ГукIэ къыхэпхырэр нахьышIу — Адыгэ макъ\nГукIэ къыхэпхырэр нахьышIу\nРедактор 29.06.2020 29.06.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nАдыгэ къэралыгъо университетым физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ и Институт щеджэрэ Къэлэбый Рузанэ Урысыем спортымкIэ имастер хъугъэ.\nУкъызыщыхъугъэ къуаджэм щытхъоу фаIорэм уегъэгушхо. Къэлэбый Рузанэ зыщапIугъэ Еджэркъуае самбэмкIэ бэнэкIо цIэрыIохэр къыдэкIыгъэх. Адыгэ Республикэм иапэрэ Президентэу Джарымэ Аслъан спортым иветеранхэм самбэмкIэ ядунэе зэнэкъокъу дышъэр къыщихьыгъ, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастер.\nГостэкъо Хьумэр Мыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм зыщигъэсагъ. ТибэнакIохэмкIэ Европэм самбэмкIэ изэнэкъокъу апэрэ дышъэр къыщызыхьыгъэр спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Гостэкъо Хьумэр ары.\nУрысыем и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Хьасанэкъо Мурат дунаим самбэмкIэ гъогогъу 11 дышъэр къыщыфагъэшъошагъ.\nЕджэркъое гурыт еджапIэм Къэлэбый Рузанэ щеджэзэ, спортыр гукIэ къыхихыгъ. Зэнэкъокъухэм дышъэр къащызыхьыхэрэм щысэу къагъэлъагъорэм лъыкIо шIоигъоу шIыкIэшIухэм алъыхъущтыгъ.\nКъуаджэм щыпсэурэ пшъашъэр дзюдомкIэ, самбэмкIэ алырэгъум щыбанэу бэрэ къыхэкIырэп. Рузанэ ар дэгъоу къыгурыIозэ, тренерэу Дэгужъые Мухьамэд зипэщэ купым зыщигъасэщтыгъ.\n— ЩысэшIум лъыкIу, Рузан. Ебгъэжьагъэмэ, укIэмыгъожь. Гъогу тэрэз узэрэтетыр уахътэм къыгъэнэфэщт, — тренерым къыриIуагъ.\nМыекъопэ къэралыгъо гуманитар-техническэ колледжым Р. Къэлэбыир зэрэчIэхьагъэм лъыпытэу ищыIэныгъэ зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх.\nКъашъор е дзюдор\n— Еджэркъуае сыщеджэзэ, илъэси 5 адыгэ къашъохэм зафэзгъэсагъ, — игукъэкIыжьхэм къатегущыIэ Къэлэбый Рузанэ. — Саехэр, цыехэр купэу тызыхэтым иIагъэхэп. Ащ пае къэтымыгъанэу лъэпкъ къашъохэр къэтшIыщтыгъэх. Шъуашэхэр тфадыщтхэу къызытаIом тыгушIуагъ, ау сэе кIэракIэр сщыгъэу адыгэ къашъохэр къэсшIынхэу синасып къыхьыгъэп.\n— Сыда ар къызыхэкIыгъэр?\n— ДзюдомкIэ сыбанэщтыгъ. Уахътэр зэрэсфимыкъурэм фэшI спортымрэ искусствэмрэ сахэдэн фэягъэ. КъэшъуакIохэм сакъыхэмыкIыжьынэу нэбгырабэ къысэушъыигъэми, сыгу къысиIорэр къыхэсхыгъ.\n— Адыгэ шъуашэр дэхэдэд, тилъэпкъ шэн-хабзэхэр гъэшIэгъоных. «Налмэсэу» тилъапIэм икъашъохэр дунаим щашIэх. Ахэри, нэмыкI гупшысэхэри къыдэслъытагъэх. Искусствэм сищыIэныгъэ къыгъэбаигъэу слъытэзэ, сэр-сэрэу спортым зестыгъ.\n— Аужырэ илъэсхэм Урысыем изэIукIэгъуи 9-мэ уахэлэжьагъ. ЯтIонэрэ чIыпIэр бэмэ къащыпхьыгъ, дышъэри къыдэпхыгъ.\n— Спортыр нахь гъэшIэгъон къэзышIырэр текIоныгъэр къыдэзыхыщтыр къэшIэгъуае зэрэхъурэр ары.\n— Алырэгъум утет зыхъукIэ, гугъэр чIэмынэу узэрэбанэрэр тренерхэм къыхагъэщы.\n— Тренерхэу Беданыкъо Байзэтрэ Роман Оробцовымрэ сипащэхэу дзюдомкIи, самбэмкIи сэбанэ. СфэмылъэкIыщтэу къысщыхъущтыгъэхэр къызэсынэкIыхэу бэрэ къыхэкIы. Тренерхэм ар яшIушIагъэу сэлъытэ, сафэраз. Тыжьыныр къэпхьыныри дэеп.\n— Новочеркасскэ, Новороссийскэ, Щэрджэскъалэ, Волгоград, Мыекъуапэ, фэшъхьафхэм ащыкIогъэ зэIукIэгъухэм дзюдомкIэ уащыбэнагъ.\n— Хэгъэгу зэнэкъокъоу «Урысыем иныбжьыкIэхэр» зыфиIоу Волгоград щызэхащагъэм дышъэр къыщысхьыгъ. Урысыем и Къыблэ изэнэкъокъоу Мыекъуапэ 2019-рэ илъэсым щыкIуагъэм апэрэ чIыпIэр къыщыдэсхыгъ.\n— Новороссийскэ узэрэщыбэнагъэр къытаIоба.\n— Новороссийскэ икъэухъумэн хэлажьэхэзэ, лIыхъужъэу фэхыгъэхэ тидзэкIолIхэм афэгъэхьыгъэ шIэжь зэнэкъокъур дэгъоу зэхащагъ. ЗэIукIэм тарихъым инэкIубгъохэр къыщаIотагъэх. Адыгеим щыщ нэбгырабэ Новороссийскэ зэрэщыбэнагъэр тэри тшIэщтыгъэ. Джэрзыр зэнэкъокъум къыщысхьыгъэу Мыекъуапэ сыкъызэкIожьым кIэлэегъаджэхэр, ныбджэгъухэр къысфэгушIуагъэх.\n— Рузан, спортыр орыкIэ сыда?\n— Зэнэкъокъу къодыеу спортыр щытэп. ПIуныгъэ мэхьанэу иIэр хэушъхьафыкIыгъэу къыхэсэгъэщы. Спортым гушъхьэ кIуачIэр къеIэты, къиныгъохэр къызэунэкIынхэм уфегъасэ, лъэпкъхэр зэфещэх. Спортым ныбджэгъу щызэфэхъухэрэм шъыпкъэныгъэр агъэлъэпIэн зэралъэкIырэр щыIэныгъэм щыолъэгъу. Спортым ор-орэу ущызэупчIыжьы, уишэн-зекIуакIэхэр, псауныгъэр щыогъэпытэх. Спортыр — гъэшIэ щыIэныгъ.\n— Тарихъымрэ спортымрэ язэпхыныгъэ укъытегущыIэ пшIоигъуа?\n— Физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ институтым учIахьэ зыхъукIэ, Адыгеим испортсменхэу спортышхом гъэхъагъэ щызышIыгъэхэм афэгъэхьыгъэ мыжъобгъухэр олъэгъух. Владимир Невзоровым, Лъэцэр Хьазрэт, Анна Кареевам, Емыж Арамбый, фэшъхьафхэм ягъэхъагъэхэм тарэгушхо. Хьасанэкъо Мурат изакъоу медаль тхьапша къыхьы- гъэр?!\n— Рузан, институтэу зыцIэ къепIуагъэм ори ущеджэ.\n— Физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ институтым ипащэу Бгъуашэ Айдэмыр тызэреджэрэм дакIоу, зэнэкъокъухэм гъэхъагъэу ащытшIырэм лъэплъэ. Тарихъыр нахьышIоу зэдгъэшIэным фэшI тикIэлэегъаджэхэм хэушъхьафыкIыгъэу тагъэгъуазэ. Институтыр еджэпIэшIу.\n— Адыгэ Республикэм дзю- домкIэ испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм зыщыогъасэ.\n— ЕджапIэм ипащэу, Адыгэ Республикэм дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Бастэ Сэлымэ къызэрэтиIуагъэу, тиIэпэIэсэныгъэ хэдгъэхъонымкIэ амалышIухэр тиIэх. ЗыгъэсапIэр зэтегъэпсыхьагъ, нэфын. Тарихъым, пIуныгъэм яхьылIэгъэ нэрылъэгъу IэпыIэгъухэр нэплъэгъум итых.\n— Килограмм 52-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп зыщыогъасэ.\n— Ульяна Ткаченкэмрэ сэрырэ тионтэгъугъэхэр зэпэчыжьэхэп, зэнэкъокъухэм зафэдгъэхьазырынымкIэ IэпыIэгъу тызэфэхъужьы.\nУльяна Ткаченкэр адыгэ къашъохэм афэгъэсагъ.\n— Адыгэ къашъохэр къызэдэтшIынхэу уахътэ къытэкIункIи пшIэхэщтэп. Мэфэ гушIуагъохэр къэблагъэх.\n— Дэгъу, шъуибэнакIи, шъуикъэшъуакIи тигуапэу тыкъяплъыщт.\n— Шъуиунагъо спортым фыщытыкIэу фыриIэр къытэпIощтба?\n— Сшынахьыжърэ сшынахьыкIэрэ сиIэх. Сшынахьыжъи къэшъокIо купым хэтыгъ, зэшитIури футбол ешIэх.\n— Еджэным ыуж сэнэхьатэу къыхэпхы- щтыр къытапIомэ тигопэщт.\n— Ащ шъэф хэлъэп. Спортым сыхэкIыщтэп, тренер-кIэлэегъаджэу Iоф сшIэнэу зысэгъэхьазыры.\n— Уимурадхэр къыбдэхъунхэу Тхьэм сыпфелъэIу. ДзюдомкIэ убанэзэ Урысыем спортымкIэ имастер узэрэхъугъэм фэшI тигъэзетеджэхэм ацIэкIэ сыпфэгушIо.\nПредыдущая Tele2 запускает тариф для геймеров\nСледущая «Жъогъожъыехэр» гъашIэм илъэпэмафэх


Home » Adyghe » 04 John / ИУАН » 08\nposted by derDaniel on Fri, 06/11/2010 - 13:00\nБзылъфыгъэу зинэ зышІэ пэтэу аубытыгъэр\nИсус Елеон зыцІэ Іуашъхьэм* кІуагъэ. 2Нэф къызэшъым, Тхьэм иунэшхо чІэхьажьыгъ, цІыфхэри зэкІэ ежьым ыдэжь къэкІуагъэх. Исус тІыси, Тхьэм игущыІэхэр аригъашІэхэу ыублагъ. 3Ащ дэжьым зы бзылъфыгъэ горэу зинэ зышІэ пэтэу къаубытыгъэр Тэурат егъэджэкІо пащэхэми* фарисейхэми Исус къыфащи, утыгум къырагъэуцуи, 4къыраІуагъ:\n–Дин гъэсакІу, мы бзылъфыгъэр, зинэ ышІэ пэтэу, къаубытыгъ. 5Мыщ фэдэхэм мыжъохэмкІэ тяозэ, тыукІынхэу Тэурат хабзэм зэритым фэдэу, пегъымбар Мусэ унашъо къытфишІыгъ*. О сыда епІуалІэрэр?\n6Арэущтэу зыкІаІуагъэр Исус Іоф хагъэфэнышъ, зэрагъэмысэн горэ къагъотыныр ары.\nАу Исус зиуфи, ІапэкІэ чІыгум зыгорэ тыритхагъ. 7Зэпамыгъэоу къеупчІыхэ зэхъум, Исус зыкъиузэнкІыжьи ариІуагъ:\n–Шъуащыщэу псэкІод зимыІэр апэу бзылъфыгъэм мыжъокІэ ерэу.\n8Ар зареІом, зиуфэжьи, чІыгум тыритхэу ыублэжьыгъ.\n8:1 Елеон зыцІэ Іуашъхьэр – Зейтун Іуашъхьэр ары. Ерусалим игъунэгъубзэу, итыгъэ къыкъокІыпІэ лъэныкъомкІэ Кедрон къуладжэм иадрабгъу щыт.\n8:3 Тэурат егъэджэкІо пащэхэр – Тэурат хабзэм итхэмрэ джуртхэм адрэ тхылъ лъапІэхэу яІэхэм арытхэмрэ цІыфхэм агурызыгъаІоу щытыгъэ пащэхэр ары.\n8:5 пегъымбар Мусэ унашъо къытфишІыгъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 22:22.\n9Ар зызэхахым, агухэмкІэ загъэмысэжьэу, анахьыжъхэр апэ итхэу, зым ыуж адрэр итэу, аужырэм нэс зэкІэ ІукІыжьыгъэх. Исус изакъоу къэнагъ, бзылъфыгъэри утыгум къинагъ. 10Исус зыкъиузэнкІыжьи, бзылъфыгъэм нэмыкІ зи ылъэгъужьыгъэпти, ащ риІуагъ:\n–О бзылъфыгъ, узыгъэмысэщтыгъэхэр тыдэ щыІэха? Узыгъэмысэнэу цІыф зи къэнагъэп, ара?\n11–Хьау, Зиусхьан,– къыІуагъ бзылъфыгъэм, –цІыф зи къэнагъэп.\n–Сэри узгъэмысэрэп,– къыІуагъ Исус. –КІожь, джы щегъэжьагъэу псэкІод умышІэжь.\nИсусэу мы дунаем инэфынэр\n12Исус джыри цІыфмэ адэгущыІи къыІуагъ:\n–Дунаем инэфынэр сэры. Сэ сауж къырыкІорэр шІункІыгъэм хэтэу зекІощтэп, щыІэныгъэм инэфынэ ыгъотыщт нахь.\n13–О ор-орэу шыхьат узфэхъужьы,– къыраІуагъ фарисейхэм. –Арышъ, уишыхьатныгъэ хъунэу щытэп.\n14–Сэ шыхьат сызфэхъужьми, сишыхьатныгъэ хъунэу щыт,– ариІожьыгъ Исус ахэмэ, –сыда пІомэ сэ сызщыщри сыздакІорэри сэшІэ. Ау шъо сызщыщри сыздакІорэри шъушІэрэп. 15Мы дунаем ицІыфхэм Іофхэм хьыкум зэратрашІыхьэрэм фэдэу хьыкум шъошІы. Сэ зыми хьыкум тесшІыхьэрэп. 16Ау зыгорэм хьыкум тесшІыхьэ хъумэ, ащыгъум хьыкумэу тесшІыхьарэр шъыпкъэу щыт, сыда пІомэ, сэ зизакъоп, Ты лъапІэу сыкъэзыгъэкІуагъэри сигъус. 17НэбгыритІумэ къаушыхьатырэр шыхьатныгъэ хъунэу зэрэщытыр шъо шъуи Тэурат хабзэ ит*. 18Сэр-сэ- рэу шыхьат сызфэхъужьы. Ты лъапІэу сыкъэзыгъэкІуагъэри шыхьат къысфэхъу.\n19 Арыти къеупчІыгъэх:\n–Тыдэ щыІа уятэ?\n–Сэри Сяти шъо тышъушІэрэп,– пэгъокІ ытыжьыгъ Исус. –Сэ сышъушІэщтыгъэмэ, Сяти шъушІэщтыгъэ.\n20Исус Тхьэм иунэшхо чІэтэу, цІыфхэм Тхьэм тын фа-\n8:17 шъо шъуи Тэурат хабзэ ит – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:15.\nшІэу ахъщэр зыдалъхьэрэ пхъуантэхэм адэжь щытэу, цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр аригъашІэхэ зэхъум, а гущыІэхэр къыІуагъэх. Зыми ар ыубытэу фежьагъэп, сыда пІомэ ежьыр зыщаубытыщтым игъо къэсыгъэгопти ары.\nСэ сыздакІорэм шъо шъукъэкІон шъулъэкІыщтэп\n21Исус джыри ахэмэ ариІуагъ:\n–Сэ сышъухэкІыжьыщт, шъори шъукъыслъыхъужьыщт, ау шъуипсэкІодхэр шъутелъхэу шъулІэжьыщт. Сэ сыздакІорэм шъо шъукъэкІон шъулъэкІыщтэп.\n22–Ежь-ежьырэу зиукІыжьыщта?– аІуагъ джуртхэм. –Ара, «Сэ сыздакІорэм шъо шъукъэкІон шъулъэкІыщтэп», зыкІиІорэр?\n23–Шъо ыхэ шъущыщ, ау сэ ыпшъэ сыщыщ,– ариІуагъ Исус. –Шъо мы дунаем шъущыщ, сэ мы дунаем сыщыщэп. 24«ШъуипсэкІодхэр шъутелъхэу шъулІэжьыщт», шъосІуагъэ. Шъыпкъэ, сэ хэтми сызщыщыр къызышъуасІокІэ, шъушІошъ мыхъумэ, шъуипсэкІодхэр шъутелъхэу шъулІэжьыщт.\n25–О хэта узщыщыр адэ?– къыраІуагъ ахэмэ.\n–Апэм щегъэжьагъэу сэ хэтми сызщыщыр къызэрэшъосІуагъэм фэдэу сыщыт,– ариІожьыгъ Исус. 26–Шъо къышъохьылІагъэу сэ сІонэу ыкІи шъузэрызгъэмысэнэу Іаджи сиІ, ау сэ сыкъэзыгъэкІуагъэр шъыпкъэ, ащ къыІохэу зэхэсхыгъэхэр дунаем ицІыфмэ ясэІох.\n27Исус Ты лъапІэм ехьылІагъэу къызэрадэгущыІэрэр къагурыІуагъэп. 28Арыти, Исус ариІуагъ:\n–ЦІыф Лъэпкъым Ыкъо зышъуІэтыкІэ,* сэ хэтми сызщыщри сэр-сэрэуи зи сымыгъэцакІэу, Сятэ гущыІэхэу сигъэшІагъэхэр къызэрэсІохэрэр къэшъушІэщт. 29СыкъэзыгъэкІуагъэр сэ сигъусэ, сизакъоу сыкъигъэнагъэп, сыда пІомэ ежьым игъоу ылъытэрэ Іофхэр сэ сыдигъуи сэгъэцакІэхэшъ ары.\n30Исус а гущыІэхэр къыІохэзэ, цІыфыбэмэ ежьымкІэ шІошъхъуныгъэ яІэ хъугъэ.\n8:28 ЦІыф Лъэпкъым Ыкъо зышъуІэтыкІэ – еплъ 3:14; 1:51.\nШъыпкъагъэм шъхьафит шъуишІыжьыщт\n31Исус джуртхэу шІошъхъуныгъэ къыфызиІэ хъугъэхэм ариІуагъ:\n–Сэ сигущыІэхэр шъугухэм арылъхэмэ, шъыпкъэу сигъогу рыкІохэрэм шъуащыщ. 32Джащыгъум шъыпкъагъэр къэшъушІэщт, шъыпкъагъэми шъхьафит шъуишІыжьыщт.\n33–Тэ Ибрахьимэ къытехъукІыгъэ цІыфхэм тащыщ, егъашІэми зыми тырипщылІыгъэп,– къыраІожьыгъ ахэмэ. –«Шъхьафит шъухъужьыщт» зыфапІорэм сыда къибгъэкІырэр?\n34–Шъыпкъэ дэдэр шъосэІо,– ариІуагъ Исус. –Хэти псэкІод зышІэрэр псэкІодшІэным пщылІы фэхъужьы. 35Ау пщылІыр унэм къинэжьы зэпытыщтэп. Ятэ ыкъу ары унэм къинэжьы зэпытыщтыр. 36Арышъ, Къо лъапІэм шъхьафит шъуишІыжьмэ, шъхьафит шъыпкъэ шъухъужьыщт. 37Ибрахьимэ къытехъукІыгъэ цІыфхэм шъузэращыщыр сэшІэ, ау сигущыІэхэр шъугухэм арылъхэрэпышъ, сышъуукІынэу сауж шъуит. 38Сэ Сятэ дэжь щыслъэгъугъэхэр ары къасІохэрэр, шъори шъуятэ ыдэжь щыжъулъэгъугъэ Іофхэр ары жъугъэцакІэхэрэр.\nШъуятэ шэйтаныр ары\n39–Тэ тятэр Ибрахьимэ ары,– аІуи, джуртхэм Исус къыраІуагъ.\n–Ибрахьимэ шъурибынхэу щытыгъэмэ, Ибрахьимэ иІофхэр жъугъэцэкІэщтгъэх,– ариІожьыгъ Исус. 40–Ау джы сышъуукІынэу сауж шъуит, Тхьэм къыІорэ шъыпкъагъэр зэхэсхыгъэу къышъосІуагъэ пэтми, сышъуукІынэу сауж шъуит. Ибрахьимэ ащ фэдэ Іофхэр ышІэщтыгъэхэп. 41Шъо шъуятэ Іофхэу ыгъэцакІэхэрэр шъори шъогъэцакІэх.\n–ЗинэкІэ тэ тыкъэхъугъэп,– къыраІуагъ Исус. –Ты закъоу тиІэр Тхьэр ары.\n42–Тхьэр шъуятэу щытыгъэмэ, сэ шІу сышъулъэгъу- щтыгъ,– ариІуагъ Исус, –сыда пІомэ сэ Тхьэм сыщыщэу мыщ дэжьым сыкъэкІуагъ. Сэр-сэрэу сыкъэкІуагъэп, ежьым сыкъигъэкІуагъэ нахь. 43Сэ къасІохэрэр сыд пае\nкъыжъугурымыІохэра? Сэ къасІохэрэм шъуядэІун шъулъэкІырэпышъ ары къызкІыжъугурымыІорэр. 44Шъуятэ шэйтаныр ары. Шъуятэ зыфаер ары шъо жъугъэцэкІэнэу шъузыфаер. Апэм щегъэжьагъэу ар цІыф укІакІоу щыт, шъыпкъагъэми тетэп, сыда пІомэ шъыпкъагъэ зи хэлъыпышъ ары. Ащ пцІы зиусыкІэ, ыгу илъыр къеІо, сыда пІомэ ар пцІыусышъ, пцІыри къызхэкІырэр ежьырышъ ары. 45Ау сэ шъыпкъагъэр къызэрэсІорэм пае, къасІохэрэр шъушІошъ хъурэп. 46Сэ псэкІод сшІагъэу шъуащыщ горэм къыушыхьатын ылъэкІына? Шъыпкъагъэр къэсэІо пэтми, сыд пае къасІохэрэр шъушІошъ мыхъура? 47Тхьэм ибынхэр ежьым игущыІэхэм ядэІух, ау шъо Тхьэм игущыІэхэм шъузкІямыдэІурэр Тхьэм ибынхэу шъущытэпышъ ары.\nИбрахьимэ къэхъуным ыпэкІэ сэ сыщыІ\n48–Самарие цІыфхэм* уащыщ, джынапцІи о пхэс тэІо. Тэ къатІорэр шъыпкъэба?– аІуи, джуртхэмэ Исус къыраІожьыгъ.\n49–ДжынапцІэ сэ схэсэп,– ариІожьыгъ Исус. –Сэ Сятэ лъытэныгъэ фэсэшІы, ау шъо шъукъысэхъоны. 50Сэ сищытхъу ыуж ситэп, ау сищытхъу ыуж итэу, цІыфхэм хьыкум атезышІыхьэрэр щыІ. 51Шъыпкъэ дэдэр шъосэІо, сэ сигущыІэхэр зыгъэцакІэрэм егъашІэми лІэныгъэр ылъэгъущтэп.\n52Исус ар зеІом, джуртхэмэ къыраІожьыгъ:\n–ДжынапцІэр о зэрэпхэсыр джы тшІагъэ. Ибрахьимэ лІагъэ, пегъымбархэри лІагъэх, ау о «Сэ сигущыІэхэр зыгъэцакІэрэр егъашІэми лІэжьыщтэп», оІо. 53Тятэжъышхо Ибрахьимэ нахьи унахь ина о? Ар лІагъэ, пегъымбархэри лІагъэх. О ухэтэу зыплъытэжьыра?\n54–Сэ сыкъызщытхъужьмэ, сищытхъу зи уасэ иІэп,– пэгъокІ ытыжьыгъ Исус. –Ау сэ сищытхъу зышІырэр Сятэу шъо шъуи Тхьэу зыфашъуІорэр ары. 55Ар шъо шъушІэрэп, ау сэ ар сэшІэ. Ар сымышІэу сІуагъэмэ, сэри шъощ фэдэу пцІыусэу сыхъущтыгъ. Ау ар сэшІэ, игущы-\n8:48 Самарие цІыфхэр – еплъ 4:4.\nІэхэри сэгъэцакІэх. 56Шъуятэжъышхо Ибрахьимэ симафэ зэрилъэгъущтымкІэ гушІощтыгъэ. Ар ылъэгъугъ ыкІи гушІуагъэ.\n57–Илъэс шъэныкъо умыныбжьэу, ау щытми Ибрахьимэ плъэгъугъэу оІо,– аІуи, джуртхэм Исус къыраІуагъ.\n58–Шъыпкъэ дэдэр шъосэІо,– ариІуагъ Исус ахэмэ. –Ибрахьимэ къэхъуным ыпэкІэ, сэ сыщыІ.\n59Исус ар зареІом, аукІыным пае еонхэу мыжъохэр къаштагъэх. Ау Исус амылъэгъоу къахэкІыжьи, Тхьэм иунэшхо къычІэкІыжьыгъ.


Адыгэ Хэку Таймс: Сирие Адыгэхэм апае сыд тшIэн фае?\nСирие Адыгэхэм апае сыд тшIэн фае?\nХэхэсым щыIэ Адыгэхэри мы Iофым хэлажьэх. Тыркуем ит хасэхэу "Кавказ Федерацие", "Адыгэ Хэкупсэхэ" ыкIи нэмыкI хасэхэм ахъщэкIэ хэкум къэкIожьгъэхэм адэIэпыIэх.\nСирием къыщыхъухэрэм ыкIи ащ Адыгэу исхэм ехьылIагъэу информацие ясайтхэм къыратхэ. ИорданиемкIэ Сирие Адыгэхэм апае комитет зэхащагъ. Ар Иорданием къихьэжьыгъэ Адыгэ 500-м ехъурэм апыIэгъу афэхъух.\nДжащ фэдэу Германием, Америкэм ыкIи Израилым щыщ Адыгэхэм апыIэгъу комитетхэр зэхащагъэх. Сирие Адыгэхэм яIоф ехьылIагъэу Адыгэхэм Iофэу къырагъэкIокIыхэрэм къегъэлъагъо ащ зэрэфэгумэкIхэрэр ау мы Iофыр дэгъоу дэлажьэх пIон плъэкIыщтэп, сыда пIомэ, мы къэттхыгъэ хасэ пстэуми зэпхыныгъэ пытэ ягузэгу илъэп ыкIи профисионално дэлажьэхэрэп.\nМыщ фэдэ гумэкIыыгъо иным зы мазэм зэ узэIукIэу е телефон заулэ узэфтеожьэу Iофыр лъыкIотэщтэп. Мыщ игъэкIотыгъэу ыкIи нахь лъэщэу удэлэжьэным пае дунае комитет зэхэщэгъэн фае. Ар Сирие Адыгэхэм ехьылIагъэу мафэ къэс Iоф ишIэщт, чIыпIэ гъэнэфагъэгорэм комитетыр щылэжьэщт ыкIи зэфэшъхьэф хэгъэгухэм ащыпсэурэ Адыгэхэм я лIыкIохэр мы комитетым хэтыщтых.\nМыщ фэдэ комитет мафэ къэс лэжьэнэу чIыпIэу анахь къекIурэр Тыркуер ары. Ар Сириеми пэблагъ ыкIи Адыгэ хэкуми пэблагъ. Мы комитетыр зэхащэн алъэкIыщт ащ щылажьэрэ Адыгэ хасэхэм.\nКомитетым сыд Iофэу ишIэщтыр пIомэ, ар апэу Сирие Адыгэхэм ехьылIагъэу информацие иугъоищт ыкIи информацие Адыгэ лъэпкъым ритыщт. Адыгэхэм я координацие нахь лъэщэу ыш1ыщт, Адыгэхэм язэкъотыныгъэ нахь пытэу хъущт. Мы лэжьакIэ шIыкIэм къыхэкIэу Сирие Адыгэхэм цIыфэу адэIэпыIэщтхэр нахь бэу хъущт ыкIи Урысие Федерациер мы Iофым къыхэлэжьэн фаеу хъущт.


Псэуалъэхэм яшIын, ягъэцэкIэжьын зэрэлъыкIуатэрэр ыуплъэкIугъ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан Мыекъуапэ щашIырэ ыкIи щагъэцэкIэжьырэ псэуалъэхэм ащыщхэм тыгъуасэ ащыIагъ.\nНепэрэ мафэм ехъулIэу Iофхэм язытет зыфэдэм зыщигъэгъозагъ, псэолъэшIхэм гущыIэгъу афэхъугъ. Ащ игъусагъэх муниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ» иадминистрацие ипащэу Александр Наролиныр, АР-м физическэ культурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет итхьаматэу Хьасанэкъо Мурат, нэмыкIхэри.\nАР-м и ЛIышъхьэ апэу зэкIолIагъэр урамхэу Хьахъуратэм ыцIэ зыхьырэмрэ Подгорнэмрэ зыщызэхэкIыхэрэ гъогоу мы уахътэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр зыщыкIохэрэр ары. Александр Наролиным къызэриIуагъэмкIэ, республикэм ипащэхэр IэпыIэгъу къазэрэфэхъухэрэм ишIуагъэкIэ мы аужырэ илъэсхэм Мыекъуапэ игъогухэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр арашIылIагъэх. 2014 - 2015-рэ илъэсхэм республикэ бюджетым къыхэхыгъэ сомэ миллион 250-рэ ащ пэIуагъэхьагъ.\nМы илъэсым сомэ миллиони 150-рэ агъэфедэнэу агъэнафэ. Ащ ишIуагъэкIэ гъэцэкIэжьынхэр зыщыкIохэрэ объектхэм япчъагъи хэхъуагъ.\nБлэкIыгъэ илъэсым участки 10 агъэцэкIэжьыгъ, гъогу псэолъи 3 кIэу ашIыгъ. Гухэлъэу щыIэмкIэ мы илъэсым къалэм игъогу участкэ 15-мэ гъэцэкIэжьынхэр ащыкIощтых, 10-р зэтырагъэпсыхьагъ, адрэхэм алъэныкъокIи гумэкIыгъо щыIэщтэп, бжыхьэм ехъулIэу IофшIэнхэр аухыщтых. ГъэцэкIэжьынхэм къадыхэлъытагъэу гъогу тамыгъэхэр,бордюрхэр агъэуцух, лъэсрыкIо гъогухэр агъэпсых, къэзытхырэр «Адыгэ Макъ».\n«ЦIыфхэм, гъогу-патруль къулыкъум яшIоигъоныгъэхэр къыдэтлъытэзэ, гъэцэкIэжьынхэр нахь зищыкIэгъэ урамхэр къыхэтэхых, ахэр зэрифэшъуашэу зэтетэгъэпсыхьэх. Къэлэ гупчэ паркыр, Лениным ыцIэ зыхьырэ площадыр, нэмыкI чIыпIэхэри аужырэ шапхъэхэм адиштэу тшIыгъэх. Гъогухэм ягъэкIэжьын тиIофшIэн изыедзыгъоу щыт, арышъ, транспорт инфраструктурэм изэтегъэпсыхьан тапэкIи лъыдгъэкIотэщт. Мыекъуапэ итеплъэ нахь дахэ шIыгъэным тыпылъыщт», - къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан.\nМы мафэм республикэм ипащэ зэкIолIагъэхэм ащыщ гъэцэкIэжьынхэр зыщыкIорэ республикэ стадионыр. ПсэолъэшI IофшIэн шъхьаIэхэр мыщ щаухыгъэх, мы уахътэм темыр трибунэм ишIын лъагъэкIуатэ. Ащ пэIухьащт ахъщэм щыщэу сомэ миллион 53-р блэкIыгъэ илъэсым республикэ бюджетым къытIупщыгъ.\nМы илъэсым зэрагъэнэфагъэмкIэ, джыри миллион 40 фэдиз пэIуагъэхьащт. Нэбгырэ мин 14-м ехъу зыдэфэщт стадионым изэтегъэпсыхьан зэкIэмкIи сомэ миллион 733-рэ фэдиз тефагъ, ащ щыщэу сомэ миллион 530-р федеральнэ гупчэм, адрэр республикэ бюджетым къатIупщыгъэх.\nАР-м и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъанрэ УФ-м спортымкIэ иминистрэу Виталий Муткорэ зэзэгъыныгъэу зэдашIыгъэм диштэу Мыекъуапэ щэрыопIэ комплекс щашIы.\n«Физическэ культурэмрэ спортымрэ хэхъоныгъэхэр ашIынхэм фэгъэхьыгъ» зыфиIорэ федеральнэ программэм игъэцэкIэн ар къыдыхэлъытагъ. Мыщ сомэ миллион 90-рэ пэIуагъэхьащт, ащ ипроцент 40-р республикэ бюджетым къыхэхыгъ.\nПсэуалъэм гектар 1,3-рэ ыубытыщт, метрэ 50, 25-рэ ыкIи 15 зикIыхьэгъэ щэрыопIи 3 къыдыхэлъытэгъэщт. Джащ фэдэу спортсменхэм зызщафэпэн, зызщагъэпскIын алъэкIыщт чIыпIэхэр, тренажернэ залхэр, нэмыкIхэри хэтыщтых.\nДжащ фэдэу Адыгеим щэрыонымкIэ спортым имузей къыщызэIуахыщт, мы спорт лъэпкъымкIэ республикэм игъэхъагъэхэр мыщ щызэхэугъоегъэщтых - кубкэхэр, медальхэр чIэлъыщтых.


ТиIофшIэн лъэкIуатэ — Адыгэ макъ\nРедактор 28.09.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЗэпахырэ узэу коронавирусыр къызежьагъэм къыщегъэжьагъэу щыIэныгъэм илъэныкъуабэмэ зэхъокIыныгъэ афэхъугъ. Адрэхэм афэдэу Адыгеим иветеран пограничникхэм яорганизацие иIофшIэни ащ къыхеубытэ.\nЯIофшIэн зэфэхьысыжь зыщыфашIыгъэгъэ зэхэсыгъоу икIыгъэ илъэсым итыгъэгъэзэ мазэ щыIагъэм ыуж ахэр зэхэхьагъэхэп. Арэущтэу щыт нахь мышIэми, ветеран пограничникхэм я Союз сызэритхьаматэм къыхэкIыкIэ нэбгырабэхэр къысфытеуагъэх IофшIэным зыщылъыпытыдзэжьыщтым, шэмбэт шIыхьафхэр «ДзэкIолIхэм япсынэкIэчъ» дэжь зыщызэхэтщэщтхэм, нэмыкIхэми агъэгумэкIыхэу. Ащ къегъэлъагъо организацием хэтхэр зэрэзэкъотхэр, зэрэзэфезэщыхэрэр, IофшIэнэу дгъэцакIэрэр зэрэмыхьаулыер.\nАу ищыкIэгъэ дэдэ зыхъукIэ, нэбгырабэ къыхэтымыгъэлажьэу Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр ретэгъэкIокIых. БэмышIэу ащ фэдэ зэIукIэгъу дытиIагъ гъэзетэу «Адыгейская правда» зыфиIорэм иредактор шъхьаIэу Анатолий Дьяченкэм. Медалэу «За помощь и содействие ветеранскому движению» зыфиIорэр ащ фэзгъэшъошагъ. Пограничник дзэхэр зызэхащагъэр илъэси 102-рэ зэрэхъугъэм ар фэгъэхьыгъагъ.\nАнатолий Георгий ыкъом илъэс 81-рэ ыныбжь нахь мышIэми, редактор шъхьэIэ IэнатIэр джы къызнэсыгъэми егъэцакIэ. АщкIэ иIэпыIэгъушIур ишъхьэгъусэу Евгения Павел ыпхъур ары. Тиорганизациерэ мы гъэзетымрэ 2015-рэ илъэсым ишышъхьэIу мазэ къыщегъэжьагъэу зэпхыныгъэ пытэ зэдыряI. Пограничникхэм ятарихъ ыкIи яIофшIэн афэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр ащ инэкIубгъохэм бэрэ къарэхьэх. АщкIэ Анатолий ишIуагъэ къытегъэкIы.\nДжащ фэдэу «ДзэкIолIхэм япсынэкIэчъ» дэжь щагъэтIысыгъэ чъыг 36-м щыщэу 6-р Анатолий къыхьыхи, ежь ыIэшъхьитIукIэ ыгъэтIысыгъэх. Ар гуфэбэныгъэ зыхэлъ цIыфэу, икъалэ итеплъэ ыгъэгумэкIыхэрэм ащыщ.\nШIушIагъэу иIэ пстэури къыдэтлъытэхи, Анатолий Дьяченкэм мы медалыр фэдгъэшъошагъ. Ишъхьэгъусэрэ ежьыррэ зыщыпсэухэрэ унэм тыкIуи ар еттыжьыгъ, нэбгыритIуми пропагандэ IофшIэнэу агъэцакIэрэмкIэ «тхьашъуегъэпсэу» ятIуагъ, псауныгъэ пытэ яIэнэу тафэлъэIуагъ. Джащ фэдэ цIыфхэр ти Мыекъуапэ дэсых.\nАдыгеим иветеран пограничникхэм я Совет итхьамат.\nСледущая ХыIушъо шапсыгъэ щыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм ягъэхъагъэхэр


Аужырэ гъэхьазырынхэр макIох — Адыгэ макъ\nМы мазэм и 25-м къыщыублагъэу тхылъ тедзапIэм ахэр къыщыхаутых. Ащ ыуж хэдзынхэмкIэ комиссиехэм ахэр аIэкIагъэхьащтых мафэхэу хэдзынхэр зыщырагъэкIокIыщтхэм нэс аухъумэнхэу. ХэбзэухъумэкIо къулыкъухэм тхылъ тедзапIэхэр къагъэгъунэщтых бюллетеньхэр зыщашIыхэрэ лъэхъаным ыкIи ахэм яухъумэни джащ фэдэу зэшIуахыщт.\nУФ-м и Къэралыгъо Думэ, АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм ыкIи муниципальнэ псэупIэхэм якъулыкъухэм ядепутатхэм яхэдзынхэр кIохэ зыхъукIэ анаIэ анахьэу зытырагъэтыщтыр щынэгъончъэным иIофыгъохэр ары. ЗэкIэмкIи Iоныгъом и 17-м къыщыублагъэу и 19-м нэс Адыгеим хэдзын кампание 20 щыкIощт. Мафэ къэс пчэдыжьым сыхьатыр 8-м къыщыублагъэу пчыхьэм 8-м нэс хэдзынхэр рекIокIыщтых. Амакъэ атынымкIэ фитыныгъэ зиIэ нэбгырэ 339779-мэ Адыгеим ар къызщызфагъэфедэн алъэкIыщт, мыхэм ащыщэу нэбгырэ мини 130-м нахьыбэр Мыекъуапэ щэпсэу.\nХэдзынхэм языфэгъэхьазырын ыкIи ярегъэкIокIын зэшIозыхыхэрэр АР-м хэдзынхэмкIэ и Гупчэ комиссий, хэдзынхэмкIэ чIыпIэ комиссии 9 ыкIи хэдзынхэмкIэ участковэ комиссие 266-рэ. Мыхэр яIофшIэн Iоныгъом и 3-м фежьэщтых.\nХэбзэукъоныгъэхэр щызэрамыхьанхэм пае Адыгеим Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр щызэшIуахых, IофшIэкIо куп зэхащагъ, къулыкъу зэфэшъхьафхэр зэдэлажьэх. Общественнэ рэхьатныгъэр къэухъумэгъэным пае Лъэпкъ гвардиемрэ полициемрэ яIофышIэхэм ямызакъоу, унэе ухъумэкIо организациехэмрэ ежь яшIоигъоныгъэкIэ Iоф зышIэхэрэ народнэ дружинэхэм ахэтхэмрэ къыхагъэлэжьэщтых.\nХэдзыпIэ комиссие 266-р зычIэтыщт унэхэмрэ ахэм къапэIулъ чIыпIэхэмрэ къулыкъу зэхэтхэм къаплъыхьащтых, щынэгъончъэу щытыщт чIыналъэр агъэнэфэщт, металлодетекторхэр агъэфедэщтых. Амакъэ зыщатыщт чIыпIи 139-мэ видеолъыплъэнымкIэ камерэхэр ащагъэфедэщтых, джыри 127-мэ видеор тезытхэрэ пкъыгъохэр ачIэтыщтых.\nПредыдущая Хэдзынхэм япэгъокIэу\nСледущая «Линие занкIэм» ыуж


Хабзэм, бзэм изехьакIох | Адыгэ Макъ\nХабзэм, бзэм изехьакIох\nАвтор: Редакция\t/ 23.01.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nТеатральнэ кIэлэцIыкIу купэу «Щыгъыжъыем» ымакъэ зыIурэр илъэси 10-м ехъугъ. Ащ икъэгъэлъэгъонхэр бэрэ социальнэ хъытыухэм арытлъагъохэ хъугъэ. Адыгабзэр шIу зыщалъэгъурэ, ныдэлъфыбзэкIэ зыщыгущыIэхэрэ, адыгэ хабзэр зыщызэрахьэрэ унэгъо цIыкIоу мыр щыт. ТиныбжьыкIэхэм ящысэтехыпI. «Щыгъыжъыер» народнэ артисткэу Уджыхъу Марет ыцIэ пытэу епхыгъ. 2018-рэ илъэсэу дгъэкIотэжьыгъэм къадэхъугъэм ыкIи илъэсыкIэу къихьагъэм гухэлъышIоу зыдаIыгъхэм афэгъэхьыгъэу театральнэ купым ипащэ гущыIэгъу тыфэхъугъ.\n— Марет, жъуагъоу къыханэу псынкIэу кIосэжьыхэрэм «Щыгъыжъыер» афэмыдэу, илъэси 10 хъугъэу Iоф ешIэ. Ар сыдэущтэу къыжъудэхъура?\n— Гухэлъ гъэнэфагъэрэ пшъэрылъ пытэхэмрэ зыдэтIыгъхэу мы купыр зэхэтщэнэу зэрэхъугъэм ар ишыхьатэу сэлъытэ. ТиIофшIэн зэрэлъыкIотэщтым темызэщэу шIыкIэхэр, амалхэр къыфэтэгъотых. Адыгэ лъэпкъым шIулъэгъоу фысиIэр, тишэн-хэбзэ зэхэтыкIэхэу зыфэдэ къэмыхъугъэу тызэрэзекIохэрэр а зэпстэум алъапс.\n— Пшъэрылъ шъхьаIэу купым иIэр къытаIоба.\n— Анахь шъхьаIэу тызэрыгъуазэрэр адыгабзэм рыгущыIэнхэр, лъэпкъ хабзэхэр лъыдгъэкIотэнхэр ары. Сыда пIомэ лъэпкъыр ахэм щагъаIэ.\n— Сыдым угу къыгъэкIыгъа мыщ фэдэ куп зэхэпщэныр?\n— 2008-рэ илъэсым IэкIыбым къикIыжьыгъэ тилъэпкъэгъу нэбгырэ заулэ бзэм сызэрэпылъыр къызашIэм, якIалэхэм адыгабзэр язгъашIэмэ ашIоигъоу къысэлъэIугъэх. Бзэ цунтхъагъэр къахэмыщэу, республикэм зэрэщыгущыIэхэрэм фэдэу якIэлэцIыкIухэм бзэр аIуслъхьанэу фэягъэх. Апэ нэбгыри 6-кIэ едгъажьи, къыхахъозэ нэбгырэ 20-м нэсыгъ. Илъэси 5 — 6 аныбжьыгъэр. Ахэм ащыщхэр джы къызнэсыгъэми купым хэтых: Биданэкъо Тембот, Кайхан Нэрыс, ХыдзэлI Псэзан, Цопсынэ Эльбруз.\n— Марет, сызэрэщыгъуазэмкIэ, къыпфащэхэрэм адыгабзэр амышIэу, къызыгурымыIохэрэри ахэтых. Къинба ащ фэдэхэр сценическэу къэбгъэгущыIэнхэр?\n— Сэ ахэр артист сшIынхэу арэп зыуж ситыр. Адыгабзэм рыгущыIэхэу згъэсэнхэр ары. Ау театрэм фэщагъэ хъунхэри, Iофтхьабзэхэм язещакIохэри къахэкIынхэкIи хъун. «Щыгъыжъые» куп нахьыжъым хэтхэм Iоф адэсшIэныр нахь псынкIагъ, сыда пIомэ илъэси 10-кIэ узэкIэIэбэжьмэ, бзэм изытет нахьышIугъ. Езгъаджэхэрэм янэ закъохэр арымэ бзэр зыIэкIэзыгъэу щытыгъэр, джы янэхэми, янэжъхэми ашIэрэп. Ащ Iофыр нахь къегъэхьылъэ. Анахь къэзыгъэхьылъэжьырэри адрэ бзэхэм афэдэу щыIэныгъэм, гъэсэныгъэм адыгабзэм имэхьанэ къызэращеIыхыгъэр ары. Тыбзэ икъызэтегъэнэнкIэ тызыщыгугъынэу къэнэгъэ закъор тэ, адыгэхэм, «зыкъэшIэжь», «зыхэшхъожь» къытхэфэжьыныр ары. КъыткIэхъухьэхэрэм ныдэлъфыбзэр аIутымылъхьэмэ лъэпкъыр кIодыжьыщт.\n— ЯтIонэрэ купым игугъу къэпшIыгъ. Ащ нахь тыщыгъэгъуазэба.\n— «Щыгъыжъыем» къыхахьэхэмэ зышIоигъохэу зыкъысфэзгъазэхэрэм япчъагъэ зэрэхахъорэм ыкIи нахьыжъ купым зэрэдимыштэщтхэм къахэкIэу джыри ныбжьыкIэ куп сштагъэ. Ахэри нэбгырэ 20 мэхъух. Нэбгырэ 36-рэ къыращэлIэгъагъ, ау аныбжьыкIэ фэмыхьазырхэу слъытагъэхэр сштагъэхэп.\n— КупитIум узы нэбгырэу Iоф адэпшIэныр IэшIэхэп. Ар о сыдэущтэу бгъэпсыра?\n— Шъыпкъэ пIорэр. Сэ джы сизакъоп, сиIофшIэгъухэу Хьалэщтэ Санетрэ Даур Жаннэрэ сиIэпыIэгъух. ЯтIонэрэ купэу тштагъэм лъэшэу тыгу атекIуадэщтыгъ. КъэгущыIэщтхэр хэгъэкIи, ятIорэри къагурыIощтыгъэп ыкIи ашIогъэшIэгъоныгъэп. Сабыим сыд ебгъэшIэщтми, апэрапшIэу ар шIогъэшIэгъонын фае. ЕтIанэ езгъэжьагъ титарихъ бай, гъэшIэгъон апэ урысыбзэкIэ къафэсIуатэмэ, адыгабзэкIэ ясIожьызэ. ГущыIэм пае, Саусырыкъо машIор къызэрихьыжьыгъэр, ащ лIыгъэу къыхэфагъэр, Сэтэнэе гуащэ иIушыгъэ, нэмыкIхэри. А къэбархэр ашIогъэшIэгъон хъугъэх, упчIэхэри къатыхэу аублагъ. Джы уахътэм къыгъэлъэгъощт тиIофшIэн къыкIэкIощтыр.\n— Марет, икIыгъэ илъэсым IофшIэгъэ макIэп шъуиIагъэр, бэрэ районхэр къэшъукIухьагъэх, концертыбэ къэшъутыгъ. Ахэр зэкIэ социальнэ хъытыухэм арытхэу тлъэгъугъэх. ДгъэкIотэжьыгъэ илъэсым изэфэхьысыжь къэпшIыгъэмэ дэгъугъэ.\n— Лъэшэу тигуап аущтэу гу къызэрэтлъышъутагъэр. Лъэпкъ мэфэкI пэпчъ «Щыгъыжъыер» хэлажьэ, бзэм, адыгэ культурэм ядэхагъэ егъэбагъо. Адыгеим имызакъоу, ткъош республикэхэми, IэкIыбыми мы ныбжьыкIэ купыр ащызэлъашIагъ. Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм, Тыркуем икъалэхэу Истамбыл, Анкара, Дюзджэ, къуаджэхэм тащыIагъэх. 2018-рэ илъэсым икIэух республикэм ирайонхэр къэткIухьанхэу пшъэрылъ зыфэтшIыжьыгъ. Апэ къызщедгъэжьагъэр Шэуджэн районыр ары. Лъэшэу дахэу, чэфэу къытпэгъокIыгъэх. Район администрацием ипащэу Аулъэ Рэщыди игуапэ хъугъэ тызэрэкIуагъэр, тикъэгъэлъэгъонхэр къызщытшIыщтхэри къыгъэпсыгъэх. Къуаджэхэу Хьакурынэхьаблэ, Мамхыгъэ ыкIи Хьатыгъужъыкъуае типрограммэхэр къащыдгъэлъэгъуагъэх. Теубытагъэ хэлъэу къэсIон слъэкIыщт къытэплъыгъэхэ еджакIохэм лъэшэу агу зэрэрихьыгъэр, къытфэразэхэу зэрэчIэкIыжьыгъэхэр. Мы къихьэгъэ илъэсми адрэ районхэри къэкIэлъэIугъэхэшъ, Тхьэм ыIомэ, тяблэгъэщт.\n— Программэ гъэнэфагъэ шъуиIэу щыта?\n— «Щыгъыжъыем» сыхьатищым телъытэгъэ программэ къыгъэлъэгъон ылъэкIы хъугъэ. Сабый къызэрыкIохэм, мыартистхэу, ныбжь зэфэшъхьаф зиIэхэ цIыфхэр къяплъыхэу ащ фэдиз уахътэм зыкъябгъэшIыныр IэшIэхэп. ЕджапIэхэр арымэ тыздакIорэр, такъикъ 40 — 45-м телъытагъэу типрограммэ къыхэтэхы. Сыда пIомэ ащ нахьыбэ цIыкIухэр щысышъухэрэп.\n— Марет, сценариехэр тыдэ къишъухыхэра?\n— «Щыгъыжъыем» къышIыхэрэ къэгъэлъэгъонхэм ясценариехэр сэ сэтхых, сыда пIомэ кIэлэцIыкIухэм апае тхыгъэу щыIэр макIэ. Ау бэрэ сэгъэфедэх титхакIохэу Къуекъо Налбый итхыгъэхэр, Нэхэе Руслъан иусэхэр, нарт эпосым къыхэхыгъэхэр. ГущыIэм пае, «Сэтэнаерэ Орзэмэсрэ япщыналъэ», «Лъэпшъ игъупчъэ». Сыдым ымыуаса Нэхэе Руслъан иусэу «Адыгэ къуай» зыфиIорэр?! Ащ къыщеIо: «Адыгэ къуаер кIышъо зэлъагъ, адыгэ ныом ынэгу кIэплъагъ…». А сатыритIум имэхьанэ ины, сыд фэдиз гуфэбэныгъа мыщ къыгъэлъэгъуагъэр? Нэгу фэбэ ихыгъэ зиIэ ныом, ипхъорэлъф цIыкIухэм аригъэшхыщт къуаем шIулъэгъур хилъхьэзэ рехы.\nДжащ фэдэу, лъэпкъым ишэн-зэхэтыкIэхэри игъэкIотыгъэу зэрагъашIэх, къагъэлъагъох. Нысащэр, нысэищыр, лъэтегъэуцор, кушъэхапхэр, цэлдаор кIапщэм дыхэтэу, нэмыкIхэри адыгэ артист цIыкIухэм къашIы. Адыгэ усэхэм къяджэх, урыс пшысэхэр адыгабзэкIэ зэдзэкIыгъэхэу къагъэлъагъох – «Хьалыжъый» («Колобок»), «Унэ цIыкIу» («Теремок»), «Бэлыдж» («Репка»). КIэлэцIыкIухэм лъэшэу агу рихьэу мыхэр къашIых. Мыщ бзэм изэгъэшIэн нахь къегъэпсынкIэ.\n— Сыд фэдэрэ куп зэхэти шъуашэхэр ищыкIагъэх, къызэрэшъукIухьэхэрэми, жъугъэфедэхэрэ Iэмэ-псымэхэми мылъку ящыкIагъ. Ахэр сыдэущтэу зэшIошъухыхэра?\n— Титеатральнэ куп общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» ытэмэ чIэгъ чIэтэу щыI. Правительствэм Адыгэ Хасэм къыритыгъэ мылъкум къыхахи, нэбгыри 8-мэ апае шъуашэхэр тфарагъэдыгъэх. Джыри 12 тищыкIагъ, ахэм охътэ гъэнэфагъэкIэ хьафэу къаIахых. Джащ фэдэу районхэр къызэрэткIухьащтхэм яIофыгъуи Хасэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ къытфызэшIуихыгъ. Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмкIэ ыкIи культурэмкIэ иминистерствэхэм ащ зафигъэзагъ, гъэсэныгъэмкIэ Министерствэм еджапIэхэу тыздэкIощтхэм макъэ арегъэIу, культурэмкIэ – автобусыр къытеты.\n— ТапэкIэ гухэлъышIоу зыдэшъуIыгъхэм тигъэзетеджэхэр ащыдгъэгъозагъэхэмэ дэгъугъэ.\n— Тикуп ыцIэ къэдгъэшъыпкъэжьыныр анахь шъхьаI. Ащ имэхьанэр — щыгъыжъые пэпчъ щыгъыжъыяцэм къегъэпсы. Щыгъыжъыяцэу ащ хэлъыр нахьыбэ хъуныр, адыгабзэм тапэкIи зедгъэушъомбгъуныр тиIэубытыпI. Мыхэм афэдэхэр нахьыбэ хъухэ къэс тилъэпкъ иныдэлъфыбзэ чIинэным ищынагъо шъхьащытыщтэп. Зы купым джыри зы къызэрэгоуцуагъэр къыхэсэгъэщы.\n— Тилъэпкъ ыцIэ чыжьэу жъугъэIоу, адыгабзэр зэзыгъашIэхэрэм япчъагъэ хахъоу джыри бэрэ шъуиIофшIэн лъыкIотэнэу шъуфэтэIо! Опсэу гущыIэгъу укъызэрэтфэхъугъэмкIэ.


Автор Тема: Цепочка длинная (Прочитано 749 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (278.86 кБ, 960x960 - просмотрено 44 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (293.48 кБ, 960x960 - просмотрено 36 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (272.38 кБ, 960x960 - просмотрено 32 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (55.49 кБ, 768x576 - просмотрено 19 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (56.74 кБ, 768x576 - просмотрено 15 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (43.56 кБ, 768x576 - просмотрено 20 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (44.31 кБ, 768x576 - просмотрено 16 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (253.09 кБ, 960x960 - просмотрено 27 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (33.72 кБ, 247x166 - просмотрено 26 раз.)


Препарат Цебрилизин: инструкция по применению, цена, описание.\nЦеребролизат: инструкция по применению, цена, описание.\nЭпиталамин: инструкция по применению, цена, описание.\nЦерутил: инструкция по применению, цена, описание.\nЦеретек: инструкция по применению, цена, описание.\nВинибис: инструкция по применению, цена, описание.


Хъопсэрыкъо Мурат Красногвардейскэ районым щыIагъ — Адыгэ макъ\nХъопсэрыкъо Мурат Красногвардейскэ районым щыIагъ\nАдыгеим ыцIэкIэ сенаторэу, партиеу «Единэ Россием» хэтэу Хъопсэрыкъо Мурат Красногвардейскэ районым тыгъуасэ зэкIом, гъэсэныгъэмрэ культурэмрэ япсэуалъэхэу лъэпкъ проектхэмрэ федеральнэ программэхэмрэ къадыхэлъытагъэу агъэпсыхэрэм е агъэцэкIэжьхэрэм ащыIагъ.\nСенаторым игъусагъэх муниципалитетым ипащэу Гъубжьэкъо Темур, Красногвардейскэ районым инароднэ депутатхэм я Совет итхьаматэу Анна Выставкинар, муниципальнэ образованием иадминистрацие иподразделениехэм япащэхэр.\nУФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ ФедерациемкIэ и Совет хэтэу Хъопсэрыкъо Мурат культурэм иунакIэу къэралыгъо программэу «Къуаджэхэм зэдиштэу хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм диштэу селоу Белэм щагъэпсыгъэр къыплъыхьагъ.\nНэбгырэ 200-мэ ателъытэгъэ зал зыхэт клубыкIэм ишIын пае сомэ миллион 46,7-рэ къыхагъэкIыгъ. 2020-рэ илъэсым ащ IофшIэн зэфэшъхьафхэр рашIылIагъэх. Культурэм и Унэ ищыкIэгъэ мебелымрэ оборудованиемрэ чIагъэуцуагъэх, ащ къыпэIулъ чIыпIэм изэтегъэпсыхьан шIэхэу фежьэщтых. Нэбгырэ 386-рэ зыхэхьэрэ клуб 23-рэ ащ щызэхэщагъ.\nСенаторыр культурэм и Унэ ипащэ дэгущыIагъ, творческэ купхэм ахэтхэм нэIуасэ зафишIыгъ, гъэхъагъэхэр ашIынэу афэлъэIуагъ.\nНэужым парламентарием сабыи 120-мэ атегъэпсыхьэгъэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу селоу Белэм щашIырэр къызэпиплъыхьагъ. Лъэпкъ проектэу «Демография» зыфиIорэм тетэу ар агъэпсы, сомэ миллион 90-рэ фэдиз ащ пэIухьанэу къырадзэ.\nМуниципалитетым ипащэу Гъубжьэкъо Темур къызэриIуагъэмкIэ, ащ фэдэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр селоу Садовэми, къуаджэу Хьатикъуаий ащагъэпсых. Сабый 360-м къехъу ахэм къякIолIэщт, загъэпсыхэкIэ чэзыу щыIэжьыщтэп.\nЕтIанэ сенаторыр культурэмкIэ район Унэу Красногвардейскэ дэтым щыIагъ. Лъэпкъ проектэу «Культура» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу ащ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр игъэкIотыгъэу 2019-рэ илъэсым щыкIуагъэх. Ащ пае пстэумкIи сомэ миллион 26-рэ къыхагъэкIыгъ. Ащ нэмыкIэу культурэм и Унэ икинозал зэтегъэпсыхьэгъэным паи сомэ миллиони 5 хъурэ грант къаратыгъ.\nСенаторым клубым зыщиплъыхьагъ, къэшъуапIэхэм, актовэ залым ачIэхьагъ, творческэ объединениехэм Iоф зэрашIэрэм кIэупчIагъ. Нэбгырэ мини 2,4-м ехъу зыхэлэжьэрэ клуб 55-рэ мыщ щызэхэщагъ. ФедерациемкIэ Советым хэтым гъэцэкIэжьын IофшIэнхэм осэшIу къафишIыгъ, культурэм и Унэ иIофшIэн дэгъоу зэхищэу ылъытагъ.\n«ШъыпкъэмкIэ, лъэпкъ хабзэхэр къызэтегъэнэжьыгъэнхэмкIэ, цIыфхэм ятворческэ амалхэм зыкъызэIуягъэхыгъэнымкIэ, ныбжь зэфэмыдэ зиIэхэр зэлъыIэсынхэмкIэ культурэм иунэхэу джырэ шапхъэхэм адиштэу зэтегъэпсыхьагъэхэр ящыкIагъэх. Къоджэдэсхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэныр Урысыем и Президентэу Владимир Путиным пшъэрылъ шъхьаIэу къыгъэнэфагъэхэм ащыщ. Мы лъэныкъомкIэ мэхьанэшхо иI культурэм иучреждениехэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным. Непэ тэ тэлъэгъу культурэм икъоджэ унэхэм ащызэхащэрэ Iофтхьабзэхэр цIыфхэм зэрящыкIагъэр. Ахэр нахьышIоу зэтегъэпсыхьэгъэнхэм тапэкIи тыпылъыщт», — къыIуагъ Хъопсэрыкъо Мурат.\nДжащ фэдэу парламентариер селоу Красногвардейскэм ипаркэу зэтырагъэпсыхьажьыгъэми щыIагъ. Къэралыгъо программэу «Джырэ шапхъэхэм адиштэрэ къэлэ щыIакI» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу ар агъэкIэжьыгъ.\nНэужым Хъопсэрыкъо Мурат партиеу «Единэ Россием» ичIыпIэ отделение иобщественнэ приемнэ щыIагъ. Ащ ипащэу Виталий Тарасовым къызэриIуагъэмкIэ, пандемием ыпкъ къикIыкIэ цIыфхэм пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу адэлажьэх. ЦIыфхэм ашъхьэ Iофхэм е общественнэ мэхьанэ зиIэ Iофыгъохэм афэгъэхьыгъэу тхылъ 40-м ехъу 2021-рэ илъэсым къаIэкIэхьагъ. Анахьэу цIыфхэр зыгъэгумэкIхэрэр ЖКХ-м, поселкэм иинфраструктурэ игъэпсын, псауныгъэм икъэухъумэн, Iэзэгъу уцхэр аIэкIэгъэхьэгъэнхэм, социальнэ фэIо-фашIэхэр афэгъэцэкIэгъэнхэм япхыгъэ Iофыгъохэр ары. Районым ипащэрэ народнэ депутатхэм я Совет итхьаматэрэ хэлажьэхэзэ, Iофыгъо пстэуми ахэплъагъэх, къоджэдэсхэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ ищыкIэгъэ амалхэр зэрахьагъэх.\nСенаторэу Хъопсэрыкъо Мурат цIыфхэм закъызэрафагъазэрэ тхылъхэр икъоу зэхафынхэм мэхьанэшхо зэриIэр хигъэунэфыкIыгъ, Адыгеим и ЛIышъхьэу, партиеу «Единэ Россием» ишъолъыр къутамэ и Секретарэу КъумпIыл Мурат а лъэныкъом лъэшэу ынаIэ зэрэтыригъэтырэр къыIуагъ.\nФедерациемкIэ Советым хэтыр искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэу селоу Красногвардейскэм дэтми щыIагъ. УФ-м и Президент 2020-рэ илъэсым щылэ мазэм и 15-м Федеральнэ ЗэIукIэм фигъэхьыгъэ тхылъым къыщыдэлъытагъэхэр гъэцэкIэгъэнхэм тегъэпсыхьагъэу, къэралыгъо программэу «Культурэм зегъэушъомбгъугъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу сомэ миллион 15,7-рэ зытефэгъэ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр ащ рашIылIагъэх. АгъэкIэжьыгъэ еджапIэм непэ кIэлэцIыкIу 200-м ехъу къекIуалIэ.\nХъопсэрыкъо Мурат искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэр уахътэм диштэу зэтырагъэпсыхьажьыгъэу ылъытагъ, музыкант, къэшъокIо цIыкIухэм творческэ зэнэкъокъухэм текIоныгъакIэхэр ащашIынэу афэлъэIуагъ.\nПредыдущая НэкIмазэр къэблагъэ\nСледущая Цэй Эдуард: «Къэралыгъом итарихъ ныбжьыкIэхэр егъэгумэкIых»


ПенсиемкIэ ифитыныгъэхэр къыухъумагъэх | Адыгэ Макъ\nПенсиемкIэ ифитыныгъэхэр къыухъумагъэх\nАдыгэ Республикэм и Апшъэрэ хьыкум граждан IофхэмкIэ иколлегие Мыекъуапэ щыщ бзылъфыгъэр ыныбжь емылъытыгъэу пенсием кIонымкIэ ифитыныгъэхэр къыухъумагъэх.\nПенсиехэмкIэ фондым игъэIорышIапIэ дао фыриIэу Мыекъуапэ щыщ бзылъфыгъэм район хьыкумым зыфигъэзагъ. 1997-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2011-рэ илъэсым нэс Адыгэ Республикэм сэкъатныгъэ зиIэхэмрэ нэжъ-Iужъхэмрэ зыщаIыгъхэрэ унэм врач-терапевтэу бзылъфыгъэм Iоф зэрэщишIагъэр истаж хагъэхьанэу къыкIэлъэIугъ, ыныбжь емылъытыгъэу пенсием кIон ылъэкIыным пае. Бзылъфыгъэм хьыкумым зыфимыгъазэу Iофыр зэхифын ылъэкIыгъэп. ПенсиехэмкIэ фондым иIофышIэхэм къыраIуагъ 1997-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2011-рэ илъэсым нэс IыгъыпIэм Iоф щызышIагъэхэм аныбжь емылъытыгъэу пенсием кIонхэу къэралыгъом фитыныгъэ къызыритыхэрэм бзылъфыгъэр зэрахэмыхьэрэр.\nПенсиехэмкIэ фондым игъэIорышIапIэ унашъоу ышIыгъэр хэбзэнчъэу ылъыти, район хьыкумым бзылъфыгъэм дыригъэштагъ ыкIи ащ зигугъу къышIыгъэхэ илъэсхэр IофышIэ стажым хагъэхьажьынхэшъ, ыныбжь емылъытыгъэу пенсием кIон амал бзылъфыгъэм къыратынэу унашъо ышIыгъ.\nРайон хьыкумым иунашъо хэбзэгъэуцугъэу щыIэм дыримыгъаштэу ылъыти, ПенсиехэмкIэ фондым игъэIорышIапIэ Адыгэ Республикэм и Апшъэрэ хьыкум зыфигъэзагъ.\nАдыгэ Республикэм и Апшъэрэ хьыкум граждан IофхэмкIэ иколлегие мы Iофым зыхэплъэм, район хьыкумым иунашъо зэрэщытэу къэгъэнэжьыгъэн зэрэфаер къыхигъэщыгъ.\nПенсиехэм яхьылIэгъэ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэу щыIэм къызэриIорэмкIэ, аныбжь емылъытыгъэу пенсием кIонхэ фитых цIыфхэм яIазэхэу ыкIи япсауныгъэ къэзыухъумэхэу илъэс 30-м мынахь макIэу къэлэ IофшIапIэхэм Iоф ащызышIагъэхэр.\nУрысые Федерацием IофшIэнымкIэ и Министерствэ иунашъо къызэрэщиIорэмкIэ, ахэм афэдэ IофшIапIэхэм ахэхьэх нэжъ-Iужъхэр ыкIи сэкъатныгъэ зиIэхэр зыщаIыгъхэрэ унэхэр, хэушъхьафыкIыгъэ IыгъыпIэхэр. Ащ ыпкъ къикIыкIэ, Адыгэ Республикэм и Апшъэрэ хьыкум граждан IофхэмкIэ иколлегие район хьыкумым иунашъо къыгъэнэжьыгъ ыкIи ПенсиехэмкIэ фондым игъэIорышIапIэ идэо тхылъ фызэкIигъэкIожьыгъ.\nАР-м и Апшъэрэ


Илъэсым ихъугъэ-шIэгъэ шъхьаIэхэр — Адыгэ макъ\nИлъэсым ихъугъэ-шIэгъэ шъхьаIэхэр\nРедактор 30.12.2021 18.01.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\n«2020-рэ илъэсым икIэлэегъэджэ анахь дэгъу» зыфиIорэ зэнэкъокъум изэфэхьысыжьхэр мэзаем и 2-м къалэу Волгоград щашIыгъэх. Мы Iофтхьабзэр зызэхащэрэм къыщегъэжьагъэу тикIэлэегъаджэ апэрэу финалым ихьагъ ыкIи анахь дэгъоу зыкъэзыгъэлъэгъогъэ нэбгыритфымэ ащыщ хъугъэ Мыекъопэ гурыт еджапIэу N 7-м икIэлэегъаджэу Сергей Левченкэр.\n2021-рэ илъэсым ипэублэ УФ-м и Правительствэ и Тхьаматэу Михаил Мишустиныр Адыгеим щыIагъ ыкIи АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэIукIэгъу дыриIагъ. Шъолъырым непэ иIофыгъо шъхьаIэхэм, социальнэ ыкIи экономикэ хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ программэу 2024-рэ илъэсым нэс телъытагъэр пхырыщыгъэ зэрэхъурэм лъэныкъохэр тегущыIагъэх.\nМы программэм ишIуагъэкIэ реабилитационнэ Гупчэ ыкIи цэхэм зыщяIэзэхэрэ поликлиникэ Мыекъуапэ щашIыгъэх, нэмыкI Iофтхьабзэхэр щызэшIуахыгъэх.\nАдыгеим социальнэ ыкIи экономикэ хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ Унэе программэр энергетикэм иинфраструктурэ гъэпсыгъэным, инвестиционнэ проектхэр пхырыщыгъэнхэм, мэкъумэщ хъызмэтым ыкIи зекIоным зягъэушъомбгъугъэным, бизнес цIыкIум ыкIи гурытым хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэм афэIорышIэ.\nКIэлэцIыкIу IыгъыпIэу N 7-м икъутамэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэ урамым къыщызэIуахыгъэм иIофшIэн ригъэжьагъ. Псэуалъэм ишIын, Iэмэ-псымэхэм ящэфын сомэ миллион 719-рэ пэIуагъэхьагъ. Мылъкур федеральнэ ыкIи шъолъыр бюджетхэм къахагъэкIыгъ.\nУФ-м ФедерациемкIэ и Совет исенаторхэм ащыщхэр Адыгеим щыIагъэх ыкIи республикэм щашIыгъэ медицинэ псэуалъэхэр къаплъыхьагъэх.\nУрысыем и Президентэу Владимир Путиныр УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ илъэс къэс фигъэхьырэ Джэпсалъэм мэлылъфэгъум и 21-м къеджагъ.\nЛъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ гъогухэр» зыфиIорэм ишIуагъэкIэ республикэм игъогухэр агъэцэкIэжьых, агъэкIэжьых ыкIи зэтырагъэпсыхьэх. Мы проектыр анахь дэгъоу зыгъэцэкIэрэ шъолъырхэм Адыгеир ащыщ. УФ-м и Правительствэ ышIыгъэ унашъом диштэу ащ иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхэхыгъэ сомэ миллиард 1,4-рэ Адыгеим къыIукIэнэу агъэнэфагъ. Мыекъуапэ къэзыухьэрэ гъогум ишIын ар пэIуагъэхьащт.\nПсыхъоу Шъхьэгуащэ инэпкъхэу Мыекъопэ паркым дэжь щыIэхэм ыкIи ахэм къапэIулъ чIыпIэхэм язэтегъэпсыхьан фежьагъэх.\nГъэпсэфыпIэу «Лэгъонакъэ» игъэпсын епхыгъэ проект иныр пхырыщыгъэным пае ащ игъунапкъэхэр, чIыпIэу ыубытыщтыр агъэнэфагъэх. Илъэс псаум зэпымыоу Iоф зышIэщт ащ фэдэ экокурортэу «Лэгъонакъэ» ишIынкIэ анахь Iофыгъо шъхьаIэу къэуцурэр тыкъэзыуцухьэрэ дунаим зэрар емыхыгъэныр, чIыопс баиныгъэхэр къэухъумэгъэнхэр ары.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ зипэщэ лIыкIо купыр Санкт-Петербург щыкIогъэ Дунэе экономическэ форумым хэлэжьагъ. Шъолъырым социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ зэзэгъыныгъэхэм республикэр акIэтхагъ.\n2020-рэ илъэсым щегъэжьагъэу Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ музей игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр щэкIох. ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, къихьащт илъэсым IофшIэнхэр аухыщтых. Псэуалъэр аужырэ шапхъэхэм адиштэу зэтегъэпсыхьагъэ хъущт.\nШIэныгъэм и Мафэ ехъулIэу къызэIуахыгъэх республикэм щашIыгъэ гурыт еджапIэхэм ащыщхэр.\nМы илъэсымкIэ мэхьанэшхо зиIэгъэ Iофтхьабзэхэм ащыщ мэфищым къыкIоцI кIогъэ хэдзынхэр. Урысые Федерацием и Къэралыгъо Думэрэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет – Хасэмрэ ядепутатхэр шъолъырым щыхадзыгъэх. ЦIыфхэм анахьыбэу амакъэ зыфатыгъэр партиеу «Единэ Россиер» ары.\nДзюдомкIэ Урысыем ичемпионат Iоныгъом Адыгеим щыкIуагъ. УФ-м ишъолъыр 61-мэ къарыкIыгъэ спортсмен шъитфым ехъу ащ хэлэжьагъ.\nМы мэзэ дэдэм Урысыем и Президентэу Владимир Путиным видеоконференцие шIыкIэм тетэу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэдэгущыIэгъу дыриIагъ. Шъолъырым исоциальнэ-экономикэ Iофхэм язытет, лъэпкъ проектхэр, федеральнэ ыкIи шъолъыр программэхэр республикэм зэригъэцакIэхэрэм атегущыIагъэх.\nРеспубликэр зызэхащагъэр илъэс 30 зэрэхъугъэм фэгъэхьгъэ мэфэкI Iофтхьабзэхэр чъэпыогъум и 5-м рагъэкIокIыгъэх. Джы Адыгеир загъэпсыгъэр илъэси 100 зэрэхъущтым ихэгъэунэфыкIын зыфагъэхьазыры.\nВладимир Путиным и УказкIэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Щытхъум иорден къыфагъэшъошагъ. Шъолъырымрэ Урысыемрэ хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэнымкIэ республикэм ипащэ Iофышхоу ышIэрэм а тын лъапIэр къыкIэлъыкIуагъ.\nАдыгэ Республикэм Теуцожь районымкIэ икъуаджэу Пэнэжьыкъуае дэт гурыт еджапIэу N 1-м ия 8-рэ класс ис пшъэшъэжъыеу Хьахъужъэкъо Марианнэ лIыхъужъныгъэу зэрихьагъэр цIыфхэм зэлъашIагъ. МашIом ышыпхъухэр щиухъумагъэх, ащ къыкIэлъыкIоу ФедерациемкIэ Советым имедалэу «ЛIыхъужъныгъэ зэрэзэрихьагъэм пае» зыфиIорэр къыфагъэшъошагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэшъэжъыем фэгушIуагъ, къыфагъэшъошэгъэ медалыр ритыжьыгъ. РеспубликэмкIэ ащ фэдэ тын апэрэу зэратыгъэр Хьахъужъэкъо Марианн ары.\nУрысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным тикъэралыгъо ыкIи IэкIыбым Iоф ащызышIэрэ къэбарлъыгъэIэс амалхэм ялIыкIохэм зыфагъэзэн амал яIагъ. Къэралыгъом ипащэ зыхэлэжьэрэ мыщ фэдэ пресс-конференциер я 17-рэу мы илъэсым зэхащагъ, ар сыхьатиплI фэдизрэ кIуагъэ, журналист 507-рэ ащ хэлэжьагъ.\nСтратегическэ инициативэхэмкIэ Агентствэм урысые шъолъырхэм щыIэкIэ-псэукIэу яIэмкIэ рейтинг зэхигъэуцуагъ. Адыгеир къэралыгъом ишъолъыр анахь дэгъу 20-мэ ахалъытагъ, я 19-рэ чIыпIэр щиубытыгъ.\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным иунашъокIэ урыпсэунымкIэ ахъщэ анахь макIэу ыкIи лэжьэпкIэ анахь макIэу къэралыгъом щыгъэнэфагъэхэм 2022-рэ илъэсым къахэхъощт. Мы унашъор Урысыем щыпсэурэ нэбгырэ миллион пчъагъэмэ алъыIэсыщт. Джащ фэдэу мы илъэсымкIэ щыIэгъэ инфляцием ипроцент фэдиз пенсиехэм къахэхъонэу ары.\nПредыдущая Емыжэ МулиIэт: «…Сэ сIэкIэлъышъ усэм ыбзэ, сыкIэхъопсырэп ащ нахь пшысэ»\nСледущая Вакцинэр зыщахалъхьащт чIыпIэхэр


Шапхъэхэм адимыштэрэр нахь макIэ хъугъэ — Адыгэ макъ\nШапхъэхэм адимыштэрэр нахь макIэ хъугъэ\nПромышленнэ продукциер хэбзэнчъэу зэрагъэзекIорэм пэшIуекIогъэнымкIэ комиссиеу АР-м щызэхащагъэм блэкIыгъэ бэрэскэшхо мафэм зэхэсыгъо иIагъ. Ар зэрищагъ АР-м и Премьер-министрэу Александр Наролиным.\nЗэхэсыгъор ащ къызэIуихызэ, шапхъэхэм адимыштэрэ продукцием цIыфым ипсауныгъэ зэрарышхо зэрэрихырэр, ащ фэдэ товар IузыгъэкIыхэрэм якъыхэгъэщын гъэлъэшыгъэу ыуж уитыныр шIокI зимыIэ Iофэу зэрэщытыр АР-м и ЛIышъхьэ ынаIэ зытетэу бэрэ зигугъу ышIыхэрэм зэращыщыр къыIуагъ.\nСанитарнэ, техническэ ыкIи нэмыкI шапхъэхэм адимыштэрэ мыгъомылэпхъэ товархэр, химие зыхэлъ пкъыгъохэу унагъом щагъэфедэхэрэр хэбзэнчъэу зыгъэзекIохэрэм якъыхэгъэщын фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэу республикэм щызэшIуахыхэрэр ары нахьыбэу зигугъу ашIыгъэр. АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ экономикэ щынэгъончъэнымкIэ ыкIи къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ и ГъэIорышIапIэ зэшIуихыхэрэм къатегущыIагъ ащ ипащэ игуадзэу Кобэщыч Мурат.\nИкIыгъэ илъэсым щыфэ-гъэстыныпхъэ материалхэр IузыгъэкIыхэрэр зауплъэкIухэм, Тэхъутэмыкъое районым ипредпринимательхэм ащыщ лицензие имыIэу автотранспортым пае агъэфедэрэ гъэстыныпхъэ шхъуантIэр IуигъэкIэу къычIагъэщыгъ. Ащ фэдэ хэукъоныгъэ дэдэ къалэу Мыекъуапэ иавтозаправочнэ станциехэм ащыщи щагъэунэфыгъ. Теуцожь районым истанциехэм ащыщ законым къыщыдэлъытэгъэ шапхъэхэр щамыгъэцакIэхэу къыхагъэщыгъ.\nПромышленность псынкIэм итовархэм, химие зыхэлъ пкъыгъохэм, нэмыкI мыгъомылэпхъэ товархэм язытет анахьыбэу зылъыплъагъэхэр. Ащ фэдэ продукцие зыщыIуагъэкIыхэрэр зауплъэкIухэм, щэпIэ зэхэтышхохэм ащыщ шапхъэхэм адимыштэу ашIыгъэ щыгъын зэфэшъхьафэу 5000 фэдиз къыщыхагъэщыгъ.\nРоспотребнадзорым АР-мкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Сергей Завгороднем къызэриIуагъэмкIэ, илъэсым Iоф зэрашIэщт планэу агъэнэфагъэм къыдыхэлъытагъэу уплъэкIун 94-рэ, ащ хэмытэу, ау тхьаусыхэ тхылъхэм къапкъырыкIыгъэу 11 2019-рэ илъэсым зэхащагъ. Мыгъомылэпхъэ товар зэфэшъхьафэу 100000 фэдиз зауплъэкIум, ащ ипроценти 5 хэукъоныгъэхэр ашIыхэзэ IуагъэкIэу къыхагъэщыгъ, нэбгыри 101-мэ административнэ пшъэдэкIыжь арагъэхьыгъ. Ахэм тазырэу къарагъэтыгъэр зэкIэмкIи сомэ 500000 фэдиз мэхъу.\nРеспубликэм исанитар врач шъхьаIэ къызэриIуагъэмкIэ, анахьыбэу къыхагъэщыгъэр щыгъынэу, унэгъо псэуалъэхэу щапIэхэм къатыралъхьэхэрэр, къатырагъэуцохэрэр щынэгъончъэным ишапхъэхэм зэрадимыштэхэрэр, товархэм янахьыбэм ар къызщыдагъэкIыгъэр, зыхэшIыкIыгъэр, нэмыкI къэбарэу пылъыр урысыбзэкIэ зэрэмытхыгъэр ары. Шапхъэхэм адимыштэхэу товар зэфэшъхьаф 5000 къаIахыгъ.\nАщ нэмыкIэуи Роспотребнадзорым испециалистхэмрэ хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ Министерствэм икъулыкъушIэхэмрэ промышленность псынкIэм итовархэр хэбзэнчъэу агъэзекIохэу предприниматель нэбгыриплI къыхагъэщыгъ. Ахэми IуагъэкIыщтыгъэр къаIахыгъэу мы уахътэм ауплъэкIу. Сергей Завгороднем къызэриIуагъэмкIэ, шапхъэхэм адимыштэхэрэр экспертизэ зашIыхэрэм ыуж, агъэкIодых.\nДоклад ужым Премьер-министрэм иупчIэхэм джэуапхэр къаритыжьхэзэ, непэ ащ фэдэ хэукъоныгъэхэр къыхагъэщыхэми, аужырэ илъэситфыр пштэмэ, республикэм ищапIэхэм мыгъомылэпхъэ товарэу ащаIуагъэкIырэм изытет бэкIэ нахьышIу зэрэхъугъэр, шапхъэхэм адимыштэхэрэм япроцент лъэшэу къызэреIыхыгъэр къыIуагъ.\nНэужым промышленнэ продукциер хэбзэнчъэу зэрагъэзекIорэм пэшIуекIогъэнымкIэ комиссиеу АР-м щызэхащагъэм къихьэгъэ 2020-рэ илъэсым Iоф зэришIэщт планыр аштагъ.\nСледущая Проектым шъукъыхэлажь


ЦIыфхэм яшIуагъэ арагъэкIыщт | Адыгэ Макъ\nЦIыфхэм яшIуагъэ арагъэкIыщт\nУрысые Федерацием и Президент ипшъэрылъкIэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тыгъуасэ цIыфхэр ригъэблэгъагъэх.\nАщ къыдыхэлъытагъэу гумэкIыгъо зиIэу зыкъыфэзыгъэзэгъэ нэбгыритфымэ яIофыгъохэр мы мафэм зэшIохыгъэхэ хъугъэ. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат, республикэм ипрокурор ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Алексей Козачек.\nМыекъопэ районым ит поселкэу Каменномостскэм иурамэу Гагариным ыцIэ зыхьырэм иавтомобиль гъогу гъэкIэжьыгъэнымкIэ IэпыIэгъу ящыкIагъэу мыщ щыпсэухэрэм пащэхэм закъыфагъэзагъ. Ахэм ялIыкIо къызэриIуагъэмкIэ, урамым социальнэ мэхьанэ зиIэ псэолъабэ тет, ау гъогум изытет уигъэрэзэнэу зэрэщымытым цIыфхэм гумэкIыгъуабэ къафехьы.\nАР-м и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, подпрограммэу «Къоджэ псэупIэхэм зыпкъ итэу хэхъоныгъэр ашIыныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу Мыекъуапэ икIэу Гъозэрыплъэ екIолIэрэ автомобиль гъогум гъэцэкIэжьынхэр рашIылIэщтых. Ащ хэхьащт ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ урамым пхырыкIырэ гъогури, ащ икIыхьагъэ километри 2,2-рэ мэхъу. 2019-рэ илъэсым шэкIогъу мазэм ехъулIэу объектым изэтегъэпсыхьан аухынэу агъэнафэ.\nТэхъутэмыкъое районым ипоселкэу Яблоновскэм иура-мэу ЧибийскэкIэ заджэхэрэм тет фэтэрыбэу зэхэт унэм иинженернэ сетьхэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр яшIылIэгъэнхэмкIэ яшIуагъэ къарагъэкIынэу АР-м и ЛIышъхьэ цIыфхэм зыкъыфагъэзагъ. ТСЖ-у «Чибис» зыфиIорэм итхьаматэ республикэм ипащэ зэрэщигъэгъозагъэмкIэ, унэм щыпсэухэрэм япшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу агъэцакIэх, фэтэрыбэу зэхэт унэхэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр яшIылIэгъэнхэм пэIухьащт ахъщэр процент 98-м кIахьэу цIыфхэм къаугъои, коммунальнэ фэIо-фашIэхэм алъэныкъокIэ чIыфэ ателъэп. Ежьхэм амалэу яIэм елъытыгъэу унэм ищыкIэгъэ гъэцэкIэжьын мыинхэр рашIылIэх. Ау мылъкушхо зыпэIухьащт инженернэ сетьхэм ягъэкIэжьынкIи, нэмыкI лъэныкъохэмкIи IэпыIэгъу ящыкIагъ.\nПрофильнэ министерствэм ипащэ иапэрэ гуадзэу Лафышъ Рэмэзан къызэриIуагъэмкIэ, охътэ кIэкIым телъытэгъэ республикэ программэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу къихьащт илъэсым мы унэр зэтырагъэпсыхьащт. ИгъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэм зэкIэмкIи сомэ миллиони 6,2-рэ фэдиз апэIухьащтэу къалъытагъ, ащ щыщэу миллион 1,6-р инженернэ сетьхэм ягъэкIэжьын тефэщт.\n— Яблоновскэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэр, мыщ дэсхэм щыIэкIэ-псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу хъуным мэхьанэшхо етэты. Мы лъэныкъомкIэ аужырэ уахътэм зэшIотхыгъэри макIэп, гъогухэр тэшIых, тэгъэцэкIэжьых, социальнэ псэолъакIэхэр къызэIутэхых, псэупIэм иинфраструктурэ шэпхъэшIухэм адиштэу гъэпсыгъэным тыпылъ. Мы IофшIэныр тапэкIи лъыдгъэкIотэн гухэлъ тиI.\nПоселкэм зэхъокIыныгъэшIоу фэхъухэрэр цIыфхэм зэхашIэныр ары пстэуми анахь шъхьаIэр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПоселкэу Инэм кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ щышIыгъэным иIофыгъо ыгъэгумэкIэу мы псэупIэм дэс бзылъфыгъэр республикэм ипащэ къеолIагъ. КъызэраIуагъэмкIэ, программэу «Гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ ышIыныр» зыфиIоу 2014 — 2025-рэ илъэсхэм ателъытагъэм къыдыхэлъытагъэу чIыпIэ 240-рэ зиIэщт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ Инэм щашIыщт. Проектым сомэ миллиони 150-рэ тефэщт, къихьащт илъэсым ащ игъэцэкIэн фежьэщтых.\nКомпьютернэ томографрэ рентген аппаратрэ селоу Красногвардейскэм дэт район сымэджэщым чIэгъэуцогъэнхэмкIэ IэпыIэгъу ящыкIагъэу мы псэупIэм къикIыгъэ бзылъфыгъэм пащэхэм закъыфигъэзагъ. Министрэу Мэрэтыкъо Рустем къызэриIуагъэмкIэ, мы Iофыгъом изэшIохын пэIухьащт сомэ миллиони 10-р республикэ бюджетым къыхагъэкIыгъ, учреждением ищыкIэгъэ оборудованиер IэкIэхьагъ. 2019-рэ илъэсым имэзае ехъулIэу ахэр агъэуцущтых.\nШэуджэн районым ипоселкэу Заревэм дэт культурэм и Унэ гъэцэкIэжьынхэр ешIылIэгъэнхэм иIофыгъуи цIыфхэм къаIэтыгъ. АР-м культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу ШъэуапцIэкъо Аминэт къызэриIуагъэмкIэ, лъэпкъ проектэу «Культура» зыфиIорэм мы псэуалъэр хагъэхьагъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу гъэцэкIэжьынхэм апэIухьащт сомэ миллион 22-м ехъу учреждением фатIупщыщт.\nУФ-м и Президент ипшъэрылъкIэ цIыфхэр зэрэрагъэблэгъагъэхэм дакIоу гумэкIыгъо зиIэ нэбгырэ заулэмэ ежь ашъхьэкIэ АР-м и ЛIышъхьэ зыфагъэзагъ. Ахэм яIофыгъохэми республикэм ипащэ ахэплъагъ, яшIуагъэ арагъэкIынымкIэ ведомствэхэм япащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх.


ШыкIэпщынэ макъэр ренэу орэIу! | Адыгэ Макъ\nШыкIэпщынэ макъэр ренэу орэIу!\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу, «Адыгэ макъэм» иныбджэгъушIоу Абыдэ Хьисэ ыныбжь илъэс 60 зэрэхъугъэмкIэ тыгу къыддеIэу тыфэгушIо ыкIи журналистэу Къушъу Аслъан итхыгъэу Хьисэ фэгъэхьыгъэр къыхэтэуты.\nСэнэхьатым фемыджагъэу заслуженнэ IофышIэ цIэ лъапIэр а лъэныкъомкIэ къыфагъэшъошэнэу бэп къызыдэхъурэр. Адыгэкъалэ щыпсэурэ Абыдэ Хьисэ Къэсэй ыкъом ар къыдэхъугъ.\nАдыгэхэм ялъэпкъ культурэ икъэухъумэнрэ ихэхъоныгъэрэ иIахьэу ахишIыхьагъэм пае Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ и УказкIэ «Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышI» зыфиIорэ щытхъуцIэр ащ къыфагъэшъошагъ. Типарламентариехэми ащ игъэхъагъэхэм осэшIу къафашIыгъ — Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Щытхъу тамыгъэу «Хабзэ. Пшъэрылъ. ЦIыфыгъ.» зыфиIорэр ащ къырапэсыгъ.\nА цIэ лъапIэхэр лъэпкъ Iэпэщысэхэм япхыгъэу щытых. Ау, хэгъэунэфыкIыгъэн фае, Абыдэ Хьисэ исэнаущыгъэ а зымкIэ ухыгъэ хъурэп. ШIогъэшIэгъонэу, ынаIэ зытыридзэу, ыгукIэ зыфэщагъэу щыIэр макIэп.\n— МВД-м икъулыкъухэм бэрэ Iоф ащыпшIагъ, подполковник цIэр уиIэу отставкэм укIуагъ. Хабзэр зыукъуагъэм ифэшъуашэм тетэу пхъашэу удэзекIоу къыхэкIыщтыгъэ, ау ащ дакIоуи гулъытэ ин зиIэ творческэ цIыфэу укъэнэжьын плъэкIыщтыгъэ. Сыдэущтэу зы нэбгырэм а лъэныкъуитIур зэдигъэцэкIэныр къыдэхъущтыгъа? — тшIогъэшIэгъонэу Хьисэ теупчIыгъ.\n— Къулыкъур схьы зэхъум аужырэу Iоф зыщысшIагъэр Урысые Федерацием пщыныжь ягъэхьыгъэнымкIэ и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм ирайон уголовнэ-гъэцэкIэкIо инспекциеу N 7-р ары, ащ сырипэщагъ. Ахъщэу къэзгъахъэрэри сиунагъо рысIыгъынэу сфикъущтыгъ. СиIофшIэн сегугъущтыгъ. Сипшъэрылъэу згъэцэкIэн фаемрэ сыгу рихьырэ, сыгу зыфэкIорэ Iофымрэ зыпарэкIи сахэдагъэп. ТIуми уахътэ къызэрафыхэзгъэкIыщтым ренэу ыуж ситыгъ.\n— Хьис, уфольклориста, уэтнографа, хьаумэ IэшIагъэхэм апылъ цIыфхэм уащыща?\n— А пстэуми сахэзыщагъэр сятэжъ ихьакIэщ ары. Сятэжъэу Нарыч тарихъIотэ Iазэу щытыгъ. Ащ ипчъэхэр ренэу цIыфхэм афызэIухыгъагъэх. Адыгэхэм ятарихъ лъэуж ин къыхэзынэгъэ лIыхъужъхэу Къоджэбэрдыкъо Мыхьамэт, Хьатх Мыхьамэт Гъуазэм, ШэрэлIыкъо Къызбэч ыкIи нэмыкIхэм афэгъэхьыгъэ пщыналъэхэр тихьакIэщ ренэу щыIущтыгъэх. Нарт эпосым щыщ пычыгъохэри, гъэшIэгъонэу амакъэ дашIызэ, къыщаIощтыгъэх. Ахэр зэхэзыхыхэрэр дамыхьыхынхэу хъущтыгъэп. Хьамтэхъу Аюбэ, шIэныгъэлэжьхэм анахь таурыхъIотэ Iазэу алъытэщтыгъэм, къыIорэ нарт пщыналъэхэм бэрэ сядэIунэу амал сиIагъ. Сятэу Къэсэй дэгъоу орэд къыIощтыгъ. Ащ едэIу зышIоигъохэр тихьакIэщ имызакъоу, джэгухэми къякIуалIэщтыгъэх. Сянэу Хьалымэти мэкъэ дахэ иIагъ, орэдыбэ ышIэщтыгъ. Сятэшэу Даути адыгэ орэдыбэ къыIощтыгъэ. Зэгорэм Шъачэ ипсауныгъэ щигъэпытэнэу кIон зэхъум сэри гъусэ сыфэхъугъагъ. Тынэсыфэ орэдхэр къыIуагъэх, сэри тIэкIу сыдежъыущтыгъ…\nА лъэхъэнэ чыжьэхэм Хьисэ ыгу къихьэу ригъэжьэгъагъ унэгъо ансамблэ зэхащэшъугъагъэемэ зэрэдэгъугъэр. Ыкъохэу Адамрэ Артуррэ, джащ фэдэу ыпхъоу Асыет нахь чъэпхъыгъэ къызэхъухэм, Хьисэ ятэ еупчIыжьи, программэ агъэхьазырыгъ, ижъырэ адыгэ орэдхэр сценэм къыщаIохэу рагъэжьагъ.\nАдыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым щеджэ зэхъум, Абыдэ Хьисэ нэIуасэ фэхъугъагъ республикэм ыкIи IэкIыбым дэгъоу ащызэлъашIэ хъугъэ ГъукIэ Замудин — адыгэ лъэпкъ культурэм зиIахьышIу хэзышIыхьэрэ ыкIи нахь дэгъоу ар зэлъягъэшIэгъэным мыпшъыжьэу дэлэжьэрэ цIыфым. ШыкIэпщынэм ишIын ишъэфхэм ар джащыгъум ащигъэгъозэгъагъ, кIае пхъэ такъыр къырити, ежь-ежьырэу ар ышIынэу, зэрехъулIэрэм еплъынэу къыриIогъагъ.\n— ТэркIэ, адыгэхэмкIэ, шыкIэпщынэм мэхьанэшхо иIэу щыт, — еIо Абыдэ Хьисэ, — ар тиадыгэ культурэ игушъхьэлэжь баиныгъэ изы IахьышIу, адыгэм ыгу къигущыIыкIырэ бзэпс. Заомэ ялъэхъан шыкIэпщынаохэм зэолIхэм агу нахь къыдащаещтыгъ, текIоныгъэм ахэр нахь къыфаIэтыщтыгъэх. Джащ фэдэкъабзэу къэрабгъэхэми адэхьащхыщтыгъэх, акIэнакIэщтыгъэх. ШыкIэпщынэр Iашэм фагъадэщтыгъ. А Iэмэ-псымэм титарихъи, тикультури, тикIэн баиныгъи чIыпIэшхо ащеубыты.\nНэужым Хьисэ зыпкъ ригъэуцожьыгъэх адыгэхэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ Iэмэ-псымэхэу къамылымрэ пщынэкъэбымрэ. ГухэкI нахь мышIэми, Абыдэ Хьисэ фэдэу ижъырэ Iэмэ-псымэхэм дэгъоу къязыгъаIоу Кавказым исыр зырыз дэд.\nИлъэсыбэ хъугъэу зэлъашIэрэ общественнэ ыкIи къэралыгъо IофышIэшхоу, меценатэу КIэрмыт Мухьдинэрэ Абыдэ Хьисэрэ творческэ ныбджэгъуныгъэ фабэ азыфагу илъ. Мухьдинэ Инэм щызэхищэгъэ кIэлэцIыкIу къэшъокIо ансамблэу «Нэфым» игъусэу Хьисэ IэкIыб къэралхэм ащыIагъ. ГущыIэм пае, къэлэшхохэу Амман, Стамбул, Хьайфэ, Назарет ыкIи адыгэхэр нахьыбэу зыщыпсэухэрэм ясценэхэм концертыбэ къащатыгъ. Мыщ дэжьым зы гушIогъо хъугъэ-шIагъэ горэм игугъу къэсшIы сшIоигъу. Хьисэ фэкъулаеу шыкIэпщынэм къызэрэригъэIуагъэр Иерусалим имэр лъэшэу ыгу рихьыгъ ыкIи Щытхъу тамыгъэу «Дышъэ аслъан» зыфиIорэр къыфигъэшъошагъ. Тэ УрысыемкIэ «Къалэм ицIыф гъэшIуагъ» зыфатIорэм пеIэ.\n— Хьисэ цIыф гъэшIэгъон дэд: адыгэхэм ялъэпкъ культурэ зэлъягъэшIэгъэным зышъхьамысыжьэу фэлажьэ. Анахьэу етIани адыгэхэр зыщыпсэухэрэ чIыпIэхэр ары зылъыIэсынэу фаер. IэгутеошхокIэ ар ренэу къагъэкIотэжьы, — рыгушхозэ Хьисэ фэгъэхьыгъэу къыIогъагъ КIэрмыт Мухьдинэ.\nИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу икIалэу Артури ежь игъогу Хьисэ къытырищагъ. Непэ анахь шыкIэпщынэо Iазэхэм Артур ахалъытэ. Унэгъо ансамблэм хэтэу ар ГъукIэ Замудин ифольклор ансамблэ цIэрыIоу «Жъыум» игъусэу бэрэ сценэхэм ащыплъэгъущт. А пстэуми анэмыкIэу Артур лъэпкъ Iэмэ-псымэхэмкIэ ныбжьыкIэ куп зэхи-щагъ. Республикэ ыкIи шъолъыр фестивальхэм бэрэ ахэлажьэ, дипломэу апэрэ степень зиIэр мызэу-мытIоу къыфагъэшъошагъ.\n— Абыдэ лIакъом ынапэ зэрэдгъэдэхэщтым тятэжъи тяти тыфапIугъ, — еIо Хьисэ, — Артур ар къызэрэдэхъурэм цIыфхэр ары уасэ фэзышIын зылъэкIыщтхэр. Сэ сегъэразэ ащкIэ зыпари къызтыримыгъэнэным ыуж зэритым.\nАбыдэхэм яунэгъо ансамблэ анахьэу щытхъушхо къызщихьыгъэр нарт эпосым иапэрэ Дунэе фестивалэу Адыгэ Республикэм ия 25-рэ илъэс фэгъэхьыгъэу зэхащэгъагъэр ары. Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым ямызакъоу, адыгэхэр нахьыбэу зыщыпсэухэрэ Тыркуем, Сирием, Иорданием, Израиль, Германием, США-м къарыкIыгъэхэу ижъырэ адыгэ орэдхэр анахь дэгъоу къэзыIохэрэр ыкIи лъэпкъ Iэмэ-псымэхэм къязыгъаIохэрэр ары ащ къекIолIэгъагъэхэр. Ащ фэдэ зэхэхьэ-зэIукIэшхом Хьисэрэ ыкъохэмрэ зыхэтхэ унэгъо фольклор ансамблэм Iэгутеошхо къыщилэжьыгъ ыкIи Щытхъу диплом къыщыфагъэшъошэгъагъ.\nАбыдэ Хьисэ игуетыныгъэрэ игулъытэ чанрэ яшIуагъэкIэ бэ щыIэныгъэм къыщыдэхъугъэр. Ар МВД-м иподполковник, илъэс 12 Iоф зешIэм а цIэр къылэжьыгъ, «За отличие в службе» зыфиIорэ медалэу а I-рэ ыкIи я II-рэ степень зиIэхэр къыфагъэшъошагъэх, самбэмрэ дзюдомрэкIэ спортым имастер, Урысыем физическэ культурэмкIэ ыкIи спортымкIэ иотличник, IофшIэным иветеран, музыкальнэ Iэмэ-псымэхэм яшIынкIэ IэпэIас, а пстэуми къахэхъожьы гъэхъагъэхэр зышIыгъэ музыкантэу зэрэщытыр. Республикэм имызакъоу, дунэе мэхьанэ зиIэ зэнэкъокъухэм текIоныгъэр къащыдихыгъ, фольклорымкIэ этнограф-ушэтакIо. Сэ зэрэсшIошIырэмкIэ, джыри гухэлъыбэ а лъэныкъомкIэ иI. Псауныгъэ пытэ иIэу илъэпкъ джыри бэрэ фэлэжьэнэу сыфэлъаIо.\nАбыдэ Хьисэ общественнэ Iофхэми чанэу ахэлажьэ. Адыгэкъалэ и Адыгэ Хасэ илъэс заулэрэ пэщэныгъэ дызэрихьагъ, Адыгэ Республикэм иобщественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» игъэцэкIэкIо комитет хэтыгъ, Дунэе Адыгэ Хасэм тиреспубликэ ыцIэкIэ иисполком хадзыгъагъ.\nДунаим тет адыгэхэм ыгукIи ыпсэкIи Хьисэ афэщагъ. ШыкIэпщынэмкIэ зэригъэгушIохэрэм фэдэу якъини адигощын елъэкIы. 2016-рэ илъэсым псыр лъэшэу къызыдэкIым хы ШIуцIэ Iушъом щыпсэурэ шапсыгъэхэр зыдэсхэ къуаджэу Тхьагъапшъэ шIушIэ IэпыIэгъу апэу езытыгъэхэм Хьисэ ащыщыгъ.\n… Илъэсхэр къызэкIэлъэкIох, джы мары Хьисэ икъорылъф цIыкIоу Пщымафэ шыкIэпщынэм ибзэпсхэм ыIэ афещэи. Ащ къегъэлъагъо Абыдэ лIакъом ишыкIэпщынэ макъэ джыри бэрэ зэрэзэхахыщтымкIэ гугъапIэ зэрэщыIэр. ШыкIэпщынэу къамэм пэтшIыгъэм ымакъэ ренэу орэIу!\nКушъу Аслъан, журналист.


Орэдыр янасып икъэкIуапI — Адыгэ макъ\nОрэдыр янасып икъэкIуапI\nРедактор 23.01.2020 23.01.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nОрэдыр зигъусэм ищыIэныгъэ нахь гъэшIэгъон мэхъу. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние итворческэ купхэм япчыхьэзэхахьэхэм пIуныгъэ мэхьанэу яIэм лIэужхэр зэрепхых.\nРеспубликэм и Къэралыгъо филармоние икамернэ музыкальнэ куп 2019-рэ илъэсым концертэу къытыгъэхэр гум шIукIэ къинэжьыгъэх. Адыгэ Республикэм имэфэкI мафэ, бжыхьэм, шIулъэгъум, хэгъэгум ихъугъэ-шIагъэхэм афэгъэхьыгъэхэ пчыхьэзэхахьэхэр щыIэныгъэм дештэх, цIыфым игъэсэныгъэ фэIорышIэх.\nКъэралыгъо филармонием иорэдыIохэу Баджэ Дзэхъанрэ Нэгъой Маринэрэ республикэм щыцIэрыIох. Филармонием исимфоническэ оркестрэ игъусэхэу классикэм хэхьагъэхэ орэдхэр, Адыгэ Республикэм икомпозиторхэм аусыгъэхэр къаIох.\n— ТхакIоу Жэнэ Къырымызэрэ композиторэу Тхьабысымэ Умарэрэ зэдаусыгъэ орэдхэр цIыфхэм зэлъашIэх, — къеIуатэ филармонием икамернэ музыкальнэ куп ипащэу Вера Пособиловам. — Шъэожъ Розэ, Баджэ Дзэхъан, Нэгъой Маринэ, нэмыкIхэм къаIохэрэ орэдхэр гум щыщ хъугъэх. Анахьэу къыхэзгъэщырэр непэрэ ныбжьыкIэхэм ащ фэдэ орэдхэр зэрашIогъэшIэгъонхэр ары.\n2019-рэ илъэсым Жэнэ Къырымызэрэ Тхьабысымэ Умарэрэ яюбилейхэр игъэкIотыгъэу республикэм щыхагъэунэфыкIыгъэх. Филармонием щызэхащэгъэ концертым Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ артисткэу Баджэ Дзэхъанэ, Адыгеим инароднэ артисткэу Нэгъой Маринэ хэлэжьагъэх.\n— Адыгэхэм яшэн-хабзэ фэгъэхьыгъэ орэдэу Жэнэ Къырымызэрэ Сэмэгу Гощнагъорэ зэдаусыгъэр егъашIи жъы хъущтэп, — къеIуатэ Баджэ Дзэхъанэ. — ПIуныгъэ кIуачIэу ащ хэлъыр цIыфхэм къагурэIо. Орэдыр адыгэхэм ямызакъоу, урысхэм, къэндзалхэм, фэшъхьаф лъэпкъхэм яартистхэм агъэжъынчы.\nУрысыем изаслуженнэ артисткэу, Адыгеим инароднэ артисткэу Шъэожъ Розэ орэдхэу тамэ зэритыгъэхэр гум щыщ хъугъэх. «О унитIу», «Синан», «Орэдыр о зигъэгъус», фэшъхьафхэри лъэпкъ искусствэм ибаиныгъэх.\n— «Синанэр» къасIо зыхъукIэ, дунаим тет ныхэр къысэдэIухэу къысщэхъу, — игупшысэхэм тащегъэгъуазэ Адыгеим инароднэ артисткэу Нэгъой Маринэ. — АгъэшIагъэм емылъытыгъэу орэдыр хъулъфыгъэхэм, бзылъфыгъэхэм, кIэлэцIыкIухэм къызэраIорэм сегъэгушхо. Орэдым ипIуныгъэ кIуачIэ щыIэныгъэм щыпхыращы.\nНэгъой Маринэ ыпхъухэу Азэрэ Бэлэрэ искусствэр къыхахыгъ. Зэшыпхъу орэдыIохэр янэ игъусэхэу зы орэдыр къы-зэдаIоуи къыхэкIы. Азэ илъэси 10-м итыгъ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыем» едэIоу, лъэпкъ орэдхэр мэкъэ IэтыгъэкIэ къыхидзэхэу зырегъажьэм.\n— Макъэр къабзэу, гущыIэхэр къыбгурыIохэу Нэгъой Азэ орэдым урегъэдэIу, ансамблэм къыIохэрэ орэдхэм якупкI къызэIуихыным фэгъэсагъ. Ижъырэ орэдхэри, лъэпкъ гупшысэр зыхэлъхэу джырэ уахътэм аусыгъэхэри Азэ мэкъэ хэхыгъэкIэ цIыфхэм алъегъэIэсых, — къеIуатэ Урысыем, Адыгеим янароднэ артистэу, композиторэу Дмитрий Шостакович ыцIэкIэ агъэнэфэгъэ шIухьафтыныр къызыфагъэшъошагъэу Нэхэе Аслъан.\nНэгъой Бэлэ зэлъашIэхэрэ орэдыIохэу Шъэожъ Розэ, Нэхэе Тэмарэ, нэмыкIхэм ярепертуар къыхэхыгъэхэр къеIох. Бэрэтэрэ Хьамидэрэ КIыргъ Юрэрэ зэдаусыгъэ «Бжыхьэ шIулъэгъум» ятIонэрэ жьыкъэщэгъур Бэлэ ритыжьыгъэу мэкъэ чъэпхъыгъэкIэ тырегъэдэIу.\nСергей Пособиловыр музыкант цIэрыIу, IупэпщынэмкIэ орэдышъохэр къырегъаIох. Хэгъэгум, дунаим зэнэкъокъухэу ащыкIуагъэхэм къащыдихыгъэ щытхъуцIэхэм Адыгэ Республикэм щытхъур къыфахьы. Сергей Трутневыр орэдыIо ныбжьыкI. Эстрадэм нахь фэщагъэми, шIэжь орэдхэр игунэсых. Артистым инэшанэхэр дэгъоу егъэфедэх.\nНаталья Амельченкэр, Анно Шапоровар, Никита Гнидиныр, нэмыкIхэри камернэ музыкальнэ купым хэтых.\nЕджакIохэу Татьяна Арютюновар, София Дряхловар, София Кочневар артист цIэрыIохэм акIырэплъых. Нэгъой Маринэ зэрилъытэрэмкIэ, ахэри шIэхэу искусствэм щытшIэщтых.\nЖэнэ Къырымызэ «Орэдыр о зигъэгъус» зыфиIоу ытхыгъэм мыщ фэдэ гущыIэхэр хэтых.\nОрэдыр о зигъэгъус,\nОрэдыр о зигъэкIас.\nЗигъусэр гушIом хэтыщт.\nОрэдым цIыфыр епIу, щыIэныгъэм фегъасэ, филармонием икамернэ музыкальнэ куп хэтхэр, филармонием иорэдыIохэу Баджэ Дзэхъан, Нэгъой Марин, нэмыкIхэри джырэблагъэ республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» рагъэблагъэхи, щытхъу тхылъхэр аратыжьыгъэх. Адыгэ Хасэм итхьаматэ игуадзэу Бэгъушъэ Алый, Хэсашъхьэм хэтэу Къэзэнэ Юсыф артистхэм афэгушIуагъэх, Жэнэ Къырымызэрэ Тхьабысымэ Умарэрэ яюбилейхэм яхьылIэгъэ зэхахьэхэм чанэу зэрахэлэжьагъэхэм фэшI лъэшэу зэрафэразэхэр хагъэунэфыкIыгъ.\nФортепианэмкIэ къадежъыурэ Набэкъо Бэлэ иIэпэIэсэныгъэ тыщыгъуаз. ОрэдыIохэм ар адежъыузэ искусствэм лъагъоу щыпщырищырэр щыIэныгъэм шIукIэ къыхэнэжьыщт.\nНэгъой Маринэ фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэ непэ къэралыгъо филармонием щыкIощт.\nСледущая Тутыныр псауныгъэм егуао


Атлетикэ онтэгъумкIэ шъолъыр спорт гупчэ Адыгеим щашIыщт »\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Урысыем атлетикэ онтэгъумкIэ и Федерацие ипрезидентэу Максим Агапитовым тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ.\nМы спорт лъэпкъым республикэм хэхъоныгъэ щишIыным ыкIи атлетикэ онтэгъумкIэ шъолъыр спорт гупчэ Адыгеим щышIыгъэнымкIэ амалэу щыIэхэм ахэр атегущыIагъэх.\nЗэIукIэгъум хэлэжьагъэх АР-м физическэ культурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет итхьаматэу Дэгужъые Мурат, атлетикэ онтэгъумкIэ республикэ спорт еджапIэм ипащэу Сихъу Рэмэзан.\nМы спорт лъэпкъым шъолъырым мэхьанэшхо зэрэщыратырэр Адыгеим и ЛIышъхьэ зэдэгущыIэгъум ипэублэ къыщиIуагъ. Республикэр зэрыгушхорэ цIыфхэм ащыщых Олимпиадэ джэгунхэм текIоныгъэр къащыдэзыхыгъэу, дунаим ыкIи Европэм тIогъогогъо ячемпионэу Чыржьын Мухьарбый, зихэхъогъухэм язэнэкъокъухэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдэзыхыгъэ Вартан Кукасьян, Европэм ыкIи Дунаим ячемпионатхэм ащытекIогъэ Родион Бычковыр.\n– Мыр олимпийскэ спорт лъэпкъэу щыт, арышъ, ар ыпэкIэ лъыкIотэным тынаIэ тет. Спорт инфраструктурэм хэхъоныгъэ ышIыным фытегъэпсыхьэгъэ федеральнэ программэхэм тахэлажьэ, атлетикэ онтэгъум пылъхэу гъэхъэгъэшIухэр зышIын зылъэкIыщтхэм IэпыIэгъу тафэхъу. ТичIыпIэгъу цIэрыIохэм ягъэхъагъэхэр къыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэхэм щысэтехыпIэ афэхъу. Федерацием зэпхыныгъэу дытиIэр дгъэпытэзэ джыри нахь гъэхъэгъэшIухэм тазэрэфэкIощтым сицыхьэ телъ, – къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nНепэрэ мафэм ехъулIэу олимпийскэ резервым испорт еджапIэ ыкIи ащ имуниципальнэ къутамэхэм республикэм ис кIэлэцIыкIу 400-м ехъумэ защагъасэ. Атлетикэ онтэгъумкIэ Урысыем икомандэ шъхьаIэ Адыгеим испортсмени 8 хэхьэ, нэбгыритIур резервым щыIэх.\nАтлетикэ онтэгъум республикэм зызэрэщиушъомбгъурэр Максим Агапитовым игуапэу хигъэунэфыкIыгъ, мы спорт лъэпкъым хэхъоныгъэ ышIыным анаIэ зэрэтетымкIэ шъолъырым ипащэхэм къафэрэзагъ.\n– Республикэм ипащэхэм яIэпыIэгъу ишIуагъэкIэ зэфэхьысыжь дэгъухэр щыIэх. Мы аужырэ илъэсхэм Адыгеим испортсменхэм гъэхъэгъэшIухэр ашIыгъэх, зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдахыгъэх. Анахьэу мы гущыIэхэр зыфэгъэхьыгъэр зихэхъогъу кIалэхэр ары – блэкIыгъэ илъэсым республикэм ихэшыпыкIыгъэ командэ Урысыем изэнэкъокъухэм гъогогъуитIурэ я 3-рэ чIыпIэр къащыдихыгъ, – къыIуагъ Федерацием ипрезидент.\nАдыгеимрэ атлетикэ онтэгъумкIэ Федерациемрэ зэрэзэдэлэжьэщтхэм фытегъэпсыхьэгъэ зэзэгъыныгъэм зэдыкIэтхагъэх. Къэралыгъом ыкIи Къыблэ шъолъырым яхэшыпыкIыгъэ командэхэм республикэм зыщагъэхьазырыным, урысые ыкIи дунэе мэхьанэ зиIэ зэнэкъокъухэр мыщ щызэхащэнхэм Федерациер фэхьазыр.\nАр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэным фэшI, КъумпIыл Мурат игукъэкIыкIэ, атлетикэ онтэгъумкIэ шъолъыр спорт гупчэ Адыгеим щашIынэу рахъухьагъ. Ащ пае республикэр федеральнэ къэралыгъо программэм хагъэуцуагъ, комплексыкIэм ипроект игъэпсын епхыгъэ IофшIэнхэр рагъэкIокIых.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ зэдэгущыIэгъум зэфэхьысыжьхэр къыфишIызэ, ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ гупчэр шIыгъэнымкIэ ищыкIэгъэ тхьапэхэм ягъэхьазырын епхыгъэ IофшIэныр нахь агъэлъэшынэу АР-м физическэ культурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет пшъэрылъ къыфишIыгъ. Джащ фэдэу узщыгугъын плъэкIыщт тиспортсменхэр дунэе зэнэкъокъухэм ахэлэжьэнхэ амал яIэным мэхьанэшхо зэриIэр хигъэунэфыкIыгъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу Европэм ипервенствэ нэбгыритIу, Дунаим изэнэкъокъухэм зы нэбгырэ ахэлэжьэнхэу атхыгъэх.\nОпубликовал admin, 16-04-2021, 23:53. Просмотров: 203


Кинор — ищыIэныгъ — Адыгэ макъ\nКинор — ищыIэныгъ\nТинэкIубгъо къызэрэщыхэдгъэщыгъэу, гъэсэныгъэм ипроектэу зэдэгущыIэгъу студенческэ клубэу «Диалог на равных» зыфиIорэм ипроект Адыгеим щегъэцакIэ урысые кином ыкIи телевидением ярежиссерэу, продюсерэу, сценаристэу, Киностудиеу КИТ-м игенеральнэ директорэу Джаник Файзиевым. 2018-рэ илъэсым Урысыем икиноиндустрие ар къытегущыIагъ.\nЗэлъашIэрэ цIыфым студентхэм адыриIэгъэ зэIукIэгъур Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щыкIуагъ. Ащ имызакъоу, республикэм итворческэ интеллигенцие зыIуигъэкIагъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, проектэу «Диалог на равных» зыфиIорэр ныбжьыкIэ IофхэмкIэ Федеральнэ агентствэм игукъэкIыкIэ 2017-рэ илъэсым Iоныгъом и 1-м пхыращынэу рагъэжьагъ. Мурадэу иIэр — гъэхъагъэ зышIыгъэ ыкIи зэлъашIэрэ цIыфхэм ящысэкIэ, социальнэ мэхьанэу уиIэм емылъытыгъэу, джырэ Урысыем лъэгапIэу узщынэсын плъэкIыщтхэр ныбжьыкIэхэм нэрылъэгъу афашIыныр.\nIофтхьабзэр рамыгъажьэзэ режиссерым апшъэрэ еджапIэм и Президентэу ТхьакIущынэ Аслъан зэдэгущыIэгъу дыриIагъ, университетым имузей къыплъыхьагъ.\nНэужым студентхэм адыриIэгъэ зэIукIэгъур гъэшIэгъонэу, фэбагъэ хэлъэу рекIокIыгъ. Джаник Файзиевым ипсалъэ къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу кином фэщагъэу щытыгъ ыкIи илъэси 9 нахь ыныбжьыгъэп ащ зыхэхьэм.\n— Кинор шIу зыкIэслъэгъурэр, — еIо Джаник, — ащ сыхэт зыхъукIэ, охътэ макIэми, Тхьэм сыфэдэу зыкъысщэхъужьышъ ары. Гъэпсэфыгъо симыIэу сыхьат 24-м къыкIоцI Iоф сшIагъэми сыпшъырэп.\nИтворческэ гъогукIэ къиныгъоу зэпичыгъэхэм ныбжьыкIэхэр ащигъэгъозагъэх, щыIэныгъэм нахь «узщыкIырыущт» чIыпIэхэм анаIэ тыраригъэдзагъ. Ащ дакIоу урысые киноиндустрием къыкIугъэ гъогум, джыдэдэм изытет игъэкIотыгъэу къатегущыIагъ.\n— Советскэ Союзыр зыщэIэм, — къеIуатэ Джаник, — къэралыгъом бюджетым хахъо фэзышIырэ лъэныкъо пстэуми ащыщэу кином ятIонэрэ чIыпIэр ыIыгъыгъ. Ау зэхъокIыныгъэхэм ялъэхъэнэ дэй зэкIэри зэхигъэтэкъуагъ. Арышъ, 2000-рэ илъэсхэр урысые кинор къызыхъугъэ мафэу плъытэ хъущт. Илъэс 18-м къыкIоцI тикино нахь зыкъыIэтыжьэу ыублагъ. Мы уахътэм урысые прокатым тикино процент 30 фэдиз щеубыты.\nНыбжьыкIэхэм яупчIэ гъэшIэгъоныбэмэ зэлъашIэрэ режиссерым игуапэу джэуапхэр къаритыжьыгъ. ЗэIукIэгъум уахътэу къыфыхагъэкIыгъэр зэрафэмэкIагъэр ягукъэуагъ нахь мышIэми, кIэухым нэпэеплъ сурэтхэр зэхэтхэу зытырарагъэхыгъэх.\nСледущая КъумпIыл Муратрэ Джаник Файзиевымрэ язэдэгущыIэгъу


ЗэIукIэгъухэм тяжэ — Адыгэ макъ\nРедактор 16.03.2016 СПОРТЫР\nГандболымкIэ зэIукIэгъу гъэшIэгъонхэр гъэтхапэм и 17 — 19-м Мыекъуапэ щыкIощтых. Баку, Ростов-на-Дону, Краснодар, Мыекъуапэ ябзылъфыгъэ командэхэр тикъалэ щызэдешIэщтых.\n«АГУ-Адыифым» ипащэу Цэй Аслъанчэрые, тикомандэ иныбжьыкIэхэм ятренерэу Валерий Гончар къызэратаIуагъэу, хэгъэгум изэнэкъокъу, дунэе зэIукIэгъухэм нахьышIоу зафагъэхьазырыным фэшI турнирыр Мыекъуапэ щызэхащагъ.\nТиешIакIохэу Милица Грбавчевич, Ольга Исаченкэм, Светлана Кожубековам, Наталья Никитинам, Елена Портягинам, нэмыкIхэм зэнэкъокъум зыфагъэхьазыры. Суперлигэм щыкIорэ зэнэкъокъум типшъашъэхэр нахь чанэу зэрэхэлэжьэщтхэм пылъых.\n— БэмышIэу «АГУ-Адыифым» саштагъ, «Ростов-Доным» сыщешIэщтыгъ, — къеIуатэ Наталья Никитинам. — Урысыем иныбжьыкIэ хэшыпыкIыгъэ командэ хэт пшъашъэхэри Мыекъуапэ щэпсэух, «АГУ-Адыифым» дэгъоу къыщыспэгъокIыгъэх…\nМэфищым къыкIоцI гандбол дахэ тикъалэ щытлъэгъущт.\nСурэтым итхэр: «АГУ—Адыифым» иешIакIохэу Милица Грбавчевич, Ольга Исаченкэр, Светлана Кожубековар, Наталья Никитинар, Елена Портягинар.\nПредыдущая «Динамо-МГТУ-р» апэ ит\nСледущая Уахътэр къызыфагъэфедэ


ИIофшIэн ригъэжьагъ — Адыгэ макъ\nАдыгэ къэралыгъо университетым ипрограммнэ-техническэ комплекс иIофшIэн ригъэжьагъ.\nАпшъэрэ еджапIэм ипресс-къулыкъу къызэритырэмкIэ, аппарат комплекс Iушыр биометрическэ даннэхэм «къызэряджэрэм» ишIуагъэкIэ, псэуалъэм Iоф щызышIэрэ ыкIи къычIэхьэрэ пстэуми алъыплъэн, щынэгъончъэными ынаIэ тыригъэтын ылъэкIыщт.\nПрограммнэ-техническэ комплексхэр университетым ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащагъэуцугъэх. Сомэ миллион 30 ащ тефагъ, сомэ миллион 23,5-р федеральнэ бюджетым къытIупщыгъ, сомэ миллиони 6,5-р университетым имылъку къыхэхыгъ.\n2020-рэ илъэсым АКъУ-р инфраструктурэр гъэкIэжьыгъэным епхыгъэ программэм хэлэжьагъ. Ащ хэхьэ объектхэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр яшIылIэгъэнхэр ыкIи терроризмэм щыухъумэгъэнхэм фэIорышIэрэ Iофтхьабзэхэр зэхащэнхэр.\nСледущая ГукIэгъу зыхэлъ бзылъфыгъ


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ нэбгрэ 244-м Финландым зыфагъэзагъ Адыгэ лъэпкъ гъэкIодыр ыщтэнэу\nАдыгэ нэбгрэ 244-м Финландым зыфагъэзагъ Адыгэ лъэпкъ гъэкIодыр ыщтэнэу\nТыгъэгъазэм и 6-м, 2015 илъэсым, Адыгэ нэбгрэ 244-м джэпсалъэ Финланд хэгъэгум фагъэхьыгъ. Ащ Финландым ипащэхэм зыфагъазэ, Урыс империем я 19-рэ лъэшIэгъум Адыгэхэм лъэпкъ-гъэкIодэу къаришIэлIагъэр ащтэнэу.\nФинландыр я 7 хэгъэгу мэхъу мыщ фэдэ джэпсалъэ зыфрагъэхьыгъэр. Ащ ипэу Украинэ, Полщэ, Литвэ, Истоние, Молдовэ ыкIи Романие афагъэхьыгъэх.\nУрыс Адыгэ заор заухыгъэр илъэс 151 хъугъэ. Ащ къыкIоцI дунаемкIэ зы хэгъэгу закъу неIэп Адыгэ лъэпкъ гъэкIодыр зищтагъэр. Ар Курдж хэгъэгур ары. ЖьоныгъуакIэм и 20-м, 2011 илъэсым, Курдж парламентым хэт депутатхэм зи ахэмызэу, пстэуми зэдрагъащтэу Адыгэ лъэпкъ гъэкIодыр ащтагъ.\nДжэпсалъэм зэфэшъхьэф бзэхэмкIэ уеджэн плъэкIыщт мыхэмкIэ: Тыркубзэ, Инджлизбзэ, Арапыбзэ.


Республика Адыгея - ОсэшIу къыфишIыгъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Урысые Федерацием и Общественнэ палатэ псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ, псэолъэшIынымкIэ ыкIи гъогухэмкIэ икомиссие итхьаматэу Игорь Шпектор IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ.\nЗэхэсыгъом хэлэжьагъэх АР-м и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, УФ-м и Общественнэ палатэ хэтэу, илъэс зэкIэлъыкIохэм Адыгеим и Общественнэ палатэ ипэщагъэу МэщбэшIэ Исхьакъ.\nИгорь Шпектор псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым ылъэныкъокIэ мониторингхэр регъэкIокIых, субъектхэр къекIухьэх. Ащ къыдыхэлъытагъэу Адыгейми къеблэгъагъ. Мэфэ заулэу тишъолъыр зыщыIагъэм къыкIоцI районхэр къыкIухьагъэх, гъогухэр, общественнэ чIыпIэхэр, къатыбэу зэтетхэ унэхэр зэригъэлъэгъугъэх, цIыфхэм гущыIэгъу афэхъугъ.\nКъумпIыл Мурат пэублэм къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, шъолъырым тапэкIэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ общественнэ лъыплъэным мэхьанэшхо иI.\n— УФ-м ыкIи Адыгеим я Общественнэ палатэхэм зэпхыныгъэ адытиIэу Iоф адэтэшIэ. Граждан обществэм иинститутхэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэм ткIуачIэ етэхьылIэ ыкIи къыдгурэIо общественнэ организациехэмрэ къэралыгъо хэбзэ структурэ зэфэшъхьафхэмрэ язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным мэхьанэшхо зэриIэр, анахьэу псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ. Республикэм ипсэупIэ пэпчъ щыIэкIэшIу дэлъэу гъэпсыгъэныр типшъэрылъ шъхьаI. А IофшIэным изэхэщэн цIыфхэри къыхэдгъэлэжьэнхэм тыпылъ. ТэркIэ о уиэксперт еплъыкIэ зыфэдэм мэхьанэшхо иI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПсэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэм ипрограммэ игъэцэкIэнкIэ, коммунальнэ пыдзафэхэм ягъэзекIонкIэ IофшIэным изэхэщэнкIэ, чIыпIэхэм язэтегъэпсыхьанкIэ шъолъырым ихэбзэ къулыкъухэм япшъэрылъхэр зэрагъэцакIэхэрэм Игорь Шпектор осэшIу фишIыгъ.\n— Къэралыгъом ит шъолъырыбэ къэскIухьагъ, мы лъэныкъомкIэ шъуиIофхэм язытет язгъэпшэн слъэкIыщт. ЦIыф къызэрыкIохэм заIузгъэкIагъ. КIэлэцIыкIухэм, пенсием щыIэхэ нэжъ-Iужъхэм, сэкъатныгъэ зиIэхэ цIыфхэм гущыIэгъу сафэхъуным сыпылъыгъ. Зэфэхьысыжьэу зэIукIэхэм афэхъугъэхэм сагъэрэзагъ. ЩыIакIэу иIэм рымыразэу зы нэбгырэ къахэкIыгъэп. Ащ мэхьанэшхо есэты, — къыIуагъ Игорь Шпектор. – Джащ фэдэу къыхэзгъэщы сшIоигъу ахъщэу къышъуIэкIахьэрэр зэрифэшъуашэу зэрэжъугъэзекIорэр. Адыгеим щыпсэухэрэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэм язэфыщытыкIэу, дин зэгурыIоныгъэу республикэм илъыр нэрылъэгъу къысфэхъугъ.\nКоммунальнэ хъызмэтым иIофшIакIэ экспертым осэшIу къыфишIыгъ нахь мышIэми, джыри зыдэлэжьэнхэ фаехэ лъэныкъохэр къыгъэнэфагъэх. Къатыбэу зэтет унэхэм ялифтхэм гъэцэкIэжьынхэр арашIылIэнхэмкIэ программэм хэхьанхэм, къызэхэоным ищынагъо зиIэ унэхэм ащыпсэухэрэр гъэкощыгъэнхэм, тариф политикэр шэпхъэ гъэнэфагъэхэм адиштэным ахэр афэгъэхьыгъэх. АР-м и Общественнэ палатэ иматериальнэ-техническэ базэ гъэпытэгъэным общественнэ организациехэм Iоф адашIэныр гъэлъэшыгъэным джащ фэдэу ынаIэ атыридзагъ.\nМэщбэшIэ Исхьакъ къызэриIуагъэмкIэ, Игорь Шпектор лъытэныгъэ къэзылэжьырэ цIыф, зиIофшIэн хэшIыкI ин фызиIэ эксперт. Ащ иIофшIэн республикэмкIэ осэшхо иI.\nТапэкIи мы IофшIэныр зэрэлъагъэкIотэщтыр КъумпIыл Мурат къыIуагъ, экспертым къыгъэнэфэгъэхэ лъэныкъо шъхьаIэхэм анаIэ зэратырагъэтыщтыр къыхигъэщыгъ.


Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом.\nВы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения.\nТекст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения.\nТекст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом.


МЕМОРИАЛЬНЭ МЕМОРИАЛЬНЭ ПХЪЭМБГЪУ КЪЫФЫЗЭIУАХЫГЪ\nXэгъэгу зэошхоу блэкIыгъэм хэкIодэгъэ зэолIхэм ащыщхэу икIодыкIи, зыщыкIодыгъэ чIыпIэри, икъэ зыдэщыIэри амыгъэунэфыгъэу джы къызнэсыгъэм къэнагъэр макIэп. А зикIодыкIэ мыгъэунэфыгъэ зэолIхэм ащыщыгъ Пэнэхэс щыщэу Къэрэтэбэнэ Мыхьамоди. Ащ ехьылIагъэу статья Мыхьамодэ икIалэу Асфар «Адыгэ макъэм» къыригъэхьэгъагъ. ЩытхъукIэ фэплъэгъу хъущт Асфар ышIагъэр: ятэ къырыкIуагъэр зэригъэшIагъ, гъэзетым къытхыжьыгъ, Iоф зыщишIэгъэ Пэнэхэс еджапIэм мемориальнэ пхъэмбгъу къыщызэIуаригъэхыгъ.\nГъэзетеджэмэ агу къэзгъэкIыжьы сшIоигъу Мыхьамодэ лIыгъэу заом щызэрихьагъэр. 1922-рэ илъэсым къэхъугъ. КIэлэегъаджэу Пэнэхэс Iоф щишIэщтыгъ. Заор къызежьэм, зэуапIэм Iухьагъ. Псыфабэ, Мэздэгу адэжьхэм ащыкIогъэ зэошхохэм ахэлэжьагъ, орденхэр, медальхэр къыфагъэшъошагъэх. Илъэс 20 ыныбжьэу сэкъат хъугъагъэ. Зэо ужыми икъуаджэ кIэлэегъаджэу Iоф щишIагъ. Илъэс 47-рэ ыныбжьэу идунай ыхъожьыгъ.\nIоф зыщишIэгъэ еджапIэм ичIэхьэгъу дэжь дэпкъым шIэжь пхъэмбгъур раIулIын зэхъум бэ Пэнэхэс щыщхэу еджапIэм къекIолIэгъагъэр. Ахэр Къэрэтэбанэмэ яIахьылых, Мыхьамодэ икIалэмэ яныбджэгъух, кIэлэегъаджэх, еджакIох. Мыхьамодэ ищыIэныгъэ гъогу къытегущыIагъэх кIэлэегъэджэ IофшIэным иветеранэу Ацумыжъ Хьамидэ, гъэсэныгъэмкIэ район гъэIорышIапIэм ипащэу Жэдэ Андзаур, Хэгъэгу зэошхом иветеранэу Мамхыгъэ Рэщыдэ, Къэрэтэбэнэ Махьамодэ ыкъоу Асфар ыкIи ахэм анэмыкIхэри.\n- Сэ Iоф дэсшIэнэу хъугъэп Мыхьамодэ, ау нахьыжъхэм ащ иIофшIэкIагъэр къаIуатэу бэрэ зэхэсхыгъ, - ыIуагъ Ацумыжъ Хьамид. - Сэ еджапIэм IофшIэныр зыщесэгъажьэм, Мыхьамодэ щысэ къысфэхъугъэмэ ащыщ.\n- Лъэшэу сигуапэ непэ зэхэшъущэгъэ Iофтхьабзэр, - ыIуагъ Мамхыгъэ Рэщыдэ. - Сэри заом сыхэтыгъэшъ, дэгъоу сэшIэ ар зыфэдэр. Мыхьамодэ къинэу ыхъугъэр зынэсырэр. ЦIыф хьалэлыгъ, гукIэгъу, шъыпкъагъэ хэлъыгъэх, цIыфхэр икIэсагъэх.\nЗэIукIэгъум къыщыгущыIагъ Мыхьамодэ ыкъоу Асфар, тым ищыIэныгъэ гъогу къыIотагъ, лъэшэу къоджэдэсхэм зэрафэразэр хигъэунэфыкIыгъ.


Джыри проценти 2,7-рэ къахэхъощт — Адыгэ макъ\nДжыри проценти 2,7-рэ къахэхъощт\nАр УФ-м и Президентэу Владимир Путиным иунашъохэм ащыщ.\nСтрахованиемкIэ пенсиехэм проценти 5,9-рэ къахэхъуагъэу илъэсыкIэу къихьагъэм ищылэ мазэ и 1-м къыщегъэжьагъэу къаты. Илъэс къэс ащ тетэу пенсиехэм къахэгъэхъогъэным кIэщакIо фэхъугъэри Владимир Путиныр ары.\nУрысые политическэ партиеу «Единая Россия» зыфиIорэм изэхэсыгъоу илъэсэу икIыгъэм игъэмафэ зэхащэгъагъэми, пресс-конференциеу къэралыгъом ипащэ тыгъэгъэзэ мазэм къытыгъэми ар къащиIогъагъ.\nДжыри илъэсыкIэу къихьагъэм мыщ къыфигъэзэжьызэ, инфляциер проценти 8,4-кIэ зэрэдэкIоягъэм фэшI проценти 8,6-м индексациер нагъэсынэу унашъо къышIыгъ. Аущтэу къызыхагъахъокIэ инфляциеу проценти 8,4-кIэ дэкIоягъэм нахьи нахьыбэкIэ пенсиехэр къаIэтыгъэхэу мэхъу.\n— Пенсиехэр илъэсым икъихьагъум индексацие тшIыгъэх шъхьаем, инфляциер зэрэдэкIоягъэм къыхэкIэу цIыфхэм нахьыбэу агъэкIодын фаеу мэхъу, ахъщэ тынхэм къахэхъуагъэм ишIогъэшхо къэкIожьырэп. Джыри тапэкIэ инфляцием къыгъэлъэгъощтыр къэшIэгъуай. Ар къыдэтлъытэзэ, непэ ащ проценти 8,4-рэ хэхъуагъэмэ, пенсиехэр проценти 8,6-кIэ индексацие тшIын фае, — къыIуагъ Владимир Путиным.\nПрезидентым пшъэрылъэу къафишIыгъэр агъэцакIэзэ, охътэ кIэкIым ищыкIэгъэ Iофтхьабзэхэр Правительствэм зэшIуихыгъэх. Джы мары проценти 5,9-рэ къахэхъуагъэу щылэ мазэм и 1-м къыщегъэжьагъэу къатырэ пенсиехэм джыри проценти 2,7-кIэ къаIэтыгъэу къатынэу рагъэжьэщт. ЗэрэхъурэмкIэ, мэзитIум пенсиехэм къахахъорэр зэхэубытагъэу проценти 8,6-рэ.\nПредыдущая Тхылъэу птыгъэм узэрэлъыплъэщтыр\nСледущая Процент 70-рэ фэдизмэ вакцинэр ахалъхьагъ


Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм и Маф! — Адыгэ макъ\nХэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм и Маф!\nТичIыпIэгъу ыкIи тилъэпкъэгъу лъапIэхэр!\nХэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм и Мафэ фэшI тышъуфэгушIо!\nАдыгэ лъэпкъыр изыкIыныгъэ ыкIи изэкъотыныгъэ, лъэпкъ-культурэ хабзэхэр къэухъумэгъэнхэм зэрадэлажьэрэм, зэдеIэжьыным къыпкъырыкIырэ шапхъэхэу лIэшIэгъубэ къызэпызычыгъэхэм ар зэрафэшъыпкъэм ишыхьат мы мафэр.\nА пстэури икъоу къызщылъэгъуагъэр 1998-рэ илъэсым шышъхьэIум и 1-м Союзнэ Республикэу щытыгъэ Югославием икраеу Косовэ, машIом зэлъиштэгъагъэм, къикIыжьыгъэу адыгэ купым и Хэкужъ къызегъэзэжьыр ары.\nАщыгъум, Урысые Федерацием ипащэхэм яIэпыIэгъу хэлъэу, ткъошхэм тIэ зафэтэщэим зэрэдунаеу ядгъэлъэгъугъ тилъэпкъ зэкъотыныгъэ зыфэдэр, уихэгъэгогъухэм ящыIэныгъэ, яфитыныгъэхэр ыкIи хабзэм къыдилъытэрэ яфедэхэр къэухъумэгъэнхэр тикъэралыгъо апшъэрэ мэхьанэ зэритырэ лъэныкъохэм зэращыщыр.\nЗи Хэкужъ къэзыгъэзэжьыгъэ адыгэ нэбгырэ минрэ ныкъорэ фэдиз непэ республикэм щэпсэу, чанэу Iоф ашIэ, еджэх, унагъохэр ашIэх. Республикэм икъэралыгъо хабзэ икъулыкъухэм бэ ашIэрэр щыIакIэм нахь псынкIэу ахэр хэгъозэжьынхэмкIэ, яфэшъошэ щыIакIэ я Хэкужъ щыряIэнымкIэ. Ащ дакIоу мэхьэнэ гъэнэфагъэ зэратыхэрэм ащыщых тилъэпкъэгъухэм адытиIэ зэпхыныгъэр нахь гъэпытэгъэныр, адыгэхэр зыщыпсэухэрэ хэгъэгухэм бгъуитIумкIи федэ зыхэлъ зэдэлэжьэныгъэу адытиIэм нахь зегъэушъомбгъугъэныр.\nТизэкъотыныгъэ итамыгъэу хъугъэ мы мэфэкIым Адыгэ Республикэм щыпсэухэрэм, зэкIэ тилъэпкъэгъухэу дунаим щыпсэухэрэм тыгу къыддеIэу тафэлъаIо псауныгъэрэ щыIэкIэшIурэ яIэнхэу! Тилъэпкъэгъухэм Адыгэ Республикэмрэ ти Хэгъэгушхоу Урысые Федерациемрэ адыряIэ зэпхыныгъэхэм ягъэпытэн мы мафэр фэрэлажь!\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу, Урысые политикэ партиеу «Единая Россия» зыфиIорэм и Адыгэ шъолъыр къутамэ и Секретарэу\nПредыдущая Къурмэн мэфэкI\nСледущая Kurban Bayramı


Улапэ щаукIыгъэхэр | Адыгэ Макъ\nТикъуаджэу Улапэ лажьэ ямыIэу нэмыцхэм цIыфхэр зыщаукIыгъагъэм илъэс бэдэдэ тешIэжьыгъэми, ахэр тщыгъупшэхэрэп. А хъугъэ-шIагъэм хэтыгъэхэри къэгущыIэхэрэм фэдэх…\nЛэбэ Iушъо гъэбылъыгъэкIэ чэщым чIым щычIалъхьажьыгъэгъэ нэбгырэ 24-мэ яхьадэхэр 1996-рэ илъэсым къычIахыжьхи, джыри зэ ячIыгу Iахь арагъэгъотыжьын фаеу хъугъэ.\nТарихъымкIэ кIэлэегъаджэу, «Лъэпкъ гъэсэныгъэм иотличник» зыфиIорэ цIэ лъапIэр къызфагъэшъошагъэу (пенсием щыIэми), къоджэ ветеранхэм я Совет ипащэу, сикъоджэгъоу, уасэ зыфашIырэ ЛIыунэе Аслъан Мыхъутарэ ыкъор тикъуаджэ итарихъ зэришIэрэр къыдэслъыти, гущыIэгъу сшIыгъэ.\n— Аслъан, а охътэ хьылъэм узэрэхэсщэжьырэр къысфэгъэгъу, ау къыткIэхъухьэхэрэм ахэр ятIотэн ыкIи ашIэн фае. Хэгъэгу зэошхомкIэ уиеплъыкIэхэр тэгъашIэба.\n— Тарихъыр — шIэныгъ. УапэкIэ кIуагъэр умышIэу, къэкIощтыр шIэгъуае мэхъу. Чыжьащэу къесымыгъажьэу къэсIон.\n1942-рэ илъэсым тисоветскэ дзэкIолIхэр зэралъэкIэу фашизмэм пэуцужьыгъэхэми, пыир ипчъагъэкIи иIашэкIи нахь лъэшыгъ, зыщыгугъыжьыщтыгъ тикъэралыгъо зэрэщытэу псынкIэу ыштэнэу. 1942-рэ илъэсым игъэмафэ техакIохэм Кавказыр аштэнышъ, чIыдагъэр, коцыр ыкIи нэмыкI байныгъэу Донрэ Пшызэрэ арылъхэр зыIэкIагъэхьанхэшъ, ыпэкIэ заор лъагъэкIотэн яхьисапыгъ. Кавказым ыуж ЗакавказьемкIэ зылъыкIуатэхэкIэ, гъунэгъу къэралыгъохэми арыхьанхэ ямурадыгъ. Ростов заштэм, нэмыц пащэхэм Кавказым «ипчъэ» ежьхэмкIэ зэIухыгъэ хъугъэу аIощтыгъэ.\nМэкъуогъум ыкIэм, 1942-рэ илъэсым Пшызэ ишъофхэм нэмыцхэр къарыхьэгъагъэх. Тэ ти Апшъэрэ дзэпащэ Темыр-Кавказ фронтыр къызэIуехы, маршалэу С. М. Буденнэр ащ пащэ фешIы. ЧIыпIэ къин, чIыпIэ хьылъэ итыгъ тидзэ, пыим илъэкI нахьыбагъ.\n— Сыдигъуа фашистхэр тихэку къызысыгъэхэр?\n— ШышъхьэIум и 6-м къыщегъэжьагъэу и 10-м нэс фашистхэм къалэхэу Ермэлхьаблэ, Мыекъуапэ, Краснодар аштагъэх. ШышъхьэIум и 9-м, 1942-рэ илъэсым пчэдыжьым нэмыцхэр понтон лъэмыджэу Лабэ къытыралъхьагъэмкIэ къызэпырыкIхи, тIоу гощыгъэхэу, Улапэрэ гъунэгъу къутырэу Чернышевымрэ закъафаузэнкIыгъ. Ахэм дозорнэ-разведчикхэр апэ итыгъэх, зы офицеррэ дзэкIолIитIурэ мотоциклэм тесхэу ягъусагъ. Улэпэ дэхьэгъу дэдэм, чIыпIэ Iэтыгъэу кондэ зэхэкIыхьагъэхэр зытетым къыхэукIи, нэмыц офицерэу разведкэм хэтыгъэр зыгорэм къыукIыгъ. Мотоциклэм тесыгъэхэм псынкIэу агъэзэжьи, Лэбэ Iушъо нэсыжьыгъэх. Такъикъ заулэ тешIагъэу артиллериекIэ чылэм къеохэу нэмыцхэм рагъэжьагъ, джабгъу лъэгапIэм ТенгинскэмкIэ къиукIыхэу, охым итхэр хагъафэхэу аублагъ. Чылэм щыщхэри, гъунэгъу псэупIэмэ къарыкIыгъэ гъогурыкIохэри зэкIэ кIодыпIэ ифагъэх. Нэбгырэ заули шъофым къинагъ, щэу къатефагъэхэр аджал афэхъугъэх. Ахэм къахэкIэу чылэм гумэкIыгъошхо къыдэтэджагъ. ЛIыхэр заом щыIагъэх, лIыжъхэр, сабыйхэр ары чылэм дэсыгъэхэр.\n— Хьазабэу заом улапэхэм щащэчыгъэм нахь укъытегущыIэмэ сшIоигъу.\n— Чылэдэсхэм ашIэжьыщтыр ашIэщтыгъэп. Къэбар зэхахыгъ чылэр тырагъэстыкIынышъ, цIыфхэр аукIынэу зэрэрахъухьагъэр. Офицерыр зэраукIыгъэр ары къэзгъэгубжыгъэхэр, ау зыукIыгъэри къагъотыгъэп. Сыдми, чылэр гумэкIыгъошхо хэфагъ, гузэжъогъукIэ зэхахьэ ашIыгъ, ашIэмэ хъущтым егупшысагъэх. КъагурыIощтыгъ IэпыIэгъу зэжэнхэ зэрэщымыIэр, Дзэ Плъыжьыр мы уахътэм къиныгъохэм зэрахэтыр. Джащыгъум рахъухьагъ лIыкIо куп зыхагъэкIынышъ, пыйхэм адагъэгущыIэнэу. Анахь шъхьэкIафэ зыфашIырэ нахьыжъхэм ащыщхэр агъэнафэхи, зэбгырыкIыжьыгъэх. Ыужырэ пчэдыжьым ахэр нэбгыри 10 хъоу къуаджэм итемыр лъэныкъокIэ къыдэкIыгъэх нэмыцхэм якъикIыпIэ хъугъэ чIыпIэм кIонхэу. Ахэм афэгумэкIхэу бзылъфыгъэхэри, кIэлэцIыкIухэри ауж итыгъэх. Гъогум техьагъу имыфагъэхэу, мотоциклэмэ атесхэу, автоматхэр аIыгъхэу нэмыцхэр цIыфхэм къахэлъэдагъэх.\n— ЦIыф хыехэм Iашэ зэрамыIыгъыр алъэгъугъэба?\n— Анэ лъы къытелъэдэгъагъ, автомат лъэдакъэхэмкIэ цIыфхэр зэхадзыхэзэ, нэбгырэ 30 хъулъфыгъэу хащхи, джа къыздикIыгъэхэ лъэныкъомкIэ афыгъэх. КIэлэ Iэтэхъо заули рафыжьагъ. Фашистхэм псыикIыпIэм дэжь цIыфхэр дагъэзыхьэхи, пцел чъыгышхом дэжь щызэхагъэзыхьагъэх, япащэхэм аIощтым ежэхэу уцугъэх. Унтер-офицерыр конвоирхэм къакIэрыхьи, нэмыцыбзэкIэ зыгорэ къариIуагъ. Къуаджэм рафыгъэ купым еджапIэр къыухыгъэ къодыеу, нэмыцыбзэр къыгурыIоу кIэлакIэ, Дэхъумэ Сэфэрбый ахэтыгъ. Ащ нэмыцхэм аIуагъэр, Iофыр псынкIэу зэшIуагъэкIынэу зэраIорэр лIыжъхэм къафызэридзэкIыжьыгъ.\nМыщ дэжьым конвоирым нэбгыритф купым къыхифи, конвоирищ акIыгъоу мычыжьэу ыбгъукIэ Iуащыгъэх, бэ темышIэу автомат омакъэхэри къэIугъэх. Ахэм ауж джыри зы куп, етIани зы куп… Джаущтэу зэкIэри зэтыраукIэнэу щытэу, къэнэгъэ нэбгыриблым янасыпкIэ, къыздизыгъэри амышIэу, губжыгъаеу, мотоциклэм тесэу лъэмыджымкIэ къикIи нэмыц офицер къыIулъэдагъ. ИдзэкIолIхэм къатекууи, укIыр щагъэтынэу, аубытыгъэхэр Лабэ адырабгъу ращынхэшъ, лагерым ащэнхэу унашъо къафишIыгъ.\nЧылэдэсхэр аукIыхэ зэхъум, аубытыгъэхэм ащыщэу Нэжьэ Шъалихьэ псым зыхидзи зыдырыригъэхьыхыгъ. Нэмыцхэр ащ лъыуагъэх, ау зи къикIыгъэп, чэщым чылэм къыдэхьажьыгъ. Нэжьэ ТIалибрэ Аджырэ Аскэрбыйрэ аукIыгъэхэм ахэфагъэх, ау ахэр уIэгъагъэхэти, укIыгъэхэм захагъэкIуакIи, зыми къымылъэгъухэ зэхъум Лабэ къисыкIыжьхи, ядэжь къэкIожьыгъэх.\n— Нэбгырэ тхьапша Улапэ щыщэу аукIыгъэр?\n— Лэбэ Iушъо щаукIыгъэхэр агъэунэфыгъэхэу дэгъоу тэшIэх, — къеIуатэ ЛIыунаем, — нэбгырэ 24-рэ хъущтыгъэх. Ахэр: Агъыржьэнэкъо Хьаджэбэчыр — илъэс 75-рэ ыныбжьыгъ, Аджырэ Багъэтчэрый — 73-рэ, Бэчыжь Хьаджрэт — 72-рэ, Бжьэмыхъу Умар — 70-рэ, Бжьэмыхъу Хъызыр — 32-рэ, Бзэго ХьэпIатI — 70-рэ, Бибакъэ Алым — 16, Бибэ Бый — 17, Гъубжьэкъо НэшIуцI — 60, Дэхъумэ Сэфэрбый — 17, КIэшъ Тыркубый — 13, КъумпIыл Джанчэрый — 14, КъумпIыл Тэкъэжъ — 65-рэ, Мэхъош Сахьид — 70-рэ, Нэгъой Виктор — 60, Нартэкъо Ахьмэд — 35-рэ, Пщыкъэнэ Хьаджмос — 55-рэ, ТхьакIущынэ Батмыз — 80, ТхьайцIыф Хьаджмос — 50, Хьаджым Адылджэрый — 63-рэ, Хьажъмыкъо Пуш — 17, Хъухъол Индрыс — 62-рэ, Шыкъултыр Асхьад — 83-рэ, Шыкъултыр Кадет — 25-рэ.\nУмыщэчын къин щыIэпщтын…\nАукIыгъэхэм яхьадэхэр сыдэу щытми пшэхъо-етIэ тIэкIу атетэкъуагъэу, аIэпкъ-лъэпкъхэр къэлъагъохэу къагъэнагъэх. А мэфэ дэдэм фашистхэр чылэм къакIохи, цIыфхэр джыри чылэ гупчэм щызэхагъэзыхьагъэх, зэрэпсэущтхэ шIыкIэхэр къараIуагъ. Нэмыцхэм пэрыохъу афэхъурэм иIоф зэрашIэщтыр, аукIыгъэхэу Лэбэ Iушъо Iулъыгъэхэм яхьадэхэр чIым чIалъхьажьын зэрэфимытхэр къагурыIуагъ. Ау къоджэдэсхэр чэщым гъэбылъыгъэкIэ а чIыпIэм кIохи, зыщаукIыгъэхэм пэмычыжьэу ахэр чIым щычIалъхьажьыгъагъэх. Псаоу къэнагъэхэу нэмыцхэм рафыжьагъэхэр Ермэлхьаблэ нэсыгъэхэу ямыщыкIагъэхэу алъыти, мэфэ заулэкIэ къатIупщыжьыгъэх. Ахэм апаIокIэ илъэс 15 зыныбжьыгъэ Бибэлэ Налбый (2008-рэ илъэсым идунай ыхъожьыгъ) Iоф иIэ фэдэу семчык хьасэм ашIухахьи, псаоу къэнагъ.\nИлъэсхэр кIуагъэх, осэшхокIэ къыфекIугъэ ТекIоныгъэр къыдэзыхыгъэ къэралыгъом мэфэкIышхор хигъэунэфыкIыгъ.\nУлапэхэу заом Iухьэгъагъэхэм азыныкъор — нэбгырэ 500 зэуапIэм щыфэхыгъ. 1975-рэ илъэсым ТекIоныгъэм ия 30-рэ илъэс ехъулIэу Улапэ шIэжь саугъэт щагъэуцугъ. Ащ мыщ фэдэ гущыIэхэр тетхагъэх: «Хэти ащыгъупшагъэп, сыди ащыгъупшагъэп». Лабэ зиIуантIэзэ Пшызэ ишъоф зэикIмэ ащэчъэ, улэпэ чIыгур рилъэсэхызэ рехьыхы, метрипшIхэмкIэ нэпкъыр чылэмкIэ къэкIуатэу мэхъу. Хьадэхэр зычIалъхьэгъагъэм псыр къынэси, къупшъхьэхэр къыгъэлъэгъуагъэх. 1996-рэ илъэсым фашистхэм аукIыгъэ нэбгырэ 24-м ыкIи красноармейцитIум якъупшъхьэ-лъашъхьэхэр Улапэ игупчэ къащэжьхи, зэряфэшъуашэу, зэкъош къэхалъэм щагъэтIылъыжьыгъэх. Саугъэтым агъэтIылъыжьыгъэхэм ацIэхэр ыкIи «Безвинно погибшие» ыIоу тетхагъэх. ШIэжьыр щэрэI! Зэо мэхъаджэм щыфэхыгъэхэр зыщытэшъумыгъэгъупшэх.\n— Тхьауегъэпсэу, Аслъан, гущыIэгъу укъызэрэсфэхъугъэмкIэ.


Народнэ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ Адыгеим щыпсэухэрэм зафегъазэ — Адыгэ макъ\nНароднэ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ Адыгеим щыпсэухэрэм зафегъазэ\nСтатистикэм къызэригъэлъагъорэмкIэ, коронавирусыр къызэузыхэрэм япчъагъэ макIэ хъугъэ нахь мышIэми, ар къытпыхьаным ищынагъо джыри къышъхьащыт. Медикхэм ямызакъоу, мы Iофыгъом общественностыр егъэгумэкIы.\nХъужьыгъэхэм япчъагъи макIэп, арэу щыт нахь мышIэми, пандемиер джыри тымыухыгъэу елъытэ Урысыем IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъэу, УФ-м и Общественнэ палатэ хэтэу, Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым янароднэ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ.\n— Лъытэныгъэ зыфэсшIырэ сичIыгогъухэр! Уз мэхъаджэу къежьагъэм тызэрэпэуцужьыщт закъор вакцинэр зыхядгъэлъхьаныр ары. Коронавирусым къызыдихьын ылъэкIыщтхэ тхьамыкIагъохэр, нэбгырэ пэпчъ пшъэдэкIыжьэу ыхьырэр зыщыдгъэгъупшэхэ хъущтэп. ИкIыгъэ илъэсым къыгъэлъэгъуагъ узыр псынкIэу зэкIэми зэрапэкIэмыкIырэр. Анахь ыгъэфыкъохэрэр зыныбжь хэкIотагъэхэр ыкIи уз гъэтIылъыгъэ зиIэхэр ары. Ау ныбжьыкIэхэми къафэкъинэу бэрэ къыхэкIы, — къыIуагъ народнэ тхакIом.\nМэщбэшIэ Исхьакъ вакцинэр зыхаригъэлъхьаным зыфегъэхьазыры, ищыкIэгъэ медицинэ уплъэкIунхэр екIух.\nПредыдущая Урысыем и Мафэ зэрэхагъэунэфыкIыщтыр\nСледущая Нэбгырэ мин 33-рэ фэдиз хэлэжьагъ


ГъэхъэгъэшIухэр ышIызэ ыпэкIэ лъэкIуатэ — Адыгэ макъ\nГъэхъэгъэшIухэр ышIызэ ыпэкIэ лъэкIуатэ\nХабзэ зэрэхъугъэу, щылэ мазэм и 13-м Урысые печатым и Мафэ хагъэунэфыкIы. Журналистхэу, къэбар жъугъэм иамалхэм ялIыкIохэу, мы сэнэхьатым зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэ пстэури мы мафэм агъашIох, гущыIэ дэхабэ афаIо.\nУтхэныр, акъыл хэлъэу материалыр зэбгъэкIуныр, еджэрэм ар къыгурыIоу, мэхьанэ хэлъэу лъыбгъэIэсыныр псынкIэп ыкIи ар бэхэм къадэхъурэп. Непэ зигугъу къэтшIыщт пшъэшъэ ныбжьыкIэм а пстэури фызэшIокIыгъ, журналистикэм игъогу пытэу теуцуагъ.\nРеспубликэ гъэзетэу «Советскэ Адыгеим» иобозревателэу Юлия Мельниковар шъолъырым дэгъоу щызэлъашIэ, иIофшIагъэхэм, къыхиутыхэрэм гъэзетеджэхэм осэшхо афашIы. Юлие цIыф шъабэу, рэхьатэу зэрэщытыр, зыфатхэрэм псынкIэу гурыIон, ар зыфаер зэхишIыкIын зэрилъэкIырэр бэхэм къыхагъэщы. Ащ фэдэ уасэ къыпфашIыным мэхьанэшхо иI.\nПшъэшъэ ныбжьыкIэм Адыгэ къэралыгъо университетым филологиемкIэ ифакультет къыухыгъ, журналист сэнэхьатыр зэригъэгъотыгъ. Къэбар жъугъэм иамалхэм Iоф защишIэрэр илъэси 9-м ехъугъ. Апшъэрэ еджапIэр къызеухым ыуж гъэзетэу «Советскэ Адыгеим» корректорэу аштагъ, илъэс тешIагъэу обозревателэу агъэнэфагъ.\n— Сыдигъуи журналист сэнэхьатыр сыгу рихьыщтыгъ, ащ сищыIэныгъэ гъогу еспхынэу сыфэягъ, — еIо журналисткэм. — Сигухэлъ къыздэхъуным пае дэгъоу седжагъ, журналистикэм ишъэфхэр къызIэкIэзгъэхьанхэм сыпылъыгъ. Непэ сызыIут ыкIи сикIэсэ редакцием апэрэ лъэбэкъухэр щысшIынхэмкIэ бэхэм яшIуагъэ къысагъэкIыгъ, ахэм инэу сафэраз. Шъыпкъэр пIощтмэ, уиIофшIэгъухэр къыбготхэу, зэгурыIоныгъэ уазыфагу илъэу узэдэлажьэмэ, зэшIомыхын щыIэп. АщкIэ синасып къыхьыгъ.\nЮлие гъэзетым къыщыхиутыхэрэм адакIоу республикэм фэгъэхьыгъэ къэбархэр интернет нэкIубгъохэм къарегъахьэх. Инстаграмым къыщызэIуихыгъэ блогым нэбгырэ мин 23-м ехъу кIэтхагъ. Адыгеим ис лъэпкъхэм яшхыныгъохэм ар фэгъэхьыгъ.\n— ЩыIэныгъэр зычIыпIэ итэп, ар ыпэкIэ лъэкIуатэ, ащ дакIоу технологиякIэхэм хэхъоныгъэ ашIы. Ащ къыхэкIыкIэ шэпхъакIэу щыIэхэм журналистыр атехьан, ахэр къызфигъэфедэзэ Iоф ышIэн фае, — еIо Юлие. — «Советскэ Адыгеир» пштэмэ, интернет лъэныкъом мэхьанэшхо етэты. Социальнэ хъытыум амалэу къытыхэрэр тэгъэфедэх, мафэ къэс къэбарыкIэхэр сайтым исэгъэуцох, ахэр нахь гъэшIэгъон зэрэтшIыщтым пстэуми тыпылъ. Сэ къыхэсхыгъэ блогыр пщэрыхьаным ехьылIагъ, ситворчествэ ыкIи сисэнэхьат япхыгъэу хэхъоныгъэ сшIынымкIэ ар амал тедзэу сэлъытэ. Ау мыщ дакIоу гъэзетри тиIэн зэрэфаем щэч хэлъэп, ар цIыфхэм къыратхыкIы, еджэх. ГущыIэм пае, цIыфым фэгъэхьыгъэ игъэкIотыгъэ материал гъэзетым къыщыхэуутын плъэкIыщт, социальнэ хъытыур зэрэгъэпсыгъэмкIэ ащ фэдэ амал къыуитырэп. Гъэзетыр бгъэтIылъын, къэпштэн ыкIи уеплъыжьын плъэкIыщт. Ащ къихьагъэр цIыфхэм ашIогъэшIэгъон зыхъукIэ, журналистым иIофшIэн дэгъоу ыгъэцэкIагъ.\nЖурналистхэм азыфагу зэхащэрэ федеральнэ ыкIи шъолъыр зэнэкъокъу пчъагъэхэм Юлие ахэлэжьагъ, текIоныгъэр къащыдихыгъ. ГущыIэм пае, журналистхэм язэнэкъокъухэу «Вызов XXI век», «СМИротворец» зыфиIохэрэм, Урысые Iофтхьабзэу «Вместе в цифровое будущее» зыфиIорэм ишъолъыр уцугъо гъогогъуищэ хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр, 2021-рэ илъэсым мы зэнэкъокъум апэрэ чIыпIэр къащыдихыгъэх. 2014-рэ илъэсым журналистикэм ылъэныкъокIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ ишIухьафтын къыфагъэшъошагъ. Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм ирэзэныгъэ тхылъ къылэжьыгъ.\nБлэкIыгъэ илъэсым изэфэхьысыжьхэмкIэ журналистикэм ылъэныкъокIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ ишIухьафтын ятIонэрэу Юлие къыфагъэшъошагъ ыкIи мэфэкI шIыкIэм тетэу ар къыритыжьыгъ республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nЮлие иIофшIэгъухэм, зышIэхэрэм лъытэныгъэ фашIы, ежьыри IэпыIэгъу афэхъуным сыдигъуи фэхьазыр. Непэрэ щыIакIэм ар зымыуасэ щыIэп.\nЖурналист ныбжьыкIэм къыдэхъугъэм къыщыуцурэп, ыпэкIэ лъыкIотэн, игъэхъагъэхэм ахигъэхъон гухэлъ иI. Икъэлэмыпэ къычIэкIырэ тхыгъэхэр цIыфхэм зэрашIогъэшIэгъоным къыщымыкIэу, гъогоу къыхихыгъэм пытэу тетэу исэнэхьат рылэжьэнэу тэри фэтэIо, мэфэкIымкIэ тыфэгушIо.\nПредыдущая Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афишIыгъ\nСледущая Щылэ мазэм и 13-р — Урысые печатым и Маф


ЗекIоным ихэхъоныгъэхэр | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 10.01.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nЗекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэ хэхъоныгъэхэр ашIынхэм фэгъэзэгъэ Координационнэ советэу АР-м и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащагъэм изичэзыу зэхэсыгъо Правительствэм и Унэ щыкIуагъ. Iофтхьабзэр зэрищагъ АР-м и Премьер-министрэ игуадзэу Сапый Вячеслав.\nВице-премьерым пэублэм къызэрэщиIуагъэмкIэ, «Развитие внутреннего и въездного туризма на 2011 — 2018 гг» зыфиIорэ федеральнэ программэм игъэцэкIэн къэралыгъом щаухыгъ. Ащ Адыгеир чанэу хэлэжьагъ. Программэм къыдыхэлъытагъэу 2014 — 2018-рэ илъэсхэм инфраструктурэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм бюджет инвестициеу сомэ миллиардрэ миллион 841-рэ пэIуагъэхьагъ. Ащ нэмыкIэу, шхапIэхэм, зыгъэпсэфыпIэхэм, нэмыкI псэуалъэхэм сомэ миллиарди 4 хъурэ унэе инвестицие ахалъхьагъ.\n2018-рэ илъэсым зызыгъэпсэфын, Адыгеим ичIыпIэ дахэхэр зэзыгъэлъэгъун гухэлъ зиIэ нэбгырэ мин 400-м ехъу республикэм къеблэгъэнэу агъэнафэ. БлэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, ар проценти 6-кIэ нахьыб.\n— Мэхьанэшхо зиIэхэ Iофтхьабзэхэр мыгъэ республикэм щызэхэтщагъэх, — къыIуагъ Сапый Вячеслав. – Ахэм ащыщ адыгэ къуаем ифестиваль. Ар гъэшIэгъонэу зэрэрекIокIыгъэр Адыгеим щыпсэухэрэми, хьакIэу къекIолIагъэхэми къыхагъэщыгъ. Адыгэ къуаем ифестиваль цIыфыбэ къызэрекIолIагъэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мэхьанэшхо ритыгъ.\nАдыгэ Республикэм зекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитет ипащэу Къэлэшъэо Инвер 2018-рэ илъэсым Iофыгъоу зэшIуахыгъэхэм, 2019-рэ илъэсым пшъэрылъхэу зыфагъэуцужьыхэрэм къатегущыIагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, тишъолъыр къакIохэрэм япчъагъэ къыщымыкIэным тапэкIи Iоф дашIэщт. Адыгеим хьакIэхэу къакIохэрэм чIыопсым идэхагъэу алъэгъурэм дакIоу, Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэм ахэлэжьэнхэ амал яI. Адыгэ лъэпкъым итарихъ зыпхырыщыгъэхэ мэфэкIхэр чэфэу ыкIи гъэшIэгъонэу рекIокIых. Хьалыжъом, къэбым, адыгэ къужъым ямафэхэр, адыгэ къуаем ифестиваль зэ хэлэжьагъэхэм агу къенэжьы, къыкIэлъыкIорэ илъэсми ахэр благъэкIыхэрэп. Ар къеушыхьаты фестивалым къеблагъэхэрэм япчъагъэ илъэс къэс зэрэхахъорэм. 2017-рэ илъэсым нэбгырэ мини 10 фэдиз мыщ къекIолIэгъагъэмэ, 2018-м мин 13-м ехъугъ.\nЗигугъу къэтшIырэ лъэныкъом тапэкIи хэхъоныгъэхэр ышIынхэр шъолъыр ыкIи муниципальнэ къулыкъухэм, бизнесым хэтхэм япшъэрылъ шъхьаIэхэм зэращыщыр зэхэсыгъом къыщаIуагъ. АщкIэ анахь мэхьанэ зиIэхэм ащыщ зекIоным хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фэгъэзэгъэ федеральнэ программэу 2019 — 2025-рэ илъэсхэм ателъытагъэм Адыгеир хэлэжьэныр. ЗекIоным епхыгъэ проектэу «Зихия» зыфиIорэр республикэм къыгъэлъэгъуагъ. Зэнэкъокъу шIыкIэм тетэу ар къыхахыгъ ыкIи непэрэ мафэм ехъулIэу проектым ипрограммэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр зэхэщэгъэнхэр къыдыхэлъытагъ. Апэрэ илъэсищым мы программэм игъэцэкIэн пэIухьащт мылъкур зышIокIын ымылъэкIыщтыр агъэнэфагъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу федеральнэ бюджетым къыхэхыгъэ субсидиер шъолъырым къыIэкIэхьанэу щэгугъых.