Адыгэ Хэку Таймс: Кристина Дюбинам ишIэныгъи имедальхэми ахегъахъо\nКристина Дюбинам ишIэныгъи имедальхэми ахегъахъо\nЕджапIэм ипащэу, Урысыемрэ Адыгеимрэ язаслуженнэ тренерэу Хъот Юныс къызэрэтиIуагъэу, килограмм 73-м нэс къэзыщэчырэмэ якуп Кристина Дюбинар хэтыгъ. Джэрз медалым фэбанэзэ, Татарстан къикIыгъэ Виктория Вишневскаям IукIагъ. Адыгеим щыщ пшъашъэр псынкIэу зэрэгупшысэрэм дакIоу, хэкIыпIэхэр нахьышIоу къыгъотыщтыгъэх. Джэрз медалыр къызыфагъэшъуашэм, спорт еджапIэм ипащэу Хъот Юныс, тренер-кIэлэегъаджэу Василий Есиным «тхьашъуегъэпсэу» ариIожьыгъ.\nТхэквондор спорт лъэпкъ къызэрыкIоп, пхъэшагъэ къызыхэбгъэфэн фае. К. Дюбинар Мыекъопэ къэралыгъо гуманитар техническэ колледжым щеджэ, хэгъэгу зэнэкъокъухэм нахьыпэкIэ ахэлажьэу, илъэс 17 - 20 зыныбжьхэм язэIукIэгъухэм тыжьын медальхэр къащыдихэу гъогогъуитIо къыхэкIыгъ.\n- Колледжым идиректорэу, Адыгеим и Парламент и Комитет итхьаматэу КIэрэщэ Андзаур тыфэраз, - зэдэгущыIэгъур лъегъэкIуатэ Ю. Хъотым. - Спортымрэ еджэнымрэ зэрэзэпхыгъэхэм къыпкъырыкIызэ, зэхэщэн IофыгъохэмкIэ ишIуагъэ къытегъэкIы.\nНыбжьыкIэхэм сэнэхьатхэм зафагъасэзэ, спортым медальхэр къыщахьых, Адыгэ Республикэм ыцIэ лъагэу аIэтыным пылъых.\nСурэтым итхэр: Урысыем изэнэкъокъу медальхэр къыщыдэзыхыгъэхэр. СэмэгумкIэ къебгъэжьэнышъ, Кристина Дюбинар ящэнэрэу щыт.


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ Республикэр илъэс 25-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ Мыекъуапэ щыкIуагъ\nАдыгэ Республикэр илъэс 25-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ Мыекъуапэ щыкIуагъ\nЧъэпыогъум и 5, 2016 илъэс\nАдыгэ Республикэр загъэпсыгъэр илъэс 25-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIуагъ. Адыгеим щыпсэухэрэм ыкIи хьакIэхэм къафэгушIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан.\nДжащ фэдэу мэфэкI зэхахьэм хэлэжьагъэх АР-м иапэрэ Президентэу Джарымэ Аслъан, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу КъумпIыл Мурат, Архангельскэ хэкум игубернаторэу Игорь Орловыр, Премьер-министрэм ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Наталья Широковар, федеральнэ инспектор шъхьаIэу ЛIыIужъу Адам, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, депутатхэр, федеральнэ ыкIи республикэ къулыкъухэм, муниципальнэ образованиехэм япащэхэр, общественнэ организациехэм ялIыкIохэр, IэкIыб къэралхэм къарыкIыгъэ тилъэпкъэгъухэр, нэмыкIхэри.\nАР-м и ЛIышъхьэ Iофтхьабзэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, мэфэкIэу хагъэунэфыкIырэмкIэ къэзэрэугъоигъэхэм, республикэм исхэм къафэгушIуагъ. Урысыем хэтэу Адыгеир субъект шъхьаф хъунымкIэ зишIогъэшхо къэкIуагъэу ылъытагъэр мыщ щыпсэурэ цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм язэгурыIоныгъ, языкIыныгъ ары.\n— Мэхьанэшхо зиIэ уахътэхэм ялъэхъан тицIыфхэм акъылыгъэ къызхагъафэ, уичIыгу шIу плъэгъун зэрэфаемкIэ щысэ дэгъу къагъэлъагъо. Ащ ишIуагъэкIэ мы илъэсхэм къакIоцI лъэпкъ ыкIи дин зэгурыIоныгъэ тазыфагу илъэу тызэдэпсэу, Iоф тэшIэ, ыпэкIэ тылъэкIуатэ, — къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан.\nЭкономикэм, бюджетым, спортым, культурэм, нэмыкI лъэныкъохэмкIи республикэм хэхъоныгъэхэр зэриIэхэм, гъунэгъу шъолъырхэм зэгурыIоныгъэ адыриIэу язэпхыныгъэ зэрагъэпытэрэм АР-м и ЛIышъхьэ къыкIигъэтхъыгъ.\nТхьакIущынэ Аслъан «Адыгэ Республикэр илъэс 25-рэ хъугъэ» зыфиIорэ шIэжь медалыр нэбгырэ заулэмэ афигъэшъошагъ. Ахэр: Джарымэ Аслъан, МэщбэшIэ Исхьакъ, ЛIыIужъу Адам, Владимир Нарожнэр, Александр Дорофеевыр, Дзыбэ Ким, ГъукIэлI Нурбый, Къоджэ Аслъан, Игорь Орловыр, КъумпIыл Мурат, Хъопсэрыкъо Мурат.\nРеспубликэр зызэхащагъэр илъэс 25-рэ зэрэхъугъэмкIэ къэзэрэугъоигъэхэм къафэгушIуагъэх АР-м иапэрэ Президентэу Джарымэ Аслъан, Адыгеим и Парламент и Тхьаматэу КъумпIыл Мурат, Архангельскэ хэкум игубернаторэу Игорь Орловыр.\n— Илъэс зэкIэлъыкIохэм республикэр ылъэ пытэу теуцон, гъэхъэгъэшIухэм афэкIон ылъэкIыгъ. Непэ Адыгеир хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ амалышIухэр зыIэкIэлъ субъектэу щыт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм итворческэ купхэм, орэдыIохэм къатыгъэ концертым мэфэкI зэхахьэр къыгъэбаигъ.\nСурэтхэр А. Гусевым тырихыгъэх


УпчIэжьэгъоу Тишков Валерий ыдэрэп адыгэхэр зэлъэпкъэгъу шIыкIэмкIэ зэдэлэжьэнхэр »\n«Зэлъэпкъэгъу» цIэм, ащ пылъ хэбзэунашъохэм IэкIыб адыгэхэмкIэ нахь къафагъэпсынкIэ Урысыем икъихьан Iофыр, «Нацакцент» зыцIэ сайтым зэритымкIэ еIо а лIы гъэсагъэм. Ау шъыпкъэкIэ ар пштэнэу къиныкIай.\nАпэрэу ащ фэплъэгъун плъэкIыщтыр – адыгэхэр зыщыпсэухэрэр Къэрэщэе-Шэджэс закъоп – Къэбэртэе-Бэлъкъарыри, Адыгеири, пэмыкI чIыпIэхэри ары. Ар уакадемикэу, цыхьэ къыпфашIэу ащ фэдэхэмкIэ къыоупчIыхэмэ, Iофым ишъыпкъапIэр пшIэн фае.\nЕтIани Къэбэртэе-Бэлъкъарымрэ Адыгеимрэ Къэрэщэе-Шэджэсымрэ шъхьафэу зыпштэхэкIэ, ахэр пчъагъэу Сирием къикIыжьыгъэ адыгэхэу ащыпсэу хъугъэхэмкIэ зызэбгъапшэкIэ, Къэрэщэе-Шэджэсыр бэкIэ анахь макIэу къычIэкIыщт.\nЗыкIынахьмакIэри гъэнэфагъэ – Къэрэщэе-Шэджэсым инахьыбэм IэнатIэхэр зыIыгъыхэр къэрэщаехэр ары, адыгэхэм ащ кIуачIэ щыряIэп. Зэтэжъугъэгъапш пчъагъэхэри, Къэбэртэе-Бэлъкъарыр – нэбгырэ 2000 фэдиз, Адыгеир – нэбгырэ 700 фэдиз, Къэрэщэе-Шэджэсыр – нэбгырэ 30 ныIэп.\nАщ фэшъхьафыри къэIогъэн фае, мы нэбгырэ пчъагъэу зигугъу тшIыгъэм ащыщэу зы нэбгыри программэу «Зэлъэпкъэгъу» зыфиIорэмкIэ къэкощыжьышъугъэп. Кавказыр ямыхэкужъэу, заом пае ашъхьи къырамыхьыжьэжьыгъэ фэдэу къашIуихьажьыгъэх. Арышъ, ащыкIи лIы еджэгъэшхор тэрэзэп.\nАу ащи хэгъэхъогъэн фаер – джы нэс къэзгъэзэжьыгъэмэ зы нэбгыри къахэфагъэп Ислам дин мыхъун лъэпкъы горэ ылэжьэу. Къахэфэни ылъэкIыщтэп, сыда зыпIокIэ, Сирием щыщ адыгэхэр зэкI пIоми хъунэу Асад икъотэгъух, ежь а къэралыгъо пащэр зыпштэкIэ, мыхъун быслъымэнхэу зыфаIорэм ябэны.\nМы 2015 илъэсым Сирием къикIыжьыхи Къэрэщае-Щэрджэсым къэкIожьыгъэхэр щыIахэхэп. ЗэфашIыпагъ гъогур. Арымэ, зэхэтэжъугъэф джы: тетыгъор Урысыем щызыIыгъхэр Тишков фэдэхэр упчIэжьэгъу зэрашIыхэрэр ара, хьауми а къэралыгъо лIышъхьэхэр ара «упчIэжьэгъумэ» жъалымагъэ щэхъу къязымыгъаIорэр?\nОпубликовал admin, 26-09-2015, 12:43. Просмотров: 1854


Ядэхагъэ хегъахъо | Адыгэ Макъ\nАдыгэ Республикэм художественнэ гимнастикэмкIэ изэIухыгъэ зэнэкъокъу Мыекъуапэ щыкIуагъ. Москва, Ростов-на-Дону, Краснодар краим икъалэхэм, Мыекъуапэ якIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъэх.\nМыекъуапэ испорт еджапIэу N 2-м художественнэ гимнастикэмкIэ къутамэ къызыщызэIуахыгъэр 2015-рэ илъэсыр ары. Охътэ кIэкIым тренерхэм, спортсменхэм гъэхъагъэу ашIыгъэм тегъэгушхо.\nУрысыем спортымкIэ имастерэу Яна Цеханович Адыгэ Республикэм художественнэ гимнастикэмкIэ ифедерацие ипащэу хадзыгъ. Тренерхэу Къош Людмилэ, Къасимэ Сабинэ, нэмыкIхэр Я. Цеханович IэпыIэгъу къыфэхъухэзэ, кIэлэцIыкIухэр спортым пыщагъэхэу апIух.\nСпорт Унэшхоу Кобл Якъубэ ыцIэкIэ щытым щызэхащэгъэ зэнэкъокъум илъэси 5 зыныбжьхэм къащыублагъэу пшъэшъэжъые нахьыжъхэри хэлэжьагъэх. Апэрэ чIыпIэр анахьыкIэхэр (2013-м къэхъугъэхэр) зыхэт купэу «Конфетки» зыфиIорэм къыдихыгъ.\n2012-рэ илъэсым къэхъугъэхэм якупэу «Киндерым» текIоныгъэр ыхьыгъ. «Карамельки» ятIонэрэ чIыпIэр афагъэшъошагъ,«Кнопочкэхэр» ящэнэрэ хъугъэх.\n2011-рэ илъэсым къэхъугъэ пшъэшъэжъыехэм якуп «Колибри» зыцIэм текIоныгъэр къыщыдихыгъ. «Красоткэхэм» ятIонэрэ чIыпIэр ахьыгъ. «Лучинки» ыкIи «Искорки» зыфаIохэрэр ящэнэрэх.\n2010-рэ илъэсым къэхъугъэхэм язэIукIэгъухэм «Орлятэр» ащытекIуагъ. «Созвездием» ыкIи «Улыбкэм» ящэнэрэ чIыпIэхэр къыдахыгъэх. 2008-рэ илъэсым къэхъугъэхэм язэнэкъокъу лъэшэу гъэшIэгъоныгъэ.\nХэшыпыкIыгъэ командэхэу «Адыгеим», «Ошъутенэм» узыIэпащэщтыгъ.\nПшъэшъэжъыехэр дунаим щызэлъашIэрэ орэдышъоу «Лезгинкэм» дежъыухэзэ пчэгум къихьагъэх. Адыгэ лъэпкъ тхыпхъэхэр яшъуашэхэм къахэщых, ящыгъынхэр зэпэжъыужьых. ЛъапэкIэ уцухэзэ къашъохэр къызэрашIыгъэхэм тигъэгушIуагъ. Апэрэ чIыпIэр «Адыгеим» къыхьыгъ, «Ошъутенэм» ятIонэрэ чIыпIэр фагъэшъошагъ.\nАдыгеим икупэу «Эдельвейсым» апэрэ чIыпIэр къыхьыгъ, «Олимпиер» ятIонэрэ хъугъэ. Типшъашъэхэр яIэпэIэсэныгъэкIэ къахэщыгъэх.\nХудожественнэ гимнастикэр зыгъэдахэрэр, зыгъэбаирэр спортсменкэхэм яIэпэIэсэныгъэ изакъоп. Пкъыр ищыгъэу, шъхьацыр дахэу зэгъэфагъэу пчэгум къызихьэхэкIэ лъапэкIэ зэрэкIохэрэр гъэшIэгъонэу къэлъагъо. Хъурджанэр, Iэгуаор, пхъапэхэр, лентэр аIыгъэу зэнэкъокъум хэлажьэх.\nПшъашъэ пэпчъ шIыкIэ хэхыгъэ егъэфедэ. Зигъэчэрэгъущтми, орэдышъом диштэу шIыкIабэ къыгъэлъэгъощтми, зыми фэмыдэ хэкIыпIэм зэрэлъыхъурэр къыхэщы.\nАдыгеим щыщхэу Валерия Силуковам, Анна Алексеевам, Милана Матевосян, Арина Щербаневам, Милена Капковам, Къош Аминэ, Ева Сильченкэм апэрэ чIыпIэхэр къыдахыгъэх.\nКъош Аминэ гущыIэгъу тызыфэхъум, художественнэ гимнастикэм ыгукIэ зэрэфэщагъэр къытфиIотагъ. Краснодар, Москва, Ростов-на-Дону къарыкIыгъэхэм зэнэкъокъур лъэшэу агу рихьыгъ.\n— Тигуапэу тыхэлэжьагъ, — къытаIуагъ Краснодар щыщ пшъашъэхэм. — Дэгъоу зэхащагъ, джыри Адыгеим тыкъэкIощт.\nАдыгеим икомандэ итренер шъхьаIэу Яна Цеханович зэрилъытэрэмкIэ, зэнэкъокъум пшъашъэхэр хэлажьэхэзэ, хэпшIыкIэу яIэпэIэсэныгъэ хагъахъо. КIэлэцIыкIухэр, ныбжьыкIэхэр спортышхом нэIуасэ, ныбджэгъу зэфешIых.\nХагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэхэм медальхэр, щытхъу тхылъхэр, кубокхэр аратыжьыгъэх.


Батырхэм кIуачIэр апсыхьэ | Адыгэ Макъ\nБатырхэм кIуачIэр апсыхьэ\nАтлетикэ онтэгъумкIэ республикэм и Кубок къыдэхыгъэнымкIэ Адыгэ къэралыгъо университетым спортымкIэ и Унэ зэнэкъокъур щыкIуагъ.\nЗэнэкъокъум исудья шъхьаIэу Хьакурынэ Руслъан къытиIуагъ нэбгырэ 56-рэ хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэм зэрафэбэнагъэр. Ахэр къалэхэм, къуаджэхэм къарыкIыгъэх, яIэпэIэсэныгъэ хагъэхъонымкIэ амалышIухэр яIэх.\nАпэрэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэхэр: ЩашIэ Рустам кг 56-рэ, Хъыщт Хьазрэтбычй, кг 62-рэ, Дзэсэжъ Аслъан, кг 69-рэ, Бэгъушъэ Руслъан, кг 77-рэ, Мар Маргарян, кг 85-рэ, Шэуджэн Адам, кг 94-рэ, Шъэожъ Алый, кг 105-рэ.\nЯтIонэрэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэхэр: Вячеслав Панкратов, кг 56-рэ, Хьаджымэ ТIахьир, кг 62-рэ, Хьэлъакъо Батыр, кг 69-рэ, Артем Горлов, кг 77-рэ, Хьэлъакъо Долэтбый, кг 85-рэ, ДышъэкI Налбый, кг 94-рэ.\nАдыгэ Республикэм атлетикэ онтэгъумкIэ испорт еджапIэ ипащэу, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Сихъу Рэмэзан анахьэу ынаIэ зытыридзагъэр ныбжьыкIэхэм кIуачIэр апсыхьанымкIэ, къулайныгъэр нахьышIоу агъэфедэнымкIэ мурад хэхыгъэ яIэу Iоф зыдашIэжьын зэрэфаер ары. Спорт псэуалъэхэм япчъагъэ хагъахъо, ащ дакIоу зэнэкъокъухэм ахэлажьэхэрэм яIэпэIэсэныгъэ зыкъырагъэIэтын фае.\nКилограмм 77-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп батыр 11 щызэнэкъокъугъ. Бэгъушъэ Руслъан, Артем Горловым, Дмитрий Шарновым, Борис Сохонетиным, нэмыкIхэм гуетыныгъэ ин къызхагъэфагъ.\n— Атлетикэ онтэгъум ныбжьыкIэу хэтхэм тагъэгугъэ, — къытиIуагъ тренерэу Гъубжьэкъо Арсен. — Зэнэкъокъухэр нахьыбэрэ зэхэтщэщтых.\nПшъашъэхэри республикэм и Кубок къыдэхыгъэным фэбэнагъэх. Спортым пыщагъэхэм япчъагъэ нахьыбэ зэрэхъурэр шIукIэ къыхэтэгъэщы. Анна Умаковар Урысыем спортымкIэ имастер хъуным пэблагъ, кан-дидатым ишапхъэхэр ригъэкъугъэх.


ТекIоныгъэ къыдихыгъ — Адыгэ макъ\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щеджэрэ ныбжьыкIэхэм ащыщхэм гъэхъэгъэшIухэр яIэх, реcпубликэм имызакъоу Урысыем ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм зэрифэшъуашэу закъыщагъэлъагъо, зэнэкъокъухэм текIоныгъэхэр къащыдахы.\nГущыIэм пае, бэмышIэу зэхащэгъэ онлайн зэнэкъокъоу «Умная стипендия» зыфиIорэм Валерия Лисовам текIоныгъэ къыщыдихыгъ.\nАпэрэ уцугъом бакалаврэм, магистратурэм ыкIи аспирантурэм ащеджэрэ нэбгырэ 800-мэ ябизнес-проектхэр къыщагъэлъэгъуагъэх. Краснодар краим, Ростов ыкIи Волгоград хэкухэм, Нижний Новгород, Астрахань ыкIи Адыгэ Республикэм адэт апшъэрэ еджэпIэ 17-мэ ахэр ащеджэх.\nАнахь дэгъоу зыкъэзыгъэлъэгъогъэ нэбгырэ 433-р ятIонэрэ уцугъом ихьагъэх. Япроектхэм афэгъэхьыгъэ видео лъэтегъэуцохэр, ягъэхъагъэхэр къизыIотыкIырэ роликхэр социальнэ хъытыум рагъэхьагъэх.\nЗэнэкъокъум иуцугъохэр онлайн шIыкIэм тетэу кIуагъэхэми, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым истуденткэу Валерия Лисовам зэрифэшъуашэу зыкъигъэлъэгъуагъ. ТворчествэмкIэ, спортымкIэ, наукэмкIэ, общественнэ IофшIэнымкIэ шIэныгъэ дэгъухэр къыгъэлъэгъуагъэх ыкIи текIоныгъэ къыдихыгъ. «Цифровизация банковских продуктов» зыфиIорэ темэр ары ипроект къыщыриIотыкIыгъэр.\nЗэнэкъокъум текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэ нэбгырэ 200-мэ сомэ мин 40 стипендиеу аратыгъ, «Центр-инвест» зыфиIорэ банкым ахэм стажировкэ щахьын амал яIэ хъугъэ.\nПредыдущая Сусанэ ишIэныгъэхэр Москва щиушэтыщт\nСледущая ЕджапIэхэр агъэкIэжьыщтых


Джыри къызэкIэкIуагъ — Адыгэ макъ\n«Зэкъошныгъ» Мыекъуапэ — «Чайка» Ростов хэку — 0:2.\nЧъэпыогъум и 3-м Мыекъуапэ щызэдешIагъэх.\n«Зэкъошныгъ»: Хьачыр, КIышъэ, Хайманов, Кириленко (Седов, 28), ХъуакIо, Гаракоев, Макоев (Крылов, 58), Оразаев (А. Делэкъу, 80), Пекъо, Къонэ, Iащэ (Антоненко, 69).\nКъэлапчъэм Iэгуаор дэзыдзагъэхэр: Алиев — 12, Олейников — 44, «Чайка».\nБлэкIыгъэ илъэс зэнэкъокъухэм «Чайкэр» апэрэ купым хэтэу Урысыем изэIукIэгъухэм ахэлэжьагъ. ЯтIонэрэ купым командэр мыгъэ щешIэ, анахь лъэшхэм ащыщ.\nМыекъуапэ щыкIогъэ ешIэгъум «Чайкэм» ухьазырыныгъэ дэгъу къыщигъэлъэгъуагъ. Я 12-рэ такъикъым хьакIэхэр апэкIэ илъыгъэх, тиухъумакIохэр къызэранэкIыгъэх. Алиевыр изакъоу тикъэлэпчъэIутэу Хьачырым къекIугъ, хъагъэм Iэгуаор ридзагъ.\nЯ 44-рэ такъикъым Олейниковыр метрэ 17 фэдизкIэ тикомандэ икъэлапчъэ пэчыжьэу лъэшэу Iэгуаом еуагъ. ТикъэлэпчъэIутэу Хьачырым Iэгуаом зылъидзыгъ, IапэхэмкIэ нэсыгъ, ау къызэкIидзэжьын ылъэкIыгъэп — 0:2.\n«Зэкъошныгъэм» «Чайкэм» иухъумакIохэр ыгъэгумэкIыхэу, чIыпIэ къин ридзэхэу къыхэкIыгъ. Къонэ Амир я 27-рэ такъикъым къэлапчъэм зыдаом, къэлэпчъэпкъым Iэгуаор тефагъ. Гаракоевыр «Чайкэм» икъэлапчъэ лъэшэу дэуагъ, Iэгуаор чэрэгъузэ хъагъэм зыщифэщтым къэлэпчъэIутым къызэкIидзэжьыгъ.\nТиешIакIохэм ягуетыныгъэкIэ зыкъыуагъаштэ, ау командэ лъэшхэм атекIонхэм фэмыхьазырхэу къэлъагъох. ЯешIакIэ хагъэхъоным фэшI уахътэ ящыкIагъ. ЗэIукIэгъум ия 53-рэ такъикъ А. Къонэр судьям ешIапIэм къыригъэкIыгъ — ятIонэрэу къызэрэфигъэпытагъэм фэшI — «Зэкъошныгъэм» ар къегоуагъэу тэлъытэ.\nЯ 12-рэ зэIукIэгъухэр\n«Динамо» Мх — «Биолог» — 2:0, «Кубань-Холдинг» — «Мэщыкъу» — 1:0, «Алания — 2» — «Спартак» — 1:5, СКА — «Динамо» Ст — 2:1, «Форте» — «Легион» — 2:1. «ТIуапсэ» — «Черноморец» — 0:1, «Ротор-2» — «Ессентуки» — 6:0.\nЗэIукIэгъум иятIонэрэ кIэлъэныкъо «Зэкъошныгъэр» нахь дэгъоу ешIагъэу ылъытагъ тренер шъхьаIэу ШакIо Ащэмэз. Апэрэ такъикъ 45-м «Чайкэм» иухъумакIохэм ащыщ Iэгуаор ыIэ тефагъ, ау судьям пенальтир ыгъэунэфыгъэп. «Зэкъошныгъэм» иешIакIэ хэпшIыкIэу хегъахъо, зичэзыу зэIукIэгъухэм зафегъэхьазыры.\n1. СКА — 28\n2. «Динамо» Мх — 26\n3. «Чайка» — 25\n4. «Анжи» — 24\n5. «Форте» — 24\n6. «Черноморец» — 20\n8. «Спартак» — 16\n9. «Кубань-Х» — 15\n10. «Мэщыкъу» — 15\n11. «Биолог» — 12\n12. «Динамо» Ст — 11\n13. «ТIуапсэ» — 10\n14. «Ротор-2» — 10\n15. «Зэкъошныгъ» — 9\n16. «Алания-2» — 5\nЯ 13-рэ ешIэгъухэр\n«Легион» — «Динамо» Мх\n«Спартак» — «Кубань-Х»\n«Мэщыкъу» — «Форте»\n«Анжи» — «Зэкъошныгъ»\n«Биолог» — «Ротор-2»\n«Ессентуки» — «ТIуапсэ».\nПредыдущая В Адыгее усилят темпы вакцинации от коронавирусной инфекции и ужесточат ограничительные меры\nСледущая ЗэгурыIоныгъэм уегъэлъэшы


Урысые зэнэкъокъум щатекIуагъэх — Адыгэ макъ\nУрысые зэнэкъокъум щатекIуагъэх\nАдыгеим иныбжьыкIэхэм хабзэ афэхъугъ урысые зэнэкъокъоу «Большая перемена» зыфиIорэм щатекIонхэр. Республикэм щыщ кIэлэеджэкIуи 3-мэ гъэрекIо мыщ фэдэ зэнэкъокъум текIоныгъэ къыщыдахыгъагъ.\nАдыгэ кIэлэегъэджэ колледжэу Хъ. Андырхъуаем ыцIэ зыхьырэм истудентхэу Мария Бондаренкэмрэ Анастасия Метелевамрэ мыгъэ мы зэнэкъокъум ифинал щатекIуагъэх. Ахэм шIухьафтынэу сомэ миллион зырыз къаратыщт. МКъТУ-м къепхыгъэ политехническэ колледжым истуденткэу Селиванова Снежани мы зэнэкъокъум щатекIуагъ, ащ сомэ мин 200 къыратыщт.\nТихэгъэгу и Президентэу Владимир Путиным зэнэкъокъум ифинал ихьагъэхэм мырэущтэу закъыфигъэзагъ: «Большая перемена» зыфиIорэр зэнэкъокъу къодыеп, тихэгъэгу ис ныбжьыкIэ минишъэ пчъагъэхэр ащ зэкъуегъэуцох. Хэти лъытэныгъэ фашIынэу, яцыхьэ зытелъыжьынэу, щыIэныгъэм зыкъыщагъотынэу мыщ щагъасэх».\nТиныбжьыкIэхэу зишIэныгъэхэм ахэзыгъахъо зышIоигъохэм, ащкIэ гъэхъэгъэшхохэр зышIыхэрэм сарэгушхо! Мы зэнэкъокъум щатекIогъэ студентхэми, ахэм якIэлэегъаджэхэми сафэгушIо! ТапэкIи ахэм ягъэхъагъэхэм ахагъэхъонэу сэгугъэ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ныбжьыкIэхэм афэлъэIуагъ шIэныгъакIэхэм якъызIэкIэгъэхьанкIэ, лъэныкъо зэфэшъхьафхэм гъэхъагъэхэр ащышIыгъэнхэмкIэ чаныгъэ нахь къызхагъэфэнэу.\n— Адыгеим иныбжьыкIэ сэнаущхэм, чанхэм яамалхэм зыкъызэIурагъэхынымкIэ, кIэлэеджакIо пэпчъ шIэныгъэу иIэр иреспубликэ гупсэ икъоу щигъэфедэнымкIэ тэ, нахьыжъхэм, тфэлъэкIырэр зэкIэ тапэкIи тшIэщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая Замминистра культуры РФ оценила ход реализации в Адыгее нацпроекта «Культура»\nСледущая В Адыгее приобрели партию оборудования для реабилитации пациентов после инфаркта


Республика Адыгея - Мэлылъфэгъум и 27-р —урысые парламентаризмэм и Маф\nМэлылъфэгъум и 27-р —урысые парламентаризмэм и Маф\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм, Адыгэ Республикэм имуниципальнэ образованиехэм ялIыкIо къулыкъухэм ядепутатхэу лъытэныгъэ зыфэтшIыхэрэр!\nУрысые парламентаризмэм и Мафэ фэшI тыгу къыддеIэу тышъуфэгушIо!\nТиджырэ лъэхъан хэгъэгум исоциальнэ-экономикэ, иобщественнэ-политикэ хэхъоныгъэкIэ парламентым мэхьанэу иIэм уасэ фэшIыгъуай.\nХабзэм изаконодательнэ къутамэ демократическэ обществэм изы институтэу щыт. Политикэ партиехэм яшIо-игъоныгъэхэр къызэрэтлъигъэIэсыхэрэм нэмыкIэу, къэралыгъом хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнми ар ишъыпкъэу фэлажьэ.\nКъэралыгъом игъэпсын епхыгъэ Iофыгъохэр зэрэзэшIуахырэ шIыкIэ анахь тэрэзхэм якъэгъотынкIэ, ищыкIэгъэ зэхъокIыныгъэхэр шIыгъэнхэм пае зигъо шэпхъэ актхэм яштэнкIэ парламент едэIунхэр амалышIоу щытых.\nАдыгеим идепутатхэм яIоф хэшIыкIышхо зэрэфыряIэм, опытышIу зэряIэм, творческэу Iофхэм зэрякIуалIэхэрэм яшIуагъэкIэ урысые парламентаризмэм ихэхъоныгъэ яIахь тапэкIи зэрэхашIыхьащтым, республикэми, хэгъэгуми хэхъоныгъэ ашIыным яшъыпкъэу зэрэфэлэжьэщтхэм тицыхьэ телъ.\nПарламентариехэм псауныгъэ пытэ, щыIэкIэ-псэукIэ дэгъу яIэнэу, яIофшIэн гъэхъэгъэшхохэр щашIынхэу тыгу къыддеIэу тафэлъаIо!


Къызэдагъэгъунэ — Адыгэ макъ\nКавказ заповедникым итарихъ Адыгэ Республикэм къыщежьэ. Ялыягъэу къагъэгъунэрэ чIыопс чIыпIэм изы щанэ, ар гектар 91000-рэ мэхъу, республикэм игъунапкъэхэм аIулъ.\nЧIыопс баиныгъэр заповедникым и Темыр ыкIи Лэгъо-Нэкъэ отделхэм яинспекторхэм къаухъумэ, щынэгъончъагъэм зы оперативнэ куп лъыплъэрэр, гъунапкъэхэр отрядищмэ къагъэгъунэх. Арэу щытми, заповедникыр къэухъумэгъэныр гъунапкъэхэр къэбгъэгъунэнхэ закъор арэп. Ащ акIыбкIэ щыхъурэми мэхьанэ иI. ШэкIо хъызмэтшIапIэм иучасткэ къыкIэрылъ АР-м имэз хъызмэт ичIыгухэм чIыпIэшхо къызэлъаубыты. Арышъ, хэбзэнчъэу чъыгхэр щырамыупкIынхэм, псэушъхьэхэм ямышэкIонхэм алъыплъэгъэныр республикэм ипащэхэми, Кавказ заповедникыр зыгъэIорышIэхэрэми зэдыряIоф.\nАры ащ ипащэ гъунапкъэм ухъумакIохэм япост Iугъэуцогъэнэу предложение къызехьым, Адыгеим ипащэхэм зыкIыдырагъэштагъэр. Къушъхьэу Голае ылъэныкъокIэ зы пост гъэуцугъэнэу ары кIэщакIо зыфэхъугъэхэр. А чIыпIэм ущытымэ къэбгъэгъунэн плъэкIыщтыр зэрэбэм, автомашинэхэми нэмыкI кIуапIэ зэрямыIэм, связыми дэгъоу Iоф зэрэщишIэрэм яшIуагъэ къэкIощтэу алъытагъ. Илъэс псаум постыр щытыщтэп, осышхо къытырелъхьэфэ нэс ныIэп. Ащ ыужым ущымыкIожьышъунэу хъущт.\nКъушъхьэу Голае зэпырыкIырэ гъогур заповедникым игъунапкъэу «КIышъ» (Киша) зыфаIорэм екIу. Мы гъогумкIэ чIыопс паркэу ТхьакIышхом унэсын плъэкIыщт. Постыр агъэуцунэу ар ау сыдми къыхахыгъэп. Мэз гъогу заул ныIэп мыщ узэрэщызекIон плъэкIыщтыр. Гъогу пстэуми апхырыкIын зылъэкIыщт автомашинэ уимысымэ зэпымычышъунхэр иIэх, узхэмыкIышъуни уIукIэщт. УзэрыкIошъущт гъогур ары постыр зыдэщытыщтыр.\nАщ имызакъоу, къушъхьэу Голае утетымэ зэкIэ олъэгъу. Темыр отделым икъэралыгъо инспектор шъхьаIэу Владимир Елисеевым къызэриIуагъэмкIэ, а постым чIыпIэшхо къыгъэгъунэн ылъэкIыщт. А чIыпIэм дэгъоуи макъэхэр щызэхэпхэу ары заповедникым ипащэ зэриIорэр. Километрэ пчъагъэкIэ пэчыжьэу къакIорэ автомашинэм ымакъэ къэIу, ащ фэдэу чыжьэу шхончыкIэ къыщыуагъэхэми зэхэпхыщт. ЕтIани, КIышъ ар километри 6 ныIэп зэрэпэчыжьэр.\nАР-м и ЛIышъхьэ ыкIи мы лъэныкъом фэгъэзэгъэ министерствэхэм япащэхэм зы пост гъэуцугъэным зэрэдырагъэштагъэм имызакъоу, селоу Новопрохладнэм дэжьи щагъэпсынэу предложение къахьыгъ. Ащ щыпсэухэрэр заповедникым иинспекторхэм мызэу-мытIоу къапэкIэфагъэх, хэбзэнчъэу шъыхьэ бжъакъохэр къызэраугъоихэрэм пае административнэ протоколхэр афызэхагъэуцуагъэх. Мэзыр хэбзэнчъэу рамыупкIыныр ары Адыгеим ифедэу хэлъыр. Джыри зы пост загъэуцукIэ, заповедникым имэз чIыпIэхэм уалъыплъэн плъэкIынэу хъущт.\nУхъумакIохэм яIофшIэн, чIыгоу къыпэIулъым лъыплъэгъэным заповедникыр фэгъэзэгъэщт. Республикэм постым ищыкIагъэр ыгъэпсыгъ, гъунапкъэхэм якъэухъумэн тыгъэгъазэм рагъэжьагъ.\nПсэушъхьэхэм якъэухъумэни зэхащагъ. Кавказ заповедникым ипащэхэм къызэраIорэмкIэ, кIымэфэ уахътэм ахэм анахьыбэхэм гъунапкъэхэр къызэпачых. Домбайхэр ары нахь фэкъаигъэхэр. Темыр отделым 500 фэдиз хэс. А чIыпIэм тефэщтым фэдизым пчъагъэр шъхьарыкIыгъэн фае, заповедник кIыбым зэпырыкIыхэу къаштагъ. Арышъ, ахэр бзэджашIэхэм ащыухъумэгъэнхэ фае.\nКавказ заповедникым ипресскъулыкъу къызэритыгъэмкIэ, гъогухэм уарымыкIошъун зыхъукIэ, постхэр Iуахыжьыщтых, ау гъатхэм бзэджашIэхэр нахь чаны къызэрэхъухэрэр къыдалъытэнышъ, къызэIуахыжьыщтых.\nПредыдущая КIуачIэхэм ахагъэхъощт\nСледущая Нэбгырэ мин 37-м ехъумэ ателъ


Чан, губзыгъ, гъэхъэгъэшIухэр ешIых | Адыгэ Макъ\nЧан, губзыгъ, гъэхъэгъэшIухэр ешIых\nАвтор: Редакция\t/ 07.03.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nГъатхэм икъежьэгъум, дунаир къызщыущыжьырэм, бзылъфыгъэхэм ямэфэкI хагъэунэфыкIы. Ащ мэхьэнэ гъэнэфагъэ иI, сыда пIомэ анахь гуIэтыпIэ зыщыбгъотыщт уахътэм бзылъфыгъэм идэхагъэ фагъадэ ыкIи агъэмэфэкIы. 1967-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу тикъэралыгъо мы мафэр щыхагъэунэфыкIы, зыгъэпсэ-фыгъоуи алъытэ.\nМэфэкIэу къэблагъэрэм ехъулIэу тиреспубликэ щыпсэухэрэ пшъэшъэ ныбжьыкIэхэм, бзылъфыгъэхэм гущыIэгъу тафэхъугъ. Ахэм ящыIэныгъэ гъогу зыфэдэм, анахь мэхьанэ зэратырэ лъэныкъохэм защыдгъэгъозагъ.\nГумэ Анжелэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым ия 4-рэ курс щеджэ. Пшъэшъэ ныбжьыкIэм еджэным ылъэныкъокIэ гъэхъэгъэ инхэр зэришIыхэрэм дакIоу общественнэ IофшIэнхэми чанэу ахэлажьэ. Университетым щеджэрэ студентхэм ясовет ипащ.\n— Еджэныр сыдигъуи къыспэблэгъагъ, — къытфеIуатэ Анжелэ. — Гурыт еджапIэр къызысэухым медицинэ факультетым сычIэхьанэу сыфэягъ, ау къыздэхъугъэп. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым мэкъу-мэщымкIэ ифакультет сычIэхьагъ. Сызэсэгъэ ныбджэгъухэм сызэрахэмытым, нэмыкI цIыфхэм сахэхьанэу зэрэхъугъэм къахэкIэу апэрэ илъэсым сшIокъиныгъ. Еджэныр къызэрэсыухэу унэм сыкIожьыщтыгъэ, Iофтхьабзэхэм сахэлэжьэн гухэлъи сиIагъэп.\nАнжелэ еджэныр зэрикIасэм кIэлэегъаджэхэм псынкIэу гу лъатагъ ыкIи апэрэ курсым иятIонэрэ илъэсныкъом ректорым игрант зыпылъ зэнэкъокъум хэлэжьэнэу къыраIуагъ. Пшъэшъэ чаным ыгъэхьазырыгъэ шIэныгъэ-ушэтын IофшIэным текIоныгъэ къыдихыгъ ыкIи университетыр къыгъэлъэгъонэу а проектыр ыIыгъэу Къалмыкъым рагъэблэгъагъ.\n— «Финансовая грамотность» зыфиIорэ форумым изэхэщэнкIэ IэпыIэгъу сафэхъунэу къысэджагъэх, — игукъэкIыжьхэмкIэ къыддэгуащэ Анжелэ. — Ар сыгукIэ къыспэблагъэ хъугъэ. ЦIыфхэм нэIуасэ сафэхъун, гущыIэгъу сшIынхэр лъэшэу сшIогъэшIэгъоныгъ. Мы форумым къыщегъэжьагъэу Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэм волонтерэу сахэлэжьэнэу езгъэжьагъ.\nПшъэшъэ ныбжьыкIэр зыхэмылэжьэрэ е пэщэныгъэ зыщызэрихьэрэ советым римыгъэкIокIырэ Iофтхьабзэ университетым щашIырэп тIоми хэукъоныгъэ хъущтэп. Спортым, культурэм, гъэсэныгъэм, шIэныгъэм афэгъэхьыгъэ форумхэм, зэнэкъокъухэм язэхэщэн Iоф дешIэ ыкIи сыдигъуи зэхэщакIохэм ясатырэ хэт.\n— «Мир Кавказу» зыфиIорэ форумым илъэс къэс Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр хэлажьэ, — къытфеIуатэ тигущыIэгъу. — Ащ къыдыхэлъытагъэу мыгъэ Ростов, блэкIыгъэ илъэсым Ингушетием тащыIагъ. Джащ фэдэу ныбжьыкIэхэм я Дунэе форумэу Шъачэ щыIагъэм сыхэлэжьагъ.\nЕджэным дакIоу Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэм язэхэщэн упылъыныр псынкIэп. Ащ уахъти, кIочIэ гъэнэфагъи пIехы. Анжелэ чэщ кIахэм нэс университетым чIэсэуи мэхъу, ау зыфэгъэзэгъэ лъэныкъор ыгу рехьы.\n— Сыпшъэуи, зыгъэпсэфыгъо мафэхэр къэсыфэхэ сшIуабэ шIэуи бэрэ къыхэкIы, ау мэфэ заулэкIэ университетым сыгу зедзы, унэр зэщыгъоу къысщэхъу, — къытфеIуатэ Гумэ Анжелэ.\nМы уахътэм тигущыIэгъу аужырэ курсым ис. Университетыр къызиухкIэ лъэныкъоу къыхихыщтым егупшысэ. IофшIэнымрэ еджэнымрэ зикIасэу къэтэджыгъэ пшъэшъэ ныбжьыкIэр сыд фэдэ Iофыгъо зыфигъэзагъэми къызэрэдэхъущтым щэч хэлъэп, сыда пIомэ ыгу етыгъэу, зэрифэшъуашэу егъэцакIэ. ЩыIэныгъэм лъэныкъоу къыщыхихырэм лъэгэпIэ инхэм ащынэсынэу фэтэIо!


Мужчине - голосовые и аудио поздравления на телефон - VoiceCards.ru - для парней - страница 11\nИлюша, с днем рождения! - песня\nЖеня, поздравляю! - песня\nЮра, поздравляю! - песня (от мужчины)\nЭдуард, поздравляю! - песня (от мужчины)\nФедор, поздравляю! - песня (от мужчины)\nСлава, поздравляю! - песня (от мужчины)\nСережа, поздравляю! - песня (от мужчины)\nСаша, поздравляю! - песня (от мужчины)\nРоман, поздравляю! - песня (от мужчины)\nПетр, поздравляю! - песня (от мужчины)\nПавел, поздравляю! - песня (от мужчины)\nОлег, поздравляю! - песня (от мужчины)\nНикита, поздравляю! - песня (от мужчины)\nМиша, поздравляю! - песня (от мужчины)\nМаксим, поздравляю! - песня (от мужчины)\nЛеонид, поздравляю! - песня (от мужчины)\nЛева, поздравляю! - песня (от мужчины)\nКостя, поздравляю! - песня (от мужчины)


Адыгэхэр пачъыхьадзэм дэзэуагъэх — Голос Адыга\nАдыгэхэр пачъыхьадзэм дэзэуагъэх\nРедактор 12.11.2018 13.11.2018 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nШэкIогъум и 11-м, 2018-рэ илъэсым тарихъым анахь зэошхоу къыхэхъухьагъэу апэрэ дунэе заокIэ зэджагъэхэр зыуцужьыгъагъэр илъэси 100 мэхъу.\nЗаом ушъхьагъу фашIыгъ боснийскэ серб студентэу Гаврило Принцип Австрием игерцогэу Франц Фердинандрэ ащ ишъхьэгъусэу София Хотекрэ мэкъуогъум и 28-м (1914-рэ илъ.) Сараево зэрэщиукIыгъагъэхэр. Ащ къэралыгъо пчъагъэ IашэкIэ зэпигъэуцужьыгъэх, заокIэ зэпэгъокIыгъэх.\nАвстро-Венгрием унашъо Сербием фишIыгъагъ чэщ-мэфитIукIэ австрийцэхэм зыгу афэмышIухэу къэралыгъо IофшIапIэхэм аIутхэр къаIуагъэкIынхэу, дзэм хэтхэр къыхагъэкIынхэу, террорист организациехэм ахэтхэр агъэтIысынхэу, Австрием иполицейскэхэм уплъэкIунхэр ашIынхэу Сербием ичIыгу рагъэхьанхэу. Полициер ячIыгу зэрэрамыгъэхьащтым фэшъхьафырэмкIэ унашъоу къыфагъэуцугъэм Сербиер къезэгъыгъагъ. Мазэ текIыгъэу, раIуагъэр зэримыгъэцэкIагъэр ушъхьагъу ышIи, Австро-Венгерскэ пачъыхьагъум Сербием зао къыришIылIагъ.\nУрысые империер ащ ыпэкIэ сыдигъуи Сербием деIэщтыгъ. Джыри заокIэ къызыпэгъокIыхэм, ежьыми идзэ ыугъоинэу хъугъагъэ. Германием ар ыгу римыхьэу мэфэ 12-кIэ дзэу зэхищагъэр зэхигъэкIыжьынэу къыфигъэпытэгъагъ, ау Урысыем ар ыгъэцэкIагъэп.\nГерманскэ империем пэщэныгъэ дызезыхьэщтыгъэ Вильгельм Урысые Пачъыхьэу ЯтIонэрэ Николай иIахьылыгъэми, ащ къымыгъэуцоу Германием Урысыем зао къызэрэришIылIэрэр къыреIо ыкIи Осмэн империем зэкъотынхэу ыкIи зэдеIэжьынхэу зэзэгъыныгъэ дешIы. Заор ежьагъэ мэхъу.\nАдыгеим ыкIи Пшызэ Iушъо щыпсэурэ цIыфхэм ащыщыбэ пачъыхьадзэм дэзэонхэу хэхьэгъагъ. Пачъыхьэу ЯтIонэрэ Николай иунашъокIэ Кавказым шыу дивизие, полких хэтэу, щызэхащэ. Черкесскэ полкым адыгэхэр, къэрэщаехэр ыкIи абхъазхэр хагъахьэх.\nДивизием Къыблэ-КъохьэпIэ фронтым зэоныр щыригъэжьэгъагъ, австро-венгерскэ дзэхэм Карпатхэм апэу ащыIукIэгъагъэх. Ыужырэ илъэсым къалэу Станиславов ыкIи Глумач адэжь ащыкIогъэ зэо хьылъэхэм ахэлэжьагъэх. Днестрэрэ Прутрэ азыфагу пыим щыпэуцужьыгъэх. 1915-рэ илъэсым дивизием нахьыбэмкIэ зыкъигъэгъунэжьыщтыгъ. Залещики зыфиIорэ къалэм щызаохэзэ Черкесскэ полкым щыщхэу къаукIыгъэхэм, къауIагъэхэм ыкIи контузие хъугъэхэм офицери 7-рэ шыу 94-рэ ахэфагъэх.\nПодполковникэу Къырым СултIан-Джэрые зипэщэгъэ черкес полкыр псэупIэ цIыкIухэм ащыщ зэрэщызэогъагъэм фэгъэхьыгъэу бригадэм икомандир ытхыгъагъ: «СултIан-Джэрые мэфищэ зэлъыпытэу зэуапIэм къыIумыкIэу, ыпсэ емыблэжьэу, Iоныгъом и 27 — 29-рэ мафэхэм нэхашэ ямыIэу къыжэхахьэщтыгъэ пыйхэр зэкIидзэщтыгъэх, ахэр IашэкIэ дэгъоу узэндыгъагъэхэми, алъежьэщтыгъ ыкIи пхъашэу язаощтыгъ. ДзэкIолI 300-рэ пулемети 2-рэ ащ иIагъэр псэупIэу Петликовце-Нове зыфиIорэм дэжь тIоу зэтет окопхэмрэ лагъымэхэр зычIалъхьэгъэ гъучIыч чэухэмрэ къамыгъэуцоу пыим зыщыпэгъокIым…\n1916-рэ илъэсым игъэмафэ Кавказ шыу дивизиер Къыблэ-КъохьэпIэ фронтым щы-\nзэуагъ, «Брусиловскэ прорывкIэ» зэджэгъэхэ зэпэуцужьым хэлэжьагъ. МэшIокугъогу станциеу Окно заштэм, пый зэолIи 150-рэ гъэры ашIыгъагъ, тэтыехэу нэбгырэ 11 хэкIодагъ, нэбгырэ 29-рэ къауIагъ. Мыщ дэжьым лIыблэнагъэу щызэрахьагъэм пае Георгиевскэ къащхэр къафагъэшъошэгъагъэх урядникэу Ацумыжъ Исхьакъ, урядник нахьыкIэхэу Бжыхьакъо Алджэрыерэ Мардов Мустафарэ, зэолIхэу Юсуп Асаковым, Лэу Мыхьамэт-Джэрые, Хамит Семеновым.\nИлъэсым ыкIэм Кавказ дивизиер (ащ «дивизие IэлкIи» еджэщтыгъэх) Румынскэ фронтым адзыжьыгъагъ, я 4-рэ армием хагъэхьажьыгъагъ. Аужырэу зызэуагъэхэр къалэу Станиславов икIыхэу Калуш ыкIи Долин алъэныкъокIэ загъазэр ары. 1917-рэ илъэсым урысыдзэм Iашэуи цIыфэуи бэ шIокIодыгъэр, дисциплинэр къеIыхыгъагъ. Пшызэ Iушъо ыкIи Адыгеим икIыгъэ полкхэми чIэнэгъабэ ашIыгъ. Апэрэ дунэе заом тхьамыкIэгъуабэ къызыдихьыгъ. Нэбгырэ мин 30 фэдиз заохэм ахэкIодагъ, къащауIагъ, зыдэхъугъэхэр амышIэу кIодыгъэх. Адыгэхэри къэзэкъхэри пхъашэу пыим пэуцужьыгъэх. Лъэпкъ зэкъотныгъэм ыкIи шъыпкъагъэ ахэлъэу зэрэзэуагъэхэм афэгъэхьыгъэу зы къэбар тыгу къэдгъэкIыжьын. Ар 1915-рэ илъэсым зэрэ Урысыеу щызэлъашIэгъагъ. Черкес полкым иятIонэрэ сотне Хьакурынэхьаблэ щыщ зэолI бэлахьэу Боджэкъо Тыркубый хэтыгъ. ПсэупIэу Цу-Бабино аштэ зэхъум, ар хьылъэу къауIэгъагъ, ыужырэ мафэм идунай ыхъожьыгъ, къутырэу Юмановкэ щагъэтIылъыжьыгъагъ. Полкым икомандиррэ иефэндэу Набэкъо Мышъэострэ зэолIым ятэу Боджэкъо Къэрэнэф фатхыгъагъ ыкъо зыщагъэтIылъыжьыгъэ чIыпIэр. МэзитIу текIыгъэу Къэрэнэф тыридзи, Тыркубый икъэ шъхьащыхьанэу, КъокIыпIэ Галицием кIогъагъэ. Къэбарыр шIэхэу къырахьэкIыгъагъ, Кавказ шыу дивизием иштаби ар нэсыгъагъ.\nПачъыхьэу Михаил Александровичым ар зызэхехым, Дзэ Министерствэм и Штаб шъхьаIэу Петроград щыIэм лъэIу тхылъ ыгъэхьыгъагъ къэралыгъом икъэухъумэн пшъэрылъ шъхьаIэу зэрилъытэрэр къыгъэшъыпкъэжьэу, Кубань хэкум хэхьэрэ Мыекъопэ отделым щыщ къуаджэу Хьакурынэхьаблэ щыпсэурэ Боджэкъо Къэрэнэф зэуапIэм ыкъо нахьыжъэу IукIодагъэм ычIыпIэкIэ ыкъо нахьыкIэ къыщи полкым аштэнэу къызэрялъэIугъэр хагъэунэфыкIынэу. Джэуапэу пачъыхьэм къыфагъэхьыжьыгъэм Боджэкъо Къэрэнэф дышъэ медалэу «За усердие» зыфиIорэр зэрэфагъэшъошагъэр итыгъ.\nАпэрэ дунэе заом Урысые Империем имызакъоу, Австро-Венгерскэ, Осмэн ыкIи Германие империехэри зэбгыригъэзыгъэх. КартыкIэм къэралыгъуакIэхэр къытехьагъэх.\nЗаом къэралыгъо 38-рэ хэлэжьагъ, ахэм зэрэдунаеу тет цIыфхэм япроцент 62-р ащыпсэущтыгъ. Зэрарэу заом къыхьыгъэр зэолI миллиони 10-м, мамырэу псэущтыгъэ нэбгырэ миллион 20-м нэсы. Урысыем изакъоу ицIыф миллиони 2 фэдиз заом хэкIодагъ.\n1918-рэ илъэсым шэкIогъум и 11-м Францием, Компьенскэ мэзым французыдзэм имаршалэу Фош ивагонэу хэтым Германиемрэ Антантэмрэ ялIыкIохэр заом кIэух фэзышIыгъэ зэзэгъыныгъэм щыкIэтхагъэх. Нэужым апэрэ дунэе заом щытекIуагъэхэмрэ (Советскэ Урысыер ахэмытэу) Германиемрэ 1920-рэ илъэсым щылэ мазэм и 10-м Версальскэ зэзэгъыныгъэр аштагъ. Джаущтэу апэрэ дунэе заоу илъэсиплIырэ мэзищырэ кIуагъэр ухыгъэ хъугъагъэ.\nПредыдущая Лъэпкъ фольклорыр зэкъошныгъэм илъэмыдж\nСледущая НыбжьыкIэхэм яегъэджэнрэ яIофшIэнрэ


Тыгъэгъазэм и 2-м къыщегъэжьагъэу и 12-м нэс фэгъэкIотэныгъэ зиIэ кIэтхэгъу уахътэр кIощт. Гъэзетэу «Адыгэ макъэр» 2020-рэ илъэсым иапэрэ илъэсныкъом къыпIукIэным фэшI сомэ 823-рэ чапыч 74-кIэ къиптхыкIын плъэкIыщт. Зы мазэм къыпIукIэным фэшI соми 137-рэ чапыч 29-кIэ укIэтхэн амал щыI. МэзищымкIэ ыосэщтыр сомэ 411-рэ чапыч 887-рэ. Почтэм иотделениехэм гъэзетыр къащишъутхыкIын шъулъэкIыщт.


Адыгея Сегодня – ТхьакIущынэ Аслъан усакIоу Илья Резник IукIагъ\nТхьакIущынэ Аслъан усакIоу Илья Резник IукIагъ\tПоделиться материалом\nДата публикации: 22.12.2016 09:58\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх министрэхэу Къулэ Мыхьамэтрэ Юрий Петровымрэ, И. Резник ыцIэ зыхьырэ музыкальнэ театрэм ипащэу Ирина Романовар, Ставрополь краим и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Роман Савичевыр. Творчествэм, культурэм, искусствэм, джащ фэдэу Илья Резник иавторскэ программэу Мыекъуапэ щыкIощтым иIофыгъохэм лъэныкъохэр атегущыIагъэх.\nАР-м и ЛIышъхьэ пэублэ псалъэ къышIызэ, зэлъашIэрэ усакIоу И. Резник шIуфэс гущыIэхэмкIэ зыфигъэзагъ. Ащ итворчествэ зэрэшIогъэшIэгъоныр, осэшхо зэрэфишIырэр риIуагъ. ЩытхъуцIэу «Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артист» зыфиIорэр ащ фигъэшъошагъ, АР-м и ЛIышъхьэ ишIуфэс тхылъ И. Романовам ритыжьыгъ.\nАртист цIэрыIохэм ыпэкIэ Iоф адишIэщтыгъэмэ, непэ кIэлэцIыкIухэм ятворческэ амалхэр къызэIухыгъэнхэм нахь зызэрэфигъэзагъэр, ащ фэшI ансамблэу «Маленькая страна» зыфиIорэр зэрэзэхищагъэр Илья Резник къыIуагъ. Гухэлъэу иIэхэр кIэкIэу къыриIотыкIыгъэх, журналистхэм яупчIэхэм джэуапхэр къаритыжьыгъэх. УсакIом къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Адыгеим мэфищрэ щыIэщт. Иконцерт къекIолIэрэ цIыфхэу упчIэ анахь гъэшIэгъон къэзытыхэрэм ыIапэ зыкIэдзэгъэ итхылъхэр шIухьафтынэу аритыщтых, гъэшIэгъонэу ахэм алъэгъущтыр бэ.\nИлья Резник иусэхэр зыдэт томитIу хъурэ тхылъыр АР-м и ЛIышъхьэ шIухьафтынэу къыритыгъ.


ЯIофшIагъэ къыхагъэщыгъ | Адыгэ Макъ\nПолитикэм ыкIи социальнэ-экономикэм алъэныкъокIэ къэралыгъом зэхъокIыныгъэу щыкIохэрэм ялъытыгъэу гурыт еджапIэхэм яегъэджэн-пIуныгъэ IофкIи фэшъхьаф екIолIакIэхэр къызфагъэфедэнхэ фаеу мэхъу.\nКIэлэцIыкIухэм яуахътэ шIуагъэ къытэу агъэкIоным, нахь чанэу Iофтхьабзэхэм къахэгъэлэжьэгъэнхэм зэхэщакIохэр ыуж итых. Анахьэу социальнэ мэхьанэ зиIэ Iофыгъохэм къыткIэхъухьэрэ лIэужхэр ахэщэгъэнхэр, волонтер движениехэр зэхэщэгъэнхэр анахь шъхьаIэхэм ащыщ.\nВолонтерым инджылызыбзэкIэ «шIоигъоныгъэ зиIэр» къекIы. Ащ пшъэрылъэу зыфигъэуцужьырэр обществэм уишIуагъэ ебгъэкIыныр ары.\nМы аужырэ илъэсхэм тикъэралыгъо волонтер движением зыщиушъомбгъугъэу чанэу Iоф ашIэ. Кощхьэблэ гурыт еджапIэу N 2-м волонтерхэм яотрядэу «Горящие сердца» зыцIэр ахэм зэу ащыщ. Мыщ зэкIэмкIи я 8-рэ классым щеджэрэ нэбгырэ 16 фэдиз хэт. Отрядым изэхэщакIор ыкIи ипащэр кIэлэеджакIохэм якласснэ кIэлэегъаджэу Нажьэ Нэфсэт Аслъан ыпхъур ары.\nКIэлэеджакIохэр ежь яшIоигъоныгъэкIэ социальнэ мэхьанэ зиIэхэ гумэкIыгъохэм ядэгъэзыжьын, чIыопсым, шIэныгъэ ыкIи патриотическэ проектхэм, программэхэм ахэлажьэх. Джащ фэдэу планым къыдыхэлъытагъэу, ТекIоныгъэм и Мафэ фэгъэхьыгъэу лIыхъужъныгъэм иурок, Iофтхьабзэу «Георгиевская ленточка» зыфиIорэм, кIэлэцIыкIухэм якъэухъумэн и Дунэе мафэ ихэгъэунэфыкIын, нэмыкIхэми чанэу ахэлажьэх.\nАнахь Iофтхьэбзэ инэу волонтер ныбжьыкIэхэр зыхэлэжьагъэхэр ныбжьыкIэхэм я Дунэе мафэу Мыекъуапэ щыкIуагъэр ары. Ащ Адыгеим икъалэхэм ыкIи ирайонхэм къарыкIыгъэ нэбгырэ миным ехъу къекIолIагъ. Iофтхьабзэм хахьэу егъэджэн площадкиплIымэ Iоф ашIагъ. Кощхьэблэ гурыт еджапIэу N 2-м икIэлэеджакIохэр площадкэу «Проектирую команду» зыфиIорэм якомандэ къыщагъэлъэгъуагъ. ШIоигъоныгъэ зиIэ командэ зэхэпщэнымкIэ мастер-класс ахэм къагъэлъэгъуагъ.\nВолонтер движением чанэу зэрэхэлажьэхэрэм фэшI АР-м гъэсэныгъэмкIэ ыкIи шIэныгъэхэмкIэ и Министерствэ ирэзэныгъэ тхылъхэр къафагъэшъошагъэх Кощхьэблэ гурыт еджапIэм икIэлэеджакIохэу Кугъот Аминэрэ Мамыхъу Ислъамрэ. Джащ фэдэу АР-м ныбжьыкIэ политикэм зыщегъэушъомбгъугъэным иIахьышIу зэрэхишIыхьэрэм фэшI отрядым ипащэу Н. Нажьэр Щытхъу тхылъкIэ къыхагъэщыгъ.\nАлъэгъугъэм ыкIи зэхахыгъэм гупшысэ гъэнэфагъэхэр аригъэшIыгъэхэу кIэлэцIыкIухэм къагъэзэжьыгъ. КъыткIэхъухьэхэрэр зекIокIэ дэгъухэм афэпIугъэнхэмкIэ волонтер IофшIэным ишIогъэшхо къызэрэкIорэм, ныбжьыкIэхэр ащ зэрэзэфищэхэрэм щэч хэлъэп.


ГъэрекIо Iофэу ашIагъэр зэхэсыгъом щызэфахьысыжьыгъ — Адыгэ макъ\nГъэрекIо Iофэу ашIагъэр зэхэсыгъом щызэфахьысыжьыгъ\nРедактор 21.01.2022 21.01.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nОшIэ-дэмышIэ тхьамыкIагъохэм къыздахьыхэрэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ къэралыгъо системэ зыкIым Адыгэ РеспубликэмкIэ ичIыпIэ подсистемэ 2021-рэ илъэсым Iофэу ышIагъэр республикэм и Правительствэ зычIэт унэм щыкIогъэ зэхэсыгъом тыгъуасэ щызэфахьысыжьыгъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ащ хэлэжьагъ.\nДжащ фэдэу Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу Шъао Аскэр, республикэм и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ КIэрэщэ Анзаур, Адыгеим иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, Урысыем и МЧС Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэ, республикэм и МВД, ресурсхэр аIэкIэзыгъэхьэрэ предприятиехэм, муниципальнэ образованиехэм япащэхэр.\nРеспубликэм ипащэ зэхэсыгъом зэрэщыхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, чIыпIэ подсистемэм иухьазырыныгъэ зыкъегъэIэтыгъэныр хэбзэ къулыкъу пстэуми япшъэрылъ шъхьаIэу щыт.\n«ЦIыфхэри чIыпIэхэри ошIэ-дэмышIэ тхьамыкIагъохэм ащызыухъумэрэ республикэ къулыкъухэм зэдырагъаштэу, зэпыу имыIэу Iоф ашIэн фае. МэшIогъэкIуасэхэми, цIыфхэм якъэгъэнэжьын фэгъэзэгъэ къулыкъухэми фэныкъохэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъур охътэ кIэкIыкIэ арагъэгъотынымкIэ амалхэр зэкIэ зэрахьанхэ фае. Ащ пае джырэ шапхъэхэм адиштэрэ техникэр щыIэн, IофышIэхэм яухьазырныгъи зыкъегъэIэтыгъэн фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, гъэрекIо Адыгеим имэшIогъэкIосэ къулыкъухэми, цIыфхэм якъэгъэнэжьын фэгъэзэгъэ къулыкъухэми аIутхэм япшъэрылъ-\nхэр дэгъоу агъэцэкIагъэх. Республикэм машIоу зыкъыщызыштэрэр процент 38-кIэ къеIыхыгъ. МэшIогъэкIуасэхэми, цIыфхэм якъэгъэнэжьын фэгъэзэгъэ къулыкъухэм ахэтхэми нэбгырэ 426-рэ къагъэнэжьыгъ.\nГъогум епхыгъэ къулыкъухэм, мэшIогъэкIуасэхэм, электрикхэм, хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм яIофышIэхэм акIуачIэ зэдырахьылIэзэ мэзаем осышхоу къесыгъагъэхэм къыздахьыгъэхэр дагъэзыжьынхэ алъэкIыгъ. Ощхышхохэм апкъ къикIыкIэ республикэм имуниципалитетхэм яхэпIи 100-м ехъумэ мэкъуогъум псыр къазыкIаом, къулыкъухэмрэ ведомствэхэмрэ зэдырагъаштэзэ Iофым хэкIыпIэ къыфагъотын алъэкIыгъ. ТхьамыкIагъом зэрар зэрихыгъэхэм апае Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет иIэпэчIэгъэнэ фонд сомэ миллион 1,5-м ехъу къыхагъэкIыгъагъ.\nХьаджэхъу тIокIэ зэжъум дэжь псыхъоу Шъхьэгуащэ зекIо нэбгырищ жъоныгъуакIэм зэрэхэкIодагъэм къытегущыIэзэ КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, ащ фэдэ тхьамыкIагъо нахьыбэрэ къагъэхъужьы хъущтэп.\n«Мы лъэныкъомкIэ цIыфхэм адэгущыIэнхэм мэхьанэшхо иI. ЗекIоным республикэм зыщеушъомбгъу, зызыгъэпсэфынэу Адыгеим къакIохэрэм япчъагъэ хэхъо. ЦIыфхэм загъэпсэфы зыхъукIэ щынагъоу къашъхьарыхьан ылъэкIыщтыр ашIэн фае. Мы лъэныкъом лъэшэу шъунаIэ тежъугъэтынэу сышъолъэIу», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПсыхъохэр нэпкъхэм къадэкIынхэ залъэкIыщт лъэхъаным зыфэгъэхьазырыгъэн зэрэфаеми республикэм и ЛIышъхьэ шъхьафэу анаIэ тыраригъэ-дзагъ. Псыхъохэм якъуладжэхэр игъом гъэкъэбзэнхэ, дамбэхэр гъэпытэгъэнхэ, МЧС-мрэ прогнозхэр къэзышIырэ къулыкъухэмрэ язэдэлэжьэныгъэ гъэлъэшыгъэн зэрэфаер КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ.\nРеспубликэм ипащэхэр Урысыем и МЧС Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIа-пIэ Iут-хэм ясоциальнэ Iофыгъохэм язэшIохынкIэ IэпыIэгъу къаратыным зэрэфэхьазырхэр республикэм и ЛIышъхьэ къыIуагъ. Кощхьэблэ районымкIэ селоу Вольнэм мэшIогъэкIосэ-къэгъэнэжьэкIо подразделениякIэ къыщызэIуахынэу унашъо аштэгъах. МэшIогъэкIосэ къулыкъум иIофышIэхэм ялэжьапкIэ индексацие зэрашIыщт мылъкур мыгъэкIэ къагъотыгъ.\nЦIыфхэр ошIэ-дэмышIэ тхьамыкIагъохэм ащыухъумэгъэнхэмкIэ Iофтхьабзэу зэрахьагъэхэм, чIыпIэ подсистемэм Iофэу ышIагъэм афэгъэхьыгъэ докладхэр Урысыем и МЧС Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэ ипащэу Станислав Илющенкэмрэ граждан зыухъумэжьынымкIэ, ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ Адыгэ Республикэм и Комитет итхьаматэу Вячеслав Лотаковымрэ зэхэсыгъом къыщашIыгъэх.\nКъумпIыл Мурат Iофтхьабзэм икIэух муниципальнэ образованиехэм япащэхэм пшъэрылъ афишIыгъ псэупIэхэм ягъогухэм осыр псынкIэу зэратыраукъэбзыкIыщт муниципальнэ техникэр игъом агъэхьазырынэу. Авариехэр къэхъун зэрилъэкIыщтыр къязыгъэшIэрэ электрон таблохэмрэ тамыгъэхэмрэ къызыфэзгъэфедэрэ шъолъырхэм яопыт къызфагъэфедэн зэрэфаер зэхэсыгъом къыщаIуагъ.\nКъалэхэмрэ районхэмрэ япащэхэм пшъэрылъ афашIыгъ сабыибэ, пенсионер, сэкъатныгъэ зиIэ шъхьэзакъохэр, гъот макIэ зиIэхэр зэрыс унагъохэм машIо къазыкIанэкIэ макъэ къязыгъэIурэ пкъыгъохэр щыгъэуцугъэнхэмкIэ Iофхэр лъагъэкIотэнхэу.\nРеспубликэм ипащэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, республикэм ия 100-рэ илъэс тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм зызщыфагъэхьазырырэ лъэхъаным цIыфхэм щынэгъончъагъэ яIэнымкIэ Iофэу ашIэрэр агъэлъэшын фае.\nПредыдущая Процент 70-м нэсэу ушъагъэх\nСледущая Программэр зэрэпхыращырэр


Къулыкъур зыхьыщтхэр гъогу техьагъэх — Адыгэ макъ\nКъулыкъур зыхьыщтхэр гъогу техьагъэх\nБжыхьэ дзэ дэщыгъом къыдыхэлъытагъэу Урысыем и УIэшыгъэ КIуачIэхэм къулыкъур ащызыхьыщт ныбжьыкIэхэм яапэрэ куп тыгъуасэ гъогу техьагъ.\nКъулыкъушIэ нэбгыри 10 мэфэкI шIыкIэм тетэу агъэкIотагъэх. МэфэкI Iофтхьабзэу АР-м идзэ комиссариат щыкIуагъэм хэлэжьагъэх гъэцэкIэкIо хабзэм, патриотическэ ыкIи общественнэ организациехэм ялIыкIохэр, дзэ къулыкъум иветеранхэр, ны-тыхэр.\nАР-м идзэ комиссариат ипащэу Александр Авериным пэублэ псалъэ къышIызэ къэзэрэугъоигъэхэм шIуфэс къарихыгъ. Мыгъэ Хэгъэгу зэошхор заухыгъэр илъэс 75-рэ зэрэхъугъэм къыдыхэлъытагъэу, дзэ тарихъымкIэ мэхьанэшхо зиIэ я 150-рэ щэрыон дивизиеу Новочеркасскэ дэтым апэрэ купыр зэрагъакIорэр ащ къыхигъэ-щыгъ. Нэужым Александр Авериным къыIотагъ а дивизиер апэу Мыекъуапэ щагъэпсынэу зэрэхъугъэр.\n— Шъуиныбджэгъу, шъушы нахьыжъхэу къулыкъур зыхьи къэкIожьыгъэхэр щысэтехыпIэ шъуфэхъунхэ фае, — къыIуагъ республикэм идзэ комиссар шъхьаIэ ныбжьыкIэхэм закъыфигъазэзэ. — Адыгеим ращыгъэ дзэкIолIхэм тыкъагъэукIытэжьэу къыхэкIыгъэп. Ахэм афэдэу шъори зэрифэшъуашэу, щытхъу хэлъэу тихэгъэгу къэшъуухъумэнэу тышъущэгугъы.\nАдыгэ Республикэм ибзылъфыгъэхэм я Союз итхьаматэу Вэрэкъо Хьалимэт гущыIэр лъигъэкIотагъ.\n— ШъуищыIэныгъэкIэ мэхьанэшхо зиIэ хъугъэ-шIагъэм шъукъекIолIагъ, — къариIуагъ гъогу техьащт къулыкъушIэхэм. — ЛIыгъэрэ щэIагъэрэ шъухэлъэу Уставым къызэриIорэм тетэу джы шъупсэущт. Ащ акъыл ыкIи кIуачIэ ищыкIагъ. Шъуигупсэхэр къышъожэщтых, ахэр зыщышъумыгъэгъупшэх, зэпхыныгъэ адэшъуIыгъ. Щытхъу хэлъэу къулыкъур къэшъухьи, шIурэ дахэрэкIэ къэжъугъэзэжь.\nДжащ фэдэу ныбжьыкIэхэм закъыфэзгъэзагъэхэм ащыщ я 150-рэ дивизием идзэ часть илIыкIоу Евгений Братчиковыр. Хэгъэгум ыпашъхьэ пшъэдэкIыжьэу ахьырэр агъэцэкIэным игъо къэсыгъэу зэрэщытыр ащ хигъэунэфыкIыгъ. Хъулъфыгъэм ишэн-зекIуакIэхэр дзэ къулыкъум псыхьагъэ зэрэщыхъухэрэр Е. Братчиковым къыхигъэщыгъ. Мы мафэм къыщегъэжьагъэу ахэр зэрэдзэкIолIхэр къагурыIозэ, щытхъу хэ-лъэу япшъэрылъхэр зэшIуахынхэу зэрэщытыр агуригъэIуагъ. ХэшыпыкIыгъэ дзэхэм мыхэр зэрахэфагъэхэр къагурыIозэ якомандирхэм ядэIунхэу, зыфэсакъыжьынхэу, зэрэдэкIыгъэхэм фэдэу япсауныгъэ зэщымыкъоу ны-тыхэм къафагъэзэжьынэу къариIуагъ.\nКъулыкъушIэ хъугъэхэм ацIэкIэ къэгущыIагъ МэщфэшIу Салбый. Щытхъу хэлъэу къулыкъур зэрахьыщтымкIэ, къызэращыгугъыхэрэр къызэрагъэшъыпкъэжьыщтымкIэ къэзэрэугъоигъэхэр къыгъэгугъагъэх.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, чъэпыогъум и 1-м бжыхьэ дзэ дэщыгъор Адыгеим щырагъэжьагъ ыкIи ар тыгъэгъазэм\nи 31-м нэс кIощт. Мыгъэрэ бжыхьэ дзэ дэщыгъом унашъоу щыIэмкIэ, Адыгеим щыщ ныбжьыкIэ 510-мэ къулыкъур ахьыщт, хабзэ зэрэхъугъэу, ахэр чIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащэщтых.\nПредыдущая Тарихъ романым техыгъэ фильмыр хьазыр\nСледущая В картинной галере откроется выставка, посвященная 95-летию Национального музея Адыгеи


ШэпхъэшIухэм атетынхэу | Адыгэ Макъ\nУФ-м и Президент и Полномочнэ лIыкIоу Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыIэм дэжь щызэхэщэ-гъэ Советым тыгъуасэ зэхэсыгъо иIагъ. Владимир Устиновым видеоконференцие шIыкIэм тетэу ар зэрищагъ. Щынэгъончъэхэу ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэхэу гъогухэр гъэпсыгъэнхэмкIэ проект шъхьаIэхэр шъолъырым исубъектхэм зэрэщагъэцакIэхэрэр зытегущыIагъэхэм ащыщ. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Премьер-министрэм игуадзэу Сапый Вячеслав, нэмыкIхэри.\nВладимир Устиновым къызэриIуагъэмкIэ, Урысыем икъыблэ щыIэ гъогухэр нахьышIум ылъэныкъокIэ зэхъокIыгъэх. ПроектыкIэхэр ашIых, федеральнэ автомобиль гъогухэр агъэкIэжьых.\n— Тызхэт илъэсым пыкIыгъэ мэзипшIым гъогу хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ проценти 5,8-кIэ нахь макIэ хъугъэ. Ащ дакIоу къыхэзгъэщы сшIоигъу шъолъырым ит гъогухэм язытет дэгъу дэд пIонэу зэрэщымытыр. Шапхъэхэм адимыштэу щыIэр макIэп, — къыIуагъ Владимир Устиновым. — Гъогухэм автомобиль бэдэдэ зэращызэIукIэрэм къыхэкIэу цIыфхэр гумэкIыгъо хэфэх ыкIи дэо тхылъхэр къатхы. Мы щыкIагъэр дэгъэзыжьыгъэ хъуным пае УФ-м и Президент иунашъокIэ мыгъэ къыщегъэжьагъэу щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ гъогухэр гъэпсыгъэнхэмкIэ проектыр тишъолъыр щытэгъэцакIэ.\nУФ-м и Президент и Полномочнэ лIыкIоу Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыIэ Владимир Устиновым шъолъыр пащэхэм къариIуагъ гъогухэр шэпхъэшIухэм адиштэу агъэцэкIэжьынхэм лъыплъэнхэ зэрэфаехэр. Гарантие зиIэхэм джащ фэдэу анаIэ атырагъэтынэу, тэрэзэу амышIыгъэхэр къыхагъэщымэ, гъэцэкIэжьынхэр резыгъэкIокIыгъэ организацием пшъэдэкIэжьыр ыхьын зэрэфаер игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\nАдыгеир пштэмэ, псынкIэу узщызечъэн плъэкIыщт автомобиль гъогухэр республикэм иIэп. Ау республикэ ыкIи межмуниципальнэ мэхьанэ зиIэ гъогухэм яIыгъын мэхьанэшхо раты. Гъогу хъызмэтым ылъэныкъокIэ зэхащэгъэ Iофтхьабзэхэм ягъэцэкIэн сомэ миллиард 1,5-м ехъу щыпэIуагъэхьагъ.\nМы илъэсым шъолъыр мэхьанэ зиIэ гъогу километрэ 67-рэ республикэм щагъэцэкIэжьыгъ, гъогу километрэ 46-мэ къэзыгъэнэфырэ пкъыгъохэр ащагъэуцугъэх, транспорт къэуцупIэ 55-рэ зэтырагъэпсыхьагъ. Транспорт псэолъитIумэ яшIын аухыгъ. Ахэр автомобиль гъогоу «Уляп-Тенгинская» зыфиIорэр ыкIи Мыекъуапэ иурамэу Шэуджэным ыцIэ зыхьырэм илъэмыдж. Джащ фэдэу чIыпIэ мэхьанэ зиIэ гъогухэм ягъэцэкIэжьын лъагъэкIуатэ.


Адыгэ Хэку Таймс: Тхыдэжъмэ къаIуатэрэр шъыпкъэу къычIэкIыжьэу мэхъу.\nТхыдэжъмэ къаIуатэрэр шъыпкъэу къычIэкIыжьэу мэхъу.\nТхыдэхэр шъыпкъэ лъапсэ зиIэ къэбарыхэу шIэныгъэлэжьмэ къыхагъэщы. Археологиер пштэмэ Адыгеим ит чIыпIабэмэ, гущыIэм пае, Iуашъхьэхэм, тхыдэжъ гъэшIэгъонхэр апылъых. Фитыныгъэ радиом и гущыIэгъугъэ хэкум щыщ археологэу Тэу Аслъан къызэриIорэмкIэ, тхыдэжъхэм ежь иIофшIэнкIэ яутэкI зэпыты. Ахэм хэшIышI афыриI.\nТэу Аслъан: ЗэкIэ къызхэкIыгъэр – сицIыкIугъо нэнэжъ дэгъуитIу сиIагъ. Ахэм сакIэрысэу къаIуатэрэм сядэIущтыгъэ. Адыгэмэ тхакIэ яIагъэп шъхьай, адыгэмэ илъэс мин пчъагъэм аугъоигъэр нэжъ-Iужъмэ жэрыIокIэ тагъашIэщтыгъ. Нарт къэбархэм ахэтыгъэ лIыхъужъхэр, хъугъэ-шIагъэхэр къызщыхъугъэхэр сэркIэ псынкIэ къэзгъотыжьыщтмэ. Сыда пIомэ илъэс пчъагъэм археологием сыпылъышъ, дэгъоу сэшIэх.\nТхыдэжъхэм яшъыпкъагъэкIэ сыд къепIолIэн плъэкIыщтыр?\nТэу Аслъан: ИжъкIэ адыгэ чIыгужъым гупчэу иIагъэр тхыдэжъмэ ахэт. Ащ бэмэ гу лъатэрэп. Тхыдэхэм къаIуатэхэрэр шъыпкъэм тетэуи къычIэкIыжьыгъэу сеутэкIыгъ.\nДжырэкIэ джы псэурэ цIыфмэ афэгъэхьыгъэу тхыдэ горэхэр къаIоу уеутэкIыгъа?\nТэу Аслъан: Джырэ лъэхъаным тхыдэжьхэр аусэу сеутэкIыгъэп, ау орэдхэр цIыфхэм джыри афызэхалъхьэх.


ЯтIонэрэ чэзыур аублэщт — Адыгэ макъ\nЯтIонэрэ чэзыур аублэщт\nРедактор 07.06.2021 07.06.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nПетербург щыкIогъэ Дунэе экономическэ форумым Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Урысыем ит «Ingka Centres» зыфиIорэм игенеральнэ пащэу, мыщ хэхьэрэ щэпIэ гупчэхэу «МЕГА» зыцIэхэм ягъэIорышIакIоу София Трофимовамрэ зэдэгущыIэгъу щызэдыряIагъ.\nЗэдэгущыIэгъум джащ фэдэу хэлэжьагъэх компание Купхэу «Ingka» зыфиIоу Урысыем итхэм япащэхэм ясовет итхьаматэу Патрик Антони, АР-м и премьер-министрэ игуадзэу, АР-м иофициальнэ лIыкIоу УФ-м и Президент дэжь щыIэ ТхьакIущынэ Мурат, АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Шэуджэн Заур.\nЗэIукIэгъум зэфэхьысыжьэу фэхъугъэр Адыгэ Республикэмрэ Урысыем щылэжьэрэ «Ingka Centres» зыфиIорэ компание зэхэтымрэ язэзэгъыныгъэу унэгъо щэпIэ гупчэу «МЕГА Адыгея» зыфиIорэм изэтегъэпсыхьан иятIонэрэ чэзыу пхырыщыгъэным фэгъэхьыгъэр ары. Мы проектым иятIонэрэ чэзыу игъэцэкIэн къыхалъхьащт инвестициехэр сомэ миллиард 1,5-рэ хъущт. Ащ нэмыкIэу IофшIэпIэ чIыпIэхэм япчъагъэ проценти 10-м нэсэу ахагъэхъощт.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, апэрэ чэзыур 2017-рэ илъэсыр ары зырагъэжьэгъагъэр. Ащ къыдыхэлъытагъэу тучанэу «Леруа Мерлен» зыфиIорэр нэмыкIхэм ахэушъхьафыкIыгъэу ашIыгъ ыкIи къызэIуахыгъ, инженернэ псэолъакIэхэр агъэпсыгъэх, гъогукIэ ащ екIоу тыралъхьагъ, гъогу зэхэкIыпIакIэхэр ашIыгъэх.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ къыкIигъэтхъыгъ мы проектым мэхьанэу иIэм. Пандемием епхыгъэ экономикэ гумэкIыгъоу къэуцугъэхэм ямылъытыгъэу рес-\nпубликэм ар щыпхыращыщт, зичэзыу Iофыгъохэр инвесторым ригъэкIокIыщтых.\n«Уицыхьэ зытелъы хъущт IофшIэгъоу бэшIагъэу тыздэлажьэу ар щыт. Тыухэсыгъэм изэшIохынкIэ пандемиер пэрыохъу хъугъэп, тизэфыщытыкIэхэр зыфэIорышIэщтхэр дгъэнэфэгъэ кIэухым тыкъызэрэфэкIощтыр ары. Тэлъэгъу шъуикомпание щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ фэIо-фашIэхэр зэраригъэгъотыхэрэр, хэхъоныгъэхэр тапэкIи тшIыщтых. Тэ талъэныкъокIэ IэпыIэгъу шъодгъэгъотыным тыфэхьазыр ыкIи мы проектым ипхырыщынкIэ ищыкIагъэр дгъэцэкIэщт», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМы илъэсым ижъоныгъокIэ мазэ АР-м экономическэ политикэмкIэ и Координационнэ совет унашъо щашIыгъ проектыр анахь шъхьаIэхэм ахалъытэнэу. Ащ къыхэкIэу инвесторым административнэ Iофыгъохэр зэшIуихынхэмкIэ хэбзэ къулыкъухэм яIэпыIэгъу рагъэгъотыщт. Ащ нэмыкIэу компанием инвестиционнэ IофшIэным кIэгъэгушIугъэнымкIэ къэралыгъом къытырэ амалхэр ыгъэфедэнхэ ылъэкIыщт тыгъуасэ зыкIэтхэгъэхэ зэзэгъыныгъэр яIэубытыпIэу.\n«Республикэм икъэралыгъо къулыкъухэм тафэраз IэпыIэгъу къызэрэтагъэкIырэм ыкIи илъэсыбэ хъугъэу тызэрэзэдэлажьэрэм апае. Тицыхьэ телъ «МЕГА Адыгеер» зызэтедгъэпсыхьэкIэ, ащ джыри нахь цIыфыбэ къызэриугъоищтым, аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ щапIэу ыкIи зыгъэпсэфыпIэу бэмэ къыхахызэ зэрашIыщтым», — къыхигъэщыгъ Урысыем щылэжьэрэ «Ingka Centres» игенеральнэ пащэу София Трофимовам.\nIофшIэнхэм ячэзыукIэ гъэцэкIэгъэным къыхиубытэщтых тучанэу «Леруа Мерлен» зыфиIорэр зычIэтыгъэм изэтегъэпсыхьан, инженернэ псэуалъэхэм ягъэкIэжьын, джащ фэдэу зэкIэми зэдагъэфедэрэ чIыпIэхэм, гупчэм итеплъэ язэхъокIын.\n«КъыкIэзгъэтхъын, мы инвестиционнэ проект иныр шIуагъэ къытэу гъэцэкIагъэ хъуным пае Адыгеим ищыкIэгъэ пстэури зэшIуихыщт. Инвесторым зэдэлэжьэныгъэу дытиIагъэри, дытиIэщтри федэу къэнэжьыщт лъэныкъуитIумкIи IофшIэным шIуагъэ къытфихьэу зэрэщытри зэрэдгъэунэфыгъахэм къыхэкIэу», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЩэпIэ гупчэхэу «МЕГА» зыфиIохэрэр — компаниеу «Ingka Centres» зыцIэу Урысыем ит «ИКЕА-м» амыгъэкощырэ имылъку игъэIорышIэнкIэ пшъэдэкIыжь зыхьырэм ипроект. «Ingka Centres-р» компание Зэхэтхэу «Ингка» зыфиIохэрэм ахэхьэ. «Ингкам» «ИКЕА-м» изырызыщэ тучан зэхэтым яхэхъоныгъэ Урысыем щызэшIуехы, «МЕГА» зыцIэ щэпIэ гупчэ 14 щегъэIорышIэ, ахэр Урысыем ишъолъыр анахь ин 12-мэ арытых. «МЕГА» зыцIэ щэпIэ гупчэ пстэуми тучанэу «ИКЕА-р» ахэт.\nПредыдущая IэкIыб къэрал зэзэгъыныгъ\nСледущая Хэхъоныгъэм икъэкIуапI


Экологием иIофыгъохэр къыщаIэтыгъэх | Адыгэ Макъ\nЭкологием иIофыгъохэр къыщаIэтыгъэх\nАвтор: Редакция\t/ 05.12.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nГраждан обществэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ ыкIи цIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ Советэу АР-м и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащагъэм изэхэсыгъо тыгъуасэ Правительствэм и Унэ щыкIуагъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Iофтхьабзэр зэрищагъ.\n— Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим исаугъэтхэр ухъумэгъэнхэр, экологием фэсакъыгъэныр тапэкIэ гухэлъышIухэр тэзыгъэшIхэрэ лъэныкъохэм ащыщ. ЗекIоным зетэгъэушъомбгъу, инвестициехэр къетэщалIэх, шъолъырым иэкономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм тыфэкIо. Пшъэрылъхэр псынкIэу дгъэцэкIэнхэм нахьи тапэкIэ зэрифэшъуашэу республикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм Iоф дэтэшIэ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, гъэлъэшыгъэу къагъэгъунэрэ чIыопс чIыпIэ 18 Адыгеим ит. Республикэм ипроцент 14 ахэм аубыты, ащыщэу тфыр ЮНЕСКО-м испискэ хэтых.\nЭкологием игумэкIыгъохэр зэшIуахызэ экономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм республикэм мэхьанэшхо зэрэщыратырэр Адыгеим и ЛIышъхьэ игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Мыщ фэдэ пшъэрылъ УФ-м и Президент шъолъырхэм къызэрафигъэуцугъэр зэхэсыгъом КъумпIыл Мурат къыщиIуагъ. 2030-рэ илъэсым нэс республикэм социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ Стратегием мыщ фэдэ шIыкIэр къыдэлъытагъ. Ащ къыхэкIэу Адыгеим производствэм иобъектхэр кIэу щашIыхэ зыхъукIэ, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим зэрарэу рахыщтыр къыдалъытэ.\n— Адыгеим ичIыопс къэухъумэгъэным фытегъэпсыхьэгъэ эколого-просветительскэ проектхэр республикэм щызэхэтщэным тыфэхьазыр. Мыщ фэдэ IофшIэнхэм волонтерхэр чанэу къахэтэгъэлажьэх. Ащ ишыхьат «Сохраним корни» зыфиIорэ движениеу блэкIыгъэ илъэсым зэхэтщагъэр. Ащ пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр шъолъырым ичIыопс ибаиныгъэ, культурнэ-тарихъ кIэныр къэухъумэгъэнхэр ары. Мы уахътэм волонтерхэр колхидскэ хэшъаем икъэухъумэн дэлажьэх, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nТыкъэзыуцухьэрэ дунаим исаугъэтхэм язытет зыфэдэр ыкIи ахэр ухъумэгъэнхэмкIэ Iофтхьабзэу Адыгеим щызэхащэхэрэм зэхэсыгъом щатегущыIагъэх. АР-м икультурнэ кIэн къэухъумэгъэнымкIэ ыкIи гъэфедэгъэнымкIэ ГъэIорышIапIэм ипащэу Сергей Колесниковым къызэриIуагъэмкIэ, Урысые Федерацием ыкIи Адыгэ Республикэм я Тхылъ Плъыжьхэм колхидскэ хэшъаер адагъэхьагъ. Ащ икъэухъумэн тишъолъыр мэхьанэшхо щыраты. Ащ ишыхьат «Посади самшит» зыфиIорэ Iофтхьабзэм къыдыхэлъытагъэу Цыцэ мэзхъызмэтшIапIэм хэшъэе чъыг цIыкIу мини 3-м ехъу волонтерхэм зэрэщагъэтIысыгъэр. Чанэу Iоф зыщашIэгъэ илъэсищым къыкIоцI хэшъэе мэз гектари 6 къаухъумэн алъэкIыгъ.\nТишъолъыр къэкIырэ лъэпкъ минитIу фэдиз ит ыкIи псэушъхьэ мин заулэ щэпсэу. Ахэм янахьыбэм Адыгей закъор ары узщаIукIэщтыр.\nУрысые общественнэ организациеу «Всероссийское общество охраны природы» зыфиIорэм и Адыгэ республикэ къутамэ ипащэу Валерий Бринних зэхэсыгъом къыщыгущыIагъ, яIофшIэн зэрэзэхащэрэм игугъу къышIыгъ. ГумэкIыгъохэу непэ зэуалIэхэрэм шъхьэихыгъэу къатегущыIагъ ыкIи ахэм афэхъущтхэ хэкIыпIэхэр зэхэсыгъом щызэрагъэфагъэх.\n2020-рэ илъэсым граждан обществэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ ыкIи цIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ Советэу АР-м и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащагъэм иIофшIэн зэрэригъэкIокIыщтым нэужым тегущыIагъэх, тапэкIэ зыпылъыщтхэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр зыфагъэуцужьыгъэх.\nАпэрэ тхылъыр къыдигъэкIыгъ\nПсихолог ныбжьыкIэу, ау сэнаущыгъэу хэлъым ишIуагъэкIэ цIыфыбэмэ зэлъашIэгъэ Анастасия Корепановам къыдигъэкIыгъэ тхылъым лъэтегъэуцо мы мафэхэм иIагъ.\n23.01.2020 / Комментарии к записи Апэрэ тхылъыр къыдигъэкIыгъ отключены\nЩылэ мазэм и 25-м республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» ия ХХ-рэ зэфэс Мыекъуапэ щыкIощт.\n23.01.2020 / Комментарии к записи КъулыкъушIэхэр яIэпыIэгъух отключены\nПартиеу «Единэ Россием» ишъолъыр къутамэ игъэцэкIэкIо комитет ипащэу АфэшIэгъо Рэмэзан:\n— 2021-рэ илъэсым гурыт еджапIэхэр зэкIэ скорость ин зиIэ интернетым пагъэнэщтых. УФ-м и Президент къызэриIуагъэмкIэ, мыщ фэдэ шIыкIэм ишIуагъэкIэ ыпэкIэ лъыкIотэрэ гъэсэныгъэм ипрограммэхэм кIэлэегъаджэхэри кIэлэеджакIохэри алъыIэсынхэ амал яIэщт, сабый пэпчъ исэнаущыгъэ хэушъхьафыкIыгъэ шIыкIэхэу къэзыгъэлъэгъощтхэр агъэфедэщтых.\n23.01.2020 / Комментарии к записи Партиеу «Единэ Россием» ишъолъыр къутамэ игъэцэкIэкIо комитет ипащэу АфэшIэгъо Рэмэзан: отключены\n2020-рэ илъэсым зыфагъэнэфэщтхэр\nИлъэсэу къихьагъэм аныбжь нэсыгъэу пенсиер зыфа-гъэпсыщтхэр 1964-рэ илъэсым иятIонэрэ илъэсныкъо къэхъугъэ бзылъфыгъэхэмрэ, ахэм аныбжь илъэс 55-рэ мэзи 6-рэ мэхъу, хъулъфыгъэу 1959-рэ илъэсым иятIонэрэ мэзих къэхъугъэхэмрэ, ахэр илъэс 60-рэ мэзи 6-м нэсыщтых.\n23.01.2020 / Комментарии к записи 2020-рэ илъэсым зыфагъэнэфэщтхэр отключены\n2019-рэ илъэсым ашIэгъэ IофшIэным изэфэхьысыжьхэмкIэ ыкIи Урысые печатым и Мафэу щылэ мазэм хагъэунэфыкIыгъэм къыдыхэлъытагъэу республикэм, районхэм къащыдэкIыхэрэ гъэзетхэм, тхылъ тедзапIэхэм, телерадиокомпаниеу «Адыгеим», Мыекъопэ телевидением яIофышIэхэм ащыщхэм тыгъуасэ афэгушIуагъэх.\n23.01.2020 / Комментарии к записи ЯIофшIагъэхэмкIэ къыхагъэщыгъэх отключены\nАпэрэ сабый къызыфэхъугъэхэм аратыщт\nУрысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ илъэс къэс фигъэхьырэ Джэпсалъэу къышIыгъэм ынаIэ зыщытыридзагъэхэм ащыщ демографиер.\n23.01.2020 / Комментарии к записи Апэрэ сабый къызыфэхъугъэхэм аратыщт отключены\nИсэнэхьат шIу елъэгъу\nЗэнэкъокъоу «Новой школе — новые учителя» зыфиIоу республикэм щыкIуагъэм кIэлэегъэджэ 12 хэлэжьагъ. Ахэр район зэфэшъхьафхэм ащыкIуагъэхэ зэнэкъокъухэм къащыхагъэщыгъэхэ кIэлэегъэджэ ныбжьыкIэхэу илъэси 3-м шIомыкIыгъэу Iоф зышIэхэрэр арых.\n23.01.2020 / Комментарии к записи Исэнэхьат шIу елъэгъу отключены\nКуп зекIоным зеушъомбгъу\nЗекIо порталэу ТурСтатым авторскэ турхэр щызэхэпщэнхэм тегъэпсыхьэгъэ чIыпIэу Урысыем иIэхэр къыгъэнэфагъэх. Ахэм ащыщых Краснодар краир, Къырым, Алтай, Адыгеир, Байкал (Иркутскэ хэкумрэ Бурятиемрэ), Карелиер, Ставрополь краир, Къэрэщэе-Щэрджэсыр, Къэбэртэе-Бэлъкъарыр, нэмыкIхэри.\n23.01.2020 / Комментарии к записи Куп зекIоным зеушъомбгъу отключены\nУрысые Федерацием и Президент иунашъоу N 327-у бэдзэогъум и 8-м, 2019-рэ илъэсым къыдэкIыгъэм 2020-рэ илъэсыр УрысыемкIэ шIэжьым ыкIи дзэ щытхъум я Илъэсэу щыгъэнэфагъ.\n23.01.2020 / Комментарии к записи АфимыкIыкIыгъэ Ленинград отключены\nIофшIэгъу уахътэр агъэнэфагъ\nУФ-м транспортымкIэ и Министерствэ иунашъоу «IофшIэгъу уахътэм ыкIи водительхэм языгъэпсэфыгъо уахътэ зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэр» зыфиIорэм 2019-рэ илъэсым шэкIогъум и 19-м кIуачIэ иIэ хъугъэ.\n23.01.2020 / Комментарии к записи IофшIэгъу уахътэр агъэнэфагъ отключены


ЯшIушIагъэ лъагъэкIотэщт — Адыгэ макъ\nРедактор 19.12.2019 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nРеспубликэм и Премьер-министрэу Александр Наролиныр ти ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ Лъэпкъ театрэм щыкIорэ зэIукIэгъум хэлажьэхэрэм къафэгушIуагъ, илъэс IофшIэгъур хъугъэ- шIагъэхэмкIэ баеу зэрэщытыгъэр хигъэунэфыкIыгъ.\nЛъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ зыхьырэр Дунэе фестивалэу «Кавказский меловой кругым», Грознэм щыкIогъэ фестивалэу «Федерацием», «Гъунапкъэ зимыIэ сценэр» зыфиIоу Владикавказ щызэхащагъэм, фэшъхьафхэм ахэлэжьагъ.\nУрысые Iофтхьабзэу «Театральнэ марафоным» республикэм итеатрэхэм яспектаклэхэм ащыщхэм яедзыгъохэр къыщагъэлъэгъуагъэх.\nЛъэпкъ театрэу И. Цэим ыцIэ зыхьырэр, Камернэ музыкальнэ театрэу А. Хьанэхъум ыцIэ зыхьырэр, Урысые къэралыгъо драматическэ театрэу А. Пушкиным ыцIэ зыхьырэр, нысхъапэхэм ятеатрэу «Дышъэ къошыныр», Тэхъутэмыкъое районым иныбжьыкIэ театрэу М. Ахэджагом ыцIэ зыхьырэр, Адыгэ къэралыгъо университетым истудентхэм ямузыкальнэ театрэу «Арт-Ритоныр» пчыхьэзэхахьэм къырагъэблэгъагъэх, яIофшIагъэхэм къатегущыIагъэх.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат иунашъокIэ щытхъуцIэхэр къызыфаусыгъэхэ Сихъу Рэмэзан, Нэгъой Инвер, Ахъмэт Артур, Владислав Верещако, Давид Манакьян, нэмыкIхэм Александр Наролиныр афэгушIуагъ, ятхылъхэр аритыжьыгъ.\nРэзэныгъэ тхылъхэр зыфагъэшъошагъэхэм ащыщых Ацумыжъ Сарэ, Бэрзэдж Светланэ, Бэгъушъэ Анзор, Нэгъой Асыет, Зинаида Олейниковар, нэмыкIхэри.\nРеспубликэм и Парламент идепутатэу Александр Лобода, Адыгеим культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ зэхахьэм къыщыгущыIагъэх, театрэхэм яIофышIэхэм афэгушIуагъэх.\nАдыгеим итеатрэхэм япащэхэу ХьакIэгъогъу Къэсэй, Сулейманов Юныс, Сихъу Станислав, фэшъхьафхэм пчыхьэзэхахьэм къыщаIуагъ яIофшIэн зэрэлъагъэкIотэщтыр.\nУрысыем итеатрэхэм яIофышIэхэм я Союз икъутамэу Адыгэ Республикэм щыIэм итхьаматэу, Урысыем изаслуженнэ артистэу, Адыгеим инароднэ артистэу Зыхьэ Заурбый театрэм и Илъэс Урысыем зэрэщыкIуагъэм мэхьэнэ ин ритыгъ. Адыгеим итеатрэхэм хэхъоныгъэу ашIырэр щыIэныгъэм къызэрэщылъагъорэр къыхигъэщыгъ.\nЛъэпкъ театрэу И. Цэим ыцIэ зыхьырэм ихудожественнэ пащэ игуадзэу Исуп Аслъан пчыхьэзэхахьэр зэрищагъ. ЗэIукIэгъум хэлэжьагъэхэм, зэхэщакIохэм зэрафэразэр къыIуагъ.\nТеатрэр тищыIэныгъэ щыщ, ащ ишIушIагъэ тегъэгушхо.\nПредыдущая Дышъэр къыхьыгъ


«НАЛМЭСЫР» ЛЪЭПКЪХЭМ КЪАФЭШЪО\n— «Налмэсым» июбилей, Адыгэ Республикэр илъэс 25-рэ зэрэхъугъэм тизэхахьэхэр афэгъэхьыгъэх, — къеIуатэ Хъоджэе Аслъан. — Тилъэпкъ искусствэ зэрэбаир, адыгэхэм яфольклор, шэн-хабзэхэр зэпхыгъэхэу цIыфхэм къядгъэлъэгъущтых.\n— Пчыхьэзэхахьэхэр гъэшIэгъон зэрэхъущтхэр тэшIэ. «Налмэсым» илъэс зэфэшъхьафхэм хэтыгъэхэм сыда къяшъуIощтыр?\n— Непэ щытхъоу тфаIорэр къэзымылэжьыгъэхэр бэ мэхъух, 1936-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу «Налмэсым» къыкIугъэ гъогур шIукIэ тыгу илъ. Тинахьыжъ лъапIэхэр щысэшIу тфэхъух, концертхэм къядгъэблэгъагъэх.\n— IофшIэныр лъыбгъэкIотэным фэшI кадрэхэм ялъытыгъэр къыхэдгъэщы тшIоигъу.\n— Тэр-тэрэу дгъэхьазырыгъэ кадрэхэр арых «Налмэсым» къыщышъохэрэр, оркестрэм хэтхэр. Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ иколледжэу У. Тхьабысымэм ыцIэ зыхьырэм щеджэрэ ныбжьыкIэхэм, ансамблэу «Мыекъуапэ инэфылъэхэм» защызыгъасэхэрэм «Налмэсыр» яжэ. Колледжым ипащэу Хьэпэе Замирэ, Правительствэм тафэраз.ТищыкIэгъэ кадрэхэр Адыгеим щытэгъотых.\n— КъэшъуакIо хъущтхэр езыгъаджэхэрэр къытэпIуагъэгоп.\n— Ахэр искусствэм ицIыфых. «Налмэсым» илъэсыбэрэ хэтыгъэхэр тиIэпыIэгъушIух.\n— Адыгэ шъуашэр щы-гъэу пчэгум къыщышъо-рэм исэнэхьаткIэ къыгъэ-лъэгъон ылъэкIыщтым тытегъэгущыIэба.\n— Лъэпкъ шъуашэр къешIэкIыгъэу, пчэгум дахэу къихьаным ыпэкIэ артистым лъэпкъ шэн-хабзэхэр зэрегъашIэх, тарихъым къыпкъырыкIызэ щыIэныгъэу тызыхэтым гукIэ къекIуалIэ. Арышъ, шъуашэр зыщыолъэ къодыекIэ искусствэм изехьакIо, артист ухъущтэу слъытэрэп. «Налмэсыр» унагъом фэтэгъадэ. Сабыим фэдэу къэшъуакIом улъыплъэн, бгъэсэн фае. ШIу фапшIи уигъогу къытепщагъэр щыIэныгъэм къыщыотэжьыщт.\n— Шъуикъашъохэр цIыфхэм къагурыIохэу олъытэба?\n— УпчIэр кIэлэцIыкIухэм, нахь ныбжьыкIаIохэм афэгъэхьыгъэу къысщэхъу. КъашъомкIэ къэпIуатэрэр залъэгъукIэ, гупшысэ хэхыгъэхэр ашIых. Псэ зыпыт къашъом щыIэныгъэм ухищэщт, ошъогу къаргъом зыфэпщэйзэ чыжьэу уигъэплъэщт. Тыгъэм инэбзыйхэу къэшIэтыхэрэм лъэпкъ шэн-хабзэхэр ахэплъагъохэу къызыщыбгъэхъузэ уигушъхьэ кIуачIэ зебгъэIэтыщт.\n— Къэшъо пчъагъэу «Налмэсым» къы-шIырэр къэлъытэгъо-шIоп. Репертуарым зэхъокIыныгъэ фэшъушIыщта?\n— Зы чIыпIэ титыщтэп, тылъыхъощт, нахьышIур къыхэтхыщт. УпчIэм иджэуап гъэзетеджэхэм тэрэзэу къагурыIо сшIоигъу. 1990-рэ илъэсхэм «Налмэсым» репертуарэу иIагъэм къыфэдгъэзэжьын, ащ диштэу концерт шъхьаф зэхэтщэн тимурад. Непэрэ уахътэр къэзыгъэлъэгъорэ къашъохэмрэ ансамблэм итарихърэ яхьылIэгъэ концертхэр зэфэшъхьафхэу щытыщтых.\n— 2017-рэ илъэсым кIэу жъугъэуцугъэ къашъохэр къэжъугъэлъэгъощтхэу зэ къысэпIогъагъ.\n— Ар тигухэлъ шъхьаIэмэ ащыщ. Циркым иартистхэр тиконцертхэм ахэдгъэлажьэхэу къыхэкIыгъ. Лъэхъаным дед-гъаштэзэ кIэм тылъыхъущт. Тифольклор къыхэтхыщтым гъунэ иIэп.\n— Аслъан, шIэныгъэ лъапсэ къашъо пэпчъ зэрэфэшъушIырэр сэшIэ. УпчIэжьэгъухэр шъуиIэха?\n— ШIэныгъэлэжьэу Пащтэ Мадинэ ишIушIагъэ тегъэгушхо. Къашъохэр дгъэуцунхэм фэшI лъэпкъ гупшысэр зэрэщыпхырытщыщтым тызэдегупшысэ. Искусствэм ицIыфхэр тиныбджэгъушIух. Къашъохэр къызыхэтхыщтхэр тиIэх.\n— Тигъэзетеджэхэм ащыщхэр телефонкIэ къытфытеох, редакцием къэкIуагъэхэри къахэкIыгъэх. «Адыгэ уджхэр» зэкIэми къагурыIорэп, шъуашэхэр зэрэзэфэмыдэхэм егъэгумэкIых.\n— Нурбый, ари упчIэ дэгъу. Адыгэхэм нахьыпэкIэ уджым фэгъэхьыгъэ къашъохэр къашIыхэ зыхъукIэ, шъуашэу ащыгъыр зэфэдагъэп. Купищэу гощыгъэхэу къэтэшIы, кIэухым я 4-рэ къашъоу къэтшIырэм шъуашэу ащыгъыр зэфэдэу тэгъэпсы. Къашъор агу рихьырэба?\n— АшIогъэшIэгъон. Артистхэр нэгушIохэу пчэгум щэуджых, лъэпкъ искусствэр агъэдахэ.\n— Уджхэм ямызакъоу, нэмыкI къашъохэри дгъэуцущтых.\n— Къыблэм, Темыр Кавказым шъуиконцертхэр джырэблагъэ ащыкIуагъэх. Джыри гъогу шъутехьащтба?\n— Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Чэчэным, Темыр Осетием, нэмыкIхэм тащыIагъ. Къэрэщэе-Щэрджэсым тырагъэблагъэ, шэкIогъум и 30-м Краснодар тиконцерт щыкIощт. Пчыхьэзэхахьэхэм лъэпкъым итарихъ, Адыгэ Республикэм ихэхъоныгъэхэр къащытэгъэлъагъох. Мамыр псэукIэм тызэрэзэфищэрэр, лъэпкъхэм язэпхыныгъэ зэрэдгъэпытэрэр тизэхахьэхэм къащыхэтэгъэщых.\n— Мэшэлахь, тIысыпIэ 61-рэ зиIэ автобус къышъуфащэфыгъ. Гъогу чыжьэ шъутехьаныр къышъомыхьылъэкIэу тэлъытэ.\n— Тиреспубликэ и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан, Правительствэмрэ Парламентымрэ «тхьашъуегъэпсэу» гъэзетымкIи ятэIожьы. «Налмэсым» Унэшхо иI, Iоф пшIэщтмэ, хъопсагъо. Автобус дахэ къытфащэфыгъ, ау ащ тезэгъыгорэп. Джыри зы автобус зэдгъэгъотыщт. УзэрэзекIощт шIыкIэм уегупшысэ зыхъукIэ, амалхэри къыдэплъытэнхэ фае.\n— ШэкIогъум и 25 — 26-м щыIэщт концертхэм яхьылIэгъэ гупшысэхэмкIэ тизэдэгущыIэгъу тыухы сшIоигъу.\n— Апэрэ пчыхьэм «Налмэсым» нахьыпэкIэ хэтыгъэхэр, лъэпкъ искусствэм зиIахьышIу хэзышIыхьагъэхэр, республикэм ипащэхэр къедгъэблэгъагъэх. Тиартистхэм щытхъуцIэхэр къафаусыщтых, гущыIэ фабэхэр афаIощтых. Концертыр гъэшIэгъон хъунэу сэлъытэ. ШэкIогъум и 26-м нахь игъэкIотыгъэу тыуджыщт, цIыфхэр дгъэгушIощтых. IэкIыб къэралыгъохэм, къош республикэхэм, крайхэм къарыкIыгъэхэр типчыхьэзэхахьэхэм къяжэх, ар лъэшэу тигуапэ.\n— ШъуикъашъохэмкIэ лъэпкъ искусствэр нахь лъагэу шъуIэтынэу, бэрэ тыжъугъэгушIонэу шъуфэтэIо.\nСурэтхэм арытхэр: Хъоджэе Аслъан, «Налмэсыр» къэшъо.


Адыгеим и ЛIышъхьэ Картонтарэм щыIагъ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Картонтарэм щыIагъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Картонтарэм» тыгъуасэ щыIагъ. Предприятием тапэкIэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ амалэу IэкIэлъхэм, проектыкIэу иIэхэм защигъэгъозагъ, джащ фэдэу IофышIэхэм санитарнэ шапхъэхэр зэрагъэцакIэхэрэр зэригъэлъэгъугъ.\nУрысыем и Къыблэ пэрытныгъэ щызыIыгъ предприятиехэм ащыщэу Картонтарэм мы илъэсым июбилей хигъэунэфыкIыгъ. Тхьапэм хэшIыкIыгъэ продукциеу къыдигъэкIырэр шэпхъэшIухэм адештэ.\nКартонтарэм игъэцэкIэкIо пащэу Сергей Погодиным къызэриIуагъэмкIэ, непэ предприятием нэбгырэ 550-рэ щэлажьэ, ягурыт лэжьапкIэ сомэ мин 50-м ехъу. Коронавирусым илъэхъан IофшIэпIэ чIыпIэхэр къызэтырагъэнагъэх ыкIи пшъэрылъхэр зэкIэ агъэцэкIагъэх. БлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ мы мэзитфым къыдагъэкIыгъэр проценти 3 — 4-кIэ нахьыбэ хъугъэ.\nПредприятием ипащэхэм ыкIи иIофышIэхэм псауныгъэ пытэ яIэу, гъэхъагъэхэр ашIыхэзэ ыпэкIэ лъыкIотэнхэу, ягухэлъхэр къадэхъунхэу республикэм ипащэ афэлъэIуагъ.\n— «Картонтарэр республикэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ предприятиехэм ащыщ. IофшIэным изэхэщэнкIэ мыщ екIолIакIэхэр къыщагъотых, ащ дакIоу къулыкъушIэхэр зэрифэшъуашэу агъашIох, къыхагъэщых. ТапэкIи къэгъэлъэгъонышIухэр зэрэшъуиIэщтхэм, социальнэ проектхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэм шъузэрэпылъыщтым сицыхьэ телъ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЦеххэм ыкIи навигацием исистемэ Iоф зэрашIэрэр Адыгеим и ЛIышъхьэ зэригъэлъэгъугъ. ШIокI имыIэу санитарнэ шапхъэхэр зэрагъэцакIэхэрэр предприятием ипащэхэм къыхагъэщыгъ. Зэпахырэ узыр къызежьагъэм щыублагъэу мафэ къэс къулыкъушIэхэм ятемпературэ ауплъэкIу, нэмыкI шапхъэхэр агъэцэкIэнхэм анаIэ тет.\n«Экономикэр къежьэжьыным тэркIэ мэхьанэшхо иI. Бизнес цIыкIум ыкIи гурытым IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ УФ-м и Правительствэ бэдэд ышIэрэр. А зэкIэри зыфэгъэхьыгъэр экономикэр зыпкъ игъэуцожьыгъэныр ары. Непэ тыкъыздэкIогъэ предприятием иIофшIэн къызэтыригъэуцуагъэп, икъэгъэлъэгъонхэми ахигъэхъон ылъэкIыгъ. Коронавирусым зиушъомбгъуным ищынагъо нахь макIэ шIыгъэнымкIэ амал пстэури IэкIэлъ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.


ШышъхьаIум и 16-ым КIэрэщэ Темботрэ Тхьабысымэ Умарэрэ къызыхъугъэхэ маф »\nСССР-ым ыкIи Адыгеем якъэралыгъо тынхэр къызфагъэшъошагъэу Адыгэ Республикэм народнэ тхакIоу КIэрэщэ Темботрэ, РСФСР-ым народнэ артистэу, композиторэу Тхьабысымэ Умарэрэ шышъхьаIум и 16-ыр къызыхъугъэхэ маф.\nКIэрэщэ Тембот адыгэ литературэм лъапсэ фэзышIыгъэ тхакIу, Тхьабысымэ Умарэ ыусыгъэ мэкъамэхэр лъэпкъ орэд шъыпкъэ хъужьыгъэх.\nАпэрэ адыгэ роман зытхыгъэу, хэку гъэзетым иапэрэ редакторыгъэу КIэрэщэ Тембот 1902 илъэсым Кощхьаблэ къыщыхъугъ. ШIэныгъэ куухэр ащ зэригъэгъотыгъэх ыкIи илъэпкъ, ихэку ренэу фэлэжьагъ. ШIэныгъ ушэтын институтым ипащэуи Iоф ышIагъ.\n1925-рэ илъэсым щегъэжьагъэу итхыгъэхэр къыхеутых. Иапэрэ рассказэу «Аркъ» зыфиIорэр тхылъ шъхьафэу къыдэкIыгъ.\n«Щамбуль», «Насыпым игъогу», «Шыу закъу», «Шапсыгъэ пшъашъ», «Куко», - романэу, повестеу, рассказэу КIэрэщэ Тембот ытхыгъэмкIэ адыгэ лъэпкъым итарихъ, ишэн-хабзэхэр, икультурэ зэбгъэшIэнхэ плъэкIыщт.\nТхьабысымэ Умарэ 1919-рэ илъэсым къуаджэу Фэдз къыщыхъугъ. КIэрэщэ Тембот адыгэ литературэм лъапсэ фишIыгъэмэ, джырэ адыгэ музыкальнэ искусствэм Тхьабысымэ Умар илъэгъохэщ. Ащ ытхыгъэхэр зэкIэ лъэпкъым ешIэх, къеIох.\nАдыгэ Республикэм игимн имэкъамэ Тхьабысымэ Умарэ ыусыгъ. Орэдышъэ пчъагъэ ащ илъэпкъ къыфигъэнагъ.\nИскусствэмкIэ республикэ колледжым Тхьабысымэ Умарэ ыцIэ ехьы. Гуманитар ушэтынхэмкIэ республикэ институтым КIэрэщэ Тембот ыцIэ фаусыгъ. ТхэкIошхом илитературнэ музей зыщпэущтыгъэ унэм щэлажьэ.\nАдыгеим ирадио икъэбар\nОпубликовал admin, 16-08-2016, 23:21. Просмотров: 1246\n– Адыгэ Республикэм илъэпкъ театрэ ия 74-рэ IофшIэгъу лъэхъан зэфишIыжьыжьыгъ


Программэм къыдыхэлъытагъэу — Адыгэ макъ\nРедактор 05.03.2021 05.03.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМыекъуапэ икIэлэцIыкIу поликлиникэ чIэтынэу унакIэу ашIыгъэр тыгъуасэ мэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъ.\nАР-м социальнэ ыкIи экономикэ хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ хэушъхьафыкIыгъэ программэм къыдыхэлъытагъэу ар ашIыгъ, нэбгырэ 1100-рэ зы мафэм аштэным фытегъэпсыхьагъ.\nАщ икъызэIухын фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, кIэлэцIыкIухэм япсауныгъэ лъыплъэрэ Лъэпкъ медицинэ ушэтыпIэ Гупчэм ипащэу Андрей Фисенкэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, Парламентым идепутатхэр, медицинэ учреждениехэм япащэхэр.\nАР-м и ЛIышъхьэ кIэлэцIыкIухэм зыщяIазэхэрэ учреждением IофшIэкIэ амал тэрэзхэр иIэ зэрэхъугъэр УФ-м и Президентэу Владимир Путиным истратегическэ гухэлъхэм медицинэ IэпыIэгъур нахьышIу шIыгъэным фытегъэпсыхьагъэу къащыдэлъытагъэхэм япхырыщынкIэ джыри зы лъэбэкъушIоу зэрэщытыр къыхигъэщыгъ.\nМыекъопэ кIэлэцIыкIу поликлиникэм зегъэушъомбгъугъэныр ыкIи IофшIэкIэ амал тэрэзхэр етыгъэнхэр бэшIагъэу ищыкIэгъагъэх. Ар къалэм ирайонэу «Маякым» хэт унэхэм ащыщ иапэрэ къат чIэтыгъ ыкIи анахьыбэу псэупIэхэр зыщашIыхэрэ районым исхэм яфэIо-фашIэхэр ыгъэцакIэщтыгъэх. УФ-м и Президент кIэщакIо зыфэхъугъэ лъэпкъ проектхэм ащыщэу «Демография» зыфиIорэм ишIуагъэкIэ кIэлэцIыкIоу къэхъурэм ипчъагъэ хэхъуагъ. А зэпстэумэ апкъ къикIэу республикэм ипащэхэм поликлиникэр унакIэм кIожьынышъ, лъэхъаным диштэрэ оборудованиеу ищыкIагъэр зэкIэ чIагъэуцонэу рахъухьагъ. ХэушъхьафыкIыгъэ программэм къыдыхэлъытагъэу ащ сомэ миллиони 180-рэ пэIуагъэхьагъ.\nУнакIэм щылажьэхэрэм IофшIэкIэ амал тэрэзхэр яIэнхэмкIэ, кIэлэцIыкIоу къыращалIэхэрэм ашIогупсэфынымкIэ ящыкIагъэр зэкIэ хэт. НахьыпэкIэ нэмыкI учреждениехэм якIолIэнхэ фаеу зыфэхъущтыгъэ фэIо-фашIэхэм ащыщыбэхэр джы мыщ щагъэцэкIэнхэу рагъэжьагъ, кIэлэцIыкIухэм япсауныгъэ изытет зэрауплъэкIун фэе оборудованиехэр зэкIэри яIэх, сабый къэхъугъакIэхэр янэхэм зыщагъэшхэщтхэ кабинет хэушъхьафыкIыгъэу хэт.\nЦIыфхэмкIэ Iэрыфэгъуным пае, анахьыбэу зыщыпсэухэрэ районэу Черемушкэм унакIэр щашIыгъ, блэкIыгъэ илъэсым къызэIуахыгъэ медицинэ гупчакIэм къыгуагъэуцуагъ. Программэм ишIуагъэкIэ ащ фэдэу медицинэ учреждение зэхэтхэр цIыфыбэ зыщыпсэурэ районым иIэ хъугъэ.\n— Федеральнэ гупчэм ишIушIагъэкIэ Адыгеим хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ программэр блэкIыгъэ илъэсым ежьагъ. КIэлэцIыкIу поликлиникэр ащ къыдыхэлъытэгъэ проектэу ухыгъэ хъугъэхэм зэу ащыщ. Медицинэ IэпыIэгъур нахьышIу шIыгъэным фытегъэпсыхьагъэу зэшIотхырэр нэрылъэгъу ащ къешIых. УФ-м и Президент, Правительствэм, тикураторэу УФ-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ, нэмыкIэу программэм игъэпсын дэлэжьагъэхэм, тишъолъыр хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ мэхьэнэшхо зиIэу кIэщакIо тызыфэхъугъэхэм къадезгъэштагъэхэм тафэраз, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nДжащ фэдэу КъумпIыл Мурат УФ-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерстви, нэмыкI ведомствэхэми IэпыIэгъоу къатырэм фэшI лъэшэу зэрафэразэхэм, тапэкIи кадрэхэм ягъэхьазырынкIэ, лъэхъаным къыздихьыгъэ IэзакIэхэр пхырыщыгъэнхэмкIэ Iоф зэдашIэным зэрэщыгугъыхэрэм къыкIигъэтхъыгъ.\nАндрей Фисенкэм Адыгеим ипедиатрическэ къулыкъу иIофшIэн зэрэзэхэщагъэм осэ ин къыфишIыгъ. КIэлэцIыкIу къэхъугъакIэу лIэжьырэм ипчъагъэ къызэреIыхыгъэм ар къеушыхьаты. Зы илъэскIэ сабыеу зыпсэ къагъэнэжьыхэрэм япчъагъэ хэпшIыкIэу зыхахъом, ащкIэ Адыгеим къэралыгъом я 6-рэ чIыпIэр щиубытыгъ.\nМы лъэныкъомкIэ Iофхэр джыри нахьышIу шIыгъэнхэм пае АР-м и ЛIышъхьэ псауныгъэм икъэухъумэнкIэ Министерствэмрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетымрэ кIэлэцIыкIухэм япсауныгъэ лъыплъэрэ Лъэпкъ медицинэ ушэтыпIэ Гупчэм Iоф зэрэдашIэщтым зэдытегущыIэнхэу пшъэрылъ афишIыгъ.\n— Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм тигухэлъхэм зэхъокIыныгъэхэр къафишIыгъэх, ащ дакIоуи зы чIыпIэ тыкъыригъэкощыкIыгъ. Охътэ кIэкIым зэшIохыгъэн фаер итхъухьэщтыгъ, госпитальхэр къызэIутхыщтыгъэх, къызэузыхэрэм япчъагъэ нахь макIэ хъуным тыфэбэнагъ, оборудованиякIэхэр, Iэзэгъу уцхэр къэтщэфыгъэх. Ащ федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къахэхыгъэ мылъкуи, мыбюджет ахъщи апэIухьагъ. Ау медицинэм иIофышIэхэр IэпыIэгъу къытфэхъухэмэ ары псауныгъэм икъэухъумэн исистемэ игъэкIэжьынкIэ зэшIотхырэ пстэуми шIуагъэ къызатыщтыр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПоликлиникэм иврач шъхьаIэу Нурия Швецовам кIэлэцIыкIухэм медицинэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным пае амалышIухэр къызэрэратыгъэхэм фэшI республикэм ипащэхэм «тхьашъуегъэпсэу» къариIуагъ. НахьыпэкIэ врачхэм сменищэу Iоф ашIэщтыгъэмэ, джы сменитIукIэ яIофшIэн зэшIуахын алъэкIынэу хъугъэ.\nКъумпIыл Мурат псауныгъэм икъэухъумэн исистемэ хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ хэушъхьафыкIыгъэ программэм, лъэпкъ проектэу «Псауныгъ» зыфиIорэм, нэмыкIхэм къадыхэлъытагъэхэм япхырыщын зэрэлъагъэкIотэщтым къыкIигъэтхъыгъ. Анахьэу кIэлэцIыкIухэм япсауныгъэ изэтегъэуцожьын пылъ къулыкъур къыхигъэщыгъ. КIэлэцIыкIухэм медицинэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным фытегъэпсыхьагъэу шъолъыр проекти республикэм щыпхыращы. Ащ нэмыкIэу «Детское здравоохранение» зыфиIорэ программэм къыдыхэлъытагъэу кIэлэцIыкIу поликлиникэхэм апае оборудование блэкIыгъэ илъэсым къащэфыгъ. Ащ пстэумкIи сомэ миллион 50 пэIуагъэхьагъ.\nПредыдущая «Псэуалъэу тшIырэ пстэуми къоджэдэсхэм шIуагъэ къафахьын фае»\nСледущая Владимир Путин поддержал предложение «Единой России» об участии волонтеров в политике


Автор Тема: Альбомы, монетники и листы для монет, Монетники от 90р., листы от 19р. (Прочитано 23615 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (94.46 кБ, 500x500 - просмотрено 278 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (37.4 кБ, 500x500 - просмотрено 253 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (16.91 кБ, 1024x273 - просмотрено 144 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (54.31 кБ, 500x500 - просмотрено 147 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (15.6 кБ, 500x500 - просмотрено 136 раз.)


Проектхэм ягъэцэкIэн зэрэлъыкIуатэрэр зэригъэлъэгъугъ — Адыгэ макъ\nПроектхэм ягъэцэкIэн зэрэлъыкIуатэрэр зэригъэлъэгъугъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Шэуджэн районым зыщэIэм къэралыгъо программэу «Къоджэ чIыпIэхэм хэхъоныгъэ ашIыныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу ашIырэ псэолъэ заулэм аIухьагъ.\nАхэм ащыщых игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр зыщыкIохэрэ къуаджэу Джыракъые дэт гурыт еджапIэмрэ фельдшер-мамыку IэзапIэмрэ. Гъэсэныгъэм иучреждение изэтегъэпсыхьан сомэ миллион 13 фэдиз пэIуагъэхьащт. А мылъкумкIэ инженернэ коммуникациехэр зэкIэ зэблахъущтых, спортзалыр, кабинетхэр агъэцэкIэжьыщтых, еджапIэм ыкIоцI агъэкIэжьыщт. Республикэм ипащэ гъэцэкIэжьынхэр зэрэлъыкIуатэхэрэр зэригъэлъэгъугъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу IофшIэнхэм япроцент 60 фэдизыр агъэцэкIагъ, илъэсэу тызыхэтым ичъэпыогъу мазэ ехъулIэу пстэури аухынэу агъэнафэ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзауррэ район администрацием ипащэу Аулъэ Рэщыдрэ пшъэрылъ афишIыгъ IофшIэнхэм ягъэцэкIэн пылъ уахътэм шIомыкIынхэм ыкIи ахэр шэпхъэшIухэм адиштэу зэшIохыгъэнхэм лъыплъэнхэу.\nКъуаджэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ псэуалъэхэм зэу ащыщ фельдшер-мамыку IэзапIэр. Мыщ игъэцэкIэжьын сомэ миллиони 4-м ехъу пэIуагъэхьащт. Адыгеим псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем къызэриIуагъэмкIэ, агъэнэфэгъэ пIалъэм нахьыжьэу (шышъхьэIум ыкIэм) объектыр атын гухэлъ щыI.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ гъэцэкIэжьынхэм уасэ афишIыгъ, подряднэ организацием ипащэ гущыIэгъу фэхъугъ. ЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ программэм къыдыхэлъытэгъэ пстэури шIокI имыIэу гъэцэкIэгъэн, ахъщэу къаIэкIахьэрэр игъом агъэфедэн зэрэфаер къыхигъэщыгъ. Къуаджэм щыпсэурэ цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэнымкIэ къэгъэлъэгъон гъэнэфагъэхэм акIэхьанхэ зэрэфаер хигъэунэфыкIыгъ. АщкIэ профильнэ министерствэм пшъэрылъхэр фишIыгъэх.\nДжащ фэдэу республикэм ипащэ Шэуджэн район гупчэ сымэджэщым къыфащэфыгъэ санитарнэ автомобильхэр зэригъэлъэгъугъэх. Къэралыгъо программэу «Къоджэ чIыпIэхэм хэхъоныгъэ ашIыныр» зыфиIорэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу ахэр къаIэкIэхьагъэх. Шъолъырым имуниципалитетхэм апае мыщ фэдэ машинэ 16 къащэфыгъ, ащ сомэ миллион 17-м ехъу тефагъ. Автомобили 3-р Шэуджэн районым ратыгъ.\n— Адыгеим, къуаджэм щыпсэухэрэм, псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу шIыгъэнымкIэ, анахьэу псауныгъэр къэухъумэгъэным епхыгъэхэ лъэныкъохэмкIэ, пшъэрылъхэм ягъэцэкIэн лъытэгъэкIуатэ. Медицинэ автопаркым игъэкIэжьын ары анахьэу тынаIэ зытетыр. Сымэджэщым къыIэкIэхьэгъэ техникэр медицинэм иIофышIэхэм IэпыIэгъушIу зэрафэхъущтым, сымаджэхэм яфэIо-фашIэхэр псын-кIэу ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэу зэшIохыгъэнхэм зэрэфэIорышIэщтым сицыхьэ телъ, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nКъэралыгъо программэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу мы илъэсым социальнэ мэхьанэ зиIэ псэолъабэ шъолъырым щашIы, къуаджэм дэс унэгъо ныбжьыкIэхэм ыкIи специалистхэм псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу ашIынымкIэ IэпыIэгъу афэхъух.\n— Къоджэ чIыпIэхэм хэхъоныгъэ ашIынымкIэ программэм амалышIухэр къетых. Ар зэрифэшъуашэу къызфэдгъэфедэн фае. Джащ фэдэу псэуалъэу тшIыхэрэр игъом тыухыжьынхэм ыкIи къэкIощт илъэсым телъытэгъэ лимитхэм ягъэфедэн тыфежьэным мэхьанэ-шхо иI, — къыхигъэщыгъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\n2020-рэ илъэсым мы программэм игъэцэкIэн сомэ миллион 872,5-рэ пэIуагъэхьанэу агъэнафэ, мылъкур бюджет зэфэшъхьафхэм къахэхыгъ. 2019-рэ илъэсым егъэпшагъэ-\nмэ, мыщ пэIуагъэхьэрэ ахъщэр фэди 4-м ехъукIэ нахьыбэ хъугъэ.\nПредыдущая Апэрэ хэплъэгъумкIэ аштагъэх\nСледущая УлъыкIон имыщыкIагъэу


Пхъэныр лъагъэкIуатэ — Адыгэ макъ\nАдыгеим пстэумкIи гъэтхэсэ гектар мини 108530-рэ щыхалъхьанэу агъэнэфагъ. Мары мы уахътэм пхъэныр макIо. АР-м мэкъу- мэщымкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, гектар 78546-рэ хагъэкIыгъах. Ар агъэнэфагъэм ипроцент 72-рэ мэхъу.\nГъэтхэсэ лэжьыгъэхэм яхэлъхьанкIэ апэ итыр Шэуджэн районыр ары. Ащ ичIыгулэжьхэм пстэумкIи агъэнэфэгъэ гектар 4298-м ипроцент 96-р апхъыгъах. Кощхьэблэ районыр ащ ыуж макIэу къенэ, гектар 17455-м щыщэу процент 94-р халъхьагъ. Красногвардейскэ ыкIи Джэджэ районхэр мычыжьэу ахэм ауж итых.\nМинистерствэм къызэрэщаIуагъэмкIэ, гъэтхасэу агъэнэфагъэр игъом апхъынымкIэ ищыкIэгъэ пстэури хъызмэтшIапIэхэм аIэкIэлъ. ПстэумкIи трактор мини 2-м ехъу, сеялкэ 637-рэ, пхъэIэшэ 700-м ехъу, культиваторэуи ащ фэдиз агъэфедэх.\nМыгъэ Iуахыжьынэу республикэм бжыхьасэу щыхалъхьагъэр гектар мини 106-м ехъу. Ахэм игъом ыкIи икъоу чIыгъэшIухэр аратыгъэх.\nПредыдущая Европэ адыгэхэр зэшIокIодыхэрэп


Home » Adyghe » 22 1.Timothy » 06\nposted by derDaniel on Tue, 11/23/2010 - 10:19\nУнэІутыгъэм ибжь зытелъ пстэуми ятхьаматэхэм лъытэныгъэ зэкІэ яфэшъуашэу алъытэн фае, цІыфхэр Тхьэм ыцІэрэ тишІошъхъуныгъэ тигъэшІэрэ Іофхэмрэ ямыхъонынхэм пае. 2УнэІутхэу шІошъхъуныгъэ зиІэ тхьаматэхэр зиІэхэм зэкъошхэу зэрэщытым пае, ахэмэ нэмыплъ арарэмыт, ау джыри нахьышІужьэу афэлэжьэнхэ фае. Сыда пІомэ Іофэу ашІэрэм зишІуагъэ къекІырэр шІошъхъуныгъэ зиІэхэу шІу алъэгъухэрэр ары. Мы Іофхэр унэІутхэм ягъашІэх ыкІи афэгъэпытэх.\nЦІыф заулэм Іоф пхэнджхэу адрэ цІыфхэм арагъашІэхэрэмрэ мылъку кІэхъопсынымрэ яхьылІагъ\n3Зыгорэм Іоф пхэнджхэр шъуигъашІэхэу, ти Зиусхьанэу Исус Христос игущыІэхэу тызщыгугъышъунэу щытхэм атемытмэ, Тхьэм ищынагъо тыгухэм арылъыным ехьылІагъэу тишІошъхъуныгъэ тигъэшІэрэ Іофхэми атемытмэ, 4а цІыфыр зышІошІыжьы ыкІи зи зэхишІыкІырэп. Ар зэнэкъокъунымрэ гущыІэхэмкІэ зэщыхьанымрэ акІэхъопсы. А Іофхэм къарыкІхэрэр шъугъоныр, зэмызэгъыныр, нэмыкІ цІыфхэм ІэягъэкІэ атегущыІэныр, зым зым гуцафэ фишІыныр, 5зиакъыл зэщыкъуагъэу, шъыпкъагъэм пэчыжьэ цІыфхэм язэщыхьаныгъэу пкІэ зимыІэр ары. Тхьэ гъэлъэпІэныгъэр чар къэкІуапІэу ашІошІы. Ащ фэдэхэм защыдзый.\n6Шъыпкъэ сэІо, цІыф горэм иІэм рыразэу щытмэ, Тхьэм ищынагъуи ыгу илъмэ, шІуагъэу ащ хэлъыр ины. 7Сыда пІомэ дунаем тыкъызытехьэм, зи къыздэттхьыгъэп, дунаем тызытекІыкІи зи тетхынэуи тлъэкІыщтэп. 8Ау шхынэу тшхыщтымрэ щыгъынхэмрэ тиІэхэмэ, ахэмэ\nтарырэзэщт. 9Ау баи хъунхэу фаехэр псэкІодшІэным фыдэзыхьыхын Іофым хафэх, шэйтанми ІэкІэфэх. ПкІэ зимыІэ хъопсэныгъэхэу зиягъэ къакІохэу, цІыфхэри зыгъэунэхъухэу, кІодыпІэм зыІэпызыщэхэрэм а цІыфхэр аубытых. 10Сыда пІомэ бзэджэныгъэ пстэури къызхэкІырэр ахъщэр шІулъэгъуныгъэр ары. ЦІыф заулэ ахъщэм кІэхъопсыхэу, шІошъхъуныгъэм игъогу текІыхи, гухэкІ Іаджи къызфахьыжьыгъ.\nШІошъхъуныгъэм шІоу фэлажьэ\n11Ау о, Тхьэм ицІыф, а Іофхэм защыдзый. Шъыпкъагъэр, Тхьэм ищынагъор, шІошъхъуныгъэр, шІулъэгъуныгъэр, теубытэныгъэр, гушъэбэныгъэр угу зэрилъынхэм ауж ит. 12ШІошъхъуныгъэм шІоу узэрэфэлэжьэным пылъ. МыкІодыжьын щыІэныгъэ зэгъэгъот; сыда пІомэ шыхьатыбэмэ апашъхьэ* шІошъхъуныгъэ зэрэуиІэм шІоу шыхьат укъызыфэхъум, ар бгъотынэу Тхьэр къыоджагъ. 13Тхьэу зэкІэми щыІэныгъэ къязытырэм ыпашъхьэрэ, Христос Исусэу Понтый Пилат* зэхихэу шъыпкъагъэм шыхьат дэгъу фэхъугъэм ыпашъхьэрэ, пытэу унашъо къыпфэсэшІы: 14зи уимылажьэу, зыми узэригъэмысэни зи щымыІэу, тиунашъо гъэцакІэ, ти Зиусхьанэу Исус Христос дунаем къызыкІожьыщт мафэм нэсыфэ. 15Игъо къызыскІэ, Тхьэм а мафэр къыгъэлъэгъощт – Тхьэу щытхъушхо зиІэу, лъэкІыныгъэшхо зиІэ закъор, пачъыхьэхэм я Пачъыхьэжь, тхьаматэхэм я Тхьэмэтэжь. 16Ежь Тхьэ закъор ары мылІэжьыщтыр, узэмыкІолІэшъущт нэфынэми хэтыр. ЦІыфхэм ащыщэу зыми ар нэкІэ ылъэгъугъэп, ылъэгъуни ылъэкІыщтэп. Лъытэныгъэшхори мыкІодыжьын лъэкІыныгъэшхори ий. Амин.\n17Мы дунаем баи щыхъугъэхэр зашІомышІыжьынэуи, мылъку нэпцІым щымыгугъыхэу, Тхьэм нахь щыгугъынхэуи унашъо афэшІ. Сыда пІомэ тызыгъэтхъэжьынэу\n6:12 шыхьатыбэмэ апашъхьэ – ар зыхъугъэр чылыс зэІукІэм итхьаматэхэм Тимофей Тхьэм фэлэжьэнэу загъэнэфагъэр ары.\n6:13 Понтый Пилат – Рим цІыфхэм ащыщэу, Понтый Пилат, Исус къызэхъу нэужым я 26-36 илъэсхэм къакІоцІ, хэкухэу Иудей, Самарие, Идумей яІэшъхьэтетэу щытыгъ. Понтый Пилат ары Исус укІ тезылъхьагъэр.\nзэкІэ икъоу къытэзытырэр Тхьэр ары. 18ШІушІэным пылъынхэуи, шІушІэнымкІэ баи хъунхэуи, ямылъку шъхьамысыжьхэу, яІэм щыщ ягуапэу нэмыкІ цІыфмэ аратынэуи унашъо афэшІ. 19Арэущтэу ашІымэ, мылъкушхо зыфаугъоижьыгъэу мэхъу. МыкІодыжьын щыІэныгъэ зэрагъэгъотыным пае, а мылъкушхор къэкІощт дунаем лъапсэ щафэхъу.\n20О Тимофей, Іофэу Тхьэм о ппшъэ къырилъхьагъэм фэсакъ. Тхьэм ищынагъо зыхэмылъ гущыІэ мыщыухэмрэ пэгущыІэныгъэу пцІыкІэ шІэныгъэкІэ заджэхэрэмрэ защыдзый. 21Сыда пІомэ «А шІэныгъэр тиІ», зыфаІожьэу, цІыф заулэ шІошъхъуныгъэм игъогу текІыгъэх.\nТхьэм ынэшІу къыпщерэф. Амин.\n‹ 05 up 23 2.Timothy ›


Шапхъэхэм шъуадэмых Шапхъэхэм шъуадэмых » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Шапхъэхэм шъуадэмых Шапхъэхэм шъуадэмых\nПхъэ машIокIэ зиунэ зыгъэплъыхэрэр ары непэ анахьэу тыкъызщыуцумэ тшIоигъор. Пстэуми апэу ахэм зыщагъэгъупшэ мыхъущтыр хьакухэм фабэр къызэратырэм имызакъоу, машIом зыкъыштэным ищынагъо зэрашъхьарытыр ары. Ар анахьэу етIани щынагъо зыхъурэр Iугъор зэрыкIыхэрэ дэпкъхэр, трубэхэр игъом замыгъэкъабзэхэкIэ ары. Хьаку Iупэм иджэхашъо тенэч теIулIэгъэнэу Пхъэ машIокIэ зиунэ зыгъэплъыхэрэр ары непэ анахьэу тыкъызщыуцумэ тшIоигъор. Пстэуми апэу ахэм зыщагъэгъупшэ мыхъущтыр хьакухэм фабэр къызэратырэм имызакъоу, машIом зыкъыштэным ищынагъо зэрашъхьарытыр ары. Ар анахьэу етIани щынагъо зыхъурэр Iугъор зэрыкIыхэрэ дэпкъхэр, трубэхэр игъом замыгъэкъабзэхэкIэ ары. Хьаку Iупэм иджэхашъо тенэч теIулIэгъэнэу\nПхъэ машIокIэ зиунэ зыгъэплъыхэрэр ары непэ анахьэу тыкъызщыуцумэ тшIоигъор. Пстэуми апэу ахэм зыщагъэгъупшэ мыхъущтыр хьакухэм фабэр къызэратырэм имызакъоу, машIом зыкъыштэным ищынагъо зэрашъхьарытыр ары.\nАр анахьэу етIани щынагъо зыхъурэр Iугъор зэрыкIыхэрэ дэпкъхэр, трубэхэр игъом замыгъэкъабзэхэкIэ ары. Хьаку Iупэм иджэхашъо тенэч теIулIэгъэнэу щыт. ЯтIонэрэ хэукъоныгъэу ашIыхэрэм ащыщ бензин, керосин е нэмыкI къэорэ гъэстыныпхъэхэр хьакум зэрэпакIэхэрэр. Хьакум илъ машIом пхъэу паплъхьэрэм икIыхьагъэ ежь хьакум фытегъэпсыхьэгъэн фае. Хьакушъхьэр бгъэплъыщэнэу щытэп, температурэ гъэнэфагъэ ыIыгъынэу ищыкIагъ. Iоф зымышIэу чъыIэм щытыгъэ гъэфэбапIэри игъорыгъозэ бгъэплъын фае.\nЗипсэупIэ хьакукIэ ежь-ежьырэу зыгъэплъыхэрэм ягугъу къэтшIы зыхъукIэ, къыхэтымыгъэщын тлъэкIырэп щынэгъо ин къэзытыхэрэм угарнэ газыр зэращыщыр. Ар токсичнэу щыт, шъо иIэп, цIыфым къышIэрэп. Iугъор зэрыкIырэ гъуанэм илъ гъучIыр зырагъачъэкIэ, унэм угарнэ газыр еуцо.\nПсэупIэм машIом зыкъыщиштэнэу зыкIэхъурэмэ зэу ащыщ электроприборхэр агъэфедэхэ зыхъукIэ, щынэгъончъагъэм ишапхъэхэр зэраукъохэрэр. Унэхэр зэрагъэплъыхэрэ пкъыгъохэм япчъагъэ мафэ къэс хэхъо. Ау ахэр тэрэзэу агъэфедэхэрэп.\n— машIо зэрышIыхьэгъэ хьакум лъыплъэн щымыIэу е зыныбжь имыкъугъэр Iусэу къэбгъэнэныр;\n— хьаку Iупэм машIор къызыкIэнэщт пкъыгъохэр Iуплъхьанхэр;\n— машIор зэхэбгъэнэнымкIэ къэорэ гъэстыныпхъэхэр бгъэфедэнхэр;\n— шIомыкIым, газым афытемыгъэпсыхьэгъэ хьакур хэбгъэнэныр;\nУрысые Федерацием ихэбзэгъэуцугъэ къызэрэдилъытэрэм тетэу нэбгырэ пэпчъ ипшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ щынэгъончъагъэмкIэ шапхъэу щыIэхэм адэмыхыныр.\nУрысыем ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ и ГъэIорышIапIэу Адыгеим щыIэм иIофышI, хэгъэгу кIоцI къулыкъумкIэ капитан.


«Интерралли Шъхьагуащ – 2011»-рэ зыфиIорэ псыхъо зэнэкъокъур Адыгэ Республикэм щаухыгъ »\nРафтингымкIэ Урысыемрэ Къыблэ шъолъырымрэ ячемпионатэу «Интерралли Шъхьагуащ – 2011»-рэ зыфиIорэр Адыгэ Республикэм щыкIуагъ. Ащ изэфахьысыжьхэмкIэ Адыгеим ихъулъфыгъэ спортсмен купым ящэнэрэ чIыпIэр ыубытыгъ, бзылъфыгъэхэр яплIэнэрэу хъугъэх.\n«Мы зэнэкъокъухэр Адыгэ Республикэм щызэхэщэгъэныр шэнышIу хъугъэ, - къеIуатэ Адыгэ радиом иIофышIэу ГутIэ Санет. - Илъэс къэс къошъо фынымкIэ спортсмен анахь дэгъухэр псыхъоу Шъхьэгуащэ дэжь къыщызэрэугъоих, чемпионы цIэр къыдэхыгъэным фэбанэх».\nСпортсмен хъулъфыгъэ купхэм ащыщэу къалэу Красноярскэ къыикIыгъэм апэрэ чIыпэр къыдихыгъ. ЯтIонэрэ чIыпIэр фагъэшъошагъ къалэу Рязань икуп. Адыгэ Республикэм икомандэ ящэнэрэ хъугъэ.\nБзылъфыгъэ купмэ азыфагу анахь лъэшэу къычIэкIыгъэхэр къалэу Красноярскэ къыкIыгъэхэр ары. ЯтIонэрэ ыкIи ящэнэрэ чIыпIэхэр къалэу Рязань икупитIумэ зэфагощыгъ.\nКъэIогъэн фае, Адыгэ Республикэм ибзылъфыгъэ купэу яплIэнэрэ чIыпIэр зытефагъэр иапэрэу мыщ фэдэ зэнэкъокъу инхэм зэрахэлажьэрэр. Ащ дакIоу къыхэгъэщыгъэмэ хъущтыр, мыщ зэужэу спортсмен куп 17 мызыгъэгурэм щызэIукIэгъагъ.\nПэшIорэгъэшIэу къызэраIорэмкIэ, къэкIорэгъым щегъэжьагъэу Адыгэ Республикэм ыкIи Шъхьэгуащэ джыри зы зэнэкъокъу ин щызэхащэщт.\nОпубликовал administrator, 5-05-2011, 02:21. Просмотров: 1579\n– Купэу «Налмэсыр» (Адыгей) зызэхащагъэр илъэс 85 хъугъэ


Псауныгъэм икъэкIуапI — Адыгэ макъ\nРедактор 18.12.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nРеспубликэм футболымкIэ икIымэфэ зэнэкъокъу хэлэжьэхэрэ командэхэу апшъэрэ купым хэтхэм я 4-рэ ешIэгъухэр яIагъэх.\n«ЧIыгушъхь» — «Фыщт» — 4:0, «Картонтара-СШОР» — «Спортмастер» — 4:3, «МФОК- Ошъутен» — «Ошъутен» — 1:2, «Урожай» — «Дорожник» — 4:1.\n«ЧIыгушъхьэм» иешIакIоу Альберт Арзуманян гъогогъуитIо къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ. «Фыщтыр» дэеу ешIагъэп, ау «ЧIыгушъхьэм» пигъэуцущт кIуачIэр зэригъотылIэжьыгъэп.\n«Картонтара-СШОР-м» иешIакIохэу Гъыщ ТIахьир, Руслан Абдурахмановым, Алексей Гвоздиковым, Давид Жирновым зырызэ «Спортмастерым» икъэлапчъэ Iэгуаор дадзагъ. Иван Хатылевыр, Денис Павловыр, Джыгунэ Арсен «Спортмастерым» къыхэщыгъэх, хъагъэм Iэгуаор зырызэ радзагъ.\nАнахь гъэшIэгъонэу кIогъэ зэIукIэгъур зэраухыщт пчъагъэр къэшIэгъуаеу щытыгъ. Мыкъо Мурат тазырыр дэгъоу ыгъэцакIи, «Ошъутенэм» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ. Натхъо Амир, Къулэ Руслъан, Мыкъо Мурат, нэмыкIхэри «МФОК-Ошъутенэм» дэгъоу щешIагъэх. А. Натхъор ошIэ-дэмышIэу ыпэкIэ илъи, ухъумакIохэм агузэгу итэу пхъашэу къэлапчъэм дэуагъ, ау Iэгуаор хъагъэм ифагъэп, къэлэпчъэIутым къызэкIидзэжьын ылъэкIыгъ.\nЩыко Руслъан МФОК-м икъэлапчъэ Iэгуаор дидзи, пчъагъэр 1:1 хъугъэ, ЛIэхъусэжъ Семен ухъумакIор ыгъэплъэхъуи, пчъагъэм хигъэхъуагъ. МФОК-р ащ ыуж бэрэ ыпэкIэ илъыгъ шъхьае, гъэхъагъэ ышIыгъэп, ухъумакIохэр цыхьэшIэгъоу ешIагъэх.\n«Урожаир» «Дорожникым» текIуагъ. Денис Крыловым хъагъэм Iэгуаор зэ ридзагъ.\n1. «Ошъутен» — 12\n2. «Урожай» — 10\n3. «ЧIыгушъхь» — 10\n4. «Фыщт» — 6\n5. «Картонтара» — 6\n6. МФОК – 3\n7. «Спортмастер» — 0\n8. «Дорожник» — 0.\n«Урожаим» иешIакIоу Денис Крыловым къэлапчъэм Iэгуаор гъогогъуи 7 дидзагъ. А. Винниковыр ятIонэрэ чIыпIэм щыI – гъогогъуи 6.\n1. «Волховец» — 9\n2. «Самбырныгъ» — 9\n3. «Спортмастер-2» — 9\n4. «Кавказ» — 6\n5. «Ошъутен-2» — 6\n6. «Спортмастер» — 3\n7. «Делотехника» — 3\n8. «Арсенал» — 0\n9. «Факел» — 0.\nЯщэнэрэ купым хэт командэхэр псэупIэу Тульскэм, спорт Унэшхоу «Ошъутенэм» ащызэнэкъокъух. ЗэхэщэкIо купым хэтэу Пэнэшъу Мыхьамодэ тызэрэщигъэгъозагъэу, зэIукIэгъухэр гъэшIэгъонэу макIох, ешIэгъухэм нэбгырабэ яплъы.\n«Дорожник» — «Фыщт»\n«Спортмастер» — «ЧIыгушъхь»\nМФОК – «Урожай»\n«Ошъутен» — «Картонтара».\nАпэрэ ешIэгъур стадионэу «Юностым» пчэдыжьым сыхьатыр 10-м щырагъэжьэщт. Стадионыр къушъхьэ лъапэм щыт, жьыр щыкъабз, шхапIэ къыщызэIуахыгъ. Зызыгъэпсэфы, псауныгъэр зыгъэпытэ зышIоигъохэр зэхэщакIохэм рагъэблагъэх.\nПредыдущая Ürdün kralı ile bir araya geldiler\nСледущая Илъэпкъ иджэмакъэ зэхехы


Адыгэ Хэку Таймс: Урысием илIыкIо Иорданием щыIэ Адыгэ хасэ гупчъэм ихьэкIагъ\nУрысием илIыкIо Иорданием щыIэ Адыгэ хасэ гупчъэм ихьэкIагъ\nБлэкIыгъэ мазэм (чъэпыогъум) Урысием илIыкIоу Иорданием исыр Федоров Борис къалэу Амман дэт Адыгэ хасэ гупчъэм иунэ къэкIогъагъ. Ащ лIыкIомрэ хасэм итхьэматэ Къардэн Самир ыкIи хасэм игъэцэкIакIо купымрэ зэIукIэ щызэдряIагъ. Джащ фэдэу къетхы ИА Джан-Нюз (jannews.net).\nЗэIукIэм пэублэ гущыыIэм Къардэн Самир хьакIэр хасэм къызэрэкIуагъэмкIэ зэригуапэр ыкIи лIыкIомрэ хасэмрэ зэпхыныгъэ дэгъухэр зэрэзэдряIэхэр къыIуагъ. Ащ нэужьым Къардэным Иорданием щыпсэурэ Адыгэхэр хэкум ыхьэнхэ зыхъукIэ Iофэу пылъхэм къатегущыIагъ. МыщкIэ визэ къыдахыным уахътабэ зэрихьырэр ыкIи мы Iофыр нахь IэшIэхэу зэрэшIыгъэн фаер Къардэным къычIигъэтхъыгъ.\nФедоров Борис ипэублэ гущыIэм Урысием илIыкIоу Иорданием щыIэр Адыгэ хасэм дэлэжьэнэу хьазыр ыкIи Урысиемрэ Иорданиемрэ язэпхынгъэхэр гъэпытыгъэным, Адыгэхэр яхэкужьм зэпхынгъэ пытэхэр дряIэным тызэгъусэу тыдэлэжьэн фае къыIуагъ. Ащ нэужьым Федоровыр визэ Iофхэм къатегущыIагъ. АщкIэ къочIыпIэ-гурытым ыкIи Темыр Кавказым къыщыхъухэрэм къыхэкIэу Iофхэр нахь къинэу ешIы ыкIи уахътабэ иIэу визэхэр Москвэ тгъэхьын фаеу мэхъу Федоровым къыIуагъ.\nЗэIукIэм нэмыкI Iофхэми атегущыIагъэх. Ахэм ащыщ Амманрэ Темыр Кавказрэ зэзыпхырэ къохьлъатэ тагъэуцоныр. Мы Iофыр ежьэным пае план дэгъу гъэхьэзырыгъэн фае Федеровым къыIуагъ. ЗэIукIэм икIэухым бгъитIуми зэдращтагъ зэдэлэжьэнхэу ыкIи зэпхыныгъэхэр зэдряIэнэу.


Чъыгэе шъэджашъэм ыкIуачI Чъыгэе шъэджашъэм ыкIуачI » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Чъыгэе шъэджашъэм ыкIуачI Чъыгэе шъэджашъэм ыкIуачI\nУрысыем иусэкIошхоу А. Пушкиным зиобраз къытыгъэ чъыгэешхоу Лукоморьем щыIэм фэдэ тигъашIэ джыри хэплъэгъон плъэкIыщт. Ежь тхэкIо цIэрыIор бэрэ Кавказым къэкIуагъэми, Шъачэ къынэсыгъэп, ау ШэхэкIэй пэмычыжьэу щыт чъыг иныжъыр ылъэгъугъэм фэдэу къытхыхьагъ. Урысыем иусэкIошхоу А. Пушкиным зиобраз къытыгъэ чъыгэешхоу Лукоморьем щыIэм фэдэ тигъашIэ джыри хэплъэгъон плъэкIыщт. Ежь тхэкIо цIэрыIор бэрэ Кавказым къэкIуагъэми, Шъачэ къынэсыгъэп, ау ШэхэкIэй пэмычыжьэу щыт чъыг иныжъыр ылъэгъугъэм фэдэу къытхыхьагъ.\nУрысыем иусэкIошхоу А. Пушкиным зиобраз къытыгъэ чъыгэешхоу Лукоморьем щыIэм фэдэ тигъашIэ джыри хэплъэгъон плъэкIыщт. Ежь тхэкIо цIэрыIор бэрэ Кавказым къэкIуагъэми, Шъачэ къынэсыгъэп, ау ШэхэкIэй пэмычыжьэу щыт чъыг иныжъыр ылъэгъугъэм фэдэу къытхыхьагъ.\nШъачэ и «Лукоморье» укIо пшIоигъомэ, охътэ дэгъурэ щэIэгъэшхорэ уиIэхэу, ащ узыщэн цIыфи гъогур ышIэу къэбгъотын фае. Ар е Лъэпкъ музеим иIофышIэу е псыхъо кIэим дэс адыгэ къуаджэхэм ащыщ щыпсэурэ цIыфэу щытын фае.\n— АнахьышIур чIыпIэ краеведэу Хъущт Мэдинэ къытебгъэнэшъумэ ары. Къушъхьэ гъогу кIыхьэр ащ ыгъэкIэкIын ылъэкIыщт, ау чIыпIэ гъэшIэгъонэу плъэгъущтхэм къащыкIэщтэп, къыпфиIотэщтыри бэ.\nЧIыгу Iэгъо-благъохэр Мэдинэ дэгъоу ешIэх. Джащ фэдэу хы ШIуцIэ Iушъом ижъырэ тарихъэу пылъыр, Кавказым къыщыкIыхэрэмрэ псэушъхьэу исхэмрэ къарыкIуагъэм зэпимыгъэоу сыхьат пчъагъэрэ къатегущыIэн ылъэкIыщт. Псыхъожъыехэм, къушъхьэ тIуакIэхэм, бжъапэхэм зэкIэми дэгъоу ащыгъуаз. Ащ фэдэ шIэныгъэхэр Мэдинэ тхылъ-хэм къадихыгъэп, тын лъапIэу ахэр ятэжъ пIашъэхэм, ятэжъ, ятэ къыфыщанэжьыгъэх, джы ежь ыкъо ахэр лъегъэIэсыжьых. Мэдинэ зыфеджагъэр мэз Iофыр ары, краеведением илъэс заулэ хъугъэу ишъыпкъэу зыритыгъ.\nАщ къеIуатэ:— Чъыгэе шъэджашъэм ау сыдми уекIолIэнэу щытэп. Ащ ыдэжь ежьэрэ пстэури нэсышъурэп. ШэхэкIэй къыщегъэжьагъэу апэрэ километрэ 12-р, къушъхьэхэм уахэхьэфэ, машинэкIэ пкIущт, етIанэ лъэсэу гъогум пыбдзэжьыщт. Сыхьатрэ ныкъорэ фэдизрэ етIани укIощт, гъогум ызыныкъом нахьыбэм къушъхьэ чэпэ зандэхэм уадэкIоещт. Гъогур къинми, зэ нахь а чъыг хьалэмэтыр умылъэгъущтми, а къиныгъор зэпыпчынэу тефэ. Ау уизакъоу уемыжьэмэ нахьышIу, гъогур зэрэщынагъор ар дэгъоу зэзыгъэшIагъэхэм къаIо.\nХы Iушъом Iус шапсыгъэ лъэпкъым пасэм къыщегъэжьагъэу чъыгым уасэ фешIы. Чъыгэе чъыгышхор ахэм шыихъэу залъытэрэр бэшIагъэ. «ТхьачIэгъкIэ» еджэх, фэсакъых, зэралъэкIэу къаухъумэ. ШапсыгъэхэмкIэ мы чIыпIэр тхьэлъэIупIэ къодыеу щымытэу, кIочIэшхо чIыгум къызщыхэкIырэ чIыпIэу, ар ежьхэм гъэнэфагъэу зыхашIэу алъытэ. Мы чъыгым дэжь къакIоу кIэрытырэ пстэури мэрэхьаты, псауныгъэр зыгъэпытэрэ кIуачIэ апкъынэ-лынэхэм къахахьэу аIо.\nЧъыгыр адырэмэ ялыегъэ шъыпкъэу щыт, — къеIуатэ Мэдинэ. — Шэхапэ дэт тюль-\nпан чъыгыр илъэгагъэкIэ метрэ 30-м нэсымэ ыкIи идиа-метрэ метри 3-м ехъумэ, мыдрэм ыныбжь ащ къыгъэшIагъэм фэдитIу мэхъу. Ар зыфэдизыр Шъэчэ Лъэпкъ паркым испециалистхэу Михаил Кудинымрэ Константин Глазовым-рэ бэмышIэу ушэтынхэр зырашIылIэхэм къагъэнэфагъ.\n— Пщы-чъыгым илъэс 500 — 600 фэдиз ыгъэшIагъэу ары зэрэтлъытагъэр, — къыIуагъ М. Кудиным. — Ар агъэлъэпIэрэ лъытэныгъэ зыфашIырэ чъыгхэм ахэплъытэнэу тефэ. Гурыт лIэшIэгъухэм къащегъэжьагъэу ащ шъхьащэ фашIыщтыгъ, къыпэблэгъэ псэупIэхэм адэсхэм чъыгышхом дэжь лъэпкъ хасэхэр щырагъэкIокIыщтыгъэх.\nШъачэ и Лъэпкъ парк исайт къызэритырэмкIэ, мы лъэхъаным чъыгым изытет дэгъоп. Специалистхэм ащ ыкIоцIкIэ хэшъукIыгъэ чIыпIэхэр къыхагъэщыгъэх, къутэмэ инхэм апакIэхэр пыгъукIынхэу рагъэжьагъ. Чъыг лъэпсэ гъумым къыфэхъугъэ гъонэшхоми чъыгаемкIэ ишIуагъэ къакIорэп. Икууагъэ елъытыгъэу зэралъытэрэмкIэ, ар зэгорэм тыгъужъыбэу щытыгъэн фае.\n— КъыхэIагъэми, чъыгыр псау, фэбэ лъэхъанхэм тхьэпэ шхъонтIабзэхэм къахэмыщыжьэу чIаухъумэ, — къыIотагъ М. Кудиным. — Иинагъэрэ къыгъэшIагъэмрэ ялъытыгъэу ащ тарихъ-культурнэ мэхьанэ къылэжьыгъ, арышъ, «ЧIыопсым исаугъэт» зыфиIорэ статусыр фэбгъэшъошэнэу щыт. Ащ фэдэ цIэ лъапIэ къызэратыгъэр зынахь ин Урысыем имыт тюльпан чъыгэу Шэхапэ дэтыр ары Николай Марковым къыхигъэхъожьыгъ:\n— Хы Iушъом щыпсэурэ адыгэхэм чъыгхэмрэ мэзжъыехэмрэ ижъыкIэ къыщегъэжьагъэу агъэлъапIэхэзэ къахьыгъ. Мы къэбарыр тхыгъэжъхэми къахэфэ. Диныр зылэжьыхэрэм язекIокIэ-зэхэтыкIэхэр я 19-рэ лIэшIэгъум ыгузэгухэм анэс цIыфхэм къахафэщтыгъэх.\nДжащ фэдэхэу чъыг бэгъашIэхэу чIыопсым исаугъэт хъугъэхэу Шъачэ къызэлъиубытырэ шъолъырым заулэ ит. Щысэу къэпхьын плъэкIыщт псэупIэу Къэлэжъым дэт чъыгэе шъэджашъэу IэплIэкIуи 4,5-рэ хъурэр. Чъыгым иинагъэрэ ар зытет чIыгу Iэтыгъэмрэ къыуагъашIэ ар цIыфкIопIэ-тхьалъэIупIэу тапэкIэ зэрэщытыгъэр.\nАщ фэшъхьафэу джыри зы чъыг-хьалэмэт къэбар гъэшIэгъон пылъэу Нэджыго къыщыбгъотыщт. НэмыкI чIыпIэхэми ащ фэдэхэр ащыIэх. Специалистхэм яцыхьэ телъэу къаIо ныбжьыкIэхэм экологиер къаухъумэнэу зэрараIорэм фэдэу чъыгыжъ-иныжъхэм якъызэтегъэнэн дэлажьэхэмэ, хы ШIуцIэ Iушъом ичIыопс бай къызэрэзэтырагъанэрэр.