Фаусыгъагъэр «Майкопское эхо» — Адыгэ макъ\nФаусыгъагъэр «Майкопское эхо»\nИлъэси 110-кIэ узэкIэIэбэжьмэ гъэзетэу «Майкопское эхо» зыфиIорэм иапэрэ номер Мыекъуапэ къыщыдагъэкIыгъагъ. Ар литературнэ-общественнэ ыкIи сатыу-промышленнэ гъэзетэу алъытэгъагъ, ау къыхаутырэ тхыгъэхэр а гъунапкъэхэм арыкIыщтыгъэх.\nЗэман зэблэкIыгъуагъ. Я 20-рэ лIэшIэгъум иапэрэ илъэсхэр зэкIэлъыкIощтыгъэх. Пачъыхьэм итетыгъо Урысыем щигъэпытагъэу ичIыгухэм заригъэушъомбгъущтыгъ. Апэрэ революционерхэр щыIэкIакIэ агъэпсынэу шъэфэу зэрэугъоищтыгъэх, пачъыхьагъур зэрэтырадзыщтым тегущыIэщтыгъэх.\nМыекъуапэ щыпсэухэрэм Урысыем щыхъурэ хъугъэ-шIагъэхэм якъэбархэр шIэхэу къанэсыщтыгъэп. Февральскэ революциер къызыдахыми, игъом ашIагъэп. ЯтIонэрэ Николай зэрэмыпачъыхьажьыр, Временнэ правительствэ зэрэзэхащагъэр, нэмыкI къэбархэри заохэм ахэлэжьагъэхэу къэзгъэзэжьыхэрэм къаIуатэщтыгъэх. Революциер къызыдахыгъэр цIыфхэм зашIагъэр мэфэ 11 тешIагъэу ары. Хъугъэ-шIэгъэ иным икъэбар гъэзетхэм къатхыгъ.\nГъэзетэу «Мыекъопэ джэрпэджэжьыр» къыдэзгъэкIыщтыгъэр журналистэу Д. И. Рогачевыр ары. Пшызэ краим къыщыдэкIырэ гъэзетхэм ащ итхыгъэхэр бэрэ къарыхьэщтыгъэх. ТхэкIо IэпэIасэу, нэфаIоу, шъыпкъагъэ зыхэлъ цIыфэу щытыгъ. Гъэзетым иредактор зэхъум къэлэ Думэм хадзыгъагъ.\nРедакциер урамэу Пушкиным ыцIэ зыхьырэм тетыгъ. Гъэзетым узэрэкIэтхэщтым ыкIи къызэрэпфахьыщтым соми 5 лъыптынэу щытыгъ. Ащ иапэрэ номер 1911-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 30-м къыдэкIыгъагъ.\nПачъыхьагъур зыщылъэш къэралыгъошхом революциер къызэрэщыдахыщтыр цIыфхэм амышIэщтыгъэми, ащ ифэмэ-бжьымэ къанэсыгъ. Ащ емылъытыгъэу гъэзетэу «Майкопское эхо» къалэм щыхъурэ-щышIэхэрэр, ащ дэсхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыфэдэр, общественнэ организациябэу щызэхэщагъэхэм Iоф зыдашIэрэ Iофыгъохэр къытхыщтыгъэх.\nГъэзетыр политикэм зэрэпэчыжьагъэр апэрэ номерэу къытыридзэгъагъэм иапэрэ нэкIубгъо къихьэгъэгъэ тхыгъэм къеушыхьаты. Ар зыфэгъэхьыгъагъэр къыкIэлъыкIорэ 1912-рэ илъэсым джыри зы гъэзет, «Майкопская газета» ыцIэу къыдэкIэу зэрэригъэжьэщтыр ары.\nМыекъуапэ дэс цIыфхэм ящыIакIэ тыдэкIи щыпсэухэрэм афэдагъ. Байхэри, тхьамыкIэхэри ахэтыгъэх. Мылъку зиIэхэу къэкIожьыгъэхэм я 19-рэ лIэшIэгъум ыкIэм къалэм къыдашIыхьэгъэ унэхэм джыри къэлэ гупчэр къагъэдахэ: хьакIэщхэр, тучанхэр, аптекэр, театрэр, нэмыкIхэри.\nЛъэкI зиIэхэм яунагъохэр къызэрагъэгъунэщтыгъэхэм фэшъхьафэу, зыщыпсэунхи зыщышхэнхи зимыIэ тхьамыкIэхэм апае унэ шъхьаф къызэрэзэIуахыгъэм, къалэм ипащэ цIыфхэм яфэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэн икъоу зэрэпылъым афэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр гъэзетым къыхиутыщтыгъэх. Телефон станцие, мэшIоку гъогу, псырыкIуапIэхэр зэрашIыгъэхэр къыIуатэщтыгъэх.\nГъэзет нэкIубгъохэм къарагъахьэщтыгъэхэм ащыщых пачъыхьэу Николай Временнэ правительствэм ышIырэ унашъохэр Кавказым щыпсэухэрэм агъэцэкIэнхэу къызэряджагъэр. Джащ фэдэу Москва щызэхэщэгъэ общественнэ организациехэм я Комитет пачъыхьэмрэ ишъхьэгъусэрэ лъэтемытэу агъэтIысынхэ фаеу зэрыт унашъор Временнэ правительствэм зэрэфигъэхьыгъагъэр гъэзетым къыхиутыгъ. Пачъыхьэм къыхэкIыгъэхэмрэ къыпэблагъэхэмрэ ащыщ гори къэралыгъо е дзэ къулыкъухэм пащэ афамышIынхэу кIэлъэIущтыгъэх.\nГъэзетым къыхиутыхэрэр цIыфхэм ящыIакIэ зыфэдэм, ягумэкIыгъохэм къатегущыIэщтыгъэх. Зыхэр псэупIэ лъыхъущтыгъэх, адрэхэм пхъэупса-фэ гъэстыныпхъэ ашIынэу зэрэфаехэр къыратхэщтыгъ. Тедзэгъу пэпчъ мэкъэгъэIу зэфэшъхьафхэр итыгъэх. ГущыIэм пае, илъэси 3 нахь зымыныбжь пшъэшъэжъыер гъощагъэу зэрамыгъотыжьырэр, зылъэгъухэрэм къыздащэжьыщт чIыпIэр гъэзетым къырагъэхьэгъагъ.\nГъэзетэу «Майкопское эхо» зыфиIорэр Совет хабзэр къызыдахыгъэм охътабэ темышIагъэу зэфашIыжьыгъагъ. Ау цIыфхэр къэбархэм ащыкIэщтыгъэхэп. Революциер къэмысызэ нэмыкI гъэзетхэри къытырадзэщтыгъэх. ГъэшIэгъоныр гущыIэу «Мыекъуапэр» нахьыбэу ахэм ацIэхэм къахэщыщтыгъ. Илъэс зэфэшъхьафхэм «Мыекъопэ листокыр», «Мыекъопэ щыIакIэр», «Мыекъопэ къэбархэр», «Мыекъопэ нэплъэгъур», «Мыекъопэ гъэзетыр», «Подъемыр», нэмыкIхэри къалэм итхылътедзапIэу «Кавказым» къыщыдагъэкIыщтыгъэх.\nТызхэт лъэхъаными къалэм къыщыдагъэкIырэ гъэзетым ыцIэр «Мыекъопэ къэбархэр». Ащ изакъоу къэлэдэсхэм ящыIэкIэ-псэукIэ, зыгъэгушIохэри зыгъэгумэкIыхэри игъэкIотыгъэу къеIуатэх. Адыгэ Республикэм игъэзетхэу «Адыгэ макъэмрэ» «Советскэ Адыгеимрэ» Мыекъуапэ къыщыхаутых.\nЦIыф лъэпкъыр щэIэфэ гъэзетхэри къыдэкIыщтых, яюбилейхэр къызысыхэкIэ блэкIыгъэр зыфэдагъэр анэгу къыкIагъэуцожьыщт.\nСурэтхэм арытхэр: апэрэ мэщытэу Мыекъуапэ щашIыгъагъэр. БэдзэршIыпIэ гупчэр.\nПредыдущая Электричкэхэр къэлъэпIагъэх\nСледущая Миллион къылэжьыгъ


«ЩыкIагъэхэр дэдгъэзыжьхэзэ тылэжьэщт» | Адыгэ Макъ\n«ЩыкIагъэхэр дэдгъэзыжьхэзэ тылэжьэщт»\nАвтор: Редакция\t/ 10.03.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ЭКОНОМИКЭР\t/\nРеспубликэ программэу езыгъэжьэгъэкIэ фермерхэм IэпыIэгъу афэхъугъэ-ным ыкIи унэгъо былымхъуным зегъэушъомбгъугъэным афэгъэхьыгъэхэм Iоф зашIэрэр илъэситф хъугъэ. А уахътэм къыкIоцI Кощхьэблэ ыкIи Шэуджэн районхэм езыгъэжьэгъэкIэ фермерхэу, унэгъо былымэхъо фермэхэр зэхэзыщагъэу арысхэм ащыщхэм сомэ миллион заулэхэр грантэу аратыгъэу, ежьхэми ямылъку хагъахъуи яIофшIэнхэр дэгъоу зэхащэу зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр гъэзетхэм къарыхьэу тлъэгъугъэ.\nТеуцожь районэу тэ къэдгъэгъунэрэм унэе предпринимательми, мэкъумэщ-фермер хъызмэтшIапIэми 90-м ехъу зэрэщызэхэщагъэм тыщыгъуаз. Ахэм ащыщыбэхэм гъэрекIуи, ащ ыпэрэ илъэсхэми таIукIэу, зэдэгущыIэгъухэри адэтшIыхэу, ягъэхъагъэхэм ягугъу тигъэзет къыщытшIэу бэрэ къыхэкIых. Ау ахэм ащыщ горэм бизнес-план зэхигъэуцуи, республикэ зэнэкъокъум хэлажьи, пхырыкIи, грант къыратыгъэу къытиIуагъэп.\nАрыти, мы Iофым хэхъухьэрэр, Теуцожь районыр мыщкIэ ауж къызкIинэрэр зэдгъэшIэнэу районым мэкъу-мэщымкIэ игъэIорышIапIэ ипащэу ХьэдэгъэлIэ Мэджыдэ зыIудгъэкIагъ.\n— Ары, а программэхэм республикэм Iоф зыщашIэрэр илъэситф хъугъэ. ЗыфэпIуагъэр тэрэз, Кощхьэблэ ыкIи Шэуджэн районхэми, нэмыкIхэми яунэе предпринимательхэри, фермер хъызмэтшIапIэхэри апэрэ мафэхэм къащегъэжьагъэу программэхэм ахэлажьэхэзэ, сомэ миллион пчъагъэхэр грантэу аратыгъ, былымхъунымкIи, чIыгулэжьынымкIи гъэхъэгъэшIухэр ашIыгъэх, —икъэIотэнхэр къырегъажьэ ХьэдэгъалIэм. — Ау тэ тифермерхэр ащ тфегъэгугъугъэхэп. Хьаулыеу мылъкур халъхьанэу, ашIокIодынэу алъытэщтыгъ. Анахьэу зытещыныхьэщтыгъэхэр яунэе мылъку халъхьанэу зэрэщытыр ары.\n— Аузэ илъэсищ тешIагъэу тифермерхэм къагурыIуагъ программэхэм уахэлэжьэныр ежьхэмкIэ федэу зэрэщытыр, — ипсалъэ къыпегъащэ тигущыIэгъу. — Мы аужырэ илъэситIум щыкIагъэхэр дэгъэзыжьыгъэ мэхъух. Непэ ехъулIэу фермерэу Iоф зышIэнэу езыгъэжьэгъакIэми, унэгъо былымэхъо фермэ зэхищагъэми а программэхэмкIэ тирайон Iоф щызышIэрэр хъызмэтшIэпIих. Ахэм япчъагъэ джы мафэ къэс нахьыбэ мэхъу. Ащ фэшыхьат тызхэт илъэсым республикэ зэнэкъокъум хэлажьэмэ ашIоигъоу нэбгырэ 20 фэдиз къызэрэтэолIэгъахэр. Ау щэч зыхэмылъыр ащ фэдизмэ грант къаратын зэрамылъэкIыщтыр ары. Москва ахъщэу къафитIупщырэм, ежь фермерхэм бизнес-планэу къарахьылIэрэм ялъытыгъэу зэнэкъокъум пхырыкIыщтхэр къыхэзыхыщтыр республикэм щызэхэщэгъэ комиссиер ары.\nКорр.: Iофым изытет дэгъоу тыщыбгъэ-гъозагъ. Джы грантхэр къызэратыгъэ фермер заулэхэм яIофшIагъэ зыфэдэр тигъэзет-еджэхэм ядгъэшIагъэмэ дэгъугъэ.\n— Къэрэтэбэнэ Аслъан Тэуехьаблэ щэпсэу. Былымхэр зиIыгъхэр бэшIагъэ. ЧIыгу гектар 30 елэжьы. Бизнес-план зэхигъэуцуи, комиссиер зыхаплъэм, къытефэу ылъыти, гъэрекIо сомэ миллионрэ мин 500-рэ къыратыгъ. АщкIэ трактори, пхъэIаши, нэмыкIэу ищыкIэгъэ техникэр зэкIэ ыщэфыгъ.\nТумгоев Арамис ингуш кIал. Ащ Нэшъукъуае фермэу дэтыщтыгъэр ыщэфыжьыгъ. Унэгъо былымэхъо фермэ зэхищагъ. Бизнес-планэу зэхигъэуцуагъэр республикэ комиссием дэгъукIэ ыштагъ. Сомэ миллионрэ мин 500-рэ гъэрекIо къыфатIупщыгъ. Пэнэжьыкъуае дэт футбол ешIапIэр зэтырагъэпсыхьажьы зэхъум, имыщыкIагъэу къыхахыжьыгъэ бетон плитэшхохэр ыщэфыжьхи фермэр къыришIыхьагъ. Къакъырхэр ыгъэцэкIэжьыгъэх, Iусхэр ыщэфыгъэх. ШкIэхъужъ 65-рэ ыгъэпщэрынхэу къаригъэщагъ.\nЛIыIэпIэ Арамбый унэгъо былымэхъо фермэ зэхищагъ. Ащ ипщыпIэ зыдэщыIэр спорткомплексэу «Кубань» зыфиIорэм истадион зыкъотыр ары. Унэе предпринимателэу щытыгъ, фермэ цIыкIуи иIагъ. Мэлхэри, пчэнхэри, чэм заули щиIыгъыгъ. Ежь фэягъ зыригъэушъомбгъунэу. Бизнес-планэу зэхигъэуцуагъэм елъытыгъэу сомэ миллионищрэ мин 750-рэ исчет къыфырагъэхьагъ. Икъакъырхэр ыгъэцэкIэжьыгъэх, зы корпуси ахигъэхъуагъ, Iэщыр къышIыхьагъ, мэл 300 къыщэфыгъах, джыри ибылымхэм ахигъэхъощт, ифермэ зыригъэушъомбгъущт.\nДжэджэхьаблэкIэ Шъынэхъо Юрэ зипэщэ мэкъумэщ-фермер хъызмэтшIапIэр чIыгулэжьыным фэгъэзагъ. ЯлэжьыгъэшIапIэхэр Джэджэхьабли, Пщыкъуйхьэ-блэ лъэныкъоми ащыIэх. Гектар 278-у къафэгъэзагъэм лэжьыгъэшхо къырагъэтыным епхыгъэ бизнес-планэу ыгъэхьазырыгъэм елъытыгъэу гъэрекIо сомэ миллионрэ мин 500-рэ къафатIупщи техникэу ящыкIагъэр ащэфыгъ.\nУнэгъо былымэхъо фермэу апэ 2015-рэ илъэсым районым щызэхащагъэр селоу Краснэм дэт фермэу тхьачэтхэр зыщагъэпщэрырэр ары. Ащ сомэ миллиони 6-рэ мин 800-рэ апэ къыфатIупщи IофшIэныр ригъэжьэгъагъ. ПсэупIэм фермэжъэу тетыгъэр агъэцэкIэжьи, Iусхэр ащэфыхэзэ апэрэ илъэсым тхьачэт минитIу щагъэпщэрыгъагъ. ГъэрекIо агъэпщэрыгъэр нахьыб — мин 12 фэдиз. Фермэм ипащэу Шэуджэн Мирэ къызэрэтиIуагъэмкIэ, мы лъэхъаным цеххэр агъэкъабзэх, агъэцэкIэжьых, мэлылъфэгъу мазэм IофшIэнхэм зэрафежьэщтхэм зыфагъэхьазыры. Ащ пае къэмынэу, гъэучъыIалъэхэм Iоф ашIэ, къэнэгъэ тхьачэтхэр аукIыжьых.\n— Арышъ, — еIо ХьэдэгъэлIэ Мэджыдэ, — фермерэу Iоф зышIэнэу езыгъажьэхэрэм ыкIи мэкъумэщ-фермер хъызмэтшIапIэхэм, унэгъо былымэхъо фермэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным фэшI ящыкIэгъэ IэпыIэгъур ядгъэгъотыщт, щыкIагъэу тиIагъэхэр дэдгъэзыжьхэзэ тапэ едгъэхъущт.


Текущее время: 17 июн 2019, 00:19\nОткуда: Я если хочу жрать,всегда говорю хочу жрать 663\nИщите женщину. пробы к фильму\nДобавлено: 08 сен 2018, 15:28\nДобавлено: 11 окт 2018, 19:03\nДобавлено: 13 окт 2018, 13:04\nРедкие фотографии со съемок любимых фильмов\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 22 мар 2019, 21:14\nДо славы и денег\nДобавлено: 01 апр 2019, 17:37\nОткуда: Масквач 1476\nДобавлено: 10 апр 2019, 19:31\nЮрий Никулин на съёмках Они сражались за Родину\nДобавлено: 20 май 2019, 11:33


Чъэпыогъум и 1-р къэмысызэ… | Адыгэ Макъ\nЗаконым къызэрэщыдэлъытагъэмкIэ, социальнэ фэIо-фашIэхэр къызтефэхэрэм зэкIэ зэхэубытагъэу афагъэцэкIэнхэу къыхахын фитых, ахэм ачIыпIэкIэ ахъщэ къаратынэу агъэпсын амали яI. ФэIо-фашIэхэр къызтефэхэрэм ащыщых сэкъатныгъэ зиIэхэр, зэо зэпэуцужьхэм яветеранхэр, радиацием иягъэ зэригъэкIыгъэхэр, нэмыкIхэри.\nСоциальнэ фэIо-фашIэхэм ауасэр непэ сомэ 1121-рэ чапыч 42-рэ мэхъу. Ащ щыщэу сомэ 863-рэ чапыч 75-р Iэзэгъу уцхэм, соми 133-рэ чапыч 62-р IэзэпIэ-гъэпсэфыпIэ путевкэм апай, соми 124-рэ чапычи 5-р санаторием зэрэкIощт мэшIокугъогу е нэмыкIэу къалэхэр зэзыпхырэ транспортым пае къыщыдэлъытагъ.\nЦIыфэу социальнэ фэIо-фашIэхэр ыгъэфедэнхэу фитыныгъэ зиIэм ежь зыфаер нахьыпэкIэ къыхихыгъагъэу ыкIи зыпари зэблихъужьынэу гухэлъ имыIэмэ, ПенсиехэмкIэ фондым зыфигъэзэн ищыкIагъэп. Ау зыфаер ыгъэунэфын фаеу щытмэ е зэхъокIыныгъэ горэ фишIы шIоигъомэ, лъэIу тхылъыр чъэпыогъу мазэм и 1-р къэмысызэ ытын фае. Ащ пае ПенсиехэмкIэ фондым е МФЦ-м екIуалIэми хъущт, электроннэ шIыкIэр ыгъэфедэнышъ, «унэе кабинетымкIэ» тхылъыр ытыни ылъэкIыщт.\nСоциальнэ фэIо-фашIэхэр къызэрэзыIэкIигъэхьащт шIыкIэр илъэс къэс цIыфым зэблихъунэу законым фитыныгъэ къеты.


Экономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фэIорышIэщт | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 17.05.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\t/\nПроектэу «Адыгэ Республикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм и Стратегие фэгъэхьыгъ» зыфиIорэм иятIонэрэ стратегическэ сессие тыгъуасэ Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъ. Ащ хэлажьэх рес-публикэм игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм япащэхэр, муниципа-литетхэм ялIыкIохэр, бизнесым хэщагъэхэр, нэмыкIхэри. Стра-тегическэ сессием икомандэ пэщэныгъэ дызэрехьэ Леонтьевскэ гупчэм и Консорциумэу — AV Group-м игъэIорышIэкIо директорэу, проектым ипащэу Алексей Крыловскэм.\nАдыгеим социальнэ-экономическэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм и Стратегиеу илъэс пчъагъэм телъытагъэм изэхэгъэуцон АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ и Министерствэ фэгъэзагъ. Мы документ шъхьаIэм къыдыхэлъытагъэх республикэм тапэкIэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ анахь мэхьанэшхо зэратыщтхэр, пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр, социальнэ-экономическэ сферэмкIэ регионым гумэкIыгъоу иIэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэм ыкIи зыпкъитыныгъэ илъыным илъэныкъохэр.\nСтратегием игъэпсын иапэрэ едзыгъо 2016-рэ илъэсым аублагъ. Ащ пае республикэм ит субъект шъхьаIэхэм алъэныкъокIэ анкетирование зэхащагъ. Анкетэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ упчIэхэр итыгъэх, ахэм джэуапхэр къаратыжьынхэ ыкIи ащ хэлажьэхэрэм ежьхэм япредложениехэр къахьынхэ амал яIагъ. Ащ хэхьэх: Стратегием къыдыхэлъытагъэу анахьэу анаIэ зытырагъэтын фэе лъэныкъохэр, гумэкIыгъохэр, инвестиционнэ проектхэр, зэнэкъокъу шIыкIэм шIуагъэу къытырэр, нэмыкIхэри. ГущыIэм пае, мэхьанэшхо зиIэ экономическэ комплексхэм, отраслэхэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэм, инфраструктурэр зэтегъэпсыхьэгъэным фэIорышIэщт инвестиционнэ проект заулэ анкетированием хэлэжьагъэхэм къаIон фэягъ. Джэуапэу къатыжьыгъэхэм ауж специалистхэм зэфэхьысыжьхэр ашIыгъэх, анахьэу анаIэ зытырагъэтыщт лъэныкъохэр агъэнэфагъэх.\nАР-м и Премьер-министрэ игуадзэу Сапый Вячеслав Iофтхьабзэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, Адыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ къэзэрэугъоигъэхэм шIуфэс къарихыгъ. Стратегием игъэпсын къыдыхэлъытагъэу республикэм иэкономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ амалэу IэкIэлъхэр 2016-рэ илъэсым зэраушэтыгъэхэр ыкIи проектым игъэцэкIэн иятIонэрж едзыгъо мы илъэ-сым зэрэрагъэжьагъэр, ащ бэкIэ зэрэщыгугъыхэрэр вице-премьерым къыIуагъ.\n— АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэу, Стратегиеу къыхэтхырэм елъытыгъэщт шъолъырым социальнэ-экономическэ хэхъоныгъэхэу ышIыщтхэр, арышъ, ащ мэхьанэшхо еттын фае. Тэ пшъэрылъ шъхьаIэу тиIэр зыпкъ итэу Iоф зышIэщт, шIуагъэ къэзытыщт стратегие тиIэныр ары, — къыIуагъ Сапый Вячеслав.\nАР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Олег Топоровым къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, экономикэм иIофыгъохэм язэшIохын фэгъэзэгъэ координационнэ Совет Адыгеим щызэхащагъ. Джащ фэдэу предпринимательствэ цIыкIум ыкIи гурытым яшIуагъэ арагъэкIынымкIэ фонд зэхащагъ. Промышленностым IэпыIэгъу фэхъугъэнымкIэ фондым иIофшIэн шIэхэу ыублэщт. РеспубликэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ псэуалъэхэм ащыщ Адыгеим щашIырэ АгроБизнесИнкубаторыр, ащ игъэпсын ыкIэм фэкIо. Министерствэм ипащэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, джырэ уахътэм щыIэ Стратегием Iоф зэришIэрэр зэхафыгъ. Зэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъагъорэмкIэ, экономикэм, социальнэ сферэм, нэмыкI лъэныкъохэмкIи регионым къэгъэлъэгъон дэгъухэр иIэх. Ау ащ дакIоу гумэкIыгъохэр, унаIэ зытебгъэтын фаехэри щыIэх. Ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ, хэкIыпIэу щыIэхэр гъэнэфэгъэнхэмкIэ Iофтхьабзэу зэхащагъэм ишIуагъэ къэкIонэу министрэм ылъытагъ. Адыгеим щыпсэурэ цIыфхэм щыIэкIэ-псэукIэу яIэр нахьышIу шIыгъэным, экономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ Стратегиер фэIорышIэщт. Ары республикэм ипащэхэм пшъэрылъ шъхьаIэу зыфагъэуцужьырэр.


Вся гордость учителя в учениках, росте посеянных им семян Д. Менделеев | Образовательная социальная сеть\nОпубликовано 07.04.2014 - 19:26 - Гишева Нагмет Нурбиевна\nСочинение "Зы къэ ихъишъ" 23.5 КБ\nСочинение "Хъусен зыфэягъэр къыдэхъугъ" 26.5 КБ\nСочинение "ЦIыфэу щысэ къысфэхъурэр" 23 КБ\nСочинение "ШIу шIи, псым хадз" 25 КБ\nСочинение "Адыгэ шыур" 34 КБ\nСочинение "Адыгэ шыу" 27.5 КБ\nСочинение "Адыгэ хьак1эщыр" 33.5 КБ\nСочинение "Сыда ц1ыфыр зыгъэдахэрэр" 21 КБ\nСочинение "Адыгэ бэнак1охэр" 24 КБ\nЯ 6-рэ Б классым ис еджак1оу Цэй Сусанн.\nЗы къэ ихъишъ.\nЗэошхоу блэкIыгъэм текIоныгъэ къызщыдахыгъэр мы мафэхэм илъэс тIокIищрэ зырэ хъугъэу зэрэкъэралэу агъэмэфэкIы заом ихъишъэ цIыф миллион тIокIырэ блырэм къехъу хэкIодагъэу къыщагъэлъагъо. Пый техакIохэм жъалымагъэу зэрахьагъэр гъунэнчъ. Къали, чыли, заводи, фабрики агъэфыкъуагъэр бэ дэд. Исэпщтын зэрэхэгъэгоу зы унагъуи заом итхьамыкIагъо лъымыIэсыгъэу, лыуз гукIае къыфимыхьыгъэу. Ахэм ащыщ тэ тиунагъуи.\nЗаор къызежьэм апэрэ дзэкIолIэу тихэгъэгу къэзыухъумэнэу дащыгъэмэ ащыщыгъ сэ сятэжъэу (сятэжъ ятэу) Цэй Хьисэ ТIалибэ ыкъор. Ар Малая ЗемлякIэ заджэхэрэм щызэуагъ, етIанэ Геленджик немыц техакIохэр дафыжьхэ зэхъум лIыхъужъэу, ыпсэ емыблэжьэу щызаозэ уIэгъэ хьылъэхэр къытыращи, щыфэхыгъ. Геленджик братскэ къэхалъэм щагъэIылъыгъ. Набережнэ улицэм, хы Iушъо шъыпкъэм, братскэ могилэм зылъэкъуацIэ дышъэпсыкIэ тетхагъэмэ ащыщ. А къэр сянэжъ студентэу минрэ шъибгъурэ тIокIищырэ щырэ илъэсым пионерскэ лагерым практикэ щихьынэу загъакIом ылъэгъугъ. Ар шъыпкъэ дэдэу зэрэщытыр къеушыхьаты шIэжь тхылъэу заом хэкIодагъэмэ апае къыдагъэкIыгъэм инэкIубгъомэ ащыщ горэм. Сятэжъ ятэу зигугъу къэсшIырэр ылъэгъугъэп. Ятэ заом Iутэу ежьыр къэхъугъагъ. ПаркIи ымылъэгъугъахэу ятэ, дунаим ехыжьыгъ. Сятэжъ фэдэ тхьапша заом ибэу къыгъэнагъэр? Ар къэIогъошIоп, къэлъытэгъошIоп. ЩэрэмыI заор, ащ къыздихьырэ хьадэгъур!\nТемэр «Хъусен зыфэягъэр къыдэхъугъ»\n(Андырхъое Хъусен фэгъэхьыгъ)\nТхъэгъошхом сыгу шIугъэм фегъэпсэушъ,\nЧэфыныгъэ щыIакIэм иорэд зезгъэIэтэу\nСэ къэсIощт зэпысымгъэоу.\nТихэку лIыхъужъ пчъагъэ тичIыгу къытыригъэхьагъ. Ахэм ащыщ Андырхъое Хъусен. Илитературнэ-творческэ IофшIагъэкIи, ипсэемыблэжьыгъэкIи, ил1ыхъужъыныгъэкIи Хъусен зэрэкъэралыгъоу заригъэшIагъ. ИкIэлэгъум щегъэжьагъэу ащ мурад зыфигъэуцужьыгъ: адыгэ лъэпкъым ыцIэ дахэкIэ аригъэIонэу, ичIыгу фэлэжьэнэу, шIогъабэ къыфихьынэу. Ахэр къыдэхъугъэкIэ сэлъытэ.\nИусэхэм иродинэ шIулъэгъуныгъэ инэу фыриIэр къагъэлъагъо. ИщыIакIэ узэрэфэбэнэн фаер пыйхэм хьэкIэ-къокIагъэу зэрахьэрэр къащиIуатэщтыгъэ. Иусэхэм ямэкъамэ, ядэхагъэ дзэ Плъыжьым хэт лIыхъужъхэм агу машIо ришIыхьэщтыгъэ. А произведениехэм адыгэ литературэм чIыпIэшхо щаубытыгъ.\nЗаом иапэрэ мафэхэм ащегъэжьагъэу Андырхъое Хъусенэ пыйхэм язэонэу, ичIыгу къыухъумэнэу фэягъ. ЗыкIэхъопсыщтыгъэри къыдэхъугъ. Дзэм зыхэхьагъэм щегъэжьагъэу ащ гъэпсэфыгъо имыIэу Iоф ышIэщтыгъэ, ихэку фэбанэщтыгъэ. Ащ лIыхъужъыныгъэу зэрихьагъэр зэкIэми зэлъашIэ. ШэкIогъум и 8- м 1941-рэ илъэсым ар Украинэм ит къуаджэу Дьяково дэжь зэошхоу щыкIуагъэм лIыгъэ зэрихьэу щызэуагъ ыкIи ыпсэ щигъэтIылъыгъ. Инаградной тхьапэ мырэущтэу къыщетхы: «Ежь ыпси ыгъэтIылъыгъ, къеуцокIыгъэ пыйхэми апсэ Iуихыгъ». Ащ фэдэ псэемыблэжьыныгъэу зэрихьагъэм пае советскэ писательхэм ащыщэу Андырхъое Хъусен ары апэ дэдэ Советскэ Союзым и ЛIыхъужъыцIэ къызфагъэшъошагъэр. Иусэу «Орэд къэсIощт» зыфиIорэм мырэущтэу къыщетхы:\nПыим зызэхихырэм штыкэу пхырилэу,\nГушIоныгъэу сыгу илъыр IупкIэу къыщысIонэу\nШъхьафитныгъэ щыIакIэм скъошхэр фиIэтэу\nБэнэкIо орэд къэсIо зэпытыщт.\nУсакIом шIулъэгъуныгъэу ихэку фыриIэн фаер иусэхэмкIэ къытигъэлъэгъугъ, ичIыгу шIогъабэ къыфихьыгъ. ЛIыхъужъыныгъэу зэрихьагъэм пае, тилъэпкъ чIыпIабэмэ зэлъашIэу хъугъэ. Пшъэрылъэу зыфигъэуцужьыгъэр ыгъэцакIэзэ ищыIэныгъэ гъогу къыкIугъ. Андырхъуаем игъашIэ кIэкIыгъэми, игъэхъагъэ-илэжьыгъэ тхыдэ кIыхьэ хъугъэ, илъэс 21-рэ зыныбжь лIы бланэр, усакIор лIэужыкIэу къакIорэм пэпчъ дыщыIэнэу къэнагъ. ЫкIи тикъуаджэ икIалэу ар къэнэщт. ЛIыгъэу зэрихьагъэри цIыфмэ егъашIи ащыгъупшэщтэп.\nСтрикачэу Аид я 6-рэ А классым ис еджак1у\nСочинение ц1ыфэу щысэ къысфэхъурэр.\nСабыир иц1ык1угъом щегъэжьагъэу нахьыжьмэ ак1ырэплъы, нахьыжъхэр ищысэтехып1эх. Ц1ыфэу щысэ сфэхъугъэмэ ащыщ адыгэ тхэк1ошхоу К1эрэщэ Тембот. Ащ ытхыгъэ произведениехэр адыгэ прозэм лъапсэ фэхъугъэх. Ащ ирассказхэм, иповестхэм, ироманхэм ц1ыф жъугъэхэр яджэх. Ахэмэ ащыщхэр бзэ зэфэшъхьафхэмк1э – урысыбзэк1э, чехыбзэк1э, тыркубзэк1э къыдэк1ыгъэх. Ижъык1э къыщегъэжьагъэу адыгэхэм къарык1уагъэр, шъхьафитныгъэ банэу лэжьак1охэм аш1ыщтыгъэр ипроизведениехэу «Шыу закъу», «Шапсыгъэ пшъашъ», «Абдзэхэ шэк1ожъыр», «Хьаджырэт» зыфи1охэрэм ык1и нэмык1хэм уз1эпащэу, гъэш1эгъонэу К1эрэщэ Тембот къащигъэлъэгъуагъ. Ащ ытхыгъэмэ литературэм иурокхэм нэ1уасэ тащыфэхъу, игеройхэр тищысэ техып1эх. Писателым ирассказхэм, иповестхэм сяджэнэу сик1ас.\nСэри ащ иповестэу «Шапсыгъэ пшъашъ» зыфи1орэм игерой шхьа1эу, хэтрэ пшъашъи зыфэдэнэу фаеу, Гулэз сищысэтехып1. Гулэз – 1уш, губзыгъ, гулъытэ чан и1. Ащ иш1уагъэрэ изэхэш1ык1ырэк1э чылэм дэс пшъашъэмэ къахэщыщтыгъэ. Ыц1э зэрэ1ущтыгъэр дэн-бзэн 1эпэ1эсагъэу хэлъыгъэхэр ары. Идэхагъэк1э пшъашъэмэ къызэрахэщыщтыгъэм фэдэу, шъуашэу ы1апэ къык1эк1ырэри ц1ыфмэ аш1эжьэу гъуащэщтыгъэп. Пшъашъэм ыц1э дэгъугъэк1э зы1угъэ уж, ащ ыдыгъэ щыгъыныр зыщыгъымк1э ц1ыфыгъэ нэшанэу алъытэу, щытхъу шъуашэу зыфалъэгъужьэу хъугъэ. Гулэз къызэрэхъухьэгъэ унагъор мэкъумэщыш1э унэгъуагъ, фэш1ыгъэк1э алъытэрэ унагъомэ ащыщыгъ. Анахьэу Гулэз къэзгъэдахэщтыгъэр иакъыл ичаныгъэрэ ишэныш1уагъэрэ иш1ык1э дахэ аголъыжьэу зэрэщытыгъэр ары. Ащ и1ушыгъэ зэк1эми къахэщыщтыгъэ: и1ок1э-ш1ык1эхэм, изек1уак1эхэм, джэгум Хьатх Мыхьамэт джэуапэу щыритыгъэм.\nМы повестым игерой шъхьа1эу Гулэз сыгу ч1ып1эшхо щеубыты, лъэшэу сыгу рехьы, ар сищысэтехып1, ащ фэдэ сыхъунэу сыфай. Мыщ иобраз, тэ ныбжьык1эхэм, 1эдэб тхэлъыным, ц1ыфыгъэм, шъхьэк1эфэныгъэм, 1ушыгъэм тафегъасэ.\nТемэр «Ш1у ш1и, псым хадз».\nЦ1ыфыр дунаим къызтехъуагъэм щегъэжьагъэу бэ къинэу пэк1эк1ыгъэр, бэ къинэу ылъэгъугъэр, бэ щы1ак1эм зэригъэгупшысагъэр, бэ зэфэхьысыжьэу ыш1ыгъэр. Джащ фэдэ гупшысэ куумэ ахэтэу непэрэ мафэм къынэсыгъ.\nДжа лъэхъан чыжьэхэм щы1ак1эм ригъэш1ыгъэ гупшысэмэ як1эухэу сэлъытэ гущы1эжъхэу непэ бэрэ дгъэфедэхэу, тыбзэ хэмызэу хэтхэр. Гущы1эм пае, мыщ фэдэ гущы1эжъхэу бэрэ дгъэфедэхэрэр: «Улажьэмэ лыжъ пшхын», «Уиунэ зыщыгъаси хасэ к1о», «Ц1ыфыр зыгъэдахэрэр ишэн», «Гупшыси псалъэ, зыплъыхьи т1ыс», ык1и нэмык1хэри. Мы зигугъу къэсш1ыгъэ гущы1эжъ пэпчъ мэхьэнэ гъэнэфагъэ к1оц1ылъ, уригъэгупшысэнэу, уигъэсэнэу щыт.\nДжащ фэд сыкъызтегущы1э сш1оигъо гущы1эжъэу «Ш1у ш1и псым хадз» зыфи1орэри. Ащ мэхьэнэ лъапсэу и1эу слъытэрэр ш1ур псыми ыхьырэп, маш1оми ыстырэп, бгъэк1одын плъэк1ынэу щытэп. Ар бэрэ ц1ыфмэ аушэтыгъ, агъэунэфыгъ. Ц1ыфэу дахэк1э уздэзек1уагъэм щыгъупшэнэу щытэп, бэ теш1эн мак1э теш1эн, ш1ум къызэпригъэзэжьыщт, иш1уагъэ къыок1ыжьыщт.\nМы гущы1эжъым имэхьанэ адыгэ литературэм ипроизведениябэмэ нафэ къытфаш1ы ахэр: К1эрэщэ Тембот, Мэщбэш1э Исхьакъ, Хьадэгъэл1э Аскэр, Кощбэе Пщымаф, Лъэустэн Юсыф ык1и нэмык1 адыгэ тхак1омэ япроизведениемэ. Мы гущы1эжъыр ц1эу и1 Мэщбэш1э Исхьакъ ироманмэ ащыщ горэми. Мыхэмэ анэмык1эу мы гущы1эжъым имэхьанэ къыщызэ1уахы адыгэ 1оры1уатэхэми. Пшысэхэр пштэмэ, сыдигъок1и ш1у зыш1эрэм ш1ум къыфегъэзэжьы, ш1ур ем тек1о.\nМы произведениехэм тяджэ хъумэ, тэ ш1уш1эным тыфагъасэ, ц1ыфыгъэ, адыгагъэ, гук1эгъу тхэлъэу тыхъуным, ныхьыжъмэ лъытэныгъэ афэтш1ыным, к1оч1аджэм, амалынчъэм 1эпы1эгъу тыфэхъуным тыфагъасэ, тыфап1у.\nГущы1эжъых т1оми, ахэр жъы хъухэрэп. Сыдигъуи ахэр тигъогогъух, ахэмэ тарыгъуазэзэ тэзек1о.\nИжъык1э къыщегъэжьагъэу адыгэхэм шым осэшхо фаш1эу, ныбджэгъуш1ук1э, алъытэу, л1ыгъэмрэ адыгагъэмрэ ятамыгъэу, адыгэмэ ятарихъ пытэу хэуцуагъэу хъугъэ. Гущы1эу «адыг» зып1ок1э, ижъырэ зэманым фэгъэхьыгъэу, ягугъу горэ черкес-адыгэмэ зэхэзыхыгъахэу щытым ар «зэрилъэгъурэр — шым тесэу, цыер къеш1эк1ыгъэу, к1ак1ор теубгъуагъэу, 1эшэ-шъуашэхэмк1э зэтегъэпсыхьагъэу, гумэк1 нэшхъэигъэр ынэгоу зыгорэм ренэу гу1эу, ыпэ ригъэхъоу ары... Къызэра1отэжьырэмк1э, анахь адыгэ тхьамык1эу шъое-цыеу фэпагъэри и1ашэк1э зэтегъэпсыхьагъэу иши дэгъоу щытыщтыгъ. Онэгум имыс адыгэм, адыгэу зимылъытэжьыщтыгъэу къысщэхъу. Шы, 1ашэ — джары адыгэм ишъошэ шъхьа1ыгъэр! Адыгэм ищы1эныгъэ шым елъытыгъэу щытыгъ. Шыр, зэо маш1ом игупчэ л1ы у1агъэм к1эрыт1ысхьэмэ къырихыжьэу , хьадэгъум щиухъумэу бэрэ къыхэк1ыщтыгъэу къа1отэжьы. Л1ыгъэмрэ адыгагъэмрэ ятамыгъэу, тарихъым щыщы хъугъэхэу, ч1ыгоу къызэрыхъухьагъэхэм ш1улъэгъу мыухыжьэу фыря1эр ящы1эк1э зек1уак1э ык1и шыр ягъаш1э ылъапсэ хъугъэу щы1эгъэ адыгэл1 ц1эры1охэу Занэкъо Сэфэрбый, Хъырцыжъыкъо Алэр, Хьатх Мыхьамэт-Гъуаз, Къоджэбэрдыкъо Мыхьамэт, Хьатх я Кък1ас, Мафэкъо Урысбый къэбарэу апылъмэ анахь ч1ып1э ин зыубытырэр шыр ары.\nАдыгэ шыур, шыр зыфэдагъэм адыгэ литературэм ч1ып1эшхо щеубыты. Ар К1эрэщэ Тембот ипроизведениемэ игъэк1отыгъэу къаще1уатэ. Адыгэ шым, шыум язытет, зыфэдагъэу къытхыгъэр тхылъ шъхьаф пш1ыми хъущт. Ащ итхылъхэм ц1ыфымрэ шымрэ зэгъусэхэу, зым зыр ригъэкъужьэу щыгъэпсыгъэх: Хьатх Мыхьамэтрэ ишрэ, Анцокъорэ ишэу “Нальмэсрэ”, Гулэзрэ “Нальмэсрэ”, Батымрэ ишэу “Самумрэ”, нэмык1хэри. Ащк1э тхак1ом нэк1убгъуабэ адыгэ шы лъэпкъымэ яхьыл1агъэу к1итхырэр ц1ыфым икъэгъэлъэгъонрэ, лъэпкъ шэным икъызэ1ухынрэ апай. Лъэпкъым ил1ыхъужъхэм зэрахьэрэ л1ыгъэхэр зэк1э къык1адэхъурэр яшыхэр дэгъухэшъ ары. Л1ыхъужъымрэ л1ыхъужъым ишрэ зэгопчын умылъэк1ынэу зэгъусэх. Ахэр зэк1э лъэшэу игъэк1отыгъэу чIыпIабэ ригъэубытызэ адыгэшмэ ягугъу къеш1ы: шы лъэпкъ зэмыл1эужыгъуабэу адыгэмэ я1агъэхэр, ахэр къызэрэхахыщтыгъэхэр, зэрахъущтыгъэхэр, зэрагъэфедэщтыгъэхэр. Шым игъэпсык1эк1и, шыум итеплъэк1и зэтепфынхэ, зыгъэгумэк1ырэ 1офыгъор къэпш1эн плъэк1ынэу адыгэ шыри, адыгэ шыури ренэу гъэпсыгъэщтыгъэ. Гущы1эм пае К1эрэщэ Тембот иповестэу «Шапсыгъэ пшъашъ» зыфи1орэм щыщ сатырхэм мырэущтэу къа1уатэ: «Шыур, узэреплъынымк1э, зек1ол1 шыоу, бэ зынэгу к1эк1ыгъэу, бэ зытехъык1ыгъэ ц1ыфэу зэрэщытыр нэфагъэ: бгырыпхып1эхэм, ицые бгъэ1уэм ык1и лъэгонджэ-куашъохэм атедэгъэ шъохъстаныр хьазырэу хъок1ыгъагъэ; ицые гъуапэхэри, зек1ол1 хабзэу, 1энтэгъупэм нэсэу к1акохэу, пыутыгъэхэу щытыгьэх. Курдж 1алъмэкъышхоу ушъэгъэ хьазырэу еуч1эпхыгъэми а шыум гъогу чыжьэ къызэрик1угъэр къыгъэлъагъощтыгъэ...».\nИжъык1э къыщегъэжьагъэу адыгэхэм шым осэшхо фаш1эу, ныбджэгъуш1ук1э, алъытэу, адыгэмэ ятарихъ пытэу хэуцуагъэу хъугъэ. Адыгэм ищы1эныгъэ шым елъытыгъэу щытыгъ. Шыр, зэо маш1ом игупчэ л1ы у1агъэм к1эрыт1ысхьэмэ къырихыжьэу, хьадэгъум щиухъумэу бэрэ къыхэк1ыщтыгъэу къа1отэжьы. Ч1ыгоу къызэрыхъухьагъэхэм ш1улъэгъу мыухыжьэу фыря1эр ящы1эк1э зек1уак1э ык1и шыр ягъаш1э ылъапсэ хъугъэу щы1эгъэ адыгэл1 ц1эры1охэу Занэкъо Сэфэрбый, Хъырцыжъыкъо Алэр, Хьатх Мыхьамэт-Гъуаз, Къоджэбэрдыкъо Мыхьамэт, Хьатх я Къок1ас, Мафэкъо Урысбый къэбарэу апылъмэ анахь ч1ып1э ин зыубытырэр шыр ары. Мы л1ыхъужъхэм зэрахьэрэ л1ыгъэхэр зэк1э къык1адэхъурэр яшыхэр дэгъухэшъ ары. Къызэра1ожьырэмк1э, адыгэмэ шыр гъомлэпхъэ ш1агъо ымыгъотэу гъогууанэ тетэу чэщипш1э-мэфипш1э к1уагъэми, къэмыужъэжъэу, нахь чаны, нахь ябгэ хъоу, шхо1ум нахь еоу хъуным фэдэ лъэпшъэрыхьагъэ зыхэлъ шыхэр агъэпсыщтыгъэх.\nАдыгэ шыур, шыр, шыгъачъэр зыфэдагъэхэм адыгэ литературэм ч1ып1эшхо щаубыты. Ар К1эрэщэ Тембот ипроизведениемэ игъэк1отыгъэу къаще1уатэ. Гущы1эм пае, «Шапсыгъэ пшъашъ», «Шыу закъу», «Насыпым игъогу», «Шахъомрэ пшъэшъэ пагэмрэ» ык1и нэмык1хэми.\nПовестэу «Шапсыгъэ пшъашъ» зыфи1орэм щыщ сатырхэм шыум итеплъэ мырэущтэу къа1уатэ: «Шыур, узэреплъынымк1э, зек1ол1 шыоу, бэ зынэгу к1эк1ыгъэу, бэ зытехъык1ыгъэ ц1ыфэу зэрэщытыр нэфагъэ: бгырыпхып1эхэм, ицые бгъэ1уэм ык1и лъэгонджэ-куашъохэм атедэгъэ шъохъстаныр хьазырэу хъок1ыгъагъэ; ицые гъуапэхэри, зек1ол1 хабзэу, 1энтэгъупэм нэсэу к1акохэу, пыутыгъэхэу щытыгьэх. Курдж 1алъмэкъышхоу ушъэгъэ хьазырэу еуч1эпхыгъэми а шыум гъогу чыжьэ къызэрик1угъэр къыгъэлъагъощтыгъэ...».\nДжыри зы ч1ып1э. Анцокъо ишэу Нальмэсрэ Гулэзрэ пыимэ къазэра1эк1экIыжьхэрэр. Ари игъэк1отыгъэу повестым къыхэфэ: “Щтагъоу, гук1одыгъоу Гулэз ыгу илъыгъэм, къэп1он умылъэк1ын, гуш1огъошхок1э зыкъызэблихъугъ. Нибжьи фэдэ зэхимыш1агъэу шъхьафитныгъэм и1эш1у гуш1огъошхом ыгу зэлъипхъотагъ. Тамэхэр къыгок1агъэм фэдэу щыхъущтыгъэ ык1и, зыхьырэр Нальмэс арымырэу, ежь бзыу тэмэшхо хъугъэу быбырэм фэдэу къыщыхъущтыгъэ…». Авторым хэш1ык1эу и1эр къыхэщэу шымэ яхьыл1агъэу бэ повестым къыхафэрэр.\nАдыгэ шыур шэн-хабзэхэм афэ1орыш1эу щытыгъ. Адыгэ шыур бзылъфыгъэ 1ук1агъэмэ, шыур шым исэмэгубгъук1э къепсыхынышъ, 1э сэмэгумк1э шхомлак1эр ы1ыгъэу бзылъфыгъэр ежь иджабгъу лъэныкъок1э щытынэу еш1ы. Шыоу къэбар гухэк1 пае мэкъэгъэ1у агъэк1уагъэр зыдак1орэм зынэсык1э, джабгъу лъэныкъомк1э шым къепсыхышъ, джабгъу 1эмк1э шхомлак1эр ы1ыгъэу макъэ зэригъэ1ущтым к1элъырэхьэ. Мыщ фэдэ щысэу къэпхьын плъэк1ыщтыр мак1эп.\nШым пае адыгэмэ мыщ фэдэ гущы1эжъхэр я1эх, агъэфедэх: «Шыш1ур ныбджэгъуш1ум фэд», «Тесым ыгу к1одымэ, шыр чъэжьырэп», «Шым римыдзыхыгъэр шэсыгъахэп», «Шым зэрэтесымк1э шыур къаш1э», «Шыш1ур л1ыгъэм ызыныкъу», «Шы хъущтыр къунанзэ къаш1э» нэмык1хэри.\nАдыгэ шыхэмэ ядэгъугъэ, яшы гъэпсык1э нэмык1 ц1ыф лъэпкъымэ А. Дюма, А. Фонвиль ык1и нэмык1ми хагъэунэфык1ыгъ. Гущы1эм пае, А.Фонвиль адыгэ шыхэм «Жьы зык1этхэк1э ык1и дэхэ дэдэхэк1э» яджагъ.\nСэ къызэрэсш1ош1ырэмк1э, адыгэм щытхъоу къылэжьыгъэмрэ л1ыгъэу зэрахьагъэмрэ я1ахьыш1у шым ифэшъуаш.\nГъыщ Казбек я 11-рэ В классым ис еджак1у.\n«ХьакIэ» мы гущыIэр адыгабзэм къызхэхьагъэр адыгэ лъэпкъым, адыгэ цIыфмэ азфагу зэфыщытыкIэ гъэнэфагъэхэр илъы зыхъугъэм щегъэжьагъэн фае. Адыгэ лъэпкъыр анахь лъэпкъыжъэу Кавказым исмэ ащыщ. Арэу зыхъукIэ, мы гущыIэм ыныбжь илъэс мин пчъагъэкIэ плъытэн плъэкIынэу къысщэхъу.\nАмал горэ зиIэу, зышъхьэ зылъытэу, уасэ зыфэзышIыжьырэ адыгэ пэпчъ ищагу хьакIэщ дэтыгъ. Ащ ипчъэ хэт фэдэрэ хьакIэмк1и зэIухыгъагъ.\nХакIэщыр апэу узIуорэ псэолъагъ. Къэлапчъэм пэмычыжьэу агъэуцущтыгъ. ХьакIэщ пчъэIум Iудзыгъэу шышIоIу агъэуцущтыгъ. Ар мыгъум дэдэу ыкIи мыпсыгъо дэдэу чъыгыпкъэу, къутэмабэ щызэбгырыкIэу къыхахыщтыгъ. Пытэу чIыгум хатIэщтыгъ. ШхомлакIэр шIохадзэмэ къышIомызынэу къутамэхэр пахыкIыщтыгъ. ШышIоIум ыщэчын фэягъэ шы хьэкъу-жъокъу зытIущым акIуач1э.\nДжы хьак1эщ унэм тихьан. Унэ кIоцIыр хъоо-пщаоу, гуIэтыпIэу агъэпсыщтыгъэ. ХьакIэмэ апай гъолъыпIэ зытIу итэу, тIысыпIэхэри хьакIэщым рагъэуцощтыгъ. ГъолъыпIэм ышъхьагъ алырэгъу зиIэм пилъэщтыгъ. ащ ыкIыIукIэ лъытэныгъэ ин зыфашIырэ хъулъфыгъэу унагъом исыгъэм иIэшэ-шъуашэ палъэщтыгъ.\nУнагъом иблагъэми, иIахьылми е зыпарк1и фыщымытми зэригъэлъэгъунхэу, зыщигъэпсэфынэу къахахьэрэр ары адыгэхэр хьакIэкIэ заджэщтыгъэхэр.\nХьакIэ къызфэкIогъэ унагъор илыягъэу гумэкIыщтыгъ. ХьакIэм гъогууанэ къыкIугъэу, пшъыгъэу щытмэ, бэ тырамыгъашIэу гъомылэ хьазырэу яIэм щыщ фырахьэщтыгъ, хагъаIэщтыгъ. Адыгэ бзылъфыгъэ Iушэу, унэгъо тэрэз щапIугъэм гъэтIылъыгъэ IэпэчIэгъанэ имыIэу хъущтыгъэп. Ар къеушыхьаты мы гущыIэжъ дахэм: «ХьакIэ къэкIощт Iори гъэтIылъ, бэрэ щылъыгъ пIоу умышхыжь». ХьакIэм гъомылэм ишIу фызэблахыщтыгъ. ХьакIэр щысын хьак1эмэ, е псынкIэу тэджыжьынэу щытмэ кIэпщыр пчъаблэм зэрэпилъагъэмкIэ къашIэщтыгъэ.\nХакIэм гухэлъэу иIэмкIи, зыщежьэжьыщтымкIи бысымыр еупчIыщтыгъэп, хэбзагъэп. Ежь хьак1эм къы1омэ арыгъэ зиш1эщтыгъэр.\nХьакIэр щысын хьакIэмэ иши чIыпIэ къыфагъотыщтыгъэ, агъашхэщтыгъ, бэрэ щымысыщтымэ шышIоIум дэжь щагъашхэщтыгъ.\nХьакIэщыр, ныбжьыкIэхэр пIугъэн гъэсэгъэнхэмкIи, чIыпIэшIоу щытыгъ. ХьакIэр зэрагъэлъэгъунэу, рамгъэзэщынэу чылэм лIышIоу дэсмэ бысымым макъэ аригъэIущтыгъ къакIощтыгъэх. НыбжьыкIэу ащ къекIуалIэщтыгъэри\nХьакIэми, ар лIы цIэрыIоу лIы шъыпкъэу щытыгъэмэ, хэгъырэйхэми къэбар гъэшIэгъонэу, акъыл зыхэпхынэу къаIотэн алъэкIыщтыгъэр бэ.\nХьакIэщым унагъом ис хъулъфыгъэу жъы хъугъэу, зишыуанэ зэтезымыхыщтыгъэу, зилIыгъэ чIып1абэмэ ащызыушэтыгъэмкIи, зэщтегъэупIэ дэгъоу щытыгъ. Пчыхьэрэ ащ фэдэ лIым дэжь ежь фэдэуи нахь ныбжьыкIэхэуи чылэм адэсхэр къакIощтыгъэх, якIэлэгъум алъэгъугъэхэмрэ, къяхъулIагъэхэмрэ агу къагъэкIыжьыщтыгъэх. Ащ фэдэ къэбархэр, ныбжьыкIэхэр пIугъэнымкIэ, яшIэныгъэ, ягулъытэ нахь куу хъун, зиушъомбгъунымкIэ уасэ зимыIэ амалэу щытыгъ. ХьакIэщыр ныбжьыкIэхэмкIэ ублэпIэ еджапIэу щытыгъэу пIон плъэкIыщт.\nСыда ц1ыфыр зыгъэдахэрэр\nХъулъфыгъэми бзылъфыгъэми ыныбжь икъоу ц1ыфмэ ахахьэу зыхъук1э, ар зыфэдэ ц1ыфыр къэош1э. Ц1ыфэу унэгъо зэгуры1ом къихъуагъэу, ныжъ-тыжъмэ ягъэсэпэтхыдэ зынэсыгъэр дэи хъун ылъэк1ыщтэп. Ащ фэдэ ц1ыфыр адыгагъэм къыдилъытэрэ шэн-хабзэхэм арыгъозэщт, адэхыщтэп.\nДэхагъэр зыхэмылъ щы1эп: гущы1ак1эми, уцук1эми, т1ысык1эми, нахьыжъмэ зэрафыщытми. Шъорыш1 хэлъми къэпш1эщт. Ащ фэдэ ц1ыфым бэ зэпичыщтэп, икупк1 шъыпкъэр къыдэоещт. Ц1ыф шъырытэу зыпкъ ит зэпытыр зэк1ок1ырэп, и1эбак1и, иплъак1и, ифыщытык1и зы. Ащ фэдэм уедэ1у зэпыты пш1оигъу, пэблагъэ ухъунэу уфай, плъэгъунэу ук1эхъопсы охъу. Шэн-гъэпсык1э дахэм ащ фэдэ ц1ыфыр къегъэдахэ, къэзыуцухьэрэмэ къахегъэщы, зыш1эрэмэ агу дахэк1э елъы, щысэ тырахэу мэпсэу.\nДжары сэ сиш1ошък1э ц1ыфыр зыгъэдахэу къысщыхъурэр. Шэн-гъэпсык1э дахэ пхэлъмэ ц1ыфмэ дахэк1э уаш1эщт.\nГъыщ Казбек я 6-рэ В классым ис еджак1у\nТЕМЭР: «АДЫГЭ БЭНАКIОХЭР».\nСабыир иц1ык1угъом щегъэжьагъэу гухэлъ горэ къыздырехьак1ы. А гухэлъэу и1эм игъаш1э феузэнк1ы, фэк1о. Джащ фэдэу къысш1ош1ы тиреспубликэ ис бэнэк1о ц1эры1охэу Хьасэнэ Мурат, Хьапэе Арамбый, Емыж Арамбый джы бэнэк1о ныбжьык1эхэу Хьакурынэ Хазрэт, К1убэ Хьамед, ик1и нэмык1хэри. Мыхэр яц1ык1угъом щегъэжьагъэу бэнэным пылъыгъэх сыдигъуи ар ханэнэу агу къихьагъэп.\nМы сочинениер стхыным ыпэк1э бэрэ сегупшысагъ, хэт сыкъытегущы1эмэ хъуна? Хэт тикъуаджэ дэс спортсменмэ ащыщэу сыкъызтегущы1эщтыр? Хьауми тиреспубликэ исмэ ащыщэу хэт сыкъытегущы1эщта? Бэ сшъхьэ къихьагъэр, ау зэк1эмэ ак1ы1у къэхъу зэпытыгъэр сят.\nСятэ иц1ык1угъом щегъэжьагъэу бэнэным пылъыгъ. Ащ итренерыгъэр ары сэ джы ситренерыр. Ар Шънэхъо Мурат Исхьакъ ыкъор ары. Сятэ сырыгушхонэу щыт. Ар зэнэкъокъу зэфэшъхьафыбэмэ ахэлэжьагъ, апэрэ ч1ып1эхэр бэрэ къыхьыгъэх. Ащ областымк1и, краимк1и тек1оныгъэхэр къащихьыгъэх. Ар къаушыхьаты грамотэхэу медальхэу, кубокэу, ш1ухьафтын зэфэшъхьафэу къыфагъэшъошагъэмэ.\nАр къулыкъум зэк1оми спортыр хинагъэп. Северо-Кавказскэ военнэ округым зэнэкъокъухэу бэнэнымк1э къалэу Ереван щызэхащэгъагъэмэ апэрэ ч1ып1эхэр мызэу мыт1оу къащыдихыгъэх. Ык1и ар къаушыхьаты кубок зэпэлыдыжьымрэ грамотэхэу дышъэпсык1э хэутыгъэхэу тадэжь илъхэмрэ. Ар кандидатыгъ спортымк1э мастер хъунэу. Джыри ащ спортыр хинэрэп. Футболымк1э зэнэкъокъоу районым щызэхащэрэмэ ахэлажьэ. Сэ соревнованиехэм сызык1ок1э ежьыри къэк1о, сызэрэбанэрэм къеплъы. Сыкъызык1ожьык1э, прием зэфэшъхьафхэр къулай хэлъэу зэрэпш1ыщтхэр къысегъэлъэгъух. Сэ ащ лъэшэу сырэгушхо ык1и олимпийскэ джэгук1эхэу дунаим щык1орэмэ ащыщ горэм сыхэлэжьэнэу мурад зыфэзгъэуцужьыгъ.


Редактор 10.11.2021 10.11.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nНаркоманхэм якъыхэгъэщын фэIорышIэ\n«Хьадэгъур зыщащэрэр ошIэмэ, макъэ къытэгъэIу» зыфиIорэ Урысые Iофтхьабзэм иятIонэрэ уцугъо чъэпыогъум м 18-м къыщегъэжьагъэу и 29-м нэс Адыгеим щыкIуагъ.\nIофтхьабзэм пшъэрылъэу иIэр наркотикхэр хэбзэнчъэу къызэрэрагъэкIокIыхэрэм пэуцужьыгъэным общественностыр къыхэгъэлэжьэгъэныр, наркотикым пыщэгъэ цIыфхэм ягъэхъужьынкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэныр, ахэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэжьыгъэнхэр ары.\nАдыгеим иполицие Адыгеим щыпсэухэрэм ыкIи хьакIэхэм закъыфегъазэ!\nНаркотикхэр хэбзэнчъэу къызэрэрагъэкIокIыхэрэм, зэрагъэфедэхэрэм ыкIи наркотик зыхэлъ пкъыгъохэр зэрэIуагъэкIырэм афэгъэхьыгъэ къэбархэм шъуащыгъуазэмэ, хэгъэгу кIоцI къулыкъухэм ятелефон номерхэмкIэ макъэ яжъугъэIунэу тышъолъэIу:\n— АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ «ицыхьэшIэгъу телефонэу» (8772) 57-17-27-м, 59-62-48-м, 59-62-54-м е полицием идежурнэ отдел иномерэу 02 (102-м) шъуафытеонэу.\nКъэбарэу къытIэкIэжъугъахьэрэм цIыфым ипсауныгъэ ыкIи ищыIэныгъэ къызэтегъэнэжьыгъэнымкIэ бэ елъытыгъэщтыр.\nСомэ миллиони 10 зыосэ хьап- щыпхэр атыгъугъ\nУрысыем и МВД иуголовнэ-лъыхъун отделэу Тэхъутэмыкъое районым щыIэм икъулыкъушIэхэм илъэс 39-рэ зыныбжь хъулъфыгъэу ыпэкIэ хьапс зытелъыгъэм тыгъон бзэджэшIагъэ зэрихьагъэу егуцафэхэу къаубытыгъ.\nТыгъон бзэджэшIагъэ зэрэзэрахьагъэм епхыгъэ къэбарыр мы илъэсым Iоныгъом район полицием идежурнэ часть къыIэкIэхьагъ. Следственнэ-оперативнэ купым икъулыкъушIэхэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, бзэджашIэм Яблоновскэм дэт псэупIэм пластикэм хэшIыкIыгъэ шъхьаныгъупчъэр хигъэпкIи ихьагъ. Японием иахъщэхэр, США-м идоллархэр ыкIи осэшхо зиIэ пкъыгъохэу унэм илъыгъэхэр тыгъуакIом къызIэкIигъэхьагъэх. ЗэкIэмкIи зэрарыр сомэ миллиони 10 мэхъу.\nУФ-м и Уголовнэ кодекс истатьяу «Тыгъоныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу Урысыем и МВД иуголовнэ лъыхъун отделэу Тэхъутэмыкъое районым щыIэм иследственнэ подразделение уголовнэ Iоф къызэIуихыгъ.\nПолицием икъулыкъушIэхэм къычIэгъэщын Iофтхьабзэхэр зэрахьэхэзэ мы лъэныкъомкIэ ыпэкIэ бзэджэшIагъэ зезыхьагъэхэу хьапс зытелъыгъэхэр ауплъэкIугъэх, къэбарым щыгъуазэ щыIэмэ кIэупчIагъэх. Джарэущтэу тыгъуакIор къычIагъэщынэу хъугъэ.\nБзэджашIэр къызаубытым, ытыгъугъэм ызыныкъо къыкъуагъотагъ, ахэр Краснодар краим ирайон горэм гъэтIылъыпIэ щыриIэу щигъэбылъыгъэх.\nХьыкумым иунашъокIэ тыгъуакIом хьапс тыралъхьагъ. Ытыгъугъэм ызыныкъоу амыгъотыжьыгъэм полицием икъулыкъушIэхэр лъэхъух.\nУголовнэ Iофым изэхэфын лъагъэкIуатэ.\nНэбгырэ 37-рэ къаубытыгъ\nЧъэпыогъум и 18-м къыщегъэжьагъэу и 24-м нэс Адыгэ Республикэм гъогу хъугъэ- шIэгъэ 11 щагъэунэфыгъ, ахэм зы нэбгырэ ахэкIодагъ, нэбгырэ 14-мэ шъобжхэр атещагъэхэ хъугъэ.\nДжащ фэдэу мы уахътэм къыриубытэу зыпари зыхэмыкIодэгъэ гъогу хъугъэ-шIэгъэ 94-рэ агъэунэфыгъ. Ахэм янахьыбэр зыщыхъугъэр Тэхъутэмыкъое районыр ыкIи къалэу Мыекъуапэ.\nАР-м и Къэралыгъо автоинспекцие къызэритырэмкIэ, хъугъэ-шIэгъи 10-у агъэунэфыгъэм лъапсэ фэхъугъэр блэгъащэу ыпэ ит автомобилым зэрекIолIагъэхэр, 14-р – псынкIащэу автомобилыр зэрагъэIорышIэщтыгъэр ары. Автомобилэу щытым еутэкIыгъэхэу хъугъэ-шIэгъи 10 агъэунэфыгъ. Ащ нэмыкIэу гъогогъуи 3-рэ машинэр гъогум дэчъэхыгъ.\nДжащ фэдэу мы уахътэм къыриубытэу къэралыгъо автоинспекторхэм гъогурыкIоным ишапхъэхэр аукъуагъэхэу 2271-рэ къыхагъэщыгъ. Ешъуагъэу автомобилыр зыгъэIорышIэщтыгъэ водитель 37-мэ административнэ пшъэдэкIыжь арагъэхьыгъ, лъэсрыкIо нэбгыри 170-мэ административнэ протоколхэр афызэхагъэуцуагъэх.\nАР-м и Къэралыгъо автоинспекцие икъулыкъушIэхэм водительхэм зафагъазэ гъогурыкIоным ишапхъэхэр амыукъонхэу, псынкIащэу земычъэнхэу, гъогум сакъыныгъэ къыщызхагъэфэнэу, Iэдэб ахэлъынэу.\nАвтомобиль мини 2-м ехъу ауплъэкIугъ\nОперативнэ-пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэу «Автомобиль» зыфиIорэм икIэуххэр АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ щызэфахьысыжьыгъэх.\nАвтомобильхэр зэрэIуафыхэрэм ыкIи транспортым зэретыгъохэрэм, джащ фэдэу документ нэпцIхэр, тамыгъэхэр зэрашIыхэрэм япхыгъэ бзэджэшIагъэхэр къыхэгъэщыгъэнхэм Iофтхьабзэр фэгъэхьыгъагъ.\nДэкIыгъо Iофтхьабзэхэм ахэлэжьагъэх хэгъэгу кIоцI къулыкъум ыкIи подразделениехэм яIофышIэхэр. Автомобильхэр зыщагъэгъунэхэрэ, автомобиль пкъыгъохэр зыщащэрэ щэпIэ чIыпIэхэр, джащ фэдэу мы лъэныкъомкIэ ыпэкIэ бзэджэшIагъэ зезыхьагъэхэр полицием икъулыкъушIэхэм ауплъэкIугъэх.\nАдыгеим икъэралыгъо автоинспекторхэм зэкIэмкIи транспорт мини 2-м ехъу, ащ нэмыкIэу хэушъхьафыкIыгъэ базэм иучет хэт автомобиль ыкIи мотоциклэ мини 4-м ехъу ауплъэкIугъэх.\nIофтхьабзэу зэрахьагъэхэм къакIэлъыкIоу полицием иIофышIэхэм бзэджэшIэгъэ заулэ къычIагъэщыгъ: автомобилыр Iуафыгъэу 1, машинэр атыгъугъэу 1, ОСАГО-м иполис нэпцI ашIыгъэу хъугъэ-шIэгъи 2.\nМинистерствэм цIыфхэм зафегъазэ уасэ зиIэ пкъыгъохэр машинэхэм къарамынэнхэу, сигнализациехэр ахагъэуцонэу.\nМиллион 1,4-м ехъу ашIуатыгъугъ\nБлэкIыгъэ тхьамафэм Адыгеим иполицие дэо тхылъи 10 фэдиз къыIэкIэхьагъ гъэпцIакIохэм цIыфхэм яахъщэу сомэ миллион 1,4-м ехъу ашIуатыгъугъэу.\nМыщ щыщэу бзэджэшIэгъи 6-р зыщызэрахьагъэр Мыекъуап. Ащ нэмыкIэу Тэхъутэмыкъое, Мыекъопэ, Кощхьэблэ районхэм ыкIи Адыгэкъалэ мыщ епхыгъэ хъугъэ-шIэгъэ зырыз ащызэрахьагъ.\nЗыгъэпсэфыгъо мафэхэм Урысыем и МВД имежмуниципальнэ отделэу «Кошехабльский» зыфиIорэм идежурнэ часть мыщ щыпсэурэ бзылъфыгъэу илъэс 41-рэ зыныбжьым идао къыIэкIэхьагъ. ЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, телефон гъэпцIакIом бзылъфыгъэм цыхьэ фишIыгъ. Икартэ илъ ахъщэр шIуамытыгъуным пае «щынэгъончъэ счетым» ригъэхьан фаеу гъэпцIакIом къыгуригъэIуагъ ыкIи счетэу зэригъэхьащтым иномер къыриIозэ, бзылъфыгъэм иахъщэу сомэ мин 520-р зыIэкIигъэхьагъ.\nМыщ фэдэ шIыкIэ дэдэмкIэ Мыекъуапэ щыпсэурэ бзылъфыгъэу илъэс 53-рэ зыныбжьыр бзэджашIэхэм агъэпцIагъ. Банкым иIофышIэу къыраIуи, бзылъфыгъэм икартэ илъыгъэ ахъщэу сомэ мин 450-р шIуатыгъугъ.\nБзэджашIэхэм агъэфедэрэ корпоративнэ номерхэр 8-495-… ыкIи 8-499-…кIэ къырегъажьэх. Мыщ дэжьым къэIогъэн фае корпоративнэ номерхэр къызIэкIэгъэхьэгъуаеу зэрэщымытхэр. ЗэкъодзакIохэм ащ фэдэ номерхэмкIэ гъэпцIэгъэ зекIуакIэхэр зэрахьэх, нэужым чIадзыжьых.\nСыд фэдизэу хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр зэрахьагъэми, цIыфхэм зэдэгущыIэгъухэр адашIыгъэхэми, амышIэрэ цIыфым бэмэ цыхьэ фашIы, ащ къыхэкIыкIэ мылъкоу зэIуагъэкIагъэр ашIокIоды.\nПолицием зызэрэфэбгъэзэн плъэкIыщтыр\nБзэджэшIагъэ е хъугъэ-шIагъэ горэ шъулъэгъугъэмэ е шъо шъушъхьэкIэ хэбзэукъоныгъэ къыжъудызэрахьагъэмэ, Адыгэ Республикэм хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ макъэ ежъугъэIунэу зыкъышъуфегъазэ. Ар шIыкIэ зэфэшъхьафхэмкIэ пшIын плъэкIыщт.\nТхьапэм тептхэрэм итынхэ фаехэр:\n1. Хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъоу е ащ Iоф щызышIэу зызыфэбгъазэрэм ыцI, IэнатIэу ыIыгъыр.\n2. Зафэзыгъазэрэм ылъэкъуацI, ыцI, ятэ ыцI.\n3. Джэуапыр зыдагъэхьыжьыщт адресыр.\n4. Ежь ышъхьэкIэ зэрэкIэтхэжьыгъэр ыкIи мафэу зитхыгъэр.\n5. ЦIыфым ытхыгъэр къэзыгъэшъыпкъэжьырэ документхэр.\nПредыдущая Дышъэр къэзыхьырэм узылъещэ\nСледущая Диплом къыфагъэшъошагъ


Адыгэ Хэку Таймс: "Адыгэ кIотэныгъэм" и зэхэсыгъо къэс агломерацием тегущыIэщтых\nРеспубликэ чылагъо хъыеныгъэу "Адыгэ кIотэныгъэм" игъэцэкIакIо куп изэхэсыгъо шэкIогъум и 30 рекIокIыгъ. Ащ упчIэхэу 7 къыхалъхьагъ. Апэрэр Краснодар агломерацием ишIын. А упчIэр ары анахьэу зытегущыIагъэхэр. Мыщ шIокIэу къэIуагъэ хъугъэ, зэхэсыгъо пэпчъ а упчъэм зэрэрыгущыIэщтхэр.\nГъэцэкIакIо купым хэтхэм яеплъыкIэхэр къыраIотыкIыгъэх, агломерацием дэигъэу Адыгэ Республикэм къыфихьын ылъэкIыщтыр. ЫкIи сыд фэдэ лъэбэкъуа мыщ къыкIэлъыкIощтыр елъытыгъэщт, джэпсалъэу республикэм и лIышъхьэу КъумпIыл Мурат фагъэхьыгъэм, и джэуапэу къитыжьыщтым.\nЯтIонэрэ упчIэр зыфэгъэхьыгъагъэр, чIыпIэ къин Урысые Федерацием иc лэпкъыхэр изгъэуцогъэ Законэу "ЗэмыгъашIэми хъун лъэпкъ къэралыгъуабзэхэр". Мыщи шъыпкъагъэ хэлъэу тегущыIагъэх.\nАщ ыуж упчIэр зыфэгъэхьыгъагъэр ЕСПЧ - м, и унашъоу "ЦIыфмэ я фитныгъэхэр укъуагъэ зэрэхъугъэр Кремлым къыфитхыгъ. Темыр Кавказым и шъолъырмэ гей парадхэр рагъэкIокIынэу фитныгъэ аритынэу.\nЕплъыкIэу ГъэцэкIакIо купым къыIуагъэр "ЕСПЧ - м и унашъо, быслъымэн динэу Темыр Кавказым илъым ыкIи лъэпкъ зэфэшъхьафмэ я шэн хабзэхэм апэшIуекIохэу". Купым зэдрагъэштагъ, мы Iофым елъытыгъэу джыри жьыIо зы еплъыкIэ зэдэштгъэным, нэмыкI Iоф къиныбэ щыIэу. Зэрэщытэу зэхэсыгъор пштэмэ, зи гъэнэфагъэу ухыгъэ унашъо ыштагъэп, хьазырэу зэрэщымытым фэшI.\nХъыеныгъэм ипресс гупчъэ


ЩэшIэ Аслъан: «Къощырыр умыгъэгъ» »\nПсэушъхьэмэ зы Къощыр кIэтIыргъо къахатIупщхьагъэшъ, къякIурэп, шъхьадж зэрэфэлъэкIэу мэцIацIэ. Пчэн къаигъэм еIо:\n– Тазфагуи зэмызэгъыныгъэ горэ къимытаджэщтыгъэу арэп, ау мыдрэм уекIунэу амали Iэзэгъуи щыIэп. Тыдэ щыуцугъэми, тыдэ щытIысыгъэми, шIоир къыпэушышыкIы. ЗэрэцIыкIум емылъытыгъэу, тикъакъыр къощ шъыпкъэ ришIыкIын ылъэкIыгъ. ЕтIани, епIорэр хахьэрэп. Ренэу уемыпыджыщтымэ сшIэрэп.\nКъаз пшъэ зандэу щырхэр зыуж ренэу итым ащ дырегъаштэ:\n– Тэ псы тызщэшъорэм, зызщиттхьакIырэм ежь зыщеуцIэпIы. Ари Iофыжьа? Псышкошко закъоу тищагу дэчъырэр псынжъы ешIышъ, IухьапIи IусыпIи тимыIэу тыкъэнэ.\n– Тыкъэнэ, тыкъэнэ, чэтхэр мэщынэ екIолIэнхэкIэ! - еIо Атэкъэ мэшIо сыджыми. - Пчэдыжьрэ бэрэ зэрэчъыерэр тинасып нахь, псы къэргъо шIагъор зыфэдэр тщыгъупшэжьыни.\nЦIэцIэныр зырагъажьэкIэ, Къощыр кIэтIыргъор зи ымыIоу, рэхьатэу къяплъэу, псынжъым хэлъы. Сыд Iо фаеми, нахьыжъых, нахь лъэшых. Ау псышкуашком къыхэкIыгъэу, шхапIэм кIоу къазщырхэм залъэгъукIэ:\n– ШIои, шIои, шIои! ШхапIэм кIоным ыпэкIэ зитхьакIыгъэп, - аIозэ зылъежьэхэкIэ, атехъупкIэзэ, рефыжьэх:\n– Шъори сыд шъузхэтыр!\nАр иушъхьагъоу нэмыкI псэушъхьэми закъыфегъазэ:\n– Къэбзагъоу зыфашъуIорэм зи хъун хэлъэп. ТыдэкIи шъуплъ: зэкIэ джа шIои зыфашъуIорэм хэшIыкIыгъ. ГущыIэм пае, тикъакъыр шъуштэ. Къэсэгъэзэжьышъ, а шхын къабзэу къытатырэри шIоим къыхэкIэ. Арышъ, шIой щыIэп.\n– Джы сыцIыкIуми, ины сэри сыхъун!\nЗымафэ Быгъу нэтIэ лъагэм ар зызэхехым, ыдагъэп:\n– Ежь зынэсырэр шIои ешIышъ, шIой шыI Iоу ышIэрэп. Джырэ рапшIэу зыгорэ епэсыгъэн фае нахь, хахъомэ къэбгъэуцужьын плъэкIыщтэп, - ыIуагъ егупшыси.\nАщ ыуж псэушъхьэхэр бэрэ зэIушъэшъагъэх.\nЯтIонэрэ мафэм щэджэгъо нэстырым Къощыр кIэтIыргъор къакъырым къызеплъым, ылъэгъугъэм лъэшэу ыгу хигъэкIыгъ. Псышкуашкор уекIолIэн умылъэкIынэу шIыхьагъэ, къэлапчъэм къэрэгъулэу Пчэн къаигъэр Iут.\n– ЗыптхьакIынэу е псы уешъонэу уфаемэ, къакIо, - ыIуагъ ащ. - НэмыкIэу укъысэмыкIуалI!\nКъощыр кIэтIыргъом зиплъыхь-зиплъыхьи, ощх псылъэбанэм екIуи, ащи хъун щымыIэу зешIэм, тIыси гъыгъэ. ТIэкIурэ аущтэу щысыгъэу, нэпсэу чIыгум тефагъэм зытеIабэм, ыIапэ къыушIоигъ. Ар зелъэгъум, къэгушIожьи, щхыным ритIупщыгъ. Мэщхы, мэщхы, нэпсыр еу Iоу къечъэхы. Лъэбанэм псыр изы ешIыфэ щхыгъэ, ащ ыуж хэгъуалъхьи, пчыхьэ нэс хэлъыгъ.\nОпубликовал administrator, 1-08-2009, 18:03. Просмотров: 1479


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ тхылъ интернет дучан (adygbook.ru) къызэIуахыгъ\nЖъоныгъуакIэ мазэм, 2022 илъэсым, АдыгабзэкIэ лажьэрэ интернет Адыгэ дучан (adygbook.ru) къызэIуахыгъ. АдыгабзэкIэ лажьэрэ сайтэу щыIэр макIэдэд, ащ пае, мыщ фэдэ къэбар зыплъэгъукIэ уигу къеIэты ыкIи Адыгабзэр зэрэщыIэщтыр къегъэлъагъо.\nМары, дучаным и "Хэт тэ" къотамэм къыратхагъэр:\nТхьэм ишIукIэ АдыгабзэкIэ лажьэрэ интернет Адыгэ Тхылъ ЩапIэ (AdygBook) къызэIутхын тлъэкIыгъ. Пшъэрылъ шъхьаIэу тиIэр Адыгабзэр шIу зилъэгъоу, АдыгабзэкIэ тхыгъэ тхылъхэр зыIэчIигъэхьэнэу зышIоигъохэм ягухэлъхэр къадэтыгъэхъунэу ары. Тхылъхэм аригъусэу Адыгэм епхыгъэ IэшIагъэхэр, шIухьафтынхэр ыкIи нэмыкIхэри тищапIэ чIэлъых.\nНахьыбэ едж >>> Адыгэ Тхылъ ЩапIэ - adygbook.ru


Госпиталь къыщызэIуахыщт — Адыгэ макъ\nРедактор 17.01.2022 17.01.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным штаммыкIэу омикроным ыпкъ къикIыкIэ коронавирусым зыкъиштэным ищынагъо сымэджэщхэр фэхьазырэу щытынхэм анаIэ тыраригъэдзагъ. Ащ епхыгъэу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, ушэтыпIэ пстэуми республикэм имедицинэ афэхьазырынэу щыт.\n— Ар анахьэу ковиднэ госпитальхэм, IэпыIэгъу псынкIэ языгъэгъотырэ къулыкъухэм, поликлиникэхэм афэгъэхьыгъ. Сымаджэхэр нахьыбэ хъун зэрилъэкIыщтым ахэр фэхьазырынхэ фае. Сыхьатым фэдэу, зэдырагъаштэзэ мы лъэныкъом фэгъэзэгъэ пстэуми Iоф ашIэн фае, — къыIуагъ республикэм и ЛIышъхьэ.\nМы уахътэм медицинэ организации 3-мэ къащызэIуахыгъэ госпитальхэм гъолъыпIэ чIыпIэ 900 ачIэт. Республикэм икойкэ фонд процент 74-м нэсэу сымаджэхэм аубытыгъ, ищыкIагъэ хъумэ, чIыпIэхэм ахагъэхъощт. Джащ фэдэу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат иунашъокIэ Кощхьэблэ гупчэ район сымэджэщым IэпэчIэгъанэу агъэфедэн алъэкIыщт ковиднэ госпиталь къыщызэIуахыщт.\nАР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, охътэ кIэкIым къыкIоцI гъолъыпIэ чIыпIи 100, ищыкIагъэ хъумэ 250-м нагъэсэу ащ къыдыхэлъытэгъэщт. COVID-19-р къызэузыхэрэм ящыкIэгъэщт медицинэ IэпыIэгъур мы IэзапIэм щарагъэгъотын амал щыIэщт.\n— Эпидемиологием изытет республикэм къыщымыхьылъэзэ, тишъолъыр щыпсэухэрэм игъом медицинэ IэпыIэгъу ядгъэгъотыным фэшI ищыкIэгъэ амалхэр зетхьащтых, — къыIуагъ АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем.\nПредыдущая Шапхъэхэр амыукъонхэм лъыплъэщтых\nСледущая Вакцинэм ихэлъхьан нахь зырагъэушъомбгъунэу


ХЭДЗЫНХЭМКIЭ ШIЭНЫГЪЭ ТЕДЗЭХЭР АРАГЪЭГЪОТЫГЪЭХ\nРеспубликэ программэ зыкIэу «Адыгеим иныбжьыкIэхэр» зыфиIорэм хахьэу Адыгэ Республикэм ныбжьыкIэ IофхэмкIэ и Комитетрэ АР-м хэдзынхэмкIэ и Гупчэ комиссиерэ кIэщакIо зыфэхъугъэхэ Iофтхьабзэу «Летние каникулы в Выборграде» зыфиIорэр шышъхьэIум и 14 - 16-м ОАО-у «Майкопавтотурист» зыфиIорэм щыкIуагъ. Iофтхьабзэм пшъэрылъэу ыкIи мурадэу иIагъэр ныбжьыкIэхэр общественнэ-политическэ щыIэныгъэм хэщэгъэнхэр, ахэр чанэу хэдзынхэм ахэлэжьэнхэмкIэ амалхэр ятыгъэныр, а лъэныкъохэмкIэ шIэныгъэ гъэнэфагъэхэр зэрагъэгъотынхэр ары.\nАР-м ныбжьыкIэ IофхэмкIэ и Комитет иIофышIэхэм къызэраIуагъэмкIэ, Iофтхьабзэм хэлэжьагъэхэр АР-м имуниципальнэ образованиехэм къарыкIыгъэ ныбжьыкIэхэу илъэс 17 - 22-рэ зыныбжьхэр арых, зэкIэмкIи ахэр нэбгырэ 50 хъущтыгъэх. ЗэхэщакIохэм зэрагъэнэфэгъагъэмкIэ, проектыр уцугъуищэу зэтеутыгъагъ, ащ диштэу IофшIэнри зэхащагъ. Хэдзынхэм алъэныкъокIэ шIэныгъэу аIэкIэлъхэм ахэгъэхъогъэнымкIэ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъушIу къафэхъугъэх Мыекъуапэ, Мыекъопэ районым ыкIи Краснодар краим ячIыпIэ хэдзэкIо комиссиехэм яспециалистхэр, психологхэр, юристхэр. Адыгэ РеспубликэмкIэ мы Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м хэдзынхэмкIэ и Гупчэ комиссие итхьаматэ игуадзэу Фанюс Казыхано-\nвыр, ащ иIофышIэгъухэу Татьяна Ларинар, Виктор Хижняк.\nМэфищым къыкIоцI кIогъэ Iофтхьабзэм ишIуагъэкIэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ егъэджэн курсхэр, семинархэр ныбжьыкIэхэм афызэхащагъэх, хэдзын правэм ыкIи законодательствэм къыдилъытэрэ шIэныгъэ тедзэхэр арагъэгъотыгъэх. Джащ фэдэу джэгукIэ шъуашэм итэу хэдзынхэмкIэ штабхэр къызэIуахыхи, агитационнэ Iофтхьабзэхэр рагъэкIокIыгъэх.\nНэужым анахь чанэу хэдзыным хэлэжьагъэхэр, анахьыбэу зымакъэ зыфатыгъэ кандидатхэр къыхагъэщыгъэх. Апэрэ чIыпIэр Мыекъопэ районым къикIыгъэ Андрей Белоусовым, ятIонэрэ чIыпIэр Теуцожь районым щыщ Чэтэо Муратэ, ящэнэрэр Мыекъуапэ щыпсэурэ Татьяна Ланцевам афагъэшъошагъэх ыкIи шIухьафтынхэр аратыгъэх.\nДжащ фэдэу мы Iофтхьабзэм хэлэжьэгъэ ныбжьыкIэхэм яуахътэ шIуагъэ къытэу агъэкIоным зэхэщакIохэр пылъыгъэх, псыкъефэхыпIэу «Руфабго» зекIо ащагъэх, зэнэкъокъу, джэгукIэ зэфэшъхьафхэр, дискотекэ афызэхащагъэх.


Министрэм игуадзэ игухэлъхэр | Адыгэ Макъ\nМинистрэм игуадзэ игухэлъхэр\nАвтор: Редакция\t/ 17.04.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАдыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэ игуадзэ агъэнэфагъ.\nХьагъэудж Марыет АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ министрэм игуадзэ хъугъэ. Ведомствэм ипресс-къулыкъу къызэритырэмкIэ, 2019-рэ илъэсым мэлылъфэгъум и 11-м республикэм иминистрэхэм я Кабинет мыщ епхыгъэ уна-шъом кIэтхагъ.\n2011-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2019-м нэс шIокI зимыIэ медицинэ страхованиемкIэ фондым икъутамэу АР-м щыIэм ипащэу Хьагъэудж Марыет Iоф ышIагъ.\nМинистрэм игуадзэ пшъэрылъэу зыфигъэуцужьыхэрэр, анахьэу ынаIэ зытыригъэтыщтхэр къытфиIотагъ.\n— ПэшIорыгъэшъ медицинэ уплъэкIунхэр зэрифэшъуашэу тиреспубликэ щызэхэщэгъэнхэр анахьэу сынаIэ зытезгъэтыщт лъэныкъохэм ащыщ, — къытфеIуатэ Хьагъэудж Марыет. – УФ-м щаштагъэхэ лъэпкъ проектхэм республикэ ведомствэр чанэу ахэлажьэ. Зидунай зыхъожьыхэрэм япчъагъэ къыщыгъэкIэгъэным епхыгъэ Iофыгъор ахэм къадыхэлъытагъ. Мы лъэныкъомкIэ IофшIэныр нахь згъэлъэшынэу сэгъэнафэ. Уз зиIэр псынкIэу къыхэгъэщыгъэныр, цIыфхэм игъом диспансеризацие акIуныр ащ хэхьэ.\nРеспубликэм щыпсэухэрэр япсауныгъэ изытет нахь лъыплъэнхэм фэщэгъэнхэр, ащ фэгъэхьыгъэхэ къэбархэр нахь аIэкIагъэхьанхэм фэшI Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр, Iэнэ хъураехэр зэхэщэгъэнхэм, листовкэхэр, буклетхэр агощынхэм пэщакIэм мэхьанэшхо реты.\n— Бюджет зэфэшъхьафхэм къатIупщыгъэ мылъкур медицинэ организациехэм шIуагъэ хэлъэу агъэфедэным сыпылъыщт, — къыIуагъ министрэм игуадзэ. — ЕджапIэхэм ачIэсхэм медицинэ IэпыIэгъур зэрифэшъуашэу ягъэгъотыгъэным, мы лъэныкъомкIэ профилактикэм тынаIэ тедгъэтыныр пшъэрылъ шъхьаIэу згъэнэфагъэхэм ащыщ.


Ветеранхэр агъэлъапIэх | Адыгэ Макъ\nВетеранхэм яорганизацие 2005-рэ илъэсым къыщыублагъэу АР-м и Прокуратурэ щызэхащагъ, 2007-рэ илъэсым прокуратурэм иветеранхэм ыкIи ипенсионерхэм я Урысые общественнэ организацие и Адыгэ шъолъыр отделение ар ашIыжьыгъ.\nАщ игъэпсын иIахьышIу хишIыхьагъ ыкIи пэщэныгъэ дызэрихьагъ Гъонэжьыкъо Муратбек Хьудэ ыкъом. Нэужым 2013-рэ илъэсым Советым ипащэу хадзыгъ Пщыдатэкъо Вячеслав Ерстэм ыкъор. Аужырэ зэфэхьысыжь-хэдзынэу щыIагъэми Пщыдатэкъор мы IэнатIэм къыIуагъэнэжьыгъ.\nВетеранхэм яорганизацие хэтхэм республикэм ипрокуратурэхэм зэпхыныгъэ дэгъу адыряIэу Iоф адашIэ, прокурор ныбжьыкIэ кадрэхэм ягъэхьазырынкIэ пIуныгъэ IофшIэнхэр адызэрахьэх ыкIи правовой шIэныгъэ куухэр арагъэгъотых. АщкIэ специалист ныбжьыкIэхэм, юридическэ факультетхэм ястудентхэм заIуагъакIэхэзэ, патриотическэ ыкIи правовой пIуныгъэмкIэ рагъаджэх.\nИлъэсыбэ хъугъэу ыкIи щытхъу хэлъэу къулыкъур зэрахьырэм фэшI УФ-м и Прокуратурэ иIофышIэ и Мафэ ипэгъокIэу ветеранхэу Анна Кандаковам, Татьяна Лузинам, Антонина Родионовам ыкIи Георгий Хастян УФ-м и Генеральнэ прокурор ищытхъу тхылъхэр афигъэшъошагъэх.


Непэ социальнэ IофышIэм и Маф — Адыгэ макъ\nНепэ социальнэ IофышIэм и Маф\nНэбгырэ 900-м ехъумэ яшIуагъэ арагъэкIы\nЦIыфхэм ясоциальнэ фэIо-фашIэхэр зыгъэцэкIэрэ комплекснэ Гупчэу Мыекъуапэ дэтым нэжъ-Iужъхэм, сэкъатныгъэ зиIэхэм, зэрэсымаджэм къыхэкIэу Iоф зымышIэхэрэм, сабыйхэр зэрыс унагъохэм, ветеранхэм, IэпыIэгъу зищыкIагъэхэм яшIуагъэ арагъэкIы.\nДжырэ уахътэ мыщ нэбгыри 124-мэ Iоф щашIэ, социальнэ IофышIэу нэбгырэ 72-рэ ахэт.\nIэпыIэгъум хэхьэ гъомылапхъэм епхыгъэ фэIо-фашIэхэр, медицинэ, правовой IэпыIэгъу къяолIагъэхэм арагъэгъоты. Психологием ылъэныкъокIэ яшIуагъэ арагъэкIыныри Гупчэм иIофышIэхэм япшъэрылъ. Ахэм социальнэ фэIо-фашIэхэр нэбгырэ 917-мэ арагъэгъоты.\nЦIыфхэм ясоциальнэ фэIо-фашIэхэр зыгъэцэкIэрэ комплекснэ Гупчэу Мыекъуапэ дэтыр кIэлэцIыкIухэм ягъэмэфэ зыгъэпсэфыгъо шIуагъэ хэлъэу агъэкIоным чанэу дэлажьэ. Джащ фэдэу нэжъ-Iужъхэм яшIэныгъэхэм ахагъэхъоным, компьютерыр нахь тэрэзэу зэрагъэшIэным фытегъэпсыхьэгъэ компьютернэ класс зэхащагъ.\nМуниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Къалэу Мыекъуапэ» щыпсэухэрэм социальнэ IэпыIэгъу арагъэгъоты. Уасэхэмрэ тарифхэмрэ ягъэзекIон лъыплъэрэ къулыкъум и ГъэIорышIапIэу Адыгеим щыIэм ыштэгъэ шапхъэхэм адиштэу фэIо-фашIэхэм ауасэ агъэнафэ.\n«Социальнэ такси» зыфиIорэ къулыкъум джащ фэдэу Iоф ешIэ. Сэкъатныгъэ зиIэхэм ыкIи зекIон зымылъэкIырэ цIыфхэм ар атегъэпсыхьагъ. «Социальнэ таксим» укъеджэн плъэкIыщт номерэу (8772) 52-15-14 зыфиIорэм утеомэ.\nПредыдущая ЯIэпыIэгъу ыкIи ягущыIэгъу\nСледущая Мэкъуогъум и 8-р – социальнэ IофышIэм и Маф


Iофхэр нахь къыгъэпсынкIэщтых\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Къутамэу АР-м щыIэм тишъолъыр ит банкхэм ащыщэу 6-мэ зэзэгъыныгъэхэр адишIыгъэх. Ны мылъкум къыдэлъытэгъэ ахъщэр къызтефэхэрэм кредитхэр къыздырагъаIэзэ псэукIэ амалхэр нахьышIу ашIын алъэкIыныр ары зыфытегъэпсыхьагъэр.\nДжы унагъохэм чIыфэ къэзытырэ организациехэр къызфагъэфедэзэ ны мылъкур агъэфедэн амал яIэ хъугъэ. ПАО-у «Сбербанк России», АО-у «Россельхозбанк», ПАО-у «ВТБ-Южный», АО-у «Майкопбанк», ООО-у «Кубань Кредит» ыкIи ПАО-у «МИнБанк» зыфиIохэрэр ары фондым зэзэгъыныгъэ зыдишIыгъэу, IэпыIэгъу къафэхъущтхэр.\nСертификатыр къызэратыгъэу, мы банкхэм ащыщ иклиент хъухэрэм псэупIэ ащэфынэу е ашIынэу кредит агъэпсымэ, апэрэ тыгъом, процентхэм е чIыфэу аштагъэм ны мылъкум къыщыдэлъытэгъэ ахъщэр пэIуагъэхьанэу лъэIу тхылъ атхын алъэкIыщт. НахьыпэкIэ ащ пае ПенсиехэмкIэ фондыми, банкыми зафагъэзэн фаеу щытыгъэмэ, джы банкым пстэури щагъэпсын алъэкIыщт. ЛъэIу ыкIи нэмыкI тхылъэу ищыкIагъэхэр банкым фондым электроннэ шIыкIэм тетэу IэкIигъэхьащтых. Ащ Iофхэр къыгъэпсынкIэщт.\nСтатистикэм къызэригъэлъэгъуагъэмкIэ, ны мылъкум къыдэлъытэгъэ ахъщэр нахьыбэу псэукIэ амалхэр нахьышIу шIыгъэнхэр ары зыпэIуагъахьэрэр. Адыгеим щыпсэоу мы IэпыIэгъур къызтефагъэхэм япроцент 50-м ехъумэ аущтэу ар агъэфедагъ.\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд иинтернет нэкIубгъо къэбарэу къихьэрэ пстэумэ узэряджэшъурэм имызакъоу, уядэIун плъэкIынэуи щыт. Ар зынэхэм тэрэзэу амылъэгъухэрэмкIэ, экраным къытыридзэрэм еджэныр къызфэкъинхэмкIэ IэпыIэгъушхо мэхъу. КIакоу тхыгъэхэм ямызакъоу, статья инэу къихьэхэрэми уядэIун плъэкIынэу ащ амал къеты.\nМы IэпыIэгъур бгъэфедэным пае «Для слабовидящих» зыфиIорэ нэкIубгъор къызэIупхын фае. Нэужым узэдэIущт тхыгъэр къыхэбгъэщынышъ, «воспроизвести» зыфиIорэм утеIункIэщт. УзэдэIугъэр зыгорэкIэ икъоу къыбгурымыIуагъэмэ е зэхэмыхыгъэмэ, къэбгъэуцунышъ укъызэкIэкIожьыни плъэкIыщт.\nКъыхэдгъэщымэ тшIоигъор компьютерым щыгъэпсыгъэ браузерым е вирусым пэшIуекIорэм мы зигугъу къэтшIыгъэр зэфашIын зэралъэкIыщтыр ары. Ащ фэдэ мыхъуным пае, ПенсиехэмкIэ фондым иинтернет нэкIубгъо «ишъхьаныгъупчъэхэр» зэфамышIынхэм тебгъэуцон фае.\nПенсиехэмкIэ фондыр къэралыгъо учреждениеу мыщ фэдэ амал къэзытыхэрэм апэрэу хъугъэ.\nПредыдущая Чылэу Алыуарэ (Бжыхьэкъуае) ихъишъ


Зыгъэпсэфыгъо кампаниер рагъэжьагъ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nКIэлэцIыкIухэм зызщагъэпсэфыщт ыкIи япсауныгъэ зыщызэтырагъэуцожьыщт кампаниер зэрэзэхащагъэм, Урысыем ишъолъырхэр ащ зэрэфэхьазырхэм, пшъэрылъэу къэуцухэрэм защытегущыIэгъэхэ селектор зэхэсыгъоу тыгъуасэ щыIагъэр зэрищагъ УФ-м и Премьер-министрэу Дмитрий Медведевым.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан, вице-премьерэу Наталья Широковар, министрэхэу Мэрэтыкъо Рустемрэ Хъуажъ Аминэтрэ, къулыкъухэм ыкIи ведомствэхэм ащыщхэм япащэхэр.\nУФ-м и Правительствэ и Тхьаматэ пэублэ псалъэ къышIызэ мы мафэхэм гъэмэфэ лагерьхэм япчъэхэр къызэрэзэIуахыгъэр, ащкIэ зыгъэпсэфыгъо кампаниер егъэжьагъэ зэрэхъугъэр къыIуагъ. Дмитрий Медведевым къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, кIэлэцIыкIухэм зэрифэшъуашэу загъэпсэфыным пае шъолъырхэм зэкIэми Iофышхо ашIагъ, мыщ пэIухьащт ахъщэр бюджетхэм къадыхалъытагъ, федеральнэ гупчэми субсидиехэр игъом афитIупщыгъ.\n«Къиныгъохэм ямылъытыгъэу, кIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфыгъо кампание изэхэщэн пэIуагъэхьащт ахъщэр регионыбэхэм нахь макIэ ашIыгъэп, ащкIэ ахэм тафэраз, - къыIуагъ Дмитрий Медведевым. - Анахьэу тынаIэ зытедгъэтын фаер зянэ-зятэ зимыIэжьхэм, щыIэныгъэм чIыпIэ къин ригъэуцогъэ унагъохэм къарыкIырэ сабыйхэм IэпыIэгъу тафэхъуныр, ыпкIэ хэмылъэу ахэм путевкэхэр ятыгъэныр ары. Ащ пае шъолъырхэм ахъщэ тедзэу сомэ миллиарди 4-м ехъу афэттIупщыгъ, мыщ фэдэ IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ мы купым хэхьэрэ кIэлэцIыкIухэм ащыщэу джыри мин 200-м ехъумэ ыпкIэ хэмылъэу загъэпсэфын ыкIи япсауныгъэ агъэпытэн амал яIэщт.\nГъэхъагъэу щыIэхэм адакIоу щыкIагъэхэри зэрэщыIэр УФ-м и Премьер-министрэ къыIуагъ. Анахь къыхигъэщыгъэр блэкIыгъэ илъэсым елъытыгъэмэ, кIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфыгъо уахътэ пэIуагъэхьанэу агъэнэфэгъэ ахъщэр субъект зырызхэм нахь макIэ зэрашIыгъэр ары. А гумэкIыгъор дэгъэзыжьыгъэн зэрэфаем шъолъырхэм япащэхэм анаIэ тыраригъэдзагъ. Лагерьхэм къякIолIэщтхэм ящынэгъончъагъэ къэухъумэгъэныр, гъомылапхъэу арагъэшхыщтхэр шапхъэу щыIэхэм адиштэнхэм лъыплъэгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэу къыгъэуцугъ, къэзытхырэр «Адыгэ Макъ».\n«Шапхъэхэм адимыштэрэ продукцие нахь пыутхэр кIэлэцIыкIухэм яшъутыныр шъугу къишъумыгъахь, ащ пытагъэ хэлъэу тылъыплъэщт. Гурыт еджапIэхэм къащызэIуахыгъэ лагерьхэми зэрифэшъуашэу яIофшIэн зэхащэн фае. Гъэмафэр къихьэгъэ къодый, арышъ, тисабыйхэм дэгъоу загъэпсэфыным ыкIи япсауныгъэ агъэпытэным, мы мазэхэр шIукIэ агу къинэжьынхэм тынаIэ тедгъэтын фае», - къыIуагъ Дмитрий Медведевым.\nРоспотребнадзорым, УФ-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ ыкIи ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ иминистерствэхэм, профильнэ ведомствэхэм ыкIи къулыкъухэм, регионхэм япащэхэр нэужым къэгущыIагъэх. Шъхьадж зыфэгъэзэгъэ лъэныкъом епхыгъэу Iофэу ашIагъэм, пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыхэрэм къатегущыIагъэх. БлэкIыгъэ илъэсым мы кампанием сомэ миллиард 41-рэ фэдиз пэIуагъэхьэгъагъ, мы илъэсым ар нахьыбэ ашIыгъ.\nАщ ишIуагъэкIэ Урысыем ис зыныбжь имыкъугъэхэм япроцент 60 фэдизмэ загъэпсэфын алъэкIыщт, зы путевкэм гурытымкIэ сомэ мин 19 тефэ. Джащ фэдэу сабый мин 61-рэ фэдизмэ федеральнэ учреждениехэм защагъэпсэфынэу агъэнэфагъ.\nЛагерьхэм гъомылапхъэр къаIэкIэзыгъэхьащт организациехэм зэзэгъыныгъэхэр адашIыгъэх, Iоф ащызышIэщтхэм егъэджэн курсхэр арагъэкIугъэх. АР-м и ЛIышъхьэ зэхэсыгъом зэфэхьысыжьхэр къыфишIызэ, кIэлэцIыкIухэм зызщагъэпсэфыщт ыкIи япсауныгъэ зыщагъэпытэщт кампанием республикэр зэрэфэхьазырыр, федеральнэ гупчэм къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэр зэкIэ гъэцэкIагъэ зэрэхъущтхэр къыIуагъ. «ТикIэлэцIыкIухэм апае лагерь 95-мэ Iоф ашIэщт, нэбгырэ 24987-мэ загъэпсэфын амал яIэщт.\nБлэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, зызгъэпсэфыщтхэм япчъагъэ сабый миным ехъукIэ нахьыбэ хъугъэ. ЗэкIэмкIи мы кампанием сомэ миллиони 153-рэ пэIудгъэхьащт. Ащ щыщэу сомэ миллион 32,5-р - федеральнэ гупчэм, миллиони 116-р - республикэ бюджетым, сомэ миллиони 4-м ехъур муниципальнэ бюджетхэм къатIупщыщт.\nЛагерь 95-м щыщэу кIэлэцIыкIухэр мафэрэ зыщаIыгъыщтхэ лагерьхэр 88-рэ мэхъу. Чэщ-зымафэм кIэлэцIыкIухэр зыдэщыIэнхэ алъэкIыщт лагерьхэм япчъагъэ тапэкIэ хэдгъэхъоным тыпылъын фае. Тисабыйхэм япсауныгъэрэ ящынэгъончъагъэрэ къэухъумэгъэнхэм тыфэхьазыр, ащкIэ пшъэдэкIыжь зыхьырэ пстэуми тиIо зэхэлъэу Iоф зэдэтэшIэ», - къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан.\nГумэкIыгъохэм апэшIуекIогъэным Адыгеир фэхьазыр →\nПшъэрылъ шъхьаIэхэр афигъэнэфагъэх →\nКилометрэ 37-рэ фэдиз зикIыхьэгъэщт дамбэхэр ашIыщтых


МинистракIэ агъэнэфагъ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгэ Республикэм финансхэмкIэ иминистрэ зэрагъэнафэрэм ехьылIэгъэ Указым тыгъуасэ кIэтхэжьыгъ.\nМуниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ» финансхэмкIэ игъэIорышIапIэ пэщэныгъэ дызезыхьэгъэ Виктор Орловыр ары а IэнатIэм Iуагъэхьагъэр. Ащ ыпэкIэ Адыгэ Республикэм финансхэмкIэ иминистрэ IэнатIэ илъэсыбэрэ зезыхьагъэр Долэ Долэтбый.\nХэбзэгъэуцугъэм зэрэщыгъэнэфагъэм тетэу Адыгеим финансхэмкIэ иминистрэ IэнатIэ Iуагъэхьащтым икандидатурэ къэзыгъэлъэгъуагъэр АР-м и Премьер-министрэ ары. Геннадий Митрофановым КъумпIыл Мурат Виктор Орловым икандидатурэ къызэрэдыригъэштагъэмкIэ зэрэфэразэр, министракIэм иIоф хэшIыкIышхо зэрэфыриIэр, УФ-м финансхэмкIэ и Министерствэ тестхэр ащ зэрэщырагъэкIугъэр къыIуагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ республикэм финансхэмкIэ иминистракIэ тыгъуасэ зыIокIэм, пэщэныгъэ зыдызэрихьащт Министерствэм пшъэрылъэу иIэхэм ащигъэгъозагъ. АР-м и Правительствэ финансхэмкIэ иIофшIэн мэхьанэшхо зэриIэр, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ республикэм пшъэрылъэу иIэхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъущтхэр ащ бэкIэ зэрелъытыгъэр КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ.\n«Урысыем и Президентэу Владимир Путинымрэ УФ-м и Правительствэрэ яIэпыIэгъу ренэу зыхэтэшIэ. Федеральнэ, республикэ бюджетхэм ямылъку стратегическэ пшъэрылъхэмрэ зигъо Iофыгъохэмрэ язэшIохын пэIохьэ. Финанс хэукъоныгъэхэр тшIы хъухэщтэп», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nФинанс дисциплинэм игъэпытэнкIэ, бюджет планированиемкIэ, Адыгэ Республикэм ибюджетхэр зэдиштэнхэмкIэ, Адыгеим ибюджет ежь ифедэхэм зыкъягъэIэтыгъэнымкIэ Iофэу ашIэрэр зэрагъэлъэшын фаер Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\n«Адыгэ Республикэм финансхэмкIэ и Министерствэ АР-м экономикэ хэхъоныгъэмрэ сатыумрэкIэ и Министерствэ Iофэу дишIэрэр ыгъэлъэшын, бюджетхэм нахьыбэу хахъо яIэным пае МинистерствитIуми экономикэм ренэу анаIэ тырагъэтын фае. Ахэм Iоф зэрэзэдашIэрэм шIуагъэу къытырэр лъэпкъ проектхэр, къэралыгъо программэхэр, Адыгэ Республикэм социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ зэришIыщт унэе программэр зэрагъэцакIэхэрэм къахэщын фае», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nЦыхьэ къызэрэфишIыгъэм пае Адыгеим и ЛIышъхьэ зэрэфэразэр, КъумпIыл Мурат къыгъэнэфэгъэ пшъэрылъхэм язэшIохын фежьэнэу зэрэхьазырыр Виктор Орловым къыIуагъ.\nОрлов Виктор Николай ыкъор Мыекъопэ районымкIэ поселкэу Тульскэм 1977-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 24-м къыщыхъугъ, «финансхэмрэ кредитымрэкIэ экономист», «промышленнэ, граждан псэолъэшIынымкIэ инженер» зыфиIорэ сэнэхьатхэр Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым ыIэ къыщыригъэхьагъэх. Экономикэ шIэныгъэхэмкIэ кандидат. Мыекъопэ районым ихьакъулахь инспекцие IофшIэныр щыригъэжьагъ. Къалэу Мыекъуапэ иадминистрацие, Адыгэ Республикэм финансхэмкIэ и Министерствэ IэнэтIэ зэфэшъхьафхэр ащызэрихьагъэх. Мыекъуапэ иадминистрацие финансхэмкIэ игъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу 2012-рэ илъэсым, ащ ипащэу 2015-рэ илъэсым агъэнэфагъ.


ЩыIэныгъэм щылъэкIуатэ | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 20.12.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние и Къэралыгъо симфоническэ оркестрэ иапэрэ концерт илъэтегъэуцо зыщыIагъэр илъэс 25-рэ хъугъэ.\nСимфоническэ оркестрэм изэхэщэн кIэщакIо фэхъугъэх Адыгеим иапэрэ Президентэу Джарымэ Аслъан, АР-м культурэмкIэ иапэрэ министрэу Хьанэхъу Адамэ. Оркестрэм иапэрэ дирижерэу Роман Матсовыр япащэу музыкантхэм апэрэ илъэсым къырагъэIуагъэхэ произведениехэм ащыщхэр юбилей пчыхьэзэхахьэм щыIугъэх.\nБетховен, Вебер — ахэр дунаим щашIэх. Оркестрэм идирижерэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артистэу Аркадий Хуснияровыр япащэу Адыгеим икомпозиторхэу Нэхэе Аслъан, Тхьабысымэ Умарэ аусыгъэхэр концертым къыщырагъэIуагъэх. Хьанэхъу Заремэ фортепианэмкIэ орэдышъор къыхидзэзэ, оркестрэр дежъыугъ. Пчыхьэзэхахьэр Хьакъуй Заремэ зэрищагъ. Ащ къызэриIуагъэу, симфоническэ оркестрэр пытэу ылъэ теуцуагъ, щыIэныгъэм щылъэкIуатэ.\nКлассикэм хэхьагъэхэ произведениехэр, Адыгеим икомпозиторхэм аусыгъэхэр оркестрэм къырегъаIох, музыкальнэ искусствэм хэхъоныгъэхэр фешIых. ЦIыфым ипIун хэлажьэ.\nСурэтыр зэхахьэм къыщытетхыгъ.


Каталог :: Богослужебная утварь :: Печать для просфор\nГлавная/Каталог/Богослужебная утварь/Печать для просфор\nПечать для просфор, ф 10.0\nПечать для просфор необходима для оставления оттиска на просфоре (хлеб для литургии) с изображением особого рисунка.\nПечать для просфор, ф 2.5\nПечать для просфор, ф 3.0\nПечать для просфор, ф 3.5\nПечать для просфор, ф 4.0\nПечать для просфор, ф 4.5\nПечать для просфор, ф 5.0\nПечать для просфор, ф 6.0\nПечать для просфор, ф 7.0\nПечать для просфор, ф 8.0\nПечать для просфор, ф 9.0\nРезак для просфор 3 см.\nРезак для просфор 3,5 см.\nРезак для просфор 5 см\nРезак для просфор 7 см\nРезак для просфор 8 см\n1. Резак для просфор 3 см.\n2. Печать для просфор, ф 3.5\n3. Печать для просфор, ф 4.0\n4. Печать для просфор, ф 4.5\n5. Печать для просфор, ф 5.0\n6. Печать для просфор, ф 3.0\n7. Резак для просфор 3,5 см.\n8. Печать для просфор, ф 6.0\n9. Печать для просфор, ф 7.0\n10. Печать для просфор, ф 8.0


Ветеранхэм апай — Адыгэ макъ\nРедактор 08.10.2021 08.10.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУФ-м и Правительствэ Хэгъэгу зэошхом иветеранхэм псэукIэ амалэу яIэр нахьышIу шIыгъэным пэIуагъэхьащт ахъщэу шъолъырхэм афатIупщыщтыр ыгъэнэфагъ. Адыгеим сомэ миллионищым ехъу ахъщэ тедзэу къыфэкIощт.\n— Тятэхэу, тятэжъхэу нэмыц техакIом тишъхьафитыныгъэ ащызыухъумагъэхэм шъхьэкIафэ афэтшIынэу, тынаIэ атетынэу къалэжьыгъ. ПсэукIэ амал тэрэзхэр, Iэрыфэгъу щыIакIэ яттыныр типшъэрылъ, ары афэтшIэжьын тлъэкIыщтыри. Федеральнэ Гупчэр къызэрэддеIэрэм ишIуагъэкIэ мы лъэныкъомкIэ тиIофшIэн нахь дгъэлъэшын тлъэкIыщт, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nФедеральнэ бюджетым щагъэнэфэгъэ ахъщэри зэрэхэтэу, Хэгъэгу зэошхом иветеранхэм псэукIэ амал тэрэзхэр ятыгъэнхэм пэIуигъэхьанэу зэкIэмкIи сомэ миллиони 5,9-рэ Адыгеим мы илъэсым къыфэкIощт.\nУФ-м и Къэралыгъо Думэ Адыгеим ыцIэкIэ щыIэ Владислав Резник («Единэ Россием» ифракцие хэт) ишIушIагъэкIэ УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ и Комиссиеу бюджет ахъщэхэм ягощын фэгъэзагъэм Адыгеим мы IэпыIэгъур къыфэкIоныр игъоу ылъытагъ.\nПредыдущая КIэныбэ Руслъан Шыхьамызэ ыкъор\nСледущая Адыгеим сомэ миллиардрэ ныкъорэм ехъу къыфэкIощт


Ингушетием имэкъамэхэм уагъэгъуазэ | Адыгэ Макъ\nИнгушетием имэкъамэхэм уагъэгъуазэ\nАвтор: Редакция\t/ 07.12.2017\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nИнгушетием культурэмкIэ и Министерствэ, республикэм хъарзынэщ IофхэмкIэ икъулыкъу, искусствэхэмкIэ Ингушетием и Къэралыгъо музей зэхащэгъэ къэгъэлъэгъоныр Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъ. Ащ фэгъэхьыгъэ зэхахьэм Къыблэ шъолъырым, Темыр Кавказым культурэмкIэ яIофышIэхэр, ветеранхэр, ныбжьыкIэхэр хэлэжьагъэх.\nКъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэхэмкIэ Къэралыгъо музеим къыщызэIуахыгъэ къэгъэлъэгъоным уегъэгъуазэ. Зэхахьэм къыщыгущыIагъэх музеим ипащэу Кушъу Нэфсэт, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ, Адыгеим исурэтышIхэм я Союз итхьаматэу Хъуажъ Рэмэзан, зэлъашIэрэ сурэтышIэу, архитекторэу Бырсыр Абдулахь, Ингушетием искусствэхэмкIэ и Къэралыгъо музей ифондхэм яухъумэкIо шъхьаIэу Мадина Хамхоевар, Ингушетием иискусствоведэу Багаудин Кориговыр, Ингушетием имузей шIэныгъэхэмкIэ иIофышIэ шъхьаIэу Лейла Ахмазовар.\nУрысыем и Президент 2012-рэ илъэсым жъоныгъокIэ мазэм и 7-м къэралыгъо социальнэ политикэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэным ехьылIэгъэ унашъоу ышIыгъэр гъэцэкIэгъэным фэшI Ингушетием Iофыгъо хэхыгъэу щызэрахьэхэрэм къэгъэлъэгъоныр ащыщ.\n«Ингуш мэкъамэхэр» зыфиIорэр къэгъэлъэгъон къодыеп. Живописым, бгъэфедэн плъэкIырэ искусствэм, республикэм ичIыопс итарихъ, непэрэ щыIакIэм, фэшъхьафхэм къатегущыIэ. ЛIэшIэгъу пчъагъэкIэ узэIэкIэбэжьмэ, унэлъэгэшхохэу ашIыгъагъэхэр джырэ уахътэ лъэгъупхъэх.\nБагаудин Кориговым зэрилъытэрэмкIэ, Ингушетием итарихъ псэуалъэхэр, ичIыпIэ дахэхэр зэ зызэбгъэлъэгъухэкIэ, илъэс пчъагъэ тешIагъэми пщыгъупшэхэрэп, къафэбгъэзэжьы пшIоигъоу гукIэ уалъэхъу.\nРеспубликэм ицIыфхэр — ахэр арых тарихъым инэкIубгъохэр зытхыхэрэр. ЯщыIэкIэ-псэукIэ искусствэм ыбзэкIэ къыплъагъэIэсы. М. Кариевым пхъэм хишIыкIырэ тхыпхъэхэр пкъыгъохэм арегъэкIух. Лагъэм идэхагъэ ащ иIофшIагъэ хэолъагъо. Адыгэ Республикэм изаслуженнэ сурэтышIэу Хъуажъ Рэмэзан итворчествэ зыфэгъэхьыгъэм тэ дэгъоу тыщыгъуаз. Пхъэм хишIыкIырэ сурэтхэр, лъэпкъ тхыпхъэхэр Урысыем, IэкIыб къэралыгъохэм ащашIэх. Р. Хъуажъыр ингуш сурэтышIхэм яIофшIагъэхэм яплъызэ анахьэу ынаIэ зытыридзагъэр сурэтхэм, IэшIагъэхэм лъэпкъым игупшысакIэ къызэрэзэIуахырэр ары.\nИнгуш музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр аIыгъэу сурэт заулэ тэлъэгъу. ЗэкIэми псэ апытым фэдэу гупшысэ куоу ахэлъым уегъэгушхо. Урысыем инароднэ сурэтышIэу Мурат Полонкоевым, республикэм инароднэ сурэтышIхэу Зелимхъан Эсмурзиевым, Хасолт Акиевым, Дауд Оздоевым, Муса Мартазановым, нэмыкIхэм яIофшIагъэхэр искусствэ лъагэм дештэх. Зэхахьэр зэрэкIорэр З. Эсмурзиевым сурэтэу ышIыгъэм къегъэлъагъо. ЦIыфхэм агу ихъыкIырэр, къадэхъумэ ашIоигъор сурэтымкIэ къапшIэхэ пшIоигъоу уяплъы.\nIэпэIасэхэм яIофшIагъэ хэушъхьафыкIыгъэу укъытегущыIэнэу хъурэп. Адыгеим щызэлъашIэрэ сурэтышI-модельерэу СтIашъу Юрэ ингуш шъуашэхэм яплъызэ, саем, цыем, нэмыкIхэм ядэхагъэ осэ ин фишIыгъ. Кавказ лъэпкъхэм адыгэ шъуашэр къякIоу ащыгъ, лъэпкъ пэпчъ ежь иеу шъуашэм хигъэхьагъэри IофшIэным къыщэлъагъо. Б. Картоевым къушъхьэм итеплъэ къегъэлъагъо. Уцхэр шхъуантIэх, псэушъхьэхэр чIыпIэу агъотыгъэм щызэIукIагъэх. ЧIыопсыр сурэтышIхэм куоу къаIуатэ зэрашIоигъом имызакъоу, ингушхэм яшэн-хабзэхэри IофшIагъэхэм къябэкIы. Къушъхьэ лъагэм пэуцужьых. Пщынэр, шъонтрыпыр, нэмыкIхэри зэIукIэгъум щагъэфедэх. Лъэпкъ шъуашэр зыщыгъ пшъашъэр къашъом хилъэсагъэшъ, нэгушIу…\nЗэгъэпшэнхэр зышIырэ пшъашъэхэм музеим тащыIукIагъ. Ингушхэмрэ адыгэхэмрэ сыда нахь зэпэблагъэ зышIыхэрэр? Лъэпкъ шъуашэхэм, къашъохэм уяплъызэ, искусствэр щыIэныгъэм зэрэщылъагъэкIуатэрэм уегъэразэ. ГъучIым пкъыгъохэр хэзышIыкIырэ Бекъхъан Джамильговым исэнаущыгъэ къегъэлъагъо. ХьэкIэ-къуакIэхэм атыришIыкIыгъэ сурэтхэм псэ апытым фэдэх. Искусствэм лъэпкъхэр зэрэзэфищэхэрэм Лейла Алмазовар, Мадина Хамхоевар, Шэуджэн Бэлэ, Кушъу Нэфсэт, Хъуажъ Рэмэзан, фэшъхьафхэри ашIогъэшIэгъонэу еплъыгъэх.\nСурэтхэм арытхэр: Хъуажъ Рэмэзан Ингушетием къикIыгъэхэм гущыIэгъу афэхъугъ; сурэтышIхэм якъэгъэлъэгъонхэр.


Къэралыгъом ипэрытхэм язэIукI » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Къэралыгъом ипэрытхэм язэIукI\nКъэралыгъом ипэрытхэм язэIукI\n09:27, 13 февраль 2019\n«Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъум Къыблэ федеральнэ шъолъырымкIэ ифиналныкъо мэзаем и 8-м къыщыублагъэу тыгъуасэ нэс Ростов-на-Дону щыкIуагъ. МэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъэ Iофтхьабзэм республикэ гъэзетхэу «Адыгэ макъэмрэ» «Советскэ Адыгеимрэ» ялIыкIохэр хэлэжьагъэх. «Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъум Къыблэ федеральнэ шъолъырымкIэ ифиналныкъо мэзаем и 8-м къыщыублагъэу тыгъуасэ нэс Ростов-на-Дону щыкIуагъ. МэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъэ Iофтхьабзэм республикэ гъэзетхэу «Адыгэ макъэмрэ» «Советскэ Адыгеимрэ» ялIыкIохэр хэлэжьагъэх.\n«Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъум Къыблэ федеральнэ шъолъырымкIэ ифиналныкъо мэзаем и 8-м къыщыублагъэу тыгъуасэ нэс Ростов-на-Дону щыкIуагъ. МэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъэ Iофтхьабзэм республикэ гъэзетхэу «Адыгэ макъэмрэ» «Советскэ Адыгеимрэ» ялIыкIохэр хэлэжьагъэх.\nЗэнэкъокъум хэлэжьагъэхэм заочнэ шIыкIэм тетэу яшIэныгъэхэр аушэтыгъ. Нэужым джыри зэ компьютерымкIэ тестирование акIугъ. Ащ щыпхырыкIыгъэ нэбгырэ 267-рэ Къыблэ федеральнэ шъолъырымкIэ финалныкъом ихьагъэх. Ахэм Адыгеим илIыкIуи 4 ахэфагъ: «Сбербанк-Сервисым» исектор ипащэу Алексей Белый, «AXIS» зыфиIорэ компание купым игенеральнэ пащэ игуадзэу Вреж Мегрикян, «Росреестрэм» икъутамэу Адыгеим щылажьэрэм ипащэ игуадзэу Нэхэе Мурат, «Этсерч» зыфиIорэ хъызмэтшIапIэм иIофшIэгъоу Александр Очковыр. Шъугу къэтэгъэкIыжьы пстэуми къахахыщтхэм шIэныгъэ зэрагъэгъотыным пэIуагъэхьанэу сомэ миллион грантэу зэраратыщтыр. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным 2018-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 22-м къыдигъэкIыгъэ унашъом диштэу Автоном коммерцием емыпхыгъэ организациеу «Урысыер – амалышIухэр зыIэкIэлъ къэралыгъу» зыфиIорэм ипроектэу зэнэкъокъур щыт. Организацием пшъэрылъ шъхьаIэу иIэхэм ащыщых цIыфхэм сэнэхьатэу къыхахыгъэм рылэжьэнхэр, шIуагъэ къэзытырэ социальнэ «лифтхэр» Урысыем щыгъэпсыгъэнхэр, нэмыкIхэри. Мэзаем и 9-м Iофтхьабзэр мэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъ. УФ-м и Президент и Полномочнэ лIыкIоу Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыIэ Владимир Устиновыр, лъэпкъ хъызмэтымрэ къэралыгъо къулыкъумрэ я Урысые академие иректорэу, зэнэкъокъум иегъэджакIоу (наставникэу) Владимир Мау, Ростов хэкум игубернаторэу Василий Голубевыр, 2017 — 2018-рэ илъэсхэм зэхащэгъэ зэнэкъокъоу «Лидеры России» зыфиIорэм текIоныгъэ къыщызыхьыгъэу, УФ-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэ игуадзэу Олег Салагай, нэмыкIхэри зэхахьэм хэлэжьагъэх. Владимир Устиновым игущыIэ къыщыхигъэщыгъ зэнэкъокъум мэхьанэшхо зэриIэр. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, шъыпкъэныгъэ зыхэлъ, къызщыхъугъэ къэралыгъом ыгу къыдеIэу фэлэжьэным фэхьазыр цIыфхэм осэ ин яI. Ащ фэдэхэр «Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъум къегъэнафэх. — Пэрытныгъэ зэрихьаным шъхьадж зызэрэфигъэсэщтым дакIоу зыхэтхэм загуригъэIон ылъэкIын фае, — къыIуагъ Владимир Мау. — Ныбджэгъуныгъэ ыкIи IофшIэн зэпхыныгъэхэм яшIуагъэкIэ шъори, зэнэкъокъуми, къэралыгъом игъэIорышIэн системи хэхъоныгъэхэр ашIынхэ алъэкIы. БлэкIыгъэ Iофтхьабзэм изэфэхьысыжьхэм къадыхэлъытагъэу пэрытхэм я Клубэу «Эльбрус» зыфиIорэм Iоф ышIэнэу ригъэжьагъ. Шъолъырхэми ащ фэдэхэр ащызэхащэхэмэ шIогъэшхо къахьыщт. Олег Салагай IэпэIэсэныгъэу IэкIэлъымкIэ зэнэкъокъум къекIолIагъэхэм къадэгощагъ. «Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъум текIоныгъэ къызыщехьы нэуж УФ-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэ игуадзэу ар агъэнэфагъ. КъараIорэм едэIунхэу, кIэу зэхахырэр зыщамыгъэгъупшэнэу ар къяджагъ.\n«Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъур мы илъэсым ятIонэрэу зэхащэ. Охътэ кIэкIым ащ осэ ин фашIы хъугъэ ыкIи къыхэлажьэрэмэ япчъагъэ хэхъуагъ. Ау, блэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, зэхъокIыныгъэхэр мыгъэ фашIыгъэх.\nФиналым ихьанхэм пае финалныкъом текIоныгъэ къызэрэщыдахын фаем дакIоу, а уахътэм къыкIоцI социальнэ мэхьанэ зиIэ гъэцэкIэн горэ яшъолъыр щызэшIуахын фае. ГъэцэкIэн хьазырхэр яIагъэхэп, пстэури ежь-ежьырэу къаугупшысыныр, агъэцэкIэныр япшъэрылъыгъ. ЗэхэщакIохэм къызэраIуагъэмкIэ, мы гъэцэкIэныр зэрэзэшIуахырэм къыгъэлъэгъощт IэпыIэгъу афэмыхъухэу гупшысэнхэ, хэкIыпIэ къагъотын зэралъэкIырэр. — Урысыем «илидер» гъэIорышIэным зэрэфэкъулаим дакIоу, социальнэ пшъэдэкIыжь зэрихьырэр къыгурыIон ыкIи ар зэшIуихын фае, — къыхагъэщы зэхэщакIохэм. Адыгеим икIыгъэхэм социальнэ проектэу къагъэхьазырыгъэхэр зыфэдэхэр, ахэр анахьэу зыфэгъэхьыгъэхэр тигъэзет къыфаIотагъэх. Вреж Мегрикян тызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, Свято-Успенскэ чылысэу Мыекъуапэ дэтым ишIын аухыныр ары ипроект зыфэгъэхьыгъэр. Ащ игъэпсын илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ рагъэжьэжьыгъ. Соборыр зэрашIыщт ахъщэр къызIэкIагъэхьаным пае «именной кирпич» зыфаIорэ Iофтхьабзэр Мыекъуапэ щырагъэкIокIы. Ащ ишIуагъэкIэ, шIоигъоныгъэ зиIэ пстэури ащ къыхэлэжьэнхэ алъэкIыщт. — Проектхэм мэхьанэу яIэр дунаир нахь дэгъу, нахь мамыр хъуным фэлэжьэнхэр ары. Диным ащ уфещэ, — игупшысэхэмкIэ къыддэгуащэ Вреж. —Зэнэкъокъум къыфэзгъэзэжьмэ, ыпэкIэ улъыкIотэным ар зэрэфэIорышIэрэр къыхэзгъэщы сшIоигъу. Мыщ текIоныгъэ къыщыпхьыным мэхьанэшхо зэриIэм фэдэу, ухэлэжьэнми осэшхо есэты. Нэхэе Мурат исоциальнэ проект чIыопсым икъэухъумэн фэгъэхьыгъ — чIыопс паркэу «ТхьакIэшху» зыфиIорэм игъэкъэбзэн.\n— Адыгеим ибаиныгъэ шъхьаIэхэм ащыщ чIыопсыр. Ар къэтыухъумэным, дгъэкъэбзэным тапылъын фае, — гущыIэгъу къытфэхъугъ Нэхэе Мурат. — Къэралыгъо учреждениехэм яIофышIэхэр, студентхэр, кIэлэеджакIохэр, волонтерхэр акцием къыхэзгъэлэжьэнхэр ыкIи Адыгеим икъушъхьэхэр дгъэкъэбзэнхэр сыгу хэлъ. ГъэIорышIэным фэгъэхьыгъэ мастер-классхэр гурыт еджапIэхэм ащызэхищэнхэ гухэлъ иI Александр Очковым. — Корпоративнэ лъэныкъомкIэ опыт гъэнэфагъэ сиI – илъэси 10 фэдизрэ американскэ компанием Iоф щысшIагъ, автомобиль бизнесым епхыгъэ проектышхохэр дгъэцэкIагъэх. Мы лъэныкъом епхыгъэ IэпэIэсэныгъэу сIэкIэлъ хъугъэмкIэ апшъэрэ классхэм арыс кIэлэеджакIохэм садэгощэныр сшIогъэшIэгъон. Корпоративнэ лъэныкъом Iоф щыпшIэн зэрэплъэкIыщтыр, ащкIэ гухэлъэу щыIэхэр къэлэшхохэм ямызакъоу, шъолъырхэми ащыбгъэцэкIэным иамалхэр къафэсIотэщт. Сыда пIомэ, компаниешхохэм якъутамэхэр регионхэм ащыIэх, Адыгеир пштэмэ, ахэм япчъагъэ илъэс къэс нахьыбэ мэхъу. Амалэу сIэкIэлъхэр сыушэтынхэмкIэ мы зэнэкъокъум мэхьанэшхо иI, — къыIуагъ ащ. Iофтхьабзэр мэфэкI шIыкIэм тетэу къызызэIуах нэуж ыпэкIэ къыщытIогъэ хьакIэхэр зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм гущыIэгъу афэхъугъэх. ЗэдэгущыIэгъу занкIэм къыдыхэлъытагъэу упчIэ зэфэшъхьафхэр къыщаIэтыгъэх, ахэм яджэуапхэри щагъотыжьыгъэх. Зэнэкъокъум зэфэхьысыжь шъхьаIэу иIэр хэлэжьагъэр зы чIыпIэ зэримытыр, ыпэкIэ зэрэлъыкIуатэрэр ары. Купыр бгъэдэIоныр, ахэм пэщэныгъэ адызепхьаныр псынкIэп. Ащ зыфагъэсэн зэрэфаер зэхэсыгъом къыщыхагъэщыгъ. Гъонэжьыкъо Сэтэнай.\nАдыгеимрэ Краснодар краимрэ зэзыпхырэ гъогукIэр къызэIуахыгъ Адыгеимрэ Краснодар краимрэ зэзыпхырэ гъогукIэр къызэIуахыгъ\nЯамалхэм ахэхъуагъ Яамалхэм ахэхъуагъ\nЯгъэхъагъэхэм талъэплъэ Ягъэхъагъэхэм талъэплъэ


УплъэкIунхэр макIох | Адыгэ Макъ\nШъугу къэдгъэкIыжьын, мэзаем ыкIэм къыщегъэжьагъэу Мыекъуапэ дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу N 22-м чIэс сабыйхэм ыкIи Iоф щызышIэхэрэм кIэтIый уз яIэным ищынагъо щыIэу республикэ инфекционнэ сымэджэщым зэращагъэхэр.\nМыекъуапэ имэрэу Андрей Гетмановым иунашъокIэ мы гумэкIыгъом зыщытегущыIэгъэхэ зэхэсыгъо мы мафэхэм республикэм икъэлэ шъхьаIэ щыкIуагъ. Ащ хэлэжьагъэх Роспотребнадзорым и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм, АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ ялIыкIохэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм япащэхэр, нэмыкIхэри.\nНепэрэ мафэм ехъулIэу ыпэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм чIэс сабый 23-рэ, Iоф щызышIэрэ нэбгырэ 23-рэ кIэтIый уз яIэным ищынагъо щыIэу сымэджэщым чIэлъых. Сымаджэхэм япсауныгъэ изытет уигъэрэзэнэу щыт. Медицинэ IэпыIэгъур зэрифэшъуашэу арагъэгъоты. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэр мы уахътэм зэфэшIыгъ. ИщыкIэгъэ уплъэкIунхэр ыкIи IофшIэнхэр щырагъэкIокIых.\nЗэхэсыгъом къызэрэщыхагъэщыгъэмкIэ, сымаджэхэм гущыIэгъу афэхъугъэхэри е благъэу акIэрытыгъэхэри ауплъэкIух. Инфекцием зимыушъомбгъуным фэшI узым иапэрэ нэшанэхэр къызхэщыгъэхэр сымэджэщым ащэх.\nКъэлэ администрацием ипащэ иапэрэ гуадзэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Сергей Стельмах къызэриIуагъэмкIэ, хэушъхьафыкIыгъэ комиссиеу зэхащагъэм кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм язытет ыуплъэкIущт. Къэлэ администрацием гъэсэныгъэмкIэ икомитет къыхьыгъэ предложением диштэу IофшIакIохэм зэзэгъыныгъэу адашIыгъэхэм зэхъокIыныгъэхэр афашIынхэу агъэнафэ. Ащ къыдыхэлъытагъ гъэсэныгъэм иучреждениехэм Iоф ащызышIэхэу, сабыйхэм ахэтхэм япсауныгъэ изытет зэщыкъуагъэу гу зылъатэкIэ, къыдэмыкIынхэу ыкIи псынкIэу медицинэ IэпыIэгъу зэрагъэгъотынэу. Мыщ фэдэ шIыкIэм ишIуагъэкIэ сымаджэ хъугъэхэр кIэлэцIыкIухэм якIолIэщтхэп ыкIи узыр къапахыным ищынагъо щыIэщтэп.\nРоспотребнадзорым и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм мы Iофыгъор инэплъэгъу ригъэкIырэп. Мы уахътэм Iофхэм язытет зыфэдэм зыщыдгъэгъозэнэу ащ ипащэу Сергей Завгороднем гущыIэгъу тыфэхъугъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, Роспотребнадзорыр мы лъэныкъомкIэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэм ахэлэжьэным фэхьазыр.\n— Планэу тиIэм диштэу тиIофшIэн зэхэтэщэ, — къытфеIуатэ Сергей Завгороднем. — Гухэлъэу щыIэмкIэ, зы кварталым къыкIоцI гъэсэныгъэм иучреждение ыкIи социальнэ объект 22-рэ тыуплъэкIун фае. Гъомылапхъэхэр зэраIыгъхэм, кIэлэцIыкIухэм ягъэшхэн, нэмыкI лъэныкъохэмкIи шапхъэхэр аукъуагъэхэу уплъэкIунхэм къагъэлъэгъуагъ. Планым хэмыт уплъэкIун тшIыным пае прокуратурэм Iизын къытитын фае.\nДжырэкIэ прокуратурэм ащ фэдэ пшъэрылъ Роспотребнадзорым къыфигъэуцугъэп. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэу N 22-р зэфэшIыгъ. Дезинфекцие ашIы, нэужым лабораторнэ уплъэкIунхэр щырагъэкIокIыщтых. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэр шапхъэхэм зэрадиштэрэр нафэ къызыхъукIэ, ар къызэIуахыжьыщт.


Республика Адыгея - Cымэджэщыр къызэIуахыгъ\nТэхъутэмыкъое районым щыпсэухэрэ цIыфхэр илъэс зэкIэлъыкIохэм зэжэгъэхэ район сымэджэщыр тыгъуасэ мэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъ. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Адыгеим и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, АР-м и Апшъэрэ хьыкум и Тхьаматэу Трэхъо Аслъан, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, АР-м и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковар, Тэхъутэмыкъое районым ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт, нэмыкIхэри. Медицинэ IофышIэм и Мафэу къэблагъэрэм ипэгъокIэу район сымэджэщыр къызэIуахыгъ. Щэу зэтет псэуалъэр аужырэ шапхъэхэм адиштэу гъэпсыгъэ. Сымаджэхэр чIэгъолъхьанхэ алъэкIынэу чIыпIэ 50 иI, поликлиникэм зы сменэм къыкIоцI нэбгырэ 200-мэ IэпыIэгъу ащыфэхъунхэ алъэкIыщт.\nКъумпIыл Мурат къэзэрэугъоигъэхэм закъыфигъазэзэ кIигъэтхъыгъ УФ-м и Президент къыгъэуцугъэхэ стратегическэ инициативэхэр гъэцэкIагъэхэ хъунхэмкIэ район сымэджэщым къыщызэIуахыгъэ Iэзэн корпусыр мэхьанэ ин зиIэ лъэбэкъоу зэрэщытыр.\n2007-рэ илъэсым Тэхъутэмыкъое район сымэджэщым ишIын рагъэжьагъ, ау ахъщэ зэрэщымыIэм ыпкъ къикIыкIэ IофшIэныр къызэтеуцогъагъ. УФ-м и Правительствэ КъумпIыл Мурат Iофэу дишIагъэм, Дмитрий Медведевыр ежь ышъхьэкIэ IэпыIэгъу къызэрафэхъугъэм ишIуагъэкIэ илъэсыбэрэ щытыгъэ псэуалъэм ишIын рагъэжьэжьыгъ. Сомэ миллиони 143-рэ фэдиз IофшIэнхэм апаIуагъэхьанэу къатIупщыгъ. Ащ щыщэу миллион 18-кIэ оборудованиякIэр зэрагъэгъотыгъ.\nАхъщэу къатIупщыгъэр зэрифэшъуашэу зэрагъафэмэ, IофшIэнхэр зэрэкIорэм Адыгеим и ЛIышъхьэ ежь ышъхьэкIэ лъыплъагъ. Сымэджэщым икъызэIухын фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэм псэуалъэр зышIыгъэхэм рэзэныгъэ гущыIэхэр ащыфигъэзагъэх. ПшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Марк-Сервис» зыфиIорэм ипащэу Цуекъо Мурат ыкIи ащ иIофышIэхэм охътэ кIэкIым къыкIоцI зэрифэшъуашэу псэуалъэр зэрашIыгъэр КъумпIыл Мурат игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\n— СымэджэщыкIэм амалэу иIэхэр псауныгъэр къэухъумэгъэным исистемэ нахьышIу хъуным зэрэфэIорышIэщтхэм сицыхьэ телъ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Республикэм икъэралыгъо хэбзэ къулыкъухэр федеральнэ программэхэм тапэкIи ахэлэжьэщтых, медицинэр цIыфхэм нахь апэблагъэ хъуным фэIорышIэщтых. Ау Iофэу зэшIотхырэм медицинэ IофышIэхэри къыхэлэжьэнхэ, опытэу аIэкIэлъым хагъэхъо зэпытын, сымаджэхэм зэрифэшъуашэу апэгъокIынхэ фае.\nТапэкIэ сымэджэщэу районым иIагъэм уигъэрэзэнэу щытыгъэп. Псэуалъэр жъы дэдагъ, специалистхэм афикъун кабинет иIагъэп. Джы ащ фэдэ гумэкIыгъо Тэхъутэмыкъое районым иIэжьэп. Аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ псэуалъэр зэтегъэпсыхьагъ, «бережливое производство» зыфиIорэ шIыкIэм тетэу гъэпсыгъэ.\nКъумпIыл Мурат сымэджэщыр къыплъыхьагъ, Iоф щызышIэхэрэ специалистхэм гущыIэгъу афэхъугъ. Тэхъутэмыкъое район сымэджэщым иврач шъхьаIэу Нэхэе Светланэ къызэриIуагъэмкIэ, псэолъакIэм терапевтическэ, педиатрическэ, неврологическэ отделениехэр хэтых. Апэрэ къатым IэзапIэу стоматологым, рентгенодиагностикэм ыкIи лабораторием якабинетхэр зыхэтхэр тетых. Пащэм игущыIэ къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, врачхэм лъэшэу ащыкIэхэрэп. Республикэм анахьэу щымэкIэ кIэлэцIыкIу эндокринологри сымэджэщым зэригъэгъотыгъ.\nПэнэжьыкъуае щашIырэ спорт комплексыр зынагъэсыгъэри КъумпIыл Мурат зэригъэлъэгъугъ. Федеральнэ целевой программэу «2014 — 2020-рэ илъэсхэм УФ-м физическэ культурэмрэ спортымрэ хэхъоныгъэ щягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу псэуалъэм ишIын рагъэжьагъ. Ащ сомэ миллион 73-м ехъу пэIухьанэу агъэнафэ. Нэбгырэ 200-м ехъу зычIэфэщт псэуалъэм ишIын мы илъэсым аухыщт.\n08.03.2019 Тибзылъфыгъэ лъапIэхэр!


«Лъэпкъ Iофым удэшъхьахы хъущтэп» — Адыгэ макъ\n«Лъэпкъ Iофым удэшъхьахы хъущтэп»\nЕгъэзыгъэкIэ хэкум адыгэхэр икIыжьыхэ зэхъум, къагъэзэжьыныр ары ягугъугъэр, ащ кIэхъопсыщтыгъэх. Арын фае къызыщыуцугъэ чIыгухэм, хэгъэгухэм унэ дэгъухэр зыкIащамышIыгъэхэр, лъапсэ адзынэу зыкIыфэмыягъэхэр.\nНепэ сигущыIэгъур Тыркуем къикIыжьи илъэс 28-кIэ узэкIэIэбэжьмэ хэкужъым къэкIожьыгъэу щыпсэурэ Нэгъой Яшар. ИныбжьыкIэгъум къыщегъэжьагъэу лъэпкъ Iофым фэлэжьагъ, непи ащ удэшъхьахы мыхъунэу елъытэ, ишъыпкъэу а Iофым пылъ. Лъэпкъ Iофым, къэкIожьыным епхыгъэ Iофыгъохэм тизэдэгущыIэгъу афэгъэхьыгъагъ.\n— Тичылэу Еджэркъуае нахьыбэу дэсыр тыркуми, зыгъэпсыгъэр адыгэхэр арых. Адыгэхэм хьакIэщхэр яIагъэх, ахэм лIыжъхэр ащызэрэугъоищтыгъэх, къащаIуатэрэр, зэкI пIоми хъунэу, адыгэ къэбарыгъ, гъыбзэхэри ахэтхэу. СызэцIыкIум сэ бэрэ ахэм сядэIущтыгъ. ЗыкъызысэIэтым нахь къызгурыIо хъугъэ къэкIожьыным иIоф зэрэтегущыIэхэрэр. Арышъ, къэгъэзэжьыным игупшысэ адыгэхэр ренэу хэтыгъэх, Хасэхэр арых лъэпкъым фэгъэхьыгъэ гупшысэхэр нахьыбэрэмкIэ къызыщыущыщтыгъэхэр.\nАдыгэр адыгэ зышIырэр бзэр, хабзэр арых. Дунаим щитэкъухьэгъэ адыгэм инахьыбэр Тыркуер ары зыщыпсэурэр. Ау тыркур нахьыбэшъ хабзэр, бзэр тшIокIоды. Ар непэ анахь тызыгъэгумэкIырэ Iофыгъохэм ащыщ.\nИлъэс 25 — 28-кIэ узэкIэIэбэжьмэ ары хэкумрэ диаспорэмрэ нахь зэхахьэ зыхъугъагъэхэр. А лъэхъаным къыдгурыIогъагъ лъапсэр зыдэщыIэм лъэпкъыр къызэтегъэнэжьыгъэнымкIэ мэхьанэшхо зэриIэр. Мыщ щыпсэурэр Тыркуем исым нахьи бэкIэ нахь макIэми, ахэр ары тызыщыгугъыхэрэр. ЫпшъэкIэ къызэрэщытIуагъэу, анахьэу Адыгэ Хасэхэр ары лъэпкъ гупшысэр зымыгъэкIосагъэхэр, ахэр арых гупчэ хъугъэхэр.\nАпэрэ Адыгэ Хасэр Осмэн империем 1908-рэ илъэсым щызэхащэгъагъ. 1923-рэ илъэсым нэс ащ Iоф ышIагъ. ЕтIанэ Осмэн империер зызэхэзым адыгэхэм яIоф нахь къин хъугъагъэ. Адыгэхэм къахэкIыгъэ цIыф цIэрыIохэр народым ипыеу алъытагъэх. Ахэм ащыщыгъ Черкес (Пщаукъо) Iэтэм. Адыгэхэм якъуаджэхэри агъэкощынхэм, зэрыс чIыпIэхэм арафынхэм Iофыр нэсыгъагъ. Адыгэу Осмэн пачъыхьэм готыгъэхэм язакъоп зиIоф дэи хъугъагъэр, цIыф къызэрыкIохэри Iоф хэфэгъагъэх. Ащ фэдэу бэрэ сыгу къэкIыжьы еджапIэу сызыдакIорэм мафэ горэм икIэлэегъаджэ Черкес Iэтэм игугъу дэй дэдэу къызэришIыгъэр. Классым нэбгыритIу адыгэу исыгъэр. ЛIыжъхэм шъузэрэадыгэр къыхэшъумыгъэщ къытаIуагъэти, хъатэу зыкъэдгъэлъагъощтыгъэп. Помак горэ (болгар лъэпкъ) тикласс исыгъ. Ар уадыг аIуи рагъэзыгъ, шъхьае, зэрэадыгэр аримыгъашIэ шIоигъоу афеуцуалIэрэп, ишъыпкъэу кIалэр кIэлэегъаджи, кIэлэеджакIуи къапэуцужьы. ЕтIанэ фэмылъэкIыжь хъуи губжыгъапэ, «арэп, сэ къаигъэ сышъушIыгъ, ау сэщ нахь дэйхэри исых къыригъэкIэу сэщ нэмыкIхэри исых мы классым», ыIуагъ кIалэм. Ежь янэ адыгэпти, мыадыгэ дэдэу зилъытэгъэн фае. А лъэхъаным илъэс 13 — 14 тыныбжьыгъ. «Хэт джыри адыгэу исыр?» кIэлэегъаджэм зеIом, сIэ къыдэзгъэчъаий «сэры!» сIуагъэ…\nСыдэу щытми, класситIу тыхъоу еджапIэм тыкъычIагъэкIыгъ. А лъэхъаным къытэзыIон къыкъокIыгъ, «шъузэхэхьанышъ, шъуифитыныгъэхэр къэшъуухъумэнхэ фае» ыIуи. Тызэхахьи, ащ тетэу дзэ еджапIэм тычIэхьан тыфитэу тыхъугъагъ. А лъэхъаным илъэс 16 тыныбжьыгъ. ЕтIанэ джы Тыркуем ипащэу Рэджэб Эрдоган къызытехьэм, «Мыщ курдхэри черкесхэри щэпсэух» зеIом, Iофым нэмыкIэу зыкъызэпыригъэзагъ.\n— СигущыIэгъу адыгабзэкIэ дэгъоу зэрэгущыIэрэр къызыхэсэгъэщым, хъугъэ-шIэгъитIу Яшар ыгу къэкIыжьыгъ.\n— СыкIэлэ Iэтахъоу хэтэтедзэу тиIэм сятэрэ сэрырэ тыкIуагъэу Iоф щытшIэзэ, нэмаз шIыгъор къызэсым, шъофым чъыг закъоу итым ычIэгъ нэмаз щишIынэу ар кIуагъэ. Тэ чIыгоу тылэжьырэм гъогушхо пхырыкIыщтыгъ. Сятэ пшъэрылъэу къысфишIыгъэр згъэцакIэзэ, лIы горэ гъогум къытекIи къысэкIолIагъ, упчIэ заули къыситыгъ, адыгабзэкIэ къыздэгущыIагъ, ау зэкIэми тыркубзэкIэ джэуап ястыжьыгъ, лIыри IукIыжьыгъ.\nТятэ зэкIэри къызэхихыгъ, нэмазыр къызеухым къыIухьажьи, ымакъэ Iэтыгъэу «сыда адыгабзэ пшIэрэба?» ыIуи пхъашэу къысэупчIыгъ, лъэшэу къысэцIэцIагъ. А лъэхъаным сегупшысагъ, сыукIытэжьыгъ. ЕджапIэм «сыадыг» сIуи сIэ къыдэзгъэчъэягъэми, адыгабзэкIэ макIэу сыгущыIэщтыгъ. Сыда пIомэ, урамыми еджапIэми тыркубз тызэрэщыгущыIэщтыгъэр. ПтхьакIумэ ит зэпытым нахь уесэ, нахь дэгъоу къыбгурыIоу къыпшIошIы мэхъу.\nЕтIани зы укIытэжьыпIэ сифэгъагъ. Уахътэ тешIагъэу авиакомпанием сыIутызэ, Америкэм сыкIуагъэти, Нью-Джерси щыпсэурэ Натхъо Къадыр Адыгэ Хасэм сыздищагъ. Хасэм изэхэсыгъо фэгъэхьыгъагъ Унэу ар зычIэтыр ащэжьынышъ, Нью-Йорк нэмыкI унэ зэрэщащэфыщтым. Ащ яшъыпкъэу тегущыIэщтыгъэх. Микрофоным Iутэу дахэу зэгъэфагъэу, зэхэфыгъэу адыгабзэкIэ лIы къэгущыIэщтыгъ. Джыри къэсэшIэжьы ащ Джанчэрый зэрицIагъэр. Лъэшэу сигуапэу адыгабзэм седэIугъагъ, лIым жабзэу Iулъым сенэцIыгъагъ. ЕтIанэ зэхэсыгъом икIэухым «Стамбул къикIыгъэ кIалэм нэIуасэ шъуфэсшIыщт» ыIуи, Натхъо Къадыр сыкъыгъэтэджыгъ. СыукIытапэзэ микрофоным сыкъекIолIагъ, ау сызэтенагъэу сыщыт, зыпари адыгабзэкIэ къэсIошъугъэп. А чIыпIэм сызэрэщыукIытэжьыгъэр къэсIон слъэкIыщтэп, а лъэхъаным илъэс 24 — 25-рэ горэ сыныбжьыгъ. Ащ ыуж адыгабзэм изэгъэшIэн сишъыпкъэу сыпыхьагъ. Нахь сыгущыIэнэу сыфаеу, ар зыщызэхэсхыщт чIыпIэхэр нахь сикIуапIэхэу хъугъэ…\nХэзгъэунэфыкIымэ сшIоигъу амал щыIэ хъунышъ, къэкIожьынхэм кIэхъопсыхэзэ адыгабэмэ ядунай зэрахъожьыгъэр. Тэ тиныбжьыкIэгъу зэхъокIыныгъэхэм атефи, сыкъэкIожьынэу синасып къыхьыгъ. Джы сянэжъ-сятэжъхэр, ахэм янэ-ятэхэр зыкIэхъопсыщтыгъэр сэ къыздэхъугъ, илъэс 28-рэ хъугъэу ЧIыгужъым сыщэпсэу. КъэкIожьыгъэхэр къызхэхьажьыгъэхэм ахэзэгъагъэх, мэпсэух, мэлажьэх, хэкоу зыкIэхъопсыщтыгъэхэм яшIуагъэ рагъэкIы. КъэкIожьыгъэхэм якIалэхэм ащыщхэм диплом плыжькIэ университетхэр къаухыгъэх, гурыт еджапIэм дэгъу дэдэу щеджэхи къычIэкIыгъэх, ахэр Адыгеим иеджапIэхэм ямызакъоу къэлэ чыжьэхэми ащеджэнхэу кIэхъопсых. А зэпстэуми сагъэгушIо, «ау къэкIожьыным иIоф изытет урыраза?» пIомэ, сырырэзэ дэдэу сIон слъэкIыщтэп. Сыда пIомэ, тэ тызэкIалэм «амал щыIэ зэрэхъоу тыкIожьыщт» зыIощтыгъэр къэкIожьыгъэм бэкIэ нахьыбэшъ ары.\nШъыпкъэ, ащ тетэу зэрэхъугъэми ушъхьагъухэр иIэх. Хэгъэгур хэгъэкIыри, къалэу, чылэу узыдэсыр зэблэпхъуныри псынкIагъоп. ЕтIани къэкIожын Iофым романтикэ фэдэу еплъыщтыгъэх, а лъэхъаныр текIыгъ. Ар ащ тетэу зэрэхъущтыри тымышIагъэу щытэп. Арэу щытми, къэкIожьы зышIоигъоу IэкIыбым адыгэу исыр непи макIэп. Ары шъхьае, мы Iофыр бгъуитIоу зэголъ — къэкIожьыхэрэри къызыдэкIожьыхэрэри ащ фэхьазырынхэ фае. Бюрократическэ пэрыохъухэм язакъоп, укъэкIожьымэ улэжьэн, упсэун фае. Ащ пае урысыбзэри адыгабзэри пшIэнхэ фае, хэбзэ унашъоу хэгъэгум илъхэм уащыгъозэнэу щыт. ЕтIанэ упсэунымкIэ ублапIэ пшIыным пае мылъку гъэнэфагъэ уимыIэ хъущтэп, ащкIэ фондхэм мэхьанэшхо яI.\nДэгъоу тыщыгъуаз 1997-рэ илъэсым хэкум щызэхащэгъэ фондым Косовэ къикIыжьырэ адыгэхэм якъэщэжьынкIэ ишIуагъэу къэкIогъагъэм. Чэмышъо Гъазый зипэщэ фондэу «Дышъэ кIэн» зыфиIорэм адыгэхэмкIэ мэхьанэшхо иI. Тыгъужъ Къызбэч исаугъэт гъэуцугъэнымкIэ, адыгэ тарихъымкIэ мэхьанэ зиIэ тхылъхэм якъыдэгъэкIынкIэ Iофэу ащ ышIэрэм осэшхо иI.\nНепэ пэрыохъухэр щыIэхэми, хэхэс адыгэхэр къиныгъохэм къамыгъэщынэхэу, нахьыбэ къэкIожьынэу сыфай. «Мыжъоу щылъыр умыгъэхъыемэ, псыр чIэлъэдэщтэп» аIо. Тымышъхьахэу лъэпкъ Iофым тыдэлэжьэн, къэкIожьы зышIоигъохэм тишIуагъэ ядгъэкIын фае. АщкIэ Мэфэхьаблэ щысэ дэгъу. Iоф IэшIэхыгъэп цIыф купышхо заом къыхэпщыжьынышъ, нэмыкI хэгъэгу къэпщэжьыныр, ау зэкIэри дэгъоу зэшIохыгъэ хъугъагъэ.\nМэфэхьаблэ лъэшэу сегъэгушIо, ащ сиIоф щыIэми, щымыIэми ренэу сэкIо. Къуаджэр илъэс къэс нахь дахэ зэрэхъурэм сыгу къеIэты, дэгъоу къэсэшIэжьы джы мыщ щыпсэухэрэр къызэрэкощыжьыгъагъэхэр. А лъэхъаныр охътэ гъэшIэгъоныгъ. Адыгэм итарихъ хэгъэкIыри Урысыем итарихъи ащ фэдэ хэмыхъухьагъэу, къэралыгъо IофкIэ заом имашIо хэфэгъэ адыгэхэр нэбгырабэ хъухэу къащэжьыгъагъэх. Джарымэ Аслъан а лъэхъаным лIыгъэшхо зэрихьэгъагъ. Мыбэми, сэри а Iофым хэсшIыхьагъэм сырыгушхоу сыгу къэкIыжьы.\nПредыдущая АБЕИКЪУЭ Шухьэиб: Хэку уиIэнырщ гъащIэм щынэхъыщхьэ дыдэр!\nСледущая Пшъэрылъхэр, гухэлъхэр


Республика Адыгея - Гъогум ишIынкIэ федеральнэ гупчэр IэпыIэгъущт\nГъогум ишIынкIэ федеральнэ гупчэр IэпыIэгъущт\nУрысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным федеральнэ хабзэм игъэцэкIэкIо къулыкъухэм пшъэрылъ афишIыгъ Адыгэ Республикэм иIэшъхьэтетхэм къаIэтыгъэ Iофыгъоу Мыекъуапэ къэзыухьэрэ гъогум ишIынкIэ ахъщэ къыхэгъэкIыгъэным ехьылIагъэхэм ахэплъэнхэу.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат зигугъу къэтшIыгъэ гъогум ишIынкIэ Iофхэм язытет бэмышIэу Владимир Путиным дыриIэгъэ зэIукIэгъум къыщыфиIотагъ.\nАвтомобиль гъогум иапэрэ Iахьэу километри 9,4-рэ зикIыхьагъэр федеральнэ программэу «Урысыем итранспорт системэ 2002 — 2010-рэ илъэсхэм уахътэм диштэу гъэпсыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу ашIыгъ. Километри 10 зикIыхьэгъэщт ятIонэрэ Iахьми, километри 6 зикIыхьэгъэщт ящэнэрэ Iахьми ягъэпсын проектым къыщыдэлъытагъ.\nАвтомобиль гъогум иятIонэрэ Iахь игъэпсынкIэ Iизын къаратыгъах, сомэ миллиард 1,9-рэ фэдиз ащ пэIухьащт. Проектым ипхырыщынкIэ федеральнэ гупчэр къадеIэн фае.\nМыекъуапэ къэзыухьэрэ гъогур ашIын фаеу зыкIэхъугъэр автомобильхэм зэрахэхъуагъэр ары. Мыекъуапэ пхырыкIырэ гъогумкIэ хэгъэгум икъэлэ анахь инхэми, зекIо кластерми, хы ШIуцIэ Iушъоми алъэIэсых.\nАдыгэ Республикэм псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, коммунальнэ, гъогу хъызмэтымкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, кIымафэрэ чэщ-зымафэм республикэм икъэлэ шъхьаIэ автомобиль мин 37-рэ фэдиз щэзекIо, гъэмафэрэ ахэм япчъагъэ фэдищкIэ нахьыбэ мэхъу. Керчь хытIуалэм лъэмыдж зэрэтыралъхьагъэм епхыгъэу Мыекъуапэ зэпызычыщт автомобильхэм япчъагъэ нахьыбэ хъунэу енэгуех.