Тыркуем щыпсэурэ адыгэхэм яхэку къэгъэзэжь — Адыгэ макъ\nТыркуем щыпсэурэ адыгэхэм яхэку къэгъэзэжь\nРедактор 01.08.2020 01.08.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЦIыф лъэпкъ пстэури къарыкIощтым, янеущрэ мафэ егупшысэх, ащ ехьылIагъэу унашъохэр аштэх, ахэр щыIэныгъэм пхырыщыгъэным фэлажьэх. Кавказ заом ыуж Осмэн империем ифэгъэ адыгэхэр мы къэралыгъор зызэхэтакъом, хэгъэгу зэфэшъхьафмэ ащыпсэу хъугъэх.\nТыркуеми, нэмыкI хэгъэгухэми арыс хъугъэ адыгэхэм къахэкIыгъэ цIыф гъэсагъэхэри лъэпкъым къырыкIощтым бэрэ егупшысэщтыгъэх.\nАдыгэхэм яхэку къызабгынэгъэ апэрэ мафэм къыщегъэжьагъэу гъэзэжьын гупшысэр щыIэ хъугъагъэ. Тырку хэгъэгум нэсыгъэу къэзыгъэзэжьыгъэр макIэп. Яхэку къагъэзэжьыным пае урыс пачъыхьэм фэтхагъэхэри щыIэх, ау ащ къафидагъэп. Хэкум агъэзэжьыным пае гъогу техьэгъэ купхэри Осмэн империем ригъэкIыгъэхэп. Араб-Израиль заоу 1967-рэ илъэсым щыIагъэм зичIыгу зышIокIодыгъэ сирие адыгэхэри Къэбэртэе-Бэлъкъарым къэкIожьынхэу фэягъэхэми, къадэхъугъагъэп. Сирием джырэ уахътэм щекIокIырэ граждан заом ыгъэгумэкIыгъэхэм ащыщыбэхэри къыздэкIожьыгъэхэр адыгэхэр зыщыпсэухэрэ республикэхэр ары.\nЗэрыфэгъэхэ хымэ чIыгум щыпсэунэу фэмыехэр щыIагъэхэми, Тыркуем ис адыгэ пстэуми хэку гъэзэжьын еплъыкIэм дырагъаштэщтыгъэу пIон плъэкIыщтэп, сыда пIомэ къин-мыгъуаекIэ нэсыгъагъэх Тырку хэгъэгум. ЩыIэкIэ-псэукIакIэм хэзэгъэн фэягъэх. Зэрыфэгъэхэ хэгъэгум итэкъухьагъэу зэрисхэм фэшI лъэпкъ унашъо ашIын амал яIагъэп. Тырку хэгъэгум гурэ псэрэкIэ фэлэжьагъэх, мыр ежьмэ яхэгъэгу шъыпкъэу аштагъ. Лъэпкъым къырыкIощтым нахьи ежьмэ ашъхьэ иIоф егупшысэщтыгъэх. Лъэпкъ Iофыр агурыбгъэIоным пае лъэшэу уадэлэжьэн фаеу щытыгъ.\nАдыгэ лъэпкъым къыхэкIыгъэ цIыф гъэсэгъэшхохэу Истамбыл дэсыгъэхэм 1908-рэ илъэсым зэхащэгъэгъэ «Черкес теавун джемиети» (Черкесхэм языкIыныгъэ язэдеIэжьын хасэ) зыфаIощтыгъэ общественнэ организацием хэтыгъэхэр Тыркуем щыпсэурэ адыгэхэм ямызакъоу тыдэкIи щыIэ тилъэпкъэгъухэми алъыIэсыщтыгъэх. Ахэм адыгэхэр лъэпкъэу къызщынэжьын алъэкIыщт чIыпIэ закъор яегъэшIэрэ чIыгур зэрэарыр къагурыIуагъэу щытыгъ. А лъэхъаным джыри адыгэхэр куп-купэу хэкум икIыжьызэ Тыркуем кощыжьыщтыгъэх. Ахэм къыдагъэкIыщтыгъэ «Гъуазэ» гъэзетымкIэ цIыфхэм къяджэщтыгъэх яхэку амыбгынэнэу. Анахь гухэлъ шъхьаIэу яIагъэр тыдэ щыIэ адыги гъэсэныгъэ ягъэгъотыгъэныр арыгъэ. Ащ пае Истамбыл еджапIэ къыщызэIуахыгъагъ, Адыгеими, Къэбэртаеми кIэлэегъаджэхэр къагъэкIогъагъэх.\n«Черкес теавун джемиетым» изэхэщакIомэ ащыщэу Тимэ Сэйынэ иусэу «Узщыщым кIуи хэхьажь, уилъэпкъымэ афэлажь, умылажьэу сыд бгъотын, чылэ пчъэIум уIутын» зыфиIорэми къегъэлъагъо мы хасэм хэтхэм анахь гухэлъ шъхьаIэу яIагъэр хэку гъэзэжьынэу зэрэщытыгъэр.\nАпэрэ дунэе заоу къежьагъэм мы организацие шIагъом иIофшIэн къызэтыригъэуцуагъ. 1923-рэ илъэсым Осмэн империер Тырку Республикэ зэхъужьым, хасэри, ащ къызэIуихыгъэгъэ еджапIэри хэбзэ унашъокIэ зэфашIыжьыгъэх. Тырку хэгъэгум ис лъэпкъ пстэури зы тырку лъэпкъ ашIыжьыным пае щызекIогъэ политикэ пхъашэм ыпкъ къикIэу 1946-рэ илъэсым нэс адыгэ лъэпкъ Iофыгъохэр къызэтеуцуагъэх.\nХэгъэгу зэошхом илъэхъан Адыгэ хэкум икIыжьын фаеу хъугъэ усэкIо, тхэкIо, композитор, цIыф интеллигент шIагъоу КIубэ Щэбанэ апэ адыгэхэр анахьыбэу зыщыпсэухэрэ ТыркуемкIэ зигъэзагъ. Щэбанэ адыгэхэм ежь абзэкIэ тхакIэ аригъэшIэн, адыгэ культурэм, литературэм ащигъэгъозэнхэ гухэлъхэр иIагъэх, ау а лъэхъаным Тыркуем щырекIокIыщтыгъэ лъэпкъ политикэ пхъашэм ыпкъ къикIэу мы хэгъэгум игухэлъхэр къыщыдэхъун ылъэкIыгъэп.\nИорданиемкIэ, СириемкIэ зигъэзагъ. Ежь ыцIэкIэ заджэхэрэ латин тхыпхъэм техыгъэ хьарыфылъэ зэхигъэуцуагъ. Фольклорнэ материалхэр зэхиугъоягъэх, пьесэхэр ытхыгъэх ыкIи ыгъэуцугъэх, тхылъхэр къыдигъэкIыгъэх. Мы хэгъэгумэ арыс адыгэхэм ялъэпкъ зэхашIэ къыгъэущыгъ, адыгэ лъэпкъыр, адыгэ хэкур нахь шIу аригъэлъэгъугъэх. Адыгэ лъэпкъ гупшысэр къызэкIигъэнагъ.\nКIубэ Щэбанэ къыгъэнэфыгъэ адыгэ гъогум тетыгъэ ныбжьыкIэмэ ащыщэу Тхьабысымэ Сэмихь 1960-рэ илъэсхэм апшъэрэ гъэсэныгъэ зэригъэгъотынэу Тыркуем икъэлашъхьэу Анкара къэкIуагъ. Мыщ щыпсэущтыгъэ адыгэ интеллигентэу Цушъхьэ Иззэтрэ нэIуасэ зэфэхъугъэх. Сэмихьрэ Иззэтрэ яакъыл гупшысэхэмкIи, ядунэееплъыкIэкIи дэгъоу зэгурыIощтыгъэх. Цушъхьэм а уахътэм къыдигъэкIыщтыгъэ журналэу «Кавказым» 1967-рэ илъэсым ия 14-рэ номер ТыркуемкIэ апэрэу хэку гъэзэжьыным къыщытегущыIэщтыгъ. Журналым къыкIэлъыкIорэ иномерхэми хэку гъэзэжьыным нахь игъэкIотыгъэу къызэращытегущыIэщтыгъэр тэлъэгъу. Цушъхьэ Иззэт журнал къыдэгъэкIыным къыщымыуцоу Анкара апшъэрэ гъэсэныгъэ щызэрагъэгъотынэу къэкIогъэ ныбжьыкIэхэми бэрэ аIукIэщтыгъ. Ахэм ялъэпкъ зэхашIэ къэгъэущыгъэным, Адыгэ хэкур шIу ягъэлъэгъугъэным, хэку гъэзэжьыным кIэгъэгушIугъэнхэм, хэхэсхэмрэ хэкурысхэмрэ язэфыщытыкIэхэм зягъэужьыгъэным гурэ псэрэкIэ адэлажьэщтыгъ. А лъэхъанхэм хэкум къикIхэрэ тхэкIо-усакIохэр, цIыф гъэсагъэхэр тыркуе адыгэхэм нахь къахахьэхэу, ныдэлъфыбзэкIэ къыдэкIырэ тхылъхэр хэхэс адыгэхэм аIукIэхэу хъугъагъэ. Мы хъугъэ-шIагъэхэм хэхэс адыгэмэ яхэку гъэзэжьын гупшысэ къагъэущыгъ, зы гъогу занкIэм тыращагъэ хъугъэ.\n1970-рэ илъэсхэм Хъуажъ Фахьри зиредактор шъхьаIэу Истамбыл къыщыдэкIыщтыгъэ «Камчы» гъэзетым фатхэщтыгъэхэр Едыдж Хьалукъ, ЛIышэ Сулейман, Чурей Али, Исмеил Оздемыр, Хьаткъо Гулер, Хьаткъо Гушан. Гъэзетым анахь гухэлъ шъхьаIэу иIэмэ зыкIэ ащыщыгъ хэку къэгъэзэжьыным дэлэжьэгъэныр. Гъэзетыр номер пчъагъэм нэсыгъэу икъыдэкIын къызэтыригъэуцон фае хъугъагъэ.\nКъыкIэлъыкIорэ илъэсхэм Хъуажъ Фахьри, МэщфэшIу Нэдждэт, Исмеил Оздемыр, ЛIышэ Сулейман, Енэмыкъо Мэулыд, Едыдж Батырай, Абазэ Ибрахьим, Биданэкъо Нихьад, Цурей Мухьаррэм, ЯхъулIэ Авни зы куп хъухэу хэку къэгъэзэжьын Iофым дэлэжьэнхэу аублэгъагъ ыкIи «Ямчы» журналыр къыдагъэкIыгъ. Мы журналым иредактор шъхьэIагъэр Хъуажъ Фахьри, къыфатхэщтыгъэхэр Едыдж Хьалукъ,Чурей Али, ЛIышэ Сулейман, Исмеил Оздемыр, МэщфэшIу Нэдждэт, Енэмыкъо Мэулыд, Хьапэе Эрхьан. Журналэу «Ямчым» хэку къэгъэзэжьын Iофыгъохэм игъэкIотыгъэу щатегущыIэщтыгъэх. Адыгэ хэкум ехьылIэгъэ къэбархэр жъугъэу къатыщтыгъэх, адыгэ лъэпкъ литературэм щыщ произведениехэр адыгабзэкIэ е тыркубзэкIэ зэдзэкIыгъэхэу къыхаутыщтыгъэх. Мы купым щыщхэр хасэхэм чанэу ахэлажьэщтыгъэх, цIыф жъугъэхэм, анахьэу ныбжьыкIэхэм, бэрэ заIуагъакIэщтыгъ. ЦIыфхэм ялъэпкъ зэхашIэ къэIэтыгъэным, хэку гъэзэжьын гупшысэм къещэлIэгъэнхэм дэлажьэщтыгъэх. Тырку адыгэхэм яполитическэ литературэ «ДонушджулеркIэ» зэджагъэхэ купыр (Хэку гъэзэжьыным кIэдэухэрэр) мырэущтэу къыхэуцуагъэ хъугъэ.\n«Донушджулер» зыфаIорэ купыр лъэпкъ Iофыгъохэми, хасэхэм я зэхэщэни чанэу ахэлажьэу тэлъэгъу. Мы купым щыщхэр кIэщакIо фэхъухи, адыгэхэм ячIыгу къызабгынагъэм ия 125-рэ илъэс (1989) Анкара щыхагъэунэфыкIыгъагъ. ЗэIукIэшхом апэрэу хэгъэгу зэфэшъхьафмэ ащыпсэурэ адыгэхэр зэрищэлIагъэх. Адыгэ лIыкIохэр апэрэу зэгъусэхэу лъэпкъ Iофыгъохэм атегущыIэн амал агъотыгъагъ. Дунэе Адыгэ Хасэм изэхэщэнкIэ иапэрэ лъэбэкъу-хэр мы зэIукIэшхом щыдзыгъэ хъугъагъэ.\nТыркуем ис адыгэхэмкIэ хэку къэгъэзэжьыным дэлажьэхэрэр («Донушджулер») Дунэе Адыгэ Хасэм изэхэщэни, иустав иштэни, иполитикэ шъхьаIэхэр гъэнэфэгъэнми чанэу ахэлэжьагъэх. Апэрэ зэфэсэу 1991-рэ илъэсым Налщык щырекIокIыгъэм Тыркуем ыцIэкIэ хэлэжьэгъэ лIыкIо купым итхьамэтагъэр МэщфэшIу Нэдждэт. ЛIыкIо купым хэтыгъэхэр: Хъуажъ Фахьри, Исмеил Оздемир, Таймэз Юсыф, Агачэ Мухьуддин, Гусэр Сонмез, Есэн Сабахьаддин, Емызэгъ Щамил. Мы купым щыщхэу МэщфэшIу Нэдждэтрэ Хъуажъ Фахьрирэ илъэсыбэрэ Дунэе Адыгэ Хасэм иапшъэрэ органхэм ащылэжьагъэх.\nСоветскэ Союзыр зызэхэтакъом, Адыгэ хэкум укъэкIожьын амалхэр нахь щыIэ хъугъэх. ТыркуемкIэ хэку къэгъэзэжьыным дэлажьэщтыгъэ купым («Донушджулер») щыщхэр ары апэу Адыгеими, Къэбэртаеми, Абхъазыми къэзыгъэзэжьыгъэхэр. ЗичIыгу къэзыгъэзэжьыгъэхэр непэ мы республикищми щыIакIэм илъэныкъо зэфэшъхьафхэм пытэу щахэуцуагъэх. Ахэм ащыщыбэхэр бзэм, культурэм, шэн-хабзэхэм якъэIэтыжьын, псауныгъэм икъэухъумэн, гъэсэныгъэм адэлажьэрэ цIыфых, заслуженнэ е народнэ артистых.\nХэхэс адыгэхэр зыщыпсэурэ хэгъэгухэм адыгэ лъэпкъэу къащынэжьынхэ зэрамылъэкIыщтыр, бэ темышIэу мамлюк адыгэмэ афэдэу зыхэс лъэпкъхэм зэрахэкIодэжьыщтхэр, ащ пае яхэку агъэзэжьын зэрэфаер 1908-рэ илъэсым зэхащэгъэгъэ «Черкес теавун Джэмиетми» (Черкесхэм языкIыныгъэ, язэдеIэжьын хасэ), илъэс 50-кIэ узэкIэIэбэжьмэ «ДонушджулеркIэ» зэджэгъэхэ купыми агъэунэфыгъагъ. Мы еплъыкIэм къыпэуцужьэу дезымыгъаштэхэрэм джынэс адыгэ лъэпкъым къырыкIощтым пае нэмыкI еплъыкIэ е екIолIакIэ къыфагъотыгъэу щытэп. Непэрэ мафэхэмкIэ хэку къэгъэзэжьыныр къызэтеуцуагъэ фэдэу къэлъагъоми, мы Iофым ипэрыохъухэр дэгъэзыжьыгъэнхэм, цIыфмэ хэкум къагъэзэжьын амалхэр ягъэгъотыгъэнхэм зилъэпкъ фэгумэкIырэ цIыф пстэури, хасэхэри, хэбзэ къулыкъухэри дэлэжэнхэ фаеу сэлъытэ.\nШышъхьэIум и 1-р зихэку къэзыгъэзэжьыгъэмэ я Мафэу зэрагъэунэфыгъэм мэхьэнэ ин иIэу сеплъы. А мафэм тыдэкIэ щыIэ адыги Адыгэ хэкум зы тыщыхъужьын зэрэфаер къыдгурегъаIо. Хэтрэ хэхэс адыги мы мафэм имэхьанэ къыгурыIоу ичIыгу зэригъэгъотыжьын ылъэкIыным сыщэгугъы.\nПредыдущая ЕгъэжьэпIэшIур уахътэм епсыхьэ\nСледущая Апэрэ лъэбэкъухэм сятэжъ иIахьышхо ахэлъ\nДжыри тIу къахэхъуагъ\nМыекъуапэ шъхьафит зашIыжьыгъэр илъэс 78-рэ мэхъу


диубыгъ - это... Что такое диубыгъ?\nлъыI., дэшI. толок, -ла, -ло вместе с ним\nПшъашъэм шъоущыгъу янэ диубыгъ\nлъыI., дэшI. злословил, -а, -о вместе с ним\nАщ ар диубыгъ\nСмотреть что такое "диубыгъ" в других словарях:\nдиушъэбыгъ — (деушъэбы) лъыI. еплъ. диубыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


ХыIушъо шапсыгъэмэ язэфэс: ЧIыпIэрыс лъэпкъ цIыкIухэм хабзэу апылъымкIэ тыпсэущт »\nХыIушъо шапсыгъэмэ язэфэс: ЧIыпIэрыс лъэпкъ цIыкIухэм хабзэу апылъымкIэ тыпсэущт\nХыIушъом щыпсэурэ шапсыгъэмэ я «Адыгэ Хасэ» ия VII-рэ зэфэс мэлылъфэгъум и 30-м Шъачэ щыкIуагъ. Краснодар краим иадминистрацие иIофышIэхэр, Абхъаз, Адыгэ, Къэрэщэе-Щэрджэс, Къэбэртэе-Бэлкъар республикэхэм къарыкIыгъэ лIыкIохэр ащ хэлэжьагъэх.\n«Зэфэсым Iофыгъо шъхьаIэхэу къыщаIэтыгъэмэ ащыщ адыгабзэм изэгъэшIэн, нахь тэрэзэу къыпIощтмэ ар зэрэзэрамыгъэшIэжьырэр ары, - къеIуатэ зэфэсым къэбар Адыгэ Радиом иIофышIэу Нэджыкъо Маринэ. – ХыIушъо шапсыгъэхэр зыщыпсэурэ ТIуапсэ ыкIи псы Iушъо районхэм ахэхьэрэ псэупIибгъумэ адэт еджапIэмэ адыгабзэмкIэ, адыгэ литературэмкIэ егъэджэн сыхьатхэр зямыIэжьхэр бэшIагъэ».\nКъызэриIуагъэмкIэ, мы мафэхэм яхъулIэу хыIушъом щыпсэурэ кIэлэеджакIомэ азыныкъом тIэкIу нахьыб рыгущыIэрэр, зэзгъашIэрэр ащ нахь макI, процент 20 ныIэп. Зэфэсым къекIолIэгъэ пстэуми зэдырагъэштагъ – еджапIэмэ адыгабзэ ачIэлъхьэгъэн фае, ау краим иадминистрацие иIофышIэхэм зэгурыIоныгъэ джырэкIэ къадагъотыгъэп.\nДжыри зы Iофыгъоу зэфэсыр зытегущыIагъэхэмэ ащыщ – лъэпкъым зэрэхэмыхъорэр. Гъогухэм къатехъухьэрэ тхьамыкIагъохэм илъэс къэс ныбжьыкIэ нэбгырэ 100 пчъагъэ ахэкIуадэ. Къэзэрэщэхэрэр нахь макIэ мэхъу, сабыитIум нахьыбэ къызэрыхъухьэрэ унагъохэр IапэкIэ къэплъытэн плъэкIыщт. Мы Iофыгъохэр къызэрыкIохэп, къызежьагъэхэри джырэп. Ахэм ядэгъэзыжьынкIэ ялъэгъурэ хэкIыпIэхэр къызэрэугъоигъэхэм къыраIотыкIыгъ.\nПстэури къызфэкIуагъэр зы: адыгабзэкIэ зыщырагъэджэщтхэ сабый IыгъыпIэхэмрэ еджапIэхэмрэ, шапсэгъэхэр зэхэубытагъэу зыщыпсэущтхэ лъэпкъ район щыIэныр ары. Ащ къытегущыIагъэх шапсыгъэ Адыгэ Хасэм итхьэмэтэ гъэшIуагъэу ТIэшъу Мурдин, Адыгеим и Адыгэ Хасэ итхьэматэу Хьэпэе Арамбый ыкIы нэмыкIхэр.\nАу ащ емылъытыгъэу, Краснодар краим ипащэмэ зэрялъэIунхэу рахъухьагъэр – чIыпIэрыс лъэпкъ цIыкIухэм хабзэу апылъым тетэу хыIушъо шапсыгъэхэми къадэпсэунхэу ары. Ащ фэдэ хэбзэгъэуцугъэр УрысыемкIэ илъэсипшI фэдиз хъугъэу щыI, шапсыгъэхэр а хэбзэгъэуцугъэм къыхеубытэ, ау ежь хабзэр зыIыгъымэ къаблэкIэу къанэсырэп.\nЗэфэхьысыжьхэм къакIэлъыкIоу джыри зы Iоф зэфэсым щыхагъэкIыгъ. ХыIушъо шапсыгъэхэм я Адыгэ Хасэ итхьэматэу аужыпкъэрэ илъэсипшIым мы пшъэрылъыр зыгъэцакIэщтыгъэ Чачыхъу Мэджыдэ кIэрыкIэу хадзыжьыгъ.\nОпубликовал administrator, 4-05-2011, 16:00. Просмотров: 1530\n– Шапсыгъэмэ язэфэсэу Шъачэ щырекIокIыщтыр зэпстэу адыгэмэ язэфэсэу къикIын ы ...\n– Адыгэ Республикэм и Президентэу ТхьакIущынэ Аслъанчэрые фэкIо\n– Хъодэ Аднан: Адыгеим мэлылъфэгъум и 25-м адыгэ лъэпкъ быракъэп зимафэ щыагъ ...\n– Илъэситф хъугъэу Адыгеим лъэпкъ шъуашэм фэгъахьыгъэ мэфэкIыр щыхагъэунэфыкI ...


ДэкIо-бзэкIо философ - Jineps Gazetesi\nAna Sayfa Anadilimde Jineps Adığece / Адыгэбзэ ДэкIо-бзэкIо философ\nДунаим щызэлъашIэрэ сурэтышI дэкIо-бзакIоу, философскэ гупшысэ лъэпкъ шъуашэм кIоцIызылъхьагъэу, цIыф дэгъу дэдэу, учылэмэ, улъэпкъмэ урыгушхонэу щыт СтIашъу Юрэ Махьмудэ ыкъор къызыхъугъэр илъэс 90-рэ мэхъу.\nКавказыр дунаим тет цIыф пстэуми зэрашIэрэр яжъымэ шъхьэкIэфэныгъэу апагъохырэр ары. Тэрэз! Кавказым ис цIыф лъэпкъмэ ар япIукIэ амалэу щыт. Зы илъэс е зы маф нэмыIэми ощ нахьи нахьыжъым укъызэрэдекIокIыщтым ишэпхъэ гъэнэфагъэхэр мытхыгъэ хабзэу щыIэх.\nАуми, илъэс пчъагъэу цIыфым ыгъэшIагъэм елъытыгъэ фэдэп мэхьанэу, уасэу ащ фашIырэр. Сэ сишIошIыкIэ, илъэс пчъа¬гъэм елъытыгъэп цIыфым иIушыгъэ, ыгу къыдеIэу къэзыуцухьэрэ дунаим, цIыфмэ афыщытыныр. Сыд адэ цIыфыр анахьэу зыфагъэлъапIэрэр? Ащ уасэ зыкIыфашIырэр сыд ыныбжьыми, иамал къызэрихьэу, цIыф къызэрыкIо гъэшIэгъонэу, дахэу пIугъэу, цIыфхэр шIу ылъэгъоу щытымэ ары. Мыщ фэдэ шэн зыхэлъ цIыфхэр, гъашIэм къызэригъэунэфырэмкIэ, гущыIэрыехэп, ау къаIорэ пстэури ашIэрэ купыри цIыфмэ агу етIысхьэх, раубытэ.\nАхэм зэу ащыщ непэ сыкъыз¬тегущыIэ сшIоигъо цIыф къызэрыкIо дэдэу, иIэшIагъэхэмкIэ дунаим щызэлъашIэу, дэкIо-бзэ¬кIо хьалэмэтэу, философэу, Гъобэкъуае къыщыхъугъэ СтIашъу Юрэ.\nАщ мырэущтэу ыIоу сырихьы¬лIагъ: «ШъулъэкIымэ, шIуагъэ къэзытын Iофыгъохэр шъушIэх. Ащ фэди 100 пчъагъэу къышъу¬фигъэзэжьыщт. Сэ шэны сфэ¬хъугъ — непэ зы дэгъугъэ горэ сымышIэмэ, а мафэр сэркIэ пкIэнчъэу кIуагъэу. Джаущтэу тпIунхэ фае тиныбжьыкIэхэр! Джащыгъум дунаим тетыщтых мамырныгъи, зэгурыIожьныгъи, щэIэныгъи. Сыд ащ нахьэу цIыф цIыкIум ищыкIагъэр? Икъущт заохэм тызэраухыгъэр. Икъущт цIыфышъхьэу ахэм ахэкIода¬гъэр. Чъыгхэр дгъэтIысхьэхэу, сабыйхэр къэдгъэхъоу, унэхэр тшIыхэмэ — нахьыпэм зэрэщытыгъэм фэдэу ¬ урамхэм, чылэхэм, къутырхэм тащызэ¬IукIэмэ тIон тлъэкIынэу «Мамыр щыIакIэ уерэI». Джащыгъум тыщыIэщт тызэныбджэгъоу, тызэгурыIожьэу, щэIагъэ тиIэу. Кавказым имызакъоу, Урысыешхоми, зэрэдунаеуи. Арышъ, сэ насыпышIоу зысэлъытэжьы!» Юрэ демыгъэштэн плъэкIырэп!\nСтIашъум ифилософскэ гуп¬шысэхэр чыжьэу зэрэнэсыхэрэр къыуагъашIэ мыщ фэдэ игущыIэмэ: «Дунаеу тызытетыр къухьэ инышхом фэд. Ащ къэ¬хъущтым паплъэхэу дунаим тет цIыф пстэури ис. Тэ щэIэныгъэ зидгъэIэн фае зэкIэми, нэбгырэ пэпчъ. ШъхьэкIафэ афэтшIын, мэхьанэ яттын фае нэмыкI цIыф лъэпкъмэ якультурэ, яцIыф зэхэтыкIэ, яхабзэ. ТыдэIон ыкIи тядэIун тлъэкIынэу зыдгъэсэн фае. ЦIыфэу творчествэм пылъым уахътэ иIэп мышъо-мылхэм, заом ягупшысэнэу. Ар зылъыхъурэр цIыфмэ шIуагъэ къызэрафихьыщтыр ары».\nАщ фэдиз зиIушыгъэу, акъы¬лышIу зиIэр 1931-рэ илъэсым Iоныгъом и 28-м адыгэ къо¬джэжъмэ ахалъытэрэ Гъобэ¬къуае къыщыхъугъ. ЩытхъуцIэу, бгъэхалъхьэу иIэхэр къэпчъыгъуай. Ау зэкIэмэ апэ ышIырэр медалэу «Адыгеим и Щытхъузехь» зыфиIорэр ары. «Адыгэ лъэпкъыр ары сэ сызфыщыIэри, спсэ пызгъэтырэри», — еIо Юрэ.\nЮрэ иIэшIагъэхэр илъэс пчъа¬гъэм адыгэ лъэпкъым, дунаим тет цIыфхэм ятарихъ, яфольклор, якультурэ, яхабзэхэм гуфаплъэу зэралъыплъагъэм къыпкъырыкIыгъэх. Илъэс зэкIэлъыкIохэм ышIыгъэ шъуа¬шэр бэдэд. ЗэкIэми ацIэ къесы¬мыIоми, зыгорэхэр шъугу къэзгъэкIыжьыных.\nЛъэпкъ шъуашэм Iоф дишIэнэу 1981-рэ илъэсым фежьагъ. «Тыргъэтаом ишъуашэ» 1989-рэ илъэсым аригъэлъэгъугъ. 1991-рэ илъэсым ащ къыкIэлъы¬кIуагъ «Гекатей ишъуашэ». Ахэм ауж Адыгэ Республикэм ишъошэ джанэ 1994-рэ илъэсым ышIыгъ. 1995-рэ илъэсым — «ТекIоныгъэм исаугъэт», 1996-рэ илъэсым — «Кавказым итыгъэ игумэкIыгъохэр», «Гъобэкъое амазонкэхэр». Дэпкъым пыплъэ¬ми хъунэу, дахэу гъэкIэрэкIагъэу «Мамыр щыIакIэ уерэI!» зыфиIорэр 1999-рэ илъэсым ышIыгъ. Тыргъэтаомрэ Гекатейрэ яшъуашэхэм атехыгъэ къэшъо дахэ лъэпкъ ансамблэу «Налмэсым» Къулэ Амэрбый щигъэуцугъ.\nАщ ыуж Америкэм ис адыгэхэм рагъэблагъи мэзищэ къэтыгъ, адыгэ ансамблэу яIэр лъэпкъ шъуашэкIэ фэпэгъэным иIахьышIу хишIыхьагъ. ЦIыфэу еплъыгъэхэм тырагъэгушIухьагъ IофшIэныр лъигъэкIотэнэу. Джащ ыгу къыщыкIыгъ итворчествэкIэ лъэпкъым икультурэ, ежь адыгэхэм апылъ хъишъэр къыриIотыкIынэу.\n«ШъошIа ащ зэдзэкIакIоу щысиIагъэр? Иорданием иуIэшыгъэ кIуачIэхэм ягенералэу, Кавказ заом хэлэжьагъэм ипхъорэлъф, адыгэ иорданхэм яIанэу сызыпэсыгъэм генерал 18 пэсыгъ — ахэри зэкIэ а Кавказ заом хэлэжьагъэмэ япхъорэлъфыгъэх. ЗэкIэри адыгэх!», — къеIотэжьы Юрэ.\nСтIашъум иIэшIагъэмэ, ана¬хьэу адыгэ лъэпкъ шъуашэм, апэу къахэщырэр ар зие цIыф лъэпкъым гъогоу къыкIугъэр ары. БлэкIыгъэри непэрэ мафэри зэпигъащэхэзэ, философскэ гупшысэ ахилъхьэзэ Юрэ егъэ¬федэх.\nДэкIо-бзэкIо философым тхьамыкIэгъошхоу лъэпкъым къехъулIагъэхэм зэщагъэкъон амылъэкIыгъэ культурэр, хабзэр, идунэететыкIэ, идунэееплъыкIэ къагъэлъагъо.\nЦIыфэу иIэшIагъэхэр зылъэгъухэрэм гурышэ-гупшысэ ку¬ухэр агу къыщегъэущых, щыIэныгъэр икъоу зэхарегъашIэ.\nКъэгъэлъэгъон пчъагъэмэ СтIашъу Юрэ саригъэблагъэуи е сэ сыкIоуи хъугъэшъ, еслъэгъулIагъэр зы — мэкъэ шъэбэ рэхьаткIэ теубытагъэ хэлъэу иIэшIагъэмэ яхъишъэ цIыфмэ къафеIуатэ. ПшIошъ мэхъу иIэшIагъэхэр зэкIэ лъэпкъ щыIэныгъэм, дунаеу тызыхэтым игупшысэхэм къызэрахэкIыгъэхэр.\nSonraki İçerikДунаим щызэлъашIагъ\nЗы лъэпкъэр игъонэмыс мыгъун пае\nОрэдышъор щыIэныгъэм къыхахы


УблэпIэ классхэм арысхэм илъэсыкIэ шIухьафтынхэр аратыщтых | Адыгэ Макъ\nИлъэсыкIэр къэблагъэ зыхъукIэ кIэлэцIыкIухэр шIухьафтынхэм яжэх. Совет хабзэм илъэхъан хэбзэшIоу кIэлэеджакIохэм IэшIу-IушIу Iалъмэкъхэр шIухьафтынэу зэраратыщтыгъэр тыгу къэкIыжьы. Джащ фэдэу мыгъэ республикэм ипащэхэм унашъоу ашIыгъэм диштэу ИлъэсыкIэм ехъулIэу а 1 — 4-рэ классхэм ащеджэхэрэ кIэлэеджэкIо нэбгырэ 24850-мэ IэшIу-IушIу шIухьафтынхэр афашIыщтых. Республикэ бюджетым къикIыщт сомэ миллион 12 ащ пэIухьащт.\nIэшIу-IушIу лъэпкъ зэфэшъхьафэу 59-рэ зэрылъыщтхэ Iалъмэкъхэр тыгъэгъазэм и 22-м нэс гурыт еджапIэхэм аIэкIагъэхьанхэу агъэнэфагъ. Ахэм язытет дэгъоу зэрэщытын ыкIи хэз имыIэу зифэшъошэ сабый пэпчъ зэрэратын фаер Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ.\n— Республикэм икIэлэеджакIохэм апае ыпкIэ зыхэмылъ шIухьафтынхэр илъэс зэкIэлъыкIохэм щымыIагъэхэу мыгъэ апэрэу къэтщэфыщтых. Ар егъэжьэпIэшIоу сэлъытэ. Анахь шъхьаIэр кIэлэцIыкIухэм мэфэкI чэфыгъор зэхашIэныр ары, — къыIуагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.


Амалэу IэкIэлъым хэхъощт | Адыгэ Макъ\nАмалэу IэкIэлъым хэхъощт\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат УФ-м ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ АР-мкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Александр Зыбкинымрэ граждан зыухъумэжьыным ыкIи ошIэ-дэмышIэ Iофыгъохэм афэгъэзэгъэ комитетым итхьаматэу Вячеслав Лотаковымрэ тыгъуасэ аIукIагъ.\nРеспубликэм машIом зыкъыщимыштэным, ащ цIыфхэр щыухъумагъэхэ хъунхэм ащ щытегущыIагъэх.\nМатериальнэ-техническэ базэр гъэпытэгъэным, къулыкъум Iоф щызышIэхэрэм яшIэныгъэхэм ахагъэхъоным, пстэуми яIо зэхэлъэу япшъэрылъхэр агъэцэкIэнхэм, цIыфхэм ящынэгъончъагъэ къэухъумэгъэным мэхьанэшхо зэряIэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\n— МашIом зыкъимыштэным епхыгъэ Iофтхьабзэхэр зэхэтщэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр УФ-м и Президент и Полномочнэ лIыкIоу Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыIэ Владимир Устиновым бэмышIэу зэхищэгъэ зэхэсыгъом къыщыхигъэщыгъ. Мыщ фэгъэзагъэу тиIофшIэн дгъэлъэшын фае. ЦIыфхэм ямылъку, япсауныгъэ ыкIи ящыIэныгъэ машIом щытыухъумэнхэр типшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМыщ епхыгъэу Адыгеим и ЛIышъхьэ федеральнэ ведомствэм ипащэу Евгений Зиничевым мы илъэсым мэзаем Москва зэIукIэгъу щыдыриIагъ. Ащ зэфэхьысыжь фэхъугъ шъолъырым щыIэхэ къулыкъушIэхэм япчъагъэ нэбгыри 124-кIэ нахьыбэ шIыгъэныр.\nЦIыфхэр шIуагъэ къытэу къэухъумэгъэнхэм изы лъэбэкъоу хъущт 2020 — 2023-рэ илъэсхэм Тэхъутэмыкъое, Красногвардейскэ, Кощхьэблэ ыкIи Мыекъопэ районхэм ащагъэпсыщт подразделении 6-р. АщкIэ гумэкIыгъоу щыIэхэр зэкIэ дэгъэзыжьыгъэхэ хъущтых.


КъумпIыл Мурат зэхэсыгъор зэрищагъ — Адыгэ макъ\nРедактор 11.03.2020 11.03.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nIофтхьабзэм ипэублэ республикэм и ЛIышъхьэ Адыгеим и Правительствэ кадрэхэмкIэ зэхъокIыныгъэу фэхъугъэхэм къатегущыIагъ. ГущыIэм пае, Адыгэ Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмрэ сатыумрэкIэ иминистрэу щытыгъэ Къуанэ Анзаур Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ и УказкIэ Адыгеим мэкъу-мэщымкIэ иминистрэ IэнатIэ Iухьагъ. Республикэм экономикэмкIэ иминистрэ игуадзэу щытыгъэ Геннадий Митрофановыр Адыгэ Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмрэ сатыумрэкIэ иминистрэ хъугъэ.\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэу Александр Наролиным бюджетыр зэрагъэцакIэрэм фэгъэхьыгъэу зэхэсыгъом доклад къыщишIыгъ. Илъэсым пыкIыгъэ мэзитIум республикэ бюджетым хахъоу сомэ миллиардрэ миллион 275-рэ къызэрихьагъэр ащ къыIуагъ.\nДжащ фэдэу лъэпкъ проектхэр Адыгеим зэрэщыпхыращыхэрэми зэхэсыгъом щытегущыIагъэх. Лъэпкъ проектхэмкIэ контрактациеу къыхагъэкIыгъэр зэрэхъурэр процент 62-рэ.\nАдыгэ Республикэм ивице-премьерэу Наталья Широковар социальнэ лъэныкъомкIэ Iофхэм язытет къытегущыIагъ. Бюджетым епхыгъэу Iоф зышIэхэрэм ялэжьапкIэ Урысыем и Президент ижъоныгъокIэ указ щыгъэнэфагъэм диштэныр республикэм икъалэхэмрэ ирайонхэмрэ япащэхэм анахьэу анаIэ зытырагъэтын фэе Iофыгъо шъхьаIэхэм зэу зэращыщыр зэхэсыгъом щыхагъэунэфыкIыгъ.\nСоциальнэ Iофтхьабзэхэр зезыхьэрэ мыкоммерческэ организациехэм зэдэлэжьэныгъэу адыряIэми шъхьафэу игугъу къашIыгъ. Мыгъэ ахэм фэдитIукIэ нахьыбэу грант IэпыIэгъу арагъэгъотыщт, пстэумкIи сомэ миллиони 10 ар хъущт. Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, цIыфхэм социальнэ фэIо-фашIэхэр нахьышIоу афагъэцэкIэнхэм пае ведомствэхэр нахь чанэу общественникхэм адэлэжьэнхэ фае.\nАдыгэ Республикэм ивице- премьерэу Сапый Вячеслав идоклад инфраструктурэм изегъэушъомбгъун епхыгъэ Iофыгъохэр къыщиIэтыгъэх. Къалэм щыIэкIэ-псэукIэ Iэрыфэгъу иIэным, чIыпIэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным атегъэпсыхьэгъэ программэхэмкIэ гъогу картэхэм ягъэцэкIэн мэхьанэшхо зэриIэм анаIэ ащ тыраригъэдзагъ.\nЛъэпкъ проектхэр экономикэм зэрэщагъэцакIэрэми зэхэсыгъом анаIэ щытырагъэтыгъ. Республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, мы лъэныкъомкIэ бизнесменхэм зэдэлэжьэныгъэу адыряIэр гъэлъэшыгъэн фае.\n«Лъэпкъ проектхэр экономикэм щыпхырыщыгъэнхэм пае пшъэрылъхэм язэшIохын бизнесменхэри нахь чанэу къыхэгъэлэжьэгъэнхэ фае. НепэкIэ муниципалитетхэм мы Iофыр дэгъоу ащызэпыфэрэп. Предпринимательхэм нахь шъхьэихыгъэу адэгущыIэгъэн фае. Бизнесым зегъэушъомбгъугъэнымкIэ ищыкIэгъэ амалхэр зетэхьэх, къэралыгъо IэпыIэгъу язытырэ программэхэр тэгъэцакIэх. Ау предпринимательхэр ары производствакIэхэр къызэIузыхыхэрэр, чIыпIакIэхэр зэхэзыщэхэрэр, лъэпкъ проектхэмкIэ ахэр ары анахьэу тынаIэ зытедгъэтын фаер», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЗэхэсыгъом хэлэжьагъэхэр нэмыкI Iофыгъохэми ахэплъагъэх. ГущыIэм пае, Адыгеим и ЛIышъхьэ псэупIэ Iудзыгъэхэм медицинэ IэпыIэгъу дэгъу ащягъэгъотыгъэным мэхьанэшхо зэриIэр къыхигъэщыгъ. Фельдшер-мамыку пунктыкIэхэр гъэпсыгъэнхэ, икъоу Iэзэгъу уцхэр аIэкIэгъэхьэгъэнхэ, цIыфхэр диспансеризацие икъоу шIыгъэнхэ зэрэфаем зэхэсыгъом игугъу щашIыгъ.\nДжащ фэдэу зэхэсыгъом машIом цIыфхэмрэ псэупIэхэмрэ щыухъумэгъэнхэм; Адыгеим икъалэхэмрэ ирайонхэмрэ цифрэ экономикэр ащыгъэфедэгъэным; гъогу напцэхэм фэIо-фэшIэ зэфэшъхьафхэр ащыгъэцэкIэгъэнхэм, псэупIэхэр гъэкъэбзэгъэнхэм, коммунальнэ пыдзэфэ пытэхэм яIущын япхыгъэ Iофыгъохэми анэсыгъэх. ЗытегущыIэгъэ IофыгъохэмкIэ министерствэхэмрэ муниципалитетхэмрэ япащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афашIыгъэх.\nПредыдущая Адыгеим экономикэ хэхъоныгъэмрэ сатыумрэкIэ иминистрэ агъэнэфагъ\nСледущая Шъолъыр гъогухэм ягъэцэкIэжьын лъагъэкIуатэ


ХьакIэщыр зэрагъэцэкIэжьырэр зэригъэлъэгъугъ — Адыгэ макъ\nХьакIэщыр зэрагъэцэкIэжьырэр зэригъэлъэгъугъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ипшъэрылъхэм язэшIохын къыдыхэлъытагъэу, туризмэм хэхъоныгъэ ышIыным, анахьэу зекIон ыкIи хьакIэщ фэIо-фашIэхэр зэрифэшъуашэу гъэцэкIэгъэнхэм, республикэм мэхьанэшхо щыраты.\nУнашъом епхыгъэу Мыекъуапэ игупчэ ит хьакIэщэу «Адыгеим» непэ игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр щэкIох.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ тыгъуасэ мы псэуалъэм щыIагъ, IофшIэнхэр зэрэлъыкIуатэхэрэр зэригъэлъэгъугъ. Шъолъырым къэкIорэ хьакIэхэм зэрифэшъуашэу загъэпсэфын амал яIэным мэхьанэшхо зэриIэр республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ. Аужырэ шапхъэхэм адиштэхэрэ шIыкIэхэр, амалхэр къызфагъэфедэзэ хьакIэщыр зэ-тырагъэпсыхьан зэрэфаем дакIоу, псэуалъэм имэхьанэ, ащ тешIыхьэгъэ тарихъ орнаментыр, хьакIэщым ыцIэ къызэтегъэнэжьыгъэнхэ зэрэфаер къыIуагъ.\nХьакIэщыр блэкIыгъэ лIэшIэгъум ия 60-рэ илъэсхэм ашIыгъагъ. Къатитфэу зэтет псэуалъэм квадратнэ метрэ мини 6 фэдиз илъ. Ащ изытет зэрэдэим къыхэкIыкIэ охътабэ хъугъэу Iоф ышIэщтыгъэп. Аукцион зызэхащэм, объектыр ыщэфыгъ чIыпIэ инвесторэу Виктор Михайловскэм, псэолъэ инхэм яшIынкIэ ащ опытышхо IэкIэлъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, зекIон кластерыр зэрагъэпсырэр ыкIи шъолъырым зыщызгъэпсэфынхэу къакIохэрэм япчъагъэ ренэу зэрэхахъорэр къыдэплъытэхэмэ, мы проектым шIогъэшхо къызэритыщтым щэч хэлъэп. Ащ игъэцэкIэн сомэ миллион 200 фэдиз пэIуагъэхьанэу агъэнафэ.\nИнвесторым къызэриIуагъэмкIэ, гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр блэкIыгъэ илъэсым рагъэжьагъэх. Псэуалъэм итехническэ зытет зыфэдэм уасэ фашIыгъ, жъы хъугъэхэ пкъыгъохэр Iуахыгъэх. ЗэрагъэнафэрэмкIэ, агъэкIэжьыщт хьакIэщым жъогъуиплI иIэщт, псэупIэ унэ 70-рэ къыдыхэлъытэгъэщт. Джащ фэдэу СПА-комплекс бассейн дыхэтэу къыпашIыхьащт, ресторан, конференц-зал, спортзал, нэмыкIхэри иIэщтых. А IофшIэнхэр гъэцэкIэгъэнхэм илъэси 2-м кIахьэу ыхьыщт.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ анахьэу анаIэ зытыраригъэдзагъэр транспортыр зыдагъэуцущтхэр, хьакIэщым къыпэIулъ чIыпIэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэр ары.\n— ЗэкIэми зыкI теплъэ яIэу, ащ хэхьэ общественнэ транспортыр къызщыуцурэ чIыпIэри, гъэпсыгъэнхэ фае. ДгъэкIэжьырэ псэуалъэр аужырэ шапхъэхэм зэрадиштэщтым дакIоу, къэлэдэсхэм ыкIи республикэм къэкIорэ хьакIэхэм зыщагъэпсэ-\nфынымкIэ Iэрыфэгъоу щытын фае. А зэкIэри зэрэжъугъэцэкIэщтым шъуегупшыс, къэлэ шъхьаIэм имэхьанэ Мыекъуапэ игупчэ диштэным анахьэу шъунаIэ тежъугъэт, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъхэр афишIыгъэх\nСледущая Разработку современной аграрной политики предложили включить в народную программу «Единой России»


Адыгеим и ЛIышъхьэ псэупIэу Каменномостскэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ пшъэрылъхэр къыгъэуцугъэх — Адыгэ макъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ псэупIэу Каменномостскэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ пшъэрылъхэр къыгъэуцугъэх\nРедактор 29.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Мыекъопэ районым» иадминистрацие ипащэу Олег Топоровымрэ Каменномостскэ къоджэ псэупIэм ипащэу Владимир Петровымрэ тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу адыриIагъ. Ащ хэлэжьагъ Адыгеим и Премьер-министрэу Александр Наролиныр.\nЗекIоным зыщиушъомбгъунымкIэ шъолъырым игупчэхэм ащыщэу поселкэу Каменномостскэм хэхъоныгъэ ышIыным фытегъэпсыхьэгъэ Iофыгъохэм ягъэцэкIэн ары анахь шъхьаIэу щытыгъэр.\nЗэдэгущыIэгъур муниципалитетым иIофхэм язытет зыфэдэмкIэ рагъэжьагъ, сыда пIомэ ыпэрэ мафэм районым ошъушхо щыIагъ. Олег Топоровым къызэриIуагъэмкIэ, мыщ къыхиубытагъэх поселкэхэу Каменномостскэмрэ Победэмрэ, станицэу Абадзехскэм ячIыпIэ заулэ.\nОшъум зэрарэу къыхьыгъэр комиссием зэригъэшIагъ, ащ пае чIыпIэхэм уплъэкIунхэр ащыкIуагъэх. ЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, унэшъхьи 10-мэ фыкъуагъэхэр афэхъугъэх. Щагухэм, хатэхэм къащыкIыхэрэми ошъум иягъэ аригъэкIыгъ. Мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэр пштэмэ, зы ныIэп зэрар зыхьыгъэр.\n— Ошъур къызэрехыщтым ищынагъо илъэс къэс республикэм шъхьащыт, арышъ шъолъырым имэкъумэщышIэхэм чIэнагъэу ашIыхэрэр нахь макIэ хъуным фэшI къэралыгъо IэпыIэгъур къыздыхэлъытэгъэ страхованиер къызфагъэфедэмэ ишIогъэшхо къэкIощт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКъоджэ чIыпIэхэм хэхъоныгъэ ашIыным ипрограммэ игъэцэкIэн епхыгъэу поселкэу Каменномостскэм социальнэ проектхэр щызэшIохыгъэнхэм иIофыгъохэм нэужым атегущыIагъэх. Республикэм ипащэ анахьэу ынаIэ зытыридзагъэр газрыкIуапIэхэм яшIын ары. Мы лъэныкъомкIэ IофшIэныр агъэлъэшынэу пащэхэм пшъэрылъ къафишIыгъ. Джащ фэдэу культурэм иунэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ягъэцэкIэжьынкIэ, чIыпIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаехэр къафигъэнэфагъэх.\n— Каменномостскэм игъогухэм, иинженернэ инфраструктурэ язэтегъэпсыхьан, социальнэ псэуалъэхэм яшIын ыкIи ягъэцэкIэжьын ахъщэшхо пэIудгъэхьагъ. ЦIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу хъуныр, зекIоным зиушъомбгъуныр ыкIи инвесторхэр къищэгъэнхэр ары мыщ дэжьым анахь шъхьаIэр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАР-м и ЛIышъхьэ зэрилъытэрэмкIэ, поселкэм рекреационнэ амалэу IэкIэлъхэр шIуагъэ къытэу гъэфедэгъэнхэм, ар мэкъу-мэщым, промышленностым хэхъоныгъэ ашIыным епхыгъэным, ащ дакIоу чIыопс баиныгъэр къэухъумэгъэным мэхьанэшхо яI.\nIофэу ашIагъэм изэфэхьысыжьхэм нэIуасэ зыщафэхъущтхэ ыкIи пшъэрылъхэр зыщагъэнэфэщтхэ дэкIыгъо зэхэсыгъо поселкэу Каменномостскэм щагъэхьазырынэу республикэм ипащэ пшъэрылъ къафишIыгъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\nПредыдущая Хьасанэкъо Мурат: «Туриндустриемрэ къэралыгъо хэбзэ къулыкъухэмрэ зэпхыныгъэ зэдыряIэу Iоф зыщызэдашIэрэ шъолъырхэр ары зекIохэм нахь къыхахыхэрэр»\nСледущая «Ростелеком-ЦОД» начал строительство московского дата-центра уровня Tier IV на 2 000 стоек


Автор: Редакция\t/ 11.07.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nРеспубликэм футболымкIэ изэнэкъокъу хэлэжьэрэ командэхэм апэрэ къекIокIыгъор аухыгъ.\nКоманди 8 апэрэ чIыпIэхэм афэбанэ. ЗэIукIэхэм ахэлажьэхэрэр купитIоу гощыгъэх. КIэуххэр зэтэгъапшэх.\n1. «Урожай» Мыекъопэ район — 9\n2. «Кощхьабл» Кощхьэблэ район — 6\n3. «Фарз» Шэуджэн район — 3\n4. «Дондуковск» Джэджэ район — 0.\n1. «Адыг» Адыгэкъал — 7\n2. «Теуцожь район» — 5\n3. «Красногвардейскэ район» — 4\n4. «Герта» Ханскэр — 0.\nЕшIэкIэ дэгъу «Урожаим» къегъэлъагъо. Гъогогъу 11 къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ. «Урожаим» икъэлапчъэ зыкIи Iэгуаор дигъэкIыгъэп. Кощхьэблэ, Теуцожь районхэр, Адыгэкъалэ хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэм афэбэнэнхэмкIэ амалышIухэр яIэх.\nЗэнэкъокъум исудья шъхьаIэу Максим Васильченкэм, Адыгэ Республикэм футболымкIэ и Федерацие ипащэу Николай Походенкэм язэфэхьысыжьхэм къащыхагъэщыгъ зэIукIэгъухэм ащыщхэм уагъэгумэкIынэу зэрэщытыр. ЕшIакIохэм шапхъэхэр аукъох, дысэу мэзекIох. Футбол ешIэрэр судьям едэIун фае.\n— Физкультурэм пылъхэм япчъагъэ хэгъэхъогъэныр, цIыфхэм языгъэпсэфыгъо уахътэ гъэшIэгъонэу агъэкIоныр, сэнаущыгъэ зыхэлъ ешIакIохэр къахэгъэщыгъэнхэр типшъэрылъ шъхьаIэх, — къытиIуагъ Николай Походенкэм. – Къалэхэм, районхэм яадминистрациехэм япащэхэр зэхэщэн IофхэмкIэ IэпыIэгъу къызэрэтфэхъухэрэм фэшI тафэраз. Адыгэ Республикэм и Мафэ ехъулIэу зэнэкъокъур тыухыщт. Республикэм футболымкIэ и Кубок икъыдэхын фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъухэр шIэхэу тыублэщтых.\nРеспубликэм футболымкIэ изэнэкъокъу ия 2-рэ къекIокIыгъо бэдзэогъум и 11-м рагъэжьэщт. Кощхьэблэ районыр «Урожаим» дешIэщт.


Лъэпкъым идахэ еIэты — Адыгэ макъ\nЛъэпкъым идахэ еIэты\nЦIыфыр зыгъэдахэрэр, зыгъэбаирэр, уасэ къызэрэфашIырэр шэн-хабзэу зэрихьэрэр, Iэдэбныгъэу хэлъыр арых. НэгушIоу, чэфыр ынэгу къыкIихэу къыппэгъокIырэм инэплъэгъу укъегъэфабэ, гур фызэIуохы. Ащ фэдэ пшъэшъэ нэгушIу непэрэ тхыгъэр зыфэгъэхьыгъэр.\nАпшъэрэ гъэсэныгъэ зэзыгъэгъотырэ Чэмышъо Гупсэ пчэдыжьым жьэу къэущы. Шъхьангъупчъэу Iухыгъэм бзыу цIыкIухэм яорэд мэкъамэ къырелъасэ. ИчIыналъэ ижьы къабзэ кIуачIэ къыритыгъэ фэдэу ынэмэ нурэр къакIехы. ХэткIи нафэ, хэку гупсэр сыд фэдэ къали, къэралыгъуи апэпшIын зэрэмылъэкIыщтыр. МыгумэкIэу, ылъэгъурэ пстэуми ащыгушIукIызэ зефапэ ыкIи мафэм къыфигъэхьазырыгъэ «шIухьафтыным» фызэIухыгъэу пэгъокIы…\nГупсэ сыдигъуи ынэмэ нурэр къакIехы. Зэ плъэгъугъэмэ гум хапкIэ, иIуплъэ пщыгъупшэжьырэп. Пшъэшъэ ныбжьыкIэр зикIэсэ гъунэгъухэм сэлам фабэ арехы, апэгушIуатэ. Бзылъфыгъэхэми, шIу зэралъэгъурэр ахэпшIыкIэу, исэлам ягуапэу къырагъэгъэзэжьы. Ащ фэдэу, пстэуми янэплъэгъу фабэ зэхишIэзэ, Гупсэ зыщеджэрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым нэсы.\nЧэмышъо Гупсэ медицинэ сэнэхьатым ищыIэныгъэ рипхыгъ. Медицинэ колледжэу Мыекъуапэ дэтыр къызеухым, апшъэрэ гъэсэныгъэ зэригъэгъотын гухэлъ иIэу университетым чIэхьажьыгъ. Еджэныр чанэу къызэрэдэхъурэм дакIоу, илъэс хъугъэу Iоф ешIэ. Мыекъопэ къэлэ сымэджэщым икардиологие отделение медицинэ сестрау щэлажьэ.\nТигущыIэгъу иIэдэбныгъэ, игубзыгъагъэ чыжьэу Iугъэ тIоми хэукъуагъэ хъущтэп. Ащ адыгабзэр ыгъэбзэрабзэу зэрэIулъым фэдэу, инджылызыбзэр, урысыбзэр, тыркубзэр дэгъу дэдэу ешIэх. Джыри ишIэныгъэхэм зэрахигъэхъощтым пылъ.\nГупсэ ятэу Садыкрэ янэу Айсельрэ Тыркуем къыщыхъугъэх, ащ щапIугъэх, ау Адыгеим зэрэщыщхэр сыдигъуи ащыгъупшагъэп. «Хымэ чIыналъэм лъыр щызагъэрэп» зэраIоу, яхэку къыфэхъуапсэщтыгъэх, нэужым къагъэзэжьынэу тыраубытагъ.\nСадык ятэу Муса ихэку гупсэ итарихъ дэгъоу щыгъозагъ, Адыгеим щыIагъ. Ар къызэкIом урысыбзэр ышIэщтыгъэп, ау ичIыгужъ щыпсэурэ илъэпкъэгъухэм аIукIэнымкIэ ар пэрыохъу хъугъэп. Ихэку гупсэ къыщилъэгъугъэр илъфыгъэхэм къафиIотэжьыщтыгъ. Ныдэлъфыбзэр аIулъыным, тарихъыр ашIэным лъэшэу ынаIэ тыригъэтыщтыгъ.\nИлъэсхэр зэкIэлъыкIуагъэх, Чэмышъомэ яунагъо Адыгеим къэкIожьын гухэлъэу ышIыгъэр щыгъупшэу мафэ къыхэкIыщтыгъэп. Садык изакъоу Адыгеим къэкIуагъ, нэужым иунагъо къыщэжьыгъ. Чэмышъохэр къызэкIожьыхэм Гупсэ ягъусагъэп, ащ гурыт еджапIэр къеухыфэ Тыркуем щыIагъ.\n— 2010-рэ илъэсым сянэ-сятэхэм сшынахьыкIэу Мирза ыкIи сшыпхъу нахьыкIэу Жансэт ягъусэхэу Адыгеим къэкIожьыгъэх. Апэрэ уахътэм ахэр Пэнэхэс щыпсэущтыгъэх. Нэужым, илъэс еджэгъур Тыркуем къыщысыухи сэри Адыгеим къызысэгъэзэжьым, Мыекъуапэ тыкъэкощыжьыгъ, — къытфеIуатэ Гупсэ.\nЗэшъхьэгъусэхэр зэрэкIэхъопсыщтыгъэхэу ялъфыгъэхэм адыгагъэр ахэлъэу агъэсэнхэ алъэкIыгъ. Гупсэ шIыкIашIоу, зыщыщ лIакъом, хэкум идахэ аригъаIоу мэпсэу. Еджэныр пштэмэ, пстэури дэгъоу къыгурэIо, шIэныгъэ къызэрэзIэкIигъэхьащтым пылъ. ИIофшIэн зыфэдгъазэмэ, зэрифэшъуашэу зэригъэцэкIэщтым дэшъхьахырэп. IэпыIэгъу зыфэхъугъэ цIыфхэм урамым къыщашIэжьэу бэрэ къыхэкIы. Къызэрэфэразэхэм ишыхьатэу къыIогушIох, къыфэчэфхэу сэлам фабэ къырахы.\n— Хэкум тыкъызэкIожьым апэрэ илъэсхэр псынкIагъэх сIон слъэкIыщтэп, — къытфеIуатэ тигущыIэгъу. — Бзэр умышIэныр къины. Гурыт еджапIэм сыкIощтыгъ, ау седжэщтыгъэп. Силэгъухэм сахэсэу илъэсыр кIуагъэ, нэужым еджэным пысыдзэжьыгъагъ. Тыркубзэр ышIэу зы пшъашъэ сикласс исыгъ. Ащ ишIуагъэкIэ сизэкъо дэдэу зыслъытэжьыщтыгъэп. ГущыIэхэм къарыкIырэр къысиIожьыщтыгъэ, тэрэзэу укъызэрэгущыIэщтыр сигъашIэщтыгъэ. Непэрэ мафэми къысфишIагъэр сщыгъупшэрэп, тызэпшъэшъэгъу, уахътэ тиIэ зыхъукIэ тызэIокIэ.\nУкъызэрымыхъухьэгъэ къэралыгъом узыщыщ лъэпкъыр щэпсэу нахь мышIэми, укIожьыныр IэшIэхэп. ИщыкIэгъэ тхьапэхэр бгъэхьазырыжьын, бзэр зэбгъэшIэжьын, IофшIэпIэ чIыпIэ къэбгъотын, захэбгъэзэгъэжьын фае. Ау сыд фэдэ къиныгъо апэ къэмыкIыгъэми, Чэмышъомэ яунагъо Адыгеим къызэрэкIожьыгъэмкIэ кIэгъожьэу зы такъикъ къыхэкIыгъэп. Яхэкужъ ичIышъхьашъо зэрэтетхэм, ижьы къабзэ къызэращэрэм ахэр ыгъэгушхощтыгъэх.\n— Тыркуем сыкъыщыхъугъ нахь мышIэми, сыфэзэщэу къыхэкIырэп, — къытфеIуатэ Гупсэ. — Адыгеим сыгукIэ сыщырэхьатыгъ. Мыр сятэжъ пIашъэхэм зэрячIыгужъыр спкъышъолыкIэ зэхэсэшIэ. ЧIыопсым, тыгъэм, жьым, пстэуми кIуачIэ къысхалъхьэрэм фэдэу къысщэхъу. Сэ сихэку, сичIыналъэ къызэрэщыскIухьэрэм сегъэгушхо.\nЦIыфым сэнаущыгъэ хэлъмэ, ар лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ къэнэфэщт. Гупсэ ащ фэдэ цIыфхэм ащыщ. Тыркуем къызщыхъугъэ къалэу Бурса дэт Адыгэ Хасэм кIозэ къашъохэр зэригъашIэщтыгъэх. Адыгеим къызэкIожьыми ащ лъыпидзэжьыгъ. Купэу «Мыекъуапэ инэфылъхэр» зыфиIорэм къыщышъощтыгъэ, нэужым Адыгэ къэралыгъо университетым щызэхащэгъэ «Нартым» хэхьагъ. Ау сыдигъуи тигущыIэгъу еджэным къыщигъакIэрэп. ТапэкIэ хирург-офтальмолог сэнэхьатыр къыхихынэу зегъэхьазыры, дунаим идэхагъэ цIыфхэм алъэгъунымкIэ IэпыIэгъу афэхъущт.\nПредыдущая Бибэ Мурат тщыгъупшэщтэп\nСледущая Апэрэ вакцинэм итхын рагъэжьагъ


Тарихъыр, пIуныгъэр — Адыгэ макъ\nРедактор 18.01.2022 18.01.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nДОСААФ-р лIэужхэм язэхэщакIу\nАдыгеим и ДОСААФ илъэс 95-рэ зэрэхъугъэр республикэм игъэкIотыгъэу щыхагъэунэфыкIыгъ.\n1927-рэ илъэсым хэгъэгум икъэухъумэн фэгъэхьыгъэ общественнэ организациехэр зэхащэщтыгъэх. Адыгеир Iофтхьабзэхэм чанэу ахэлажьэщтыгъ. Къэралыгъом и УIэшыгъэ КIуачIэхэм, хъызмэт зэфэшъхьафхэм ящыкIэгъэ цIыфхэр техникэм фэгъэсэгъэнхэм фэшI 1930-рэ илъэсым, мэзаем и 10-м автомотоклуб Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъ. Автопаркым зиушъомбгъугъ, мотодромыр зэтырагъэпсыхьагъ.\nАвтомотоклубыр техникэм ехьылIэгъэ еджапIэ хъугъэ, ДОСААФ-м хагъэхьагъ. Дзэм ныбжьыкIэхэм къулыкъур щахьыным фэгъэхьазырыгъэнхэм, патриотическэ пIуныгъэр гъэлъэшыгъэным мэхьэнэ ин аратыщтыгъ. Автотранспортым Iоф щызышIэщт водительхэр ясэнэхьат фэгъэсэгъэнхэмкIэ егъэджэныр дэгъоу зэхащэщтыгъ.\n1934-рэ илъэсым Мыекъопэ аэроклубым лъэпсэшIухэр ышIыгъэх. Къалэм зэIукIэу щыкIуагъэм Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу, зэлъашIэрэ летчикэу Михаил Громовыр хэлэжьагъ. Зэхахьэм ар къызыщэгущыIэм, авиационнэ клубыр Мыекъуапэ щызэхэщэгъэным мэхьэнэ гъэнэфагъэ иIэу зэрэщытыр къыIотагъ. Къалэм щыпсэухэрэм псынкIэу агурыIуагъ – авиаклубыр Мыекъуапэ ищыкIагъэу зэрэщытым ехьылIэгъэ унашъор зэхахьэм щаштагъ.\nАвиационнэ клубым IофшIэныр ригъэжьэным, егъэджэныр дэгъоу зэхащэным пае М. Громовыр кIэщакIохэм IэпыIэгъу къафэхъугъ, самолетыр шIухьафтын къафишIыгъ.\nМыекъопэ аэроклубым Михаил Громовым ыцIэ фаусыгъ. Летчикхэр, парашютистхэр аэроклубым щагъэхьазырхэу рагъэжьагъ.\nХэгъэгу зэошхом илъэхъан Мыекъопэ аэроклубым щеджагъэхэм лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэр тарихъым хэкIокIэщтэп, Нэбгыри 6 Советскэ Союзым и ЛIыхъужъ хъугъэ. Орденхэр, медальхэр нэбгырэ пчъагъэхэм къафагъэшъошагъэх. Хэгъэгу зэошхом лIыгъэу щызэрахьагъэр бэмэ щысэшIу афэхъугъ.\nИлъэсхэр кIуагъэх. Мыекъопэ аэроклубым зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. Урысыем и ДОСААФ и Мыекъопэ авиационнэ спорт клубэу М.М. Громовым ыцIэ зыхьырэм Евгений Антошкиныр пащэ фашIыгъ. Илъэс 40 къулыкъур зыхьыгъэ летчикым зэхэщэн Iофхэр ыгъэцакIэхэзэ, ныбжьыкIэхэр дзэ къулыкъум фэгъэсэгъэнхэмкIэ шIыкIэшIухэр къыгъотыгъэх.\nДОСААФ-м иклубэу «Полетым» пэщэныгъэ дызэрихьэу ригъэжьагъ Урысыем спортымкIэ дунэе класс зиIэ имастерэу, авиацием икъулыкъушIэу Игорь Потапкиным. 2021-рэ илъэсым «Полетыр» зызэхащагъэр илъэс 25-рэ хъугъэ.\n1979-рэ илъэсым ДОСААФ-м и Мыекъопэ къэлэ комитет ипащэу Леонид Рудяк агъэнэфагъ. Илъэсыбэрэ дзэм къулыкъур щызыхьыгъэ Л. Рудяк ДОСААФ-м иорганизациехэр гъэпытэгъэнхэм, хэбзэ къулыкъушIэхэм агурыIозэ Iофыр лъыгъэкIотэгъэным пылъыгъ. ЕджапIэхэм гъусэныгъэ адыриIэу уахътэм къыгъэуцурэ пшъэрылъхэр ыгъэцакIэщтыгъэх.\nЛ. Рудяк ДОСААФ-м, патриотическэ пIуныгъэм яхьылIэгъэ тхылъхэр къыдигъэкIыгъэх, нэрылъэгъу IэпыIэгъухэм ягъэхьазырын чанэу хэлэжьагъ. КIэлэеджакIохэм, ныбжьыкIэхэм аIукIэзэ, пIуныгъэм фэгъэхьыгъэ Iофыгъохэр егъэцакIэх.\nУрысыем и ДОСААФ и «Радиоклуб» илъэс 20-м нахьыбэ хъугъэу Iоф ешIэ. Радиоспортым хэхъоныгъэхэр фишIыхэзэ, ныбжьыкIэхэр щыIэныгъэм нахь куоу хещэх. 2021-рэ илъэсым Урысыем и Къыблэ шъолъыр изэIукIэу «Радиоклубым» зэхищагъэм ясэнэхьат зышIогъэшIэгъон нэбгырэ 400-м нахьыбэ хэлэжьагъ.\nАлександр Добрянскэр Джэджэ псэупIэм къыщыхъугъ. 1980-рэ илъэсым гурыт еджапIэу N 1-р къыухыгъ. ДОСААФ-м радиотелеграфистэу зыщигъэсагъ. «ЧIыпIэ плъырхэу» Баку, Армением, Грузием, нэмыкIхэм ащыIагъ, Афганистан къулыкъур щихьыгъ. «Джэджэ станицэм ицIыф гъэшIуагъ» зыфиIорэ щытхъуцIэр къыфаусыгъ.\nМыекъопэ автоеджапIэм щагъэсэгъэ Цэй Эдуард «ЧIыпIэ плъырхэм» къулыкъур ащихьызэ лIыгъэ къызыхигъэфагъ. Спортым зэрэпыщагъэм дакIоу, лъэпкъ зэпхыныгъэхэр гъэпытэгъэнхэм чанэу ахэлажьэ. Э. Цэир Урысыем и ЛIыхъужъ, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет – Хасэм идепутат.\nЛIыхъужъныгъэм фэгъэхьыгъэ зэхахьэхэр культурэм иунэхэм ащызэхащэх. Республикэм и Парламент идепутатэу Евгений Саловыр, республикэм идзэ комиссарэу Александр Авериныр, АР-м и Общественнэ палатэ итхьаматэ игуадзэу Анна Крюковар, Адыгэ Республикэм иветеранхэм я Совет итхьаматэу Къуаджэ Аслъан, фэшъхьафхэр ДОСААФ-м иIофыгъохэм чанэу ахэлажьэх.\nКъоджэ Аслъан къытиIуагъ лIэужхэм язэпхыныгъэхэм ягъэпытэн Iофыгъо шъхьаIэхэм ащыщэу зэрилъытэрэр. ДОСААФ-р ныбжьыкIэхэм, лIэужхэм язэхэщакIу.\nМыекъуапэ идзэ патриотическэ клубэу «Вертикалым» Севастополь щыкIогъэ зэнэкъокъухэм 2018 – 2019-рэ илъэсхэм апэрэ чIыпIэхэр къащихьыгъ.\n— ДОСААФ-м испорт зэнэкъокъухэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр тиныбжьыкIэхэм къащыдахэу бэрэ къыхэкIы, — къытиIуагъ республикэ ДОСААФ-м иотдел ипащэу Ирина Манченкэм. — ЧIыпIэ купхэм язэнэкъокъу Тэхъутэмыкъое районым щыщхэм 2019 — 2020-рэ илъэсхэм апэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ. 2017-рэ илъэсым къыщыублагъэу ЛIыхэсэ Руслъан купым ипащ.\nАдыгэкалэ, Джэджэ районым, нэмыкIхэм ячIыпIэ пащэхэм гъэхъагъэхэр ашIых. ДОСААФ-м хэхъоныгъэу ышIыхэрэм яшIуагъэкIэ ныбжьыкIэхэр дзэ-патриотическэ клубхэм нахь афэщагъэ мэхъух.\nУрысыем и ДОСААФ икъутамэу Адыгэ Республикэм щыIэм ипащэу Барцо Тимур изэфэхьысыжьхэм къащыхигъэщыгъ дзэ-патриотическэ Iофтхьабзэу республикэм щызэхащэхэрэр нахьыбэ зэрэхъухэрэр. Спорт зэнэкъокъухэм ахэлэжьэрэ ныбжьыкIэхэм япчъагъи хэпшIыкIэу хэхъо.\nПредыдущая Диныр ыкIи цIыфыр\nСледущая Зэнэкъокъу зэхащагъ


Москва - Википедие\nМосква — Урысые Федерацием и къэлэ шъхьаI иполитическэ ыкIи культурнэ гупч, цIыфэу щыпсэурэмкIэ Урысые къэралыгъом и анахь къэлэшху, ЕвропэмкIэ ыкIи дунаемкIэ анахь къэлэшхомэ ащыщ. 2014-рэ илъэсымкIэ цIыф нэбгырэ млн 12-м нахьыбэ дэс. Къалэм и лIышъхьэр – Собянин Сергей Семён ыкъор (2010-рэ илъэсым щегъэжьагъэу). Москва университетхэр, научно-исследовательскэ институтхэр бэу дэтых.\n1 Къалэм ыцIэр\nКъалэм ыцIэр къызтекIыгъэр псыхъор ары. Тэрэз дэдэу щысыпIэм ыныбжьыр къаIон алъэкIырэп, ау апэрэу тхыгъэу игугъу зашIыгъэр 1147-рэ илъэсыра ары. Юрий Долгорукий зыцIэу урысыпшэу ащыгъум хьакIапIэ щищIыгъэ фэдэу. Ар лIэшIэгъуийкIэ узэкIэIэбэжьмэ пщэу Юрий Долгорукэм ыгъэпсыгъ. ЯпшIыкIухэнэрэ лIэшIэгъум Иван Грознэм итетыгъом Москва къэралыгъом икъэлэ шъхьаIэу хъугъэ.\nАщ иплощадь квадратнэ километрэ шъибгъум нэсы. Къалэм цIыф миллионибгъу фэдиз дэс. Краснэ площадым Кремлэр ит. Кремлэр чылыс хъарзынищмэ, Иван Великэм иодыджынышхо, дворецхэм ыкIи сыхьат зыхэт Спасскэ башнем къагъэдахэ. Москва имузейхэмкIи цIэрыIу. Третьяковскэ галереим урыс сурэ-тышIэ цIэрыIомэ ясурэтхэр щызэхэугъоягъэх. Москва театрэхэр бэу дэтых. ЗэкIэмэ анахь зэлъашIэрэр оперэмрэ балетымрэ ятеатрэ ин ары. Москва ятIокIэнэрэ тIурэ Олимпийскэ джэгукIэхэр щыкIуагъэх. Москва минрэ шъиблрэ шъэныкъорэ тфырэ илъэсым Ломоносовым ыгъэпсыгъэ Российскэ университетыр дэт. Минрэ шъибгъурэ щэкIрэ тфырэ илъэсым Москва метрополитен къыщызэIуахыгъ. Джы ащ икIыхьагъэ километрэ шъищрэ тIокIитIурэ фэдиз мэхъу, станцие шъитIу иI. Илъэс пэпчъ урамыкIэхэм япчъагъэ нахьыбэ мэхъу. Анахь кIыхьэр Ленинградскэ проспектэу километрэ пшIыкIутфкIэ зызыкъудыигъэр ары. Государственнэ Думэр Москва щызэхэтIысхьэ (Iоф щешIэ). Хэгъэгум иполитическэ щыIэкIэ - псэукIэ игупчэ мыщ щыI. Москва музейхэмкIэ цIэрыIу. Третьяковскэ галереим урыс сурэтышIэхэм ясурэтхэм анахь дэгъухэр щыугъоигъэх.\nTemplate:Урысыем и къалэхэр\n"https://ady.wikipedia.org/w/index.php?title=Москва&oldid=6765" - м къикӀыгъ\nLast edited on 13 Бэдзэогъу 2017, at 07:25\nМыщпэм мы нэкӀубгъор зеӀэзагъэхэр 13 Бэдзэогъу 2017, 07:25-м.


Мыекъуапэ имэфэкI зыфагъэхьазыры | Адыгэ Макъ\nМыекъуапэ имэфэкI зыфагъэхьазыры\nМыекъуапэ щыпсэухэрэм якIэсэ мэфэкIэу «Къалэм и Мафэ» изыфэгъэхьазырын фежьагъэх. Ащ фэгъэхьыгъэу зэхэщэкIо комитетым хэтхэм Мыекъопэ къэлэ администрацием зэхэсыгъо щыряIагъ. Iофтхьабзэр зэрищагъ администрацием ипащэ игуадзэу Сергей Стельмах.\nМэфэкI Iофтхьабзэр зэрэрекIокIыщтым ипроект агъэхьазырыгъ, арэу щытми, гупшысакIэхэм ялъытыгъэу джыри ащ зэхъокIыныгъэхэр фэхъунхэ ылъэкIыщт. ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, Iоныгъом и 14-м къыщегъэжьагъэу и 16-м нэс къэлэдэсхэр, хьакIэхэр мэфэкIым зэрищэлIэщтых. Iофтхьабзэхэр анахьыбэу зыщыкIощтхэр къэлэ паркыр ыкIи урамэу Краснооктябрьскэр ары.\nХабзэ зэрэхъугъэу, мэфэкI Iофтхьабзэм зэш Соловьевхэм ацIэкIэ агъэнэфэгъэ муниципальнэ премием илауреат хъугъэхэм шIухьафтынхэр аратыжьыщтых. Ар зыщыIэщтыр Iоныгъом и 14-р ары.\nIоныгъом и 15-м, пчэдыжьым, «Зарядка с чемпионом» зыфиIорэ IофтхьабзэмкIэ мэфэкIыр къызэIуахыщт. Мыекъуапэ иурам шъхьаIэу Краснооктябрьскэм къэгъэлъэгъон щызэхащэщт. ЕджапIэхэм, ныбжьыкIэхэм\nыкIи студентхэм, спортсменхэм, ТОС-хэм яактивхэм, продукцие къыдэзыгъэкIыхэрэм ыкIи сэнаущыгъэ зыхэлъхэм яIэшIагъэхэр къагъэлъэгъощтых. Ежь-ежьырэу сурэт зытезыхыжьыныр зикIасэхэм (селфи) уцупIэ чIыпIэ дахэхэр афагъэпсыщтых. Парк дэхьагъум дэжь лъэпкъ культурэхэм яхабзэхэр къызщагъэлъэгъощтхэ мэфэкI Iофтхьабзэ щыкIощт.\nМэфэкI площадкэхэр къэлэ гупчэм имызакъоу, Мыекъуапэ ирайон цIыкIухэу «Восходым» ыкIи «Черемушкэм» къащызэIуахыщтых.\nАнахьэу анаIэ зытырагъэтыщтхэр къыткIэхъухьэрэ лIэужхэр ары. Iоныгъом и 15-м апэрэ классым кIощтхэм ыкIи студентхэм я Парад къалэм щыкIощт.\nДжащ фэдэу спортыр зикIасэхэм апае зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэр рагъэкIокIыщтых.\nПчыхьэм Лениным ыцIэ зыхьырэ гупчэм концертышхо щыкIощт, кIэухым ошъогум мэшIоустхъо атIупщыщт.\nТхьаумафэм, Iоныгъом и 16-м къэлэдэсхэм ыкIи хьакIэхэм защагъэгъозэнхэ алъэкIыщт декоративнэ-прикладной искусствэм пылъхэм яIэшIагъэхэм, ащ нэмыкIэу орэдусхэм яфестиваль игала-концерт еплъынхэ, къэшъон-зыгъэпсэфын программэм хэлэжьэнхэ амал яIэщт.


Адыгеимрэ Краснодар краимрэ зэзыпхырэ гъогукIэр къызэIуахыгъ | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 14.09.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\t/\nПсэупIэхэу Улапэрэ Тенгинскэмрэ зэзыпхыгъэхэ, псыхъоу Лабэ телъ лъэмыджыр мэфэкI шIыкIэм тетэу тыгъуасэ къызэIуахыгъ. ШъолъыритIумэ — Адыгеимрэ Краснодар краимрэ а проектыр щыIэныгъэм щыпхыращыгъ.\nМэфэкI Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо советникэу ТхьакIущынэ Аслъан, Краснодар краим игубернаторэу Вениамин Кондратьевыр, ивице-губернаторэу Андрей Алексеенкэр, шъолъыритIумэ яправительствэхэм, краимрэ республикэмрэ ямуниципальнэ образованиехэм, общественнэ объединениехэм ялIыкIохэр, чIыпIэрысхэр.\nШъолъыритIур зэзыпхырэ лъэмыджым ыгузэгу пащэхэр зэрэщызэIукIагъэхэм мэхьанэшхо иIагъ, Адыгеимрэ Пшызэ шъолъыррэ пытэу зэрэзэпхыгъэхэр джыри зэ нэрылъэгъу ащ къышIыгъ.\nКъумпIыл Мурат ипсалъэ зэрэщыхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Адыгейри, Пшызэ шъолъырри бэшIагъэ а хъугъэ-шIагъэм зежэщтыгъэхэр. ПсэолъэшIыным икIэщакIохэм зэу ащыщ ТхьакIущынэ Аслъан агу къызэригъэкIыжьыгъэмкIэ, псэупIэхэу Улапэрэ Тенгинскэмрэ бэшIагъэу ащыпсэухэрэм я 20-рэ лIэшIэгъум иублэгъухэм адэжь мы районым итыгъэ лъэмыджым ипкъэухэу къэнэжьыгъагъэхэр ащыгъупшэхэрэп. 1942-рэ илъэсым Темыр Кавказыр нэмыц-фашист техакIохэм ащаухъумэзэ, лъэмыджыр къагъэогъагъ ыкIи ыужкIэ нахьыбэрэ зыпкъ рагъэуцожьыгъагъэп.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Адыгеимрэ Пшызэ шъолъыррэ ятранспорт системэкIэ лъэмыджым стратегическэ мэхьанэшхо зэриIэщтыгъэм имызакъоу, адыгэхэмрэ урысхэмрэ язэпхыныгъэхэм ягъэпытэни фэIорышIэщтыгъ.\n«ИлъэсипшI пчъагъэ тешIэжьыгъэу непэ икIэрыкIэу мы чIыпIэм лъэмыджыр къызэрэщызэIутхыжьыгъэмкIэ, тшIокIодыгъагъэр зыпкъ итэгъэуцожьы. Лъэмыдж зыхэт гъогукIэм Лабэ исэмэгу, иджабгъу нэпкъхэм ащыпсэурэ цIыфхэм ящыIакIэ нахь къафигъэпсынкIэщт, Адыгеимрэ Краснодар краимрэ ярайонхэу зэпэблагъэхэр нахь кIэкIэу зэлъыIэсыщтых, Лэбэпэ, Некрасовскэ лъэмыджхэм, Мыекъуапэ — Лэбапэ зыфиIорэ гъогум транспортэу арыкIорэр нахь макIэ ышIыщт, Урысыем и Къыблэ ишъолъырхэм сатыу-экономикэ зэпхыныгъэу зэдыряIэм нахь зыригъэушъомбгъущт», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nДжащ фэдэу Адыгеим и ЛIышъхьэ гъунэгъу шъолъырым щыпсэухэрэм Краснодар краир зызэхащагъэр илъэс 80 зэрэхъурэмкIэ афэгушIуагъ, гъогум ишIынкIэ Iофтхьабзэу къырахьыжьагъэхэм краим ипащэхэм къазэрадырагъэштагъэмкIэ зэрафэразэр ариIуагъ. ТапэкIи экономикэ, социальнэ проектыкIэхэу Адыгэ Республикэмрэ Краснодар краимрэ арысхэм ящыIакIэ нахь зыкъезыгъэIэтыщтхэр бэу зэрагъэцэкIэщтым ицыхьэ зэрэтелъыр КъумпIыл Мурат къыIуагъ.\nВениамин Кондратьевым зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, непэ пстэуми зэдырямэфэкI, лъэмыджыр мэфэкI шIыкIэм тетэу къызэрэзэIуахыгъэм зэкъош зэфыщытыкIэхэр ыгъэпытэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр къегъэлъагъо.\n«Адыгеим дытиIэ зэгъунэгъушIу зэфыщытыкIэхэр тэ лъэшэу тэгъэлъапIэх ыкIи тишъолъырхэм ащыпсэухэрэр зэгурыIонхэмкIэ тфэлъэкIырэр зэкIэ тшIэщт. Мы гъогумкIэ цIыфхэр хьакIапIэ зэфэкIощтых, язэфыщытыкIэхэр нахьышIу хъущтых. Арышъ, мамырныгъэмрэ зэгурыIоныгъэмрэ нахь пытэнхэу тэгугъэ. Ары тэ тызфэлажьэрэри», — къыIуагъ Вениамин Кондратьевым.\nЛентэ плъыжьыр зызэпаупкI нэуж лъэмыджыр къызэIуахыгъ. Адыгэ РеспубликэмкIэ автомобиль гъогоу Улап — Тенгинская зыфиIорэм километри 4,551-рэ, псыхъоу Лабэ телъ лъэмыджым метри 171-рэ якIыхьагъ. Гъогум ишIын Адыгеим зыригъэжьэгъагъэр 2008-рэ илъэсыр ары. Илъэс заулэкIэ республикэм IофшIэн шъхьаIэхэр зэшIуихыгъагъэх, сомэ миллион 480,5-рэ ахэм апэIуигъэхьэгъагъ. Ушъхьагъу зэфэшъхьафхэм къахэкIэу гъогум ишIын Краснодар краим къыщызэтырагъэуцогъагъ ыкIи блэкIыгъэ илъэсыр ары ар зырагъэжьэжьыгъагъэр.


Ещенкэм кIэухым тегъэгушIо — Адыгэ макъ\nЕщенкэм кIэухым тегъэгушIо\nРедактор 16.09.2020 16.09.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\n«ТIуапсэ» ТIуапсэ — «Зэкъошныгъ» Мыекъуапэ – 1:2 (0:0). Iоныгъом и 14-м ТIуапсэ щызэдешIагъэх.\n«Зэкъошныгъ»: Ковалев, Хьагъур, Подковыров, Такълый, ХъуакIо, Ещенко, Букия (А. Делэкъу, 80), Къонэ (Манченко, 85), Крылов (Власов, 90), Бабенко (Андрейченко, 70), Антоненко (Юсуфов, 50).\n«Зэкъошныгъэм» иешIакIохэу къэлапчъэм Iэгуаор дэзыдзагъэхэр: Къонэ — 50 (пенальтикIэ), Ещенко — 90.\nЕшIапIэм изытет ущытхъуным Iофыр пэчыжь. КIуачIэр нахьышIоу зыгъэфедэрэм иIэпэIэсэныгъэ къыгъэлъэгъоныр амалышIухэм зэу ащыщыгъ. «Зэкъошныгъэм» икапитанэу Къонэ Амир ыпэкIэ илъи, ухъумакIохэр къызэринэкIыхэу фежьагъ. А уахътэм «ТIуапсэм» иешIакIохэм ащыщ шапхъэр ыукъуи, А. Къонэр къызэтыригъэуцуагъ. Судьям ыгъэнэфэгъэ пенальтир тикапитан дэгъоу ыгъэцэкIагъ, къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ.\nТIуапсэ иешIакIохэри бэрэ апэкIэ къылъыкIуатэщтыгъэх. КъэлэпчъэIутэу Ковалевыр, тиухъумакIохэр агъэгумэкIыщтыгъэх.\n«Зэкъошныгъэм» итренер шъхьаIэу Ешыгоо Сэфэрбый зэрилъытэрэмкIэ, ешIакIохэм ащыщхэр зэрэзэблихъугъэхэм шIуагъэ къыхьыгъ. Пчъагъэр 1:1-у зэрэщытым «Зэкъошныгъэр» езэгъынэу фэягъэп. ЗэкIэ тиешIакIохэр апэкIэ илъыхэуи уахътэ къыхэкIыгъ. ЗэIукIэгъум иаужырэ такъикъ О. Ещенкэм ухъумакIохэр ыгъэплъэхъухи, Iэгуаом лъычъагъ, хъагъэм ридзэнэу игъо ифагъ.\nАдыгеим икомандэ зэхъокIыныгъэхэр фэхъухэзэ, иешIакIэ лъэхъу. Зыпкъ итэу хэгъэгум изэнэкъокъу хэлэжьэным фэшI уахътэ ищыкIагъ.\nОлег Ещенкэм Iоныгъом и 6-м аужырэ такъикъым «Интер» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ. Iоныгъом и 14-м «ТIуапсэм» икъэлапчъэ Iэгуаор зыдедзэм, я 90-рэ такъикъыр кIощтыгъэ. ТекIоныгъэм икъыдэхын гуетыныгъэ фыриIэу О. Ещенкэр зэрешIэрэм пае тыфэраз, игъэхъагъэхэм ахигъэхъонэу фэтэIо. Опсэу, Олег!\nЯ 6-рэ зэIукIэгъухэр\n«Анжи» — «Ессентуки» — 3:0, «Динамо» — «Кубань-Холдинг» — 1:2, «Интер» — СКА – 1:4, «Кубань» — «Легион» — 0:2, «Махачкала» — «Краснодар-3» — 4:2, «Мэщыкъу» — «Форте» — 1:1, «Спартак» — «Биолог» — 2:0.\n1. «Кубань-Холдинг» — 13\n2. «Анжи» — 13\n3. «Кубань» — 12\n4. СКА – 12\n5. «Легион» — 12\n6. «Форте» — 10\n7. «Мэщыкъу» — 10\n8. «Черноморец» — 10\n9. «Динамо» — 10\n10. «Зэкъошныгъ» — 7\n11. «Спартак» — 7\n12. «Махачкала» — 7\n13. «Краснодар-3» — 7\n14. «Интер» — 4\n15. «Биолог» — 3\n16. «Ессентуки» — 0\n17. «ТIуапсэ» — 0.\nIоныгъом и 20-м «Зэкъошныгъэр» «Мэщыкъу» Пятигорск Мыекъуапэ щыIукIэщт.\nПредыдущая Зыхьыщтыр язэрэгъашIэрэп\nСледущая Псэолъэ 23-рэ ашIыщт


Спортым республикэм зыщиушъомбгъуным анаIэ тет | Адыгэ Макъ\nСпортым республикэм зыщиушъомбгъуным анаIэ тет\nАвтор: Редакция\t/ 15.08.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР, СПОРТЫР, ЭКОНОМИКЭР\t/\nФизкультурэм зыщыпылъыщтхэ, псауныгъэр зыщагъэпытэщт комплексыкIэхэр тыгъуасэ мэфэкI шIыкIэм тетэу Тэхъутэмыкъое ыкIи Теуцожь районхэм къащызэIуахыгъэх. Ащ фэгъэхьыгъэ зэхахьэхэм ахэлэжьагъэх УФ-м спортымкIэ иминистрэу Павел Колобковымрэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ.\nАщ фэгъэхьыгъэ зэхахьэхэм къякIолIагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, УФ-м и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Хьасанэкъо Мурат, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, депутатхэр, Олимпиадэ джэгунхэм ячемпионхэм ащыщхэр, тиспортсмен цIэрыIохэр, псэупIэхэм, районхэм ащыпсэухэрэр, нэмыкIхэри.\nУФ-м икъэралыгъо программэу «Физическэ культурэм ыкIи спортым хэхъоныгъэ ашIыныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу псэуалъэр Инэм щырагъэжьагъ. Ащ сомэ миллион 83,6-м ехъу пэIуагъэхьагъ. Федеральнэ бюджетым сомэ миллион 72-рэ къытIупщыгъ, республикэм — сомэ миллион 11,6-рэ.\nСпорт псэуалъэр аужырэ шапхъэхэм адиштэу гъэпсыгъэ. Квадратнэ метрэ 2187,6-рэ илъ. Ащ къыдыхэлъытагъэх зыщыджэгущтхэ залышхо, самбэм ыкIи дзюдом зызщафагъэсэщтыр, тренажернэ зал, нэмыкIхэри. Волейболым, баскетболым, футбол цIыкIум афытегъэпсыхьэгъэ залым зы уахътэм нэбгырэ 80-мэ зыщагъэсэн, зэнэкъокъухэри щызэхащэнхэ алъэкIыщт, нэбгырэ 220-рэ чIэфэщт.Павел Колобковым къызэриIуагъэмкIэ, шъолъыр программэхэм ыкIи федеральнэ гупчэм яшIуагъэкIэ мыщ фэдэ комплексхэр ашIых, зэтырагъэпсыхьэх. КIэлэцIыкIухэм, спортсменхэм ямызакъоу, нахьыжъхэми мы спорт псэуалъэм зыщагъэсэн, япсауныгъэ агъэпытэн амал щыI. Адыгеимрэ федеральнэ ведомствэмрэ зэфыщытыкIэ дэгъухэр зэрэзэдыряIэм ишIуагъэкIэ гухэлъэу щыIэхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэхэ мэхъух, УФ-м и Президент къыгъэуцурэ пшъэрылъхэр зэшIуахых.\nРеспубликэм ипащэ Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэм шIуфэс къарихыгъ ыкIи мэхьанэ ин зиIэ псэуалъэ Инэм къызэрэщызэIуахырэм къыкIигъэтхъыгъ.\n— Спортым республикэм зыщиушъомбгъуным тынаIэ тет, ащ фэIорышIэрэ псэуалъэхэр тэшIых. ТапэкIи пшъэрылъэу зыфэдгъэуцужьырэр макIэп, мыщ фэдэ комплексхэм яшIын лъыдгъэкIотэщт. Гъэсэныгъэми мэхьанэшхо етэты.\nЕджэпIакIэхэм яшIыни къызэтедгъэуцорэп, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nНэужым Инэм ипащэу Хъоткъо Хъызыр игущыIэ къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, спорт псэуалъэхэм яшIын мэхьанэшхо раты, сыда пIомэ тапэкIэ ныбжьыкIэхэм гъэхъэгъэшIухэр ашIынхэм ахэр афэIорышIэх.\n— Инэм нэбгырэ мин 30-м ехъу щэпсэу. Мыщ фэдэ спорт комплекс типсэупIэ ищыкIэгъагъ, — къытфеIуатэ ащ. — КъыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэхэр спортым пыщагъэхэу къэтэджынхэм псэуалъэр фэIорышIэщт. Джащ фэдэу Iоф зышIэрэ купхэм азыфагу зэхатщэрэ зэнэкъокъухэри мыщ щыредгъэкIокIынхэуи тэгъэнафэ. Спорт лъэныкъо зэфэшъхьафэу тиIэхэм анэмыкIэу художественнэ гимнастикэм, акробатикэм фэдгъэсэнхэу зытэгъэхьазыры.\nИнэм дэт спорт еджапIэу N 2-м ипащэу ЦэгъошIу Сэфэр къызэриIорэмкIэ, спорт псэуалъэм ишIын зигъо Iофыгъохэм ащыщыгъ. Илъэс 30-м ехъугъ мыщ фэдэ аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ комплекс псэупIэр зыкIэхъопсыщтыгъэр.\n— КIэлэцIыкIухэр спорт лъэныкъо зэфэшъхьафхэм афэбгъэсэнхэм, район, республикэ, нэмыкI зэнэкъокъухэр щызэхэпщэнхэм псэуалъэр афытегъэпсыхьагъ, — къыIуагъ Сэфэр. — Волейбол, баскетбол, нэмыкI спорт лъэныкъохэм ныбжьыкIэхэм зафагъэсэн амал щыIэ хъугъэ. Джащ фэдэу тренажерхэр зычIэт зал мыщ къыдыхэлъытагъ.\nПсэупIэу Инэм ыуж Павел Колобковымрэ КъумпIыл Муратрэ Теуцожь районым ит къуаджэу Пэнэжьыкъуае щашIыгъэ спорт комплексэу «Апчасым» къекIолIагъэх. Ахэм къапэгъокIыгъ муниципалитетым иадминистрацие ипащэу Хьачмамыкъо Азэмат. 2016 — 2020-рэ илъэсхэм ателъытэгъэ федеральнэ программэу «УФ-м физическэ культурэм ыкIи спортым хэхъоныгъэ ашIыныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу агъэпсыгъэ псэуалъэр пащэхэм зэрагъэлъэгъугъ, мэфэкI щыкIэм тетэу ар къызэIуахыгъ.\nПавел Колобковыр мэфэкI зэхахьэхэм къащыгущыIэзэ, аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ спорт псэуалъэхэр яIэ зэрэхъугъэмкIэ псэупIэхэм, районхэм ащыпсэухэрэм къафэгушIуагъ.\n— Спортым хэхъоныгъэ ышIынымкIэ Адыгеим щызэшIуахырэр бэ. Физическэ культурэм ыкIи спортым апыщагъэхэм япчъагъэ пштэмэ, мы къэгъэлъэгъонымкIэ республикэр шъолъыр анахь дэгъухэм ащыщ. Федеральнэ министерствэмрэ Адыгеимрэ зэпхыныгъэ пытэ, зэгурыIоныгъэ азыфагу зэрилъым ишIуагъэкIэ мы псэолъэ дахэхэр непэ къызэIутхын амал щыIэ хъугъэ. Мыщ защызыгъэсэщт ныбжьыкIэхэм гъэхъэгъэшIухэр ашIынхэу, лъэгэпIэ инхэм анэсынхэу сафэлъаIо, — къыIуагъ Павел Колобковым.\nГушIуагъокIэ непэ зэрэзэхэхьагъэхэр, псэупIэхэм, районхэм щыпсэухэрэр зэжэгъэхэ комплексхэм якъызэIухын мэхьанэшхо зэриIэр Адыгеим и ЛIышъхьэ ипсалъэ къыщыхигъэщыгъ. Республикэм къызэрэкIуагъэмкIэ ыкIи IэпыIэгъу къызэрафэхъурэмкIэ спортымкIэ министрэм фэрэзагъ. Комплексхэм яшIын фэгъэзэгъэ псэолъэшIхэм япшъэрылъхэр щытхъу хэлъэу зэрагъэцэкIагъэр игуапэу къыхигъэщыгъ.\n— Физическэ культурэм ыкIи спортым хэхъоныгъэ ашIыным тапэкIи тыпылъыщт. Мыщ хэщагъэхэм, анахьэу лъэгэпIэ инхэм акIэхьэрэ спортым пылъхэм, зыкъызэIуахыным, гъэхъэгъэшIухэр ашIынхэм тынаIэ тедгъэтыщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Спортым дакIоу нэмыкI социальнэ псэуалъэхэри республикэм щытэшIых, щытэгъэцэкIэжьых. Район гупчэхэм яархитектурнэ теплъэ нахьышIу хъуным, шэпхъэшIухэм адиштэнхэм тыпылъ. ГущыIэм пае, къуаджэу Пэнэжьыкъуае кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ щытэгъэпсы. Къихьащт илъэсым физкультурэм зыщыпылъыщтхэ псауныгъэр зыщагъэпытэрэ комплексищ кIэу тшIынхэу тэгъэнафэ. Мыщ дэжьым анахь шъхьэIэн фаер демографием изытет нахьышIу шIыгъэныр, сабыеу къэхъухэрэм япчъагъэ нахьыбэ хъуныр ары. КъызэрэсIуагъэу, тапэкIи псэолъакIэхэр тшIыщтых, дгъэцэкIэжьыщтых, зэрифэшъуашэу ахэр зэтедгъэпсыхьащтых.\nПэнэжьыкъуае ыкIи районым щыпсэухэрэм ацIэкIэ зэхахьэм къыщыгущыIагъ СССР-м спортымкIэ имастерэу, тренерэу Къуекъо Аслъан. Iофышхо зыпшъэ ифэгъэ АР-м и ЛIышъхьэ, IэпыIэгъу къафэхъугъэ федеральнэ министрэм «тхьашъуегъэпсэу» къариIуагъ. Мыщ фэдэ комплекс дахэ яIэ зэрэхъугъэм зэрэрыгушхохэрэр, спортым ылъэныкъокIэ гъэхъэгъэ дэгъухэр ащ къыкIэлъыкIонхэ зэрэфаер къыхигъэщыгъ.\nРайоным испортсмен ныбжьыкIэхэм къагъэхьазырыгъэ спорт къэгъэлъэгъоным къэзэрэугъоигъэхэр ягуапэу еплъыгъэх, джащ фэдэу творческэ купхэм концерт къатыгъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, къуаджэу Пэнэжьыкъуае мыщ фэдэ комплекс щышIыгъэным фэгъэхьыгъэ унашъо 2017-рэ илъэсым республикэм ипащэхэм ашIыгъ. Гухэлъыр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэным фэшI республикэм ипрофильнэ Комитет ащ фытегъэпсыхьэгъэ тхылъхэр ыгъэхьазырыгъэх ыкIи УФ-м спортымкIэ и Министерствэ фигъэхьыгъэх.\nПсэуалъэм ишIын зэкIэмкIи сомэ миллион 73,3-м ехъу тефагъ. Лъэныкъохэм зэзэгъыныгъэу зэдашIыгъэм диштэу, федеральнэ бюджетым къыхэхыгъэ сомэ миллион 24,6-рэ хъурэ субсидиер шъолъырым къыIэкIэхьагъ, Адыгеим ибюджет къыхагъэкIыгъэр сомэ миллион 48,6-м ехъу. ПсэолъэшI IофшIэнхэр зыгъэцэкIагъэр пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Марк— Сервисыр» ары. Аужырэ шапхъэхэм адиштэу зэтырагъэпсыхьэгъэ спорт комплексым квадратнэ метрэ 2187,6-рэ илъ, зы уахътэм нэбгырэ 80-мэ зыщагъэсэн алъэкIыщт. Ащ къыдыхэлъытагъэх джэгукIэ зэфэшъхьафхэм афытегъэпсыхьэгъэ залыр, мыщ волейболым, баскетболым, футбол цIыкIум защыфэбгъэсэн ыкIи зэнэкъокъухэр щызэхэпщэнхэ амал щыI. Нэбгырэ 220-мэ ателъытэгъэ тIысыпIэхэр иIэх. Джащ фэдэу самбэм ыкIи дзюдом апыщагъэхэм зызщагъэсэн алъэкIыщт бэнапIэ, тренажерхэр, ащ нэмыкIэу зызщатIэкIырэ, зызщагъэпскIырэ чIыпIэхэр, кабинетхэр дыхэтых. Видеолъыплъэным ыкIи мэшIогъэкIосэным ясистемэхэр, зэнэкъокъоу зэхащэхэрэм къякIуалIэхэрэм ятранспорт зыдагъэуцущт чIыпIэхэр агъэпсыгъэх.\nМэфэкI зэхахьэм ыуж КъумпIыл Муратрэ Павел Колобковымрэ журналистхэм къякIолIагъэх, ахэм яупчIэхэм джэуапхэр къаратыжьыгъэх, зэфэхьысыжьхэр къашIыгъэх.\nСпорткомплексэу къызэIуахыгъэхэр зэрэзэтырагъэпсыхьагъэхэм федеральнэ министрэм осэшIу фишIыгъ. Спорт псэуалъэхэр джыри республикэм щышIыгъэнхэмкIэ IэпыIэгъу къазэрафэхъущтхэр, джащ фэдэу федеральнэ мэхьанэ зиIэ велокомплекс Адыгеим щыгъэпсыгъэным иIофыгъо зэрэхэплъэщтхэр къыхигъэщыгъ.\n— УФ-м и Президент пшъэрылъэу къыгъэуцугъэхэм ащыщ спортым ыкIи физическэ культурэм апыщагъэхэм япчъагъэ процент 55-м нэгъэсыгъэныр. Ар Адыгеим щыгъэцэкIагъэ зэрэхъущтым щэч хэлъэп. КъызэрэсIуагъэу, мыщ фэдэ комплекс зэтегъэпсыхьагъэ районым игупчэ къызэриуцуагъэм мэхьанэшхо етэты, ащ зыщызыгъасэхэрэм гъэхъагъэхэр ашIынхэу, спорт текIоныгъэхэр къыкIэлъыкIонхэу тыщэгугъы. Тэ къыттефэрэр зэкIэ дгъэцэкIэщт, тиспортсменхэм, ахэр зыгъасэхэрэм амалэу аIэкIэлъхэм ахэгъэхъогъэным, инфраструктурэр зэтегъэпсыхьэгъэным тапылъыщт. АщкIэ федеральнэ министерствэм зэпхыныгъэ, зэгурыIоныгъэ дытиIэщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nСурэтхэр тезыхыгъэхэр А. Никановымрэ А. Гусевымрэ.


КIэлэцIыкIухэм япсауныгъэ пстэуми анахь лъапI | Адыгэ Макъ\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем.\nАдыгеим волонтер движениеу «Здоровый образ жизни. Наше будущее —завтра» зыфиIорэр щагъэцакIэ. Волонтер-медикэу республикэм нэбгырэ 300-м ехъу ис. Ахэр Урысые Iофтхьабзэхэу зэхащэхэрэм чанэу ахэлажьэх, ежьхэри кIэщакIо зыфэхъухэрэ Iофтхьабзэхэри тишъолъыр щырагъэкIокIых. ГущыIэм пае, «Добро в село» зыфиIорэр Адыгеим иволонтерхэм ягукъэкIкIэ зэхащагъ, нэужым Iофтхьабзэм Урысыем зыщиушъомбгъугъ. «Волонтеры — детям» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу сымэджэщым чIэлъхэ кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъу афэхъух, яуахътэ гъэшIэгъонэу агъэкIоным пылъых. Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр къафаугупшысых, сымэджэщым чIэфагъэхэ кIэлэцIыкIухэр агъэчэфых. Волонтерхэм шIуагъэу къахьырэр гъунэнчъ, сыда пIомэ медицинэм иIофышIэхэм IэпыIэгъу зэрафэхъухэрэм дакIоу сабыйхэми ягукъэIэтыпIэх.\nКъумпIыл Мурат травматологие ыкIи реабилитационнэ отделениехэу сымэджэщым хэтхэр къыплъыхьагъэх, ахэм ачIэлъ кIэлэцIыкIухэм гущыIэгъу афэхъугъ. Травматологием иотделение мэкъуогъум гъэцэкIэжьынхэр щашIыгъэх, мебелыр щызэблахъугъ. Нэбгырэ 31-рэ чIэлъыным фытегъэпсыхьагъэхэ чIыпIэхэр иIэх. КъумпIыл Мурат иунашъокIэ къэзыгъэучъыIыщт сплит-системэхэр сымэджэщым чIагъэуцуагъэх.\nРеабилитационнэ отделениер сэкъатныгъэ зиIэхэ сабыйхэми ащяIэзэнхэм фытегъэпсыхьагъ. Мыщ массаж зыщашIыщт, зыщыджэгущтхэ, нэмыкI кабинетхэри хэтых. Медицинэм иофышIэхэм къызэраIуагъэмкIэ, гъэмэфэ зыгъэпсэфыгъом кIэлэцIыкIухэм шъобжхэр проценти 10-кIэ нахьыбэу атещагъэхэ мэхъу. Сымэджэщым зэкIэ чIэлъхэм республикэм ипащэ якIолIагъ, гущыIэгъу афэхъугъ. ИмэфэкI мафэ сымэджэщым чIэлъэу къизыгъэхьэгъэ Шэуджэн Каринэ мэфэкIыр пытэу ыгу къинэжьыщт. Пшъэшъэжъыем КъумпIыл Мурат фэгушIуагъ ыкIи шIухьафтын ритыгъ. Илъэси 9 хъугъэ Каринэ цIыкIур чъыгым къефэхыгъ ыкIи ылъакъо зэпикIыгъ.\nНэужым кIэлэцIыкIу сымэджэщым Iоф щызышIэхэрэм КъумпIыл Мурат гущыIэгъу афэхъугъ.\n— Шъолъыр медицинэр нахь дэгъу зэрэхъущтым тыпылъ. Лъэпкъ проектэу «Псауныгъ» зыфиIорэми тигугъапIэхэр етэпхых. Ау сыд фэдэ Iэмэ-псымэ дэгъуи цIыфыгъэмрэ гукIэгъумрэ апэ ишъынхэ алъэкIыщтэп. МыщкIэ IэпыIэгъушхо къышъуфэхъух волонтерхэр. Ахэм опытэу яIэ хъурэр тапэкIи агъэфедэжьын амал яIэщт. Мыщ фэдэ шIушIэ Iофтхьабзэхэм мэхьанэшхо яI, анахьэу сабыйхэмкIэ. КIэлэцIыкIухэм япсауныгъэ, янэгушIуагъэ анахь лъапIэу тиIэхэм ащыщ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nIофтхьабзэм изэфэхьысыжьым волонтер движением хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ УФ-м и Президентэу Владимир Путиным къыгъэуцугъэ унашъохэм Адыгеим и ЛIышъхьэ ягугъу къышIыгъ. Мы лъэныкъом хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр КъумпIыл Мурат игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.


Анахьыбэу зытегущыIагъэхэр — Адыгэ макъ\nРедактор 05.08.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nЛъэныкъо зэфэшъхьафыбэм афэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэхэр, законопроектхэр апэрэ ыкIи ятIонэрэ еджэгъухэмкIэ аштагъэх. ЦIыфхэм ыкIи ахэм ябагаж язещэн, бизнес цIыкIум ыкIи гурытым, чIыопсым икъэкIуапIэхэм ягъэзекIон, псы Iофыгъохэм алъэныкъокIэ пшъэрылъхэмрэ фитыныгъэхэмрэ зыфэгъэзэгъэщтхэм, ветеринарием, республикэ бюджетым ахэр афэгъэхьыгъэх.\nФэтэрыбэу зэхэтхэ унэхэм ачIэсхэм зэдагъэфедэхэрэм ягъэкIэжьын игъом зэхэщэгъэным фэгъэхьыгъэ республикэ законым зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэми тегущыIагъэх. Унэхэм ягъэкIэжьын пае ахъщэр зыфакIорэм зэIукIагъэр зыфэдизым ар зытыхэрэр щагъэгъозэнхэр шIокI зимыIэ пшъэрылъ фэшIыгъэнэу ащ къыщеIо.\nРеспубликэ бюджетэу 2019-рэ илъэсым телъытагъэм ыкIи 2020 — 2021-мкIэ агъэнэфагъэм зэхъокIыныгъэхэу фашIыгъэхэр кIэлэцIыкIухэм гъэсэныгъэ тедзэ ягъэгъотыгъэным пылъхэ мыкоммерческэ организациехэм субсидиехэр афэгъэкIогъэнхэм фэгъэхьыгъ. Лъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъэм» ипхырыщын пае аштэгъэ федеральнэ проектэу «Успех каждого ребенка» зыфиIорэм ар къыдыхэлъытагъ. Ахэм афэгъэхьыгъэ законри мы зэхэсыгъом щаштагъ.\nСтрахованиемкIэ пенсиехэм афэгъэхьыгъэ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэми депутатхэр кIэщакIо фэхъугъэх. УФ-м пенсиехэмкIэ исистемэ зэхъокIыныгъэу фашIыгъэхэм къащыдэлъытагъэхэм зэу ащыщ илъэс 30-м нахь мымакIэу къуаджэм щылэжьагъэхэ пенсионерхэм страхованиемкIэ пенсиер е сэкъатныгъэ яIэ зэрэхъугъэм пае къаратырэр процент 25-кIэ къэIэтыгъэныр. Пенсионерыр илъэс 30-м къыщымыкIэу мэкъумэщ хъызмэтым щылэжьагъэмэ, IофшIапIэм мы уахътэм Iумытмэ ыкIи къуаджэм щэпсэумэ ары къызфыхагъэхъощтыр.\nЦIыфэу зыныбжь хэкIотагъэр, ипсауныгъэ зэрэзэщыкъуагъэм е нэмыкI горэм ыпкъ къикIэу, къуаджэм дэкIыжьэу къалэм кIожьын е социальнэ учреждение горэм щыпсэун ылъэкIыщт. Ащ къыпкъырыкIыхэзэ, шIокI имыIэу къуаджэм щыпсэун фаеу законым зэритхагъэр мытэрэзэу, цIыфым социальнэ фитыныгъэхэу иIэхэр ащ еукъохэу тидепутатхэм алъытагъ. Пенсионерыр илъэс 30-м къыщымыкIэу мэкъумэщ хъызмэтым щылэжьагъэу, непэ IофшIапIэм Iумытыжьымэ, зыщыпсэурэм емылъытыгъэу мы законым къыхиубытэнэу къызщиIорэ гъэтэрэзыжьынхэр законым фэшIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ законопроектыр агъэхьазыри УФ-м и Къэралыгъо Думэ хэплъэнэу зыфагъэзагъ.\nГъогурыкIоным изэхэщэн фэгъэхьыгъэ законым ипроект псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, связымкIэ ыкIи псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ Парламентым и Комитет къэзыгъэхьазырыгъэр. Автомобильнэ гъогухэр зыфэгъэзэгъэщтхэр, автотранспортым иуцупIэхэм ягъэпсын анахьэу зыфэгъэхьыгъэр.\nШъолъыр ыкIи муниципальнэ мэхьанэ зиIэхэ атомобильнэ гъогухэм яIыгъын, ащызекIорэ транспортыр зыфэдизыр гъэунэфыгъэным, уцупIэ чIыпIэу ащыгъэпсыгъэхэм ятхын алъэныкъокIэ, нэмыкIхэмкIэ пшъэрылъхэри фитыныгъэхэри чIыпIэ хэбзэ органхэм афэгъэзэжьыгъэнэу ащ къыщеIо.\nДжащ фэдэу гъэсэныгъэм, спортым, медицинэм, культурэм япхыгъэхэ организациехэр, къэралыгъо хэбзэ ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэ органхэр, къэралыгъо, муниципальнэ фэIо-фашIэхэр зыгъэцакIэхэрэ къулыкъухэр зычIэтхэм, фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм зэдыряе чIыгу Iахьхэм ыпкIэ зыхэлъ автомобиль гъэуцупIэхэр ащыбгъэпсынхэ уфимытэу къыщыдэлъытагъ. Апэрэ еджэгъумкIэ хэбзэгъэуцугъэр аштагъ.\nСабыибэ зэрыс унагъохэм псэупIэхэр ягъэгъотыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ программэм шапхъэу къыщыдэлъытагъэхэмкIэ, зэшъхьэгъусэхэм (унагъор имыкъумэ, ным е тым) аныбжь илъэс 30-м емыхъугъэмэ ары ахэм ахэлэжьэнхэ амал зяIэр. Унэгъо ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу ятыгъэным фэгъэхьыгъэм ар зытефэхэрэм аныбжь илъэс 35-м емыхъунэу къыщеIо.\nАужырэ илъэсхэм ныбжьыкIэхэм аныбжь илъэс 25 — 27-м нэсыгъэу е ехъугъэу къэзэрэщэнхэр Урысые Федерацием зэрэщытэу шэны щыхъугъ. Адыгеири адрэхэм афэд. Ащ фэшI, а ныбжьыр илъэс 40-м нагъэсынэу къызщиIорэ джэпсалъэкIэ АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм УФ-м и Премьер-министрэ игуадзэу Виталий Мутко зыфигъэзагъ.\nУФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ ФедерациемкIэ и Советрэ Къэралыгъо Думэмрэ я Тхьаматэхэу Валентина Матвиенкэмрэ Вячеслав Володинымрэ афэгъэзэгъэ джэпсалъэу АР-м и Парламент ыгъэхьазырыгъэр чъыг къэгъэкIын ыкIи хэтэ товариществэхэм мэкъумэщ хъызмэтым ичIыгухэр зэрищыкIагъэм тетэу зэрэщамыгъэфедэхэрэм фэгъэхьыгъ.\nМы товариществэхэм амыгъэфедэхэу цIырау хъугъэхэ чIыгу Iахьхэр бэу зэряIэхэм иIофыгъо мызэу, мытIоу тегущыIагъэх. Зымыгъэфедэхэрэм къаIыхыжьыгъэнэуи федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм къыщыдэлъытагъ. Арэу щытми, къызэраIыпхыщтым шапхъэу пылъхэм ягъэцэкIэн илъэсхэр ехьых, чIыгу Iахьэу абгынэжьыгъэхэр зыехэр бгъэунэфынхэ умылъэкIынэу бэрэ къызэрэхэкIырэри къыдэлъытагъэп.\nАщ фэшI чъыг къэгъэкIын ыкIи хэтэ товариществэхэм ахэтэу зичIыгу Iахь зымыгъэфедэхэрэм административнэ пшъэдэкIыжь ягъэхьыгъэным ыкIи ахэр къаIыхыжьыгъэнхэмкIэ шапхъэхэр нахь къызэрыкIохэу шIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ зэхъокIыныгъэхэр законым фэшIыгъэнхэу джэпсалъэм къыщеIо.\nМы уахътэм цIыфым ипсауныгъэ лъэшэу зиягъэ езыгъэкIырэ уц шIоеу амброзиер къэгъагъэ мэхъу. Ари зэхэсыгъом анахьыбэу зигугъу щашIыгъэхэм ащыщ. АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм амброзием игъэкIодын нахь чанэу пылъынхэу къызщиIорэ джэпсалъэкIэ республикэ къэралыгъо ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэ хэбзэ органхэм, цIыфхэм зафигъэзагъ.\nПарламентым и Тхьаматэ игуадзэу Шъэо Аскэр мы уц шIоим зэрарэу къыхьырэр зыфэдизым, цIыфхэм япсауныгъэ имызакъоу, чIыгуми иягъэ зэрэригъэкIырэм къытегущыIагъ. Джэпсалъэм щагъэнэфагъэхэм къащыуцузэ, ар игъом изымыупкIырэм тазыр зэрэрагъэтыщтыр къыIуагъ. Депутат пстэуми джэпсалъэм къыщиIохэрэм адырагъэштагъ.\nРоссельхознадзорым и Къыблэ межрегиональнэ ГъэIорышIапIэ зэригъэунэфыгъэмкIэ, Адыгеим ичIыгу гектар 573-мэ амброзиер къатекIэ. АР-м псауныгъэм икъэухъумэнкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, ащ пэтхъу-Iутхъу узыр (аллергический ринит) хэзыхыгъэу исыр нэбгырэ 1938-рэ, астмэ хэзыхыгъэхэр 2054-рэ мэхъух.\nСурэтхэр Хьабый Андзаур тырихыгъэх.\nПредыдущая Адыгэ лъэпкъыр къэшъо, мэуджы…\nСледущая Илъэсныкъом изэфэхьысыжьхэр


17 | In Your Language\nHome » Adyghe » 04 John / ИУАН » 17\nИсус Тхьэм зэрелъэІугъэр\nА гущыІэхэр къызеІохэ ужым, Исус уашъом дэплъыий къыІуагъ:\n–Сэ Сят, игъор къэсыгъ. О пкъо ищытхъушхо цІыфхэм ягъэлъэгъу, о пКъуи о уищытхъушхо цІыфхэм аригъэ-\nлъэгъуным пае. 2Сыда пІомэ цІыф пстэуми тетыгъо афыриІэнэу о Пкъо ыІэ ахэр иплъхьагъэх, о ащ ыІэ иплъхьэгъэ цІыф пстэуми мыкІодыжьын щыІэныгъэ аритыным пае. 3ЦІыфхэм мыкІодыжьын щыІэныгъэ яІэ зэрэхъурэ гъогур о Тхьэ шъыпкъэ закъор узэрашІэщтри, о къэбгъэкІогъэ Исус Христос зэрашІэштри ары. 4Сэ Іофэу згъэцэкІэнэу спшъэ къиплъхьагъэр зэрэзгъэцэкІагъэмкІэ дунаем ицІыфхэм о уищытхъушхо язгъэлъэгъугъ. 5Джы, Сят, дунаер къэхъуным ыпэкІэ, уадэжь щысиІэгъэ щытхъушхом фэдэ щытхъушхо уадэжь щысиІэ гъэхъу.\n6–Дунаем яІахьэ хэмылъынэу сэ сІэ къиплъхьэгъэ цІыфмэ о уязгъэшІагъ. Ахэр о уицІыфхэу щытыгъэх, сэ сІэ къиплъхьагъэх, уигущыІэхэри агъэцэкІагъэх. 7Сэ сІэ къиплъхьагъэр зэкІэ уадэжь къызэрикІыгъэр ахэмэ джы ашІэ; 8сыда пІомэ о сІэ къиплъхьэгъэ гущыІэхэр сэ ахэмэ аІэ ислъхьажьыгъэх. Ахэмэ а гущыІэхэр аштагъэх. Сэ о сызэрэпщыщым ишъыпкъагъэ зэрагъэшІагъ, о сыкъызэрэбгъэкІуагъэмкІи шІошъхъуныгъэ яІэ хъугъэ. 9Сэ ахэмэ апае сыолъэІу. Дунаем ицІыфхэр арэп сыкъызфыолъэІурэр, о сэ сІэ къиплъхьэгъэ цІыфхэр ары нахь, сыда пІомэ ахэр оуиех. 10ЦІыфхэу сэ сІэ илъхэр зэкІэри оуиех, уицІыфхэри зэкІэ сэсиех. Ахэми сищытхъушхо агъэнафэ. 11Сэ джы дунаем сытетыжьыщтэп, ау ахэр джыри дунаем тетых. Сэ уадэжь сыкъэкІожьыщт. Сятэ лъапІ, о пцІэу къысэптыгъэм ыкІуачІэкІэ ахэр къэухъумэх, оррэ сэррэ зы тызэрэхъурэм фэдэу, ахэри зы хъунхэм пае. 12Сэ ахэмэ сырягъусэу зыщэтым, о пцІэу къысэптыгъэм ыкІуачІэкІэ ахэр къэсыухъумэщтыгъэх ыкІи сафэсакъыщтыгъ. КІодын фае цІыфым* нэмыкІ ахэмэ ащыщэу зи кІодыгъэп, Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытхэр къэшъыпкъэжьынхэм пае.\n13–Ау джы уадэжь сыкъэкІожьыщт. Дунаем сытетыфэ, мы гущыІэхэр къэсэІох, сигушІуагъо ахэмэ агухэм икъугъэу арылъ хъуным пае. 14О уигущыІэхэр ахэмэ аІэ ислъхьажьыгъэх. Сэ мы дунаем сызэрэщымыщым фэдэу, ахэри мы дунаем зэрэщымыщхэм пае, мы дунаем ицІыфхэм ахэр ауджэгъугъэх. 15СыкъызэрэолъэІурэр ахэр шэйтаным о щыуухъумэнхэр ары, ахэр дунаем тепхыжьынхэр арэп. 16Сэ мы дунаем сызэрэщымыщым фэдэу, ахэри мы\n17:12 кІодын фае цІыфыр – Иудэу Исус тстыгъо зиІэхэм аІэкІэзыгъэхьанэу щытыгъэр ары.\nдунаем щыщхэп. 17Ахэмэ шъыпкъагъэмкІэ зыкъыуатыжьынэу гъэхъу. О уигущыІэхэр ары шъыпкъагъэу щытхэр. 180 дунаем сыкъызэрэбгъэкІуагъэм фэдэу, сэри ахэр дунаем згъэкІуагъэх. 19Сэ ахэмэ яхьатыркІэ зыкъыосэты, ахэми шъыпкъэу зыкъыуатыгъэу хъуным пае.\n20–Ахэмэ язакъоу арэп сэ сыкъызфыолъэІурэр, ахэмэ ягущыІэхэмкІэ сэркІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ хъущт цІыфхэми сыкъафыолъэІу. 21Ахэр зэкІэри зы орэхъух. О Сятэ сэ сыгу уилъ зэпытэу, сэри о угу сызэрилъ зэпытым фэдэу, тэ ахэми агухэм тарылъ зэпытынэу сыкъыолъэІу. Ащыгъум о сыкъызэрэбгъэкІуагъэмкІэ дунаем ицІыфмэ шІошъхъуныгъэ яІэ хъущт. 22О сэ щытхъушхо сиІэ зэрэбгъэхъугъэм фэдэу, сэри ахэмэ щытхъушхо яІэ згъэхъугъэ, тэ зы тызэрэщытым фэдэу, ахэри зы хъунхэм пае: 23Сэ ахэмэ агухэм сарылъ зэпытэу, о сэ сыгу уилъ зэпытэу, шъыпкъэу зы орэхъух. Ащыгъум о сыкъызэрэбгъэкІуагъэри, сэ шІу сызэрэплъэгъугъэм фэдэу, ахэри шІу зэрэплъэгъугъэхэри дунаем ицІыфхэм ашІэщт.\n24–Сят, цІыфхэу о сІэ къиплъхьагъэхэр сэ сыздэщыІэм сигъусэхэу щыІэнхэу сэ сшІоигъу, сэ щытхъушхоу сиІэ бгъэхъугъэр алъэгъуным пае. А щытхъушхор сиІэ зыкІэбгъэхъугъэр дунаер къэхъуным ыпэкІэ, шІу сызэрэплъэгъугъэр ары.\n25–Сятэ заф, дунаем ицІыфхэм о уашІэрэп, ау сэ усэшІэ. СицІыфхэм о сыкъызэрэбгъэкІуагъэр ашІэ. 26Сэ о ахэмэ уязгъэшІагъ ыкІи уязгъэшІэщт, шІулъэгъуныгъэу о къысфыуиІэр ахэми агухэм арылъ зэпытыным паий, сэри ахэмэ агухэм сарылъ зэпытыным паий.\n‹ 16 up 18 ›


Министрэр студентхэм аIукIагъ | Адыгэ Макъ\nМинистрэр студентхэм аIукIагъ\nАвтор: Редакция\t/ 19.12.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАдыгэ Республикэм хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иминистрэу Владимир Алай тишъолъыр иапшъэрэ еджэпIитIумэ ащеджэхэрэм зэIукIэгъу адыриIагъ. Ащ профессор-кIэлэегъэджэ купыр, студент нэбгырэ 300 фэдизыр хэлэжьагъ. Правовой культурэм ныбжьыкIэхэр фэпIугъэнхэм ар фэгъэхьыгъагъ.\nIофтхьабзэм ипэублэ къэбарымкIэ ыкIи общественнэ зэпхыныгъэхэмкIэ отделым къыгъэхьазырыгъэ хэушъхьафыкIыгъэ фильмэу ныбжьыкIэхэм зэрахьэхэрэ бзэджэшIагъэхэм афэгъэхьыгъэр къэзэрэугъоигъэхэм къафагъэлъэгъуагъ. ЦIыфыр емыгупшысэу ышIырэ лъэбэкъу мытэрэзым ищыIэныгъэ зэрихъокIын зэрилъэкIырэр, гъогу занкIэм зыдэхыкIэ хьапс Iоф зэрэхафэрэр, гъогурыкIоным ишапхъэхэр зыукъорэм къежэрэ тхьамыкIагъор фильмэм нэрылъэгъу къафишIыгъ.\nАщ ыуж Владимир Алай студентхэм нэIуасэ зафишIызэ, щыIэныгъэ гъогоу къыкIугъэр кIэкIэу къафиIотагъ. Джащ фэдэу зэIукIэгъур зэдэгущыIэгъу шIыкIэм тетэу зэхащэмэ нахьышIунэу ащ ылъытагъ ыкIи пстэуми къыдырагъэштагъ.\nСтудентхэр хэбзэнчъэу зекIонхэр дэгъэзыжьыгъэнымкIэ, ахэм ящынэгъончъагъэ къэухъумэгъэнымкIэ министерствэмрэ апшъэрэ еджапIэхэмрэ зэготхэу Iоф зэрэзэдашIэрэр ведомствэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ. НыбжьыкIэхэм упчIэу къатыгъэхэм яджэуап министрэм къаритыжьызэ, бзэджэшIагъэхэу шъолъырым щызэрахьэхэрэм социальнэ ыкIи экономическэ лъапсэхэр зэрафэхъухэрэр ащ къыхигъэщыгъ. Ау ащ емылъытыгъэу, хабзэри амыукъоу ныбжьыкIэ пэпчъ ахъщэ къызэригъэхъэн шIыкIэ къыгъотын амал зэрэщыIэр къыIуагъ.\nВладимир Алай студентхэм анаIэ анахьэу зытыраригъэдзагъэхэр наркоманием ебэныгъэным иIофыгъорэ гъогурыкIоным ишапхъэхэр зэраукъохэрэмрэ.\nСтудентхэм упчIэу къатыгъэхэм ащыщ зыфеджэхэрэ сэнэхьат хэушъхьафыкIыгъэхэр хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ органхэм ящыкIагъэхэу щытмэ, полицием Iоф щызышIэнэу кIохэрэр къызэрэхахыхэрэ шIыкIэр, нэмыкIхэри.\nМы мафэм ныбжьыкIэхэр зэдэгущыIэгъу шIыкIэм тетэу министрэм апэрэу зэрэIукIагъэхэм мэхьанэ зэриIэр Адыгэ къэралыгъо университетым иректорэу, министерствэм и Общественнэ Совет итхьаматэу Хъунэго Рэщыдэ хигъэунэфыкIыгъ. Джащ фэдэу органхэм ахэт кадрэхэм янахьыбэр мы апшъэрэ еджапIэм къызэригъэхьазырыгъэр ащ къыхигъэщыгъ. Тиреспубликэ инеущрэ мафэ ныбжьыкIэхэм аIэ зэрилъыр, ахэм язекIуакIэ бэ зэрелъытыгъэр куоу зэхашIыкIынэу зэрэщытыр Хъунэго Рэщыдэ къариIуагъ.\nГущыIэр лъигъэкIотагъ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректор IэнатIэ пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ Людмила Задорожнаям. Iофыгъоу зэIукIэгъум къыщаIэтыгъэхэм ядэгъэзыжьынкIэ волонтер купхэу зэхэхьанхэшъ, хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ органхэм ялIыкIохэри яIэпыIэгъухэу Iоф зэдашIэныр ащ къахилъхьагъ. Мы зэIукIэгъум мэхьанэ иIэу Людмила Задорожнаям ылъытагъ.\nСыд фэдэ общественнэ мэхьанэ зиIэ Iофэу, проектэу ныбжьыкIэхэм рахьыжьэхэрэр пхырыщыгъэнхэмкIэ пэщэныгъэ зыдызэрихьэрэ ведомствэр IэпыIэгъу къазэрафэхъущтыр Влалимир Алай къыIуагъ. ЕджэнымкIэ гъэхъагъэхэр ашIынхэу, рахьыжьэгъэ гухэлъышIухэр къадэхъунхэу министрэр студентхэм къафэлъэIуагъ.


Социальнэ IофшIэнышхо зыгъэцэкIэрэ еджапI — Адыгэ макъ\nРедактор 20.09.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къэралыгъо бюджет учреждениеу «Шы спортымкIэ спорт еджапIэм» тыгъуасэ щыIагъ. Мыщ икъулыкъушIэхэм, зыщызыгъасэхэрэм, волонтерхэм аIукIагъ, гущыIэгъу афэхъугъ. Республикэм ипащэ игъусагъэх Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, республикэм ивице-премьерэу Наталья Широковар, АР-м физическэ культурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет итхьаматэу Дэгужъые Мурат.\nЕджэпIэ кIоцIым Адыгеим и ЛIышъхьэ волонтерхэр къыщыпэгъокIыгъэх. Лъэныкъохэм шъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъоу зэдыряIагъэм ныбжьыкIэхэм Iофыгъуабэ къыщаIэтыгъ, мы движением республикэм ипащэ мэхьанэу ритырэр, ащ шъолъырым хэхъоныгъэу щишIыхэрэр, нэмыкIхэри.\n— УФ-м и Президентэу Владимир Путиным волонтер движением хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ынаIэ тет, а пшъэрылъыр республикэм зэрифэшъуашэу щытэгъэцакIэ. Мыщ угукIэ уфэщагъэу, ар къыппэблагъэу, шIушIэныр уигъогогъоу щытын фае. Мы еджапIэм къекIолIэрэ волонтер ныбжьыкIэхэм ащкIэ щысэшIу къагъэлъагъо, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nОбщественнэ движением хэщэгъэ ныбжьыкIэхэу гъэхъэгъэшIу зышIыхэрэр ахъщэ шIухьафтынхэмкIэ къыхагъэщыхэзэ зэрашIыщтыр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыIуагъ.\nЗэдэгущыIэгъум ыуж Адыгеим и ЛIышъхьэрэ ащ игъусэхэмрэ еджапIэм икъулыкъушIэ унэ къыдыхэлъытэгъэ манежым екIолIагъэх. Шы спортым пыщагъэхэм мыщ зыщагъасэ. Ахэм ащыщэу паралимпийцэу, Урысыем спортымкIэ имастерэу, къэралыгъом щызэхащэрэ зэнэкъокъухэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр пчъагъэрэ къащыдэзыхыгъэ Евгений Чуриковымрэ ащ итренерэу Елена Демченкэмрэ республикэм ипащэ адэгущыIагъ. Непэ ахэр зыгъэгумэкIырэ Iофыгъохэр зэригъэшIагъ, IэпыIэгъу ящыкIагъэмэ кIэупчIагъ. Сэкъатныгъэ зиIэ спортсменым шым тыралъхьэрэ хэушъхьафыкIыгъэ уанэ шIухьафтынэу ритыгъ.\nСпортсменри, ар зыгъэсэрэ бзылъфыгъэри республикэм и ЛIышъхьэ, еджапIэм ипащэхэм къафэрэзагъэх, ящыкIэгъэ IэпыIэгъур зэрагъотырэр къыхагъэщыгъ. Непэ анахьэу анаIэ зытет лъэныкъохэм, пшъэрылъхэм къатегущыIагъэх спорт еджапIэм ипащэу Александр Андреевымрэ сэкъатныгъэ зиIэхэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ Адыгэ республикэ физкультурнэ-спорт еджапIэм идиректорэу Татьяна Буграновамрэ.\nШы спортым пыщагъэхэм мыщ зызэращагъасэрэм дакIоу дэеу зэхэзыххэрэ ыкIи тэрэзэу зымылъэгъухэрэ кIэлэцIыкIухэри еджапIэм къэкIох. Тренерэу Алиса Долгаям къызэриIуагъэмкIэ, шыхэм атесхэу къызэрекIокIхэрэм, ахэм яфэбагъэ зэрэзэхашIэрэм ишIуагъэкIэ сэкъатныгъэ зиIэ сабыйхэм япсауныгъэ изытет нахьышIу мэхъу, ащкIэ къэгъэлъэгъон дэгъухэр яIэх. Тренерхэм аготхэу кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъу афэхъух волонтерхэри.\nСпортымкIэ мастерэу Къош Заур «конкур» зыфиIорэ шы спорт лъэпкъым пыщагъэхэр егъасэх, ахэм ащыщыбэхэм гъэхъагъэхэр яIэх. Адыгеим и ЛIышъхьэ спортсменхэм якIолIагъ, ахэм гущыIэгъу афэхъугъ.\nПстэуми ауж КъумпIыл Мурат шыхэр зыщаIыгъхэ псэуалъэм чIэхьагъ. Непэ шы лъэпкъ зэфэшъхьафхэр мыщ щаIыгъых, ахэм ащыщхэм текIоныгъэшхохэр къыдахыгъэх. Социальнэ пшъэрылъышхо зыгъэцэкIэрэ спорт еджапIэм тапэкIи IэпыIэгъу зэрэфэхъущтхэр, спортсменхэм, кIэлэцIыкIухэм ящыкIагъэр арагъэгъотыным анаIэ зэрэтырагъэтыщтыр АР-м и ЛIышъхьэ къыIуагъ. Къэзэрэугъоигъэхэм ахэтэу нэпэеплъ сурэт зытырахыгъ.\nПредыдущая Адыгэ къуаем имэфэкI\nСледущая Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ иунашъу


ИIофшIэн шIогъэшIэгъон | Адыгэ Макъ\nГъэзетым къэбарэу къихьэрэр гъэшIэгъонэу, еджэрэр зыIэпищэу тхыгъэным редакцием чIэсхэм зэкIэми Iоф дашIэ. Журналистым къыгъэхьазырыгъэ тхыгъэр гъэзет нэкIубгъом зэрегъэкIугъэщтми бэ елъытыгъэр. Пстэуми апэу гъэзетеджэм ащ ынаIэ тыредзэ, нэужым тхыгъэм еджэн гухэлъ ешIы.\nРеспубликэ гъэзетэу «Советскэ Адыгеим» пшъэдэкIыжьыр зыхьырэ исекретарэу Александра Минаковам урысые печатым и Мафэ ехъулIэу гущыIэгъу тыфэхъугъ, иIофшIэн зэрэзэхищэрэм, еплъыкIэу щыIэныгъэм щыриIэхэм защыдгъэгъозагъ.\nТигущыIэгъу Адыгэ къэралыгъо университетым филологиемкIэ ифакультет 2017-рэ илъэсым къыухыгъ ыкIи аспирантурэм ишIэныгъэхэм ащыхигъэхъонэу чIэхьагъ.\n— Гъэзетым Iоф щысшIэнэу сегупшысэу къыхэкIыгъэп. СицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу кIэлэегъаджэ сыхъуным сыкIэхъопсыщтыгъэ. Седжэныр лъэшэу сыгу рихьыщтыгъэ, ащ къыхэкIэу урысыбзэмрэ литературэмрэкIэ кIэлэегъаджэу сэнэхьат зэзгъэгъотынэу гухэлъ сшIыгъагъэ. Университетыр къызысэухым аспирантурэм сычIэхьагъ. Ащ иятIонэрэ курс сыщеджэзэ гъэзетым сыкъыIухьанэу хъугъэ. 2008-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Iоф зыщысшIэрэ чIыпIэр зэблэсхъугъэп.\nАлександрэ гъэзетым Iоф щишIэнэу зэрэхъугъэр ыгу къэкIыжьы. Ипшъэшъэгъу «Советскэ Адыгеим» щылажьэщтыгъ, мыщ IофшIэпIэ чIыпIэ щыIэ зэхъум ежьыри къыIухьанэу къеджагъ. ТIэкIу щылажьэмэ нэмыкI чIыпIэ кIон гухэлъ иIэу тигущыIэгъу гъэзетым къэкIогъагъ. Ау апэрэ мафэу редакцием ипчъэхэр къызызэIуихыгъэм къыщегъэжьагъэу фэчэфэу къэкIо ыкIи нэмыкI сэнэхьат къыхихыным егупшысэжьырэп.\nАлександрэ иIофшIэн къины, ау гъэшIэгъоны. Журналистхэм, редакторхэм, корректорхэм, нэмыкIхэми Iоф адешIэ, гъэзетым игъэхьазырын пылъ. ЗэрэхъурэмкIэ, иIофшIэгъухэм пшъэрылъэу яIэм лъыIэсын, ахэм зэгурыIоныгъэ адыриIэу Iоф адишIэн фае.\n— Журналистыр зы лъэныкъо гъэнэфагъэ фэгъэзагъэмэ, пшъэдэкIыжь зыхьырэ секретарыр темэ пстэуми дэгъоу ащыгъозэн фае, — иIофшIэн нахь игъэкIотыгъэу тыщегъэгъуазэ Александрэ. — Гъэзетым нахь гъэшIэгъонэу идгъэхьащт статьяр, ар зытетыщт нэкIубгъор, сурэтэу хэтыщтыр зыфэдизыр тэгъэнафэх. Текстэу журналистхэм къатхыгъэр тIэкIу дгъэтэрэзыжьэуи мэхъу. Пстэуми апэу коллективыр зыпылъыр тиIофшIагъэ гъэзетеджэм шIогъэшIэгъонэу тшIыныр ары.\nГъэзетыр статья зэмылIэужыгъохэмкIэ баеу, къэбарыкIэхэр итэу къыдэбгъэкIыныр IэшIэхэп. ТигущыIэгъу къызэриIорэмкIэ, чэщ кIахэм нэс IофшIапIэм чIэсхэуи къыхэкIы. Ау ащ пае къин алъэгъугъэу къащыхъурэп. Ежьхэр зэрэфаем фэдэу ашIыгъэ гъэзетым гухахъо хагъуатэ.\n— Республикэм щыхъурэ- щышIэрэр псынкIэу ыкIи гъэзетеджэмкIэ еджэгъошIоу къызэрэттхыщтым тыпылъ, — къеIуатэ тигущыIэгъу. — КъытIэкIэхьэгъэ къэбарым ишъыпкъагъэ зэхэтфыным, ар зэгъэфагъэу гъэзет нэкIубгъом къидгъэхьаным тыпылъ. Джащ фэдэу рубрикэ зэфэшъхьафхэри тиIэх. Хэти ежь шIогъэшIэгъон статья ригъотэным, джыри зэ гъэзетыр къыштэн гухэлъым къыфэущыным тишъыпкъэу Iоф дэтэшIэ.\nАлександрэ къызэриIорэмкIэ, гъэзетыр гъэшIэгъон зэрэхъущтым егупшысэ зэпыт, ишIэныгъэхэм зэрахигъэхъощтым сыдигъуи пылъ. ШIогъэшIэгъон горэ федеральнэ гъэзетхэм зарилъагъокIэ, ар ежь иIофшIапIэ зэрэщигъэфедэщтым егупшысэ.\n— Илъэс зэкIэлъыкIохэм зы чIыпIэ Iоф щыпшIагъэ зыхъукIэ, уиIофшIэгъухэри къыппэблагъэхэ мэхъу, — еIо тигущыIэгъу. —НэмыкI чIыпIэ сыкIонэу сырагъэблагъэми, ащ бэрэ сызэрегупшысэщтыр нафэ, сымыкIощтэуи къысщэхъу. СиIофшIэгъухэр сиунагъо щыщхэм фэдэ хъугъэх. ЧIыпIэ къин ифагъэм IэпыIэгъу тыфэхъу, гушIуагъо зиIэм дэтэгощы. ПIэ зэкIэдзагъэу узэдеIэжьы зыхъукIэ, къини, хъяри IэтыгъошIу мэхъу.\nАлександрэ къызэриIорэмкIэ, гъэзетыр зы чIыпIэ имытэу, ыпэкIэ лъыкIотэным дэлэжьэ зэпытых. Ащ итеплъэ зэблэхъугъэным, кIэ горэ хэлъхьэгъэным, къихьэрэ тхыгъэхэр нахь гъэшIэгъон хъунхэм зиIахьышIу хэлъыр редактор шъхьаIэу Цундышк Зар ары. Ащ пшъэдэкIыжьышхоу иIэр къыгурыIозэ иIофшIэн къекIуалIэ ыкIи иIофшIэгъухэм зэрифэшъуашэу япшъэрылъхэр зэрагъэцэкIэщтым пылъ. Мыщ фэдэ шIыкIэм зэфэхьысыжьышIухэр къызэрэкIэлъыкIохэрэр гъэзетым хэхъоныгъэ зэришIырэм къеушыхьаты.


Адыгэ Хэку Таймс: Къэралыгъо Думэм хэт депутатэу Натхъо Разыет Германием щыIагъ\nКъэралыгъо Думэм хэт депутатэу Натхъо Разыет Германием щыIагъ\nЦIыфышъхьэ пчъагъэм хэгъэхъогъэнымкIэ Европэ парламент форумымрэ Нэмыц фондымрэ зэрэрагъэблэгъагъэм тетэу Къэралыгъо Думэм псауныгъэм икъэухъумэнкIэ и Комитет хэтэу Натхъо Разыет бзылъфыгъэхэмрэ кIэлэцIыкIухэмрэ яфитыныгъэхэм якъэухъумэн фэгъэхьыгъэ дунэе конференцием хэлэжьагъ. Дунаим икъэралыгъо 50-м ехъумэ яхэбзэгъэуцу 88-рэ зыхэлэжьэгъэ конференциер Федеративнэ Республикэу Германием икъэлэ шъхьаIэу Берлин щыкIуагъ.\nДунэе конференцием хэлэжьагъэхэм апашъхьэ шIуфэс псалъэ къыщишIыгъ Федеративнэ Республикэу Германием и Бундестаг ивице-президентэу Клаудиа Рот. Ар Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм къяджагъ бзылъфыгъэхэмрэ кIэлэцIыкIухэмрэ яфитыныгъэхэм якъэухъумэнкIэ зэрэдунаеу къыщыуцугъэ Iофыгъохэм язэшIохыкIэ амалхэр къагъотынэу.\n- Псауныгъэм икъэухъумэн епхыгъэ Iофыгъохэм сызэрапылъым, депутатэу сызэрэщытым ялъытыгъэу европэ хэгъэгухэм сызырагъэблагъэм, ядунэе конференцие сыхэлэжьэныр сипшъэрылъэу слъытагъэ. СишIошIыкIэ, бзылъфыгъэхэмрэ кIэлэцIыкIухэмрэ яфитыныгъэхэм якъэухъумэн, сабыйхэр нахьыбэу къэгъэхъугъэнхэм япхыгъэ Iофыгъохэр зэшIотхынхэ зытлъэкIыщтыр IэкIыб къэралыгъохэм яопыти, тихэгъэгу хэбзэ гъэнэфагъэу илъхэри къыдэтлъытэхэмэ ары, - хигъэунэфыкIыгъ Натхъо Разыет.\n2005-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу хэбзэгъэуцухэм ядунэе конференциехэу цIыфышъхьэ пчъагъэм зыкъегъэIэтыгъэным фэгъэхьыгъэхэр зэхащэнхэр хабзэ хъугъэ. Мы IофтхьабзэмкIэ а хабзэр лъагъэкIотагъ.\nКонференцием илъэхъан Натхъо Разыетрэ нэмыкI хэгъэгухэм ялIыкIохэмрэ Бундестагым рагъэблагъэхи, германскэ хэбзэгъэуцу къулыкъум иIофшIэнкIэ хабзэу щыIэхэр игъэкIотыгъэу къафызэхафыгъэх.\nДунэе конференцием ипленарнэ зэхэсыгъуи 9-мэ якIэуххэр къыдалъытэхэзэ бзылъфыгъэхэмрэ кIэлэцIыкIухэмрэ яфитыныгъэхэм якъэухъумэнкIэ Iофхэм язытет нахьышIу шIыгъэным тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр къыхахынхэ алъэкIыгъ. Ахэр профессорэу Ларс-Хендрик Реллер IэкIагъэхьанхэшъ, къэралыгъуиблымэ ясаммит икIэух коммюнике хигъэхьащтых.\n- Урысыем илIыкIохэр дунэе конференцием дэгъоу хэлэжьагъэхэу сэлъытэ. Ащ джыри зэ къыгъэлъэгъуагъ Урысыер нэмыкI къэралыгъохэм акIэрачынэу зэрэфэягъэхэм зи къызэримыкIыгъэр, санкциехэм пкIэ зэрямыIэр. Агу рехьыми, ремыхьыми Урысыем иеплъыкIэхэр къыдамылъытэхэу дунэе сообществэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ документ гори аштэн алъэкIыщтэп, - зэфэхьысыжь къышIыгъ Натхъо Разыет.\nУрысые Федерацием и Федеральнэ ЗэIукIэ и Къэралыгъо Думэ идепутат иIэпыIэгъу.\nКъэралыгъо Думэм хэт депутатэу Натхъо Разыет урысбзэкIэ тхыгъэ сайтэу иIэр мары: natkho.ru\nСурэтым итыр: Натхъо Разыет (жъабгъомкIэ)