Республика Адыгея - Щысэ зытепхын унагъох\nЩысэ зытепхын унагъох\nУнагъом иджэныкъо машIо и Мафэ ипэгъокIэу 2019-рэ илъэсым зэхащэгъэ Урысые зэнэкъокъоу «Илъэсым иунагъу» зыфиIорэм ыкIи мыщ ишъолъыр едзыгъо ахэлэжьагъэхэмрэ текIоныгъэ къащыдэзыхыгъэхэмрэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тыгъуасэ аIукIагъ. МэфэкI шIыкIэм тетэу кIогъэ зэхахьэм хэлэжьагъэх ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ зэнэкъокъум илъэныкъо зэфэшъхьафхэм чанэу закъыщызыгъэлъэгъогъэхэ зэшъхьэгъусэхэу Шэуджэн Кимэрэ Асиетрэ, Николай ыкIи Лариса Удаловхэр, Дачэ Беслъанрэ Маринэрэ, Олег ыкIи Анна Сидоровхэр, КIэмэщ Муратрэ Фатимэрэ, ахэм ялъфыгъэхэр, къакIэхъухьажьыгъэхэр.\nУрысые зэнэкъокъум изэхэщакIохэм зэфэхьысыжьэу ашIыгъэмкIэ, лъэныкъоу «Къоджэ унагъор» зыфиIорэм ащытекIуагъ Дачэ Беслъанрэ Маринэрэ яунагъо. Мы илъэсым чъэпыогъум и 29 — 31-м Москва щыкIощт зэхахьэм унагъор рагъэблэгъагъ, ащ къащафэгушIощтых.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ мэфэкI зэхахьэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ зафигъэзагъ, унагъор зыфэдэн фаемкIэ щысэшIу къызэрагъэлъагъорэр, ащкIэ ахэм зэрафэразэр хигъэунэфыкIыгъ.\n— ЗэгурыIоныгъэ зэрылъ, сабыибэ зэрыс унагъор обществэм ылъапс, шъо ахэм зэу шъуащыщ. Сыд фэдэрэ псэупIэ тыкIуагъэми, уахътэ къыхэтэгъэкIышъ, сабыибэ зэрыс унагъохэм адэжь теблагъэ, ахэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыфэдэм зыщытэгъэгъуазэ, Iофыгъо зэфэшъхьафхэм татегущыIэ, тишIуагъэ зэрядгъэкIыщтым тыпылъ. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным пшъэрылъ шъхьаIэу къыгъэуцухэрэм ащыщ унагъом, ным, кIэлэцIыкIугъом къэралыгъом ынаIэ атыригъэтыныр, IэпыIэгъу афэхъуныр. Ар зэрифэшъуашэу республикэм щыдгъэцэкIэным тыпылъ. Непэрэ зэIукIэгъум къекIолIэгъэ бзылъфыгъэхэр сабыйхэм япIункIэ, унагъом иджэныкъо машIо икъэухъумэнкIэ щысэтехыпIэу зэрэщытхэм дакIоу, ящыIэныгъэ гъогу къыщыхахыгъэ сэнэхьатми чанэу рэлажьэх, общественнэ щыIакIэм къыхэлажьэх, гъэхъэгъэшIухэр ашIых. Ащ фэдэ екIолIакIэр ары хэхъоныгъэ тэзыгъэшIыщтыр, зыпкъитыныгъэ къытхэзылъхьащтыр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nШъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъум илъэхъан унагъохэм ялIыкIохэм яеплъыкIэхэр, гъэхъагъэу яIэхэр къыраIотыкIыгъэх. Унагъор гъэпытэгъэным ыкIи ащ IэпыIэгъу фэхъугъэным ынаIэ зэратетымкIэ республикэм ипащэ къыфэрэзагъэх. Мыхэм илъэс шъэныкъом ехъугъэу зэдэпсэухэрэ зэшъхьэгъусэхэр, сабыибэ зыпIухэрэр, унэгъо ныбжьыкIэхэр ахэтых. Къэралыгъор, республикэр IэпыIэгъу къазэрафэхъухэрэм ишIуагъэкIэ ныбжьыкIэхэм къуаджэм къызэрагъэзэжьырэр, чIыгулэжьыным зыкъызэриIэтыжьыгъэр анахь шъхьаIэу къыхагъэщы.\n— Къуаджэр специалистхэм ащэкIэ. Ар къыдэтлъытэзэ, къэралыгъо программэу щыIэхэм яшIуагъэкIэ ныбжьыкIэхэр, зисэнэхьат хэшIыкI фызиIэ специалистхэр къоджэ псэупIэхэм къятщэлIэнхэм, IофшIэным кIэдгъэгушIунхэм тыпылъ, ар тапэкIи лъыдгъэкIотэщт, — къариIуагъ къэзэрэугъоигъэхэм КъумпIыл Мурат.\nЗэхахьэм хэлэжьэгъэ унагъохэм къафэгушIуагъэх ыкIи гущыIэ фабэхэр къафаIуагъэх АР-м ивице-премьерэу Наталья Широковамрэ Адыгеим IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ ипащэу Мырзэ Джанбэчрэ.\n— УФ-м и Президент, федеральнэ гупчэр IэпыIэгъу къытфэмыхъухэу мыщ фэдэ къэгъэлъэгъон дэгъухэр тиIэнхэ тлъэкIыщтыгъэп, ащкIэ ахэм лъэшэу тафэраз. Адыгеим зэрэщыпсэухэрэм тицIыфхэр рыгушхонхэм, джыри нахь хэхъоныгъэшIухэм тафэкIоным тишъыпкъэу Iоф дэтшIэщт. АщкIэ шъощ фэдэ унагъохэм бэкIэ тащэгугъы, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nIофтхьабзэм икIэухым мэфэкI зэхахьэм къырагъэблэгъэгъэ унагъохэм щытхъу тхылъхэр, шIухьафтынхэр республикэм ипащэ аритыжьыгъэх.\n02.09.2019 Ылъэгъугъэм осэшIу фишIыгъ


Зэнэкъокъур упчIэхэм яджэуап — Адыгэ макъ\nЗэнэкъокъур упчIэхэм яджэуап\nРедактор 03.07.2020 03.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nХэгъэгум футболымкIэ иапшъэрэ куп хэт командэхэм я 24-рэ ешIэгъухэр яIагъэх.\n2019 – 2020-рэ илъэс зэнэкъокъум кIэухэу фэхъущтыр къэшIэгъуае. Дышъэр «Зенит» ыхьыщтэу тэлъытэми, нэмыкI упчIэхэр ешIэгъу пэпчъ нахьыбэ мэхъух.\n2019 – 2020-рэ илъэс ешIэгъур заухыкIэ, апшъэрэ купым зы командэ е командитIу хагъэкIыщтэу зэхэщакIохэм къаIо. Унэшъо хэхыгъэ щыIэпышъ, я 15-рэ чIыпIэр къыдэзыхыщт командэри апшъэрэ купым къыхэнэжьынкIи пшIэхэщтэп.\nЯ 15 – 16-рэ чIыпIэхэр зыхьыщтхэр къэшIэгъуае, командэхэм гугъэр чIамынэу зэнэкъокъум хэлажьэх.\nАнахь макIэмэ, команди 6-мэ рэхьат яIэп. Апшъэрэ купым къыхэзыным тещыныхьэх «Крылья Советов», «Ахмат», «Оренбург», «Тамбов», «Рубин», фэшъхьафхэри. «Шъачэ» зэкIэлъыкIоу ешIэгъу заулэмэ текIоныгъэр къащыдихи, гурыт чIыпIэхэр зыIыгъ командэхэм ащыщ хъугъэ. А. Кокориныр, А. Заболотнэр, нэмыкIхэри адыгэмэ ятарихъ къалэу Шъачэ икомандэ дэгъоу щешIэх.\nЯ 24-рэ зэIукIэгъухэр\n«Урал» — «Тамбов» — 2:1, «Ростов» — «Арсенал» — 2:1, «Динамо» — ЦСКА – 0:0, «Рубин» — «Локомотив» — 0:2, «Спартак» — «Уфа» — 0:0, «Оренбург» — «Краснодар» — 0:3, «Зенит» — «Крылья Советов» — 2:1, «Ахмат» — «Шъачэ» — 1:1.\n«Крылья Советов» Самара дэгъоу ешIагъэу плъытэ хъущт, ау «Зенит» къышIуихьын ылъэкIыгъэп. Артем Дзюбэ пенальтикIэ гъогогъуитIо «Крылья Советов» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ, «Зенит» текIоныгъэр къыдихыгъ.\n«Ахмат» иешIакIоу Денис Глушаковыр нахьыпэкIэ «Спартак» Москва хэтыгъ. Д. Глушаковыр «Спартак» къызыхагъэкIым, иIэпэIэсэныгъэ къыригъэIыхыгъэп. ЗэIукIэгъу пэпчъ къэлапчъэм Iэгуаор щыдедзэ. «Ахмат» «Шъачэ» зыдешIэм, Денис Глушаковым хъагъэм Iэгуаор дахэу ридзагъ.\nАлексей Миранчук къахэщы\nМиранчук зэшхэу Алексей ыкIи Антон Краснодар краим къыщыхъугъэх, щапIугъэх. НэбгыритIури «Локомотив» Москва хэтых, Урысыем футболымкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ щешIэх.\n«Рубин» итренер шъхьаIэу Леонид Слуцкэм къызэриIуагъэу, командэм ипшъэрылъыр мыгъэ апшъэрэ купым къыхэнэжьыныр ары. «Локомотиврэ» «Рубинрэ» Казань зыщызэIокIэхэм, 2:0-у Москва икомандэ текIоныгъэр къыдихыгъ. Алексей Миранчук къэлапчъэм Iэгуаор гъогогъуитIо дидзагъ.\n«Локомотив» ыкIи «Крылья Советов» мэкъуогъум и 20-м зызэдешIэхэм, 1:1-у зэIукIэгъур аухыгъ. Самарэ иешIакIохэм текIоныгъэр ахьыным пэблэгъагъэх. ЕшIэгъу уахътэр заухым, судьям такъикъи 5 къафыхигъэхъуагъ. Аужырэ нэгъэупIэпIэгъухэм Алексей Миранчук шъхьэкIэ Iэгуаом еуи, хъагъэм ридзагъ.\nАлексей Миранчук «Локомотивым» хэтэу мыгъэ ешIэгъуищмэ ахэлэжьагъ, гъогъогуи 4 хъагъэм Iэгуаор ридзагъ.\nВиктор Гончаренкэм къыгъэзэжьыгъ\nЦСКА-р «Зенит» зыдешIэм, 4:0-у Санкт-Петербург икомандэ текIоныгъэр къыдихыгъ. ЗэIукIэгъур заухым, гумэкI-гупшысэхэм ахэтэу ЦСКА-м итренер шъхьаIэу В. Гончаренкэм лъэIу тхылъ къытхыгъ – иIэнатIэ IукIыжьынэу.\nТренер шъхьаIэм клубым ипащэхэр зеушъыихэм, командэм къыгъэзэжьыгъ, IофшIэныри ригъэжьэжьыгъ. ЦСКА-р «Спартак» зыдешIэм 2:0-у текIуагъ, Николай Вашич гъогогъуитIо къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ.\nЧерногорием щыщ тренер цIэрыIоу Миодраг Божович аужырэ илъэсым «Крылья Советов» итренер шъхьаIэу щытыгъ. Командэр апшъэрэ купым къыхэзынымкIэ гумэкIыгъохэр щыIэх. Ащ къыпкъырыкIэу М. Божович иIэнатIэ IукIыжьыгъ.\nАндрей Талалаевым игупшысэхэр\nУрысыем икомандэ зэфэшъхьафхэм А. Талалаевым тренер шъхьаIэу Iоф ащишIагъ. «Химки» аужырэ илъэсым пэщэныгъэ дызэрихьагъ, «Крылья Советов» пащэ фашIыгъ.\n— Хэгъэгум икомандэ анахь лъэшхэм ащыщэу «Локомотив» Москва зэIукIэгъур тшIуихьыгъэп. «Крылья Советов» иешIакIохэм сафэраз. ТапэкIэ тызэрэлъыкIотэщт шIыкIэхэм тягупшысэ, — къыIуагъ Андрей Талалаевым.\nАпшъэрэ купым къыхэзыщт командэхэр къэшIэгъуае зэрэхъугъэм къыхэкIэу хэгъэгум изэнэкъокъу гъэшIэгъонэу макIо. Тыжьыныр, джэрзыр зыхьыщтхэри шIэхэу къэнэфэщтхэп.\n1. «Зенит» — 56\n2. «Локомотив» — 47\n3. «Краснодар» — 44\n4. «Ростов» — 41\n5. ЦСКА – 37\n7. «Динамо» — 31\n8. «Уфа» — 31\n9. «Арсенал» — 28\n10. «Шъачэ» — 28\n11. «Урал» — 28\n12. «Рубин» — 26\n13. «Тамбов» — 25\n14. «Ахмат» — 24\n15. «Оренбург» — 23\n16. «Крылья Советов» — 22.\nМэкъуогъум и 30-м ыкIи бэдзэогъум и 1-м я 25-рэ ешIэгъухэр апшъэрэ купым щыкIуагъэх.\nЯ 26-рэ ешIэгъухэр\nКомандэ пэпчъ ешIэгъуи 5 къыфэнагъ.\nСледущая «Тикъэралыгъо инеущырэ мафэ тиIахь хэтэлъхьэ»


1 Сэ сы Паул. Тхьэм шIоигъуагъэти, Исус Христос иапостол сыхъугъ. Шъо, Тхьэм ицІыф лъапІэхэу Ефес къалэм* дэсхэу, Исус Христос зыгу илъхэу, ежь фэшъыпкъэхэм, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы.\nХристос тыгухэм зэрарылъым пае, гурэ псэрэкІэ Тхьэм ынэшІу къызэрэтщи-фэрэр\n3 Тхьэу ти Зиусхьанэу Исус Христос я Тэ щытхъушхор ий. Христос тыгухэм зэрарылъым пае, уашъом епхыгъэу, лъэныкъо пстэумкІи гурэ псэрэкІэ Тхьэм ынэшІу къытщифагъ.\n4 Сыда пІомэ, Тхьэм дунаир къыгъэхъуным ыпэкІэ, Христос тыгухэм зэрарылъымкІэ ежь ибынхэм ащыщ тыхъунэу тыкъыхихыгъ, тыгухэр къабзэхэу, лажьэ зи тимыІэу, шІулъэгъу тыгухэм арылъэу ежь ыпашъхьэ тыщыпсэуным пае.\n5 Исус Христос къыпкъырыкIэу, Тхьэм ежь ибынхэм ащыщ тыхъунэу бэшІагъэу тигъэнэфагъ, игъоу зэрилъытагъэм, ыгу хэлъыгъэм тетэу.\n6 Аущтэу зыкIишІагъэр ищытхъушхо тетэу ынэшІу къызэрэтщифагъэм пае, тэ щытхъу фэтшІыныр ары. Сыда пІомэ, ежь ы Къоу шІу ылъэгъурэм къыпкъырыкIэу Тхьэм инэу ынэшІу къытщифагъ.\n7 Христос ылъэу къащым щыкІэкІыгъэмкІэ гукIэгъушхо ыкIи шIугъэшхо къытфэзышIэрэ Тхьэм тэ тшъхьэ ыщэфыжьыгъ, типсэкІодхэри къытфигъэгъугъ.\n8 АкъылышIуагъэ пстэумрэ гурыІоныгъэ пстэумрэ хэлъэу\n9 игухэлъ шъэфэу Христос ригъэгъэцэкІэнэу ухэсыгъэр игъоу зэрилъытагъэм тетэу Тхьэм къыдгуригъэІуагъ.\n10 Тхьэм игухэлъэу игъо къызыскІэ ыгъэцэкІэщтыр, уашъохэми чІылъэми ащыІэр зэкІэ зы ышІыхэзэ, Христос итетыгъо ыІэчІэгъ чІигъэуцоныр ары.\n11 Христос тыгухэм зэрарылъым пае, Тхьэм тэри ІахьышІур къытфигъэшъошагъ. Тхьэм гухэлъэу ыухэсыгъэм тетэу, а ІахьышІур къытлъыIэсынэу бэшІагъэу ыгъэнэфагъ. Ежьыр ары игухэлърэ ишIоигъоныгъэрэ атетэу Іоф пстэури зыгъэцакІэрэр.\n12 Тхьэм аущтэу зыкIишІагъэр тэ апэрэхэу Христос щыгугъыхэу, пэплъагъэхэм Тхьэм илъытэныгъэшхо щытхъу фэтшIыныр ары.\n13 Шъо шъугухэми Христос арылъ хъугъэ. Христос шъугухэм арылъ зыхъугъэр шъыпкъагъэм ехьылІэгъэ къэбарэу, шъумыкІодэу шъукъэзгъэнэжьырэ къэбарышІур зызэхэшъухыгъэр ары. ХристоскІэ шІошъхъуныгъэ шъуиІэ зэхъум, Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапІэу тыкъызэригъэгугъагъэр мыхъурым фэдэу шъугухэм къарилъхьагъ.\n14 Тэ, Тхьэм ицІыфхэм, тшъхьэхэр ыщэфыжьыхэфэ, ІахьышІур къызэрэтлъигъэIэсыщтымкІэ Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ тишэсы*, Тхьэм илъытэныгъэшхо щытхъу фэтшІыным пае.\n15 Арышъ, Зиусхьан Исус шІошъхъуныгъэу фышъуиІэмрэ шIулъэгъоу Тхьэм ицІыф лъапІэхэм афышъуиІэмрэ якъэбар зызэхэсхыгъэм щегъэжьагъэу,\n16 Тхьэм селъэІу зыхъукІэ, шъуигугъу сэшІы, шъощ паий Тхьэм щытхъу фэсэшІ зэпыт.\n17 Ти Зиусхьан Исус Христос и Тхьэу, щытхъушхо зиІэ Ты лъапІэм сызэрелъэІурэр, шъо ежь нахьышІоу шъушІэным пае, ежь ы Псэ ЛъапІэу акъылышIу тиІэ зыгъэхъурэри, Тхьэр зыфэдэр къытфэзгъэнафэрэри шъугухэм къарилъхьаныр ары.\n18 Шъугухэр къыгъэплъэжьынхэуи Тхьэм селъэІу. Ащ фэдэу сызфелъэІурэр гугъапІэу Тхьэр къызфышъоджагъэр шъушІэныр ары, ицІыф лъапІэхэм тырягъусэу щытхъушхо зиІэ Іахьышхоу къытлъигъэIэсырэри\n19 шъушIэныр ары, тэ, шІошъхъуныгъэ зиІэхэм, тыгухэм арылъэу, Тхьэм илъэкІышхоу гъунэ зимыІэри шъушIэныр ары.\n20 А лъэкІышхор зыфэдэр лъэкІышхоу Тхьэм Христос лІагъэхэм къызэрахигъэтэджыкІыжьэу, иджабгъукІэ уашъом зэрыщызыгуигъэтІысхьагъэр ары.\n21 Іэшъхьэтетхэми, тетыгъо зиІэ пстэуми, кІочІэшхо пстэуми, пэщэ пстэуми, мы дунаим имызакъоу къэкІощт дунаими зигугъу щашІырэ цІэ пстэуми Тхьэм Христос апшъэ ышІыгъ.\n22 ЩыІэ пстэури Христос ылъэгу чІэгъ чІигъэуцуи, зэкІэми апшъэ щыІэнэуи, чылыс зэІукІэм ышъхьэнэуи ыгъэнэфагъ Тхьэм.\n23 Чылыс зэІукІэр – Христос ыпкъ. Христосэу тыдэкІи щыІэ пстэуми щыкІагъэ зи ямыІэу, икъугъэу зыгъэхъурэр икъугъэу чылыс зэІукІэм хэлъ.


Зы нарт лIыхъужь: Абазэ Ибрахьим - Jıneps Gazetesi\nAna Sayfa Anadilimde Jıneps Adığece / Адыгэбзэ Зы нарт лIыхъужь: Абазэ Ибрахьим\n1966-1968-рэ илъэсхэм Анкара сыщеджэзэ журналэу «кавказ-ыр» къыдэзгъэкIырэ адыгэ интеллигентэу Цушъхьэ Иззет нэIуасэ сыфэхъугъагъ. А уахътэм журнал къыдэбгъэкIыным къиныгъуабэ пылъыгъ. Абазэ Ибрахьимыгъ Цушъхьэ Иззэты анахь дэIэпыIэгъушIоу иIагъэр. А илъэсхэм апэу адыгэ хэкум ныдэлъфыбзэкIэ къыдэкIырэ тхылъхэр тыркуемкIэ къытIэкIэрыхьэ хъугъагъэ. Сэри адыгабзэ тхылъхэм сяджэным сыкIэхъопсыщтыгъ. А лъэхъанэм зэрэ тыркуеу адыгабзэкIэ тхакIэ еджакIэ зышIэщтыгъэ нэбгырэ зырызмэ зыкIэ ащыщыгъ Абазэ Ибрахьимэ. Сэри ныдэлъфыбзэмкIэ тхэкIэ еджакIэ сэзгъэшIэгъагъэр Абазэ Ибрахьим. А.\nИбрахьимэдэхэр Анкарам улуджанлар районым щыпсэущтыгъэх. ТхакIэ еджакIэрэ адыгэ алфавитымрэ зэзгъэшIэным пае пчъагъэрэ Ибрахьимэдэхэм яунэ сыщыIэнэу хъугъагъэ. Абазэ Ибрахьимэ цIыф губзыгъэу, чанэу, сэмэркъэу дахэ хэлъэу щытыгъ. ТыркуемкIэ адыгэ лъэпкъ Iофыгъор апэу къызгурыIуагъэмэ ащыщыгъ. Адыгэ цIыфмэ лъэпкъ зэхашIэ яIэ хъуным гурэ псэрэкIэ дэлэжьэщтыгъ.\nА илъэситIум къынэужь сэ Анкарэм сыдэкIыжьынэу хъугъагъэ. Абазэ Ибрахьимэрэ илъэсыбэрэ тызэIукIэжьыгъэп. 1994-рэ илъэсым Мыекъуапэ сыкъэкощыжыгъагъ. Сыдфэдэми «дунаер цIыкIу» зэраIоу Абазэ Ибрахьимэрэ джыри зэу тигъогупэхэр зэнэсыжьынэу хъугъэх. СиIофшIэгъоу Цей Азэ Ибрахьимэ ыкъо Беркъукъ шъхьагъусэ фэхъугъагъ. Мы хъярым Ибрахьимэрэ сэрырэ тиныбджэгъуныгъэр дгъэпытэн лъыдгъэкIотэн амал къыздихьыгъагъ. Анкара сызэкIом пчъагъэрэ Ибрахьимэ иунэ сищыхьэкIагъ. Ежьыри Налъщыкъ къызэкощыжьым нахь тызэIукIэ тызэрэлъэгъу хъугъагъэ.\nАбазэ Ибрахьимэ иныдэлъфыбзэр, илъэпкъ культурэр инэу шIузылъэгъурэ цIыфыгъ. Лъэпкъым ыбзэрэ икультурэрэ къигъэнэжьыным, къыухъумэным пае зэрэфэлъэкIэу, зышъхьэмысыжьэу Iоф дишIагъ. Тыркубзэ-Адыгабзэ гущыIалъэ зэхигъэуцуагъ ыкIи тхылъэу къыдигъэкIыгъ. Адыгэщхэм, адыгацIэхэм, адыгэ щэн хабзэхэм яхьылIагъэу тхылъхэр къыдигъэкIыгъэх. Итхылъмэ ащыщхэр къысфыригъэхьагъэу Мыекъуапэ дэт тхылъ тучанхэм афэсыугощыгъагъэх. Идунай ымыхъожьыгъагъэмэ джыри къыдигъэкIын тхылъхэр, ышIэн Iофхэр иIагъэх.\nИдунай ыхъожьынымкIэ зымафэ нэхъ къэмынагъэу къэсымэджагъэу Ибрахьимэ дэжь врач къащэгъагъ ипсэуныгъэ ирагъэуплъэкIунэу. «Врачым ешIу псынкIэу сигъэхъужьынэу, неуш Iофыбэ сиI згъэцэкIэн фаеу»- ыIогъагъэу инысэ Азэ къеIотэжьы.\nАбазэ Ибрахьимэ ицIыфышIугъэ, исэмэркъэу дахэхэр, илъэпкъ фэшI емызэщэу зэрэлэжьэщтыгъэр тщыгъупщэжьыщтэп. ТыщыIэфэ шIукIэ дахэкIэ тыгу илъыщт.\nÖnceki İçerikАбазэ Ибрахьим и фэеплъу…\nSonraki İçerikИ псэуныгъэр гурыфlыгъуэт лъэпкъым дежкlэ…


Адыгэ Хэку Таймс: Краснодар фащистхэр зеуагъэхэм ащыщ Адыгэ кIалэ дунаем ехыжьыгъ\nКраснодар Урыс фащистхэр зеуагъэхэм ащыщ Адыгэ кIалэ, Iэщынэ Темур жъоныгъуакIэм и 14-м дунаем ехыжьыгъ. Ар фащистхэм рахыгъэ утым ылIыкIыгъ.\nАдыгэ къалэ дэт смэджэщым щылажьэрэ докторхэм чэщныкъом Темур игу къэуцуи дунаем ехыжьыгъ къаIуагъ. Джащ фэдэу къиIотагъ темур ищыпхъу Iэщынэ Рузанэ. Неущ жъоныгъуакIэм и 15-м Темур зыщыщ Адыгэ къуаджэу Пэнэжъыкъуай щычIалъхьэжьыщт.\nЩъугу къэтэгъэкIыжьы, жъоныгъуакIэм и 10-м чэщым нэбг 40 фэдиз хъурэ Урыс фащистхэр Адыгэ кIалэхэр зычIэс щхапIэм къычIэлъадэхи къауагъэх. Нэбг 8 утхэр рахыгъ. Ахэм ащыщэу Iэщынэ Темур иIофхэр дэеу Краснодар смэджэщым ахьыгъ ау смэджэщыр зигъэзакIохэрэм Темур чIагъэгъолъхьэнэу адагъэп, Адыгеим щыщхэм теIазэрэп аIуагъ. ЫтIанэ Темур Адыгэ къалэ дэт смэджэщым къахьыгъагъ. Мы къэбарым щыщгорэхэр ИА kp.ru ытхыгъэм къыхэтхыгъ.\nЖъоныгъуакIэм и 14, 2014


ЦIыфхэм гухахъо хагъотэнэу | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгэ Республикэм ыныбжь илъэс 25-рэ зэрэхъурэм ихэгъэунэфыкIын фэгъэзэгъэ зэхэщэкIо комитетым тыгъуасэ зэхэсыгъо иIагъ.\nАщ тхьамэтагъор щызэрихьагъ АР-м и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан. АР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет ипащэу Шъхьэлэхъо Аскэр республикэм июбилей ихэгъэунэфыкIын фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэу агъэнэфагъэхэм яплан нэIуасэ фишIыгъэх.\nАщ къызэриIуагъэмкIэ, республикэ министерствэхэмрэ ведомствэхэмрэ предложениеу къахьыгъэхэр къыдалъытэхэзэ ар зэхагъэуцуагъ. Спорт ыкIи нэмыкI лъэныкъохэмкIэ зэнэкъокъухэр, олимпиадэхэр, къэгъэлъэгъон зэфэшъхьафхэр, концертхэр, фестивальхэр, нэмыкI Iофтхьабзэхэр ащ щыгъэнэфагъэх, зэкIэмкIи 58-рэ мэхъу.\nЧъэпыогъу мазэу республикэм ыныбжь илъэс 25-рэ зыщыхъурэм иапэрэ мафэхэм ыкIи чъэпыогъум и 5 мэфэкI мафэм зэхащэщтхэм ар нахь къащыуцугъ.\nХабзэ зэрэхъугъэу, Мыекъуапэ ермэлыкъ щыкIощт, концертхэр, къэгъэлъэгъонхэр, спорт зэнэкъокъухэр зэхащэщтых, пстэури мэшIоустхъокIэ аухыщт. Адыгэ культурэм и Дунэе фестивалэу илъэситIум зэ зэхащэрэри Адыгэ Республикэм ыныбжь илъэс 25-рэ зыщыхъурэм тефагъ, ар чъэпыогъум и 2-м къызэIуахыщт ыкIи и 6-м зэфашIыжьыщт.\nДжащ фэдэу юбилеим ипэгъокIэу нэбгырэ 25-рэ къушъхьэу ЧIыгушъхьэ дэкIоенэу Iофтхьабзэхэм къадыхэлъытагъ. АР-м чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэ органхэм Iоф адэшIэгъэнымкIэ и Комитет ипащэу КIэдэкIое Руслъан зэхэсыгъом къызэрэщиIуагъэмкIэ, шышъхьэIу мазэм и 10-м нэс купыр къушъхьэм илъэгапIэ нэсынышъ, Адыгеим ибыракъ ащ щагъэIэщт.\nАР-м и ЛIышъхьэ нэмыкI Iофтхьабзэу планым щыгъэнэфагъэхэм ащыщхэми нахь игъэкIотыгъэу защигъэгъозагъ, зэрэкIощтхэм къыкIэупчIагъ. Планым зэрэщытэу ащ дыригъэштагъ, ау джыри къыдалъытэн фаехэр къыгъэнэфагъэх, зымыгъэрэзагъэхэр къыхигъэщыгъэх, агъэтэрэзыжьынхэу ахэм афэгъэзагъэхэм къафигъэпытагъ.\nЮбилеим ихэгъэунэфыкIын Мыекъуапэ имызакъоу, зэкIэ муниципальнэ образованиехэр къыхэлэжьэнхэм, ахэм ащыпсэухэрэми мэфэкIыр зэхашIэным фэшI Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр ащызэхэщэгъэнхэм анаIэ тырагъэтынэуи къариIуагъ.\nАР-м и Премьер-министрэу КъумпIыл Мурат иеплъыкIэхэр къыриIотыкIыхэзэ, Iофтхьабзэхэр, анахьэу цIыфыбэ зыхэлэжьэщтхэр ыкIи къызэкIолIэщтхэр, щынэгъончъэу зэхэщэгъэнхэр анахь шъхьаIэу зэрэщытым къыкIигъэтхъыгъ. Ащ къыпкъырыкIыхэзэ, мафэу зыщызэхащэщтхэм джыри зэ ахэплъэжьынхэу, ищыкIагъэмэ, зэхъокIыныгъэхэр фашIынхэу ахэм афэгъэзагъэхэм къафигъэпытагъ, къэзытхырэр Адыгэ Макъ.\n«Адыгеир ежь-ежьырэу зиIыгъыжьын амал зиIэ хъугъэ, зыпкъ иуцогъэ субъект-хэм ясатырэ хэуцуагъ», - къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ пстэури къызэфихьысыжьызэ. - Арышъ, республикэр зызэхащагъэр илъэс 25-рэ зэрэхъурэр ифэшъуашэм тетэу хэгъэунэфыкIыгъэныр шIокI зимыIэ Iоф. ЦIыфэу щыпсэухэрэр ары пстэури зыфатшIэрэр, мэфэкIым ихэгъэунэфыкIын ахэм язэрар хэлъынэу щытэп, гухахъо хагъотэн фае нахь. Ар зыщышъумыгъэгъупш. Гъэхъагъэу республикэм иIэхэр мыщ фэдэ мэфэкIхэр ары анахьэу къызщылъэгъонхэ фаер.


О состоянии дел в сфере соблюдения и защиты законных интересов предпринимателей в период борьбы с коронавирусной инфекциейКоронавирусым пэуцужьыгъэным илъэхъан предпринимательхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм фэгъэхьыгъ\nКоронавирусым пэуцужьыгъэным илъэхъан предпринимательхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм фэгъэхьыгъ\nРегионым ипарламент и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, ащ игуадзэхэу Iащэ Мухьамэдрэ Шъэо Аскэррэ, парламент комитетхэм япащэхэр, лъыплъэн, уплъэкIун ведомствэхэм ялIыкIохэр бэмышIэу IукIагъэх УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ ФедерациемкIэ и Совет РегламентымкIэ ыкIи парламентскэ IофшIэныр зэхэщэгънымкIэ и Комитет итхьаматэ иапэрэ гуадзэу Светлана Горячевам. А хъугъэ-шIагъэм епхыгъэу республикэ парламентым изэхэсыгъо Федеральнэ Законэу «Урысые Федерацием къэралыгъо уплъэкIуныр (лъыплъэныр) ыкIи муниципальнэ уплъэкIуныр щызэхэщэгъэнхэм фэгъэхьыгъ» зыфиIорэм ипроект итегущыIэн къыхиубытэу Адыгэ Республикэм предпринимательхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ и Уполномоченнэу Зэфэс Вячеслав къыгъэхьазырыгъэ къэбарым едэIугъэх. Ар фэгъэхьыгъагъ коронавирусым зыщыпэуцужьыхэрэ лъэхъаным предпринимательхэм яфедэхэмрэ яфитыныгъэхэмрэ къэухъумэгъэнхэм ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет.\n– Iоф зытшIэрэм къыщыублагъэу республикэм ипредпринимательхэм гъогогъу мини 10-м ехъурэ зыкъытфагъэзагъ. Ахэм азыныкъом нахьыбэр яфедэ хэлъэу зэшIотхыгъ. Илъэс къэс зыкъызэрэтфагъэзэрэ пчъагъэм хэхъо. Ащ къегъэлъагъо предпринимательхэм цыхьэ нахь къытфашIы зэрэхъугъэр. ТиIофшIэнкIэ анахь къэгъэлъэгъон шъхьаIэр ащ ишыхьат – бизнесым административнэу зэрэтеIункIэхэрэм ииндекс. Къыхэзгъэщын ащкIэ Адыгеим я 3-рэ чIыпIэр зэриIыгъыр, - къыIуагъ Зэфэс Вячеслав пэублэм.\nАщ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, пандемием илъэхъан анахьыбэу зыкъызэрафагъэзагъэр субсидиехэм япхыгъ. Анахь зыгъэгумэкIыщтыгъэхэр ОКВЭД-хэм ащыщыбэ коронавирусым нахь зэрарыбэ зэригъэшIыгъэхэм ахэфэнэу зэрэмыхъугъэр ары, анахьэу ОКВЭД-хэу: 47,1-р, 47,8-р, 47,9-р, 45,2-р. Ащ къыхэкIэу субсидие ахэм аратыгъэп. УФ-м и Правительствэ и Постановлениеу N 434-р ыкIи N 576-р заштэхэм ыуж Iофхэр нахь къэбырсырыгъэх. Адырэ ОКВЭД-хэу коронавирусым зэрар зэрихыгъэкIэ алъытагъэхэми игъом банкхэм субсидие къаратыгъэп.\n– ГъогогъуитIоу Мыекъопэ прокуратурэм зыфэзгъэзэнэу хъугъэ, Iофыр зэшIохыгъэным фэшI. КъызэрэтэолIэгъэ Iофыгъохэр зэфэпхьысыжьмэ, ахэм янахьыбэр унэе предпринимательхэу мыгъомылэпхъэ товархэр зыщэхэрэр, шхапIэхэр зыIыгъхэр, туристическэ секторыр, транспортым итехническэ зытет лъыплъэхэрэр, парикмахерскэхэр, химчисткэхэр, цIыфхэр зезыщэхэрэр ары зыкъытфэзыгъэзагъэхэр. Ахэм юридическэ консультацие яттыгъ, IэпыIэгъуи тафэхъугъ. Банкым реструктуризациеу ригъэкIокIырэм епхыгъэ Iофыгъохэм ямэхьанэ къыпкъырыкIызэ, Уполномоченнэм Национальнэ Банкым Зэзэгъыныгъэ дишIыгъ предпринимательхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм фэгъэхьыгъэу. Iофхэм ащыщхэм УФНС-м илIыкIохэр къыхэлажьэхэзэ тахэплъагъ, - къыхигъэщыгъ Зэфэс Вячеслав.\nДжащ фэдэу ащ къыхигъэщыгъ мы илъэсым игъэтхапэ къыщыублагъэу КНО-м уплъэкIунэу ышIыгъэхэми Уполномоченнэм ынаIэ зэратетыгъэр. ЛъыплъэкIо къулыкъухэм ащыщхэм уплъэкIунхэр бэкIэ нахь макIэ ашIыгъэх.\nМы лъэныкъомкIэ щыIэ законодательствэр нахь гъэтэрэзыгъэнымкIэ предложениеу Уполномоченнэм къыхьыгъэхэр къыдалъытагъэх ыкIи УФ-м ФедерациемкIэ и Совет РегламентымкIэ ыкIи парламентскэ IофшIэныр зэхэщэгъэнымкIэ и Комитет агъэхьыгъэх ахэм ахэплъэнхэм фэшI. Ахэр зыфэгъэхьыгъэхэр коронавирусым зэрар нахь зэригъэшIыгъэкIэ алъытэрэ отраслэхэм яперечень нахь зырагъэушъомбгъуныр; бизнесым хьакъулахь емыгъэтыгъэным, бэджэнд уасэм итын 2022-рэ илъэсым нэс зэпыгъэугъэным, АР-м и ЛIышъхьэ дэжь бизнесыр къэухъумэгъэнымкIэ Совет щызэхэщэгъэным иамал щыIэным.


ТекIоныгъэм и Мафэ зэрифэшъуашэу хагъэунэфыкIыщт — Адыгэ макъ\nТекIоныгъэм и Мафэ зэрифэшъуашэу хагъэунэфыкIыщт\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат фондэу «ТекIоныгъ» зыфиIорэм изэхэщэкIо комитет изэхэсыгъо тыгъуасэ хэлэжьагъ. Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызщыдахыгъэр илъэс 75-рэ зэрэхъурэр къэкIорэ илъэсым зэрифэшъуашэу хэгъэунэфыкIыгъэным тегущыIагъэх.\n— МэфэкIым мэхьанэу иIэр пстэуми къагурыIон, ар IофтхьабзэхэмкIэ баеу, цIыфхэмкIэ гуIэтыпIэу хэгъэунэфыкIыгъэным тишъыпкъэу Iоф дэтшIэн фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — ГъэшIэгъонэу, гум къинэжьынэу зэхэтщэным тыпылъыщт. Республикэм псэупIэхэу итхэр мэфэкIым къыхэдгъэлэжьэнхэ фае. Ветеранхэм анахьэу тынаIэ атедгъэтыныр пшъэрылъ шъхьаI. IофшIэнхэм ныбжьыкIэхэр, юнармейцэхэр ахэтщэнхэ фае.\nКъэкIорэ илъэсым ижъоныгъокIэ мазэ нэс Паркэу «Патриот» зыфиIорэм гъэцэкIэжьынхэр щашIынхэ ыкIи Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр ащ щырагъэкIокIынхэ гухэлъ зэрэщыIэр КъумпIыл Мурат игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Мыщ нахь цIыфыбэ къекIолIэным зэрэпылъыщтхэр ащ къыIуагъ.\nТекIоныгъэм фэгъэхьыгъэ саугъэтхэр агъэцэкIэжьынхэм Iофыгъохэу япхыгъэхэми зэхэсыгъом щатегущыIагъэх. Ахэм анаIэ атырагъэтынэу республикэм и ЛIышъхьэ муниципалитетхэм пшъэрылъ афигъэуцугъ. Адыгеим псэупIэхэу ит пстэуми IофшIэнхэр зэращыкIонхэ фаер КъумпIыл Мурат игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Зэхэсыгъом къызэрэщаIуагъэмкIэ, 2020-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 9-м ехъулIэу объект 34-мэ гъэцэкIэжьынхэр ащыкIощтых. Ащ нэмыкIэу, лIыхъужъныгъэу къахэфагъэмкIэ мемориальнэ плитэхэм ацIэхэр атетхэгъэныр къэзылэжьыгъэ нэбгырэ 51-рэ агъэнэфагъ.\n«Книга Памяти» зыфиIорэ тхылъым ия 5-рэ томрэ «Победители» зыфиIорэм ия 4-рэ томрэ якъыдэгъэкIын республикэм Iоф щыдашIэ. Муниципальнэ образование пэпчъ ащ хэлажьэ. «75 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941 — 1945гг.» зыфиIорэ медалыр зыфагъэшъошэщтхэм ягугъу зэхэсыгъом къыщашIыгъ. Тызыхэт илъэсым ишэкIогъу мазэ и 1-м ехъулIэу мыщ фэдэ медаль къаратынэу нэбгырэ 2664-рэ агъэнэфагъ.\nПредыдущая Тыгъэгъазэм и 3-р – сэкъатныгъэ зиIэхэм я Дунэе маф\nСледущая Боксым имэфэкI шъыпкъагъ


АР-м и ЛIышъхьэ иIофшIэгъу зэIукIэгъу | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nРеспубликэм иэнергетическэ комплекс ихэхъоныгъэ, псэолъакIэхэр шIыгъэнхэм ыкIи нэмыкIхэм атегущыIагъэх Адыгеим и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъанрэ ПАО-у «Кубаньэнерго» зыфиIорэм игенеральнэ директорэу Александр Гавриловымрэ зызэIокIэхэм. Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэу КъумпIыл Мурати а зэIукIэгъум хэлэжьагъ.\nПстэуми апэу язэдэгущыIэгъу ублапIэ фэхъугъэр республикэм иэнергетикэ ихэхъоныгъэ Александр Гавриловым иIахь зэрэхишIыхьагъэм пае Адыгеим и ЛIышъхьэ медалэу «Адыгеим и Щытхъузехь» зыфиIорэр ащ зэрэритыжьыгъэр ары.\nТхьакIущынэ Аслъан зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, республикэмрэ энергетическэ компаниемрэ язэдэлэжьэныгъэ шIуагъэ къытэу лъэкIуатэ.\n«Кубаньэнерго» зыфиIорэм ипащэхэм тафэраз тызэрэзэхашIыкIырэм, ублэпIакIэхэмкIэ IэпыIэгъу къызэрэтфэхъухэрэм апае. Непэ республикэм хэхъоныгъэ ешIы, цIыфхэр зыщыпсэущтхэ унакIэхэр, социальнэ псэуалъэхэр ашIых. Туризмэм зызэриушъомбгъурэм елъытыгъэу инвесторхэм Адыгеим нахь лъэшэу анаIэ къытырадзагъ. Ау тапэкIэ тылъыкIотэным, пэрыохъоу щыIэхэр щыдгъэзыенхэм апае энергетическэ кIуачIэхэми нахь ахэдгъэхъон фае. Инфраструктурэм мылъкоу пэIудгъахьэрэм къыхэкIэу бюджетми нахь хэхъощт, цIыфхэми ящыIакIэ нахьышIу хъущт», - къыIуагъ республикэм и ЛIышъхьэ.\nАлександр Гавриловым Iофэу ышIэрэм, компанием республикэм щызэшIуихырэ Iофтхьабзэхэм осэ ин къызэрафишIыгъэм пае Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэфэразэр къыIуагъ, тапэкIи шIуагъэ къэзытыщт зэдэлэжьэныгъэм зэрэфэхьазырыр къыхигъэщыгъ. ГущыIэм пае, ПАО-у «Кубаньэнерго» зыфиIорэмрэ Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинетрэ зэдызэхагъэуцогъэ программэу Адыгэ Республикэм иэлектросетевой комплекс ихэхъоныгъэ фэгъэхьыгъэр 2015 - 2019-рэ илъэсхэм ателъытагъэу щыт.\nА программэм къызэрэдилъытэрэм тетэу Мыекъуапэ, Мыекъопэ, Джэджэ ыкIи Кощхьэблэ районхэм электричествэр зэрыкIорэ линиехэмрэ подстанциехэмрэ ащызэтрагъэпсыхьажьыщтых, техникэм ылъэныкъокIи нахь агъэкIэжьыщтых.\nЗэхэубытагъэу къэпIон хъумэ, мы компанием 2019-рэ илъэсым нэс ипрограммэ сомэ миллиардрэ миллион 598-рэ пэIухьащт, ащ щыщэу республикэм 2016-рэ илъэсым иэнергетикэ ихэхъоныгъэ сомэ миллион 997,8-рэ фэдиз компанием пэIуигъэхьан мурад иI. Мы илъэсым МыекъуапэкIэ подстанциеу «Северная» зыфиIорэмрэ Мыекъопэ районымкIэ подстанциеу «Хаджохрэ» ятрансформатор кIуачIэхэм ахагъахъоу рагъэжьэщт.\nМэкъуогъум подстанциеу «Адыгейская» зыфиIорэм ишIын аухыщт ыкIи атIупщыщт, джащ фэдэу подстанциехэу «Инэмрэ» «Пэнэжьыкъуаерэ» язэтегъэпсыхьанкIэ проект-лъыхъон Iофыгъохэр зэшIуахыщтых. ПАО-у «Кубаньэнерго» зыфиIорэр купэу «Россетым» хэхьэ ыкIи Краснодар краимрэ Адыгэ Республикэмрэ электроэнергиер аIэкIэгъэхьэгъэным фэгъэзагъ.\nАдыгэ электрическэ сетьхэм квадрат километрэ мини 10 фэдиз хъурэ чIыпIэу нэбгырэ мин 500-м ехъу зыщыпсэурэм ифэIо-фашIэхэр агъэцакIэх. Предприятием электроэнергиер муниципальнэ образованиймэ: Мыекъопэ, Джэджэ, Шэуджэн, Кощхьэблэ, Красногвардейскэ районхэм ыкIи Мыекъуапэ, джащ фэдэу Краснодар краимкIэ Шытхьэлэ ыкIи Апшеронскэ районхэм аIэкIегъахьэ.


Узыфэсакъыжьыным нахьышIу щыIэп | Адыгэ Макъ\nУзыфэсакъыжьыным нахьышIу щыIэп\nГъэмэфэ мэфэ фабэхэм цIыфхэм гуIэтыпIэу къыхахырэр псы Iушъохэм аIусынхэр, псым зыщагъэпскIыныр ары. Мыщ фэдэ чIыпIэхэм непэ цIыфыбэ ащызэрэугъои, ау умышIэрэ псым зыбгъэпскIынэу ухэхьаныр зэрэщынагъор зэкIэми икъоу къагурыIорэп.\nАхэм сакъыныгъэ къызэрэзыхамыгъафэрэм къыхэкIэу гумэкIыгъуабэм ахэфэх, псым екIодылIэхэу къыхэкIыхэрэми япчъагъэ макIэп.\nАР-м къошъо цIыкIухэмкIэ и къэралыгъо инспекцие иотдел ипащэу ХъутIыжъ Мурат къызэриIуагъэмкIэ, 2018-рэ илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу псым нэбгырэ 13 ытхьэлагъ, блэкIыгъэ илъэсым а пчъагъэр 14 хъущтыгъэ, ахэм сабыищ ахэтыгъ. Гъэмэфэ лъэхъаныр пштэмэ, нэбгыри 5 псым ытхьэлагъ, гъэрекIо ытхьэлагъэр нэбгыри 8 хъущтыгъэ. Амыгъэунэфыгъэхэ чIыпIэхэм цIыфхэм зызэрэщагъэпскIырэм мы тхьамыкIагъохэр къыкIэлъэкIох.\n— ПсыгъэпскIыпIэкIэ узыхахьэхэ мыхъущтхэм ар зытетхагъэхэ табличкэхэр аIутых нахь мышIэми, цIыфхэм къырадзэхэрэп, псым хэхьэх, — еIо инспекцием иIофышIэ. — ЫужкIэ ащ гумэкIыгъохэу къызыдихьынхэ ылъэкIыщтхэм ягупшысэхэрэп, ежьхэм ашъхьэ къызэрихьэу мэпсэух. Анахьэу цIыфыр ешъуагъэ зыхъукIэ нахь къаи-\nгъэ мэхъу. Чэфым зэрихьэу ар псым зыхахьэкIэ ыгу фэщэчырэп, ылъакъохэр еубытыхэшъ, къедэIужьхэрэп, джары нахьыбэрэмкIэ псым ытхьалэхэу къызыкIыхэкIырэр. АщкIэ щысэу къэпхьын плъэкIыщтыр бэ.\nЗызыщыбгъэпскIы мыхъущт чIыпIэхэм ахахьэхэрэм апае хэбзэгъэуцугъэ аштагъэу Iоф ешIэ. Мыщ къыдилъытэхэрэ шапхъэхэр зыукъохэрэм тазырхэр атыралъхьэх. Арэу щытми, ащи къыгъэуцухэрэп.\nСпециалистхэм къызэраIорэмкIэ, зызыщыбгъэпскIы хъущт чIыпIэ закъоу Мыекъуапэ дэтыр къэлэ бассейныр ары. Щынэгъончъэным мыщ лъэшэу анаIэ щытырагъэты. ЦIыфхэр къэзыгъэнэжьрэ отрядым бассейным мафэ къэс къулыкъур щехьы. Нэбгырищыр лъэгапIэм тетхэу зызыгъэпскIыхэрэм алъэплъэх, зы нэбгырэр къуашъом исэу къекIокIы, ахэм ящыкIэгъэ Iэмэ-псымэхэр зэкIэ аIэкIэлъых.\nЦIыфхэр къэзыгъэнэжьырэ отрядым иIофышIэхэм къызэраIуагъэмкIэ, мы гъэмафэм бассейным зыпари щитхьэлагъэп, ау мафэ къэс пIоми ухэмыукъонэу хъугъэ-шIэгъэ тхьамыкIагъохэр къыщэхъух. Анахь цIыкIухэм апае бассейным чIыпIэ хэхыгъэ иI, ахэм янэ-ятэхэр ямыгъусэхэу псым хагъахьэхэрэп.\nСыд фэдизэу псыр щынэгъончъэу щытми, узыфэсакъыжьыным нахьышIу щыIэп. Арышъ, зикъэбар шъумышIэхэрэ псыгъэпскIыпIэхэм шъуахэмыхьэмэ нахьышIу.\nБассейным къыхиубытэрэ чIыпIэр дэгъоу зэтырагъэпсыхьагъ. Тыгъэм зезыгъэсты зышIоигъохэм апае пшахъо зыIутэкъогъэ тыгъэзегъэупIэр агъэпсыгъ. ЦIыфхэм гуIэтыпIэу загъэпсэфыным пае тетIысхьапIэхэр, щыгъынхэр зыщызэблахъунхэ алъэкIыщт кабинэхэр агъэуцугъэх. Мыекъопэ къэлэ администрацием иIофышIэхэм къызэраIорэмкIэ, джыри бассейным пэблагъэу кIэлэцIыкIу площадкэ къызэIуахыщт.\nЫпэкIэ бассейным пэгъунэгъоу тренажер Iэмэ-псымэхэр агъэуцугъэх. Пляжнэ спорт лъэпкъ зэфэшъхьафхэм апае площадкэ агъэпсыгъ, илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, пляжнэ волейболымкIэ Къыблэ федеральнэ шъолъыр мэхьанэ зиIэ зэнэкъокъухэр мыщ щыкIуагъэх.


Гъогухэм яшIын пае — Адыгэ макъ\nГъогухэм яшIын пае\nАдыгеим игъогу хъызмэт хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм республикэм ихэбзэ къулыкъухэм лъэшэу анаIэ тет. Лъэпкъ проектым пшъэрылъэу къыгъэуцухэрэр икъоу гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэхэм ишIуагъэкIэ 2021-рэ илъэсымкIэ къыщыдэлъытэгъагъэхэр республикэм пхырищыгъахэх, 2022 — 2023-мкIэ щыгъэнэфэгъагъэхэр ары джы Iоф зыдишIэщтыр. Ащ нэмыкIэуи гъогу псэолъэшхуитIу республикэм щашIы. Шъугу къэдгъэкIыжьын, АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат УФ-м транспортымкIэ иминистрэу Андрей Костюк тыгъэгъазэм и 24-м зэIукIэгъоу дыриIагъэм республикэм игъогу ыкIи итранспортнэ инфрастурктурэ изегъэушъомбгъун щытегущыIэгъагъэх.\n— УФ-м и Правительстви, транспортымкIэ Министерствэми кIэщакIо тызыфэхъухэрэм къызэрадырагъаштэрэр тэлъэгъу, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. – Ащ ишIуагъэкIэ республикэм игъогухэм ягъэкIэжьынкIэ пшъэрылъэу федеральнэ гупчэм къыгъэуцухэрэр игъом пхырытщынхэ ыкIи инфраструктурэм ипсэуалъэхэр дгъэпсынхэ тэлъэкIы.\nБлэкIыгъэ тхьамафэм УФ-м и Правительствэ гъогухэм яшIын ыкIи ягъэцэкIэжьын пае ахъщэу 2021 — 2023-рэ илъэс бюджетхэм къадыхэлъытагъэр шъолъырхэм атыригощагъ. Поселкэу Инэмрэ БжыхьэкъоякIэмрэ зэзыпхырэ гъогум щашIыщт зэхэкIыпIэм пае 2021 — 2023-рэ илъэсхэм ателъытэгъэ мылъку Адыгеим къыфатIупщыщт. Лъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэм ар къыдыхэлъытагъ.\nАщ нэмыкIэуи Мыекъуапэ къэзыухьэрэ автомобиль гъогум ишIын пае 2023-рэ илъэсым сомэ миллиардрэ миллиони 4-рэ республикэм къыфэкIощт. Ар УФ-м социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фытегъэпсыхьэгъэ проектышхохэм япхырыщын пае шъолъырхэм программэу аштагъэхэм ягъэцэкIэнкIэ IэпыIэгъоу щыт.\nУФ-м и Къэралыгъо Думэ Адыгеим ыцIэкIэ щыIэ депутатэу Владислав Резник ишIушIагъэкIэ УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ и Комиссиеу бюджетым игощын фэгъэзагъэм ар щаштагъ.\n— Лъэхъаным диштэу гъэпсыгъэ гъогу инфраструктурэ дэгъур субъектым хэхъоныгъэхэр ышIынхэм, цIыфхэм псэукIэ амал тэрэзхэр яIэнхэм фэIорышIэ. УФ-м и Президент и Джэпсалъэу Федеральнэ ЗэIукIэм фигъэзагъэм ыкIи 2030-рэ илъэсым нэс Урысыем хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэмкIэ пшъэрылъхэм афэгъэхьыгъэ унашъоу къышIыгъэм ащыгъэнэфагъэхэм ар ащыщ, — къыIуагъ Владислав Резник.\nПредыдущая Гъогухэр щынэгъончъэнхэм фэIорышIэ\nСледущая В Адыгее изменили расписание богослужений на Рождество и Крещение


Home » Adyghe » 03 Luke » 21\nХьисэ Тхьэм иунэшхо чІэтэу зэплъэм, цІыф байхэм Тхьэм тын фашІэу, ахъщэхэр пхъуантэхэм адалъхьэхэу ылъэгъугъ. 2Яплъы зэхъум, шъузэбэ тхьамыкІэ горэм гъоплъэ ахъщитІу пхъуантэм дилъхьэу ылъэгъугъ.\n3 –Шъыпкъэр шъосэІо,– къыІуагъ, –мы шъузэбэ тхьамыкІэм адрэ пстэуми анахьи нахьыбэ дилъхьагъ; 4сыда пІомэ ахэмэ ахъщэу къялыжьыгъэм щыщ далъхьагъэти ары, ау а шъузабэм зэрыпсэунэу мэкІэ тІэкІоу иІэр зэкІэ дилъхьагъ.\nТхьэм иунэшхо зэрэзэхакъутэщтыр Хьисэ къызэриІуагъэр\n(Маттэ 24:1-2; Марк 13:1-2)\n5Тхьэм иунэшхо мыжъо дахэхэмкІи тынхэу цІыфхэм Тхьэм фашІыгъэхэмкІи дахэу гъэкІэрэкІагъэу зэрэщытым зыгорэхэр зытегущыІэхэм, Хьисэ къыІуагъ:\n6 –Мыщ дэжьым щышъулъэгъурэр мыжъуитІу къызэтемынэжьэу, пстэури къызызэхэтэкъощт мафэхэр къэсыщтых.\n7–Дин гъэсакІу, о зыфэпІогъэ Іофхэр сыдигъо къэхъущтха, ахэр къызэрэхъущтхэм янэшанэхэри сыдха?– къеупчІыгъэх ахэр.\nНэшанэхэмрэ къиныбэ щэчыныгъэмрэ\n(Маттэ 24:3-14; Марк 13:3-13)\n8 –ЦІыфхэм шъукъызэрамыгъэпцІэщтым шъуфэсакъ,– къыІожьыгъ Хьисэ. –Сыда пІомэ сэ сцІэкІэ зэджэжьхэу, «Сэры Мэссихь», аІоу ыкІи «Мафэр къэблэгъагъ», аІоу цІыфхэу къэкІощтхэр бэу хъущтых. Ахэмэ ауж шъуимыхь. 9 Заохэм якъэбархэмрэ цІыфхэм пачъыхьагъухэм ягъэпсыкІэ акъутэжьынэу къызэрэтаджэхэрэм якъэбархэмрэ зызэхэшъухыкІэ, шъукъэмыщт. А Іофхэр къэхъунхэ фае, ау дунаим икІэух занкІэу къэсыщтэп.\n10–Зы лъэпкъыр адрэ лъэпкъым, зы пачъыхьагъури адрэ пачъыхьагъум езэонэу къэтэджыщт,– етІанэ ариІуагъ Хьисэ. 11 –ЧІыпІэ-чІыпІэхэмкІи чІыгур ин дэдэу щысысыщт, зэпахырэ узхэри гъаблэхэри къэхъущтых. УашъомкІи щынэгъошхо нэшанэхэр къикІыщтых.\n12–Ау мы Іоф пстэури къэхъунхэм ыпэкІэ, сэ сцІэ зэрэжъугъэлъапІэрэм пае, цІыфхэм шъуаубытыщт, къини шъуагъэщэчыщт. Синэгогухэм шъуаратыщт, хьапсхэми шъуачІадзэщт, пачъыхьэхэмрэ Іэшъхьэтетхэмрэ апашъхьи шъуращэщт. 13Джащыгъум ахэмэ апашъхьэ къэбарышІум шыхьат шъуфэхъущт. 14Ау мыр шъугухэм арыжъугъэлъ: Зыжъугъэхыеу яшъуІощтыр ыпэкІэ жъугъэхьазырыным шъупымылъ; 15сыда пІомэ къышъонэкъокъухэрэр къышъупэмыуцужьышъунхэу ыкІи къышъупэмыгущыІэжьышъунхэу гущыІэхэри акъылышIуагъэри къышъостыщтых. 16Шъуянэ-шъуятэхэми, шъушыхэми, шъуиблагъэхэми, шъуиныбджэгъухэми тетыгъо зиІэхэм шъуаІэкІагъэхьащт, шъуащыщэу зы купи аукІыщт. 17 Шъо сэ сцІэ зэрэжъугъэлъапІэрэм пае, цІыф пстэуми шъуауджэгъущт. 18Ау зы шъхьац налъи шъо шъушъхьэхэм ахэкІодыкІыщтэп. 19 Теубытэныгъэ шъуиІэмэ, шъупсэхэр мыкІодхэу къэжъугъэнэжьыщтых.\nЕрусалим зэракъутэщтыр Хьисэ къызэриІуагъэр\n(Маттэ 24:15-21; Марк 13:14-19)\n20–Ерусалим дзэхэм къауцухьагъэу зышъулъэгъукІэ, икъутэжьыгъо къызэрэблэгъагъэр шъушІэщт. 21 Ащыгъум Иудей хэкум ис цІыфхэр Іуашъхьэхэм ярэкІолІэжьых, къалэм дэсхэри дэрэкІыжьых, губгъом итхэри къалэм дэрэмыхьажьых. 22 Сыда пІомэ Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арыт пстэури къэшъыпкъэжьынхэм пае, цІыфхэм ашІагъэхэр Тхьэм зыщаригъэпщыныжьын мафэхэр мырых. 23 А мафэхэм бзылъфыгъэ лъэрмыхьэхэмрэ быдзэшъо сабый зиІэхэмрэ сыхьатмыгъо ежьэщтых. Мы хэгъэгум ицІыфхэр къинышхо хэфэщтых, Тхьэри мы лъэпкъым лъэшэу къыфэгубжыщт. 24 Ахэмэ ащыщхэр сэшхокІэ аукІыщтых, адрэхэри гъэрэу къаубытыгъэхэу лъэпкъ пстэуми адэжь ащэщтых. Хымэ лъэпкъхэм ялъэхъан ыухыфэ, ахэмэ Ерусалим лъэгукІэ аутэщт.\nЦІыф Лъэпкъым ы Къо дунаим къызэрэкІожьыщтыр\n(Маттэ 24:29-31; Марк 13:24-27)\n25–Нэшэнэ гъэшІэгъонышхохэр тыгъэм, мазэм ыкІи жъуагъохэм къащылъэгъощтых. ЧІылъэм тет цІыф лъэпкъхэм ашІэщтыр амышІэу агу кІодыщт. Хыри лъэшэу къыдэуаеу ибырсыр мэкъэшхо къэІущт. 26Дунаим къыщыхъущтхэм паплъэхэу, цІыфхэр щынагъом хэтхэу мэхыщтых, сыда пІомэ уашъом щыІэ кІуачІэхэр хъыещтыхэшъ ары. 27Джащыгъум ЦІыф Лъэпкъым ы Къо ошъуапщэм хэтэу, лъэкІыныгъэшхорэ щытхъушхорэ иІэхэу къакІоу цІыфхэм алъэгъущт. 28 А Іофхэр къэхъухэу заублэкІэ, шъукъэтэджи, шъушъхьэхэр къэшъуІэтых, сыда пІомэ Тхьэм къиным шъузщыхихыжьыщт мафэр къэблэгъагъэшъ ары.\n(Маттэ 24:32-35; Марк 13:28-31)\n29ЕтІанэ Хьисэ зы гъэсэпэ къэбар горэ ариІуагъ:\n–Ынджыр чъыгымрэ адрэ чъыг пстэумрэ шъуяплъ. 30 Чъыгхэр къэтІэмхэу зыфежьэхэкІэ, гъэмафэр къызэрэблагъэр зыми къышъуимыІоу шъошІэба? 31 Ащ фэдэу шъори мы Іофхэр къэхъухэу зышъулъэгъухэкІэ, Тхьэм и Тетыгъошхо благъэ къызэрэхъугъэр шъушІэ.\n32 –Шъыпкъэр шъосэІо, мы Іофхэр зэкІэ къэхъунхэм ыпэ, мы лъэпкъыр кІодыщтэп. 33Уашъомрэ чІылъэмрэ кІодыжьыщтых, ау сэ сигущыІэхэр кІодыжьыщтхэп.\n34–Ешхэ-ешъонымкІи, утэшъонымкІи, мы дунаим игугъухэмкІи шъушъхьэхэр зэІышъумыгъэхьанхэу шъузыфэсакъыжь. Армырмэ шъумышІахэу а мафэр къышъутеошт. 35 Сыда пІомэ а мафэр чІылъэшъхьашъом тет цІыф пстэуми хъытыум фэдэу къафэкІощт. 36Сыдигъуи шъусакъ, къэхъущт пстэуми шъуахэкІыным паий, кІуачІэ жъугъотынышъ, ЦІыф Лъэпкъым ы Къо ыпашъхьэ шъузэрихьащтымкІэ Тхьэм шъуелъэІу зэпыт.\n37Мафэ къэс Хьисэ Тхьэм иунэшхо чІэтэу, цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр аригъашІэщтыгъэх, ау чэщ къэхъу къэс, къалэм дэкІыти, Елеон зыцІэ Іуашъхьэм чэщыр щырихыщтыгъ. 38Жьэу пчэдыжь къэс Хьисэ едэІунхэу цІыф пстэури Тхьэм иунэшхо къэкІощтыгъэх.


ЛIэшIэгъуищ гъогу | Адыгэ Макъ\nУрысые полициер загъэпсыгъэр илъэс 300 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ зэхахьэу тыгъуасэ щыIагъэм хэлэжьагъ ыкIи зимэфэкI хэзыгъэунэфыкIыхэрэм къафэгушIуагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nАР-м и ЛIышъхьэ пэублэ псалъэ къышIызэ, мы къулыкъум зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэ пстэуми, ветеранхэм ямэфэкIкIэ къафэгушIуагъ, гущыIэ дэхабэ къапигъохыгъ. Къэралыгъом хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ мы къулыкъур къэралыгъо институт шъхьаIэхэм зэращыщыр хигъэунэфыкIыгъ. Кадрэхэм алъэныкъокIэ ведомствэр нахь гъэпытэгъэныр, ащ имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэу къыгъэнэфагъэх. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным къызэрэхигъэщэу, къэралыгъом щыпсэурэ нэбгырэ пэпчъ зэрэухъумагъэр, сыд фэдэрэ уахъти IэпыIэгъу къызэрэфэхъущтхэр ышIэн фае, ащкIэ полицием иIофшIэн зэрэзэхищэрэм мэхьанэшхо иI.\n— Илъэс шъищым къыкIоцI къулыкъум иструктурэ, ыцIэ, ыгъэцакIэрэр зэблэхъугъэ хъоу къыхэкIыгъ, ау сыдигъокIи пшъэрылъ шъхьаIэу зэмыхъокIыгъэр цIыфхэм яфитыныгъэхэмрэ ящынэгъончъагъэрэ къэухъумэгъэнхэр, мамырныгъэрэ рэхьатныгъэрэ къэралыгъом илъынхэр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат къэзэрэугъоигъэхэм закъыфигъазэзэ. — Адыгеим хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ зызэхащагъэм къыщегъэжьагъэу ведомствэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм иедзыгъуакIэ егъэжьагъэ хъугъэ. Илъэс тIокIырэ тфырэм ехъугъэу республикэм ихэбзэухъумакIохэм тиреспубликэ илъ рэхьатныгъэр къаухъумэ. Оперативнэ-къулыкъу IофшIэныр шIуагъэ къытэу зэхэщэгъэным зиIахьышIу хэлъ ведомствэм ипэщагъэхэу Владимир Михненкэм, КIубэ Руслъан, Александр Шинкаревым, Василий Смирновым, Александр Сысоевым, Александр Речицкэм инэу тафэраз. Непэ а пшъэрылъыр зэрифэшъуашэу зэшIуехы ведомствэм ипащэу Владимир Алай. Рэхьатныгъэ, мамырныгъэ ыкIи щынэгъончъагъэ зэрылъ шъолъырхэм Адыгеир зэращыщым тырэгушхо. Мы мэфэкI шIагъомкIэ къулыкъум иветеранхэми сафэгушIо ыкIи сирэзэныгъэ гущыIэхэр апэсэгъохых. Мыхэм ащыщхэр непи общественнэ IофшIэным чанэу къыхэлажьэх, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэм дэлажьэх. Ныбджэгъу лъапIэхэр, шъуимэфэкIкIэ шъори, шъуигупсэхэми сышъуфэгушIо, псауныгъэ пытэ шъуиIэнэу, шIоу щыIэр зэкIэ къыжъудэхъунэу сышъуфэлъаIо.\nКъулыкъур ахьызэ бзэджашIэхэм апэуцужьхи зыпсэ зыгъэтIылъыгъэ полицием иIофышIэхэр тщыгъупшэхэ зэрэмыхъущтыр, ахэм лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэр егъашIэм тыгу зэрилъыщтыр Адыгеим и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ.\nЛIыхъужъхэм яшIэжь агъэлъапIэзэ, Iофтхьабзэм хэлэжьагъэхэр зы такъикърэ афэшъыгъуагъэх.\nПолицием иIофышIэхэм ямэфэкIкIэ къафэгушIуагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, АР-м и Апшъэрэ хьыкум и Тхьаматэу Трэхъо Аслъан.


Адыгэ Хэку Таймс: Тэу Аслъан: Сигухэлъ къыздэхъугъэу сэлъытэ\nТэу Аслъан: Сигухэлъ къыздэхъугъэу сэлъытэ\nБэмышIэу «Адыгэ макъэм» ижъырэ адыгэ шапхъэмэ афэгъэхьыгъэу тхыгъэ къизгъэхьэгъагъ. Еджагъэхэм ащыщыбэхэм ашIогъэшIэгъонэу телефонкIэ къысфытеуагъэх, тыркубзэкIэ ыкIи инджылызыбзэкIэ зэрадзэкIи Интернетым рагъэхьагъ, аужыпкъэм, Iофы зыригъэшIи, тилъэпкъ итхэкIо цIэрыIоу Пэнэшъу Сэфэр гъэзетым къэтхагъ. Статьяр къызэрэхязгъэутыгъэм сырыкIэгъожьырэп, сигухэлъ къыздэхъугъэу сэлъытэ.\nСисэнэхьаткIэ музеим къычIахьэрэмэ титарихъ, тиэтнографие афэгъэхьыгъэ къэбархэр къафэсэIуатэх: пэсэрэ шапхъэмэ ягугъу къэсшIын фаеу бэрэ къыхэкIы. Непэ къызнэсыгъэм ахэр зэгъэфагъэхэу, зэгъэуIугъэхэу джыри атхыгъэхэп. СшIогъэшIэгъонэу къыхэсэгъэщыжьых, згъэунэфыхэ сшIоигъоу тIэкIу шIагъэу сапылъ. КIэлэегъэджэ заулэмэ ар къыздашIэти, мызэу, мытIоу къысэлъэIугъэх тиижъырэ шапхъэхэу сызыщыгъуазэхэр адыгабзэкIэ къыхязгъэутынхэу. ЗэIузгъэкIагъэр сшIомакIэу, джыри шапхъэхэр зэрэщыIэхэр сэшIэти, цIыфхэм язгъэшIэнкIэ гу тесымышIыхьэу охътэ заулэ тешIагъ. Мыщ дэжьым къыхэзгъэщмэ сшIоигъу: шапхъэхэр зэкIэ зэфэсхьысыжьын гухэлъ сиIэу сыфежьэгъагъэп. Ситхыгъи научнэу зэгъэфэгъэ статьяу слъытэрэп. Гъэзетым зесэтым сызфэягъэр - тикультурэ изы лъэныкъо сыкъытегущыIэн ыкIи шэпхъэшыныр адыгэхэм, адрэ лъэпкъхэм афэдэу, ижъ-ижъыжьым къыщыублагъэу зэряIагъэр ныбжьыкIэхэм е ащ щымыгъуазэхэм язгъэшIэныр арыгъэ.\nГъэзетэу «Адыгэ макъэм» щылажьэу, Адыгеим изаслуженнэ журналистэу ЕмтIылъ Нурбый ащ фэдэ тхыгъэ зэрэсиIэр ыпашъхьэ зэгорэм къыщысIогъагъ. Ащ сытыригъэгушхуи, илъэс зэфэшъхьафхэм IофшIагъэу зэзгъэуIугъэр естыгъагъ.\nШапхъэхэу зигугъу къэсшIыгъэхэр нахьыжъхэм къаIоу зэхэсхыгъэх, тхыгъэу щыIэмэ къахэзгъэщыжьыгъэх. Арышъ, шапхъэу щыIагъэхэм ацIэхэмкIэ зыгорэм къыздыригъэштэнэу, къыздыримыгъэштэнэу, нэкъокъогъу хэти сшIынэу гухэлъ сиIагъэп ыкIи сиIэп. Сыда зыпIокIэ пасэм щыIэгъэ шапхъэхэр сэрэп къыхэзыхыгъэхэр, ацIэхэр къэзыугупшысыгъэхэр. ТапэкIэ щыIэгъэ тинахьыжъхэм, тятэжъпIашъэхэм лIэшIэгъу пчъагъэхэм агъэунэфыгъэх, арыгъозагъэх. Шапхъэмэ якIыхьагъэхэр, яонтэгъугъэхэр ыкIи нэмыкIхэр метрэхэмкIэ е килограммхэмкIэ къызыкIэстхыгъэхэр зыфэдизхэр нахь гурыIогъошIу афэхъунхэм фэшI.\nГущыIэм пае, къорэгъкIэ чIы Iахьыр зэрашыщтыгъэр сэ тхылъым къисыджыкIыгъ нахь, къэсыугупшысыгъэп. Къорэгъым мэхьанитIу иI. Нахьыбэрэмэ къызэращыхъурэр бэщ кIыхьэу зышъхьапэкIэ къутамэхэр зыпытхэр ары. ЕтIани къорэгъыр бэщ джэшъо уджэрэпсыгъэ кIыхьэба? КIэкуагъэмэ, ащ раIощтыгъэр бэщы. Бэрэ къыхэкIы пцэкъэнтфыкIэу пцэжъыяшэмэ къыраупкIырэр дэжъыечэу. Ахэр занкIэх, метрипшIым нэсыхэу кIыхьэх, куамэхэр макIэу аготых. Къорэгъыр дэжъыечым зыкIыхашIыкIыщтыгъэр, апэрэмкIэ, ар чы псыгъо кIыхьэ занкI, ятIонэрэмкIэ, дэжъые чъыгыр къэкIырэ пстэумэ анахь мафэу адыгэмэ хахыгъ. Непэ къызнэсыгъэм къэзэрэщэгъакIэхэм яунагъо бэгъонэу, насыпи, псауныгъи илъынэу дэжъыем хэшIыкIыгъэ IэшIэгъэ дахэ горэ шIухьафтын афашIы. ИжъыкIэ адыгэ щыIагъэп илъэсым къыкIоцI шхыныгъоу кIадэ-дашъэ зэ нэмыIэми зыIуимыгъафэу. Зэрэзэхэлъыр - жъоныгъуакIэм (маим) кIащыгъэ шъоумрэ дэжъые купкIымрэ дэгъоу зэхэгъэкIухьагъэхэу ары.\nТышъэожъыезэ тIыргъу, пIaй, хьэлъакъ (хоккей), нэмыкIхэмкIэ тыджэгун зыхъукIэ, тибэщхэм якIыхьэгъэщтыр дгъэунэфыщтыгъэ. Iэхэр зэблэтыдзызэ, бэщыр тыубытызэ, тырыкIощтыгъэ. Мафэмэ е мыгъомэ зэдгъэшIэнэу къатIощтыгъэ:\n- Дэе-дае дэе бэщ, бэщ мыгъуа, бэщ мафа?\n«Мафэ» зыщытIорэр зытефэрэм щыпытыупкIыщтыгъэ.\nПсагъэм елъытыгъэмэ, мэхьэнэ зытIу къикIын ылъэкIыщт. Хьэсэшхохэр агощыхэ зыхъукIэ, унэгъошхом е лIакъом тефэщт чIы Iахьэу, хьасэу ратыщтым ишъомбгъуагъэ, щэбзэщэ огъум къыриубытэрэм фэдизыщтыгъэ. Шъыпкъэ, Пэнэшъу Сэфэр зэриIорэм фэдэу, лъэбэкъу пчъагъэмкIэ а чыжьагъэр къапIомэ нахь къекIу, ау ныбжьыкIэхэр нахь зыфэнэIосэ шапхъэу метрэр мыщ дэжьым нахь къагурыIонэу щызгъэфедагъ.\nПсагъэм адрэ мэхьанэу иIэмкIэ Сэфэр десэгъаштэ. Джы щэрыохэр зэнэкъокъухэ зыхъукIэ зэрэохэрэр шхончы. Зэщэрыохэрэр псагъэ. Ау мыщ дэжьым къыхэзгъэщмэ сшIогъу, ижъыкIэ шхонч огъукIэ чIы Iахьхэр зэрамыгощыщтыгъэхэр. ИжъыкIэ щыIэгъэ шхончхэр зэолIмэ е шакIомэ апаеу зэтырафыщтыгъэхэп. ЫцIагъэр шхонч нахь, шхонч пэзакъу е тIузэбгъолъ джы зыфатIорэмэ афэдагъэхэп. Шхончэу щыIагъэхэр пэзакъохэу ягъумагъэхэр (якалибр) зэтекIыщтыгъэх, хьазырым къырагъэтэкъути, гыныбэ аратакъощтыгъэ, щэкудэ раубэти, пцэшIощэ закъо ралъхьэщтыгъэ. ЗыохэкIэ, ар метрэ шъэ заулэу афыщтыгъэ. Джырэ шэкIо шхончхэм грамм зытфых ныIэп гынэу аратакъорэр, щэпхъыхэри чыжьэу афыхэрэп.\nПсагъэ зыфаIорэм икъэбар зэхэсхыгъэ къодыеу щытэп. Краснодар къулыкъу щысхьы зэхъум, краим щэрыонымкIэ щызэхащэщтыгъэ зэнэкъокъухэм мызэу, мытIоу сахэлэжьагъ. ШэкIо обществэм сызыхэтыри илъэс 40-м къехъугъ.\nКIэухым, лъэшэу сигуапэу, Пэнэшъу Сэфэр «тхьауегъэпсэу» есэIо. Зигугъу къэсымышIыгъэ шапхъэхэми гъэзетеджэхэр нэIуасэ афишIыгъэх. Пэсэрэм щыIэгъэ шапхъэхэм ежьыри хэшIыкI зэрафыриIэм дэгъоу тыщыгъуаз: итхылъхэм, анахьэу лъэхъаныжъым фэгъэхьыгъэхэм, бэрэ ахэм уащаIокIэ. Гъэзетым ежь къызэритхыгъэм фэд - джыри упылъэу ауж пфымэ, уахътэм ишапхъэхэми, ахъщэхэм араIощтыгъэхэми, нэмыкIхэми ацыпэ къэуубытыжьын плъэкIыщт.\nАрхеолог, Урысыем ижурналистхэм я Союз хэт


«Спутник V» ыкIи «Спутник Лайт» — сыда зэрэзэтекIыхэрэр? — Адыгэ макъ\n«Спутник V» ыкIи «Спутник Лайт» — сыда зэрэзэтекIыхэрэр?\nРедактор 02.01.2022 30.12.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМы уахътэм Адыгэ Республикэм коронавирусым пэуцужьырэ вакцинэхэу анахьэу къыщекIокIыхэрэр «Спутник V» ыкIи «Спутник Лайт» зыфиIохэрэр ары. Аужырэр цIыфыбэм къыхахы, сыда пIомэ ар зэ нахь къыпхалъхьэрэп.\nВакцинитIуми алъапсэр а зы аденовирусыр ары – пэтхъу-Iутхъур цIыфым къыфэзыгъэтэджырэр. ЗэрэхъурэмкIэ, «Лайтыр» адрэ вакцинэм иапэрэ Iахьэу аденовирус Ad26-рэ зыфиIорэр ары.\n«Спутник V» зыфиIорэм аденовируситIу Ad26-рэ ыкIи Ad25-рэ хэхьэх, чэзыу-чэзыоу ахалъхьэ. ТIо хэлъхьагъум цIыфым ыпкъышъол нахь еухъумэ. Вакцинациер зыфашIыщтхэм япчъагъэ нахь зырагъэушъомбгъуным фэшI зэ хэлъхьагъу хъурэ «Лайтыр» къаугупшысыгъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, препаратитIури агъэхьазырыхэ зэхъум язэхэлъыкIэ зэхъокIыныгъэ заулэхэр фашIыгъэх. АпэрэмкIэ, пкъынэ-лынэм щахэхъон амал ямыIэ ашIыгъ, арышъ, вакцинациер окIофэ пэтхъу-Iутхъур къыппыхьащтэп. ЯтIонэрэмкIэ, коронавирусым иген S-белокыр аденовирусым хагъэхьагъэшъ, ащ ишIуагъэкIэ антителахэр пкъышъолым иIэхэ мэхъу.\n«Спутник Лайтым» ишIуагъэ нахь макIа?\nИгъэкIотыгъэ вакцинацием ипрограммэ изэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, процент 79,4-м фэдизэу «Спутник Лайтым» ишIуагъэ къэкIо. Ар ба хьауми макIа? ТIо хэлъхьагъу ашIырэ вакцинэхэм шIуагъэу къатырэ процент 80 фэдизыр «Лайтым» иIэу вакцинэр къэзыугупшысыгъэхэм аIо. Н.Ф. Гамалея ыцIэ зыхьырэ научнэ институтым щашIыгъэ лабораторнэ уплъэкIунхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, коронавирусым иштаммыкIэ пстэуми мы вакцинэр апэуцужьын елъэкIы. «Спутник V» зыфиIорэр процент 91,4-м фэдизэу коронавирусым пэуцужьы.\nЖъоныгъуакIэм къежьэгъэ вакцинакIэр къызыпхалъхьэрэм ыуж мэфэ 28-рэ зытешIэкIэ антителахэр гъэпсыгъэхэ хъунхэу регъажьэ. Ау пкъышъолым ахэр зэрэхэлъыщтхэ пIалъэр джыри агъэунэфыгъэп.\nХэта зыхалъхьэ мыхъущтыр?\n«Спутник V» зыфиIорэм фэмыдэу, зыныбжь илъэс 60-м ехъугъэхэм «Спутник Лайтыр» ахалъхьэрэп. Джащ фэдэу мы вакцинэр уз гъэтIылъыгъэ, зэпахырэ узхэр зиIэхэм, аллергие зэфэшъхьафхэр къызыхагъэщыгъэхэм ахалъхьэ хъущтэп.\nCOVID-19-р къызэузыгъэхэм мы вакцинэр ахалъхьэ хъущта?\nВрач-инфекционистхэм зэрэхагъэунэфыкIырэмкIэ, коронавирусыр зыпэкIэкIыгъэхэм илъэсныкъо зытешIэкIэ ыкIи ревакцинацие зышIы зышIоигъохэм «Спутник Лайтыр» агъэфедэмэ дэгъу. Ежь иммунитетэу яIэ хъугъэм а вакцинэр зыхалъхьэрэм мэфи 10 зытешIэкIэ IgG-антителам фэдэ 40-кIэ хэхъо.\nВакцинациер зыкIу зышIоигъохэм мы къэбарыр къашъхьэпэнэу тыщэгугъы. Коронавирусым тыщызыухъумэщт иммунитетыр тиIэным иамалыр прививкэр зыхядгъэлъхьаныр ары.\nПредыдущая 1 Ocak — Yılbaşı\nСледущая Узыр зэпамыхынымкIэ амалышIу


QR-кодхэр тищыIэныгъэ пытэу къыхэуцощтха? — Адыгэ макъ\nQR-кодхэр тищыIэныгъэ пытэу къыхэуцощтха?\nУФ-м и Правительствэ хэбзэгъэуцугъэхэм япроектитIоу Къэралыгъо Думэм щыхэплъэнхэу къыхилъхьагъэхэм эпидемием илъэхъан тищыIэныгъэ зэхъокIыныгъэ инхэр фашIыщтых.\nАхэм къызэрадэлъытагъэмкIэ, цIыфхэр бэу зыщызэхэхьэрэ чIыпIэ укIощтмэ, мэшIокум е самолетым уитIысхьащтмэ коронавирусым пэшIуекIорэ вакцинэр зэрэзыхябгъэлъхьагъэр е узэрэсымэджагъэр къэзыушыхьатырэ QR-кодыр пIыгъын фае.\nСыда мы зэхъокIыныгъэхэм ямэхьанэр?\nЗаконыр заштэкIэ, ар кIыхьэ-лыхьэ зэрамышIыщтыр нафэ, тучанхэм, шхапIэхэм, культурэм иучрежениехэм, спортым зыщыпылъхэ гупчэхэм ачIэхьан зылъэкIыщтхэр, мэшIокум, самолетым арагъэтIысхьащтхэр QR-кодыр къэзыгъэлъагъохэрэр ары. Ар нэпцIэу къычIэмыкIыным е нэмыкI горэм икод ямыгъэлъэгъуным пае паспортри игъусэн фаеу хэбзэгъэуцугъэм къыщеIо.\nКIуачIэ иIэ зыхъущтыр\nУрысыем исубъектхэм ащыщыбэхэм яучреждениехэм QR-кодыр умыIыгъэу уачIагъахьэрэп. Хэбзэгъэуцугъэр заштэрэм ыуж хэзыгъэ имыIэу тыдэкIи а шапхъэр щагъэцэкIэн фаеу хъущт.\nКъихьащт 2022-рэ илъэсым имэзае и 1-м нэс код уимыIэми, коронавирусыр къызэрэомыолIагъэр къэзыушыхьатырэ тхылъыр пIыгъыми хъущт. Ащ ыужым, мэкъуогъум и 1-м нэс, QR-кодым нэмыкI зыпари пхырыкIыжьыщтэп.\nМы шапхъэхэр илъэс 18-м зыныбжь шIокIыгъэхэр ары зынэсыхэрэр.\nКъэлэ кIоцI общественнэ транспортыр адэ?\nАвтобусэу къалэхэр зэзыпхыхэрэмрэ къэлэ кIоцIым цIыфхэр щызезыщэрэ транспортымрэ ягугъу хэбзэгъэуцугъэм ипроект къыщышIыгъэп. Ахэм непэ щыIэ шапхъэхэр ащагъэцэкIэнхэ фай, ау къэлэ пащэхэм зэхъокIыныгъэхэр ащ фашIынхэ фитых.\nQR-кодыр тыдэ къипхыщта?\nЦIыфым вакцинэр зыхалъхьэкIэ, ар къэзыушыхьатырэ сертификат къыраты. Джащ фэдэу къэбарыр коронавирусымкIэ федеральнэ регистрэм IэкIахьэ. «COVID-19-р» къызэолIагъэхэм якъэбари ащ макIо. Нэужым ахэр зэкIэ къэралыгъо фэIо-фашIэхэм япортал рагъахьэшъ, нэбгырэ пэпчъ «иунэе кабинет» электроннэ шIыкIэм тетэу сертификатыр щыгъэпсыгъэ мэхъу. Ащ ит QR-кодри. Къэралыгъо фэIо-фашIэхэм япортал зыщызымыгъэунэфыгъэхэр МФЦ-м екIуалIэхэмэ сертификатыр къаратыщт.\nЦIыфым вакцинэр зэрэзыхилъхьагъэр къэзыушыхьатырэ тхылъым прививкэм иятIонэрэ Iахь ыуж зы илъэсрэ кIуачIэ еIэ. Ау сымэджагъэм ар къэзыушыхьатырэ сертификатэу къыратыгъэм илъэсныкъу пIалъэу пIылъыр. Коронавирусыр къызэремыолIагъэр къэзыушыхьатырэ QR-кодым мэфищ ныIэп кIуачIэ зэриIэрэр.\nУрысыем къыщыдагъэкIыгъэ вакцинэхэм ащыщ языгъэшIыгъэ пстэумэ сертификатыр къараты. IэкIыб къэрал щыIэу ащ къыщыдагъэкIыгъэр зыхязыгъэлъхьагъэр къыхиубытэрэп.\n«COVID-19-р» къеолIэгъагъэу, ау медицинэ учреждением зызэрэфимыгъэзагъэм къыхэкIыкIэ сымэджагъэхэм яреестрэ хэмытым сыда ышIэщэтыр?\nМыщ иджэуап гъэнэфагъэу джыри щыIэгоп. Шъолъырхэм, яIофхэм язытет къыпкъырыкIыхэзэ, шапхъэхэр агъэнафэх. АР-м псауныгъэм икъэухъумэнкIэ и Министерствэ мы упчIэр фэдгъэзагъ. Ащ къызэрэщытаIуагъэмкIэ, сымэджагъэу, ау поликлиникэм зыфэзымыгъэзагъэу, сымэджэщым чIэмылъыгъэм антителахэр иIэкIэ QR-кодыр фашIыщтэп. Коронавирусыр къызэреолIагъэр къэзыушыхьатырэ анализыр (ПЦР) ытынышъ, ащ къыгъэлъэгъон е компьютернэ томографиер ыкIунышъ, «ковиднэ пневмоние» зэриIагъэмкIэ тхылъ къыратын фае. ЗэрэхъурэмкIэ, вирусыр къыоолIагъэу уегуцафэмэ, медицинэм иучреждение зыфэбгъазэмэ нахьышIу.\nМы зэпстэумэ эпидемиер къэуцужьынымкIэ яшIуагъэ къэкIощта?\nУФ-м и Вице-премьерэу Татьяна Голиковар QR-кодхэм афэгъэхьыгъэу рахъухьагъэхэм къатегущыIэзэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, вакцинэр зыхарагъэлъхьаным цIыфхэр фэгъэчэфыгъэнхэр, прививкэр зышIыгъэхэм япчъагъэ процент 80-м нагъэсыныр ары пшъэрылъ шъхьаIэр. Коронавирусым зызэриушъомбгъурэр къызэтезыгъэуцощт хэкIыпIэу щыIэр а зыр ары.\nЭпидемиологхэмрэ вакцинологхэмрэ ащ дырагъаштэ. Прививкэр зымышIыгъэхэм япчъагъэ зышIыгъэхэм анахьыбэ зыхъукIэ, вирусым зызэблихъузэ зиушъомбгъуным, нахь пхъашэу цIыфхэм иягъэ аригъэкIыным ищынагъо щыIэу ары къызэраIорэр.\nСпециалистхэм къыхагъэщы, прививкэр зышIыгъэхэми коронавирусыр къахэхьэ ыкIи зэрахьэ. Ахэм апкъышъол нахь «гъэпхъэшэгъэ», нахь «жъалымэ» штаммыкIэ хэлъын ылъэкIыщт. Прививкэр язымыгъэшIыгъэм ар зыратыкIэ хьылъэ ышIынкIэ е екIодылIэнкIэ щынагъо.\nПредыдущая Новая детская поликлиника в одном из районов Адыгеи заработает в начале будущего года\nСледущая Сомэ миллиард 30 агъэнэфагъ


Лъэпкъхэм язэхэщакiоу, ти «Налмэс» | Адыгэ Макъ\nЛъэпкъхэм язэхэщакiоу, ти «Налмэс»\nАвтор: Редакция\t/ 24.12.2015\t/ КУЛЬТУРЭР\t/\nШэнышIу зэрэхъугъэу, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо академическэ лъэпкъ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» илъэсым иаужырэ мафэхэм зэфэхьысыжь концертхэр Мыекъуапэ къыщитыгъэх.\nДунэе фестиваль-зэнэкъокъухэм апэрэ чIыпIэхэр «Налмэсым» къащыдихыгъэх, тиреспубликэ итын анахь лъапIэу медалэу «Адыгеим и Щытхъузехьэр» къыфагъэшъошагъ. Пчыхьэзэхахьэр зезыщагъэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артисткэу АфэшIэгъо Фаинэ къызэрэхигъэщыгъэу, Урысыемрэ Китаимрэ культурэмкIэ язэпхыныгъэхэр гъэпытэгъэнхэм «Налмэсыр» чанэу хэлэжьагъ. Ансамблэр мэзитIу фэдизрэ Китаим щыIагъ, концертхэр къыщитыгъэх. Тиартистхэм осэ ин къафашIыгъ, 2016-рэ илъэсым концертхэр зэхищэнхэу ятIонэрэу рагъэблэгъагъ. Тилъэпкъэгъухэу Германием исхэм я Адыгэ Хасэ кIэщакIо зыфэхъугъэ фестивалым «Налмэсыр» щыIагъ, тиреспубликэ ыцIэ дахэкIэ къалэу Штутгарт щигъэIугъ. Ансамблэм икъэбар гушIуагъохэм ащыщ къэшъуакIохэу Хъут Сусанэрэ Къулэ Мурадинрэ Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артист зэрэхъугъэхэр.\nСтудентхэм я Дунэе зэIукIэгъоу Мыекъуапэ щызэхащагъэм, Адыгеим имэфэкIхэм, нэмыкIхэм «Налмэсыр» ахэлэжьагъ. ИскусствэхэмкIэ колледжэу У. Тхьабысымэм ыцIэкIэ щытым студент 20 щеджэнэу аштагъ, ахэр «Налмэсым» фагъэхьазырыщтых.\nПчыхьэзэхахьэр къашъоу «ЗэфакIу» зыфиIорэмкIэ «Налмэсым» ыублагъ. Артистхэу Хьакъуй Анжеликэ, Жъудэ Мадинэ, Къулэ Адэмыр, Iэшъынэ Руслъан кIэщакIохэу едзыгъор дахэу къашIыгъ. Лъэпкъ шъуашэхэр кIэракIэх, къашъом тамэу ратырэм зырагъэIэтызэ, нахь лъэгъупхъэ мэхъух.\nПэсэрэ адыгэ къашъоу «Ислъамыер» Бэрзэдж Дианэрэ Бахъукъо Адамрэ узыIэпищэу къашIыгъ. Сэе фыжь кIэракIэр Дианэ къызэрекIурэм дакIоу, нэгушIоу къашъом купкIэу иIэр къызэIуехы. ИIэпэIэсэныгъэкIэ къэшъуакIохэм къахэщырэ Бахъукъо Адамэ «Ислъамыер», фэшъхьафхэри дэгъоу къешIых. Пчыхьэзэхахьэм анахьыбэрэ Iэгу зыфытеуагъэхэр къыхэгъэщыгъошIоп — зэкIэми щытхъур яфэшъуаш. Арэу щытми, Бахъукъо Адам, Къулэ зэунэкъощхэу Мурадинрэ Адэмыррэ, Шагудж Батурай, Симболэт Бислъан, Бэрзэдж Сыхьатбый, Бэрзэдж Дианэ, Хьакъуй Анжеликэ, Ахътэо Беллэ, Едыдж Гушъао, нэмыкIхэм ацIэхэр къетIохэ тшIоигъу, залым чIэсыгъэхэм къэшъуакIохэр нахьышIоу ашIэнхэм фэшI.\n«ЗекIо зыгъэлъат», «Уджхэр», «Тыргъэтау», «Къашъо», «ЛъэпэчIас» зыфиIохэрэр, абхъаз ныбжьыкIэ къашъор, зэкъошныгъэм фэгъэхьыгъэхэр, оркестрэм иорэдышъохэр, шыкIэпщынэо кIэлэеджакIоу Гъогъо Дамир, орэдыIоу Даутэ Сусаннэ, шъонтырпаохэр, фэшъхьафхэр искусствэм пыщагъэхэм агу рихьыгъэх.\nЧэмышъо Гъазый. Ащ зэрилъытагъэмкIэ, «Налмэсым» итворчествэ хегъахъо. Ишэн-хабзэхэр къыгъэгъунэхэзэ, ыпэкIэ лъэкIуатэ. Къашъоу «Зыгъэлъатэм» артистхэм къыщагъэлъагъо лIыгъэу ахэлъыр, гушъхьэ кIуачIэу яIэр, лъэпкъ искусствэр пэсэрэ лъэхъаным къыщыублагъэу зэрэбаир. «Налмэсыр» джыри зэрэлъыкIотэщтыр нэмыкI къашъохэм къахэщы.\nОльга Кузьминар, Янина Новиченкэр, Раиса Лазаревар Мыекъуапэ щэпсэух:\n— «Налмэсыр» тыгу рехьы. Лъэпкъхэр зэфэзыщэрэ ансамблэу тэлъытэ, концертым тыдэгуIэзэ тыкъэкIуагъ, тиIахьылхэр хэдгъахьэхэ тшIоигъу.\nУнэрэкъо Бэйзэхъан, Хьаткъо Акъым, Едыдж Турыл, Тыркуем къикIыгъэх, Адыгэ къэралыгъо университетым яшIэныгъэ щыхагъахъо:\n— Тыркуем тыщыпсэузэ, «Налмэсым» теплъэу къыхэкIыгъ. Икъашъохэр дахэх, тарихъэу, культурэу тиIэр концертым къыщагъэлъагъо. Тиныбджэгъухэм къафэтIотэжьынэу тлъэгъугъэр бэ.\nМырзэ Суанд, Хьадпэшъо Марин, КъумпIыл ТIахьир, лъэпкъ искусствэр ашIогъэшIэгъон, ныбжьыкIэх.\n— ГущыIэ згъотырэп сыгу илъыр къызэрэсIощтыр, «Налмэсым» сыкъызэрэщытхъущтыр, — еIо ТI. КъумпIылым. — Бэрэскэжъыем щыIэщт концертми теплъынэу тыфэягъ, ау Лъэпкъ театрэм пчыхьэзэхахьэу щыкIощтым тыхэмылажьэ хъущтэп.\nСуандэрэ Маринэрэ ТIахьирэ дырагъэштагъ, лъэпкъ зэфэшъхьафхэр концертым зэрэщалъэгъугъэхэр лъэшэу ягуап.\nХъуажъ Аслъан, Улапэ щэпсэу:\n— СиIахьылхэр сигъусэхэу концертым сыкъэкIуагъ, синэIуасэу сызыIукIагъэр макIэп. Мыщ фэдэ концертхэр нахьыбэрэ къагъэлъэгъонхэу гъэзетым къэптхынэу сыфай.\n«Налмэсым» ихудожественнэ пащэу Хъоджэе Аслъан пчыхьэзэхахьэм хэлэжьагъэхэм, республикэм иIэшъхьэтетхэм зэрафэразэр къыIуагъ.\nРеспубликэм культурэмкIэ иминистрэу Къулэ Мыхьамэт, ащ игуадзэхэу Нафиса Васильевар, ШъэуапцIэкъо Аминэт концертым еплъыгъэх. Искусствэм пыщагъэхэм гущыIэгъу афэхъугъэх.


Зэнэкъокъум зэфещэх | Хасанов Мурат Русланович\n« Зэнэкъокъур дэгъоу зэхащэщт\n— Апшъэрэ купым команди 10 щызэнэкъокъугъ, — къытиIуагъ зэIукIэгъухэм ясудья шъхьаIэу Пэнэшъу Мыхьамодэ. — Ростов хэкум, Москва,Ставрополь ыкIи Краснодар краим, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Адыгеим, нэмыкIхэм якомандэхэм ахэтхэр Мыекъуапэ щызэдешIагъэх. Осыр къесэу, хъотыр зэрихьэу мэфабэ къыхэкIыгъэми, зэIукIэгъухэр игъом зэхащэщтыгъэх.\n— ЕшIапIэхэр, зэнэкъокъум фэдгъэхьазырынхэм фэшI тракторхэр, фэшъхьаф техникэу тищыкIагъэр игъом дгъэфедэщтыгъэх, — зэдэгущыIэгъур лъегъэкIуатэ Мыекъуапэ иадминистрацие физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ икомитет ипащэу Дмитрий Щербаневым. — ЦIыфхэм языгъэпсэфыгъо уахътэ гъэшIэгъонэу агъэкIоным фэшI яфэIо-фашIэхэр дэгъоу зэрэдгъэцэкIэщтхэм тыпылъыгъ.\nЯ 2 — 3-рэ купхэм ясудья шъхьаIэу Игорь Калиниченкэм къызэрэхигъэщыгъэу, кIэлэегъаджэхэр, полицием икъулыкъушIэхэр, юристхэр, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артистхэр, спортым иветеранхэр, фэшъхьафхэри ешIапIэхэм ащызэнэкъокъугъэх.\nАлексей Филипповыр илъэсыбэрэ Мыекъопэ «Зэкъошныгъэм» щешIагъ. УхъумакIоу зэрэщытыгъэм къытегущыIэзэ, я 3-рэ купым зэIукIэгъухэр зэрэщыкIуагъэхэм иеплъыкIэхэр къариIолIагъэх.\n— Аужырэ илъэсхэм республикэм испорт псэуалъэхэм япчъагъэ хэпшIыкIэу хэхъуагъ, футбол ешIэ зышIоигъохэм япсауныгъэ агъэпытэнымкIэ, языгъэпсэфыгъо уахътэ гъэшIэгъонэу агъэкIонымкIэ амалышIухэр яIэх, — къыIуагъ А. Филипповым.\nСпортым пыщагъэхэм яшIоигъоныгъэхэм тигуапэу защыдгъэгъозагъ. КIымэфэ зэнэкъокъум ыуж нэмыкI зэIукIэгъухэм ахэлэжьэнхэу фаех. ГущыIэм пае, нахьыпэкIэ Журавлевым фэгъэхьыгъэ шIэжь зэIукIэгъухэр, фэшъхьаф зэнэкъокъухэр зэхащэщтыгъэх. Гъатхэм е бжыхьэм футбол зэнэкъокъухэр гум рихьэу кIощтыгъэх. Мыекъуапэ иадминистрацие физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ икомитет Iофтхьэбзэ хэхыгъэхэм кIэщакIо афэхъун имурад. Арышъ, уахътэм къыгъэлъэгъощтым тежэщт.\n«Ошъутенэм» итренерэу Мэзлэукъо Арсен зэрилъытэрэмкIэ, апэрэ чIыпIэм, анахь макIэмэ, команди 4 фэбэнагъ. «Ошъутенэм» текIоныгъэр къыдихыным фэшI ешIакIохэм гуетыныгъэ ин къызхагъэфагъ. «Урожаим» опыт ин зиIэ футболистэу хэтыр макIэп. Тренерэу Александр Матусьян «Урожаим» щыкIагъэу фэхъугъэр дэгъоу къыгурэIо. ЕшIэгъу пэпчъ футболистхэм дэгъоу зыфагъэхьазырын алъэкIыгъэп. Апэ ишъыгъэхэ «Ошъутенэм» 1:0-у, «Мыекъуапэм» 3:0-у, «Щагъдыим» 4:3-у «Урожаир» атекIуагъ, ау «ЧIыгушъхьэм», «Картонтарэм» къашIуихьын ылъэкIыгъэп.\n— Кощхьэблэ районым тыкъикIызэ зэнэкъокъум тыхэлэжьагъ, — къытиIуагъ «Юность-Кощхьаблэм» итренерэу Юсуп Руслъан. — ЗыкIи тыкIэгъожьырэп. Я 8-рэ чIыпIэм нахь лъагэу тыдэкIоен тымылъэкIыгъэми, тикIэлэеджакIохэм сафэраз, яIэпэIэсэныгъэ хагъэхъуагъ, спортым ныбджэгъукIэхэр зэрэщагъотыгъэхэр сыдым ымыуас!\nЮсуп Руслъан бэшIагъэу тинэIуас. Ар зипэщэ футбол командэхэр Къыблэ шъолъырым, Урысыем язэнэкъокъухэм ахэлажьэх, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдахых.\n«Кощхьаблэм» тигуапэу зы лъэныкъо къыхэтэгъэщы. Илъэс зэфэшъхьафхэм командэм хэтыгъэхэр нэмыкI купхэм ащешIэх, Мыекъуапэ щеджэх, яIэпэIэсэныгъэ хагъахъозэ, япсауныгъэ агъэпытэ.\n— Краснодар сыкъикIызэ ешIэгъухэм сяплъы, — къытиIуагъ педагогикэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу Хьакъунэ Нурбый. — Футбол къодыеп тлъэгъурэр, псэ зыпыт зэIукIэгъухэм тызыIэпащэ.\nНиколай Бояринцевыр Къыблэ шъолъырым, фэшъхьафхэм ащызэлъашIэ, футболист дэгъу. Новороссийскэ, Ростов хэкум, нэмыкIхэм якомандэхэм ащешIагъ. Къэлапчъэм Iэгуаор дидзэнымкIэ сыдигъуи щысэшIу къегъэлъагъо.\n«Мыекъуапэм» хэтэу гъогогъу 17 хъагъэм Iэгуаор мыгъэ изыдзэгъэ Н. Бояринцевым «Бомбардир анахь дэгъу» зыфиIорэ щытхъуцIэр фагъэшъошагъ, шIухьафтынхэр фашIыгъэх.\n— Мыекъуапэ лъэшэу сыгу рехьы, стадион дахэхэр щагъэпсыгъэх, — къытиIуагъ упчIэхэм джэуапхэр къаритыжьызэ Николай Бояринцевым. — Мыекъопэ «Зэкъошныгъэр» къысэрэджи, сигуапэу сыщешIэщт.\nБояринцевым фэдэ футболист дэгъухэр «Зэкъошныгъэм» щешIэхэ зыхъукIэ, республикэм икомандэ ауж къинэхэрэм къахэкIыжьыщт, стадионым щыкIорэ зэIукIэгъухэм яплъыхэрэм хэпшIыкIэу ахэхъощт. Хьэсанэкъо Мурат, Мыекъуапэ иадминистрацие ипащэу Владимир Наролиныр, Мыекъуапэ инароднэ депутатхэм я Совет итхьаматэу Джармэкъо Азмэт, республикэм физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет итхьаматэу Дэгужъые Мурат хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэхэм афэгушIуагъэх, зэхэтхэу нэпэеплъ сурэтхэр атырахыгъэх.\nОфициальный сайт республиканской газеты «Адыгэ макъ» 18.01.2017 г.: http://www.adygvoice.ru/wp/зэнэкъокъум-зэфещэх/


28 | In Your Language\nHome » Adyghe » 01 Matthew / МАТТЭ » 28\nposted by derDaniel on Fri, 06/11/2010 - 11:31\n(Марк 16:1-8; Лука 24:1-12; Иуан 20:1-10)\nШэмбэтыр блэкІыгъэу, тхьамафэм иапэрэ мафэм нэф къызэшъым, Магдалэ къуаджэм щыщ Мерэмрэ адрэ Мерэмрэ къэунэм еплъынхэу кІуагъэх.\n2ОшІэ-дэмышІэу чІыгур лъэшэу къэсысыгъ, сыда пІомэ Зиусхьаным имэлэІич уашъом къехи, къэунэм Іухьи, мыжъошхор ІуигъэукІорэикІыжьи, мыжъошхом тетІысхьагъ. 3Ащ итеплъэ пчыкІэм* фэдэу щытыгъ, ищыгъын-хэри осым фэдэу фыжьыбзэу щытыгъэх. 4УхъумакІохэр ащ зэрэщыщынэхэрэм пае кІэзэзыщтыгъэх, хьадашъуи яІэ хъугъэ.\n5–Шъумыщын,– ариІуагъ мэлэІичым бзылъфыгъэмэ. –Исусэу къащым раІулІыгъэм шъузэрэлъыхъурэр сэ сэшІэ. 6Ар мыщ дэжьым щыІэжьэп. ЗэриІуагъэм тетэу, ар лІагъэхэм къахэтэджыкІыжьыгъ. ШъукъакІуи, шъуеплъ, мары Зиусхьаныр зыдэщылъыгъэ чІыпІэр. 7Джы шъо псынкІэу шъукІуи, игъогу рыкІохэрэм яшъуІу: «Исус лІагъэхэм къахэтэджыкІыжьыгъ. Шъо шъуапэ рапшІэу ар Галилей кІощт. Ащ дэжьым ар щышъулъэгъужьыщт». Джары, къэбарыр сэ шъосІуагъэ.\n8Арэущтэу бзылъфыгъэхэр къэунэм ІукІыжьхи, агу изыгъэу гушІогъошхуи яІэу, макъэ арагъэІунэу Исус игъогу рыкІохэрэм адэжь чъэхэу фежьагъэх. 9Игъогу рыкІохэрэм макъэ арагъэІунэу а бзылъфыгъэхэр кІохэзэ, ошІэ-дэмышІэу Исус къаІукІи къариІуагъ:\nМыдрэхэр Исус ечъалІэхи, ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэкІэ итІысхьэхи, ылъакъохэр аубытыгъэх. 10Джащыгъум Исус ариІуагъ:\n–Шъумыщын. ШъукІохи, сшыхэр* Галилей кІонхэу макъэ яжъугъэІу. Ащ сэри сыщалъэгъущт.\n28:3 пчыкІэ – шыблэм инэфынэ ары. 28:10 шыхэр – еплъ 5:22.\nДин пэщэшхохэмэ ухъумакІохэр къуалъхьэкІэ зэращэфыгъэхэр\n11Бзылъфыгъэхэр кІохэ зэхъум, ухъумакІохэм ащыщхэр къалэу Ерусалим дахьэхи, дин пэщэшхохэм адэжь кІохи, зэкІэ хъугъэр араІотагъ. 12Дин пэщэшхохэр, нахьыжъхэр ягъусэхэу, зэрэугъоихи, зэупчІыжьыгъэх. Ахъщабэ ухъумакІохэмэ арати, 13араІуагъ:\n–«Чэщым тэ тызыхэчъыем, Исус игъогу рыкІохэрэр къакІохи, ихьадэ атыгъугъ», шъуІон фае. 14А къэбарыр Іэшъхьэтетым зызэхихыкІэ, дгъэсамбырынышъ, шъори зи къышъуимыІонэу тшІыщт.\n15Арэущтэу ухъумакІохэм ахъщэр ашти, араІуагъэм тетэу зекІуагъэх. Непэ къэсыфэ а къэбарыр джуртмэ зэрахьэу ахэлъ.\n(Марк 16:14-18; Лука 24:36-49; Иуан 20:19-23; Апостол. 1:6-8)\n16Ащ нэужым Исус игъогу рыкІорэ нэбгырэ пшІыкІузыр Галилей кІохи, ежь зыфиІогъэгъэ Іуашъхьэм дэкІоягъэх. 17ЕтІанэ Исус залъэгъум, лъэгонджэмышъхьэкІэ ыпашъхьэ итІысхьагъэх; ау зышІошъ мыхъурэ заулэ ахэмэ ахэтыгъэх. 18Исус игъогу рыкІохэрэм къабгъодахьи ариІуагъ:\n–Уашъоми чІылъэми тетыгъошхор зэкІэ щысиІэу сІэ илъ. 19Арышъ, шъукІохи лъэпкъ пстэури сигъогу къытежъугъахьэх. Ты лъапІэми, Ыкъуи, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІи ацІэкІэ шъуумэхъыхи*, 20унашъохэу шъосІуагъэхэр зэкІэ агъэцэкІэнхэу яшъуІу. ШъыпкъэмкІэ, дунаем икІэух нэсы сэ ренэу сышъуигъусэщт. Амин.\n28:19 умэхъыныр – еплъ 3:1.\n‹ 27 up 02 Markus ›


ТхэкIо цIэрыIор агъэшIуагъ | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 23.10.2018\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nЗэIукIэгъур лъэпкъ культурэм исалонэу «Динара» зыфиIорэм щыкIуагъ. ТхакIор езыгъэблэгъагъэри, Iофтхьабзэр зэхэзыщагъэри мы салоным ибысымгуащэу, лъэпкъ Iофхэм чанэу апылъ Шыбзыхъу Раис. Зэхахьэм Къэрэщэе-Щэрджэс Республикэм итхакIохэм ащыщхэр, шIэныгъэлэжьхэр, бзэм пылъ цIыф зэфэшъхьафхэр къырагъэблэгъагъэх. Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм къикIыгъэхэу Урысыем итхакIохэм я Союз хэтэу, филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу ХьэкIошъэ Мадинэ, тхакIоу, критикэу Шашев Алик, общественнэ Iофхэм апылъ цIыф цIэрыIоу Ольга Эфендиевар зэIукIэм хэлэжьагъэх. Адыгеим икIыгъэу тхакIом игъусагъ зэлъашIэрэ режиссерэу, АР-м изаслуженнэ артистэу, искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу Хьакъуй Аслъан.\nЗэIукIэгъур зэдэгущыIэгъу шIыкIэм тетэу кIуагъэ. Къэрэщэе-Щэрджэс Республикэм и Къэралыгъо телевидение ищэрджэс отдел ипащэу ШэкIо Мусали ар къызэIуихыгъ ыкIи зэрищагъ. КъекIолIагъэхэм янахьыбэр тхакIом ипроизведениехэм дэгъу дэдэу зэрафэнэIуасэхэр шIэхэу нафэ къэхъугъ. Ягуапэу яеплъыкIэхэр къыраIотыкIыгъэх, ытхыгъэ пэпчъ ащ къыфэкIоныр ыгу къэзыгъэкIыгъэр, зэрэригъэжьагъэр зэрагъашIэмэ ашIоигъуагъ.\nАнахьыбэу «ГъучI Тыгъужъым итаурыхъ», «Хымэ лыуз», «Унэ плъыжь», «Къэзгъэзэжьырэ шыухэр», «КъэшъуакIом икъам» зыфиIохэрэр ары зытегущыIагъэхэр, ау нэмыкIэу Юныс ытхыгъэхэми, зэкI пIоми хъунэу, анэсыгъэх. Тхылъеджэ къызэрыкIоу, охътэ кIэкIым романыр е повестыр ыджымэ зышIоигъохэмкIэ гурыIогъошIоу зэрэмытхэрэр, куоу угупшысэзэ, къытебгъэзэжьымэ, уеджэжьызэ пшIын фаеу зэрэщытхэр къэгущыIагъэхэм къыхагъэщыгъ.\nТхакIом итхыгъэхэр анахь куоу зэзыгъэшIагъэхэм ащыщ Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм къикIыгъэ шIэныгъэлэжьэу ХьэкIошъэ Мадинэ. Юныс фэгъэхьыгъэу ар бэрэ къэгущыIагъ. ТхакIор лъэш дэдэу шIу зэрилъэгъурэр къыхэщэу итхыгъэхэм ыгу къыдеIэу къатегущыIагъ. Мадинэ Цуекъо Юныс Урысыем имызакъоу, дунэе тхакIоу осэ ин зыфашIыхэрэм ясатыр хэтыныр тефэу зэрилъытэрэм къыкIигъэтхъыгъ. Итхыгъэхэр еджэгъошIоу, гурыIогъошIоу зэрэщымытхэр, философие ин зэрахэлъыр ащи къыхигъэщыгъ. ХьэкIошъэ Мадинэ ипсалъэ ыуж Юныс итхыгъэхэм уямыджэу узэрямыбгъукIошъущтым Iо хэлъэп.\nКъэрэщэе-Щэрджэс телевидением урыс тхэкIо цIэрыIошхоу А.С. Пушкиным Кавказ фэгъэхьыгъэу ытхыгъэхэм къызщатегущыIэхэрэ къэтын егъэхьазыры. Цуекъо Юныси «А си Пушкин» ыIоу тхыгъэ иI. ШэкIо Мусали илъэIукIэ ар ытхынэу зэрэхъугъэм къытегущыIагъ. Ащ къыIотагъэхэр къэтыным хагъэхьащтых.\nЦуекъо Юныс итхылъэу «КъэшъуакIом икъам» зыфиIорэм техыгъэу спектаклэ Хьакъуй Аслъан ыгъэуцугъ. Режиссерым гущыIэр зыратым, ар ыгъэуцунэу ыгу къэзыгъэкIыгъэм, Iоф зэрэдишIагъэм кIэкIэу къатегущыIагъ. Джыри тхакIом ипроизведениехэм ащыщ техыгъэ пьесэ зэригъэхьазырырэми тыщигъэгъозагъ, ау ащыщэу зытырихырэр ащ шъэфэу къыгъэнагъ.\nЮныс апэ гущыIэр зыратым, ащ фэдэу осэ ин фашIэу зэрэрагъэблэгъагъэм фэшI Iофтхьабзэм изэхэщакIохэм лъэшэу зэрафэразэм къыкIигъэтхъыгъ. Нэужым ащ упчIэу фагъэзагъэхэм хэзыгъэ имыIэу джэуапхэр къаритыжьыгъэх, итхыгъэхэм къафэкIоныр ыгу къэзыгъэкIыгъэм къытегущыIэзэ, къэбар гъэшIэгъоныбэ къыIотагъ, гухэлъэу джыри иIэхэми ащигъэгъозагъэх.\n— Юныс итхыгъэу «Трилогия Кавказа» зыфиIорэм сызеджэм ыуж ащ иавтор къэзгъотынышъ, нахь благъэу нэIуасэ зыфэсшIынэу гухэлъ зысшIыгъэр, — къыIуагъ Iофтхьабзэр зэхэзыщагъэу, тхакIор езыгъэблэгъэгъэ Шыбзыхъу Раисэ пстэумэ ауж гущыIэр зештэм. — Лъэшэу щыIэныгъэм сыфэраз Цуекъо Юныс фэдэ цIыф IэпэIасэм, тхэкIо цIэрыIом нэIуасэ сызэрэфишIыгъэм пае. Уахътэ къыхигъэкIи мыщ нэс къызэрэкIуагъэм, зызэрэтыримыIэтыкIыгъэм афэшI «тхьауегъэпсэу» есэIо.\nТапэкIэ джыри творческэ гухэлъэу иIэхэр щыIэныгъэм щыпхырищынхэу, псауныгъи кIуачIи иIэнхэу, джыри бэрэ итхыгъакIэхэм тхылъеджэхэр агъэгушIонхэу тхакIом ар къыфэлъэIуагъ, нэпэеплъ шIухьафтынхэр къыфишIыгъэх.\nКъыхэдгъэщымэ тшIоигъор Цуекъо Юныс итхылъхэр зэхахьэм къекIолIагъэхэм ягуапэу зэрэзэбгырахыгъэр ары.\nЦуекъо Юныс Теуцожь районым икъуаджэу Хьалъэкъуае (непэ ар Адыгэкъалэ хэхьэ) 1940-рэ илъэсым къыщыхъугъ. Адыгэ кIэлэегъэджэ училищыр, нэужым Ростов къэралыгъо университетым журналистикэмкIэ иотделение къыухыгъэх. КIэлэегъэджагъ, кIэлэцIыкIу ибэхэр зыщаIыгъхэ Унэм кIэлэпIоу щылэжьагъ, гъэзетэу «Социалистическэ Адыгеим» (джы «Адыгэ макъ») икорреспондентыгъ, иотделхэм ащыщ иредакторыгъ, Адыгэ хэку исполкомым телевидениемрэ радиокъэтынхэмрэкIэ и Комитет иредакторыгъ, журналэу «Зэкъошныгъэм», кIэлэцIыкIу журналэу «Жъогъобыным» яредактор шъхьэIагъ. 1961-рэ илъэсым къыщыублагъэу итхыгъэхэр къыхаутых. Юныс иIофшIэгъэ инхэм ащыщых романхэу «ГъучI Тыгъужъым итаурыхъ», «Унэ плъыжь», «Шыф Лъагъохэр», повестьхэу «Хымэ лыуз», «Къэзгъэзыжьырэ шыхэр», эссеу «Тыгъэр джыри лъагэ» зыфиIохэрэр, нэмыкIыбэхэр.\nЮныс тхэкIо ныбжьыкIэхэм яя 7-рэ зэхэсыгъоу 1978-рэ илъэсым Москва щыкIуагъэм хэлэжьагъ, Урысыем итхакIохэм я Союзрэ «Роман-Гъэзетымрэ» япремиеу «Образ» зыфиIорэр, Адыгэ Республикэм литературэмкIэ и Къэралыгъо тын къыфагъэшъошагъэх, УФ-м культурэмкIэ изаслуженнэ IофышI, шIэныгъэхэмкIэ Дунэе Адыгэ академием ицIыф гъэшIуагъ.\nМуекъуапэ — Черкесск —Мыекъуапэ.


Адыгэхэр сыдэущтэу быслъымэн хъугъэх » Шапсугия - История, культура, традиции адыгов-шапсугов\nОпубликовано: 12:40, 24 февраль 2011\nКъызэра1отэжьырэмк1эрэ адыгэхэр егъэзыгъэк1э диныр аштагъэу щытэп. Осмэн империем адыгэ шъолъырым ефэндхэр къыгъэк1уагъэх. Зэ1ук1эшхо зэхащагъ. Ефэндмэ диныр къафа1отагъ. Адыгэхэр зэхэупч1ыхьажьхи л1ык1охэмэ ара1уагъ: «Тхьашъуегъэпсэу, мыгъэ шъук1ожьи, къэк1орэгъым шъукъак1уи диныр тштэщт». Ефэндхэм агъэш1агъоу к1ожьыгъэх. Илъэс тек1ыгъэу къызэк1охэм, быслъымэн диныр адыгэхэм аштагъ. Агъэш1агъэу ефэндхэр адыгэ тхьаматэхэм яупч1ыгъэх: «Сыд пае, блэк1ыгъэ гъэм шъумыштэу мыгъэ шъуштагъа», адыгэ тхьаматэм джэуапэу мыры къыритыжьыгъэр:


Home » Adyghe » 05 Acts » 21\nposted by derDaniel on Tue, 07/20/2010 - 12:47\nПаул Ерусалим зэрэкІуагъэр\nАхэмэ тыкъызахэкІыжьым, къухьэмкІэ тежьи, занкІэу Кос къалэм тыкІуагъ. ЯтІонэрэ мафэм Родос къалэм тыкІуи, ащ тыщежьи, Патарэ къалэм тынэсыгъ. 2Финикие хэкум кІорэ къухьэ горэ къэдгъоти, титІысхьи, тежьагъ. 3Кипр хыгъэхъунэр къызэлъагъом, къухьэм исэмэгубгъукІэ ар къэдгъанэзэ, Сирие хэкум тыкІуи, Тир къалэм къухьэр щеуцолІагъ, сыда пІомэ а къалэм къухьэр щаунэкІын фэягъ. 4ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэхэр а къалэм къыщыдгъотхи, мэфиблэ ахэмэ адэжь тыкъэнагъ. Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ ахэмэ зэхаригъэшІыкІыгъэу, Ерусалим мыкІонэу Паул къыраГуагъ. 5Ау а къалэм тызэрэщыІэн фэе уахътэр зытешІэм, ащ тыдэкІи, тигъогу тытехьажьыгъ. ШІошъхъуныгъэ зиІэхэр зэкІэ, бзылъфыгъэхэри сабыйхэри ягъусэхэу, къалэм къыддыдэкІыгъэх. ЕтІанэ хыІушъом лъэгонджэмышъхьэкІэ тыщытІыси, Тхьэм телъэІугъ. 63ым адрэм ыІапэ ыубытыжьи, къухьэм титІысхьажьыгъ, ахэми ядэжь агъэзэжьыгъ.\n7ЕтІанэ Тир къалэм тыщежьи, къухьэкІэ кІоныр тыухызэ, Птолемаидэ къалэм тынэсыгъ. Ащ дэжьым тшыхэм шІуфэс щятхи, зы мафэ ахэмэ адэжь тыщыІагъ. 8ЯтІонэрэ мафэм ащ тыдэкІыжьи, Кесарие къалэм тыкІуагъ. А къалэм Филипп зыцІэу, Тхьэм игущыІэхэр зыгъэІурэм иунэ тихьи, ащ ыдэжь тыкъэнагъ. Ар нэбгыриблым* ащыщыгъ. 9А Филипп дэмыкІуагъэхэу пхъуиплІ иІагъ. Тхьэм ежь игущыІэхэр ахэмэ агухэм къарилъхьахэу къаригъаІощтыгъэх.\n10Мэфэ заулэрэ ащ дэжь тызыщэІэм, Агав* зыцІэу зы пегъымбар горэ Иудей хэкум къикІи къэкІуагъ. 11Тадэжь къакІуи, Паул ибгырыпх къышти, ежь ыІэхэри ылъакъохэри зэтырипхэхи къыІуагъ:\n–Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ мырэущтэу къеІо: «Джуртхэм мы бгырыпхыр зиер Ерусалим щызэтырапхэнышъ, хымэ лъэпкъхэм* аІэкІалъхьащт».\n12А гущыІэхэр зызэхэтэххэм, тэри а чІыпІэм щыпсэурэ тшыхэри Ерусалим мыкІонэу Паул телъэІугъ. 13Джащыгъум Паул пэгъокІ къытыжьыгъ:\n–Сыда шъушІэрэр? Шъугъызэ, сыда сыгу къызкІежъугъаорэр? Си Зиусхьан Хьисэ ыцІэ пае Ерусалим сыщырапхыщтми, сыщылІэщтми сыфэхьазыр.\n21:8 нэбгыриблыр – еплъ 6:1-6.\n21:10 Агав – еплъ 11:28.\n21:11 хымэ лъэпкъхэр – мыщ дэжьым ащ къикІырэр Рим (Рум) цІыфхэу тетыгъо зиІэхэр ары.\n14Паул къэдгъэнэнэу зытэмылъэкІым, «Тхьэм ыІуагъэр орэхъу», тІуи зытыушъэфыгъ.\n15А мафэхэм ауж зыдгъэхьазыри, Ерусалим тыкІуагъ. 16Кесарием щыщхэу, ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ цІыф заулэ тигъусагъэх. Ахэмэ Мнасон зыцІэм иунэу тызыщыпсэущтым тащагъ, Мнасон Кипр хыгъэхъунэм щыщыгъ, ежьыри апэ дэдэу ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ хъугъэхэм ащыщыгъ.\nПаул Якъубэ ыдэжь зэрэкІуагъэр\n17Ерусалим тызынэсым, тшыхэм ягуапэу тырагъэблэгъагъ. 18ЯтІонэрэ мафэм Паул тигъусэу Якъубэ* ыдэжь тыкІуагъ. Нахьыжъхэр зэкІэ ащ дэжьым щыІагъэх. 19Паул ахэмэ шІуфэс арихи, иІофкІэ Тхьэм хымэ лъэпкъхэм адэжь Іофхэу щишІагъэхэр зырызхэу афиІотэжьыгъэх.\n20Паул ахэр къыІуатэхэу зызэхахым, ахэмэ Тхьэм щытхъу фашІыгъ. ЕтІанэ Паул къыраІуагъ:\n–О тшы, джуртхэм ащыщхэу мин пчъагъэхэм шІошъхъуныгъэ яІэ зэрэхъугъэри, Мусэ и Тэурат хабзэ яшъыпкъэу зэрэпылъхэри олъэгъу. 21Ясабыйхэр сунэт амышІынхэуи яхабзэхэм атемытынхэуи пІоу, джуртхэу хымэ лъэпкъхэм ахэсхэри зэкІэ пегъымбар Мусэ игъогу текІынхэу о ябгъашІэу аІозэ цІыфхэм зэрахьэрэ къэбар пхэнджыр а шІошъхъуныгъэ зиІэхэм зэхахыгъ. 22Сыда тшІэщтыр? ЦІыфхэр къэзэрэугъоищтых; сыда пІомэ о укъызэрэкІуагъэр зэхахыщт. 23Арышъ, тэ къызэрэуатІорэм фэдэу зекІо. ТхьарыІо зышІыгъэ нэбгыриплІ тиІ. 24Ахэр зыдащэхи, ягъусэу Тэурат хабзэм иунашъо тетэу зыгъэкъэбзэжьи, ашъхьэхэр ябгъэупсынхэм пае* ахъщэ ят. Ар залъэгъукІэ, о къыохьылІагъэу зэхахыгъэ къэбархэр шъыпкъэхэу зэрэщымытхэри, орорэу Тэурат хабзэм утетэу, Тэурат хабзэм итхэр зэрэбгъэцакІэхэрэри цІыф пстэуми ашІэщт. 25Ау хымэ лъэпкъхэм ащыщхэу ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ хъугъэхэм тэ зэдэтштэгъэ Іофыр тхылъкІэ*\n21:18 Якъубэ – еплъ 12:17.\n21:24 ашъхьэхэр ябгъэупсынхэм пае – еплъ 18:18.\n21:25 тхылъкІэ – еплъ 15:23-29.\nзэрядгъэшІагъэм фэдэу, цІыфхэм тхьэ нэпцІхэм афашІыгъэ къурмэныпхъэм ыл, лъым, атхьалэгъэ псэушъхьэхэм ал, зинэ шІэным защадзыен фае.\n26ЯтІонэрэ мафэм Паул а лІыхэр зыдищэхи, ягъусэу зигъэкъэбзэжьыгъ. ЕтІанэ Тхьэм иунэшхо чІахьи, ежьымрэ а лІыхэмрэ зызыщагъэкъэбзэжьырэ мафэхэр заухыщтри, якъурмэн зырыз дин пащэм зырагъэшІыщт мафэри дин пащэхэм ариІуагъ.\nДжуртхэр Тхьэм иунэшхо Паул зэрэщытебэнагъэхэр\n27А мэфиблыр зыщыблэкІыным, Асие хэкум щыщэу джурт заулэмэ Тхьэм иунэшхо Паул щалъэгъугъ. ЦІыф купышхор зэкІэ зэкІагъэплъыхьи, Паул аубыти, 28мырэущтэу кууагъэ:\n–Шъо Израил лІыхэр шъукъыддэІэпыІ! Тэ тлъэпкъми, ти Тэурат хабзэми, мы чІыпІэ лъапІэми къапэуцунхэу тыдэкІи цІыфхэм зэкІэ щязыгъашІэрэ лІыр мыр ары. Ащ нэмыкІэу алыджхэри Тхьэм иунэшхо чІигъахьэхэзэ*, мы чІыпІэ лъапІэр ыуцІэпІыгъ.\n29Арэущтэу зыкІаІуагъэр ыпэкІэ Ефес къалэм щыщ Трофим Паул игъусэу къалэм щалъэгъугъагъэти ары. Паул ар чІэмыхьапхъэу Тхьэм иунэшхо чІигъэхьагъэу ашІошІыгъ.\n30Къалэм дэс цІыф пстэури къэтэджхи, зэхэлъэдагъэх. Паул аубыти, Тхьэм иунэшхо къычІащыжьыгъ. Ардэдэми пчъэхэр агъэпытагъэх. 31Паул аукІынэу зыпэхьэхэм, Ерусалим зэкІэ зэрэзэІыхьагъэм икъэбар Рим дзэ пэщэшхом ыдэжь нэсыгъ. 32Дзэ пэщэшхом ардэдэм дзэлІхэри, дзэ пащэхэри зыдищэхи, цІыфхэм ахэлъэдагъ. ЦІыфхэм дзэ пэщэшхори дзэлІхэри залъэгъухэм, Паул еонхэм ыуж икІыжьыгъэх.\n33Джащыгъум дзэ пэщэшхор къыІухьи, Паул дзэлІхэм аригъэубыти, гъучІ ІэхъуитІу тыралъхьанэу унашъо афишІыгъ. ЕтІанэ яупчІыгъ:\n–Мыр хэта? Сыда ышІагъэр?\n34ЦІыф купышхом хэтхэм ащыщэу зым зыр ыІозэ, адрэм нэмыкІ ыІозэ зэрэгъэкуощтыгъэх. Бырсырышхом къыхэкІыкІэ дзэ пэщэшхом шъыпкъэр\n21:28 Алыджхэр Тхьэм иунэшхо чІигъахьэхэзэ – хымэ горэ Тхьэм иунэшхо чІэт хымэхэм ящагу блэзыщэу, Тхьэм иунэшхо ыкІоцІ изыщагъэр аукІын фаеу щытыгъ.\nзэригъэшІэн ылъэкІыгъэпти, Паул пытапІэм* дзэлІхэм аригъэщагъ. 35ДэкІояпІэм Паул зынэсым, цІыф купышхор къызэрэтебэнагъэхэм пае, дзэлІхэм ар ІэкІэ ахьын фае хъугъэ. 36ЦІыф купышхом хэтхэу Паул къыкІэлъыкІощтыгъэхэр куощтыгъэх:\nПаул цІыф купышхом хэтхэм апашъхьэ\n37ДзэлІхэм Паул пытапІэм ащэн фаеу зэхъум, Паул дзэ пэщэшхом риІуагъ:\n–Зыгорэ къыосІонэу фит сыкъэпшІына?\n–Алыджыбзэ ошІа?– къыІожьыгъ ащ. 38–Мысырым щыщэу, бэмышІэу цІыфхэм зыкъязыгъэІэтыгъэу, укІэкІо миниплІ* шъоф нэкІым изыщагъэр орыба?\n39–Сэ сыджурт,– къыІожьыгъ Паул, –Киликие хэкум щыщэу, лъытэныгъэ зиІэ Тарс къалэм ицІыфхэм сащыщ. ЦІыфмэ апашъхьэ сыкъыщыгущыІэнэу фит сыкъэшІ.\n40Дзэ пэщэшхом фит къызешІым, Паул дэкІояпІэм теуцуи, ыІэ цІыфхэм афиІэтыгъ. ЗэкІэми зызаушъэфым, Паул джуртыбзэкІэ мырэущтэу къыІуагъ:


Адыгэм ымакъэ «Голосым» щэIу — Адыгэ макъ\nАдыгэм ымакъэ «Голосым» щэIу\nЖъогъо шIэтэу, лыдэу ЛIыунэе Алый хэгъэгум иэстраднэ зэнэкъокъу къыхэуцуагъ. Телепроект хьалэмэтэу «Голосым» ар хэлажьэ ыкIи апэрэ едзыгъохэм апхырыкIыгъ.\nУрысыем щыцIэрыIо музыкантхэу, орэдыIохэу, орэдусхэу осэшI купым щыщхэу Александр Градскэм (ащыгъум псаугъэ), Леонид Агутиным, Дмитрий Билан, Пелагее зэдырагъаштэу ЛIыунэе Алый зыкъыфагъэзагъ ыкIи зэнэкъокъум хэлэжьэнэу фитыныгъэ къыратыгъ. Зэрэ Адыгееу Алый проектым зэрэщылъыкIуатэрэм лъэплъэ, тичIыгогъу, тилъэпкъэгъу кIэлэ IэпэIасэм тырэгушхо, тырэпагэ, тыфэгумэкIы. Алый янэ — Джарымэкъо Фатимэ — мы мафэхэм гущыIэгъу сыфэхъугъ. Пстэуми апэу икIалэ ащ фэдэ гъэхъагъэхэр зэришIыхэрэмкIэ сыфэгушIуагъ. Ныри ыгу ихъыкIырэмкIэ къыздэгощагъ.\nДжарымэкъо Фатим: «ТыфэгумэкIы тэри, телефонкIэ тыдэгущыIэ зэпыт. Зэнэкъокъур едзыгъо пчъагъэу зэхэт. Ахэм зафигъэхьазырыным ыкIуачIэ ишъыпкъэу хелъхьэ. Орэдэу къыIощтыр зэнэкъокъум ишапхъэмэ адиштэу зыгъасэхэрэм къыхахы, джащ фэдэу иобраз зыфэдэщтым, щыгъыщтым нэсэу стилистхэм къагъэнафэ, визажистхэм Iоф дашIэ. Эстраднэ зэнэкъокъур профессиональнэ шэпхъэ лъагэмэ адиштэу гъэпсыгъэ. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу а творческэ лъагъор Алый ежь- ежьырэу хихыгъэу рэкIо. Тэ, унагъомкIэ, амалэу тиIэмкIэ тыдеIагъ ыкIи тыдеIэ».\nГурыт еджапIэм чIэсыфэ Алый музыкальнэ еджапIэу Лъэцэрыкъо Кимэ ыцIэ зыхьырэми щеджагъ. Нэужым искусствэхэмкIэ колледжэу Тхьабысымэ Умарэ ыцIэ зыхьырэр къыухыгъ. Апэрэ кIэлэегъаджэхэу творчествэм илъагъо тезыщагъэхэр Бэрзэдж Светлан, Джарымэ Алл, колледжым иIэпэIэсэныгъэ щылъызгъэкIотагъэхэр Хъунэго Земфир, Марина Cорокинар, Елена Шаманскаяр. Гуетыныгъэшхо хэлъэу Алый еджагъ, музыкальнэ Iэмэ-псымэхэм скрипкэр къахихыгъ. Зэнэкъокъу пчъагъэхэм ахэлэжьагъ, «Дерзайте, вы талантливы!» зыфиIорэ телепроектэу Къэралыгъо телерадиокомпаниеу «Адыгеим» зэхищэщтыгъэм апэрэу Алый исэнаущыгъэ къыщылъэгъонэу хъугъэ, ащ къыщиIощтыгъэ орэдхэм ямэкъамэхэм адэлэжьагъ Барцо Руслъан. Творческэ ушэтын пчъагъэхэр ащ къыкIэлъыкIуагъэх.\nДжарымэкъо Фатим: «Алый колледжыр къызеухым ежь- ежьырэу Москва кIуагъэ ыкIи музыкэмкIэ урысые академиеу Гнесинхэм ацIэ зыхьырэм чIэхьагъ. Илъэсищырэ ащ зыщеджэм, я 3-рэ курсым ыуж, къычIэкIыжьи 2018-м культурэм иинститутэу Москва дэтым чIэхьажьыгъ, орэдыIо-джазовэ отделением щеджэ, зэлъашIэрэ орэдыIоу Лариса Долинам ригъаджэхэрэм якуп хэт. МэфэкI творческэ Iофтхьабзэу Москва щыкIохэрэм Алый зыхэт студентхэр ахагъэлажьэх, Игорь Бутман иджаз клуб икъэгъэлъэгъонхэм ахэлажьэ. Гнесинкэм къызчIэкIыжьым бэрэ сеушъыигъ къезгъэухы сшIоигъоу, ау нэужым «кIалэм хихырэр ежь игъогу» зэсIожьыгъ, хихыщтымкIэ шъхьафит сшIыгъэ. КультурэмкIэ институтыр къызэриухыгъэм тетэу телепроектэу «Голосым» изэнэкъокъу хэлэжьэнэу хэхьагъ. Илъэс 15-рэ классическэ музыкэм изэгъэшIэн Алый хэтыгъ нахь мышIэми, эстраднэ творчествэм илъагъо техьагъ. Ар ежь ишIоигъоныгъ, ежь къыхихыгъэ гъогу».\nАщ фэдэу щыт нахь мышIэми, ЛIыунэе Алый итворческэ лъапсэ къежьэпIэ гъэнэфагъэ зэриIэм сегуцэфагъ. КъызхэкIыгъэхэм алъэныкъокIэ творчествэм фэщагъэхэр ахэтыгъэмэ сызкIэупчIэм, Фатимэ джэуап къытыжьыгъ: «Сишъхьэгъусэу ЛIыунэе Станислав Улапэ щыщ, исэнэхьаткIэ инженер-механик. Ныжъ-тыжъхэр кIэлэегъаджэх. Ау салъэныкъокIэ, сэ Джэджэхьаблэ сыщыщ, сятэжъэу Джарымэкъо Джанчэрый шыкIэпщынаощтыгъ». Алый скрипкэр къызкIыхихыгъэм упчIэ фысиIэжьыгъэп. Ащ изакъоп, ышнахьыжъэу Азэмат творческэ объединениеу «Ошъадэм» икъэшъокIо купэу «Синдикэм» исолистэу илъэс пчъагъэрэ хэтыгъ. Купым ихудожественнэ пащэу Едыдж Викторие ыгъэсагъэхэм ащыщ. Къэшъо пчъагъэхэм япчэгу итэу ЛIыунэе Азэмат сценэм къыфэхъугъэу, ащ дахэу тетыгъэхэм ащыщ. Аужырэ хореографическэ композицие хьалэмэтэу Едыдж Викторие зэхигъэуцуагъэм — «Убых къашъом» — икъешIэкIо пэрытэу, солистэу хэтыгъ, дэжъые быракъыр ыIыгъэу къэшъуакIохэм къахэлъэтыти, къашъор зэфишIыжьыщтыгъэ. ТIэкIу шIагъэу Азэмат «Ошъадэм» иартистхэм ахэкIыжьыгъ. Зыфеджэгъэ сэнэхьатымкIэ Калужскэ хэкум ипсэолъэшI фирмэ джыдэдэм Iоф щешIэ. Ежь Фатимэ тыгъэкъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яисскуствэкIэ къэралыгъо музеим и Темыр Кавказ къутамэ ибухгалтерие щэлажьэ.\nДжарымэкъо Фатим: «Алый колледжым щеджэ зэхъум пчэдыжьым сыхьатыр 5-м къэтэджыти, Iоф зыдишIэжьынэу кIощтыгъэ. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ишъыпкъэ рихьылIэзэ музыкэм феджагъ. ИщыIэныгъэ щыщ шъыпкъэу, чIыпIэ шъхьаIэ щиубытэу хъугъэ. Джы зыхэлэжьэрэ зэнэкъокъум икъарыу зэрэщытэу хелъхьэ. 2020-рэ илъэсыр ары аужырэу Алый Мыекъуапэ къызыкIогъагъэр. Унагъоми, Iахьыл-благъэхэми апэчыжь. Тхьаегъэпсэух, телефонкIэ бэ къытфытеорэр, тэри тэгумэкIы, инасып зыхэлъым игъогу рыкIощт».\nЗэрэреспубликэу ЛIыунэе Алый зэрэлъыплъэрэм кIуачIи къыреты, ипшъэдэкIыжьи хегъахъо. Зэнэкъокъум иедзыгъуитIум ащ зыкъызэращигъэлъэгъуагъэм япычыгъохэр дунэе хъытыум инэкIубгъо зэфэшъхьафхэм, анахьэу инстаграм нэкIубгъохэм, къарыхьагъ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат иинстаграм нэкIубгъо эстраднэ зэнэкъокъоу, телепроектэу «Голосым» иапэрэ, иятIонэрэ едзыгъохэу Алый зыхэлэжьагъэхэм япычыгъохэр къыригъэхьагъэх. «Аферым, Алый! Зэрэреспубликэу къыпфэгумэкIы!» — аужырэм къыфыкIитхагъ. Ащ дырагъаштэу нэбгырэ 200-м ехъумэ яшIошIхэр къыкIатхэжьыгъэх.\nСэнаущыгъэу пхэлъым уфэшъыпкъэу уиIэпэIэсэныгъэ хэбгъэхъоным узэрэдэлэжьэн фаем ЛIыунэе Алый ищысэтехыпIэ шIагъу. Илъэс 25-рэ нахь зымыныбжь адыгэ кIалэр хэгъэгум щыцIэрыIо зэнэкъокъум нэсыгъэу хэлажьэ. Ащ изакъоми — гъэхъэгъэ ин! Ау сэнэхьат IэпэIэсэныгъэшхоу хэлъымкIэ, игъогу темыкIэу хихыгъэ сэнэхьатым фэшъыпкъэу, ыгуи, ыпси хилъхьэзэ зэрэлъыкIуатэрэмкIэ Алый текIоныгъэ пчъагъэхэр фэукIочIынэу тыщэгугъы! Тхьэм еIу, зыкIэхъопсырэ лъэгапIэхэр ыштэнхэу фэтэIо!\nПредыдущая Жьыбгъэшхом икIэуххэр дагъэзыжьых\nСледущая В Адыгее запустят новую программу расселения из аварийного жилья


Алырэгъур ящыIэныгъэ щыщ — Адыгэ макъ\nАлырэгъур ящыIэныгъэ щыщ\nРедактор 01.06.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nХэгъэгу, дунэе зэнэкъокъухэм тиныбжьыкIэхэр ахэлажьэхэзэ, нэIуасэ зэфэхъух, язэфыщытыкIэхэр щыIэныгъэм щагъэпытэх.\nУрысыем дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ хэтэу Михаил Игольниковыр ТIуапсэ къыщыхъугъ. ИкIэлэцIыкIугъом къыщыублагъэу спорт лъэпкъхэм зафегъасэ.\n— Иныбджэгъухэм затыриIэтыкIырэп, цIыф шъырыт, ыпсэ спортым хэлъ. Алырэгъум щыбанэ зыхъукIэ, псынкIэу мэгупшысэ, шIыкIэу къыгъотырэм сыдигъуи купкI иI, — къытиIуагъ Михаил Игольниковыр зыгъасэу, Урысыем изаслуженнэ тренерэу Нэгъуцу Джамболэт.\nСпортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Михаил Игольниковым Урысыем иныбжьыкIэхэм язэIукIэгъухэм дышъэр гъогогъуи 3, джэрзыр гогогъуи 2 къащихьыгъ.\n2011-рэ илъэсым дунаим иныбжьыкIэхэм язэнэкъокъухэм иIэпэIэсэныгъэкIэ къащыхагъэщыгъ, апэрэ чIыпIэр къыфагъэшъошагъ.\nЗыпкъ итэу дзюдомкIэ зэнэкъокъу инхэм ахэлэжьэрэ М. Игольниковым Европэм икубокхэр гъогогъуи 8 къыдихыгъэх. Спортышхом цIэрыIо зэрэщыхъурэр къыушыхьатынымкIэ лъапсэу ышIыгъэр ыгъэпытагъ.\n2013-рэ илъэсым ныбжьыкIэхэм я Олимпиадэ джэгунхэу Китаим щыкIуагъэхэм М. Игольниковым ионтэгъугъэ елъытыгъэу купэу зыхэтым дышъэр къыщихьыгъ. Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэу дышъэр къызыфагъэшъошагъэми щыбэнагъ.\nХэгъэгум ихъулъфыгъэхэм яхэшыпыкIыгъэ командэ М. Игольниковыр апэрэу рагъэблагъи, Германием икъалэу Дюссельдорф «Большой шлем» зыфиIорэ дунэе зэIукIэгъушхом щыхэлэжьагъ.\nКилограмм 90-м нэс къэзыщэчыхэрэм янэкъокъугъ. Алырэгъум бэнэгъуи 6 щыриIагъ. Дышъэм фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъур гъэшIэгъонэу кIуагъэ. Японием ибэнакIоу Олимпиадэ джэгун— хэм дышъэр къащызыхьыгъэм М. Игольниковыр текIуагъ, апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ.\nЕвропэм дзюдомкIэ изэнэкъокъу Израиль зэрэщыкIуагъэр бэмэ шIукIэ агу къэкIыжьы. М. Игольниковым бэнэгъуи 5 иIагъ, зэкIэми текIоныгъэр къащихьыгъ. КIэух зэIукIэгъум Сербием щыщэу дунаим апэрэ чIыпIэр къыщыдэзыхыгъэмрэ Михаил Игольниковымрэ щызэнэкъокъугъэх. Дышъэр Михаил къыфагъэшъошагъ.\nУрысыем дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Тао Хьасанбыйрэ тренерэу Гъэунэ Андзоррэ Мыекъуапэ щеджагъэх Израиль ис тилъэпкъэгъухэм Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ итренерхэр, бэнакIохэр Кфар-Камэ рагъэблэгъагъэх. Гуфэбэныгъэ хэлъэу къапэгъокIыгъэх, адыгэ джэгоу зэхащагъэм Тао Хьасанбый, Гъэунэ Андзор, Михаил Игольниковыр, нэмыкIхэри щыуджыгъэх, зэдэгущыIэгъу гъэшIэгъонхэр зэдыряIагъэх.\n— Михаил Игольниковым янэ адыгэ, Алалэмэ ащыщ, — къеIуатэ Адыгэ Республикэм дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Бастэ Сэлымэ. — Тилъэпкъ шэн-хабзэхэр унагъом щызэрахьэх, тызэкIэупчIэ.\nМ. Игольниковыр зыгъэсэрэ Нэгъуцу Джамболэт апшъэрэ спорт еджапIэр Мыекъуапэ къыщиухыгъ, СССР-м изаслуженнэ тренерэу Хьэпэе Арамбый ипащэу самбэмкIэ банэщтыгъ.\n— Адыгеим ныбджэгъубэ щытиI, — еIо Нэгъуцу Джамболэт. — Мыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм шIэныгъэу щызэдгъэгъотыгъэр лъыдгъэкIуатэзэ, ныбжьыкIэхэр тэпIух.\n— Японием Олимпиадэ джэгунхэу щыкIощтхэм сахэлажьэ сшIоигъу, — къеIуатэ Михаил Игольниковым. — Сызыгъэсэрэ тренерэу Нэгъуцу Джамболэт фэдэу сэри Адыгеим ныбджэгъухэр щысиIэх. Сафэраз, спорт зэIукIэгъухэм зафэзгъэхьазырынымкIэ IэпыIэгъу къысфэхъух.\nИнгъуш Владимир Къэбэртэе-Бэлъкъарым икъалэу Тэрч щапIугъ. ИIэпэIэсэныгъэ хигъэхъон имурадэу Адыгеим къэкIуагъэу щэпсэу. Иапэрэ тренерыр Эдуард Марышевыр ары. Джырэ уахътэ Адыгеим изаслуженнэ тренерэу Бастэ Сэлым ипащ.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр В. Ингъушым къыухыгъ, самбэмкIи, дзюдомкIи Урысыем спортымкIэ имастер, дзэм къулыкъур щехьы. Космос кIуачIэхэм ядзэхэм самбэмкIэ язэнэкъокъу дышъэр къыщихьыгъ. Къыблэм дзюдомкIэ дышъэр къыщыфагъэшъошагъ. Урысыем и УIэшыгъэ КIуачIэхэм самбэмкIэ язэIукIэгъухэм дышъэр къащихьыгъ.\nМыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм лъапсэ фэзышIыгъэ Кобл Якъубэ спортым, щыIэныгъэм афэгъэхьыгъэу къыIощтыгъэхэр тщыгъупшэхэрэп. Зы Iоф зэдэбгъэцакIэ зыхъукIэ, узэгурыIон, узэрэлъытэн зэрэфаем спортсменхэр фигъасэщтыгъэх.\nМихаил Игольниковыр, Ингъуш Владимир, Тулпэрэ Айдэмыр, Датхъужь Алый килограмм 90-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп щэбанэх. Спортым нэIуасэ зэфишIыгъэхэ кIалэхэр упчIэжьэгъу зэфэхъунхэр шэнышIу афэхъугъ.\n— Кощхьаблэ сыщыщ, — зэдэгущыIэгъур лъегъэкIуатэ Урысыем и Кубок къыдэзыхыгъэу, хэгъэгум истудентхэм гъогогъуитIо ячемпионэу Тулпэрэ Айдэмыр. — Ныбджэгъуныгъэу зэдытиIэр щыIэныгъэм щылъытэгъэкIуатэ. ТызэлъыкIоныр бэшIагъэу едгъэжьагъ. Датхъужь Алый Урысыем иныбжьыкIэхэм язэнэкъокъу бэмышIэу тыжьыныр къызыщыдехым тыфэгушIуагъ. Михаил Игольниковым Олимпиадэ джэгунхэм ишъыпкъэу зафегъэхьазыры. Тиныбджэгъу имурадхэр къыдэхъунхэу тыфэлъаIо.\nКраснодар краим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Адыгэ Республикэм къащыхъугъэхэ кIалэхэу бэнэпIэ алырэгъум ныбджэгъу щызэфэхъугъэхэм спортышхор ящыIэныгъэ зэрэхъугъэм рэгушхох.\n— ЗэгурыIоныгъэ зыхэлъ ныбджэгъу зэдэгущыIэгъухэр зыпэтшIынхэ щыIэп, — къытиIуагъ Ингъуш Владимир. — Къэбэртэе-Бэлъкъарым сызыкIокIэ Мыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм тинэIуасэхэр, Iахьылхэр къыкIэмыупчIэхэу къыхэкIырэп. Михаил Игольниковыр спортышхом цIэрыIо зэрэщыхъугъэр сигуапэу къафэсэIуатэ.\nПшызэ къэралыгъо университетым Михаил Игольниковыр щеджэ. ГукIэ къыхихыгъэ спортыр тренер дэгъухэмкIэ, ныбджэгъушIухэмкIэ къетэжьы.\nПредыдущая 1 Haziran, Uluslarası çocukları koruma günü\nСледущая Cомэ миллион 78,7-рэ атефагъ


Ебгъэджагъэм уегъэгушхо | Адыгэ Макъ\nСыдигъокIи тыкъыздэхъухьэгъэ къоджэ гупсэм ыцIэ дахэкIэ раIомэ тигуапэ мэхъу. УкIэлэегъаджэ хъумэ анахь насыпыгъэу зыфэплъэгъужьырэр ебгъэджагъэм дахэкIэ игугъу ашIымэ, лъэгэпIэ инхэм анэсмэ ары. ШIу къыдэхъумэ уегъэгушIо, пшъхьэ уегъэIэты, о къыбдэхъугъэу къыпщэхъу, сыда пIомэ ащ пкIуачIэ хэплъхьагъ, уишIэныгъэ ептыгъ, а узыфэягъэхэр хэплъэгъожьхэ хъумэ уегъэины, урэгушхо.\nНепэ зигугъу къэсшIы сшIоигъор езгъэджагъэмэ ащыщэу Хьакъунэ-Хъуажъ Зарем ары. Заремэ литературэм ылъэныкъокIэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо шIухьафтын къызэратынэу къагъэлъэгъуагъэхэм зэрахагъэфагъэм лъэшэу зэрэчылэу ыгъэгушIуагъ. Сэ сшъхьэкIэ, гушIом къыхэкIэу, сыгу щышIэгъэ-щыхъугъэр къиIотыкIыгъуай. Мы IофымкIэ Адыгэ Хасэу ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ зипащэм, ащ хэтхэу къыдезгъэштагъэхэм тызэрафэразэр ясIо сшIоигъу.\nТворческэ гъогу гъэшIэгъон, бзылъфыгъэм фэгъэхьыгъэмэ, Заремэ къыкIугъэр, бэ икъэлэмыпэ къычIэкIыгъэр. Бэрэ зэхэсхыгъэ: «ТызэхэкIыжьы» зыфиIорэ орэдэу Гъонэжьыкъо Аскэррэ Хьакъунэ Заремэрэ зэдатхыгъэм изакъоми Къэралыгъо шIухьафтын ептынэу тефэ!» аIоу. Ар Нэхэе Тэмарэ къызеIом, лъэпкъым егъашIэм хэлъыгъэ орэд фэдэу зэдаштэгъагъэ. Илъэс 30-м кIигъахьэу а орэдыр Тэмарэ къеIо, ау жъы хъурэп, лъэхъэнэ пстэуми адиштэу ар зышIыгъэр темэу къыIэтыгъэр ары, гущыIэхэр псыхьагъэх, гупшысэхэр куух, авторыр чыжьэрыплъэу зэрэщытым, хэти игумэкI зэхишIэшъунэу амал зэриIэм ишыхьатых.\nЗаремэ еджапIэм чIэсызэ апэрэ усэхэу ытхыщтыгъэхэр сэры апэу къызэрихьылIэщтыгъэхэр. Непэ фэдэу къэсэшIэжьы ахэм пшъэшъэжъые гукъабзэм ыгу къахэщэу, дэхагъэм зыфащэеу зэрэщытыгъэхэр. Иусэхэм мэфэкIхэм къащеджэщтыгъэ, усакIо зэрэхъущтыр пшIэнэу щытыгъ. Iоф зэрэзыдишIэжьыгъэм ишыхьатэу тхылъибгъу къыдигъэкIыгъ. ИIофшIэн ыкIи итворчествэ адакIоу унагъор дахэу, цIыфыгъэ ахэлъэу сабый дышъэхэр ыпIунхэу къыдэхъугъ.\nАвторым иусэхэм уагъатхъэу уяджэу уахэтзэ, нэмыкI жанрэм ухэхьан фаеу мэхъу, ахэр сатирэмрэ юморымрэ зишъуашэу къыдэкIыгъэ тхылъитIур ары. Апэрэ тхылъэу «Ущхыщтмэ къеблагъ!» зыфиIорэр мэзэ заулэкIэ щэфапIэхэм атедгъотэжьыгъэп. Нэужыми сатирэмрэ юморымрэ афэгъэхьыгъэ тхылъэу «ТызэрэшIэу тыжъугъэщх» зыфиIорэр къыхеуты. Культурэм иунэхэу къуаджэхэм адэтхэм ащ хахызэ сценкэхэр агъэуцугъэу къащагъэлъагъо.\nЕбгъэджэгъэ кIэлэеджакIом икъэбар сыдигъокIи уигъэгумэкIэу хабзэ, сэри Заремэ икъуаджэ къызыкIокIэ, иIофхэр зэрэхъурэмкIэ бэрэ сеупчIыщтыгъэ. Сыщыгъуазэу щытыгъ кIэлэцIыкIу усэхэмкIэ итворчествэ зэрэригъэжьэгъагъэр. Ахэр республикэм къыщыдэкIырэ журналэу «Жъогъобыным», Адыгэ Республикэм илъэпкъ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» къащыхиутыщтыгъэх, ау гур ыгъэцIыкIущтыгъ зэхэугъоягъэу къызэрэдэмыкIхэрэм, ащ сэ ушъхьагъоу фэсшIыщтыгъэр лирикэм, сэмэркъэум е нэмыкI жанрэхэм дахьыхэу арыгъэ.\nХьакъунэ Заремэ драматургием зызэрэфигъазэрэри сшIэщтыгъ. Ау кIэлэцIыкIухэм афэгъэхьыгъэ тхылъэу «Ныбджэгъу къысфэхъу» зыфиIорэр къыздэкIым, лъэшэу сигъэгушIуагъ, сызшIуигъэшIыжьыгъ. Темэу ащ къыщиIэтыгъэхэр къэптхыхьан зыхъукIэ, уахътэр хэгъэкIи, гъэзет нэкIубгъохэри икъущтхэп. Сабый цIыкIухэм уакъыфеджэщтми, еджапIэм щыбгъэфедэщтми, къыдэпхын пае укъэнэщтэп. КъэIогъэн фаер мыщ фэдиз кIэлэцIыкIу усэ къыздэхьэгъэ тхылъ илъэс пчъагъэм къызэрэдэмыкIыгъэр ары. Ар озыгъаIорэмэ зэу ащыщ усэхэм къакIэлъыкIорэ баснэхэр, етIанэ поэмэхэр, зэкIэмкIи тхылъым усэ 419-рэ дэт, баснэхэр 28-рэ, поэми 7 мэхъу.\nУисабый ишIэныгъэ хэбгъэхъощтмэ, идунэететыкIэ бгъэбаищтмэ, лъэпкъ гупшысакIэр хаплъхьэ пшIоигъомэ, узэджэн икъун тхылъым дэбгъотэщт. Мы гущыIэхэр сабыим ытхьакIумэ ит зэпытмэ, иныдэлъфыбзэ уасэ фишIыщт, шIокIодыщтэп:\n«Сщыгъупшэщтэп ныдэлъфыбзэр, —\nХэлъ ащ ны-тыхэм яубзэ!\nГъашIэм ар къыздесхьакIынэу,\nМэкъамэхэм гур къаIэты,\nЛъэпкъ гупшысэр къысшъхьарытэу,\nЕгъэIорышIэ чанэу спсэ…»\n«Оры сызиер, Нэчэрэзый» зыфиIорэ поэмэр гъэшIэгъонэу къытхыгъ, тиблэкIыгъи тпэкIэкIыгъи икIэрыкIэу тынэгу къыкIигъэуцожьыгъ. Тхылъми илъэтегъэуцо Нэчэрэзые гурыт еджапIэм щыфашIыгъагъ. КIэлэцIыкIухэр ягуапэу иусэхэм, ибаснэхэм къяджагъэх. Адыгэ лIы губзыгъэм зэриIуагъэу, уичылэгъумэ уагъашIомэ, адрэхэми уасэ къыпфашIыщтышъ, тэ, нэчэрэзыехэм, Хьакъунэ-Хъуажъ Заремэ зэрэдгъэлъапIэрэр зэкIэми ашIэу тэгугъэ, тишIулъэгъуи тищытхъуи щыдгъакIэрэп.\nЛъэшыщэу къэIуагъэу щымытэу джыри зэ кIэзгъэтхъы сшIоигъу: мы тхылъэу «Ныбджэгъу къысфэхъу» зыфиIорэр зэдгъэпшэн фэдэ къыдэкIыным фэшI джыри илъэсыбэрэ тежэн фаеу хъущт. Ащ къыхэкIэу Хьакъунэ Заремэ къэзыгъэлъэгъуагъэхэм, икъоджэгъухэм ацIэкIи, сэ сшъхьэкIи адетэгъаштэ, зэкIэми мы Iофыгъом елъытыгъэу тызыфаер зышъ, Тхьэшхом тызкIэхъопсырэр къыддигъэхъунэу селъэIу.\nТхылъэу «Ныбджэгъу къысфэхъу» зыфиIорэм Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо шIухьафтын литературэм ылъэныкъокIэ тефэу сэлъытэ.\nУрысые Федерацием лъэпкъ гъэсэныгъэмкIэ иотличник, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ кIэлэегъадж.


Артек Адыгеир къыхихыгъ | Адыгэ Макъ\nАртек Адыгеир къыхихыгъ\nКавказскэ биосфернэ заповедникым ишIэныгъэлэжьхэр зэлъыпытэу мэфитIо леопардэу Артек зыхэс чIыпIэхэр Адыгеим щауплъэкIугъэх.\nАр заповедникым икъокIыпIэ лъэныкъу апэу зыхатIупщыхьэгъагъэр, аужырэ илъэсныкъом Адыгеим икъушъхьэ мэзхэм ахэс.\nСпутникыр агъэфедэзэ ашIыгъэхэ уплъэкIунхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, ар джы къушъхьэу «Трезубец» зыфиIорэм пэблагъэу щэпсэу. Заповедникым иIофышIэу Сергей Трепет къыIотагъ:\n— Артек Адыгеимрэ Краснодар краимрэ якъушъхьэ лъапэхэр къыхихыгъэх, ахэр ежьым нахь шIогупсэфынхэ фай. Псыхъохэу Лабэрэ Шъхьэгуащэрэ азыфагу нахьыбэмкIэ къызщикIухьэрэр. Ащ къегъэлъагъо мы чIыпIэхэм ышхын нахь зэрахигъуатэрэр, псэушъхьэхэу къыубытыхэрэр мэфитIу-щэ зэрэфикъухэрэр.\nАртек 2018-рэ илъэсым ишышъхьэIу маз ары заповедникым зыхатIупщыхьэгъагъэр. Шъо пшъэрылъэу ыпшъэ ралъхьагъэм ишIуагъэкIэ ар зыдакIорэр, зыщычъыерэ чIыпIэр спутникым къыубытыхэзэ, къэбарыр РАН-м иIофышIэхэм аIэкIагъахьэ.


Пенсионерэу 2019-рэ илъэсым IофшIапIэхэм аIутыгъэхэм япенсиехэм къахэхъуагъэу шышъхьэIу мазэм къатынэу рагъэжьагъ.\nМыщ пае пенсионерым лъэIу тхылъ ытын ищыкIагъэп. Ыныбжь нэсыгъэу е сэкъатныгъэ иIэ хъугъэу страхованиемкIэ пенсиер зыфагъэпсыгъэу, IофшIэпIэ чIыпIэм Iутэу взносхэр къызфатыгъэхэр зэкIэри къыхеубытэх.\nНэмыкIхэм индексациеу афашIырэм фэмыдэу, мыр пенсионерым лэжьапкIэу къыратырэм бэкIэ елъытыгъ. Ау анахьыбэу къыхэхъощтыр пенсионнэ коэффициентищым ауасэм фэдиз. 2020-рэ илъэсым ар сомэ 93-рэ зэрэхъурэр, къафыхэхъощтыр сомэ 279-м шIокIыщтэп.\nIофшIапIэхэм аIут пенсионерэу Адыгеим исыр нэбгырэ мин 28-м ехъу.\nУФ-м IофшIэнымкIэ ыкIи цIыфхэр социальнэу къэухъумэгъэнхэмкIэ и Министерствэ иунашъоу мэкъуогъу мазэм къыдэкIыгъэм къызэрэщиIорэмкIэ, бэдзэогъум и 28-м къыщыублагъэу сэкъатныгъэ зиIэ хъугъэу пенсие зыфагъэнэфагъэхэр ПенсиехэмкIэ фондым екIолIэнхэшъ, лъэIу тхылъ атын ищыкIагъэп.\nФондым испециалистхэм сэкъатныгъэ зиIэхэр зыщытхыгъэ федеральнэ реестрэм итым къыпкъырыкIыхэзэ мэфипшIым къыкIоцI ахъщэ тыныр агъэпсы. ЦIыфым къэралыгъо фэIо-фашIэхэм япортал щыриIэ «унэе кабинетым» е иэлектроннэ почтэ ар къыратхэ, телефонымкIэ къыфагъэхьэуи мэхъу.\nСэкъатныгъэр зэрагъэнафэрэ ыкIи ащ пае пенсиер зэрагъэпсырэ шIыкIэхэр нахь къызэрыкIо шIыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм мыр зэу ащыщ. Федеральнэ реестрэр зыфашIыгъэри ащ пай. ЦIыфэу сэкъатныгъэ зиIэм электроннэ шIыкIэм тетэу лъэIу тхылъыр зитыкIэ, нэмыкIэу ищыкIагъэр зэкIэ ащ къыдахы.\nБлэкIыгъэ илъэсым Федеральнэ реестрэм иIэпыIэгъукIэ сомэ миллионрэ мини 100-рэ ахъщэ тынэу агъэпсыгъ. Ахэм янахьыбэр, сомэ мин 723-р, мазэ къэс къатырэ ахъщэ тын, сомэ 388,5-р сэкъатныгъэ зиIэхэм афагъэнэфэгъэ страховой е къэралыгъо пенсиер ары.\nМы уахътэм цIыфым сэкъатныгъэ зэриIэри медицинэм иучреждение къытыгъэ тхылъхэм къапкъырыкIыхэзэ агъэунэфы. Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм зимыушъомбгъуным пае аущтэу ашIыгъ, 2020-рэ илъэсым ичъэпыогъу мазэ и 1-м нэс шапхъэм кIуачIэ иIэщт.\nCэкъатныгъэ зэриIэм пае пенсиер апэрэу зыфагъэнэфагъэм, ар къызэрэIэкIэхьащт шIыкIэу ежь зыфаер къызщиIорэ лъэIу тхылъыр ытын фай, ау нахьыпэкIэ къыфакIощтыгъэмэ, ар ищыкIэгъэщтэп.\nМэлылъфэгъу мазэм къыщегъэжьагъэу пенсиехэри, ахъщэ тынхэри пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу фондым егъэпсых, къелъытэжьых, цIыфхэм IэпыIэгъоу ящыкIагъэри ареты. ТапэкIи а шIыкIэр лъигъэкIотэщт.\nПредыдущая СтIашъу Мамыр дышъэр егъэшIэты\nСледущая Зыгорэм шIомылIыкIырэр нэпэнчъэ