Гъэтхапэм и 14-р – адыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Маф | Адыгэ Макъ\nГъэтхапэм и 14-р – адыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Маф\nАдыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Мафэ фэшI тышъуфэгушIо!\nЛъэпкъым ыбзэ – лъэпкъ шIэныгъэм, шэн-хабзэхэм язехьакIу, ащ идунэееплъыкIэ, итарихъ ыкIи икультурэ къыплъызыгъэIэсырэ амал.\nЦIыфхэр зэдэгущыIэнхэмкIэ бзэр амал шъхьаIэу зэрэщытым дакIоу, унэгъо хъызмэтым изехьанкIэ къулайныгъэу яIэ хъугъэр зы лIэужым адрэм IэкIигъэхьажьынымкIэ, лъэпкъыр нэмыкIхэм къахэзыгъэщырэ хабзэхэр къагурыIонхэмкIэ ишIогъэшхо къэкIо.\nТиреспубликэкIэ адыгабзэр къэралыгъуабзэхэм зэращыщым имызакъоу, лъэпкъ байныгъэшхоуи щыт. Ащ икъэухъумэн, ихэхъоныгъэ ыкIи зэлъягъэшIэгъэным япхыгъэ Iофыгъохэм ренэу анаIэ атырагъэты.\nАдыгабзэм икъэухъумэнкIэ, ихэхъоныгъэкIэ, джащ фэдэу къыткIэхъухьэхэрэр ащ изэгъэшIэн нахь фэгъэчэфыгъэнхэмкIэ тиреспубликэ щызэрахьэрэ Iофтхьабзэхэм яшIуагъэ къызэрэкIощтым тицыхьэ телъ.\nТичIыпIэгъу лъапIэхэр, псауныгъэ пытэрэ щыIэкIэшIурэ шъуиIэнхэу, дунаир мамырэу, шIур шъуигъогогъоу шъущыIэнэу шъуфэтэIо! Тигухэлъ шъхьаIэ къыддэхъуным – Адыгеимрэ Урысыемрэ джыри нахь зэтегъэпсыхьагъэ хъунхэм апае адыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Мафэ тизыкIыныгъэ итамыгъэу орэхъу!


Тибыракъ мамырэу къытшъхьащэрэт!\n15:32 - 22.05.2021\nЗэо блэкIыгъэм утегущыIэмэ гур егъэмакIэ, тхьамыкIагъоу къытэхъулIагъэр къиIотыкIыжьыгъуаеу щыт. Заом Урысые Империер нахь тегъэпсыхьагъэу щытыгъ, идзэхэр мин пчъагъэкIэ нахьыбагъэх, Iашэ ыкIи дзэ зэфэшъхьафхэр иIагъэх. Адыгэ шъолъырыр кIуачIэу къыпэуцугъэм пэшIуекIошъугъэп, ау тилIыгъэ кIодыгъэп, тыкъызэкIэкIуагъэп тиамалхэр мыиныгъэми.\nПыим псэемыблэжьэу пэуцужьыным изэхэщакIоу адыгэхэм ахэтыгъэхэм ягугъу непэ къэсшIынэу сыфай. Ахэр тэ тэзгъэшIагъэхэр тишIэныгъэлэжьхэр ары. ТишIэныгъэ зэрэхагъэхъуагъэм, лъэпкъым итарихъ тырыгушхонэу амал къызэрэтIакIэгъэхьагъэм пае ахэм тхьауегъэпсэушхо ятэIо.Ахэм ащыщых: убыххэм, шапсэгъэхэм, натыхъуаехэм, абдзахэхэм язэолIхэм япэщагъэу Бэрзэдж Хьаджэр, ШыупэкIо Хьаудэкъо Мамсыр (натыхъуай), ШыупакIо Шэумыз (нэтыхъуаем япащ), ШэрэлIыкъо Тыгъужъыкъо Къызбэч – шапсыгъэу, анахь лIыгъэшхо къызхэфагъэмэ ащыщ, Щырыхъукъо Тыгъужъ – нэтыхъое дзэ пащ, тарихъым къинагъ, Бракъые ЛъэпшъхьакI – шапсыгъэ лIыхъужъ, дзэ зещакIу, Алджырэекъо Кущыку – бэслъыней пэщэ цIэрыIом ащыщ, Хъырцыжъыкъо Алэр – абдзэхэ лIыхъужъ, Черкесием итарихъ хэт, ЦутхьакIумэ Къамболэт – кIэмгуем япащэу Болэтыкъо Къамболэт игодзагъ, Черкесиер шъхьафит ышIыжьыным фэбэнагъэу Занэкъо Сэфэрбый, шапсыгъэхэм яшъхьафитныгъэ фэбэнагъэу Нэпсэу Хьэжъуагъу, лъытэныгъэшхо зиIагъэу Хъущт Мыхьамэт ыкIи нэмыкIхэр.\nТемыр къохьапIэ Кавказым щыпсэущтыгъэ адыгэхэм ялъэпкъ ишъхьафитныгъэ фэгъэхьыгъэ заор 1864-рэ илъэсым ухыгъэ хъугъэ. Пачъыхьэм Черкесиер ыштагъ, цIыфэу заом хэкIодагъэр мин пчъагъ. Минишъэ пчъагъэ Осмэн империем егъэзыгъэу рагъэзыхьагъ. Пачъыхьэм заоу къытишIылIагъэр лъэпкъ гъэкIодэу къытфычIэкIыгъ. ЧеркесиекIэ заджэщтыгъэ хэкур лъыпсыр щигъачъи къыунэкIыгъ, тилъапсэ чIихыгъ.\nАу гукъэкIыжьым чыжьэу зедзми, тэ – адыгэхэм, мы-жъошхо тигушIуакIэ дэлъэу къетхьакIырэп, джы къыддэпсэухэрэм ялажьэкIэ дгъэуцурэп, зэпэуцугъэ къетхьакIырэп.\nКавказ заор заухым хэкужъым къинэгъэ адыгэхэм урыс хэгъэгушхом тыгот тыхъугъ, тизекIуакIи дедгъэштагъ. ТидзэкIолIхэр урыс-япон заоми апэрэ дунай заоми лIыхъужъныгъэ ахэлъэу текIоныгъэм фэбэнагъэх. Зэошхоу блэкIыгъэм лIыгъэшхоу щызэрахьагъэм пае лIыхъужъыцIэр адыгэ нэбгыриблым къафагъэшъошагъ, зэкIэмкIи Къэбэртэе-Бэлъкъарымрэ Къэрэщэе-Щэрджэсымрэ зэхэтэу, нэбгырэ 54-рэ а щытхъуцIэр къафагъэ-шъошагъ. Совет хабзэм изэтегъэуцон, колхоз ыкIи совхозхэм язэхэщэни пэрытныгъэ зетхьагъ, IофшIэнымкIи тыкъызэкIэкIуагъэп.\nНепэ адыгэ къэралыгъо гъэпсыкIэ тиIэу тэпсэу, тибыракъи къытшъхьащыт, тыбзэмкIэ тыгущыIэнэу, тытхэнэу кIуачIи амали тиI, тишъхьафитныгъэ хабзэм къытфеухъумэ. Тиреспубликэ итхьэматэ – тилъэпкъэгъу, апшъэрэ еджэпIитIу тиI, егъэджэнымкIэ амалышIухэр къытIакIэхьагъэх. ТикIалэхэр анахь дэгъуцIэр зыхь апшъэрэ еджапIэу Урысыем итхэм ащеджэх, шIэныгъэлэжь, врач, военачальник гъэсэгъэшхохэри тилъэпкъкIэ тиIэх.\nНэмыкI лъэпкъэгъоу тиреспубликэ исхэм зэфыщытыкIэ дэгъу адытиI. Ахэр тэ тиныбджэгъух, тигъунэгъу лъапIэх, тиIофшIэгъух. Зэзэгъыныгъэм ехьылIагъэу хабзэм шапхъэу ыштэхэрэр тэри, Адыгэ Хасэм хэтхэм, адетэгъаштэ, зэрэтлъэкIэуи IэпыIэгъу тафэхъу.\nЛъэпкъым къыкIугъэ гъогур хэти ышIэн фай. Ащ зэпэуцу Iофыр щымыIэнэу, узэгурыIонэу уиакъылкIэ уфещэ. Адыгэхэр илъэс мин пчъагъэ хъугъэу Кавказым исых. Тэ тыбзэ гъэшIэгъоны, шэн-хэбзэ дахэхэри зетэхьэх, тикультури байдэд. Адыгэхэм якъэбзагъэрэ яхьалэлныгъэрэ дунаим зэкIэм зэлъашIагъ.\nТиныбжьыкIэхэм зафэтэгъазэ. Тилъэпкъ икIэн иухъумакIохэр шъоры, нахьыжъэу тиIэхэм ягугъапIэ шъо къышъуфэгъэзагъ. Тилъапсэ нахь пытэ хъунэу тэгугъэ, тибыракъи мамырэу къытшъхьащэрэт!


Республика Адыгея - ЛIыгъэр ныбжьым елъытыгъэп\nКъуаджэу Блащэпсынэ щыщ кIэлэ Iэтахъоу илъэс 15 зыныбжь Къулэ Амир лIыхъужъныгъэу зэрихьагъэм пае Урысые общественнэ-къэралыгъо акциеу «Горячее сердце» зыфиIорэм ибгъэхалъхьэу къыфагъэшъошагъэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мэфэкI шIыкIэм тетэу тыгъуасэ къыритыжьыгъ. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, Кощхьэблэ районым ипащэу Хьамырзэкъо Заур, кIэлэ ныбжьыкIэм ят, икIэлэегъадж, нэмыкIхэри.\n— БлэкIыгъэ илъэсым, мэлылъфэгъум и 13-м, пчыхьэм сыхьатыр 10-м адэжь спортымкIэ секцием сыкъикIыжьзэ, гъунэгъу щагум зыгорэ къызэрэщышIэтыгъэм гу лъыстагъ, — къеIуатэ Амир. — Апэ мэхьанэ естыгъэп, ау нэужым джыри зэ нахь тэрэзэу сеплъыжьын гухэлъ сиIэу къэзгъэзэжьыгъ. КъызэрэчIэкIыгъэмкIэ, унэм машIо къыкIэнагъэу стыщтыгъэ.\nКъыщышIын ылъэкIыщтым Амир егупшысагъэп. НэгъэупIэпIэгъум къэлапчъэу егъэтыгъэм шъхьапырыпкIыгъ, псынкIэу унэм илъэдагъ. Зыныбжь хэкIотэгъэ лIыжъэу чъыещтыгъэр къыгъэущыгъ ыкIи унэм къырищыгъ, ау мыщ дэжьым ышIагъэр ригъэкъугъэу кIэлэ ныбжьыкIэм ылъытагъэп. МашIоу зыкъэзыштэнэу ежьагъэр изакъоу ыгъэкIосэнэу фежьагъ.\nНэужым пчъэ-шъхьангъупчъэхэр Амир Iуихыгъэх ыкIи гъунэгъу лIыжъым зыфэсакъыжьынэу риIуагъ. ГумэкIыгъо зэрэщымыIэжьыр инэрылъэгъу зэхъум, лIыхъужъ ныбжьыкIэр ядэжь кIожьыгъэ. Къыхэзгъэщы сшIоигъу Амир лIыблэнагъэу зэрихьагъэм рыпагэу урамым зэрэтемытыгъэр. IэпыIэгъу зыфэхъугъэм къэбарыр къымыIотэгъагъэмэ, хъугъэ-шIагъэр цIыфхэм алъыIэсыщтыгъэп.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ кIэлэеджакIом ыныбжь емылъытыгъэу лIыхъужъныгъэу зэрихьагъэм пае зэрэфэразэр къыIуагъ ыкIи социальнэ-культурнэ гукъэкIыкIэхэмкIэ Фондым ыгъэнэфэгъэ бгъэхалъхьэу «Горячее сердце» зыфиIорэр къыритыгъ. Фондым ипащэу Светлана Медведевам ыцIэкIэ дипломи Амир къыфагъэшъошагъ. ЛIыблэнагъэу къыхэфагъэм пае кIэлэ ныбжьыкIэм ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ Министерствэм имедаль, Урысые граждан-патриотическэ проектэу «Дети-герои» зыфиIорэм и щытхъу тхылъ ыпэкIэ къыратыгъагъэх.\n— Къылэжьыгъэ тын лъапIэмкIэ сыгу къыздеIэу Амир сыфэгушIо. УищыIэныгъэ уемыблэжьэу нэмыкI цIыф IэпыIэгъу уфэхъугъ. Ащ лIыблэнагъэ зэрэпхэлъыр къеушыхьаты. Уилэгъухэм уизекIуакIэ щысэ афэхъунэу сыщэгугъы. ТапэкIи лIыхъужъныгъэу пхэлъым зэребгъэхъущтым, уигъэхъагъэхэм къызэращымыкIэщтым сицыхьэ телъ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nШIухьафтын лъапIэ ыкIи Урысые кIэлэцIыкIу гупчэу «Орленок» зыфиIорэм кIонэу фитыныгъэ къезытырэ сертификатрэ нэужым республикэм ипащэ Къулэ Амир ритыгъэх. Мыщ фэдэу республикэр зэрыгушхон ылъэкIыщт сабыйхэр зыгъасэхэрэ ны-тыхэм, кIэлэегъаджэхэм КъумпIыл Мурат зэрафэразэр игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\nАмир ятэу Къулэ Ибрахьимэ зэхэсыгъом къыщыгущыIагъ, республикэм ипащэ мы Iофыгъом мэхьанэ ин зэрэритыгъэмкIэ зэрэфэразэр къыIуагъ.\nГузэжъогъу чIыпIэ ифэгъэ цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъуныр къыпэблагъэу зылъытэгъэ Амир ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ Министерствэм Iоф щишIэн гухэлъ пытэ зэрэзыфигъэуцужьыгъэр Iофтхьабзэм къыщаIуагъ. Сэнэхьатэу зыфаер псынкIэп, ау ар зэрифэшъуашэу зэригъэцэкIэщтыр Къулэ Амир къыушыхьатыгъ.


Нарт шъаом ищытхъухэр — Адыгэ макъ\nНарт шъаом ищытхъухэр\nРедактор 01.03.2022 01.03.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nТелефонкIэ къатыгъ. Урысыем иныбжьыкIэхэм атлетикэ онтэгъумкIэ язэнэкъокъу къалэу Старый Оскол щэкIо.\nИлъэс 17-м нэс зыныбжьхэр зэIукIэгъухэм ахэлажьэх. Адыгэ Республикэм атлетикэ онтэгъумкIэ испорт еджапIэу Чыржьын Мухьарбый ыцIэ зыхьырэм ипащэу, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Сихъу Рэмэзан къытиIуагъ тиреспубликэ щыщ кIалэхэр зэIукIэгъухэм зэрахэлажьэхэрэр.\nТибатырхэм медаль зэфэшъхьафхэр къыдахыгъэх\nДжамбэчые щыщ нарт шъаоу ЩашIэ Рустам килограмм 67-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп хэтэу шIыкIэу рывокым апэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Толчокым тыжьыныр къыщихьыгъ. Хэгъэгум изэнэкъокъу ятIонэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ.\nР. ЩашIэм тыжьыныр Урысыем къызэрэщыдихыгъэм дакIоу, хэгъэгум спортымкIэ имастер хъугъэ. Джамбэчые батырым иапэрэ тренерыр Чэмбэхъу Анзор. Республикэм икъоджэ спорт хэхъоныгъэхэр ышIынхэм бэшIагъэу пылъ.\nАдыгэ къэралыгъо университетым и Мыекъопэ къэралыгъо гуманитарнэ-техническэ колледж иа 1-рэ курс ЩашIэ Рустам щеджэ, джырэ уахътэм итренерыр Сихъу Аслъан.\nР. ЩашIэм, ащ итренерхэм, кIэлэегъаджэхэм тафэгушIо.\n— Спортым гъэхъагъэу щытшIырэр къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу Адыгеир зыпсэурэр илъэси 100 зэрэхъурэм фэтэгъэхьы, — къытиIуагъ Сихъу Рэмэзан.\nПредыдущая Апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ\nСледущая Адыгеим илитературэ зыфэдэр


Республикэ IэпыIэгъур — Адыгэ макъ\nРедактор 20.07.2020 20.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЛъэпкъ проектэу «Демография» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу унагъохэу сабый зэрысхэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным, псэукIэ амал тэрэзхэр яIэнхэм, кIэлэцIыкIу къызэрахэхъуагъэм фэшI ягъот къыщымыкIэным афытегъэпсыхьагъэу АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр зэшIуехых.\nШъунаIэ тешъодгъадзэмэ тшIоигъу, унагъохэм афашIэхэрэм зэу ащыщ ящэнэрэ ыкIи ащ къыкIэлъыкIорэ сабый къызэрыхъухьагъэм зэтыгъо ахъщэ тынэу сомэ 50000 зэраратырэр. Ар кIэлэцIыкIум ыныбжь мэзищым зехъурэм ыуж, ау мэзихым шIомыкIызэ, бгъэпсын плъэкIыщт.\nДжащ фэдэу 2020-рэ илъэсэу тызыхэтым щылэ мазэм и 1-м ыуж къэхъугъэ ящэнэрэ ыкIи ащ къыкIэлъыкIорэ сабыим мазэ къэс ахъщэ тын къыфэкIонэу амал щыIэ хъугъэ. Унагъом гъотэу иIэр ащ исым пэпчъ телъытагъэу, зым тефэрэр узэрэпсэун плъэкIыщт ахъщэ анахь макIэм фэдитIум нэмысырэмэ, ар ыгъэпсын фит. Республикэм къыщатырэр сомэ 9599-рэ мэхъу. КIэлэцIыкIум ыныбжь илъэсищым нэсыфэкIэ ар къыфэкIощт.\n2020-рэ илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу ящэнэрэ ыкIи ащ къыкIэлъыкIорэ сабыеу республикэм щыпсэурэ унагъохэм къарыхъухьагъэр 665-рэ мэхъу. Ау унагъохэм япроцент 34,5-р ары ныIэп мы ахъщэ IэпыIэгъухэм апае лъэIу тхылъ къэзытыгъэр.\nАР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ шъукъытеомэ шъуиупчIэхэм яджэуап жъугъотыщт. Телефонхэр: 8(8772)52-18-86, 57-05-28.\nАхъщэ тынэу зигугъу къэтшIыгъэхэр зыгъэпсымэ зышIоигъохэр IофшIэнымкIэ ыкIи цIыфхэр социальнэу къэухъумэгъэнхэмкIэ Гупчэм ыкIи ащ икъутамэу муниципальнэ образованиехэм ащыIэхэм якIолIэнхэ алъэкIыщт, МФЦ-м тхылъхэр щатынхэуи амал яI.\nАР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ иинформационнэ-правовой отдел испециалист.\nПредыдущая Рэзэныгъэ тхылъхэр аратыгъэх\nСледущая ГумэкIыгъо къыхэмыкIэу щыIэныгъэм тыхэгъозэжьы


Адыгеим щыкIощт | Адыгэ Макъ\nУрысыем панкратионымкIэ изэнэкъокъу Адыгэ Республикэм испорт Унэшхоу «Ошъутенэм» мэлылъфэгъум и 13 — 15-м щыкIощт.\nЗэнэкъокъур игъэкIотыгъэу мэлылъфэгъум и 14-м сыхьатыр 12-м къызэIуахыщт. Мэлылъфэгъум и 15-м пчыхьэм сыхьатыр 8-м зэнэкъокъур зэфашIыжьыщт.\nДунэе ыкIи хэгъэгу зэнэкъокъухэм адиштэхэу зэIукIэгъухэр Мыекъуапэ щызэхащэщтых. Панкратионым зегъэушъомбгъугъэным, ныбжьыкIэхэр спортым пыщэгъэнхэм, яIэпэIэсэныгъэ хагъэхъоным зэнэкъокъур афэгъэхьыгъ. Апэрэ чIыпIитIур къыдэзыххэрэ хъулъфыгъэхэм, апэрэ чIыпIэхэр зыфагъэшъуашэхэрэ бзылъфыгъэхэм «Урысыем спортымкIэ имастер» зыфиIорэ цIэ лъапIэр афаусыщт.\n«Ошъутенэм» сатыушIхэм Iоф щашIэщт, спортыр зышIогъэшIэгъонхэр зэхэщакIохэм рагъэблагъэх.


Лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн лъыплъэщтых | Адыгэ Макъ\nЛъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн лъыплъэщтых\nЦIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зэрэзэблэхъурэм ылъэныкъокIэ жъоныгъокIэ унэшъуакIэр гъэцэкIагъэ зэрэхъурэм ОНФ-м уасэ фишIынэу УФ-м и Президент пшъэрылъ къыгъэуцугъ.\nЧъэпыогъум и 24-м стратегическэ хэхъоныгъэхэм ыкIи лъэпкъ проектхэм афэгъэзэгъэ Советэу УФ-м и Президент дэжь щыIэм иапэрэ зэхэсыгъо щыIагъ. Ащ лъэпкъ проект ыкIи программэ 12-мэ щахэплъагъэх. Советым хэхьэ Урысые народнэ фронтым игъэцэкIэкIо комитет ипащэу Алексей Анисимовыр.\nЛъэпкъ проектхэр цIыфхэм къызэрагурыIохэрэм, ахэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэхэ зэрэхъурэм ОНФ-м илIыкIохэр тапэкIи лъыплъэнхэу къэралыгъом ипащэ пшъэрылъ къафишIыгъ.\n— Граждан лъыплъэным ылъэныкъокIэ опытэу щыIэр гъэфедэгъэным мэхьанэшхо зэриIэр къыдалъытэзэ, ОНФ-м иактивистхэм, иэкспертхэм япшъэрылъхэр щытхъу хэлъэу зэрагъэцакIэрэр тапэкIи лъагъэкIотэнэу сыкъяджэ, — къыIуагъ Владимир Путиным.\nУФ-м и Президент ижъоныгъокIэ унэшъуакIэу 2018-рэ илъэсым къыдэкIыгъэм илъэныкъо шъхьаIэхэм афытегъэпсыхьэгъэ лъэпкъ проектхэм язэхэгъэуцон зэраухыгъэр Урысыем и Правительствэ къыщаIуагъ. Ащ къыкIэлъыкIощт едзыгъом проектхэм ягъэцэкIэн фежьэщтых, ахэр зэшIохыгъэ зэрэхъухэрэм лъыплъэщтых.\nЛъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн лъыплъэгъэныр «гъогу картэхэм» къадыхэлъытагъ, ащкIэ Народнэ фронтым анахьэу ынаIэ зытыригъэтыщтхэ лъэныкъохэр ОНФ-м изэфэсэу шэкIогъум щыIэщтым экспертхэм къыщагъэлъэгъощтых.\nШъугу къэдгъэкIыжьын мы илъэсым жъоныгъуакIэм лъэпкъ проектхэм ыкIи программэхэм адиштэрэ тематическэ площадкэ 12 Народнэ фронтым зэригъэпсыгъэр. УФ-м и Президент къыгъэуцугъэхэ пшъэрылъ шъхьаIэхэр гъэцэкIэгъэнхэмкIэ предложениеу щыIэхэм ОНФ-м Iоф адешIэ. ТапэкIи ар лъагъэкIотэщт, цIыфхэм щыIэкIэ-псэукIэ амалхэу яIэхэр нахьышIу шIыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ жъоныгъокIэ унашъом илъэныкъо шъхьаIэхэр зэшIохыгъэхэ зэрэхъурэм лъыплъэщтых.


Министрэм игодзакIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ нэIуасэ фашIыгъ — Адыгэ макъ\nМинистрэм игодзакIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ нэIуасэ фашIыгъ\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэу Геннадий Митрофановым Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгэ Республикэм транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ, гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэ игодзэ IэнатIэ Iуагъэхьэгъэ Лев Каракян нэIуасэ фишIыгъ. Iофтхьабзэм джащ фэдэу хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу Сапый Вячеслав, Адыгэ Республикэм транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ, гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэу Валерий Картамышевыр.\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэ къызэриIуагъэмкIэ, Лев Каракян Къыблэ-Урысые къэралыгъо техническэ университетыр къыухыгъ. 2004-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу муниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ» архитектурэмрэ къэлэгъэпсынымрэкIэ и ГъэIорышIапIэ IэнэтIэ зэфэшъхьафхэр ащызэрихьагъ, мыщ ипащэ игуадзэу щытыгъ. Адыгэ Республикэм псэолъэшIынымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ, гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэ игодзэ IэнатIэ ар IугъэхьэгъэнымкIэ икандидатурэ зэнэкъокъум къыщыхахыгъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, министрэм игодзакIэ псэолъэшIыным, планированием, республикэр къэралыгъо программэхэмрэ проектхэмрэ зэрахэлэжьэщтхэм япхыгъэ Iофыгъохэм язэшIохын афэгъэзэгъэщт.\n«А лъэныкъохэм лъэшэу анаIэ атегъэтыгъэн фае. Къэлэ администрацием ущылажьэ зэхъум опытэу уиIэ хъугъэр ащкIэ къыпшъхьэпэнэу сэгугъэ. ПсэолъэшIынымкIэ, къэлэгъэпсынымкIэ, цIыфхэм псэукIэ амалэу яIэр нахьышIу шIыгъэнымкIэ лъэгэпIакIэхэм непэ танэсыным мэхьанэшхо иI. Мы лъэныкъохэм хэхъоныгъэ зэрашIырэм бэкIэ ялъытыгъэщт республикэм хэхъоныгъэу ышIыщтыри, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъызэриIэтыщтыри», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nАрхитектурэ, инфраструктурэ унашъохэр зэдиштэнхэ зэрэфаер, псэолъэшIыным тегъэпсыхьэгъэ лъэпкъ проектхэм япхырыщын мэхьанэшхо зэриIэр шъхьафэу КъумпIыл Мурат хигъэунэфыкIыгъ.\nЦыхьэ къызэрэфишIыгъэм фэшI Лев Каракян Адыгеим и ЛIышъхьэ зэрэфэразэр, пшъэрылъэу къыфагъэуцухэрэм ягъэцэкIэнкIэ шIэныгъэу, опытэу иIэр къызфигъэфедэным зэрэфэхьазырыр къыIуагъ.\nПредыдущая Агъэнэфэгъагъэм нэмыкIэу къэкIорэгъым сомэ миллиарди 8-м ехъу Адыгеим къыфыхагъэкIыщт\nСледущая Лъэпкъ мэхьанэ зиIэ зэнэкъокъу


Хабзэм диштэным нахь лъыплъэщтых | Адыгэ Макъ\nХабзэм диштэным нахь лъыплъэщтых\nМытхыгъэу Iоф зышIэхэрэм ягъогупэ пызыбзыкIырэ ведомствэ комиссием изичэзыу зэхэсыгъо Адыгэ Республикэм и Правительствэ зычIэт унэм бэмышIэу щыкIуагъ. Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковам Iофтхьабзэр зэрищагъ.\nЗэхэсыгъом хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм финансхэмкIэ и Министерствэ, Адыгэ Республикэм IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ и Министерствэ, Адыгэ Республикэм и МВД, ипрофсоюзхэм, Федеральнэ хэбзэIахь къулыкъум Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ, Адыгэ Республикэм ипрокуратурэ, Урысые Федерацием ПенсиехэмкIэ ифонд Адыгэ РеспубликэмкIэ и Къутамэ, Роспотребнадзорым, социальнэ страхованиемкIэ Фондым Адыгэ РеспубликэмкIэ и Къутамэ, Адыгэ Республикэм IофшIэнымкIэ и Къэралыгъо инспекцие, муниципальнэ образованиехэм ялIыкIохэр.\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, мытхыгъэу Iоф зышIэхэрэм ягъогупэ пыбзыкIыгъэнымкIэ илъэсныкъом телъытэгъэ планыр процент 63-кIэ агъэцэкIагъ. Хэбзэнчъэу нэбгырэ 2743-мэ Iоф ашIэу, тхыгъэу нэбгырэ 1064-рэ зарамыгъэтхыгъэу къыхагъэщыгъ.\n«Мы лъэныкъомкIэ тшIагъэм тыкъыщыуцу хъущтэп. АщкIэ амал шIукIаехэр джыри тиIэх. Хэбзэнчъэу лажьэхэрэр муниципальнэ образование пэпчъ къыщыхэгъэщыгъэнхэмкIэ Iофэу ашIэрэр нахь агъэлъэшын фае. Мэфи 10 тешIэ къэс уплъэкIунхэр зэхащэзэ ашIыщт, мы лъэныкъомкIэ муниципалитетхэм яIофхэм язытет къэзыгъэлъэгъорэ отчетхэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат IэкIагъэхьащтых. Тэ зэкIэми къыдгурыIон фае а Iофыр зэрэзэхащэрэм чIыпIэхэм ябюджет мылъкоу къихьащтыри, социальнэ пшъэрылъхэр зэрагъэцэкIэщтыри бэкIэ зэрялъытыгъэр», — къыIуагъ Наталья Широковам.\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, хэбзэнчъэу Iоф зышIэхэрэм ягъогупэ пхъашэу пыбзыкIыгъэным Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ренэу ынаIэ тырегъэты. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ пшъэрылъ зэрафишIыгъэм тетэу Iофхэм гъунэ алъызыфыщт ведомствэ купхэр зэхащагъэх, уплъэкIун пчъагъи рагъэкIокIыгъ.\nГущыIэм пае, станицэу Ханскэм дэт организацие 79-р зауплъэкIум, амытхыгъэу Iоф ашIэу нэбгырэ 39-рэ къыхагъэщыгъ. Джащ фэдэу уплъэкIунэу зэхащэхэрэм якIэуххэм атетэу хэбзэIахь къулыкъум къэбарэу къаIэкIигъахьэрэр зэхафы. ЦIыфхэмрэ хьылъэхэмрэ таксикIэ хэбзэнчъэу зезыщэхэрэм, амытхыгъэхэу Iоф зышIэрэ мэкъумэщышIэ фермер хъызмэтшIапIэхэм ягъогупэ пыбзыкIыгъэнымкIэ уплъэкIунэу зэхащэгъагъэхэм якIэуххэм ягугъу зэхэсыгъом къыщашIыгъ.\nМуниципальнэ образование заулэмэ ялIыкIохэм яотчетхэм зэхэсыгъом щядэIугъэх. Мы IофыгъомкIэ Джэджэ, Тэхъутэмыкъое, Красногвардейскэ районхэм Iофэу ащашIэрэм тегущыIагъэх, щыкIагъэу къыхагъэщыгъэхэм ягугъу къашIыгъ, ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ амалэу зэрахьащтхэр агъэнэфагъэх.\nАдыгэ Республикэм IофшIэнымкIэ и Къэралыгъо инспекцие ипащэ игуадзэу Сергей Абрамцовым зэхэсыгъом къызэрэ-щиIуагъэмкIэ, илъэсыр къызихьагъэм щегъэжьагъэу IофшIэн къязытырэ нэбгырэ 32-рэ ведомствэм ыуплъэкIугъ, хэбзэнчъэу лажьэхэу нэбгырэ 39-рэ къыхигъэщыгъ. IофшIэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэм диштэу ахэр IофшIапIэхэм ащарагъэтхыгъэх.\nЗэхэсыгъом щаштэгъэ унашъом тетэу хэбзэнчъэу лажьэхэрэр къыхэгъэщыгъэнхэм тегъэпсыхьэгъэ уплъэкIунхэр ренэу муниципальнэ образование пэпчъ щызэхащэщтых. Джащ фэдэу ведомствэхэм язэдэлэжьэныгъэ, информационнэ IофшIэныр нахь агъэлъэшынэу зэхэсыгъом пшъэрылъ щафашIыгъ.


Фатимэ идахэ пIонэу къелэжьы — Адыгэ макъ\nФатимэ идахэ пIонэу къелэжьы\nРедактор 25.11.2019 25.11.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЧылэ зэхахьэхэм е сиIофшIэпIэгъэ еджапIэм япхыгъэми, сикъоджэ бзылъфыгъэхэм бэрэ сахахьэу, сахаплъэу хъугъэ. Ахэм сагъэгушIоу, шIу къадэхъуным сыдигъуи сыфэягъ. Тыдэ пщагъэхэми укъамыгъэукIытэжьынэу слъытэщтыгъэ. А гукъэкIыжьхэм сахэзыщагъэр сикъоджэгъу кIэлэегъаджэу Фатима МурадиновнэкIэ заджэхэрэр ары.\nМафэ горэм Фатимэ зысэлъэгъум, янэу Ожъ Риммэ иныбжьыкIэгъур, апэрэу нэIуа-\nсэ тызэрэзэфэхъугъагъэр сыгу къыгъэкIыжьыгъ. Риммэрэ сэрырэ илъэс 30-м къехъурэ Iоф зэдэтшIагъ, ар бзылъфыгъэ Iушэу, дахэу, Iэдэб хэлъэу Адэмые къытфыращыгъагъ. ЛIакъоу къызхэхьагъэм уасэ фишIын ылъэкIыщтыгъ, ащ къыхэкIэу нахь лъытэныгъэ фэсшIыгъагъ. Джы ащ ыпхъоу, тичылэ Хъуажъхэм янысэу Фатимэ Улэпэ гурыт еджапIэм адыгабзэмрэ литературэмрэкIэ щырегъаджэх, ащ ыпэкIэ еджапIэм илъэс 12 ипэщагъ, ным игъогу пхъур рэкIо. Фатимэ дэгъоу еджагъ, анахьэу ыгу рихьыщтыгъэхэр тарихъыр, хьисапыр, физкультурэр арыгъэх, сэнэхьатыр къыхэхыгъэным зынэсым, кIэлэеджакIохэм ахэтыныр ыгукIэ къыхихыгъ. Фатимэ 1971-рэ илъэсым мэкъуогъум и 12-м Ожъ Мурадинрэ Риммэрэ яунагъо апэрэ сабыеу къихъухьагъ. 1977-рэ илъэсым еджапIэм класси 8-р къызыщеухым, 1986-рэ илъэсым Адыгэ кIэлэегъэджэ училищым чIэхьагъ, ар диплом плъыжькIэ 1990-рэ илъэсым къыухыгъ, Хьатикъое гурыт еджапIэм иIофшIэн щыригъэжьэнэу хъугъэ.\nА уахътэр Фатимэ бэрэ ыгу къэкIыжьы, IофшIэкIэ шIыкIэхэмкIэ хьалэлэу къыдэгощэгъэ Джолэ Тэмарэ Щухьаибэ ыпхъур, джы ар район методкабинетым ипащ, еджапIэм идиректорыгъэу ШъхьакIэмыкъо Юрэ Къасимэ ыкъор (Тхьэм джэнэт къырет) щыгъупшэхэрэп. Мы еджэгъу илъэсым къыщегъэжьагъэу Фатимэ икъоджэжъ иIофшIэн щылъегъэкIуатэ.\nАдыгэ къэралыгъо университетыр заочнэу къыухыгъ. УблэпIэ классхэм арысхэр ыкIи адыгабзэмрэ литературэмрэкIэ ригъэджэнхэ амал иIэ хъугъэ.\n1992-рэ илъэсым унагъо ихьагъ, кIэлитIурэ зы пшъашъэрэ иI. 2006-м къыщегъэжьагъэу 2018-м нэс еджапIэм ипэщагъ. Фатимэ зэнэкъокъухэм чанэу ахэлажьэ, «Илъэсым икIэлэегъадж» зыфиIорэм лъэныкъоу «Анахь урок дэгъу» зыфиIорэмкIэ къыщыхагъэщыгъ. Хъуажъ Фатимэ Красногвардейскэ районым иметодическэ объединение адыгабзэмкIэ езыгъаджэхэрэм япащ, зэрэфэамалэу егъэцакIэ. ИIоф зэрегугъурэм щытхъу тхылъхэр къыкIэкIуагъэх, ахэр АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ, Красногвардейскэ районымкIэ гъэсэныгъэм игъэIорышIапIэ къырапэсыгъэх. ЕгъэджэнымкIэ опыт IэкIэлъ хъугъэ. Ащ бзылъфыгъэр ицIыфыгъэкIи дештэ, ары еджапIэм ипащэу зыкIыхадзыгъагъэр.\nФатимэ илъэс пчъагъэм еджапIэм зэрипэщагъэр гъэхъэгъэшхоу плъытэнэу щыт. АщкIэ ищыкIэгъэ шэнхэр зэкIэ хэлъэу къычIэкIыгъ, цIыфхэр зэгурыгъэIогъэнхэм, дахэу зэдеIэжьхэзэ Iоф ашIэным фигъэчэфыгъэх, зы нэбгыри ыгу хигъэкIыгъэп.\nФатимэ янэ «Сыда уипшъашъэ анахьэу зыфэбгъэсагъэр?» сIуи сеупчIыгъагъ. Джэуапым бэрэ емыгупшысэу къысиIожьыгъагъ:\n— Ежь цIыфым бэ хэлъэу къэхъоу сэлъытэ, ау къэзыуцухьэрэ щыIакIэми зыгорэ къыхимылъхьэу щытэп. Гъэсэпэтхыдэ сыкъыфеджэщтыгъэу сфэIощтэп, тиунэгъо зэфыщытыкIэрэ тищыIакIэрэ къахихыгъэр ары зэрэзекIорэр. Тхылъхэм тиунагъокIэ мэхьанэшхо ятэты, уфаемэ ахэм шIури ери къыбгурагъэIощт, Фатимэ еджэ зэпытыгъ.\nСэри сэшIэ Фатимэ зыфэдэ цIыфыр, ар бзылъфыгъэ IэпэIас, пшысэхэм ахэт лIыхъужъхэм апае ыIитIукIэ щыгъын шъошэ дахэхэр едых, ащи адыгэ шъуашэри дышъэидагъэр тетэу ешIы. ЦIыф зэхахьэхэм апае шхын IэшIу зэфэшъхьаф дэгъухэр егъэхьазырых, цIыф шэн-зэхэтыкIэ дахэхэм язехьакIу, Iэдэбныгъэ хэлъ, ыIэшъхьитIукIи, ышъхьэкIи чылэгъэдах.\nАуми, кIэлэегъаджэу Хъуажъ Фатимэ упчIэ заулэ естыгъ.\n— Фатим, кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр сыда нэмыкIыбэм къызкIахэпхыгъэр?\n— Ар къызхэкIыгъэр сянэ зэрэкIэлэегъэджагъэр ары. Ащ фэдэ сыхъумэ сшIоигъуагъ, ащ игъогу сытехьагъ. СызэцIыкIум слъэгъущтыгъ шъхьэкIэфагъэу кIэлэегъаджэм цIыфхэм фашIыщтыгъэр. Сэри джы къызнэсыгъэми сезыгъэджагъэхэ кIэлэегъаджэхэр сыгу шIукIэ къинагъэх. Ахэр сиапэрэ кIэлэегъэджагъэу Н. Шыкъултырыр, сикласс пащэщтыгъэу Р. Гъубжьэкъор, хьисапымкIэ сезыгъэджагъэу Н. Тхьайшъаор, нэмыкIхэри.\n— Адыгабзэр, адыгэ литературэр ябгъэшIэнхэр къина е псынкIа?\n— Адыгабзэмрэ литературэмрэкIэ есэгъаджэх. АщкIэ ящыкIэгъэ шIэныгъи амали\nсиIэх, сэгъэфедэх. Ныдэлъфыбзэм джы непэ еджакIохэр къыфэбгъэущынхэр псынкIэп, «зэкIырыплъыжь» зыфаIощтыгъэр щыIэжьэп. Ны-тыхэм еджэным, адыгабзэм фыряIэщтыгъэ еплъыкIэри зэщыкъуагъэ, классым ис еджэкIо закъохэр арэп, ахэм янэ-ятэхэри къызкъогъэуцогъэнхэр ищыкIагъ. Адыгабзэр — адыгэм ыбзэ шъхьаI, арышъ, хэти тфэлъэкIырэр зэрэтшIэщтым тегугъоу тыпылъын фае. Тиреспубликэ иправительствэ ащ гъунэ лъифэу фежьагъ. МылъкукIи IэпыIэгъу къытфэхъух.\n— Джырэ мафэхэм сыда анахь мэхьанэ зиIэу кIэлэегъаджэр зыпылъын фаер?\n— КIэлэегъаджэр ышъхьэкIэ бэ ышIэу, сыдкIи гулъытэ хэлъэу щытын фае. Ащ пае ренэу ежьыр еджэн ыкIи ригъаджэхэрэр гъэсэныгъэм къыфигъэущынхэр апэрэ пшъэрылъ. Уахътэм къызыдихьыгъэхэ шIыкIакIэхэм уащымыгъуазэу, ахэр бгъэфедэнхэ умылъэкIэу кIэлэегъэджэ дэгъу ухъун плъэкIыщтэп. ШIыкIэ-амалхэм егъэджэнымкIэ творческэ екIолIэкIэ дэгъухэр къатых, ахэр урокхэм ащыбгъэфедэнхэ фае. ПIуныгъэ-гъэсэныгъэм иIоф къыщыбгъакIэ хъущтэп, ау зэкIэми анахь мэхьанэ зэстырэр кIэлэеджакIохэм шIыкIэ тэрэз узфэгъэзэгъэ предметымкIэ къафэбгъотыныр, ар шIу ябгъэлъэгъуныр ары. А зэкIэри къыдэтлъытэзэ мафэ къэс тиIоф лъытэгъэкIуатэ.\n— Тхьауегъэпсэу, Фатим, гущыIэгъу укъызэрэсфэхъугъэмкIэ.\nСурэтым итыр: Улэпэ гурыт еджапIэм икIэлэегъаджэу Хъуажъ Фатим.\nПредыдущая ГъогуонитIу кIэхэу къызэIуахыщт\nСледущая Хэшъэе мин агъэтIысхьагъ


КIуачIэм къулаир игъус — Адыгэ макъ\nКIуачIэм къулаир игъус\nДжэджэ районым и Сергиевскэ къоджэ псэупIэ ипащэ и Кубок къыдэхыгъэным фэгъэхьыгъэ зэIухыгъэ зэнэкъокъур каратэмкIэ гъэшIэгъонэу кIуагъэ.\nУрысыем каратэмкIэ и Федерацие икъутамэу Адыгэ Республикэм щыIэр, Сергиевскэ къоджэ псэупIэр зэнэкъокъум зэхэщакIо фэхъугъэх.\nМыекъуапэ, Лабинскэ, Шытхьалэ, Анапэ, Джэджэ, Красногвардейскэ, Мыекъопэ районхэм, нэмыкIхэм ябэнакIохэр зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъэх.\nКIуачIэр, къулаир анахь дэгъоу зыгъэфедэхэрэр, псынкIэу гупшысэхэзэ хэкIыпIэхэр къэзыгъотыхэрэр зэнэкъокъум щытекIуагъэх.\nАпэрэ чIыпIэхэр къэзыхьы- гъэхэм ащыщых Лъэустэнджэл Амир, Пако Алихъан, Пако Самир, Къушъхьэ Самир, Бзаго Дамир, Рашит Исмагиловыр, Артем Акопян, Кирилл Беловыр, Ярослав Колченкор, Олеся Чергинец, Илья Дмитриевыр, нэмыкIхэри.\nМыекъуапэ ибэнакIохэм ятренер-кIэлэегъаджэхэу Владимир Васильченкэм, Абрэдж СултIан язэфэхьысыжьхэм къащыхагъэщыгъ каратэм пылъ еджакIохэм яIэпэIэсэныгъэ зэрэхагъахъорэр.\nСергиевскэ къоджэ псэупIэм ипащэ икубоки тибэнакIохэм къафагъэшъошагъ. Богдан Сарсаматян бэнэкIэ анахь дэгъу къыгъэлъэгъуагъэу къыхахыгъ. Родион Турыгиным зы бэнэгъум зэкIэми анахь псынкIэу текIоныгъэр къыщыдихыгъ. Ярослав Колченком текIоныгъэм икъыдэхынкIэ гуетыныгъэ анахь ин зэIукIэгъухэм къащигъэлъэгъуагъэу ыцIэ къыраIуагъ.\n— Зэнэкъокъур дэгъоу кIуагъэ. Судьяхэм, Джэджэ районым ыкIи Сергиевскэ къоджэ псэупIэм япащэхэм, зэхэщэн IофхэмкIэ IэпыIэгъу къытфэхъугъэхэм лъэшэу тафэраз, — къытиIуагъ тренерэу Владимир Васильченкэм.\nАдыгеим и Кубок къыдэхыгъэным фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъур шэкIогъу мазэм Мыекъуапэ щызэхащэщт. Спорт лъэпкъэу каратэм пылъхэр шэн-хабзэхэм, гукIэгъу ахэлъыным афагъасэх. Владимир Васильченкэм къызэрэтиIуагъэу, кIэлэеджакIохэр щыIэныгъэм фэгъэсэгъэнхэм, кIуачIэр апсыхьэзэ япсауныгъэ агъэпытэным тренерхэр пылъых. Сэнэхьатэу къыхахыщтым фэгъэхьыгъэ зэдэгущыIэгъухэр кIэлэеджакIохэм адашIых.\nПредыдущая Анахь IэпэIасэхэр къыхахыщтых\nСледущая УсакIом илэжьыгъ


Мин 1,5-рэ атхыгъ — Адыгэ макъ\nМин 1,5-рэ атхыгъ\nКоронавирусыр къыхэгъэщыгъэнымкIэ тест-системэхэр лабораториехэм зэраIэкIагъахьэрэ шIыкIэмкIэ уплъэкIунхэр специалистхэм зэхащагъэх.\nПэтхъу-Iутхъу, сымэджэщым къыщымыхъугъэ пневмоние зиIэхэу, COVID-19 къызхагъэщын алъэкIыщтхэр зэрэзекIощтхэр афагъэнэфагъ.\nРоспотребнадзорым и ГъэIорышIапIэу Адыгеим щыIэм ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Бгъошэ Саидэ къызэриIуагъэмкIэ, коронавирусым республикэм зыщимыушъомбгъуным фэшI АР-м икъэралыгъо санитарнэ врач шъхьаIэ муниципальнэ образованиехэм, учреждениехэм ыкIи оганизациехэм япащэхэм тхыгъэ мин 1,5-рэ афигъэхьыгъ.\n— Коронавирусым пэшIуекIорэ структурэхэм яIофшIэн зэрифэшъуашэу агъэцакIэ. ТапэкIи оперативнэ штабым, Роспотребнадзорым къагъэуцурэ унашъохэр гъэцэкIэгъэнхэ фае. ЦIыфхэм япсауныгъэ, ахэм ярэхьатныгъэ къэухъумэгъэныр анахь пшъэрылъ шъхьаIэу зэрэтиIэр сыдигъуи зыщыдгъэгъупшэ хъущтэп, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nCOVID-19-м епхыгъэ ушэтынхэр зэрашIырэ шIыкIэр зэблахъунэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ Адыгеим псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ пшъэрылъ фишIыгъ. Медикхэм цIыфхэр бэрэ зэряжэхэрэр щыгъэзыегъэн зэрэфаер ыкIи ушэтынхэм язэфэхьысыжьхэр поликлиникэхэм ежь-ежьырэу къащаIахыжьын алъэкIынэу агъэпсынэу къяджагъ. АР-м и ЛIышъхьэ зэрилъытэрэмкIэ, аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ шIыкIэр агъэфедэхэзэ тестхэр зыфашIыгъэ цIыфхэм къэбарыр аIэкIагъэхьажьын фай.\nПредыдущая Хэгъэгушхом икъэухъумакIу\nСледущая Нэбгырэ 24-рэ къэхъугъ


Дунаим щагъэмэфэкIыщт — Адыгэ макъ\nАдыгэ лъэпкъ шъуашэм и Мафэ ихэгъэунэфыкIын фэгъэхьыгъэ зэхахьэхэр Iоныгъом и 28-м республикэм, тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэурэ шъолъырхэм, IэкIыб хэгъэгухэм ащыкIощтых.\n— Республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэр» кIэщакIо зыфэхъугъэ зэхахьэр, хэбзэ шапхъэхэм адиштэу, мэфэкIышхо хъугъэ. Адыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Маф, адыгэхэм я ИлъэсыкI, Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм и Маф, адыгэ быракъым и Маф, адыгэ шъуашэм и Маф, нэмыкIхэри илъэс къэс игъэкIотыгъэу тэгъэмэфэкIых, — къытиIуагъ Адыгэ Хасэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан.\nДунаир зэлъызыкIугъэ зэпахырэ узым къыхэкIэу адыгэ лъэпкъ шъуашэм и Мафэ мыгъэ онлайн шIыкIэм тетэу агъэмэфэкIыщт, концертхэр, зэIукIэгъухэр зэхащэщтых.\n— МэфэкIым епхыгъэ тхыгъэхэр республикэм икъэлэ ыкIи район администрациехэм афагъэхьыгъэх, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр. — ЕджапIэхэм, IофшIапIэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм мэфэкI зэхахьэхэр ащызэхащэщтых.\nыгэ быракъым афэгъэхьыгъэ орэдхэр, нэмыкIхэри къащытIощтых, — игупшысэхэм тащегъэгъуазэ Урысыем, Адыгеим янароднэ артистэу, композиторэу Дмитрий Шостакович ыцIэкIэ агъэнэфэгъэ шIухьафтыныр къызыфагъэшъошагъэу, къэралыгъо ансамблэу «Ислъамыем» ихудожественнэ пащэу Нэхэе Аслъан. — МэфэкIым тыхэлажьэзэ, Адыгэ Республикэм лъэпкъхэр зэгурыIохэу зэрэщыпсэухэрэр, пэсэрэ лъэпкъ орэдхэр, адыгэ искусствэм фэгъэхьыгъэ орэдхэр «Ислъамыем» ыгъэжъынчыщтых.\n— Адыгэ къашъомрэ адыгэ шъуашэмрэ язэпхыныгъэхэр цIыфхэм алъыгъэIэсыгъэнхэм Iоф дэтэшIэ, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» ихудожественнэ пащэу, Адыгеим инароднэ артистэу, Абхъазым ыкIи Пшызэ язаслуженнэ артистэу Хъоджэе Аслъан. — ТикъашъохэмкIэ адыгэ шэн-хабзэхэр, тарихъыр, искусствэм ибаиныгъэхэр къэтэгъэлъагъох. Адыгэ шъуашэр тиартистхэм ащыгъэу концертхэм, зэхахьэхэм ахэлажьэхэ зыхъукIэ, лъэпкъ искусствэр нахь гъэкIэрэкIагъэу къызэрэдгъэлъэгъощтым тыпылъ.\nЛъэпкъ шъуашэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ зэхахьэм «Налмэсыр» щыуджыщт. БлэкIыгъэ илъэсхэм концертхэм зэрахэлэжьагъэр зэфихьысыжьызэ, хэхъоныгъэхэр фишIыщтых.\nМыекъуапэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIэу «Жъогъобыным» адыгэ шъуашэм и Мафэ зыфигъэхьазырыгъ. КIэлэцIыкIухэм едзыгъохэр къашIыщтых.\nКъалэм икIэлэцIыкIу IыгъыпIэу «Гармонием» адыгэ шэн-хабзэхэм яхьылIэгъэ зэIукIэгъухэр щэкIох.\n— Адыгабзэр кIэлэцIыкIухэм ядгъэшIэным тыпылъ. Орэдхэр къаIох, усэхэм къяджэх, — яIофшIакIэ тыщегъэгъуазэ «Гармонием» икружок ипащэу Къанэкъо Нурыет. — Адыгэ шъуашэм имэфэкI игъэкIотыгъэу тыхэлэжьэн зэрэтымылъэкIырэр тыгу къео. Зэпахырэ узым икъиныгъохэр шIэхэу къызэтынэкIыхэ тшIоигъу. Адыгэ шъуашэм изехьан ехьылIэгъэ къэбархэр кIэлэцIыкIухэм къафэтIотэщтых.\nЕджапIэхэм онлайн-зэIукIэгъухэр ащыкIощтых, ИнтернетымкIэ зэлъыIэсыкIэ амалхэр агъэфедэщтых. Адыгэ шъуашэм и Мафэ IэкIыб къэралхэм, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Москва, нэмыкIхэм ащагъэмэфэкIыщт.\nПредыдущая Нэбгырэ 510-рэ дзэм ащэщт\nСледущая В Адыгее чиновники вакцинировались от гриппа


Аслъан джыри хадзыжьыгъ — Адыгэ макъ\nАслъан джыри хадзыжьыгъ\nРедактор 28.09.2020 28.09.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЗигугъу къэтшIыщтыр тигъунэгъу краим игупчэу Краснодар и Думэ идепутатхэм яхэдзын бэмышIэу зэрэщыIагъэр ыкIи ащ идепутатэу Нэхэе Аслъан ящэнэрэу зэрэхадзыжьыгъэр ары. Юбилейнэ микрорайоным ихэдзакIохэм ялIыкIоу ар Краснодар ипарламент загъакIорэр илъэсибл хъугъэ.\nМыщ ыпэрэ хэдзыгъоу щыIагъэм къалэм и Думэ идепутат хъумэ ашIоигъоу нэбгырибгъу къиуцогъагъ. Урыс хэдзакIохэм амакъэ зыфати, ядепутатынэу хадзыгъагъэр адыгэ кIэлэ закъоу ахэтыгъэр — Нэхэе Аслъан ары.\nДжыри, илъэсиплI зытешIэм, Краснодар ияблэнэрэ хэдзыпIэ округ ыцIэкIэ къэлэ Думэм идепутат хъумэ ашIоигъоу нэбгырибгъу къиуцогъагъ. Ау олигарх бэлахьхэм ащыщхэм ялIыкIохэр къызэрэрагъэуцуагъэхэр зашIэм, къахэкIыгъэх зикандидатурэхэр зэкIэзыхьажьыгъэхэр.\nЮбилейнэ микрорайонэу илъэсиблым къыкIоцI Аслъан зилIыкIогъэ цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным, еджапIэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм, гъэпсэфыпIэхэм, гъогухэм язэтегъэпсыхьан пылъыгъэ адыгэ кIалэу Нэхэе Аслъан амакъэхэр фатыгъэх.\nАслъан 1957-рэ илъэсым Пэнэжьыкъуае къыщыхъугъ. Гурыт еджапIэм ыуж Пшызэ мэкъумэщ институтым псэолъэшIынымкIэ ифакультет къыухыгъ. Каменномостскэм IофшIэныр щыригъэжьэгъагъ. Илъэс 45-рэ хъугъэу Краснодар щэпсэу. Краим ианахь псэолъэшI организациешхоу «МПМК Краснодарская-1» зыфиIорэм игенеральнэ директор, краим ипсэолъэшI организацие 500 зыхэхьэрэ Советым итхьамат. Пшызэ, Адыгеим язаслуженнэ псэолъэшI, медалэу «За выдающийся вклад в развитие Кубани» зыфиIорэм ия II-рэ, я III-рэ шъуашэхэр зиIэхэр къыфагъэшъошагъэх, УФ-м, ЮФО-м япсэолъэшI гъэшIуагъ, экономикэ шIэныгъэхэмкIэ кан-\nЯтэу Нэхэе Юсыф ВЛКСМ-м Теуцожь районымкIэ иапэрэ секретарыгъ. ТIогъогогъо Пэнэжьыкъое сельпом итхьамэтагъ. Пэнэжьыкъое совхозым идиректор игодзагъ, Теуцожь районым ипрофсоюзхэм ярайком итхьамэтагъ. Янэу Нурыет щэIэфэ район тхылъеджапIэм ипэщагъ.\nАхэр зэкIэ къэппчъын зыхъукIэ, гъэзет нэкIубгъо заулэ ищыкIагъ. Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу, заом иветеранэу, летчикэу Григорий Хаустовым, сэкъатныгъэ зиIэхэм яобществэ итхьаматэу Валентина Васюковам, «Человек с большой буквы» зыфиIоу я 101-рэ гурыт еджапIэм иколлектив къытхыгъэм, «Краснодарпроектстроим» ипащэу, краим и Законодательнэ ЗэIукIэ идепутатэу Тутарыщ Батырбый, нэмыкIыбэхэм къатхыгъэхэм ащыщхэм шъуащыдгъэгъозэн.\n— Аслъан цIыфхэм шIу афишIэныр ишэн-хабзэу, ащ гуапэ хигъуатэу сэлъытэ, — еIо ЛIыхъужъым. — Тыдэ щыIагъэми, сыд фэдиз къин хэтыгъэми, тимикрорайон щыпсэухэрэр щыгъупшагъэхэп, язэIукIэхэм, яюбилейхэм, ямэфэкI зэхахьэхэм ахэтыгъ. ТигумэкI зэригъэшIагъ, адыгэ кIалэм къыддигощыгъ, шIу зытигъэлъэгъугъ.\n2016-рэ илъэсым кIэщакIо фэхъуи кIэлэцIыкIу IыгъыпIихымэ корпусхэр къапаригъэшIыхьэхи, кIэлэцIыкIоу щаIыгъыщтыгъэхэм япчъагъэ нэбгырэ 300-м ехъукIэ нахьыбэ ашIыгъ.\nИлъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьымэ, непэ юбилейнэ микрорайоныр зытет чIыгур ыбгъуищыкIэ Пшызэ къыухьэу, хэкIитэкъупIэу, зэхэкIыхьагъэу щытыгъ. Джы ащ краир зызэхащагъэр илъэс 80 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ скверыр къызэрэщызэIуахыгъэм ядепутат иIахьышIу зэрэхэлъыр ашIэшъ, цIыфхэр рэгушхох.\nЮбилейнэ микрорайоным иIухьапIэу алъытэрэр бульварэу Евскиным ыцIэ зыхьырэр ары. Ар агъэпсынымкIи ишIуагъэ къыгъэкIуагъ. Непэ къызынэсыгъэми ащ ынаIэ тет.\n2017-рэ илъэсым я 101-рэ гурыт еджапIэм иунашъхьэ Нэхаим зэбларигъэхъугъ. Нэужым спортзалышхо аригъэгъэцэкIэжьыгъ. Сыд фэдэ Iофтхьабзэ еджапIэм щырекIокIыми, депутатыр ахэт.\nМикрорайоным ирождественскэ парк изэтегъэпсыхьан мылъкушхо тыригъэкIодагъ, волейбол ешIапIэ, нэмыкIэу даригъэшIыхьагъэри бэдэд. Общественнэ организациехэр, сымаджэхэр, зигъот макIэхэр щыгъупшэхэрэп.\nМикрорайоным инахьыжъхэми, иныбжьыкIэхэми ренэу ахэхьэ, зыфаехэр афегъэцакIэ, хыIушъоми арегъащэх. Культурэм иIофышIэхэм ящыкIэгъэ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр афищэфыгъ, адыгэ орэдэу «Синанэр» къэзэкъ артистхэм ямэфэкI зэхахьэхэм ащагъэжъынчэуи зэхэтхыгъэ.\nМикрорайоным спортзал тэрэз иIагъэп. Джы къатитIоу зэтет унэм цIыфхэм япсауны-\nгъэ зыщагъэпытэщт спорткомплекс къащыфызэIуихыщт.\nЯгимназиеу N 37-м ублэпIэ классхэм арыс нэбгырэ 300 зыщеджэнхэ алъэкIыщт еджапIэ даригъэшIыхьащт. Вертолет площадкэу щытыгъэ квадратнэ метрэ 800-р аригъэгъэцэкIэжьынышъ, Юбилейнэ микрорайоным икIыхьагъэкIэ рекIокIырэ бульвархэр зэхэгъэхьажьыгъэхэмэ, гъэпсэфыпIэ дэгъу хъущт. Автомашинэхэр микрорайоным къыдэхьанхэмкIэ, дэкIынхэмкIэ бэшIагъэ къинышхо зыхэтхэр. А Iофыгъори зэшIохыгъэ хъущт. Пшызэ инэпкъхэм ягъэпытэн, бульварэу Евскиным ыцIэ зыхьырэм, рождественскэ паркым, унэгъо щагухэм язэтегъэпсыхьан лъагъэкIотэщт. Общественнэ организациехэм, ветеранхэм, зигъот макIэхэм, сэкъатныгъэ зиIэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм, еджапIэхэм, культурэм, спортым яIофышIэхэм IэпыIэгъу зэрафэхъущтыгъэр депутатэу Нэхэе Аслъан ипшъэрылъ шъхьаIэу къэнэжьых.\nИлъэныкъо гупси щыгъупшэрэп\nНэхэе Аслъан тилъэпкъ гъэзети иныбджэгъушIоу зэрэщытыри къыхэдгъэщын. Гъэзетым икIэгъэтхэнкIэ теуалIэу хъугъэшъ, ренэу тегъэразэ. Ежьыри ышнахьыкIэу Хьисэу Пэнэжьыкъуае дэсым тигъэзет игъом IэкIегъахьэшъ, (ахэм Iоф зэдашIэ) ренэу яджэ, игупсэ Адыгеим щыкъэбархэм защегъэгъуазэ.\nАслъан институтыр къызеухым апэ IофшIэныр зыщыригъэжьэгъагъэр Мыекъопэ районыр ары. Iоф зыдишIагъэхэр щыгъупшэхэрэп. Ахэм ямызакъоу, зыдеджагъэхэу, иныбджэгъухэу Мыекъуапэ, Кощхьаблэ, Шэуджэн, Теуцожь районхэм, нэмыкIхэм арысыр макIэп. ЗэлъэкIох, зэрэгъэгъуащэхэрэп.\nИкIэухым къэтIон Нэхэе Аслъан зидепутат микрорайоным изэтегъэпсыхьан дакIоу IофшIэн бэдэдэ ыпшъэ зэрилъыр, щытхъу хэлъэуи зэригъэцакIэрэр. Краснодар имызакъоу, краим икъэлэ зэфэшъхьафхэми зипэщэ псэолъэшI компаниешхом иIофышIэхэр ащэлажьэх.\nАщ фэшыхьат Краснодар иурамэу Российскаям псэупIэ комплексэу «Москва» зэрэщагъэпсыгъэр. Ащ непэ унэгъо 1500-рэ щэпсэу. Ащ ыуж Новороссийскэ, ЧIыгу залэм Iоф щашIагъ. Мыщ къат 16-у зэтет унитIурэ къат 12 хъурэ унищрэ щагъэпсыгъ. Ахэми унэгъо 500-мэ псэупIэ щагъотыгъ.\nДжаущтэу ыгурэ ыпсэрэ етыгъэу къэралыгъор нахь бай, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным апылъэу мэпсэу, мэлажьэ, ащ етIани ежь гухахъо хигъотэжьызэ, кIуачIэ къыритыжьызэ, кIэгушIукIызэ ыпэ регъэхъу.\nИунагъуи дахэ. Ишъхьэгъусэу Гощнагъо ШэбэнэхьаблэкIэ Мамый Мэдинэ ыпхъу. НэбгыритIумэ лъфыгъитIу зэда-пIугъ — Байзэт ятэ игъогу рыкIуагъ, инженер-псэолъэшI. Фатимэ врач. Ахэм къакIэхъухьэгъэ якъорэлъф-пхъорэлъфхэм зэшъхьэгъусэхэр ащэгушIукIых.\nПредыдущая ТхэкIо цIэрыIоу Еутых Аскэр Къадырбэч ыкъор къызыхъугъэр илъэси 105-рэ хъугъэ\nСледущая «ЭкоЦентрэм» къеты\nВ Адыгее благодаря гранту Правительства РФ поставили спектакль о блокадном Ленинграде\nВ Адыгее из-за пандемии приостановили торжественную регистрацию брака\nВ Адыгее работают телефоны «горячей линии» по вопросам COVID-19\nГлава Адыге поручил усилить контроль за соблюдением требований Роспотребнадзора


ПсэупIэхэм яшIынкIэ пшъэрылъхэр — Голос Адыга\nПсэупIэхэм яшIынкIэ пшъэрылъхэр\nРедактор 12.04.2019 12.04.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат бэмышIэу зэхищэгъэ зэхэсыгъом социальнэ мэхьанэшхо зиIэ Iофыгъохэм щатегущыIагъэх.\nАнахьэу анаIэ зытырадзагъэр псэупIэхэм яшIын епхыгъэ проектыр республикэм зэрэщагъэцэкIэщтыр ары. Ащ хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ къэлэ ыкIи район администрациехэм япащэхэр, псэолъэшI организациехэм ыкIи шъолъырым Iоф щызышIэрэ банкхэм ялIыкIохэр.\nАР-м и ЛIышъхьэ зэхэсыгъом пэублэ псалъэ къыщишIызэ, непэ зытегущыIэхэрэ Iофыгъом мэхьанэшхо зэриIэр, ащ игъэцэкIэн цIыфхэм щыIэкIэ-псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу шIыгъэным зэрэфэIорышIэщтыр хигъэунэфыкIыгъ.\n— ПсэупIэхэм яшIынкIэ Iофышхо дгъэцэкIэнэу, къэгъэлъэгъон гъэнэфагъэхэм танэсынэу къытпыщылъ. Мыекъуапэрэ Тэхъутэмыкъое районымрэ ямызакъоу, фэтэрхэр, унэхэр нэмыкI муниципалитетхэми ащытшIынхэ фае. Мыщ дэжьым анахь шъхьаIэу щытыр зянэ-зятэ зимыIэжьхэм ыкIи ахэр зышъхьащымытыжьхэм псэупIэхэр игъом ядгъэгъотынхэр, чIыгу Iахь къызтефэхэрэ сабыищ е нахьыбэ зэрыс унагъохэм IэпыIэгъу тафэхъуныр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nШъолъыр проектэу «ПсэупIэ» зыфиIорэм игъэцэкIэн Адыгеим щызэхэщагъэ зэрэхъурэм къытегущыIагъ АР-м псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэу Валерий Картамышевыр. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, псэупIэхэм яшIынкIэ 2024-рэ илъэсым нэс республикэр къэгъэлъэгъон гъэнэфагъэхэм анэсын фае. 2019-рэ илъэсыр пштэмэ, псэупIэ квадратнэ метрэ мин 271-рэ ашIынэу агъэнафэ. Непэрэ мафэхэм яхъулIэу фэтэрыбэу зэхэт уни 142-мэ яшIынкIэ псэолъэшI организациехэм фитыныгъэ 55-рэ аратыгъ. Проект 23-мэ ягъэцэкIэн цIыфхэм ямылъку хэлъ. Зянэ-зятэ зимыIэжьхэм псэупIэхэр афэщэфыгъэнхэм сомэ миллиони 111,2-рэ пэIуагъэхьащт.\nПсэуалъэу ашIыхэрэм электричествэр, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр ыкIи инженернэ инфраструктурэр ящэлIэгъэнхэмкIэ Iофыгъоу къэуцухэрэр дэгъэзыжьыгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ. Ащ дакIоу псэолъэшI организациехэм фэтэрыбэу зэхэт унэхэр зэрашIырэм дакIоу, ахэм къапэIулъ чIыпIэхэр зэтырагъэпсыхьанхэм, социальнэ псэуалъэхэр агъэпсынхэм анаIэ тырагъэтын фаеу ылъытагъ. АР-м и ЛIышъхьэ мыщ дэжьым къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, профильнэ министерствэр, муниципалитетхэр шъолъырым Iоф щызышIэрэ псэолъэшI организациехэм IэпыIэгъу афэхъунхэ, зэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу пшъэрылъхэр зэдагъэцэкIэнхэ фае.\n— ПсэупIэхэм яшIынкIи, экономикэм инэмыкI лъэныкъохэмкIи УФ-м и Президент пшъэрылъ инхэр къегъэуцух. Ахэр зэшIохыгъэнхэм, ащ епхыгъэу республикэм хэхъоныгъэ ышIыным пстэуми тынаIэ тедгъэтын фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЗэрагъэнэфагъэмкIэ, псэупIэхэм яшIын епхыгъэу муниципальнэ проектхэр зэрагъэцэ-кIэщт шIыкIэр къизыIотыкIырэ гъогу картэхэр мэлылъфэгъум и 25-м нэс чIыпIэхэм агъэхьазырынхэ, пшъэрылъыр зэшIохыгъэ зэрэхъурэмкIэ мэфэ 15 къэс зэфэхьысыжьхэр къашIынхэ фае.\nШIыкIакIэр агъэфедэнэу рагъэжьэщт\nШъугу къэдгъэкIыжьын, 2019-рэ илъэсым бэдзэогъум и 1-м къыщыублагъэу псэупIэхэм яшIын пэIуагъэхьащт мылъкум ылъэныкъокIэ къэралыгъом шIыкIакIэ щагъэфедэ хъущт. Ар республикэм щыгъэцэкIагъэ зэрэхъущтым иIофыгъуи къэзэрэугъоигъэхэр тегущыIагъэх.\nШIыкIакIэм къызэригъэнафэрэмкIэ, фэтэрыбэу зэхэт унэу ашIырэм псэупIэ зыщызэзыгъэгъоты зышIоигъом иахъщэ Iахьэу хилъхьэрэр банкым ихэушъхьафыкIыгъэ счет ихьащт. Фэтэрыр щэфакIохэм арамытыфэ псэолъэшI организацием а мылъкур къызфигъэфедэн ылъэкIыщтэп. Объектым ишIын пэIухьащт ахъщэр банкым чIыфэу къаритыщт.\nУнэхэм яшIын фежьэгъэ псэолъэшI организациехэм ащыщхэм ыпэкIэ щыIэгъэ шIыкIэр къызфагъэфедэзэ рагъэжьагъэр аухыжьын амал яIэщт. Ащ фэдэхэр Адыгеими итых. Ау адрэхэм проектым техьащт мылъкур къызIэкIагъэхьанымкIэ банкхэм зафагъэзэн фае. ПсэупIэхэм яшIын фытегъэпсыхьэгъэ организациехэмрэ банкхэмрэ Iоф зэрэзэдашIэщт шIыкIэр зэтегъэуцогъэныр шъолъырхэм яхэбзэ къулыкъухэм япшъэрылъ. Проектнэ финансированиер зэхэщэгъэнымкIэ фитыныгъэ зиIэ банкхэри агъэнэфагъэх.\nМыщ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ фэтэрыбэу зэхэт унэу ашIырэм зимылъку хэзылъхьэрэ цIыфыр нахь ухъумагъэ хъущт, инфраструктурэм хэхъоныгъэхэр ышIыщтых, псэупIэхэм япчъагъэ нахьыбэ хъущт. Ащ дакIоу фэтэрыбэу зэхэт унэм ишIын фэгъэзэгъэ фирмэр ылъэ пытэу тетын, мылъку гъэнэфагъэ IэкIэлъын фае. Ар гъэцэкIагъэ зэрэхъурэм банкхэр лъыплъэщтых.\nЗэхэсыгъом хэлэжьэгъэхэ псэолъэшI организациехэм япащэхэр къэгущыIагъэх, проектнэ финансированием еплъыкIэу фыряIэр къыраIотыкIыгъ, зыщимыгъэрэзэхэрэ чIыпIэхэри къыхэкIыгъэх. Непэрэ мафэм ехъулIэу ахэм ащыщхэм банкхэм зафагъэзагъ, джэуапэу къаратыжьыщтым ежэх.\nАдыгеим ит финанс учреждение инхэу мы проектым игъэцэкIэн хэлэжьэхэрэ Сбербанкым, ВТБ-м, Россельхозбанкым ялIыкIохэри зэхэсыгъом къырагъэблэгъагъэх. ПсэупIэхэм яшIынкIэ псэолъэшI организациехэм ахъщэ чIыфэр зэраратыщт шIыкIэр, пэшIорыгъэшъэу ащ процентэу пылъыщтхэр ахэм къаIуагъ.\n— ТапэкIэ мы шIыкIэм зэхъокIыныгъэ горэхэр фэхъунхэ ылъэкIыщт, ау непэрэ мафэм ехъулIэу федеральнэ гупчэм ыштэгъэ шапхъэхэр тиIэубытыпIэу IофшIэныр зэхэтщэн фае. Мы системакIэм ишIуагъэкIэ псэолъэшI организациехэм япшъэрылъхэр зэрагъэцакIэрэм улъыплъэн плъэкIыщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nIофыгъоу зытегущыIагъэхэм япхыгъэу АР-м и ЛIышъхьэ къэзэрэугъоигъэхэм пшъэрылъхэр афишIыгъэх, ахэр гъэцэкIагъэхэ зэрэхъурэм пытагъэ хэлъэу лъыплъэщт.\nПредыдущая Пресс-зэIукIэ яIагъ\nСледущая Адыгеим и ЛIышъхьэ Урысыем чIыопс къэкIуапIэхэмрэ экологиемрэкIэ иминистрэ IукIагъ


Абыдэ Хьисэ КIырмыт Мугдин иIоф изытет къыщэIо facebook-ым »\nАбыдэ Хьисэ (сурэтым сэмэгумкIэ ит) – Адыгэкъалэ и «Адыгэ Хасэ» зы купырэ итхьэмэтагъ – КIырмыт Мугдинэу Шъачэ иIэшъхьэтэт игуадзэщтыгъэу, джы зиIоф хьыкумэм зэхифынэу ригъажьэрэм facebook-ым къыщыфэгущыIэ.\nКъызэриIорэмкIэ, хьыкумэм изэхэсыгъо гъэтхапэм и 12-м щыIэщт, къыIуатэхэри ащ ипэгъокI фэдэх. Джы зэрагъэмысэрэр, еIо Абыдэм, къэхъущт тхьамыкIагъор здишIэжьызэ, цIыфхэр е мылъкур зэрэхэкIодэщтыр къыгурыIозэ, Iофыр лъигъэкIуатэщтыгъэу ары, ау зэгор нэмыIэми, КIырмыт ыпкъ къикIыкIэ хэкIодагъэу щыIэп.\nДжащ пае, зэрэшIошIырэмкIэ, амал инхэр зиIэ горэм ахъщэшхо ыти КIырмытыр, лажьэ темылъэу, хьапсым илъэс Iэпэ-цыпэ хъугъэу чIэс.\nМы Iофым бэ къылъыыплъэрэр, ар къызхэкIырэр КIырмытым гъэхъэгъабэ, ныбджэгъубэ тэдыкIи щыриI, еIо Абыдэм. ЦIыфхэри бырсыр къаIэтыным IукIагъэх. ЕтIани, ащ иеплъыкIэкIэ, КIырмытым фэдэу лъагэу дэкIоегъэ цIыфхэм яIоф аIо хъумэ, Путиныр ащ хаплъэ хабзэ. Джащ пае бащэрэ пымылъыхэу имылажьэр зэкIахьажьымэ нахь тэрэз, еIо Абыдэм.\nОпубликовал admin, 8-03-2019, 15:57. Просмотров: 380\n– Краснодар къуапэм и «Адыгэ Хасэ» и Тхьаматэу Сэхъутэр хьапсым къычIэкIыжьыг ...\n– Адыгэкъалэ щашIыщт мэщытым ипроект Мыекъуапэ щыхаплъэхи, зэкIарагъэхьажьыгъ\n– «Адыгэ Хасэм» изэфэсэу июным и 30-м Мыекъуапэ щыкIуагъэм тхьамыкIашъо теущт ...


AdygBusiness: Адыгэ Республикэм къыщашIырэ пындж натрыф адыгэ щыгъу Тыркуем щащэт\nАдыгэ Республикэм къыщашIырэ пындж натрыф адыгэ щыгъу Тыркуем щащэт\nАдыгэ Республикэм ихъызмэтшIапIэхэм ащыщхэм ялIыкIохэр чъэпыогъу мазэм и 26 — 30-м Тыркуем икъэлэ шъхьаIэу Стамбул щыIагъэх. Ар Адыгэ Республикэм бизнесым IэпыIэгъу егъэгъотыгъэнымкIэ и Гупчэр ары зэхищагъэр.\nЛIыкIо купым хэтыгъэх пынджлэжьыным пылъ хъызмэтшIапIэу “Чэтыкъу” зыфиIорэр, чIыгулэжьыным пылъ фирмэу «Краснодарагроальянсыр» ыкIи адыгэ щыгъу къыдэзгъэкIырэ хъызмэтшIапIэу Хъуажъ Аслъан зипащэр.\nЛIыкIо купым хэтхэр сатыум пылъхэм я зэхэт-купэу Стамбул щызэхащагъэм япащэхэм зэIукIэгъухэр адыряIагъэх. Пынджыр, натрыфыр ыкIи адыгэ щыгъур Тыркуем зэрэщыIуагъэкIыщтым фэгъэхьыгъэ зэзэгъыныгъэхэр зэдашIыгъэх.


Къэтыухъумэрэр ахэкIуакIэрэп — Адыгэ макъ\nРедактор 21.05.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЗэлъашIэрэ сурэтышI-модельерэу, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу СтIашъу Юрэ изэфэхьысыжьхэр лъэпкъ шIэжьым изыкъегъэIэтын ехьылIагъэх.\n— ЩыIэныгъэм ихъугъэ-шIагъэхэр къыдэслъытэхэзэ, сиIофшIэн зэхэсэщэ, — къеIуатэ республикэм итын анахь лъапIэу медалэу «Адыгеим и Щытхъузехьэр» къызыфагъэшъошэгъэ СтIашъу Юрэ. — Искусствэмрэ тарихъымрэ зэрэзэпхыгъэхэр сигупшысэ шъхьаIэхэм ахэсэлъытэ.\n— Кавказым щыпсэурэ лъэпкъхэм ящыIэкIэ-псэукIэ фэгъэхьыгъэ IофшIагъэу уиIэр макIэп. Сыда ахэр нахь зэпэблагъэ зышIыхэрэр?\n— Тарихъыр зэбгъэшIэнэу узыфежьэкIэ, лъэпкъхэм къакIугъэ гъогум нахь куоу зыщыбгъэгъуазэ пшIоигъоу олъыхъо. Кавказым лъэпкъыбэ ис. Мамырэу зэдыщыIэнхэм фэшI культурэу, искусствэу яIэм нахь зэпэблагъэ ышIыхэу сэлъытэ.\n— Щысэ заулэ къэпхьыгъэмэ дэгъугъэ.\n— Ижъырэ лъэхъаным лъэпкъхэм ягъукIэхэм, хэдыкIынхэм апылъхэм ягупшысэхэр шIэжьым къыпкъырыкIыщтыгъэх. Адыгэ шъуашэр я XIII-рэ лIэшIэгъум ашIынэу фежьэгъагъэх. Адыгэмэ ямызакъоу Кавказым щыпсэурэ лъэпкъхэм адыгэ шъуашэр аштагъ, зырагъэдэхагъ, къякIоу непи ащыгъ.\n— Адыгэ шъуашэмкIэ, лъэпкъ тхыпхъэхэмкIэ тарихъым инэкIубгъохэр къызэрэшъуIуатэхэрэм тытегъэгущыI.\n— 1993-рэ илъэсым США-м сыщыIагъ. Тилъэпкъэгъухэу хэгъэгум исхэм сырагъэблагъи, мэзэ заулэм къыкIоцI садэпсэугъ. Адыгэ шъуашэхэр, тхыпхъэхэр афэсшIыгъ, лъэпкъ зэхахьэхэм сахэлэжьагъ. США-м ис адыгэхэм тилъэпкъ шъуашэхэр ащыгъэу урамым къырыкIохэ зэхъум, гушхоныгъэу ахэлъыгъэр гъашIэм щысщыгъупшэщтэп.\n— Адыгэмэ ятарихъ нахь дэгъоу зэрагъашIэ ашIоигъоу къыоупчIыгъэхэба?\n— Тарихълэжьэу сызэрэлэжьэщтыр ясIуагъ. Кавказ заом итарихъ щыщ пычыгъохэр къафэсIотагъэх. Мамыр лъэпкъэу тызэрэщытыр къыхэзгъэщызэ, Кавказ заор зэраухыгъэм фэгъэхьыгъэ лъэпкъ тхыпхъэ сшIыгъэ, ар шIухьафтын афэсшIыгъ.\n— Тхыпхъэм гупшысэу хэплъхьагъэр къытаIоба.\n— Кавказ заом тхьамыкIагъоу къытфихьыгъэр, адыгэхэр итэкъухьагъэхэу дунаим зэрэщыпсэухэрэр, лъэпкъым зиугъоижьыныр, изыкIыныгъэ гъэпытэгъэныр — ахэр гупшысэ шъхьаIэх.\n— Дунэе Адыгэ Хасэм ащ щытегущыIагъэх.\n— Кавказ заор зэраухыгъэм фэгъэхьыгъэ тамыгъэу Дунэе Адыгэ Хасэм щаштагъ.\n— Шъхьарыхъон теплъэ ащ иI. Мыекъуапэ апэу щызылъэгъугъэхэм къыраIолIагъэр къэошIэжьа?\n— Шъхьарыхъонэу зыфатIорэр зэкIэми зэфэдэу къагурыIуагъэп. Арэу щытми, Дунэе Адыгэ Хасэм а лъэхъаным хэтыгъэхэ Бэчыжъ Лейлэ, МэщфэшIу Нэдждэт, Охътэ Александр, нэмыкIхэм агу рихьыгъ. ДАХ-м итамыгъэ хэхыгъэ хъущтэу Бэчыжъ Лейлэ къыIуагъ. Уахътэр зылъэкIуатэм, Iофыр ащ фэкIуагъ.\n— Тилъэпкъ дунаим нахь дэгъоу щашIэным фэшI егъэжьапIэу шъуиIэхэр зэрэлъыкIуатэхэрэм уиеплъыкIэхэр къеIуалIэхэба?\n— Тарихъым, экономикэм, культурэм, спортым ялъытыгъэр бэ. Сэ слъэгъугъэр ары сыкъызытегущыIэрэр. США-м, Тыркуем, Урысыем ишъолъырхэм сащыIэу тилъэпкъэгъумэ саIукIэмэ, адыгабзэкIэ садэгущыIэ. Адыгэхэу миллион пчъагъэ хъухэрэм тыбзэ, тикультурэ къаухъумэ зыхъукIэ, нэмыкI лъэпкъхэм тахэкIокIэщтэп, тишIушIагъэкIэ лъытэныгъэ къытфашIыщт.\nТиреспубликэ иеджапIэхэм тхьамафэм къыкIоцI сыхьатитIу еджэгъу нахь ямыIэ зыхъукIэ неущ адыгабзэм къырыкIощтым сегъэгумэкIы. Кавказ заом тхьамыкIагъоу къытфихьыгъэр джыри къытэгуао. Тилъэпкъ итэкъухьагъэшъ, кIуачIэу тиIэр зэтыугъоилIэжьыныр къытэхьылъэкIы. Бзэр, шэн-хабзэхэр къэтыухъумэхэзэ, тизэкъотыныгъэ тигъэпытэщтэу сэлъытэ.\n— IофшIэнэу бгъэцакIэхэрэм яхьылIэгъэ гупшысэхэмкIэ тизэдэгущыIэгъу тыухы сшIоигъу.\n— Унэм тисэу Iоф тэшIэми, лъэпкъ шIэжьыр къедгъэIыхырэп. Мамыр псэукIэм игъэдэхэн, зэкъошныгъэм игъэпытэн афэгъэхьыгъэ тхыпхъэхэр сэгъэхьазырых.\n— Уимурадхэр Тхьэм къыбдегъэхъух.\nПредыдущая Орэдыр шIэжьым игупшыс\nСледущая Инджылыз сурэтыщIым и нэкIэ


УпчIэ зиIэхэм джэуапэгъу афэхъугъ — Адыгэ макъ\nУпчIэ зиIэхэм джэуапэгъу афэхъугъ\nРедактор 30.04.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет икIыгъэ илъэсым Iофэу ышIагъэм зэфэхьысыжьхэр къызфешI нэужым КъумпIыл Мурат федеральнэ ыкIи республикэ къэбарлъыгъэIэс амалхэм зэIукIэгъу адыриIагъ. Журналист пэпчъ зыгъэгумэкIырэ упчIэм иджэуап ыгъотыгъ. Республикэм исоциальнэ-экономическэ щыIакIэ нахьышIу хъуным пае пшъэрылъэу щытхэм зэкIэми апэу шъолъырым ипащэ ягугъу къышIыгъ. АщкIэ анахьэу зыщыгугъыхэрэм ащыщых зекIоным тегъэпсыхьэгъэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэ промышленнэ паркымрэ. Апэрэм зекIохэр бэу Адыгеим къырищэлIэщтых, ятIонэрэм инвестициехэр къыхалъхьащтых, Iоф зыщашIэщт чIыпIабэ щыIэ ышIыщт. Мы проектхэм Iоф адашIэныр аублэгъах – электроэнергиер, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр аращалIэ, гъогухэр ашIых. Лэгъо- Накъэрэ Гъозэрыплъэрэ зэзыпхыщтхэр, Инэм дэжь гъогу зэхэкIыпIэр зэтырагъэпсыхьэх. Джащ фэдэу «Адыгэкъал — Бжъэдыгъухьабл» зыфиIорэ гъогу зэхэкIыпIэри ашIыщтхэм ащыщ.\nЖурналистхэм яупчIэхэр лъэныкъо зэфэшъхьафыбэхэм афэгъэхьыгъагъэх.\nАнахьэу къызкIэупчIагъэхэм ащыщых зэпахырэ узэу къежьагъэм шъолъырыр зэрехъулIагъэр, вакцинэм ихэлъхьан зэрэрекIокIырэр. Ежь ышъхьэкIэ вакцинэр зыхаригъэлъхьагъэмэ ЛIышъхьэм къеупчIыгъ Краснодар краим къикIыгъэ журналистхэм ащыщ.\n— Сэ сызэсымэджэ нэуж узым пэуцужьырэ антителэхэу сиIэ хъугъэхэм япчъагъэ ины, арышъ, ахэр къызефэхыхэкIэ, вакцинэр зыхязгъэлъхьащт. Пчъагъэр сэуплъэкIу зэпыт. Ау сянэ-сятэхэу илъэсым унэм къимыкIэу исыгъэхэм ахязгъэлъхьагъ, — иджэуапыгъ КъумпIыл Мурат. – Ахэр ары зэкIэмэ анахьэу сыгу зыфэузыщтыгъэхэр, сызфащтэщтыгъэхэр, сыда пIомэ ныбжь яI, уз гъэтIылъыгъэхэми агъэгумэкIых. Ау хэлъхьэгъуитIури зэпачыгъ, джы ухъумагъэх. ЗэкIэми сыкъяджэ узым зыщаухъумэным пае вакцинэр зыхарагъэлъхьанэу. Ары Iэзэгъоу щыIэ закъор.\nУзым изэмлIэужыгъуагъэу къэралыгъом къырахьагъэхэу ашIэхэрэм урысые вакцинэр зэрапэуцужьышъурэр лIышъхьэм игущыIэ къыщыхигъэщыгъ ыкIи ащкIэ заухъумэмэ зэрэнахьышIур къыIуагъ.\nИлъэсыр зэрэмыпсынкIагъэм КъумпIыл Мурат къыкIигъэтхъыгъ.\n«Пандемиер къызежьэм къиныгъо тыхэтыгъ ащкIэ гъэфедэгъэн фэе псэуалъэхэр икъоу тIэкIэмылъхэу, ау хэдгъахъомэ IофшIэкIэ амалхэм зядгъэушъомбгъузэ, нахь лъэшы тыхъугъ, къиныгъохэр къызэтынэкIыгъэх. Федеральнэ IэпыIэгъури къытфэфедагъ. Урысыем и Президент, УФ-м и Правительствэ амалхэр къытатыгъэх — лъэпкъ проектхэр, къэралыгъо программэхэр, Адыгеим хэхъоныгъэ ышIынымкIэ программэ шъхьафыр. Мыхэм акIыб дэтых зэшIохыгъэ хъугъэ Iоф гъэнэфагъэхэр. Ау къыдгурэIо – тапэ илъыр джыри бэ. Зэпстэури зэшIохыгъэным пае цIыфхэм яIэпыIэгъу тищыкIагъ, тызэгъусэмэ ыпэкIэ тылъыкIотэщт», — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nЛъэпкъ проектэу «Гъогу щынэгъончъэхэр» зыфиIорэр гъэцэкIагъэ зэрэхъурэми къыкIэупчIагъэх.\nМы лъэныкъомкIэ щызэшIуахыгъэм ишIуагъэкIэ республикэм ипроект командэ пшъэрылъэу щыIэхэр ыгъэцэкIагъэх. Ащ нэмыкIэу Адыгеир шъолъыр анахь дэгъу 12-мэ зэрахэхьагъэр КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ ыкIи федеральнэ тынхэр къызэрэфагъэшъошагъэхэр къыIуагъ.\nЛъэпкъ проектым къыдыхэлъытагъэу аужырэ шапхъэу щыIэхэм атетэу шъолъыр ыкIи чIыпIэ мэхьанэ зиIэ гъогу километрэ 50,6-рэ икIыгъэ илъэсым пIалъэхэм къапэу агъэкIэжьыгъэх, объект 49-мэ ягъэцэкIэжьынхэр аухыгъэх. Сурэт ыкIи видео атезыхырэ камерэ 56-рэ атырагъэуцуагъ, гъогурыкIоныр щынэгъончъэ хъуным ахэр фэIорышIэх.\nХэдзынэу къэблагъэхэрэми журналистхэр къакIэупчIагъэх. Анахьэу зыгъэгумэкIыщтыгъэхэр цIыфхэр бэу къякIолIэщтхэмэ ЛIышъхьэм ишIошI. Къэралыгъом емызэгъ зэхахьэу щыкIуагъэхэм афэдэхэр республикэм зэрэщызэхамыщагъэри ашIогъэшIэгъоныгъ.\nАдыгеим щыIакIэу илъыр зэрэрэхьатыр ыкIи мы лъэныкъом Iоф зэрэдашIэрэр ЛIышъхьэм къыIуагъ, лъэпкъ зэфэшъхьафхэм азыфагу зэмызэгъыныгъэхэр къитаджэхэу къызэрэхэмыкIырэри къыхигъэщыгъ. АщкIэ щысэу къыхьыгъ общественнэ организациехэм, гъэсэныгъэм иучреждениехэм, хэбзэухъумакIохэм, дин гъэIорышIапIэхэм Iоф зэрэзэдашIэрэр, лъэпкъ зэфэшъхьафхэм ямэфэкIхэр республикэм зэрэщызэхащэхэрэр — адыгэ ыкIи къэзэкъ культурэм яфестивальхэр, къэзыгъэзэжьыгъэхэм я Мафэ, нэмыкIхэри.\n«ТкIуачIэ зэтхьылIэнышъ тапэ илъ хэдзынхэр шъыпкъагъэ ахэлъэу редгъэкIокIынхэ фае. Адыгеим щыкIорэ хэдзын кампаниехэр зэкIэ хэбзэгъэуцугъэм диштэу ыкIи цIыфыбэ къызэкIуалIэу щытых. Ащ ишыхьат хэдзын системэр тишъолъыр щызэтегъэпсыхьагъэу зэрэщытыр. Пандемием емылъытыгъэу Конституцием зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэмкIэ мэкъэтыными ар къыгъэлъэгъуагъ – процент 81,98-у къякIолIагъэм ипроцент 84,55-мэ ахэм адырагъэштагъ. ТапэкIи цIыфхэм япшъэрылъхэр къагурыIоу, яшIоигъоныгъэхэр къыраIотыкIынхэм имэхьанэ зэхашIэу федеральнэ, шъолъыр ыкIи муниципальнэ хэдзын Iофыгъохэм чанэу ахэлэжьэнхэм тыщэгугъы. НепэкIэ тэ типшъэрылъыр хэдзынэу къэблагъэхэрэм республикэм щыпсэухэрэм яшIошI къащыраIотыкIынымкIэ фитыныгъэу яIэхэр хэбзэгъэуцугъэм къызэрэдилъытэу икъоу агъэфедэшъуным тыдэлэжьэныр ары. Джыри зэ къыкIэзгъэтхъын, пшъэрылъ зэфэшъхьафыбэу дгъэцакIэхэрэр зытегъэпсыхьэгъэн фаехэр шъолъырым ихэхъоныгъ, цIыфэу ащ щыпсэухэрэм ящыIакIэ нахьышIу шIыгъэныр арых», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМы зэIукIэм къыщаIэтыгъэ Iофыгъохэм джыри къафэдгъэзэжьыщт, нахь игъэкIотыгъэу тикъыкIэлъыкIорэ къыдэкIыгъохэм ягугъу къащытшIыщт.\nПредыдущая Президентым и Джэпсалъэ ипхырыщын


ПIалъэр лъагъэкIотагъ — Адыгэ макъ\nДунэе зекIо къэгъэлъэгъонхэу (MITT) илъэс къэс зэхащэхэрэр мыгъэ благъэкIыщтых. ЗекIон хъызмэтым хэщагъэхэр ащ зэрэщызэIумыкIэщтхэм пэрыохъу фэхъугъэр коронавирусыр ары.\nМосковскэ хэкум ипащэхэм IэкIыб къэралыгъо зэфэшъхьафхэм къарыкIыщтхэ цIыф купхэм Урысыем игъунапкъэ къызэпамычымэ нахьышIоу алъытагъ. Ащ фэшъхьафэу Урысые Федерацием и Роспотребнадзоррэ Москва и Правительствэрэ къэгъэлъэгъонхэр зызэхащэщтхэм ипIалъэ лъагъэкIуатэмэ нахьышIоу тыраубытагъ.\n2019-рэ илъэсым MITT-м хэлэжьэгъэ цIыф пчъагъэр мини 5-м ехъущтыгъ, джыри къэгъэлъэгъонхэм ахэлэжьэнхэу къэзыгъэгугъагъэхэр нахь мэкIагъэп. КъэкIонхэу зызыгъэхьазырыгъахэхэми, къэкIогъахэхэу зыгъэзэжьынхэ фаехэми къэгъэлъэгъонхэр зыкIыщымыIэщтхэр къагурыIонэу зэхэщакIохэр мэгугъэх. ЦIыфхэм япсауныгъэ икъэухъумэн пстэумэ зэранахь Iофыр зэкIэми ашIэ.\nМэфэ заулэкIэ нахьыжьэу ятIонэрэ Дунэе зекIо кэгъэлъэгъонхэу «Интурмаркет» зыфиIорэр зыщагъэнэфэгъэгъэ пIалъэм — гъэтхапэм и 12 — 14 мафэхэм кIуагъэ. Нэбгырэ 1430-рэ хэлэжьагъ, ахэр хэгъэгу зэфэшъхьаф ыкIи Урысыем ишъолъыри 143-мэ къарыкIыгъагъэх.\n«Интурмаркет-2020-м» Адыгеим зекIомрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитетрэ турпредприятиехэм япащэхэмрэ хэлэжьагъэх. Стендэу агъэхьазырыгъэм республикэм игъэпсэфыпIэхэм гъэмафи кIымафи цIыфхэр къызэрэкIохэрэр игъэкIотыгъэу къыщагъэлъэгъуагъ.\nПредыдущая Адыгэ къуаер хагъэхьащт\nСледущая Сомэ миллион 54-рэр дамбэхэм апай


Адыгэ литературэм лъапсэ фэзышIыгъэ КIэрэщэ Тембот зыщымыIэжьыр илъэс 30 мэхъу\nЧъэпыогъум и 21, 2018\nЗэкъощ Республикыщым я пащэхэр зэIукIагъэх\nЧъэпыогъум и 17, 2018\nИорданием ипщыгуащэ Адыгэ академием ихьэкIагъ\nЧъэпыогъум и 16, 2018\nЧеркес Федерацием итхьэматэ гъуадзэ Адыгэ хасэм итхьэматэхэм аIукIагъ\nТембот Ахьмэдхъан олимпиадэм дышъэ медал къыщихьыгъ\nЧъэпыогъум и 12, 2018\nИорданием ихьыкумэт Адыгэ бзылъфыгъэ хагъэхьагъ\nЧъэпыогъум и 10, 2018\nДунае зэнэкъокъум Нэгъуцу Абрек тыжьын медалыр къыщыдихыгъ\nЧъэпыогъум и 03, 2018\nКъумпIыл Мурат: Адыгэ культурэм и Дунэе фестивалым адыгэмэ я зэпхыныгъэхэр щагъэпытэщтых\nIоныгъом и 27, 2018\nАдыгэ шъуашэм и Мафэ Адыгэ Республикэм игъэкIотыгъэу щыхагъэунэфыкIыщт\nКIокIо Казбек Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм илIышъхьэу агъэнэфагъ\nIоныгъом и 25, 2018\nАдыгэ Къуаем и Фестиваль Адыгэ Республикэм ЩыкIуагъ\nДжыри (10) Нахьыбэ къэбар щыIэп\nМэфэку, Мэзаем и 08 2018 05:32\nШрифтым иинагъ уменьшить размер шрифта увеличить размер шрифта\nАпэрэ комментарий къэтх!\nМыекъуапэ, мэзаим и 8\nКIэрэщэ Тембот адыгэ щыIэкIэ-псэукIэм, шэн-хабзэхэм яIотакIу, игущыIэ псынкIэ, еджэгъошIу ыкIи гурыIогъошIу. Адыгэ литературэм икIэщакIоу ыкIи илъэгъохэщэу алъытэ. ЗэкIэ ытхыгъэхэр уахътэм емылъытыгъэу сыдигъокIи гъэшIэгъоныщтых.\nАдыгэ лъэпкъым итхэкIошхо 1902 илъэсым Адыгэ Республикэм ит къуаджэу Кощхьаблэ къыщыхъугъ. Адыгэ хэку гъэзетым иредактор шъхьэIагъ, лъэпкъ тхылътедзапIэм ипэщагъ, адыгэ шIэныгъэ-ушэтэкIо институтым итхьэмэтагъ. Адыгэ IорыIуатэр, къэбарыжъхэр ыугъоижьыщтыгъэх.\nКIэрэщэ Тембот итхыгъэхэм узяджэкIэ пасэм адыгэхэм ящыIакIэ зыфэдагъэр зэбгъэшIэн плъэкIыщт. "Шыу закъу", "Шапсыгъэ пшъашъ", "Аужырэ рэ шхончогъур", "Абдзэхэ шэкIожъыр" - сыд фэдэ лъэныкъом фэгъэзагъэми зэхэтыкIэхэр, зэкIэ цIыф зэфыщытыкIэхэр, хабзэр къащытхыхьагъэх.\n1988 илъэсым мэзаим и 8 КIэрэщэ Тембот идунай ыхъожьыгъ, Мыекъуапэ щагъэтIылъыжьыгъ. Мыекъопэ къэлэ парк дэхьэгъум дэжь исаугъэт щыт. Зэрысыгъэ унэр тхакIор зэпсаум зэрэщытыгъэм фэдэу къагъэнагъ ыкIи имузей щагъэпсыгъ.\nЕджагъэх 203 фэдизэрэ\nКатегориеу зэхьылIагъэр: Зэфэшъхьаф къэбархэр\nНэмыкI материалэу мы категорием ехьылIагъэу: « ГъукIэ Замудинрэ Унэрэкъо Раерэ Японием къикIыжьыгъэх Дэгъыстан сурэтышIэхэм яIофшIагъэхэр Мыекъуапэ къыщагъэлъагъох »\nПцIэ * Эл. почта * Адрес сайта\n© 2018 Адыгэ мэкъэгъэIу


Республика Адыгея - Прокурор хъунымкiэ зикандидатурэ къагъэлъэгъуагъэм комиссием дыригъэштагъ\nШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/Прокурор хъунымкiэ зикандидатурэ къагъэлъэгъуагъэм комиссием дыригъэштагъ\nПрокурор хъунымкiэ зикандидатурэ къагъэлъэгъуагъэм комиссием дыригъэштагъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат УФ-м и Генеральнэ прокурорэу Юрий Чайкэ АР-м ипрокурор хъунымкIэ къыгъэлъэгъогъэ кандидатурэм хэплъэгъэным фэгъэзэгъэ комиссием изэхэсыгъо зэрищагъ. Iофтхьабзэм хэлэжьагъ Урысыем и Генеральнэ прокурор игуадзэу Юрий Пономаревыр ыкIи мы IэнатIэм IугъэхьэгъэнымкIэ Краснодар краим ипрокурор иапэрэ гуадзэу — Шъачэ ипрокурорэу къагъэлъэгъогъэ Марк Большедворскэр.\nУрысыем и Генаральнэ прокурорэу Юрий Чайкэ пшъэрылъэу къыфишIыгъэм диштэу республикэм ипрокурор хъунымкIэ М. Большедворскэм икандидатурэ республикэм игъэцэкIэкIо ыкIи хэбзэгъэуцу къулыкъухэм къызэрахилъхьэрэр Юрий Пономаревым къыIуагъ, ащ къыдырагъэштэнэу закъыфигъэзагъ. Зисэнэхьат хэшIыкIышхо фызиIэ, опытышхо зыIэкIэлъ къулыкъушIэу ар зэрэщытыр, следственнэ органхэм къащыригъажьи, Краснодар краим ипрокурор игуадзэу — Шъачэ ипрокурорэу Iоф зэришIагъэр къыIотагъ.\n— ХэбзэухъумэкIо къулыкъухэм Iоф ащызышIэрэ пащэхэр охътэ гъэнэфагъэкIэ зэблахъух. Адыгеим ипрокурор IэнатIэ нэмыкI пащэ Iугъэхьэгъэным иуахътэ къэсыгъ. Республикэм ипащэхэм дэгъоу Iоф зэрашIэрэм, мыщ щыпсэухэрэр зэрэзэгурыIожьхэрэм афэгъэхьыгъэ къэбарыбэ зэхэсхыгъ. АР-м ипрокурорэу щытыгъэ Василий Пословскэр нэмыкI шъолъыр агъэкIуагъ. Ащ къыхэкIыкIэ непэ зикандидатурэ къэдгъэлъэгъорэ М.Большедворскэм къыдежъугъэштэнэу тышъущэгугъы, — къыIуагъ Юрий Пономаревым.\nАР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэрэм мы кандидатурэм дыригъэштагъ.\n— Тишъолъыр зыфэдэм Марк Александр ыкъор дэгъоу зэрэщыгъуазэм мэхьанэшхо иI, ащ Iофыр къыгъэпсынкIэщт. Краснодар краим ипрокуратурэ опытэу щызэригъэгъотыгъэр Адыгеим щигъэфедэн зэрилъэкIыщтым щэч хэлъэп. Республикэм икъэралыгъо хэбзэ къулыкъухэм апшъэрылъ шъхьаIэу — законыр ыкIи правопорядкэр къэухъумэгъэнхэм — зикандидатурэ къагъэлъэгъуагъэм ыкIуачIэ зэрэрихьылIэщтым сицыхьэ телъ. Регионым тапэкIэ социальнэ-экономическэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фэIорышIэщт лъэныкъо пстэумкIи Iоф зэдэтшIэным тэ тыфэхьазыр, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, АР-м ипрокурор хъунымкIэ зикандидатурэ къагъэлъагъорэм тегущыIэгъэным пае АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат пэщэныгъэ зыдызэрихьэрэ республикэ комиссие зэхащагъ. Адыгеим игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм ыкIи АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм ялIыкIо нэбгырэ тфырытф ащ хэхьагъэх.\nКомиссием хэтхэм зэIухыгъэ шIыкIэм тетэу амакъэ атыгъ ыкIи республикэм ипрокурор хъунымкIэ къагъэлъэгъогъэ кандидатурэм дырагъэштагъ. Зэхэсыгъом зэфэхьысыжьэу фэхъугъэхэр зэрытхэгъэ тхьапэм КъумпIыл Мурат кIэтхэжьыгъ, ар УФ-м и Генеральнэ прокурор IэкIагъэхьащт. Марк Большедворскэр мы IэнатIэм IугъэхьэгъэнымкIэ аужырэ унашъор зышIыщтыр УФ-м и Президент ары.


Нахьыжъхэм медальхэр афигъэшъошагъ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан «Адыгэ Республикэр илъэс 25-рэ хъугъэ» зыфиIорэ шIэжь медалыр нэбгырэ заулэмэ тыгъуасэ аритыжьыгъ.\nРеспубликэр зыпкъ иуцоным ыкIи хэхъоныгъэхэр ышIынхэм зиIахьышIу хэлъ нахьыжъхэр арых тын лъапIэр зыфагъэшъошагъэхэр. Ахэр культурэм, искусствэм ицIыфхэу, предприятиехэм япэщагъэхэу джырэ уахътэм пенсием щыIэх. Къэзэрэугъоигъэхэм АР-м и ЛIышъхьэ рэзэныгъэ гущыIэхэмкIэ зафигъэзагъ, илъэс зэкIэлъыкIохэм ахэм Iофэу ашIагъэм осэшIу фишIыгъ, псауныгъэ пытэ яIэнэу къафэлъэIуагъ.\n«Iофэу шъушIагъэм, шъуипшъэрылъхэр хьалэлэу зэрэжъугъэцэкIагъэхэм яшIуагъэкIэ Адыгеир ылъэ пытэутеуцон ылъэкIыгъ. Шъо опытэу шъуIэкIэлъыр дгъэфедэзэ ыпэкIэ тылъэкIуатэ. Непэ республикэм гъэхъэгъэгъэнэфагъэхэр иIэх, ащ тырэгушхо. ЦIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным тыпылъ. ТшIагъэр бэ, ауджыри зэшIотхынэу къытпыщылъыр ащ нахьыбэжь», - къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан.\nШIэжь медалыр зэратыгъэхэм ащыщых Къэндаур Исмахьилэ, Пэрэныкъо Чатибэ, Къат Теуцожь, Цундышкэ Пщымафэ ыкIи Китарие Заурбый. Тын лъапIэр зыфагъэшъошагъэхэр къызэгущыIэхэм, мы аужырэ илъэсхэм республикэм иэкономикэ ыкIи иобщественнэ-политическэ щыIакIэ нахьышIум ылъэныкъокIэ зэблэхъугъэ зэрэхъугъэр къыхагъэщыгъ.\nАдыгэ лъэпкъыр бэшIагъэу зыкIэхъопсыщтыгъэ республикэр тиIэ зэрэхъугъэм мэхьанэшхо иIэу къагъэнэфагъ. ЫнаIэ къазэратетым фэшI ТхьакIущынэ Аслъан фэрэзагъэх, республикэм шIуагъэ къыфихьэу тапэкIи Iоф ышIэнэу къыфэлъэIуагъэх, къэзытхырэр «Адыгэ Макъ».\nРеспубликэм хэхъоныгъэхэр езыгъэшIыхэрэ IофышIэх →\nЯмэфэкI хагъэунэфыкIыгъ (26.07.2016) →


16 | In Your Language\nHome » Adyghe » 03 Luke » 16\nposted by derDaniel on Mon, 06/14/2010 - 09:26\nЛІы баим иунэзехьэ тхьагъэпцІым ехьылІэгъэ гъэсэпэ\n–ЛІы бай горэм унэзехьэ горэ иІагъ,– ариІуагъ Хьисэ игъогу рыкІохэрэм. –«Мы лІым уимылъку пшІуегъэкІоды», аIуи, цІыфхэм лІы баим раІуагъ. 2Арэущтэу лІы баир иунэзехьэ къеджи риІуагъ: «О къыохьылІагъэу сыд мы зэхэсхырэр? Симылъку зэрэзепхьэгъэ шІыкІэр сэгъэлъэгъу. Джы нэуж симылъку о зепхьэ хъущтэп».\n3 –Унэзехьэм ышъхьэ фиІожьыгъ: «Сыда сэ сшІэщтыр? Ситхьаматэ сиІоф сІехыжьы. ЧІыгур стІынэу кІуачІэ икъун сиІэп, сылъэІонэуи сэукІытэ. 4СиІоф сІихыжьмэ, сшІэщтыр джы сэшІэ, цІыфхэм яунэхэм сырагъэблэгъэным пае».\n5 –Арэущтэу унэзехьэр цІыфхэу итхьаматэ ичІыфэ зытелъхэм зырызэу къяджи, ахэмэ ащыщэу апэрэм риІуагъ: «Ситхьаматэ ичІыфэу сыд фэдиза птелъыр?»\n6– ЧІыфэр зытелъ лІым къыІуагъ: «Дэгъэ къошынишъэ стелъ».\n–Адрэм риІожьыгъ: «Мары уичІыфэ тхылъ къэштэжьи, тІыси, псынкІэу шъэныкъо итх».\n7 –ЕтІанэ унэзехьэм нэмыкІ зыгорэми риІуагъ: «О чІыфэу сыд фэдиза птелъыр?»\n–Ащ къыІуагъ: «Коц дзыуишъэ стелъ».\n–Адрэм риІожьыгъ: «УичІыфэ тхылъ къэштэжьи, тІокІиплІ итх».\n8–Арэущтэу зэхъум, тхьаматэр иунэзехьэ тхьагъэпцІым щытхъужьыгъ, ІушыгъэкІэ зэрэзекІуагъэм пае, сыда пІомэ, мы дунаим ицІыфхэр ежьхэр зэрэзэдэзекІохэрэмкІэ нэфынэ шъыпкъэм щызекІорэ цІыфхэм анахьи нахь Іушых. 9Ау сэ шъосэІо, дунэе мылъкумкІэ ныбджэгъухэр зэжъугъэгъотых, а мылъкур зышъуухыкІэ, мыкІодыжьын псэупІэм шъурагъэблэгъэным пае.\n10–Іоф макІэхэмкІэ узщыгугъышъунэу щыт цІыфым ІофыбэхэмкІи ущыгугъышъущт, Іоф макІэхэмкІи узщыгугъышъунэу щымыт цІыфым ІофыбэхэмкІи ущыгугъышъущтэп. 11Арэущтэу зыхъукІэ, дунэе мылъкур зешъухьанэу зыщыгугъышъунхэ цІыфхэу шъущымытыгъэмэ, ащыгъум мылъку шъыпкъэр хэт шъо шъуІэ къизылъхьащтыр? 12 НэмыкІхэм ямылъкукІэ зыщыгугъышъунхэ цІыфхэу шъущымытыгъэмэ, шъо шъуимылъку зешъухьанэу хэта къышъозытыщтыр?\n13 –Зы унэІутыр тхьэмэтитІум афэлэжьэн ылъэкІыщтэп; сыда пІомэ, е зыр ыуджэгъунышъ, адрэр шІу ылъэгъущт, е зым шъыпкъэу фыщытынышъ, адрэр зэрипэсыщтэп. Шъо Тхьэми ахъщэми шъуафэлэжьэн шъулъэкІыщтэп.\nТэурат хабзэмрэ Тхьэм и Тетыгъошхорэ\n14Ахъщэр шІу дэдэу зылъэгъурэ фарисейхэм ар зэкІэ зызэхахым, Хьисэ дэхьащхыгъэх. 15 Ау Хьисэ ахэмэ ариІуагъ:\n–Шъорыба, шъыпкъагъэ зиІэ цІыфхэм зафэзыгъадэхэу, цІыфмэ апашъхьэ зафэу зыщызыгъэлъагъохэрэр, ау Тхьэм шъо шъугухэм арылъыр ешІэ; сыда пІомэ цІыфмэ агъэлъапІэрэ Іофхэр Тхьэм ыдэжькІэ лъэшэу пыутых.\n16–Пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ итхэмрэ пегъымбархэм атхыгъэхэм арытхэмрэ Тхьэм фэлажьэрэ цІыфхэм агъэІугъэх, умэхъэкІо Иуан имафэхэм анэсыфэ. Ащ къыщегъэжьагъэу Тхьэм и Тетыгъошхо ехьылІэгъэ къэбарышІур агъэІу, хэти а Тетыгъошхом ыІэчІэгъ чІэхьаным гузэжъогъукІи ыуж ит. 17Ау пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ ит хьарыфхэм анахь цІыкІур хэкІодыкІыным нахьи, уашъори чІылъэри нахь кІодыжьыщтых.\nШъхьэгъусэ тІупщыжьыным ехьылІагъ\n(Маттэ 5:32; 19:9; Марк 10:11,12)\n18–Хэтми зишъуз зытІупщыжьэу, нэмыкІ бзылъфыгъэ къэзыщэжьырэм зинэ ышІагъэу мэхъу. Ащ фэдэу хэтми лІы горэм ытІупщыжьыгъэ шъуз къэзыщэжьырэм зинэ ышІагъэу мэхъу.\nЛІы баимрэ Лазарырэ\n19–ЛІы бай горэ щыІагъ. Ар щыгъынхэм анахь лъапІэхэмкІэ фэпагъэу, мафэ къэси ешхэ-ешъошхо ышІыщтыгъ. 20ЛІы баим икъэлапчъэ дэжь зы лІы тхьамыкІэ горэ, Лазар ыцІэу, ыкІышъо бэгухэр тетхэу щылъыгъ. 21А лІы тхьамыкІэм лІы баем иІанэ къетэкъохыгъэхэмкІэ имэлэкІалІэ ыгъэуцунэу шІоигъуагъ. Хьэхэри къекІуалІэхэти, ибэгухэр абзэихьащтыгъэх.\n22–ЛІы тхьамыкІэр дунаим ехыжьыгъ, мэлэІичхэми ар Ибрахьимэ ыдэжь ахьыгъ. ЛІы баири дунаим ехыжьи, чІалъхьажьыгъ. 23 А лІы баир гугъушхо хэтэу, лІагъэхэм ячІыпІэ щыІэу къыдэплъыий, Лазари бгъодэсэу, Ибрахьимэ ылъэгъугъ. 24Ар зелъэгъум джагъэ: «Тятэ Ибрахьимэ, гукІэгъу къысфэшІи, Лазар къысфэгъакІуи, ащ ыІэхъомбапэ псым херэгъауи, сыбзэгу ерэгъэучъыІ, сыда пІомэ мы машІом сыхэтэу къинышхо сэлъэгъу».\n25–Ау Ибрахьимэ къыІуагъ: «СикІал, угу къэгъэкІыжь, дунаим узытетым, уиІэхьышІу щыбгъотэу зэрэщытыгъэр, ау Лазар ащ фэдэу къин ыхьэу зэрэщытыгъэр. Ау джы ащ ыгу зыгъэрэзэн Іофхэр егъотыжьых, о къинышхом ухэт. 26Ащ нэмыкІэуи шъоррэ тэррэ тазыфагу тІуакІэ дэлъ, мыщ дэжьым къикІыхэу шъуадэжь кІонхэу фаехэр мыкІошъунхэм пае. Ащ фэдэу шъуадэжь къикІэу тадэжь зи къэкІошъурэп».\n27–Арэущтэу зеІом, лІы баим къыІуагъ: «Ащыгъум тят, сыолъэІу, сятэ иунэ Лазар гъакІо, 28сыда пІомэ сэ шитф сиІ. Мы къинышхо щэчыпІэм ахэри къэмыкІонхэм пае, фэсакъынхэу агурерэгъаІу».\n29–Ау Ибрахьимэ къыриІожьыгъ: «Пегъымбар Мусэ ытхыгъэмрэ адрэ пегъымбархэм атхыгъэхэмрэ яІэх, ахэмэ ярэдэІух».\n30–Ау лІы баим къыІуагъ: «Хьау, тятэ Ибрахьимэ, ау лІагъэхэм къахэтэджыкІыжьыгъэу зыгорэм ыгъэзэжьмэ, ахэмэ япсэкІодхэм афыкІэгъожьыщтых».\n31 –Ибрахьимэ къыриІожьыгъ: «Пегъымбар Мусэмрэ адрэ пегъымбархэмрэ ямыдэІухэмэ, зыгорэ лІагъэхэм къахэтэджыкІыжьыщтми, ашІошъ хъущтэп».\n‹ 15 up 17 ›


ИлъэсипшIым миллиардитф | Адыгэ Макъ\nЗекIоным и Мафэ бэмышIэу тыдэкIи щыхагъэунэфыкIыгъ. Ащ тефэу тиреспубликэ мы лъэныкъом зыщегъэушъомбгъугъэнымкIэ зэшIуахыгъэ Iофтхьабзэхэм зэфэхьысыжьхэр афашIыгъэх.\nАужырэ илъэсхэм зекIоныр Адыгеим нахьышIоу щызэхэщэгъэнымкIэ зишIуагъэ къэкIуагъэхэм ащыщых хьакIэщхэм япчъагъэ зэрэхэхъуагъэр, зыгъэпсэфыпIэхэм нахь цIыфыбэ къякIуалIэ зэрэхъугъэр. Аужырэ илъэси 7-м тиреспубликэ зыщызгъэпсэфыхэрэр нахьыбэ хъугъэ, икIыгъэ илъэсым нэбгырэ мин 430-м ехъу Адыгеим щыIагъ.\nЦIыфхэм япсэукIэ зыкъегъэIэтыгъэным фэшI лъэныкъо пстэухэмкIи хэхъоныгъэхэр шъолъырым зэрэщашIыщтым пащэхэм анаIэ тет. Ахэм зэу ащыщ зекIоныр.\nАдыгэ Республикэм зекIонымкIэ ыкIи зыгъэпсэфыпIэхэмкIэ и Комитет ипащэу Къэлэшъэо Инвер къызэриIуагъэмкIэ, инфраструктурэм игъэпсын яшъыпкъэу пылъых, ащ аужырэ илъэсипшIым сомэ миллиарди 5 пэIуагъэхьагъ.\n«Хэгъэгу кIоцI ыкIи IэкIыб зекIоным хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэр» зыфиIорэ федеральнэ программэу 2011 — 2018-рэ илъэсхэм ателъытагъэм диштэу къушъхьэхэм псырыкIуапIэхэр километрэ 73-м, газрыкIуапIэхэр километришъэм ехъухэу ащагъэпсыгъэх. Илъэсым ыкIэм нэс псэупIэу Гъозэрыплъэ зэрэщытэу газыр щызэбгыращынэу мэгугъэх.\n«Лэгъо-Накъэ икъэлапчъэхэр» зыфиIорэ проектым игъэцэкIэн ыкIэм фэкIо, ау ащ къикIырэп Адыгеим зекIоным зыщиушъомбгъунымкIэ инфраструктурэм игъэпсын икъоу щаухыгъэу. ПроектыкIэу «Зихия» зыфиIорэр республикэм щагъэхьазырыгъ, ар федеральнэ программакIэу «Урысые Федерацием хэгъэгу кIоцI ыкIи IэкIыб зекIоныр щыгъэпсыгъэныр» зыфиIоу 2014 — 2025-рэ илъэсхэм ателъытагъэм зэрэхагъэхьащтым егъэгумэкIых, Урысые Федерацием зекIонымкIэ и Федеральнэ агентствэ Iоф дашIэ.\n— ЗыгъэпсэфакIохэм ашIогъэшIэгъоныщт фэIо-фашIэхэр зыщагъэцэкIэрэ чIыпIэхэр илъэс къэс къызэIутэхых, — еIо Къэлэшъэо Инвер. — Ахэм ащыщ «SPA-фэIо-фашIэкIэ» заджэхэрэр, псы фабэ чIыгум къызщычIэкIырэ чIыпIэхэм ар ащызэхащэ. Зызэращыбгъэпсэфырэм фэшъхьафэу уипсауныгъи ахэм зыпкъ ащибгъэуцожьын плъэкIыщт.\nЗекIохэр лъэпкъ мэфэкIэу зэхатщэхэрэм ягуапэу къякIуалIэх, адыгэ шхынхэр агу ре-\nхьых, зэрэпшIыщтхэр ашIогъэшIэгъонэу зэрагъашIэ.\nАдыгеим зыгъэпсэфакIо къакIохэрэм япчъагъэ илъэс къэс хэхъо. Ахэр къызщыуцущт чIыпIэхэр, къезыщэкIыщт цIыфхэр ежьхэр зыщыфаем агъотыхэмэ, тишъолъыр хьакIэхэр къэкIо зэпытыщтых.\nЕжьхэми къаIо тичIыопс зэрэкъабзэр ыкIи зэрэдахэр, биосфернэ заповедникыр адрмэ ямышIыкIэу зэрэгъэпсыгъэр, тимэзхэр, тикъушъхьэхэр зэрэхъопсагъохэр.


Адыгэ Хэку Таймс: ТIуапсэ: «Еврохим» заводым псы-шIойхэр хы шIуцIэм хегъахьэ\nТIуапсэ: «Еврохим» заводым псы-шIойхэр хы шIуцIэм хегъахьэ\nТIуапсэ щылажьэрэ гъэзетэу "ШIуи-Макъэ" зыфиIорэм мы Iофым чIэупчIэу компаниеу «Еврохим» зыфигъэзагъ. Ащ джэуап къызэритыжьыгъэмкIэ компанием а чIыпIэр иеп ыкIи ар ипшъэрылъэп. Ар къохь игъэхъуапIэ админстрацием ипшъэрылъ къараIуагъ. Гъазетым мы Iофым пае ТIуапсэ къалэ ыкIи нэмыкIхм зафигъэзагъ.\nКъэIогъэн фае, ТIуапсэ къохь игъэхъуапIэ (Туапсинского балкерного терминала) 2010 илъэсым ашIыгъ. Ар ТIуапсэ къэлэ админстрациемрэ компаниеу «Еврохим»-рэ зэдрашIыгъ. Мыр ашIэу зэхъум Темыр Кавказым иэкологие хасэ ыкIи ТIуапсэ щыпсэурэ цIыфхэр къохь игъэхъуапIэр арамыгъэшIынэу пэуцожьыгъагъэх. Ахэм къызэраIогъагъэмкIэ мы къохь игъэхъуапIэм экологиер нахь дэй ышIыщт ыкIи ТIуапсэ хыр шIой ышIыщт.


ЗэгурыIоныгъэр зэкIэмэ анахь шъхьаI — Адыгэ макъ\nЗэгурыIоныгъэр зэкIэмэ анахь шъхьаI\nАдыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет азербайджанхэмрэ ермэлхэмрэ яобщественнэ лъэпкъ-культурнэ объединениехэм яактивистхэу Адыгеим щыпсэухэрэм зэIукIэгъу щыряIагъ.\nКъэралыгъуитIуми — Армениемрэ Азербайджанрэ ягъунапкъэ къыщыхъугъэ зэпэуцужьым иIофыгъохэм афэгъэхьыгъэу лъэныкъуитIуми яшIошIхэр къыраIотыкIынхэ амал яIагъ.\nШъолъыр общественнэ организацием иотделениеу «Урысыем ис ермэлхэм я Союз» зыфиIорэм ипащэу О. Нигоевым акъылыгъэ зыхэлъ гупшысэхэр къыриIотыкIыгъэх. Ахэм ащыщ: «Лъэпкъхэр нахь Iушых ыкIи нахь зафэх, политикэм ыкIи ащ илIыкIохэм анахьи» зыфиIорэр.\nДжащ фэдэу зэIукIэм къыщаIуагъ тиреспубликэ зэрэщырэхьатыр ыкIи лъэпкъхэм азыфагу илъ зэгурыIоныгъэр зыпкъ зэритыр. Мы лъэныкъомкIэ Адыгеим ипащэхэм ыкIи активистхэм мафэ къэс Iофышхо ашIэ, лъэпкъхэм азыфагу зэгурымыIоныгъэ къимытэджэным ар фэIорышIэ.\nАзербайджанхэм яшъолъыр лъэпкъ- культурнэ объединение илIыкIоу Г. Ризаевым активистхэм яIофшIэн шIуагъэ къытэу зэхащэным фэшI анахьэу бырсыр къызпыкIын ылъэкIыщт ныбжьыкIэхэм ренэу анаIэ атырагъэтын зэрэфаер къыIуагъ. Анахь шъхьаIэу ащ къыхигъэщыгъэр лъэпкъхэм азыфагу зэгурыIоныгъэ илъыныр, «Хэта апэ къезыгъэжьагъэр» зыфэпIощт упчIэр къэмыуцуныр ары. Адыгеим зыпкъитыныгъэрэ мамырныгъэрэ илъыным фэшI зэкъотыныгъэр зэкIэмэ анахь шъхьаI.\nЛъэпкъхэм зэпхыныгъэ зэдыряIэу ныбжьыкIэхэм нахь дэгъоу Iоф адэшIэгъэн зэрэфаер зэIукIэм къыщаIуагъ. Кавказым лъэпкъ зэгурымыIоныгъэ къизыгъэтэджэн гупшысэ зиIэ блогерхэм апэуцужьыгъэнхэм епхыгъэ Iофыгъохэми зэхэсыгъом щытегущыIагъэх.\nПредыдущая Anlaşı her şeyin başı\nСледущая Бибэ Мурат тщыгъупшэщтэп


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ Республикэ: Японием къикIыгъэ шIэныгъэлэжьхэм Адыгэхэмрэ Японхэмрэ зэрагъапщэх\nАдыгэ Республикэ: Японием къикIыгъэ шIэныгъэлэжьхэм Адыгэхэмрэ Японхэмрэ зэрагъапщэх\nЯпонием къикIыгъэхэм лъэпкъ гупшысэу къаIэтыгъэр зы илъэскIи зэшIопхын плъэкIыщтэп. Ар къыдэтлъытэзэ, зэхахьэу зыхэлэжьагъэхэм еплъыкIэу афытиIэр зэфэтхьысыжьы тшIоигъу. ШIэныгъэлэжьэу Ицудзи Тангику, музыкэм пыщагъэу Чика Шинохара лъэпкъ зэфэшъхьафхэр искусствэм ыбзэкIэ зэдагъэгущыIагъэх.\nХэгъэгу чыжьэм къикIыгъэхэм апэрэу уаIукIэмэ, сэламым нэмыкIэу сыда зэдэгущыIэгъур къызыщебгъажьэмэ нахьышIур? Лъэпкъ искусствэм щызэлъашIэрэ ГъукIэ Замудин къызэриIуагъэмкIэ, Японием къикIыгъэхэр адыгэхэм афэдэх, псынкIэу уагурыIощт.\nИцудзи Тангику урысыбзэр ешIэ. Хоккайскэ университетым идоцент, филологием пыщагъ. ЯпчъагъэкIэ бэ мыхъурэ лъэпкъэу айнхэм, чIыпIэрыс лъэпкъхэм ятарихъ, якультурэ, яшэн-хабзэхэр зэгъэшIэгъэнхэмкIэ егъэжьэпIэшIухэр ышIыгъэх. Ишъхьэгъусэу Чика Шинохара орэдыIу, музыкальнэ Iэмэ-псымэхэм афэнэIуас.\n— Адыгеим дэгъоу къыщытпэгъокIыгъэх, — къаIуатэ япон хьакIэхэм. — ГумэкIэу тиIэр тщагъэгъупшагъэу къытщэхъу. ГъукIэ Замудин адыгабзэр тегъашIэ…\nХьакIэхэр мэщхых, зэIукIэгъум гукIэ зэрафэхьазырхэр къахэщы.\nАдыгэ къэралыгъо университетым иректорэу Хъунэго Рэщыдэ хьакIэхэр IукIагъэх. Ицудзи Тангику къызэриIуагъэу, Японием имызакъоу, айнхэр Урысыем ишъолъырэу Сахалин, нэмыкIхэм арысых. Урысыем щыпсэурэр айн нэбгыри 105-рэ ныIэп. ЯныдэлъфыбзэкIэ тхакIэ ашIэрэп, алфавитэу афызэхагъэуцуагъэр икъоу агъэфедэрэп. ГумэкIыгъоу яIэр нахьыбэ хъунымкIэ щынагъо щыI.\nХъунэго Рэщыдэ Адыгэ къэралыгъо университетым июбилей зэрэхагъэунэфыкIыгъэм, уахътэм диштэрэ зэхъокIыныгъэхэм къатегущыIагъ. Хоккайдэрэ Адыгеимрэ яапшъэрэ еджапIэхэм язэпхыныгъэхэр агъэпсынхэмкIэ амалхэр щыIэхэу Р. Хъунагом ылъытагъ.\nИнтернетым ихъытыу Циудзи Тангику еплъызэ, адыгэмэ ямузыкальнэ Iэмэ-псымэу шыкIэпщынэр ылъэгъугъ, зэгъэпшэнхэр ышIыгъэх. Адыгэхэр япчъагъэкIэ бэ мыхъухэу Урысыем зэрэщыпсэухэрэр, тарихъ гъэшIэгъон яIэу дунаим зэрэтетхэр къыдилъытэхи, гъогу чыжьэ къытехьанэу мурад ышIыгъ. Лъэпкъэу айнхэм адыгэхэр аригъапшэхэзэ, якультурэ, ягъэсэныгъэ зэфихьысыжьы шIоигъуагъ.\n— Адыгеим ащ фэдиз гъэхъагъэ иIэми тшIэгъахэп, — къаIуатэ хьакIэхэм. — Адыгабзэр къэралыгъуабзэу шъуиI, орэд дахэхэр композиторхэм аусыгъэх, шIэныгъэлэжьхэм яIофшIагъэ дунэе мэхьанэ етэты.\nАдыгэ къэралыгъо университетым итхылъеджапIэ пресс-конференциеу щыкIуагъэм, шIэныгъэлэжьхэу Бырсыр Батырбый, Пэнэшъу Уцужьыкъо, Унэрэкъо Рае, ЕмыкI Нурджан, ЛэупэкIэ Нурбый, общественнэ Iофыгъохэм апыщагъэу Чэмышъо Гъазый, искусствэм иIофышIэхэр, студентхэр къыщыгущыIагъэх, упчIабэ хьакIэхэм аратыгъ.\nЯпонием макIэ хъурэ лъэпкъхэм якультурэ къыщаухъумэ, ау Iофхэр икъоу лъыкIуатэхэрэп. Айнхэм афэдэ лъэпкъхэм яныдэлъфыбзэ ашIомыкIодынымкIэ Адыгеим щысэ зэрэтырахыщт амалхэр хьакIэхэм къаIотагъэх. Тэ, адыгэхэм, литературэу тиIэр дунаим щашIэ, айнхэм тхыгъэ яIэп пIоми хъущт.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу ШъэуапцIэкъо Аминэт иупчIэхэр лъэпкъ искусствэм ишIэжь, игъэфедэн афэгъэхьыгъагъэх. Лъэпкъ фольклорым цIыфыр зэрипIурэр, орэдхэр лIэужхэм зэIэпахызэ гъашIэм зэрэщылъагъэкIуатэхэрэр, нэмыкI къэбархэр гъэшIэгъоныгъэх. Адыгэхэм пэсэрэ лIыхъужъ орэдэу къалъыIэсыжьыгъэхэр хьакIэмэ зэхахыгъэх.\nЛэупэкIэ Нурбый археологием нахь дихьыхызэ, лъэпкъ шIэжьым изыкъегъэIэтын нэбгырабэмэ зэдыряIофэу зэрэщытыр щысэшIухэмкIэ къыушыхьатыгъ. ШIэныгъэлэжьэу Пащты Мадинэ иупчIэхэр бзэмрэ искусствэмрэ язэпхыныгъэхэм яхьылIагъэх. Заохэм къапкъырыкIэу дунаим текIодыкIыгъэ лъэпкъхэм ятарихъ хьакIэхэр щыгъуазэх. Адыгэхэм зэо хьылъэхэр къызэранэкIынхэ, пытэу алъэ теуцонхэ зэралъэкIыгъэм осэ ин фашIыгъ.\nАдыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ иколледж ыуж хьакIэхэр Лъэпкъ музеим рагъэблэгъагъэх, адыгэ хьакIэщым гущыIэгъу щызэфэхъугъэх.\nХьакIэщыр лъэпсэшIум ипытапI\nЯпонхэм ямузыкальнэ Iэмэ-псымэу тонкори бзэпси 5 иI. Чика Шинохара орэдыр къыхедзэ, ишъхьэгъусэ къыдежъыу. Орэдышъом уедэIузэ, адыгэ мэкъамэхэм афэогъадэ. Зэгорэм адыгэхэмрэ японхэмрэ зэдэпсэущтыгъэхэу, зэгъунэгъухэу къыпщегъэхъу.\nТиныбжьыкIэхэу Осмэн Нурай, Пащты Гупсэ, ЛIыбзыу Щан, Гъогъо Дамир шыкIэпщынэхэмкIэ къадежъыухэзэ, тилъэпкъ орэдхэр къаIуагъэх. ЗэлъашIэрэ Нэгэрэкъо Казбек къэмылапщ, шыкIэпщынау, орэдыIу. Шэбатныкъо фэгъэхьыгъэ нарт орэдыр къызэриIогъэ шIыкIэм хьакIэщым щызэIукIагъэхэм осэ ин фашIыгъ.\nГъукIэ Замудин якIэщакIоу Дугъ Эрсин, Едыдж Севилэ, Хъунэ Семэ, ШэрэлIыкъо Хьамиджэ, Боджэкъо Бэлэ, Шъхьэбэцэ Маринэ ижъырэ адыгэ орэдхэр къаIуагъэх. Япон хьакIэхэм яорэдхэри хьакIэщым щызэхэтхыгъэх.\nIэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыжьыгъэхэу Цэй НэшIат, Едыдж Севилэ, Едыдж Мэмэт, Бажь Кая, МэщфэшIу Нэдждэт, Урысыем изаслуженнэ артистэу, Адыгеим инароднэ артистэу Пэрэныкъо Чатибэ, журналистхэу ГъукIэлI Сусанэ, Борэкъо Фатимэ, Шъхьэлэхъо Маритэ, сурэтышI-модельер цIэрыIоу СтIашъу Юрэ, искусст-\nвэм иIофышIэхэу гущыIэгъу тызыфэхъугъэмэ адыгэхэмрэ японхэмрэ якультурэ зэрагъапшэзэ, лъэпкъхэр зэфэзыщэрэ мэкъамэхэр, усэхэм ахэлъ гупшысэхэр зэрэгъэшIэгъонхэр хагъэунэфыкIыгъэх.\nГъукIэ Замудин шыкIэпщынэр хьакIэхэм шIухьафтын афишIыгъ. Японием къикIыгъэхэм тонкори дахэр 3. ГъукIэм нэпэеплъ шIухьафтын къыфашIыгъ. ХьакIэщым щыкIогъэ зэхахьэр адыгэ джэгукIэ аухыгъ. Уджым зынэсыхэм, Ицудзи Тангикурэ Чика Шинохарарэ зэгъусэхэу пчэгум къихьагъэх, тIурытIу къашъом хилъэсагъэх…\nХьакIэхэр IофшIапIэу «Нанэм» зэкIохэм, чынэ зэрешIагъэхэр, ГъукIэ Замудин иIэшIагъэхэр зэрашIогъэшIэгъоныгъэр къытфаIотагъ. Археологэу Тэу Аслъан лъэпкъым итарихъ зэрэбаим щигъэгъозагъэх.\n— Гушъхьэ кIуачIэр зыIэтырэм уасэ зэрэфэпшIыщтыр сшIэрэп, — къеIуатэ Ицудзи Тангику. — Дэхагъэу Адыгеим щытлъэгъугъэр егъашIи тщыгъупшэщтэп. Гуфэбэныгъэ ахэлъэу къызэрэтпэгъокIыгъэхэм шIэныгъэлэжь Iофыгъоу дгъэцакIэрэр къытфигъэпсынкIэщт. Шъопсэу, хъяркIэ.\nАужырэ гущыIитIур хьакIэм адыгабзэкIэ къабзэу къытиIуагъ.\nШIукIэ Тхьэм тызэфехь.


Илъэсым изэфэхьысыжьхэм, пшъэрылъхэм атегущыIагъэх Илъэсым изэфэхьысыжьхэм, пшъэрылъхэм атегущыIагъэх » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Экономика » Илъэсым изэфэхьысыжьхэм, пшъэрылъхэм атегущыIагъэх Илъэсым изэфэхьысыжьхэм, пшъэрылъхэм атегущыIагъэх\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэм ипрокурорэу Игорь Шевченкэм тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ. Шъолъырым ипрокуратурэ 2018-рэ илъэсым Iофэу ышIагъэм ипэшIорыгъэшъ зэфэхьысыжьхэм, республикэм игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм зэпхыныгъэу адыриIэр гъэпытэгъэнымкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаехэм атегущыIагъэх. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэм ипрокурорэу Игорь Шевченкэм тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ. Шъолъырым ипрокуратурэ 2018-рэ илъэсым Iофэу ышIагъэм ипэшIорыгъэшъ зэфэхьысыжьхэм, республикэм игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм зэпхыныгъэу адыриIэр гъэпытэгъэнымкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаехэм атегущыIагъэх.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэм ипрокурорэу Игорь Шевченкэм тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ. Шъолъырым ипрокуратурэ 2018-рэ илъэсым Iофэу ышIагъэм ипэшIорыгъэшъ зэфэхьысыжьхэм, республикэм игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм зэпхыныгъэу адыриIэр гъэпытэгъэнымкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаехэм атегущыIагъэх.\nАР-м и ЛIышъхьэ зэIукIэгъум ипэублэ УФ-м ипрокуратурэ иIофышIэ и Мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкIэу къэблагъэрэмкIэ прокурорым ыкIи мы къулыкъум зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэхэм къафэгушIуагъ. Шъолъырым рэхьатныгъэ илъыным, социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ыкIи зэкIэми зэдыряпшъэрылъым, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным, Адыгеим ипрокуратурэ иIахьышIу зэрэхэлъыр республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ.


Адыгеим и ЛIышъхьэ афэгушIуагъ — Адыгэ макъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ афэгушIуагъ\nРедактор 18.10.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКIэлэегъаджэхэу ыкIи гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ Iоф зышIэхэу гъэхъэгъэшIухэм къафэкIуагъэхэм республикэм и Правительствэ зычIэт Унэм тыгъуасэ щафэгушIуагъэх.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Iофтхьабзэр къызэIуихызэ кIэлэегъаджэм и Мафэ епхыгъэ мэфэкIэу блэкIыгъэмкIэ зэкIэ кIэлэегъаджэхэм ыкIи егъэджэн Iо4фым иветеранхэм къафэгушIуагъ.\n«ЗэкIэми шIу алъэгъурэ кIэлэегъаджэхэр яIагъэх, ахэм яшIуагъэ къакIощтыгъэ сэнаущыгъэу ахэлъым хэхъонымкIэ, щыIэныгъэм тапэкIэ Iоф гъэнэфагъэ щагъотыным иамал яIэ хъунымкIэ. Тигъэхъагъэхэр бэкIэ зэлъытыгъэхэр тезгъэджагъэхэр ары, джащ пае кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр анахь мэхьанэ зиIэхэм ренэу зыкIэ ащыщэу къэнэжьы», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ джащ фэдэу хигъэунэфыкIыгъ джырэ гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ, кIэлэегъаджэхэмрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм аIутхэмрэ мэхьанэу яIэм зыкъыIэтынымкIэ хэгъэгуми, республикэми Iофышхо зэращашIэрэр. Федеральнэ ыкIи шъолъыр къэралыгъо проектхэр, лъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъэр» зыфиIорэр а гухэлъхэр ары зыфэлажьэхэрэр.\nЗэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, мы аужырэ илъэсхэм республикэм нэбгырэ 3440-рэ зычIэфэщт еджэпIи 4, кIэлэ-цIыкIу IыгъыпIэу 9 щагъэпсыгъэх, джырэкIэ Iоф зышIэрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм щы къапашIыхьагъ. 2024-рэ илъэсым ыкIэм нэс джыри еджэпIи 5 кIэу ашIыщт. Непэ муниципальнэ образование зэфэшъхьафхэм кIэлэцIыкIу IыгъыпIи 6 ащашIы.\n«Къэралыгъом ипащэу Владимир Путиным пшъэрылъ зэрафишIыгъэм тетэу хэгъэгум и Правительствэ шъолъырхэр игъусэхэу, партиеу «Единэ Россиер» къыхэлажьэзэ, игъэкIотыгъэу еджапIэхэм, анахьэу къуаджэхэм адэтхэм, гъэцэкIэжьынхэр яшIылIэгъэнхэмкIэ илъэситф программэр къыгъэхьазырыгъ. Адыгеири а программэм чанэу хэлажьэ. 2026-рэ илъэсым нэс республикэм иеджапIэхэм ащыщыбэхэм гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр ятшIылIэщтых», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nАщ нэмыкIэу къызэриIуагъэмкIэ, илъэсэу икIыгъэм къоджэ еджапIэхэм атегъэпсыхьагъэу муниципалитети 7-мэ «Точки роста» зыфиIорэм фэдэ гупчэ 15 ащагъэпсыгъ. Мы илъэсым Iоныгъом ащ фэдэ гупчэ 24-рэ джыри къызэIуахыгъ. 2024-рэ илъэсым ыкIэм ехъулIэу ахэм япчъагъэ 100-м нэсыщт.\nФизкультурэмрэ спортымрэ алъэныкъокIэ еджапIэхэм мылъкумрэ техникэмрэкIэ яIофхэм язытет нахьышIу шIыгъэнымкIэ IофшIэныр лъэкIуатэ, гъэсэныгъэм епхыгъэ цифрэ амалхэр къызфагъэфедэх. Шъолъыр проектэу «Успех каждого ребенка» зыфиIорэм телъытагъэу гъэсэныгъэ тедзэ ягъэгъотыгъэным пае чIыпIакIэхэу 4485-рэ щыIэ хъугъэ. Ахэм анэмыкIэу инновационнэ площадкэ заулэ, кIэлэцIыкIу технопаркэу «Кванториум» зыфиIорэр, мобильнэ «Кванториумыр» щыIэ хъугъэх. Сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэр къыхэгъэщыгъэнхэмкIэ ыкIи ахэм IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ республикэ гупчэу «Полярис-Адыгея» зыфиIорэр, республикэ модель гупчэр тиIэ хъугъэх.\n«Сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм Iоф адэшIэгъэнымкIэ Адыгеим Iофэу щагъэцакIэрэм тырыгушхон тлъэкIыщт. Шъолъырхэу а лъэныкъомкIэ анахь гъэхъагъэхэр зышIыгъэхэм, сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ зиIофхэр анахь дэгъухэм тахалъытэ. Мы илъэсым кIэлэеджакIохэм яамалхэм нахь зягъэушъомбгъугъэным тегъэпсыхьэгъэ IфшIэным шIуагъэу къытырэм телъытагъэу республикэр я 19-рэ пунктым нэсыгъ: хэгъэгум ишъолъырхэр зэкIэ пштэхэмэ, я 25-рэ чIыпIэм тыщыт. Къыблэ федеральнэ шъолъырымрэ Темыр-Кавказ федеральнэ шъолъырымрэ ясубъектхэм азыфагу а лъэныкъомкIэ Адыгеим апэрэ чIыпIэр щеубыты», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ анахьэу анаIэ зытыраригъэдзагъэр районхэм кIэлэегъаджэхэр зэрафимыкъухэрэр дэгъэзыжьыгъэныр ары. Мы илъэсым Адыгеим иеджапIэхэм кIэлэегъэджэ ныбжьыкIэ 116-мэ IофшIэн щарагъэгъотыгъ, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм — кIэлэпIу нэбгырэ 30-мэ. Программэу «Къоджэ кIэлэегъадж» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу республикэм икъоджэ еджапIэхэм кIэлэегъэджэ\n27-рэ аIухьагъ. Апшъэрэ классхэм арысхэр педагогикэм ишъэфхэм алъыгъэIэсыгъэнхэм пае сэнэхьат гъэнэфагъэм фегъэджэгъэнхэм телъытэгъэ IофшIэныр ащызэшIуахы.\nМы Iофтхьабзэм къыдыхэлъытагъэу республикэм и ЛIышъхьэ щытхъуцIэхэр къызыфагъэшъошагъэхэм удостоверениехэр аритыжьыгъэх. ЩытхъуцIэу «Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышI» зыфиIорэр: Виктория Гайко —муниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ» гъэсэныгъэмкIэ икомитет иотдел ипащ; Тхьайшъэо Нуриет — Красногвардейскэ районымкIэ къуа-\nджэу Улапэ дэт гурыт еджапIэу N 9-м икIэлэегъадж; ТхьакIущынэ Марриэт — Адыгэ республикэ гимназием икIэлэегъадж; Юсуп Римэ — Шэуджэн районымкIэ къутырэу Тихоновым игурыт еджапIэу N 9-м икIэлэегъадж; Журавель Артем — гъэсэныгъэмкIэ Къэралыгъо аттестационнэ къулыкъум ипащ; Бэрзэдж Асиет — муниципальнэ образованиеу «Кощхьэблэ районым» гъэсэныгъэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащ.\nДжащ фэдэу 2021-рэ илъэсым егъэджэн IофымкIэ анахь гъэхъэгъэ инхэр зышIыгъэ кIэлэегъаджэхэм шIухьафтынхэр афэгъэшъошэгъэнхэм тегъэпсыхьэгъэ зэнэкъокъум текIоныгъэр къыщыдэзыхыгъэхэм афэгушIуагъэх. Федеральнэ шIухьафтынэу сомэ мин 200 хъурэр афагъэшъошагъ Анета Литвиновам — къалэу МыекъуапэкIэ лицееу N 8-м икIэлэегъадж, Къадыр Фатимэ — къалэу МыекъуапэкIэ лицееу N 19-м икIэлэегъадж, джащ фэдэу ТхьайцIыф ФатIимэт — къалэу МыекъуапэкIэ гурыт еджапIэу N 11-м икIэлэегъадж.\nЗэнэкъокъум илауреат хъугъэх Екатерина Нагибинамрэ Оксана Качановамрэ — Джэджэ районымкIэ гурыт еджапIэу N 7-м икIэлэегъаджэх, Елена Юндинар — къалэу МыекъуапэкIэ лицееу N 34-м икIэлэегъадж, Русских Игорь — Мыекъопэ районымкIэ гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ гупчэу N 2-м икIэлэегъадж, Юлия Базаевар — Мыекъопэ районымкIэ гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ гупчэу N 1-м икIэлэегъадж, Виктория Шабалкинар — къалэу МыекъуапэкIэ гурыт еджапIэу N 2-м икIэлэегъадж. Зэнэкъокъум щатекIуагъэхэм федеральнэ шIухьафтынэу сомэ мин 50-рэ зырыз къаратыгъ. Мы Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм къафэгушIозэ, республикэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ кIэлэцIыкIухэм яегъэджэнкIэ, кIэлэегъаджэхэр гъэхьазырыгъэнхэмкIэ, республикэм гъэсэныгъэр зэрэщызэхэщагъэм джыри нахь хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ шIухьафтынхэр къызыфагъэшъошагъэхэм яшIэныгъи, якъулайныгъи, яIэпэIэсэныгъи мэхьанэшхо зэряIр.\n«Адыгеим гъэсэныгъэмкIэ Iофхэр зэрэщызэхэщагъэхэм шъуащыщ пэпчъ иIахьышхо хешIыхьэ. Шъопсэу шъосэIо Iофышхоу зэшIошъухырэм пае. ТапэкIи бэкIэ тышъущэгугъы, шъощ фэдэ цIыф IэпэIасэхэр республикэм ищыкIагъэх. Шъуигъэхъагъэхэм шъуакъыщымыуцу», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМы Iофтхьабзэм джащ фэдэу хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, гъэсэныгъэм игъэIорышIапIэхэу районхэм арытхэм яIэшъхьэтетхэр ыкIи ялIыкIохэр. Ахэри джащ фэдэу кIэлэегъаджэм и Мафэу блэкIыгъэмкIэ мы Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм къафэгушIуагъэх, яIофшIэнкIэ гъэхъэгъакIэхэр ашIынхэу къафэлъэIуагъэх.\nИкIэухым Адыгэ Ресубликэм и ЛIышъхьэ гъэсэныгъэм илъэныкъо зэфэшъхьафхэм япхыгъэ Iофыгъохэу кIэлэегъаджэхэм игъоу алъэгъухэрэм ядэIугъ ыкIи министрэм ахэмкIэ пшъэрылъ заулэ фишIыгъ.\nПредыдущая Гъэсэныгъэмрэ медицинэмрэ апай\nСледущая ЦУР Адыгеи о безопасности в образовательных организациях республики


Ным и Мафэ хагъэунэфыкIыгъ | Адыгэ Макъ\nНым и Мафэ хагъэунэфыкIыгъ\nПсэупIэу Шъхьафит дэт тхылъеджапIэм щырагъэкIокIыгъэ пчыхьэзэхахьэу «Сэ сянэ зэкIэми анахь дэгъу» зыфиIорэр гъэшIэгъонэу кIуагъэ. Къызэхэхьагъэхэм янэхэм зэрафэразэхэр араIо ашIоигъуагъ.\nНым и Мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкIым хэлэжьагъэхэм зэнэкъокъухэр, усэхэр, хырыхыхьэхэр къяжэщтыгъэх. Джащ фэдэу янэхэм япортретхэр къэзышIыгъэхэ кIэлэцIыкIухэр къэгъэлъэгъонхэм ахэлэжьагъэх. Хэти исурэт анахь дахэу зэрэхъущтым пылъыгъ.\nНыхэу пчыхьэзэхахьэм къекIолIагъэхэм афагъэхьазырыгъэ гу сурэтхэм гущыIэ фабэхэр атетхагъэхэу тхылъеджапIэм иIофышIэхэм аратыгъэх. Ныхэр зыдэщыIэхэм сыдигъуи щыфаб ыкIи щыбэрэчэт.


ИлъэсыкIэ Iанэр тэгъэкIэракIэ — Адыгэ макъ\nИлъэсыкIэ Iанэр тэгъэкIэракIэ\nРедактор 30.12.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nБысымгуащэ пэпчъ ИлъэсыкIэ Iанэр зэригъэкIэрэкIэщтым пылъ. Ащ шхыныгъоу тыригъэуцохэрэм яIэшIугъэ дакIоу уяплъынкIэ дахэу зэрегъафэх. Нэужым гъомылапхъэхэм афигъэнэфэгъэ чIыпIэхэм егъэуцужьых, мэфэкI Iанэр зэкIужьэу ешIы.\nШIыгъошIоу ыкIи уеплъынкIэ гъэкIэрэкIэгъэ шхыныгъохэм непэрэ тхыгъэр афэгъэхьыгъэщт. Къихьащт илъэсым ипэгъокIэу Iанэм бысымгуащэхэм тырагъэуцощтхэмкIэ титхыгъэ агъэфедэмэ тигопэщт.\nПомидорхэм пцэжъые плъыжьыр арылъэу\nМыр шIыгъошIу ыкIи уемышхэкIэу IэшIу. Ащ хэлъхэр дэгъоу зэкIух ыкIи Iанэм дахэу къытещых.\nХэлъхэр: Помидорищ, творожнэ къое грамми 100, пцэжъые плъыжь ин мыущыугъэу.\nПомидорыр тIоу зэгоуупкIыщт, джэмышх цIыкIумкIэ ыкIэхэр къипхыщтых. Пцэжъыер цIыкIоу уупкIэтэщт. Творожнэ къуаемрэ пцэжъыемрэ зэхэптэкъонышъ зэхэбгъэкIухьащт. Ар помидорхэм акIоцI иплъхьащт. Зелень зэфэшъхьафхэмкIэ бгъэдэхэнышъ Iанэм къытебгъэуцощт.\n«Мухомор» зыфиIорэ шхыныгъор\nХьаIу цIыкIухэр лагъэм исхэу Iанэм тетэу зыплъэгъукIэ, нэгушIоу уямыплъын плъэкIыщтэп, ахэр къызэрагъэдахэрэм дакIоу шIыгъошIух.\nХэлъхэр: КIэнкIищ, ветчина – грамми 120-рэ, къое грамми 100, «Черри» зыфаIорэ помидорым фэ-\nдэу – 15, нэшэбэгу — 1 — 2, майонез — джэмышхышхо 1 – 2, бгъэдэхэжьынэу зелень.\nКIэнкIэ гъэжъуагъэхэмрэ къуаемрэ теркэ цIыкIум дэтэгъэкIых. Ветчинар цIыкIоу тэупкIатэ. Лагъэм илъхэу кIэнкIэр, ветчинар, къуаер зэхэтэгъэкIухьэх, майонез джэмышхышхоу 2 — 3 хэтэлъхьэ.\nПомидорхэр тIоу зэготэупкIых. Нэшэбэгур хъураеу тэупкIатэ.\nЛэгъэ тешъом цIыкIоу упкIэтэгъэ зеленир итэтакъо. Ар хьаIухэр уц къашхъоу зыхэсыщтхэр ары. Ащ ышъхьагъ нэшэбэгур тетэлъхьэ.\nКIэнкIэр зыхэлъэу дэгъоу зэхэдгъэкIухьагъэр къэтэштэ, ащ мыинхэу хъураехэр хэтэшIыкIых. Хъураем ышъхьагъырэ ычIэгъырэ узатеIункIэкIэ хьаIум ылъакъо фэдэу къэхъущт. Ахэр нэшэбэгухэм атетэгъэтIысхьэ.\nАщ ышъхьагъ помидор ныкъохэр тетэлъхьажьых. ПэIо плъыжьмэ майонезымкIэ фыжь точкэхэр тетэгъэуцох.\nКъыхэгъэщыгъэн фае Iанэр зэтебгъэуцонымкIэ сыхьат горэ иIэу мы шхыныгъор пшIымэ зэрэнахьышIур. Помидорымрэ нэшэбэгумрэ псы къакIэчъын ылъэкIыщт, ащ къыхэкIэу идэхагъэ тIэкIу зэщыкъоным ищынагъо къэуцу.\nБыгъум фэдэу шIыгъэ салат\nМыщ ишIын къинэп, ау гъэшIэгъонэу къэлъагъо. Быгъум и Илъэсэу къихьэрэм Iанэм тетымэ, хьакIэу къакIорэмэ ашIогъэшIэгъоныщт.\nХэлъхэр: Чэт бгъэлыбэ — грамм 200, картоф — грамм 300, къое пытэм фэдэу — грамми 150-рэ, консервированнэ горошкэу — грамм 250-рэ, кIэнкIиплI, варенэ колбаса — грамми 100, маслины — 3 — 4, петрушкэ къутэмэ цIыкIухэу 1 — 2.\nЧэт бгъэлыбэр тэгъажъо. Ар тэгъэучъыIыжьы. Картофыр, кIэнкIэр тэгъажъох. КIэнкIэм ыкIоцI илъымрэ фыжьэу ышъхьагъ телъымрэ зэфэшъхьафхэу теркэ нэдым дэтэгъэкIых. Картофыри теркэм дэтэгъэкIы. Быгъум «бжъакъо» фэхъущтыр къуаем къыхэтэупкIышъ, къэнагъэр теркэм дэтэгъэкIы. Лы гъэжъуагъэр цIыкIоу тэупкIатэ. Салатыр зэтетлъхьанэу етэгъажьэ. Лагъэм ыгузэгу лы гъэжъуагъэр итэлъхьэ. Ащ майонез тIэкIу щытэфэ. ЯтIонэрэу къуаер тетэтакъо. Ащи майонез щытэфэ. Нэужым горошкэр тетэтакъо. Ащ кIэнкIэ гъожьыр тетэтакъо (зы джэмышхышъхьэ салатым игъэкIэрэкIэн пае къэтэгъанэ). Майонез ащи тетэлъхьэ. Ащ ышъхьагъ картофыр тетэлъхьэ, щыгъу тетэтакъо ыкIи майонез щытэфэ. Картофым изы Iахь салатым къыхэкIын фае. Ащ быгъум «ыпэ» щыфэтшIыщт. Салатым ышъхьагърэ ыбгъухэмрэ кIэнкIэ фыжьыр атетэтакъо. Быгъум «ынатIэ» дэжь треугольник фэдэу шIыгъэу кIэнкIэ гъожьыр тетэтакъо.\nСыхьатрэ щытымэ салатыр зэхэхьанышъ нахь IэшIу хъущт.\nБыгъум «ытхьакIумэхэмрэ» «ыпэрэ» колбасам хэтэбзыкIы. МаслинитIур «нэхэм» апае къэтэштэ, ящэнэрэр «ыпэ» дэжь дгъэтIылъынэу зэфэдитIоу зэготэупкIы.\nIанэм зыщытедгъэуцощтым ыпэкIэ зигугъу къэтшIыгъэхэмкIэ тэгъэкIэракIэ. Петрушкэ къутамэр готэлъхьажьышъ, мэфэкI Iанэм тхьыным фэхьазыр!\nБгъэжъэнэу зимыщыкIэгъэ IэшIоу «Еловые шишки»\nМыщ ишIын псынкIэ дэд. ПстэумкIи такъикъ I5 нахь ыхьыщтэп. Ау ащ иIэшIугъэрэ идэхагъэрэ кIэлэцIыкIуми, зыныбжь хэкIотагъэми агъэшIэгъощт.\nХэлъхэр: Натрыф хлопьехэр — грамми 160-рэ, дэшхо гъэтэкъуагъэу — грамми 100, сгущеннэ щэ (гъэжъуагъэу) – зы банк (грамм 370 — 380), шъоущыгъу убыкIыгъэр джэмышхышхоу — 2.\nНатрыф хлопьехэр, дэшхор ыкIи сгущенкэ гъэжъуагъэр зэхэтэгъэкIухьэх. Конусым фэдэу щыт рюмкэхэу миллилитрэ 70 — 80 зэрыфэхэрэмэ акIоцI псымкIэ тэгъэуцIыны, щэе джэмышхымкIэ арытэлъхьэ. ТIэкIу тытеIункIэзэ итэубэ. Шхын IэшIур гъэучъыIалъэм сыхьатищырэ дэтэгъэты.\nУахътэр зытекIыкIэ къэхъугъэ «шишкэхэр» къарытэхыжьых. Ахэр дахэу лагъэм итэгъэтIысхьэх, шъоущыгъу убыкIыгъэр тетэтэкъожьы.\nНэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр Абрэдж Сэтэнай.\nПредыдущая 2020-рэ илъэсым къыхахыгъэхэр\nСледущая ШIухьафтынхэр тэгъэхьазырых