Республикэм ихэхъоныгъэхэм иIахьышхо ахэлъ — Адыгэ макъ\nРеспубликэм ихэхъоныгъэхэм иIахьышхо ахэлъ\nНепэ имэфэкI хегъэунэфыкIы Адыгеим хэхъоныгъэу ышIыгъэхэм зиIахьышхо ахэзылъхьагъэу, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм иаужырэ зэIугъэкIэгъуищым итхьаматэу Владимир Нарожнэм.\nХэгъэхъуагъэу къэIуагъэу щымытэу, республикэм ищыIэныгъэ ыгуи ыпси хэлъэу хэлажьэхэрэм ар ащыщ, ау IофшIэгъэшхуи, гъэхъагъи иIэхэу, цIыфхэм амышIагъэ ышIагъэу ежь ылъытэрэп, ищыIэныгъэ гъогу фэгъэхьыгъэу къыIотэныр икIасэп. Июбилей пае зызфэтэгъазэми ары къытиIуагъэр. Мы тхыгъэр иIофшIэгъухэм, иныбджэгъухэм, цIыфэу икъэбар дэгъоу зышIэхэрэм къытфаIотагъэмкIэ зэхэдгъэуцуагъ.\nЛъытэныгъэ зыфэтшIырэ Владимир Иван ыкъор!\nУныбжь илъэс 75-рэ зэрэхъурэм фэшI тыгу къыддеIэу тыпфэгушIо!\nЩыIэныгъэ гъогу гъэшIэгъонэу къэпкIугъэм зиIоф хэшIыкIышхо фызиIэ, зиIэнатIэ дэгъоу зыгъэцэкIэрэ пащэу, зэхэщэкIо чанэу зыкъыщыбгъэлъэгъуагъ. Опытышхо зэрэуиIэм, унэшъо чъэпхъыгъэхэр пштэн зэрэплъэкIырэм, теубытагъэ зэрэпхэлъым, чыжьэрыплъэу узэрэщытым яшIуагъэкIэ уахътэм удэбэкъон, ащи ыпэ уишъын, пшъэрылъышхохэм язэшIохынкIэ нахь къекIурэ амалхэр къэбгъотын олъэкIы.\nРеспубликэ, урысые парламентаризмэм игъэпытэнкIэ Iофышхо зэрэзэшIопхырэм фэшI Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатхэри и Аппарати лъэшэу къыпфэразэх. Iоф зэрэзэдатшIэрэм къыхэкIэу хэдзакIохэмрэ Адыгэ Республикэмрэ яфедэхэм якъэухъумэнкIэ теубытагъэ къызэрэзхэбгъафэрэр тэ бэрэ отэлъэгъулIэ. Джары республикэм исхэм уасэрэ цыхьэрэ къызкIыпфашIырэр.\nГущыIэ фабэхэр непэ бэу къыпфаIощтых. Тэри ахэм къадетэгъаштэ ыкIи тыгу къыддеIэу тыпфэлъаIо псауныгъэ пытэ уиIэнэу, уигъашIэ кIыхьэ хъунэу, пкIуачIэ къыкIимычынэу! Къыпфэшъыпкъэ, уилъэпIэ цIыфхэм ренэу укъарэуцухь, уиунэгъо кIоцI сыдигъуи мамырныгъэрэ зэгурыIоныгъэрэ ерэлъ!\nСовет — Хасэм идепутатхэр\nЧыристан диным пылъхэм къызэраIорэмкIэ, «КрещениекIэ» заджэхэрэм имэфэкI тефэу къэхъухэрэм псауныгъэ пытэ яIэу, кIочIэшхо ахэлъэу, IофшIэныр якIасэу мэхъух, щыIэныгъэ гъогу гъэшIэгъон къакIу. Владимир Нарожнэм ащ шъыпкъэ зэрэхэлъыр къеушыхьаты.\n1947-рэ илъэсым ищылэ мазэ и 19-м чэщым, «Крещением» тефэу, ар къэхъугъ. Шэуджэн районым икъутырэу Дукмасовым щыпсэурэ мэкъумэщышIэ унагъоу тым игущыIэ анахь шъхьаIэу зыщагъэуцоу, ным ишIулъэгъу зыщыгъунэнчъэм къихъухьагъ. КъызэраIотэжьырэмкIэ, жьы зыкIэт шъэожъые чэфылэу щытыгъ. Джыри цIыкIузэ куп зещэным, зэхэщэн Iофым зэрафэIазэр\nкъэлъэгъогъагъ. Къутырым дэс шъэожъыехэм япэрытыгъ, ыгъэдэIонхэ, ыуж ригъэуцонхэ ылъэкIыщтыгъ, джэгукIэ зэфэшъхьафхэр зэхаригъащэщтыгъ, зекIо ыщэщтыгъэх.\nЕтIани ежь Владимир Иван ыкъом къыIоу зэхэтхыгъэр ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу коц хьэсэшхоу къэкIыхэрэм, тыгъэгъазэу къэгъагъэ хъугъэм, лъагэу дэкIоегъэ натрыфэу шъхьэшхохэр къызгокIагъэхэм яплъыныр лъэшэу зэрикIасэщтыгъэр ары. Ятэ Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэу, ар аухи къызэкIожьым, къыгъэшIагъэм инахьыбэм водителыгъ. Джащ ыкокI исэу рулым кIэлъырысэу коцыр хьасэм къызэрэщаушъэрэм, къызэрэращырэм, токым зэрэщаунэкIырэм алъыплъыщтыгъ. ЕтIанэ автомашинэм къыригъэугъэу щылъым еуцуалIэти шъэожъые Iэбжыб цIыкIухэмкIэ зэIишIэщтыгъ.\nЕджапIэм зычIахьэм еджэным лъэшэу зыIэпищэгъагъэу къаIотэжьы. Анахь дэгъоу еджэхэрэм ащыщыгъ. ЗэкIэ предметхэр дэгъоу къыIэкIахьэщтыгъэх, ащ дакIоуи театральнэ кружокым кIонэу, спортым пылъынэу, Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафыбэу зэхащэхэрэм хэзыгъэ имыIэу ахэлэжьэнэу игъо ифэщтыгъ. А зэпстэур нэужым щыIэныгъэм къыщышъхьэпэжьыгъ.\nМэкъумэщ хъызмэтым ищыIэныгъэ зэрэрипхыщтым ицIыкIугъом къыщыублагъэу ехъырэхъышэщтыгъэп. Дзэм къулыкъу зыщихьыгъэ илъэсхэм волейболымрэ гандболымрэ зэрапыщагъэр къыгъэлъэгъуагъэти, профессиональнэ спортым ищыIэныгъэ рипхынэу предложение къыфахьыгъагъ. Ау мэкъумэщ Iофым зыфигъэзэныр ыгукIэ чэщи мафи зыдэзыIыгъ кIалэр ащ къезэгъыгъэп. Къызщыхъу-\nгъэ ичIыгужъ лъэшэу ыпсэ хэтIэгъагъ.\nIофшIэгъу илъэс 55-рэ фэдиз иI Владимир Нарожнэм. Колхозым инженерэу щыригъэжьэгъагъ, нэужым комсомольскэ ыкIи партийнэ организациехэм япэщагъ, колхозэу Ждановым ыцIэ зыхьырэм, нэужым «ТекIоныгъ» зэрэкIощтыгъэр, итхьамэтагъ. ХъызмэтшIапIэу зипащэм лэжьыгъэ бэгъуагъэу къырихыжьырэмкIэ пэрытныгъэр ыIыгъыгъ, мызэу-мытIоу къэралыгъо тынхэмкIэ къыхагъэщыгъ.\nПсэупIи 9 колхозым епхыгъагъ, нэбгырэ мин фэдиз щылажьэщтыгъ. Ахэм зэкIэми ацIэ алъэкъуацIэхэр ышIэщтыгъ, зиунэ имыхьагъэ, зипсэукIэ зэримыгъэлъэгъугъэ зы нэбгырэ ахэтыгъэп, IэпыIэгъу ищыкIагъэу зызакъуи гум ринагъэп.\nАпэу гъэстыныпхъэ шхъуантIэр псэупIэхэм адязыгъэщагъэхэм Владимир Иван ыкъор ащыщ. Ау ащ къыщымыуцоу унагъо пэпчъ газыр иIэным ынаIэ тетыгъ. Джащ фэдэу еджапIэхэм, культурэм иучреждениехэм, ФАП-хэм, гъогухэм яшIын, ягъэцэкIэжьын иIахь хилъхьагъ, мэкъумэщ хъызмэтым ищыкIэгъэ техникэр икъоу иIэным ыуж итыгъ.\n1990-рэ илъэсхэм колхозхэмрэ совхозхэмрэ зэрэзэхагъэзыжьыхэрэм дыригъэштэгъагъэп. Къоджэдэсхэм ахэр къызэрашъхьапэхэрэм имызакъоу, къэралыгъом ипродовольствие зэтемызыным, чIыгухэм ядэгъугъэ къыщымыкIэным фэIорышIэрэ системэу ылъытэщтыгъ. Ащ фэшI районым ичIыгухэм анахьыбэр приватизацие зашIым ыуж джыри илъэсипшIырэ колхозыр щигъэIагъ ыкIи а лъэхъаным къиныгъоу къыздихьыгъэхэр къызэпачынхэмкIэ цIыфхэм ишIуагъэ аригъэкIыгъ.\nВладимир Нарожнэр непи псэупIэ цIыкIоу зэтезыгъэхэр зыпкъ игъэуцожьыгъэнхэм фэбанэ, унагъоу IофшIэныр зикIасэхэр колхозхэм ягъэпсын къыхэлэжьэнхэу регъэблагъэх. Мэкъумэщ хъызмэтым изэхэщэкIошхоу, иIофшIэн хэшIыкI ин фызиIэ специалистэу Шэуджэн районым ар щалъытэ, щагъэлъапIэ. Дукмасовскэ псэупIэ коим мымакIэу ащ фишIагъ, районым ыкIи Адыгеим социальнэ-экономическэ хэхъоныгъэхэр ашIынхэм иIахьышхо хилъхьагъ.\nВладимир Нарожнэр АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм изэIугъэкIэгъуихымэ ядепутатыгъ, мэкъумэщ ыкIи гъомылэпхъэ политикэмкIэ, къуаджэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ Комитетым ипэщагъ. Парламентым иаужырэ зэIугъэкIэгъуищым ар тхьаматэу ащыхадзыжьыгъ, Урысые политическэ партиеу «Единэ Россием» ифракцие ипащ.\nНэмыкI шъолъырхэм япарламент пащэхэм Владимир Нарожнэм лъэшэу лъытэныгъэ къыфашIы. Къэралыгъо Совет – Хасэм и Аппарат хэтхэм шъыпкъагъэрэ цIыфыгъэшхорэ зыхэлъ пащэу, сыдигъокIи IэпыIэгъу къафэхъуным фэхьазыр ныбджэгъушIоу алъытэ. ЦIыфхэм гукIэгъуныгъэу афыриIэр «пандемием» илъэхъан джыри зэ къыушыхьатыжьыгъ. Депутатхэм япэрытэу ишIуагъэ нэбгырабэхэм аригъэкIыгъ, медицинэм иучреждениехэм, иIофышIэхэм адеIагъ.\nА зэпстэумэ анэмыкIэу тэ тигуапэу къыхэдгъэщымэ тшIоигъор Владимир Иван ыкъом Парламентым изэхэсыгъохэр къызэIуихы зыхъукIэ республикэм илъ къэралыгъобзитIумкIи, урысыбзэкIи адыгабзэкIи, шIуфэс къызэрихырэр ары. «Шъуимафэ шIух, ныбджэгъу лъапIэхэр!» адыгэхэм анахь мыдэеу ащ къеIо. Лъэпкъ зэгурыIоныгъэм, ныбджэгъуныгъэм, зыкIыныгъэм зэрафэбанэрэм ар изы шыхьат.\nВладимир Нарожнэмрэ ишъхьэгъусэу Александрарэ зызэкIыгъухэр илъэс 52-рэ хъугъэ. Ахэм унэ зэдашIыгъ, чъыгэу зэдагъэтIысхьагъэр пшIы пчъагъэ мэхъу, шъэуитIуи зэдапIугъ. Ахэр ятэ игъогу техьажьыгъэх, къутырэу къызщыхъугъэхэм щэпсэух, чIыгулэжьыным пылъых. Къорэлъфэу шъэуиплIырэ зы пшъашъэрэ иIэх.\nВладимир Иван ыкъом щыIэныгъэм гъэхъагъэу щишIыгъэхэр ежь ишIушIагъэу ылъытэрэп, сыдигъокIи кIэлэегъэджэ дэгъухэм инасып ахэлъыгъэу еIо. Адыгэ автоном хэкум иобком партие ипэщагъэу Бэрзэдж Нухьэ, Шэуджэн райкомым ипэщагъэу ХъокIо Рэмэзан, Адыгеим охътэ зэфэшъхьафхэм илIышъхьагъэхэу Джарымэ Аслъан, Шъэумэн Хьазрэт, ТхьакIущынэ Аслъан, республикэ Парламентым иапэрэ тхьамэтагъэу ЛIыIужъу Адамэ, нэмыкIыбэхэр щысэтехыпIэ фэхъугъэхэу елъытэ.\nНепи зэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу, аIэ зэкIэдзагъэу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Владимир Нарожнэмрэ Iоф зэдашIэ. Лъэхъаным кIэу къыздихьыгъэ шIыкIэхэр, опытэу яIэр зэдагъэфедэзэ пшъэрылъэу республикэм ыпашъхьэ щытхэр зэшIуахых.\nВладимир Нарожнэм энергиеу иIэр, зэхэщэкIо чанэу зэрэщытыр, рихьыжьагъэр гъунэм нигъэсын шэнэу хэлъыр тапэкIи республикэм, Хэгъэгум хэхъоныгъэхэр ашIынхэм зэрэфэIорышIэщтхэм иIофшIэгъухэм яцыхьэ телъ.\nЛъытэныгъэ зыфэтшIэу, Владимир Иванович, юбилеимкIэ тыгу къыддеIэу тыпфэгушIо. Псауныгъэ пытэ уиIэнэу, шIоу щыIэр зэкIэ къыбдэхъунэу тыпфэлъаIо!\nХэутыным фэзгъэхьазырыгъэр ХЪУТ Нэфсэт.\nПредыдущая НэбгыритIумэ къахагъэщыгъ\nСледущая Правительствэ телеграмм


Нахьыбэрэ шъуIэхэр шъутхьакIых! — Адыгэ макъ\nНахьыбэрэ шъуIэхэр шъутхьакIых!\nКоронавирусыр пытэу тищыIэныгъэ хэуцуагъ. ИлъэситIу мэхъу узым зебэныхэрэр ыкIи ащ зыщытыухъумэным фэшI зекIуакIэу зетхьан фаехэр зыщыдгъэгъупшэхэ хъущтэп.\nШъуIэхэмкIэ шъунэгу шъукIэмыIэбэжь! ШIэныгъэлэжьхэм къызэралъытагъэмкIэ, зы сыхьатым къыкIоцI гурытымкIэ гъогогъу 25-рэ цIыфыр ынэгу нэсы. Ащ дакIоу, а IэхэмкIэ пкъыгъо зэфэшъхьафхэу вирусыр зытелъын ылъэкIыщтхэм атеIабэ. Нахьыбэрэ узыр къызэрапыхьагъэр — нэхэр, жэ кIоцIыр, пэр.\nБэрэ шъуIэхэр шъутхьакIых. COVID-19-р профилактикэ шIыгъэнымкIэ джа амалыр ары непэкIэ анахьэу шIуагъэ къэзытырэр. НэгъэупIэпIэгъу 40 — 60-м къыкIоцI сабынкIэ Iэр птхьакIын фае. Общественнэ чIыпIэм щыIэ краныр къыIушъухыгъэмэ зэгъэфедэгъу тхылъыпIэкIэ ар ежъугъэтыжь. Сабын пытэр шъумыгъэфедэмэ нахь тэрэз, ащ организмэ цIыкIухэр къытенэнхэ алъэкIы.\nАнтисептикхэр жъугъэфедэх. Ахэр къэшъущэфынхэ зыхъукIэ язэхэлъыкIэ шъунаIэ тешъудз. Этанолыр — процент 80-м, глицериныр — процент 1,45-м ыкIи «перекись водорода» зыфиIорэр процент 0,125-м фэдизэу хэлъынхэ фае.\nНэгуихъохэр жъугъэфедэх! Сымаджэм ыкIи ащ къыпекIокIырэм ар аIулъынэу щыт. Ар пытэу нэгум кIэлъын ыкIи сыхьати 2 — 3-м къыкIоцI зэблэпхъузэ пшIыщт. Благъэу цIыфхэм шъуакIэрымыхь, IаплI яшъумыщэкI, сэлам IэкIэ зэшъумых. Жьы къабзэм мэхьанэ иI. Унэ кIоцIхэм бэрэ жьы къабзэ арыбгъэхьаныр дэгъу. Ащ вирусыр нахь макIэ ешIы.\nСледущая Сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэр къыхагъэщыгъэх


«Ошъутенэм» дунаим щеплъых — Адыгэ макъ\n«Ошъутенэм» дунаим щеплъых\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние иэстраднэ ансамблэу «Ошъутенэм» ипчыхьэзэхахьэ онлайн къэгъэлъэгъон иIагъ.\nУрысыем, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ адыгэхэр нахьышIоу зэрэшIэнхэм, язэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэм афэгъэхьыгъэ зэхахьэм тилъэпкъ орэдхэр щыжъынчыгъэх, музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ произведениехэр къырагъэIуагъэх.\nИорданием щыпсэурэ адыгэхэм къызэIуахыгъэ Интернет-телевидениеу «Адыгэ ТВ» зыфиIорэмрэ Адыгэ Респуб-ликэм и Къэралыгъо филармоние инэкIубгъорэ онлайн-концертыр къащагъэлъэгъуагъ. Эфирым занкIэу «Ошъутенэр» къихьи, Иорданием, Германием, Израиль, Тыркуем, США-м, Европэм инэмыкI хэгъэгухэм арысхэр пчыхьэзэхахьэм еплъыгъэх.\nАдыгэ Республикэм изаслуженнэ журналистэу ТIэшъу Светла-нэрэ артистэу ОелI Адамрэ зэхахьэр зэращагъ. Ансамблэм хэт артистхэр къагъэгущыIагъэх.\n— Нэбгырэ миллиони 10-м нахьыбэ зэплъыгъэ концертым композиторэу ХьакIэко Алый ыусыгъэ произведениехэр, ижъырэ адыгэ орэдхэр щыIугъэх, — къытиIуагъ ТIэшъу Светланэ. — Филармонием изал цIыфхэр чIэмысыхэу дунаим къыщытэплъыгъэх. Адыгэ орэдхэмкIэ, тарихъ къэбархэмкIэ тилъэпкъэгъухэм талъыIэсыгъ. Концертыр агу зэрэрихьыгъэр тагъашIэ ашIоигъоу телефонкIэ къытеуагъэр, къытфэтхагъэр макIэп.\nАдыгабзэр, лъэпкъ шэн-хабзэхэр нахьышIоу зэрагъэшIэнхэмкIэ ащ фэдэ пчыхьэзэхахьэхэр нахьыбэрэ афызэхащэ ашIоигъоу IэкIыбым щыIэ тилъэпкъэгъухэр къэлъэIуагъэх.\nАдыгэ къушъхьэхэм яхьылIэгъэ орэдэу Бырсыр Абдулахьрэ ХьакIэко Алыйрэ зэдаусыгъэм уедэIузэ, тичIыналъэ идэхагъэ нэгум къыкIэуцо. Мэмэт ехьылIэгъэ орэдыри гум къегущыIыкIы.\n— «Гощэгъэгъым игъыбзэ» уедэIузэ, тичIыналъэ идэхагъэ нэгум къыкIэуцо. Мэмэт ехьылIэгъэ орэдыри гум къегущыIыкIы.\n— «Гощэгъэгъым игъыбзэ» концертым къыщысIуагъ. НэмыкI шIэжь орэдхэри къыхэсыдзагъэх, — игупшысэхэм тащегъэгъуазэ Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артисткэу Даутэ Сусанэ. — Пчыхьэзэ-хахьэм ишIуагъэкIэ дунаим щыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм, искусствэр зышIогъэшIэгъонхэм талъыIэсыгъ. ТIэшъу Светланэ зэдэгущыIэгъухэр дэгъоу зэригъэпсыгъэхэм фэшI лъэшэу тыфэраз. ОелI Адами гущыIэ фабэхэр къыфатIохэ тшIоигъу…\n«Ошъутенэм» ихудожественнэ пащэу, Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу, композиторэу ХьакIэко Алый ансамблэм пае зэригъэфэгъэ орэдхэр дунаим щызэхахыгъэх.\nЮрий Конжиныр урыс, тиреспубликэ щапIугъ. «Ошъутенэм» хэтэу адыгабзэкIэ орэдхэр къеIох. Лъэпкъхэм язэпхыныгъэ гукIэ зэрэхэлажьэрэр иIофшIагъэкIэ къегъэлъагъо.\nАртистхэу Мамхыгъэ Маринэ, ПIатIыкъо Маринэ, Юрий Конжиным, Жарэкъо Руслъан, Даутэ Сусанэ, Хьазэщыкъо Мосэ агъэжъынчыгъэ лъэпкъ орэдхэм Адыгэ Республикэм ихэхъоныгъэхэр къаIуатэ.\nТэ — ты Адыг\nШIэныгъэлэжьэу, общественнэ IофышIэшхоу ЛIыIужъу Адамэ иорэдэу «Тэ — ты Адыг» зыфиIорэмкIэ онлайн-концертыр зэфашIыжьыгъ.\nАдыгэу ущыIэным фэшI уиадыгабзэ, шэн-хабзэхэр пшIэнхэ, уилъэпкъ, республикэм, хэгъэгоу узыщыпсэурэм щытхъур къафэпхьызэ ущыIэн зэрэфаем ехьылIэгъэ орэдым пчыхьэзэхахьэр къыгъэбаигъэу тэлъытэ.\nИорданием щыпсэурэ адыгэхэм къызэIуахыгъэ Интернет-телевидениеу «Адыгэ ТВ-м» тиреспубликэ иартистхэр зыхэлэжьэрэ концертхэр къыгъэлъагъохэу бэрэ къыхэкIыгъ.\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыем» иконцерт гъэшIэгъонэу къыгъэлъэгъуагъ… Ансамблэм ихудожественнэ пащэу, Урысыем, Адыгеим янароднэ артистэу, композиторэу Нэхэе Аслъан къызэрэтиIуагъэу, ащ фэдэ пчыхьэзэхахьэхэм пIуныгъэ мэхьэнэ ин яI. Лъэпкъ зэфыщытыкIэхэр агъэпытэх, тимузыкальнэ искусствэ дунаим нахьышIоу щарагъашIэ.\nПщынэо цIэрыIоу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артистэу ЛIыбзыу Аслъан итворчествэ фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъоныри гъэшIэгъонэу кIуагъэ.\nЗэхахьэхэм язэхэщакIохэм нэмыкI къэгъэлъэгъонхэри агъэхьазырых.\nПредыдущая «КIымэфэ мэкъамэхэр» гум пэблагъэх\nСледущая «Сисэнэхьат сыгу рехьы»


Украинэм щагъэлъэпIэрэ тызэрыгушхорэ цIыф\n10 августа 2013 / Новости/Общество Комментарии: 0\nНепэ зигугъу къэтшIыщтыр Украинэм ит къалэу Харьков щыпсэурэ шIэныгъэлэжьышхоу, Теуцожь районымкIэ Пэнэжьыкъуае икIэлэ пIугъэу, я XX-рэ лIэшIэгъум ия 20-рэ илъэсхэм къащегъэжьагъэу Адыгэ хэкум ишIэныгъэзехьэу (просветителэу) щытыгъэу, егъэджэнпIуныгъэм лъапсэ хэкум щыфэзышIыгъэхэм ащыщыгъэу, ащ хэхъоны- гъэхэр егъэшIыгъэнхэм илъэс 70-м къыкIоцI хьалэлэу фэлэжьагъэу, непи республикэм зигугъу шIукIэ щашIырэ НэмытIэкъо Юсыфэу къытхэмытыжьым ышнахьыкIэу НэмытIэкъо Кемал. Джащ фэд, Кемалэ ыцIэ къепIомэ, тпэчыжьэу щэпсэуми, шIэныгъэлэжьышхоу зэрэщытыр, Украинэм имызакъоу, СССР-щтыгъэ къэралыгъошхоми зэрэщызэлъашIэщтыгъэр гъэсэныгъэм пылъ цIыф пстэуми къыуаIощт.\nНэмытIэкъо Кемалэ Пэнэжьыкъуае щыщхэ НэмытIэкъо Къадыррэ Хьацыурэ яунагъо 1923-рэ илъэсым къихъухьагъ. ЗэшиплIырэ зэшыпхъуихырэ хъущтыгъэх. Ятэу Къадыр лъэхъэнэ чыжьэу зигугъу къэтшIырэм анахь лIы гъэсагъэу хэкум исыгъэхэм ащыщыгъ, зэгъэшIужь хьыкумышIэу щытыгъ. ИкIалэхэри ятэ игъогу рыкIуагъэх, ащ илъагъо агъэдэхагъ. Анахьыжъэу Юсыф игугъу кIэкIэу къэтшIыгъах. Кемалэ тхыгъэр фэгъэхьыгъэшъ, нэужым тыкъытегущыIэщт. Щамилэ еджапIэм ипэщагъ, Мыекъуапи бэрэ щылэжьагъ. Ахэм ашыпхъухэу Гощэфыжьи, Айщэти, Муслъимэти, Хъаджэти, Аминэти, Цуци кIэлэегъэджагъэх.\nПэнэжьыкъое гурыт еджапIэр къызеухым, 1940-рэ илъэсым къалэу Ростов-на-Дону дэт къэралыгъо университетым Кемалэ чIэхьагъ. Тикъэралыгъо фашистхэр къызытебанэхэм лъыгъэчъэ заом ащи, ащ къызекIыжьым ыуж, 1951-рэ илъэсым университетым ифизикэхьисап факультет къыухыжьыгъ.\nIофшIэныр Харьков дэт электромеханическэ заводым а илъэс дэдэм щыригъэжьагъ. Адыгэ кIалэм университетым шIэныгъэу щигъотыгъэр IофшIэным къыщышъхьэпагъ, нахьыжъхэм акIырыплъызэ кIэу къежьэхэрэр зэригъэшIагъэх, IофшIапIэм ахэр щигъэфедагъэх, ишIэныгъи ренэу хигъэхъуагъ. Заводым ипащэхэм ынаIэ къытырадзи, ащ илабораторие пащэ фашIыгъ.\nИлъэсхэм IофшIэкIэшIухэри къадэкIох. НэмытIэкъо Кемалэ иакъылрэ шIэныгъэу зэригъэгъотыгъэмрэ ыгъэфедэхэзэ, ыпэкIэ чыжьэу маплъэ, IофшIэнхэр нахьышIоу зэрэзэхэпщэщтхэр къеугупшысы, ахэр ыIэ къырегъахьэх, агъэшIагъоу заводым федэ къыфэзыхьыщт-\nхэ IофшIэнхэр щызэхещэх. А лъэхъаным зыпкъ итырэ токыр зыщагъэфедэрэ машинэхэм яколлектор-щеткэ аппарат уушэтыным пае ямышIыкIэ гъэпсыкIэ зиIэ методикэмрэ приборхэмрэ къыхихыгъэх. ГъучIыр бзыгъэным кIуачIэу тырагъэкIуадэрэр нахь макIэ шIыгъэным дэлэжьагъ. Ультрэмакъэ, гаммэ ыкIи рентгенографическэ объемнэ фэныкъуагъэхэр къэгъотыгъэнхэмкIэ люминесцентнэ ыкIи магнито-порошковэ контроль шIыкIэхэр къыхихыгъэх.\nБэ ащ фэдэ IофшIэкIэшIоу ащ заводым щигъэфедагъэр. Ащ фэшыхьат къыхиутыгъэ IофшIэгъэ 300-м ехъу (ащ щыщэу тхылъ ыкIи брошюрэ 25-рэ), изобретение 500-м фэдиз НэмытIэкъо Кемалэ къыугупшысыгъэу, къыхихыгъэу, къыдигъэкIыгъэу зэрэщытыр. Ащ пэщэныгъэ адызэрихьэзэ кандидат ыкIи доктор диссертациехэр нэбгырэ 60-м ехъумэ атхи, пхырагъэкIыгъ. Илъэс 30-м ехъугъэу хэушъхьафыкIыгъэ шIэныгъэлэжь совет зэфэшъхьафыбэхэм ахэт. Ахэм ащыщ илъэси 10 итхьамэтагъ.\nНэмытIэкъо Кемалэ инженер ыкIи изобретатель бэлахьэу, апшъэрэ еджапIэм икIэлэегъэджэ цIэрыIоу зэрэщытыр Украинэм имызакъоу, IэкIыб къэралыгъуабэми ащызэлъашIэ. ШIэныгъэлэжьышхоу, цIыф гъэсэгъэ инэу ар зэрэщытыр къэзыушыхьатыхэрэр Москва дэт энергетическэ институтым ишIэныгъэлэжь совет зэрэхагъэхьагъэр, Украинэм ишIэныгъэлэжь анахь цIэрыIохэм ащыщэу СССР-м иапшъэрэ аттестационнэ комиссие иапэрэ Всесоюзнэ зэIукIэ хэлэжьэнэу зэрагъэкIогъагъэр, диссертациехэр уплъэкIугъэнхэм ренэу зэрэхагъэлажьэрэр ары.\nЗаводэу Кемалэ зыщылажьэрэм епхыгъэу зэхащэгъэгъэ шIэныгъэлэжь-техническэ институтым тэрэзэу Iоф егъэшIэгъэным фагъэзэгъэгъэ шIэныгъэлэжь купым Кемалэ хэтыгъ, нэужым а институтым икъутамэ ипащэу агъэнэфэгъагъ. Ащ Iоф щишIэзэ профессорэу НэмытIэкъор экономикэ зэдеIэжьыныгъэмкIэ Советым хэхьэщтыгъэ IэкIыб къэралхэм яшIэныгъэлэжь-техническэ программэхэм ягъэцэкIэн хэлэжьагъ. Тихэгъэгушхощтыгъэм илIыкIо купхэу дунэе зэIукIэ зэфэшъхьафхэм ахэлажьэхэрэм япащэу ыкIи ахэм къащыгущыIэу къыхэкIыгъ. Харьков дэтхэ мэкъу-мэщ ыкIи политехническэ институтхэм илъэсыбэрэ ащыригъэджагъэх, ахэм япрофессор. Нэужым къэлэ хъызмэтым и Харьковскэ къэралыгъо академие икафедрэ ипэщагъ. Ахэм адакIоу общественнэ Iофышхохэр ыгъэцэкIагъэх. Академие заулэхэм ядействительнэ член, научнэ-техническэ обществэхэм, ассоциацие пчъагъэхэм ахэт, УССР-м ШIэныгъэхэмкIэ иакадемие ишIэныгъэ семинархэм илъэс пчъагъэхэм япэщагъ.\nНэмытIэкъо Кемалэ Украинэм шIэныгъэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшху, техническэ шIэныгъэхэмкIэ доктор, академик, институт пчъагъэхэм япрофессор. Тигъунэгъу къэралыгъом щагъэлъэпIэрэ, зэупчIыжьыхэрэ шIэныгъэлэжь. ТичIыпIэгъу арэущтэу зэрэщытым, адыгэ лъэпкъым ищытхъу зэраригъаIорэм тарэгушхо.\nНэмытIэкъо Кемалэ тызыхэт илъэсым ишышъхьэIу мазэ и 10-м ыныбжь илъэс 90-рэ мэхъу. ТыфэлъаIо тапэкIи ипсауныгъэ пытэнэу, ищытхъоу аIорэм хэхъонэу, ыкъош-Iахьылхэм адатхъэу щыIэнэу, бэгъашIэ хъунэу.\nАщ къыхэдгъэхъожьызэ юбилярым едгъашIэмэ тшIоигъор мы тхыгъэр НэмытIэкъо иунэкъощхэу Мыекъуапэрэ Пэнэжьыкъуаерэ ащыпсэухэрэм яIизын хэлъэу зэрэдгъэхьазырыгъэр ары. Ахэри республикэм щызэлъашIэхэрэ IофышIэх. ШIэныгъэлэжьхэу НэмытIэкъо лIакъом ищытхъу языгъэIохэрэ ыкъош-Iахьылхэу лъэпкъыр зэрыгушхохэрэм ащыщых ятэш Сэфэр ыкъоу Адыгэ Республикэм ианахь тын лъапIэу, медалэу «Адыгеим и Щытхъузехь» зыфиIорэр къызыфагъэшъошагъэу, Теуцожь районым иветеранхэм я Совет итхьаматэу НэмытIэкъо Юрэ, ащ икIалэу, республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ изаслуженнэ IофышIэу, республикэ клиническэ сымэджэщым итравматолог-ортопед шъхьаIэу Къэплъанэ. Ышнахьыжъ Юсыф ыпхъухэу, филологие шIэныгъэхэмкIэ докторхэу Розэрэ (АКъУ-м ипрофессор) Къомэфэ Зарэрэ (Москва щэлажьэ), ятэш Ахъирэ икъорылъфхэу НэмытIэкъо зэшхэу Мыекъопэ къэлэ сымэджэщым иврач шъхьаIэу Муратрэ медицинэ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Хьазрэтрэ. Арышъ, Кемал, ахэри уилъагъо рэкIох, ар джыри нахь зэрагъэдэхэщтым фэлажьэх, бэрэ ашъхьагъ уитынэу, гъэ мин бгъэшIэнэу къыпфэлъаIох.\nСурэтым итыр: НэмытIэкъо Кемал.


КъинкIэ къылэжьырэ хьалыгъу — Адыгэ макъ\nКъинкIэ къылэжьырэ хьалыгъу\nРедактор 11.02.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nБжыхьэр нэгуихыгъэ нэгушIом бысымгуащэм фэдэу мэзым къыщекIухьэ, шъхьандэхэр, чъыг къутамэхэр зэпэжъыужьырэ налмэс-налкъутэм фэдэ бэджэхъ зэхэхъытагъэхэмкIэ къегъэкIэракIэ, губгъом, мэз чIэгъым ачIэт гъожьы хъужьыгъэ уц куашэхэр тыдэ уплъагъэми зэпэшIэтыхэу къэлъагъох. Ныхы, пхъэфы чъыг цIыкIу дахэхэр фыжьэу фэпагъэхэу, нысакIэм фэдэхэу пагэу зыращыгъэу щытых.\nЧъыгхэм къапызыгъэ апэрэ тхьапэхэм гъогу шынэхэм защагъэпсэфы, псышъхьэшъо шIуцIашъохэм, псыхъо тIуалэхэм шъабэу, рэхьатэу ащетIысэхых.\nПчэндэхъу мэкъэ чанхэм ягупсэ мэзыжъые гохьыри бэшIагъэу къабгынагъ. Ахэм аужи бэкIэ къинагъэхэп пцIэшхъо кIэтIаркъохэри, зызщагъэбылъыщтыгъэ гъурб куу цIыкIухэр нэпкъ зандэхэм къатеушIуцIыкIыхэу чыжьэкIэ къэлъагъох.\nТыгъуасэ къутырэу Гуторовэм ыкIыб, мэзыпс мычъэм дэжь, темыр чыжьэ лъэныкъом къибыбыкIыгъэ псычэт IэлитIу къызэрэщетIысэхыгъэр слъэгъугъэ. ЯтIонэрэ мафэми ахэр зэрэмыбыбыжьыгъэхэм гу лъыстагъ. Ом изытет ахэр зэригъэразэщтыгъэр, къыблэм быбыжьынхэу зэрэдэмыгуIэхэрэр ягъэпсыкIэкIэ къэпшIэнэу щытыгъ.\nАпэблагъэу сызэрэщысыми ахэр зыпарэкIи ыгъэгумэкIыщтыгъэхэп. Ащ къыгъэлъагъощтыгъ ахэр цIыфхэм бэрэ зэраIумыкIэщтыгъэхэр. Тэ типсычэт Iэлыхэм ахэр зыпарэкIи афэдагъэхэп. ШхончыкIэ зэмыуагъэхэу бэп ахэм ахэтыгъэр…\nАхэм сягупшысэзэ, ошIэ-дэмышIэу къыспэблэгъэ куандэхэм шхонч омэкъитIу къахэIукIыгъ. Псышъхьэшъо кIыIум шхончыщэмэ ямэшIоустхъогъэ ужитIу рычъагъ. ПсычэтитIум язэу апэ итэу есыщтыгъэм, гуIэзэ, зыкъыIэтыгъ, ытэмэ чIэгъымэ къачIэщыгъэ блыгу фыжьыхэр къэлъэгъуагъэх, къэхъугъэр къыгурымыIозэ, псышъхьашъом ыкIыIу итэу псынкIэу ыпсэрэ ышъхьэрэ Iуихыжьыгъ. ЯтIонэрэм зигъэсысыгъахэп, ay фитыгъуаджэу ышъхьэ псым хиIугъ, джащ тетэу зыдырилъэсэхыгъ.\nНэпкъ Iушъо псыорыжъ цIыкIум лъыцу-сыцу макъэ къыщыIугъ ыкIи зынэтIэгу тамыгъэ фыжь хъураер зытетэу, зытхьакIумэхэр къыголэлырэ хьэшэкIуахьэм ышъхьэ къэлъэгъуагъ. Хьэр къэуцуи бгъу пстэумкIи ыпэ ыгъазэзэ зэпамэм ыуж псым хэсыхьагъ, ащ ышъхьи ытхыцIашъуи псыр къанэмысыхэу, къин къыщымыхъоу псынкIэу есыщтыгъ. Бэрэ пэмылъэу шэкIуахьэр псычэтитIур зыщесыщтыгъэхэ чIыпIэм нэсыгъ, ау псым псычэтыр зыдилъэсырэ лъэныкъомкIэ зимыгъазэу, ежь ыгъэунэфыгъэ лъэныкъом дэмыхэу есыщтыгъ.\n— Чанг, къэгъаз! — гуфэбагъэ къызхэщырэ мэкъэ рэхьатыр къэIугъ. Чанг цы Iужъу зытет тхьакIумэхэр ыгъэсысыхи къызэтеуцуагъ, псынкIэу зигъазэзэ исэмэгубгъукIэ зидзыгъ. Псычэтым кIахьи, ытамэ къыубытыгъ, ышъхьэ лъагэу псышъхьэм щиIыгъэу нэпкъым къыфиузэнкIыжьыгъ, ау псым тIэкIу дихьыхыгъ. Сипцэкъэнтфыхэр чIым зыщыхэIугъэм дэжь хьэр псым къыхэкIыжьи, псычэтыр пшахъом шъабэу щигъэтIылъыгъ, зиутхыпкIызэ, псы чъыIэ утхэпсыхэр къыстриутхагъэх.\n— Сыдэу шъхьэнэкI мыр! Щыгъэт сэIо!\nБзыуцыф зыдэлъ кIэко дытагъэ щыгъэу, пэкIэ шIуцIэ устхъогъэ дахэр зытет плIэIушъомбгъо нэгу хъураеу, шэкIо щазмэхэр зыщыгъ шакIор куандэмэ къахэкIыгъ.\n— Утхъопсхэр къыптыриутхагъэха? — къэупчIагъ ар, псычэт укIыгъэр къыштэзэ.\n— ГъэшIэгъонышхоп! — сэIо, нэIэплъэкIымкIэ сынэгу слъэкIыжьызэ. — Псычэт шIагъу! Мыщ фэдэхэр зырызых ыкIи гъотыгъуаех.\n— Арми, ошIа, мыщ фэдэхэр сэ сикIасэхэп, — къыздыригъэштагъэп шакIом, псычэтыпшъэр ыIыгъэу, ащ ышъхьэ уIэгъэ ужэу иIэм еплъызэ.\nСэри псычэтыр зэпэсплъыхьагъ. ышъхьашъо фэшIуцIашъоу, ыпкъ джэнэ фыжь щы-гъым фэд. ШхъонтIэ-чIыпцIашъоу, щыт ышъхьэ пчы теплъэ зиIэ ыжэ псыгъо кIыхьэмкIэ еухыжьы. ИтеплъэкIэ мэз псычэт дэгъум фэдиз, ау ыпкъыкIэ нахь кIыхьаIу ыкIи фэбгъузашъу.\n— Мыр итеплъэкIэ зэкIужьэу щыт. Ау ыл IэшIоп, пцэжъыямэ щэу, — къыхигъэхъожьыгъ шакIом, зыдэщытым дэжь, хэщэIукIызэ, зыщетIысэхым ыуж. Хьэри ащ къыготIысхьагъ.\n— Непэ къэтчъыхьагъэр макIэп, Чанг. Арышъ, синыбджэгъужъ, тIэкIурэ тыщыгъэс, зытэгъэгъэпсэф.\nШакIом къыIуагъэм зэрэдыригъаштэрэр къыуигъашIэу, хьэм ыкIэ пако ыгъэсысыгъ.\n— Джыри ныбжьыкIэн фае, огъаса? — хьэм ылъэныкъокIэ сыплъэзэ, сеупчIыгъ.\n— Хьау, жъы хъугъэ пIоми хъущт, илъэситфым ежьагъ. Хьэ дышъ.\nШакIор хьэм ышъхьэ къыщыригъажьи, ытхыцIашъо Iэ щифэзэ, едэхэшIагъ.\n— Мыр пкIымыгъумэ къэуукIырэм ызыныкъо ухэныжьыщт. КъэуукIыгъэ псычэтыр орыжъыпс гузэгум зыхафэкIэ, сыдэущтэу къыхэпхыжьыщта?\nПIупс бдырыижьызэ, узыIулъэкIыхьажьынышъ, ухьаулыягъэу, укъызэплъэкIыжьызэ, укъыIукIыжьыщт.\nТштэн, гущыIэм пае, псычэт уIагъэр. Узыхэхьан умылъэкIыщт мэз къогъупэ горэм хэпшыхьанышъ, убэлахьымэ къыхэхыжь, мафэм остыгъэр пIыгъэу улъыхъуагъэкIи бгъотыжьыщтэп. Ау Чанг уигъусэмэ, псынкIэу иIоф ыгъэцэкIэщт, псычэт уIагъэри укIыгъэри орыжъыпсым къыхихыжьыщт…\nАу уипцэкъэнтф пагор къеокIэ сенэгуе.\nСэ пцэкъэнтфым сыкъыкIырыуи, къэскъудыигъ. Псы куум пагом ыбгъу фыжь къыщылъэгъуагъ, ау пцэкъэнтф Iуданэм лъэшэу кIырыуи зекъудыим — жэлыем пызыжьыгъ.\n— Пызыжьыгъ, — ыгу къызэреорэр къыхэщэу къыIуагъ шакIом. — Ар сыдэу гухэкIэу хъугъа. ЗэрэхъурэмкIэ, ори шэкIон Iофым упылъ… Ау сэ шхончыкIэ сышэкIоныр нахь къэсэштэ, къэскIухьаныри сикIас. ГущыIэм пае, непэрэ мафэр тштэнышъ теплъын. Псычэт укIыгъэр псы куандэ горэм псым хилъэсэн, зыгорэм шIонэн ылъэкIыщтыгъ. Ay Чанг хэсыхьи, зыпари римыгъаIоу къыхихыжьыгъ.\n— Ар тэрэз, ау сыда апэ псычэт уIагъэр къыхихыжьынэу зыкIыфэмыягъэр, зыкIыблэсыкIыгъэр? — семыупчIын слъэкIыгъэп.\n— Ар фэмыягъэу щытэп, фэягъ, ау ужыр нэгъэупIэпIэгъу горэмкIэ IэкIэкIодагъ. Ащ фэди мэхъу.\n— Сыда сэIо пIохэрэр? Сыд фэдэ ужа псышъхьашъом иIэн ылъэкIыщтыр? ЕтIани, сыда ужыр зэрищыкIагъэр, псычэт уIагъэр ылъэгъузэ?\n— Ар тэрэз, Чанг ынэмэ алъэгъущтыгъэмэ, ау ар… нэшъу…\n— Нэшъу olya сэIо? — зэхэсхыгъэр сшIошъ мыхъоу згъэшIагъозэ, зыкъызэзгъэзэкIи хьэм сеплъыгъ. — Нэшъу дэда? Ащ фэдэ хъун ылъэкIына шъыу?.. — Сэ ар сшIошъ мыхъоу, гуфаплъэу Чанг сеплъыгъ.\nАщ ышъхьэ ылъапэмэ атырилъхьагъэу, мыгумэкIыхэу щылъыгъ. БгъэшIэгъонэу ынэмэ зыпари акIэслъэгъуагъэп. Ынэхэр фыжьышэ къарэх, гуфаплъэу зыгорэм еплъырэм фэдэх, шэкIохьэ нэ Iушымэ зыпарэкIи атекIыхэрэп.\n— ПшIошъ хъурэп, ара? — щхыпцIыгъэ шакIор. — Джыдэдэм сэ ар къэозгъэлъэгъущт. — ШэкIо Iалъмэкъым дэIаби хьалыгъу бзыгъэу къыдихы-\nгъэм такъыр цIыкIу къыгуичыгъ. Хьэр сакъэу къызщытIысыкIыгъ, ытхьакIумэхэр зэблидзыхэзэ, ыгъэсысыхи хьалыгъур зыдэщыIэмкIэ зигъэзагъ.\n— Чанг, къэубыт! — еджагъ ащ шакIор ыкIи хьалыгъу такъырыр лъагэу дидзыягъ. Ау Чанг зигъэсысыгъэп, хьалыгъур залъэгъукIэ нэмыкI хьэмэ зызэрашIырэм фэдэуи къэгумэкIыгъэп ыкIи дэпкIэягъэп, ащ шакIом ылъэныкъокIэ зигъэзагъэу рэхьатэу щытыгъ. Ау хьалыгъу такъырыр лъэбэкъуитф фэдизкIэ пэчыжьэу чIым къызытефэм, Чанг ытхьакIумэхэр ыгъэсысыхэзэ, макъэр къыздиIукIырэмкIэ чъагъэ.\n— Плъэгъугъа? — хьалыгъу бзыгъэу къэнагъэр хьэм фидзызэ къэупчIагъ шакIор. — Хьалыгъур жьым хэт, ау ащ гу лъитэрэп, сэдзыфэ къежэшъ рэхьатэу щэты.\nШакIом къыгъэлъэгъогъэ щысэм сишIошъ-мыхъуныгъэ сIэкIигъэзыгъ. Ay джынэс хьэм зызэригъэпсыщтыгъэр сиакъыл къезгъэхьын слъэкIыщтыгъэп, джынэс ар нэ псаухэр зиIэ хьэм фэдэу зекIуагъэ, зэрэнэшъур зыпарэкIи къызхимыгъэщэу.\n— Гу лъыптэгъагъэба Чанг псычэт укIыгъэм лъесызэ, зэрэхэукъуагъэм?\n— Ары, гу лъыстагъ, ау ар джэгурэ хьэ ныбжьыкIэм зызэришIырэм щысэ тырехы фэдэу къысшIошIыгъ.\n— Хьау, Чанг ужыр шIокIодыгъагъ. Псычэтымэр къыздикIырэ лъэныкъом епхыгъэ Iуданэр нэупIэпIэгъу заулэкIэ зэпыутыгъагъ. Ау Чанг лIэхъупхъ! ПсынкIэу зыкъишIэжьи, ихэукъоныгъэ ыгъэтэрэзыжьыгъ.\nКъызэрэщытхъугъэхэр хьэм къыгурыIуагъ ыкIи шакIом зэрэфэразэр къыуигъашIэу, ыкIэ пако пшахъом щигъэджэгугъ… Е шакIом ымэкъэ рэхьат гъэшIуабзэу хэлъыр къыгурыIогъэнкIи мэхъу.\nСлъэгъугъэмрэ зэхэсхыгъэмрэ сымыгъэшIэгъон сымылъэкIэу хьэм лъытэныгъэ фэсшIэу гуфаплъэу сеплъыщтыгъ.\n— Сыдэущтэу Чанг нэшъу хъугъа? — сеупчIыгъ.\n— Ар сэри сшIэрэп, — шакIом ышъхьэ ыгъэсысыгъ. — Ар арэущтэу къэхъугъэнкIи мэхъу. Мыр зэрэнэшъур сыдэущтэу къэпшIэщта? Ори мары ар зэрэнэшъур пшIошъ хъупэрэп.\nМыр хьэ нэшъумэ афэдахэпи. Зыпарэми елъэпаорэп, адрэмэ афэдэу хьэмэ адэджэгу, къадечъыхьэ. Джэгузэ чыжьэу IукIымэ, сызешъуйкIэ зэнкIабзэу къэчъэжьы. КъолэбзыухэмкIи, лэучэцIхэмкIи хэукъорэп, зы псычэт Iэл нэмыIэми джынэс шIокIодыгъэп.\nЫнэхэр Iушых, укъызэхашIыкIы! Ахэм зыпари зэрамылъэгъурэр сыдэущтэу къэпшIэщта? Сэры шъыпкъэми ар зэрэнэшъур къызэрэсшIагъэм мышIэныгъэ горэ хэлъэу сеплъы. Ар зызгъэунэфыгъэр хьалыгъу такъыр зыфэсэдзыр ары. Апэрэм сшIошъ хъугъэп, уахътэ зытешIэр ары къызызгурыIуагъэр.\nСипцэкъэнтф пцэжъыер джыри къеуагъ. Мызэгъэгум пцэжъые ин (плотвица) къыхэсыдзыгъ. Ар жэлыем къыпысхызэ, семыгупшысаIоу шакIом сеупчIыгъ:\n— НэмыкI хьэ горэ зэбгъэгъотымэ нахьышIуба?..\n— Мыр тыдэ схьыщта? — сиупчIэ ыгу зэрэримыхьыгъэр къыхэщэу шакIор нэгу мэзахэ къэхъугъ. — ШхончыкIэ сыукIыщта, пшъэпIашъокIэ стыщта? ПшIэ пшIоигъомэ, хьэ псауитIу къысатыгъэкIи мыр ястыщтэп. Сыд Iо фаеми, илъэситф хъугъэ тызызэкIыгъур. Ихьалыгъу зафэу къелэжьы… Хьалыгъу къин, ау хьалыгъу зафэу щыт. Ежь ыкIуачIэкIэ къелэжьы. Арэущтэу къинкIэ къэблэжьыгъэ хьалыгъум нахь IэшIу щыIэп… НекIо, Чанг. Опсэу, отхъэжь. ХъяркIэ!\nШэкIо Iалъмэкъымрэ шхончыпитIумрэ ыкIыб ригъэкIухи, мэз цуным фиузэнкIыгъ. Чанг псынкIэу къызщылъэти, шакIом ыуж илъэдагъ. Ицыхьэ зытелъыжьэу, мэз кондэ зэхэкIыхьагъэмэ, бжэлэ зэхэухъытагъэмэ апхырыкIыщтыгъэ, инэIосэ мэ зэфэшъхьафхэм заIукIэщтым дэгуIэмэ, макIэу хэхьакъукIызэ.\nЗэхэсхыгъэмрэ слъэгъугъэмрэ зэфэсхьысыжьымэ згъэшIагъозэ Чанг бэрэ сызылъэплъэ нэужым псычэт Iэл укIыгъэми сыгу фэгъужьыгъэп.\nЕвгений Носов, урыс тхакIу\nАдыгабзэкIэ зэзыдзэкIыгъэр Хьаудэкъо Шыхьамыз.\nПредыдущая Иусэхэр гум нэсых\nСледущая КIэрмыт Рэмэзанэ ипсэемыблэжьныгъ


Лэжьыгъэ бэгъуагъэ къыщахьыжьы Лэжьыгъэ бэгъуагъэ къыщахьыжьы » Шапсугия - История, культура, традиции адыгов-шапсугов\n«Синдика-Агро» зыфиIорэ хъызмэтшIапIэр Теуцожь районым зыщылажьэрэр мыгъэ илъэсипшI мэхъу. «Синдика-Агро» зыфиIорэ хъызмэтшIапIэр Теуцожь районым зыщылажьэрэр мыгъэ илъэсипшI мэхъу.\n«Синдика-Агро» зыфиIорэ хъызмэтшIапIэр Теуцожь районым зыщылажьэрэр мыгъэ илъэсипшI мэхъу. Районым имызакъоу, Адыгэ Республикэм ихъызмэтшIэпIэ пэрытхэм зэращыщыр зэкIэми тэшIэ. Илъэс къэс лэжьыгъэ бэгъуагъэ къыщырахы. ЧIыфэ атемылъэу, къыхэкIырэр халъхьажьызэ Iоф ашIэ. ЧIыгулэжьыным имызакъоу, былымхэри мыщ щаIыгъых. БэмышIэу чъыгхатэхэр къызыщагъэкIырэ хэушъхьафыкIыгъэ фирмэу «МыIэрыс» зыфиIорэри къызэIуахыгъ. ХъызмэтшIапIэр зэхэзыщагъэр ЛIыIэпIэ Ибрахьим, пащэр Кушъу Рэмэзан.\nЯIофхэм язытет зэдгъашIэмэ тшIоигъоу бэмышIэу мы хъызмэтшIапIэм тыщыIагъ. Агроном шъхьаIэу Тыгъужъ Нурбый гущыIэгъу тыфэхъугъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, зэкIэмкIи мыщ жъокIупIэ гектар мини 4 фэдиз щалэжьы. ГъэрекIо гъэхъэгъэшIухэр ашIыгъэх. Хьэм гектар телъытэу центнер 63-рэ, рапсым изы гектар центнер 31-рэ, коцым центнер 60, тыгъэгъазэм центнер 26-рэ къарахыгъэх. Районым къыщахьыжьыгъэм ипроцент 30 — 40-р мы хъызмэтшIапIэр ары зиер пIоми ухэукъощтэп.\nНахьыбэрэмкIэ мыщ къыщахьыжьхэрэ лэжьыгъэхэр уасэр къыдэкIоефэ щагъэлъых. Ахэр зыщаIыгъыщтхэ хьамбархэр яIэх. БэмышIэу джыри кIэу зы ашIыгъ. ЗэкIэмкIи тонн мин 14-м ехъу ахэм ачIэфэ.\n— Мыгъэ ом изытет елъытыгъэу бжыхьасэу тпхъыгъэр нахь макI, зэкIэмкIи гектар 1700-рэ. Пхъэныр зэрифэшъуашэу зэшIотхыгъ, чIыгъэшIухэр дыхэтлъхьагъэх. Чылапхъэу дгъэфедагъэр зэкIэ «поле агронома» зыфиIорэ хьасэхэм къатетхыгъэх. ГъэрекIо ащ фэдэ гектар 300-м ехъу тиIагъ. Непэрэ мафэм бжыхьасэхэм язытет уигъэрэзэнэу щыт. Ахэм тызэряшIушIэщт чIыгъэшIухэр зэдгъэгъотыгъахэх, зэрэхэттэкъощт трактори, Iэмэ-псымэхэри хьазырых. Мы мафэхэм тихьасэхэм уахэхьанкIэ псынжъыIо, чIышъхьашъор къызэрэтегъушъыкIэу IофшIэнхэм тафежьэщт, — еIо Нурбый.\nГъэрекIо бжыхьасэхэм яхэлъхьан дакIоу, гъэтхасэхэр зыщагъэбэгъощт чIыгури ажъуагъ, ящыкIэгъэщт чылапхъэхэри къызIэкIагъэхьагъэх. Гъэстыныпхъи щыкIэщтхэп. ЧIыгъэшIоу ящыкIэгъэщтыри пэшIорыгъэшъэу къащэфыгъ. ХъызмэтшIапIэм чIыгъэшIухэр мыгъэ сомэ 13 — 14-кIэ зэригъэгъотыгъэх, гъэрекIо елъытыгъэмэ, уасэр тIэкIу нахь макI.\nТехникэм ылъэныкъокIэ фирмэм гумэкIыгъо иIэп. Аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ тракторхэр иIэх. К-700, Т-150-р, «Беларусхэр» зэтегъэпсыхьагъэх, губгъом ихьанхэм фэхьазырых. Джащ фэдэу чIыгур зэрагъэушъэбыщт дискаторри, диск онтэгъухэри, культиваторхэри, чылапхъэхэр зэрыхалъхьащтхэ сеялкэхэри икъу фэдизэу яIэх. Гъэтхэ губгъо IофшIэнхэр игъом зэшIуахыным фэхьазырых. ЧIышъхьашъор къызэрэтегъушъыкIэу губгъом ихьащтых, гъэтхэ IофшIэнхэр зэшIуахыщтых.\nТеуцожь районымкIэ былымышъхьэ инхэр зыщаIыгъыр «Синдика-Агром» епхыгъэ фермэ закъор ары. СПК-у «Рассвет» зыфиIорэр зызэхэзыжьым, ЛIыIэпIэ Ибрахьимэ къыгъэнэжьыгъ, былымышъхьэу ащ тетыгъэр къызэтыригъэнэжьыгъ ыкIи хигъэхъуагъ.\nФермэм ипащэу Гъонэжьыкъо Аслъанбый къызэрэтиIуагъэмкIэ, шъхьи 170-рэ тетэу IофшIэныр рагъэжьэгъагъ. Былымхэр зычIэтхэ корпусхэм гъэцэкIэжьынхэр арашIылIэгъагъэх, зэтырагъэпсыхьажьыгъэх. Непэрэ мафэм ехъулIэу мыщ былымышъхьэ 430-рэ щаIыгъ, ахэм ащыщэу 150-р щэ къэзытырэ чэмых. Пчъагъэм джыри шъхьэ 40 фэдиз хагъэхъон ямурад.\nIофшIэным екIолIэкIэ тэрэз къыфагъотызэ хэхъоныгъэхэм афэкIох. Зы мафэм щэ тонным ехъу къахьыжьы. Зы щэ литрэр сомэ 23-кIэ IуагъэкIы. Лыр анахьэу ежь хъызмэтшIапIэм иIофышIэхэм арагъэшхы. Илъэсым шъхьэ 70 — 80 аукIы.\nКIымэфэ чъыIэм дэгъоу фермэр фагъэхьазырыгъагъ. Былым Iусхэу силосыр, мэкъур, уарзэр пэшIорыгъэшъэу агъэтIылъыгъагъэх. Ахэр ежь хъызмэтшIапIэм игубгъохэм къарахыгъэх. Псыр автоматикэ шIыкIэм тетэу псыешъуапIэхэм арэхъо.\nЩэр щыдагъэкIынэу, къое зэфэшъхьафхэр щырахынхэу цех агъэуцун ямурад. Ащ ишIын шIэхэу ыуж ихьащтых.\nХъызмэтшIапIэм щылажьэхэрэр нахь макIэ мыхъунхэм пащэм ынаIэ тет. Мы уахътэм нэбгырэ 21-мэ — фермэм, чIыгулэжьыным фэгъэзагъэхэри, къэрэгъулхэри, пщэрыхьакIохэри ахэтхэу нэбгырэ 46-мэ Iоф ащашIэ. Ахэм атефэрэ лэжьапкIэр игъом араты, цехыр зашIыкIэ джыри цIыфхэр къаштэщтых.\nПхъэшъхьэ-мышъхьэхэр, хэтэрыкIхэр къыщагъэкIых\nПшъэрылъэу иIэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «МыIэрыс» зыфиIорэм Iоф зишIэрэр ащ фэдизэу бэшIагъэп. ЛIыIэпIэ Ибрахьимэ Италием щыщ Пьерпаоло Лодиджиани игъусэу ар зэхащагъ. Мыр проект шъхьафэу щыт.\nХъызмэтшIапIэм ипащэр ЛIыIэпIэ Алый. Ащ тызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, чъыг цIыкIухэр зытетыщт чIыгу гектар 99-рэ зэкIэмкIи агъэхьазырыгъагъ. Ащ щыщэу гектар 73-м гъэрекIо чъыгхэр щагъэтIысыгъэх, къэнэгъэ гектар 20-м ехъур мыгъэ хагъэхъожьыщт.\nЧъыгхатэм хагъэтIысхьэгъэ гъэтIысыжь мин 11-р Италием, мини 10-р Краснодар краим и Динской район къаращыгъэх. ЗэкIэмкIи ахэр лъэпкъитфэу зэтеутыгъэх.\n— Чъыг цIыкIухэр дэгъоу чIыгум ыштагъэх, макIэ ахэкIодыкIыгъэр. Ахэм ачIыпIэ арыдгъэтIысхьажьынхэу шIэхэу тыфежьэщт. Мыгъэ апэрэ мыIэрысэхэр къапыкIэнхэу щыт. Тонн 50 фэдиз къытынэу тыщэгугъы, — еIо Алый.\nПсыкIэгъэхъоныр хъызмэтшIапIэм щызэтырагъэпсыхьагъ, метрэ пчъагъэ зикIыхьэгъэ шлангыр къащэфыгъэу чъыгхэм къапэIуалъхьагъ, чъыг цIыкIу пэпчъ игъунэгъоу псы тезыкIэщт Iэмэ-псымэхэр ахагъэуцуагъэх. Псэу ищыкIагъэр мэкIэ-макIэу арагъэгъоты. Къунчыкъохьаблэ унэмысызэ чIыгу гектар 34-рэ щылъыгъ зэхэкIыхьагъэу. Ар бэджэндэу хъызмэтшIапIэм ышти, ыгъэкъэбзагъ. ЧIыгур экспертизэ ашIынышъ, къыгъэлъагъорэм елъытыгъэу «голубика» зыфаIорэ маркIо щагъэтIысынэу загъэхьазыры. Испанием, Италием, Грузием ар къащэкIы. Джащ фэдэу джыри чIыгу гектар 36-рэ бэджэндэу аштэщт, агъэкъэбзэщт, ащи чъыг цIыкIухэр щагъэтIысыщтых.\nДжащ фэдэу Шытхьэлэ районым ичIыгухэм ащыщхэр бэджэндэу къаIахыгъэхэу хэтэрыкIхэр къащагъэкIых. Ахэм ащалэжьхэрэри Теуцожь районым къахьыжьынхэ яхьисап. Ахэр бжьыныф, пхъы, жьэу къэхъурэ картоф, нэмыкIхэри арых. ХэтэрыкIхэр зэрыIуахыжьыщт, псы зэрытыракIэщт техникэр зэкIэ яI.\nХэтэрыкIхэр дэгъоу агъэбэгъуагъэх. Бжьыныфэу аугъоижьыгъэм инахьыбэр чылапхъэу халъхьажьыгъ, ашIэгъэ гектар пчъагъэм фэдиплI Iэпэ-цыпэ хагъэхъуагъ. Зэрэ урысыеу пштэмэ, ащ фэдиз бжьыныф зышIэгъэ хъызмэтшIапIэ умыгъотынкIи мэхъу. Проектыр лъапIэу щыт, ау федэ дэгъу къытынэу, халъхьэгъэ ахъщэм зыкъигъэшъыпкъэжьынэу мэгугъэх.\nКартофри, гыныплъри, пхъыри агъэбэгъуагъэх, ау уасэу яIагъэр ащ фэдизэу бэп, ащ къыхэкIыкIэ мыгъэ нахь макIэ ашIэщт. ЯхэтэрыкIхэр Адыгеим имызакъоу, Урысыем ичIыпIэ зэфэшъхьафхэми ащыIуагъэкIыгъэх.\nАщ нэмыкIэу, елкэ цIыкIухэр къыщагъэкIхэу питомники хъызмэтшIапIэм щыряI. Итальянцэхэр ягъусэхэу чъыг цIыкIухэр къагъэкIых, мэзхэм къахакIэхэрэм ахэр афэдэхэп, гъэшIэгъоных, дахэх.\n«МыIэрысэм» Iоф щашIэнэу джыри нэбгырэ 20 фэдиз аштэнэу щыт. Ащ нэмыкIэу, лэжьыгъэм иIухыжьын, игъэтIысын яхъулIэу гъунэгъу къуаджэхэм, къутырхэм цIыфэу къарыкIыхэрэм IофшIэн арагъэгъоты. ХъызмэтшIапIэр ыпэкIэ лъэкIуатэ, мыIэрысэхэр щаIыгъынхэу гъэучъыIэлъэ комплексышхо агъэуцун ямурад.\n«Синдика-Агро» зыфиIорэ хъызмэтшIапIэм анахь цIыкIум къыщыригъажьи, зиушъомбгъун, лъэгэпIэ инхэм анэсын, иматериальнэ-техническэ лъэныкъокIэ зызэтыригъэпсыхьан ылъэкIыгъ. Мыщ пащэу иIэхэми, щылажьэхэрэми IофшIэным фыщытыкIэу фыряIэмкIэ щысэ атепхынэу щыт.


ЯгушIуагъо зэдагощы — Адыгэ макъ\nРедактор 22.10.2021 22.10.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nНэчэрэзые самбэмкIэ иеджапIэ зыщызыгъасэщтыгъэ кIалэмэ спортымкIэ гъэхъагъэхэр мы тхьамафэм ашIыгъэх. Ахэм яапэрэ тренерэу Гъомлэшк Алый гущыIэгъу тыфэхъугъ.\n«Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренер» зыфиIорэ щытхъуцIэр джырэблагъэ къыфаусыгъ. Мэфэ заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ А. Гъомлэшкым ыгъэсэрэ Хьакъуй Амир дунаим иныбжьыкIэхэм самбэмкIэ язэнэкъокъу апэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ.\n— ТигушIуагъо къыддэзыгощыхэрэм гъэзетымкIи «тхьашъуегъэпсэу» ятIожьы тшIоигъу, — къытиIуагъ Гъомлэшк Алый. —Пщыкъуйхьаблэ къыщыхъугъэ Хьакъуй Амир илъэс 16 — 18 зыныбжьхэм язэнэкъокъоу Грецием щыкIуагъэм хэлэжьагъ. Килограмм 71-м нэс къэзыщэчыхэрэм ябэни, дышъэ медалыр къыфагъэшъошагъ.\nНэчэрэзыерэ Пщыкъуйхьаблэрэ якIэлэеджакIохэр Нэчэрэзые щызэдеджэх. КъоджитIур зэпэгъунэгъу, еджапIэр азыфагу ит.\n— Хьакъуй Амир Грецием апэрэ чIыпIэр къызыщыдехым, Краснодар тыщыпэгъокIыгъ, — къеIуатэ еджапIэм ипащэу Бэгъ Мае. — ЧылэгъуитIуми адэсхэр, Теуцожь районым щыщхэр, Адыгэ Республикэм итренерхэр Краснодар иаэропорт къызэрэкIуагъэхэм тигъэгушхуагъ.\nАдыгэ ансамблэм ипщынао лъэпкъ орэдышъохэр къыригъэIуагъэх, зэхахьэм щыуджыгъэх, адыгэ быракъыр щагъэбыбэтагъ.\n— Нэчэрэзые еджапIэм бэнэпIэ зыгъэсапIэр къыщызэIутхыгъ, — тизэдэгущыIэгъу лъегъэкIуатэ Гъомлэшк Алый. — Илъэси 7 — 14 зыныбжьхэр самбэм пыщагъэхэу тэпIух.\n— ШъуиеджапIэ щезыгъэжьагъэхэм яIэпэIэсэныгъэ Мыекъуапэ щыхагъахъо.\n— Адыгэ къэралыгъо университетым и Мыекъопэ къэралыгъо гуманитарнэ-техническэ колледж, нэмыкIхэм ащеджэх, республикэм самбэмкIэ ибэнапIэ зыщагъасэ, тренерэу, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Делэкъо Адамэ япащ.\n— АцIэхэр къытфеIоба.\n— Хьакъуй Амир Урысыем, дунаим яныбжьыкIэхэм язэнэкъокъу дышъэр къащихьыгъ. Хэгъэгум и Спартакиадэ джэрзыр къыщыдихыгъ,\nУрысыем спортымкIэ имастер хъугъэ.\nХьакъуй Анзор илъэс 16-м нэс зыныбжьхэм язэнэкъокъу хэлажьи, Урысыем дышъэр къыщыдихыгъ.\nГъомлэшк Анзор Урысыем иныбжьыкIэхэм язэIукIэгъухэм я 2-рэ ыкIи я 3-рэ чIыпIэхэр къащихьыгъ. Зэпахырэ узым къыхэкIэу Европэм изэнэкъокъу хэлэжьэнэу хъугъэп. Урысыем и Спартакиадэ джэрзыр къыщихьыгъ.\nБэгъ Тимур Къыблэм ящэнэрэ чIыпIэ щиубытыгъ. Мэлгощ Адамэ Урысыем апэрэ ыкIи ящэнэрэ чIыпIэхэр къыщихьыгъэх. ЛIыхъурэе Мурат Урысыем ятIонэрэ, Къыблэм апэрэ чIыпIэхэр къащыдихыгъ. Хьакъуй Эльдар Къыблэм апэрэ, Урысыем я 5-рэ чIыпIэхэр къащихьыгъэх.\nГъомлэшк Алый Нэчэрэзые щеджагъ, еджапIэм ипэщагъэу Бэгъ ЕкъутэкI, физкультурэмкIэ кIэлэегъаджэу Шэуджэн Щайдэт, нэмыкIхэм лъэшэу афэраз. Адыгэ къэралыгъо университетым физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ и Институт зычIахьэм, зэлъашIэрэ тренер-кIэлэегъаджэу Кобл Якъубэ ныбжьыкIэхэм Iоф зэрадишIэщтыгъэр А. Гъомлэшкым щыгъупшэрэп, щысэ тырехы.\nКIыкI Ахьмэд ары А. Гъомлэшкым иапэрэ тренерыр, Пэнэжьыкъуае кIозэ самбэм зыфигъасэщтыгъ. Мыекъуапэ щеджэнэу зырегъажьэм, Хьэпэе Арамбый ишIуагъэкIэ самбэм, спортышхом нахь афэщагъэ хъугъэ. Хьасанэкъо Мурат, Делэкъо Адам, нэмыкIхэм ягъусэу самбэм зыфигъасэщтыгъ. Алый къызэриIотэжьырэмкIэ, зэнэкъокъу инхэм медальхэр къащихьыгъэп. Тренер сэнэхьатым зызэрэфигъэсэщтым нахь мэхьанэ ритыщтыгъ.\n— 1993-рэ илъэсым чылэм згъэзэжьыгъэу Iоф щысэшIэ, — къеIуатэ Гъомлэшк Алый.\n— Къыдэхъугъэм уегъэгушхо, — къытиIуагъ Нэчэрэзые еджапIэм ипащэу Бэгъ Мае. — КIэлэ шIагъохэр ыгъэсагъэх. Краснодар иаэропорт щыкIогъэ зэхахьэм, тиеджапIэ щыкIогъэ зэIукIэгъум сахэлэжьэнэу зэрэхъугъэм сигъэгушIуагъ, егъашIи сщыгъупшэжьыщтэп.\nГушIогъо нэпсыр нэбгырабэм къызэряхыщтыгъэр Бэгъ Мае ылъэгъугъ, гущыIэ фабэу тренермэ, бэнакIом фаIуагъэр зэхихыгъ.\n— Мэшэлахь, Гъомлэшк Алыйрэ Хьакъуй Амиррэ къадэхъугъэр тэркIэ гушIуагъо, — еIо Мае. – Алый спортым зэрэфигъасэхэрэм дакIоу тинарт шъаохэр цIыфышIухэу, патриот шъыпкъэхэу епIух.\nАдыгэ шэн-зекIуакIэхэм афегъасэх, адыгабзэр агъэлъэпIэным фепIух. ЗэкIэ ыгъасэхэрэр чемпион зэрэмыхъущтхэр тренерым ешIэ, ахэр лъэпкъым, хэгъэгум яцIыф шъыпкъэхэу щытынхэ фаеу елъытэ.\nАдыгэ быракъыр зэнэкъокъухэм ащагъэбыбатэ зыхъукIэ ягушъхьэ кIуачIэ къыIэтэу А. Гъомлэшкым елъытэ. Грецием адыгэ быракъыр лъагэу щаIэтыгъ.\nТутыным, шъон пытэхэм акIэрычыгъэхэу ныбжьыкIэхэр пIугъэнхэр, ятарихъ дэгъоу ашIэныр, псауныгъэ пытэ яIэныр Iофыгъо шъхьаIэхэм ахелъытэх.\nКъуаджэм щезыгъэжьэгъэ кIалэхэр Мыекъуапэ зыкIохэкIэ зэреджэщтхэм, спортым зыфагъэсэным ямэхьанэ А. Гъомлэшкым дэгъоу къыгурэIо. Республикэм самбэмкIэ испорт еджапIэ ипащэу Делэкъо Адамэ гъусэныгъэ дишIыгъэу ныбжьыкIэхэм адэлажьэх. Къуаджэмрэ къалэмрэ язэпхыныгъэхэр спортым щагъэпытэх. КIалэхэр самбэмкIи, дзюдомкIи мэбанэх, чемпионхэр къазэрэхэкIыщтхэм щэч хэмылъэу алъытэ.\nХьакъуй Амир Краснодар, къуаджэм къызэрэщыпэгъокIыгъэхэр зэригъэпшэщтыр ышIэрэп, зэкIэми лъэшэу афэраз.\n— Грецием сыщыIэу алырэгъум сыщыбанэзэ лъэшэу сыгумэкIыщтыгъэп, — еIо Хьакъуй Амир. — ЦIыфыбэ къызэрэтфэгушIуагъэм нахь сигъэгумэкIыгъ…\nСамбэр спорт къодыеп, ар щыIэныгъэм щыщ, тегъэгушхо, гушIуагъоу къытфихьырэр дунэе къэбар мэхъу.\nШъопсэу, тинарт шъаохэр, тибатырхэр! Шъо шъуигъэхъагъэхэр дунэе спортым итарихъ щыщ хъугъэх.\nГъомлэшк Алый Грецием кIоным фэшI зэхэщэн IофхэмкIэ IэпыIэгъу къыфэхъугъэ Хьабэхъу Аскэр «Тхьауегъэпсэу» реIожьы.\nСамбэмкIэ бэнакIоу Хьакъуй Амир, тренерхэу Гъомлэшк Алый, Делэкъо Адамэ афэгушIох Мыекъуапэ щыпсэухэрэ ЛIымыщэкъо Рэмэзан, Сулейманов Юныс, Хьакъуй Аслъан, Бастэ Сэлым, нэмыкIхэри. Ягъэхъагъэхэм ахагъэхъонэу афэлъаIох.\nСурэтхэм арытхэр: Нэчэрэзые гурыт еджапIэм щыкIогъэ зэхахьэм хэлэжьагъэхэр.\nПредыдущая Центр Управления Регионом запустил в работу чат-бот «Адыгея Официально»\nСледущая Лъэпкъ театрэм иIофыгъохэр


УплъэкIунхэм къагъэлъэгъуагъ | Адыгэ Макъ\nЧIыопсым исаугъэтхэр, хьампIырашъохэм зэхашхыхьэгъэ хэшъаер, исп унэхэр къызэтырагъэнэнхэр арых волонтерхэм пшъэрылъ шъхьаIэу яIэр. НыбжьыкIэ движениер лъыгъэкIотэгъэным фэшI Урысые Географическэ обществэр IэпыIэгъоу къызэрэрагъэблэгъэщтыр Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къыIогъагъ.\n«Обществэмрэ хабзэмрэ зэкъоуцохэмэ, зыфэдэ къэмыхъугъэхэу чIыопсым къытфигъэнэгъэ саугъэтхэр къыткIэлъыкIорэ лIэужхэм зэрагъэлъэгъунхэу къызэтедгъэнэнхэ тлъэкIыщт», — къыIогъагъ ащ.\nЧъэпыогъу мазэм республикэм къырагъэблэгъэгъэ мотопарапланеристхэм Мыекъопэ районым ит исп унэхэмрэ зекIо лъагъохэмрэ сурэтхэр атырахыгъэх. Ахэм тхьамафэм къыкIоцI псэупIэхэу Каменномостскэмрэ Новосвободнэмрэ яошъогухэр къабыбыхьагъэх, аэрофотоыкIи видеотехынхэр ашIыгъэх.\nУрысые Географическэ обществэм икъутамэу Адыгеим щыIэм ипащэу Игорь Огай къызэриIуагъэмкIэ, сурэтхэр Кожжохскэ исп унэ купыр зыдэщыIэм ыкIи Богатырскэ гъэхъунэм ит мыжъо унэхэм адэжьхэм ащатырахыгъэх.\nЭкипажхэм ахэтыгъэхэм тхьамэфэ псаум тырахыгъэ сурэтхэр зэрагъэзэфэжьых, чIыопсым исаугъэтхэр къызэтегъэнэгъэнхэм пае тапэкIэ шIэгъэн фэе Iофыгъохэр къагъэнэфэщтых. Iофэу ашIагъэм кIэуххэр зыфашIыжьхэкIэ, ахэр республикэм ипащэхэм алъагъэIэсыщтых.\n— Анахь шъхьаIэр, — еIо И. Огай, — археологием ыкIи чIыопсым ясаугъэтхэр цIыфхэм ямыгъэкъутэгъэнхэр ары. «Адыгеим икъэлапчъэхэкIэ» тызэджэрэ псэупIэу Каменномостскэм ыгъунэхэр етIупщыгъэу мылъку зиIэхэм зэлъаубытых. ЦIыфхэм ахэм хьакIэщхэр, зыщыпсэущтхэ унэхэр атырашIыхьэх. Псэуалъэхэм ящыкIэгъэ инфраструктурэр агъэпсыфэкIэ ижъырэ саугъэтхэр чIыгу шъхьашъом темытыжьынхэ ылъэкIыщт. ЕтIанэ илъэс пчъагъэ хъугъэу зигъэпсын тыпылъ исп унэ культурэм имузей тфэмышIыжьынкIэ енэгуягъо.


Адыгэмэ япIур егъэгушхох — Адыгэ макъ\nАдыгэмэ япIур егъэгушхох\nРедактор 21.09.2021 21.09.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nУрыс кIэлэ къызэрыкIор Европэм дзюдомкIэ ичемпион хъуным пае шапсыгъэ къуаджэм къызэрэкIуагъэр умыгъэшIэгъон плъэкIырэп. Кропоткин щыщ Тимур Арбузовым илъэс 18 ыныбжь, спортымкIэ гухэлъ инхэр иIэх.\nИлъэситIу фэдизкIэ узэкIэIэбэжьмэ къуаджэу Агуй-Шапсыгъэ щыпсэурэ Ныбэ Джамбулат лъфыгъиплIэу иIэм (кIэлитIурэ пшъэшъитIурэ) джыри зы къахэхъуагъ – урыс кIалэу Тимур. Темыр Кавказым щыпсэухэрэм лIэшIэгъу пчъагъэрэ аталыкъ хабзэр зэрахьагъ. КIалэу унагъом къихъухьагъэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ нэмыкI унагъом ратыщтыгъэ ащ щапIунэу. ЕтIанэ ыныбжь зикъукIэ, янэ-ятэмэ адэжь къыгъэзэжьыщтыгъ. ЛIы шъыпкъэ хъунымкIэ – гъэшIогъэ-шъэбэгъэ лыягъэ хэмылъэу, ежь-ежьырэу псэуным фытегъэпсыхьэгъэнымкIэ — амал дэгъоу ар алъытэщтыгъэ. Непэ къызынэсыгъэми а хабзэр зезыхьэхэрэр щыIэх. ГущыIэм пае, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Адыгеим ыкIи хыIушъо Шапсыгъэм.\n— Илъэси 4-м къыщыублагъэу Тимур спортым пылъ, — къеIуатэ ятэу Денис Арбузовым. —Анахьэу дзюдор ары ыгукIэ зыфэщагъэр, спортсмен цIэрыIо хъунэу ренэу фэягъ. Илъэсибл горэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, самбэмкIэ ыкIи дзюдомкIэ къалэу ТIуапсэ дэт гъэсапIэм ищытхъу чыжьэу зэрэIугъэр зэхэтхыгъагъ. Джащ тетэу тренер цIэрыIоу Нэгъуцу Джанболэт нэIуасэ тыфэхъугъ. Апэ Кропоткин къисщыти, сишъао ТIуапсэ къасщэщтыгъэ кIалэхэм ягъусэу тренировкэхэр ышIынхэм пае. ЕтIанэ къызгурыIуагъ гъэхъагъэ ышIыным фэшI тренерэу Нэгъуцур ренэу ащ игъусэн зэрэфаер. ИлъэситIукIэ узэкIэIэбэжьмэ Тимур шапсыгъэ къуаджэу Агуй-Шапсыгъэ зыкъыгъэзагъ, Ныбэхэм яунагъо хэс хъугъэ.\nТимур ятэу Денис гущыIэ заулэ къесIолIэнэу сыфай. Ар бэшIагъэу спортым пылъ, самбэмкIэ мастер. КIэлэцIыкIу тренерэу Iоф ешIэ. Енэгуягъо ащ ифэмэ-бжьымэ икIалэ къытырихьагъэкIэ.\n— Ныбэ Джамбулатрэ сэрырэ илъэситф фэдиз хъугъэ тызызэныбджэгъур, — еIо Денис. — ТIуми спортым тызэрэпыщагъэм нахь зэпэблагъэ тешIы. Сэ кIэлэцIыкIухэр сэ-гъасэх, Джамбулат ТIопсэ районым дзюдомкIэ и Федерацие ипащ. Общественнэ Iофхэми ишъыпкъэу апылъ. Сыдэу щытми, синыбджэгъу иунагъо Тимур хэсыныр зэрэнахьышIум игъорыгъозэ сыкъыфэкIуагъ.\nАпэрэ лъэхъаным ятэ гумэкIыщтыгъ. Сыд Iо фаеми, я 9-рэ классыр къэзыухыгъэ шъэожъыер апэрэу иунэ пэчыжьэ хъугъэ. Ны-тыхэмкIэ ар ушэтыпIэ цIыкIоп. Анахьэу Тимур ян ары гумэкIыщтыгъэр: сыдэущтэу яхъулIэн, шэн-хабзэхэри зэфэшъхьафых, унагъо пэпчъ щыIэкIэ-псэукIэ гъэнэфагъи иI.\n— Шъыпкъэ, адыгэхэм афэгъэхьыгъэу дахэу бэ зэхэтхыгъэр. ЯкIалэхэр зэрамыгъэсэхъуджэхэрэм, хэбзэ-зэхэтыкIэхэр къызэраухъумэхэрэм дэгъоу тащыгъуаз, — еIо Денис. — Адыгэ унагъом тикIалэ щапIуным тызыкIыфэягъэм иушъхьагъухэм ахэр ащыщых. Шъыпкъэ, тэри хъатэу Тимур фэдгъэкIуатэрэ щыIагъэп. Ау, хэтрэ ны-ти фэдэу, тэри загъорэ дгъашIоу къыхэкIыщтыгъэ. Ау къохэм нахь пхъэшаIоу уафыщытын зэрэфаер тымышIэуи щытэп.\n— Тиунагъо къихъухьагъэм фэдэу Тимур псынкIэу тщыщ хъугъэ, — еIо Джамбулат. —Iэдэб хэлъ, IорышI, цIыф рэхьат. СикIалэхэми псынкIэу агурыIуагъ. Амири Тамерлани дзюдом пылъых. Къоджэ ныбжьыкIэхэми псынкIэу Тимур ахэкIухьагъ, тэри ящэнэрэ тикIалэу ар тэлъытэ.\n— Кропоткин къыщыхъугъэ ыкIи бэрэ щыпсэугъэ сикIалэ адыгэ къуаджэм зэрэдэгупсэфыхьагъэм ишыхьат спортымкIэ гъэхъагъэу ышIыхэрэр, — еIо ятэу Денис. — Опытышхо зиIэ Нэгъуцу Джанболэтэу зыгъасэрэмрэ Ныбэ унагъоу зыщапIурэмрэ шIуагъэу афэплъэгъун плъэкIыщт самбэмкIэ ныбжьыкIэхэм азыфагу дунаим ичемпион ар зэрэхъугъэр. Мы илъэсым Красноярскэ илъэс 18-м шIомыкIыгъэхэм азыфагу дзюдомкIэ щыкIогъэ зэнэкъокъум дышъэр къызэрэщихьыгъэр ащ игъэхъагъэхэм зыкIэ ащыщ.\n— БэмышIэу Ригэ щыкIогъэ зэнэкъокъоу ЕвропэмкIэ анахь ныбжьыкIэ лъэшхэр зыщызэIукIагъэхэм Тимур щатекIуагъ. Соцсетьхэм къарыхьэгъэ сурэтым чIыналъэм ичемпион ныбжьыкIэу Тимур Арбузовыр анахь лъэгэпIэ иным зэрэтетыр итэлъагъо. Дунэе мэхьанэ зиIэ турнирым хэлэжьэгъэ кIалэм ынэ лъэныкъо медалым къуегъэбылъхьэ — банэзэ утынэу къырахыгъэм къыхэкIэу зэхэбэгыхьэгъэ нэр къыгъэлъэгъонэу фэягъэп. Нэм тэрэзэу зэримылъэгъурэм къыхэкIэу къинышхо ылъэгъузэ бэнагъэ, ау сыдэу щытми, текIоныгъэр ащ къыдихыгъ. Блэнагъэ хэлъэу, лIы шъыпкъэу адыгэ унагъом щапIугъэ кIалэр зекIуагъэ, зэрэдунаеу аригъэлъэгъугъ уишъыпкъэу угукIэ пшIоигъо Iофым зыфэбгъазэмэ текIоныгъэ къыдэпхын зэрэплъэкIыщтыр. Тимур ЕвропэмкIэ анахь дэгъу хъугъэ. Агуй-Шапсыгъэ дэсхэр япIур рэгушхох.\nПредыдущая Адыгабзэм ыкIи культурэм якъэIэтыжьын тызэдыдэлэжьэщтых\nСледущая Лъэпкъхэм яфестиваль


АмалыкIэ агъэфедэщт — Адыгэ макъ\nРедактор 23.09.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим шъолъыр гъэIорышIэнымкIэ и Гупчэ кIэщакIо фэхъугъ республикэм щыпсэухэрэм къагъэхьырэ къэбархэм е тхьаусыхэ тхылъхэм ахэплъэнхэ зыхъукIэ амалыкIэу къыхахыгъэм: республикэ гъэзетхэу «Адыгэ макъэмрэ» «Советскэ Адыгеимрэ», джащ фэдэу къэлэ гъэзетэу «Майкопские новости» зыфиIорэм ыпкIэ хэмылъэу купонхэр къарыхьащтых, гъэзетхэм акIатхэхэрэр ыкIи яджэхэрэр зыгъэгумэкIырэ Iофыгъохэр ахэм аратхэн алъэкIыщт.\nШъолъыр гъэIорышIапIэмкIэ Гупчэм ипащэу Къоджэшъэо Казбек ащ фэгъэхьыгъэу къыIуагъ:\n«Гупчэм иIофышIэхэм анахьэу анаIэ зытырагъэтырэр социальнэ хъытыухэмкIэ цIыфхэм къагъэхьыхэрэм Iоф адэшIэгъэныр ары. Ау социальнэ сетьхэр ыкIи Интернетыр къызфэзымыгъэфедэшъухэрэр бэу щыIэх — ахэр лъытэныгъэ зыфэтшIыхэрэ тинахьыжъхэр ары. Ахэр зыми щыгъупшэхэрэп ыкIи хабзэм яшIоигъоныгъэхэр лъагъэIэсынхэ амал яIэным мэхьанэшхо етэты. КъэбарлъыгъэIэс амалхэр къызфэдгъэфедэхэзэ, ащ фэдэ зэпхыныгъэр дгъэпытэныр бэшIагъэ тыгу къызихьэгъагъэр, джы ащ изэшIохын ыуж тихьагъ. Сэгугъэ Iофыгъо горэм изэшIохын къызэрэкIэлъэIухэрэм имызакъоу, мы Iофыгъоу къетхьыжьагъэми яшIошIхэр къыраIолIэнхэ ыкIи хабзэм икъулыкъухэм зэпхыныгъэ адыряIэн алъэкIынэу».\nКупонхэр къызфэбгъэфедэнхэр къызэрыкIоу щыт: гъэзетым ар къыхэуупкIын, пцIэ иптхэн, узгъэгумэкIырэ Iофыгъор кIэкIэу къипIотыкIын плъэкIыщт. Гупчэм IэкIэжъугъэхьан хъумэ е почтэмкIэ жъугъахьыщт редакцием иадрес тетэу, е зэрышъутхэгъэ купоныр шъо шъушъхьэкIэ редакцием шъухьыми хъущт.\nГъэзетеджэхэм яупчIэхэм яджэуапхэр гъэзет нэкIубгъохэм къарыхьащтых, рубрикэу «УпчIэ — джэуап» зыфиIорэр тетыщт, мазэм тIо ар къихьащт.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ ышъхьэкIэ зыгъэгумэкIырэ Iофыгъор е тхьаусыхэ тхылъыр фэзыгъэхьынэу фаем электрон почтэр къызфигъэфедэн ылъэкIыщт: kumpilov-online@yandex.ru.\nПредыдущая Экономикэр зыпкъ иуцожьыгъ\nСледущая Урысыем и Президент Адыгеим и ЛIышъхьэ зэIукIэгъу дыриIагъ


«Майкопчанкэм» щытхъур фэтэIо | Адыгэ Макъ\n«Майкопчанкэм» щытхъур фэтэIо\nАвтор: Редакция\t/ 13.11.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nШъолъырхэм язэнэкъокъоу «Къыблэм ижъогъобын» зыфиIорэр Краснодар щыкIуагъ.\nКъыблэм итворческэ куп 25-рэ зэIукIэгъум хэлэжьагъ. КIэлэцIыкIу зыгъэсапIэу «Майкопчанкэм» апэрэ чIыпIэр къыфагъэшъошагъ.\n— Куп пэпчъ едзыгъуи 2 къыгъэлъэгъон фэягъэ, — къытиIуагъ Урысыем культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу, Адыгеим инароднэ артистэу, Урысыем и Правительствэ ищытхъуцIэу «Душа России» зыфиIорэр къызыфагъэшъошагъэу, «Майкопчанкэм» ихудожественнэ пащэу Къулэ Амэрбый, — зэнэкъокъур тшIогъэшIэгъоныгъ. Лъэпкъхэр зэфэзыщэхэрэ къашъохэм, театральнэ къэшIыгъохэм пIуныгъэ мэхьанэ яIэу зэрэгъэпсыгъэхэм зэнэкъокъур къагъэдэхагъ.\nЛъэпкъ шэн-хабзэхэр къэухъумэгъэнхэм, ныбжьыкIэхэр шIыкIэшIухэм афэгъэсэгъэнхэм, къушъхьэчIэсым, къуаджэм щыпсэурэ бзылъфыгъэм ищыIакIэ, IофшIэным яхьылIэгъэ къашъохэу «Намысыр», «Горянкэр» Адыгеим икIыгъэ купым къыгъэлъэгъуагъэх.\n— Лъэшэу тшIогъэшIэгъоныгъэх, тыгу рихьыгъэх Адыгеим къикIыгъэ балетмейстерэу Къулэ Амэрбый ыгъэуцугъэ къэшъуитIур. IэпэIасэм иеджапIэ зэнэкъокъум къыщигъэлъэгъуагъ, щысэ тепхынэу зэрэщытыр иIофшIагъэ къыщыхигъэщыгъ. Балетмейстер-кIэлэегъэджэ шъыпкъэм ыгъасэхэрэ кIэлэцIыкIухэм сэнаущыгъэ ахэлъ, искусствэм зыкъыщызэIуахыным фэшI яIэпэIэсэныгъэ гъунапкъэ иIэп. КIэлэегъаджэм игупшысэхэр къашъом хилъхьагъэх, философие екIолIакIэ IофшIэным фишIыгъ. Хэбзэ къулыкъушIэхэр, пащэхэр ащ фэдэ творческэ купхэм нахьышIоу IэпыIэгъу къафэхъухэ зыхъукIэ, гъэхъагъэу ашIыщтым хэхъощт, — къыIуагъ осэшI купым ипащэу, Урысыем культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Ирина Подольскаям.\n«Майкопчанкэр» хэгъэгу ыкIи дунэе зэIукIэгъухэм, Адыгэ Республикэм ихэхыгъэ концертхэм тапэкIи чанэу ахэлэжьэнэу, нахьыбэрэ тигъэгушIонэу фэтэIо.\nСурэтым итхэр: «Майкопчанкэм» икъэшъуакIохэр.


"Адыгэ Хасэ - Черкес Совет": Мыекъопэ къэлэ хасэм смаджэ IэзапIэхэм яIоф изтет лъыплъэну къуаджэхэр къакIохьыщтых\nМыекъопэ къэлэ хасэм смаджэ IэзапIэхэм яIоф изтет лъыплъэну къуаджэхэр къакIохьыщтых\nШIэкIогъум и 5-м Адыгэ республикэм щылажьэрэ Мыекъуапэ къэлэ хасэм (Адыгэ Хасэ - Черкес Советым) игъэцэкIакIо-куп зэхэсыгъо иIагъ. Хасэм зэрихабзэу къэщэжьын IофымкIэ, Сирие Адыгэхэм яIофкIэ зэхэсыгъо рагъэжьагъ.\nХасэм итхьэматэу Цундышк Заурбый блэкIыгъэ тхьэмафэм къэщэжьын IофымкIэ хасэм игъэцэкIагъэхэм къатегущыIагъ. Ахэм ащыщ Сирием къикIыжьыгъэ кIалэгорэ унэгорэм зэрэратхэщтым иIоф зэрэзэшIуахыгъэр къыIуагъ Цундышкэм. ЫтIанэ тхьэматыр къытегущыIагъ Урысием илъэпкъэгъухэм я зэфэсэу непэ Москвэ щыкIуагъэм.\nГъэцэкIакIо купэм хэтэу Бгъанэ Алый хэкум къэзыгъэзэжьыгъэхэм яхьылIагъэ пчъагъэхэм, Сирием ыкIыжьхи нэмыкI хэгъэгуэм арихьагъэхэм ыкIи Сирие кIоцIымкIэ Адыгэхэм яIоф изтет къытегущыIагъ. МыщкIэ нахь къыхэдгъэщын тлъэкIыщт, мы аужьырэ мазэм хэкум къэзыгъэзэжьыгъэхэм ащыщхэр Европэ (Норвегие) зэрэкIохэрэр. Мы IофымкIэ гъэцэкIакIо купэм хэтхэр къэзыгъэзэжьыгъэхэм аIукIэнхэу рахъухьагъ.\nХасэм ятIонэрэ Iофэу зытегущыIагъэхэр Адыгэ Республикэм ит къуаджэхэм зэфэшъхьэф смаджэ IэзапIэхэр зэрэзэфашIыжьыхэрэр ары. БлэкIыгъэ тхьэмафэм мы Iофым ехьалIагъэу интернетым хасэм тхыгъэхэу къыригъэхьагъэхэм зи къагъэхъыягъэп къыIуагъ Цундышкэм. Ащ пае мы Iофым нахь игъэкIотыгъэу тыдэлэжьыным пае къуаджэхэр къэткIохьынэу, цIыфхэу таIукIэнэу къыхэсэлъхьэ къыIуагъ Цундышкэм. ГъэцэкIакIо купэм хэтхэм тхьэматэм дырагъэщтагъ ыкIи мы щэмбэт-тхьэумафэ мафэхэм къуаджэхэр къакIохьынхэу рахъухьагъ.\nАщэнэрэ Iофэу хасэр зытегущыIагъэр Адыгабзэр ары. МыщкIэ Адыгабзэм фэгъэзагъэу дэлажьэрэр Кобл Сергей. Ащ къыхигъэщыгъ Адыгэ республикэмкIэ Адыгабзэр къэралыгъобзэу щытнахьмышIэми зи гъэшIэгъон Адыгеим ихьыкумэтым игъэцакIэрэп. Коблэм тхьапэу хьыкумэтым фигъэхэгъэхэм ыкIи джэуапэу къыратыжьыгъэхэм къатегущыIагъ. Мы IофымкIэ ыкIи адрэ IофхэмкIи Адыгеим щыIэ организациехэр, шIэныгъэлэжьхэр ыкIи нэмыкIхэр тыугъоинышъ форум зэхэтшэн фае къыIуагъ Къоикъо Асланбый. ГъэцэкIакIо купым хэтхэм Къоикъом игупщысэ дырагъэщтагъ ау ар ытIанэ дэлэжьэнхэу рахъухьагъ ыкIи Къоикъом тыралъхьагъ мы форум зэхэщэным фэгъэхьыгъэу АдыгабзэкIэ ыкIи УрысыбзэкIэ тхыгъэ къигъэхьэзырынэу.\nМыекъопэ хасэ хэтхэм Теуцожъ шъолъырым ит смэджэщ-...\nМыекъопэ къэлэ хасэм смаджэ IэзапIэхэм яIоф изтет ...


ШэпхъэшIухэр къыхахыщтых — Адыгэ макъ\nКавказ заповедникымрэ Шъачэ и Лъэпкъ паркрэ зэгъусэхэу мы илъэсым зэхащэщтхэ турмаршрутхэр шъолъыритIуми апхырыкIыхэу гъэпсыгъэщтых.\nЗаповедникым идиректорэу Сергей Шевелевым ТАСС-м макъэ зэрэригъэIугъэмкIэ, Кавказым зыгъэпсэфакIо къакIохэрэм япчъагъэ илъэс къэс къыхэхъо. Ау узэрыхьэ мыхъущт чIыпIэ къабзэу ар зэрэщытым фэшI мэз ыкIи къушъхьэ лъэгъуакIэхэр зыплъыхьакIохэм апае пхыращыщтхэп. Къихьэгъэ илъэсым маршрут 16-у заповедникым иIэхэм ахагъэхьащтхэп, ау щыIэхэр агъэкIэжьыщтых.\nС. Шевелевым къызэриIорэмкIэ, лъэс гъогухэр, къэуцупIэхэр, шхапIэхэр уахътэм диштэхэу зэрэдунаеу нахь щызэтегъэпсыхьэгъэ турмаршрутхэм афэдэхэу агъэпсыщтых. АнаIэ зытырагъэтыщтхэм ащыщых маршрутхэм апэмычыжьэу щыIэ тарихъ ыкIи географическэ объектхэм зыгъэпсэфакIохэр нэIуасэ афэшIыгъэнхэр.\nАгъэкIэжьыщтхэ маршрутхэм советскэ зэманым къызэIуахыгъагъэхэри ахалъытагъэх.\n—Клубэу «Большое приключение» зыфиIорэм ипащэу Матвей Шпаро зэхищэгъэ кIэлэцIыкIу лагерьхэр дгъэфедэхэзэ, илъэс реным тисабыйхэр Iофтхьэбзэ зэмылIэужыгъохэм ахэдгъэлэжьэщтых, етIанэ турмаршрут зэфэшъхьафхэм атетщэхэу едгъэжьэщт, — еIо С. Шевелевым.\nИкIыгъэ илъэсым кIэлэцIыкIу 400 фэдиз заповедникым щыIагъ, алъэгъугъэхэри къафаIотагъэхэри ашIогъэшIэгъоныгъэх. Арышъ, лъэс гъогухэр щынэгъончъэхэу, уарыкIонкIэ гупсэфхэу зызэтырагъэпсыхьэхэкIэ, ахэри зыныбжь икъугъэхэри шIэныгъэ къыозытырэ зекIоным джыри нахьыбэу фэщагъэхэ хъущтых.\nПредыдущая Шэн-хабзэхэр зэрахьэ\nСледущая ЯшIэныгъэхэм ахагъахъо


Предпринимательствэм зыкъегъэIэтыгъэным фэIорышIэ — Адыгэ макъ\nАр зыфэгъэхьыгъагъэр лъэпкъ проектэу «Предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ» зыфиIорэм ыкIи унэе предпринимательскэ гухэлъхэм IэпыIэгъу афэхъугъэным иIофыгъо гъэцэкIагъэ зэрэхъурэр ары.\nПредпринимательствэм хэщагъэхэм фэгъэкIотэныгъэхэр яIэхэу кредитхэр къырахынхэмкIэ программэм 2019-рэ илъэсым игъэтхапэ къыщегъэжьа-гъэу Iоф ешIэ. Ащ процентэу пылъыр 8,5-м къызэремыхъурэр министрэм къыIуагъ. Мы лъэныкъом чIыфэ къязытырэ организацие 70-рэ хэлэжьэщт. Проектым пшъэрылъэу иIэр предпринимательствэм имэ-хьанэ зыкъегъэIэтыгъэныр, ащ хэщагъэхэм япчъагъэ хэгъэхъогъэныр ары.\nМы лъэпкъ проектым къыдыхэлъытагъэу Адыгеим шъолъыр проекти 5 щаштагъ. Джащ фэдэу предпринимательствэ цIыкIум ыкIи гурытым ясубъектхэм IэпыIэгъу афэхъугъэным фытегъэпсыхьэгъэ республикэ бизнесинкубатор шъолъырым щагъэпсыгъ. Ащ къыдыхэлъытэгъэ гупчэу «Сибизнес» зыфиIорэр мы илъэсым зэхащэнэу агъэнафэ.\nПредпринимательствэм имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэным Адыгеим ипащэхэм анаIэ тет. Лъэпкъ проектым къыдыхэлъытагъэу куп зэфэшъхьафхэм ащыщ нэбгырэ мини 10 фэдиз мыщ къыхагъэлэжьэнэу агъэнафэ. «Сибизнес» зыфиIорэ гупчэм ишIуагъэкIэ цIыфхэм финансхэмкIэ шIэныгъэу аIэкIэлъым хагъэхъон амал яIэщт.\nПэшIорыгъэшъ зэфэхьысыжьхэм къызэрагъэнафэрэмкIэ, шъолъыр предпринимательствэм исубъект 200-м IофшIэпIэ чIыпIэ 2000-м ехъу къызэIуахынэу щыт.\nФедеральнэ ыкIи шъолъыр бюджетхэм къахэхыгъэ сомэ миллион 830-рэ фэдиз проектхэм ягъэцэкIэн тефэнэу агъэнафэ. Мы илъэсым ахэм сомэ миллиони 154-рэ апэIуагъэхьанэу щыт.\nВидеоселекторыр зэкIо нэуж Адыгеим и ЛIышъхьэ зэхэсыгъо зэхищагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгеим и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, ащ игуадзэу Сапый Вячеслав, АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур, АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Владимир Свеженец. Мы лъэпкъ проектым мэхьанэшхо зэриIэр республикэм ипащэ къыхигъэщыгъ.\n— Мы лъэныкъомкIэ лъэпкъ проектым игъэцэкIэн шIогъэшхо къытыщт, республикэм социальнэ-экономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу хъуным афэIорышIэщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая Хэбзэгъэуцугъэр амыукъоным фэIорышIэх\nСледущая ХэхъоныгъэшIухэр ышIыгъэх


Республика Адыгея - Бзылъфыгъэхэм афэгушIуагъэх\nБзылъфыгъэхэм я Дунэе мафэ ехъулIэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат республикэм щыпсэурэ бзылъфыгъэ цIэрыIохэм аIукIагъ, ямэфэкIыкIэ ахэм афэгушIуагъ.\nАхэм ахэтыгъэх Адыгеим имуниципальнэ образованиехэм Iоф ащызышIэрэ кIэлэегъаджэхэр, медицинэм, культурэм ыкIи искусствэм яIофышIэхэр, спортсменхэр, общественникхэр, сабыибэ зыпIухэрэр, нэмыкIхэри.\nАР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм мэфэкI зэхахьэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, къэзэрэугъоигъэхэм, республикэм щыпсэурэ бзылъфыгъэхэм зэкIэми игуапэу къафэгушIуагъ. Бзылъфыгъэр щыIэныгъэм, гукIэгъум, шIум ятамыгъэу зэрэщытыр хигъэунэфыкIыгъ.\n— Адыгеим хэхъоныгъэхэр ышIынхэм тыпылъ, ащкIэ шъо шъукъызэрэдготыр, шъуишIогъэшхо къызэрэкIорэр дэгъоу зэхэтэшIэ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат бзылъфыгъэхэм закъыфигъазэзэ. — Мы мафэм тянэхэм, тшыпхъухэм, тишъхьэгъусэхэм гущыIэ дэхабэ афэтIоныр къатефэ. Непэ унагъор, ныр ары обществэм ылъапсэхэр. Гъэсэныгъэм, псауныгъэм икъэухъумэн, нэмыкI лъэныкъуабэхэм Iоф ащышъошIэ, ащ дакIоу унэгъо хъызмэтми, сабыйхэм япIуни шъунаIэ атет, ащкIэ тэ, хъулъфыгъэхэм, инэу тышъуфэраз. Непэ шъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъоу тиIэм тишъолъыр щыпсэурэ бзылъфыгъэхэм ягумэкIыгъохэр щызэфэтхьысыжьынхэшъ, унагъом, ным, сабыибэ зэрысхэм ыкIи кIэлэцIыкIухэр зыпIунэу къаIызыхыгъэхэм IэпыIэгъу тызэрафэхъущтым фытегъэпсыхьэгъэ программэхэм зэхъокIыныгъэхэр афэтшIынхэу тэгугъэ.\nБзылъфыгъэу къэзэрэугъоигъэхэм ащыщхэр нэужым къэгущыIагъэх, ахэм ящыIакIэ зыфэдэр, ягъэхъагъэхэр ыкIи щыкIагъэу яIэхэр къыраIотыкIыгъэх. ГущыIэм пае, Виктория Кульбаевам сабый 11 епIу, ахэм ащыщэу 2-р ежь илъфыгъэх, адрэхэр ыпIунхэу къаIихыгъэх. Бзылъфыгъэ ныбжьыкIэм зэхэдз ымышIэу сабыйхэр зэрифэшъуашэу зэрипIущтхэм, гъэсэныгъэ тэрэз зэраригъэгъотыщтым пылъ. Сабыйхэми ныр къагъэукIытэжьырэп, дэгъоу еджэх, фестиваль ыкIи зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэм ахэлажьэх, зэгурыIохэу зэдэпсэух. Викторие зэрилъытэрэмкIэ, унагъом шIулъэгъуныгъэ, гуфэбэныгъэ илъынхэр ары анахь шъхьаIэр.\nЗэIукIэгъум къекIолIэгъэ бзылъфыгъэхэм ясэнэхьаткIэ гъэхъэгъэшхохэр ашIыгъэх. Адыгеим имызакъоу, тикъэралыгъо, IэкIыбым дэгъоу ащызэлъашIэ Еутых Асе. Ащ иIэшIагъэхэр къэгъэлъэгъон анахь инхэм, музейхэм ащыплъэгъун плъэкIыщт.\nХъулъфыгъэм нахь фытегъэпсыхьэгъэ сэнэхьатхэмкIи бзылъфыгъэхэм чанэу Iоф ашIэ. Iофтхьабзэм хэлэжьэгъэ КIэдэкIой Маринэ ахэм ащыщ. Илъэс пчъагъэ хъугъэу ищытхъу аригъаIозэ ар хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм ахэт. СамбэмкIэ тренерэу Мэрэтыкъо Щамсэт Адыгеим дэгъоу щызэлъашIэ, тиспортсменхэр зэнэкъокъухэм афегъэхьазырых, ахэм ащыщыбэхэм гъэхъэгъэшIухэр ашIыгъэх.\nМедицинэм, культурэм, гъэсэныгъэм, нэмыкI лъэныкъохэм зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэ бзылъфыгъэхэр къэгущыIагъэх, яIофшIэн зэфэхьысыжьхэр фашIыгъэх, ялъэIухэр пащэм фагъэзагъэх.\nМыхэм зэкIэми КъумпIыл Мурат афэрэзагъ ыкIи ахэм ягумэкIыгъохэр зэкIэ зэхэфыгъэхэ зэрэхъущтыр, ащкIэ профильнэ министрэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр зэрафишIыщтхэр къариIуагъ.\nМы мэфэ дэдэм бзылъфыгъэхэм я Дунэе мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIуагъ. Ащ хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат, партиеу «Единэ Россием» и Апшъэрэ совет хэтэу, АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм иупчIэжьэгъу гъэшIуагъэу ТхьакIущынэ Аслъан, Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ ыкIи республикэ къулыкъухэмрэ ведомствэхэмрэ япащэхэр, Хэгъэгу зэошхом хэлэжьэгъэ бзылъфыгъэхэр, сабыибэ зыпIурэ ныхэр, нэмыкIхэри.\nКъумпIыл Мурат мэфэкI зэхахьэм къыщыгущыIэзэ, заом хэлэжьэгъэ бзылъфыгъэ-ветеранхэр анахьэу къыхигъэщыгъэх.\n— Къинышхо шъулъэгъугъэ, заом имашIо шъухэтыгъ. Къэралыгъор зэрэзэтежъугъэуцожьыгъэм дакIоу, шъуиунагъохэм IэпыIэгъу шъуафэхъущтыгъ, сабыйхэр алъэ теуцонхэм шъунаIэ тетыгъ. Ар зымыуасэ щыIэп, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм.\nРеспубликэм иэкономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэр зэрифэшъуашэу пIугъэнхэм бзылъфыгъэхэм яIахьышхо зэрэхэлъыр пащэм джыри зэ хигъэунэфыкIыгъ.\n— Сабыибэ зыпIурэ ныхэм тафэраз, ахэм тарэгушхо. Непэ къэралыгъом ипшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ унагъор, ныр, сабыйхэр къэухъумэгъэнхэр. Адыгеим щыпсэурэ сабыибэ зэрыс унэгъо мини 4,5-м ехъумэ социальнэ IэпыIэгъу ятэгъэгъоты. БлэкIыгъэ илъэсым а фэIо-фашIэхэм сомэ миллион 68-рэ фэдиз апэIудгъэхьагъ. ТапэкIи а IофшIэныр лъыдгъэкIотэщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nНы мылъкур республикэм зэращыратырэм дакIоу, 2012-рэ илъэсым къыщыублагъэу ящэнэрэ ыкIи ащ къыкIэлъыкIорэ сабый къызэрыхъухьэгъэ унагъохэм шъолъырым ибюджет къыхэхыгъэ сомэ мин 50 зырыз араты. Ащ дакIоу кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэм, зыныбжь имыкъугъэхэм языгъэпсэфыгъо уахътэ зэрифэшъуашэу зэхэщэгъэным Адыгеим ипащэхэм анаIэ тет.\nЗимэфэкI хэзыгъэунэфыкIырэ бзылъфыгъэхэм къафэгушIуагъ АР-м и Парламент и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр. Адыгеим итворческэ купхэр зыхэлэжьэгъэхэ мэфэкI концертымкIэ Iофтхьабзэр зэфашIыжьыгъ.


Адыгэ Хэку Таймс: ИорданинмкIэ полицием хэт Адыгэ кIалэр къаукIыгъ\nИорданинмкIэ полицием хэт Адыгэ кIалэр къаукIыгъ\nШышъхьэIум и 2-м Иорданием икъыблэ шъолъыр ит къалэу Маан зыфиIорэм Иоданием иполицие хэт адыгэ кIалэу, офицерэу, Нэхущэ Нарт къыщаукIыгъ.\nКъэбар къызэратырэмкIэ шышъхьэIум и 2-м пчъэдыжьым полицие кум исхэу къалэр къакIохьыпэтзэ цIыфгорэхэр IащэкIэ кум къеохи IукIыжьыгъ. Нэхущэ Нарт щэхэр къытефи, уIагъэу смэджэщым ахьыгъ ау ар къэнэжьыгъэп, уIагъэу иIагъэхэм арилIыкIыгъ.\nТыгъуасэ, ШышъхьэIум и 3-м, Амман къалэ хахьэрэ Адыгэ къуаджэу Уади-Сир зыфиIорэм Нэхущэ Нарт щычIалъхьэжьыгъ. КIалэм илъэс 24 иныбжьыгъ.\nКъэIогъэн фае, мы аужьырэ мазэхэм къалэу Маан мырэзэныгъэ зэхахьэ заулэ къыщекIокIыгъ. ЯщыIэкIэ псэукIэм фэмыразэхэу, Иорданием ихьыкумэт критикэ ашIэу мырэзэныгъэ зэхахьэхэр къырагъэкIокIых. Загъорэми ахэр полициехэм пэуцожьыхэу къыхэкIы. Мыхэм ахэлажьэхэрэр нахьыбэмкIэ Арап-бедуинхэр ары. ИорданиемкIэ Адыгэ Iофым пылъ кIалэхэм къызэраIорэмкIэ Сирие заом фэдэу ИорданиемкIи бырсырхэр къыщыхъунхэ ит ащ пае ащ зыфэгъэхьэзырыгъэн фае ыкIи Адыгэу дунаем тет пстэуми зэпхыныгъэ пытэхэр зэдряIэнэу щыт кIалэхэм аIо.


Женский лонгслив 3D для беременных “поздравляю, ты Русский!” - купить в интернет-магазине, артикул принта: 1361609\nЖенский лонгслив 3D для беременных Фото 01, поздравляю, ты Русский!\nЖенский лонгслив 3D для беременных Фото 02, поздравляю, ты Русский!\nЖенский лонгслив 3D для беременных Фото 03, поздравляю, ты Русский!\nЖенский лонгслив 3D для беременных Фото 04, поздравляю, ты Русский!\nЖенский лонгслив 3D для беременных «поздравляю, ты Русский!»


Хъулъфыгъэм ифитыныгъэхэр къыухъумагъэх | Адыгэ Макъ\nХъулъфыгъэм ифитыныгъэхэр къыухъумагъэх\nМыекъуапэ щыпсэурэ хъулъфыгъэм ифитыныгъэхэм якъэухъумэн епхыгъэ Iофым Адыгэ Республикэм и Апшъэрэ хьыкум граждан IофхэмкIэ иколлегие хэплъагъ.\nРеспубликэ учреждением Iоф щызышIэрэ хъулъфыгъэм псэупIэ зэригъэгъотыным е ышIыным фэшI зэтыгъо ахъщэ тыныр къыратынымкIэ учетым зэрэхамыгъэуцуагъэр хабзэм димыштэу ылъыти, ащ итхьаматэ едаоу хьыкумым иапэрэ инстанцие зыфигъэзагъ. Хъулъфыгъэм къызэриIуагъэмкIэ, илъэс 12-м ехъугъэу мы организацием Iоф щешIэ, ащ къыхэкIэу фэгъэкIотэныгъэ къыратынымкIэ фитыныгъэ иI. Арэу щытми, фэгъэкIотэныгъэм зыщыкIэдэурэ тхылъыр тхьаматэм къызэкIигъэкIожьыгъ. Организацием итхьаматэ зэрилъытэрэмкIэ, зэкIэ ищыкIэгъэ тхылъхэр даорэм икъоу къыIэкIимыгъэхьагъэхэу ары.\nХьыкумым иапэрэ инстанцие Iофым зыхэплъэм, даорэм дыригъэштагъ ыкIи фэгъэкIотэныгъэ къыратынымкIэ хъулъфыгъэр учетым хагъэуцонэу пащэм унашъо фишIыгъ. Ау пащэр а унашъом емызэгъэу, АР-м и Апшъэрэ хьыкум апелляционнэ даокIэ зыфигъэзагъ.\nАР-м и Апшъэрэ хьыкум граждан IофхэмкIэ иколлегие Iофым зыхэплъэм ыгъэунэфыгъ хъулъфыгъэм IофшIэнымкIэ истаж илъэс 12-м зэрехъугъэр. Ащ къыхэкIэу Федеральнэ законым къызэригъэнафэрэмкIэ, фэгъэкIотэныгъэ къыратынымкIэ хъулъфыгъэм фитыныгъэ иI. Ар иIэубытыпIэу социальнэ тыныр къыратыным фэшI ищыкIэгъэ тхылъхэр зэкIэ хъулъфыгъэм ыгъэпсыгъэх, ау псэупIэр ишъхьэгъусэ тетхагъэ фэдэу ушъхьагъу ашIи, ахэр къызэкIагъэкIожьыгъ.\nКъэралыгъо реестрэ зыкIым къызэригъэнафэрэмкIэ, хъулъфыгъэм документхэр зыщитыгъэ уахътэм тефэу ащ ишъхьэгъусэ псэуалъэр тетхагъэу щытыгъэп ыкIи ар къэзыушыхьатырэ тхылъыр хъулъфыгъэр зыIут IофшIапIэм IэкIигъэхьагъ. Ащ ыпкъ къикIыкIэ, псэупIэ комиссием хъулъфыгъэм дыримыгъэштэн ыкIи ипсэупIэ амалхэр нахьышIу шIыгъэнымкIэ учетым химыгъэуцон фитыгъэп.\nАдыгэ Республикэм и Апшъэрэ хьыкум граждан IофхэмкIэ иколлегие зэхэгущыIэжьи, район хьыкумым иунашъо къыгъэнэжьыгъ, хъулъфыгъэр зыIут IофшIапIэм ипсэупIэ комиссие идао фызэкIигъэкIожьыгъ.


Мы мафэхэм нахь макIэу шъузекIу — Адыгэ макъ\nМы мафэхэм нахь макIэу шъузекIу\nТызэмысэгъэ осышхоу ыкIи чъыIэу Адыгеим къэкIуагъэм мы мэфэ зэкIэлъыкIохэм нахь загъэпытэ. Синоптикхэм къызэратырэмкIэ, джыри мы тхьамафэр екIыфэ аущтэу щытыщт. Арышъ, Адыгеим и Къэралыгъо автоинспекцие цIыфхэм зафегъазэ сакъыныгъэ къызхагъэфэнэу, зэпэчыжьагъэу машинэхэм азыфагу илъын фаер шIокI имыIэу къыдалъытэнэу ыкIи инэу мызечъэнхэу.\nМы уахътэ гъогу патруль къулыкъум иIофышIэхэр гъогурыкIоным хэлажьэхэрэм зэпымыоу алъэплъэх, ищыкIэгъэ IэпыIэгъур арагъэгъоты. ХэгъэунэфыкIыгъэн фае, къулыкъу транспортым ыкIоцI ищыкIэгъэ пкъыгъохэр илъых, осым хэнэгъэ автомобильхэр къызэрэхащыжьыщт гъучIыч кIапсэхэм анэсыжьэу.\nГъогу транспорт хъугъэ-шIагъэхэм ятхын пэIухьэрэ уахътэр нахь макIэ шIыгъэным пае а купхэм яIофшIэн агъэлъэшыгъ. Автомобильхэр зэрыкIорэ гъогухэу осыр зыщызэтырихьэрэ чIыпIэхэр полицейскэхэм къыхагъэщых ыкIи ащ фэгъэзэгъэ къулыкъухэм къэбарыр алъагъэIэсы.\nОсыр зытхъурэ техникэм иIофшIэн пэрыохъу шъуафэмыхъуным пае унэе автомобильхэр гъогу напцэхэм къаIушъумыгъанэх.\nМэзаем и 16-м республикэм игъогухэм аварие 21-рэ къатехъухьагъ, цIыф хэкIодагъэп. Нахьыбэр зыщыхъугъэхэр Тэхъутэмыкъое районымрэ Мыекъуапэрэ (10 ыкIи 4). Адыгеим и Къэралыгъо автоинспекцие къушъхьэхэм якIурэ гъогум ыкIи М-4 «Дон» зыфиIорэм язытет инэплъэгъу ригъэкIырэп.\nЗэрэчъыIэм къыхэкIыкIэ псауныгъэм изытет къызэщыкъон зэрилъэкIыщтыр, ащ фэшI водительхэр зылъыплъэжьынхэу гъогу инспекцием закъыфегъазэ.\nЛъэсрыкIохэми мы мафэхэм гъогу зэпырыкIыпIэхэм сакъыныгъэ нахь къызщыхагъэ-фэн фае. Осышхом къыхэкIыкIэ машинэр зезыфэхэрэм алъэгъурэр нахь макIэ зэрэхъугъэм пае нэфынэр къэзытырэ пкъыгъохэр жъугъэфедэнхэу зыщышъумыгъэгъупш. Амал зэриIэкIэ шъуизекIон нахь макIэ шъушIы.\nПредыдущая Осыр нахь макIэ зыхъущтыр\nСледущая ЖэжъыехэмкIэ къечъэхыгъэх фэгушIуагъ


Лъэпкъ музеир зэтырагъэпсыхьэ — Адыгэ макъ\nРедактор 09.04.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\n— Адыгеир — тарихъ бай зыпылъ чIыгу, ащ дакIоу мыщ щыпсэурэ лъэпкъым культурэ дахэ иI. А кIэныр къэтыухъумэным ыкIи хэдгъэхъоным тынаIэ тедгъэтын фай. Федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъукIэ АР-м и Лъэпкъ музей гъэцэкIэжьынхэр щэкIох. ГъэкIэжьыгъэ культурэм иучреждение икъэгъэлъэгъонхэр республикэм щыпсэухэрэм, хьакIэхэм зэрашIогъэшIэгъоныщтым сицыхьэ телъ, — къыIуагъ Владислав Резник.\nНэужым депутатыр зэкIолIагъэр Мыекъуапэ дэт искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэу N 1-р ары. Къэралыгъо программэу «Гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ ышIыныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу мыщ игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр щыкIуагъэх, сомэ миллион 88,1-рэ агъэфедагъ. Мы илъэсым щегъэжьагъэу еджапIэм иконцертнэ зал игъэкIэжьын фежьагъэх, IофшIэнхэм сомэ миллион 61,6-рэ атефэщт. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным Федеральнэ ЗэIукIэм фигъэхьыгъэ джэпсалъэу шъолъыр ыкIи муниципальнэ мэхьанэ зиIэ искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэхэм ягъэкIэжьын фэгъэхьыгъэм проектыр къыдыхэлъытагъ.\nПредыдущая IофшIэныр агъэлъэшынэу къариIуагъ\nСледущая В Адыгейском филиале провели онлайн-встречу с потенциальными заявителями


Шъукъеблагъэх «Ошъутенэм» — Адыгэ макъ\nРедактор 08.11.2016 СПОРТЫР\nМыекъопэ волейбол командэу «Динамо-МГТУ-р» 2016 — 2017-рэ илъэс ешIэгъум апшъэрэ купэу «Б»-м хэтэу хэгъэгум изэнэкъокъу хэлажьэ. Спортым пыщагъэхэм ялъэIухэр къыдэтлъытэхэзэ, командэм хэтхэм, зэхъокIыныгъэу фэхъугъэхэм, пшъэрылъэу зыфишIыжьыгъэхэм шъуащытэгъэгъуазэ.\n— Апшъэрэ купыр тIоу гощыгъэ, тэ «къохьапIэм» тыщешIэ, командий хэтыр, — къытиIуагъ «Динамо-МГТУ-м» итренер шъхьаIэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Павел Зборовскэм.\n— Хэта хэкIыжьыгъэр?\n— Тюриныр апшъэрэ купэу «А-м» рагъэблэгъагъ, Ярославль икомандэ щешIэ. Кириленкэр дзэм къулыкъушIэ кIуагъэ.\n— КIэу шъуштагъэхэр къытаIоба?\n— Ставрополь краим икомандэу апшъэрэ купым щешIэщтыгъэр зэбгырагъэкIыжьыгъ. Ащ къыхэкIэу Валерий Переверзевымрэ Виталий Шипиловымрэ Мыекъуапэ щыпсэунхэу къэкIуагъэх, «Динамо-МГТУ-м» тштагъэх.\n— Тикомандэ хэтхэм ацIэ къытфеIу.\n— Соколов Александр, Костюк Анатолий, Родионов Родион, Пичуев Юрий, Турсков Никита, Нихотин Александр, Мамрешов Къамболэт, Данилов Владислав, Танаян Армен, Къошк Руслъан, Чернышов Данил, Нагорный Тимофей, Переверзев Валерий, Филиппов Никита, Плаксин Артем, Присяжный Сергей, Миронов Петр, Шипилов Виталий.\n— Купэу «КъохьапIэм» хэт командэхэм якъалэхэм тащыбгъэгъуазэ тшIоигъу.\n— Санкт-Петербург, Владимир, Калугэ, Одинцовэ, Къыблэ-Сахалинск, Ростов-на-Дону, Мыекъуапэ якомандэхэр апшъэрэ купэу «Б-м» хэтых.\n— «Динамо-МГТУ-м» мурад хэхыгъэ иIэба?\n— Команди 3 финалым хэхьащт, медальхэм афэбэнэнхэу фитыныгъэ яIэщт. «Динамо-МГТУ-р» блэкIыгъэ илъэс ешIэгъум фэдэу финалым зэрэхэхьащтым фэбэнэщт.\n— ЕшIэгъухэр спорт Унэшхоу «Ошъутенэм» щыкIощтых. Спортым пыщагъэхэм ар ашIочыжь.\n— Тэрэз зыфапIорэр, «Ошъутенэр» Мыекъуапэ хэхьэрэ псэупIэу Гавердовскэм дэт. ЕшIапIэр зэтегъэпсыхьагъ, дунэе шапхъэхэм адештэ. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иешIапIэ дэеп, ау залыр цIыкIущэ, зэIукIэгъум еплъы зышIоигъохэр икъоу чIафэхэрэп. «Ошъутенэм» цIыфхэр есэжьынхэу тэлъытэ. НахьышIоу тешIэ зыхъукIэ, гъогу чыжьэм есэжьыщтых.\n— Павел, сыда джыри къытапIо пшIоигъор?\n— Псауныгъэр зыщагъэпытэрэ спорт Унэшхоу «Ошъутенэр» тиреспубликэ зэрэщагъэпсыгъэм фэшI Адыгеим и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан, Парламентымрэ Правительствэмрэ якъулыкъушIэхэм гъэзетымкIи «тхьашъуегъэпсэу» ясIожьынэу сыфай. Спорт псэолъэ дэгъухэр зэрэтиIэхэм тегъэгушхо. Спортымрэ физкультурэмрэ апыщагъэхэм япсауныгъэ агъэпытэ. Спортым ныбжьыкIэхэр епIух, егъасэх, лъэпкъхэр зэфещэх, мамыр псэукIэр егъэпытэ. Волейболыр зышIогъэшIэгъонхэр тиешIэгъухэм яплъынхэу «Ошъутенэм» къетэгъэблагъэх.\n— ШъуигухэлъышIухэр къыжъудэхъунхэу шъуфэтэIо.\nСурэтым итыр: волейбол командэу «Динамо-МГТУ-р».\nПредыдущая «Шъачэр» къеIэтыжьы\nСледущая ТIогъогогъо пшIуахьыныр гухэкI


Адыгеим и ЛIышъхьэ форумым хэлажьэ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nФорумым иIофтхьэбзэ шъхьаIэу щыт Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиныр зыхэлэжьэрэ пленарнэ зэхэсыгъор. Къэралыгъом ипащэ ишIуфэс гущыIэхэр афигъэзагъэх Петербург щыкIорэ дунэе экономическэ форумым хэлажьэхэрэм ыкIи хьакIэхэм.\nУФ-м и Президент къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, непэрэ щыIакIэм къыгъэуцухэрэ Iофыгъохэм, упчIэхэм джэуапхэр къятыжьыгъэнхэм, зыпкъитыныгъэ хэлъэу хэхъоныгъэхэр шIыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ дунэе зэпхыныгъэр гъэпытэгъэным илъэс тIокIым ехъугъэу мы форумыр фэIорышIэ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат экономическэ форумым иIофшIэн программэ хэлажьэ. Ар едзыгъуиплIэу зэтеутыгъ: «Дунэе экономикэр зэфэдэныгъэм лъэхъу хэт», «Урысые экономикэр», «КъэкIощтыр къэзыгъэблэгъэрэ шIыкIэ-амалхэр», «ЦIыфыр – пстэуми анахь шъхьаI». Форумым ипрограммэ Iофтхьэбзи 120-рэ фэдиз къыдыхэлъытагъэх, ащ хэхьэх пленарнэ зэхэсыгъуитIу, панельнэ сессиехэр, Iэнэ хъураехэр, IофшIэгъу зэIукIэгъухэр, теледебатхэр.\n— Апэрэ илъэсэп мы форумым Адыгеир зыхэлажьэрэр. Инвестициехэм алъэныкъокIэ тишъолъыр хъопсагъоу щытыным епхыгъэ IофшIэнышхо мы аужырэ уахътэм республикэм ыгъэцэкIагъ. Ащ изэфэхьысыжь хъугъэ блэкIыгъэ илъэсым инвестициехэм зэрахэхъуагъэмкIэ Адыгеим пэрытныгъэ зэриубытыгъэр. ШIуагъэ къэзытыщтхэ бизнес-проектхэр щыIэныгъэм щыпхырытщыхэ тшIоигъу. Шъолъырым амалхэу IэкIэлъхэр къэгъэлъэгъогъэнхэмкIэ, инвесторыкIэхэр къэгъотыгъэнхэмкIэ мы экономическэ форумыр площадкэ дэгъоу щыт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nСанкт-Петербург щызэхащэрэ дунэе экономическэ форумыр зыми фэмыдэ ыкIи мэхьанэшхо зиIэ Iофтхьабзэу щыт. 1997-рэ илъэсым къыщыублагъэу ар зэхащэ, 2006-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу форумым хэлажьэ ыкIи ащ лъэплъэ УФ-м и Президент.


Адыгабзэр орэжъынч! - Jıneps Gazetesi\nAna Sayfa Anadilimde Jıneps Adığece / Адыгэбзэ Адыгабзэр орэжъынч!\nАдыгеим икъэлэ гупчэ просветительскэ Iофтхьабзэу «Адыгэ диктант» зыфиIорэр ятIонэрэу щыкIуагъ. Адыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Мафэ ипэгъокIэу адыгабзэкIэ Дунэе диктантыр гъэтхапэм и 6-м атхыгъ.\nIофтхьабзэм ипшъэрылъ шъхьаIэр лъэпкъыбзэм икъызэтегъэнэжьын, нахьыбэмэ зэрагъашIэ ашIоигъо хъуныр ары.\nАщ кIэщакIо фэхъугъэх «Адыгэ Хасэр – Щэрджэс парламентыр», АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ ыкIи Адыгэ къэралыгъо университетым адыгэ филологиемкIэ икафедрэ. Диктантыр чIыпIищмэ ащатхын амал яIагъ. Хабзэ зэрэхъугъэу, гупчэ шъхьаIэр Адыгэ къэралыгъо университетым инаучнэ тхылъеджапI, адрэхэр – апшъэрэ еджапIэм иконференц-залхэр.\nДиктантыр зытхыгъэхэр ясэнэхьатхэмкIи, ныбжьэу яIэмкIи зэтекIых. Мыщ хэлэжьагъэх министерствэ ыкIи ведомствэ зэфэшъхьафхэм, общественнэ движениехэм ялIыкIохэр, журналистхэр, кIэлэегъаджэхэр, тилъэпкъэгъухэу IэкIыб къэралхэм къарыкIыжьыгъэхэр, ныбжьыкIэхэр ыкIи зэкIэ адыгабзэр шIу зылъэгъоу, зыгукIэ зыпэблагъэхэр.\nДунэе Щэрджэс Ассоциацием ыгъэнэфэгъэ мафэм Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Темыр Осетием, Ставрополь краим, Ростов, тырку къалэу Дюзджэ адыгабзэкIэ диктантыр ащатхыгъ. ПэшIорыгъэшъэу къызэралъытагъэмкIэ, нэбгырэ мин заулэ ащ хэлэжьагъ. Диктантыр бзитIукIэ атхыгъ – къэбэртэябзэкIи ыкIи литературабзэкIэ. АдыгеимкIэ нэбгыри 150-м ехъу зишIэныгъэ зыуплъэкIунэу къекIолIагъэр.\nЗэлъашIэрэ адыгэ тхакIоу КIэрэщэ Тембот иповестэу «Шапсыгъэ пшъашъ» зыфиIорэм щыщ пычыгъоу «Адыгэ шыур» атхынэу зэхэщакIохэм къыхахыгъэр. Диктантым къеджагъэх УФ-м изаслуженнэ артисткэу, Адыгеим инароднэ артисткэу Уджыхъу Марет, адыгэ филологиемрэ культурэмрэкIэ кафедрэм идоцентэу, филологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Бгъошэ Зарет, къэралыгъо телерадиокомпаниеу «Адыгеим» ижурналистэу, АР-м изаслуженнэ журналистэу ТIэшъу Светланэ.\nДиктантыр сыхьатыр 3-м аублагъ. Ар къызэIуихыгъ Адыгэ къэралыгъо университетым филологиемрэ культурэмрэкIэ ффакультет идеканэу Хьамырзэкъо Нурет.\n– КIэрэщэ Тембот – адыгэ литературэм иклассик, ыбзэ баи, дахэ, къин. IэпэIэсэныгъэ ин IэкIэлъэу адыгэм ищыIэкIэ-псэукIэ къыриIотыкIыщтыгъ. КIэращэм итекст птхыныр IэшIэхэп – бзэр дэгъоу пшIэн фае. Арэущтэу щыт нахь мышIэми, чIыпIэ заулэхэм тадэлэжьэжьыгъ, нахь тхыгъошIу зэрэхъущтым пае, – къыIуагъ Хьамырзэкъо Нурет.\nIофтхьабзэм хэлэжьэгъабэхэм зэрэхагъэунэфыкIыгъэмкIэ, тамыгъэхэм яхэгъэуцон къин къащыхъугъ. Ащ дакIоу гущыIэухыгъэ кIыхьэ дэдэхэу тIоу зэтеууты пшIоигъохэр бэу къыхэфагъэх. Сэ сшъхьэкIэ мафэ къэс адыгабзэкIэ сызэрэтхэрэр къыдыхэплъытэмэ, чIыпIабэхэр зэрэстхыщт шIыкIэм сицыхьэ темылъэу къыхэкIыгъ.\nАдыгэ республикэ гимназием адыгабзэмрэ литературэмрэкIэ икIэлэегъаджэу ГъукIэлI Марет: – ИлъэситIу хъугъэу мы Iофтхьабзэм сигуапэу сыхэлажьэ. – Бзэм уфэлажьэ зыхъукIэ, мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэр блэбгъэкIынхэу щытэп. ТинэIосэ кIэлэегъаджэу къекIолIагъэр бэ. Мыгъэ къыхахыгъэ текстыр, гъэрекIорэм елъытыгъэмэ, нахь хьылъагъэ, ау адыгэ шыур нэм къыкIигъэуцоу гъэшIэгъоныгъ. КIэрэщэ Тембот куоу еIэбэхызэ, гум хапкIэу матхэ. БлэкIыгъэ илъэсым дэгъу дэдэу диктантыр зытхыгъэхэм сащыщыгъ, джыри ащ къыщысымыгъэкIэнэу сэгугъэ.\nЖурналистэу ТIэшъу Светлан:\n– Сэ сшъхьэкIэ мы хъугъэ-шIагъэм уасэ фэсэшIы, сигуапэу сыхэлажьэ. Бзэм икъызэтегъэнэн, ихэхъоныгъэ зэрэфэIорышIэрэм дакIоу, сытхэнэу сызытIыскIэ гупшысэ чыжьэхэм сахехьэ, сиеджэгъу илъэсхэр сыгу къэкIыжьых. Сыкъеджэнэу сыкъырамыгъэблэгъагъэмэ, сэри сыхэлажьэщтыгъ. МэфитIу иIэу текстыр къысатыгъ. Илъэс 30 хъугъэу Адыгэ телевидением Iоф зэрэщысшIэзэ, пчъагъэрэ седжэжьыгъ. Тамыгъэхэр, нэмыкI зэпыупIэхэр бэу хэтых. Стхынэу хъугъагъэми, «тфы» къэсхьыным сицыхьэ телъэп, – къыIуагъ ащ.\nАдыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ иIофышIэу Мамый Мариет:\n-Адыгэ диктантым изэхэщэн пIуныгъэ-гъэсэныгъэ мэхьанэ иIэу сэлъытэ, – къеIуатэ ащ.\n– Ныдэлъфыбзэм республикэм мэхьанэ зэрэщыратырэр къыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэхэм алъэгъун фае. Диктантым ныбжьыкIабэ къызэрекIолIагъэм тегъэгушхо. Мыщ фэдэ зэхахьэхэм лъэпкъыр зэфащэ, языкIыныгъэ егъэпытэ.\nIофтхьабзэу «Адыгэ диктантым» икIэуххэр гъэтхапэм и 12-м къэнэфэщтых. Ахэр адыгэ филологиемрэ культурэмрэкIэ факультетым ыкIи Дунэе Щэрджэс Ассоциацием ясайтхэм къарыхьащтых. Шъхьадж къыратыгъэ кодымкIэ хэукъоныгъэ пчъагъэу хишIыхьагъэр, уасэу къыфашIыгъэр ыуплъэкIужьын ылъэкIыщт.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, икIыгъэ илъэсым зэхэщэкIо купым зэригъэунэфыгъэу, нэбгыри 167-мэ диктантыр атхыгъ. Дэгъу дэдэу тхагъэр 36-рэ. А пчъагъэм щыщэу 7-р нахь къыхагъэщыгъ. Зы хэукъоныгъэ амышIэу диктантыр ахэм атхыгъ.\nХэукъоныгъи хэзымышIыхьагъэу ыкIи анахь къабзэу диктантыр зытхыгъэхэм журналистхэр, кIэлэегъаджэхэр ащыщых.\nАдыгабзэм изэгъэшIэн, игъэфедэн чанэу хэлажьэхэрэм, зэнэкъокъухэм гъэхъагъэ ащызышIыхэрэм тафэраз. Мэхьанэ зиIэ Iофтхьабзэм нахь цIыфыбэ хэлажьэзэ лъагъэкIотэнэу, нахь зырагъэушъомбгъунэу афэтэIо.


Саугъэтэу агъэуцугъ — Адыгэ макъ\nРедактор 29.06.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим икъэлэ шъхьаIэ саугъэт гъэшIэгъон къыщызэIуахыгъ. БлэкIыгъэ лIэшIэгъум энергетикхэм шIуагъэ къытэу яIофшIэн зэрагъэпсыщтыгъэм ишыхьатэу щыт трансформаторым ар фэгъэхьыгъ.\nМыекъопэ къэлэ электрическэ сетьхэм ипредприятие зыдэщыт чIыпIэм дэжь саугъэтыр щагъэуцугъ. Зэхахьэм къекIолIагъэх пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Майкопская ТЭЦ» зыфиIорэм игенеральнэ пащэу Игорь Луневыр, мы предприятием илъэсыбэрэ щылэжьагъэхэр, непэ иIофышIэхэр.\nТрансформатор-саугъэтэу агъэуцугъэм тарихъ гъогоу къыкIугъэр зэхахьэм къекIолIагъэхэм къафаIотагъ. Хэгъэгу зэошхор заухыгъэ нэуж ар ашIыгъагъ. Мыекъуапэ иIэгъэ электростанциер 1943-рэ илъэсым нэмыцхэм къагъэогъагъ.\n1949-рэ илъэсым Мыекъопэ къэлэ электростанциер ашIыгъ ыкIи охътэ кIэкIым къыкIоцI ащ хэхъоныгъэхэр ышIынхэу ригъэжьагъ. Апэрэ трансформаторэу а лъэхъаным щыIагъэхэм ащыщыр 1950-рэ илъэсым къыдагъэкIыгъагъ. Бакинскэ электромашинэпсэо-лъэшI заводым Мыекъуапэ пае ар хэушъхьафыкIыгъэу ышIыгъагъ.\nЗэрифэшъуашэу гъэпсыгъэ трансформаторым илъэс 70-рэ Iоф ышIагъ. Мыекъуапэ иурамэу Ворошиловым ыцIэ зыхьырэм ар тетыгъ. 2020-рэ илъэсым ижъоныгъокIэ мазэ оборудованиер аужырэ шапхъэхэм адиштэрэмкIэ зэблахъугъ ыкIи джырэ уахътэм нэс Iоф зышIэщтыгъэ трансформаторыр къаухъумэн гухэлъ яIэу саугъэтэу агъэуцугъ. «Майкопская ТЭЦ» зыфиIорэр къыгъэдахэу ар дэтыщт. Къыхэгъэщыгъэн фае, предприятием чанэу Iоф зишIэрэр илъэс 50 зэрэхъугъэм ыкIи энергетикхэм шIуагъэ къытэу зэрэлажьэхэрэм ятамыгъэу мыр щыт.\nИгорь Луневым къэзэрэугъоигъэхэм шIуфэс къарихыгъ ыкIи саугъэтым мэхьанэшхо зэриIэр игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Пстэуми апэу мыщ щылэжьэрэ цIыфхэм яIофшIэн кIуачIэу халъхьэрэр ащ зэрэщыпхырыщыгъэр къыIуагъ.\nИлъэсыбэрэ предприятием Iоф щызышIагъэхэ Анатолий Семечко ыкIи Людмила Лапчук зэхахьэм къыщыгущыIагъэх. Кусэр зызэпаупкI нэужым саугъэт-трансформаторым дэжь щытхэу сурэтхэр зытырахыгъэх.\nПредыдущая Цэй Эдуард: «Тарихъ шъыпкъагъэр ядгъэукъо хъущтэп»\nСледущая ШIуагъэ къытэу Iоф зэдашIэ


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгеим ихьыкумэт лъэпкъ Iофхэу ымыгъэцэкIагъэхэр, лъэпкъым къемыкIурэ Iофхэу ыгъэцэкIагъэхэр\nАдыгеим ихьыкумэт лъэпкъ Iофхэу ымыгъэцэкIагъэхэр, лъэпкъым къемыкIурэ Iофхэу ыгъэцэкIагъэхэр\nМафэ заулэ ипэкIэ Адыгэ Республикэм щылажьэрэ движениеу «Адыгэ Хасэ Черкес Парламент» итхьэмэтагъэу Хьэпае Арамбый джэпсалъэ къишIыгъ, ащ къыщеIо Хасэм итхьэматэ Iэнатэ зыфыIукIыжьыгъэм шъхьэусыгъэу шъхьэIэу фэхъугъэр Адыгэ Республикэм ихьыкумэт (власт) лъэпкъ Iофхэм зэрадэмылажьэрэр ары. Ащ нэмыкIэу Хьэпаем джэпсалъэм къыщыхегъэщы Адыгеим ипрезидент Тхьакущынэ Аслъан Адыгэ Хэгъэгум, Урысие Федерацием я Конституциехэм уасэ зарафимышIырэм пае, Iоф зэрэдэшIэгъуаер.\nХьэпаем джэпсалъэу къишIыгъэм итып Адыгэ Iофэу хьыкумэтым рихьылIагъэхэр, ащ пае тэ зэрэтшIэу Хасэм Адыгэ Iофэу хьыкумэтым рехьылIагъэхэу ымыгъэцэкIагъэхэр къызэкIэлъыкIэу мары:\n- Урыс-Адыгэ заом Адыгэу хэкIодагъэхэм я саугъэт зэрамыгъэуцугъэр.\n- Урыс-Адыгэ заом Урыс дзэм итхьэматэу Романовэм исаугъэт Адыгеим ит къуаджэу Победа зыфиIорэм зэрэфыщагъэуцугъэр.\n- Адыгеим ит чIыпIэ зэфэшъхьэфхэм гъукIыкIэ шIыгъэ ыкIи метырэ заулэ зикIыхьыгъэ КЪАЩхэр зэрагъэуцухэрэр.\n- АдыгеимкIэ Адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ сыхьат пчъагъэхэр еджапIэхэм нахь макIэу зэрашIыгъэхэр.\n- Косово къиращыжьыгъэ Адыгэхэм ащыщ унагъо заулэ непэ нэс унэхэр зэрэфамышIыгъэхэр.\n- Адыгеим ипрокорор Адыгеим щылажьэ Адыгэ организациехэм къызэрадаозэптыэрэр ыкIи ахэр зэфишIыжьынхэу зэрэдэлажьэрэр.\n- Адыгеим ипезидент IэнатIэ цIэу ихьырэр лъэпкъым емыупчIыжьыхэу зэрэзэблахъугъэр.\nМы Iофэу къэттхыгъэхэм ехьылIагъэу ыкIи нэмыкIхэр Хьэпае Арамбый Адыгеим ихьыкумэт бэрэ зафигъэзагъ ау хьыкумэтым зи ышIагъэп пIоми ухэукъощтэп. Хьэпаем мы Iофхэм екIолIакIэу фриIагъэр къызэриIощтыгъэмкIэ мы Iофхэр Республикэ Iофых, ахэр Адыгэ Хасэм изакъоу игъэцэкIэнхэ илъэкIыщтэп. Мыщ фэдэу Iофхэр лъымыкIуатэу зыхъукIэ сыд шIэгъэн фаер? Сэ сыеплъыкIэкIэ ащ укъыщыуцоу хъущтэп, хьыкумэтым (влась) Iоф ымышIэу зыхъукIэ ар къеплъэшъохынэу Iоф дэпшIэщт.


Къэралыгъо IэпыIэгъур зэратыщтхэр къыхахыгъэх | Адыгэ Макъ\nКъэралыгъо IэпыIэгъур зэратыщтхэр къыхахыгъэх\nФедеральнэ программэу «ЕзыгъэжьэгъэкIэ фермер» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу ахъщэ IэпыIэгъу фэе нэбгырэ 47-мэ ятхылъхэр мы мафэхэм Адыгэ Республикэм мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ икомиссие ыуплъэкIугъэх.\nIофтхьабзэр зэрищагъ АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Юрий Петровым. Комиссием хэтхэу АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатхэр, мэкъумэщ предприятиехэм япащэхэр, министерствэм испециалистхэр ащ хэлэжьагъэх.\nКъэралыгъо программэр цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъу, алъэ теуцонхэмкIэ, хэхъоныгъэхэр ашIынхэмкIэ лъэшэу яшIуагъэ къэкIо. Анахь чанэу ащ хэлажьэх Красногвардейскэ, Шэуджэн, Кощхьэблэ районхэр. АужыритIумэ мэкъумэщ хъызмэтым зыфэзыгъазэ зышIоигъо нэбгырэ пшIыкIух зырыз къарыкIыгъ.\nТхылъхэр шапхъэхэм адештэхэмэ комиссием хэтхэм ауплъэкIугъ. Ахэм янахьыбэм ежь яахъщэу процент 40-р зэряIэр, ар банкым зэрилъыр къагъэлъэгъуагъ. Мэкъумэщ хъызмэтым зыфэзыгъазэ зышIоигъохэм гущыIэгъу афэхъугъэх, мы лъэныкъомкIэ шIэныгъэу яIэхэм защагъэгъозагъ. ПсэупIэхэу къызэрыкIыгъэхэм, мэкъу-мэщымкIэ район гъэIорышIапIэхэм япащэхэм тхылъхэр къезыхьылIагъэхэм къэралыгъо ахъщэр къатефэу алъытэмэ къаIуагъ.\nКъекIолIагъэхэм анахьэу гухэлъэу яIэр гъэтхасэхэр ыкIи бжыхьасэхэр къагъэкIынхэм пае мэкъумэщ техникэ зэрагъэгъотыныр ары. Ахэтых цумпэ, хьаIу къэзыгъэкIын гухэлъ зиIэхэри. Былымхъуным зыфэзыгъазэ зышIоигъо нэбгыри 8 къекIолIагъ, мы IофымкIэ ашIагъэхэр къэзыIотэрэ сурэтхэр экранымкIэ комиссием хэтхэм къарагъэлъэгъугъэх. ГущыIэм пае, хьатыгъужъыкъое къоджэ псэупIэм къикIыгъэ Елбэшэ Аслъан чэм лъэпкъышIухэр ыхъунхэу зегъэхьазыры. Ахэр зычIэтыщт псэупIэр зэтыригъэпсыхьагъ. Ахъщэ сомэ миллиони 3 къыратынэу тхылъхэр ыгъэхьазырыгъэх. Комиссием хэтхэм былымхэр зыщигъэхъущт чIыпIэ хэхыгъэ иIэн зэрэфаер, къэралыгъо IэпыIэгъур къыратымэ, а Iофыр зэшIуихынэу зэрэщытыр къыраIуагъ.\nНахь къызытефэу алъытэрэ нэбгырэ 19-р комиссием къыхихыщт. IофшIэпIэ чIыпIэ зэратыщт пчъагъэр, IофшIэныр зэшIуахынымкIэ амалэу аIэкIэлъыр, чIыгу гектар пчъагъэу яIэр, бюджетым ахъщэу къырагъэхьан алъэкIыщтыр ары комиссием хэтхэм анахьэу анаIэ зытетыгъэр. Программэм ишIуагъэкIэ тиреспубликэ мэкъумэщ техникэу итыр нахьыбэ мэхъу.\nЕзыгъэжьэгъэкIэ фермерхэм IэпыIэгъу афэхъугъэным 2017-рэ илъэсым зэкIэмкIи сомэ миллион 33-рэ пэIуагъэхьанэу агъэнафэ.\nЫпэрэ илъэсхэм ялъытыгъэмэ, мэкъумэщ хъызмэтым зыфэзыгъэзэнэу къытэуалIэхэрэр нахь фэхьазырхэ, Iофым изытет нахь къагурыIо, тхылъхэм ягъэхьазырын нахь тэрэзэу ашIы хъугъэ. Илъэсым къыкIоцI мэкъумэщ гъэIорышIапIэхэми, тиминистерствэ иIофышIэхэми цIыфхэм заIуагъакIэ, программэхэм шIуагъэу апылъыр, зэрэхэлэжьэнхэ алъэкIыщтыр къафаIуатэ. Шапхъэхэм къызэрэдалъытэу, чIыгулэжьыным зыфэзыгъазэ зышIоигъохэм сомэ миллионрэ ныкъорэм, былымхъуным зыфэзыгъазэхэрэм миллионищым нэс яттыщт. Анахьэу тынаIэ зытетыр былымхъуным зыкъегъэIэтыгъэныр ары. Илъэситф хъугъэ программэм республикэм Iоф зыщишIэрэр, — еIо Юрий Петровым.\nИлъэс пчъагъэ хъугъэу унэе унэгъо хъызмэтшIапIэ зиIэу лажьэхэрэм хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэм ыкIи мэкъумэщ-фермер хъызмэтшIапIэ къызэIуахынымкIэ IэпыIэгъу афэхъунхэм пае нэмыкI хэушъхьафыкIыгъэ программи щыI. Унэгъо фермэхэр къызэIузыхыщтхэм тхылъхэр джыри къырахьылIэх. Ахэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъухэм сомэ миллион 30 апэIуагъэхьанэу агъэнафэ.\nМы программэхэм яшIуагъэкIэ мэкъумэщ хъызмэтым аужырэ илъэсхэм зэхапшIэу хэхъоныгъэхэр ышIыгъэх. Бжыхьэсэ-гъэтхасэхэм анэмыкIэу, пхъэшъхьэ-мышъхьэхэм, хэтэрыкIхэм, цумпэм ялэжьын хъызмэтшIапIэхэр яшъыпкъэу ыуж ихьагъэх. Былымхъуным нахь зырагъэушъомбгъугъ, техникэ зэфэшъхьафхэр къащэфыгъэх, фэбапIэхэр ашIыгъэх.


Iэпэдэлэл - это... Что такое Iэпэдэлэл?\nбеспечность, спустя рукава, халатность\nIэпэдэлэл ышIыгъ — егугъугъэп , ыуж итыгъэп\nСмотреть что такое "Iэпэдэлэл" в других словарях:\nы-гъэбэлэрэгъыгъ — I (е гъэбэлэрэгъы) езгъ. охладил, а, о, заставил, а, о, умерить силу Iофыр Iэпэдэлэл ригъэшIыгъ Iофыр зэрэщымытэу риIуи ыгъэбэлэрэгъыгъ II (е гъэбэлэрэгъы) езгъ. сделал, а, о сонным ( ой), вялым ( ой) Ыгъэнэжъо Iужъуагъ Чъыем ыгъэбэлэрэгъыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nфэбэлэрэгъыгъ — (фэбэлэрэгъы) лъым., фэшI. отнесся беспечно Ишъыпкъэу пылъыгъэп, фэгумэкIыгъэп, Iэпэдэлэл ышIыгъ Iофым фэбэлэрэгъыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


«Куцэр теуцогъу - теуцогъу…» - Jıneps Gazetesi\nAna Sayfa Anadilimde Jıneps Adığece / Адыгэбзэ «Куцэр теуцогъу – теуцогъу…»\n«Куцэр теуцогъу – теуцогъу…»\n«Адыгэбзэ-ныдэлъфыбзэр бзэ кIочIэшхоу, бзэ лъэшэу щыт, къилъмэ, джэгъогъумкIэ маисэу, жьым фэдэу псынкIэу, зиIэтмэ, пцIашхъом фэдэу быбатэу, сабыим едэхашIэу, нахьыжъыр ыгъэлъапIэу, шIуфэсыр хьакIэм пигъохэу, ныбджэгъумкIэ дэхэIуалэу, губзыгъагъэмрэ гулъытэ-гупшысэмрэ ялъэгъохэщэу,- адыгэмэ ягъуаз. Тиныдэлъфыбзэ-лъэпкъым ынап, лъэпкъым ыпсэ зан»\n(бзэшIэныгъэлэжьэу, профессорэу КIэрэщэ Зэйнаб).\nГъэтхапэм и 14-р адыгэ лъэпкъым имэфэкI! Къэралыгъо унашъокIэ Адыгэ Республикэм ыгъэнэфагъэу 2001-рэ илъэсым щегъэжьагъэу адыгэ тхыбзэм и Мафэ хэкужъым щыхэтэгъэунэфыкIы. Дунаим адыгэу тетым зэпстэуми а хъярыр къыддаIэты. Ар гъэхъэгъэ ин ыкIи лъэпкъымкIэ насыпыгъ. Мы мафэм икъыхэхын зэпхыгъэр шIэныгъэгъуазэу Бэрсэй Умарэ адыгабзэм (черкессыбзэм) ибукварь (тхэпкъылъэ) къызхиутыгъэ мафэр ары.\nБзэм игъашIэ зэлъытыгъэр къэралыгъомрэ ащ щыпсэурэ цIыфхэмрэ а бзэм фыщытыкIэу фыряIэр ары. Узэрыгушхон гъэхъагъэу тиIэр макIэп: адыгабзэр къэралыгъуабз, еджапIэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм, гурыт ыкIи апшъэрэ еджапIэхэм ачIэлъ; Адыгэ къэралыгъо университетым хэушъхьафыкIыгъэу факультет иI; Тыркуем Дюздже университетым адыгабзэм ифакультет къыщзэIуахыгъэу щырагъаджэх, Тыркуем игурыт еджапIэхэм адыгабзэр щызэрагъэшIэнэу фитыныгъэ яIэ хъугъэ. Арэу щытми адыгабзэм нахь макIэу рэгущыIэх, ныбжьыкIэхэм икъоу бзэр аIэкIэлъыжьэп. ЩыIэныгъэр лъэкIуатэ, зэхъокIы, глоболизацием бзэм иягъэ лъэшэу къекIы. Ащ тигумэкIхэр епхыгъэх. Непэ адыгабзэм изэшIокI, ар зэрэбгъэфедэщт амалхэм нахь зядгъэушъомбгъу тшIоигъу, сыда пIомэ бзэр мылажьэмэ- тIэкIу-тIэкIузэ мэкIодыжьы.\nБзэшIэныгъэлэжьэу КIэрэщэ Зэйнаб ыIощтыгъэ: «…лъэпкъым ищыгъын зэблихъоу мэхъу, идин зэблихъун ылъэкIыщт, ихэку ыхъожьэу нэмыкI чIыпIэ кощэуи къыхэкIы, ау ыбзэ къыухъумэмэ, иорэдышъохэр щымыгъупшэмэ, лъэпкъыр къызэтенэжьы. Ау уфэмысакъмэ, умыгъашIомэ, бзэр гъэретынчъэ мэхъу, зэшIокIэу иIэми къыщэкIэ».\nСэ апшъэрэ еджапIэм сыщэлажьэ, Адыгэ къэралыгъо университетым иадыгэ факультет сырипащэу адыгэ литературэмкIэ есэгъаджэх. Пшъэрылъ шъхьаIэу тиIэр апшъэрэ гъэсэныгъэ зиIэ кIэлэегъаджэхэм ягъэхьазэрынрэ лъэпкъшIэнушэтынхэр лъызгъэкIотэщт ныбжьыкIэхэр пIугъэнхэмрэ. Мы Iофыгъохэм язэшIохын бэмэ япхыгъ: бзэр икъоу лъэпкъым ымыгъэлажьэ зыхъукIэ ыуасэ къеIыхы, бзэм изэгъэшIэн ныбжьыкIэхэр фэмычэфы мэхъух, едгъэджэнэу къатштэхэрэм шIэныгъэу аIэкIэлъым тигъэразэрэп.\nАрэу щытми непэ Адыгэ филологиемрэ культурэмрэ яфакультет нэбгыришъэм ехъу щеджэ, адыгабзэм урысыбзэр голъэу езгъэджэщтхэр тэгъэхьазэрых. ЛъэпъкъшIэныгъэм игупчэ тиI, ащ шIэныгъэ журналэу «Псалъ» къыдегъэкIы. Мыщ адыгабзэм, культурэм, тарихъым, IорIуатэм афэгъэхьыгъэ ушэтын тхыгъэхэр, архив Iэпэрытхыхэр адыгабзэкIэ ыкIи къэбэртэябзэкIэ къыхеутых. Адыгабзэр шIэныгъэм ыбзэ хъунымкIэ мы журналым мэхьанэшхо иI. Зэрэдунаеу зэлъиштагъ «Адыгэ диктант» зыфиIорэ Проектым. Ар лъэшэу тигуапэ, сыда пIомэ тэ тифакультет ар зигукъэкIыгъэр. Илъэс къэси адыгабзэр зэришIэрэр къэзгъэлъагъо зышIоигъоу диктантыр зытхыхэрэм япчъагъэ къыхэхъо. Зэнэкъокъухэр, шIэныгъэ зэхахьэхэр адыгабзэм фэгъэхьыгъэу зэхэтэщэх. Ахэмэ тиныдылъфыбзэкIэ тащэгущыIэ. Ау ащ емылъытыгъэу адыгабзэм рыгущыIэрэр нахь макIэ мэхъу. Ар сыда къызхэкIрэр? Адыгэ къашъор зэкIэми якIасэу къызэраIэтыжьыгъэм фэдэу, сыдэущтэу адыгабзэр адыгэмэ къябгъэштэжьын плъэкIыщта? Мы упчIэхэм яджэуапхэм тагъэгумэкIы, талъэхъу. Шъори мыщ шъукъыхэлажьэмэ тшIоигъу. Тызэкъотмэ тылъэш!\nАдыгэ филологиемрэ культурэмрэ яфакультет щылажьэхэрэм Джэпсалъэу адыгэ Iофым зыгу фэмычъыехэрэм афигъэзагъэр мыщ кIэлъыкIоу къышъуфэтэгъэхьы.\n1. Непэ адыгабзэр тIакIэкIы. ЕджапIэми тимафэкъэс щыIакIи къэуцу имыIэу ар хэкIосыкIы. Бзэр кIодыпэным ищынагъо къытшъхьащыуцуагъ. Ащ къыздихьыщтыр гъэнэфагъэ: къытэгъэтIысэкIыгъэ лъэпкъхэм тIэкIу-тIэкIузэ тахэткIухьажьыщт. Ащ къикIрэп непэ-неущэу адыгэм игъашIэ ыухынэу. Ау Iо хэмылъэу ащ лъэпкъ культурэм икIодыжьыпIэ къегъэблагъэ.\nЦIыф лъэпкъ гъэнэфагъэ ущыщэу озгъэлъытэрэ ныдэлъфыбзэмрэ культурэмрэ зыпIакIэзкIэ зэрэщынагъор непэ тинэрылъэгъу: адыгэм имыхэбзэгъэ мыхъунхэр къыздаштагъэх – ешъоныр, наркоманиер, унэгъо итэкъухьаныр, шъхьэмылъытэжь зекIуакIэр, ныбжьыкIэхэм ягъэсэныгъэ къызэреIыхырэр.\n2. Лъэпкъ культурэр Iэпэдэлэл зэрэхъугъэм изэраркIэ хымэ гупшысэхэм, хэгъэгум ымыгъэкъабылрэ дин къутамэхэм, экстремизмэри зэрахэтэу, цIыфхэр дахьыхых. Ахэмэ гумэкIыгъоу къыздахьыхэрэр нэбгырэ пэпчъ къытэцэи. Мыхъун пстэуми тапэуцунэу къарыу, шIэныгъэ тиIэным пае, ныдэлъфыбзэмрэ лъэпкъ культурэмрэ нэкум фэдэу къэтыухъумэнхэ фае. АщкIэ пшъэдэкIыжь нэбгырэ пэпчъ зэрэтиIэр зыщыдгъэгъупшэ хъущтэп. Ны-тыхэм, нахьыжъхэм къэкIощт лъэхъанэм ыпашъхьэкIэ пшъэрылъышхохэр тиIэх.\n3. КъыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэхэм ташIолIыкIын фае, бзэнчъэ-хэбзэнчъэу къэдгъанэхэмэ къытфагъэгъущтэп. ЦIыфым иакъыл уцунымкIэ бзэр ары апэрэ къэкIуапIэр. Хымабзэр зыщынахьыбэ гъашIэм ныдэлъфыбзэм икъэухъумэн унэгъо закъом тетэгъакIэкIэ пырикъущтэп. Тэщ фэдэ лъэпкъ макIэхэм яныдэлъфыбзэ икъэухъумэн къэралыгъо Iофэу, егъэджэн системэм хэгъэщагъэу щытын фае. Ар зыщымыхъурэм хасэхэм ар япшъэрылъ шъхьаIэу лъытэгъэн фае.\n4. Ны-тыхэм ащыщыбэхэм ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн сабыйхэм къяхьылъэкIэу, ины хъухэми къафэмыфедэжьыщтэу, IэкIыб хэгъэгубзэхэр зэрагъашIэмэ нахь къашъхьапэнэу зэралъытэрэмкIэ инэу хэукъох. Дунэе шIэныгъэм зэригъэунэфыгъэмкIэ, сабыим апэу ныдэлъфыбзэр икъоу IэкIахьэмэ сэнаущыгъэу хэлъ пстэуми нахь псынкIэу зыкъызэIуахы, шIэжь дэгъу иIэу, гупшысакIэм фэIазэу къэхъу.\n5. Джырэ дунаим къэралыгъуабэмэ якIалэхэр бзабэкIэ рагъаджэх. ГущыIэм пае, Швейцарием, Великобританием, Уэльс къин къафэмыхъоу сабыйхэм бзищ-плIыр (чIыпIабзэхэр зэрахэтэу) а зы уахътэм зэрагъашIэ.\n6. Апшъэрэ еджапIэхэу IэкIыб хэгъэгубзэхэр зыщызэрагъашIэхэрэм мызэу-мытIоу хагъэунэфыкIы адыгабзэр дэгъоу зыгъэщэрыохэрэм бэкIэ нахь псынкIэу, нахь куоу нэмыкIыбзэхэр къаIэкIахьэх, нахь IупкIэу макъэхэр къаIошъух. Арышъ, зиныдэлъфыбзэ дэдзыхы зышIыхэрэм ясабыйхэм лые арахы, гъэсэныгъэу агъотыщтми пыч фашIы, щыIэныгъэм зэрэхэзэгъэщтыр афагъэхьылъэ.\n7. Дунаим непэ щызэрахьэрэ бзэхэм анахьыжъ дэд адыгабзэр. Непэ ар зэрагъэшIэщт-зэрамыгъэшIэщтымкIэ ны-тыхэм ясабыйхэм гъогоу афыхахырэм елъытыгъ тинахьыжъхэм илъэс минхэм тфаухъумэгъэ ныдэлъфыбзэр къэнэщтмэ-къэмынэщтмэ. Адыгабзэм къехъулIэщтымкIэ, къэтыухъумэзэ ыпэкIэ лъыдгъэкIотэщта, хьауми дунаим текIодыкIыжьыгъэ бзэхэм япчъагъэ хядгъэгъэуцощта – пшъэдэкIыжь зиIэр тэры, непэ псэурэ адыгэхэр ары.\nАдыгэ гущыIэжъ щыI «Куцэр теуцогъу-теуцогъу». Тэ лъэшэу тэгугъэ тыбзэ сабыймэ агъэбзэрабзэу, алъытэу, рыгупшысэхэу, рыгушхохэхэу зэман шIэхэу къэсынэу.


Щагу футболым ифестиваль — Голос Адыга\nЩагу футболым ифестиваль\nРедактор 16.04.2019 16.04.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nПроектэу «КIэлэцIыкIу спорт» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу партиеу «Единэ Россием» щагу футболым иурысые фестиваль гъэмафэм зэхищэщт. ЖъоныгъуакIэм ыкIэхэм къащегъэжьагъэу шышъхьэIум нэс зэрэхэгъэгоу зэнэкъокъухэр щырекIокIыщтых, финалыр гъэмафэм ыкIэхэм Санкт-Петербург щыкIощт. АщкIэ макъэ къыгъэIугъ партийнэ проектэу «КIэлэцIыкIу спорт» зыфиIорэм икоординаторэу, Къэралыгъо Думэм идепутатэу Ирина Роднинам.\n«ГъэрекIо футболымкIэ дунэе чемпионатыр Урысыем зэрэщыкIуагъэм къыхэкIэу спорт инфраструктурэм лъэшэу зиушъомбгъугъ, футболым пыщагъэхэр, зэнэкъокъухэм алъыплъэхэрэр нахьыбэ хъугъэ. Джары партийнэ проектэу «КIэлэцIыкIу спортым» илъэныкъуакIэу «Щагу футболыр» зыфиIорэм тызкIыфежьагъэр. Урысые фестивалым изэнэкъокъухэр жъоныгъуакIэм и 18-м муниципалитетхэмрэ шъолъырхэмрэ ащарагъэжьэщтых», — къыIуагъ Ирина Роднинам.\nЩагу футболым Мыекъуапэ зызэрэщырагъэушъомбгъурэм, гъэмафэм зэнэкъокъоу щыIэщтхэм афэгъэхьыгъэу муниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ» иадминистрацие физическэ культурэмрэ спортымрэкIэ икомитет ипащэу Дмитрий Щербаневым къыIотагъ:\n«Футболыр дунаим нахь щырякIэсэ спорт лъэпкъхэм ащыщ. АщкIэ чемпионатыр зыщыIагъэр бэшIагъэп. Футболым нахь зегъэушъомбгъугъэныр непэ игъо дэдэу щыт. Гъэмафэрэ муниципальнэ образованием къыдэнэрэ кIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфыгъо уахътэ нахь гъэшIэгъонэу агъэкIонымкIэ ар амалышIоу щыт.\nТадэжь спорт зэфэшъхьафхэр щызэхэтэщэх. ЦIыфхэр спортым пыщэгъэнхэмкIэ, гъогу пхэндж темыхьанхэмкIэ ахэм яшIуагъэ къэкIо. Зыныбжь икъугъэр ипсауныгъэ изытет, ар зэщымыкъоным егъэгумэкIымэ, ныбжьыкIэхэр ащ фэбгъэчэфынхэ фае. Мыщ фэдэ зэнэкъокъухэм ахэлэжьэнхэр, гъэхъагъэхэр ащашIынхэр ахэм нахь къыхахы.\nЩагу футбол зэнэкъокъухэм мэхьанэшхо яI. Ау къэлэшхохэм ахэр зэращыкIохэрэмрэ Мыекъуапэ зэрэщызэхащэхэрэмрэ тIэкIу зэтекIы. Такъикъ 20 фэдизкIэ тикъалэ исыд фэдэрэ спорт еджапIи унэсын плъэкIыщт. IэпэIэсэныгъэшхо зиIэ тренерхэр кIэлэцIыкIухэм адэлажьэх. Фэтэрыбэу зэхэт унэхэми, гурыт еджапIэхэми футболешIапIэхэр, физкультурэ комплексхэр яIэх. Амал зэриIэкIэ ахэм ренэу спорт Iофтхьабзэхэр ащызэхэтщэн фае. Джары партиеу «Единэ Россием» ипроектэу «КIэлэцIыкIу спорт» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу щагу футболым иурысые фестиваль имуниципальнэ чэзыу тызкIыфежьэщтыр».\nПредыдущая «Нартхэм якъэбар уухын плъэкIыщтэп…»\nСледущая Мэлылъфэгъур имыкIызэ…


Адыгеим и ЛIышъхьэ ымакъэ ытыгъ — Адыгэ макъ\nАдыгеим, зэрэкъэралыгъо фэдэу, УФ-м и Конституцие гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэмкIэ тыгъуасэ щегъэжьагъэу амакъэ атынэу рагъэжьагъ. Ащ хэлэжьагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ. КъумпIыл Мурат ымакъэ зыщитыгъэр спорт Ордэунэу «Кобл Якъуб» зыфиIорэм къыщызэIуахыгъэ участкэу N 157-р ары.\nМы мафэм зымакъэ зытыгъэхэм ащыщыгъэх федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокинымрэ АР-м и Апшъэрэ хьыкум итхьаматэу Шумэн Байзэтрэ.\nСанитар шапхъэхэм адиштэу зэхащэгъэ Iофтхьабзэм ымакъэ зыщитыгъэ нэуж республикэм ипащэ журналистхэм упчIэу къатыгъэхэм джэуапхэр къаритыжьхэзэ, плебисцитым ыкIи шъолъырым щыпсэухэрэр ащ хэлэжьэнхэм мэхьанэшхо зэряIэр хигъэунэфыкIыгъ.\n— Тэ зэкIэми, Адыгеим исхэм, регион ыкIи къэралыгъом щыпсэурэ нэбгырэ пэпчъ зы унэгъошхоу тызэрэщытыр къыдгурыIоным мэхьанэшхо иI. Ащ изыкIыныгъэ къэтыухъумэн, социальнэ гухэлъхэм ыкIи къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм апае шIуагъэ къэзытырэ къэралыгъо политикэм ылъапсэ дгъэпытэн амал непэ тиI. Ар къызфэдгъэфедэн фае, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nФедеральнэ программэхэм, президентскэ гухэлъхэм ягъэцэкIэн Адыгеим зэрифэшъуашэу щызэхэщагъэ зэрэхъурэр АР-м и ЛIышъхьэ анахь шъхьаIэу хигъэунэфыкIыгъ. Ащ фэ-\nдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ инфраструктурэм хэхъоныгъэ ешIы, псэолъакIэхэр ашIых, IофшIэпIакIэхэр къызэIухыгъэнхэмкIэ амалышIухэр щыIэхэ мэхъу, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ къэгъэлъэгъонхэм шъолъырыр акIэхьэ.\n— Мы IофшIэныр тапэкIи лъыдгъэкIотэщт. Специалист купхэм Iоф зыдашIэгъэ гъэтэрэзыжьынхэм ыкIи обществэр зытегущыIагъэхэм УФ-м и Конституцие купкI къыхалъхьэ, къэралыгъом цIыфхэм гарантиеу аритырэр къыщаIо. Къэралыгъо IэпыIэгъум, пенсиехэр индексацие шIыгъэнхэм, урыпсэунымкIэ ахъщэ анахь макIэм МРОТ-р къыщымыкIэным ахэр анахьэу фэгъэхьыгъэх. УФ-м и Конституцие гъэтэрэзыжьынэу фашIыхэрэм ыуж щынэгъончъэным ыкIи къэралыгъом исуверенитет къэухъумэгъэнхэм, лъэпкъыбэ зыщыпсэурэ хэгъэгум тапэкIэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ылъапсэ гъэпытагъэ хъущт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ къызэкIолIэгъэ хэдзыпIэ участкэм Iофтхьабзэр щызэхэщагъэ зэрэхъугъэм уасэ фишIыгъ. АР-м хэдзынхэмкIэ и Гупчэ комиссие къызэритыгъэмкIэ, амакъэ зыщатырэ мафэм, пчэдыжьым сыхьатыр 8-м, участкэ 264-мэ япчъэхэр къызэIуахыгъэх. Мэкъуогъум и 25-м щегъэжьагъэу бэдзэогъум и 1-м нэс республикэм щыпсэухэрэм амакъэ атын алъэкIыщт. Мыр зэрифэшъуашэу, мэфэкI шIыкIэм тетэу регъэкIокIыгъэным фэшI амалышIухэр щыIэх. Джащ фэдэу щынэгъончъэным ишапхъэхэри къыдалъытагъэх. Зымакъэ зытыхэрэм зэкIэми ятемпературэ ашы, маскэхэр ыкIи Iалъэхэр аратых.\nЦIыфхэр яунэхэм арысхэуи амакъэ атын алъэкIыщт. Ар зэхэщагъэ зэрэхъурэм лъыплъакIохэм анаIэ тырагъэтыщт. УФ-м и Конституцие иволонтерхэми мыщ дэжьым яшIогъэшхо къагъакIо.\nПредыдущая ПынджшIэныр зыпкъ рагъэуцожьы\nСледущая Муфтий Адыгеи и Краснодарского края: «Важно сохранить межнациональное и межконфессиональное согласие»


МэфэкIым хэлэжьагъэх | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 09.11.2017\t/ РЕКЛАМА\t/\nЗэрэ Урысыеу щыкIогъэ акциеу «Ночь искусств» зыфиIорэм ОНФ-м илIыкIохэм яIахьышIу хашIыхьагъ. Лъэпкъ зыкIыныгъэм и Мафэ ипэгъокIэу общественникхэм этнографическэ диктант атхыгъ. Джащ фэдэу активистхэм Адыгэ Республикэм щыпсэухэрэр ыкIи хьакIэу къэкIуагъэхэр мы мэфэкIым мэхьанэу иIэм щагъэгъозагъэх.\nЛъэпкъ зыкIыныгъэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ митингэу республикэм щыIагъэм нэбгырэ мини 5,5-рэ фэдиз къекIолIагъ. Общественнэ организациехэм ялIыкIохэм, ныбжьыкIэхэм, Iоф зышIэхэрэм, Народнэ фронтым иактивистхэм быракъхэр аIыгъхэу урамхэу Краснооктябрьскэмрэ Пионерскэмрэ къарыкIуагъэх, лъэпкъ шIэжьымрэ зыкIыныгъэмрэ ягупчэ щыкIогъэ митингым хэлэжьагъэх.\n— Уилъэпкъ итарихъ зыщыбгъэгъупшэ хъущтэп, — къыIуагъ Урысые Народнэ фронтым ишъолъыр къутамэу Адыгэ Республикэм щыIэм иактивистэу Дмитрий Войновым. — Лъэпкъ зэфэшъхьафыбэ тикъэралыгъо щэпсэу, зыкIыныгъэ тазыфагу илъэу тыпсэуным тыфэбэнэн фае.


Препарат Баготирокс: инструкция по применению, цена, описание.\nЛ-тироксин 150 Берлин Хеми: инструкция по применению, цена, описание.\nЛ-тироксин 125 Берлин Хеми: инструкция по применению, цена, описание.\nЛ-тироксин 75 Берлин-Хеми: инструкция по применению, цена, описание.\nЭферокс: инструкция по применению, цена, описание.\nЛ-тироксин 50 Берлин Хеми: инструкция по применению, цена, описание.