къагъэлъэгъогъэ спискэмкIэ шъэф шIыкIэм тетэу лIыкIохэм амакъэ атыгъ, ащ итыгъэ кандидатурэхэм зэкIэми адырагъэштагъ. Президиумым нэбгыри 9 хэхьагъ: КъумпIыл Мурат, М. Iащэр, В. Нарожнэр, А. Наролиныр, Н. Широковар, А. Гетмановыр, Къ. Борсэр, Р. АфэшIагъор, Г.Петровар.\nДжащ фэдэу «Единэ Россием» исатырэ хэтхэм, анахьэу ныбжьыкIэхэм, япчъагъэ хэгъэхъогъэным, партийнэ проектхэр республикэм зэрифэшъуашэу щыгъэцэкIэгъэнхэм чIыпIэхэм анаIэ ащытырагъэтынэу закъыфигъэзагъ. Дэгъоу Iоф зышIэхэрэ ныбжьыкIэхэм хэбзэ къулыкъухэм Iоф ащашIэн, лъэгэпIэ инхэм анэсынхэ амал зэраIэкIэлъыр, ащкIэ непэ щысэшIухэр зэрэщыIэхэр республикэм ипащэ къыIуагъ.\n— Пшъэрылъхэу щытхэр зэшIотхынхэу цIыфхэр къытщэгугъых. Ахэм шъхьэихыгъэу тадэгущыIэн, чанэу Iоф адэтшIэн фае. КъыхэкIыщт упчIэ къинхэри къатыхэу, ау унашъоу, лъэбэкъоу тшIыхэрэм мэхьанэу яIэр, шIуагъэу къахьыщтыр къагурыдгъаIомэ, цыхьэ къызэрэтфашIыщтым щэч хэлъэп. ТиIофшIэн зэфэхьысыжьхэу фэхъухэрэр арых мыщ дэжьым анахь шъхьаIэу щытыр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая Къуаджэхэм ясоциальнэ инфраструктурэ изегъэушъомбгъун Адыгеим щылъагъэкIотэщт\nСледущая В Адыгее в новом ТЦ «Лента» увеличат ассортимент товаров местного производства


Интернетым инэкIубгъохэм ащыщ Черкесхэм апае зэlухыгъэ: Circassians - Jıneps Gazetesi\nAna Sayfa Anadilimde Jıneps Adığece / Адыгэбзэ Интернетым инэкIубгъохэм ащыщ Черкесхэм апае зэlухыгъэ: Circassians\n1990-рэ илъэсхэр. Интернетым уихьау ‘Circassians’ зыпт-хы кIэ зи иплъагъощтыгъэп. Фесбук, ватсап, инстеграм зыфэпIощтхэр тщтыгъэп. Израил ит Адыгэ къуаджэу Рехьание щыпсэурэ ткъошэу Абдзэхэ Идрис нэкIубгъо щызэIуихыгъагъ интернетым. Апэрэ мафэхэм ащ хымэ хэгъэгухэм ащыпсэурэ Черкесхэр зэфищагъэх, нэужым Хэкурыпсэу ткъошхэр къыхахьэхэу ыублагъ.\n1996-рэ илъэсым чьэпыогъум и 31-рэм щыублагъэу, 1999-рэм жъоныгъуакIэм и 18-м нэсэ нэбгырэ мин 67.890 -рэ Идрис и интернет нэкIубгъо тхагъэ. Абдзэхэ Идрис гущыIэгъу тыфэхъугъ, а илъэсхэмрэ непэрэ мафэмрэ зэгъапшэн, гупшысэхэм тащигъэгъозэнэу.\n1971-рэ илъэсым рехьания къыщыхъугъ, зэшибгъум ана – хьыкI Абдзэхэ Идрис. Электроникым пыщагъэ зыхъугъэр ятэ иIагъэ телевизорыжь фыжь-шIуцIэр ыгъэцэкIэжьы зэхъур ары. Дзэм къызекIыжьым ыуж електроник ыкIи компютернэ еджапIэр къыухыгъ. Ащ щегъэжьагъэу технологием идунае щэлажьэ.\n-Черкесхэр (Circassians) зыфэуусыгъэ нэкIубгъоу зэIупхы- гъагъэм укътегущыIэна?\n-Ар къызэщежьагъэр, 1990-рэ илъэсым игузыгухэм интернетыр цIыфхэм агъэпсэуалъэ зыхъугъэ лъэхьаныр ары. НэкIубгъом узэрихьащтым “Circassians” фэсыусыгъагъ, ау зы нэбгырэ итыгъэп. Ащ дэжьым Черкесхэм интернетым нахь игъэкIоты- гъэу зэIукIапIэ зэдэгущыIапIэ зэряIэн фаем гулъыстагъ, ар зэрэзгъэпсыщтым ыуж сихьагъ, ау, Веб технологиехэм хэшIыкI афысиIагъэп, зэзгъэшIэнэу исхъуахьыгъэу, пкIэ зыхэмыл hosting фэлажьэрэ Geocities гупчэр къэзгъэотыгъ, Черкесхэм апае нэкIубгъо ащ къыщзэIусхыгъ.\nДжы фэдагъэп ащ дэжьым, Веб страницэ къызэIупхын фэшI Iэмэпсымэхэр ыкIи технологически шIэныгъэ ищыкIэгъагъ. МэкIэ макIэу сылъыкIуаиэщтыгъ. ТIэкIу тешIэ къэсми си- нэкIубгъо къихьахэрэм япчьагъэ хахъощтыгъ, тхьаоегъэпсэу къысаIощтыгъ.\n-НэкIубгъоу зэхэпщагъэм сыд фэдэ лъапса иIагъэр?\n-Апэрэхэм хьишъэм фэгъахьыгъэу, къэралыгъо зэфэшъхьаф хэмэ ащыпсэухэрэм яхьылIагъэу тхыгъэхэр, лъэпкъ шхыныгъохэр,сурэтхэр, тхылъхэр ыкIи орэдхэр ары итыыгъэр Нэужым фэшъхьаф веб нэкIубгъохэр зэIуахыхэу ыублагъ, ахэри нэкIубгъуакIэм щысыугъоигъэх. Бэ темышIэу тыдэ щыIэ Черкеси зэрэлъэгъун, зыщзэдэгущыIэнхэ зэIукIапIэ унэхэр яIэ хъугъэ.\n-А лъэхьаным фэгъахьыгъэу уигукъэкIыжь горэм игугъу къытфэпшIына…\n-Интернетым щызэIусхыгъэ синэкIубгъо; Израил и Къэралы гъо Телевидение къыдигъэкIырэ гъэзэтхэм ащыщ зэIуихыгъэ зэнэкъокъоу “Анахь Веб Ситэ Дэгъур” зыфиIорэм апэрэ чIыпIэр къыщдихыгъагъ. Ау, сэ нахьэу сызэрыгушхуагъэр, къэралыгъо зэфэшъхьафхэм ащыпсэрэ ныбжьыкIэхэу синэк- Iубгъо нэIуасэ щызэфэхъугъэм, яджэгу сырагъэблэгъэнэу, егъэблэгъэ тхылъ къызысфырагъахьы зыхъугъэр арыгъэ.\n-Адэ Веб нэкIубгъом сыд къырыкIожьыгъэр?\n-1996-рэ илъэсым IофышIэнэу ригъэжьэгъагъ. Илъэсхэр теш Iэ къэсми фэшхьаф нэкIубгъохэр къыхахьэхэзэ лъыкIотагъ. Я 2003-рэ илъэсым уахьтэ симыIэ зэхъум зэфэсшIыжьыгъ. ИтIанэ, пкIэ хэмылъэу узэрихьарэ нэкIубгъохэр, пкIэ ащтэу зэхъум, ар сыфэукIочыгъэп, ащ дэжьым сыеджакIуагъ.\n-А илъэсхэм хэкумрэ IэкIыб кэралхэм ащыпсэурэ Черкесхэмрэ язэфыщытыкIэ сыд фэдагъа?\n-Интернетым инэкIубгъо къатхэхэрэм инахьыбэр Америкэм, Тыркуем, Израил ыкIи Германем ащыпсэухэрэр арыгъэ. Хэкум-Кавказым щыщхэр илъэс зы тIу нэуж къэтхэнэу рагъэ- жьагъ. Дунаим тэдыи щыпсэурэ Черкесхэм иапэрэ зэIукIапIэу мы нэкIубгъор хъугъагъэ; Фесбок, Инстеграм, Ватсап ащ дэжьым къежьэгъагъэп. Къэралыгъо зэфшъхьафхэм ащыпсэурэ Черкесхэр зэрэзэлъыIэсыхэрэм улъыплъэныр гъэшIэгъондэд, зыщзэдэгущыIэхэрэ гупчэхэм зэпымыоу Iоф ашIэщтыгъ. Ныбжьым зэфэмызыщтагъэхэр ныбджэгъу зэфэхъущтыгъэх, Iоф шIапIэхэр зэдагъэпсыщтыгъ.\n-Джы сыда Iофэу узпылъыр?\n-Илъэс 20 хъугъэ унагъо сиI. Сишъхьагъусэ Сара ыцIэр. Нэбгырищ тэпIу. ТикIалэу Нарт (17), типшъашъэ Надин (14), Нэфын (11). Илъэс 25-рэ техналогием сыхэт, Intel ыкIи Siemens зыфиIорэ фирмэхэм инжениерэу сащылэжьагъ. Джы, Western Digital Company зыфиIорэ Iахь зэхэлъ IофшIапIэм сириунэшъошI.\n-Хэкум Кавказым ущыIагъа?\n-Апэрэу я 2012-рэ илъэсым сшырэ синыбджэгъухэмрэ сигъу сэу Адыгеим тыкIуагъ. Израл нэIуасэ тыщзэфхъугъагъ, Мыекъуапэ къикIыгъэ тиныбджэгъухэм тырагъэблэгъ.\nМыекъуапэ тыдэсыгъ, Адыгеим лъэгъупхьэ чIыпIэ дахэу иIэхэм зэкIэхэми тащыIагъ.\nЯ 2016-рэ илъэсым, Израил щыщэу, Адыгеим икъушъхьахэр зылъэгъу зышIоигъо щыIэмэ заIом сыгу зыкъипхъотагъ, ащ лъыпытэу сишъхьагъусэ телефонкIэ есIуагъ хэкум тыкIощт. Гъогум тытехьаным мэзитIу иIэу фитнесым тыкIуагъ, зыхэд- гъэкIыгъ, типкъы шъол тедгъэпсахьыгъ ТшIошъ мыхъузэ Адыгеим икъушъхьахэм закъщыдгъотыжьыгъ.\nКъушъхьэм тащфэзыгъ шы зыхъухэрэм. Израил икIыгъэ ку пым адыгабзэкIэ дэгъоу гущыIэрэ нэбгыритIу ахэтэу залъэ- гъум лъэшэу агъэшIэгъуагъ, гушIуагъэх. 1864-рэ илъэсхэм икIэрыкIэу дгъэзэжьыгъэм фэдэу тызэщыгушIукIыгъ, тыгухэр зэхэхьагъэх…\n-Бзэ тхапша пшIэрэр?\n-Адыгабзэ, Иврит, Инджылыз ыкIи Арапыбзэ…\n-Гъэзэтым, Жьынэпс еджэхэрэм сыд япIо пшIоигъу?\n-Шьуицахь зытелъыжьэу шъумыпшъыжьэу Iоф шьушIэмэ, къушъхьахэр зэпырыжъугъэзэн.\nÖnceki İçerik‘Зэуапlэм зыр, адырэмкlэ зэблэтхъугъагъ’\nSonraki İçerik«Узытелажьэр фIыуэ плъагъумэ – уехъулIэнущ!»


Лъэпкъ чIыпIэрысым тыдэгумэкIы | Адыгэ Макъ\nЛъэпкъ чIыпIэрысым тыдэгумэкIы\nКъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэкIэ Къэралыгъо музееу Мыекъуапэ дэтым къэгъэлъэгъонэу къыщызэIуахыгъэр лъэпкъ шэн-хабзэхэм, шIэжьым афэгъэхьыгъ.\nХыIушIом щыпсэухэрэ адыгэхэм яшэн-хабзэхэм, яныдэлъфыбзэ, къушъхьэхэмрэ цIыфхэмрэ афэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъоныр гум къегущыIыкIы. Журналистэу Виталий Штыбиныр Iофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъ. Екатерина Штыбинам сурэтхэр тырихыгъэх. 2019-рэ илъэсыр чIыпIэрыс лъэпкъхэм яныдэлъфыбзэ и Дунэе илъэсэу ООН-м ылъытагъ.\nКъэгъэлъэгъоным икъызэIухын ехьылIэгъэ зэхахьэм къыщыгущыIагъэх музеим ипащэу Кушъу Нэфсэт, шIэныгъэлэжьэу Елена Малышевар, сурэтышIхэу Бырсыр Абдулахь, Хъуажъ Рэмэзанэ, Эдуард Овчаренкэр, культурэм иIофышIэхэу Чэмышъо Гъазый, Аркадий Кирнос, фэшъхьафхэри.\nСурэтхэм лъэхъаныр, цIыфхэм ящыIакIэ къаIуатэ. ЗэхэщакIоу Виталий Штыбиным къызэрэтиIуагъэмкIэ, тилъэпкъэгъухэм ясэнэхьат, ящыIэныгъэ сурэтхэм къагъэлъагъо. Екатерина Штыбинар цIыф цIэрыIохэм, бэгъашIэхэм, ныбжьыкIэхэм аIукIагъ. Ащ ишIушIагъэмэ къахэдгъэщырэр адыгэ шъуашэм идэхагъэ, лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр ятеплъэкIэ зыфэдэхэр сурэтхэмкIэ дэгъоу къыгъэлъэгъонхэ зэрилъэкIыгъэр ары.\nШыкIэпщынаоу ТIэшъу Мурдинэ, IофшIэным иветеранхэу Мэфэгъэл Сэлымэ, Шъхьэлэхъо Дэхэмылэ, къэшъокIо ныбжьыкIэу Алинэ, нэмыкIхэм ясурэтхэм гур зыфащэ, уадэгущыIэ пшIоигъоу гупшысэхэм узэлъакIу.\nШапсыгъэ шъолъырым щыпсэурэмэ культурэмкIэ яунэхэр, языгъэпсэфыпIэхэр сурэтхэм ахэолъагъох. ЧIыпIэрысхэм ныдэлъфыбзэр къызэраухъумэрэр къэгъэлъэгъоным къыщызэIухыгъошIоп. Къиныгъохэу яIэхэм защыбдзыеныр мытэрэзэу В. Штыбиным елъытэ. Лъэпкъым зиужьыжьыным фэшI амалэу ыгъэфедэн ылъэкIыщтхэри сурэтышIым къыдилъытэзэ, нэмыкI къэгъэлъэгъонхэр зэхищэхэ шIоигъу.


Адыгеир хэхъоныгъэм игъогу тет Адыгеир хэхъоныгъэм игъогу тет » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Экономика » Адыгеир хэхъоныгъэм игъогу тет Адыгеир хэхъоныгъэм игъогу тет\nТигъэзет къызэрэщыхэтыутыгъэу, Дунэе инвестиционнэ форумэу «INVEST IN ADYGEA» зыфиIорэр мы мафэхэм республикэм икъэлэ шъхьаIэ щыкIуагъ. Тигъэзет къызэрэщыхэтыутыгъэу, Дунэе инвестиционнэ форумэу «INVEST IN ADYGEA» зыфиIорэр мы мафэхэм республикэм икъэлэ шъхьаIэ щыкIуагъ.\nТигъэзет къызэрэщыхэтыутыгъэу, Дунэе инвестиционнэ форумэу «INVEST IN ADYGEA» зыфиIорэр мы мафэхэм республикэм икъэлэ шъхьаIэ щыкIуагъ.\nАР-м хэхъоныгъэхэр зэришIын ылъэкIыщт лъэныкъохэм, экономикэм зыкъегъэIэтыгъэным, пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыхэрэм зэрякIолIэщт шIыкIэхэм «Адыгея 2030: территория роста» зыфиIорэ стратегическэ сессием ащытегущыIагъэх. Мыщ фэгъэхьыгъэ зэдэгущыIэгъум хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, компаниеу «PEMANDU» методологием ипроект хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ ипащэу Датук Кристофер Тан (Малайзия), шъолъыр инвестиционнэ агентствэхэм я Ассоциацие ипрезидентэу Линар Якуповыр, «Мега-Адыгеям» ипроектхэм язегъэушъомбгъун ипащэу Павел Градец, нэмыкIхэри. Консорциумэу «Леонтьевский центр — AV Group» зыфиIорэм игъэIорышIэкIо пащэу Алексей Крыловскэр модераторэу зэдэгущыIэгъум иIагъ.\nАлексей Крыловскэм къызэриIуагъэмкIэ, стратегием ренэу Iоф ышIэн, хэхъоныгъэхэр ышIынхэ фае. Тхьапэхэр зэтелъэу щылъыхэкIэ ыпэкIэ улъыкIотэн зэрэмылъэкIыщтыр ащ игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Инвесторхэм ренэу Iоф адэпшIэн фае.\n— Тигупчэ Iоф зишIэрэм къыщыублагъэу шъолъыр стратегие 20-м ехъу зэхэдгъэуцуагъ. Адыгеим стратегиер джыри щамыштагъэми, ар агъэцакIэ, — къыIуагъ Алексей Крыловскэм.\nМылъку зыхалъхьэрэ лъэныкъохэу тапэкIэ шIогъэшхо къэзытын зылъэкIыщтхэм ащ ягугъу къышIыгъ. Ахэр кадрэхэм ягъэхьазырын, мэкъумэщ хъызмэтым зегъэушъомбгъугъэныр, экологичнэ энергетикэр, зекIоныр, перерабатывающэ промышленностыр.\nЗэхэсыгъом хэлэжьагъэхэм республикэм иинвестиционнэ зытет нахьышIу шIыгъэным еплъыкIэу фыряIэхэр къыраIотыкIыгъэх. Къэгъэлъэгъон дэгъу къэзыгъэхьазырыгъэхэр щысэ къахьыхэзэ ахэр къэгущыIагъэх. Датук Кристофер Тан къызэриIуагъэмкIэ, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэр ыпэкIэ лъыкIотэным ыуж ит. Ащ иIофшIэн зыфэгъэхьыгъэр Адыгеим щыпсэухэрэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэныр ары.\n— Непэ форумым къекIолIагъэхэм ащыщэу Адыгеим къэкIон зылъэкIыщт инвестор тхьапша къытхэтыр? Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ зэкIэ ищыкIагъэх. Тызэгъусэу ыпэкIэ тылъыкIотэным фэIорышIэщт системэ гъэнэфагъэ зэхэтщэн фае, — къыIуагъ Датук Кристофер Тан. — Чэтыум пшъэрылъэу иIэр цыгъор къыубытыныр ары. Ащ ышъо зыфэдэщтыр тшIогъэшIэгъонэп. Инвесторхэри, Адыгеим и ЛIышъхьи тызэгъусэу «цыгъор» къэтыубытын фае. Ар сыдэущтэу тшIэщта? Правительствэм илIыкIохэм къагурыIон фае ахъщэу аIэкIэлъым зэкIэ зэрелъытыгъэр. Пшъэрылъэу зыфэжъугъэуцужьыгъэхэр къыжъудэхъунхэм пае техническэ планхэр шъуиIэнхэ фае. Ау сыд фэдэ гухэлъи пэщэ тэрэз уимыIэу зэрифэшъуашэу щыIэныгъэм щыпхырыпщын плъэкIыщтэп.\nИнвесторхэм закъыфигъазэзэ Кристофер Тан игущыIэ къыщыхигъэщыгъ проектэу зэхащэщтхэм Адыгеим икультурэ, шэн-хабзэу иIэхэр къэухъумэгъэнхэм зэрепхыгъэнхэ фаехэр. А лъэныкъохэр къыдалъытэзэ предложениехэр загъэхьазырхэкIэ, Правительствэр IэпыIэгъу къызэрафэхъущтым къыкIигъэтхъыгъ.\nФорумым хэлэжьэрэ Али Галип Савашыр тыркуе бизнесменхэм ацIэкIэ къэгущыIагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, Адыгеим иэкономикэ инвестициехэр къыхалъхьаным фэхьазырых.\n— 1930-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Урысыемрэ Тыркуемрэ сатыу-экономическэ зэпхыныгъэ яIэу зэдэлажьэх. Адыгеим зыкъыфэзгъазэмэ, культурнэ-тарихъ зэпхыныгъэу тиIэр лIэшIэгъу пчъагъэхэмкIэ къэтлъытэн тлъэкIыщт. Мы IофымкIэ ащ ишIогъэшхо къэкIонэу сеплъы. Илъэс зэкIэлъыкIохэм зэзгъэгъотыгъэ опытымкIэ Адыгеим сыкъыдэгощэным сыфэхьазыр, — къыIуагъ Али Галип Савашыр.\nШъолъыр инвестиционнэ агентствэхэм я Ассоциацие ипрезидентэу Линар Якуповым ежь иеплъыкIэ зэдэгущыIэгъум къекIолIагъэхэм къафиIотагъ.\n— Хабзэм икъулыкъухэми, бизнесми аIорэм емыпцIыжьхэу япшъэрылъхэр агъэцэкIэнхэ фае. Мыщ дэжьым муниципалитетхэр ары анахь мэхьанэшхо зиIэ хъухэрэр — проектхэм ягъэцэкIэн процент 80-м нэсэу ахэм атефэ. ЗэкIэ зэгъусэхэу, зы купэу зэхэтхэу Iоф зэдашIэн фае. Татарстан мыщ фэдэ гъогу къыкIугъ ыкIи ар зэрэтэрэзыр сицыхьэ телъэу къэсэIо, — къыIуагъ Линар Якуповым.\nИIофшIэн зэрэзэхищэрэмкIэ, анахьэу мэхьанэ зэритыхэрэм ягугъу къышIыгъ Китаим щыIэ энергетическэ компание анахь инхэм ащыщым илIыкIоу Ши Гуолянг.\n— Дунаим тет къэралыгъо 40-м ехъумэ япроектхэм инвестициехэр тикомпание ахилъхьагъэх. Адыгеим тапэкIэ Iоф дэтшIэным тызэрэфэхьазырыр теубытагъэ хэлъэу къэсэIо. Энергетикэм, фабэм, гидроэлектростанциехэм, тыгъэкIэ Iоф зышIэхэрэм яшIын епхыгъэ проектхэм тадэлэжьэщт, — къыIуагъ Ши Гуолянг.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, хэхъоныгъэм иконцепцие изыфэгъэхьазырын общественнэ организациехэр, финанс институтхэр ыкIи бизнес-сообществэр къыхагъэлажьэх.\n— Зы нэбгырэм изакъоу зэшIуихыщтыр макIэ. Тызэгъусэу мы Iофыгъохэм тыкъякIуалIэмэ, гъэхъэгъэшIухэр зэрэтшIыщтым щэч хэлъэп. Непэ муниципалитетхэм, псэупIэхэм япащэхэр ыкIи хэбзэ къулыкъухэр тызыкоманд. Ащ къыхэкIыкIэ республикэм хэхъоныгъэу ышIыщтхэм ястратегие щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэ хъунэу сыщэгугъы. Инвесторхэм Iоф зэрадатшIэрэм зыкъыфэбгъазэмэ, ахэм опытэу аIэкIэлъыр къызфэдгъэфедэным тыфэхьазыр, — къыIуагъ кIэухым КъумпIыл Мурат.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ компаниеу «PEMANDU» зыфиIорэм методологием ипроект хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ ипащэу Датук Кристофер Танрэ зэрэзэIукIагъэхэр къэзыушыхьатырэ Протоколым кIэтхагъэх. Адыгэ Республикэмрэ къэралыгъо гъэIорышIапIэм иинститутрэ (Малайзиер) стратегическэ хэхъоныгъэхэм алъэныкъокIэ зэдэлэжьэнхэм ар иапэрэ лъэбэкъу.\n2021-рэ илъэсым ехъулIэу сомэ миллиарди 7,8-рэ зыосэ гидроэлектростанцие Адыгеим щашIыщт. Ащ фэгъэхьыгъэ зэзэгъыныгъэм кIэтхагъэх Iахьзэхэлъ обществэу «Адыгейская ГЭС» зыфиIорэм игенеральнэ пащэу Игорь Осмоловскэмрэ китайскэ компаниеу «Амур-Сириус» зыцIэм игенеральнэ пащэу Тао Жаньрэ.\nДжащ фэдэу швейцарскэ фирмэу «Мерц» зыфиIорэм иоборудование агъэфедэзэ етIэф къыдэзыгъэкIырэ заводыкIэ Адыгеим щышIыгъэным фэгъэхьыгъэ зэзэгъэныгъэм кIэтхагъэх.\nМы проектхэр гъэцэкIагъэхэ зыхъукIэ, экономикэм шIуагъэ къызэрэфахьыщтым дакIоу IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр щыIэхэ хъущтых, чIыпIэ бюджетхэм къарыхьэрэ хэбзэIахьхэм ахэхъощт.


Черкесие илъэпкъыпсэхэм хэкурысхэм афэгъэзэгъэ яджэпсалъ »\n16.09.2010 – 23:30 – Натпресс\nУрысыем цIыф пчъагъэу исым икIэтхыкIыжьынэу чэпыогъу мазэм щыкIощтым бэп къыфэнагъэр. Зы мазэ нэуж кIэтхыкIыжьакIохэм шъузщыщ лъэпкъымкIэ къышъоупчIынхэу зыкъышъуфагъэзэщт.\nШъо акъыл шъодгъэгъотын гухэлъ тиIэкIэ арэп. Непэ, джыри хэку тиI тэIошъумэ, ар, сыдырэ къиныгъуи зыпэкIэкIыгъэхэу хэкум щыпсэурэ адыгэхэм къызэрэдахыгъэр тэшIэ ыкIи шъори хъурэ-шIэрэ пстэуми гу зэралъышъутэрэм тыщыгъуаз.\nШъушIэн фаеу тызыфаер ары; бэ шIагъэу тышъупэкIэрэплъы ыкIи "Черкессием ихэкупсэхэу" зытлъытэжьынымкIэ гушхуагъэ къытэзытырэри шъоры. Мыщ дакIоу шъо кIуачIэу къытэшъутырэм ишIуагъэкIэ хэкумрэ хэхэсымрэ азфагу лъэпкъ гупшысэм фэгъэхьыгъэу зэпхыныгъэ пытэ илъы хъуным тыдэлажьэ.\nЦIыфхэмрэ лъэпкъхэмрэ я гъэшIэ гъогу, мэхьанэшхо зи1э къэгъэзап1эхэр, мафэхэр ык1и нэгъэупIэпIэгъу уахътэхэр къафыкъокIэу къыхэкIы. Ащ фэдэ уахътэр къызысырэм, лъэпкъым ыпэ итэу кIэщакIо фэхъухэрэм аIощт-ашIэщтхэм, ахэр зэрэзекIощтхэм мэхьанэшхо яIэ мэхъу. Мы гупшысэ-зэхашIэм тыкъыпкъырыкIызэ къэтIонэу тызыфаер, къэблагъэрэ кIэтхыкIыжьыным Адыгэ – Чэркэс лъэпкъым пае мэхьанэ ин иIэу тш1ош1ы.\nТятэжъмэ лъэпкъгъэкIод къязышIылIэу ахэр яхэку изыфыгъэхэм, хэкум къинэжьыгъэ тIэкIоу шъори купитфэу шъуаугощыгъ. Тэри титарихърэ тихэкурэ адытиIэ зэпхыныгъэр зэпаутышъ, тызэпэIапчъэ ташIыгъагъ. Непэ лъэпкъэу тыщыIэным, тинеущырэ мафэрэ зыфэдэщтым фэгъэхьыгъэу тиIэ щынагъор; джа тызэрэзэрэугощыгъэр, тызэрэзэкIэрычыгъэр ары.\nТэ Абдзахэхэр, Къэбартаехэр, Шапсыгъэхэр, Убыххэр, Бжъэдыгъухэр, КIэмгуехэр... зэкIэ Адыгэхэр зы лъэпкъэу тызэрэщытым, тэ "Адыгэ"кIэ тызэджэжьы пэтми нэмыкIхэр "Черкес"кIэ къызэрэтаджэхэрэм; тятэжъхэми Черкес лъэпкъ гупшысэм дырагъаштэу яхэку ЧеркессиекIэ зэреджагъэхэм шIошъхъуныгъэ афытиI.\nМы кIэтхыкIыжьыным тэ къызэрэтэупчIыщтхэр непэ "ты хэт?" къодыер арэп, къэкIощт лъэхъаным тызэрэхъущтыр, тыхъунэу тызыфэещтыри ары. Арышъ, кIэтхыкIыжьын Iофтхьабзэр екIокIыфэ мы итэкъухьагъэ шIыкIэ-гъэпсыкIэм тызэрэфэмыер, зэкIэми зэдатштэу "Тызэрэадыгэр, Тызэрэчеркес"ыр имыкIыжьынэу гум-шъхьэм идгъэтIысхьан, зы лъэпкъ тыхъужьынэу тызэрэфаер зэрэдунаеу щыдгъэIун фае.\nАры! КIэтхыкIыжьыным е адыгейцэу, къэбэртаеу, шапсыгъэу ... зыщядгъэтхынышъ, тызэритэкъухьагъэр ыкIи Урыс, Тырку, Араб тызэрэхъужьыщтыр къэдгъэлъэгъощт е зэкIэми тызылъэпкъ - тыадыг, тычеркес тIонышъ, зы лъэпкъ тыхъужьыным игъогу тытеуцощт.\nТилъэпкъы ипащэхэр, тихабзэ IофшIапIэхэр, ШIэныгъэхэмкIэ Урысие Академием зы лъэпкъэу тызэрэщытыр къыкIиIотыкIыжьыгъэ пэтзэ Дунэе Адыгэ Хасэмрэ Тиреспубликэхэм япащэхэмрэ мыщ фэдэ мэхьэнэ ин зиIэ Iофыгъом ыдэжькIэ гугъуемыл1ыхэу зи къызэрамы1орэр, ари пакIошъ тицIыфхэм ашъхьа нахь къызэIагъэхьау зэрэдезэкIохэрэр лъэшэу тэгъэшIагъо ыкIи тилъэпкъыр лъэпкъ хъужьыным пае мы лъэубэкъоу тарихъ мэхьанэ ин зиIэр шъудзынэу гугъапIэу тиIэр нахь ины шъушIынэу тышъущэгугъу.\nОрэпсэу Адыгэ Лъэпкъым илъэпкъ банэр!\nТэгъулан ЕкъубХьапэе Эрхьан\nЖадэ Умар Губж Иляс ЩэшIыкъо Мурат\nНэхущ СэдатКlубэ Мэрвэ\nЧеркессия.нет – www.cherkessia.net\nЧеркес.нет – www.cerkes.net\nПамуккалэ университет икъафкъас ныбжьыкIэ куп\nОпубликовал administrator, 16-09-2010, 17:25. Просмотров: 1512\n– Адыгэ хэгъэгу Хасэмрэ Адыгеим ыкIи Пшызэ шъолъырым ямуфтиятрэ зэдаштэгъэ дж ...\n– Лъэпкъым итарихъ тегущыIагъэх


Автор Тема: Альбомы для монет: плюсы и минусы (Прочитано 24051 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (19.33 кБ, 448x257 - просмотрено 235 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (22.44 кБ, 448x330 - просмотрено 202 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (24.01 кБ, 448x336 - просмотрено 202 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (30.89 кБ, 414x336 - просмотрено 342 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (21.45 кБ, 448x183 - просмотрено 239 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (50.33 кБ, 800x435 - просмотрено 231 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (44.71 кБ, 800x430 - просмотрено 200 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (45.17 кБ, 800x347 - просмотрено 183 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (21.12 кБ, 448x336 - просмотрено 206 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (14.3 кБ, 448x184 - просмотрено 160 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (8.27 кБ, 249x228 - просмотрено 138 раз.)


Краснодар краим хагъэхьажьыщтэп | Адыгэ Макъ\nКраснодар краим хагъэхьажьыщтэп\nУф-м и Следственнэ комитет иследственнэ ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэр Краснодар краим мыщ фэдэ иведомствэ зэрэхамыгъэхьажьыщтыр пресс-конференцием къыщиIуагъ шъолъыр следственнэ ГъэIорышIапIэм ипащэу Александр Глущенкэм.\nАдыгеим щыIэ следственнэ ГъэIорышIапIэр Краснодар краим ием хагъэхьажьын алъэкIынэу ыпэкIэ Адыгеим и Парламент щытегущыIагъэхэу щытыгъ. Ащ къыхэкIэу депутатхэм Федерацием и Совет ыкIи Къэралыгъо Думэм джэпсалъэкIэ зафагъэзагъ, республикэ ведомствэр зыми емыпхыгъэ чIыпIэ къулыкъу статус иIэу къэгъэнэжьыгъэнэу.\n— Адыгеим иследственнэ ГъэIорышIапIэ зыми емыпхыгъэу къэгъэнэжьыгъэнымкIэ УФ-м и Президент и Администрацие, Федерацием и Совет, Къэралыгъо Думэр, Адыгеим ихэбзэгъэуцу ыкIи игъэцэкIэкIо къулыкъухэр къыкъоуцуагъэх. Ащ нэмыкIэу республикэм щыпсэухэрэм ГъэIорышIапIэм мэхьанэшхо раты, — къыIуагъ Александр Глущенкэм.\nЫпэкIэ следственнэ гъэIорышIапIэхэу Севастополь ыкIи Къырым, Хакасиер ыкIи Красноярскэ краир, Еврей автоном хэкур ыкIи Хабаровскэ краир зэхэгъэхьажьыгъэнхэм епхыгъэ унашъор Урысыем щаштагъ.


Адыгея Сегодня – Театрэм гъэхъэгъэшIухэр ешIых\nТеатрэм гъэхъэгъэшIухэр ешIых\tПоделиться материалом\nДата публикации: 07.12.2016 12:21\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан АР-м и Лъэпкъ театрэ ихудожественнэ пащэу Шъхьэлэхъо Светланэрэ театрэм иартисткэу Хьалэщтэ Саныетрэ тыгъуасэ аIукIагъ.\nРеспубликэм итеатральнэ искусствэ тапэкIэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм иIофыгъо ахэр тегущыIагъэх. Илъэсэу тызыхэтым лъэпкъ театрэм гъэхъэгъэшIухэр ышIынхэ, IофшIэным екIолIакIэхэр къыфигъотынхэ зэрилъэкIыгъэр республикэм ипащэ къыхигъэщыгъ.\n- СпектаклыкIэхэр репертуарым хэгъэхьэгъэнхэм, артист, режиссер, сценарист ныбжьыкIэхэм зыкъызэIуахын амал яIэным шъунаIэ тежъугъэтын фае. Ахэм щыкIагъэу яIэхэр къыдэшъулъытэзэ, яквалификацие хагъэхъоным пае Москва, Санкт-Петербург ащеджэнхэу жъугъэкIонхэм мэхьанэшхо иI, - къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nРеспубликэм ипащэхэм пшъэрылъэу къагъэуцугъэхэр, унашъоу ашIыгъэхэр гъэцэкIэгъэнхэм анаIэ зэрэтетыр Шъхьэлэхъо Светланэ къыхигъэщыгъ. Театрэм актерыкIэхэр къыхэхьэх, ахэр республикэм ирайон гупчэхэм, псэупIэ цIыкIухэм бэрэ ащэIэх. А лъэныкъом мэхьанэшхо ратэу художественнэ пащэм къыгъэнэфагъ.\nМыщ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ театрэм гъэхъэгъэшIухэр ышIынхэ ылъэкIыгъ. ГущыIэм пае, шэкIогъум и 15-м къыщегъэжьагъэу и 22-м нэс кIогъэ региональнэ фестивалэу «Пшызэ театральнэр» зыфиIорэм ижюри зэрилъытагъэмкIэ, спектаклэу «ЛъышIэжьым» ным ироль къыщызышIыгъэ Хьалэщтэ Саныет анахь актрисэ дэгъоу къыхахыгъ. Саныет ежь къызэриIуагъэмкIэ, мыр иапэрэ роль ин.\nАР-м и ЛIышъхьэ зэIукIэгъум зэфэхьысыжьхэр къыфишIыхэзэ, творческэ купым тапэкIи IэпыIэгъу зэрэфэхъущтхэр къыIуагъ.


НахьыбэкIэ тагъэгугъэ | Адыгэ Макъ\nУрысыем и Къыблэ, Темыр Кавказым атлетикэ псынкIэмкIэ язэнэкъокъу Адыгэ республикэ стадионым мэкъуогъум и 6 — 7-м щыкIуагъ. Хъулъфыгъэхэр, бзылъфыгъэхэр якупхэм ащызэIукIагъэх. Илъэс 23-м нэс зыныбжьхэр шъхьафэу зэнэкъокъугъэх.\nАдыгеим испортсменхэу хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэхэм шъуащытэгъэгъуазэ. Пэрыохъухэм къялъэзэ метри 110-рэ къэзычъыгъэ Алексей Кудрявцевым тыжьын медалыр къыфагъэшъошагъ. Метрэ 200-р къызечъым, ящэнэрэ чIыпIэр къыхьыгъ.\nЕлена Ермолинар едзыгъуи 7 хъурэ спорт зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъ. Очко 5590-рэ ригъэкъуи, ятIонэрэ чIыпIэр къыдихыгъ.\nОлеся Иваненкэр зэлъыпытэу гъогогъуи 3 къэлъэнымкIэ къахэщыгъ, ятIонэрэ чIыпIэр къыхьыгъ. Александр Святобог метри 100 нэгъэупIэпIэгъуи 10,72-кIэ къычъыгъ, тыжьын медалыр къыдихыгъ. Максим Ярославкиныр метрэ 1500-рэ къэзычъыгъэхэм ахэтыгъ, ятIонэрэ хъугъэ. Евгения Дерган гъогогъуи 7 едзыгъо зэнэкъокъум ящэнэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ.\nИлъэс 23-м нэс зыныбжьхэм язэIукIэгъухэм тиспортсмени 4-мэ медальхэр къыщахьыгъэх. Анастасия Ткаченкэмрэ Оксана Камиринамрэ гъогогъуибл едзыгъохэм ящэнэрэ чIыпIэхэр къащахьыгъэх. Белла Гогодзе метрэ 800-р къызечъым, ятIонэрэ хъугъэ. ЗэIэпахызэ метрэ 400-р тиспортсменхэм къызачъым, ятIонэрэ чIыпIэр къыдахыгъ.\nИлъэс 20-м ыкIи илъэс 18-м нэс зыныбжьхэри якупхэм ащызэнэкъокъугъэх. ХагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр нэбгырэ 13-мэ къыдахыгъэх.\n— Спорт зэIукIэгъухэр дэгъоу кIуагъэх, — къытиIуагъ зэнэкъокъум исудья шъхьаIэу Евгений Пешковым. — Стадионыр зэтегъэпсыхьагъ, нэбгырэ пэпчъ иIэпэIэсэныгъэ къыгъэлъэгъонымкIэ амалышIухэр иIэх. Атлетикэ псынкIэр спорт лъэпкъ гъэшIэгъонэу щыт. НыбжьыкIэхэм ягуетыныгъэ тигуапэу тылъыплъагъ. Адыгэ Республикэр зэнэкъокъухэм ягупчэ зэрэхъурэр сигуапэу къыхэсэгъэщы, республикэм иIэшъхьэтетхэм зэхэщэн Iофэу агъэцакIэрэм щысэ тепхынэу щыт.\nАдыгеим испорт еджапIэу N 1-м ипащэу Сергей Сухановым къытиIуагъ тиспортсменхэм яIэпэIэсэныгъэ зэрэхагъэхъуагъэр, Урысыем икIэух зэIукIэгъухэм ахэлэжьэнхэм зэрэфэхьазырхэр.\nСурэтым итхэр: спортсменхэр зэнэкъокъух.


Адыгэ Хэку Таймс: 2019-м IэкIыб къэралыгъохэм ащыщ нэбгрэ мин 18 Адыгэ Республикэм къихьагъэх\n2019-м IэкIыб къэралыгъохэм ащыщ нэбгрэ мин 18 Адыгэ Республикэм къихьагъэх\nСтатистикэмкIэ Федеральнэ къулыкъум Краснодар краимкIэ ыкIи Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ къызэритыгъэмкIэ, 2019-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 1-м ехъулIэу Адыгэ Республикэм щыпсэухэрэм япчъагъэ нэбгырэ 462655-рэ хъущтыгъэ ыкIи илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу а пчъагъэм нэбгырэ 7921-рэ къыхэхъуагъ.\nАщ лъапсэ фэхъугъэр тикъэралыгъо цIыфэу къихьагъэм ипчъагъэ зэрэхэхъуагъэр ары, 2019-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 1-м ехъулIэу нэмыкI къэралыгъохэм къарыкIхи нэбгырэ 9291-рэ Адыгеим къэкIуагъэх.\nАР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ кощын IофхэмкIэ и ГъэIорышIапIэ итхьаматэ игуадзэу Шэуджэн Руслъан къызэриIуагъэмкIэ,2019-рэ илъэсым IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыгъэхэу ыкIи гражданствэ зимыIэхэу Адыгеим къихьагъэхэм япчъагъэ мин 18-м шIокIы. БлэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр процент 17,8-кIэ нахьыб. СНГ-м хахьэхэрэ къэралыгъохэм яцIыфхэр нахьыбэу къыздикIыгъэхэр Узбекистан (нэбгырэ 3798-рэ), Туркменистан (нэбгырэ 2912-рэ), Таджикистан (1649-рэ) Украинэр (1479-рэ), Армениер (1509-рэ) ыкIи Азербайджан (1253-рэ).\nМыхэм янахьыбэр тиреспубликэ IофшIапIэкIэ къэкIуагъэх. Адыгеим Iоф щашIэн алъэкIынэу ахэм Iизын зыпылъ тхылъхэр аратых. Хэбзэгъэуцугъэм фэхъугъэхэ зэхъокIыныгъэхэм къадыхэлъытагъэу 2019-рэ илъэсым IэкIыбым къикIыгъэхэу ыкIи гражданствэ зимыIэхэу Адыгеим къэкIуагъэхэм патент 3127-рэ, Iоф щызышIэщтхэм патент 62-рэ афагъэпсыгъэх. Патентыр нахьыбэу зэратыгъэхэр Узбекистан, Таджикистан, Азербайджан къарыкIыгъэхэр арых.\n— 2018-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, гъэрекIо процент 24-кIэ нахь макIэу къегъэблэгъэ тхылъыр, проценти 10,5-кIэ нахьыбэу визэр афэтшIыгъэх. Мыщ фэдэ тхылъхэр зэттыгъэхэм ыужыкIэ хабзэр амыукъонэу, бзэджэшIагъэхэр зэрамыхьанхэу талъэплъэ. Кощыным ылъэныкъокIэ хэбзэгъэуцугъэр зыукъуагъэхэр къыхэгъэщыгъэнхэм ыкIи ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэм афэшI ГъэIорышIапIэм оперативнэ-пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэу «Мигрант», «Патент» «Адрес», «Нелегал» зыфиIохэрэр республикэм щызэхещэх, — къыIуагъ Шэуджэн Руслъан.\n2013-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу IэкIыбым къикIыгъэхэу урысые гражданствэ зыштэнхэу фаехэм япчъагъэ къеIыхырэп. ГущыIэм пае, 2019-рэ илъэсым IэкIыбым къикIыгъэ нэбгырэ 1453-мэ гражданствэ афагъэпсыгъ, блэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ, мы пчъагъэр проценти 172-кIэ нахьыб. Джащ фэдэу урысыбзэр ашIэу заявление къэзытыгъэхэм япчъагъэ процент 48,1-кIэ нахьыбэ хъугъэ.\nУФ-м игражданствэ нахьыбэу зыгъэпсыгъэхэр Украинэм (нэбгырэ 983-рэ), Армением (102-рэ), Сирием (91-рэ), Казахстан (40) къарыкIыгъэхэр арых. Джащ фэдэу «Вид на жительство» къыдэзыхыгъэхэм япчъагъэ проценти 9,5-кIэ, охътэ гъэнэфагъэкIэ Урысыем щыпсэунхэмкIэ Iизын къызэратыгъэхэр процент 21-кIэ нахьыбэ хъугъэх.\nШэуджэн Руслъан къызэриIуагъэмкIэ, 2019-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 31-м ехъулIэу IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыгъэхэр ыкIи гражданствэ зимыIэхэр охътэ гъэнэфагъэкIэ Адыгеим щыпсэунхэмкIэ квотэ 600 фэдиз аратыгъ. Ащ ишIуагъэкIэ квотэ фаехэу къыкIэлъэIугъэхэ нэбгырэ 461-мэ ятхылъхэр афагъэпсыгъэх.\n— Кощыным ылъэныкъокIэ хабзэр амыукъонымкIэ, ащ фэдэхэр къыхэгъэщыгъэнхэмкIэ ыкIи хэбзэукъоныгъэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ ГъэIорышIапIэм оперативнэ-пэшIорыгъэшъ Iофтхьэбзэ 30 фэдиз Адыгэ Республикэм щызэхищагъ. Ахэм яшIуагъэкIэ административнэ хэбзэукъоныгъэ 3092-рэ къыхэдгъэщыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ, мы пчъагъэр процент 16,9-кIэ нахьыб. НахьыбэрэмкIэ хэукъоныгъэу къыхэдгъэщыхэрэм ащыщ IэкIыб хэгъэгухэм къарыкIыгъэхэм регистрациер аухыгъэу хэгъэгум зэрэщыпсэухэрэр, патентыр амыгъэпсыгъэу къэралыгъом зэрисхэр. Ащ фэдэу къыхэдгъэщыгъэхэм тазырхэр атетэлъхьэх ыкIи хэгъэгум исынхэ фимытхэу итэгъэкIыжьых. Урысые Федерацием къихьанхэм шапхъэу пылъхэр зэраукъуагъэхэм къыхэкIэу нэбгырэ 1132-мэ административнэ протоколхэр афэттхыгъэх. IофшIэнымкIэ шапхъэу щыIэхэр аукъуагъэхэу нэбгырэ 407-мэ административнэ пшъэдэкIыжь ядгъэхьыгъ. IэкIыбым къикIыгъэхэ нэбгыри 144-рэ ашъхьэ фимытхэу республикэм идгъэкIыжьыгъэх. Кощыным пылъ хэбзэгъэуцугъэр зыукъогъэхэ иностранцэ нэбгырэ 43-р Урысыем къихьанхэ фимытхэу гъогур афызэфэтшIыгъ. Джащ фэдэу хэбзэукъоныгъэр зыукъогъэхэ нэбгырэ 98-мэ уголовнэ Iоф къафызэIуахыгъ, — къыIуагъ Р. Шэуджэным.\n2019-рэ илъэсым гъэтхапэм и 12-м АР-м иминистрэхэм я Кабинет иунашъокIэ къэралыгъо программэу «По оказанию содействия добровольного переселения соотечественников, проживающих за рубежом» зыфиIоу 2019 — 2021-рэ илъэсхэм ателъытагъэр аштагъ. Мы программэм хэлэжьэнхэу фаехэу IэкIыбым щыпсэухэрэ тилъэпкъэгъу нэбгыри 6-мэ заявление къатыгъ, нэбгыритIумэ яунагъохэр ягъусэх. Къэралыгъо программэм хэлэжьэнхэ алъэкIынэу зэкIэми Iизын аратыгъ.\n— Патентым къыкIэкIогъэ ахъщэу сомэ миллион 81-м ехъу АР-м ибюджет идгъэхьагъ, — еIо Руслъан. — Адыгеим рэхьатныгъэ зэрилъым пае цIыфэу къихьэрэр бэдэд. IофшIапIэ къязытыщтхэр къызэряжэхэрэм къыхэкIэу, илъэсыбэ хъугъэу а зы нэбгырэхэр Адыгеим IофшIапIэкIэ къэкIох.\nХэбзэгъэуцугъэм зэхъокIыныгъэхэу фэхъугъэхэм къызэрадыхэлъытагъэу, Iоф щызышIэнэу тикъэралыгъо къихьэгъэ цIыфым медицинэ уплъэкIунхэр ымыкIугъэхэу патентыр афашIырэп. Уз щынагъохэр тихэгъэгу къырамыхьанхэмкIэ мыр зигъо Iофыгъоу щыт. Ащ фэдэ хъугъэ-шIагъэ къызыхагъэщыкIэ, IэкIыбым къикIыгъэхэр хэгъэгум рагъэкIыжьых.\n— Мы мафэм ехъулIэу Китаим щыщ нэбгырэ 13 Адыгеим щыI. Ахэм ащыщэу нэбгыри 3-р студент. Нэбгыри 6-р сатыум пылъ, ахэр 2018-рэ илъэсым ыкIэхэм Адыгеим IофшIапIэкIэ къэкIуагъэх, азыныкъом мэлылъфэгъум агъэзэжьыгъ. Ащ нэмыкIэу нэбгыри 4-мэ «Вид на жительство» яIэу бэшIагъэу Адыгеим щэпсэух. Мы илъэсым Китаим къикIыгъэу зыпари Адыгеим къихьагъэп. КъэIогъэн фае, пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Инновация» зыфиIоу Мыекъопэ районым щыIэм пхъэм икъыдэгъэкIынкIэ Китаим щыщхэр къыщэнхэшъ, Iоф аригъэшIэнэу АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ Iизын къыщыратыгъ. Арэу щытми, зыпари къэкIуагъэп. Арэущтэу зыкIэхъугъэри гъэнэфагъэ. Мы мафэхэм Китаим къыщекIокIырэ зэпахырэ уз щынагъом къыхэкIэу Урысыем зыпари къырагъахьэрэп. Тэри, тигъэIорышIапIэкIэ ащ лъэшэу тылъэплъэ, — къыIуагъ Шэуджэн Руслъан.