КъумпIыл Мурат: «Федэ къытэу Iоф зышIэрэм муниципалитетым хахъо ригъэшIыщт» — Адыгэ макъ\nКъумпIыл Мурат: «Федэ къытэу Iоф зышIэрэм муниципалитетым хахъо ригъэшIыщт»\nРедактор 27.07.2020 27.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат лэжьыгъэм иIухыжьын зэрэкIорэр зэригъэлъэгъунэу Адыгеим имэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэм ащыщхэм ащыIагъ.\nАпэу зыдэкIуагъэр ОАО-у «Дондуковскэ элеваторым» ихьасэхэр ары. АР-м мэкъу-мэщ хъызмэтымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзауррэ Джэджэ район администрацием ипащэу Александр Бутусовымрэ игъусагъэх.\nХъызмэтшIапIэм ипащэу Болэкъо Мыхьамэт къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсым Iуахыжьынэу пстэумкIи гектар 6055-рэ яIагъ, инахьыбэр бжыхьэсэ коцым рагъэубытыгъагъ. Ащ иIожьын аухыгъ. Мыгъэ лэжьыгъэ анахь бэгъуагъэ къизыхыжьыгъэхэм мы хъызмэтшIапIэр ащыщ. Коц гектарым, гурытымкIэ лъытагъэу, центнер 64,2-рэ, хьэм 55-рэ къарахыгъ, рапсым изы гектар центнер 34,1-рэ къытыгъ.\nЧылэпхъэкIэ дэгъухэр ыкIи технологие пэрытхэр зэрагъэфедэхэрэм ишIуагъэкIэ ащ фэдэу лэжьыгъэ бэгъуагъэ къызэрэрахыжьырэр Болэкъо Мыхьамэт къыхигъэщыгъ. Ащ пае илъэсыбэ хъугъэу лэжьыгъэм и Лъэпкъ гупчэу П. Лукьяненкэм ыцIэ зыхьырэм Iоф дашIэ, бжыхьэсэ коц ыкIи тритикале чылэпхъакIэхэм яушэтыни пылъых. Соем икъэгъэкIын пае мыгъэ гектар 347-рэ яI, апэрэу апхъыгъэхэм къатыгъэ чылэпхъакIэхэр (первая репродукция) ары агъэфедэхэрэр.\nАр лэжьыгъэ бэгъуагъэ къытыным фэIорышIэ.\nАР-м и ЛIышъхьэ чылэпхъакIэу лэжьыгъэ дэгъу къэзытыщтхэм якъыхэхынкIэ, ягъэфедэнкIэ опытэу хъызмэтшIапIэхэм яIэр нэмыкIхэм алъагъэIэсыным мэхьанэшхо зэриIэр къыхигъэщыгъ. Бжыхьэсэ лэжьыгъэу республикэм щыхалъхьэгъагъэр зэхэтэу пштэмэ, ащ ипроцент 35-р чылэпхъэкIэ анахь дэгъухэм аубытыщтыгъ. Ар блэкIыгъэ илъэсым ащ фэдэу агъэфедагъэм нахьи проценти 10-кIэ нахьыб. ЧылэпхъакIэхэр зэблэхъугъэнхэм, гъэкIэжьыгъэнхэм фэшI нахьыпэкIэ зыми ымыгъэфедагъэу тонни 197,3-рэ апхъыгъагъ.\n— ШIэныгъэлэжьхэм хэшIыкI фыряIэу къыхахыгъэ кIэхэр хъызмэтшIапIэхэм агъэфедэхэу, зэпхыныгъэ адыряIэу упчIэжьэгъу ашIыхэзэ Iоф адашIэмэ, ом изытет зыпкъ имыт нахь мышIэми, лэжьыгъэ бэгъуагъэ къызэрахьыжьыщтым Iо хэлъэп, — къыкIигъэтхъыгъ КъумпIыл Мурат.\nБолэкъо Мыхьамэт республикэм ипащэ зыкъыфигъазэзэ, мэкъумэщ хъызмэтым пылъхэм ынаIэ къызэратетым пае «тхьауегъэпсэу» къыриIуагъ ыкIи къэралыгъо IэпыIэгъум ишIогъэшхо къызэрякIырэм къыкIигъэтхъыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым хъызмэтшIапIэм субсидиеу сомэ миллиони 2-м ехъу къыратыгъ, мыгъэ миллионрэ мин 200-кIэ къыдеIагъэх.\nАР-м и ЛIышъхьэ неущырэ мафэмкIэ гугъапIэ къэзытырэ проектхэм хэбзэ органхэр сыдигъокIи къотэгъу зэрафэхъухэрэр, предпринимательхэм IэпыIэгъу аратыным зэрэфэхьазырхэр къыхигъэщыгъ.\n— Федэ къытэу Iоф зышIэрэ хъызмэтшIапIэхэм муниципалитетхэм хэхъоныгъэхэр арагъэшIых. Ащ фэдэу тиIэр нахьыбэ хъунэу тыфай, арышъ, къэралыгъо IэпыIэгъум иамалхэр дгъэфедэхэзэ тадеIэнэу тыхьазыр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМэкъумэщ хъызмэтымкIэ министрэм зыкъыфигъазэзэ, мелиорацием, былымхъуным, нэмыкI лъэныкъохэм афэгъэхьыгъэ къэралыгъо программэхэм къащыдэлъытагъэхэр фермерхэм икъоу алъыгъэIэсыгъэнхэм нахь чанэу Iоф дашIэнэу, семинархэр нахьыбэу зэхащэнхэу къыфигъэпытагъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, мы илъэсым грантэу ыкIи субсидиеу атыщтхэм апаIуагъэхьанэу сомэ миллион 555-рэ агъэнэфагъ. Губгъо IофшIэн пстэумэ апае къэралыгъо IэпыIэгъуми хэпшIыкIэу хэхъуагъ. МэкъумэщышIэхэм IэпыIэгъур нахь псынкIэу аIэкIэгъэхьэгъэным ыуж итынхэу АР-м и ЛIышъхьэ пшъэрылъ къыгъэуцугъ.\nМы мафэм КъумпIыл Мурат Шэуджэн районым ихъызмэтшIапIэу ООО-у «Премиум» зыфиIорэми кIогъагъ. Мыщ дэжьыми мэкъу-мэщымкIэ министрэмрэ Шэуджэн район администрацием ипащэу Аулъэ Рэщыдэрэ игъусагъэх.\nХъызмэтшIапIэм ипащэу Лъэустэнджэл Мэдинэ натрыфымрэ тыгъэгъазэмрэ яхьасэхэм аригъэблэгъагъэх. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, мыгъэ пстэумкIи лэжьыгъэ гектар 3897-рэ яIагъ. Бжыхьасэхэр аIожьыгъахэх. Коцым, гурытымкIэ лъытагъэу, центнер 68,6-рэ къырахыгъ, хьэм центнер 55,6-рэ, рапсым — 32,9-рэ къатыгъ.\nЛэжьыгъэ чылэпхъакIэхэм якъыхэхынкIэ «Премиумыми» илъэсыбэ хъугъэу лэжьыгъэм и Лъэпкъ гупчэу П. Лукьяненкэм ыцIэ зыхьырэм Iоф дешIэ. Пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыгъэхэр пхырыщыгъэнхэм пае къэралыгъо IэпыIэгъу зэфэшъхьафхэри агъэфедэх. БлэкIыгъэ илъэсым субсидиеу сомэ миллиони 2, мыгъэ миллиони 3,2-рэ къыратыгъ.\nРеспубликэм ипащэ мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэм яIофхэм язытет, нахьыбэу федэ къэзыхьыхэрэр муниципальнэ образованиехэм япащэхэм икъоу ашIэн фаеу елъытэ. Сыда пIомэ, ахэр ары хэхъоныгъэ ашIыным нахьыбэу зиIахь хэзылъхьэхэрэр.\nПредыдущая УлъыкIон имыщыкIагъэу\nСледущая Начальник Главного управления Генеральной прокуратуры Российской Федерации в Северо-Кавказском и Южном федеральных округах Константин Сомов принял участие в проведении коллегии по итогам работы прокуратуры Республики Адыгея за 1 полугодие 2020 года


ТхакIомрэ щыIэныгъэмрэ | Адыгэ Макъ\nАдыгэ Республикэм икъэралыгъо гъэпсыкIэ, лъэпкъ Iофхэм афэгъэхьыгъэ тхылъыр Цурмыт Эльдар къалэу Анкара къыщыдигъэкIыгъ.\nТыркубзэкIэ къыхаутыгъэ тхылъым Октябрэ революцием ыпэкIэ адыгэмэ щыIакIэу яIагъэр къеIуатэ. Адыгэ автоном хэкур гъэпсыгъэ зэрэхъугъэм, Совет хабзэм илъэхъан Адыгеим къырыкIуагъэм, Краснодар краим Адыгеир къыхэкIыжьи, хэбзэ шапхъэхэм атетэу республикэ зэрэхъугъэм ыкIи къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу зэрэпытагъэм, политикэ Iофхэм, адыгэхэм ящыIакIэ, демографием, лъэпкъ Iофхэм афэгъэхьыгъэ тхылъыр 2016-рэ илъэсым тыркубзэкIэ къыхаутыгъ. Зэфэхьысыжьхэр авторым ышIыхэзэ Адыгеим иполитикэ итарихъ ехьылIэгъэ апэрэ тхылъэу тыркуем къыщыдэкIыгъэм уегъэгъуазэ.\nЦурмыт Эльдар 2018-рэ илъэсым иящэнэрэ тхылъ Тыркуем къыщыдигъэкIыгъ. Дунэе лъэпкъ зэфыщытыкIэхэм ыкIи дунэе политикэм ар афэгъэхьыгъ. ТхакIор мы мафэхэм Мыекъуапэ къэкIуагъэу гущыIэгъу тыфэхъугъ.\nАпшъэрэ еджапIэр, магистратурэр Цурмыт Эльдар Тыркуем къыщиухыгъэх, иIахьылхэм Мыекъуапэ къагъэзэжьыгъ.\n— Илъэс 40 сыныбжь, сэри Адыгеим сыкъэкIожьы сшIоигъу. СишIэныгъэ хэзгъэхъон симурад, — къытиIуагъ тхакIоу, шIэныгъэлэжьэу Цурмыт Эльдар.\nРеспубликэм щыпсэу зыхъукIэ, адыгабзэри нахьышIоу зэригъэшIэн гухэлъ зэри-\nСурэтым итыр: Цурмыт Эльдар.


Опубликовал admin, 13-06-2022, 18:34\n1861-рэ илъэсым мэкъуогъу мазэм и 13-м Адыгэ Хэку-Чэркэсием иаужырэ къэлэшъхьаIэу Шъачэ къыщыхъугъэ тарихъ мэхьанэшхо зиIэ хъугъэ-шIагъэхэм Адыгэ лъэпкъым бэ къыфаIуатэрэр. Мы мафэр, илъэсишъэрэ зырэ рагъэкIокIыгъэ яшъхьафитыныгъэ банэм, къэгъэзэпIэ ин фэхъугъ. Адыгэ хэкум ишъолъыр 12-мэ къарикIыгъэ лIыкIомэ Мэджлисыр зэхащэнэу зэIукIагъэх ыкIи зэрэдунаир щагъэгъозагъ. Нэужым мэджлысым Чэркэсие...\nАдыгэ лъэпкъым ишIоигъоныгъэ къыщыдалъытагъ\nОпубликовал admin, 4-02-2022, 22:47\nЛъэхъэнэ зэфэшъхьафхэм адыгэхэм яхэгъэгу къихьэгъагъэхэу Черкесием фэгъэхьыгъэу тхэгъагъэхэм ащыщыбэмэ адыгэхэр лъэпкъ мыинхэу, зэпэIэпчъэ дэдэу псэущтыгъэхэу ары къызэрагъэлъагъощтыгъэхэр. Общественнэ зэфыщытыкIэхэу ижъырэ Черкесием илъыгъэхэр ашIэзэ нахь къырагъэIыхыхэзэ, зытетыгъэ шъыпкъэм пэчыжьэу къыраIотыкIыщтыгъэх. Общественнэ гъэпсыкIэу Черкесием иIагъэмрэ ащ икультурэ ифэмэ-бжьымэу Кавказым ис лъэпкъхэм...\nМыекъуапэкIэ АКъУ-м илъэпкъ факультет унэу фагъэкIэжьыгъэм чIэхьажьыгъ\nОпубликовал admin, 3-10-2021, 13:12\nАдыгэ къэралыгъо университетым адыгэ филологиемрэ культурэмрэ ифакультет зычIэт унэу агъэкIэжьыгъэр непэ къызэIуахыжьыгъ. Мы унэм ар зычIэтыр 2000-рэ илъэсым щегъэжьагъ, гъэцэкIэжьынхэр зырагъэжьагъэхэр 2020-р ары. ЫкIоцI зэрэпсаоу агъэкIэжьыгъ, аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ псэуалъэхэмкIэ зэтырагъэпсыхьагъ. ЕджакIохэми, кIэлэегъаджэхэми апае хьакIэщитIу щагъэпсыгъ, IэпэIэсэ унэми джы Iоф щишIэщт – дышъэ идэм,..\nТыркуем бэмышIэу къикIыжьыгъэ Хьаткъо Аслъан дунаем ехыжьыгъ\nОпубликовал admin, 20-08-2021, 20:58\nТыркуем щылажьэщтыгъэ хэсэ гупчъэу Кафдер зыфиIорэм иапэрэ тхьэмэтагъэу Хьаткъо Аслъан, шышъхьэIум и 19-м, дунаем ехыжьыгъ. Джащ фэдэу нэIуасэу иIэхэм фейсбукум къыщатхыгъ. Мы мазэм иапэрэ мафэхэм Аслъанрэ ишъхьэгъусэу Сузанрэ Адыгэ хэкум къагъэзэжьыгъагъ. Ащ фэгъэхьыгъэу къэбар къэттыгъагъ: adygeway.blogspot.com. Адыгэ Республикэм къэзыгъэзэжьыгъэу, чылагъо Iофхэм ахэлажьэу Чэтао Ибрахим Хьаткъо Аслъан...\nАдыгэ хьалыжъом имафэ Сырыф псыкъефэххэм щыхагъэунэфыкIыгъ\nОпубликовал admin, 24-06-2021, 19:47\nхьалыжъом имафэ япшIэнэрэу Сырыф псыкъефэххэм адэжь щызэхащагъ. 2011 илъэсым апэрэу ар ашIыгъагъ ыкIи гъэ къэс ханэ имыIэу зэхащэщтыгъ. Ау блэкIыгъэ илъэсым пандемием пае зэпыугъо фэхъугъ. Адыгэ хьалыжъом, адыгэ къужъым ыкIи адыгэ къэбым ямафэхэр хабзэ хъугъэу Сырыф псыкъефэххэм адэжь щызэхащэх. ЗекIоным епхыгъэ мафэхэм УрысыемкIэ ащыщ хъугъэх. Мыхэм язэхэщэн зигукъэкIэу ыкIи илъэс къэс...\nОпубликовал admin, 18-04-2021, 14:45\nАщ фэдэ шIыкIэр къытIэкIэзгъахьэрэр зэу Адыгэ Культурэм Игупчэу Гъурджым икъэлэ шъхьаIэу Тыблыс щызэхащэрэр ары. «ЗэIукIэр Хъытыум щызэхащэщт мэлылъфэгъум и 25-м сыхьатыр 17.00 Тбылыс уахътэмкIэ, – итхагъ Гупчэм исайт-нэкIубгъом. – ШIоигъоныгъэ зиIэхэр зэкIэ зэхахьэм хэлэжьэшъущтых. Хъытыу амалэу ZOOM зыфиIорэм зыпыпшIэшъущт: АдыгабзэкIэ, ГъурджыбзэкIэ, ИнджылыбзэкIэ, УрысыбзэкIэ.\nОпубликовал admin, 16-04-2021, 23:53\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Урысыем атлетикэ онтэгъумкIэ и Федерацие ипрезидентэу Максим Агапитовым тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ. Мы спорт лъэпкъым республикэм хэхъоныгъэ щишIыным ыкIи атлетикэ онтэгъумкIэ шъолъыр спорт гупчэ Адыгеим щышIыгъэнымкIэ амалэу щыIэхэм ахэр атегущыIагъэх. ЗэIукIэгъум хэлэжьагъэх АР-м физическэ культурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет итхьаматэу Дэгужъые Мурат...


Мыекъопэ районым щыпсэурэ хъулъфыгъэм пчъагъэрэ гъогурыкIоным ишапхъэхэр зэриукъуагъэхэм къыхэкIыкIэ тазыр 35-рэ тыралъхьагъ. Ар ытын зэрэфер щыгъупшагъа е ащ мэхьанэшхо римытыгъа, ау административнэ тазырыр ымыпщынэу бэрэ хэтыгъ. Хъулъфыгъэм дэжь хьыкум приставыр къэкIуагъ ыкIи унашъоу щыIэр зимыгъэцакIэкIэ, иавтомобиль Iахын зэралъэкIыщтыр гуригъэIуагъ. Мы чIыпIэ дэдэм автотранспортым арест тырилъхьагъ.\nЛъэсэу къыкIухьан зэрилъэкIыщтым хъулъфыгъэр къыгъэщтагъ ыкIи мэфи 5-м къыкIоцI сомэ мин 20-м ехъурэ тазырыр къызэкIигъэкIожьыгъ. Мыщ фэдэ чIыпIэ шъуимыфэным пае, тазырхэр зэкIэ игъом шъупщынынхэу хьыкумым унашъоу ышIыгъэр жъугъэцэкIэнэу хьыкум приставхэр къышъоджэх.\nЧIыфэхэр игъом шъупщынынхэ фае\nБырсыр шъухэмыфэным пае чIыфэу шъутелъыр шъупщыныжьын зэрэфаер хьыкум приставхэм джыри зэ шъугу къагъэкIыжьы. АщкIэ Интернетым иамалхэр къызфэжъугъэфедэнхэ шъулъэкIыщт. Ащ пае «Банк данных исполнительных производств» зыфиIорэм е хьыкум приставхэм я Федеральнэ къулыкъу иприложениеу мобильнэ зэпхыныгъэм фэгъэхьыгъэм ясайт шъуи-\nхьан, чIыфэр шъупщынын шъулъэкIыщт. Мы приложениер сотовэ телефоным е планшет компьютерым затежъугъэуцокIэ, чIыфэ шъутелъымэ, ар зыфэдизыр, нэмыкI къэбархэр къышъуIэкIэхьащтых. Электроннэ системэхэу «QIWI», «ROBOKASSA», «WebMoney» зыфиIохэрэм амалэу къатыхэрэр къызфэжъугъэфедэхэзэ, шъуичIыфэхэр шъупщыныжьынхэ шъулъэкIыщт. Ащ фэдэ шIыкIэмкIэ чIыфэр ижъугъэхьагъэ хъумэ, шъуиуахътэ къызэрэнэрэм дакIоу,\nахъщэр зэрэшъутыгъэр къэзыушыхьатырэ документыр хьыкум приставым ежъугъэлъэгъурэп. Сыда пIомэ чIыфэ зэрэшъутемылъыжьыр компьютерым къыгъэлъэгъощт.\nСомэ мин 500-м ехъу аратыжьыгъ\nХьыкум приставхэм яотделэу Тэхъутэмыкъое районым щыIэм икъулыкъушIэхэм щытхъу хэлъэу япшъэрылъхэр зэрагъэцэкIагъэхэм ишIуагъэкIэ, псэолъэшI фирмэм Iоф щызышIэрэ нэбгырэ 11-мэ арамытыжьыщтыгъэ ялэжьапкIэу сомэ мин 500-м ехъур афызэкIагъэкIожьыгъ.\nЛэжьапкIэр цIыфхэм ятыжьыгъэн зэрэфаем фэгъэхьыгъэ унашъо хьыкумым зешIым ыуж фирмэм ипащэ дэжь хьыкум приставхэр къэкIуагъэх ыкIи ащ ылъэныкъокIэ Iоф къызэрэзэIуахыгъэр, къытефэрэр зимыгъэцакIэкIэ уголовнэ пшъэдэкIыжь зэрэрагъэхьыщтыр гурагъэIуагъ. Предприятием ипащэ бэрэ емыгупшысэу цIыфхэм ялэжьапкIэ аритыжьыгъ, хьыкумым иунашъо ыгъэцэкIагъ.\nя Федеральнэ къулыкъу\nАдыгэ Республикэм щыIэм\nПредыдущая ГупшысэшIум кIуачIэ къыпхелъхьэ\nСледущая Гуфэбэныгъэ хэлъэу бзэр зэрагъашIэ


"Адыгэ Хасэ - Черкес Совет": 2014\nМыекъопэ къэлэ хасэм игъэцэкIакIо куп кIощын Iофхэм итхьэматэ IукIэщтых\nЧъэпыогъум I6-м Адыгэ республикэм щылажьэрэ Мыекъопэ чылагъо хасэу "Адыгэ Хасэ - Черкес Совет" игъэцэкIакIо куп изычэзыу зэхэсыгъо иIагъ. Ар зэрищагъ хасэм итхьэматэу Цундышк Заурбый.\nЗэутэкIыныгъэхэр джырэкIэ зыщыхъурэ Украинэм къикIыгъэхэ цIыф нэбгыри I60 ехъу Адыгеим щыIэх. Фэдэ цIыф пчъагъэмэ якъэтынхэр къетхых «Регнум» зыфиIорэ интернет къэбар лъыгъэIэс къулыкъум.\nХэкум къэзыгъэзэжьыгъэ нэбг 5 аубытгъэхэр къатIупIщыжьыгъэх\nХэкум къэзыгъэзэжьыгъэ нэбг 5 полицием мэлылъфэгъум и 22 Мыекъуапэ щыубытгъэхэр непэ мэлылъфэгъум и 24 къатIупIщыжьыгъэх. Судыр Мыекъопэ шъолъыр ит къуаджэу Тулскэ зышыкIуагъэр.\nМыекъопэ къэлэ хасэм Урыс-Адыгэ заор зэраухыгъэр I50 илъэс зэрэхъугъэм 2014 илъэсыр шъыгъо илъэсэу ыщтэгъагъ. Ащ фэгъэхьыгъэу заом хэкIодагъэхэм апе тхьэмафэ къэс, мэфэку мафэм хасэм хэтхэм жъамэ агъэу.\nМэлылъфэгъум и 16-м Мыекъопэ къэлэ хасэм итхьэматэ Цундышк Заурбыйрэ гъэцэкIэкIо-купым хэтэу Бгъанэ Алыйрэ Мафэхьаблэ иIоф зытетыр зыфэдэр зэрагъэшIэнэу кIогъагъэх.\nУрыс-Адыгэ заом хэкIодагъэхэм апае тхьэмафэ къэс, мэфэку мафэм, Мыекъопэ къэлэ хасэм жъамэ егъэу. Ар Мэлылъфэгъум и 10-м, Мыекъуапэ шъолъырым щишIыгъ.\nМыекъопэ къэлэ хасэр официалнэ организациеу хъугъэ\nМы илъэсым и пэм щыщIэдзауэ, къуажэ жэмыхьэтыр арэзы техъуауэ, унагъуэ къэси зэрахузэфIэкIкIэ мэремпшыхьхэм жьэрымэ хуагъэу Кавказ зауэжьым хэкIуэда ди лъэпкъэгъухэм.\nМыекъопэ къэлэ Адыгэ хасэм мэзитIу ипэпэк1э Урыс-Кавказ заор заухыгъэр 150 илъэс зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэу 2014 илъэсыр шъыгъо илъэсыу ыщтэгъагъ.\nМыекъопэ къэлэ хасэм игъэцэкIакIо куп кIощын Iофхэ...\nКъэрэщай-Черкес Республикэ: Хьэгъундыкъуей (Али-Бэ...\nЖъамэ гъэунымрэ хасэ зэхэсыгъомрэ ныбжьыкIэхэр къы...


Республикэм щырагъэжьэгъах — Адыгэ макъ\nРедактор 21.02.2019 21.02.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУрысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиныр Федеральнэ ЗэIукIэм фигъэхьыгъэ ТхылъымкIэ щыIэныгъэм зыкъыщагъотынэу, яамалхэм зыкъызэIуарагъэхынэу, проектэу пхыращыхэрэм чанэу къахэлэжьэнхэу ныбжьыкIэхэм къяджагъ. Къэралыгъом ипащэ джащ фэдэу кIэлэцIыкIу сэнаущхэм атегъэпсыхьэгъэ гупчэу «Сириус» зыфиIоу Шъачэ щызэхэщагъэм анаIэ тыраригъэдзагъ.\n«НыбжьыкIэхэм атегъэпсыхьэгъэ гупчэу «Сириус» зыфиIоу Шъачэ Iоф щызышIэрэм гъэхъэгъэшхохэр ешIых. Ащ фэдэхэр 2024-рэ илъэсым хэгъэгум ишъолъыр пстэуми къащызэIуахынэу рахъухьэщтыгъ. Ау илъэситIукIэ ар агъэцэкIэнэу зэрэхьазырхэр къызаIом, лъэшэу тигъэгушIуагъ», — хигъэунэфыкIыгъ Владимир Путиным.\nКIэлэцIыкIу сэнаущхэм атегъэпсыхьэгъэ гупчэу «Сириусым» ехьыщыр гупчэхэр шъолъырхэм къащызэIухыгъэнхэм КъумпIыл Мурат дыригъэштагъ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, ащ фэдэ Iофхэр республикэм щырагъэжьэгъахэх.\nГущыIэм пае, КъумпIыл Муратрэ фондэу «Талант и успех» зыфиIорэм ипащэу Елена Шмелевамрэ зэрэзэдэлэжьэщтхэм ехьылIэгъэ зэзэгъыныгъэм гупчэу «Сириусым» гъэрекIо щызэдыкIэтхэгъагъэх. Ащ тетэу шIэныгъэм, искусствэм, спортым алъэныкъокIэ кIэлэцIыкIу сэнаущхэм IэпыIэгъу языгъэгъотыщт республикэ гупчэ Адыгеим къыщызэIуахыщт.\n«Зэрэхэгъэгоу ащ фэдэ гупчэхэр къащызэIухыгъэнхэм десэгъаштэ. Федеральнэ проектым амал къытитыщт ныбжьыкIэ сэнаущхэм якъыхэгъэщынкIэ ыкIи IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэнымкIэ», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ регион гупчэм изэхэщэнкIэ Адыгеим амалэу иIэхэр къыхигъэщыгъэх. Анахьэу осэшхо зиIэр республикэ хьисап еджапIэм опытэу иIэр ары. Гупчэу «Сириусыр» зызэхащагъэм къыщегъэжьагъэу ащ иметодикэхэр агъэфедэх. ГущыIэм пае, РЕМШ-м ипащэу Мамый Даутэ гъэсэныгъэ языгъэгъотырэ гупчэм ихьисап программэхэм якъыхэхынкIэ эксперт хъугъэ. Джы гупчэу «Сириусым» тегъэпсыкIыгъэу Адыгеим IофшIэныр щызэдылъагъэкIотэщт.\nПредыдущая АдыгеимкIэ мэхьанэшхо иI\nСледущая КъумпIыл Мурат: «Лъэныкъо пстэури цIыфхэм яшIоигъоныгъэхэм адештэ»


Чылэ пэпчъ — хъишъэ — Адыгэ макъ\nРедактор 25.02.2021 25.02.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nТэу Аслъанрэ Цышэ Казбекрэ лъэпкъым щыщ цIыфхэм ябгъэшIэжьынэу щымытхэу, пстэуми зэлъашIэх. Лъэпкъ тарихъым изэгъэшIэн, шэн-хабзэхэм якъэгъэгъунэн фэщагъэх. Шъхьаджи зыпылъ лъэныкъом гъэхъэгъэшIухэр щыряIэх, ныбжьыкIэу къэхъурэмэ лъэпкъ тарихъыр, культурэр, зэхэтыкIэр ашIэным яшъыпкъэу пылъых, Iофыгъо зэфэшъхьафхэр къаIэтых, джэуапхэм зэгъусэу алъэхъух.\nАдыгеим ичIыопс, исп унэхэр, адыгэ къуаер цIэрыIо зэрэхъугъэхэр Аслъанрэ Казбекрэ афэдэу лъэпкъым фэлэжьэрэ цIыфхэм яшIушIагъ. Ау джыри тымышIэрэ е тIэкIэкIырэ лъэныкъуабэ щыI. Джащ фэдэу адыгэ чылацIэхэр къызтекIыгъэхэм афэгъэхьыгъэ Iофыгъоу Цышэ Казбек къыIэтыгъэм шыхьат сыфэхъугъ. ЕплъыкIэ зэфэшъхьафхэр къизыIотыкIырэ шIэныгъэлэжьхэр щыIэх. Лъэпкъ тарихъым фэщагъэхэми къазэрэшIошIырэм тетэу яеплъыкIэхэр къаIох. Тэу Аслъан а лъэныкъомкIэ упчIэм иджэуапэу къыритын ылъэкIыщтыр тшIогъэшIэгъонэу зыфэдгъэзагъ. Археологием ищыIэныгъэ рипхыгъэу, Адыгэ чIыгур зэфэдэу къызэпикIухьагъэу, Iошъхьэ пчъагъэхэм экспедициехэм ахэтэу ащылэжьагъэу, тарихъ шыхьатхэм ащыгъуазэу щыт цIыфым иеплъыкIэ сыдигъокIи гъэшIэгъоны.\nТэу З.: Аслъан, Казбек къыгъэуцугъэ упчIэм елъытыгъэу, адыгэ чылэхэм якъэхъукIэ сыд фэда? Лъэпкъым итарихъ а лъэныкъомкIэ сыд къыгъэнафэу хэтыр?\nТэу А: Дунаим ианахь чIынэлъэ тегъэпсыхьагъэу Темыр Кавказым икъохьапIэ бэшIагъэ адыгэхэр лъэпкъы зихъухьагъэхэр. Мыщ ущыщыIэщтэу, ущыпсэущтымэ, игубгъохэр гъэбэжъулъэх, имэкъупIэ уц зэхакIэхэм Iэхъогъухэр ащэбагъох, ипсыхъо чъэрхэр къаргъох, нэхъоих, имэзхэм хьакIэ-къокIэ зэмлIэужыгъохэр ахэсых, псэолъэпхъэ чъыгхэр ахизых. Ахэр къыдалъытэхи, тятэжъ пIашъэмэ илъэс мин пчъагъэ хъугъэ хъызмэткIэ мэкъумэщышIэ щыIакIэр зыхахыгъэр. ЧIыгулэжьхэм, былымахъохэм псэупIэ инхэу къалэхэр ящыкIэгъагъэп. ЯпсэупIэхэр нахьыбэрэм чылэгъо цIыкIугъэх. «Нартхэм» яя VII-рэ том нартхэр къызтекIыгъэхэм икъэбарэу шапсыгъабзэкIэ тхыгъэу зиномерэу 628-рэм мырэущтэу къыщеIо: «Нартхэр анахьэу зыдэщысыщтыгъэхэр псыхъо Iушъохэр ары. … а зэманым «чылэ», «къуаджэ» аIоу зэтырафыщтыгъэп, «УнишъэкIэ» еджэщтыгъэх. ГущыIэм пае: «Унишъэ хъурэми, унэ мин хъурэми, е унипшI нахь мыхъурэми «Унишъэ» аIоти еджэщтыгъэх».\nТэу З.: Адэ чылацIэхэр чIыпIэм епхыгъэу хъущтыгъа? Хьауми нэмыкI шIыкIэхэр псэупIэцIэ усыным къыхафэщтыгъэха?\nТэу А: Псыхъо Iушъохэр, къо кIэйхэр псэупIэ зэрашIыщтыгъэхэм елъытыгъэу якъуаджэмэ цIэхэр аусыхэ зэхъум, къом, кIэим, пщымэ алъэ-\nкъуацIэхэм гущыIэу «къуаер» апагъэщагъ: Нэшъукъуай, Еджэркъуай, Пэнэжьыкъуай, Тэхъутэмыкъуай, Къэзэныкъуай, Хьатикъуай, ПчыхьэлIыкъуай, Лахъщыкъуай, нэмыкIхэр. ГущыIэу «къуаем» къикIырэр щэм хашIыкIырэ къуаеу рахырэм зыпарэкIи епхыгъэп, чылэхэр кIэихэм зэрадэсыщтыгъэхэр, псыхъо Iушъохэр къохэм зэряпсэупIэщтыгъэхэр ары нахь.\nНэмыкI мэхьанэу яIэр — пщым е бай горэм чылэр зэриягъэр: Адэмый, Аскъэлай, Джамбэчый, Очэпщый, ХьакIэмзый, нэмыкIхэр. Къуаджэхэр ижъыкIэ иныгъэхэп — нахьыбэрэм зэунэкъощхэр, зэблагъэхэр, е лъэкъоцIэ зытIущ хъурэ унагъохэр щызэхэсыщтыгъэх. ПсэупIэхэр зэрэцIыкIугъэхэм ишыхьатых «хьабл» зыпыгъэщагъэхэр: Бжъэдыгъухьабл, Джэджэхьабл, Кощхьабл, Тэуйхьабл.\nМыщ дэжьым къэIогъэн фае мэкъумэщышIэм илъэсыбэрэ ылэжьырэ чIыгур кIочIаджэ зэрэхъурэр, лэжьыгъэр щыбэгъожьырэп. ИжъыкIэ чIыгъэшIухэр хатэкъонэу ашIэщтыгъэп — зыщыпсэухэрэм пэмычыжьэу чIыгукIэхэр щаубытыщтыгъэх, кощыщтыгъэх. ЗэдеIэжьхэзэ чIыпIакIэм чыиф унэхэр рашIыхьэщтыгъэх. Унэжъымэ къахахыжьыгъэ пкъэухэр, бгыкъухэр, пхъэцухэр, кIэсэнхэр, пчъэхэр ахьыхэти ахалъхьэщтыгъэх.\nТэу З.: Лъэпкъым ищыIэкIэ-псэукIэ шэпхъэ гъэнэфагъэхэр хэлъыгъэх, ахэр къэзыушыхьатырэ щысэхэр сыд фэдэха?\nТэу А: ЕгъашIэм хьалэлэу къятэрэ дунаир адыгэмэ агъэлъапIэ ыкIи сыдыми псэ пытэу алъытэ. ЧIыопсым яягъэ рагъэкIыщтыгъэп. Хэтырэ адыгэу дунаим къытехъуагъэм ипшъэрылъ шъхьэIагъэр — къызхэхъухьэгъэ дунаир нахьышIоу, нахь тегъэпсыхьагъэу илIэужхэм къызэрафыщинэжьыщтыр ары. НэмыкI лъэпкъхэм афэдэу, ежьхэр зычIэсыщт унэхэр мыжъомэ е чырбыщымэ ахашIыкIыщтыгъэхэп. ЧIым хэкIокIэжьыщт чыиф унэхэмрэ бгъагъэхэмрэ ашIыщтыгъэхэр. Пхъэм, ятIэм, бгъэным ахэшIыкIыгъэхэр анахьыбэрэ щытымэ, цIыфым игъашIэ фэдиз ныIэп ыкъудыищтыр. ГущыIэм пае, ижъыкIэ исп унэхэр бэ хъухэу лIагъэхэм афагъэуцущтыгъэх. Мыжъо унэхэр цIыф бзаджэмэ амыкъутэмэ, егъашIэм щытыщтых. ЕтIани ахэмэ янахьыбэхэм Iуашъхьэхэр атырашIыхьэщтыгъэх.\nТичылэхэм тарихъ гъэшIэгъонхэр апылъых, ау тызыщыгъуазэр макIэ. Шъхьадж къызщыхъугъэм ихъишъэ нахь ышIэщт, арышъ, икъуаджэ фэгъэхьыгъэ къэбарэу хэти ышIэрэм къытегущыIэмэ, бэмэ зэрашIогъэшIэгъоныщтыр гъэнэфагъэ. Тикъуаджэмэ яхъишъэхэр зэфэтэжъугъэIуатэх.\nТэу З.: Ащыгъум уичылэ гупсэу Тэуйхьаблэ къыщебгъэжьэн, Аслъан.\nТэу А: Ары, мыщ мэхьанэ естэу игугъу зыкIэсшIырэр тиныбжьыкIэхэм адыгэ шъолъырым ит къуаджэхэм ацIэхэр, чылэ гупчэхэм афэмыдэу, чылэ цIыкIухэр зымышIэхэрэр ахэтых. ГущыIэм пае, Тэуйхьаблэ (Тауйхабль) — Теуцожь районым ит чылэ цIыкIу. ЫцIэ къызтекIыгъэр Тэупщыр ары. Тэу лъэкъуацIэм, адрэ чылагъомэ афэдэу, «хьаблэр» пагъэщагъ — Тэуйхьабл. Апэ раIощтыгъэр Тэуй — «Тэупщым ий, икъуадж» зыфиIу.\nТэупщыр къыздикIыгъэм къэбар пылъ.\nХьашхъуанэкъо Хьамедэ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» 1996-рэ илъэсым къыригъэхьэгъагъэм къызэрэщитхыгъэмкIэ, Тэупщым икъэбар ПчыхьэлIыкъуае щыщыгъэ Джамырзэ (Къэрэукъо) Хьаджисмелэ къыIотэжьэу зэхихыгъагъ. Хьамедэ Джэджэхьэблэ гурыт еджапIэм илъэсыбэрэ Iоф щишIагъ, изавучыгъ, заоми, егъэджэн IофшIэными яветераныгъ. Адыгэмэ ятарихъ лъэшэу ыгъэгумэкIыщтыгъ, лъэпкъым ихъугъэ-шIагъэхэр ыугъоищтыгъэх, гъэзетхэм бэрэ къаригъахьэщтыгъэх.\nГъэзетэу «Адыгэ макъэм» 1996-рэ илъэсым шышъхьэIум и 15-м Хьашхъуанэкъо Хьамедэ Тэупщым икъэбарэу «Хэта Тэупщыр?» зыфиIоу мары къыригъэхьэгъагъэр:\n«Хэта Тэупщыр? Тыдэ къикIи бжъэдыгъу пчэгу ар къинагъа? Болэтэукъопщым «пхъорэлъф уиI» аIуи зыфэгушIохэм, къариIуагъ: «сцIэ иятIонэрэ кIэлъэныкъоу «Тэур» фэсэусы». Болэтэупщым къохэр, пхъухэр, бын иIэ зэхъум, «Болэтэукъохэр» араIо хъугъагъэ. Тэури къэхъуи лIы зэхъум, «Тэупщыр» аIоу кIэмгуе пщы унагъо къитэджагъ. Янэш Болэтэукъом Тэум къыреIо: «Упщын угу хэлъмэ, Шъхьэгуащэ зэпырыкIи, Пщыщэ-Мэртэ шъолъыр жанэмэ уяуалIэфэ пщы исэпышъ, зэрэпшIоигъу». Тэупщым лIэкъуищ: Къуижъхэр, Шъынахъохэр, ШъэоцIыкIухэр кIыгъухэу Шъхьэгуащэ къызэпырэкIышъ, Пщыщэ къогъум, джы къутырэу Беляевскэм ынэIукIэ, щепсыхы. Къуаджэм Тэуй фаусыгъ.\nАщ ыужрэм зэкощым, илъэс 45-рэ Ленинэхьаблэ зыIусыгъэ Пщыщэ псыхъо идэхьапIэ IутIысхьагъ. Ары хычIэ охъуфэкIэ мы чэгапIэм «Тэуе чэгапIэр» зыкIыраIощтыгъэр. Ленинэхьаблэ зыIотIысхьэми а цIэр текIыгъэп. Ащ ыужи Тэур кощыгъо горэм джы зыдэщысым, Мэр-\nтэбг зыщиухэу, тешъо зыщыхъужьэу, Мэртэ псыхъо Хьэрзэхэ темэны зыщыкIодыжьрэм дэжь, зыдэтIысыгъэр къогъоу щытыти, чылэм зиушъомбгъугъэп. Джы непэ Тэуйхьаблэ унэгъо 56-рэ ныIэп зэрэхъурэр, чылэ цIыкIуми, ныбжьышхо иI. КъегъэтIысэкIыгъэ адрэ чылэмэ ялъытыгъэмэ,Тэуйхьаблэ анахьыжъ. Джары Тэупщым икъихьакIэу Хьаджисмелэ къыIуагъэр.\nСэ сыгу къэкIыжьрэп ШъэоцIыкIухэр Хьаджисмелэ зэрэкIигъэтхъыгъагъэр: пщыха, хьаумэ оркъыгъэха? КъысэзыIожьыни згъотыгъэп. Мы къэбарым къегъэшъыпкъэжьыба Тэупщыр Болэтэукъом ипхъорэлъфэу зэраIорэми.\nДжы непэ къызнэсыгъэм Тэуйхьаблэ зэунэкъощхэу Едыджыкъохэмрэ Пыикъохэмрэ араIоу Тэу унагъохэр дэсых».\nТэу З.: Чылэр цIыкIу нахь мышIэми, инепэрэ тIысыпIэ зытлъэгъурэм, кощынэу зэрэхъугъэр нафэ мэхъу. Тэуйхьаблэ итIысыпIэ чIыпIэхэр сыд фэдэха?\nТэу А: КъызэраIотэжьырэмкIэ, Тэуе апэрэ тIысыпIэу иIагъэр джырэ къутырэу Беляевскэм ихэгъуашъхь, Пщыщэ иджабгъурэ псыIушъу. А чIыпIэм Тэуе къикощыкIи, псыхъом къызэпырыкIи, чэчэнэе чIыналъэм къитIысхьагъ. Пщыщэ исэмэгу нэпкъ къыщыуцугъагъэх (нэужым, илъэсыбэ зытешIэм, Джэджэхьаблэ дэкIыгъэ унэгъо пшIы заулэ а тэуемэ яхэпIагъэм Ленинэхьаблэ IутIысхьэгъагъ). ДэхьэпIэ Iэрыфэгъу зиIэ чэгапIэу псышъопIэ шIагъо зиIэ псыIушъор тэуемэ чылэ хапIэ афэхъугъагъэп, IукIыжьыгъагъэх. Пщыщэ исэмэгубгъу зыдаIыгъэу псыпэмкIэ ехыхи, Пшызэ зыщыхэлъэдэжьырэ псыпэм блэкIыгъэх, Псэкъупсэ нэмысыпэхэу, лъэгонэ тешъом итIысхьэгъагъэх.\nГъатхэрэ псыр къиумэ къакIахьэ зэхъум, Пшызэ исэмэгубгъу лъэгуанэ къыIукIыхи, ТIуапкIэрэ темэнхэмрэ къазэпырыкIыхи, Нэчэрэзые темэным, Шэндыкъо псыхъожъые зыщыхэлъэдэжьырэ сэмэгубгъур Тэупщым чIыпIэкIэ къыхихыгъ.\nНэужым Шэбэнэхьаблэ къушъхьэм къызехым, а Тэуе зыдэщысыщтыгъэм пэмычыжьэу Пшызэ Iушъо щепсыхыгъагъ, ау псы IыгъыпIэр ашIынэу зырагъажьэм, Шэбэнэхьаблэ IуагъэкIи, Адыгэкъалэ агъэкощыгъ. Шэбэнэхьабли, Тэуи зыдэщысыщтыгъэхэ чIыпIалъэхэр псычIэгъы хъугъэх. Пшызэ Iушъоу ахэр зыIусыщтыгъэхэм ячIыпIацIэхэр къашIэжьых. «Тэупщым икIэй», «Тэуемэ ягъэхъун» араIо.\nНэчэрэзые темэным инэпкъ тэуемэ хэпIэ гупсэфыпIэ афэхъугъагъэп. Тэупщым икъуаджэ Шэндыкъо къыIуищыжьи, Мартэ иджабгъурэ нэпкъ, ибгышъхьэ лъагэ тыригъэтIысхьагъ. Шэндыкъо къогъоу чылэр зыдэщысыщтыгъэм непэ къызнэсыгъэм ТэуекъожъкIэ еджэх.\nТэупщым ичылэ Мэртэ бгышъхьэм къызещэм, Бэгъасэкъохьаблэ (Бэгъарсэкъохьаблэ) зыдэщысыщтыгъэм пэблагъэу щигъэтIысыгъагъ. Ар тэзыгъаIорэр пэсэрэ картхэми Бэгъасэкъо чылэр зэрарытыр ары. Тэуе ичIыпIацIэмэ «Бэгъасэкъомэ яхэкужъан» зыфаIорэр къахэфэ.\nМартэ бгышъхьэ Тэупщым зеубытым, кIыгъугъэ лIакъохэу Къуижъхэр, Шъынахъохэр, ШъэоцIыкIухэр, Гъонэжьыкъохэр, Тыгъужъхэр ихапIэ къаухъурэихьэу къетIысэкIыгъагъэх. Непи къоджашъхьэм ихьаблэжъ Тэу лIэкъо унагъохэу Тэу Аминэрэ Нурбыйрэ, Якъубэрэ Сахьидэрэ яхэпIагъэхэм къаготых. Нэужым нэмыкI чIыпIэмэ къарыкIыгъэ лIакъохэу чылэм къыдэтIысхьагъэхэм къуаджэр темырымкIэ зэпащыгъ.\nДжырэ лъэхъанэм Тэуйхьаблэ дэсхэм алъэкъуацIэхэр: Бэрзэдж, БлэнэгъапцIэ, Гъонэжьыкъу, Гогъотыжь, Гусэрыкъу, Еутых, ЖакIэмыкъу, Къуижъ, Къэрэтэбан, Мэлгощ, Пхъэчыящ, Тыгъужъ, Тэу, Лъащэкъу, Уджыхъу, Хьэпай, Хьалил, ШъэоцIыкIу, Янэкъу. Аужырэ илъэсхэм, егъашIи дэмысыгъэхэу, урыс унэгъо зытIущ къыдэтIысхьагъ.\nТэу З.: Адэ нэмыкI чылэхэмкIэ щысэхэр къэпхьын плъэкIыщта?\nТэу А: Аскъэлаерэ Пэнэжьыкъуаерэ ащыщхэм яхъишъэхэр нахь ашIэщт, ау мыщ фэдэ къэбархэр ахэмэ афэгъэхьы-\nгъэу къаIуатэхэу тащыгъуаз:\nАскъэлай (а. Ассоколай) — Теуцожь районым ит чыл, псыхъоу Мартэ Iус. КъызэраIотэжьырэмкIэ, бэшIэгъэ дэдэу Аскъэлэпщым икъуаджэ Мартэ бгышъхьэ тыригъэтIысхьагъ. Аскъэлае ныбжьышхо зэриIэр дэгъоу къаушыхьаты бэ хъухэрэ археологие саугъэтхэу ичIыгухэм арытхэм. Ахэр лъэхъэнэ зэфэшъхьафхэм ахэхьэрэ псэупIэжъых. Сэрэежъ пытэпIэжъыр, Iуашъхьэхэр, джыри къыхамыгъэщыгъэхэу иIэ къэхэлъэжъхэр… Аскъэлае зыпарэкIи экспедицие щытIагъэп.\n«Зэгорэм блэбгъуаплъэ пшъэшъэ Iушыр мэл блэбгъу къупшъхьэм зеплъым къыIогъагъ пыидзэшхо чылэм заокIэ къызэрекIущтыр. Аскъалэ ицIыфхэр бгышъхьэм къырищэхыхи лъэгуанэм ит мэзым хигъэбылъхьэгъагъэх, ау ышэу Гъобар кощынэу ыдэгъагъэп. Пыир зызэкIэкIожьым, Гъобар ицIыфхэу псаоу къэнагъэхэмрэ гупсэу къыфэнагъэхэмрэ Пщыщэ исэмэгубгъу ыщэхи тыригъэтIысхьагъэх», —\nГъобэкъуае Аскъэлае джаущтэу къыхэкIыгъэу къаIуатэ.\nМафэкъо Урысбый Аскъэлае щыщыгъ, лIыгъэшхо зыхэлъыгъэ фэкъолIыгъ.\nПэнэжьыкъуай (Понежукай) — Теуцожь районым ит чылагъу, псыхъоу ПкIашъэ Iус, район гупч. КъызэраIуатэрэмкIэ, Пэнэжьыкъуае икъыблэкIэ, джырэ лъэхъанэм къутырэу Кочкиныр зыдэщысым, ПкIашъэ Iушъо къуаджэ Iусыщтыгъэ. Чылэр зиегъэ зэшыхэр зызэхэкIыхэм, анахьыкIэр джы Пэнэжьыкъуае зыдэщысым къакIуи тIысыгъагъэ. Чылэжъым унагъохэр къыдэкIыжьыхэмэ анахьыкIэм къыпытIысхьэхэзэ, ащ зиушъомбгъугъ. Ары Пэунэжьыгъ — Пэунэжьыгъэкъуай, нэужым Пэнэжьыкъуай, фаусынэу къызыхэкIыгъэр.\nАщ фэдэ къэбарэу тичылэмэ апылъыр бэ. Ахэр титарихъ икIэныжъых, зыщыдгъэгъупшэ хъущтхэп, къэтхыжьыгъэхэу, ныбжьыкIэхэр алъыIэсынхэ алъэкIынэу шIыгъэн фае. Шъхьаджи икъуаджэ къызтекIыгъэм, чылацIэр къызхэкIыгъэм якъэбархэр къатхыжьы къэс титарихъ кIэтыугъоещт.\nПредыдущая Гугъэм IэпэIэсэныгъэр игъус\nСледущая Сомэ миллиарди 3,6-рэ къыхагъэкIыгъ


Лъэпкъ журналистикэм ишыупащ — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ журналистикэм ишыупащ\nТхьэм уегъэпсэу, Мусэлы!\n«КIэлэгъум мыжъом тыритхэрэр текIыжьы, нахьыжъыгъом пшахъом къыритхэрэри къытенэжьы», аIощтыгъэ ижъыкIэ. Лъэпкъыр лъэпкъ зышIырэр инахьыжъхэр ары, лъызыгъэкIуатэрэр къыкIэхъухьэхэрэр ары.\nАдыгэр илъэс мин хьазабым, заомрэ лыгъэмрэ къахэкIыжьышъущтыгъэп нахьыжъ Iушхэр, лIыгъэрэ шъхьэкIафэрэкIэ узщыгугъынхэр ахэмытыгъэмэ.\nКъуаджэхэм сыдигъуи ащаIощтыгъэ – «чэтэпэрычъэ ныбжьым ит». Ар зыфаIощтыгъэр нахьыжъхэр арыгъэ. Адыгадзэр заом Iухьэмэ, нахьыжъхэр апэ ишъыщтыгъэх апэу пыим зэрэпэуцущтхэм фэшI. Шъыпкъэ, ныбжьыкIэхэм якъарыу нахь лъэшыгъ, ау арэп нахьыжъхэр зэплъыщтыгъэхэр. Заом имашIо ежьхэр апэ хахьэщтыгъэх ауж къинэрэ кIалэхэр пыищэм щаухъумэнхэм фэшI.\nМы зэпстэуми ягугъу къызкIэтшIырэр, непэ тигущыIэ зыфэгъэхьыгъэр шэкIогъу мазэм къэхъугъэ ЩакIо Мусэлы – Ботэщэй къуаджэмрэ лъэпкъымрэ янахьыжъ лъапIэ, журналист IэпэIасэм нэIуасэ шъуфэтшIыным пай.\nМусэлы къыфэпIон плъэкIыщтыр бэ, фэптхышъущтри нахьыбэжь. ЛэжьэкIо къызэрыкIом къыщыкIэдзагъэу Адыгэ телевидением икъутамэ ипащэ нэсыгъэ хъулъфыгъэр зэчыйкIи, зэтеубытэныгъэкIи, хабзэкIи узэндыгъэ.\nЕгъэлыягъэу Мусэлы щытхъу гущыIэкIэ уфэлъыхъонэу щытэп, ащ цIыфыгъэу хэлъыр зы нахьыжъ купи афикъущт.\nТятэ иныбджэгъушIоу щытыгъ Мусэлы, лIыпкъым сиуцуи сэри гу алъыстагъ нэмыкI илъэныкъо дэгъубэмэ.\nГукъаоми, цIыфхэм зэманым зыдырагъаштэ, анапи къыпфэмышIэжьынэу зызэблехъу. Мусэлы ахэм ащыщэп. Сыдигъуи лъэпкъым фэгумэкIэу, адыгэгу иIэу къырыкIуагъ, Iофэу ышIэрэмкIи ащ текIыгъэп, адыгэм иблэкIыгъэрэ икъэкIощтырэ агъэгумэкIэу, бэмэ гу алъызытэу непи къырэкIо.\nДыгъужъ Къурмэн, Нэфышъ Мухьэмэд, Пхъэш МуIэед, Бемырзэ Мухьэдин — лъэпкъ гупшысэм фэлэжьэгъэ нэмыкIыбэми цIыфыгъэкIэ ахэтыгъ, непэ къыткIэхъухьэхэрэр ежьым къемыпцIыжьхэмэ, зыкIи къымыгъэукIытэжьхэу дуаим тет. Ар зымыуасэ щыIэп.\nМусэлы къагъэгущыIэзэ зэ ыIогъагъ: «А зэман чыжьэм сыхэплъэжьмэ, лъэпкъым ыкупкIэу, налкъутэу хэслъагъорэр тинахьыжъхэр ары. ЯгущыIакIэкIи, ядунэететыкIэкIи щыIэныгъэ Iушыгъэр зигъогогъоу, бэ зылъэгъугъ ахэр. Непэ сызэплъэкIыжьышъ, сылъыIэсыжьырэп: ей, бетэмал, ныбжь икъугъэм ситэу тилIыжъхэм сазыхэсым сыда ахэм къаIорэр зыкIэсымытхыгъэр. Шъыпкъэ, непи ягущыIабэ сыгу къинагъ. Ау игъом ахэм къапкъырысхынэу щытыгъэмрэ непэ гукъэкIыжьэу къысфэнагъэмрэ зэбгъапшэ хъущтэп. Ар фэныкъоныгъэшхоу сэлъытэ».\nМы гупшысэм купкIышхо хэлъ, сыда пIомэ ар зыIошъугъэр непэ нахьыжъыпIэм ит. Пшъхьэ ишIуагъэ ушъхьапырыплъэу, уапэ ишъыгъэхэм яфэшъошэ лъытэныгъэ яптышъуныр зымыуасэ щыIэп.\nТхьэм ишIуагъэкIэ, Мусэлы непэ узынчъэу лъэпкъым фэлажьэ. Хабзэ зэрэхъугъэу, идунэететыкIэрэ игущыIэрэ зэтефэхэу мэпсэу. Мыщ фэдэ лIышIухэр лъэпкъым имыIэмэ, «нахьыжъ» гущыIэм къикIырэр мэкIэ-макIэу кIодыжьыщтыгъ.\nТимакIэми, тиIэх ащ фэдэхэр лъэпкъымкIи, ар осэнчъ. Ахэр ары нахьыжъыгъом игъунджэу щыIэныгъэри, намысри, хабзэри зэрытлъагъорэр.\nТхьэм уегъэпсэу, Мусэлы! Уикъарыу илъэу, уицIыфыгъэ идахэ зыдэплъэгъужьэу бэрэ дунаим утырегъэт!\nТинахьыжъ лъапI! Тхьэм нэфлъэшIу укъикIэу, гуфэбэныгъэр уигупэу, уIумафэу, жъышъхьэ мафэу, къары- урэ гушIуагъорэ уащымыкIэу щыIэныгъэ дахэ къыует.\nОрырэ сэрырэ зы еджапIэ къэтыухыгъ. Щэрджэскъалэ дэт еджэпIэ интернатым тыщызэдеджагъ. Ар къызысыухыгъэм илъэсипшI текIыжьыгъэу, ори Казахстан укъикIыжьыгъэу, тихэгъэгу тыщызэIукIэжьыгъ, тинэIосэныгъи нахь дгъэпытагъэ.\nШъо шъуфэдэхэр ары адыгэм игъуазэр. Тхьэм пшъхьэкIи, уиунагъокIи псауныгъэ пытэ шъущерэмыгъакI, уигухэлъхэр къыбдегъэхъух.\nИлъэс 40-м нэсэу адыгэм иIоф уфэлажьэ, гъэзетми, радиоми, телевидениеми уикъарыу макIэп ахэплъхьагъэр. Адыгэ лъэпкъым непэкIэ игугъапIэ зы: адыгабзэр зэзыгъэшIэжьынэу фаем къыдэхъоу, тихэбзэжъхэр ымыгъэкIодэу, тапэ итхэм, тихэку ишъхьафитныгъэ фэбэнагъэхэм, зышъхьэ зыгъэтIылъыгъэхэм гугъапIэу яIагъэр непэ адыгэм къыддегъэхъу, хэкурысхэр нахьыбэ хъужьыгъэу тегъэлъэгъу.\nТелевидением щыбгъэхьазырхэрэм къытезгъэзэжьзэ сяплъы. Джырэ социальнэ зэпхыныгъэхэм амал къытаты апэрэ шъуиIофшIагъэхэм тяплъыжьынэу. А пстэури зэлъытыгъэр о уипэщэ IофшIакI, Адыгэ телевидением щылэжьэрэ цIыф гумызагъэхэр ары, уиIэпэIэсэныгъэ ин. Тхьэм джыри бэ къыбдегъэхъу.\nСледущая ПшъэдэкIыжь рагъэхьыгъ


Ветеранхэр агъэшIуагъэх, агъэлъэпIагъэх | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nВетеранхэр агъэшIуагъэх, агъэлъэпIагъэх\nНэбгырэ мин 44-м ехъу хэлэжьагъ\nИлъэс 74-кIэ узэкIэIэбэжьмэ аухыгъэ Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къыщыдэзыхыгъэхэ ветеранхэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ дэжь тыгъуасэ рагъэблэгъагъэх.\nХабзэ зэрэхъугъэу, мэфэкI Iофтхьабзэр рамыгъажьэзэ, республикэм ипащэ ахэтэу къэзэрэугъоигъэхэм нэпэеплъ сурэт атырахыгъ. Нэужым ветеранхэр зыщагъэшIощтхэ шхапIэм зэкIэри зэгъусэхэу екIолIагъэх.\nАР-м и ЛIышъхьэ зэхахьэм къыщыгущыIэзэ, мэфэкIэу къэблагъэрэмкIэ ветеранхэм къафэгушIуагъ, фэбагъэ зыхэлъ гущыIабэ къапигъохыгъ.\n— ТимэфэкI шъхьаIэу ТекIоныгъэм и Мафэу къэблагъэрэмкIэ сыгу къыздеIэу сышъуфэгушIо, тиветеран лъапIэхэр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Непэ тикъэралыгъо, тиреспубликэ мамыр щыIакIэ арылъыным шъупсэ шъуемыблэжьэу шъуфэбэнагъ, тихэгъэгу къэшъуухъумагъ. Зэуагъэхэм адакIоу, зэо кIыбым Iоф щызышIагъэхэм тирэзэныгъэ гущыIэхэр апэтэгъохых. Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэхэм лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэр хэти щыгъупшэщтэп, зыпсэ зытыгъэхэр, непэ къытхэмытыжьхэр егъашIэм тыгу илъыщтых. Тиветеран лъапIэхэр, мэфэкIэу къэблагъэрэмкIэ джыри зэ сигуапэу сышъуфэгушIо, псауныгъэ пытэ шъуиIэу, шъуибын-унагъохэм шъуадатхъэу шъущыIэнэу шъуфэсэIо.\nАР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, республикэм ипэщагъэхэу Джарымэ Аслъанрэ ТхьакIущынэ Аслъанрэ, сенаторэу Хъопсэрыкъо Мурат, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, АР-м и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, титхэкIо цIэрыIоу МэщбэшIэ Исхьакъ, Адыгеим и Апшъэрэ хьыкум и Тхьаматэу Трахъо Аслъан, республикэм иветеранхэм я Совет итхьаматэу Къоджэ Аслъан, хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм япащэхэр, нэмыкIхэри къэгущыIагъэх, мэфэкIэу къэблагъэрэмкIэ къэзэрэугъоигъэхэм афэгушIуагъэх. МэфэкIым фэгъэхьыгъэу бжъэр аIэтыгъ.\nТекIоныгъэр къыдэзыхыгъэхэ ветеранхэм ащыщхэми псалъэ къашIыгъ. Хэгъэгу зэошхом иилъэсхэр, фашизмэм зэребэныгъэхэр агу къагъэкIыжьыгъэх. Ветеранхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэнымкIэ, яфэIо-фашIэхэр тэрэзэу гъэцэкIэгъэнхэмкIэ Iофышхо зышIэрэ республикэм ипащэхэм афэрэзагъэх.\nХэгъэгу зэошхом илъэхъан тицIыфхэм зыкIыныгъэ азыфагу илъэу, лъэпкъ зэхэдз ямыIэу зэуагъэх — ары ТекIоныгъэшхом ылъапсэу щытыр. Адыгэхэм къахэкIыгъэ нэбгыри 7-мэ цIэ лъапIэу «СССР-м и ЛIыхъужъ» зыфиIорэр къафагъэшъошагъ, ахэр тщыгъупшэхэрэп, яшIэжь тэгъэлъапIэ. Непэ тиреспубликэ лъэпкъ зэгурыIоныгъэрэ мамырныгъэрэ зэрилъыр, зыкIыныгъэр тапэкIи гъэпытэгъэн зэрэфаер пстэуми анахь шъхьаIэу къэгущыIагъэхэм къыхагъэщыгъ.\nРеспубликэм итворческэ купхэм, орэдыIохэм къагъэхьазырыгъэ концерт программэм ветеранхэр ягуапэу еплъыгъэх, зэрэгъэчэфыгъэх, зэхэщакIохэм афэразэхэу зэбгырыкIыжьыгъэх.\nТекIоныгъэм ия 73-рэ илъэс зыфагъэхьазыры →\nВетеранхэр агъэшIуагъэх →\nСаугъэтыр агъэуцуным дыригъэштагъ\nТекIоныгъэм ия 71-рэ илъэс Адыгеим щыхагъэунэфыкIыгъ\nТын лъапIэхэмкIэ хагъэунэфыкIыгъэх\nЕгъэшIэрэ машIом» дэжь


ПшъэдэкIыжьышхо зыхьырэ къулыкъум имэфэкI | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nУФ-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ икъулыкъухэм яIофышIэ и Мафэу къэблагъэрэм ипэгъокIэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иминистрэу Владимир Алай тыгъуасэ зэIукIэгъу дыриIагъ. Социальнэ пшъэдэкIыжьышхо зыхьырэ къулыкъум гъэхъагъэу иIэхэм, непэ анахьэу ынаIэ зытыригъэтхэрэ Iофыгъохэм, пшъэрылъхэр зэшIохыгъэхэ зэрэхъурэм лъэныкъохэр атегущыIагъэх.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ пэублэ псалъэ къышIызэ, мы сэнэхьатым зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэ пстэуми, анахьэу ветеранхэм, ямэфэкIыкIэ къафэгушIуагъ. Шъолъырым зыпкъ итэу хэхъоныгъэ ышIыным, рэхьатныгъэ илъыным полицием икъулыкъушIэхэм яIахьышхо зэрэхашIыхьэрэр хигъэунэфыкIыгъ.\n«Мэхьанэшхо зиIэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафыбэ республикэм щызэхэтэщэ. Ахэр щынэгъончъэу рекIокIынхэм, цIыфхэм ярэхьатныгъэ къэухъумэгъэным, обществэм зэгурыIоныгъэ, зыкIыныгъэ хэлъынхэм хэбзэухъумакIохэм акIуачIэ рахьылIэ, ащкIэ нэбгырэ пэпчъ тыфэраз. ГумэкIыгъо чIыпIэ тызифэкIэ апэ дэдэ тызэуалIэрэр, тиIофыгъо зэхэзыфынэу тызщыгугъырэр полициер ары. Арышъ, тэ тырэхьат, сыда пIомэ шъо тыкъызэрэшъуухъумэрэр тэшIэ, зэхэтэшIэ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат министрэм зыфигъазэзэ.\nВладимир Алай гущыIэр зештэм, ведомствэм иматериальнэ-техническэ зытет нахьышIу шIыгъэнымкIэ, къулыкъушIэхэм япшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу агъэцэкIэн амал яIэнымкIэ IэпыIэгъу къафэхъурэ республикэм ипащэ зэрэфэразэхэр риIуагъ.\nМы илъэсым Iофэу ышIагъэм изэфэхьысыжьхэр министрэм къышIыхэзэ, гъэхъагъэхэри, ащ дакIоу гумэкIыгъохэри зэрэщыIэхэр хигъэунэфыкIыгъ. Анахь шъхьаIэу къыхигъэщыгъэр блэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ, бзэджэшIагъэу зэхафын алъэкIыгъэр процент 39-кIэ нахьыбэ зэрэхъугъэр ары. Ащ къыщымыуцухэу IофшIэныр зэрагъэлъэшыщтыр, федеральнэ ведомствэм къыгъэуцурэ пшъэрылъхэр агъэцэкIэнхэм анаIэ зэрэтырагъэтыщтыр къыIуагъ. Министерствэм тапэкIи хэхъоныгъэ ышIыным фытегъэпсыхьагъэхэ гухэлъхэри зэрэщыIэхэр къыхигъэщыгъ. ГущыIэм пае, ведомствэм иотделэу «Кошехабльский» зыфиIорэр, гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием республикэмкIэ и ГъэIорышIапIэ иотделхэр зычIэтыщтхэ псэолъакIэхэр ашIынхэу агъэнафэ. Ахэм апэIухьащт мылъкур къафатIупщыщт. Ащ дакIоу мы илъэс закъом полицием иIофышIэхэм къулыкъур зэрахьыщт машинэ 12 ыкIи электромобили 2 аIэкIагъэхьагъэх.\n— Пшъэрылъ шъхьаIэу зэдытиIэр тицIыфхэм ящынэгъончъагъэ къэтыухъумэныр ары. ЫпэкIэ къызэрэхэзгъэщыгъэу, мы IофшIэныр дэгъоу шъогъэцакIэ. ТапэкIи зэпхыныгъэу, зэгурыIоныгъэу тазыфагу илъыр дгъэпытэщт, шIуагъэ къытэу Iоф зэдэтшIэщт. Шъуисэнэхьат мэфэкIыкIэ джыри зэ сыгу къыздеIэу шъори, шъуиунагъохэм арысхэми сышъуфэгушIо, гъэхъагъэхэр шъушIынхэу, щыIэкIэшIу шъуиIэнэу сышъуфэлъаIо, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nДжащ фэдэу Дарья Шопинам ылъэныкъокIэ бзэджэшIагъэ зезыхьагъэр гъэунэфыгъэнымкIэ ыкIи къэубытыгъэнымкIэ IофшIэнышхо зыгъэцэкIагъэхэ хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм республикэм ипащэ афэрэзагъ.\nМы мэфэ дэдэм УФ-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ икъулыкъухэм яIофышIэ и Мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ Мыекъуапэ щыкIуагъ. ХэбзэухъумакIохэм афэгушIуагъэх, агъэшIуагъэх, анахь дэгъухэр щытхъу тхылъхэмкIэ ыкIи тынхэмкIэ къыхагъэщыгъэх.


Мэлахъом мэлхэм ынаІэ зэратригъэтырэм фэдэу, Тхьэм ицІыфхэм шъунаІэ атежъугъэт\nЧылыс зэІукІэм инахьыжъхэу къышъухэтхэм сышъолъэІу. Сэри чылыс зэІукІэ горэм инахьыжъхэм сащыщ. Христос къинхэу ыщэчыгъэхэм сыряшыхьат, Христос ищытхъушхоу къэлъэгъонэу щытымкІи Іахьэ сиІэщт. СызэрэшъолъэІурэр мыры:\n2Мэлахъом мэлхэм ынаІэ зэратригъэтырэм фэдэу, шъори Тхьэм ицІыфхэу шъуадэжь щыІэхэм мэлахъо шъуафэхъуи, шъунаІэ атежъугъэт, егъэзыгъэ хэмылъэу, ау шъуигуапэу, Тхьэм ыгу зэреІурэм фэдэу. Мылъкум шъукІэмыхъопсэу, шъугу етыгъэу ахэмэ шъуафэлажь. 3Ау шъуІэ илъ цІыфхэм лІыгъэкІэ тетыгъо афышъуиІэу шъуадемызекІу, ау шапхъэ шъуафэхъуным пае, шІу шъушІэ. 4ЕтІанэ Христосэу апэрэ мэлахъор къызылъэгъожькІэ, текІоныгъэм итанджэу щытхъушхо зиІэу мыкІодыжьыщтыр къышъуитыщт.\n5Шъо, ныбжьыкІэхэри, нахьыжъхэм шъуафэІорышІ. Пэгагъэ шъугухэм арымылъэу шъузэфыщыт, сыда пІомэ\n«Тхьэр пэгагъэ зыгу илъ цІыфым пэуцу,\nау пэгагъэ зыгу имылъым ынэшІу къыщефэ».*\n4:18 Еплъ ГущыІэжъхэу пачъыхьэ Сэлмэн ытхыгъэхэм (Притчи) 11:31. 5:5 Еплъ ГущыІэжъхэу пачъыхьэ Сэлмэн ытхыгъэхэм (Притчи) 3:34.\n6Арышъ, лъэкІыныгъэ зиІэ Тхьэм ыпашъхьэ зыщыжъугъэцІыкІу, ежьым ыгъэнэфэгъэ уахътэр къызыскІэ, шъукъиІэтыжьыным пае. 7ШъуигумэкІыгъо пстэури Тхьэм фэжъугъаз, сыда пІомэ ащ ынаІэ къышъутырегъэтышъ ары.\n8ЗыщыІэныгъэ зижъугъаІ, шъумычъыеуи шъусакъ. Гъуахъорэ аслъаным фэдэу, шъуипыеу шэйтаным зыгорэ зэхицунтхъэным лъыхъузэ къекІухьэ. 9ШІошъхъуныгъэм игъогу шъукъызэкІэмыкІожьэу шъутетэу, шэйтаным шъупэуцужь, сыда пІомэ шъушыхэм, дунаем тыдэ щыІэхэми, ащ фэдэ къинхэр зэращэчхэрэр шъошІэ.\n10НэшІу щыфэныгъэ пстэури зиІэ Тхьэм ищытхъушхоу мыкІодыжьыщтымкІэ Іахьэ шъуиІэнэу къышъоджагъ, Христос Исус шъугухэм зэрарылъым пае. Зы тІэкІурэ къин зышъущэчырэ ужым, ежь Тхьэм шъукъызэтыригъэуцожьынышъ, шъугухэр ыгъэпытэнхэшъ, шІошъхъуныгъэм игъогу шъукъызэкІэмыкІожьэу, пытэу шъутыригъэтыщт. 11МыкІодыжьын лъэкІыныгъэшхор Тхьэм ий. Амин.\n12Сшы шъыпкъэу слъытэрэ Силуан* иІэпыІэгъукІэ тІэкІу къышъуфэсэтхы. Зыфэстхырэр шъушІошъ згъэхъунэуи, къыжъугурызгъэІонэуи, Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэм ехьылІагъэу стхыгъэр зэрэшъыпкъэм шыхьат сыфэхъунэуи ары. Гъогу шъыпкъэм шъутемыкІэу, Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэм зыхэшъумыгъэн.\n13Тхьэм шъукъызэрэхихыгъэм фэдэу, Вавилон* щыІэ чылыс зэІукІэу Тхьэм къыхихыгъэм шІуфэс къышъуехыжьы. Скъо Марки* шІуфэс къышъуехыжьы. 14ШІулъэгъуныгъэкІэ ІаплІ зэшъущэкІызэ, шІуфэс зэшъухыжь.\nШъо зэкІэ Христос зыгу илъхэм гупсэфыныгъэ Тхьэм къышъуерэт. Амин.\n5:12 Силуан – Паул дэлажьэу игъогогъухэм ащыщыгъэр арын фае. Еплъ Апостол. 15:22-18:5.\n5:13 Вавилон – ащ къикІын фаер Рим (Рум) къэлэшхор ары. Еплъ Исус Христос апостол Иуан Іофхэу къыфигъэнэфагъэхэм 18.\n5:13 Марк – Иуан МарккІи заджэхэрэр арын фае. Еплъ Кол. 4:10. Ащыгъум «скъоу» къызэриІуагъэмкІэ Петрэ къыригъэкІыгъэр «сиІэпыІэгъу» ары.


ТиныбжьыкIэхэм тагъэгугъэ — Адыгэ макъ\nРедактор 17.10.2019 17.10.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nДунаим самбэмкIэ изэнэкъокъу Узбекистан икъалэу Ташкент щыкIуагъ. Спорт Унэшхоу «Узбекистаным» илъэс 21-м нэс зыныбжьхэр щызэбэныгъэх.\nКъэралыгъо 29-мэ ябэнакIохэр зэнэкъокъугъэх. Армением, Азербайджан, Болгарием, Испанием, Францием, Сербием, Украинэм, Урысыем, фэшъхьафхэм къарыкIыгъэхэр апэрэ чIыпIэхэм афэбэнагъэх. Урысые Федерацием щыщ бэнэкIо 40-мэ яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъуагъ.\nАдыгэ Республикэм щапIугъэ ЛIыIужъу Азмэт килограмм 90-рэ къэзыщэчыхэрэм якуп щыбэнагъ. Урысыем ихэшыпыкIыгъэ ныбжьыкIэ командэ А. ЛIыIужъур хэхьаным ыпэкIэ хэгъэгум изэнэкъокъу джэрзыр къыщыдихыгъ. ПэшIорыгъэшъ зэIукIэгъухэу Кстово щыкIуагъэхэм текIоныгъэр къащихьыгъ.\nТашкент зэнэкъокъухэр дэгъоу щыкIуагъэх. ЛIыIужъу Азмэт ятIонэрэ чIыпIэр къыдихи, тыжьыныр къыфагъэшъошагъ. Нарт шъаор Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ тренерэу Джарымэкъо Нурбыйрэ тренер ныбжьыкIэу Джарымэкъо Рустамрэ агъасэ.\n— ЛIыIужъу Азмэт кIуачIэу хэлъыр епсыхьэ, икъулайныгъэ хегъахъо, бэнэкIо цIэрыIомэ ащыщ хъущтэу тэлъытэ, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм самбэмкIэ испорт еджапIэ ипащэу, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Делэкъо Адамэ. — ТиныбжьыкIэхэм хэгъэгум изэнэкъокъу зэфэшъхьафхэм зафагъэхьазыры.\nТашкент щыкIогъэ зэнэкъокъум Краснодар краим щыщ бэнакIоу ЛIышэ Хьарунэ хэлэжьагъ. Къуаджэу Шъхьащэфыжь щапIугъэ кIалэм джэрзыр къыфагъэшъошагъ.\nАдыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Псэунэ Мурат Шъхьащэфыжь ныбжьыкIэхэр щегъасэх. Ащ къызэрэтиIуагъэу, ЛIышэ Хьарунэ самбэмкIи, дзюдомкIи мэбанэ, хэпшIыкIэу иIэпэIэсэныгъэ хегъахъо.\nСурэтым итхэр: килограмм 90-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыщыдэзыхыгъэхэр (ЛIыIужъу Азмэт ятIонэрэу щыт).\nПредыдущая ЕджапIэм ищытхъу аIэты\nСледущая «Жъогъо 12-м» зэфащагъэх


ЯIофшIэн зэрэзэхащэрэм тегущыIагъэх — Адыгэ макъ\nЯIофшIэн зэрэзэхащэрэм тегущыIагъэх\nРедактор 15.03.2016 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nСоциальнэ IофшIэн зэфыщытыкIэхэм ягъэзекIон фэгъэзэгъэ лъэныкъуищ комиссием изэхэсыгъо мы мафэхэм щыIагъ. Ар зэрищагъ Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игадзэу Наталья Широковам.\nКультурэм хэхъоныгъэхэр ышIынымкIэ, цIыфхэм яуахътэ зыщагъэкIорэ, зызыщагъэпсэфырэ учреждениехэм афэгъэхьыгъэу къэгущыIагъ АР-м культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу ШъэуапцIэкъо Аминэт. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, ыпэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ учреждении 128-рэ республикэм ит. Мыхэм яIыгъын илъэсым къыкIоцI республикэ бюджетым щыщэу сомэ миллион 224-м ехъу пэIохьэ.\n— ПсэупIэхэм ащыпсэурэ цIыфхэр культурэм, псауныгъэм ипсыхьан, нэмыкI лъэныкъо зэфэшъхьафхэм афэгъэхьыгъэ фэIо-фэшIэхэр афагъэцэкIэнхэм культурэм иучреждениехэр афэгъэзагъэх. Народым ишэн-хабзэхэр къэухъумэгъэнхэм ыкIи нахь хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным ахэр фэIорышIэх, — къыIуагъ ШъэуапцIэкъо Аминэт.\nАР-м иминистрэхэм я Кабинет, АР-м ипрофсоюзхэм я Федерацие ыкIи цIыфхэм IофшIэн языгъэгъотыхэрэм зэзэгъыныгъэу зэдашIыгъэр 2015-рэ илъэсым гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэу къэгущыIагъэх АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ игуадзэу Хьэпэе Марыет, АР-м ипрофсоюзхэм я Федерацие и Тхьаматэу Устэ Руслъан, IофшIапIэ языгъэгъотыхэрэм яобъединение къэзыгъэлъэгъорэ ЕмтIылъ Зауркъан.\nХьэпэе Марыет къызэриIуагъэмкIэ, республикэм ипромышленнэ предприятиехэм къэралыгъо IэпыIэгъу арагъэгъотыным фэIорышIэрэ Iофтхьабзэхэр зэхащагъэх.\nIофшIэпIэ чIыпIэ тедзэхэр гъэпсыгъэнхэм, предпринимательствэ цIыкIум республикэ ыкIи чIыпIэ бюджетхэм аригъэхьэрэ ахъщэр, хахъохэр нахьыбэ шIыгъэнхэм пае ащ IэпыIэгъу фэхъугъэх. ЗэкIэмкIи ахэм сомэ миллион 564-рэ афатIупщыгъ, ащ щыщэу сомэ миллиони 120-р — республикэ бюджетым, сомэ миллион 317-р — федеральнэ гупчэм къатIупщыгъэх.\n— 2015-рэ илъэсым чIыпIэ хъызмэтшIапIэхэр зыхэлэжьэгъэхэ республикэ мэхьанэ зиIэ ермэлыкъитIу, муниципалитетхэм мыщ фэдэ Iофтхьэбзэ 499-рэ ащырагъэкIокIыгъ. Джащ фэдэу Адыгеим ипсэупIэхэм гъэстыныпхъэ шхъуантIэр ыкIи зашъохэрэ псыр аIэкIэгъэхьэгъэным иIофшIэн лъагъэкIотагъ, — къыIуагъ Хьэпэе Марыет.\nЦIыфхэм IофшIапIэ языгъэгъотырэ гупчэм пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр сэкъатныгъэ зиIэхэр зыщылэжьэщт чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэнхэр ары. 2015-рэ илъэсым мы купым къыхиубытэрэ нэбгырэ 48-р IофшIапIэ Iухьагъ.\nСервисэу «Электроннэ инспектор» зыфиIорэм иIофшIэн зэрэгъэпсыгъэм къытегущы-\nIагъ АР-м IофшIэнымкIэ и Къэралыгъо инспекцие ипащэу Сихъу Русет.\nСоциальнэ IофшIэн зэфыщытыкIэхэм ягъэзекIон фэгъэзэгъэ лъэныкъуищ комиссием хэтхэм ыпэкIэ зыдэлэжьэщт Iофыгъохэр агъэнэфагъэх, пшъэрылъхэри зыфагъэуцужьыгъэх.\nПредыдущая ФэгъэкIотэнхэр яIэхэу чIэхьащтых\nСледущая Хэхъоныгъэхэр зэригъэлъэгъугъэх


Адыгеир шъолъырхэм якIэщакIу | Адыгэ Макъ\nАдыгеир шъолъырхэм якIэщакIу\nАвтор: Редакция\t/ 14.10.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nХэгъэгум ишъолъырхэм академическэ музыкэмкIэ яфестивалэу «Музыкальнэ Адыгеир» тиреспубликэ зэрэщызэхащагъэм пIуныгъэ мэхьанэу иIэм гукIэ зыфэтэгъэзэжьы. ШIушIагъэм осэ ин фэтшIызэ, зэфэхьысыжьхэр тэшIых.\nФестивалым икъызэIухын фэгъэхьыгъэ зэхахьэр Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIуагъ. Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ фестивалым хэлажьэхэрэм къафэгушIуагъ.\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние къырихьыжьэгъэ Iофыгъом республикэм и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыер» хэлажьэзэ, апэрэ лъэпкъ оперэу композиторэу Нэхэе Аслъан ыусыгъэр Урысыем ишъолъырхэм къызэращагъэлъагъорэр Аулъэ Юрэ хигъэунэфыкIыгъ. МэщбэшIэ Исхьакъ ироманэу «Бзыикъо заор» лъапсэ зыфэхъугъэ оперэр концерт шIыкIэм тетэу Ростов-на-Дону, Элиста, Астрахань, Волгоград тиартистхэм къащагъэлъэгъуагъ. ОрэдыIохэр оперэм хэлажьэх. Адыгеим ыцIэ хэгъэгум щагъэIу. Фестивалэу «Музыкальнэ Адыгеир» тапэкIэ зызыушъомбгъущтхэ Iофтхьабзэхэм ащыщэу Ю. Аулъэм ылъытагъ.\nУрысыем, Адыгеим янароднэ артистэу, композиторэу Нэхэе Аслъан фестивалым изэхэщакIохэм лъэшэу зэрафэразэр, академическэ музыкэм цIыфыр зэрипIурэр, шIэжьымрэ культурэмрэ къягоорэ къэтынхэу телевидениемкIэ зэхащэхэрэм фестивалыр имэхьанэкIэ зэрапэуцурэр, щыIэныгъэм къыгъэуцухэрэ пшъэрылъхэр гъэцэкIэгъэнхэмкIэ нахь пытэу тызэкъотын зэрэфаер Адыгэ Республикэм икомпозиторхэм я Союз итхьаматэу Нэхэе Аслъан хигъэунэфыкIыгъэх.\nУрысыем икомпозиторхэм я Союз и ГъэIорышIапIэ итхьаматэу, Татарстан икомпозиторхэм я Союз ипащэу, Урысыем, Татарстан янароднэ артистэу Рэщыд Калимуллиным фестивалым ишIуагъэкIэ музыкальнэ искусствэм хэхъоныгъэхэр ышIыщтхэу ылъытагъ.\n— Адыгеим щыкIорэ фестивалым, шъолъырэу хэлажьэхэрэм ямызакъоу, Урысыем мэхьэнэ ин щыриI, — къыIуагъ Рэщыд Калимуллиным. – Академическэ музыкэм зедгъэушъомбгъущт, лъэпкъ искусствэм икъэIэтыжьын тыпылъыщт.\nРеспубликэм и Къэралыгъо филармоние и Къэралыгъо симфоническэ оркестрэ, дирижерыр СтIашъу Къэплъан, концерт къэгъэлъэгъоным тетэу оперэу «Бзыикъо заом» иедзыгъохэм ащыщхэр къышIыгъэх. ХъокIо Сусанэ, Агъыржьэнэкъо Саныет, Шъымырзэ Казбек, Дзыбэ Руслъан, МэщбэшIэ Саидэ, Къумыкъу Щамсудин, Эльдарэ Айдэмыр, ГуашIэ Светланэ, нэмыкI орэдыIохэм оперэр къыхадзэ, оркестрэр къадежъыу.\nКъэбэртэе-Бэлъкъарым икомпозитор цIэрыIоу, Урысыем, Адыгеим искусствэхэмкIэ язаслуженнэ IофышIэшхоу ХьаIупэ Джэбраил исимфоническэ поэмэу илъэныкъо гупсэ фэгъэхьыгъэр, «Къэбэртэе ныбжьыкIэ увертюрэр», нэмыкIхэри фестивалым ипчыхьэзэхахьэ щыIугъэх. Къэбэртэе-Бэлъкъарым исимфоническэ оркестрэу Темыркъэнэ Борис ыцIэ зыхьырэм ихудожественнэ пащэу, дирижер шъхьаIэу, Урысыем изаслуженнэ артистэу Темыркъэнэ Петр оркестрэм пэщэныгъэ дызэрихьагъ. Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым язаслуженнэ артисткэу Щэрджэс Асыет произведениехэр мэкъэ IэтыгъэкIэ къыIуагъэх.\nУрысыем, Башкортостан искусствэхэмкIэ язаслуженнэ IофышIэшхоу, Башкортостан инароднэ артисткэу, композиторэу Дмитрий Шостакович ыцIэкIэ агъэнэфэгъэ шIухьафтыныр къызыфагъэшъошэгъэ Лейла Исмагиловар фестивалым къыщыгущыIагъ, Iофтхьабзэм нэбгырабэ зэрэхэлажьэрэм, лIэужхэр зэрэзэрипхыхэрэм иеплъыкIэхэр къариIолIагъэх.\nБашкортостан иартист цIэрыIоу Артур Гайсаровым лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ орэдышъохэр ыгъэжъынчыгъэх. Адыгэ къамылымкIэ макъэхэр къырагъэIонхэ зэралъэкIырэм артистым ыIыгъ музыкальнэ Iэмэ-псымэр фэдгъэдагъ.\nМузыкэм лъэпкъхэр зэрэзэфищэхэрэр пчыхьэзэхахьэм къыщылъэгъуагъ.\nКъэралыгъо филармонием тыгъуасэ зэхахьэу щыкIуагъэр Адыгэ Республикэм икомпозиторхэм я Союз итхьаматэу Нэхэе Аслъан зэрищагъ.\n2014 — 2021-рэ илъэсхэм ателъытагъэу культурэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ Адыгэ Республикэм ипрограммэ къыпкъырыкIыхэзэ, филармонием ипащэу, Урысыем изаслуженнэ артистэу, Адыгеим, Темыр Осетием — Аланием янароднэ артистэу Къулэ Мыхьамэт, Нэхэе Аслъан, нэмыкIхэри къэгущыIагъэх. Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ, композитор, артист, музыкант цIэрыIохэр Iэнэ хъураем хэлэжьагъэх.\nХьаIупэ Джэбраил, Владимир Чернявскэм, Лейла Исмагиловам, Артур Гайсаровым, СтIашъу Къэплъан, Андрей Ефименкэм, фэшъхьафхэм ягупшысэхэр тшIогъэшIэгъоныгъэх.\nРэщыд Калимуллиным изэфэхьысыжьхэр лъэпкъ шIэжьым дештэх. ЯтIонэрэу ар Адыгэ Республикэм къэкIуагъ. Адыгеим имузыкальнэ искусствэ ихэхъоныгъэхэм лъапсэу афэхъурэр Р. Калимуллиным къыхигъэщыгъ.\n— Урысыем ишъолъырхэм яфестивалэу Адыгеим щыкIорэм республикэм культурэмкIэ иIофышIэхэр икIэщакIох, изэхэщакIох, республикэм ипащэхэр IэпыIэгъу къафэхъугъэх. Лъэпкъ пэпчъ ижъырэ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр иIэх. Ахэр мыкIодынхэм фэшI чIыпIэм щыпсэухэрэм ялъытыгъэр бэ. Адыгеим егъэжьэпIэшIухэр ышIыгъэх. «Ислъамыер» дунаим цIэрыIо зэрэщыхъугъэм къыщебгъэжьэнышъ, республикэм укъызэрэщытхъун щыI. ТапэкIэ тыплъэмэ, кадрэхэм ягъэхьазырын Iофышхоу зэрэщытыр къыдэтэлъытэ, — къыIуагъ Рэщыд Калимуллиным.\nИскусствэхэмкIэ еджапIэхэм гъэсэныгъэр зэращыкIорэм, кIэлэцIыкIухэр искусствэм нахьышIоу фегъэджэгъэнхэм, лъэпкъхэм яфольклор щыIэныгъэм нахьышIоу щыгъэфедэгъэным, фэшъхьафхэм атегущыIагъэх.\nIэнэ хъураем кIэлэегъаджэхэр, композиторхэр, культурэм иIофышIэхэр щызэIукIагъэх, зытегущыIагъэхэм яхьылIагъэхэу унашъохэр аштагъэх.\nАдыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ иколледжэу Тхьабысымэ Умарэ ыцIэ зыхьырэм концертэу щыкIуагъэр фестивалым ипрограммэ епхыгъэу щыт.


Республика Адыгея - Адыгеим и ЛIышъхьэ цIыфхэр ригъэблэгъагъэх\nРеспубликэм иIэшъхьэтет зыкъыфагъэзагъ Мыекъуапэ, Адыгэкъалэ, Мыекъопэ ыкIи Теуцожь районхэм ащыпсэухэрэм. ЦIыфхэр зыгъэгумэкIырэ Iофыгъохэр зэпхыгъагъэхэр псауныгъэм икъэухъумэн, социальнэ фэIо-фашIэхэм язэшIохын, еджапIэхэм мылъкум ылъэныкъокIэ яIофхэр нахь гъэтэрэзыгъэнхэр, гъэсэныгъэ зэрагъэгъотынымкIэ кIэлэцIыкIухэм зэфэдэ амалхэр яIэнхэр, ным, унагъом ыкIи кIэлэцIыкIухэм къэралыгъо IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ программэхэм ахэлэжьэнхэр ыкIи нэмыкIхэр.\nКъумпIыл Мурат зыкъызэрэфагъэзэгъэ тхылъ пэпчъкIэ муниципалитетхэм япащэхэм ыкIи министерствэхэм яIэшъхьэтетхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх.\nМыщ дэжьым хэгъэунэфыкIыгъэн фае республикэм иIэшъхьэтет гъубдж пэпчъ цIыфхэм зэраIукIэрэр. КъумпIыл Мурат мызэу, мытIоу хигъэунэфыкIыгъ республикэм ихабзэ икъулыкъухэм яIофшIэнкIэ цIыфхэм Iофыгъохэу къаIэтхэрэм апшъэрэ мэхьанэ аратын зэрэфаер. Социальнэ сетьхэмкIи Адыгеим и ЛIышъхьэ зыфагъэзэн алъэкIыщт. Республикэм щыпсэухэрэм ащ фэдэ амалри чанэу къызфагъэфедэ. КъумпIыл Мурат инэкIубгъо мафэ къэс нэбгырэ 20 фэдизмэ ягумэкIыгъохэмкIэ зыкъыфагъазэ. Iофыгъоу къаIэтырэ пстэуми ягъэцэкIэн республикэм и ЛIышъхьэ ежь ышъхьэкIэ ынаIэ тырегъэты.


«Каникулхэр» къыуамытыгъэхэми — Адыгэ макъ\nЗэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм ыпкъ къикIыкIэ Урысыер гъунапкъэхэр зиIэ режим гъэнэфагъэм техьи IофшIапIэхэр зызэфашIыхэм, нэбгырабэ лэжьапкIэ ямыIэу мэзэ зытIущым щысыгъ, IофшIэпIэ чIыпIэр чIэзынэгъапэри макIэп.\nАщ ипотекэр, нэмыкI чIыфэу банкхэм къатыхэрэр зыгъэфедагъэхэм яIоф къины къышIыгъ, зымытыжьышъухэрэм япчъагъэ хэхъуагъ. Ащ фэшI, УФ-м и Президент икIэщакIоу, чIыфэу аштагъэм итын охътэ гъэнэфагъэкIэ банкхэм зэкIахьаным (кредитные каникулы) фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэр мэлылъфэгъу мазэм иапэрэ мафэхэм къыдэкIыгъ.\nА уахътэм Iофхэр зэрэлъыкIотэщтхэр, вирусэу зыфэдэр джыри зэрамыгъэшIагъэм зыкъызэришIыщтыр зыпарэми ышIэщтыгъэп. Ащ къыгъэщтагъэхэу банкхэм ячIыфэ зытелъхэм ащыщыбэхэм «кредитнэ каникулхэр» агъэфедэнхэу ыуж ихьагъэх. Урысые Банкым къызэритырэмкIэ, мэлылъфэгъум къыщегъэжьагъэу Iоныгъо мазэм и 30-м нэс пштэмэ, нэбгырэ мин 388-м ехъу ащ къыкIэлъэIугъ. Къызэратыгъэр нэбгырэ мини 159,5-р ары. АхъщэкIэ къэплъытэмэ, ар сомэ миллиард 78,5-рэ мэхъу.\nХэбзэгъэуцугъэм къызэрэдэлъытэгъагъэмкIэ, мэзэ зытIущым цIыфхэр зэрэзэхэмыхьэщтыгъэхэу, банкхэми пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу Iоф зэрашIэщтыгъэм ыпкъ къикIыкIэ «каникулхэр» къаратынхэу телефонымкIэ къыкIэлъэIунхэ фитыгъэх. Ягъот къызэрэщыкIагъэр къэзыушыхьатырэ тхылъыр е нэмыкIэу ищыкIагъэхэр къагъэхьазырынхэу мэфэ 90-рэ пIалъэу яIагъ. Ар зэкIэми агъэфедагъ, ау шIуагъэ къызфихьыгъэр макIэ.\nНэбгырабэхэм банкым ащ фэдэ фэгъэкIотэн къафишIынэу къызэратефэрэр тэрэзэу къамылъытагъэу къычIэкIыгъ. Ащ фэдэ хэукъоныгъэ зышIыгъэхэм тхылъхэр затыхэм ыуж «каникулхэр» афытырахыжьыгъ. ЗэрэхъугъэмкIэ, зыгъэпсэфыгъо яIэу аIуи мэзэ зытIущым кредитыр атыгъэп, чIыфэ къатефагъ. Мыщ дэжьым амытыгъэр атыжьынэу, ары пакIошъ, тазыр е тегъахъо къафишIынэу банкыр фиты мэхъу.\nУрысые Банкым къызэритырэмкIэ, «кредитнэ каникулхэр» зыфытырахыжьыгъэхэр нэбгырэ мин 29-м ехъу, ар сомэ миллиарди 10 фэдиз. ТапэкIи а пчъагъэм зэрэхэхъощтыр теубытагъэ хэлъэу къаIо. Сыда пIомэ, ягъот къызэрэщыкIагъэр къэзыушыхьатырэ тхылъхэр джыри зэкIэми арахьылIагъэхэп.\nШъыпкъэ, банкхэм ащыщхэм цIыфхэр къиныгъоу зыхэхьагъэхэр къагурыIоу, тазыркIэ е техъокIэ амыгъэпщынэхэу, икIэрыкIэу къафыкIалъытыкIыжьыгъ (реструктуризация) е нахьыпэкIэ зэратыщтыгъэ графикым тырагъэхьажьыгъэх. Ау ащ къыхиубытагъэхэр нахьыпэкIэ пIалъэу банкым къыгъэнэфагъэм шIомыкIэу мазэм къыфалъытагъэр зытыщтыгъэхэр ары.\nГухэкIми, игъом ар амыгъэцэкIэшъущтыгъэу, режим гъэнэфагъэм къэралыгъор зытехьэм зиIофхэр нахь дэй хъугъэр макIэп. Статистикэм зэригъэунэфыгъэмкIэ, Урысыем щаштэгъэ кредитэу, режимым илъэхъан амытышъугъэхэм япроцент 90-р джы къызнэсыгъэм зэтеуцожьыгъэп. Кредитхэм ятыжьын лъыплъэрэ бюрохэм къызэратырэмкIэ, чIыфэ банкым къыIызыхыгъэу, мэзэ заулэм къыкIоцI зыпари зымытыгъэхэм япчъагъэ мэлылъфэгъум къыщыублагъэу процент 40 фэдизкIэ нахьыбэ хъугъэ. Ахэр каникулхэми, нэмыкI фэгъэкIотэнхэми къахимыубытагъэхэр ары.\nБанкым къыIыпхыгъэр игъом умытыжьымэ къызэрэпфимыгъэгъущтыр нафэ. ГухэкIми, вирусым чIыпIэ къин узэрэригъэуцуагъэм паи кредитыр умытыжьыхэнэу къыпфашIыщтэп. Мэзэ заулэрэ чIыфэр умытымэ, Iофыр хьыкумым фагъэзэнышъ, нэужым приставхэм шIыкIэ пстэоу щыIэр агъэфедэзэ, аштэжьыщт. Непэ ахэм фитыныгъэу хэбзэгъэуцугъэм къаритырэр бэ.\nБанкхэм къызэраIорэмкIэ, кредит пштагъэу пфэмытыжьырэмэ, хэкIыпIитIу щыIэр. Апэрэр — къыкIалъытыкIыжьыныр ары. Ау ари зэпахырэ узым къыздихьыгъэ къиныгъохэм апэкIэ чIыфэ къызтыримыгъафэу кредитыр игъом зытыщтыгъэхэр ары нахьыбэу къызпагъохырэр.\nЧIыфэр зэрэпфэмытыжьырэр банкым лъыогъэIэсы, процентхэр тырахынхэу, къырагъэIыхынхэу е мазэм птырэр нахь макIэ ашIынэу уялъэIу. Банк пэпчъ амалэу къытырэр зэфэшъхьаф. Шъыпкъэ, реструктуризациер мыфедэшхоуи къыхэкIы. Банкым процентхэр къыгъэнэнхэшъ, мэзэ пчъагъэу чIыфэр зэрэптыжьыщтыр нахьыбэ ышIын ылъэкIыщт. Джащыгъум мазэм птырэм къыщыкIэщт, ау зэхэубытагъэу зэкIэмкIи ептыжьыщтыр нахьыбэ хъущт. Арэу щытми, зыпари умышIэу ущысызэ хьыкум приставхэм Iофыр анэсыным нахьи, ар нахь тэрэз.\nЯтIонэрэ хэкIыпIэр — «рефинансирование» зыфаIорэр ары. ГущыIэм пае, банкым процент 15 зытехъощт ипотекэ щыбгъэпсыгъ. Илъэс заулэ тешIагъэу а процентыр 12-м нэсэу къыригъэIыхыгъ е нэмыкI банк горэм ащ фэдэ чIыфэу ытырэм процентэу тыригъахъорэр бэкIэ нахь макI. О къызIыпхыгъэм е адрэ банкэу нахь макIэ къэзгъэлъэгъуагъэм чIыфэ къыIыпхынышъ, ыпэкIэ зипроцентхэр нахь инхэу пштагъэр ппщыныжьыныр ары ащ къикIырэр.\nБанкхэм уагурымыIоу, зэзэгъыныгъэ адэмышIышъумэ, уистыхьагъэу (банкротство) бгъэпсыныр хэкIыпIэу къэралыгъом къыугупшысыгъ, ау… АпэрэмкIэ, ар къыдэпхыныр IэшIэхэп ыкIи мылъкушхо пэIохьэ, ятIонэрэмкIэ, уистыхьагъэу зыпшIырэм ыуж фитыныгъэу уиIэжьыщтыр макIэ.\nБанк зэфэшъхьаф заулэхэм чIыфэ къаIымыхыныр е, уигъот къыдэплъытэзэ, къаIыпхыщтыр зыфэдизыр бгъэнэфэныр анахь хэкIыпIэ тэрэз, ау ари гузэжъогъу чIыпIэ узифэкIэ, къызэрэпIорэм фэдэу гъэцэкIэгъошIу хъужьырэп.\nПредыдущая ЦIыф лъэпкъхэм язэкъошныгъэ заом текIуагъ\nСледущая Зы нэбгырэ хэкIодагъ


Апэ къызыIукIэщтхэм ащыщ | Адыгэ Макъ\nАпэ къызыIукIэщтхэм ащыщ\nФедеральнэ программэу «Развитие внутреннего и въездного туризма» зыфиIорэр 2011 — 2018-рэ илъэсхэм ателъытагъэу аштэгъагъ. Iофыгъо шъхьаIэу ащ къыдилъытэрэр цIыфхэр зыгъэпсэфакIо зыдэкIорэ чIыпIэхэм яинфраструктурэ зэтегъэпсыхьэгъэныр ары.\nАдыгеимкIэ программэм хэфагъэр зыгъэпсэфыпIэ-зыгъэхъужьыпIэу «Лэгъо-Накъэ икъэлапчъэхэр» зыфиIорэр ары. Ащ газыр ещэлIэгъэным ыкIи гъогоу екIурэм игъэпсын икIыгъэ илъэсым сомэ миллион 378,5-рэ пэIуагъэхьагъ. «Ащ щыщэу миллион 299-р -— федеральнэ гупчэм, 79,5-р республикэ бюджетым къатIупщыгъэх, — еIо Адыгэ Республикэм зекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитет ипащэу Къэлэшъэо Инвер. — Адыгеир Урысыем ишъолъыр 17-у туристическэ хъызмэтым хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным пае гупчэм ахъщэу къафитIупщыгъэр зэкIэ игъом зыгъэфедагъэхэм ащыщ. Ар зэп федеральнэ къулыкъухэм япащэхэм къызэрэхагъэщыгъэр».\nКъихьэгъэ илъэсым джыри сомэ миллиони 153,8-рэ республикэм къыратыщт, ахъщэр газрыкIуапIэхэм ягъэпсынрэ къушъхьэ тешъоу Лэгъо-Накъэ екIурэ гъогум ишIынрэ апэIуагъэхьащт. Джащ фэдэу автомобиль гъогухэу «Мыекъуапэ — Гъозэрыплъ» ыкIи «Дахъо — Лэгъо-Накъэ» зыфиIохэрэр зэзыпхыщтхэм Iоф дашIэнэу рагъэжьэщт.\nРостуризмэм ипащэу Олег Сафоновым къэралыгъо ахъщэ IэпыIэгъоу шъолъырхэм къаратырэр туристическэ хъызмэтым зегъэушъомбгъугъэным пэIуагъахьэмэ, зыкIэлъэIугъэхэ объектхэр рагъэпсыхэмэ ренэу зэрэлъыплъэхэрэр къыIуагъ. БэмышIэу ар Адыгеим къызэкIом, хэбзэ мылъкур зыхалъхьэгъэ чIыпIэхэр ышъхьэкIэ зэригъэлъэгъугъэх, IофшIагъэу щыIэхэм агъэрэзагъ. 2018-рэ илъэсым телъытагъэу сомэ миллиарди 3,3-рэ джыри федеральнэ гупчэм шъолъырхэм къафитIупщыщт. Ахъщэм рагъэцэкIэгъэ IофшIэнхэр тыгъэгъэзэ мазэм ауплъэкIужьыщтых.\nАдыгеир апэу ахъщэ IэпыIэгъум хагъэфэщтхэм ащыщ.


Галактика Кельвина • Просмотр темы - Ирина Шейк\nТекущее время: 19 апр 2018, 16:29\nЗаголовок сообщения: Ирина Шейк\nДобавлено: 24 мар 2012, 20:39\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nЗаголовок сообщения: Re: Ирина Шейк\nДобавлено: 06 май 2014, 23:11\nОткуда: BY 4537\nИрина Шейк, боди арт\nДобавлено: 04 фев 2017, 18:29\nОткуда: Масквач 1445


Адыгэ джэгур якIас | Адыгэ Макъ\nАдыгэ джэгур якIас\nМыекъуапэ изыгъэпсэфыпIэ парк дэхьапIэм бэрэскэжъые къэс адыгэ джэгухэр щызэхащэщтых. Илъэси 4-кIэ узэкIэIэбэжьмэ, ащ фэдэ джэгухэр къэлэ паркым щыкIощтыгъэх. Пчыхьэзэхахьэхэм кIэщакIо афэхъугъагъэр Адыгэ Хасэм иныбжьыкIэ къутамэ ипащэу КъумпIыл ТIахьир.\nМыекъуапэ изыгъэпсэфыпIэ парк ипащэу Мэрэтыкъо Казбек зэрилъытэрэмкIэ, «Адыгэ джэгу» зыфиIорэ зэхахьэр пIуныгъэ мэхьанэ зиIэ Iофтхьабзэу щыт. ЗэхэщакIохэр рэхьатныгъэм икъэухъумэн лъэплъэх, мыхъо-мышIагъэхэм апэуцунхэм фэхьазырых.\nАдыгэ джэгум адыгэ-абхъаз мэкъамэр ары щыIурэр. Пчэгум хьатыякIор сыдигъуи итыщт, джэгур лъэпкъ шэн-хабзэхэм адиштэу зэрищэным пылъ. Пшъашъэхэм гъончэдж лъэпэ кIыхьэхэр, кIэпхын кIакохэр ащыгъхэу пчэгум къыщагъэшъощтхэп. Спорт шъуашэхэр зыщыгъхэ кIалэхэр къагъэшъощтхэп. Шорт кIакохэр къызыщызылъагъэхэри пчэгум къырагъэблэгъэщтхэп.\nЗэхэщэкIо купым хэтхэу ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ, Шъхьаплъэкъо ГъучIыпсэ, КъумпIыл ТIахьир, нэмыкIхэм къызэраIуагъэу, къэшъуакIохэр чIыпIэ хэхыгъэм щытыщтых. Пшъашъэхэр сэмэгубгъум, кIалэхэр оркестрэм иджабгъу лъэныкъокIэ гъэзэгъэщтых.\nАпэрэ пчыхьэзэхахьэр хэлэжьагъэхэм агу рихьыгъ. Урысыем изаслуженнэ артистэу, Адыгеим инароднэ артистэу Пэрэныкъо Чатибэ къэшъуакIохэр лъэшэу ыгу рихьыгъэх. Израиль къикIыгъэ Ацумыжъ Сюзаннэ зэхахьэр ыгъэлъэпIагъ, зэлъэпкъэгъухэм язэIукIэпIэшIоу ылъытагъ.\n— Адыгэхэр къашъомрэ орэдышъомрэ зэфащэжьых, слъэгъугъэр тиунагъо, синэIуасэхэм къафэсIотэжьыщт, — къытиIуагъ Ацумыжъ Сюзаннэ.\nМырзэ Суандэ, КъумпIыл ТIахьир, нэмыкIхэри дахэу къэшъуагъэх, уджыгъэх. Израиль, Иорданием, Тыркуем къарыкIыгъэхэ тилъэпкъэгъухэр ягуапэу зэхахьэм хэлэжьагъэх. Урысхэр, ермэлхэр, къэндзалхэр, фэшъхьафхэри джэгум щытлъэгъугъэх. Ны-тыхэм ясабыйхэр ягъусэхэу къэшъуакIохэм яплъыгъэх. Пщынаом, жъыум фэгъэзагъэхэм тафэраз.


Рэхьатныгъэ зыми иIэп — Адыгэ макъ\nРэхьатныгъэ зыми иIэп\nРедактор 11.03.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nХэгъэгум футболымкIэ иапшъэрэ куп хэт клубхэм я 21-рэ ешIэгъухэр мэзаем и 6 – 8-м яIагъэх.\n…Дунэе спортым щызэлъашIэрэ журналистэу Юрий Розановым ыгу къытеожьырэп. Илъэс 60-м итэу тхэкIыжьыгъ. Тележурналистэу Ю. Розановым нахьыбэрэмкIэ футбол ешIэгъухэр зэрэкIохэрэр къыIуатэщтыгъэх. ИгущыIэкIэ спортым пыщагъэхэм алъыIэсыщтыгъ.\n2020 – 2021-рэ илъэс зэнэкъокъум хэхьэрэ я 21-рэ ешIэгъухэр Урысыем истадионхэм ащырагъэжьэнхэм ыпэкIэ Юрий Розановым зы такъикъэ фэшъыгъуагъэх. ЩымыIэжьым Тхьэм джэнэт къырет.\nЦСКА – «Ахмат» — 2:0, «Ротор» — «Химки» — 0:0, «Ростов» — «Шъачэ» — 0:0, «Урал» — «Уфа» — 0:0, «Динамо» — «Тамбов» — 2:0, «Спартак» — «Краснодар» — 6:1, «Арсенал» — «Локомотив» — 0:3, «Рубин» — «Зенит» — 2:1.\nФутбол ешIэгъум текIоныгъэр къыщыдэзыхыщтыр къэшIэгъуае. «Рубин» «Зенит» зыIокIэм, Деспотович пенальтикIэ я 41-рэ такъикъым «Зенит» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ — 1:0. Азмун ухъумакIохэм ябэнызэ, шъхьэкIэ «Рубин» икъэлапчъэ Iэгуаор дахэу дидзагъ — 1:1. ЗэIукIэгъур аухынкIэ такъикъ 15 къэнагъ. «Зенит» нахьыбэрэ ыпэкIэ елъы шъхьае, хъагъэм Iэгуаор дидзэн ылъэкIырэп.\nМакаровыр ешIапIэм игупчэ итэу ыпэкIэ псынкIэу лъыкIуатэу фежьагъ. «Зенит» иухъумэкIуитIури ыгъэплъэхъуи, къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ — 2:1, уахътэр 90+2. «Зенит» зигъэрэхьатырэп. «Рубин» иухъумакIо шапхъэр еукъо, пенальти, уахътэр 90+9. Дзюбэ къэлапчъэм лъэшэу дэуагъ, ау лъхъанчэу быбырэ Iэгуаор къэлэпчъэIутэу Дюпиным къыубытыгъ. «Рубин» текIоныгъэр къыдихыгъ.\nЦСКА-р «Ахмат» дешIэзэ, Рондон пенальтикIэ я 38-рэ такъикъым хъагъэм Iэгуаор дидзагъ — 1:0. Я 52-рэ такъикъым Рондон шъхьэкIэ ытыгъэ Iэгуаор Влашич метрэ 14 фэдизкIэ зыпэчыжьэ къэлапчъэм дидзагъ — 2:0.\n«Динамэр» «Тамбов» зыдешIэм, Грулевым я 38-рэ такъикъым, Моро я 90-рэ такъикъым (пенальтикIэ), къэлапчъэм Iэгуаор дадзагъ.\n«Локомотив» иешIакIоу Смоловым я 71-рэ такъикъым «Арсенал» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ. Я 75-рэ ыкIи 85-рэ такъикъхэм «Локомотив» пчъагъэм хигъэхъуагъ.\n«Спартак» 6:1-у «Краснодар» зэрэтекIуагъэм узэгупшысэн хэлъ. «Краснодар» иухъумакIохэр, къэлэпчъэIутыр уагъэрэзэнэу зэремышIагъэхэр къыдэтлъытэзэ, хъагъэм Iэгуаор дэзыдзагъэхэ Соболевым, Промес, Ларссон, Понсе ацIэхэр къетэIох.\nЕшIэгъуи 3-мэ пчъагъэр ащызэфэд — 0:0. Команди 9-мэ я 21-рэ ешIэгъухэм къэлапчъэм Iэгуаор ащыдадзагъэп. «Арсенал» къэлапчъэм Iэгуаор зыдимыдзагъэр ешIэгъу пчъагъэ хъугъэ, ауж къинэхэрэм ащыщ хъугъэ. «Ротор» лъэкIуатэ, апшъэрэ купым къыхэнэжьын имурад. «Краснодар» итренерхэр мэгумэкIых, яIэнатIэ IуагъэкIынхэмкIэ щынагъо щыI.\n«Рубин» командэ лъэшхэу «Спартак», «Зенит» атекIуагъэми, медалыр ыхьыщтэу зыми къыIорэп. Апэ итхэм рэхьатныгъэ яIэп.\nХэт тыдэ щыIа?\n1. «Зенит» — 42\n2. ЦСКА — 40\n3. «Спартак» — 38\n4. «Шъачэ» — 37\n5. «Динамо» — 36\n6. «Локомотив» — 34\n7. «Ростов» — 34\n8. «Рубин» — 34\n9. «Краснодар» — 31\n10. «Химки» — 29\n11. «Ахмат» — 26\n12. «Урал» — 23\n13. «Ротор» — 18\n14. «Уфа» — 14\n15. «Арсенал» — 14\n16. «Тамбов» — 13.\nЯ 22-рэ зэIукIэгъухэр\n«Химки» — «Ростов»\n«Урал» — «Ротор»\n«Тамбов» — «Краснодар»\n«Локомотив» — «Шъачэ».\nПредыдущая Тащытхъунэу хъугъэп


Нэбгырэ 21-мэ афагъэшъошагъ | Адыгэ Макъ\nНэбгырэ 21-мэ афагъэшъошагъ\nАдыгэ Республикэм IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ щызэхэщэгъэ комиссиеу щытхъуцIэу «IофшIэным иветеран» зыфиIорэр афэгъэшъошэгъэным фэгъэзагъэм изичэзыу зэхэсыгъо бэмышIэу иIагъ.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ ыкIи министрэхэм я Кабинет я Администрацие, финансхэмкIэ Министерствэм, ветеранхэм я Совет ыкIи профсоюзхэм я Федерацие ялIыкIохэр зыхэхьэрэ комиссиер нэбгырэ 57-мэ ятхылъхэм ахэплъагъ.\nКомиссиер зыщызэхэщэгъэ министерствэм ипресс-къулыкъу къызэритырэмкIэ, «IофшIэным иветеран» зыфиIорэ щытхъуцIэр нэбгырэ 21-мэ афагъэшъошагъ. Нэбгырэ 35-мэ а щытхъуцIэр аратыгъэп, ау ар зыфагъэшъошагъэхэм фэгъэкIотэныгъэу афашIыхэрэм афэдэхэр ахэм яIэ хъугъэ. Ахэр илъэс 40-рэ е ащ нахьыбэрэ Iоф зышIагъэхэр ары. НэбгыритIумэ комиссием къырахьылIэгъэ тхылъхэр нормативнэ правовой актхэм адимыштэхэу алъытагъ ыкIи ахэр зэкIагъэкIожьыгъэх.\nМы илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу нэбгырэ 1290-мэ ятхылъхэр комиссием къырахьылIагъ, ахэм ащыщэу щытхъуцIэу «IофшIэным иветеран» зыфиIорэр зыфагъэшъошагъэр 504-рэ.


Республика Адыгея - ЦIыфхэм ягумэкIыгъохэр къыдэлъытагъэхэу\nЦIыфхэм ягумэкIыгъохэр къыдэлъытагъэхэу\nФедеральнэ гупчэм иамалхэр нахь чанэу къызфагъэфедэнэу ыкIи къэралыгъо программэхэм ахэлэжьэнхэу министерствэхэм ялIыкIохэм пшъэрылъхэр КъумпIыл Мурат афишIыгъэх. ГущыIэм пае, мы лъэхъаным АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ и Министерствэ егъэхьазыры шъолъырым ипромышленнэ предприятиехэу федеральнэ проектым хэлэжьэщтхэр. Ащ ишIуагъэкIэ проценти 4,5-кIэ кредитхэмкIэ хьылъэр нахь макIэ хъущт.\nМэлылъфэгъум и 26-м радиацие тхьамыкIагъохэм къыздахьыгъэхэм ядэгъэзыжьын хэлэжьагъэхэм я Мафэ республикэм зэрэщыхагъэунэфыкIыщтым АР-м и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковар къытегущыIагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, мыщ фэгъэхьыгъэ Iофтхьэбзэ 200-м ехъу Адыгеим щызэхащэнэу агъэнафэ. ГумэкIыгъом идэгъэзыжьын хэлэжьагъэхэм, ахэм яшъхьэгъусэхэм аратынэу зэтыгъо ахъщэ нэбгырэ 660-мэ аIукIэщт.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат анахьэу ынаIэ зытыригъэтырэ лъэныкъомэ ащыщ Мыекъуапэ игъогухэр. Ахэр къызэрагъэнэфыхэрэми анаIэ тырадзэнэу, мы Iофыр нахь агъэлъэшынэу пшъэрылъ къыгъэуцугъ.\nАР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч къызэриIуагъэмкIэ, кIэлэцIыкIухэм ягъэмэфэ зыгъэпсэфыгъо зэрэзэхащэщтыр агъэнэфэгъах. БлэкIыгъэ илъэсым лагерьхэм защызыгъэпсэфын зымылъэкIыгъэу чэзыум хэтхэр мыгъэ къыдалъытэщтых. Джащ фэдэу илъэс къэс щыIэу тызэсэгъэ чэзыуи 4-м мыгъэ зэрэтекIыщтхэр, ащ ычIыпIэкIэ чэзыуи 3-рэ кIэлэцIыкIухэм зызэрагъэпсэфыщтыр министрэм игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\n— Ведомствэ, муниципалитет пэпчъ япащэхэм къагурыIон фае ашIэщтыр зыфэди-\nзыр, проектхэм ягъэцэкIэн илъэхъан гъогу картэр шIокI имыIэу къыдэлъытэгъэн фае бюджет мылъкур шIуагъэ къытэу игъом гъэфедэгъэным фэшI, — къыIуагъ республикэм ипащэ.


Госдума усиливает защиту капиталовложений и инвестицийКъэралыгъо Думэм мылъкухэлъхьанымрэ инвестициехэмрэ якъэухъумэн егъэлъэшы\nКъэралыгъо Думэм мылъкухэлъхьанымрэ инвестициехэмрэ якъэухъумэн егъэлъэшы\n19 марта 2020 года 17:21\nУрысые Федерацием и Къэралыгъо Думэ лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн зиIахь хэзышIыхьэрэ компаниемэ яшIуагъэ арагъэкIыжьыгъэныр къыдэзылъытэрэ законищ ыштагъ. УФ-м и Правительствэ ишIоигъоныгъэ инвестиционнэ режимэу тIу щыIэр:\nЗэкIэмэ афэгъэхьыгъэр—организациехэу проектхэр зыгъэцакIэхэрэр.\nПроектнэр—экономикэм и зы лъэныкъо фэгъэзагъэу инвестиционнэ проектыкIэхэр гъэцэкIэгъэнхэр, унэе инвестициехэр къещэлIэгъэнхэм пае амалыкIэхэр щыIэхэу шIыгъэныр.\nЗаконхэр фытегъэпсыхьэгъэщтых бизнесым амалышIухэр иIэхэу шIыгъэным, ыгъэцакIэрэ Iофым пэрыохъу зи фэмыхъуным, инвестиционнэ проектхэр ыгъэцэкIэнымкIэ дэIэпыIэгъэныр, транспортнэ, энергетическэ, коммунальнэ, социальнэ ыкIи цифровой хъарджэу ыгъэкIодыгъхэр инфраструктурэр егъэпсыфэ фегъэгъэзэжьыгъэнэу, ау хэбзэIахьэу ытыгъэм фэдизэу.\nУрысые Федерацием и Къэралыгъо Думэ и Тхьаматэу Вячеслав Володиным ащ ыпэкIи къыIощтыгъ инвестициехэм якъэухъумэн фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэ дэгъу штэгъэн зэрэфаер, ащ экономикэм хэхъоныгъэ зэрэригъэшIыщтыр. «Инвестициемэ апылъ хабзэр шъхьэихыгъэу щытын фай. БизнесымкIэ мэхьанэ зиIэр зыпкъитыныгъэр ары ыкIи пшъэрылъэу иIэм игъэцэкIэн. Джащ пае тищыкIагъэх законхэу тиэкономикэ хэхъоныгъэхэр езыгъэшIыщтхэр»,--къыхигъэщыгъ УФ-м и Къэралыгъо Думэ и Тхьаматэ.\nВячеслав Володиным джащ фэдэу къыIуагъ чIыдагъэм ыуасэ къызэреIыхыгъэр ыкIи бэдзэр зэфыщытыкIэхэм якъиныгъохэр къызыдэплъытэхэрэм мылъкухэлъхьаныр къэухъумэгъэным мэхьанэшхо зиIэ Iофыгъохэм зэращыщыр.\nЗаконхэм агъэпсы хэбзэихъухьэ лъапсэу инвестиционнэ Iофхэм яIэр, ахэмэ яхэхъоныгъэ, нормативнэ ыкIи правовой актэу щыIэхэм афэгъэхьыгъэ хэбзэ-унашъохэр къегъэнафэх, ахэм яштэн ыкIи ягъэфедэн.\nУрысыем инвестиционнэ Iофхэр щыребгъэкIокIынхэм афэгъэхьыгъэ хэбзэIахь фэгъэкIотэнхэри щыIэхэ мэхъу. Экономическэ зэпхыныгъэхэм муниципалитетхэр къахэлажьэх, шъолъырмэ ежь-ежьырэу унашъохэр ашIы проектэу ящыкIагъэхэмкIэ, ахэмкIэ IэпыIэгъу зэрафэхъущтхэ шIыкIэмкIэ.\nУрысые Федерацием и Къэралыгъо Думэ и Тхьаматэ игуадзэу Александр Жуковым къыкIигъэтхъыгъ «законопроектхэм мылъкухэлъхьанымкIэ амал дэгъухэр къызэратырэр, хэбзэIахьхэм алъэныкъокIи, нэфэшъхьафхэу а IофшIэнхэр гъэцэкIэгъэнымкIэ щыIэхэмкIи. Законопроектым пшъэрылъэу иIэр: УФ-м зимылъку къыхэзылъхьэрэм амалышIухэр иIэхэу шIыгъэныр ары. Ащ нэфэшъхьафэу а проектхэм къэралыгъо IэпыIэгъуи агъотын ылъэкIыщт. ЯтIонэрэ еджэгъум зынэсым законопроектым зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. Ахэр зыфэгъэхьыгъэхэр инвестициехэмрэ мылъкухэлъхьанымрэ япхыгъэ Iофыгъохэр зэхэугуфыкIыгъэнхэр ары. Апэрэм зэкIэ зэдыхэтыгъэмэ, ятIонэрэм лыеу хэтхэр хьазырхэм пэрыохъу афэхъущтыгъэхэр». Ащ игущыIэ къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ тихэгъэгу щыщхэм ямызакъоу IэкIыбым щыщ ивесторхэри законыкIэм елъытыгъэу Iоф ашIэн алъэкIыщт.


Джыри зэ ны мылъкум фэгъэхьыгъэу — Адыгэ макъ\nНы мылъкум фэгъэхьыгъэ программэр демографием ылъэныкъокIэ Iофхэр нахьышIу шIыгъэнхэм фытегъэпсыхьагъэу УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо зыфэхъугъэхэм ащыщ.\n2007-рэ илъэсым ищылэ мазэ и 1-м къыщыублагъэу ар къэралыгъом щыпхыращы. Унагъом ятIонэрэ ыкIи ащ къыкIэлъыкIорэ сабый къихъухьагъэмэ къыратынэу ары программэм къызэрэщиIощтыгъэр, зыпэIуигъэхьан фаери гъэнэфагъэу къыдэлъытэгъагъ.\nНэужым ащ зытIо-зыщэ гъэтэрэзыжьынхэр фашIыгъэх. Ахэми къэралыгъом ипащэ кIэщакIо афэхъугъ. Аужырэхэр унагъом ахъщэ IэпыIэгъоу къэралыгъом къыритырэр нахьыбэ шIыгъэным, ны мылъкур зыпэIуагъэхьащтхэми ахэгъэхъогъэным, ахэм ягъэпсын нахь къызэрыкIоу шIыгъэным, программэм ипIалъэ лъыгъэкIотэгъэным афэгъэхьыгъэх.\n2020-рэ илъэсэу тызыхэтым ищылэ мазэ и 1-м къыщыублагъэу унагъоу апэрэ сабыир къызэрыхъухьагъэм е ыпIунэу зыштагъэм мылъкум исертификат къыратыщт. Ар сомэ 466617-рэ мэхъу. Мы илъэсым ятIонэрэ е ащ къыкIэлъыкIорэ сабыир къызэрыхъухьагъэхэм е ыпIунэу зыштагъэхэм нахьыпэкIэ къаратыгъэм джыри сомэ 150000 къафыхагъэхъощт. ПстэумкIи ны мылъкум къыщыдэлъытагъэу къатыщтыр сомэ 616617-рэ мэхъу.\n2021-рэ илъэсым къыщыублагъэу ны мылъкум исертификат игъэпсыни, игъэфедэни нахь IэшIэх хъущтых. Сертификатым игъэпсын IофшIэгъу мэфитф, ар зыпэIуигъэхьащтым фэгъэхьыгъэ лъэIу тхылъым зэрэхэплъэщтхэм мэфипшI нахьыбэ атырамыгъэкIодэнэу шэпхъакIэхэм къащыдэлъытагъ. ЗыгорэкIэ нэмыкI ведомствэ горэм зыфагъэзэн фаеу хъугъэми, мэфэ 15 — 20 ныIэп зэрэпэлъынхэ фаер.\nШапхъэу щыIагъэхэм мы илъэсыр екIыфэкIэ джыри кIуачIэ яIэщт. Ны мылъкум исертификат игъэпсын пIалъэу пылъыр мэфэ 15, лъэIу тхылъым зэрэхэплъэщтхэм — зы маз. ПенсиехэмкIэ фондым ичIыпIэ органхэм ахэр охътэ нахь кIэкIым зэшIуахынхэу пылъых.\nМэлылъфэгъу мазэу къакIорэм ыгузэгу къыщыублагъэу джыри зы шэпхъакIэ кIуачIэ иIэ хъугъэ. Унагъом сабый къихъухьагъэмэ, ны мылъкум исертификат пае ныр е тыр ПенсиехэмкIэ фондым екIолIэн ищыкIэгъэжьыщтэп. ЗАГС-м сабыир къызэрэхъугъэмкIэ фондым макъэ ригъэIущт ыкIи ащ иIофышIэхэм тхылъхэр агъэпсыщтых. Ащ лъыпытэуи ахъщэм игъэфедэни унагъор ыуж ихьан ылъэкIыщт. Сертификатыр гъэпсыгъэ зэрэхъугъэр ПенсиехэмкIэ фондым иинформационнэ системэ рагъэхьащт, интернет нэкIубгъом ным «иунэе кабинети» агъэхьыщт.\nКIэлэцIыкIур ыпIунэу къаIызыхыгъэ унагъохэм сертификатыр агъэпсыным пае, нахьыпэрэм фэдэу, лъэIу тхылъ атын фае. Сыда пIомэ, сабыир зэраштагъэмкIэ макъэ зыгъэIун зылъэкIыщтыр ны-тыхэр ары ныIэп.\nНы мылъкум къыщыдэлъытэгъэ ахъщэр нахьыбэм псэукIэ амалхэр нахьышIу шIыгъэнхэр ары зыпэIуагъахьэрэр. Банкым чIыфэ къыIахи псэупIэ ащэфыгъэмэ, ащ агъэкIожьы е ипотекэр агъэпсынэу ыуж ихьагъэхэмэ, ежьхэм яIахьэу а ахъщэр халъхьэ. Джы ащ игъэпсыни нахь IэшIэх хъугъэ.\nНахьыпэкIэ ны мылъкум къыщыдэлъытэгъэ ахъщэр ипотекэм пэIубгъэхьажьынэу уфаемэ е о уиIахьэу хаплъхьэ пшIоигъомэ, ащ пае лъэIу тхылъыр ПенсиехэмкIэ фондми, банкми яптынхэ фаеу щытыгъ. ШэпхъакIэхэм къызэращыдэлъытагъэмкIэ, унагъор банкым екIуалIэмэ зэкIэри фагъэпсыщт.\nДачэм унэ щишIымэ зышIоигъохэм ны мылъкур агъэфедэн алъэкIынэу гъэтэрэзыжьынхэм къащыдэлъытагъ. Мы илъэсым ащ кIуачIэ иIэ хъугъэ. ЧIыгур унагъом зэриунаер ыкIи псэолъэшIын Iофхэр щызэшIуихынхэу фитыныгъэ зэриIэр къэзыушыхьатырэ тхылъхэр ары къыгъэлъэгъонхэу ищыкIагъэхэр.\n2018-рэ илъэсым ищылэ мазэ и 1-м къыщыублагъэу унагъоу ны мылъкур зиIэм игъот макIэмэ, ащ къыхэхыгъэу ахъщэ тын мазэ къэс къыфэкIонэу ыгъэпсын ылъэкIыщт. Ахъщэ тыныр къытефэмэ ышIэным пае аужырэ мэзэ 12-м гъотэу яIагъэр нэбгырэ пчъагъэу исым тырагощэн фае. Зы нэбгырэм тефэрэр цIыфыр зэрэпсэун ылъэкIыщт ахъщэ анахь макIэу субъектым щагъэнэфагъэм фэдитIум нэмысырэмэ, лъэIу тхылъыр ытын фит.\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Къутамэу АР-м щыIэм ипресс-къулыкъу тызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, Адыгеим щыпсэурэ унэгъо 577-мэ ащ фэдэ IэпыIэгъу ящыкIагъэу фондым зыкъыфагъэзагъ. Республикэм ащ фэдэ ахъщэ тыныр унагъом къыщыратыным пае зы нэбгырэм тефэрэр сомэ 20206-м ехъунэу щытэп. Мазэ къэс къатыщтыр сомэ 9599-рэ мэхъу.\nЗэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм зимыушъомбгъуным фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм къадыхэлъытагъэу къулыкъу ыкIи ведомствэ зэфэшъхьафхэм цIыфхэм фэIо-фашIэхэр пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу мы уахътэм афагъэцакIэх. Арышъ, ны мылъкум къыхэхыгъэу ахъщэ тын къыфэкIонэу унагъом ыгъэпсыгъэу, ахъщэр къыфакIощтыгъэу чъэпыгъум и 1-м нэс япIалъэ икIыгъэмэ, ПенсиехэмкIэ фондым екIолIэнхэ ищыкIагъэп. Ащ испециалистхэм аIэкIэлъ къэбархэм къапкъырыкIыхэзэ агъэпсыжьыщт.\nА зэпстэумэ анэмыкIэу, ны мылъкум фэгъэхьыгъэ программэм 2026-рэ илъэсым итыгъэгъазэ и 31-м нэс кIуачIэ иIэнэу ашIыгъ. Ащ нэс сабый къызыфэхъугъэхэм е ыпIунэу къаIызыхыгъэхэм зэкIэми а къэралыгъо IэпыIэгъур къаратыщт.\nУрысыер зэрэщытэу пштэмэ, ны мылъкум исертификат фэгъэхьыгъэ программэр зыщыIэм къыщыублагъэу ар къызэратыгъэр унэгъо миллиони 9,5-м ехъу. АдыгеимкIэ а пчъагъэр мин 31-м нахьыб. 2020-рэ илъэсым апэрэ сабыим пае ахъщэу ащ къыдэлъытагъэр сомэ 466617-рэ мэхъу, ятIонэрэм пае къатырэр сомэ 616617-рэ.\nПредыдущая Лъэпкъым ыпсэр — ыбзэрэ ихабзэрэ\nСледущая Дэгъоу зэхащэрэм узылъещэ


ПэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу яIофшIэн лъагъэкIуатэ — Адыгэ макъ\nПэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу яIофшIэн лъагъэкIуатэ\nАР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу я LII-рэ зэхэсыгъор зэхищэгъагъ.\nАщ хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, федеральнэ ыкIи республикэ къулыкъухэм, ведомствэхэм ялIыкIохэр, нэмыкIхэр. Парламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм Iофтхьабзэр зэрищагъ.\nПстэумэ апэу зыкI къэралыгъо ушэтынхэр Адыгеим зэрэщыкIощтхэм фэгъэхьыгъэ доклад АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур къышIыгъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, 2019-рэ илъэсым ушэтынхэр зэрэгъэпсыгъагъэхэм мыгъэ зэхъокIыныгъэшхо фэхъугъэп. Мафэу зыщыкIощтхэм, нэбгырэ пчъагъэу ахэлэжьэщтым, кIэлэеджакIохэр зы чIыпIэм бэу щызэрэугъоигъэу мыхъуным пае шIыкIэу агъэфедэщтхэм депутатхэр ащигъэгъозагъэх.\nМинистрэм къызэриIуагъэмкIэ, ушэтынхэр зэрэкIорэм лъыплъэщтхэри агъэнэфагъэх. Ахэм азыныкъор ЕГЭ-р зыщыкIорэ чIыпIэхэм ащыIэщт, адрэхэр ситуационнэ гупчитIум ачIэсхэу пэIудзыгъэу Iоф ашIэщт. АР-м и МВД зэрихабзэу, щынэгъончъагъэм, рэхьатныгъэм алъыплъэщт.\nЗэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэр зэрэзэкIэмыкIожьыгъапэр къыдалъытэзэ, кIэлэеджакIохэм вирусыр къямыолIэным ищыкIэгъэ пстэур агъэхьазырыгъ, маскэхэр, Iалъэхэр, нэмыкIэу ащ ущызыухъумэхэрэр къащэфыгъэх.\nШIокI зимыIэ медицинэ страхованиемкIэ АР-м и ЧIыпIэ фонд 2019-рэ илъэсымкIэ бюджетэу иIагъэр гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэм къытегущыIагъ ащ ипащэу Людмила Ялинар. КъызэриIуагъэмкIэ, хахъохэр сомэ миллиарди 5-рэ миллион 340-м ехъущтыгъэх, хъарджхэр сомэ миллиарди 5-рэ миллион 327,7-рэ хъущтыгъэх.\nАхэм анэмыкIэу псэушъхьэу зыпарэми имыеу урамхэм атетхэм узэрадэзекIощтым ылъэныкъокIэ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэ органхэм фитыныгъэхэр ятыгъэнхэм фэгъэхьыгъэу республикэ закон аштагъ. Ащ фэдэу зыпари зылъымыплъэрэ псэушъхьэхэм цIыфхэм япсауныгъэ е ящыIэныгъэ яягъэ рамыгъэкIынымкIэ, ежьхэми адэземыкIонхэмкIэ мыщ шIуагъэ къытыщтэу депутатхэм алъытагъ.\nАдминистративнэ хэукъоныгъэхэм афэгъэхьыгъэ республикэ законым зэхъокIыныгъэу фашIыгъэхэр терроризмэм пэшIуекIогъэнымкIэ комиссиеу муниципальнэ образованиехэм ащызэхащагъэхэм яIофшIэн анахьэу зыфэгъэхьыгъэр. АР-м ипрокурор шъхьаIэ ащ кIэщакIо фэхъугъ.\nПрокуратурэм уплъэкIунэу зэхищагъэхэм къапкъырыкIызэ, терроризмэм, экстремизмэм апэшIуекIорэ Iофтхьабзэу комиссиехэм зэшIуахыхэрэм федэ къамытэу, ахэр зымыгъэцакIэхэрэм пшъэдэкIыжьэу ахьырэр макIэу ылъытагъ. Джы мы законэу аштагъэм терроризмэм пэшIуекIогъэнымкIэ комиссием къыгъэнэфагъэр зымыгъэцакIэ-\nрэ физическэ лицэхэм сомэ 1000-м къыщегъэжьагъэу 3000-м нэсэу, пэщэ IэнатIэр зыIыгъхэм сомэ 5000-м къыщегъэжьагъэу 10000-м нэсэу, юридическэ лицэхэм — сомэ 20000-м къыщегъэжьагъэу 50000-м нэсэу тазыр арагъэтынэу къыщеIо.\nТыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэн фэгъэхьыгъэ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм 2017-рэ илъэсым зэхъокIыныгъэу фашIыгъэхэм чIыопсым игъэфедэнкIэ режим гъэнэфагъэ зиIэ мэз-парк чIыпIэ шхъуантIэхэр субъектхэм ащыгъэпсыгъэнхэу къыщеIо. Ащ къыпкъырыкIыхэзэ, гектари 160-рэ хъоу Мыекъуапэ щагъэпсыгъ. Нэужым ар гектар 1312-м нагъэсыгъ. Джыри мы чIыпIэр гектар 20-кIэ нахь ин шIыгъэным Урысые народнэ фронтыр кIэщакIо фэхъугъэу, депутатхэр зэхэсыгъом щыхэплъагъэх ыкIи дырагъэштагъ.\nУФ-м и Къэралыгъо Думэ Адыгеим ыцIэкIэ щыIэ депутатэу Владислав Резник лъытыным фэгъэхьыгъэ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэм кIэщакIо фэхъугъэу, ащи зэхэсыгъом щытегущыIагъэх. Псауныгъэм икъэухъумэн ылъэныкъо щылажьэрэ унэе организациехэу, лъым игъэхьазырын ыкIи иIыгъын пылъхэм яспискэ нахь ин шIыгъэн фаеу ащ къыщеIо. Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэр ары ащ лъапсэу фэхъугъэр. Коронавирусыр къызэолIэгъагъэу анти-телэхэр зиIэ хъугъэхэм лъэу къатырэмкIэ нэужым къызэолIагъэхэм IэкIыб къэралхэми Урысыеми ащяIазэх. Лъым ыуж итыр нахьыбэ хъумэ, коронавирусым зимыушъомбгъунымкIэ шIуагъэ къытынэу, Iофхэр нахь къыгъэпсынкIэнхэу Владислав Резник елъытэ.\nПарламентым идепутатхэми ащ дырагъэштагъ, зэхъокIыныгъэр игъоу алъытагъ.\nДжащ фэдэу пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу зэхэщэгъэ IофшIэным ылъэныкъокIэ ащ фэгъэхьыгъэ Кодексым зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ федеральнэ законопроектыми дырагъэштагъ. Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм ыпкъ къикIэу организацие, къулыкъу ыкIи ведомствабэхэм пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу аужырэ мэзэ зытIущым яIофшIэн лъагъэкIотэн фаеу хъугъэ. Кодексым ащ фэдэ шIыкIэм фытегъэпсыхьэгъэ шапхъэхэр зэрэщымыгъэнэфагъэхэм мыщ дэжьым иягъэ къыщыкIуагъ, IофшIэнымкIэ цIыфхэм фитыныгъэу яIэхэр укъуагъэхэ хъугъэ. Ары джы мы зэхъокIыныгъэр фашIыныр къызхэкIыгъэр.\nЦIыфэу зэзэгъыныгъэу дашIыгъэм (трудовой договор) тетэу лажьэрэм офисым чIэмысэу пэIудзыгъэу иIофшIэн зэхищэнэу амал етыгъэнэу, илэжьапкIи, нэмыкIэу фитыныгъэу иIэхэри къэгъэнэжьыгъэнхэу ащ къыщеIо.\nАдыгеим и Парламент идепутатхэр ащ тегущыIэхи, непэрэ лъэхъаным шапхъэу къыгъэуцухэрэм ар адиштэу, ащ фэдэ шIыкIэ щыIэныр шIокI зимыIэ Iофэу алъытагъ.\nНэмыкI лъэныкъуабэхэм афэгъэхьыгъэ республикэ хэбзэгъэуцугъэхэм зэхъокIыныгъэхэр афэшIыгъэнхэм афэгъэхьыгъэ законхэм, законопроектхэм атегущыIэхи, апэрэ, ятIонэрэ еджэгъухэмкIэ аштагъэх. ПстэумкIи упчIэ 50 повесткэм щыгъэнэфэгъагъ.\nПредыдущая Cима Агержанокова: «Важно обеспечивать инвалидам равные с другими гражданами возможности в реализации своих прав»\nСледущая Лъэпкъыр зэрыгушхорэ тхэкIошху


ЩэшIэ Аслъан: Цызэдахэ фэмыгъэбылъырэр »\nЩэшIэ Аслъан: Цызэдахэ фэмыгъэбылъырэр\nГъэ къэс а Цызэдахэ яунагъокIэ дэшхо, дэжъый, шхъомч, нэмыкI IэшIу-IушIухэр аугъои. Чъыг гъурбэу зэрысхэм изы ашIышъ, чъыIэ зыхъукIэ, акIэ бырацэхэр къящэкIыгъэу мэчъыех, тIэкIу къэфабэмэ, ягъомылэхэм яцэгъухэзэ, гъурбым къеплъых.\nНэшэнэ гъэшIэгъон Цызэдахэ хэлъ. Яунэ илъыр афэхъущт пэтзэ, гъэм шыпэ зыхъухэкIэ, бэкIае Iэгъо-блэгъум щычIетIэ. Загъорэ дэд ахэмэ алъыхъужьэу къызежьэрэр. КIыр кIыхьэу, чъыIэу къызхэкIыкIэ ары.\nБэрэ рехьылIэ чIитIагъэр ымыгъотыжьэу. Ащ пае хьэкIэ-къуакIэхэу игъунэгъухэм Цызэдахэ щыгъупшалэу, иакъыл кIакоу къашIошIы, ау акъылыр арэп зэлъытыгъэр, гъунэгъу зыкъыфэзышIыгъэ Къор ары. ЧIетIэфэ дыргъ-дыргъ ригъаIоу нэбгъунджыкIэ къыфычIэплъызэ шхэу, етIанэ чъыг чIэгъхэр зибзэихьахэкIэ, мыдрэхэр къычIихыхэу, Iэгъо-блэгъур пэкIэ зэхитIыхьэу хэт. Зыгорэ бгъотыжына ащ ыуж?! Ари ищырхэр игъусэмэ?!\nГъатхэр къызысыкIэ – Цызэдахэп – Къом ымыгъотыгъэхэр къэлъагъо: чъыг цIыкIу шъхьэпэ шхъуантIэхэу. Ахэр зилъэгъукIэ, Цызэдахэ дунаир фэмыхъужьэу мэгушIо! Исабыйхэу шIокIодыгъагъэхэр ыгъотыжьыгъэхэ фэд. Ау ахэми Къор аблэкIырэп, зилъэгъухэкIэ, ятIэ.\n«Мырыба, сигуагу, угу нахь зыфэузынэу ахэтыр», – ыIорэм фэдэу дэплъыезэ, рекIыкIых.\nЗырыз дэд къанэрэр. Шхъомчыр нэмыIэмэ, щымыIахэ ышIыгъ пIоми хъущт. ШъушIошъ мыхъурэмэ, шъухахь зэ ямэз.\nГъунэгъу дэгъухэп Цызэдахэ иIэхэр. Къолэжъ закъори екъуба! ГъукIэ утэшъуагъэ горэм фишIыгъэм фэдэ ыпэ рытыгъонэу Цызэдахэ иунэ къырещае. Имысхэмэ, ыгъотырэр зэкIэ рехы. Ау Цызэдахи ишъхьагъуси исхэу къырагъэIэбэна? Езэонхэба? Ренэу езаох, ренэу текIох, ау утекIуагъэкIи зи къикIырэп, игъусэхэр бэ мэхъух.\n– Къахь, къарых, къырахы, – аIозэ, джыри къэбыбыжьых. Янасып Къом ытхъугъэм хэсынхэр зэрякIасэр нахь, унагъом щыIакIэ иIэжьыщтыгъэп.\nАдрэ гъунэгъумэ уязэгъын фэдэу Цызэдахэ ахэплъэ. Ау шIотхьамыкIагъор – чIыпIэу зыщыпсэухэрэр ахэми агъэдэхэнэу ашIэрэп. АмыгъэIаеми, ащ пае ыгу афыхэкIы. Загъорэ яушъыи фэдэу ареIо:\n– Сэ чIыпIэу сызщыпсэурэр згъэкIэрэкIэныр сикIас. Дэгъуба аущтэу упсэуныр?\nЗыфиIорэм къикIырэр къамыубытэу, идэхагъэ рэкъэи ашIошIы:\n– Адэ ары, о дунаир къэогъэдахэ. Ощ нахь дахэ щыIэп, – щхыпцIыхэзэ, раIожьы.\n«Мы делэ цIыкIум сыда шъхьэкуцIыр зыкIигъэпIонкIырэр»? – зэреIожьы Къоми. – Сыда мыщ нахь мыхъурэми фэмыгъотырэр? Сыдэущтэу чIыпIэр къэбгъэдэхэна, дахэ улъыхъузэ, отIэ зэпытымэ? Сэ зыдэсшIэжьырэ закъор – сыздэщымыIэм щынахьышIу, сыздакIорэр сэгъэдэи. Адэ, чIыпIэ дэгъу згъотыгъэу, чIыпIэ дэим сыщытIэна?»\nДыргъ-дыргъ ригъэIощтмэ ары нахь, ишъыпкъэу зегупшысэкIи, зы гущыIэ ыжэ къыдигъэзырэп. Адэ арыба? – морэу лъагэу уашъхьагъ тесым сыдэущтэу тэрэз-тэрэзэу зыфэбгъэзэна? Къины. ЕтIани сыд пае гуригъэIона, мафэ къэс, мэфэ реным регъэлъэгъуба узэрэпсэущтыр.\nЕжь Цызэдахи игъунэгъухэм зафегъазэми, анахьэу игупшысэ зыгуригъэIон ыгу хэлъыр Къор ары. Къолэжъхэри ащ дыхэтых шъхьаем, ахэр ащ фэдизэу шIоIофыжьхэп. Шъыпкъэ, гъунэгъухэми ащымыгугъун ылъэкIырэп: зыгорэкIэ чъыг хэтэ шIэнкIэ къыздеIэн къахэкIымэ еIо. Ары шъхьаем, Цызэдахэ лъыплъэзэ, Хьэ закъом къупшъхьэ горэ чIимытIэмэ, зи узгъэгугъэн къахэкIырэп. Ау ари чъыг гъэтIысхьакIэ хъунэп…\nДжащ фэдэу зы лъэхъанэ горэм Цызэдахэ ыгу кIодыгъэу ежьыррэ инысэгъурэ яунагъохэмкIэ чIыпIэ нахь дэгъу агъотыщтымэ аIуи, ежьэгъагъэх. Къохэм, ахэмэ ягъусэ къолэжъхэм аущтэу ашIыба, сыда мыдрэхэри зыкIемыплъыщтхэр?\nМэзым хэкIыхи, шъофыр зэпачыгъ, шъофыр заухым, къушъхьэм дэкIуаехи къехыжьыгъэх, псыхъошхом IукIэхи ащи исыкIыгъэх, ащ ыуж пшъыгъэхэу чъыгаем, ычIэгъ къыщыуцугъэх. ТIэкIу загъэпсэфи, заплъыхьагъ.\nЧIыпIэ дэгъу дэдагъэп, ау, къызэрэрадзагъэмкIэ, уегугъумэ, ари зыфэдэ къэмыхъугъэ пшIын плъэкIыщт. Сыдэу щытми, агъэнэфэгъэ чъыгым унэ щагъэпсыгъ, шIункI зэхъум, чъежьыгъэх.\nПчэдыжьым къэущыжьыгъо имыфэхэзэ зеплъыхыхэм, я Къо нэIуасэ «дыргъ-дыргъ» ыIоу чъыг лъапсэхэр етIышъ псынжъым хэт.\n– Хъунэп мыр, – аIуи, джыри ежьэхи, бэкIаерэ кIуагъэх.\nЯтIонэрэ пчэдыжьым Къолэжъ куо макъэм къыгъэущыгъэх. Къори апэмычыжьэу темэным хэлъэу алъэгъугъ.\nДжаущтэу а гъэм къакIухьагъэр бэ, ау бжыхьэр къимыхьапэзэ, яунэжъмэ якIужьынхэу хъугъэ.\n… Сэ ахэмэ сахэтыгъ шъхьаем, сишIуагъэ язгъэкIын слъэкIыгъэп.\n– ЗыгорэкIэ, – гущыIэм пае, ясIуагъ, – шъуфаемэ, цызэ щэрэхъ шъурагъэтIысхьанэу сялъэIун. Сыд пае шъухэтын мыщ фэдиз къин?\nЗэхамыхыгъэ фэдэу зашIыгъ нахь, зи къаIожьыгъэп. Яппэсыщтыри пшIэнэп.\nШъори, Тхьам пае, шъуахахь, нэмыкI горэ къафэшъуугупшысынкIи хъун…\nОпубликовал administrator, 8-09-2010, 19:32. Просмотров: 2347\n– ЩэшIэ Аслъан: Хэта зикIасэр пыжъ цIыкIур?\n– ЩэшIэ Аслъан: Кимэ икъэщэн закъу (Iотэжь)\n– ЩэшIэ Аслъан: «ПIырагу» (Iотэжь)\n– ЩэшIэ Аслъан: ЛъэкIэу щыIэмэ анахь лъэш (къэшIын)


Адыгеим и ЛIышъхьэ афэгушIуагъ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэ зэнэкъокъухэу «Адыгеим илъэсымкIэ икIэлэегъэджэ анахь дэгъу» ыкIи «Адыгеимт илъэсымкIэ икIэлэпIу анахь дэгъу» зыфиIохэрэмкIэ текIоныгъэр къыдэзыхыгъэхэм правительствэм и Унэ тыгъуасэ щафэгушIуагъ.\nIофтхьабзэм джащ фэдэу хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, Адыгэ Республикэм и Общественнэ палатэ итхьаматэу Устэ Руслъан. Урысые Федерацием гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иIофышIэхэм япрофсоюз и Адыгэ шъолъыр къутамэ итхьаматэу Сергей Кошкиныр, кIэлэегъаджэхэр.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ къэзэрэугъоигъэхэм шIуфэс къарихызэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, IэпэIэсэныгъэ ин зыхэлъ кIэлэегъаджэу ыкIи кIэлэпIоу Адыгеим исыр бэ, а зэнэкъокъухэу зэхащэхэрэм якIэуххэм ренэу ар къагъэшъыпкъэжьы. КIэлэегъэджэ сэнэхьатым анаIэ нахь тырадзэнымкIэ, кIэлэегъаджэм истатус нахь зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ ахэм яшIуагъэ къэкIо.\nКъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ республикэм бэ щашIэрэр. Лъэпкъ проектым игъэцэкIэн зыщыкIорэ илъэси 2-м къыкIоцI нэбгырэ 2160-м тегъэпсыхьэгъэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIи 9 Адыгеим щагъэпсыгъ, ахэм азыныкъо фэдизыр илъэси 3-м шIомыкIыгъэ кIэлэцIыкIухэм апай. Гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ организациехэр зычIэт унэхэм джыри щы къапашIыхьагъ, ахэр нэбгырэ 360-м тегъэпсыхьагъэх, азыныкъор — илъэсищым шIомыкIыгъэ кIэлэцIыкIухэр зыщаIыгъыщтхэ унэх. Мы илъэсым джыри кIэлэцIыкIу IыгъыпIи 7 ашIыщт, ахэм нэбгырэ 990-рэ ачIэфэщт.\nДжащ фэдэу лъэпкъ проектхэм адиштэу илъэсищэу къызэтынэкIыгъэм къыкIоцI республикэм еджэпIи 4 щашIыгъ, ахэм нэбгырэ 3440-рэ ачIэфэщт. Мы илъэсым Iоныгъом и 1-м къыщегъэжьагъэу джыри кIэу ашIыгъэ еджэпIи 2-мэ IофшIэныр аублэщт: псэупIэу Ханскэм нэбгырэ 250-м тегъэпсыхьагъ дашIыхьагъэр, къалэу Мыекъуапэ — нэбгырэ 1100-м телъытагъ. Республикэм икъэлэ шъхьаIэ нэбгырэ 1100-рэ зычIэфэщт еджапIэм ишIын щырагъэжьагъ.\nМы лъэныкъомкIэ мэхьанэшхо зиIэ Iофыгъохэм ахэлъытэгъэн фае къуаджэхэм Iоф ащызышIэщтхэм ящыкIэгъэ амалхэр ягъэгъотыгъэнхэр, кадрэхэр гъэхьазырыгъэнхэр. «Къоджэ кIэлэегъадж» зыфиIорэ программэр ятIонэрэ илъэс хъугъэ республикэм зыщагъэцакIэрэр. Илъэсэу икIыгъэм республикэм икъоджэ еджапIэхэм а программэм хэлэжьэрэ нэбгырэ 14 Iоф ашIэнэу къэкIуагъэх. Мы илъэсым джыри кIэлэегъэджэ 13-мэ IофшIэныр аублэнэу ары.\n«Гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ зигугъу къэтшIыгъэ ыкIи нэмыкI Iофтхьабзэхэу зэшIотхыхэрэм яшIуагъэ къэкIо анахь мэхьанэшхо зиIэ пшъэрылъыр — Адыгеим гъэсэныгъэр тэрэзэу, ищыкIэгъэ лъэгапIэм нэсэу щызэхэщэгъэныр ыкIи зэкIэ кIэлэцIыкIухэр ащ къыхегъэубытэгъэнхэр — зэшIохыгъэнымкIэ. Ау гухэлъэу тиIэр зэкIэ а лъэныкъомкIэ зэшIохыгъэ хъуным пае ежь кIэлэегъаджэхэми кIэлэпIухэми акIуачIэ зэдырахьылIэн фае. Тэ бэрэ къэтэIо кIэлэегъаджэр хэушъхьафыкIыгъэ сэнэхьатэу зэрэщытыр: мыр пшъэдэкIыжьышхо зыхэлъ, мэхьанэшхо зиIэ Iоф, нэбгырэ пэпчъ инеущрэ мафэ зыфэдэщтымкIэ лъапсэр гъэтIылъыгъэ мэхъу. КIэлэегъаджэхэм специалистхэр агъэхьазырых, хэгъэгум играждан хъущтхэр апIух. Непэ текIоныгъэр къыдэзыхыгъэ нэбгырэ пэпчъ а пшъэрылъ къиныр зэрифэшъуашэм тетэу егъэцакIэ», — къыхигъэщыгъ Адыгеим и ЛIышъхьэ. Зэнэкъокъоу «Адыгеим илъэсымкIэ икIэлэегъэджэ анахь дэгъу» зыфиIорэмкIэ текIоныгъэр къыдэзыхыгъэр Адыгэ республикэ гимназием хьисапымкIэ икIэлэегъаджэу Юлия Бойченкэр ары, джащ фэдэу шIухьафтынхэр аратыгъэх Тэхъутэмыкъое районымкIэ гурыт еджапIэу N 6-м урысыбзэмрэ литературэмрэкIэ икIэлэегъаджэу Евгения Алиевам, Красногвардейскэ районымкIэ гурыт еджапIэу N 5-м инджылызыбзэмкIэ икIэлэегъаджэу Александр Кардашевым, Мыекъопэ районымкIэ гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ гупчэу N 2-м иублэпIэ классхэм якIэлэегъаджэу Татьяна Кравченкэм, дэеу зэхэзыхыхэрэ ыкIи тэрэзэу зымылъэгъухэрэ кIэлэцIыкIухэр зыщаIыгъхэ Адыгэ республикэ еджэпIэ-интернатым инджылызыбзэмкIэ икIэлэегъаджэу Фархад Обидовым.\nЗэнэкъокъоу «Адыгеим илъэсымкIэ икIэлэпIу анахь дэгъу» зыфиIорэм текIоныгъэр къыщыдэзыхыгъэр Мыекъопэ районымкIэ «Колосок» зыфиIорэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу N 18-м икIэлэпIоу Светлана Белиновар ары. Джащ фэдэу шIухьафтынхэр афагъэшъошагъэх псэупIэу Джаджэм «Ромашка» зыфиIорэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIэу N 2-м икIэлэпIоу Пхэнэе Клавдие, псэупIэу КрасногвардейскэмкIэ «Жемчужинка» зыфиIорэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу N 4-м икIэлэпIоу Екатерина Тарасовам.\nIофтхьабзэм хэлажьэхэрэм гущыIэр заратым республикэм и ЛIышъхьэ гъэсэныгъэм ихэхъоныгъэ иIофыгъохэмкIэ ишIуагъэ къызэригъакIорэм, анаIэ къызэратыригъэтырэм, гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ организациехэм мылъкукIи техникэкIи яIофхэр гъэтэрэзыгъэнхэм, джырэ уахътэм диштэрэ техникэ амалхэмкIэ зэтегъэпсыхьэгъэнхэм ренэу ынаIэ зэратыригъэтырэм апае зэрэфэразэхэр къаIуагъ.\nГъэсэныгъэм иIофхэм язытет джыри нахьышIу шIыгъэным ыкIи кIэлэегъаджэхэр мылъкукIэ кIэгъэгушIугъэнхэм апае зэнэкъокъур зэрищыкIагъэр къэгущыIагъэхэм къыхагъэщыгъ. Адыгеим и ЛIышъхьэ гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ республикэ зэнэкъокъухэу зэхащэхэрэм шIухьафтынхэмкIэ яфонд хэгъэхъогъэным иIофыгъо хэплъэнхэу пшъэрылъ афишIыгъ.\nКIэлэегъаджэхэм яIэпэIэсэныгъэ, зышъхьамысыжьхэу Iоф зэрашIэрэм, пандемием илъэхъан къулайныгъэ ахэлъэу яIоф зэрэзэхащэрэм апае зэрафэразэр КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ. Анахьэу республикэм и ЛIышъхьэ ынаIэ зытыридзагъэр непэкIэ вакцинацием мэхьанэшхо зэриIэр ары.


Адыгэ Хэку Таймс: Шэрэлlыкъо Къызбэч исаугъэт Афэпсыпэ щагъэуцущт\nШэрэлlыкъо Къызбэч исаугъэт Афэпсыпэ щагъэуцущт\nБэдзэогъум и 9-м Адыгэ лъэпкъым илIыхъужьэу Шэрэлlыкъо Къызбэч тыгъужъ икъо (Тыгъужъыкъо) исаугъэт шIыгъэным ипроект Адыгэ республикэм илъэпкъ музейеу Мыекъуапэ дэтым къыщагъэлъэгъуагъ.\nСаугъэтым игъэуцун зыригъэжьагъэмэ ащыщ Адыгэ республикэ иминистыр къультурэ щытыгъэу Чъэмшъо Гъази. Ащ къызэриIуагъэмкIэ мы проектыр илъэс ипэкIэ рагъэжьэгъ, непэ ар шIыгъэным пае тхьапэ ищыкIагъэ пстэури хьазырх.\nСаугъэтым метыр 3 илъэгэщт, метыр 4 ишъомбгъощт. Ар Адыгэ республикэ ит къуаджэу Афэпсыпэ щагъэуцущт.\nЩэрэлIыкъ Къызбэч Адыгэ хэкум икъуапэу Щапсыгъэ ит къуаджэу Нашъхьэ 1777 илъэсым къыщыхъугъ. Адыгэ хэкум иасльанкIэ еджэщтыгъэх лIыхъужьыныгъэу зэрихьагъэм пае. Къызбэч иуахътэ Урыс пачэхьым идзэ Адыгэ хэкум икIоцI къыхьан ылъэкIыгъэп. Къызбэч зао шъэ пчъагъэкIэ Урыс дзэм пэуцуагъ ыкIи нахьыбэмкIэ атекIуагъ. А заохэм ащыщэу Къызбэч Адыгэ зэоэлI мин 4 фэдиз регъусэу Мин 20 хъурэ Урыс дзэр зэхикъутагъ, текIуагъ. Ащ нэмыкIэу заогорэм Къызбэч Адыгэ зэолI 700 ригъусэу 5000 хъурэ Урыс дзэм текIуагъ ыкIи ахэр гъэрыу ыубытгъагъэх. Джащ фэдэу Къызбэч шэIэфэ нэс лIыхъужьыныгъэ зэрихьагъ, текIоныгъэхэр ышIыгъэх. 1840 илъэсым Къызбэч икъуаджэу Нашъхьэ дунаем щехыжьыгъ.\nЩэрэлIыкъ Къызбэч тыгъужъ икъо\nБританием щыщ тхакIоу Джемс Бел Адыгэ хэкум 1837-1839 илъэсхэм щыпсэугъагъ. Ащ мы сурэтыр ышIыгъагъ.


КIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфын тегущыIагъэх — Адыгэ макъ\nКIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфын тегущыIагъэх\nАР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат иунашъокIэ агъэпсыгъ кIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфын ыкIи япсауныгъэ изэтегъэуцожьын зэрэзэхэщэгъэщтым фэгъэзэгъэ Межведомственнэ комиссиер. Премьер-министрэм игуадзэу Наталья Широковар ащ ипащ.\n2020-рэ илъэсым кIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфыгъо уахътэ зэхэщагъэ зэрэхъугъэр зыщызэфахьысыжьыгъэу, ащ фэгъэзэгъэ организациехэм зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм илъэхъан IэпыIэгъу ятыгъэным зыщатегущыIэгъэхэ зэхэсыгъо мы комиссием джырэблагъэ иIагъ.\nАР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэ ащ къызэрэщиIуагъэмкIэ, Роспотребнадзорым и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм ирекомендациекIэ мыгъэ кIэлэцIыкIухэм хы ШIуцIэ Iушъом зыщарагъэгъэпсэфыгъэп. Коронавирусым зимыушъомбгъуным фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм ащыщэу республикэм ит организациищымэ зэзэгъыныгъэу адашIыгъагъэр бэдзэогъу мазэм къызэкIахьажьынэу хъугъэ. Арэу щытми, ахэм къэкIощт 2021-рэ илъэсым кIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфын зэрэхэлэжьэщтхэр къаушыхьатыгъ. ШэкIогъум и 1-м нэс пштэмэ, путевкэ къаратыным пае лъэIу тхылъ къэзытыгъэр мини 4 фэдиз мэхъу.\nАР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, гурыт еджапIэхэм ащагъэпсыгъэ лагерь 91-ми мыгъэ Iоф ашIагъэп. Технопаркэу «Кванториум» зыфиIорэм кIэлэеджакIохэр куп цIыкIу хъухэу рагъэблагъэхэзэ экскурсиехэр, лекциехэр, нэмыкI Iофтхьабзэхэр афызэхащагъэх. «Полярис Адыгея» зыфиIорэ Гупчэм пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу кIэлэеджэкIуи 170-мэ егъэджэнхэр адишIыгъэх.\n— Эпидемиологием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет къыдэтлъытэзэ къэкIощт илъэсым тызэрэзекIощтыр итхъухьащт, — къыIуагъ Наталья Широковам. — Роспотребнадзорым ишапхъэхэм атетэу кIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфын, япсауныгъэ изэтегъэуцожьын зэхэтщэн фае.\nЗэхэсыгъом АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ, УФ-м и МЧС АР-мкIэ и ГъэIорышIапIэ, Роспотребнадзорым и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм ялIыкIохэм докладхэр къыщашIыгъэх. КъэкIощт илъэсым кIэлэцIыкIухэм зызэрагъэпсэфыщтым шэпхъакIэхэр къыдалъытэзэ организациехэм зыфагъэхьазырыгъэмэ гъэтхэпэ мазэм ауплъэкIущт.\nАР-м и ЛIышъхьэ иунашъокIэ хъызмэтшIэпIищымэ, ООО-у «Горная легенда», «Хаджохская турбаза Горная» зыфиIохэрэм, комплексэу «Лань» къэралыгъо IэпыIэгъу аратыгъ.\nСледущая Игъорыгъоу пхыращы


Республика Адыгея - Проектхэм ахэлэжьэгъэным Iоф дашIэщт\nПроектхэм ахэлэжьэгъэным Iоф дашIэщт\nДунэе экономическэ форумэу Санкт-Петербург щыкIорэм къыдыхэлъытагъэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ стратегическэ инициативэхэм я Агентствэ (АСИ-м) игенеральнэ директорэу Светлана Чупшевамрэ зэрэзэдэлэжьэщтхэм фэгъэхьыгъэ зэзэгъыныгъэ зэдашIыгъ.\nКъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэу, Агентствэм ипроектхэм ахэлэжьэнымкIэ, инвестициехэр нахьыбэ шIыгъэным пае практик анахь дэгъухэм ягъэфедэн лъигъэкIотэн гухэлъ республикэм иI.\n— Республикэм Агентствэм зэрифэшъуашэу Iоф дешIэ. Бизнесым хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фэIорышIэщт амалышIухэр щыIэнхэмкIэ АСИ-м узэрэзекIон фэе шIыкIэу къыгъэнэфагъэхэм атетэу IофшIэныр зэхэтэщэ. Ащ зэфэхьысыжь дэгъухэри фэхъугъэх, Лъэпкъ рейтингым къызэритырэмкIэ, аужырэ илъэситIум мы лъэныкъомкIэ Адыгеим лъэбэкъушIухэр ышIыгъэх. Предпринимателым республикэм ибизнес къыщызэIуихынымкIэ шIоигъоныгъэ иIэным тапэкIи мэхьанэшхо еттыщт, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nАдыгеим IофшIэныр зэрифэшъуашэу щызэхэщэгъэным фэшI республикэм ипащэхэм Iоф адашIэным, язэпхыныгъэ агъэпытэным зэрэфэхьазырхэр ыкIи мы лъэныкъомкIэ шъолъырым ихэбзэ къулыкъухэм IофшIэнышхо зэрагъэцэкIагъэр Светлана Чупшевам къыхигъэщыгъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, Урысыем ирегионхэм инвестициехэм алъэныкъокIэ амалэу аIэкIэлъхэм ахэгъэхъогъэным фытегъэпсыхьэгъэ проектхэр Агентствэм егъэцакIэх.\nРеспубликэмрэ мы структурэмрэ тапэкIэ язэдэлэжьэн къыдыхэлъытагъэх проект гъэнэфагъэхэм шIуагъэу къатырэм изэфэхьысыжьхэр шIыгъэнхэр, Адыгеим ирегиональнэ командэ егъэджэгъэныр, практик анахь дэгъухэр гъэфедэгъэнхэр, ахэм зэу ащыщ общественнэ шъолъырым хэхъоныгъэхэр ышIынхэр.\nДжащ фэдэу предпринимательхэм ыкIи инвесторхэм яIофшIэн шIуагъэ къытэу зэхэщагъэ зэрэхъурэм уасэ фэзышIыщт эксперт купхэм яIофшIэн лъагъэкIотэщт. Лъэпкъ предпринимательскэ инициативэхэм япхыгъэ «гъогу картэр» республикэм зэрэщагъэцакIэрэм изэфэхьысыжьхэр ашIыщтых, ащкIэ хэушъхьафыкIыгъэ къэбарлъыгъэIэс системэу RegIon-ID-м иамалхэр къызфагъэфедэщтых.\n18.12.2018 ЛIышъхьэм иIофшIэгъу зэIукIэгъухэр\n10.08.2018 Адыгеим и ЛIышъхьэ ипредложениехэр гъогу картэм лъапсэ фэхъущтых\n09.08.2018 Адыгеимрэ Пшызэ шъолъыррэ зэзэгъыгъэх