Ыгу къыриIогъэ лъагъом рэкIо — Адыгэ макъ\nТилъэпкъэгъухэу зисэнэхьаткIэ гъэхъагъэхэр зышIы зышIоигъохэм ащыщ, Ростов-на-Дону иIэпэIэсэныгъэ щыхегъахъо.\nАщ апэрэ такъикъэу гущыIэгъу сызыфэхъугъэм къыщегъэжьагъэу гуфэбэныгъэу хэлъыр зэхэсшIагъ. ХьакIэцIыкIу Ритэ Шэуджэн районым ит къуаджэу Пщычэу къыщыхъугъ. ИцIыкIугъо ащ щигъэкIуагъ. ТигущыIэгъу унэгъо Iужъу къихъухьагъ — зэшыпхъуиплIырэ зы шырэ мэхъух. Ахэм гукIэгъуныгъэ зэфыряIэу, нахьыжъхэм шъхьэкIэфэныгъэ апагъохызэ къэтэджынхэм ны-тыхэр пылъыгъэх.\nХьатыгъужъыкъое гурыт еджапIэу N 6-м Ритэ щеджагъ. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ищыIэныгъэ зэрипхы шIоигъо сэнэхьатыр ыгукIэ зыдиIыгъыгъ.\n— Врачэу седжэ сшIоигъуагъ, — къытфеIуатэ тигущыIэгъу. — Сиунагъо медицинэм рылажьэрэ исыгъэп, ныжъ-тыжъхэри врач сэнэхьатым епхыгъагъэхэп, ау сэ сицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу мы лъэныкъор къыхэсхыгъагъ ыкIи ар къызэрэзIэкIэзгъэхьащтым сишъыпкъэу сыпылъыгъ.\nМедицинэм нахь игъэкIотыгъэу щызэригъэшIэщт лъэныкъом бэрэ егупшысагъ. Пстэури зэригъэфагъэу, цэхэм яIэзэрэ врач хъунэу теубытагъэ ышIыгъ.\n— Врач сэнэхьатыр къызIэкIэбгъэхьаным фэшI игъэкIотыгъэу пшIэнэу щыт предметхэм нахь дэгъоу сяджэщтыгъ, — къытфеIуатэ Ритэ. — 2011-рэ илъэсым гурыт еджапIэр къэсыухыгъ ыкIи тхылъхэр къэлэ зэфэшъхьафхэм адэт университетхэм афэзгъэхьыгъэх. Ахэм ахэтыгъ Ростов-на-Дону. Мы къалэм сыкъызыдахьэм сыщеджэ зэрэсшIоигъор сыгукIэ зэхэсшIагъ. Астрахань, Ставрополь, Краснодар адэт медицинэ учреждениехэми баллхэмкIэ сачIэхьэгъагъ, ау Ростов пстэуми анахь пэблагъэ къысфэхъугъ. Джаущтэу Ростов къэралыгъо медицинэ университетым сыщеджэнэу сычIэхьагъ.\nСыд фэдэ лъэныкъуи зэрифэшъуашэу зэбгъэшIэн гухэлъ уиIэмэ, игъэкIотыгъэу уеджэн фае. ЦIыфым ипсауныгъэ изытет пIэ къырилъхьаным фэшI пстэуми зафэбгъэсэныр пшъэрылъ шъхьаI. Ар дэгъоу къызгурыIорэ пшъэшъэ ныбжьыкIэр еджэным ишъыпкъэу пылъыгъ.\n— Сянэ-сятэхэм сызэрафэразэр сигущыIэ къыщыхэзгъэщы сшIоигъу. Ахэм сыгукIэ сызыфаем къыдырагъэштагъ, гухэлъэу сшIыгъэр къыздэхъунымкIэ IэпыIэгъу къысфэхъугъэх, — игущыIэ лъегъэкIуатэ Ритэ. — НэмыкI сэнэхьат къыхэсхыным сыфащэу зы такъикъи къыхэкIыгъэп. СыгукIи, сшъхьэкIи сызфэкIуагъэм зэзгъэшIэным фэшI амалэу яIэмкIэ яшIуагъэ къысагъэкIыгъ.\n2016-рэ илъэсым апшъэрэ гъэсэныгъэ зэрэзэзгъэгъотыгъэмкIэ дипломыр къысатыжьыгъ. Ау Iоф сшIэным джыри икъоу сызэрэфэмыхьазырыр къызгурыIощтыгъэ. Шъыпкъэ, университетым шIэныгъэ куу къыщыуаты, ау Iоф рымышIэу сэнэхьатым фэкъулаи ухъущтэп. Адыгеим сыкIожьынэу теубытагъэ сымышIызэ Ростов Iоф щысшIэнэу исхъухьагъ.\nРитэ цэхэм зыщяIазэхэрэ факультетым терапиер къыщиухыгъ. Ащ хэхьэ цэхэм яIэзэныр, ахэр гъэкъэбзэгъэнхэр ыкIи нэмыкI фэIо-фашIэхэри гъэцэкIэгъэнхэр.\n— Университетыр къызысэухым, унэе клиникэм сыIухьагъ. Ащ Iоф щысшIэзэ сэнэхьатым нахь игъэкIотыгъэу сырылэжьэнэу зэзгъэшIагъ. Илъэсрэ ныкъорэ врачым иIэпыIэгъоу сыкIуагъэу а IэзэпIэ дэдэм врачэу саштэным зэрэфэхьазырхэр къысаIуагъ. 2018-рэ илъэсым ыкIэм къыщыублагъэу терапевтэу Iоф сэшIэ, — игущыIэ лъегъэкIуатэ Ритэ. — Сыд фэдизэу IофшIэныр зэбгъэшIагъэу къыпщэхъуми, апэрэ сымаджэу къыоуалIэхэрэм уяIэзэныр къины. Тэрэзэу уIэбагъэмэ, фэпшIагъэм ыгъэрэзагъэмэ уигъэгумэкIызэ такъикъхэр зэонэкIых.\nСыд фэдэ чIыпIэ къин тигущыIэгъу ифагъэми, зэкIэ тэрэзэу зэшIуихын амал ыгъотыгъ. Сымаджэхэм хьылъэхэри къахэкIыщтыгъэх, ау сыдигъуи пстэури зэрифэшъуашэу зэшIуихыгъ.\n— Укъызщыхъугъэ унэр, къуаджэр, республикэр зэунэкIын, уинэIуасэ зыдэмыс къэлэшхо укIоныр псынкIэп. УгуIэмэ IэпыIэгъу къыпфэхъун, укIэрытIысхьани гущыIэгъу пшIын пшъэшъэгъухэри уигъусэхэп, — игукъэкIыжьхэмкIэ къыддэгуащэ Ритэ. — Къыхэгъэщыгъэн фае сизэкъо дэдэу Ростов сызэрэдэмысыгъэр. ЕджапIэм илъэс 11-рэ къыщыздеджэгъэ Къэлэшъэо Байзэт сигъусэу университетым тычIэхьэгъагъ. Аущтэу щыт нахь мышIэми, сиунагъо сыкIэрычыгъэ зэрэхъугъэр къин къысщыхъущтыгъэ.\nРитэ гумэкI такъикъэу къекIугъэр макIэп, ау лъагъоу къыхихыгъэмкIэ кIэгъожьэу къыхэкIыгъэп. ЫгукIэ пэблэгъэ сэнэхьатыр къызIэкIигъэхьаным ишъыпкъэу пылъыгъ. Университетыр къызеухыми ащ зыфигъэсагъ. Специалист бэлахьэу джыри зилъытэжьырэп. ТапэкIи ишIэныгъэхэм, опытэу IэкIэлъым ахигъэхъоным пылъ.\n— НыбжьыкIэхэм агу цIыкIу хъоу, гухэлъэу ашIыгъэр къадэмыхъуным егупшысэхэу бэрэ къыхэкIы. Ахэм ыкIи пстэуми зафэзгъазэ сшIоигъу — шIэныгъэ уиIэным уфакIоу, еджэныр уикIасэ зыхъукIэ, сыд фэдэ гухэлъи къыбдэхъущт. Анахь «пчъэ хьылъэу» къыпщыхъурэри къызэIупхынымкIэ тхылъыр IэпыIэгъу къыпфэхъущт, — къеIо Ритэ. — Ар сэ сшъхьэкIэ сыушэтыгъ. Непэ сызэрыгушхорэ дипломри, шIэныгъэу сIэкIэлъри, IофшIапIэу сызщылажьэрэри еджэныр зэрэсикIасэм ишIуагъэкIэ згъотыгъэх.\nТигущыIэгъу пшъэрылъэу зыфигъэуцужьыгъэхэр зэкIэ къыздигъэхъугъ. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу зыкIэхъопсыщтыгъэ сэнэхьатыр зэригъэгъотыгъ, джырэ уахътэ ащ рэлажьэ.\n— Сыкъызщыхъугъэ республикэм сыкIожьын гухэлъ зыдэсIыгъ, — игупшысэхэмкIэ къыддэгуащэ Ритэ. — Опытэу сиIэм джыри нахь хэзгъахъоу, сшIэрэм сигъэразэу Адыгеим згъэзэжьынэу сыфай. Ащ мафэ къэс сыдэлажьэ.\nПредыдущая Проектым игъэцэкIэн лъагъэкIуатэ\nСледущая «Единая Россия» начинает обучение потенциальных кандидатов в депутаты Госдумы


Унэгъо анахь дэгъухэм афэгушIуагъэх — Адыгэ макъ\nУнэгъо анахь дэгъухэм афэгушIуагъэх\nКъэралыгъом щызэхащэрэ зэнэкъокъоу «Илъэсым иунагъу» зыфиIорэм и Урысые ыкIи шъолъыр едзыгъохэм текIоныгъэр къащыдэзыхыгъэхэм тыгъуасэ АР-м и Правительствэ и Унэ щафэгушIуагъэх. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат лауреатхэм дипломхэр ыкIи шIухьафтын лъапIэхэр аритыжьыгъэх.\nУрысые зэнэкъокъоу «Илъэсым иунагъу» зыфиIорэр ятфэнэрэу зэхащагъ. Шъолъыр едзыгъохэм язэфэхьысыжьхэм адиштэу къэралыгъом исубъект 83-мэ яунэгъо 342-рэ финалым ихьагъэх. Лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ текIоныгъэр зыфагъэшъошагъэхэр унэгъо 89-рэ.\nШъолъыр едзыгъом щытекIогъэ унэгъуи 5 Адыгеим ыцIэкIэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх. Ахэр: Мыекъопэ районым щыпсэухэрэ Александр ыкIи Лидия Кривых (лъэныкъоу — Урысыем иунэгъо дышъ), Теуцожь районымкIэ НэмытIэкъохэу Аслъанрэ МулиIэтрэ (Унагъор — хабзэхэм яухъумакIу), Шэуджэн районым щыщхэ Набэкъохэу Айдэмыррэ Зитэрэ (Къоджэ унагъор), Тэхъутэмыкъое районымкIэ ХьакIэко Казбекрэ Сусаннэрэ (Сабыибэ зэрыс унагъу), Мыекъуапэ щыпсэухэрэ зэшъхьэгъусэхэу Олег ыкIи Александра Капненовхэр (Унэгъо ныбжьыкI). Зыхэлэжьэгъэ лъэныкъом елъытыгъэу текIоныгъэр къыдэзыхыгъэр НэмытIэкъохэм яунагъу ары.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ пэублэ псалъэ къышIызэ Урысые зэнэкъокъум текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэхэм ыкIи хэлэжьагъэхэм къафэгушIуагъ, мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэм мэхьанэшхо зэряIэр хигъэунэфыкIыгъ. Республикэм ипащэ зэрилъытэрэмкIэ, зэнэкъокъум бэхэр зэрэхэлажьэхэрэм ыкIи шъолъырым илIыкIохэм гъэхъэгъэшIухэр зэряIэхэм къегъэлъагъо унагъом имэхьанэ республикэм осэшхо зэрэщыфашIырэр, зэрифэшъуашэу ясабыйхэр зэрапIухэрэр, IэпыIэгъу зэрэзэфэхъужьыхэрэр.\n— Республикэм, къэралыгъом зэрэпсаоу IэпыIэгъу шъуафэхъу обществэ пытэ, къэралыгъо лъэш гъэпсыгъэнхэмкIэ. Ащ мэхьанэшхо иI. Арышъ, сабый зэрыс унагъохэм щыIэкIэшIу яIэныр, ахэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр, нахь пытэ хъунхэр къэралыгъо пшъэрылъ шъхьаIэу сыдигъуи щыт. Урысыем и Президентэу Владимир Путиным ренэу къыхегъэщы къэралыгъом цIыфхэр социальнэу къыухъумэнхэ зэрэфаер. УФ-м и Конституцие фашIыгъэ зэхъокIыныгъэхэм къадыхэлъытагъ цIыфхэм, унагъохэм, сабыйхэм ясоциальнэ фитыныгъэхэр ухъумэгъэнхэр. А лъэныкъом обществэм мэхьанэшхо реты, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nУнагъохэм социальнэ IэпыIэгъу арагъэгъотыным республикэм зэрэщыпылъхэр АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. Анахьэу ар зыфэгъэхьыгъэр псэупIэ ашIынымкIэ ыкIи зэрагъэгъотынымкIэ тынхэр аIэкIэгъэхьэгъэнхэр, чIыгу Iахьхэр ятыгъэнхэр ыкIи инфраструктурэ афэгъэпсыгъэныр, федеральнэ ыкIи шъолъыр мэхьанэ зиIэ ны мылъкур ятыгъэныр ары.\nДемографием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет нахьышIу шIыгъэным фытегъэпсыхьагъэх къэралыгъом и Президент иунэшъуакIэхэу мы илъэсым щегъэжьагъэу агъэцакIэхэрэр. Щылэ мазэм и 1-м щыублагъэу ахэр Адыгеим щыпхыращых.\nШэпхъэшIухэм адиштэрэ медицинэ IэпыIэгъу цIыфхэм ягъэгъотыгъэным республикэм ипащэхэм анаIэ тет. Джащ фэдэу еджапIэхэм ыкIи кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм, физкультурэр, псауныгъэр зыщагъэпытэрэ псэуалъэхэм, кIэлэцIыкIу площадкэхэм, культурэм иучреждениехэм яшIын Адыгеим щылъагъэкIуатэ.\n— ТшIэрэр зэкIэ зыфэгъэхьыгъэр демографием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет нахьышIу хъуныр, сабыеу къэхъухэрэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэныр ары. Сабыибэ зэрыс унагъохэм япчъагъэ илъэс къэс республикэм щыхэхъо. Непэрэ мафэм ахэр 7193-рэ мэхъух, блэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, 346-кIэ нахьыб. Пшъэрылъ шъхьаIэу тиIэр тицIыфхэм щыIэкIэ-псэукIэ дэгъу яIэныр ары. АщкIэ IэпыIэгъу къытфэхъух зэгурыIоныгъэ зэрылъ ыкIи IофшIэныр шIу зылъэгъурэ тиунагъохэр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЗэнэкъокъум хэлэжьагъэхэм гущыIэр заштэм, яунагъохэм шэн-хабзэу арылъхэр, нахьыжъхэм шъхьэкIэфэныгъэ афашIызэ ясабыйхэр зэрапIухэрэр республикэм ипащэ къыфаIотагъэх. Къоджэ псэупIэхэм хэхъоныгъэ ашIынымкIэ Iофышхо зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат къыфэрэзагъэх. Къуаджэхэр, поселкэхэр, къутырхэр тапэкIи зэтегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ предложениехэр къахьыгъэх. Ахэм Адыгеим и ЛIышъхьэ адыригъэштагъ.\nЗэнэкъокъум текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэ НэмытIэкъо унагъом фэгъэхьыгъэ тхыгъэ я 3-рэ нэкIубгъом ит.\nПредыдущая ИгухэлъышIухэр къыдэхъунхэу\nСледущая ВТБ переходит на единую телекоммуникационную сеть «Ростелекома»


Препарат Ивлаксин: инструкция по применению, цена, описание.\nГлюкосил: инструкция по применению, цена, описание.\nМноголет: инструкция по применению, цена, описание.\nЭхинакаМ: инструкция по применению, цена, описание.\nМилона-1: инструкция по применению, цена, описание.\nБурдок-С: инструкция по применению, цена, описание.


Проектым шъукъыхэлажь — Адыгэ макъ\nТятэжъхэм ТекIоныгъэшхом икъыдэхын лъапIэу къафыдэкIыгъ. Дзэ къулыкъушIэ миллион 12-м, пстэумкIи нэбгырэ миллион 26,6-м ехъу Советскэ Союзым шIокIодыгъ.\nТиджырэ лIэужхэм япшъэрылъ ТекIоныгъэм икъыдэхын зиIахь хэзышIыхьэгъэ нэбгырэ пэпчъ ащымыгъупшэныр. Унагъо пэпчъ иIахьылхэу, иблагъэхэу фронтым щызэуагъэхэр е тылым щылэжьагъэхэр ишIэжь хэлъых. Непэрэ ныбжьыкIэхэми, таужкIэ къикIыщтхэми ахэм ацIэхэр ашIэнхэ фае.\nДунэе тарихъ депозитарием сурэт, документ миллиони 150-м ехъу чIэлъ. ТекIоныгъэм и Музееу Москва дэтым «народнэ экспозицие» къыщызэIуахыгъ. Проектэу «Лица Победы» зыфиIорэм хэлажьэхэрэм ятэжъхэм ясурэт ащ къыщагъотын ыкIи якIэлэцIыкIухэмрэ япхъорэлъфхэмрэ ар арагъэлъэгъун алъэкIыщт.\nПроектэу «Лица Победы» зыфиIорэм дунэе статус иI. Сыд фэдэрэ хэгъэгу щыпсэухэрэми ягупсэхэм яхьылIэгъэ къэбархэр ТекIоныгъэм и Музей итарихъ депозитарий хагъэхьанхэ, нацизмэм текIуагъэхэм ялIыхъужъныгъэ ащымыгъупшэным фэлэжьэнхэ алъэкIыщт. Проектэу «Лица Победы» зыфиIорэм хэлэжьэнхэ, яунагъо щагъэшIорэ материалхэр ТекIоныгъэм и Музей итарихъ депозитарий агъэхьын алъэкIыщт сайтымкIэ, мобильнэ приложение зыфаIорэмкIэ, почтэмкIэ е ашъхьэкIэ ахэр арахьылIэнхэ алъэкIыщт.\nТарихъ депозитариеу «Лица Победы» зыфиIорэр ТекIоныгъэм и Музей мыщ фэдэ чIыпIэм щыI: Москва, метроу «ТекIоныгъэм ипарк», ТекIоныгъэм и Гупч, 3.\nОфициальнэ сайтыр: victorymuseum.ru\nПредыдущая Шапхъэхэм адимыштэрэр нахь макIэ хъугъэ\nСледущая Яхэгъэгу къаухъумэным фэхьазырых


Апэрэ тхылъыр къыдигъэкIыгъ — Адыгэ макъ\nПсихолог ныбжьыкIэу, ау сэнаущыгъэу хэлъым ишIуагъэкIэ цIыфыбэмэ зэлъашIэгъэ Анастасия Корепановам къыдигъэкIыгъэ тхылъым лъэтегъэуцо мы мафэхэм иIагъ. «Эмоциональные инвалиды» зыфиIорэм уасэ фашIынэу, авторым игушIуагъо дагощынэу къеблэгъагъэх иIофшIэгъухэр, езыгъэджагъэхэ кIэлэгъаджэхэр, ипшъэшъэгъухэр, нэмыкIхэри.\n— Тхылъым итхын илъэситIо Iоф дэсшIагъ, — къытфеIуатэ авторым. —ИнтернетымкIэ нэкIубгъо сиIэу психологием фэгъэхьыгъэ къэбархэр къизгъахьэщтыгъэх. Ау ситхыгъэхэр нахь ины хъухэ зэхъум тхылъ къыдэгъэкIыгъэным сегупшысагъ.\nАнастасие Адыгэ къэралыгъо университетым ифилологие факультет журналист сэнэхьатымкIэ щеджагъ. Ау психологиер пэблагъэ зэрэхъугъэм къыхэкIэу ишIэныгъэхэм ахигъэхъуагъ ыкIи мы лъэныкъомкIи апшъэрэ гъэсэныгъэр зэригъэгъотыгъ. Нэужым психологиер ищыIэныгъэ щыщ хъугъэ. ЦIыфхэм IэпыIэгъу афэхъузэ, опытэу къыIэкIахьэрэр тхьапэм ригъэкIущтыгъэ, интернет нэкIубгъоу иIэм къыритхэщтыгъэ. КъызэрэнэфагъэмкIэ, тхылъ къыдигъэкIыным психолог ныбжьыкIэр фэхьазыры хъугъэ ыкIи ащ игъэкIотыгъэу Iоф дишIагъ.\n«Эмоциональные инвалиды» зыфиIорэ тхылъым статьяу къыдэхьагъэхэм щысэхэр ягъусэх. Еджэрэм гурыIогъошIу фэхъунхэм ахэр фытегъэпсыхьагъэх.\n— Интернетым къизгъэхьэхэрэ тхыгъэхэм яджагъэу, ащ фэдэ гумэкIыгъо зиIэу къысэуалIэщтыгъэр макIэп. Тхылъым еджэрэм ежь ышъхьэкIэ шIэныгъэ гъэнэфагъэ къыхихынэу сэгугъэ, — игущыIэ лъегъэкIуатэ Анастасие. — Тхылъыр шъхьэхэмкIэ зэтеутыгъ, якIэух пэпчъ гъэцэкIэнхэр иIэх. Ахэр къэзышIыхэрэм щыIэныгъэм къыгъэуцухэрэ упчIэхэм яджэуапхэр агъотыжьыщтых.\nЛъэтегъэуцом къекIолIагъэхэм Анастасие шIуфэс гущыIэхэр апигъохыгъэх. Нэужым итхылъ нахь игъэкIотыгъэу къытегущыIагъ.\n«Эмоциональные инвалиды» зыфиIорэр тхылъхэр зыщащэрэ тучанхэм, интернет нэкIубгъохэм ащыплъэгъущт, шIоигъоныгъэ зиIэхэм зэрагъэгъотын амал яIэщт.\nСурэтыр Къоджэшъэо Казбек тырихыгъ.\nПредыдущая КъулыкъушIэхэр яIэпыIэгъух\nСледущая Çalışmaları ile ön plana çıktılar


Псэуалъэхэм яшIын лъагъэкIуатэ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат гъэсэныгъэм ипсэуалъэхэу Мыекъуапэ щашIыхэрэм ащыщхэм тыгъуасэ ащыIагъ. Пшъэрылъхэр зэшIохыгъэнхэмкIэ непэ ехъулIэу Iофхэм язытет зыфэдэм зыщигъэгъозагъ, объектхэм ягъэпсын зынагъэсыгъэр зэригъэлъэгъугъ, псэолъэшIхэм гущыIэгъу афэхъугъ.\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ пшъэрылъ шъхьаIэу къыгъэуцухэрэм ащыщ къэралыгъом ит гурыт еджапIэхэм зэкIэми зы сменэкIэ Iоф ашIэным техьанхэр. Ар зэшIохыгъэ хъуным фэIорышIэщтых тикъэлэ шъхьаIэ имызакъоу, республикэм инэмыкI муниципалитетхэм ащагъэпсыхэрэ учреждениякIэхэр. Социальнэ мэхьанэшхо зиIэ проектхэр гъэцэкIагъэхэ зэрэхъурэр Адыгеим и ЛIышъхьэ инэплъэгъу ригъэкIырэп.\nРеспубликэм ипащэ игъусагъэх АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, муниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ» иадминистрацие ипащэу Андрей Гетмановыр, нэмыкIхэри.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ апэрэ чIыпIэу зэкIолIагъэр Мыекъуапэ хэхьэрэ станицэу Ханскэм щашIырэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэр ары. Ар нэбгырэ 240-мэ афытегъэпсыхьагъ, псэолъэшI IофшIэнхэм афэгъэзагъэр Цуекъо Мурат зипэщэ пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Марк-Сервис» зыфиIорэр ары. Проектым игъэцэкIэн сомэ миллиони 150-рэ тефэщт, сомэ миллиони 104,6-р — федеральнэ гупчэм, сомэ миллион 11,6-м ехъур — республикэм ыкIи сомэ миллион 33,7-р — муниципалитетым ибюджет къахахыгъэх. Непэ ехъулIэу ащ щыщэу сомэ миллиони 101,4-м ехъур зищыкIэгъэ лъэныкъохэм апэIуагъэхьагъ. ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, мы илъэсым тыгъэгъазэм ехъулIэу псэуалъэм ишIын аухыщт.\n«Псэуалъэу тшIырэр тикIэлэцIыкIухэмкIэ Iэрыфэгъоу щытыныр, проектыр шэпхъэшIухэм адиштэу дгъэцэкIэныр пшъэрылъ шъхьаIэу щыт. Ащ дакIоу кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм къыпыщылъ чIыпIэр зэрифэшъуашэу зэтегъэпсыхьэгъэным, къэзыгъэнэфырэ пкъыгъохэр щыгъэуцугъэнхэм, лъэсрыкIохэм апае гъогу хэхыгъэ шIыгъэным ыкIи псэуалъэм икъызэIухын ехъулIэу общественнэ транспортыр мыщ къекIуалIэу хъуным пстэуми тынаIэ тетыдзэн фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМы псэупIэ дэдэм щагъэпсырэ гурыт еджапIэр нэбгырэ 250-мэ ателъытагъ. Проектым игъэцэкIэн сомэ миллион 272,8-м ехъу тефэщт, мылъкур федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къахэхыгъ. ПэшIорыгъэшъэу зэрагъэнэфагъэмкIэ, 2020-рэ илъэсым шышъхьэIум ехъулIэу ар атыщт.\nСоциальнэ мэхьанэшхо зиIэ проектхэм ащыщ Мыекъуапэ иурамэу я 12-рэ Мартым къытырашIыхьэрэ гурыт еджапIэу нэбгырэ 1100-мэ ателъытагъэр. Мы псэуалъэм игъэпсын мылъкушхо пэIуагъэхьащт. Проектым изэшIохын сомэ миллион 719,2-м ехъу тефэщт, ар федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къатIупщыгъ. 2020-рэ илъэсым шышъхьэIум ехъулIэу тикъэлэ шъхьаIэ дэт гъэсэныгъэм иучреждениехэм шэпхъэшIухэм адиштэрэ зы еджапIэ джыри къахэхъощт.\nПсэупIэу Гавердовскэм дэт гурыт еджапIэм чIыпIи 120-рэ зиIэщт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ къыпашIыхьажьы. Проектым игъэцэкIэн сомэ миллион 35-рэ тефэщт, мылъкур республикэ бюджетым къыхэхыгъ.\nДжащ фэдэу Мыекъуапэ иурамэу Я.Коблым ыцIэ зыхьырэм кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм ишIын щырагъэжьагъ. Ащ нэбгырэ 240-рэ чIэфэщт. Псэуалъэм изэтегъэпсыхьан сомэ миллиони 168,2-м ехъу тефэщт, ар федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къахагъэкIыгъ. Илъэсэу тызхэтым итыгъэгъазэ ехъулIэу мы псэуалъэхэр атынхэу агъэнафэ.\nРеспубликэм ипащэ анахьэу ынаIэ зытыридзэрэ лъэныкъохэм ащыщ гъэсэныгъэм иучреждениехэр зэкIэ егъэджэнымкIэ зы сменэм техьанхэр. А пшъэрылъыр зэшIохыгъэным пае еджэпIакIэхэр ашIых, чIыпIэхэм япчъагъэ хагъахъо. Гухэлъэу щыIэмкIэ, нэбгырэ 5820-рэ зычIэфэщт еджэпIэ 14 джыри агъэпсынэу ары. Зипсауныгъэ зэщыкъогъэ ыкIи сэкъатныгъэ зиIэ сабыйхэм гъэсэныгъэ зэрагъэгъотынымкIэ амалэу аIэкIэлъхэм ахэгъэхъогъэным пащэхэр пылъыщтых, ащ пае ахэр зыщеджэрэ учреждениехэм яматериальнэ-техническэ зытет нахьышIу ашIыщт.\nКъумпIыл Мурат ыпэкIэ къызэрэхигъэщыгъэу, кIэлэцIыкIу IыгъыпIакIэхэр джыри ашIынэу къапыщылъ. Мы илъэсым щегъэжьагъэу учреждениякIэхэр зэрашIыхэрэм, щыIэхэм псэуалъэхэр къазэрапашIыхьажьыхэрэм ишIуагъэкIэ къэхъугъакIэхэм къащегъэжьагъэу илъэси 7 зыныбжь сабыйхэм апае чIыпIэкIэ 4048-рэ гъэпсыгъэ хъущт. 2019-рэ илъэсым ыкIэм нэс кIэлэцIыкIу 240-рэ зырыз зычIэфэщтхэ учреждениихымэ яшIын аухыщт.\nМинистрэу КIэрэщэ Анзаур къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, УФ-м и Президентэу Владимир Путиным гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ пшъэрылъ шъхьаIэу къыгъэуцухэрэм ащыщ къэралыгъом ит еджапIэхэр зэкIэ зы сменэм техьанхэр. Ар къыдалъытэзэ, республикэм ипащэхэм, ведомствэм яIофшIэн агъэпсы. ЕджапIэхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр кIэу ашIых, щыIэхэм псэуалъэхэр къапашIыхьажьых. Ащ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ шъолъырым иеджапIэхэм ащыщхэм яIэ ятIонэрэ сменэр щыгъэзыягъэ хъущт.\n«УчреждениякIэу тшIыхэрэр еджэпIэ къодыещтхэп —ахэр гъэсэныгъэм игупчэшхоу щытыщтых. Ахэм амалэу аIэкIэлъыри бэкIэ нахьышIущт. Мы лъэныкъомкIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр къытфегъэуцух, ахэр зэшIохыгъэнхэм, тикIэлэеджакIохэм шIэныгъэ куухэр зэрагъэгъотынымкIэ ящыкIагъэр зэкIэ аIэкIэлъыным тыпылъыщт», — къыIуагъ КIэрэщэ Анзаур.\nПсэуалъэхэм яшIын зэрэлъыкIуатэрэм республикэм ипащэ осэшIу фишIыгъ, Iофыгъоу ежь ынаIэ зытыридзагъэхэм алъэныкъокIэ муниципалитетым ипащэ, псэолъэшIхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх.


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгабзэр хьарыфылъэу зэрылъын фаемкIэ зэгурымыIоныгъэхэр щыIэх\nАдыгабзэр латин хьарыфылъэм илъхьагъэн зэрищыкIагъэм итегущыIэныгъэхэр мы ыужрэ уахътэм къекIокIых. IэкIыбым щыIэ адыгэхэм адыгабзэр зэрагъэшIэнымкIэ латин хьарыфылъэр IэпыIэгъушIущтэу бэхэм алъытэ. Фэшъхьаф еплъыкIэ зыIыгъхэу джырэкIэ адыгабзэр зэрылъ кириллицэр ары адыгабзэм нахь къекIурэр зыIохэрэри бэх. Ар къаушыхьаты кириллицым илъэу адыгабзэкIэ культурэ, шIэныгъэушэтын, тхылъыбэхэр зэрэщыIэхэр.\nФэшъхьаф еплъыкIэхэ зиIэхэм алъытэ адыгабзэм шъхьафэу , зыми фэмыдэ хьарыфылъэ ижърэ адыгэ тамыгъэхэм атехыгъэу иIэн фаеу. Ау шIэныгъэлэжьыбэмэ къызэрэхагъэщрэмкIэ, фэдэ шIыкIэм джырэ дунаимкIэ зыкъыгъэшъыпкъэжьрэп, сыда пIомэ ащ фэдэ хьарыфылъакIэм ихэгъэхьан илъэсипшI пчъагъэ зэрищыкIагъэр.\nКIэлъыплъэкIо зырызмэ къыхагъэщы адыгабзэр латиницэм ралъхьаныр Урысыем зэрафимыдэщтыр. Сыда пIомэ ар къэралыгъом изыкIыныгъэ иукъоныгъэщтэу, адыгэхэр урысые культурым пэчыжьэ хъугъэным икъэгъэлъэгъонэу ахэмэ алъытэ.\nЛатиницым адыгабзэр ралъхьаным кIэдаохэрэр нахьыбэрэмкIэ, тыркум щыIэ адыгэхэр ары, сыда пIомэ адыгабзэр ахэмэ зэрагъэшIэнымкIэ, латин хьарыфылъэр нахь псынкIэ къафэхъущтэу ары къызэраIорэр.\nФитыныгъэ радиом игущыIэгъугъэ бэдауш IофшIакIоу, Адыгеим щыIэгъэ «Щэрджэс конгрессым» ипащэ игуадзэу Дзэукъожь Заур къызэрэхигъэщрэмкIэ, латин хьарыфылъэр ары адыгабзэр зэрылъын фаер:\nДзэукъожь Заур: Сэ зэрэслъытэрэмкIэ, лъэпкъ пэпчъ ежь ихьарыфылъэ ыгъэпсын фае. Адыгэхэм яIэн фаер латиницэр ары. Латиницэр I936 илъэсым нэс яIагъ адыгэхэм. Кириллицэр адыгабзэм пае къинэу кIорэ хьарыфылъ. БзэшIэныгъэлэжьхэм латаницэмкIэ адыгабзэр агъэпсмэ дэгъу.\nФитыныгъэ радиом ыпэкIэ игущыIэгъугъэ Адыгеим щыщ зэлъашIэрэ бзэшIэныгъэлэжьэу Бырсыр Батырбий къыхегъэщы, кириллицымкIэ бзэр зэрэзэбгъэшIэн фаер:\nБырсыр Батырбий: Тыркум ис адыгэхэм апае аущтэу шIыгъэмэ ежьхэмкIэ нахь псынкIэ хъунэу къырагъэкIугъ. ЗыфаIори хэлъ, сыда пIомэ тыркубзэр латин графикым тетэу гъэпсыгъэ. Сэ зэрэслъытэрэмкIэ, апэрэ лъэубэкъухэр пшIыныр къин, ау кириллицым тетэу яеджэн агъэпсын фае. Сыда пIомэ кириллицым тытекIын тлъэкIыщтэп. Ащ тетэу етэгъаджэх ыкIи едгъэджэщтых. IофшIагъэу тиIэхэр хьао-лые мыхъущтым пае кириллицымкIэ тылэжьэн фае.\nФитыныгъэ радио: Адыгэ тамыгъэхэм атетэу гъэтсыгъэ алфавитым сыдэущтэу зыкъыгъэшъыпкъэжьын ылъэкIыщта адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ, о зэрэплъытэрэмкIэ?\nБырсыр Батырбий: Ар фантастикэм пэблагъ. Сыда пIомэ тэ джы дэдэм зэблэтхъун тлъэкIынэу амал тиIэп, хабзэми ыдэрэп. КIуачIи тиIэп. Ащ фэдэ амалыкIхэр бгъэфедэным пае къэралыгъо гъэпсыкIэ уиIэн фае, укъэралыгъо шъхьафын фае.\nЗэикI адыгэ хьарыфылъэ адыгабзэхэм зэкIэм апае агъэхьазырыным дэлэжьэнхэу бэмышIэу унашъо ытыгъ Дунэе Адыгэ Ассоциацым. Зэхэгъэуцуагъэр купым изэхэсыгъоу Iоныгъом иI9 щыIэщтым ехъулIэу хьазырын фае. Ау бэхэм къыхагъэщы еплъъыкIэ, ащ фэдэ зэхэгъэуцуагъэр икъу фэдизэу гъэцэкIагъэ зэрэмыхъушъущтыр, сыда пIомэ адыгабзэм идиалектхэр зэкIэ зы хьарыфылъэм имылъхьашъущтэу къаIо.


Терроризмэм ылъэныкъокIэ щынагъоу къэуцун ылъэкIыщтхэм ягъэнэфэн епхыгъэу цIыфхэр зэрэзекIонхэ фаер — Адыгэ макъ\nТерроризмэм ылъэныкъокIэ щынагъоу къэуцун ылъэкIыщтхэм ягъэнэфэн епхыгъэу цIыфхэр зэрэзекIонхэ фаер\nТеррористическэ акт къэхъуным ищынагъо щыIэ зыхъукIэ а къэбарым цIыфхэр игъом щыгъэгъозэгъэнхэм мэхьанэшхо иI. Щынагъоу къэуцурэм елъытыгъэу ар лъэныкъо заулэу зэтырауты ыкIи ащкIэ унашъо зышIын зылъэкIыщтыр Урысыем исубъект щызэхащэгъэ терроризмэм пэшIуекIогъэнымкIэ комиссием итхьамат ары. Мыщ епхыгъэу шъолъырым щагъэцэкIэн фаер зэрыт тхьапэр псынкIэу къэбар жъугъэм иамал-хэм аIэкIагъэхьан фае.\n«Синий уровень» зыфаIорэр\nТеррористическэ акт къэхъун зэрилъэкIыщтым икъэбар гъэунэфыгъэн фае зыхъукIэ аштэ.\nУрамым, цIыфхэр бэу зыщызэрэугъоирэ чIыпIэхэм уащыIэ, общественнэ транспортым уис зыхъукIэ анахьэу унаIэ зытеудзэн фаер:\n— къыбгот цIыфхэм ятеплъэ зыфэдэм, ахэр зэрэфэпагъэхэм;\n— язекIуакIэ зыфэдэм (гущыIэм пае ренэу заплъыхьэмэ е хэбзэухъумакIохэм аIукIэнхэм зыщадзыемэ);\n— чIадзыгъэу щыт автомобильхэм, гуцафэ озыгъэшIырэ пкъыгъохэм (дзыохэм, Iалъмэкъхэм, нэмыкIхэм).\nМыщ фэдэ чIыпIэ шъурихьылIагъэмэ псынкIэу полицием иIофышIэхэм зафэжъугъаз. ХэбзэухъумэкIо къулыкъухэм IэпыIэгъу шъуафэхъу. Унагъом исхэм, анахьэу зыныбжь хэкIотагъэхэм ыкIи сабыйхэм, агурыжъугъаIу урамым е унэ чIэхьэгъум къыщагъотыгъэ пкъыгъом щынагъо къыпыкIын зэрилъэкIыщтыр.\n«Желтый уровень» зыфаIорэр\nТеррористическэ акт къэхъуным ищынагъо зэрэщыIэм епхыгъэ къэбарыр гъэунэфыгъэ зыхъукIэ аштэ.\nЦIыфхэр бэу зыщызэрэугъоирэ чIыпIэхэм защышъудзый. Урамым шъутет хъумэ документ шъуIыгъын зэрэфаер зыщышъумгъэгъупш. Общественнэ чIыпIэхэм (сатыушIыпIэ гупчэхэм, вокзалхэм, аэропортхэм, нэмыкIхэм) шъуащыIэу машIо къызыхъукIэ анахьэу шъунаIэ зытешъудзэн фаехэм шъуалъыплъ. ПсэупIэхэм къапэIулъ чIыпIэхэм шъумышIэрэ цIыфэу е автомобилэу къякIуалIэхэрэм шъунаIэ атешъудз. ОшIэ-дэмышIагъэ къызыхъукIэ узэрэзекIон фаем унагъом исхэмкIэ пэшIорыгъэшъэу шъутегущыI.\n«Красный уровень» зыфаIорэр\nТеррористическэ акт къэхъугъэ зыхъукIэ агъэнафэ.\nЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ лъэныкъуитIум ялъытыгъэмэ мыщ нахь гъэлъэшыгъэу къекIуалIэх.\nФэтэрыбэу зэхэт унэм щыпсэухэрэм чэзыу-чэзыоу дежурствэр ахьыным, чIыпIэ пстэури къаплъыхьаным, амышIэрэ цIыфхэм ыкIи автомобильхэм анахьэу анаIэ тырагъэтыным мэхьанэшхо иI. ЦIыфхэр бэу зыщызэрэугъоихэрэ чIыпIэхэм шъуямыкIуалI, сабыйхэр ишъумыгъэкIых, шъукощын зэрэшъулъэкIыщтым шъуфэхьазырэу шъущыс. Анахьэу шъуищыкIэгъэщтхэр, ахъщэ, документхэр, медицинэ пкъыгъохэр жъугъэхьазырых.\nКъагъэорэ пкъыгъохэр агъэхьазырхэ зыхъукIэ бзэджашIэхэм къэмлан зэфэшъхьафхэр, Iалъмэкъхэр, мобильнэ телефонхэр, джэгуалъэхэр къызфагъэфедэнхэ алъэкIыщт. Ар шъуисабыйхэм ыкIи шъуигупсэхэм къафэшъуIуат. Тэрэзэу шъузекIомэ шъори, шъукъэзыуцухьэрэ цIыфхэми ящыIэныгъэ къэшъуухъумэщт.\nПредыдущая ЦыхьэшIэгъуджэ пкъыгъохэм (транспортхэм), къагъэорэ пкъыгъоу къычIэкIын зылъэкIыщтхэм шъуафэсакъ\nСледущая Шъэумэн Хьазрэт фэкIо


Адыгэ шыкIэпщынэм и Пщыналъ | Адыгэ Макъ\nАдыгэ шыкIэпщынэм и Пщыналъ\nАвтор: Редакция\t/ 12.07.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАдыгеим изаслуженнэ сурэтышIэу ГъукIэ Замудин итхылъэу «Адыгэ шыкIэпщынэм и Атлас» зыфиIорэр Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо премие зэтыпхъэхэм ащыщэу къагъэлъэгъуагъ.\nЛъэпкъ пщынэ Iэмэ-псымэ хьалэмэтым епхыгъэ шIэныгъэ пстэури ащ щызэхьылIагъ: шыкIэпщынэр къызэрэхахыгъи, зэрашIи, къызэрэрагъаIуи, пшъэрылъэу ыгъэцакIи, лъэпкъ гупшысэм итамыгъэу зэрэщыти зэгъэкIугъэу тхылъым къеIуатэ. Я XIX-рэ лIэшIэгъум ыкIэхэм къащегъэжьагъэу джырэ уахътэм къынэсэу адыгэхэр зыщыпсэурэ чIыпIэ пстэуми ащызэрахьэхэрэ шыкIэпщынэхэу 150-м, шыкIэпщынаохэу 127-м, шыкIэпщынэо купхэу 66-м атехыгъэхэ сурэтхэр — зэкIэмкIи 343-рэ — Атласым дэтых. ШыкIэпщынэм къырагъаIохэрэ мэкъамэхэм анахьышIухэр СD-м тетхагъэхэу тхылъым игъус. БзищкIэ тхылъыр тхыгъэ (адыгабз, урысыбз, инджылызыбз), нэкIубгъо 468-рэ мэхъу.\nСтудентхэм абзэ шыкIэпщынэм къытIэтагъ\n2006-м къыщыублагъэу илъэси 5 — 6 фэдизрэ ГъукIэ Замудин зипэщэгъэ орэдыIо купэу «Жъыур» адыгэ факультетым епхыгъэу Адыгэ къэралыгъо университетым Iоф щишIагъ. Орэд къэIуакIэ, шыкIэпщынэеуакIэ зэзыгъэшIэнхэу фаехэр щэджэгъоужым, еджэгъу сыхьатхэр зауххэкIэ, ащ ыдэжь кIощтыгъэх. Замудин ахэтэу зы илъэс горэми факультатив гъэпсыкIэ иIэу апэрэ курсым истудентхэм «Нарт пщыналъэхэмкIэ практикум» зыфиIорэ дисциплинэр акIугъ. Ахэм яшIуагъэкIэ адыгэ факультетым щеджэгъэ студентыбэ адыгэ культурэм, орэдыжъхэм ахэщагъэ хъугъэ, цIыф хэхьэ-хэкIыкIэм зыфагъэсагъ, сэнэхьатэу зэрагъэгъотрэм — кIэлэегъэджэным ишъэфхэр нахь куоу къагурыIуагъэх. Студентхэм къахэлыдыкIыгъэх Абыдэ Иринэ, Чэмышъо Римэ, Шъхьабэцэ Маринэ, Даур Рэмэзан ыкIи «Жъыум» иорэдыIо-шыкIэпщынэо IэпэIасэхэу ахэм ацIэ рарагъэIуагъ. Маринэ адыгэ кIэлэцIыкIу IорыIуатэмкIэ диссертацие ытхи, къыгъэшъыпкъэжьыгъэу непэ ГъукIэ Замудин игъусэу искусствэхэмкIэ Адыгэ республикэ кIэлэцIыкIу еджапIэу Лъэцэрыкъо Кимэ ыцIэ зыхьырэм кIэлэегъаджэу Iоф щешIэ. Мы зигугъу къэтшIырэ къэбарым джыри зэу къыушыхьатыгъ адыгэ лъэпкъ культурэм ихэгъэхъон, изегъэужьыжьын зы мэфэ Iофэу зэрэщымытыр; шыкIэпщынэм имызакъоу, бзэри, хабзэри, лъэпкъ тарихъри, литературэри зэхэгъэщагъэхэу адыгэгу зиIэхэ ныбжьыкIэхэр зэрапIухэрэр, адыгэ гупшысэр зэралэжьырэр.\nТхылъым шIэныгъэу пкъырылъыр\nАдыгэхэм ямызакъоу, Урысыем щыпсэухэрэ цIыф лъэпкъхэр пштэхэми, ГъукIэ Замудин итхылъэу «Адыгэ шыкIэпщынэм и Атлас» зыфиIорэм фэдэу зы пщынэ Iэмэ-псымэм ехьылIэгъэ пстэури — къыхахынэу зэрэхъугъи, ишIыкIи, игъэпсыкIи, къегъэIокIэ амалхэри, джырэ уахътэм къызэрэсыгъи — зэкIэри зы чIыпIэ щызэхэугъоягъэу къызэрэтырадзэрэр апэрэ.\nАдыгэхэм ямузыкальнэ культурэ изы пкъыгъо гъэшIэгъонэу шыкIэпщынэм игъашIэ илъэныкъо пстэури мы тхылъым къыщыгъэлъэгъуагъ. Атласыр пэублэ научнэ тхыгъитIумэ къызэIуахы: зыр искусствоведэу Алла Соколовам ий, адрэр — ГъукIэ Замудин.\nШыкIэпщынэхэм, шыкIэпщынаохэм, ансамблэхэм ясурэтхэм къэбар игъэкIотыгъэхэр апытхагъэхэу куп-купэу гощыгъэх. Тхыгъэ гуадзэм къыщытыгъэх СD-м тетхагъэхэ мэкъамэхэр, ахэр къезыгъаIохэрэ шыкIэпщынаохэм ацIэхэр, литературэу ыгъэфедагъэхэм яспискэ, шыкIэпщынэм ехьылIагъэхэ аудио-видео материалхэу чIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащаухъумэхэрэм ацIэхэр. Лъыхъорэм псынкIэу къыгъотын ылъэкIынэу ахэм япаспортхэр зэгъэзэфагъэх. Илъэс 30-м къехъурэ шыкIэпщынэм икъэбарэу ГъукIэ Замудин ыугъоигъэр, Iэмэ-псымэм ушэтынэу ришIылIагъэхэр, пасэм къыщегъэжьагъэу шыкIэпщынэ лъэпкъхэу адыгэхэм ахэлъыгъэхэр зэрэзэтефыгъэхэр, ахэм яшIыкI, къегъэIокIэ амалэу щыIэ хъугъэхэр, непэрэ мафэм шыкIэпщынэр къызэрэхэуцожьыгъэр игъэкIотыгъэу тхылъым къеIуатэ. Дунаим щызэлъашIэрэ музейхэу Мыекъуапэ, Налщык, Краснодар, Ставрополь, Москва, Санкт-Петербург, Тбилиси, Париж, Тыркуем икъэлэ зэфэшъхьафхэм, Америкэм (къ. Денвер) адэтхэм ачIэлъхэ шыкIэпщынэхэм, унагъохэм арылъхэм якатолог тхылъым дэт. ШыкIэпщынэ пэпчъ икъэбар, ипаспорт игъэкIотыгъэ игъус. 1914-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу непэ къэсыфэ шыкIэпщынэм къырагъэIорэ мэкъэми 138-рэ СD-м тетэу тхылъым игъус. Ащ Кавказым щыкIэдзагъэу адыгэр зыщыпсэурэ къэралхэм къегъэIокIэ амалэу аухъумэгъэ пстэури къызэлъеубыты. ШIэныгъэм, культурэм алъэныкъокIэ шыкIэпщынэм мэхьанэу, зэшIокIэу иIэр тхылъым IупкIэу къегъэлъагъо. Адыгэхэм ялъэпкъ кIэн ухъумэгъэнымкIэ анахь осэшхо зиIэ IофшIагъэмэ ащыщ Замудин «Адыгэ шыкIэпщынэм и Атласэу» къыдигъэкIыгъэр.\nНепэрэ лъэхъаным зэрэдунаеу ыгъэгумэкIэу лъэпкъ культурэ кIэныр къызэрэуухъумэщт шIыкIэмрэ амалхэмрэ алъэхъух, программэхэр зэхагъэуцох, шъхьадж илъэпкъ культурэ илъэгагъэ къэзыушыхьатхэрэ Iэпэщысэхэр зэфахьысых, къатхыхьэх, шIэныгъэлэжьхэм ахэр агъэфедэнхэ алъэкIынэу Iэрылъхьэ афашIых. ГъукIэ Замудин иIофшIагъэ адыгэхэмкIи, къыблэ шъолъырэу тызыщыпсэурэмкIи мыщ фэдэ тхылъхэр къащыдэкIынымкIэ иIофшIагъэ щысэтехыпIэ хъун ылъэкIыщт. Адыгэ культурэм хэхъоныгъэхэу ышIыхэрэм якъэгъэлъэгъонкIэ, IорыIуатэр лIэужхэм зэIэпахызэ тинепэрэ мафэ къызэрэсыгъэр къэушыхьатыгъэнымкIэ мы тхылъыр амалышIу.\nЗы лъэныкъомкIэ, ГъукIэ Замудин итхылъ къыщытыгъ шыкIэпщынэм итарихъ. Пасэм пщынэ Iэмэ-псымэхэр зэрэзэрахьэщтыгъэхэм, шыкIэпщынэм икъегъэIуакIэ, ишIыкIэ, изэхэлъыкIэ япхыгъэхэ къэбархэр тхылъым дэтых. Адыгэ къэIуакIэхэу, шыкIэпщынэм епхыгъэхэ гущыIэхэу (терминхэу) Замудин зэтыригъэуцожьыгъэхэм ауасэ зыфэдизыр къэIогъуай. НэмыкI лъэныкъокIэ уеплъымэ, тхылъым къыIуатэрэр пщынэ Iэмэ-псымэу лъэпкъым шIокIодыжьыпэным нэсыгъагъэр икIэрыкIэу щыIэныгъэм къызэрэхэуцожьыгъэм ар икъэбар. Ежь ГъукIэ Замудин илъэс 30-м къехъурэ зыдэлэжьэгъэ Iофым къыхэкIыгъэх Атласым къыгъэлъэгъорэ пстэури. Джырэ шыкIэпщынэо-шыкIэпщынэшI Iазэхэу зикъэбар, зисурэтхэр тхылъым дэтхэм янахьыбэр Замудин ыгъэсагъэх. Непэ Iоф зыдишIэхэрэ кIэлэцIыкIухэми цIэрыIо хъущтхэр къызэрахэкIыщтхэм щэч хэлъэп. Ащ ишыхьатых непэ зигугъу ашIыхэрэ шыкIэпщынэо ныбжьыкIэхэу Пашты Гупсэрэ Гъогъо Дамиррэ афэдэхэр.\nШыкIэпщынэм и Атласэу ГъукIэ Замудин къыдигъэкIыгъэр ипчъагъэкIэ 600 мэхъу. Ащ игъэхьазырынрэ икъыхэутынрэ сомэ миллионрэ мин шъитIурэ апэIухьагъ. Ащ фэдиз мылъкур кIэтхапкIэкIэ къаугъоигъ. ЦIыфхэу тхылъым кIэтхагъэхэм къахэкIыгъэх экземпляр 30 — 50 къизытхыкIыгъэхэр. Унагъохэм, еджапIэхэм, библиотекэхэм ахэр афагощыгъэх. Адыгэхэр зыщыпсэухэрэ чIыпIэхэр зэрахэтхэу, зэкIэмкIи чIыпIэ 52-мэ тхылъыр алъыIэсыгъ. Ахэм ащыщых Адыгэ республикэр, Къэбэртэе-Бэлъкъарыр, Къэрэщэе-Щэрджэсыр, Краснодар краир, Тыркуер. Францием, Японием, Казахстан, Абхазием якъэлэ шъхьаIэхэм, къалэхэу Москва, Санкт-Петербург, Барнаул яхэшыпыкIыгъэ Лъэпкъ библиотекэхэу, музейхэу адэтхэр. ЧIыпIэ 12-мэ тхылъым фэгъэхьыгъэ зэIукIэхэр, лъэтегъэуцохэр ащыIагъэх. Научнэ журналхэм статьяхэр (3) къыхаутыгъэх. ШIэныгъэлэжь цIэрыIохэу нэбгыри 6-мэ осэшхо къыфашIызэ, рецензиехэр къатхыгъэх. Ахэр академикэу Игорь Мациевскэр (Санкт-Петербург), искусствоведениемкIэ докторхэу Асия Мухамбетовар (Алма-Ата), Гюльзаде Омаровар (Казахстан), Ашхъот Бислъан (Налщык), филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу Зураб Джапуа (Абхъазыр) арых.\nИгъэкIотыгъэу гъогогъу 26-рэ тхылъым СМИ-хэр тегущыIагъэх. Адыгэ лъэпкъ музеим «Адыгэ шыкIэпщынэм и Атлас» ехьылIэгъэ къэгъэлъэгъонэу мэлылъфэгъу мазэм, 2019-рэ илъэсым зэхищагъэм цIыфыбэ еплъыгъ.\nКъэбарэу, шIэныгъэу тхылъым къызэлъиубытырэмкIэ зэбгъапшэмэ хъун къэгъотыгъуай. Лъэпкъ шIэныгъэм, тарихъым, музыкэм яушэтын пылъхэм, студентхэм, кIэлэегъаджэхэм, кIэкIэу къэпIон хъумэ, зэкIэ адыгэ культурэр зышIогъэшIэгъон пстэуми тхылъыр зэрашъхьапэщтым щэч хэлъэп. Ащ имызакъоу, ар зэрэгъэкIэрэкIагъэм, зэрэзэгъэкIугъэм, шIэныгъэу пкъырылъым яхьатыркIэ шIухьафтын лъапIэу узфэупсэрэм фэпщэин плъэкIынэу щыт. БзищкIэ тхылъыр зэрэтхыгъэм амал къеты Адыгэ республикэм, Урысыем ямызакъоу, IэкIыб хэгъэгухэм ащыпсэухэрэми ар агъэфедэн алъэкIынэу.\nАдыгэ филологиемрэ культурэмрэ яфакультет икIэлэегъаджэхэм ацIэкIэ ГъукIэ Замудин итхылъэу «Адыгэ шыкIэпщынэм и Атлас» зыфиIорэр Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо премие зыфагъэшъошапхъэхэм ащыщэу къызэрагъэлъэгъуагъэм тигуапэу детэгъаштэ.\nадыгэ факультетым идекан.\nкIэлэегъаджэхэу Хъуажъ Нуриет, Цэй Зарем,\nАхъмэт Джульет, Цэй Бэл.


Адыгэ Республикэм илъ зэгурыIоныгъэ -зыкIыныгъэр нахь гъэпытэгъэныр | Адыгэ Макъ\nАдыгэ Республикэм илъ зэгурыIоныгъэ -зыкIыныгъэр нахь гъэпытэгъэныр\nЖъоныгъуакIэм и 18-м гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу Т. КIэращэм ыцIэ зыхьырэм зичэзыу я ХI-рэ шъолъыр шIэныгъэ еджэнхэр щыкIуагъэх. Ахэр славян тхыбзэм ыкIи культурэм я Мафэ, урысые лъэпкъым изыкIыныгъэ и Илъэс, славян тхыбзэр зыщыIэр илъэс 1155-рэ зэрэхъурэм ыкIи Урысыер диным зиуцуагъэр илъэс 1030-рэ зэрэхъурэм япэгъокIэу гъэпсыгъагъэх.\nЕджэнхэм ятемэ шъхьаIи а зэкIэми къапкъырыкIыгъ: «Межконфессиональный диалог и культура общения в поликультурном пространстве Республики Адыгея».\nЕджэнхэмкIэ зэхэщэкIо комитетым анахьэу ынаIэ зытыригъэтыгъэр цIыф лъэпкъыбэ зэфэшъхьафхэр жъугъэу зыщызэдэпсэухэрэ Адыгэ Республикэмрэ Пшызэ шъолъыррэ мамырныгъэу, зэзэгъыныгъэу, зэгурыIоныгъэу арылъыр джыри нахь гъэпытэгъэнхэр ары. Охътэ хъугъэ-шIэгъэ щэчыгъуаехэр, зэгурымыIоныгъэ-зэфилъ зэхапхъохэу зыкъэзыIэтыхэрэм щыIэкIэ-псэукIэм чIыпIэ щырямыIэным мы еджэнхэр тегъэпсыхьэгъагъэх. ЩыIэкIэ лъэныкъуабэмкIэ, анахьэу тарихъымкIэ, динымкIэ, культурэмкIэ, шъолъырхэм ащыпсэухэрэ цIыфхэм пIуныгъэ тэрэз ягъэгъотыгъэным мы зичэзыу шIэныгъэ Iофтхьабзэр фэлажьэ.\nБзэр, лъэпкъ шэн-хабзэхэр охътакIэм диштэхэу ухъумэгъэнхэр, ахэм ныбжьыкIэхэм хахъохэр афашIынхэ алъэкIэу егъэсэгъэнхэр еджэнхэм ямурадыгъ. Темыр-КъохьэпIэ Кавказым православием ишапхъэхэу щыуцугъэхэм ислъам динэу адыгэхэм алэжьырэр зэрехъулIэрэр, гъэсэныгъэм ыкIи культурэм шъолъырым ис цIыфхэм ядуховнэ пIуныгъэкIэ, лъэпкъхэм якъызэтегъэнэнкIэ мэхьанэу яIэм алъыIэсэу, а зэкIэ къыриIотыкIэу Iофтхьабзэр щытыгъ.\nИнститутым славян-адыгэ культурнэ зэпхыныгъэхэмкIэ иотдел илъэси 10-м къехъугъэу мы еджэнхэр зэхещэх. Ахэм шIэныгъэлэжьхэм, общественнэ ыкIи дин IофышIэшхохэу Урысыем и Къыблэ исхэм язэIукIэпIэ гупсэфхэу яшIошIхэр къащыраIотыкIых ыкIи ащыпхырагъэкIых.\nЯгущыIэ, ягупшысэ зэрэзэтехьэрэри зэрэзэтекIырэри мыхэм къащэнафэ. Зичэзыу я ХI-рэ шIэныгъэ еджэнхэу мы мафэхэм Адыгеим щыкIуагъэхэм нэбгырэ 60-м нахьыбэ ахэлэжьагъ. Ахэм къалэу Краснодар ыкIи Краснодар краим, Ростов-на-Дону, Къэрэщэе-Щэрджэсым къарыкIыгъэхэр ахэтыгъэх. ЗэкIэмкIи еджэнхэм темэ шъхьаIэм къыпкъырыкIырэ доклад 30 фэдиз къырахьылIэгъагъ. «Темыр Кавказым щыпсэухэрэ быслъымэнхэмрэ чыристанхэмрэ ятарихъ зэфыщытыкIэхэр», «Славян тхыбзэр урыс цивилизацием икультурэ-тарихъ лъапс», нэмыкIхэри.\nЯ ХI-рэ шIэныгъэ еджэнхэр гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу Т. КIэращэм ыцIэ зыхьырэм ипащэу, философие шIэныгъэхэмкIэ докторэу ЛIыIужъу Адам къызэIуихыгъ. Ащ хэлажьэхэрэм зигъо Iофыгъоу зыфызэхэхьагъэхэм мэхьанэ зиIэ лъэбэкъухэр, гупшысэхэр щашIынхэу къафэлъэIуагъ. ИгущыIэ къыщыхигъэщыгъ мамырныгъэу, зэгурыIоныгъэу АР-м илъыр джыри уфэсакъызэ бгъэпытэныр зэрищыкIагъэр. ЦIыф акъылым къымыубытыхэрэ хъугъэ-шIагъэхэр зы нэплъэгъу пхэнджми къикIынхэ зэралъэкIырэр кIигъэтхъыгъ. АдыгеимкIэ Тэхъутэмыкъое ыкIи Теуцожь районхэм жъугъэу къарыхьэхэрэ тимылъэпкъэгъухэм, бзи, хабзи, культури зэрамышIэрэр къыдэлъытагъэу, нахь гъунэ алъыфыгъэныр игъоу ылъэгъугъ. Ежь ышъхьэкIэ ыкIи адыгэ лъэпкъымкIэ урыс тхакIэм уасэу иIэр зэрэиныр кIигъэтхъыгъ, зэхэщакIохэми, еджэнхэм ахэлажьэхэрэми «тхьашъуегъэпсэу» къариIуагъ.\nАдыгеимкIэ урысые епархием идинлэжьэу, ныбжьыкIэ Iофхэм афэгъэзагъэу Яков къэгущыIагъ. Зэман чыжьэхэмкIэ укъикIымэ, гущыIэр апэу къэхъугъэмэ зэращыщыр, ащ кIуачIэу хэлъыр джырэ мафэхэм къанэсыжьэу бгъэунэшкIужьын фаеу зэрэхъурэр къыIуагъэх. УзэкIэдэIукIыным, узэфэсакъыным, щэIагъэ пхэлъыным уапэкIэ узэрэлъагъэкIуатэрэр кIигъэтхъыгъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъ ыкIи къыщыгущыIагъ философие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, АКъУ-м ипрофессорэу Шъаукъо Асфар. ЦIыфым идунэееплъыкIэ, ишIошъхъуныгъэ, диным фыщытыкIэу фыриIэр ежь обществэу зыщыпсэурэм фэкIожьхэу зэрэщытхэр; шIушIэным имэхьанэ къыубытырэр; ащ пэрыохъу фэхъурэр; цIыфыр щыкIэгъэнчъэу зэдиштэу псэун ылъэкIыщта е сыда ащ зиягъэ екIырэр зыфэпIощт гупшысэхэр къыриIотыкIыгъэх. Политическэ фитыныгъэм зэкIэ зэрэфэкIожьырэр, блэкIыгъэ мафэм джырэ мэфакIэр ыкIи ащ епхыгъэхэ гупшысэхэр бэкIэ зэрэтекIыхэрэр, ащ елъытыгъэу, щыIакIэм хэлъ дэгъум ыкIи дэим сыдигъокIи уафэсакъэу Iоф адэшIэгъэныр ищыкIагъэу ылъытагъ.\nШIуфэс гущыIэхэм ауж шIэныгъэ еджэнхэмкIэ къиIотыкIынхэр, псалъэхэр къашIыгъэх. Ахэм АР-м ишIэныгъэлэжьхэр чанэу къащыгущыIагъэх. Еджэнхэм язэфэхьысыжьхэмкIэ материалхэр зыдэт сборник къыдагъэкIыщт. ТапэкIэ шIэныгъэ еджэнхэм ахэлажьэхэрэм япчъагъэ хагъэхъон — IэкIыб къэралыгъо благъэхэм ыкIи IэкIыб чыжьэхэм, Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм яшIэныгъэлэжьхэр зэрэхагъэлэжьэщтхэм анаIэ тырагъэтын ямурад.


Зэнэкъокъум изэфэхьысыжьхэр — Адыгэ макъ\nРедактор 24.07.2020 24.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nУрысыем футболымкIэ 2019 — 2020-рэ иилъэс ешIэгъу бэдзэогъум и 22-м аухыгъ. Дышъэр «Зенит» Санкт-Петербург фагъэшъошагъ.\nЯ 30-рэ ешIэгъухэр\n«Ростов» — «Зенит» — 1:2, «Краснодар» — «Ахмат» — 4:0, ЦСКА — «Тамбов» — 2:0, «Динамо» — «Оренбург» — 0:1, «Рубин» — «Спартак» — 1:2, «Крылья Советов» — «Шъачэ» — ешIагъэхэп, «Уфа» — «Арсенал» — 0:0, «Урал» — «Локомотив» — 0:1.\nАпэ ишъыгъэхэ «Зенит», «Локомотив», «Краснодар» яешIэгъухэр къахьыгъэх. «Ростов» иешIакIоу Зайнутдиновым я 17-рэ такъикъым «Зенит» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ. Шомуродовыр шъхьэкIэ Iэгуаом зеом, къэлэпчъэпкъым тыригъэфагъ.\n«Зенит» нахьыбэрэ ыпэкIэ илъэу зыфежьэм, текIоныгъэм нахь IэшIэхэу фэкIуагъ. Ригони ыкIи Азмун хъагъэм Iэгуаор дадзагъ, пчъагъэр — 1:2.\n«Локомотив» иешIакIоу Антон Миранчук къэлапчъэм дахэу екIуи, Iэгуаор дидзагъ, текIоныгъэр «Урал» къышIуахьыгъ.\n«Краснодар» «Ахмат» зыIокIэм, ешIакIэу къыгъэлъэгъуагъэр шэпхъэ лъагэхэм адештэ. Берг гъогогъуитIо къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ. Кабеллэ къэлапчъэм зыдаом, Iэгуаор къэлэпчъэIутым шъхьарыбыбыкIыгъ, шъабэу хъагъэм ифагъ. ЛъэдакъэкIэ ащ Iэгуаор къезытыгъэр Берг ары.\nЯ 30-рэ ешIэгъухэу хэгъэгум изэнэкъокъу щыкIуагъэхэм къэлапчъэм Iэгуаор анахь дахэу дэзыдзагъэр къахагъэщыгъ. «Краснодар» иешIакIоу Кабеллэ апэрэ чIыпIэр фагъэшъошагъ.\nЦСКА-р джэрз медалым фэбэнагъ. Щенниковымрэ Обляковымрэ зырызэ «Тамбов» икъэлапчъэ Iэгуаор дадзагъ. «Краснодар» текIоныгъэр къызэрэдихыгъэм фэшI ЦСКА-р къыщинагъ, медаль къыдихыгъэп.\n«Рубин» ыкIи «Спартак» къэлапчъэм Iэгуаор пенальтикIэ дадзагъ. Бакаевым хъагъэм Iэгуаор дидзагъ — 0:1. «Краснодар» щешIэщтыгъэ И. Игнатьевыр «Рубин» джырэ уахътэ хэт. ПенальтикIэ ащи Iэгуаор къэлапчъэм дидзагъ — 1:1. «Спартак» иешIэкIо анахь дэгъухэм ахалъытэрэ Ларссон пенальтир дэгъоу ыгъэцакIи, 1:2 пчъагъэр хъугъэ.\n«Спартак» текIоныгъэр къызэрэдихыгъэм ишIуагъэкIэ я 9-рэ чIыпIэм икIи, я 7-рэ чIыпIэр зэнэкъокъум къыщихьыгъ.\n«Оренбург» ауж къинагъэми, «Динамэм» текIуагъ, нахьышIоу ешIэн зэрилъэкIыщтыр къыгъэшъыпкъэжьыгъ.\nЗэнэкъокъум аужырэ чIыпIи 2-р къыщыдэзыхыгъэхэ «Крылья Советов», «Оренбург» апшъэрэ купым хагъэкIыгъэх.\nАпэрэ купым апэрэ чIыпIитIур къыщыдэзыхыгъэхэ «Ротор» Волгоград, «Химки» Химки апшъэрэ купым щешIэнхэу фитныгъэ аратыгъ.\n«Зенит», «Локомотив» Европэм ичемпионхэм я Кубок фэбэнэщтых. «Краснодар» пэшIорыгъэшъ зэнэкъокъухэм апхырыкIын фае Кубок шъхьаIэм фэбэнэным фэшI. Я 4-рэ чIыпIэхэр зыхьыгъэхэ командэхэри Европэм и Кубок фэбэнэщтых.\nАнахьыбэрэ Iэгуаор дэзыдзагъэр\nАртем Дзюбэрэ Сердар Азмунрэ 17 зырызэ хъагъэм Iэ-гуаор дадзагъ. НэбгыритIури «Зенит» щешIэх.\n2019 — 2020-рэ илъэс ешIэгъум икIэуххэр зэтэгъапшэх.\n1. «Зенит» — 72\n2. «Локомотив» — 57\n3. «Краснодар» — 52\n4. ЦСКА — 50\n5. «Ростов» — 45\n6. «Динамо» — 41\n7. «Спартак» — 39\n8. «Арсенал» — 38\n9. «Уфа» — 38\n10. «Рубин» — 35\n11. «Урал» — 35\n12. «Шъачэ» — 33\n13. «Ахмат» — 31\n14. «Тамбов» — 31\n15. «Кр.Советов» — 28\n16. «Оренбург» — 27.\nУрысыем футболымкIэ и Союз (РФС) бэдзэогъум и 25-м зэIукIэ иIэщт. ГъэцэкIэкIо купым изэхэсыгъо 2020 — 2021-рэ илъэс зэнэкъокъур зэрэзэхащэщтым, командэхэр купэу зыщешIэщтхэм, зэIукIэгъухэр зыщыкIощтхэ мафэхэм, нэмыкIхэм ащытегущыIэщтых.\nПредыдущая Пащэхэр уигъусэмэ, улъыкIотэщт\nСледущая ПшъэдэкIыжьышхо зыпылъ сэнэхьат\nÇocuklarla bir araya geldi\nAdıgeyli Müslümanların ramazanlarını tebrik ettiler\nВ Адыгее за первый квартал 2021 года было зарегистрировано 1020 обращений граждан через Интернет-приёмные.\nВ Адыгее благодаря господдержке молодые семьи могут улучшить жилищные условия.


08 | In Your Language\nHome » Adyghe » 05 Acts » 08\nШаул Стефан зэраукІыгъэр игъоу ылъэгъугъ.\nШаул чылыс зэІукІэм щыщхэм къин зэраригъэщэчыщтыгъэр\nА мэфэ дэдэм цІыфхэм чылыс зэІукІэм щыщхэу Ерусалим дэсхэм лъэшэу къин арагъэщэчэу аублагъ. Апостолхэм анэмыкІэу, шІошъхъуныгъэ зиІэ пстэури Иудей хэкумрэ Самарие хэкумрэ ащызэбгырыкІыжьыгъэх. 2Тхьэм ищынагъо зыгу илъ лІыхэм Стефан чІалъхьажьи, хьэдэгъэшхо фашІыгъ. 3Ау Шаул чылыс зэІукІэм щыщхэр ыгъэкІодынхэу ыуж итыгъ. Зы унэм икІымэ, адрэ унэм ихьэзэ, илІыхэм хъулъфыгъэхэри бзылъфыгъэхэри лІыгъэкІэ раригъэщыхэти, хьапсым чІаригъадзэщтыгъэх.\nФилипп къэбарышІур Самарие хэкум зэрэщигъэІущтыгъэр\n4ЦІыфхэу зэбгырыкІыжьыгъагъэхэм къакІухьэзэ, къэбарышIур* цІыфхэм арагъэІущтыгъ. 5Филипп* Самарие хэкум* щыщ къалэ горэм къакІуи, ащ дэс цІыфмэ\n8:4 къэбарышІур – Хьисэ Мэссихь ехьылІэгъэ къэбарышІур ары. Тхьэм пегъымбархэм ажэкІэ цІыфхэр къызэригъэгугъэгъэ Іофхэр Хьисэ Мэссихь Іофэу ышІагъэмкІэ къыгъэшъыпкъэжьыгъэх, арэущтэуи цІыфхэр къызэригъэнэжьынхэ гъогу афишІыгъ.\n8:5 Филипп – апостолхэм ежьхэм адэІэпыІэнхэу агъэнэфэгъэ лІиблым ащыщыгъ. Еплъ 6:5.\n8:5 Самарие хэкур – Иудей хэкумрэ Галилей хэкумрэ азыфагу дэлъ хэкур арыгъэ. Джуртхэмрэ Самарие цІыфхэмрэ яхабзэхэри ядинхэри зэфэшъхьафхэу зэрэщытыгъэхэм пае, зэпыищтыгъэх.\nМэссихь ехьылІэгъэ къэбарыр аригъэІугъ. 6ЦІыф купышхохэм Филипп къэгущыІэу зэхахэу, Іофышхо гъэшІэгъонхэу ышІэщтыгъэхэри залъэгъухэм, къыІохэрэм яшъыпкъэу ядэІущтыгъэх; 7сыда пІомэ цІыфыбэхэм ахэс джынэпцІэ Іаехэр кІыихэу ахэкІыщтыгъэх, зыІэпкъ-лъэпкъ узым зэкІиубытэгъэ цІыфыбэхэри, цІыф лъащэхэри Филипп ыгъэхъужьыщтыгъэх. 8Арэущтэу а къалэм ицІыфхэм гушІогъошхо яІэ хъугъэ.\n9Ау а къалэм Симон ыцІэу зы лІы горэ дэсыгъ. Зы заулэрэ ушхъухьаныгъэм пылъыгъэу, ежьыр лІы инэу ашІуигъэшІэу Самарие хэкум ис цІыфмэ ашІогъэшІэгъоныщтыгъ.\n10–Мы лІыр Тхьэм илъэкІыныгъэшхоу «ЛъэкІыныгъэ Инэу» зыфаІорэр ары,– аІозэ, цІыф пстэури, ини цІыкІуи, Симон къыІохэрэм агу етыгъэу ядэІущтыгъэх. 11БэшІагъэу иушхъухьаныгъэ ахэмэ инэу агъэшІагъоти, яшъыпкъэу едэІущтыгъэх. 12Ау Тхьэм и Тетыгъошхо* ехьылІэгъэ къэбарышІумрэ Хьисэ Мэссихь ыцІэ ехьылІэгъэ къэбарышІумрэ Филипп аригъэІухэу, цІыфхэм шІошъхъуныгъэ яІэ хъу зэхъум, хъулъфыгъэхэми бзылъфыгъэхэми Филипп зырагъэумэхъыгъ. 13Ежь Симони ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ иІэ хъуи, Филипп зыригъэумэхъыгъэу, ыуж итэу кІощтыгъ. Филипп нэшэнэ гъэшІэгъонышхохэу къыгъэлъагъощтыгъэхэри Іофышхо гъэшІэгъонхэу ышІэщтыгъэхэри Симон зилъэгъухэкІэ, ыгъэшІагъощтыгъэх.\n14Ерусалим дэс апостолхэм Самарие цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр зэрадагъэхэр зызэхахым, Петрэрэ Иуанрэ ахэмэ адэжь агъэкІуагъэх. 15Петрэрэ Иуанрэ зынэсхэм, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ шІошъхъуныгъэ зиІэхэм агухэм арылъ хъунэу Тхьэм афелъэІугъэх; 16сыда пІомэ Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ ахэмэ ащыщэу зыми къыфехыгъагъэгоп, Зиусхьанэу Хьисэ ыцІэкІэ Филипп ахэр ыумэхъыгъагъэхэ ныІэп. 17Джащыгъум Петрэрэ Иуанрэ аІэхэр ахэмэ атралъхьахи, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ а шІошъхъуныгъэ зиІэхэм агухэм арылъ хъугъэ.\n8:12 Тхьэм и Тетыгъошхо – еплъ 1:3.\n18Апостолхэм аІэхэр затыралъхьэм, а цІыфхэм Тхъэм ы Псэ ЛъапІэ агухэм арылъ зэрэхъугъэр Симон зелъэгъум, апостолхэм ахъщэ къафихьи, мырэущтэу къыІуагъ:\n19–Сэ сІэхэр цІыф горэм теслъхьэхэмэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ ыгу илъ хъуным пае, сэри мы лъэкІыныгъэр къысэшъут.\n20–Тхьэм итын ахъщэкІэ къэпщэфышъунэу пшІошІыгъэшъ, уиахъщи ори шъузэдэрэкІод,– риІуагъ Петрэ. 21 –Тхьэм ыдэжькІэ угу шъыпкъагъэ илъэпти, мы Іофым ущыщэп ыкІи уиІахьи хэлъэп ыкІи. 22Арышъ, мы бзэджагъэу уиІэм фыкІэгъожьи, Тхьэм елъэІу. Мыхъун гухэлъэу уиІэр Тхьэм къыпфигъэгъункІи мэхъу; 23сыда пІомэ шъугъоныр о угу инэу илъэу, бзэджагъэми узэкІиубытагъэу сэлъэгъу.\n24 –КъэшъуІуагъэхэм ащыщэу зи къысэмыхъулІэнэу Тхьэм шъукъысфелъэІу,– къыІожьыгъ Симон.\n25 Апостолхэр Зиусхьаным шыхьат фэхъухи, игущыІэхэр къызагъэІухэ ужым, Самарие хэкум щыщ къоджабэмэ къэбарышІур ащагъэІузэ, Ерусалим агъэзэжьыгъ.\nФилиппрэ Ефиопие хэгъэгум щыщ Іэшъхьэтетымрэ\n26–Тэджи, Ерусалим дэкІи, Газэ къалэм* кІорэ гъогум щэджагъом дэжь техь!– ыІуи, Зиусхьаным имэлэІич Филипп къыриІуагъ. Ар шъоф нэкІым кІорэ гъогоу щыт. 27Арэущтэу Филипп тэджи, гъогум техьагъ. КІозэ, Ефиопие хэгъэгум щыщ лІы горэм ІукІагъ. А лІыр Ефиопием ибзылъфыгъэ пачъыхьэу Кандакие фэлажьэрэ Іэшъхьэтетхэм ащыщыгъ. Бзылъфыгъэ пачъыхьэм имылъку зэкІэ ащ ыІэ илъыгъ. Ар Ерусалим Тхьэм щелъэІунэу къэкІогъагъ. 28Ихэгъэгу ыгъэзэжьынэу кум итІысхьагъэу, пегъымбар Ешай ытхыгъэ тхылъым еджэщтыгъ.\n29–А кум екІуалІи, ащ готэу кІо!– ыІуи, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ Филипп къыриІуагъ.\n8:26 Газэ къалэр – Ерусалим километрэ 85-кІэ пэчыжьэу, икъыблэ тыгъэ къохьапІэ лъэныкъомкІэ хы Іушъом Іут.\n30Филипп кум екІуалІи, а лІыр пегъымбар Ешай ытхыгъэ тхылъым еджэу зызэхехым, къыІуагъ:\n–Узаджэрэм къикІырэр къыбгурэІуа?\n31–Зыгорэм зэхэсимыгъэшІыкІмэ, сыдэущтэу къызгурыІон слъэкІына?– къыІожьыгъ Іэшъхьэтетым. ЕтІанэ ар Филипп елъэІугъ:\n32Іэшъхьэтетыр Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытхэу зэджагъэхэр мы гущыІэхэр ары:*\n«Мэлым фэдэу шІуабзынэу ащагъ.\nЗыупхъорэм ыпашъхьэ шъынэр зи ымыІоу\nежьым ыжэ зэтырихыгъэп.\nзэфагъи хэмылъэу хьыкум тырашІыхьагъ.\nА лъэхъаным ицІыфхэм ябзэджагъэ зынэсыгъэр\nхэт къэзыІон зылъэкІырэр?\nСыда пІомэ ыпсэ мы дунаим щыхахыгъ».\n34–Мыр къысэпІонкІэ сыолъэІу,– ыІуи, Іэшъхьэтетым Филипп къыриІуагъ. –Пегъымбарым зигугъу ышІырэр хэта? Ежьыр ара, нэмыкІ цІыф гора?\n35Джащыгъум Филипп а гущыІэ дэдэхэу Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытхэмкІэ къыубли, Хьисэ ехьылІэгъэ къэбарышІур Іэшъхьэтетым риІуагъ.\n36Гъогум рыкІохэзэ, псы горэм ыдэжь нэсыгъэх. Іэшъхьэтетым къыІуагъ:\n–Мыщ псы щыІ. Сэ сыуумэхъымэ*, хъунба?\n37–ЗэкІэ о угукІэ шІошъхъуныгъэ уиІэмэ, усыумэхъымэ хъущт,– риІуагъ Филипп.\n–Хьисэ Мэссихь Тхьэм зэри КъомкІэ шІошъхъуныгъэ сиІ,– къыІожьыгъ Іэшъхьэтетым.\n38ЕтІанэ Іэшъхьэтетым кур зыфырэм ар къыригъэгъэуцуи, Іэшъхьэтетымрэ Филиппрэ псым хахьэхи, Филипп адрэр ыумэхъыгъ. 39Псым къызыхэкІыжьхэм, Зиусхьаным ы ЛъапІэ Филипп нэмыкІ чІыпІэ горэм ошІэ-дэмышІэу ыхьыгъ, Іэшъхьэтетми Филипп ылъэгъу\n8:32-33 мы гущыІэхэр ары – еплъ Пегъымбар Ешай тхылъэу ытхыгъэм 53:7-8.\n8:36 умэхъыныр – еплъ 1:5.\nжьыгъэп. ГушІуагъом хэтэу игъогу техьажьыгъ. ^Ау Филипп Азот къалэм* къыщылъэгъуагъ. Кесарие къалэм* нэсы къыкІухьэзэ, къэбарышІур къэлэ пстэуми ащигъэІущтыгъ.\n‹ 07 up 09 ›


Паркэу «Патриот» — Адыгэ макъ\nРедактор 14.08.2019 14.08.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКъыткIэхъухьэхэрэ лIэужхэм яхэгъэгу, яреспубликэ шIу алъэгъунхэм, къэралыгъом тарихъ гъогоу къыкIугъэм шъхьэкIафэ фашIэу пIугъэнхэм мэхьанэшхо яIэу къегъэнафэ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Мыщ епхыгъэ гухэлъхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэм шъолъырым ипащэхэм анаIэ тет, ащ фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр рагъэкIокIых.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ шъхьаIэхэу къыгъэуцугъэхэм ащыщ паркэу «Патриот» зыфиIорэм икъутамэ республикэм къыщызэIухыгъэныр. Мыщ IофшIэнхэу епхыгъэхэр рагъэжьагъэх, проектым иконцепцие зэхагъэуцуагъ. Непэрэ мафэхэм яхъулIэу зэшIуахын алъэкIыгъэм, тапэкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтыщтхэ лъэныкъохэм къатегущыIагъ АР-м архитектурэмрэ къэлэгъэпсынымрэкIэ и Комитет итхьаматэу Зезэрэхьэ Азэмат.\nАщ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, КъумпIыл Мурат ипшъэрылъкIэ паркым идизайн- проект зэхагъэуцуагъ, ар зэшIохыгъэ зэрэхъущтыр, илъэныкъо шъхьаIэхэр агъэнэфагъэх. Псэуалъэр Мыекъуапэ икъыблэ-къокIыпIэ лъэныкъо (поселкэу Тульскэм идэкIыгъо дэжь) щашIын гухэлъ щыI. Ар зытырашIыхьащт чIыгу гектари 9,7-р УФ-м зыухъумэжьынымкIэ и Министерствэ къалэм къыритыжьынэу щыт.\nПаркыр кластерхэмкIэ зэтеутыгъэщт. ГущыIэм пае, апэрэ купым хэхьэрэ дэхьэгъу чIыпIэм къыдыхэлъытагъэх хьакIэхэм япэгъокIын, ахэм ятхын, паркым нэIуасэ фэшIыгъэнхэр. Конгресс- гупчэу «Патриотымрэ» музей ком- плексымрэ зэхэтыщтых. Iофтхьэбзэ инхэм, конференциехэм, семинархэм, зэхэсыгъохэм ыкIи зэIукIэгъухэм ярегъэкIокIын гупчэр афытегъэпсыхьэгъэщт. Музеим тарихъым исаугъэтхэм, культурэм епхыгъэ нэмыкI пкъыгъо зэфэшъхьафхэм якъэгъэлъэгъон къыдыхэлъытэгъэщтых. Ащ нэмыкIэу мэхьанэшхо зиIэщт лъэныкъохэм ащыщ дзэ-тарихъ гупчэм игъэпсын. КъыткIэхъухьэхэрэ лIэужхэр тикъэралыгъо гъогоу къыкIугъэм щыгъозэнхэм, ащ тарихъ шъып- къэу пылъыр къагурыIоным, тишъхьафитныгъэ къэзыухъумагъэхэ дзэкIолIхэм шъхьэкIафэ афашIыным фытегъэпсыхьагъэхэ къэгъэлъэгъон зэфэшъхьафхэр, площадкэхэр мыщ хэтыщтых. Егъэджэн-материальнэ базэм исектори бэ зышIогъэшIэгъоныщтыр. Дзэм щагъэфедэрэ техникэр зэрагъэIорышIэрэ шIыкIэр, щэрыонымкIэ тренажерхэр, нэмыкIхэри хэтыщтых. Спортым, культурэм ыкIи зыгъэпсэфыным, машинэхэр зыдагъэуцущтхэ чIыпIэхэр дизайн-проектым къыдыхэлъытагъэх. КIэлэцIыкIухэм апае площадкэхэр, джэгупIэхэр, шхапIэхэр ашIынхэу агъэнафэ. Джащ фэдэу псэуалъэр зыдэщытыщт чIыпIэм дэжь чъыгхэр, къэгъагъэхэр щагъэтIысыщтых, ащ иархитектурнэ теплъэ шэпхъэшIухэм адиштэным анаIэ тырагъэтыщт.\n— Паркым игъэпсынкIи, ащ къыдыхэлъытэгъэщтхэ чIыпIэхэмкIи гухэлъ гъэшIэгъоныбэ тиI. АР-м и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковам тхьамэтагъор зыщызэрихьэгъэ зэхэсыгъом мы Iофыгъом изэшIохын екIолIакIэхэу къыфэдгъотынхэ тлъэкIыщтхэм тащытегущыIагъ. Къэзэрэугъоигъэхэм предложениехэу къахьыгъэхэм адиштэу концепцием зэхъокIыныгъэхэр, хэгъэхъонхэр фэтшIыщтых. Тикъэлэ шъхьаIэ имызакъоу, республикэм щыпсэухэрэм, хьакIэхэм зызщагъэпсэфын, шIуагъэ къытэу яуахътэ зыщагъэкIон алъэкIыщт чIыпIэ мыр хъуным тыщэгугъы. МыщкIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ къыгъэуцугъэхэ пшъэрылъхэр зэшIохыгъэнхэм амалэу тIэкIэлъыр зэкIэ етхьылIэщт, — къыIуагъ Комитетым итхьаматэ.\nПаркэу «Патриот» зыфиIорэм икъутамэ Мыекъуапэ щыгъэпсыгъэным мэхьанэшхо зэриIэм, общественнэ движениеу «Юнармием», нэмыкI ныбжьыкIэ дзэ-патриотическэ организациехэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэм ар зэрэфэIорышIэщтым яцыхьэ зэрэтелъыр АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ къыщыхагъэщы.\n— ЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ движением Адыгеим хэхъоныгъэшIухэр щешIых. Непэ ащ республикэм икIэлэеджэкIо ыкIи студент минитIум ехъу зэрепхы. Мы гъэмафэм кIэлэцIыкIу зыгъэпсэфыпIэ лагерэу «Лань» зыфиIорэм иIофшIэн къыдыхэлъытагъэу «юнармейскэ сменитIу» щыIагъ, кIэлэеджэкIо 60 движением хэхьагъ. БлэкIыгъэ илъэсым мы организацием хэтхэм я Апэрэ республикэ ныбжьыкIэ-патриотическэ форум Адыгэ къэралыгъо университетым щыкIуагъ. Шъолъырым имуниципалитет пстэуми ялIыкIохэр ащ хэлэжьагъэх. Мы илъэсым ащ фэдэ форум чъэпыогъум зэхащэн гухэлъ щыI, — еIо АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ кIэлэцIыкIухэм ыкIи ныбжьыкIэхэм япIун епхыгъэ къэралыгъо политикэм игъэцэкIэн фэгъэзэгъэ ГъэIорышIапIэм ипащэу Нэгэрэкъо Алый.\nНыбжьыкIэхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу, зэгурыIоныгъэ, ныбджэгъуныгъэ азыфагу илъэу пIугъэнхэм движениеу «Юнармиер» фытегъэпсыхьагъ. Мэхьанэшхо зэратхэрэ лъэныкъохэм ащыщ дзэ къулыкъум ныбжьыкIэхэр фэгъэхьазырыгъэнхэр, ахэм техническэ ыкIи творческэ амалхэу аIэкIэлъхэмкIэ зыкъызэIуахыныр. Мы движением иинструкторхэр зыщызэрэугъоинхэ алъэкIыщт шъолъыр ыкIи Урысые форумхэм, семинархэм, слетхэм паркэу «Патриотыр» яплощадкэ хъуным щэгугъых.\n— НыбжьыкIэхэм Iоф адэшIэгъэным екIолIакIэхэр къыфэгъотыгъэнхэмкIэ амалхэу щыIэхэм ахэгъэхъогъэным проектым игъэцэкIэн фэIорышIэщт, — къыхегъэщы ГъэIорышIапIэм ипащэ. — Паркым къыдыхэлъытагъэу программэу «Юнармейскэ гъэмафэр» зэхэтщэн тлъэкIыщт. КIэлэеджакIохэр ыкIи студентхэр зэрифэшъуашэу дзэ къулыкъум фэгъэхьазырыгъэнхэм фэIорышIэщт, кIуачIэу ыкIи шIэныгъэу аIэкIэлъымкIэ ахэм заушэтыжьын алъэкIыщт. Джащ фэдэу предложениеу къэтхьыхэрэм ащыщ паркым иконцепцие къыдыхэлъытагъэу киберспортымкIэ зэнэкъокъухэр зэхэщэгъэнхэ амал щыIэныр. ВидеоджэгукIэ зэфэшъхьафхэр зылъапсэу щытхэ зэнэкъокъухэр Урысыем щызэхащэх, ар спорт лъэпкъ хэушъхьафыкIыгъэу щыт. Джащ фэдэу робототехникэм иклассхэр къызэIухыгъэнхэр ведомствэм игъоу елъытэ.\nЫпшъэкIэ къызэрэщыхэдгъэщыгъэу, общественнэ движениеу «Юнармием» республикэм хэхъоныгъэхэр щишIынхэм, ащ IэпыIэгъу фэхъугъэным ынаIэ тет Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Мы мафэхэм республикэм ипащэ лагерэу «Лань» зыфиIорэм щыIагъ ыкIи мы организацием хахьэхэрэ кIэлэеджакIохэм афэгушIуагъ.\n— Непэ тикIэлэеджэкIо 30 «Юнармием исатырэ хэхьэ. Мы общественнэ движением мэхьанэшхо етэты, тапэкIи ащ IэпыIэгъу тыфэхъущт. Хэгъэгум ипатриот ныбжьыкIэхэр, шIушIэныр зигъогогъухэр арых мы организацием зэрипхыхэрэр. НыбжьыкIэхэм яIофыгъохэм апэIухьэрэ мылъкур фэдэ пчъагъэкIэ нахьыбэ тшIыгъэ, ащ тыкъыщымыуцоу, къыткIэхъухьэхэрэ лIэужхэм тишIуагъэ ядгъэкIыщт, ахэр арых тинеущырэ мафэ лъызыгъэкIотэщтхэр, тигугъапIэхэр зэтпхыхэрэр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая ТекIоныгъэм ия 75-рэ илъэс зыфагъэхьазыры


Къуекъо Налбый: Сэмэркъэум чэзыу иIэп »\nАнахь хъярышхоми сэмэркъэу щашIы\nЗэкIэнэкIэжьхэуи мэхъу: дысыгъэ хэмылъэу, уидагъо горэм гу лъыуагъатэу; уагъэмысэрэп, узхалъытэшъ, уздэплъыхыжьы ашIоигъу.\nСэмэркъэу озымыгъэшIырэ цIыфыр Iоф къабзэп зыпылъыр, ежьыри ыгукIэ къабзэп. Сэмэркъэур шъхьафит, ащкIэ ар шъыпкъэми нахь лъэшыIу. ЦIыфхэм яIофхэр шъыпкъэ закIэх пIоныр щхэны хъун, шъыпкъэ закIэр – Тхьэ закъор ары. ЦIыфхэм яшъыпкъэр – ар ежьхэм къалэжьы, тыгъуаси къалэжьыгъ, непи къалэжьы, Тхьэм ыIомэ, неущи къалэжьыщт. Гъэуцугъахэу, гъэнэфэгъахэу щытэп, къэулэжьызэ щыIэ мэхъу, зызэблехъу. Коммунизмэр къызэрэсыщтым нахь шъыпкъэ щымыIэу тIощтыгъэба? Коммунистическэ партием нахь шъыпкъаIо щымыIэу тIощтыгъэба? Аущтэу аIозэ, анахьэу лъэшэу куощтыгъэхэм шъыпкъэ гори ащ хэмылъыгъэу джы тагъэдаIо. А лъэхъаным щыIэгъэ нарэ (анекдот) горэ сыгу къэкIыжьы. Парторгыр зэIукIэм къыщэгущыIэ: Семен Иваныч тыгъуасэ бзэджэшIэ-ешъокIуагъ, непэ анахь коммунист дэгъоу тиIэмэ ащыщ...\nТичылэ щыщ лIы горэ Мыекъуапэ къэкIуагъэу сыIукIагъ. Къалэр къеплъыхьэ, унэмэ яплъы, цIыфхэм зыгорэхэр ареIо... СекIуалIи, "сэламымрэ", "къеблагъэмрэ" аужы есIуагъ:\n– Зыгорэм уегъэгумэкIэу щытмэ, сишIуагъэ къыозгъэкIын слъэкIынкIи мэхъу...\n– Ярэби, къызэрэсIощтыри сшIэрэп,- къысиIуагъ тичылэм, - "республик, республик", аIо, гъэзетхэми къатхы, телевизорми къеIо, арышъхьае а зыфаIорэр сэ чылэм дэслъагъорэп. КIо, сэ сычэмахъу ныIэп, тыгъэр къэтэджымэ сыдэкIы, зыкъохьажьыкIэ, чэмхэр къыдэсэгъэзыхьажьых, сэ сызщыдэкIырэм тефэу а республикэу зыфаIори къакIошъ, пчыхьэ зыхъукIэ мэкIожьынкIи мэхъуба, ау Мыекъуапэ ренэу щытегущыIэх, арын фае ар зыщыпсэурэр сIуи, синыбджэгъу былымхэм къапэсыни, сэ мыщ зыкъезгъэхьыгъ. КъыбгурэIуа къызфасIорэр? Республикэр слъэгъу сшIоигъу. ДжащкIэ уишIуагъэ къысэгъэкI.\nСыд епIощт ащ? Унэ фыжьым тыпэмычыжьэу тыщытти, ащ Iапэ фэсшIи, есIуагъ:\n– Сэ аущтэу къыосIуагъэп. А Унэ фыжьым Iоф щашIэ министрэхэм, ахэм ягуадзэхэм, яIофтабгэхэм, депутатхэм, Президент шъыпкъэри джары зыщылажьэрэр. Республикэ уиIэ зыхъукIэ, ахэри уиIэнхэ фае.\n– О къызэрэпIорэмкIэ, а кортыр уимыIэу, республикэ уиIэн уфитэп. Ар къызгурыбгъэIуагъ. Адэ республики сиIэу, министрэхэри депутатхэри сиIэхэу сэпсэумэ, сиIофхэр бэкIэ нахьышIу хъугъэхэба! Арымырмэ сыд пае ахэр сиIэных, арыба? Джы къысэпIощтыр ары: сэ сычэмахъоми, министрэр зэрэцIыфышхор сэшIэ. Адэ цIыфышхор дэгъоу пIыгъын фаеба, ишхынкIи ищыгъынкIи зэмыгугъужьмэ хъущтэп.\n– Ащ земыгъэгъэгумэкI, лэжьэпкIэ дэгъу араты, мин щэкIым къыщыкIэрэпщтын мазэм атефэрэр.\n– Мин щэкI пIуи?.. Зэгуи зэ... Сэ урамэу сызтесым икIыхьагъэкIэ щыпсэурэмэ зэкIэмэ, пенсэхэри зэрэхэтэу, ащ фэдиз къаратырэп!.. Ар сэIо шъхьае, сыда рябгъэшIэщтыри? Къэртофыр яхъой, къэбэскъэ-помидор шIоIур афэухырэп, гъэмафэм цумпэр зэраупцIыжьэу ашхы, къялыжьэу агу зэмыIурэр бэдзэрым щащэ, чэмы, чэты, мэлы, тхьачэт, къаз – узфаер пхъун уфит, тэ тыIофа, министрэ-депутатхэр арэгъэразэхэри. Ахэр мэгупшысэх, быракъыр ашъхьагъэу еуIоу уцу ямыIэу мэлажьэх, республикэр къаушыхьаты, тэ тыIофэп-тыдэлъэп, хатэр Iутхыжьмэ, къэб заулэу къыдэнагъэр къэтэлъытэшъ, унэм техьажьы... Депутатхэр хэтыдзхэ зэхъум – ахэм къинэу атехъыкIыгъэр!.. IофшIэн къытатынэу аIо, губгъохэр зэкIэ ажъощтых, IофшIапIэхэр къызэIуахыщт, пенсэхэм къахагъэхъощт... Сэри къэсчъыхьэзэ сыпшъыгъ: псынкIаIоу хэтэжъугъэдзых сэIо, мыхэр жъонэкIо пхъэшэнхэ фае, тракторхэри яIэщтых, ахъщэмкIи псыгъонхэп, псынкIэ, псынкIэ!\n– Адэ сыд, – къызэпысыутыгъ тичылэр. – Къэтэрэзыгъэха шъуиIофхэр?\n– ГъэшIэгъоны пIорэр, – зыкъегъэпхъашэ джы чэмахъом. – ЗэкIэ зэдэтэрэзэу плъэгъугъа о? Мощ фэдиз зиинэгъэ унэм чIэс отэрыр апэу бгъэрэзэн фаеба, ахэр арыба тиреспубликэ ишыхьатхэр? Тэ илъэсым зэ-тIо быракъыр пытэлъэмэ, ежьхэм ашъхьагъы иты зэпыт, ар пшIосэмэркъэуа о? Быракъыр сIыгъэу чэмхэм ашъхьагъы сибгъэтыщта? Зышъхьагъ уитыни къэнэжьыгъэп пIоми хъущт, чэм шъэныкъо гор. ЧIыгухэр алэжьырэпышъ, мэкъур хъои, шъхьае мэкъу еон зылъэкIыщтхэр мыщ къэкIожьыгъэх, тэ сыд тфэупкIэжьын. Унэгъо шъитIу хъущтыгъэ тичылэ, унэ щэкIым къехъу джы нэкIэу щыт... ЗэкIэ министрэ хъунхэу арымэ сшIэрэп, е депутаты. Тхьапша министрэу тиIэр? Депутатхэр тхьапшы хъухэрэ?.. Ар мэкIаIо. Тэ тичылэ къыдэкIыгъэу унэгъо шъитIу фэдиз мыщ щэпсэу, адрэ чылэхэри къабгынэхэба? Адэ сыдэу хъущт? ЗэрэпшIын фаер ошIа? Мазэ къэс зэбларэхъух депутатхэмрэ министрэхэмрэ... Хьау, аущтэуи игъо ифэщтхэп... Тхьамафэ къэс зэбларэхъу. Тхьэмэфэ лэжьапкIи арэгъэуцу. Депутат-министрэхэри нахьыбаIо арэшI, сэ сикIалэхэми чэзыур къанэсынкIи хъун... Модэ цIыфхэр къэзэрэугъоих... НекIо, тахэгъахь зэ, къэбар горэ къахэтхын, сэри сIотэжьын зэхэсхын.\nЦIыфэу къэзэрэугъойрэмэ тахэхьагъ. Сыд зыгъэгумэкIыхэрэр? Модэ еплъ, тичылэлIым чэмхэм къапигъэуцуагъэри ахэт! Сыд къэзыхьыгъэр? "Республикэр ттырахын яхьисап, чылэхэм такъыращыгъ зыттырятымыгъэхынэу. Тара зыфаIорэр? Ттырахын яхьисапмэ, ащыгъум дэгъу гор ар... Арышъхьае тымыIыгъыр сыдэущтэу ттырахыщта?"\n– Морары, – еIо тичылэ чэмахъом. – Олъэгъуа быракъыр? Ащ ычIэгъы чIэтхэри олъэгъуа? Еплъ, быракъыр аубытыгъ, атырахынкIэ мэщынэх. НекIо, псынкIаIу, мыхъуми тIэкIурэ ижьау тычIэтын!.. Хьаумэ тичылэ тэрэчъэжьа? ЦIыраум тыхэтIысхьан, блахы зыхъукIэ тыкъыхэхъушъутынышъ, къатетхыжьын!.. ЕтIанэ тэри республикэ тиIэ хъущт.\nА мафэм республикэр къэдгъэнэжьыгъ. ТIэкIу шIагъэу чылэм сыкIуагъ – республикэ яIэ хъугъэмэ сыкъеплъын сихьисапыгъ. Ау чэмахъор, чэмхэр пчэдыжьым жьэу дифыгъэхэти, згъотыгъэп, клубыжъми быракъыр пылъагъэпти, республикэр къэсымылъэгъоу сыкъэкIожьыгъ.\nНалбый Къуекъу, шэкIогъу маз, 2006-рэ илъэс.\nОпубликовал administrator, 8-02-2012, 00:31. Просмотров: 2270\n– КБР-м илIышъхьэу Къанэкъом къоджэдэсхэр елъэIух чIыгу Iофым къыпыкIыщт машI ...


Адыгэ Хэку Таймс: Федерал хьыкумэт къулыкъухэм хэкум къэзыгъэзэжьыгъэхэм къинхэр арагъэлъэгъу\nФедерал хьыкумэт къулыкъухэм хэкум къэзыгъэзэжьыгъэхэм къинхэр арагъэлъэгъу\nАдыгэ республикэм щыщ къэзгъэзэжьыгъэгорэр суд ашIынэу ары. Ащ лажьэу иIэр, къэзыгъэзэжьыгъэхэм ащыщгорэхэр иунэ ритхагъэхи ары (пропискэ зыфаIорэр). Джащ фэдэу къэбэртае-Бэлкъарым щыщ къэзыгъэзэжьыгъэ нэбгри 9 хэкум рафынхэу агухэлъ. Ахэм лажьэу яIэр, унэу зитхагъэхэм (пропискэ) щыпсэухэрэпи ары.\nФедерал хьыкумэт къулыкъухэм унэ итхэныр (пропискэ) шъхьэусыгъэу аубытыгъэу Адыгэу хэкужьым къэкIожьыгъэхэм рахьатыныгъэ аратырэп, суд IофкIэ къырафэкIэнхэу ары ыкIи хэкум рафынхэу ары.\nГъэшIэгъоныр, а федерал къулыкъудэдэхэм мин 100 пчъагъэу Украиным къикIыхи Урысием къихьагъэхэм зи араIорэп, унэ итхэн Iофи къафаIэтырэп ау Адыгэ шъэ заулэу къэзыгъэзэжьыгъэхэм аужьы ыкIыхэрэп.\nАдэкIэ, Адыгэ республикэм ыкIи Къэбэртае-Бэлкъар республикэм япащэхэм, республикэхэм яхьыкумэтхэм ыкIи ахэм япхыгъэхэм зи мыхъугъэм фэдэу заушъэфыгъэу щысых.


Автор Тема: Топор, атрибуция (Прочитано 2536 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (41.75 кБ, 348x640 - просмотрено 66 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (46.94 кБ, 640x593 - просмотрено 61 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (46.8 кБ, 640x427 - просмотрено 55 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (44.89 кБ, 600x513 - просмотрено 75 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (840.04 кБ, 1843x1382 - просмотрено 138 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (423.39 кБ, 1613x1210 - просмотрено 114 раз.)


Олимпиада по адыгейскому языку\nИнфоурок › Начальные классы › Тесты › Олимпиада по адыгейскому языку\n1. Гущы1э лыем къык1эгъэтхъ. Унаш1, к1алэ, баджэ, л1ыжъы, 1офыш1, ныо. 2. Гущы1эмэ плъышъуац1эу къапыхьан алъэк1ыщтыр къапытх. Хъырбыдз- пхъэнт1эк1у- чъыгы- к1элэеджак1у- 3.Зэрэхэтым тетэу гущы1эхэр къызэхэф: Ящырхэр, тебэнагъ. 1. Гущы1э лыем къык1эгъэтхъ. Мэзы, насып, гъогу, сапэ, ешэ, тхылъ. 2. Гущы1эмэ плъышъуац1эу къапыхьан алъэк1ыщтыр къапытх. нэшэбэгу- п1эк1ор- тыгъэ- к1элэегъадж- 3. Зэрэхэтым тетэу гущы1эхэр къызэхэф: Ятхылъхэр, теуцуагъ.\n4. Имэхьанэк1э къыпыщыт гущы1эхэр къыпытх: Мак1о- Къехы- Щтыгъэ- Мэсты- Щылъ- Дэплъые- 5. Мэхьаныбэ къызэрык1ырэ гущы1эхэр къэтх 6. Гущы1эжъым имэхьанэ къызэрэбгуры1орэр къэтх. Шъыпкъэр дышъэм нахьи нахь лъап1. 7. Гущы1эжъхэр къэухыжьых: Чэтэ ч1эгъым - Нэр делэ- «Неп» зы1орэр мэунэ- 4. Имэхьанэк1э къыпыщыт гущы1эхэр къыпытх: Мак1о- Къехы- Щтыгъэ- Мэсты- Щылъ- Дэплъые- 5. Мэхьаныбэ къызэрык1ырэ гущы1эхэр къэтх. 6. Гущы1эжъым имэхьанэ къызэрэбгуры1орэр къэтх. Шъыпкъэр дышъэм нахьи нахь лъап1. 7. Гущы1эжъхэр къэухыжьых: Ет1ан умы1оу – Шъхахынэр тэджмэ – Гущы1э дахэм -\nНагоева Шамсет Юриевна\nНомер материала: ДВ-245937\nПрезентация к песне "Защитники природы"\nПрезентация к песне "Красная шапочка"\nТест "Единицы времени" (4 класс)\nВыступление на педагогическом совете по теме "Самообразование учителя"\nПрезентация к стихотворению И.Е.Морозовой "Утро Победы"\nОрганизация профилактической работы по предупреждению вредных привычек у младших школьников.\nКонспект урока литературного чтения по теме: "Знакомство с буквой ы" (1класс)


Хэукъоныгъэхэр дагъэзыжьынхэм фэIорышIэх | Адыгэ Макъ\nАщ къырагъэблэгъагъэх АР-м ихэбзэ гъэцэкIэкIо ыкIи хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм ялIыкIохэр, хъызмэтшIапIэхэм ыкIи организациехэм яIофышIэхэр.\nИнспекцием ипащэ игуадзэу Сергей Абрамцевым пэублэм къызэрэщиIуагъэмкIэ, федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм полномочиеу къафишIыгъэм къыпкъырыкIыхэзэ организациехэм япащэхэу, предпринимательхэу цIыфхэм Iоф языгъашIэхэрэм алъэныкъокIэ хэбзэгъэуцугъэр зэрагъэцакIэрэм лъэплъэх. Инспекцием фитыныгъэу иIэр къызфигъэфедэзэ планым хэтэу ыкIи хэмытэу уплъэкIунхэр зэхещэх. Инспекторхэм анахьэу анаIэ зытырагъэтыхэрэр Iоф зышIэрэ цIыфыр хэбзэгъэуцугъэм диштэу IофшIапIэм щатхыгъэмэ е хэбзэнчъэу ащ Iоф рагъашIэмэ, ар IофшIапIэм аштэ зэхъум тэрэзэу итхылъхэр фагъэпсыгъэхэмэ, лэжьапкIэр зэрэфагъэнэфэгъэ шIыкIэр ыкIи ар игъом аратымэ ары. Ащ нэмыкIэу IофшIэныр щынэгъончъэу щытыным иамалхэр икъоу IофшIапIэ языгъэгъотыхэрэм къызфагъэфедэхэмэ ауплъэкIу, сыда пIомэ пащэ пэпчъ ар ипшъэрылъ шъхьаIэу IофшIэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэм къыщеIо.\n— Инспекцием ипшъэрылъхэм ащыщ цIыфхэм IофшIэнымкIэ яфитыныгъэхэр, джащ фэдэу япсауныгъэ къэухъумэгъэнхэр, — еIо С. Абрамцевым. — Ар къыдэтлъытэзэ уплъэкIун-лъыплъэн IофшIэнымкIэ зэхъокIыныгъэхэу щыIэхэр IофшIапIэ языгъэгъотыхэрэр щыгъэгъозэгъэнхэм фэшI мыщ фэдэ едэIунхэу цIыф жъугъэхэр зыхэлажьэхэрэр илъэс плIанэ пэпчъ зэхэтэщэ. Хэукъоныгъэхэр амышIынхэм пае IофшIэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэхэу щыIэхэр къафэтэIуатэх. ТыуплъэкIугъэхэу, хэукъоныгъэ къызщыхэдгъэщыгъэхэ IофшIапIэхэм пшъэдэкIыжь ятымыгъэхьэу, тадэIэпыIэнэу, хэукъоныгъэр зэрэдагъэзыжьыщт шIыкIэр агурыдгъэIонэу ары мурадэу тиIэр.\nИнспекцием изэфэхьысыжьхэмкIэ, 2019-рэ илъэсым иящэнэрэ илъэс плIанэ IофшIэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэр зэрагъэцакIэрэм ехьылIагъэу юридическэ лицэхэм ыкIи унэе предпринимательхэм алъэныкъокIэ уплъэкIуни 157-рэ зэхищагъ. ЯIофшIэн фитыныгъэхэр зэраукъуагъэхэм къыхэкIэу нэбгырэ 209-мэ инспекцием зыкъыфагъэзагъ. ЛэжьапкIэр игъом ыкIи икъоу арамытыгъэу дэо тхылъ 21-рэ, хабзэр аукъуи IофшIапIэм къыIуагъэкIыгъэу, IофшIэн зэзэгъыныгъэу адашIыгъэр мытэрэзэу дэо тхылъ 16 къыIэкIэхьагъэх. УплъэкIун Iофтхьабзэхэу зэрахьагъэхэм къакIэлъыкIоу IофшIэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэр гъогогъу 200-рэ аукъуагъэу къыхагъэщыгъ.\nГраждан-правовой нэшанэ зиIэхэ зэзэгъыныгъэхэр IофшIакIохэм шIокI имыIэу адашIынхэу хэбзэгъэуцугъэм къыщеIо. Ау пащэхэм ащыщхэм мыщкIэ хэукъоныгъэхэр ашIыхэу бэрэ къыхэкIы.\nЗэзэгъыныгъэхэр адамышIыгъэхэу ыкIи IофшIапIэхэм аIумытхагъэхэу нэбгырэ 23-\nрэ къыхагъэщыгъ. Инспекцием иунашъокIэ цIыфхэм IофшIэн языгъэгъотыхэрэм хэукъоныгъэхэр дагъэзыжьыгъэх.\nIэнатIэ зиIэ, юридическэ лицэ ыкIи унэе предприниматель нэбгыри 130-мэ административнэ пшъэдэкIыжь атырилъхьагъ. Ар игъом къэзымытыжьыгъэхэм ятхылъхэр хьыкумым фырагъэхьыгъэх.\nИнспекцием иIофышIэхэм къызэраIуагъэмкIэ, лъэныкъоу анаIэ зытырагъэтыхэрэм ащыщ лэжьапкIэр игъом цIыфхэм аратыныр, IофшIапIэм ыпкъ къикIэу шъобжхэр атещагъэхэ мыхъунхэр. Мы илъэсым иятIонэрэ илъэс плIанэ лэжьапкIэм итын фэгъэхьыгъэу уплъэкIун 30 инспекцием зэхищагъ, ахэмкIэ хэукъоныгъэ 51-рэ къыхагъэщыгъ. Мы пIалъэм къыхиубытэу IофшIапIэм щыIэхэу нэбгырэ 16-мэ тыркъохэр атещагъэхэ хъугъэ. Ахэм ащыщэу зы нэбгырэ идунай ыхъожьыгъ, нэбгыри 3-мэ шъобж хьылъэхэр хахыгъэх.\nМы лъэныкъохэмкIэ шапхъэхэр икъоу пащэхэм агъэцакIэхэмэ инспекцием еуплъэкIу. IофшIакIом дэо тхылъ къызитыкIэ, планым хэмытэу инспекцием уплъэкIунхэр зэхещэх. Хэукъоныгъэхэр къазыхагъэщыкIэ, IофшIапIэ языгъэгъотыхэрэм ахэр дагъэзыжьынхэмкIэ унашъохэр афашIых ыкIи пIалъэ афагъэуцу. Предприятиехэм япащэхэу, предпринимательхэу хэукъоныгъэ зышIыгъэхэм административнэ пшъэдэкIыжьэу тазыр атыралъхьэ.\nАщ нэмыкIэу Iоф зыщашIэхэрэ чIыпIэхэр чъыIащэхэмэ е фэбащэхэмэ, гъогум тетэу Iоф зышIэрэ цIыфым ищыкIэгъэ щыгъыныр щыгъмэ, иIофшIэгъу уахътэ къехъоу цIыфым Iоф рагъашIэмэ, нэмыкI лъэныкъохэри ауплъэкIух. АхэмкIэ хэукъоныгъэхэр зышIыгъэхэ пащэхэм административнэ пшъэдэкIыжьэу тазырхэр атыралъхьэх. Анахь шъхьаIэу инспекцием иIофышIэхэм алъытэрэр цIыфым ылъэныкъокIэ хэукъоныгъэу ашIыхэрэр дэгъэзыжьыгъэнхэр ары.


Щытхъум иIотакIох — Адыгэ макъ\nРедактор 07.06.2016 КУЛЬТУРЭР\nКIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ я Дунэе фестиваль-зэнэкъокъоу «Адыгеим ижъогъожъыехэр» мэкъуогъум и 3 — 6-м Мыекъуапэ щыкIуагъ. Лъэпкъ зэфэшъхьафхэм яорэдхэр щызэхэтхыгъэх, къашъохэм тяплъыгъ. Анахьэу къыхэдгъэщмэ тшIоигъор фестивалым хэлажьэ зышIоигъохэм япчъагъэ зэрэхэхъуагъэр ары.\nАбхъазым, Вьетнам, Румынием, Молдовэ, Казахстан, Къырым къарыкIыгъэхэм, Москва, Ростов, Волгоград, Астрахань, Орловскэ хэкухэм, Къыблэм ыкIи Темыр Кавказым ялIыкIохэм ятворчествэ тшIогъэшIэгъоныгъ.\nДунэе культурэм щызэлъашIэрэ Евгения Урсу жюрим пэщэныгъэ дызэрихьагъ. Урысыемрэ Адыгеимрэ культурэмкIэ яминистерствэхэм, республикэм лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ зэхащэгъэ Дунэе фестиваль-зэнэкъокъум тиреспубликэ илъэс 25-рэ зэрэхъурэр щыхагъэунэфыкIыгъ.\nМыекъуапэ изыгъэпсэфыпIэ парк къыщырагъажьи, фестивалым хэлажьэхэрэр къалэм иурам шъхьаIэу Краснооктябрьскэм къырыкIуагъэх. Пчэгоу В.И. Лениным ыцIэ зыхьырэм лъэпкъ къашъохэр къыщашIыгъэх, щыуджыгъэх.\nЛъэпкъ музеим ыпашъхьэ щыкIогъэ зэхахьэри гъэшIэгъоныгъэ. ХьакIэхэм адыгэ шхыныгъохэр апагъохыгъэх, «шъукъеблагъэх тиреспубликэ» араIуагъ, адыгэ къашъохэр лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къашIыгъэх.\nВьетнам ыкIи Румынием къарыкIыгъэхэ Нгуен Хоа, Стратан Михаела зэгъусэхэу къаIогъэ орэдыр жюрим къыхигъэщыгъ, шIухьафтын шъхьаIэр афагъэшъошагъ. Усэхэм къяджагъэхэм, къашъохэр къэзышIыгъэхэм, циркым пыщагъэхэм ятворчествэкIэ уасэ афашIыгъ. Мыекъопэ къэшъокIо ансамблэу «Абрекхэр» зыфиIорэм апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ.\nСурэтым итхэр: щытхъур къыдэзыхыгъэхэм афэгушIох.\nПредыдущая Sinema Festivali Organizasyonu hakkında görüştüler.\nСледущая Шъолъырхэм язэIукIэпIэшIу


Адыгэ Сайт: 2019-рэ илъэсым изаконкIэхэм ащыщхэр\nУрысые ФедерациемкIэ щылэ мазэм къыщегъэжьагъэу кIуачIэ зиIэ хъугъэ унэшъуакIэхэр 20-м ехъух. ДгъэцэкIэн фэе хэбзакIэхэм ащыщэу цIыф жъугъэхэм нахь апэблагъэхэм шъуащытэгъэгъуазэ.\nУнэшъуакIэхэм ащыщ цIыфхэр бэрэ зытегущыIэгъэхэ Iофыгъоу пенсионнэ реформэм фэгъэхьыгъэри. Пенсием зыщыкIохэрэ пIалъэм илъэситф хагъэхъонэу зэраIогъагъэр Президентми, Къэралыгъо Думэми къагъэшъыпкъэжьыгъ. Джы, хэбзакIэу аштагъэм тетэу, мэкIэ-макIэу хагъахъозэ, 2028-рэ илъэсым нэс хъулъфыгъэхэм аныбжь илъэс 65-рэ, бзылъфыгъэхэм — илъэс 60 зыщыхъухэрэр ары пенсием загъэкIощтхэр.\nIоф зымышIэжьырэ пенсионерхэм мы илъэсым къыщегъэжьагъэу япенсиехэм проценти 7-м ехъу къафыхагъэхъуагъ.\nПIалъэу джы цIыфхэм къафагъэуцугъэм ыпэу пенсием кIон фитхэри щыIэх. Ахэм сабыибэ зыпIурэ ныхэр къахеубытэх. Сабыищ зиIэхэр илъэс 57-рэ зыщыхъухэрэм, 4 зиIэхэр – 56-м, тфы е нахьыбэ зыпIухэрэр илъэс 50-м пенсием кIонхэ алъэкIыщт.\nЛэжьэпкIэ анахь макIэр\nУрысые Федерацием IофшIэнымкIэ и Министерствэ къыгъэуцугъэ лэжьэпкIэ анахь макIэу къэралыгъом илъыр ары МРОТ-кIэ тызаджэрэр.\nЩылэ мазэм къыщегъэжьагъэу ар къаIэтыгъ, сомэ 11280-м нагъэсыгъ, 2020-рэ илъэсым ащ джыри проценти 2,9-рэ, 2021-м – проценти 2 къыхагъэхъощт.\nАхъщэ IэпыIэгъоу Iоф зымышIэхэрэм хабзэм къаритырэри нахьыбэ хъугъэ. Джынэс анахь макIэу цIыфхэм мазэм къаратыщтыгъэр сомэ 850-рэ, джы ар сомэ 1500-м нагъэсыгъ. Анахьыбэу къаратыщтыгъэр зэрэхъущтыгъэр сомэ 4900-рэ, джы ар сомэ мини 8-м нэсыгъ.\nСабый цIыкIу къызфэхъухэрэм къаратырэ ны мылъкур зэблахъугъэп, сомэ 453026-м тетэу къэнэжьыгъ. Ны мылъкум къызыхагъэхъощтыр 2020-рэ илъэсыр ары. Ахъщэр зэрагъэфедэн фитхэри къэнэжьыгъэх: унэ рыпщэфын, сабыир ребгъэджэн, сабый сэкъатым ифэIо-фашIэхэм апэIубгъэхьан плъэкIыщт. Къихьэгъэ илъэсым къыщегъэжьагъэу бзылъфыгъэхэм ны мылъкур къаратыным фэшI агъэхьазырырэ тхылъхэм яугъоин къафагъэпсынкIэщт.\nМРОТ-р къызэраIэтыгъэм ишIуагъэкIэ гъэсэныгъэм, псауныгъэр къэухъумэгъэным, наукэм ыкIи культурэм афэгъэзэгъэ системэхэм Iоф ащызышIэхэрэм ялэжьапкIэхэм къахагъэхъощт.\nАтыщтыр проценти 4 – 6\nЫшъхьи иунагъуи ежь-ежьырэу зыIыгъыжьырэ цIыфхэм апай законэу «О проведении эксперимента по установлению специального налогового режима «Налог на профессиональный доход» зыфиIоу къыдагъэкIыгъэр. Хэта ахэр? Ахэр репетиторых, дакIох, кIэлэпIух, тхакIох, парикмахерых, нэмыкIых. ФэIо-фэшIэ зэфэшъхьафхэу цIыфхэм афагъэцакIэхэрэм къыкIэкIорэ ахъщэмкIэ мэпсэух.\nДжы ахэм хьакъулахьхэр зэрарагъэтыщт шIыкIэм фэгъэхьыгъэ унэшъуакIэр къыдэкIыгъ. Ащ эксперименткIи еджэх, илъэси 10, 2019-рэ илъэсым ищылэ мазэ иапэрэ мафэ къыщегъэжьагъэу 2028-рэ илъэсым итыгъэгъэзэ мазэ и 31-м нэс кIощт. ЧIыпIэ пстэуми экспериментыр ащызэдырагъэжьэщтэп, апэрэу ар зыщауплъэкIун Московcкэ хэкумрэ, Татарстан ыкIи Калужскэ хэкур арых.\nЗышъхьэ фэлэжьэжьыхэрэм зы илъэсым хьакъулахьэу атыщтыр федэу къахьыгъэм ипроценти 4. Ари зыми Iоф римыгъашIэу ыкIи федэу илъэсым иIэр сомэ миллиони 2,4-м емыхъумэ ары. Ау цIыфым организациехэм е предпринимательхэм япхыгъэу Iоф ешIэмэ, хьакъулахьэу ытыщтыр илъэсым къылэжьырэм ипроценти 6.\nЩылэ мазэм къыщегъэжьагъэу кIуачIэ зиIэ хъугъэ федеральнэ законхэм ащыщ дачэ реформэм фэгъэхьыгъэри.\nДачэ зиIэ пстэуми джы чъыгхатэхэр е хэтэрыкIхэр къэзыгъэкIыхэрэр зыхэт товариществитIум яз къыхахын фае. ХэтэгъэкIхэм ячIыгухэм зыфэе пстэури къащагъэкIымэ хъущт, ящыкIэгъэ псэуалъэхэр (гъушъалъэхэр, къакъырхэр) атырашIыхьанхэуи амал яI. Чъыгхатэхэр къэзыгъэкIыхэрэм зыщыпсэунхэ унэхэр ячIыгу тырашIыхьан фитых, нэужым ахэм зарарагъэтхэни алъэкIыщт.\nТовариществэхэм ахэтхэм тхьаматэ хадзын фитых, ащ нэмыкIэу зыгъэIорышIэкIо компание къыхахыщт.\nГъогу фондым хагъэхъощт\nГъогур щынэгъончъэным пае агъэцэкIэн фэе хабзэхэр зыукъорэ автомобилистхэм тазырхэр джы шъолъыр гъогу фондхэм арагъэхьы хъугъэ. Мылъкоу къызэIукIэрэмкIэ автомобиль гъогухэм язытет агъэцэкIэжьызэ ашIыщт.\nИлъэсым иапэрэ мазэ къыщегъэжьагъэу рулым кIэрытIысхьэгъэкIэ автомобилистхэр Рособрнадзорым ифедеральнэ реестрэ хатхэх. Автомобилыр зэрифэнэу правахэр къызэрэдихыгъэм фэгъэхьыгъэ къэбарыр автошколэхэр ары аIэкIэзгъэхьащтхэр. Ар зымыгъэцакIэхэрэр сомэ мини 5-кIэ хабзэм ыгъэпщынэщтых.\nЧыжьэу кIорэ мэшIокухэм уарытIысхьанэу билетэу къэпщэфыгъэр ушъхьагъу гъэнэфагъэ уиIэми джы кассэхэм пIахыжьыщтэп. Ахэм ауасэ къыщагъэкIагъ, зыщыпIахыжьыщт закъор ар зыщэфыгъэм ошIэ-дэмышIэу идунай ыхъожьыгъэмэ, ежьыр е игъусэ цIыфыр къэсымэджагъэмэ е шъобж къытыращагъэмэ ары.\nЦIыфхэм къапыкIырэ пыдзафэхэр зэрэIуащыхэрэм пае алъатыщтыгъэ уасэр зэлъытыгъагъэр япсэупIэхэм арылъ квадратнэ метрэ пчъагъэр арыгъэ. Щылэ мазэм къыщегъэжьагъэу уасэхэр къызэралъытэщтхэр унагъом цIыф пчъагъэу исым ехьылIагъ.\nПыдзафэхэр зэрэдащырэм пае къыхахырэ тарифхэр шъолъырхэм ащызэфэдэп. ХэкIыр зэрэдащырэ фэIо-фашIэм лъатыщт уасэм къемызэгъыгъэ шъолъырхэри щыIэх. Щылэ мазэм иапэрэ мафэ къыщегъэжьагъэу шъонхэр къыдэзыгъэкIыхэрэм ыкIи зыщэхэрэм унашъоу агъэцакIэщтыгъэм зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. ГущыIэм пае,узгъэутэшъорэ шъонхэр хэбзэнчъэу зышIыхэрэм ар зэрашIырэ аппаратхэр аIахынхэ ыкIи тазырхэр арагъэтынхэ алъэкIыщт. Арэущтэу зыдэзекIощтхэр шъон литрэ минитIу фэдиз къыдэзыгъэкIыщт установкэхэр зыгъэфедэхэрэр ары.\n01.03.2019 - Купхэу "Адыгэ Лъэпкъ"-рэ "Ощад"-рэ I...\nУрысые Федерацием ипарламент хэт Адыгэ депутатэу А...\nАдыгабзэкIэ Сайтэу ыкIи Радио ТВ-эу щыIэхэр\nЗэкъощ РеспубликитIум япащэхэр Черкесск щызэIукIаг...\nАдыгэкъалэ 2019-рэ илъэсыкIэу къихьагъэм апэрэу къ...\nКластерэу "Зихьиер" Краснодар агломерацием епхыгъ...\nНыбжьыкIэ зэхахьэу "Фыщт" зыфиIорэм зырагъэушъомбг...\n01.02.2019 - "Кабардинка"-м къэшъо-къэгъэлъэгъон М...\n14.02.2019 - Быщтэкъо Азэмат Мыекъуапэ концерт къы...\n"Урысые Федерацием ис лъэпкъхэм ядемократие зэфэс"...


Пцэжъыяшэхэм язэIукIэгъухэр | Адыгэ Макъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ и Кубок къыдэхыгъэным фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъу пцэжъыяшэхэм яIагъ.\nДжэджэ районым ипсэупIэу Сергиевскэм пэмычыжьэу щыт псыутIэм зэнэкъокъур щыкIуагъ. Командэ 57-рэ, нэбгыри 114-рэ зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъэх.\nРеспубликэм и ГИБДД икъулыкъушIэхэм пцэжъые килограмми 10-м нахьыбэ пцэкъэнтфыкIэ къаубытыгъ, апэрэ чIыпIэр афагъэшъошагъ. Мыекъопэ районым икомандэ килограмми 7 къыхихыгъ, ятIонэрэ чIыпIэр ыхьыгъ. Мыекъопэ районыр ящэнэрэ хъугъэ, килограмми 6 зэкIэмкIи къаубытыгъэр.\nПцэжъыер псым къызэрэхахырэм дакIоу, Кубокым икъыдэхын хэлэжьагъэхэм языгъэпсэфыгъо уахътэ гъэшIэгъонэу агъэкIуагъ.


Мыекъуапэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIи 4-мэ сомэ миллиони 5 хъурэ грантхэр къахьыгъэх — Адыгэ макъ\nМыекъуапэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIи 4-мэ сомэ миллиони 5 хъурэ грантхэр къахьыгъэх\nРедактор 02.07.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКъэралыгъо программэу «Гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу Адыгеим икъэлэ шъхьаIэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIи 4-мэ грантхэр къахьыгъэх. 2019-рэ илъэсым федеральнэ бюджетым исубсидиехэр зэратыщтхэр зэнэкъокъу шIыкIэм тетэу къыхэзыхыгъэр Урысые Федерацием просвещениемкIэ и Министерств ары.\nДжыри еджапIэм мыкIорэ кIэлэцIыкIухэр зиIэ ны-тыхэм психологэ-педагогическэ, диагностическэ, консультативнэ IэпыIэгъу зэрарагъэгъотырэ программэхэр къызыфэзгъэфедэрэ учреждении 125-рэ зэнэкъокъум хэлэжьагъ.\nМыекъуапэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIи 5-мэ ащыщэу 4-мэ грантхэр къахьыгъэх. Джыри еджапIэм мыкIорэ кIэлэцIыкIухэр зиIэ ны-тыхэм IэпыIэгъу защаратырэ гупчэхэм яинфраструктурэ изэтегъэпсыхьан ахэр пэIуагъэхьащтых.\nГущыIэм пае, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэу NN 1-мрэ 10-мрэ унэгъо кIоцI гъэсэныгъэмкIэ щатекIуагъэх. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэу NN 26-мрэ 34-мрэ зипсауныгъэ пыч фэхъугъэ сабыйхэм, сэкъатныгъэ зиIэ кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъоу ащаратырэм къыхэхъощт. Къалэм икIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм пстэумкIи сомэ миллиони 5 фэдиз хъурэ грантхэр къаIукIэщтых.\nГъэсэныгъэмкIэ къэлэ комитетым къызэритыгъэмкIэ, зэнэкъокъум ишIуагъэкIэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр мылъкукIи, техникэкIи нахь зэтегъэпсыхьагъэ хъущтых, психологэ-педагогическэ IэпыIэгъу зищыкIагъэхэм аIукIэщт. КIэлэцIыкIухэмрэ ахэм янэ-ятэхэмрэ Iоф адэшIэгъэнымкIэ амалхэр нахьыбэу щыIэ хъущтых: кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм психологическэ IэпыIэгъу защаратыщт чIыпIэхэр яIэ хъущтых, спорт джэгупIэхэр агъэпсыщтых. Ахэм анэмыкIэу ящыкIэгъэ нэрылъэгъу IэпыIэгъухэр, джэгуалъэхэр, тхылъхэр къащэфыщтых.\nПредыдущая Iоныгъом падзэжьыщт


«Ижьау тычIэтэу тэпсэу» — Адыгэ макъ\n«Ижьау тычIэтэу тэпсэу»\nРедактор 28.08.2017 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\n— Тятэ джыри къытхэтым фэдэу игугъу тэшIы, ар зэрэщымыIэжьым джыри теуцолIагъэп, — аIо Налбый исабыйхэм. — ТицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу тятэ шъхьэкIэфэшхо фытиIэу тянэ тигъэсагъ. Ащ ыIорэм тыблэкIынэу щытыгъэп. Ащ псынкIэу теуцолIэгъагъ, сыда пIомэ тятэ ыIуагъэр ренэу тэрэзэу къычIэкIыщтыгъ. «Сэ сIуагъэр сIуагъэшъ» ыIощтыгъэп, тызэдегупшысэнэу, зы кIэух тыкъыфэкIонэу ренэу ыIощтыгъ. Тятэ лъэшэу тыфэраз, тэр-тэрэу тегупшысэным, кIэух тэрэзым тыкъыфэкIоным тызэрэфигъэсагъэм пае.\nАу зэпстэури псынкIэу тыухыгъэ. ЩыIэныгъэм иIудэнакIэ зэпычыгъэ хъугъэ, зыгорэм тигъэпцIагъэу, къумалыгъэ къыддызэрихьагъэу къытшIошIыгъ. Ар а лъэхъаныр ары. Джы икъу фэдизэу къэтымыухъумагъэу, икъу фэдизэу уасэ фэтымышIыгъэу, тышъхьамысыгъэу къытшIошIэу тэпсэу. Тидунай ибэ хъугъэ, ау итхылъхэр щыIэх. Игупшысэхэр, ишIулъэгъу, ихьалэлныгъэ, иIушыгъэ, иосыетхэр ахэм ахэлъых — зэкIэри ахэлъ.\n— Сишъхьэгъусэ ишIуагъэкIэ цIыф Iушхэм, цIыф гъэшIэгъонхэм сядэIунэу синасып къыхьыгъ. — еIо Жаннэ. — Типчъэхэр ренэу зэIухыгъагъэх, «Мыщ нахь сыщэгупсэфы» аIощтыгъ Налбый иныбджэгъухэм ащыщыбэхэм. Ежь зэрыхьанэу анахь зыфэягъэр Хъут Щамсэдинэ иунэрэ сэ сшэу Аслъан адэжьрэ. Ахэм лъэшэу афэщэгъагъ. Хьагъундэкъо Хьамедэ лъэшэу къыфэщагъэу щытыгъ. Сщыгъупшахэрэп Налбый дунаим зехыжьым къызыфэтхьаусыхэжьынхэу къэуцугъэ Къуекъо лIакъом щыщ лIыхэм ар къазэрахэуцогъагъэр…\n— Илъэс 70-р гъашIэмкIэ зи арыхэп. Налбый ренэу ныбжь иIэм фэдэу къысшIошIыщтыгъ.\n— Ары, ицIыкIугъом, икIэлэгъум къыщегъэжьагъэу гъашIэ къыгъэшIэгъахэ фэдагъ, — еIо Жаннэ. — ИцIыкIугъом Налбый янэжъ дэжь чэщым къэтынэу агъэкIожьыщтыгъ. КIалэм къыгурыIощтыгъэп бын Iужъушхом хэкIэу ащ пчыхьэ къэс зыкIэкIожьын фаер. ЗыдэкIожьырэ унэм рэхьатныгъэу илъым, зы макъэ зэримыIукIырэм кIэдэIукIэу бэрэ къыхэкIыщтыгъ. Ишэн уцунымкIэ ащ мэхьанэ иIэгъэнкIи хъун.\n— Илъфыгъэхэм зэкIэми ятэ ишэн къахафэми, анахь фэдэр хэт?\n— Зарэ анахь фэд. Ятэ фэдэу шъабэ, къыIорэр макIэ. ТхьагъэпцIыгъэ ышIэрэп, ишIошI занкIэу къеIо. Ятэ зэлIэм, ащ анахь къин къыщыхъугъ. Угъымэ къэхъужьыщтмэ, джыри мэгъы, тэгъы. ТиунагъокIэ зыгорэ тшIэным ыпэкIэ Зарэ теупчIыжьы. Бэлэ бэрэ еIо «Давай сначала у Зары спросим» еIошъ. Мэфэ 40-р текIыгъэ къодыеу Зарэ икандидатскэ IофшIагъэ къыгъэшъыпкъэжьын фаеу хъугъэ. Ау ар зыми фэежьыгъэп, ренэу гъыщтыгъ, «хэт джы ар ищыкIэгъэжь, пап ары фэягъэр» ыIощтыгъ. Арэу щытми, «уятэ зэкIэри къелъэгъу» тIозэ дгъэкIуагъэ ыкIи къыгъэшъыпкъэжьыгъ.\n— Тхьауегъэпсэу, Жанн, гущыIэгъу укъызэрэтфэхъугъэмкIэ, уилъфыгъэхэм Тхьэм уадегъэтхъэжь.\nЗысщыхьажьмэ — сфэбгъузагъ.\nШъорышъ — хэт къысэупчIыгъ?\nАу сызэлIэм — сэгъэшIагъо —\nСипыйхэр арых сигъашIэ къэсэзгъэхьыгъэр,\nПредыдущая Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу Нэхэе Даутэ ыныбжь илъэсишъэ зэрэхъурэм ипэгъокI\nСледущая Районым хэхъоныгъэхэр ышIынхэм анаIэ тет


Адыгеим исхэм япроцент 81,98-мэ амакъэ атыгъ, процент 84,55-мэ Урысые Федерацием и Конституцие фашIыщт гъэтэрэзыжьынхэм къадырагъэштагъ — Адыгэ макъ\nРедактор 03.07.2020 03.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим и ЛIышъхь: «Хэгъэгум политикэу щызэрахьэрэр лъагъэкIуатэ цIыфхэм ашIоигъу».\nУрысые Федерацием и Конституцие гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэмкIэ голосованиер аухыгъ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу, урысые политикэ партиеу «Единэ Россием» и Адыгэ регион къутамэ и Секретарэу КъумпIыл Мурат апэрэхэм ащыщэу ащ хэлэжьагъ, спортымкIэ Унэшхоу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм щызэхэщэгъэ хэдзыпIэ чIыпIэу N 157-м ымакъэ щитыгъ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, щынэгъончъэнымкIэ шапхъэхэр къыдалъытэзэ, хэукъоныгъэхэр амышIэу Iофтхьабзэр зэхащагъ. ЦIыфхэм амакъэ зэратыгъэм нэбгырэ мин 1,6-м ехъу лъыплъагъ. Урысыем и Президент граждан обществэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ, цIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ и Совет илIыкIохэри ахэм ахэтыгъэх.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы пстэумкIи хэдзыпIэ чIыпIэ 264-рэ Адыгеим зэрэщызэхащэгъагъэр. Республикэм исхэм мэкъуогъум и 25-м къыщегъэжьагъэу бэдзэогъум и 1-м нэс амакъэ атынэу амал яIагъ. ХэдзыпIэм къекIолIагъэ пэпчъ итемпературэ ашыгъ, маскэхэмрэ Iалъэрэ къыратыгъ, хэдзыпIэхэм социальнэ дистанциер къащыдалъытагъ. Голосованием хэлэжьагъэхэм къаIуагъ УрысыемкIэ мэхьанэшхо зиIэ Iофтхьабзэр дэгъоу зэрэзэхащагъэр, мэфэ заулэкIэ амакъэ атын алъэкIынэу зэрашIыгъэр зэрэIэрыфэгъугъэр.\nАдыгэ Республикэм хэдзынхэмкIэ и Гупчэ комиссие къызэритыгъэмкIэ, Адыгеим исхэм япроцент 81,98-мэ амакъэ атыгъ. Процент 84,55-мэ Урысые Федерацием и Конституцие фашIыщт гъэтэрэзыжьынхэм къадырагъэштагъ, процент 14,66-мэ ахэм къадырагъэштагъэп.\nАдыгеим ис нахьыжъхэри, ныбжьыкIэхэри чанэу Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх. Урысые общественнэ организациеу «Единэ Россием и НыбжьыкIэ гвардие» и Адыгэ регион штаб хэтхэми муниципальнэ образованиехэм яхэдзыпIэ чIыпIэхэм амакъэ ащатыгъ.\n«Урысые Федерацием и Конституцие гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэмкIэ зэрэ Урысыеу щыкIогъэ голосованиер политикэ хъугъэ-шIэгъэшхоу щыт. Сигуапэу къэсIон слъэкIыщт а Iофтхьабзэр Адыгеим дэгъоу зэрэщыкIуагъэр. Ащ къыгъэлъэгъуагъ Iофхэр республикэм зыпкъ зэрэщитхэр. Хэгъэгум политикэу щызэрахьэрэр, зэхъокIыныгъэу рагъэжьагъэхэр лъагъэкIуатэ цIыфхэм ашIоигъу. Адыгеим исхэр чанэу голосованием зэрэхэлэжьагъэхэм къегъэлъагъо цIыфхэм язэкъотныгъэ нахь зэрэпытагъэр, Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным нахь зэрэдырагъаштэрэр, «Единэ Россиер» кIэщакIо зыфэхъурэ Iофтхьабзэхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэм зэрэфэхьазырхэр», — хигъэунэфыкIыгъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая Урысые Федерацием и Президент и Указ\nСледущая Три тысячи километров на танках за секунды: команды Севера и Юга сразятся в онлайн-турнире «Ростелекома»


«ЕгъашIэми сызэрэщымытэу зысшIыгъэп» — Адыгэ макъ\n«ЕгъашIэми сызэрэщымытэу зысшIыгъэп»\n«ЕгъашIэми сызэрэщымытэу зысшIыгъэп. ЗыщищыкIагъэм зызгъэIушын е зызгъэделэн слъэкIыгъэп. Сызытетым сытетзэпыт. Ау сидунэететыкIэ къэзыгъэнафэу къыдэслъытэхэрэр щыIэх. ГущыIэм пае, адыгэхэм «ШIу шIэри, псым хадз» аIо. ШIоу пшIагъэм урыгущыIэжьынэу щытэп. Ар ежь-ежьырэу зэбгырыкIыщт ыкIи щыIэныгъэр нахьышIу ышIыщт.\n«Делэм уипаIо етыри блэкI» аIо. ЦIыф бзаджэм е шъугъуалэм шIу фашIэри блэкI. Ерэгупшыс ащ тетэу зэрэдэзекIуагъэм.\nЦIыфэу бырсыр къызыпыкIыхэрэр, зыгорэм пэуцужьыхэрэр сикIасэхэп. Шъугъуалэхэм, гъэгусалэхэм, цыхьэ зымышIыхэрэм къащысэухьэ. Ащ фэдэ цIыфым шъыпкъэр гурыбгъэIошъущтэп, ежь зыфаер ары къышIошIыщтыр. СкIуачIэ сышъхьамысыжьэу сиIофшIэн згъэцэкIэным сыпылъ, гъунэм нэсымыгъэсэу ыуж сикIырэп».\nМыхэр зигущыIэхэр шIэныгъэхэмкIэ Урысые академием иакадемикэу, биологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу, Урысые Федерацием шIэныгъэмкIэ иIофышIэшхоу, Урысые Федерацием апшъэрэ профессиональнэ гъэсэныгъэмкIэ иIофышIэ гъэшIуагъэу, Пшызэ шъолъыр IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъэу ыкIи Адыгеим иапшъэрэ тынэу «Адыгеим и Щытхъузехь» зыфиIорэ медалыр къызфагъэшъошагъэу Шэуджэн Асхьад. Ащ игущыIэхэм нэмыкI ахэмыгъэхъожьми, цIыфыр зыфэдэр къаIуатэ, ишэн, идунэететыкIэ уапашъхьэ къырагъэуцо.\nПшызэ аграрнэ университетым агрохимиемкIэ икафедрэ ипащэу Шэуджэн Асхьад Iоф дэзышIэхэрэм зэралъытэрэмкIэ, кIэлэегъэджэ шъыпкъ, ригъаджэхэрэм афэхьалэл, ахэр зылъищэнхэ елъэкIы. Асхьад дэгъоу зышIэхэрэм ар патриот шъыпкъэу аIо. Зыщеджэгъэ, зыщылэжьэрэ Пшызэ шъолъыри ар патриотэу щалъытэ, къызщыхъугъэ, зыщапIугъэ Адыгееу зыфэгумэкIырэми ар ипатриот.\nАхэм ямызакъоу, зэрэхэгъэгоу щыхъурэми ар егъэгумэкIы. Хъурэ-шIэрэм ежь иеплъыкIэ, къэралыгъо екIолIакIэ фыриI. «Тарихъыр кIэптхыкIыжьынэу щытэп, ау советскэ народым текIоныгъэр Хэгъэгу зэошхом къызэрэщыдихыгъэм ымыгъэгупсэфэу, непэ тарихъыр нэмыкIэу зыгъэпсымэ зышIоигъохэр щыIэх, — еIо Асхьад. — Ащ тэ тилажьи хэлъ. ЗэкIэри къызщежьагъэр Хрущевым къалэу Сталинград ыцIэ Волгоград шIыжьыгъэн фаеу унашъо зэришIыгъэр ары. Ащ ыуж Главнокомандующым ыцIэ сыдрэ тхыгъи хагъэкIэу зэрэрагъэжьагъэр ыкIи зэошхор зыпшъэ дэкIыгъэ маршалхэм зэрадэзекIуагъэхэр. Сталиным сэ шъхьэкIэфэшхо фысиI, ары мыхъугъэемэ, Советскэ къэралыгъор щымыIэжьыни ылъэкIыщтгъагъэ. «Сталиным Урысыер пхъэIашэм кIэтэу къышти, атомнэ Iашэ иIэу къыгъэнагъ» ыIощтыгъ У. Черчилль. Тарихъыр кIэзытхыкIыжьхэрэм зэрапэуцужьырэм ыкIи къэралыгъо пащэхэу Хрущевым, Горбачевым ыкIи Ельциным яполитикэ зэрэдыримыгъаштэрэм къыхэкIэу тхылъхэу «Генералиссимус Советского Союза…», «Вождь» ыкIи «Сталин» зыфиIохэрэр ытхыгъэхэу еIо Асхьад.\nШэуджэн Асхьад лъэпсэшIу зиIэ научнэ еджэпIэ дэгъу къыкIугъ. Ащ IофшIэгъэ 1270-м ехъу къыхиутыгъ. Ахэр фундаментальнэ монографиех, справочникых, апшъэрэ еджапIэм зэрэщеджэхэрэ тхылъых, егъэджэнымкIэ методическэ IэпыIэгъух ыкIи нэмыкIых. Урысые наукэм иIахь зэрэхэлъыр къеушыхьаты шIэныгъэхэмкIэ Урысые академием зэраштагъэм ыкIи «Пшызэ шъолъыр IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъ» зыфиIорэ щытхъуцIэр къызэрэфагъэшъошагъэм.\nИлъэсыбэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, 1996-рэ илъэсым, «Адыгэмэ ячIыгу» ыIоу автор куп игъусэу Асхьад тхылъ къыдигъэкIыгъагъ. Ар адыгэм итарихъ фэгъэхьыгъэ IофшIэгъэшху. Тхылъым ехьылIагъэу стхыгъэм къыщысIогъагъ «а IофшIагъэм нэмыкI Шэуджэным къыдимыгъэкIыгъэми, адыгэ тарихъым ащ ыцIэ къыхэнэн фэягъ» сIуи. ШIошъхъуныгъэ фысиIэу джыри ар къэсэIожьы. IофшIэгъэшхом итхыни икъыдэгъэкIыни Асхьад икIэщакIу ыкIи игъэцэкIакIу, ау Iоф къыдэзышIэгъэ купыр ыпэ ригъэшъызэ ащ хэтхэм ягугъу къешIы. Ахэр Г. Галкиныр, Н. Алешиныр, А. Кушъур ыкIи Б. Шэуджэныр ары. Асхьад нахь благъэу зышIэхэрэм къызэраIорэмкIэ, хэти ышIагъэр ыгъэкIодыщтэп, къыхигъэщыщт. Ари шъыпкъэгъэ-хьалэлныгъэм изы шыхьат.\nНепэ дунаим щызэлъашIэрэ шIэныгъэлэжь-агрохимикым научнэ IофшIэгъабэ иI. Ахэм ащыщых УФ-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ ыштагъэу, апшъэрэ мэкъумэщ еджапIэхэм ачIэсхэр зэреджэхэрэ тхылъ 11-у къыдигъэкIыгъэр, томи 5 хъурэ зыфэдэ къэмыхъугъэ IофшIагъэу агрохимиемкIэ ытхыгъэр. ХэгъэгумкIэ апэрэу щыт «Агробиогеохимия» зыфиIорэр, ащ ыуж ащ фэдэ IофшIагъэ зыми къыдигъэкIыгъэп.\nАсхьад агрохимиемкIэ ежь инаучнэ школэ Пшызэ шъолъыр щыриI. Ар япащэу докторскэ диссертации 7, кандидатскэ диссертацие 27-рэ ыкIи магистрэ диссертацие 11 атхыгъ, къагъэшъыпкъэжьыгъ.\nШэуджэным тапэкIэ щымыIагъэу агробиохимиемкIэ теорие къыхихыгъ. ШIэныгъэлэжьым иIофшIагъэхэр бэрэ агъэфедэх. Ащ фэдэу ахэр научнэ IофшIагъэхэм уцугъо 1600-рэ фэдизрэ ащагъэфедагъэх. 1952-рэ илъэсым щылэ мазэм и 5-м Асхьад Теуцожь районымкIэ Едэпсыкъоежъым Шэуджэн Хьазрэт иунагъо къихъухьагъ. Зэшищрэ – Асхьад, Алый, Азмэт – зэшыпхъуищрэ – Мерэм, Замрэт, Зарем хъущтыгъэх. IофшIэным фэщагъэхэу, шъхьадж зыфэгъэзагъэр ышIэу ахэр къэтэджыгъэх.\nАсхьад ятэ фэщагъэу щытыгъ, бэрэ игъусэщтыгъ. Ащ ишыхьат кIалэм игукъэкIыжьхэм бэрэ ар къызэрахафэрэр. Ичылэ, илIакъо фэгъэхьыгъэ тхылъэу 2020-рэ илъэсым къыдигъэкIыгъэм ятэ фэгъэхьыгъэ гукъэкIыжьыбэ къыдэхьагъ. Ятэ заом хэлэжьагъэу, сэкъатныгъэ иIэу чылэм къыгъэзэжьыгъ ыкIи колхозым илъэсыбэрэ агрономэу щылэжьагъ. Заом зэрэхэлэжьагъэм пае Жъогъо Плъыжьым иорден ыкIи Хэгъэгу зэошхом иорденэу апэрэ шъуашэ зиIэр къыратыгъэх. Асхьад ятэ цIыф шъхьэихыгъэу, нэфаIоу щытыгъ. Ащ дакIоу сэмэркъэу зышIэрэ цIыфыгъ. Москва тIо зэрэщыIагъэм игугъу къышIыщтыгъ. АпэрэмкIэ, заом игъом ар къыухъумагъ. ЯтIонэрэмкIэ, 1954-рэ илъэсым ВДНХ-м хэлэжьэгъагъ.\nХьазрэт нэфэрыIоу зэрэщытыгъэр къегъэлъагъо зы хъугъэ- шIагъэ. ТекIоныгъэр къызыдахыгъэр илъэс 20 зэрэхъурэм пае къоджэ клубым заом хэлэжьагъэхэм юбилей медальхэр къащаратыщтыгъ. Асхьад ятэ апэу къыратыгъэу, мэфэкI зэIукIэр кIозэ, медалыр ыбгъэгу къыхихыжьи, военкомым ыпашъхьэ рилъхьажьыгъ. Клубым къычIэкIыжьхэрэр гушIохэзэ, ядэжь кIожьыщтыгъэх. Ар зытыришIыхьагъэмкIэ Асхьад ятэ зеупчIым, Хрущевым ишIэ хэлъэу зэхагъэуцогъэ спискэмкIэ медалыр къаIимыхыщтэу ыIуагъ. Унэм зихьажьыгъэхэм бэ темышIэу дзэ комиссарымрэ партием ирайком иIофышIэрэ яунэ къакIохи къеупчIыгъэх ащ тетэу зыкIызекIуагъэмкIэ. «Шъо Хрущевым испискэкIэ медальхэр яшъутыгъэх, заом Iутыгъэхэмрэ полицаеу ахэр зыукIыщтыгъэхэмрэ зэфэжъугъэдагъэх. Ащ фэдэ медаль зыхэслъхьан слъэкIыщтэпти, къышъостыжьыгъ» ариIуагъ. «Хэт ащ фэдэу полицаигъэу зэттыгъэр?» аIуи къызеупчIыхэм, «Сэ егъашIэми бзэгу схьыгъэп, ар зышIэн фаер фронтовикхэр арэп, шъоры» ыIогъагъ.\nИлъэсыбэ тешIи, Асхьади лIы хъугъэ, диссертациер къыгъэшъыпкъэжьыгъэу ятэ зекIуалIэм, «Ебгъэжьагъэр гъунэм зэрэнэбгъэсыгъэр дэгъу, ау тарихъым упылъынэу сэ сыфэягъ, шъыпкъэр къэпIощтгъагъэ» къыриIогъагъ. А лъэхъаным Асхьад ригъэжьэгъагъ тарихъым, Сталиным афэгъэхьыгъэ тхылъищмэ яапэрэр.\nКъихьащт мазэм и 5-м Асхьад ыныбжь илъэс 70-рэ хъущт. Ащ ежь тегущыIэнэу фаеп, «Сыд юбилея мыщ фэдэ уахътэу узым зызыщиушъомбгъурэм? «Емынэм игъом ешхэ-ешъу» зэраIоу» еIо.\nАрэу щытми, щыIэныгъэ гъогу дахэ, гъогу шIагъо къэзыкIугъэ кIалэм джыри псауныгъэ пытэ иIэу, игупсэхэм бэрэ адэтхъэнэу фэтэIо.\nПредыдущая Зэныбджэгъухэм «Налмэсыр» язэхэщакIу\nСледущая ИлъэсыкIэр къыпфэшIунэу уфаемэ


Нэбгырэ 11-мэ зыщаушэтыщт — Адыгэ макъ\nРедактор 22.01.2020 22.01.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nIофтхьабзэм пшъэрылъэу иIэр тапэкIэ гъэхъэгъэшIухэр зышIын амал зиIэ пащэхэр къыхэгъэщыгъэнхэр, ахэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр ары.\nЗэнэкъокъум зэхъокIыныгъэхэр фашIых, ау зэфэхьысыжьэу Iофтхьабзэм иIэр зы — ышIэрэм къыщымыуцоу, ыпэкIэ гъэхъагъэхэр зышIын гухэлъ зиIэхэм къэралыгъом ишIуагъэ аригъэкIыныр ары.\nБлэкIыгъэ илъэсхэм афэдэу заочнэ шIыкIэмкIэ зэфэхьысыжь дэгъухэр къэзыгъэлъэгъуагъэхэр федеральнэ шъолъырхэм ащыкIощт финалныкъохэм ахэлэжьэщтых. Къыблэ федеральнэ шъолъырымкIэ Iофтхьабзэр Ростов-на-Дону щыкIощт. Мэзаем и 7-м къыщыублагъэу и 9-м нэс ащ зыщаушэтыщт. Адыгеим щыщ нэбгырэ 11 Iофтхьабзэм хэлэжьэщт.\n«Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъум мыгъэ нэбгырэ 233830-мэ зыкъыщагъэлъэгъуагъ, ахэм ащыщэу 20141-р Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыщых.\nРостов-на-Дону щыкIощт зэнэкъокъум хэлажьэхэрэр гъэтхапэм и 27-м къыщегъэжьагъэу и 31-м нэс щыIэщт суперфиналым ихьанхэм фэбэнэщтых.\nЗэнэкъокъум ишапхъэхэм къызэрэдалъытэрэмкIэ, суперфиналым нэбгырэ 300 ихьащт, текIоныгъэр нэбгыри 100-мэ къафагъэшъошэщт. ТапэкIэ яшIэныгъэхэм ахагъэхъоным фытегъэпсыхьэгъэ сомэ миллион хъурэ грантыр къаратыщт. Джащ фэдэу къэралыгъом пэщэныгъэ щызезыхьэхэрэм Iоф адашIэн амал яIэщт.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы «Россия — страна возможностей» зыфиIорэ платформэм зэнэкъокъур зэрипроектыр. УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр зэнэкъокъум изэхэщэн кIэщакIо фэхъугъ.\nПредыдущая Шъолъырым ихэхъоныгъэ тегущыIагъэх\nСледущая Адыгеир хэлэжьэщт


Къантемыр Хьалимэт: «Сымаджэр ылъэ тетэу зычIэкIыжьыкIэ кIуачIэрэ гухъахъорэ къысеты» — Адыгэ макъ\nРедактор 21.10.2020 21.10.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКоронавирусыр къызежьагъэм къыщегъэжьагъэу «лъэныкъо плъыжьым» щыIэу Iоф зышIэрэ врачэу тиIэр макIэп. Ахэм зэу ащыщ Мыекъопэ къэлэ сымэджэщым (джы ащ госпиталь къыщызэIуахыгъ) неврологиемкIэ иотделение Iут врачэу Къантемыр Хьалимэт. Iудзыгъэ зэпхыныгъэмкIэ ащ бэмышIэу гущыIэгъу тыфэхъугъ, къиныгъоу зыпхырыкIыхэрэр, сымаджэхэм язытет, узым зэрэпэшIуекIохэрэр, нэмыкIхэми афэгъэхьыгъэ упчIэхэр врачым фэдгъэзагъэх. — Коронавирусыр щынагъоу зэрэщытыр пстэуми къыдгурэIо. Хьалимэт, ковиднэ сымаджэхэм уяIэзэным сыдэущтэу уеуцолIэнэу хъугъа? Ущынагъэба а лъэбэкъур пшIыным?\n— Шъыпкъэр пIощтмэ, апэ сыщынагъ ыкIи къиныгъэ. Адыгеим мы узыр къэси, IофшIапIэхэри, сымэджэщхэри гъэтхапэм зэфашIыгъэх. Сымаджэхэм япчъагъэ хахъоу зеублэм, тэ тикъэлэ сымэджэщ госпиталь щашIынэу хъугъэ. Тэ, сымэджэщым Iутхэр ащ тымыкIощтхэмэ хэта Iоф щызышIэщтыр? НэмыкI тегупшысагъэп, Iашэр аштэти заом зэрэкIощтыгъэхэм фэдэу зэпахырэ узым иплъыр-стырыгъо тыпэхьагъ. ЖъоныгъуакIэм и 14-м къыщегъэжьагъэу непэ къызнэсыгъэм «лъэныкъо плъыжьым» сыщыIэу Iоф сэшIэ. Ау, сэри коронавирусыр къыспыхьи, тхьамэфитIо сыщысыгъ.\n— Ковиднэ госпиталым иврач имафэ сыдэущтэу рекIокIыра?\n— Сымэджэщым икъат пэпчъ бригадэ тIурытIумэ Iоф щашIэ. Терапевт, кардиолог, невролог, пульмонолог, нэмыкIхэри бригадэм хэхьэх. Пчэдыжьым IофышIэ тыкъэкIо, сменэр зэIэтэхыжьы, сымаджэхэм якъэбар зэтэгъашIэ. Нэужым зытэфапэшъ, «лъэныкъо плъыжьым» тытехьэ. Ащ сыхьати 4 — 6-м къыкIоцI тыкъэты: сымаджэхэм ялъыдэкIуае, апкъышъол зэрэплъырэр, сатурациер тэшых. Ахэм ялъытыгъэу Iэзэгъоу арахьылIэрэм зэхъокIыныгъэхэр фэтэшIых. Ащ тыкъызытекIыжьыкIэ санитарнэ амалхэмкIэ зытэгъэкъабзэ, тщыгъхэр зэблэтэхъух, «къэбзэ лъэныкъом» тыкъытехьажьы. Сымаджэ къащэмэ, икIэрыкIэу зытэфэпэжьы. Джарэущтэу мафэр макIошъ, пчыхьэ къэплъыхьаныр етэгъажьэ. Сымаджэхэм врач ахэмытэу къыхэкIырэп.\n— Хьалимэт, шъуашэу шъущыгъыхэм ягугъу къызэредгъэжьагъэзэ, къепхьакIынхэкIэ хьылъэмэ къытаIоба.\n— СИЗ-хэр псынкIэх ыкIи зэщылъэгъу тэшIыхэшъ итэдзыжьых. Ау гъэмэфэ фабэм ахэри къыощэкIыгъэхэ зыхъукIэ гопэгъух, къин дэдэр жьы къызэрытщэрэ противогазхэр арых.\n— Ыпэрэ мафэхэм уафызэплъэкIыжьэу мы уахътэм ебгъапшэмэ, сыда къэпIон плъэкIыщтыр? Мы IофшIакIэм уесагъа?\n— Пхъэшэ режимым утетэу Iоф пшIэныр IэшIэхэп. Зыгъэпсэфыгъо тиIэп. Узым икъэбар шъыпкъэ, тызэреIэзэщт шIыкIэр икъоу зэрэтымышIэщтыгъэхэм къиныгъуабэ къыздахьыгъ. Iэзэгъу уцхэу ятхьылIэхэрэр зэблэхъугъэхэп, икъоу тIэкIэлъых, зыми тыщыкIэрэп. Ковид уцхэм язакъоп, неврологиемкIэ тищыкIагъэхэр зэкIэ тиIэх. Ау узым псынкIэ дэдэу зыкъызэрихъокIын зэрилъэкIыщтыр, сымаджэм уз гъэтIылъыгъэу иIэхэм ялъытыгъэу тызэрэдэзекIощтыр непэ къызнэсыгъэми зэтэгъашIэх. ЕтIани тэ тигоспиталь къащэхэрэр сымэджэ хьылъэхэу зыныбжь илъэс 60-м ехъугъэхэу е ныбжьыкIэхэу уз гъэтIылъыгъэ зиIэхэр арых. Коронавирусыр къызежьэгъэ апэрэ мафэхэм ягъэпшагъэмэ, джы къытфащэхэрэм япчъагъэ лъэшэу хэхъуагъ. Мы уахътэ я 6–рэ къатэу Iоф зыщысшIэрэм нэбгырэ 50 фэдиз чIэлъ. ГумэкIыгъо къызыпыкIырэр: игъом медицинэм иIофышIэхэм зафагъазэрэп, ежь-ежьырэу зэIэзэжьых. Мы узыр мэхъаджэ, псынкIэу тхьабылыр зэлъекIу. КТ-3-4 зыфагъэуцугъэ сымэджэ хьылъэхэр къытфащэхэшъ, тырэхьатынэу игъо тифэрэп. Сыда пIомэ сымаджэр зыпкъ ит пшIошIызэ, къэдэишъ реанимацием ефэ.\nIофшIакIэм тесагъ, зызэрэтымыгъэпсэфырэм нахьи къиныр ыкIи гукъао тщыхъурэр тэ талъэныкъокIэ цIыфхэм инстаграмым къатхыхэрэр ары. Сымаджэхэр нахьыбэу къэдгъэлъагъохэмэ, тифедэ хэлъэу зыIохэрэр хэукъох, зы нэбгырэ теIэзэщтми, нэбгырэ пчъагъэми а зы лэжьапкIэр ары къытатырэр.\n— Хьалимэт, мэзэ пчъагъэхэм къакIоцI хъугъэ-шIэгъабэмэ уарихьылIагъ. Анахьэу угу къинагъэхэм ягугъу къытфэшIыба.\n— Бэрэ къыхэкIыгъ зитхьабыл процент 80 — 90-м (КТ-4) нэсэу узым зэлъикIугъэу сымаджэхэр къытфащэхэу. Ахэр ИВЛ-м пыгъэнагъэхэу мэфэ пчъагъэм жьы къащагъ. Хъужьыгъэхэу алъакъо тетэу чIэкIыжьыгъэр нахьыб. Адэбз уз зиIэ сымаджэм коронавирусыр къыпыхьагъэу тиI. Джащ фэдэу, зышъхьэ лъыекIун хъугъэу къытфащагъэм COVID-19-р дыхэтыгъ. Ащ уеIэзэныр гъэшIэгъоныгъ, Тхьэм ишыкуркIэ хъужьыгъэ, ылъэ тетэу ежь-ежьырэу чIэкIыжьыгъ. Сымаджэр ылъэ тетэу зычIэкIыжьыкIэ кIуачIэрэ гухъахъорэ къысеты.\n— Адэ врачым игулъытэныгъэ мэхьанэ иIэу олъыта?\n— Ащ мэхьанэшхо иI. Анахьэу мы уахътэ узыкIэу тызэIазэрэм ар ищыкIэгъэ дэд. Сыда пIомэ реанимацием дэй дэдэу илъ сымаджэм уц лъэш горэ зыщыхэдгъахъорэ уахътэ къекIу. Нэужым пIэлъэ гъэнэфагъэ зытешIэкIэ, изытет елъытыгъэу етIани уцым еогъэхъу е щыогъакIэ. Ар врачым игулъытэ къыхьын фае.\nКовиднэ сымаджэм ипсауныгъэ изытет псынкIэу зызэрехъокIы. Дэгъу пшIошIызэ къэдэи е дэй дэдэм зыкъешIэжьы. Сыдэу хъугъэми врачым зэхъокIыныгъэ пстэуми игулъытэ анэсынэу щыт.\n— ТизэдэгущыIэгъу зетэгъажьэм къыщыпIуагъ ори коронавирусыр къыоузыгъэу. Сыдэущтэу ащ упхырыкIыгъа? Уигупсэхэм апыбгъэхьанэу ущынагъэба?\n— Сэ хьылъэу спэкIэкIыгъэп, игъом сызэIэзэжьыгъ. Санитарнэ шапхъэхэм къызэрэдалъытэрэмкIэ, хэти зыфэсакъыжьымэ нахьышIу. IофшIэныр зетэгъэжьакIэм, тигупсэхэм апыдгъэхьаным тытещыныхьэти, къытфызэIуахыгъэ хьакIэщым мэзитIум къыкIоцI тыщыпсэугъ. Ау Iофыр псынкIэу ухыгъэ зэрэмыхъущтыр къыдгурыIуагъ, щыIэныгъэм хэтэу зэрэхъугъэр зэхэтшIыкIи, тиунагъохэм тарыхьажьы хъугъэ. Дезинфекцие тщыгъхэр тэшIых, нэгуихъор тIулъэу унэми тис. Ныбжь зиIэхэм адэжь сыкIорэп.\n— ТизэдэгущыIэгъу икIэухым сыда гъэзетеджэхэм япIомэ пшIоигъор?\n— Шъо шъушъхьэкIи шъузыфэсакъыжь, къышъупэблагъэхэми шъуягупшыс. Тинахьыжъхэм щынагъор зэрашъхьащытыр зыщыдгъэгъупшэ хъущтэп, ахэм адэжь тызэрэкIорэр нахь дгъэмэкIэн фае. Амал зэриIэкIэ хьадагъэхэм, джэгухэм шъуахэмыхь!\n— Хьалимэт, уахътэу шъуимыIэр къыхэбгъэкIи гущыIэгъу укъызэрэтфэхъугъэмкIэ тхьауегъэпсэу.\nШъушIэным пае: Къантемыр Хьалимэт Къэрэщэе- Щэрджэс Республикэм ит къуаджэу Кощхьаблэ къыщыхъугъ ыкIи щапIугъ. Пшызэ медицинэ академием икъутамэу Мыекъуапэ дэтыгъэр къызеухым, IофшIэныр къэлэ сымэджэщым неврологиемкIэ иотделение 2005-рэ илъэсым щыригъэжьагъ. Ставрополь интернатурэр щикIугъ, анестезиологэу еджэжьыгъ. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу пытэу ицыхьэ телъыгъ врач сэнэхьатыр къызэрэхихыщтым. Хьалимэт пшъэшъитIу иI, зым юридическэ лъэныкъом зигъэзагъ, адрэр я 6-рэ классым щеджэ, янэ илъагъо техьащтми джыри ышIэрэп.\nСигущыIэгъу анахь зыкIэхъопсырэр пандемиер текIынышъ зыпкъ ит IофшIакIэм техьажьынхэр ыкIи иIофшIэгъухэр игъусэхэу загъэпсэфыныр ары.\nПредыдущая Краснодар псыубытыпIэр зэрагъэфедэщтым тегущыIагъэх\nСледущая В Адыгее вырос спрос на льготную ипотеку для селян