Майорыр Польшэм щыфэхыгъ — Адыгэ макъ\nМайорыр Польшэм щыфэхыгъ\nРедактор 19.05.2020 19.05.2020 НОВОСТИ\nЦIыф лъэпкъым итарихъ къыхэхъухьэгъэ анахь лъыгъэчъэ заор заухыгъэр мыгъэ илъэс 75-рэ хъугъэ. Хэгъэгу зэошхом лIыхъужъныгъэ щызезыхьагъэхэр, псэемыблэжьэу фронтым щызэуагъэхэр, тылым Iоф щызышIагъэхэр, патриотизмагъэ ин къызыхэзгъэфагъэхэр, зипшъэрылъхэм афэшъыпкъагъэхэр сыдигъуи щысэтехыпIэу тиIэщтых. Нэбгырэ миллион пчъагъэмэ шъхьафитныгъэм пае апсэ атыгъ. ЩыIэкIэшIу тиIэным ахэр фэбэнагъэх, егъашIэм зыщыдгъэгъупшэхэ хъущтэп.\nКъуаджэу Блащэпсынэ Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэу цIыфыбэ къыдэкIыгъ. Ахэм зэу ащыщ Алхъо Аскэрбый Якъубэ ыкъор. Ар Хэгъэгу зэошхом щыфэхыгъ, исурэт кIэлэегъаджэхэм яшIэныгъэхэм защахагъахъорэ институтэу Мыекъуапэ дэтым чIэлъ. КIэлэегъэджэ анахь дэгъухэм ясурэтхэу дэпкъым пылъагъэхэм Алхъо Аскэрбый ахэт. Ащ дзэкIолI пэIошыгу папцIэр щыгъ, игимнастеркэ пшъапIэ младшэ политрук тамыгъэхэр тетых. Сурэтым кIэтхагъ: «Алхъо Аскэрбый Якъубэ ыкъу. Къуаджэу Блащэпсынэ классибл хъурэ еджапIэм икIэлэегъадж. Майор, полкым иштаб иначальник. 1944-рэ илъэсым заом щыфэхыгъ. Жъогъо Плъыжьым иорден, Хэгъэгу зэошхом иорденхэу апэрэ ыкIи ятIонэрэ шъуашэхэр зиIэхэр, медальхэр къыфагъэшъошагъэх».\nАлхъо Аскэрбый 1920-рэ илъэсым къуаджэу Блащэпсынэ къыщыхъугъ, еджапIэм классиблыр къызыщеухым Адыгэ кIэлэегъэджэ училищым чIэхьагъ. Ащ ыуж ыгукIэ къыхихыгъэ сэнэхьатымкIэ илъэс зыщыплIэ Iоф ышIагъ. Иныбджэгъухэм, иIофшIэгъухэм шIу къалъэгъущтыгъ. КIэлэ пкъышъол пытэу, нэутхэу, нахьыжъхэм шъхьэкIафэ афишIэу зэрэщытыгъэр, ежь итеплъэ емылъытыгъэу кIочIэшхо зэрэхэлъыгъэр, хьылъэ къэIэтынымкIэ зэкIэмэ зэратекIощтыгъэр кIэлэегъэджэ нахьыжъхэм къаIотэжьыщтыгъэ. КъэIогъэн фае, къуаджэм дэс кIалэхэмкIэ апэдэдэ турникымкIэ «солнце» къэзышIыгъэр Аскэрбый ары.\n1940-рэ илъэсым Аскэрбый Дзэ Плъыжьым ащагъ. Ышнахьыжъэу Хьаджэбый лъэшэу ынаIэ тыригъэтыщтыгъ Аскэрбый. Ежь илъэс пшIыкIутфыкIэ нахьыжъыгъ, етIани гуфэбэныгъэшхо фыриIагъ шынахьыкIэм. Сыда пIомэ Хьаджэбыйи Аскэрбыйи зын къылъфыгъагъэх, ау зэшитIум ябыныгъэх. Ащ фэдэ хабзэ ахэлъыгъ адыгэхэм — зэшыхэм яз идунай зихъожьырэм ащ ишъхьэгъусэ ыш рагъэщэжьыщтыгъ сабыйхэр ибэхэу къэмынэнхэм пае. Джары зэрэхъугъагъэр Хьаджэбый ятэ зэлIэм. Аскэрбый ятэу Якъубэ ишэн кIэкIыгъэ, ащ къиныбэ къыфихьыщтыгъ, хабзэм езэгъыщтыгъэп, зигъэбылъи нэмыкI чIыпIэ кIожьыгъагъэ иунагъо къыгъани…\nХэгъэгу зэошхор къызежьэм Аскэрбый зэолI зэтегъэпсыхьагъэу, командирхэми шIу къалъэгъоу хъугъагъэ, джары иIофхэр дэгъоу зыкIызэпыфэщтыгъэхэр. Письмэхэу Хьаджэбый къыфитхыщтыгъэхэм Аскэрбый къащиIощтыгъ дзэ Iофхэм хэшIыкI афыриIэ зэрэхъугъэр, икомандирхэм лъытэныгъэ къызэрэфашIырэр, джащ фэдэуи икъуаджэ, иIахьылхэм, ягъунэгъухэм зэрафэзэщырэри ыушъэфыщтыгъэп. «Хьаджэбый, сиIофхэр дэгъух, укъысфэмыгумэкI, фашист хьашхъурэIухэм яфэшъуашэ ядгъэгъотыщт, ахэр зэтетыукIэнхэшъ, текIоныгъэр къыдэтхыгъэу къэдгъэзэжьыщт. О сыдэу ущыт?»\nХьаджэбый икIалэу Алхъо Тыркубый къызэрэтфиIотагъэмкIэ, анахь кIочIэшхо зиIэу чылэм дэсыгъэхэм ятэ ащыщыгъ. Хьаджэбый цIыф пхъашэу, зэфагъэ, гукIэгъу хэлъхэу щытыгъ. 1941-рэ илъэсым ар заом ащагъ. Эшелоныр зэрэпсаоу КъохьэпIэ Украинэм зынэсым фашистхэм агохьэгъэгъэ бандеровцэхэм аубытыгъагъ, тицIыфхэр лагерым дадзэгъагъэх. Хьазаб арагъэщэчыгъ ахэм. Гъаблэм ыгъалIэхэу аIыгъыгъэх, янасып къыхьи, къаIэкIэкIыжьыгъэх. Мэзи 6 — 7-кIэ лагерым дэсыгъэхэр озгъын-тузгъын хъугъагъэхэу, земыкIожьышъухэу къэнэгъагъэх. Мафэ къэси кIочIаджэ хъугъэхэм ащыщыбэ лIэщтыгъэ, фашистхэм аукIыщтыгъэ. Ятэ игъусэгъэ Къайтмэсхэм якIалэ иIоф дэигъэ, ерагъэу ылъэ тетыгъ, ау ар гум ринагъэп, ыплIэIу илъэу километрэ пчъагъэ ыхьыгъ. Украинэм ичIыгу къызэпачи, Урысыем къихьэжьыгъагъэх, мазэм ехъукIэ ахэр гъогу тетыгъэх. Сыдэу щытми, Хьаджэбый кIалэр зыщыщ чылэу Джыракъые къынигъэсыжьыгъ. Ащ фэдэ лIыгъэ зыхэлъ зекIуакIэр бэмэ афызэшIокIыщтэп. Чэщ-зымафэм къыкIоцI Хьаджэбый Джыракъые щахьэкIагъ. Нэужым лъыкIохи къащэжьыгъ.\nХьаджэбый заом защэм илъэс нахь ымыныбжьэу шъэожъыерэ илъэси 8 ыныбжьэу пшъэшъэжъыерэ иIагъэх. Къызегъэзэжьым етIани сабыищ къыфэхъужьыгъ. Илъфыгъитфыри — Амини, Фатими, Тыркубыйи, Тамари, Сафалини IофшIэным иветераных. Ежь Хьаджэбый шъхьэкIэфэныгъэшхо зыфашIэу чылэм дэсыгъэхэм зэу ащыщыгъ. Учетчикэу, бригадирэу, чэтэхъо ыкIи къо фермэхэм язаведующэу, реализаторэу колхозым илъэсыбэрэ Iоф щишIагъ. 1972-рэ илъэсым идунай ыхъожьыгъ.\n1941-рэ илъэсым иаужырэ мазэ Аскэрбый партием хагъэхьэгъагъ, миномет ротэм иполитрукэу хъугъэ. 1942-рэ илъэсым игъэтхэпэ мазэ къыщегъэжьагъэу мэзаем нэс я 4-рэ гвардейскэ-артиллерийскэ дивизием иполитотдел ипащэ комсомольцэхэм Iоф адэшIэгъэнымкIэ иIэпыIэгъугъ. Ащ ыуж я 3-рэ гвардейскэ шхончэо дивизием ия 43-рэ минометнэ полк иминометнэ дивизион икомандир игуадзэу агъэнафэ.\nКъохьэпIэ фронтым иприказ тетэу 1943-рэ илъэсым ишэкIогъу мазэ Алхъо Аскэрбый дивизионым икомандир игуадзэ, полкым икомсорг ашIы.\nГупчэ архивым къыригъэхьыгъэ справкэм къыщеIо я 2-рэ Белорус фронтым иартиллерие икомандующэ иприказ Гвардием икапитанэу, я 520-рэ истребительнэ противотанковэ артиллерист полкым икомсоргэу Алхъо Аскэрбый Ленинград, Волхов, КъохьапIэм, я 2-рэ Белорус фронтхэм зэращызэуагъэр зэритхагъэр. 1942-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 23-м хьылъэу къызэрауIагъэр, ащ ыужи 1944-рэ илъэсым иапэрэ мазэ ятIонэрэу къызэрауIагъэр.\nАскэрбый сыд фэдэрэ чIыпIи лIыгъэ, пытагъэ къыщызхигъафэщтыгъ, ыIэмычIэ илъ зэолIхэм пэщэныгъэ дэгъу адызэрихьэщтыгъ, ахэм афэсакъыщтыгъ, агу къыIэтыным пылъыгъ.\n…1944-рэ илъэсым мэкъуогъум и 27-м ятIонэрэ батареим игъусэу къалэу Могилев дэсыгъэ фашистхэм язэуагъ. Ежь Аскэрбый гитлеровцэхэм чIэнагъэ аригъэшIыгъ, фашист нэбгырипшIым ехъу ыукIыгъ, нэбгыритIу гъэры ышIыгъ. Батареир чIыпIэ къин дэдэ зефэм капитанэу Алхъом сыхьат 13-м къыкIоцI зэуапIэр ыбгынагъэп. Командирым IэпэIэсэныгъэу къызхигъэфагъэм, офицерхэмрэ солдатхэмрэ лIыблэнагъэм ищысэ къызэрагъэлъэгъуагъэм яшIуагъэкIэ гитлеровцэхэм яконтратакитIу зэкIадзэжьыгъэ, батареим щыщ зы нэбгырэ къауIагъ.\nМэкъуогъум и 29-м ящэнэрэ батареим хэтэу Алхъор пхъашэу зэуагъэ, фашист нэбгыри 8 ыукIыгъ, нэбгыриплI гъэры ышIыгъ. Шхончэо взводым IэпыIэгъу ритызэ, нэмыц купэу нэбгырэ 200 фэдиз хъущтыгъэр зэхакъутагъ, мм 75-рэ зиIэ топитIу нэмыцхэм къатырахыгъ. Фашист офицерхэу ыкIи солдатхэу нэбгырэ 25-рэ гъэры ашIыгъ.\nАскэрбый инасып къыхьыгъэп зэошхом имашIо псаоу къыхэкIыжьынэу, игупсэ цIыфхэр къылъэгъужьынхэу. 1944-рэ илъэсым Польшэм и Белостокскэ хэку ит къуаджэу Замбров ихьанэ-гъунэхэм къащызэкIэблэгъэ зэхаор аужырэ хъугъэ гвардейцэу, майорэу Алхъо АскэрбыйкIэ. Совет зэолIхэм якъэхалъэ ар щагъэтIылъыжьыгъ.\n«Рэхьатэу чъые, совет зэолIыр, польшэ чIыгум ишъхьафитныгъэ пае ппсэ птыгъэ, ар егъашIэми ащыгъупшэщтэп неущи щыIэщтхэм», — къыIорэм фэдэу обелискым ичэу нэз къегъэтIысэкIыгъэ чъыгхэм япкIашъэхэр жьы макIэм егъэIушъашъэх.\nПредыдущая Лъэпкъ шIэжьым егъашIи хэлъыщт\nСледущая Къэорэ пкъыгъохэр агъэкIодыгъэх


Къуаджэу Мэфэхьаблэ сирие адыгэхэр дэтIысхьащтых – Circassian Repatriation Organization\nКъуаджэу Мэфэхьаблэ сирие адыгэхэр дэтIысхьащтых\nАдыгэ Хэкум ит къуаджэу Мэфэхьаблэ Сирием къикIыжьыгъэ адыгэхэр дэтIысхьанхэ алъэкIыщт. Ащ пае Адыгеим иунэшъошI къуаджэм чIыгу гектар 90 кIахьэу къыхегъэкIы. Фэдэ къэбарыр къыщаIуагъ Хэкум иIахьэу лъэпкъэгъухэм язэпхыныгъэ теуфагъэм. Iахьым икъэтынхэмкIэ, джырэ мафэмкIэ Адыгеим Сирием къикIыжьыгъэ адыгэ унэгъо 630 фэдиз щэпсэу. Ахэр унэгъуабэ хъоу къалэу Мыекъуапэ щэпсэух. Хэкум иТэхъумэмыкъое шъолъыр ичылэу Пэнэхэс лъэпкъэгъухэм апае унакIэхэри дагъэуцуагъэх.\nКъуаджэу Мэфэхьаблэ чIыгухэу къыхагъэкIхэрэр адыгэ лъэпкъэгъухэм илъэсипшIым телъытагъэу бэджэндэу аштэн алъэкIыщт. Мыщ ыуж чIыгум псэупIэ е унэ лъапсэ тырашIыхьэмэ ежь яяпэ ашIыжьышъущт. Джаущтэу Сирием къикIыжьыгъэ адыгэхэу Мэфэхьаблэ щыпсэумэ зышIоигъохэу шIоигъоныгъэ фэгъэзэныгъэ зышIыгъэхэр 36, – Хэкум иIахьэу лъэпкъэгъухэм язэпхыныгъэ теуфагъэм къыщаIуагъэу къетхы «Адыгэ Хэку» зыфиIорэ интернет къэбар къулыкъум.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ къуаджэу Мэфэхьаблэ ипащэу Хьасани Мыхьамэт къызэрэхигъэщрэмкIэ, чIыгухэр зым ратэу зам рамытэу щытэп. Iофыр зытетыр, Мыхьамэт игущыIэхэмкIэ, мылку зиIэм чIыгур апэ ештэшъ, егъэпсэуалъэ.\nХьасани Мыхьамэт: ЧIыгухэр ары аратыщтхэр, унэхэр афашIыщтхэп. ЧIыгухэри джыри хьазырхэп. ЦIыфеIэIунхэр щыIэхэмэ, етIанэ агъэнэфэщт ахэмэ яIоф. Мэфэхьаблэ ичIыгухэр Адыгэ Хэкур ары къэзытырэр. КъэкIожьыгъэхэм апае чIыгухэр къыхагъэкIых. Хэратхэрэр адыгэхэу нэмыкI къэралыгъохэм къырыкIыжьыгъэхэр ары. Сирие закъор арэп. Адыгэнхэ фае. ИлъэсипшIм къыкIоцI цIыфмэ чIыгум унэ тырашIыхьэмэ, ежь яе ар мэхъужьы.\nКъуаджэу Мэфэхьаблэ къыхагъэкIхэрэ чIыгухэм сотки 10 яинагъэр. Унэгъо зырызхэм унэзэтелъхьанхэр рагъэжьэгъахэу Хьасани Мыхьамэт къыхегъэщы.\n1998 илъэсым Адыгеим апэрэу адыгэхэр купышхо хъухэу къэкIожьгъагъэх. МашIом зэлъыубытыгъагъэ Косово ахэр къикIыжьыгъагъэх. Ахэмэ апае чылэу Мэфэхьаблэ агъэпсыгъагъ. ДжырэкIэ ащ щыпсэухэу дэс унэгъо 34. Ау унэ лъапсэ зыгъэчъыгъи, чIыгу Iахьэ зэратыгъи зэхэтэу пчъагъэр 80 ехъу. Мыхэмэ псэолъэ чIыпIэхэр, гъогухэр афэпшыIн фае, еIо къоджэ пащэм. Псым иIофыгъоу къуаджэр загъэпсыгъэм къыщегъэжьагъэу щыIэм зэшIокI горэ къыфагъотыгъэми, цIыфхэр зэшъощт псыр къалэу Мыекъуапэ джырэкIи къыращы.\nФитыныгъэ Радио, Шэрджэс Ларис\n2014-06-25\t 0 comments News


IофшIэн зэфыщытыкIэхэр агъэпытэщтых — Голос Адыга\nIофшIэн зэфыщытыкIэхэр агъэпытэщтых\nРедактор 27.04.2019 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР, ЭКОНОМИКЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Стамбул игубернатор игуадзэу Исмахьил Гюльтекин зэдэгущыIэгъу дыриIагъ.\nАщ хэлэжьагъэх Урысые Федерацием СатыумкIэ илIыкIоу Тыркуем щыIэ Айдар Гашигуллиныр, АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат, инвестиционнэ политикэмкIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ иIэпыIэгъоу Петр Гарнага, Тыркуем щыIэхэ Кавказ сообществэхэм я Федерацие ипащэхэр.\nИсмахьил Гюльтекин зэIукIэгъум пэублэ псалъэ къыщишIызэ, Адыгеим и ЛIышъхьэ, республикэм илIыкIохэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ закъыфигъэзагъ. Лъэныкъохэм язэпхыныгъэ, язэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэм, джащ фэдэу къалэм ищыIакIэ черкес диаспорэр зэрифэшъуашэу къызэрэхэлажьэрэм мэхьанэшхо зэряIэр хигъэунэфыкIыгъ.\n— Опытэу, шIэныгъэу тIэкIэлъымкIэ тызэхъожьыным, гумэкIыгъохэу щыIэхэм алъэныкъокIэ унэшъо гъэнэфагъэхэр зэдэтшIынхэм мэхьанэшхо иI, тирегионхэм хэхъоныгъэшIухэр ашIынхэм ар фэIорышIэщт. Мыщ фэдэ екIолIакIэр тицIыфхэмкIи федэщт, тыркуе-урысые зэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэмкIэ Iофыгъохэу етхьыжьагъэхэм ар апыдзагъэ хъущт, — къыIуагъ Исмахьил Гюльтекин.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ гущыIэр зештэм, дахэу къапэгъокIыгъэхэ бысымхэм «тхьашъуегъэпсэу» ариIуагъ, программэу агъэнэфагъэм экономикэм, культурэм, гъэсэныгъэм ыкIи нэмыкI лъэныкъохэм афытегъэпсыхьагъэхэ Iофтхьабзэхэр къызэрэдыхэлъытагъэхэр къыхигъэщыгъ. Джащ фэдэу УФ-м и Посольствэрэ Урысыем СатыумкIэ илIыкIоу Тыркуем щыIэмрэ ягъусэхэу IофшIэнышхо зэрагъэцакIэрэр хигъэунэфыкIыгъ.\n— IофшIэгъу мафэхэм къадыхэлъытагъэу зэдэгущыIэгъу заулэ Анкара, Дюздже ащытиIагъ. Джащ фэдэу лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ Стамбул зэпхыныгъэ пытэ дытиIэмэ тшIоигъу. АщкIэ тызэзыпхын зылъэкIыщтыр макIэп, ащ хэхьэ Тыркуем ис адыгэ диаспорэ иныр. Тилъэпкъэгъухэм дэгъоу шъукъызэрафыщытымкIэ тышъуфэраз. Черкесхэр бэу зыщыпсэухэрэ чIыпIэхэм тащыIагъ, тиунэ тисым фэдэу къытщыхъугъ. Ахэм ящыIэкIэ-псэукIэ тэтыем зыкIи текIырэп. Тизэпхыныгъэ, зэгурыIоныгъэу тазыфагу илъыр гъэпытэгъэнымкIэ адыгэ диаспорэм мэхьанэшхо иI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКультурэмрэ зекIонымрэ я Илъэс Урысыемрэ Тыркуемрэ зэрэзэдыхагъэунэфыкIырэм шIогъэшхо къызэритырэр АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. КультурэмкIэ тизэпхыныгъэ гъэпытэгъэным фытегъэпсыхьэгъэ программэ республикэм къыгъэхьазырыгъ. Тиансамблэ цIэрыIохэу «Налмэсымрэ» «Ислъамыемрэ» къалэу Стамбул концертышхо къыщатыгъ.\nЛъэныкъохэм язэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэмкIэ культурнэ ыкIи общественнэ амалхэу щыIэхэр гъэфедэгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр губернаторым игуадзэ къыIуагъ. Ащ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, культурэмрэ зекIонымрэ я Илъэс къыдыхэлъытагъэу Москва щызэхащэгъэ фестивалым Стамбул илIыкIохэр хэлэжьагъэх. Культурнэ зэхъожьынымкIэ мыщ фэдэ екIолIакIэр Мыекъуапэрэ Стамбулрэ зэдагъэфедэнэу предложение къыхьыгъ.\nМы гухэлъым АР-м и ЛIышъхьэ дыригъэштагъ, ащ фэдэ зэзэгъыныгъэ Дюздже зэрэдашIыгъэр хигъэунэфыкIыгъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу мы къалэм дэт университетым ныбжьыкIэхэм яфестиваль щыкIощт. Адыгэ культурэм и Дунэе фестивалэу Мыекъуапэ щызэхащэрэм Стамбул итворческэ купхэр хэлэжьэнхэу КъумпIыл Мурат къыригъэблэгъагъэх.\nIофшIэн ыкIи гуманитар зэпхыныгъэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ лъэныкъохэм ишIуагъэ аригъэкIыным зэрэфэхьазырыр Айдар Гашигуллиным къыIуагъ. Ащ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Урысыем ицIыф лъэпкъхэм, Темыр Кавказым исхэм якультурэ Тыркуем щыпсэухэрэм нахь ашIогъэшIэгъон мэхъу зэпыт. Ащ ишыхьат илъэс къэс Стамбул щызэхащэрэ Кавказ къашъом ифестиваль.\nДжащ фэдэу туризмэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ амалхэу щыIэхэми пащэхэр атегущыIагъэх. ЗекIон турхэм язэхэщэн фытегъэпсыхьагъэхэ зэзэгъыныгъэхэр зэдашIынхэмкIэ Адыгеимрэ Стамбулрэ якомпаниехэм IэпыIэгъу афэхъунхэм зэрэфэхьазырхэр пащэхэм къыхагъэщыгъ. ЗэдэгущыIэгъум илъэхъан лъэныкъохэр зы еплъыкIэм къыфэкIуагъэх, урысые-тыркуе зэфыщытыкIэхэм, къэралыгъуитIум япащэхэм IофшIэнышхоу зэдагъэцакIэрэм шIуагъэу къатырэр къызфагъэфедэзэ, язэпхыныгъэ агъэпытэн фае.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\nПредыдущая МэщбэшIэ Исхьакъ тын лъапIэ къыфагъэшъошагъ\nСледущая В Майкопе сельхозпроизводители благоустроили лесопарковую зону «Мэздах»


ШъхьаIэр/Пресс-гупч/АР-м иминистрэхэм я Кабинет икъэбарыкIэхэр/Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэщтыр агъэнэфагъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат иунашъокIэ Сапый Вячеслав Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэ ипшъэрылъхэр ыгъэцэкIэнхэу агъэнэфагъ. Республикэм ипарламент законодательствэмкIэ, законностымкIэ ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыным иIофыгъохэмкIэ икомитет ащ тапэкIэ Iоф щишIагъ.\nТыгъуасэ КъумпIыл Мурат IофшIэгъу зэIукIэгъоу ащ дыриIагъэм иIофшIэн зыфэгъэзэгъэщт лъэныкъо шъхьаIэхэм щатегущыIагъэх.\nРеспубликэм ипащэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Сапый Вячеслав анахьэу зыфэгъэзэгъэщтыр экономикэр, республикэм инвестициеу къыхалъхьэрэр нахьыбэ шIыгъэныр ары.\n«ТапэкIэ о Мыекъуапэ иадминистрацие ипащэ иапэрэ гуадзэу ущытыгъ, мызэу, мытIоу республикэм ипарламент ухадзыгъ, мэхьанэшхо зиIэ коммерческэ проектхэр пхырыпщыгъэх, бизнесым гъэхъагъэхэр щыпшIыгъэх. Адыгеим иминистрэхэм я Кабинет ухагъэхьагъэшъ, республикэм инвестициехэр нахьыбэу къыхалъхьанхэм ыкIи предпринимательствэм зиушъомбгъуным уишъыпкъэу уафэлэжьэнэу тыпщэгугъы», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nСапый Вячеслав республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм цыхьэ къызэрэфишIыгъэм пае зэрэфэразэр ыкIи Адыгеим тапэкIи хэхъоныгъэ ышIыным кIуачIэу, опытэу, шIэныгъэу иIэр зэкIэ зэрэфигъэIорышIэщтыр риIуагъ.\nСапый Вячеслав Долчэрые ыкъор 1966-рэ илъэсым шэкIогъум и 13-м къэхъугъ. Апшъэрэ гъэсэныгъитIу иI. Сэнэхьатэу «экономист» зыфиIорэмкIэ Шахтинскэ технологическэ институтыр къыухыгъ, экономикэ шIэныгъэхэмкIэ кандидат. 2010-рэ илъэсым юридическэ гъэсэныгъэ зэригъэгъотыгъ, Адыгэ къэралыгъо университетыр къыухыгъ. 2002-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2004-рэ илъэсым нэс къалэу Мыекъуапэ иадминистрацие ипащэ иапэрэ гуадзэу щытыгъ. ЯплIэнэрэ, ятфэнэрэ, яхэнэрэ зэIугъэкIэгъухэмкIэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатэу хадзыгъ. Республикэ парламентым итхьаматэ игодзагъ, экономикэ политикэмкIэ, предпринимательствэмкIэ ыкIи IэкIыб къэрал экономикэ зэпхыныгъэхэмкIэ комитетым ипэщагъ. ЩытхъуцIэу «Адыгэ Республикэм изаслуженнэ экономист» зыфиIорэри, нэмыкI наградэхэри къыфагъэшъошагъэх.


ТIуапсэ Пресс - Адыгэ Республикэм щыщ ныбжьыкIэ бэнакIохэм медал 3 къахьыгъ\nadmin - 2015-10-28 17:26:48\n1999 - 2000-рэ илъэсхэм къэхъугъэхэр бэнэгъухэм ащызэIукIагъэх. Адыгэкъалэ щапIугъэ ЦIыкIу Рэмэзанэ килограмм 50-м нэс къэзыщэчырэмэ янэкъокъугъ. Купым нэбгырэ 40 фэдиз хэтыгъ. Р. ЦIыкIум икъулайныгъэ ыгъэфедэзэ, ибэнэгъухэр къыхьыгъэх. Дышъэ медалым фэгъэхьыгъэ кIэух зэIукIэгъум адыгэ кIэлитIу щызэнэкъокъугъ. ЛIышэ Хьарунэ Краснодар краим икомандэ хэт, Шъхьащэфыжь щапIугъ. Рэмэзанэ кIуачIэмрэ къулайныгъэмрэ зэдиштэхэу нахьышIоу ыгъэфедэхи, текIоныгъэр къыдихыгъ.\nЕвропэм изэнэкъокъу Тыркуем тыгъэгъазэм ныбжьыкIэхэм азыфагу щыкIощт. Нарт шъаоу ЦIыкIу Рэмэзанэ ныбжьэу иIэм елъытыгъэу зэнэкъокъум хэлэжьэнэу фитыныгъэ иIэ хъугъэ. Тренер-кIэлэегъаджэу Шъэумэн Байзэт ипащэу зэIукIэгъухэм зафигъэхьазырыщт.\nАдыгеим самбэмкIэ икIэлэцIыкIу-ныбжьыкIэ спорт еджапIэ идиректорэу Делэкъо Адамэ тызэрэщигъэгъозагъэу, зэхэщакIохэр тиспортсменхэм къащытхъугъэх. Къунчыкъохьаблэ щыщ Хьажэукъо Заурбый, кг 50, ящэнэрэ чIыпIэр къыдихыгъ. Тренер-кIэлэегъаджэу Къуекъо Руслъан ары зыгъасэрэр. Тренер ныбжьыкIэу Хьакурынэ Дамир зипэщэ Варткез Акопян, кг 84-м къехъу, джэрз медалыр къызэрэдихыгъэр гъэхъагъэу плъытэн плъэкIыщт.


Хыем иджэмакъэ гъашIэм иджэрпэджэжь — Адыгэ макъ\nХыем иджэмакъэ гъашIэм иджэрпэджэжь\n1863-рэ илъэс. Бэдзэогъу маз. Адыгэ лъэпкъыр хьэзаб хэфагъэу, илъэсишъэ заор пэкIэкIыгъэу, ышъхьэ зыдигъэзэщтыр ымышIэжьэу, дэкъацэм дэфагъэм фэдэу игъашIэ къыхьыщтыгъэ.\nАбдзэхэ шъолъырым ит къуаджэхэу Тыгъужъхьаблэ, Цэйхьаблэ, Нэшъумыкъохьаблэ, Дышъэкъохьаблэ, Ащыохьаблэ, ЛIышэхьаблэ язэолIыхэр «Остыгъай» зыфаIорэ чIыпIэм урыс пачъыхьэм иузэндыгъэ дзэ, апсэ атыным фэхьазырхэу, езаощтыгъэх. Тыгъужъыкъо Ахьмэд дзэ пащэу зиIэгъэ абдзахэхэр нэбгырэ 200 фэдиз хъущтыгъэх. Мафэрэ джыхьнэм машIом къыкIэныжьырэ зэолIыхэр чэщырэ мэзым икуупIэ загъэпсэфынэу зыхэхьажьхэкIэ, ашIокIодыгъэм гу лъатэщтыгъэ. Заом щефэхыгъэ яныбджэгъумэ, яунагъомэ, шIу алъэгъурэ цIыфымэ язэщ къызэкIурэ зэолIыхэм чэщрэ ягууз псыуагъэм фэдэу зыкъитIупщыгъэу уахътэр рахыщтыгъэ. Джащ фэдэ чэщ горэм Цэйхьаблэ щыщ кIэлэ ныбжьыкIэу Долэтчэрые лIэшIэгъумэ къялыжьыгъэ чъыгэешхом ылъапсэ исэу икIэсэ Нэбзыфы пкIыхьапIэкIэ егупшысэщтыгъэ. Зэо Iупэм Iумыхьэзэ, пшъашъэр зыщыщ Ащыохьаблэ зэрэкIогъагъэр, Нэбзыфы къызэригъэкIотэжьыгъагъэр нэм зэрэкIэт. Цэйхэм ятамыгъэ зыхидыкIыгъэ шъхьарыхъоныр къызфещэим, къыриIогъагъэр игъашIэм щыгъупшэщтэп: «Мыр Iэужэу къыосэты. Сыдигъо угу сыкъэкIыми сэри джа охътэ дэдэм сыгу узэрилъыр зыщымгъэгъупш».\nДолэтчэрые икIасэ зегупшысэщтыгъэ уахътэм Нэбзыфи шэф остыгъэм инэфынэу кIэзэзырэм госэу, шъхьантэтехъоу хищырэм изэщ хилъхьэу щысыгъ. Чэщыр икIыжьэу пчэдыжьыр къызысыкIэ, апэрэ тыгъэ нэбзыйхэр къушъхьэмэ къызакъокIыкIэ, къыкIидзыгъэ нэфылъэм шэплъышъоу ошъогур къыгъалэщтыгъэ. Джащыгъум мэзым къыхэфэрэ пыидзэм итопмэ заом ежьапIэ фашIыщтыгъэ. Адыгэхэр щэбзащэм нахь псынкIэу яшыхэм зытырадзэти, пыим бгъэжъым фэдэу текIыехэу, бгъашхъом фэдэу текуохэу, зэуапIэм къызихьэхэкIэ пый дзэлIыхэр гъучIыIунэкIэ хэIулIагъэхэм фэдэу гъэпытапIэмэ къакъокIышъущтыгъэхэп.\nМафэ къэс лъыр псыхъом фэдэу чъэщтыгъэ, гынымэм къушъхьэ тIуакIэр зэлъиубытыщтыгъ.\nЗаом ияхэнэрэ мафэ нэбгырэ 56-рэ, дзэ пащэу Тыгъужъыкъо Ахьмэди ахэтэу, ефэхыгъ. Ащ ычIыпIэ Долэтчэрые ятэшэу Темрыкъор ихьагъ.\nЕжь Долэтчэрые заохэрэм апэ итэу, псыхъо нэзым Iулъыгъэ мыжъо джадэм зыкъуиубытагъэу, пыидзэм шхончыщэр ощхым фэдэу тыриунакIэщтыгъ. Адрэ нэпкъым Iутыгъэ пый дзэлI 50-р шхонч огъу римыгъафэхэу, пытапIэм зышъхьэ къыкъозгъэщырэ зы нэбгырэ IэкIэмыкIэу зэкIэ ригъэфэхыщтыгъэ. ЗимышIэжьэу зэо-банэм хэтызэ, кIалэм шыблэ уагъэм фэдэу ытхьакIумэ Iэшэ омакъэм къызэпигъэджэжьыгъ. Ыпкъ зы фэбагъэм зэлъиубытыгъэу зи хэузыкIыщтыгъэп. ЫкIыбыкIэ къыхэхьэгъэ щэр ыбгъэгу цагэкIэ къыхэкIи, зы хьалъэбэкукIэ ыпэ ит къамылым тефагъ ыкIи ащ пытыгъэ тхьакIумэгъэудэгур бзыуцыфым фэдэу, цэрыцэу, мин пчъагъэу ошъогум ибыбагъ. ЗызэплъэкIым, ичылэгъу ыкIи иныбджэгъу къылъэгъугъ. Зынапэ хьаджыгъэм фэдэу фыжьыбзэу щытыгъэ Наурыз икIэрахъо джыри Iугъор къыпихыщтыгъэ. Долэтчэрые ыпкъ мэкIэ-макIэу къэучъыIынэу фежьагъ. Бгъэгум къичъырэ лъым ыпашъхьэ итыпсыр къыгъэплъыжьынэу фежьагъ. УIэгъэ бгъэжъыр иныбджэгъу гухьэ-губж плъакIэу жэхэплъагъ. ПсэхэкIым нэсыгъэу ымакъэ къыдигъэкIыжьышъугъ.\n— Сыда укъызкIысэуагъэр?\n— Зыфэдэ дахэу къэмыхъугъэу Нэбзыф пае сыкъыоуагъ. Сэри ар ощ нахь мыбэмэ, нахь макIэу шIу слъэгъурэп. Пыидзэм тызэрэфыримыкъущтыр нэфэ дэд. КIуачIэ тхэмылъыжьэу\nнепэ-неущэу заор тыухыщт. О псаоу чылэм бгъэзэжьыныр\n— ЕмыкIоу, гонахьэу къэпхьыгъэм сыдэущтэу удэпсэушъунэу уегупшысэрэ?\n— Непэ нэс сыдэущтэу сыпсэугъэми, джаущтэу сыпсэущт. УзэрэсыукIыгъэр зы цIыфы къылъэгъугъэп. Мэфэ пчъагъэ хъугъэу мыщ фэдэ зы чIыпIэ уисыубытэнэу сыкъыплъыплъагъ. ЦIыф пстэуми заом ухэкIода-\nгъэу ашIэщт. Сэ силажьэ зыми ышIэщтэп.\n— Сэ сызэрэуукIыгъэр зыми ылъэгъугъэп пшIошIымэ, ухэукъо. Еплъ мы ошъогум ибыбэгъэ къамылыцэхэм зы мафэ горэ къэсынышъ, укъаIотэжьыщт.\nДолэтчэрые мы гущыIэхэр иаужырэ жьыкъэщэгъугъ. Фэхынэу щытыгъэмэ, лIыхъужъ кIодыкIэу, пыим ищэкIэ ыпсэ ытынышъ, Тхьэм ыпашъхьэ ихьажьынэу имурадыгъ. Ау къумалыгъэм идэпкъыхэр къытеукIораехи, «пхъэр ежьым щыщ хьалыр ары зыкъутэрэр» зэраIорэм фэдэу, аджалыр къыфэзыгъэсыгъэр иныбджэгъу. Наурызэ зыпсэ хэкIыжьыгъэ иныбджэгъу ытамэ теубгъогъэ шъхьарыхъоныр къытырихыгъ. Нэбзыфы тамыгъэу хидыкIыгъагъэм нэплъэгъур тефагъ… гур чыжьэу Iэбагъэ.\nА лъэхъанэм адыгэ ныбжьыкIэ пчъагъэ фитыныгъэм фэзаохэу, зыкIэхъопсыщтыгъэхэ тхъагъор къямыкIужьыщт гъатхэхэм агъэкощыгъагъэх. ШIулъэгъум пае апсэ емыблэжьхэу атыщтми, шъхьафитыныгъэр зэкIэмэ анахь шъхьаIэу къыхахыгъ. Абгы дэлъ къамэм орэдитIу къыIощтыгъэр. Зыр — аджалыр, адырэр — шъхьафитыныгъэр.\nАбдзэхэ купыр нэбгырэ 32-рэ къанэфэхэ нэс зэуагъэ. ЛIыгъэшхо зэрахьагъ. Дзэ пащэу Темрыкъом «пыим тызэрэфыримыкъужьыщтыр нафэ, а къэнэгъэ тэкIури язгъэукIыжьынэп», — ыIуи, чылэм агъэзэжьынэу унашъо ышIыгъ. Уашъор къызэмэзахэм, чылэ гъогум фаузэнкIыгъ.\nА чэщым Ащыохьаблэ дунаир щыкъутэжьыщтыгъ. Нэжъ-Iужъхэм, сабыйхэм, бзылъфыгъэхэм ащэхъу къыздэмынэжьыгъэ чылэм урысыдзэр къытебани, тыригъэстыкIынэу фежьэгъагъ. Зызыухъумэжьынэу амал зимыIэгъэ цIыф тхьамыкIэхэр Iэчъэ-лъачъэ хъугъагъэх. Унэмэ арылъэдэрэ пыймэ пIэм къыхэкIыгъо зи рагъафэщтыгъэп. Бэщ мэшIотхъуабзэхэр орзэщмэ, мэкъулъэмэ, унэмэ, къакъырмэ арадзэщтыгъэх. Iашэ зыIыгъхэ лIыжъхэр гуIэхэзэ пыим пэуцугъагъэх, ау кIуачIэкIэ фырикъугъэхэп. Чылэр мэшIотхъуабзэм зэлъиубытыгъэу, куо-хьау макъэхэр щызэпэджэжьыщтыгъэ.\nТыумэ яунэ къилъэдэгъэ хъулъфыгъиплIмэ Нэбзыф янэрэ ятэрэ пIэ къыхэкIыгъо рамыгъафэхэзэ аукIыгъэх. Адрэ пэщым илъыгъэ пшъашъэр къызелъэтым, тхьамыкIэгъошхоу къащышIыгъэр къылъэгъугъ. Нэбзыф ышъхьацышъокIэ щагум къыдалъэшъуагъ. Пшъашъэр мэлъэкъуао, мэкIыи, укIакIомэ ябэныщтыгъ. ИлъэсипшI зыныбжьыгъэ гъунэгъу кIэлэцIыкIоу Къэлэубатэ Тыумэ ящагу къыдэлъэтагъ. Пшъашъэр зыкъуиубыти, ыIыгъыгъэ куахъор ыгъэсысызэ, пыйхэр Iуифынэу уцугъэ.\n— Умыщын, Нэбзыф. Укъэсыухъумэщт сэ, — ыIощтыгъэ.\nКъэлэубатэ ыгъэгушхуагъэу, пыймэ нахь афилъэу Нэбзыфи фежьагъ. КIэлэцIыкIум гъунэгъу пшъашъэр ыгу рихьыщтыгъэ. «Нэбзыф, укъыздэкIощта?» – ыIозэ еупчIыщтыгъэ. Пшъашъэми гу къабзэкIэ есэмэркъэузэ, «сыкъыбдэкIощт адэ, ау джырэкIэ укIэко цIыкIу. Нахь ины узыхъукIэ сыкъыбдэкIощт», —риIожьыщтыгъэ.\nЕжь иунагъо емыгупшысэу, ишIулъэгъу апэ ышIи, Къэлэубатэ а чэщым псэр зыщащэрэ— зыщащэфыжьрэ бэдзэрым къэчъэгъагъ. Нэбзыфы ошIэ-дэмышIэу пыймэ ащыщ горэ къыжэхэуагъ. Ынэгу лъыр къыпычъэу пшъашъэр чIыгум хэфагъ. КIэлэцIыкIур куахъокIэ пыим хэпыджэжьыгъ. Сабыим щынэ иIагъэп — игугъугъэр зы — Нэбзыф мы джыхьнэм чIыпIэм псаоу рищыжьыныр ары. Къэлэубатэ куахъор яныбджэгъу зэрэхиIугъэр къэзылъэгъугъэ адрэ хъулъфыгъэмэ шхончыпэ-къэмапэхэр кIэлэцIыкIум ытхыцIэ хаси, ахэм апышIагъэу къаIэтыгъ.\nМыжьырмэ апылъ Къэлэубатэ къэджагъ: «Нэбзыф, кIыхьэ хьазырэу сыхъугъ, укъыздэкIощтмэ.»\nПшъашъэр гъынымрэ щэIунымрэ зэлъаубытыгъэу, ышъхьэ ыIэтэу дэплъыешъугъэп. Джэуапи ытыжьышъугъэп.\nОшъогум дэплъыерэ сабыим «остыгъэри икIосэжьыгъом зэ къыдэоежьы» зэраIоу, ынапэ зы тхъагъо макIэу къытехьи, IущхыпцIыкIызэ дунаим ехыжьыгъ.\nА чэщым Ащыохьаблэ нэбгырэ 90-рэ фэдиз даукIыхьагъ. Къэнагъэхэр гъэрэу аубытыхи, ращэжьагъэх. Ахэмэ Нэбзыфи ахэфагъ.\nГъунэгъу Цэйхьаблэ куо-хьаур нэсыгъ. Чылэм дэсыгъэ нахьыжъэу, шакIомэ япащэу, мэз гъогу пстэури зышIэщтыгъэ Мыхьамтал икъоджэгъухэр ыухъумэным пае къуаджэм дищыгъэх ыкIи къушъхьэ гъочIэгъ горэм щигъэбылъыгъэх. Наурызы иунагъуи ахэмэ ахэтыгъ.\nАбдзэхэ купэу къэзгъэзэжьыгъэм, гъогу тетыфэ, зы сыхьат лъэсрыкIо гъогукIэ ыпэ ишъыщтыгъэхэ нэбгырищ агъэнэфэгъагъ пыидзэхэр зыгорэкIэ къалъэгъумэ, ауж къикIыхэрэм макъэ арагъэIуным пае. А нэбгырищым Наурызи ахэтыгъ. Дэрбэкъуае къынэсыгъэхэу урысыдзэм ыщэрэ гъэрхэр чыжьэкIэ къалъэгъугъ. Наурыз игъусэгъэ нэбгыритIур мэкъэгъэIоу зэкIигъэкIожьыгъэх. Ежьыр къэнагъ гъэрэу аубытыгъэхэм Нэбзыф ахэтэу къылъэгъугъэти. Пыидзэм зышIуигъэбылъызэ, зыдакIорэм дэкIотагъ. ЫкIи къехъулIагъэр зыми ымышIэу кIодыгъэ.\nЦэйхьэблэ зэолIхэр къоджэ тырагъэстыкIыгъэм къыдэхьажьыгъэх. Мыхьамтал къыгъэнэгъагъэу зы кIэлэ ныбжьыкIэ горэ къапэгъокIыгъ ыкIи псаоу къэнэжьыгъэ ячылэгъухэм гъочIэгъым зызэрэщагъэбылъыгъэр ащ къариIуагъ. Абдзэхэ зэолI купым джаущтэу якъоджэгъухэр ыгъотыжьыгъэх. Наурыз янэрэ ышыпхъурэ гъочIэгъчIэсхэм ахэтыгъэх. ЯкIалэ зэрэкIодыгъэ къэбар гомыIур джы ахэми алъыIэсыгъ.\nЕжь Наурызи иунагъо икъэбар ышIэщтыгъэп. Цэйхьаблэхэр псаоу къэнагъэх Iоу ышIагъэп. Яни ышыпхъуи аукIыгъэхэу къышIошIыщтыгъэ. Нэбзыф зыхэтыгъэ гъэр купым лъыплъэзэ дэкIотагъ, абдзэхэ шъолъырыр зэпичыгъ, ТIуапсэ нэсыгъ, хы гъунэм екIугъ. Мыщ дэжьым ащ къыгурыIуагъ гъэрхэр хэкум зэрэращыщтхэр. ШIу ылъэгъурэ пшъашъэр тэдэ ащэми ащ зэригъусэщтыр тыриубытагъ. ЗэолI джанэхэр щыгъын цунтхъагъэхэмкIэ зэблихъуи, ежьыри хы ШIуцIэ гъунэм щаугъоихэрэм захигъэкIокIагъ. ЫIыгъыгъэхэм ащыщэу къыгъэнэгъэ закъор Долэтчэрые ишъхьарыхъон.\nНаурызэ Трам ыцIэу зы кIалэ горэм нэIуасэ зыфишIи, ыуIушыгъ. «Мы шъхьарыхъоныр зытехъуи, Нэбзыф зыцIэ пшъашъэм дэжь екIуалI. Гу къызлъегъат.»\nНаурыз иIуагъэ кIалэм ыгъэцэкIагъ. Нэбзыфи шъхьарыхъоныр къызэрилъэгъоу къызщылъэти, «Тыдэ къипхыгъ мы шъхьарыхъоныр? Зием сыд щышIыгъэр? Тхьэр осэгъэлъэIу, къысфэIуат»,— ыIуагъ.\n«Долэтчэрыерэ сэррэ Остыгъае щызэогъэ купым тыхэтыгъ. Псэемыблэжьэу заозэ, ар къаукIыгъ. Ишъхьарыхъон сэ хьатырэу къысфэнэнэу къэсштагъ,» — кIалэм джэуапэу Нэбзыф къыритыжьыгъ.\nАдыгэмэ «гопэгъур зэлъфэм лажьэр къылъфыгъ» зэраIоу, игуузэу ыбгъэ дэмыфэжьрэм ишIулъэгъу икъэбар гомыIуи таущтэу хигъэфэжьын… Нэбзыф идунай джащ щыушIункIыгъ. Янэ-ятэхэри шIокIодыгъэх. ШIу ылъэгъоу джыри зы цIыфэу дунаим тетыгъэ закъори иIэжьэп. Джы сыд къыщышIыми, шIоIофыжьыгъэп. Ихэку ращыным ищынагъо къызэрэшъхьарыхьагъэми ыгъэпэжьыгъэп.\nДжа уахътэм тефэу дзэ пащэу, оркъ лIакъом къыхэкIыгъэ Джамбулатыпщым абдзэхэ къуаджэхэу тырагъэстыкIыгъэхэм къадэнэжьыгъэ адыгэ куп тIэкIур зэкIиугъуаи, хы гъунэм къырищэлIагъ. Наурызы ар къызелъэгъум, дзэ пащэр ешIэти, ежьыри, Нэбзыф зыхэтыгъэ гъэр купыри зыдырищынхэу елъэIугъ. Джар якъикIыкIэу Наурызрэ Нэбзыфрэ зы къухьэ зэдифагъэх.\nЦIыфмэ уатетэу урыкIоным фэдэу изыбзэу, лъэкъо хэгъэуцуапIэ имыIэу къухьэр аушъагъ. Лъынэпсыр мыуцужьэу къызэхырэ нэгухэм тхьамыкIагъомрэ хьазабымрэ къакIэщыщтыгъэ. Хэти зэплъэкIыжьызэ икъушъхьэ гупсэхэр, имэз кIырхэр, ипсы чъэрхэр аужырэ нэплъэгъум кIигъэтыгъ. Къухьэм иубгъогъэ цIыфхэр мафэ къэс нахь джашъо хъущтыгъэх. ХэлIыкIырэр хым хадзэзэ, къухьэр аунэкIыщтыгъэ. ЦIыфхэр пIокIэ-лъакIэ хьазырэу зэхъухэм, Наурызэу джырэ нэс къэмылъагъощтыгъэр Нэбзыф инэплъэгъу къыпэшIофагъ. КIалэр пшъашъэм къекIуалIи, къыфэтхьаусыхагъ.\n«Нэбзыф, Долэтчэрые зэраукIыгъэр зэхэсхыгъ. Тхьэм ахърэт нэфы ешI. Уянэрэ уятэри Ащыохьаблэ апсэ къыдэнагъ. Ау умыгумэкI, уизакъоп. Сэ сыкъыбгот, джы укъэзыухъумэн уиI.» Гугъэм хэтыгъэ Наурыз псэужьми зышIомыIоф Нэбзыф еушъыищтыгъэ. Ау пшъашъэм ытхьакIумэ зи зэхихыщтыгъэп.\nШхынкIэ, псыкIэ къин зиIэгъэ гъогурыкIохэр шIэхэу узым зэлъиубытыщтыгъэх. Пчэдыжьым къызыущыжьхэкIэ, къагосхэр лIагъэу къыхэкIыщтыгъэ. Насыпынчъэ гъогурыкIохэр аджалым ынапэ есэжьыгъагъэх.\nНэбзыфы къыгосыгъ икъоджэгъу нысакIэу Хъаджэт. Ау уз дэим бзылъфыгъэ ныбжьыкIэр зэлъиубытыгъагъ. Хъаджэты илъэситIу зыныбжь икIэлэ Хьарунэ шхэнэу фэе зэпытыгъ. Ным ибыдзыщэ кIодыгъэу, сабыим зи ригъэшхын иIагъэп. КIэлэцIыкIур гъыным ыгъэпшъыти, IучъыикIыщтыгъэ. Аущтэу зы чэщ горэм, къухьэ хьамбарыр фэбагъэм зэлъиубытыгъэми, Хъаджэт чъыIэ-чъыIэу пкIантIэ къехынэу фежьагъ. Азраилыр къызэрэкIэлъыкIуагъэр къызгурэIом, Нэбзыфы елъэIугъ: «Нычэпэ сыкъикIыжьын Iоу сыгугъэрэп. Си Хьарунэ насыпынчъэ цIыкIур о къыпфэсэгъанэ. Мы сыбгы илъ тыжьын бгырыпхыр гукъэкIыжьэу сфептыжьымэ, сигуапэ хъущт. Тятэ мы бгырыпхыр хьаджэм къикIыжьызэ къысфихьыгъагъ. Сишъэо цIыкIу зы мафэ горэм къызищэкIэ, инысэ пилъхьанэу етыжь».\nДжа чэщ мыгъом Хъаджэт ыпсэ хэкIыгъ ыкIи хы ШIуцIэм ипырапыцIыIумэ ахэкIокIэжьыгъ.\nЯ 11-рэ мафэм ипчэдыжьы чыжьэкIэ чIыр къэлъэгъонэу фежьагъ. Къухьэм ис пстэур хэгъэгукIэ къафэхъущтым агъэшIагъоу еплъыщтыгъэх. КъыздэкIуагъэхэ чIыпIэр Самсун хы Iушъор арыгъэ. ТIуапсэу къызIукIыгъэхэм нахь хьалэ-балыкъыгъ. Ихэку егъэзыгъэу зыбгынэгъэ адыгэ тхьамыкIэхэр Iуизыбзагъ.\nIоныгъом итыгъэ хымэ фэбагъэ. Хы Iушъор мэ Iаем зэлъиубытыгъагъ. Мухьаджырэу къэкIуагъэхэр тыркумэ къалэм дагъахьэщтыгъэхэп. Зэпахырэ узхэр апылъэу алъытэщтыгъэх.\nТыркумэ цIыфы пэпчъ зы хьалыгъу закъу ратыщтыгъэр. Загъорэ джа хьалыгъур къаIахыным паекIэ яхьадэхэр мэфэ пчъагъэрэ сымаджэм фэдэу чыблыкIэ ашIыгъэ щатрэмэ ачIагъэлъытыгъэ. Ашхын зэрамыгъотырэм сымэджэныри хэтэу япкъышъол якъупшъхьэ епкIыжьыгъагъ. МэлэкIалIэмрэ щымыIэныгъэмрэ уамгъэшIэн щыIэп. МэлэкIагъэрэ шъхьакIорэ зы цIыф къырихьакIышъущтэп.\nЗагъорэ, хьадэхэр зычIалъхьажьыкIэ, чэщырэ шъэфэу кIохэти, хьадэм къырахъухыгъэ чыхIаныр къычIахыжьыщтыгъ. Джащи фэныкъуагъэх. ЛIэныгъэм сабый цIыкум афырыгъунэу есэжьыгъэхэу мыщынэхэу хьадэхэм адэжь щыджэгущтыгъэх.\nДжамбулатыпщыр хы Iушъом къызIухьагъэхэм мэфищ тешIагъэу иныбджэгъу дзэ пащэу Карт Осмэн IукIагъ. Ар ыпэкIэ къэкIуагъэу щытыгъ ыкIи тыркубзэ ышIэщтыгъэ. Карт Осмэн иIэпыIэгъоу къэлэ пащэм Iизын къыIахи, шыхэр, кухэр ащэфыхи, яIапIэхэр зэкIаугъоежьыхи, якъоджэгъухэр зыдращажьэхи, хы гъунэм IукIыгъэх. Мэфищ гъогур къызэпачыгъэу Эрэк районым, джырэ Эрба районым, къэсыгъэх. Къэлэ тхьаматэм кIахэкIэмкIэ ечъэхырэ псыхъо нэзыр тIысыпIэу къаритыгъ. Ау ар агу рихьыгъэп. Къалэм икъыблэкIэ тет къушъхьэм дэкIуаехи, непэ къызнэсыгъэм адыгэхэр зыдэсхэ Джамбулат, Карт-Осмэн къуаджэмэ адэтIысхьагъэх.\nДжамбулат къуаджэм Бажь, Быжь, Апыщ, Хъут, КIубэ, Чэтау, Цэй, Гъыщ, Кощбай, Лытахъо унагъохэр къыщыуцугъэх.\nМэзышъхьэм игъочIэгъы чIэсыгъэ Цэйхьаблэмэ ягъашIэ кIымэфэ чъыIэшхом къыгъэушIункIыщтыгъ. КъызэраIожьырэмкIэ, 1863-рэ илъэсым адыгэ шъолъырым кIымэфэшхо къекIугъагъ. Наурызы янэу Сыфиф мафэ къэс шакIо дэкIыщтыгъэхэ хъулъфыгъэмэ икIалэ икъэбар къахьынэу ащыгугъыщтыгъэ. «Къор унэм ипкъэу, пхъур унэм икIэракI» зыфаIорэм фэдэу ишъао щымыIэу яунэгъо лъапсэ хэт щызгъаIэщтыгъэр?\nЦIыфым илъэгагъэ нэсэу осыр къытырилъхьагъ, гъочIэгъым чъыIэ мылыр рилъэсыкIыщтыгъ. Ау мафэрэ машIо ашIыщтыгъэп — Iугъор зэримхьаным пае. Чэщырэ ары зызагъэфабэщтыгъэр. Бэмэ узхэр къапыхьагъэхэу щытыгъэх. КIымэфэ чъыIэм амал къаримытыжьэу мафэ къэс акIуачIэ нахь къыхэкIыщтыгъ. Зэпахырэ узым нахь кIуачIэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэри къыубытынэу фежьэгъагъ.\nЛIэшIэгъум ехъугъэ Мухьамталы ыпкъи зэримхьажьышъуным нэсыгъагъ. ЛIыжъым узэу къекIугъэр ыушъэфэу ыпсэ пытыгъэ къодый. Зы мафэ горэм гъочIэгъым чIэкIыгъэ хъулъфыгъэхэмэ зэхахыгъ шапсыгъэхэмрэ абдзахэхэмрэ гъэтхапэ нэсыфэ яхэку абгынэжьынэу урыс пачъыхьэм къариIуагъэу. Джа уахътэм нэс адыгэхэм заокIэ къямыкIунхэу унашъуи ашIыгъэу щытыгъ. Мы къэбарым Цэйхьэблэ тхьаматэхэр тегупшысыхьагъэх. ГъочIэгъым зэрэчIэкIодэжьыщтхэр къагурыIуагъ. Гъогу техьанхэу унашъо ашIыгъ. Джа мафэм щегъэжьагъэу мафэри гъочIэгъым машIо щашIынэу фежьагъэх. ПстэумкIи Цэйхьаблэхэр мэзиблэ гъочIэгъым чIэсыгъэх. ХэкуикIын уахътэр къызэсым, Мухьамтал лIыжъыр икъоджэгъухэм яушъыигъ:\n— Тэ тикIэлэгъуми, ащ ыпэрэ зэмаными адыгэ бэлахьхэр мы шъолъырым щыпсэугъэх. Тэ ахэмэ ящыIакIэ щысэ тетхыгъ. А лIыхъужъмэ ятхыдэжъы тедэIоу тыкъэхъугъ. Ахэр мы чIыгум хэлъых. Ихэку щымылIэрэр тIо малIэ. Сэри губгъэн къысфэшъумлъэгъу, тятэжъ пIашъэхэм якъэхалъэ сыдалъхьанэу сыфай. Армырми спкъы уцуагъэ гъогу техьанэу щытэп. Сэ зы лъэIу къышъуфысиIэр. Тэ шъукIоми шъуихэкурэ шъубзэрэ шъуисабыймэ ащышъумгъэгъупш. Тхьэм шъузтехьэгъэ гъогур IэшIэхы къышъуфешI. ШъуздэкIощт хэкур хъяры къышъуфешI.\nКупым ынэпсыхэр къыкIэтэкъоу, зыми ыжэ зи къыдэмыкIэу Мухьамталы едэIугъэх. ЛIыжъ тхьамыкIэр изакъоу мэзышъхьэ къэхалъэм ипэсакIоу къушъхьэ лъагэм къытенагъ. Цэйхьаблэхэр Хъулъэжъые екIурэ гъогум кIымэфэ мафэу техьагъэх. ЧъыIэмрэ узхэмрэ гъаблэмрэ хьалэчы зэхашIыхьэгъэ адыгэхэр хы Iушъом екIугъэх.\nМэфиплIэ нэпкъым Iусыгъэхэу зы къухьэ джадэ горэм итIысхьэхи, Цэйхьаблэхэр гъогу техьагъэх. Тыркум зынэсхэм, Ак-Чабат хы гъунэм екIолIагъэх. Зы мафэ нэпкъым Iутыгъэх къухьэм къырамгъэхыхэу. Осмэн пачъыхьэхэм мухьаджыр купыр аштагъэп. «Шэйтаным ишы тетIысхьэрэр зыщыфаем епсыхыжьышъущтэп» зыфаIорэм фэдэу къухьэр джыри хым техьажьыгъ. Мэфэ пчъагъэ къынэуж Румынием Балчык хы Iушъом нэсыгъ. Джаущтэу Цэйхьаблэмэ яхэку-\nкIэу Ормэлыр — Румыниер хъугъэ. Варда псыхъом ынэз Фарс ыцIэу зы чылэ горэм дэтIысхьагъэх. Унэхэр зэдаIэтыгъэх, тIэкIу-тэкIоу зызэтрагъэпсыхьэу фежьагъэх.\nТемрыкъо пащэр купым къыдекIокIыщтыгъэ, яIофхэр афигъэцакIэщтыгъэ. Адыгэхэр игъорыгъоу хымэ чIыгум «къыщыушхъонтIыжьэу» фежьэгъагъэх. Унагъохэм хьасэ тIэкIухэр яIэу, чэмэщхэр зэрагъэгъотыгъэу, гъунэгъу къуаджэхэми агурыIохэу фежьагъэх.\nИлъэсхэр псыхъом фэдэу зэблэчъыгъэх. КъызыкIуагъэхэр я 13-рэ илъэс хъугъэу джыхьнэмым джыри япшъапIэхэр къыкъузыгъэх. Осмэн ыкIи Урыс империехэм язао къежьагъ. Мы зэпэуцужьми адыгэ нэбгырабэ зыдихьыгъ. Заор заухым пыитIоу зэфэтэджыгъэ къэралыгъуитIур зэгурыIохи, адыгэхэр Румынием имысыжьынэу унашъо ашIыгъ. Джыри Цэйхьаблэхэр гъогу техьанэу егъэзыгъэ хъугъэх. 1880-рэ илъэсым ижъоныгъуакIэ Тырку хы Iушъоу Синоп дэжь, Аянджыкъ районым Цэйхьаблэхэр къэсыгъэх.\nКъухьэм къызехыхэм, адыгэхэр псэупIэ чIыпIэ лъыхъухэу лъэсэу гъогу техьагъэх. Боябат, Безиркепру, Хьауза, Ладик, Гемыщкюпу районхэм къаблэкIыхэзэ Эрба районым къэсыгъэх. Ащ пэблагъэу зы чIыпIэ горэм зыщагъэпсэфынэу купыр тIысыгъ. Мэфэ пчъагъэ гъогу тетыгъэ адыгэхэр лъэшэу зэхэукIэгъагъэх. Зы хьалъэбэкъу адзыжьынэуи кIуачIэ къафэнэжьыгъагъэп. Ащ елъытыгъэу, джа Эрба районым къыщыуцунхэу унашъо ашIыгъ. Темрыкъом нэбгырэ заулэ зыригъэгъуси, ащыгъум къэлэ тхьаматэщтыгъэу Мехьмет Эфенди ыдэжь кIуи елъэIугъ икуп зы чIыпIэ горэм щигъэтIысынэу.\nТхьаматэм гъогурыкIохэм гукIэгъу къафишIи, тIысыпIэ къаритынэу тыриубытагъ. «Илъэс 16 ыпэкIэ къэкIуагъэ адыгэ чылэхэр тиIэх. Неущы ахэмэ ятхьаматэхэу Джамбулатрэ Карт Осмэнрэ сыкъяджэнышъ, джа къуаджэхэм апэблагъэу шъудгъэтIысын, шъуилъэпкъэгъухэри IэпыIэгъу къышъуфэхъун», — къариIуагъ.\nЧылыскъат Наурыз къыздэкIуагъэ Джамбулат чылэм Нэбзыф къыщищагъ. Къыззэрэщагъэхэр илъэс 14 хъугъагъэ, кIэлитIурэ зы пшъашъэрэ яIагъ. Апэрэ лъэхъанэм Наурыз ишъузы шIулъэгъу фыриIэу шъхьэкIафэ фишIэу ыгъэлъапIэщтыгъ. Ау илъэсхэр блэкIы къэс ыгу фэбагъэу илъыгъэр кIосэжьэу, Нэбзыф ыгу щыкIыжьэу фежьагъ. Бзылъфыгъэ тхьамыкIэм Хъаджэт ыкъо ибэу Хьарунэ фэшъхьаф зи Iахьыли иIэжьыгъэп. Исабыймэ афыриIэ гуфэбэныгъэр ыгу имылъыгъэмэ, Наурыз бзаджэм зы мафи дэпсэужьышъунэу Нэбзыф къарыу хэлъыжьыгъэп.\nЦэйхьаблэхэр Эрба районым къызнэсыгъэхэ мафэм Джамбулат чылэм ибзылъфыгъэхэм ныбжьыкIэхэр ягъусэу шыкухэмэ арысхэу Келькит псыхъо нэзым къамылрэ IутIэнрэ къаупкIэнэу кIогъагъэх. Къамылым унашъхьэхэр раубгъощтыгъэ, IутIэным матэхэр, пIуаблэхэр раблэщтыгъэ. А мафэми Нэбзыфи ахэтэу къаупкIэгъэ къамылыр шыкумэ къащэжьи, пчыхьэшъхьапэм бзылъфыгъэхэмрэ чылэ ныбжьыкIэхэмрэ къагъэзэжьыгъ.\nЦэйхьаблэ тхьаматэу Темрыкъо ятIонэрэ мафэм Джамбулатрэ Карт Осмэнрэ аIукIагъ. Зэныбджэгъухэр, зэлъэпкъэгъухэр зызэрэлъэгъухэм, лъэшэу зэщыгушIукIыгъэх. ЗэкIэ зэгъусэхэу Цэйхьаблэхэр къызщыуцугъэ чIыпIэм екIугъэх. Карт Осмэнрэ Джамбулатрэ купым хэтхэм зэкIэми IаплI аращэкIызэ язэрэщыт акIэупкIагъэх. Аущтэу къырыкIохэзэ, Наурызы янэу Сыфиф къалъэгъугъ. Ыкъо ячылэ зэрэдэсыр, бын-унагъо зэрэхъужьыгъэри раIуагъ. Ныом зэхихырэр ышIошъ мыхъоу, ыгу къэуцущтым фэдэу кууагъэ. ГушIогъо нэпсыхэр къечъэхыгъэх. ИкIалэ ятIонэрэ мафэм IуагъэкIэнэуи лIыкIохэм къызагъэгугъэм, ыгу къыдэлъэтыщт къышIошIэу ныр къэкIэзэзыгъ, гугъэ IэшIум зэлъиштагъ.\nНаурызы янэ тхьамыкIэ къэбар тхъагъор къызеIугъэ уахътэм ежьыри мэкъуупкIэм къикIыжьыгъэу тIэкIу зигъэпсэфынэу гъолъыгъагъэ. Унэ шъхьангъупчъэр Iущэигъагъ. Жьыбгъэ шъэбэ цIыкIу къепщэщтыгъэ. Наурыз зыригъэкIыгъэу пIэм хэлъэу зы тутыныбжъэ ыгъэстэу щылъыгъ. КIэлэцIыкIоу щагум дэтхэм амакъэхэр къэIущтыгъэ. Шъхьангъупчъэ Iухыгъэм къамыл тхьакIумэгъэудэгур къибыбагъ. Осыцэм фэдэу ар зэресырэм еплъэу, ыгъэшIагъоу Наурыз пIэм хэлъыгъ. ОшIэ-дэмышIэу щхынэу фежьагъ.\n— Сэ сызэрэуукIыгъэр зыми ылъэгъугъэп пшIошIымэ, ухэукъо. Еплъ мы ошъогум ибыбагъэ бзыуцыфымэ зы мафэ горэ къэсынышъ, укъаIотэжьыщт.\nИныбджэгъу Долэтчэрые къыриIогъагъэр ыгу къэкIыжьыгъэу, ымакъэ Iоу щхыгъэ. Пытым итыгъэ Нэбзыф хъугъэр ыгъэшIагъоу илIы еупчIыгъ: «Сыд мыщ фэдизэу узгъэщхырэр?»\nНаурыз щхыныр зэпимгъэоу, ыIэхъуамбэкIэ унэм къибыбэгъэ бзыуцыфыр ригъэлъэгъугъ.\n— Ащ удэхьащынэу сыд хэлъыр? Сабыйхэр къамылым рыджэгухэзэ къагъэутысагъ, — шъузым къыриIуагъ.\nНаурыз зы бгъумкIэ щхыщтыгъэ, зы бгъумкIэ Долэтчэ\nрые игущыIэхэм ягупшысэщтыгъэ. ЫгукIэ ежь-ежьырэу зэриIожьыгъ:\n— Ашъыу, сыукIыгъэми, илъэс пчъагъэ тешIэжьыгъ. Мары кIэлэ-гъуалэхэри тиIэх. Нэбзыфы сэщ нэмыкI хэт къэзыухъумэнэу иIэр мы хымэ къэралым. Хъугъэр есIомэ, зи хъущтэп. Джырэ къынэужи зи зэблихъужьын щыIэжьэп, — ыIоу егупшысэщтыгъэ. ЫкIи Долэтчэрые зэриукIыгъэр шъузым фиIотагъ. ЗышIэнкIэ мыукIытэрэр ыIонымкIэ укIытэщтэп.\nБзылъфыгъэм зэхихыгъэр ыгъэшIагъоу ынэхэр къэухъурэигъ. Нэбзыф игъашIэкIэ ымылъэгъугъэ къин, хьазаб щыIагъэп. Ау сыд фэдиз тхьамыкIагъо ылъэгъугъэми, дунаим езыпхыжьын къарыу Тхьэм къыхилъхьагъ. Ау мы илIы къыIотэгъэ бзэджагъэр зыфэпщыIэшъун амал иIагъэп. Зэо утыгум иныбджэгъу къумалыгъэкIэ щызыукIыгъэ напэ зимыIэ лIым дэпсэужьышъунэу Нэбзыфы игъэпсыкIи, ицIыфыгъи екIущтыгъэхэп. Дэпкъым пылъэгъэ кIэрахъом фигъази — «Мы кIэрахъомкIэ уукIыгъа?» — лIым еупчIыгъ. ЫкIи кIэрахъор къыпихи, илIы къыритыжьыщт джэуапым емыжэу, ыгу зэнкIабзэу тыриубыти, Наурыз еуи ыукIыгъ.\nМыжъоу уапэкIэ бгъачъэрэм уилъэхъэжьыщт. Зафэр лащэми, ар игъорыгъоу зыдэкIощтым нэсы. Остыгъаем къыщылъэтэ-\nгъэ къамыл тхьакIумэгъэудэгур илъэс 15 къынэуж Джамбулат чылэм къэбыбыгъ, мэкъэнчъэу, осыцэу жьым хэтэу, цIыф ымыIотэщтыр ыIотагъ, къэбар шъэфыр нафэ къышIыжьыгъ.\nКъэбарыр къэзыIотэжьыгъэр Тыркуем ит Эрба районым щыщ Цэй Елмаз.\nЗытхыжьыгъэр журналистэу ТIэшъу Светлан.\nПредыдущая Зихэку зыбгынэгъэ адыгэхэм апае Тыркуем щагъэуцугъэ саугъэтхэр\nСледущая Тыгъужъыкъо Къызбэч фэгъэхьыгъэ къэбархэр


ЯзэгурыIоныгъэ лъегъэкIуатэх — Адыгэ макъ\nРедактор 09.03.2021 09.03.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nДзюдор, самбэр пшъашъэхэм ашIогъэшIэгъон, язэгурыIоныгъэ спортышхом щылъегъэкIуатэх.\nКъэлэбый Рузанэрэ Ульяна Ткаченкэмрэ спортымкIэ мастер хъугъэх. ХьакIэко Данэ дзюдомкIи самбэмкIи Къыблэм изэнэкъокъухэм апэрэ чIыпIэхэр къащыдихыгъ. Анна Лодневам, Тулпэрэ Данэ тыжьын ыкIи джэрз медальхэр къахьыгъэх. Мыгу Милани ПIатIыкъо Зарини Къыблэм изэIукIэгъухэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащафагъэшъошагъэх.\n«Пшъашъэхэр еджэх, яэIэпэIэсэныгъэ спортым щыхагъахъо. Тренер зэфэшъхьафхэр яIэх, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм дзюдомкIэ испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм ипащэу Бастэ Сэлымэ. — ЕджапIэм ихэшыпыкIыгъэ бзылъфыгъэ командэ итренер шъхьаIэр Мерэм Саид. ЗэгурыIоныгъэ ахэлъэу пшъашъэхэм бэнэпIэ алырэгъум зыщагъасэ. Лъэпкъ шэн-хабзэхэр щыIэныгъэм щызэрахьэх. Iоныгъо мазэм Урысыем дзюдомкIэ изэнэкъокъоу Мыекъуапэ щыкIощтым хэлэжьэнхэу загъэхьазыры. Республикэм ибэнэкIо цIэрыIохэм щысэ атырахызэ ямедальхэм ахагъэхъон ямурад. Бзылъфыгъэхэм я Дунэе мафэ фэгъэхьыгъэу типшъашъэхэм тафэгушIо, ягъэхъагъэхэм ахагъэхъонэу тафэлъаIо.\nПредыдущая Тыркуем зыщегъэхьазыры\nСледущая «Налмэсыр» зыгъэдахэрэмэ ащыщ


Пстэури хэлэжьэн фае — Адыгэ макъ\nПстэури хэлэжьэн фае\nРедактор 15.10.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nНепэ Урысыем щыпсэухэрэм якIэтхыкIыжьын аублэ.\nМы Iофыгъом мэхьанэшхо зэриIэр къыкIигъэтхъызэ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэм щыпсэухэрэм закъыфегъазэ:\n«Адыгэ Республикэм щыпсэухэу лъытэныгъэ зыфэсшIыхэрэр!\nУрысые кIэтхыкIыжьыныр тихэгъэгу непэ щаублагъ. Чъэпыогъум и 15-м къыщегъэжьагъэу и 14-м нэс ар кIощт.\nКIэтхыкIыжьыныр анахь Iофтхьэбзэ шъхьаIэу хэгъэгум щызэшIуахыхэрэм ащыщ. Экономикэм, социальнэ лъэныкъом язытет уасэ фэшIыгъэным иамал къэзытырэ, цIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу хъуным тегъэпсыхьэгъэ лъэбэкъукIэхэр шIыгъэнхэм къыфэзыщэхэрэ Iофтхьабзэхэм ар ахалъытэ.\nСтатистикэм къызэригъэлъагъорэм тетэу лъэныкъо пстэухэмкIи стратегическэ унашъохэр аштэщтых, къэралыгъо программакIэхэр зэхагъэуцощтых. Анахь мэхьанэ зиIэр тихэгъэгу щыпсэурэ цIыфхэм янахьыбэ дэдэр кIэтхыкIыжьыным къыхегъэубытэгъэныр ары.\nШIыкIэ зэфэшъхьафхэмкIэ цIыфхэр а кIэтхыкIыжьыным хэлэжьэнхэ алъэкIыщт. Анахь зэсэжьыгъэхэ шIыкIэр: кIэтхыкIыжьакIохэм яжэнхэр, джэуапэу къатыхэрэр нэужым планшет компьютерхэм ахэм арагъэхьащтых. КIэтхыкIыжьакIохэр зэрэфэпэгъэщтхэр: нэфынэр къэзгъэзэжьырэ ныбалъэхэр ыкIи фирменнэ пшъэдэлъхэр. Ащ нэмыкIэу паспортымрэ удостоверениемрэ аIыгъыщтых.\nДжыри анахь Iэрыфэгъу амалхэм ащыщ — нэбгырэ пэпчъ Къэралыгъо фэIо-фашIэхэмкIэ порталым иунэе кабинет ежь-ежьырэу тхьапэхэм арытын фаехэр аритхэнхэр (чъэпыогъум и 15-м къыщегъэжьагъэу шэкIогъум и 9-м нэс). Ащ нэмыкIэу сыд фэдэрэ уахъти ыкIи сыд фэдэрэ чIыпIи джэуапхэр цIыфхэм къатынхэ алъэкIыщт, ау ащ пае учетымкIэ зыщатхыхэрэм алъыIэсынхэ амал яIэн фае. Мы шIыкIэм цIыфхэр зэхэхьанхэр къыдилъытэрэп, эпидемием илъэхъан ащи мэхьэнэ гъэнэфагъэ иI.\nА пстэуми анэмыкIэу кIэтхыкIыжьыныр зыщыкIоу участкэхэм ащыIэхэми хъущт. Пшъэрылъыбэ зэшIозыхырэ гупчэхэм ахэр ахэтых.\nРеспубликэм щыпсэурэ пстэуми тыкъяджэ кIэтхыкIыжьынэу Урысыем щыкIорэм къыхэлэжьэнхэу!» — къыщеIо КъумпIыл Мурат иджэпсалъэ.\nПредыдущая Зыхязыгъэлъхьагъэр нахьыб\nСледущая Анахь дэгъухэм ащыщ хъугъэ


еутэкIыгъ - это... Что такое еутэкIыгъ?\n1. ударился, -лась, -лось\nЩалъэр пчъэм еутэкIыгъ\n2. сталкивался, -лась, -лось, столкнулся, -лась, -лось\nАр ащ бэрэ еутэкIыгъ\nСмотреть что такое "еутэкIыгъ" в других словарях:\nеолIагъ — (еуалIэ) лъым. 1. стукнулся, лась, лось ЕутэкIыгъ ЫIэнтэгъукIэ еуалIи, шъхьангъупчъэ апчыр хиутыгъ 2. встречался, лась, лось, обращался, лась, лось с ним Ащи ар еолIагъ, ау зи къыфишIагъэп 3. столкнулся, лась, лось РаIуагъэм еолIагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nетIэугъ — (етIэу) лъым. ударился, лась, лось головой ШъхьэкIэ еутэкIыгъ Ышъхьэ кIэсэным етIэугъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nзэутэкIыгъэх — (зэутэкIых) лъым. ударились друг о друга Зыр адрэм еутэкIыгъ МашинитIур зэутэкIыгъ Машинэм гъучIэу илъхэр зэутэкIхэзэ мэкъэшхо апэIукIы … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nнатIэ — (натIэр, натIэхэр) лоб Напцэмрэ шъхьацымрэ азыфагу илъыр ары НатIэкIэ еутэкIыгъ ЫнатIэ тефагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nтакъ — межд. употребляется для обозначения стука Такъ ыIоу еутэкIыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nтIакъ — межд. указывает на стук ТIакъ ыIоу еутэкIыгъ ТIакъ макъэ къэIугъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nIууагъ — лъым. наскочил, а, о Ыцэ еутэкIыгъ Ощыцэр гъучIыIунэм Iууагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


Анахь дэгъухэм ащыщ хъугъэ | Адыгэ Макъ\nАнахь дэгъухэм ащыщ хъугъэ\nАвтор: Редакция\t/ 17.10.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nУрысыем икIэлэегъэджэ-психологхэм я Урысые зэнэкъокъоу Москва щыкIуагъэм икIэуххэр зэфахьысыжьыгъэх. Апэрэу Адыгеим икIэлэегъэджэ-психолог УрысыемкIэ анахь дэгъуи 5-мэ ащыщ хъугъэ.\nМыекъопэ гимназиеу N 22-м ипсихологэу Мария Калюк яплIэнэрэ чIыпIэр ыубытыгъ.\nЗэнэкъокъум еджапIэхэм япсихолог 66-рэ хэлэжьагъ. Ахэм мастер-классхэр зэхащагъэх, нэбгырэ пэпчъ IофшIакIэу IэкIэлъымкIэ исэнэхьатэгъухэм адэгощагъ, яIофшIэн епхыгъэу хэкIыпIэхэм алъыхъугъэх.\nЕджапIэхэм Iоф ащызышIэрэ психологхэм язэнэкъокъу илъэс 12 хъугъэу тихэгъэгу щызэхащэшъ, мыгъэ апэрэу Мыекъуапэ икIыгъэ психологыр ащ фэдэ лъэгапIэм зэрэнэсыгъэр тигуапэ ыкIи тапэкIи гъэхъэгъэшIухэр ышIынхэу Марие тыфэлъаIо.


ЛIыхъужъныгъэ зэрихьагъ — Адыгэ макъ\nТеуцожь районымкIэ къуаджэу Пэнэжьыкъуае дэт гурыт еджапIэу N 1-м ия 8-рэ класс ис пшъэшъэжъыеу Хьахъужъэкъо Марианнэу машIом ышыпхъухэр щызыухъумагъэм Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ФедерациемкIэ Советым инэпэеплъ медалэу «ЛIыхъужъныгъэ зэрэзэрихьагъэм пае» зыфиIорэр Адыгэ Республикэм и Правительствэ и Унэ щыритыжьыгъ. РеспубликэмкIэ ащ фэдэ медаль апэрэу зэратыгъэр а пшъэшъэжъыер ары. Медалыр къыритыжьзэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, илъэсэу икIыгъэм ФедерациемкIэ Советым лIыхъужъныгъэ зезыхьэгъэ, цIыфхэр къэзыгъэнэжьыгъэ кIэлэцIыкIухэм апае ар ыгъэнэфагъ.\n«ФедерациемкIэ Советым и Тхьаматэу Валентина Матвиенкэм бэмышIэу зэIукIэгъу дысиIагъ, республикэм ихэхъоныгъэ илъэныкъохэм ащ тащытегущыIагъ. Непэ сигуапэу ФедерациемкIэ Советым итын къэзылэжьыгъэм IэкIэсэгъэхьажьы. Марианна, мыщ фэдэ медаль АдыгеимкIэ оры апэрэу къызэратырэр. Ау лIыхъужъэу тиIэр макIэп. ШэнышIу хъугъэ мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэр зэхэщэгъэнхэр, цIыфхэм якъэгъэнэжьын епхыгъэ блэнэгъэ зекIуакIэ къызхэфэгъэ кIэлэцIыкIухэм ящытхъу тIоныр», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ джащ фэдэу Марианнэ нэпэеплъ шIухьафтын ритыгъ ыкIи зэрэфэразэр риIуагъ. КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, ащ фэдэ зекIуакIэхэр пстэуми зэлъягъэшIэгъэнхэ фае.\n2021-рэ илъэсым гъэтхапэм и 15-м пчыхьэм зэшыпхъуищ зэрысыгъэ унэм къыкIэнагъ. Анахьыжъэу илъэс 12 зыныбжь Марианнэ электрооборудованием щыкIагъэ зэрэфэхъугъэм къыхэкIэу Iугъуамэр къызыкIаом щтагъэп. Ышыпхъоу Аринэ къыIэти, Анеттэу чъыерэр къыгъэущи, ахэр игъусэхэу унэм къилъэтхи, янэрэ ышнахьыжъэу Руслъанрэ адэжь чъагъэх. А лъэхъаным гъэмэфэ пщэрыхьапIэу щагум дэтым ахэр щыIагъэх. Янэ псынкIэу дежурнэ диспетчерым фытеуагъ ыкIи мэшIогъэкIуасэхэр такъикъищкIэ къэсыгъэх, машIори агъэкIосэжьыгъ.\n«УныбжьыкIэми, лIыхъужъныгъэ зепхьагъ. Щынэгъо чIыпIэ узефэм, тэрэзэу узекIуагъ, пшыпхъу нахьыкIэхэр къэбгъэнэжьыгъэх, о пшъхьэ къырыкIощтым уегупшысагъэп», — къыIуагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ.\nУрысыем и МЧС Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу, полковникэу Станислав Илющенкэм Рэзэныгъэ тхылъ пшъэшъэжъыем къыритыгъ ыкIи чIыпIэ зэжъум Марианнэ хэкIыпIэ къызэрэфигъотыгъэр, мэшIогъэкIуасэхэм псынкIэу зэрахьэгъэ Iофтхьабзэхэм яшIуагъэкIэ цIыфышъхьэ зэрэхэмыкIодагъэр -къыхигъэщыгъэх.\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур Марианнэ къыфэгушIуагъэх, гущыIэ фабэхэр къыраIуагъэх.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ икIэухым къызэриIуагъэмкIэ, сабыибэ зэрыс Хьахъужъэкъо унагъом тэрэзэу якIэлэцIыкIухэр зэрапIухэрэр, ахэм япшъэшъэжъые фэдэ зекIуакIэ къызхафэхэрэр республикэм щыпсэухэрэмкIэ щысэ хъунхэ фае.\nПредыдущая КъумпIыл Мурат футболист ныбжьыкIэхэм аIукIагъ\nСледущая «Россети Кубань» обеспечила электроэнергией новые объекты здравоохранения


Адыгэ Хэку Таймс: Хъурцэм ипарламент идепутатэу Циклаури Нугзар тебэнагъэх\nХъурцэм ипарламент идепутатэу Циклаури Нугзар тебэнагъэх\nХъурцэм иПарламент идепутатэу Циклаури Нугзар икIэрыкIэ тебэнэныгъэ рашIылIагъэу кхытыридзагъ депутатхэм ащыщым иинтернет нэкIубгъо. Ау ежь Циклаури къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, тебэнэныгъэр ежьым занкIэу къырашIылIагъэп, икузефэ ары къызтебэнэшъугъэхэр. Циклаури Нугзар игущыIэхэмкIэ, иунэ чIэхьажьыпIэм ныбжьыкIэ нэбгыри 4-5 Iуилъэгъогъагъ, къызэкIожьым ядэжь. Ахэр лъэшэу мэкъэIатыгъэкIэ гущыIэщтыгъэх, ыкIи мыхъун гущыIэхэр агъэфедэщтыгъэх. Ежьыр лифтымкIэ къыздэкIоежьым икузефэ щытыгъэхэр къытебэныгъэхэу ары депутатым къызэриIотагъэр. Кузефэм ыпэ зэпыутыгъэ джырэкIэ. Кузефэм кIиIажьышъугъэ, ау тебэнакIохэр ащ яку исхэу кIэлъычъагъэх. Полицым адырэр нэмысфэ нэс, ыуж итыгъэх.\nДжырэкIэ мы IофымкIэ зэхэфыныгъэхэр макIох ежьым занкIэу тебэнэнхэу фэягъэхэмэ зэрагъэшIэнымкIэ.\nХъурцэ депутатэу Циклаури Нугзар илъэсым къехъукIэ узэкIэIэбэжьмэ апэрэ тебэнэныгъэь рашIылIэгъагъ. Ащыгъум шъобжьхэр тещагъэ хъугъагъэ. Ащыгъум Циклаури тебэнэныгъэм пэшIокIышъугъагъ игъунэгъухэм къаIэтыгъэгъэ мэкъэшхом ишIуагъэкIэ.\nФитыныгъэ радиом игущыIэгъугъэ хъурцэ политолэу Лебонидзе Соломон:\n- Мы къэхъу-къашIэр уумысын фае, Iо хэмылъэу. Мыщ фэдэ криминал унэшъошIым Iутми, унэшъошIым пыщытми зырашIылIэкIэ умысыгъэн фае ар. Тебэнэныгъэм ушъхьагъу фэхъушъущт зыгорэм иунэе фэмылъэгъуныгъэр, е цIыфхэр зыщымыгъозэ зэутэкIыныгъэ, е унэе Iофыгъохэр. Политик IофшIэнэу зэрихьэрэм къыхэкIэуи хъушъущт. Сэ сызэреплърэмкIэ политикым лъэшэу Циклаури щычанышъ, ащ пае тебэнэныгъэр рашIылIагъэуи хъушъущт. Сыгу къео, депутатхэм алъэныкъокIэ Хъурцэм мыщ фэдэ къэхъъу-къашIэхэр къызэрэщекIокIхэрэр.\nХЪурцэ депутатэу Циклаури Нугзар адыгэхэм ялъэпкъгъэкIод Хъурцэм 20II илъэсым жъоныгъуакIэм и20 къыштэнымкIэ зиIахьышIу хэзылъхьагъэхэм ащыщ. Ащыгъум ар ипэщагъ Темыр Кавказым идиаспорхэм яIофкIэ парламент Iахьым. Циклаури Нугзар ары лъэпкъгъэкIод къэштэным фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэр зэхэзгъэуцуагъэр ыкIи ащ хэплъэнхэм пае къаштэным пае ахэзылъхьагъэр.


Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! по цене 1575000 евро - Restproperty\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря!\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря!\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 2 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 2\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 3 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 3\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 4 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 4\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 5 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 5\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 6 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 6\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 7 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 7\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 8 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 8\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 9 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 9\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 10 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 10\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 11 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 11\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 12 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 12\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 13 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 13\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 14 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 14\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 15 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 15\nИзящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 16 Изящный проект всего 100метров от Эгейского моря! - Фото 16\nПлощадь: 225 - 253 м²\nЗаполните эту форму и мы проведем для Вас виртуальное путешествие по объекту Rest#9490. Подробнее об онлайн просмотре\nМеня интересует недвижимость Rest#9490. Хочу узнать больше о данном объекте с помощью виртуального тура.\nМеня интересует недвижимость Rest#9490. Пожалуйста, узнайте максимально возможную скидку для покупки этого объекта.\nЗаполните эту форму и мы проведем для Вас бесплатный тур по объекту Rest#9490. Подробнее об бесплатном туре\nМеня интересует недвижимость Rest#9490. Хочу узнать больше о данном объекте с помощью бесплатного тура.


КIэлэцIыкIухэмкIэ лъэшэу федэ | Адыгэ Макъ\nКIэлэцIыкIухэмкIэ лъэшэу федэ\nАвтор: Редакция\t/ 09.06.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nМедицинэ ушэтынэу Барселонэ ишIэныгъэлэжьхэм ашIыгъэхэм язэфэхьысыжьэу ахэм къатыгъэр кIэлэцIыкIухэм нахь афэгъэхьыгъ.\nАхэм илъэс зэкIэлъыкIохэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, кIэлэцIыкIум иакъыл нахь хэхъонымкIэ, ар нахь куоу гупшысэн амал иIэнымкIэ лъэшэу яшIуагъэ къэкIо чъыг-уц гъэкIыгъэхэм. УшэтакIохэм къызэраIорэмкIэ, ублэпIэ классхэм ащеджэрэ кIэлэцIыкIухэу чъыг-уц гъэкIыгъэхэмкIэ бай чIыпIэм щыпсэухэрэм ашъхьэкуцI хэлъ вещество фыжьымрэ ежьашъомрэ нахьыб ахэм апэIэпчъэгъэ кIэлэцIыкIухэм анахьи. «Дунэе шхъуантIэм» хэтыгъэ кIэлэцIыкIухэм япIорэр нахь шIэхэу агурыIощтыгъ ыкIи нахьыбэри ащымыгъупшэщтыгъэу шIэныгъэлэжьхэм агъэунэфыгъ. Ащ имызакъоу, ягулъыти нахь иныгъ.\nШIэныгъэлэжьхэм зэралъытэрэмкIэ, цIыфым ипсихикэкIэ чъыг-уц гъэкIыгъэхэм шIогъэшхо яI, жьыр а чIыпIэхэм зэращыкъабзэм, зэрэнахь щырэхьатым ямызакъоу.


Республика Адыгея - Адыгеим и ЛIышъхьэ паспортхэр аритыжьыгъ\nУрысыем и Мафэ фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр Мыекъуапэ икъэлэ парк мэкъуогъум и 12-м щыкIуагъэх. А мафэм Урысыем иныбжьыкIэхэм ащыщхэм паспортхэр аратыжьыгъэх, концерти щыIагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мэфэкI Iофтхьабзэхэм ахэлэжьагъ. Республикэм щыпсэухэрэмрэ ихьакIэхэмрэ зафигъазэзэ, республикэм и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ мэкъуогъум и 12-р тихэгъэгу итарихъ пытэу зэрэхэхьагъэр.\n«ИлъэсипшI заулэ хъугъэ Урысыем и Мафэ хэгъэгум инепэрэ, инеущырэ мафэкIэ пшъэдэкIыжь зэрэтхьырэм, ащ шIулъэгъуныгъэу фытиIэм, цIыф лъэпкъыбэхэр зэкъозыгъэуцорэ шIуагъэхэм ятамыгъэу зыщытыр», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Урысыем и Президентэу Владимир Путиным къыгъэуцугъэ стратегическэ пшъэрылъхэм зэу ащыщ урысые обществэм изыкIыныгъэ ехьылIэгъэ Iофыгъор. КъумпIыл Мурат ицыхьэ зэрэтелъымкIэ, лъэпкъхэм языкIыныгъэрэ язэкъотыныгъэрэ къызаухъумэкIэ ары ныIэп гухэлъэу яIэхэр къадэхъунхэ, Адыгеимрэ Урысыемрэ апае бэ ашIэн залъэкIыщтыр.\nЕджэнымкIэ гъэхъэгъэ дэгъухэр зышIыгъэ кIэлэеджэкIо 12-мэ Урысыем и Мафэ Урысые Федерацием игражданин ипаспорт аратыгъ. Ар аритыжьзэ, Адыгеим и ЛIышъхьэ ныбжьыкIэхэм афэлъэIуагъ ящыIэныгъэ дахэу зэпыфэнэу, тыдэрэ лъэныкъокIи гъэхъагъэхэр щашIынхэу.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ нэмыкIэу кIэлэеджакIохэм афэгушIуагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет —Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Урысые Федерацием и Общественнэ палатэ хэтэу МэщбэшIэ Исхьакъ, Мыекъуапэ имэрэу Андрей Гетмановыр.\nРеспубликэм ихабзэ игъэцэкIэкIо, изаконодательнэ къулыкъухэм, общественнэ объединениехэм ялIыкIохэр, общественностыр мэфэкI Iофтхьабзэхэм ахэлэжьагъэх.\nЛъэпкъ орэдхэмкIэ Къэралыгъо ансамблэу «Ислъамыем», Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние, эстрадэ ансамблэу «Ошъутенэм», урыс лъэпкъ Iэмэ-псымэхэмкIэ оркестрэу «Русская удаль» зыфаIорэм яартистхэр, республикэм итворческэ коллектив анахь дэгъухэм якъэшъуакIохэр концертым хэлэжьагъэх.


Home » Adyghe » 03 Luke » 08\nЧылапхъэ зыпхъырэм ехьылІэгъэ гъэсэпэ тхыдэр\n(Маттэ 13:1-9; Марк 4:1-9)\n4Ащ нэужым цІыф купышхо къэзэрэугъоигъэу, тэдрэ къуаджэм къикІыгъэ цІыфхэри Хьисэ ыдэжь къызэкІохэм, мы гъэсэпэ тхыдэр афиІотагъ:\n5 –Зы лІы горэ чылапхъэ ыпхъынэу дэкІыгъ. Чылапхъэр ыпхъызэ, ащ щыщ тІэкІу гъогум тетэкъуагъ. ЦІыфхэм ар лъэгукІэ аубагъ, ошъогу бзыухэми ашыпыгъ. 6ТІэкІуи чІыгу мыжъуалъэм тетэкъуагъ. Ахэр къызыхэкІыхэм, псы агъотыгъэпти, гъужьыгъэх. 7НэмыкІ тІэкІуи панэхэм ахэтэкъуагъ. Панэхэр ахэмэ ягъусэхэу къэкІыхи, чылапхъэу къыхэкІыгъэхэр атхьалагъэх. 8 ЕтІани зы тІэкІуи чІыгу дэгъум хэтэкъуагъ. Ахэр къэкІыхи, шъхьэхэр къапыкІэхи, зы шъхьэ налъэм коцишъэ къикІагъ.\nАр Хьисэ къызеІо нэужым, мэкъэшхокІэ къыІуагъ:\nХьисэ цІыфхэм Іофхэр аригъашІэхэзэ, гъэсэпэ тхыдэхэр къызыкІафиІотэщтыгъэхэр\n(Маттэ 13:10-17; Марк 4:10-12)\n9Игъогу рыкІохэрэр Хьисэ къеупчІыгъэх:\n–Мы гъэсэпэ тхыдэм сыда къикІырэр?\n10–Тхьэм и Тетыгъошхо ишъэфхэр шъушІэнхэу Тхьэм фитыныгъэ къышъуитыгъ,– къыІуагъ Хьисэ, –ау нэмыкІ цІыфхэм гъэсэпэ тхыдэхэмкІэ садэгущыІэ. Арэущтэу*\n8:3 пщэу Ирод – еплъ 3:1.\n«ахэр еплъыхэ пэтми, алъэгъущтэп,\nдаІохэ пэтми, къагурыІощтэп».\nЧылапхъэр зыпхъырэм ехьылІэгъэ гъэсэпэ тхыдэм къикІырэр Хьисэ игъогу рыкІохэрэм къызэрагуригъэІуагъэр\n(Маттэ 13:18-23; Марк 4:13-20)\n11 –Гъэсэпэ тхыдэм къикІырэр мыры: Чылапхъэр Тхьэм игущыІэу ары. 12ЦІыфхэм ащыщэу зы купыр чылапхъэу гъогум тетэкъуагъэм фэд. Мыхэр ары Тхьэм игущыІэхэр зэхэзыххэрэр, ау етІанэ шэйтаныр къэкІошъ, шІошъхъуныгъэ аримыгъэгъотызэ, а гущыІэхэр агухэм арехыжьых, Тхьэм а цІыфхэр къымыгъэнэжьынхэм пае. 13Адрэ цІыф купыр чІыгу мыжъуалъэм тетэкъогъэ чылапхъэм фэд. Мыхэр ары Тхьэм игущыІэхэр зэрэзэхаххэу, а гущыІэхэр гушІуагъокІэ зыштэхэрэр, ау ахэмэ лъапсэ яІэп. ШІошъхъуныгъэм игъогу бэрэ тетыжьхэрэп. ЯшІошъхъуныгъэ ишъыпкъагъэ гъэунэфыгъэу зыхъукІэ, шІошъхъуныгъэм игъогу текІыжьых. 14ЕтІанэ зы цІыф купыр панэхэм ахэтэкъогъэ чылапхъэм фэд. Мыхэр ары Тхьэм игущыІэхэр зэхэзыххэрэр, ау мы дунаим игугъухэмкІи, баиныгъэмкІиэ, щыІэныгъэм итхъагъохэмкІи мэкІэ-макІэу зырагъэтхьалэ, ахэми шІугъэ къапыкІырэп. 15ЕтІани нэмыкІ цІыф куп чІыгу дэгъум хэтэкъогъэ чылапхъэм фэд. Мыхэр ары шІугъэрэ шъыпкъагъэрэ зыгу илъхэу, Тхьэм игущыІэхэр зэхэзыххэу зыубытхэрэр. Теубытэныгъэ яІэу, шІугъэ къапэкІы.\nХьисэ ар къызеІо ужым, мэкъэшхокІэ къыІуагъ:\n16–3ыми остыгъэ хигъанэу, щэлъэ чІэгъым е пІэкІор чІэгъым чІигъэуцорэп, ау унэм къихьахэрэм инэфынэ алъэгъуным пае, итетыпІэ лъагэ тырегъэуцо. 17Сыда\n8:10 Арэущтэу ... – еплъ Пегъымбар Ешай тхылъэу ытхыгъэм 6:9-10.\nпІомэ къэмылъэгъожьынэу гъэбылъыгъэу зи щыІэп, цІыфхэм къамышІэнэуи къэмылъэгъожьынэуи чІэухъумагъэу зи щыІэп. 18Арышъ, шъузэрэдэІощтым шъуфэсакъ. Тхьэм хэт щыщми зиІэм нахьыбэ къыритыщт, ау Тхьэм зи зимыІэм иІэу шІошІырэри Іихыжьыщт.\nХьисэ янэрэ ышхэмрэ\n(Маттэ 12:46-50; Марк 3:31-35)\n19Хьисэ янэрэ ышхэмрэ ежьым ыдэжь къэкІуагъэх, арышъхьакІэ цІыфхэр багъэхэти, екІолІэнхэ алъэкІыгъэп. 2()Джащыгъум Хьисэ къэбар фахьыгъ:\n–О уянэрэ пшыхэмрэ уалъэгъумэ ашІоигъоу щагум дэтых.\n21 –Тхьэм игущыІэхэр зэхэзыххэу зыгъэцакІэхэрэр ары сэ сянэри сшыхэри,– ариІожьыгъ Хьисэ ахэмэ.\nХьисэ жьыбгъэ щынэгъошхор зэригъэуцугъэр\n(Маттэ 8:23-27; Марк 4:35-41)\n22Мафэ горэм игъогу рыкІохэрэр игъусэхэу къуашъо горэм Йсус итІысхьи ариІуагъ:\nАрэущтэу ежьагъэх. 23 Къуашъом исхэу кІохэзэ, Хьисэ хэчъыягъ. Псыхъураем жьыбгъэшхо къыщепщи, къуашъом псыр изы къэхъоу фежьи, щынэгъошхо хэфагъэх.\n24Джащыгъум Хьисэ къыбгъодахьэхи, къагъэущи аІуагъ:\n–Зиусхьан, Зиусхьан, тэкІоды!\nХьисэ къэтэджи, жьыбгъэшхоми псыорхэми ягыий, зэтыригъэуцуагъэх, кІым-сыми къэхъугъ. 25 ЕтІанэ ахэмэ ариІуагъ:\n–ШъуишІошъхъуныгъэ тыдэ щыІа?\n–Хэта мыр? Жьыбгъэшхоми псыми унашъо афишІызэ егъэдаІох,– щтагъэхэу, агъэшІагъоу зэупчІыжьыгъэх ахэр.\nХьисэ джынэпцІабэхэр зыхэс лІы горэ зэригъэхъужьыгъэр\n(Маттэ 8:28-34; Марк 5:1-20)\n26Галилей хэкум къыпэІулъ хэкоу Гадарэ зыцІэ къалэм епхыгъэм къуашъомкІэ нэсыгъэх. 27Хьисэ къуашъом икІи, псы Іушъом зытехьэм, къалэм щыщэу джынапцІэхэр зыхэс лІы горэ къачъэзэ къыпэгъокІыгъ. А лІым бэшІагъэу щыгъын щыгъыжьыгъэп, унэ горэми исыжьыгъэп, ау къэунэхэм ахэсыгъ. 28Ащ Хьисэ зелъэгъум, ыпашъхьэ чІыгум зыкъыщыридзыхи, мэкъэшхокІэ къэкуозэ, къыІуагъ:\n–Хьисэ, Тхьэу анахь Иным ы Къу, сыда уиІофэу къысхэлъыр? СыолъэІу, къин сэмыгъэлъэгъу.\n29 Ар зыкІиІуагъэр джынэпцІэ Іаер лІым хэкІыжьынэу Хьисэ унашъо фишІыгъэти ары. ДжынапцІэхэр а лІым бэрэ хахьэщтыгъэх. ЦІыфхэм гъучІ Іэхъу-лъэхъу ащ тыралъхьэти, аухъумэу аІыгъыщтыгъ. Ау Іэхъу-лъэхъухэр зэпиутхэти, джынапцІэм а лІыр шъоф нэкІым ригъэзыхьэщтыгъ.\n30–Сыда о пцІэр?– еупчІыгъ Хьисэ а лІым.\n–Сэ сцІэр дзэ,– къыІожьыгъ ащ. Ар зыкІиІуагъэр джынэпцІабэхэр хэхьагъэхэу шытыгъэти ары. 31 ДжынапцІэхэр чІылъэм икуупІэу чІэ зимыІэм кІонхэу унашъо афимышІынэу Хьисэ къелъэІугъэх.\n32 А чІыпІэ дэдэм къо Іэхъогъушхо Іошъхьэ нэпкъым щыхъущтыгъ. А къохэм апкъыхэм ахэхьанхэу фит къышІынхэу джынапцІэхэр Хьисэ къелъэІугъэх. Хьисэ ахэр фит ышІыгъэх. 33Ардэдэм джынапцІэхэр лІым хэкІыжьхи, къохэм апкъыхэм ахэхьагъэх. Къо Іэхъогъур Іошъхьэ нэпкъым къечъэхи, псыхъураем хэлъадэхи, псым ытхьалагъэх.\n34Къуахъохэм хъугъэ-шІагъэр залъэгъум, хэхьажьхи, къалэмрэ къуаджэхэмрэ хъугъэ-шІагъэр ащаІотагъ. 35 ЦІыфхэр хъугъэ-шІагъэр зэрагъэлъэгъунэу дэкІыгъэх. Ахэр Хьисэ ыдэжь къызэкІохэм, джынапцІэхэр къызхэкІыгъэ лІыр фэпагъэу, иакъыл къыгъотыжьыгъэу Хьисэ ыдэжь щысэу алъэгъугъ. Ар залъэгъум, лъэшэу къэщтагъэх. 36Хъугъэр зылъэгъугъэ цІыфхэм джынапцІэхэр зыхэсыгъэ лІыр Хьисэ зэригъэхъужьыгъэр джы араІотэжьыгъ. 37Джащыгъум яхэку ыбгынэнэу Гадарэ цІыф пстэури Хьисэ къелъэІугъэх, сыда пІомэ ахэр щынэгъошхо хэфагъэхэти ары. Арэущтэу ІукІыжьыным пае, Хьисэ къуашъом итІысхьагъ.\n38Хьисэ къуашъом итІысхьэ пэтызэ, джынапцІэхэр къызхэкІыгъэ лІыр Хьисэ къелъэІугъ:\n39–О уиунэ кІожьи, Тхьэм къыпфишІэгъэ шІугъэшхор уицІыфхэм яІотэжь!– риІуагъ Хьисэ а лІым. ЕтІанэ ытІупщыжьыгъ. ЛІыр кІожьи, Хьисэ къыфишІэгъэ шІугъэшхор къалэм щиІотэжьыгъ.\nХьисэ Иаир зыцІэм ыпхъоу лІагъэр\nкъызэригъэтэджыжьыгъэр; Хьисэ ищыгъын кІапэ\nкъынэсыгъэ бзылъфыгъэр зэригъэхъужьыгъэр\n(Маттэ 9:18-26; Марк 5:21-43)\n40 ЕтІанэ Хьисэ къызегъэзэжьым, цІыф купышхор къыпэгъокІыгъ, сыда пІомэ зэкІэри ащ паплъэщтыгъэхэти ары. 41Иаир зыцІэ синэгогу пащэ горэ къакІуи, Хьисэ ылъакъохэм адэжь зыкъыщыридзыхи къелъэІугъ:\n42 Сыда пІомэ илъэс пшІыкІутІу фэдиз ыныбжьэу зы пхъу закъо иІагъ. Ар лІэным нэсыгъэу сымаджэу щылъыгъ.\nАрэущтэу Хьисэ Иаир ыдэжь кІо зэхъум, цІыф купышхор тезэрэгъэбэнагъ. 43Ахэмэ зы бзылъфыгъэ горэ ахэтыгъ. Илъэс пшІыкІутІу хъугъэу, ащ бэрэ лъы къыкІэкІэу гуІэщтыгъэ. Ащ иІэр зэкІэ Іазэхэм атыригъэкІодэгъагъ, ау зыми ыгъэхъужьын ылъэкІыщтыгъэп. 44А бзылъфыгъэр Хьисэ ыкІыбкІэ къекІуалІи, ищыгъын кІапэ къынэсыгъ. Ащ зэрэнэсэу илъыкІэкІын уцужьыгъэ.\n45 –Хэта къызнэсыгъэр?– къыІуагъ Хьисэ.\nЗэпстэуми загъэхые зэхъум, Петр къыІуагъ:\n–Тхьаматэ, цІыфхэм укъауцухьызэ, къыптебанэхэу зэрэщытхэр плъэгъурэба?\n46–Зыгорэ къызнэсыгъ,– къыІуагъ Хьисэ. -Сыда пІомэ кІуачІэ зэрэсхэкІыгъэр зэхэсшІагъэшъ ары.\n47 Ау бзылъфыгъэм ышІагъэр къызэрашІэщтыр зелъэгъум, кІэзэзэу къыІухьи, Хьисэ ыпашъхьэ зыкъыщыридзыхи, цІыф пстэуми апашъхьэ къызкІынэсыгъэри, занкІэу зэрэхъужьыгъэри къыІуагъ:\n48–Сипшъашъ, уишІошъхъуныгъэ уигъэхъужьыгъ,–риІуагъ Хьисэ. –Гъогу маф. Гупсэфыныгъэ уиІэу опсэу.\n49Хьисэ гущыІэзэ, синэгогу пащэм иунэ зыгорэ къикІыгъэу, къакІуи къыІуагъ:\n–О ппхъу дунаим ехыжьыгъ. Дин гъэсакІом къин джыри емыгъэлъэгъужь.\n50 Ау Хьисэ ар зызэхехым, Иаир риІуагъ:\n–О умыщын. ШІошъхъуныгъэ зигъаІэ къодый. Ппхъу къэхъужьыщт.\n51 Хьисэ Иаир иунэ зынэсым, Петрэ, Иуан, Якъубэ, пшъэшъэжъыем ятэ-янэ анэмыкІ унэм зыдыригъэхьагъэп. 52ЦІыф пстэуми хьадагъэ ашІызэ, абгъэгухэм яожьыщтыгъэх. Ау Хьисэ ыІуагъ:\n–Хьадагъэ шъумышІы. Ар лІагъэп, мэчъые нахь.\n53 Ау ахэмэ ар зэрэлІагъэр ашІэти, Хьисэ къыдэхьащхыгъэх. 54Ау Хьисэ пшъэшъэжъыем ыІэ къыубыти, мэкъэшхокІэ къыІуагъ:\n55 Пшъэшъэжъыем ыпсэ къыпыхьажьи, ардэдэм къэтэджыжьыгъ. Ар агъэшхэнэу Хьисэ ариІуагъ. 56Пшъэшъэжъыем ятэ-янэхэм лъэшэу агъэшІэгъуагъ, ау Хьисэ хъугъэ-шІагъэр зыми рамыІотэжьынэу афигъэпытагъ.


Галактика Кельвина • Просмотр темы - Меган Фокс\nЗаголовок сообщения: Меган Фокс\nЗаголовок сообщения: Re: Меган Фокс\nДобавлено: 25 фев 2017, 09:05\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 03 июн 2018, 14:17\nДобавлено: 15 май 2019, 09:35


Сабыибэ зиIэ унагъохэм чIыгу Iахьхэр Мыекъуапэ щафагощых\nБэрэскэжъый, Мэзаем и 14 2018 17:37\nМыекъуапэ, мэзаим и I4\nАдыгэ Республикэ. Сабыи 3 ыкIи нахьыбэ зиIэ унагъохэм чIыгу Iахьхэр аратынхэу Мыекъуапэ щырагъэжьагъ. Урысые Федерацием ихэбзэгъэуцугъэкIэ фэдэ унагъохэм чIыгу къатефэ. ЫкIи мы илъэсымкIэ чэзыум хэтхэм къатефэрэ чIыгу Iахьхэр афагощых.\nАщ пае сабыибэ зиIэ бынхэр Мыекъопэ къэлэ гъэIорышIапIэм иунэ къырагъэблагъэх ыкIи чIыгу Iахьхэм ахагъадэх.\nМыекъопэ аэропортым ичIыгухэр джы къалэм къыратыжьыгъэх, ащ унэгъо 522 апае хапIэхэр щызэтыраутыгъэх. Мыекъуапэ пэгъунэгъу псэупIэу Родниковскэм ылъэныкъокIи чIыгу хэпIэ 84 щагъэпсыгъ. Унагъохэм ахэр ары джырэкIэ афагощыхэрэр.\nСабыи 3 ыкIи нахьыбэ зиIэу чIыгу Iахьэхэр атефэхэу чэзыум унэгъо 1044 хэт. 606 апае хапIэхэр хьазыр. Джыри Мыекъуапэ икъокIыпIэ лъэныкъокIэ унэгъо Iужъухэм апае чIыгур Iахь-Iахьэу щызэтыраутыщт ыкIи агощыщт.\nМыекъопэ къэлэ администрацием къызэрэщаIуагъэмкIэ, мы илъэсым чэзыум зэкIэ хэт унагъохэм хапIэхэр аратыщтых. ЧIыгухэр нэкIых, ау ахэмэ гъогухэр, псыр, газыр аращэлIэнэуи мыгъэ зэрэрагъэжьэщтыр къэлэ пащэм къыIуагъ.\nЕджагъэх 226 фэдизэрэ\nНэмыкI материалэу мы категорием ехьылIагъэу: « КъумпIыл Мурат сурэтышIэу Къат Теуцожь иIофшIэпIэ унэ щыIагъ Урым-рим бэнэнымкIэ Адыгэ Республикэм щыщ кIэлакIэхэр Урысые Федерацием ихэшыпыкIыгъэ куп хэфагъэх »


Натхъо Бибарс «Рубин» щешIэщт »\nНатхъо Бибарс «Рубин» щешIэщт\nИзраиль ит адыгэ къуаджэу Кфар-Камэ щапIугъэ Натхъо Бибарс Урысыем футболымкIэ ичемпионэу «Рубин» Казань зэраштагъэм, ащ илъэси 4 щешIэнэу зэзэгъыныгъэм зэрэкIэтхагъэм тигъэгушIуагъ. Тилъэпкъэгъу кIалэр Москва къызынэсым телефонкIэ гущыIэгъу фэхъугъэх Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Чэмышъо Гъазыйрэ бизнесым пылъэу, Израиль къикIыжьыгъэу Нэпсэу Нихьадрэ.\nУрысыем футболымкIэ и Кубок шъхьаIэ къыдэхыгъэнымкIэ Москва щызэIукIагъэх ЦСКА-мрэ «Рубинрэ». ЕшIэгъур зэрэкIуагъэм шIогъэшIэгъонэу Натхъо Бибарс еплъыгъ. ТелефонкIэ тызыфытеом Казань икомандэ зэраштагъэм игуапэу тыщигъэгъозагъ.\nНэпсэу Нихьадрэ Натхъо Бибарсрэ Кфар-Камэ щыщых, дэгъоу зэрэшIэх. ГущыIэ фабэхэр зэраIохэзэ, ягъунэгъухэм, якъоджэгъухэм ящыIакIи тегущыIагъэх.\nНатхъо Бибарс футболыр зэрикIасэр Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Чэмышъо Гъазый къыдилъытэзэ, Урысыем икомандэ анахь лъэшэу «Рубин» зэрэрагъэблэгъагъэм фэшI фэ¬гушIуагъ. Уахътэ къыхигъэкIынышъ, Бибарс Адыгеим къакIо зэрэшIоигъор риIуагъ.\nКазань икомандэ Натхъо Бибарс аштэным пае зэхэщэн Iофхэр зыгъэцэкIагъэр мыекъопэ футбол клубэу «Зэкъошныгъэм» идиректор шъхьаIэу, спортымкIэ мастерэу Натхъо Адам. «Рубин» итренер шъхьаIэу Курбан Бердыевым А. Натхъор гъогогъуиплIэ IукIагъ. ЦСКА-мрэ «Рубинрэ» зэрэзэдешIагъэхэм Москва щеплъыгъ.\n- Бибарс Израиль футбо¬лымкIэ ихэшыпыкIыгъэ ныбжьыкIэ командэ икапитан. Израиль ихэшыпыкIыгъэ хъулъфыгъэ командэ хэтэу джырэблагъэ Румынием дешIагъ, - къеIуатэ Натхъо Адамэ. - «Рубин» пшъэрылъ инхэр зыфигъэуцужьыгъэх. Европэм и Кубок икъыдэхын хэлажьэ. Опыт зиIэ футболистхэр, ныбжьыкIэхэу сэнаущыгъэ зыхэлъхэр къырагъэблэгъагъэх. «Кубань» Краснодар щешIэщтыгъэ Алан Касаевым къызэрэсиIуагъэмкIэ, «Рубин» зырагъэблагъэм командэм чIыпIэ щигъотыным пае къин макIэп къызэринэкIыгъэр.\nИшъыпкъэу Iоф зыдишIэжьыгъ.\nТренер цIэрыIоу Курбан Бердиевыр мыекъопэ «Зэкъошныгъэм», Адыгеим ифутбол изытет къакIэупчIагъ, Натхъо Бибарс футболист дэгъу хъун ылъэкIыщтэу ылъытагъ.\nКъэбар гушIуагъомэ зэу ащыщ Натхъо Бибарс Урысыем игражданин хъунэу зэрэфаер. Ащ епхыгъэ Iофхэр гъэцэкIэгъошIу зэрэмыхъущтхэр тэшIэми, охътэ бащэ ащ рамыгъэкъудыинэу ищыкIэгъэ тхылъхэм ягъэхьазырын къемыхьылъэкIынэу тэгугъэ.\nУрысыем игражданствэ иIэ зыхъукIэ Натхъо Бибарс УФ-м ихэшыпыкIыгъэ командэ тренерхэм рагъэблэгъэн зэралъэкIыщтыр тэшIэшъ, «Рубин» дэгъоу щешIэнэу, игухэлъышIухэр къыдэхъунхэу фэтэIо. Опсэу, Бибарс! Уилъэпкъ итарихъ чIыгу къэбгъэзэжьыным фэшI апэрэ лъэбэкъур угу къызэрэуиIорэм тетэу пшIыгъэ, быслъымэн диныр олэжьы. Адыгабзэр дэгъоу ошIэшъ, тиадыгэ орэдхэм уядэIун плъэкIыщт. Спортыр шIу зыщалъэгъурэ лIакъом ущапIугъ.\nБаскетболист, футболист цIэрыIохэр Натхъохэм къахэкIыгъэх. Гъогоу къыхэпхыгъэм Тхьэм насып щыуегъэгъот.\nОпубликовал administrator, 12-03-2010, 16:36. Просмотров: 1404


ШIухьафтынхэр тэгъэхьазырых — Адыгэ макъ\nИлъэсыкIэр къызщихьащтым, тыгъэгъэзэ мазэм иаужырэ мафэхэм, жьым хьалэмэтыгъэ горэ хэгъэкIухьагъэм фэдэу къыпщэхъу.\nЦIыфхэм жъугъэу тучанхэр къакIухьэх, яIахьылхэм, агукIэ къапэблагъэхэм, яIофшIэгъухэм шIухьафтынхэр къафыхахых. Хэти ыгъэнэфэгъэ шIухьафтыныр зыфищэфырэм ыгу рихьыным пылъ. Непэрэ тхыгъэм гъэзетеджэхэм зафэдгъэзагъ. ИлъэсыкIэр агъэмэфэкIымэ, шIухьафтынхэр ащэфымэ тяупчIыгъ. Джэуапхэм ащыщхэм шъуащыдгъэгъозэщт.\nРазиет: «ИлъэсыкIэм ехъулIэу шIухьафтынхэр сигупсэхэм апэзгъохыныр сикIас. Ахэр згъэгушIонхэм пае якIасэхэм шъэфэу сакIэупчIэ, зэсэгъашIэ, нэужым зыфаIуагъэр къафэсщэфыным сыпылъ. Сикъорэлъф цIыкIухэр анахьэу къахэсэгъэщых. Хабзэ хъугъэу IэшIу-IушIу къэмланхэр афэсэгъэуцу, ащ нэмыкIэу зигугъу къашIыгъэ джэгуалъэхэри гъусэ афэсэшIы. Сэ сшъхьэкIэ шIухьафтын лъапIэу сыда сиIэр? Сигупсэхэр згъэгушIонхэр, афэсщэфыгъэм уасэ зэрэфашIыгъэр синэрылъэгъу хъуныр сэркIэ уасэ зимыIэ насып. Ау ежьхэм ягукъэкIкIэ зыгорэ къысфащэфыгъэу е аIэшъхьитIукIэ ашIыгъэу къыспагъохымэ — ащ лъэшэу сигъэгушIощт».\nЗурет: «ИлъэсыкIэм ехъулIэу шIухьафтын цIыкIухэр сиIахьылхэм афэсшIыныр сикIас. Ахэм тапэкIэ къашъхьэпэжьыщт пкъыгъохэр къыхэсэхых. ЦIыфым шIомыгъэшIэгъоныщтыр фэсщэиныр сишэнэп. ШIухьафтын пэпчъ сыгукIэ къыхэсэхы, ар зэстырэм шъхьэпэнэу, щыгушIукIынэу сыфай. Ар зэрагъэфедэрэр слъэгъу зыхъукIэ, лъэшэу сегъэгушIо. Мыгъэ сабыйхэм яттыщт IэшIу-IушIу къэмланхэр сщэфыгъэх, ау джэгуалъэу зигугъу къашIыгъэхэр джыри зэзгъэгъотыгъэхэп. Сшъхьэ пае къэсIон хъумэ, шIухьафтын лъапIэ къыспагъохыным сыкIэхъопсырэп. ЦIыфым ыгу сыкъэкIыгъэу къыситыгъэр згъэлъэпIэщт. Илъэс къэс тиунагъокIэ хэбзэ цIыкIу тиI: унэмкIэ тищыкIэгъэщт пкъыгъо горэ къэтэщэфы. Мыгъи ар тыукъуагъэп. Джащ фэдэ хэхъоныгъэмкIэ илъэсыжъыр зэунэкIэу, къихьэрэм уфакIо зыхъукIэ, нахьышIур къызэрэбдэхъущтым уицыхьэ телъэу орэхьаты».\nМурат: «Уахътэр лъэкIуатэ, илъэсыр зытыухыкIэ къыкIэлъыкIорэр къехьэ. Ащ хьалэмэтыгъэ хэлъэу слъытэрэп ыкIи ИлъэсыкIэр игъэкIотыгъэу згъэмэфэкIыныр сихабзэп. Ау шIухьафтынхэр сшынахьыкIэ цIыкIухэм сыдигъуи афэсэшIы. Ахэм нэгушIохэу афэпхьыгъэр къызэтырахы зыхъукIэ, ори уадэчэфы. Анахь къыспэблагъэхэу, сиунагъо щыщхэм мыгъэ шIухьафтынхэр афэзгъэхьазырыгъэх. Сэ сшъхьэкIэ, шIухьафтын гъэнэфагъэ къысфашIыным сежэрэп. ИлъэсыкIэм анахь шIухьафтын лъапIэу сызыфаер сигупсэхэм псауныгъэ пытэ яIэу сигъусэнхэр ары».\nСаида: «СицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ИлъэсыкIэр анахь мэфэкI шъхьаIэу щыIэхэм ащыщэу сэлъытэ. Илъэс къэс сятэ елкэ къысфихьыщтыгъэ, ащ ымэ гухахъо хэзгъуатэзэ згъэкIэракIэщтыгъэ. ИлъэсыкIэм икъихьэгъум хьалэмэтыгъэ горэ хэлъым фэдэу къысщыхъузэ зыфэзгъэхьазырыщтыгъэ. Нахьыжъы сыхъугъ нахь мышIэми, мэфэкIым сигуапэу сежэ. Сисабыйхэм сырягъусэу елкэр тэгъэкIэракIэ, ахэм ИлъэсыкIэм мэхьанэ ин ратыным сыпылъ. Силъфыгъэхэр анахь зыкIэхъопсыхэрэ шIухьафтынхэр зэрытхэгъэ тхьапэ ЛIыжъ ЩтыргъукIым фатхы. Тхыгъэм итыр сишъхьэгъусэрэ сэрырэ къэтэщэфы ыкIи елкэм афычIэтэлъхьэ. Джащ фэдэу сиIахьылхэри згъэшIонхэр сикIас. Ахэм илъэс къэс шIухьафтын цIыкIухэр афэсэгъэхьазыры. Сэри сыгукIэ сызыфаер зыфэсэщэфыжьы, шIухьафтын къыспагъохынри сыгу рехьы. Мыгъэ сызыфаеу зигугъу къэсшIыгъэр къысфащэфыгъ, сэри шIухьафтынхэр сигупсэхэм афэсщэфыгъах».\nСэ сшъхьэкIэ, ИлъэсыкIэр сигуапэу сэгъэмэфэкIы. НэмыкI илъэс къехьэ, ащ гупшысэ гъэнэфагъэхэр уегъэшIы, гухэлъыкIэхэр еопхых. ИлъэсыкIэм икъихьагъум игъэкIотыгъэу зыфэсэгъэхьазыры. СиIахьылхэм шIухьафтынхэр къафыхэсэхы, ахэр згъэгушIонхэм сишъыпкъэу сыпылъ. Хэти анахь ищыкIагъэу зигугъу къышIыгъагъэр амалэу сиIэмкIэ фэсщэфыщт. Сэри, ягулъытэ къызнэсыгъэу, шIухьафтын къысфагъэшъошагъэмэ — лъэшэу сыщыгушIукIыщт. ЦIыфым угу къыдищае шIоигъоу къыогупшысагъэмэ, ар насыпыгъэкIэ сэлъытэ.\nНэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр Абрэдж Сэтэнай.\nПредыдущая ИлъэсыкIэ Iанэр тэгъэкIэракIэ


Адыгэ Хэку Таймс: Абхъазым илIыкIо куп агъэкIотэжьыгъ\nАбхъазым илIыкIо куп агъэкIотэжьыгъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан къызэрэригъэблэгъагъэм теткIэ Абхъазым илIыкIо куп гъэтхапэм и 16-м Адыгеим къэкIогъагъ, тыгъуасэ ахэм яреспубликэ агъэзэжьыгъ.\nЗэдэгущыIэгъоу зэдыряIагъэм лъэныкъо шъхьаIэхэмкIэ: зекIонымкIэ, аграр секторымкIэ ыкIи сатыу-экономикэ зэфыщытыкIэхэмкIэ язэдэлэжьэныгъэ зырагъэушъомбгъунэу щызэзэгъыгъэх.\n- Зэкъош зэпхыныгъэу тазыфагу илъыр хэти зэщигъэкъон ылъэкIыщтэп. НепэкIэ гухэлъ шъхьаIэу тиIэр тизэфыщытыкIэшIухэр лъыдгъэкIотэнхэр ары, ащкIэ амалэу тиIэхэр зэкIэ икъоу дгъэфедэнхэ фае. Урысыемрэ Абхъаз Республикэмрэ бэмышIэу зыкIэтхэгъэхэ зэзэгъыныгъэри ащ фэIорышIэщт, - зэдэгущыIэгъухэм зэфэхьысыжь къафишIызэ джарэущтэу Адыгеим и ЛIышъхьэ къыIуагъ.\nРауль Хаджимбэ дахэу къазэрапэгъокIыгъэхэм, зэрэзэгурыIуагъэхэм апае ТхьакIущынэ Аслъан зэрэфэразэр риIуагъ. Джащ фэдэу лIэшIэгъубэм къакIоцI Абхъазымрэ Адыгеимрэ азыфагу илъ хъугъэ зэкъош зэфыщытыкIэхэм зягъэушъомбгъугъэным мэхьанэшхо зэриIэр, экономикэмкIэ язэдэлэжьэныгъэ зэрэлъагъэкIотэн фаер хигъэунэфыкIыгъ.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы: Абхъазым илIыкIо куп Адыгеим къызэкIом, Абхъазым щызэуагъэхэм ыкIи ащ щыкIогъэ заом щыфэхыгъэхэм (Адыгеим икIыгъэ нэбгыри 180-м щыщэу нэбгыри 10-мэ апсэ атыгъ) янэхэм аIукIагъэх, республикэм ианахь лъэгъупхъэ чIыпIэхэм ащыIагъэх, Къырымрэ Севастопольрэ Урысыем зыхэхьажьыгъэхэр илъэс зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ митингым хэлэжьагъэх, мэфэкI концертым еплъыгъэх.\nРауль Хаджимбэ ядэжь ыгъэзэжьыным ыпэкIэ Адыгеим и Премьер-министрэу КъумпIыл Мурат игъусэу Адыгэ Республикэм иапэрэ Президентэу Джарымэ Аслъан IукIагъ. Рауль Хаджимбэ «Аиааирэ» щыщ нэпэеплъ ахъщэ жъгъэйхэр ащ ритыгъэх ыкIи Абхъазым кIонэу ригъэблэгъагъ.


Адыгэ Хэку Таймс: ЕлъэшIыIэ Бислъанрэ Хьатхъохъу Байзэтрэ ТекIоныгъэр Японием къыщахьыгъ\nЕлъэшIыIэ Бислъанрэ Хьатхъохъу Байзэтрэ ТекIоныгъэр Японием къыщахьыгъ\nЯпонием икъалэу Токио зэхэпхъэгъэ шъхьэзэкъо зэнэкъокъухэмкIэ Дунэе зэIукIэгъухэр щыкIуагъэх. Адыгэ Республикэм испортсменхэр зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъэх, бэнэпIэ алырэгъухэм текIоныгъэр къащыдахыгъ.\nМексикэм, Японием, Урысыем, нэмыкIхэм якомандэхэм ахэтхэр зэнэкъокъугъэх. Урысые Федерацием илIыкIохэр нэбгырищ хъущтыгъэх. Сергей Мартыновыр Ростов-на-Дону щэпсэу. Хьатхъохъу Байзэтрэ ЕлъэшIыIэ Бислъанрэ Адыгэ Республикэм илIыкIох.\nЕлъэшIыIэ Бислъан килограмм 77-м нэс къэзыщэчырэмэ якуп хэтэу иIэпэIэсэныгъэ къыгъэлъэгъуагъ. Японием испортсменэу Кента Тагаки зыIокIэм, текIоныгъэр зыхьыщтыр къэшIэгъошIугъэп. Японием испортсмен дунаим щызэлъашIэ. Бэнэгъу 14 иIагъ, 13-м текIоныгъэр нокауткIэ къыщихьыгъ. Ар къыдалъытэзэ, спортым хэшIыкI фызиIэхэм зэIукIэгъур К. Тегаки ыхьыщтэу бэмэ алъытэщтыгъ.\nЕлъэшIыIэ Бислъан лIыгъэ шъыпкъэ зэнэкъокъум щызэрихьагъ. ЗэIукIэгъур едзыгъуищ мэхъу. Такъикъ тфырытфэу гощыгъэ. ЯтIонэрэ едзыгъор аублагъэу Адыгеим ибатыр текIоныгъэр къыдихыгъ.\nХьатхъохъу Байзэт килограмм 70-м нэс къэзыщэчырэмэ янэкъокъугъ. Японием испортсмен лъэшэу Шункий Ото IукIагъ. Нарт шъаом гъэхъагъэ зэришIыгъэр Японием итренер цIэрыIохэми агъэшIэгъуагъ. Зэнэкъокъур заублэм, Хьатхъохъу Байзэт мэшIуачэм фэдэу алырэгъум псынкIэу зыщигъазэщтыгъ. ТакъикъитIу нахь мыкIуагъэу текIоныгъэр зэIукIэгъум къыщыдихыгъ.\nТиспортсменхэр Японием зэкIохэм, Урысыемрэ Адыгеимрэ ябыракъхэр зыдаштэгъагъэх. Быракъхэр ашъхьагъ щыIэтыгъэхэу зэнэкъокъум хэлэжьагъэх.\nШъопсэу, нартхэм ялIыкIохэр! Спортышхом лIыгъэу щызешъухьэрэм тегъэгушхо, Адыгэ Республикэм щытхъоу фаIорэм зеIэты.


Iофыгъуабэмэ атегущыIагъэх — Адыгэ макъ\nРедактор 11.09.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЛъэпкъ ыкIи федеральнэ проектхэр зыщагъэцэкIэрэ лъэхъаным хэбзэукъоныгъэхэр щымыIэнхэм, общественнэ щынэгъончъэныр къэухъумэгъэным, лъыхъон волонтер отрядхэмрэ хэбзэухъумэкIо къулыкъухэмрэ язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным, нэмыкI Iофыгъохэми щатегущыIагъэх правопорядкэмкIэ республикэ комиссием изэхэсыгъоу тыгъуасэ щыIагъэм. Iофтхьабзэр зэрищагъ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nЛъэпкъ ыкIи федеральнэ проектхэм алъэныкъокIэ зэхащэрэ уплъэкIун Iофтхьабзэхэм къатегущыIагъэх къэралыгъо финанс уплъэкIуным АдыгеимкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Насыфэ Марианэрэ АР-м и УплъэкIо-лъытэкIо палатэ итхьаматэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Павел Стаценкэмрэ. Ахэм къызэраIуагъэмкIэ, бюджет ахъщэр, IофшIэнхэм ыкIи фэIо-фашIэхэм апэIухьэрэ мылъкур гъэфедагъэхэ зэрэхъурэр, зэзэгъыныгъэхэр хэбзэгъэуцугъэм диштэу гъэцэкIэгъэнхэм лъыплъэгъэныр ары анахьэу анаIэ зытетыр.\nХэукъоныгъэу къыхагъэщыгъэхэм республикэм ипащэхэмрэ хэбзэухъу- мэкIо къулыкъухэмрэ ащагъэгъуазэх.\n— Лъэпкъ проектхэм къадыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэм ягъэцэкIэн пэIухьэрэ федеральнэ мылъкур гъэфедагъэ зэрэхъурэм пшъэдэкIыжь зыхьырэ министерствэхэр ыкIи ведомствэхэр, джащ фэдэу муниципалитетхэм япащэхэр пытагъэ хэлъэу лъыплъэнхэ фае. Къэралыгъом и Президент пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр къытфишIыгъэх, ахэр зэрифэшъуашэу дгъэцэкIэнхэ фае, — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nОбщественнэ щынэгъончъэныр къэухъумэгъэнымкIэ хэбзэухъумакIохэм зэшIуахырэм къытегущыIагъ АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иминистрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ БрантI Мурадин.\nВолонтер-лъыхъуакIохэм ягъэхьазырын зэхэщагъэ зэрэхъурэм иIофыгъо къыщыуцугъ Адыгеим граждан зыухъумэжьынымкIэ ыкIи ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Вячеслав Лотаковыр. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, зыдэхъугъэр амышIэрэ цIыфхэр къэгъотыжьыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр мы илъэсым республикэм щызэхащэщтых. Ащ нэмыкIэу къушъхьэхэм ащыкIодыгъэ цIыфхэм якъэгъотыжьынкIэ мэфищым телъытэгъэ егъэджэнэу рагъэкIокIыгъэм Адыгеим, Дагъыстан, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар краим ялIыкIохэр хэлэжьагъэх.\nХэбзэнчъэу псэуалъэхэр зышIыхэрэр къыхэгъэщыгъэнхэм, ахэр щыгъэзыегъэнхэм иIофыгъуи къэзэрэугъоигъэхэм мэхьанэшхо ратыгъ. ПсэупIэ инспекцием ипащэ игуадзэу Илона Кравцовам къызэриIуагъэмкIэ, 2020-рэ илъэсым уплъэкIуни 106-рэ зэхащагъ. Хэукъоныгъэ 43-рэ къыхагъэщыгъ, ахэм ащыщэу 33-р дагъэзыжьыгъэх.\nПсэолъэшIын хъызмэтым ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет анаIэ нахь тырагъэтынэу, хэбзэнчъэу псэуалъэхэр амышIынхэм лъыплъэнхэу республикэм ипащэ ащ фэгъэзэгъэ пстэуми пшъэрылъ къафишIыгъ.\nПредыдущая ГъогурыкIоныр щынэгъончъэным фэшI\nСледущая Сомэ миллиони 118-м ехъу къыфатIупщыгъ


Сурэтыр гурыIогъошIу — Адыгэ макъ\nРедактор 15.10.2020 15.10.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nДунаим щызэлъашIэрэ сурэтышIэу Алексей Паршковым иIофшIагъэхэм якъэгъэлъэгъон фэгъэхьыгъэ зэхахьэу Мыекъуапэ щыкIуагъэм нэбгырабэ хэлэжьагъ.\nКъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэкIэ Къэралыгъо музееу республикэм икъэлэ шъхьаIэ дэтым ипащэу Кушъу Нэфсэт зэIукIэгъум къыщиIуагъ Алексей Паршковым сурэтэу ышIыхэрэмкIэ цIыфхэм алъыIэсы зэрэшIоигъор. ЩыIэныгъэм зэхъокIыныгъэхэу фэхъухэрэр къыдилъытэхэзэ, сурэт пэпчъ икупкI гу къабзэкIэ къегъэлъагъо.\nУрысыем культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу, Адыгеим, Къэрэщэе-Щэрджэсым язаслуженнэ сурэтышIэу Бырсыр Абдулахь игущыIэ къыщыхигъэщыгъ А. Паршковыр Адыгеим иныбджэгъушIоу зэрэщытыр. ТисурэтышIхэм къаIорэмкIэ, искусствэм ехьылIэгъэ къэбархэмкIэ зэхъожьых.\n— Алексей Паршковым щыIэныгъэр дэгъоу елъэгъу, зэфэхьысыжьхэм ар ахэсэлъагъо, — къытиIуагъ Бырсыр Абдулахь. — Шъо зэфэшъхьафхэр фэIэпэIасэу сурэтхэм ащегъэфедэх.\n— Лъэхъэнэ зэблэкIыгъохэр, хъугъэ-шIагъэхэр Алексей Паршковым исурэтхэмкIэ къеIуатэх, — иеплъыкIэхэм тащегъэгъуазэ музеим икъулыкъушIэу ХъокIо Ларисэ. — Сурэтхэм гупшысэу ахилъхьэхэрэр щыIэныгъэм епхыгъэх.\nА. Паршковым иныбджэгъухэу ЦIэмэзкъалэ (Новороссийскэ) къикIыгъэхэр, Адыгеим исурэтышI цIэрыIоу Эдуард Овчаренкэр, нэмыкIхэри зэхахьэм къыщыгущыIагъэх. А. Паршковым иIофшIагъэ зэрэлъигъэкIуатэрэр, Адыгэ Республикэм ныбджэгъубэ зэрэщыриIэр, къэгъэлъэгъоным изэхэщакIохэм зэрафэразэр зэIукIэгъум къыщиIотагъ.\nКраснодар краим икъалэу Кропоткин къыщыхъугъ. Краснодар пэмычыжьэ псэупIэу Старокорсунскэм дэс. Къэралыгъо художественнэ институтэу В. И. Суриковым ыцIэ зыхьырэр Москва къыщиухыгъ. Урысыем изаслуженнэ сурэтышI, хэгъэгу ыкIи дунэе зэнэкъокъухэм, къэгъэлъэгъонхэм ахэлажьэ. ХагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыфагъэшъошагъэх.\nУрысыем, Голландием, Югославие хэгъэгоу щыIагъэм, Канадэ, США-м, Германием, нэмыкIхэм иIофшIагъэхэр къащагъэлъэгъуагъэх.\nАужырэ илъэсхэм А. Паршковым ышIыгъэ сурэт 70-рэ Мыекъуапэ къыщегъэлъагъо. Живописым гукIэ зырити, шIыкIэ зэфэшъхьафхэр къызыфигъэфедагъэх.\nТыкъэзыуцухьэрэ дунаим, инэIосэ цIыфхэм, къоджэ щыIакIэм, фэшъхьафхэм атыришIыкIыгъэ сурэтхэр ищыIэныгъэ щыщых. Уцышъор, плъыжьышъор, фэшъхьафхэри сурэтхэм нахь къахэщых. Чэмыщым ехьылIэгъэ сурэтыр ащ фэд.\nСтарокорсунскэм щыпсэухэрэм, инэIуасэхэм атыришIыкIыгъэ сурэтхэр гъэпсыкIэу яIэхэмкIэ зэфэшъхьафых. Iанэм кIэлъырысхэм, куп зэхэтхэм, зэIукIэгъухэм ахэлажьэхэрэм сурэтхэм закъыщашIэжьы.\nЛъэпкъ пэпчъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр иIэх. Ижъырэ лъэхъаным къыщыублагъэу IупэпщынэхэмкIэ, бзэпсхэмкIэ гум къикIырэ орэдхэр тятэжъ пIашъэхэм агъэжъынчыщтыгъэх. Адыгэмэ къамылыр, шыкIэпщынэр яIэх. А. Паршковым исурэтхэм адыгэ къамылым яхьыщырхэр сурэтхэм къащегъэлъагъох. Лъэпкъхэр нахьыбэрэ зэхахьэхэу, ягупшысэхэр къызэфаIуатэхэу зыщырагъэжьэгъэ лъэхъаным сурэтышIым гукIэ уфещэ.\nКъэралыгъо Третьяковскэ галереем, Краснодар ихудожественнэ музееу Ф. А. Коваленкэм ыцIэ зыхьырэм, Урысыем культурэмкIэ и Министерствэ, КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм я Къэралыгъо музееу Мыекъуапэ дэтым, IэкIыб хэгъэгу пчъагъэмэ Алексей Паршковым иIофшIагъэхэр ащыплъэгъущтых. Къэгъагъ Iэрамхэр исурэтхэм къахэщых. ШIум, дэхагъэм, шIулъэгъу къабзэм уафэзыщэрэ сурэтхэм псэ апытым фэдэу уяплъы.\nЗэлъашIэрэ сурэттехэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ журналистэу Аркадий Кирносрэ Алексей Паршковымрэ язэдэгущыIэгъу тигуапэу тедэIугъ. Сурэт пэпчъ тарихъ къэбарэу пылъыр А. Паршковым ешIэ. лъэпкъхэр зэфэзыщэрэ искусствэр гурыIогъошIоу зэрэщытыр А. Кирнос щысэхэмкIэ къыIотагъ, сурэтхэр «къыгъэгущыIагъэх».\nКъэгъэлъэгъоныр шэкIогъу мазэм и 1-м нэс музеим щыкIощт.\nПредыдущая УплъэкIуным къыгъэлъэгъуагъэр\nСледущая ЦIыф лъэпкъхэм язэкъошныгъэ заом текIуагъ


ГумэкIыгъохэр, щыкIагъэхэр дагъэзыжьых | Адыгэ Макъ\nГумэкIыгъохэр, щыкIагъэхэр дагъэзыжьых\nГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэр зэрагъэцакIэрэм, Iашэр хэбзэнчъэу къызэрэрагъэкIокIырэм епхыгъэ бзэджэшIагъэу къыхагъэщыхэрэр ыкIи зэхафыхэрэр профилактикэ шIыгъэнхэмкIэ уполномоченнэ къулыкъухэм яIофшIэн зэрагъэцакIэрэм АР-м и Прокуратурэ щытегущыIагъэх.\nХэбзэухъумэкIо къулыкъухэм якоординационнэ зэхэсыгъо пэщэныгъэ дызэрихьагъ АР-м ипрокурорэу Марк Большедворскэм. Джащ фэдэу Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Къыблэ федеральнэ шъолъырымкIэ УФ-м и Президент и Полномочннэ аппарат илIыкIоу Федеральнэ инспектор шъхьаIэу Адыгэ Республикэм щыIэ С. Дрокиныр, АР-м и Премьер-министрэу А. Наролиныр, АР-м и Апшъэрэ хьыкум и Тхьаматэу Трахъо Аслъан, АР-м и ЛIышъхьэ и Администрацие ыкIи министрэхэм я Кабинет ипащэу ТхьакIущынэ Мурат, район администрациехэм япащэхэр, автомобиль гъогухэм яIыгъын фэгъэзэгъэхэ учреждениехэм япащэхэр, прокурорхэр.\nЗэхэсыгъом пэублэ гущыIэ къыщишIызэ М. Большедворскэм къызэриIуагъэмкIэ, гъогурыкIоныр щынэгъончъэу щытыныр Iофыгъо шъхьаIэу шъолъырым илъхэм ащыщ.\nАвтомобиль гъогухэм хъугъэ-шIагъэхэу атехъухьэхэрэм цIыфхэм чIэнэгъэшхо ыкIи зэрарышхо къафахьы. ЛъэсрыкIохэм ыкIи водительхэм ашIэзэ, гъогурыкIоным ишапхъэхэр бэрэ аукъохэу къыхэкIы: псынкIащэу мэзекIох, апэ ит автомобилым дэхых, ягъогу текIыхэшъ, ыпэкIэ къикIырэм игъогу техьэх, ешъуагъэхэу рулым кIэрысых. Ащ нэмыкIэу авариехэм лъапсэу афэхъухэрэм ащыщ гъогухэм язытет зэрэдэир.\n— Гъогухэм къатехъухьэхэрэ хъугъэ-шIагъэхэр нахь макIэ шIыгъэнхэм фэшI ахэм алъэныкъокIэ хабзэр ухъумэгъэным епхыгъэ зэфэхьысыжьхэр ренэу пшIынхэ, нэужым гумэкIыгъоу, щыкIагъэу щыIэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэ фае, — къыIуагъ АР-м ипрокурор.\n2017-рэ илъэсым лъэсрыкIо зэпырыкIыпIэхэм къащыхъугъэхэ хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ проценти 9,8-кIэ нахьыбэ хъугъэ, нэбгырэ 63-мэ шъобжхэр атещагъэхэ хъугъэ, ешъуагъэхэу рулым кIэрысхэ водительхэм апкъ къикIыкIэ шъобж зытещагъэхэм япчъагъэ проценти 10 хэхъуагъ. Илъэсэу тызыхэтым ищылэ мэзэ закъо авариехэм нэбгыри 7 ахэкIодагъ.\nГъогухэр ыкIи урамхэр щынэгъончъэу, рэхьатэу щытынхэмкIэ пшъэдэкIыжь зыхьыхэрэ пащэхэм ыкIи шъолъырым гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ и Къэралыгъо автоинспекцие яIофшIэн зэрэзэхащэрэм уигъэрэзэпэнэу щытэп, пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр икъу фэдизэу зэхащэхэрэп, административнэ хэбзэукъоныгъэхэм алъэныкъокIэ законыр аукъоу къыхэкIы. Джащ фэдэу автомобиль гъогухэм язытети шапхъэхэм адимыштэу къыхэкIы, ащ ыпкъ къикIыкIэ авариехэр мэхъух.\nАвтомобиль гъогухэм язытет зэщымыкъоным лъыплъэхэрэ къэралыгъо ыкIи муниципальнэ къулыкъухэм яIофшIэн нахь агъэлъэшын, джащ фэдэу хьылъэ зезыщэхэрэ машинэхэм алъэныкъокIэ щыIэхэ шапхъэхэр гъэцэкIэгъэнхэм пытагъэ хэлъэу къякIолIэгъэн фае.\nХэбзэгъэуцугъэм ыкIи IофшIэным изэхэщэн алъэныкъокIэ къыхагъэщыгъэхэ хэукъоныгъэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэм, гъогурыкIоныр щынэгъончъэу щытынымкIэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэм язэхэщэн шIуагъэ къытэу гъэпсыгъэным фытегъэпсыхьэгъэхэ унашъохэр шIыгъэнхэ, мыщ пытагъэ хэлъэу къекIолIэгъэн зэрэфаер прокурорым къыхигъэщыгъ.\nДжащ фэдэу Iашэр, щэхэр ыкIи къагъэохэрэ пкъыгъохэр хэбзэнчъэу зэрагъэзекIохэрэм пэшIуекIогъэным ылъэныкъокIэ республикэм иIофхэм язытет уигъэрэзэнэу зэрэщытыр къэзэрэугъоигъэхэм къыхагъэщыгъ. 2016-рэ илъэсым цIыфхэм ежь-ежьырэу Iэши 117-рэ къатыгъ, блэкIыгъэ илъэсым а пчъагъэр 376-м кIэхьагъ. Iашэр хэбзэнчъэу агъэфедэзэ бзэджэшIагъэ зезыхьэгъэ нэбгырэ 17-мэ хьапс атыралъхьагъ.\nIофтхьабзэм къыщыгущыIагъэх, Iофыгъохэм еплъыкIэу афыряIэр къыраIотыкIыгъ республикэм ипрокурор игуадзэу КIыкI Исмахьилэ, гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием АдыгеимкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Александр Курпас.\nМыщ фэдэ хэбзэукъоныгъэхэр, бзэджэшIагъэхэр къыхэгъэщыгъэнхэм ыкIи зэхэфыгъэнхэм фэшI уполномоченнэ ведомствэхэм яIофшIэн нахь шIуагъэ къытэу зэхащэн зэрэфаер зэхэсыгъом къыщаIуагъ, ащ епхыгъэ унэшъо гъэнэфагъэхэри ашIыгъэх.


Заседание Комиссии по противодействию коррупцииХэбзэгъэуцугъэр гъэцэкIэгъэн фае\nХэбзэгъэуцугъэр гъэцэкIэгъэн фае\n5 сентября 2019 года 09:54\n3 сентября 2019 года под председательством Главы Республики Адыгея М.К. Кумпилова состоялось заседание Комиссии по координации работы по противодействию коррупции в Республике Адыгея, в работе которой принял участие Председатель Государственного Совета-Хасэ Республики Адыгея В.И. Нарожный.\nКъолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ IофшIэныр зэрифэшъуашэу зэхэщэгъэным фэгъэзэгъэ республикэ Комиссием зичэзыу зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэм тхьамэтагъор щызэрихьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет—Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ, республикэ ыкIи муниципальнэ хэбзэ къулыкъухэм япащэхэр.\nКъэралыгъо ыкIи граждан къулыкъу IэнатIэ зыIыгъхэм къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэным фытегъэпсыхьэгъэ хэбзэгъэуцугъэм къыгъэнэфэрэ шапхъэхэр зымыгъэцакIэхэрэр къыхэгъэщыгъэнхэмкIэ Iофхэм язытет зыфэдэр ары анахь шъхьаIэу къэзэрэугъоигъэхэр зытегущыIагъэхэр. Къолъхьэ тын-Iыхыным ыкIи нэмыкI хэбзэукъоныгъэхэм алъэныкъокIэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр зехьэгъэнхэмкIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащэгъэ ГъэIорышIапIэм ипащэ игуадзэу Дмитрий Тучиным къызэриIуагъэмкIэ, республикэ хэбзэ къулыкъухэм яIофышIэхэм яхахъохэр ыкIи ямылъку зэрыт тхьапэу къатыгъэр зэхэфыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ уплъэкIунхэр зэхащагъэх. Зэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, шапхъэу щыIэхэр аукъохэу къыхэкIыгъ. Ахэм адиштэу материали 6 зэхагъэуцуагъ, зы къулыкъушIэм выговор ратыгъ. Адыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъкIэ мэзым епхыгъэ Iофыгъохэм ыкIи псэолъэшIыным лъыплъэгъэнымкIэ уплъэкIунхэр лъагъэкIотэщтых.\nКъолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэм къыгъэнэфэрэ шапхъэхэр пытагъэ хэлъэу гъэцэкIэгъэнхэ зэрэфаер республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ.\n— Къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэныр мэхьанэшхо зиIэ Iофыгъохэм ащыщ, арышъ, мыщкIэ хэбзэгъэуцугъэр зэрагъэцакIэрэм лъыплъэгъэныр пстэуми анахь шъхьаIэу щыт. Непэрэ мафэм ехъулIэу чIыгу зэфыщытыкIэхэмкIэ IофшIэныр зэрифэшъуашэу зэхэщэгъэным, шапхъэхэр гъэцэкIэгъэнхэм профильнэ ГъэIорышIапIэм ынаIэ тыригъэтын фае. Мыщ дэжьым лъэныкъо пстэури зэхэфыгъэным, ащ унэшъо гъэнэфагъэхэр къыкIэлъыкIонхэм мэхьанэшхо иI. Сыд фэдэрэ инвестиционнэ проект тэгъэцакIэми, мы Iофыгъор ары анахь шъхьаIэу щытыр, арышъ, ар зэшIохыгъэ зэрэхъурэм бэ елъытыгъэр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКъэралыгъо къулыкъушIэхэм яхахъохэр зыфэдизыр зэрыт декларациер игъом къатыным, кадрэхэмкIэ подразделениехэм яшIоигъоныгъэхэм зэмызэгъыныгъэхэр къахэмыкIынхэм афэшI АР-м и Премьер-министрэу Александр Наролинымрэ ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ ГъэIорышIапIэмрэ IофшIэныр агъэлъэшынэу КъумпIыл Мурат афигъэпытагъ. АР-м и ЛIышъхьэ гумэкIыгъо зыдэщыIэ нэмыкI чIыпIэхэм къащыуцугъ, ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ ведомствэхэм, муниципалитетхэм япащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх.\nКъолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьын къулыкъухэм яIофшIэн зэрагъэцакIэрэм епхыгъэу къэгущыIагъэх ыкIи зэфэхьысыжьхэр къашIыгъэх Красногвардейскэ, Мыекъопэ ыкIи Тэхъутэмыкъое район администрациехэм япащэхэри.\nДжащ фэдэу хэбзэгъэуцугъэу щыIэм диштэу цIыфхэм ялэжьапкIэ аIэкIэгъэхьэгъэн, шъыпкъагъэ хэлъэу мы Iофыгъом къекIолIэгъэн зэрэфаер КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ, ащкIэ муниципалитетхэм япащэхэм пшъэрылъхэр афишIыгъэх. Республикэм щыпсэухэрэм яхахъохэр зыфэдизыр гъэунэфэгъэнымкIэ мы IофшIэныр зэхэщагъэ зэрэхъурэм бэ зэрелъытыгъэр къыIуагъ. Джащ фэдэу пэщэ IэнатIэхэм аIутхэм бзэджэшIагъэу зэрахьагъэхэм япхыгъэ къэбархэр хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм игъом аIэкIэгъэхьэгъэн зэрэфаем мэхьанэшхо ратыгъ.


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ шъуашэм и Мафэ Iоныгъом и 28-м Адыгэ Республикэм щагъэмэфэкIыщт\nАдыгэ шъуашэм и Мафэ Iоныгъом и 28-м Адыгэ Республикэм щагъэмэфэкIыщт\nАдыгэ шъуашэм и Мафэ Iоныгъом и 28-м хэбзэ шапхъэ хэлъэу апэрэу тиреспубликэ щагъэмэфэкIыщт. Адыгеим культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу, тарихъ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Шъхьаплъэкъо ГъучIыпсэ мэфэкIым ехъулIэу гущыIэгъу тыфэхъугъ.\n- МэфэкI къодыеу слъытэрэп, - еIо Шъхьаплъэкъо ГъучIыпсэ. - Адыгэ шъуашэм и Мафэ зыкIыхахыгъэр цIыфым игупшысэ, игулъытэ, ишIэжь япхыгъэу зэрэщытыр ары. Бзэ зимыIэр лъэпкъ шъхьафэу псэун ылъэкIырэп. Тэ тыбзи, тишъуаши дахэ.\n- КъызэрэпIорэмкIэ, къэтыухъумэн, тызэрыгушхон тиI.\n- Адыгэхэм щыгъыным сыдигъуи мэхьанэ раты. Адыгэ шъуашэр хъулъфыгъэмкIэ Iэрыфэгъу, бзылъфыгъэр къегъэдахэ. Тилъэпкъ зэо-банэхэм илъэсыбэрэ ахэтыгъ. Ащ дакIоу, шъуашэм зэхъокIыныгъэхэр фэхъухэзэ, непэрэ щыIакIэм диштэу тэгъэфедэ.\n- ЗэхэщэкIо купым узэрэхэтым тыщыгъуаз. МэфэкIыр гъэшIэгъон хъущта?\n- Адыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр, ащ иIофшIэгъухэр мэфэкIым изэхэщакIох. Бэрэ тызэIокIэ. Ансамблэу «Налмэсым» концертыр егъэхьазыры. Адыгэ шъуашэм и Мафэ апэрэу зэрэдгъэмэфэкIыщтыр тэркIэ гушIуагъо.\n- Адыгэ шъуашэм имэфэкI тиIэ зэрэхъугъэр оркIэ сыда?\n- Тхьаегъэпсэух ащ кIэщакIо фэхъугъэхэр. Адыгэхэр итэкъухьагъэхэу хэгъэгу 55-м ехъумэ ащэпсэух. Тыди щыIэ адыгэр иныдэлъфыбзэкIэ, иадыгэ шъуашэкIэ нэмыкI лъэпкъхэм къахэщы. Адыгэ шъуашэм лъэпкъыр зэфещэ. Лъэпкъым игушъхьэлэжьыгъэ хигъэхъонымкIэ ащ фэдэ мэфэкIхэр тищыкIагъэх. Ыгуи, ыпси хэзылъхьэу адыгэ шъуашэм и Мафэ хэлажьэрэмэ сэркIэ дунэе мэхьанэ яI. МэфэкIым пIуныгъэмкIэ шIуагъэу къыхьыщтыр бэ.\n- Адыгэ шъуашэр зыщыгъ цIыфыр зыплъэгъукIэ узэгупшысэрэр къытаIоба.\n- Шъуашэр зыщыгъыр лъэпкъ шэн-хабзэхэм яухъумакIоу сэлъытэ. Адыгэ шъуашэр зыщыгъ цIыфым мыхъун ымышIэщтэу сегупшысэ. Адыгэ шъуашэр дахэу зезыхьэрэм, имэхьанэ къэзыгъэшъыпкъэжьырэм гъунэ имыIэу сыфэраз.\n- ГъучIыпс, сиупчIэ нахь занкIэу къыпфэзгъэзэщт. Адыгэ шъуашэр е паIор зыщилъэныр къезымыгъэкIурэмэ уаIокIа?\n- СаIокIэ. Сэри а зыфапIорэмэ сащыщыгъ. Адыгэ паIор сшIодах, ау зыщыслъэмэ сакъыхэщыщтэу къысщыхъущтыгъ. Джы адыгэ паIор сигуапэу зыщысэлъэ. Тишъуашэ тесэжьын фае. Ар зэрэдахэм фэдэу дахэу зетхьащт - джары тимэфэкIи зыфэгъэхьыгъэр.\n- МэфэкIыр дэгъоу кIонэу шъуфэтэIо.\nСурэтым итыр: Шъхьаплъэкъо ГъучIыпс


КъумпIыл Мурат Тыркуем щыпсэурэ адыгэхэм аIукIагъ | Адыгэ Макъ\nКъумпIыл Мурат Тыркуем щыпсэурэ адыгэхэм аIукIагъ\nАвтор: Редакция\t/ 24.04.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР, ЭКОНОМИКЭР\t/\nАдыгеим илIыкIо купэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зипащэр тыгъуасэ общественнэ организациехэу KAFFED, KAFDAV, KAFSAM, KAFiAD, DOSTLUK KLUBU ялIыкIохэм Тыркуем щаIукIагъ.\nМыщ фэдэ общественнэ объединениехэм Тыркуем ис адыгэ миллион пчъагъэ ахэхьэ. Тыркуем ирайон зэфэшъхьафхэм ащыпсэурэ адыгэхэр Анкара имуниципалитетэу Чанкая джырэ искусствэхэмкIэ игупчэ къэкIуагъэх Адыгеим ипащэ щыIукIэнхэу. КъумпIыл Мурат нахьыжъхэм шIуфэс къарихыгъ, къэзэрэугъоигъэхэм яупчIэхэм джэуап къаритыжьыгъ.\nЗэIукIэгъур къызэIуихызэ, Адыгеим и ЛIышъхьэ хэгъэгу зэфэшъхьафхэм ащыпсэурэ адыгэхэр зэзыпхыхэрэ мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэм мэхьанэшхо зэряIэр хигъэунэфыкIыгъ. КъумпIыл Мурат нахьыжъхэм зэрафэразэр ариIуагъ, дахэу къазэрапэгъокIыгъэхэм, ныдэлъфыбзэр, культурэр, тарихъ чIыгужъым зэпхыныгъэу дыряIэр къаухъумэнэу зэрэпылъхэм апае «тхьашъуегъэпсэу» ариIуагъ.\n«Тыркуем щыпсэурэ адыгэхэм гъэпсын Iофышхо зэшIуахы, Тыркуем ищыIэныгъэ исыд фэдэрэ лъэныкъуи ахэм яIахь хашIыхьэ. Общественнэ организациехэм ащ фэдэу шIуагъэ къытэу Iоф зэрашIэрэр, Тыркуеми, ятарихъ чIыгужъи федэ къафахьы зэрашIоигъор лъэшэу тигуап. Тилъэпкъэгъухэм IофышIоу рахьыжьэрэ пстэуми къадедгъэштэщт. Адыгабзэм, культурэм, тарихъым язэгъэшIэнкIэ адыгэ объединениехэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъур ядгъэгъотыщт», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ непэ гухэлъэу яIэхэм, IэкIыб къэралыгъохэм ащыпсэурэ адыгэхэм ащкIэ ямэхьанэ афэгъэхьыгъэу Адыгеим и ЛIышъхьэ зэIукIэгъум хэлажьэхэрэм къафиIотагъ. Тыркуем щыщ тилъэпкъэгъухэм зэпхыныгъэу адыряIэм зырагъэушъомбгъу зэрашIоигъор КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ. Адыгеим илIыкIо куп Тыркуем къызыкIэкIогъэ Iофхэм ар зэу ащыщ.\n«Урысыемрэ Тыркуемрэ язэфыщытыкIэхэм ягъэпытэнкIэ шъуиIэпыIэгъу тыкъыщэгугъы», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nТыркуем икавказ обществэхэм яфедерацие (KAFFED) ипрезидентэу Йылдыз Шекерджи, Тыркуем ипарламент идепутатэу Хюлья Нергиз Атчы Тыркуем ис адыгэхэм ацIэкIэ тилъэпкъэгъухэм IэпыIэгъу зэраригъэгъотырэм фэшI Адыгеим и ЛIышъхьэ зэрэфэразэхэр раIуагъ. Федерацием иIофшIэн зэрэзэхищэрэр ахэм къаIотагъ. 2003-рэ илъэсым къалэу Анкара ар щызэхащагъ, общественнэ организацие 60 фэдиз хэхьэ.\nФедерацием хэтхэм дэгъоу къагурэIо тарихъ чIыгужъым, къэралыгъо пстэуми ащыпсэурэ адыгэхэм зэпхыныгъэ пытэ адыряIэн, зэгъусэхэу якультурэ агъэбаин, тилъэпкъ ишэн-хабзэхэр, гъогоу къыкIугъэр ныбжьыкIэхэм арагъэшIэн зэрэфаер. Джащ пае унэгъо кIоцIым адыгэ хабзэхэм атетэу кIэлэцIыкIухэр щапIух, ныдэлъфыбзэр арагъашIэ, адыгэ культурэр шIу арагъэлъэгъу.\n«Урысыемрэ Тыркуемрэ япащэхэм яшIуагъэкIэ непэ лъэныкъуитIу зэдэлэжьэныгъэм зегъэушъомбгъугъэнымкIэ амалышIухэр щыIэх. Тихэгъэгухэри, ахэм ащыпсэухэрэри нахь дэгъоу зэгурыIонхэмкIэ Адыгэ диаспорэм ишIуагъэ къэкIощт», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nОбщественнэ объединениехэм ахэхьэрэ адыгэхэм ялIыкIохэм зэIукIэгъум къызэрэщыхагъэщыгъэмкIэ, Тыркуем щызэхэщэгъэ адыгэ организациехэм азыныкъо нахьыбэмэ тарихъ чIыгужъым зэпхыныгъэу къыдыряIэм зырагъэушъомбгъу ашIоигъу. Урысыемрэ Тыркуемрэ язэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэм ахэм къыдырагъаштэ, зэгъусэхэу проектхэр республикэм щыпхырыщыгъэнхэмкIэ IэпыIэгъу къытфэхъунхэм фэхьазырых.\nТыркуем адыгэ миллиони 3,5-м ехъу ис. IэкIыб къэралыгъохэр зыпштэхэкIэ, мы хэгъэгур ары нахь зэхэубытагъэу адыгэхэр зыщыпсэухэрэр. Адыгэхэр зэхэубытагъэу арысых хэкухэу Кахраман-Мараш, Болу, къалэхэу Адана, Анкара, Бурса, Измир, Къэйсэри, Самсун, Эрзрум ыкIи нэмыкIхэм.


ЧIыопсыр къэухъумэгъэным фэIорышIэщт | Адыгэ Макъ\nЧIыопсыр къэухъумэгъэным фэIорышIэщт\nКоммунальнэ пыдзафэхэм зэрадэзекIохэрэм ылъэныкъокIэ чIыопсыр къызэраухъумэрэм епхыгъэ шапхъэхэр зэрагъэцакIэрэр Мыекъопэ прокуратурэм ыуплъэкIугъ.\nЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, гъучIыжъыр зыштэрэ цIыфхэр зэIуагъэкIэгъэ пыдзафэхэм алъыплъагъэхэп, чIыопсыр зэраушIоирэм, иягъэ зэрэрагъэкIырэм пае атын фэе ахъщэр 2017-рэ илъэсым игъом атыгъэп.\nА организациехэм япащэхэм гъучI пыдзафэхэр агъэстыщтыгъэхэу, дагъэр чIыгум тыракIэщтыгъэу агъэунэфыгъ.\nIэнатIэ зыIыгъ нэбгыри 7-мэ къэлэ прокуратурэм пшъэдэкIыжь аригъэхьыгъ, уахътэу афагъэнэфагъэм тетэу яхэукъоныгъэхэр дагъэзыжьыгъэх. Административнэ тазырэу сомэ мин 53-рэ зэхэтэу арагъэпщыныгъ.


Олимпиадэм хагъэхьагъ | Адыгэ Макъ\nОлимпиадэ Дунэе комитетым (МОК) шэкIогъум и 30-м изэхэсыгъоу Японием икъалэу Токио щыкIуагъэм мэхьэнэ ин зиIэ унашъо щаштагъ — самбэ бэнакIэр МОК-м хагъэхьагъ.\n2018-рэ илъэсым самбэр илъэс 80 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъухэр Урысыем игъэкIотыгъэу щыкIуагъэх. УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо фэхъуи, самбэм IэпыIэгъу етыгъэнымкIэ ыкIи зиушъомбгъунымкIэ Урысыем зэхахьэхэр щыкIуагъэх. Тренер, спортсмен цIэрыIохэм шIухьафтынхэр афашIыгъэх.\nУрысыем самбэмкIэ и Федерацие ипащэу Сергей Елисеевым рэзэныгъэ тхылъэу Владимир Путиным фигъэхьыгъэм къыщеIо самбэр Олимпиадэ джэгунхэм ащыщ спорт лъэпкъ шIыгъэнымкIэ ти Президент Iофышхо зэригъэцэкIагъэр.\nСамбэм ишIуагъэкIэ Адыгеир дунаим нахьышIоу щашIагъ. Хьэсанэкъо Мурат, Хьэпэе Арамбый, Мэрэтыкъо Сахьид, Алхъо Сыхьатбый, Владимир Гуриным, нэмыкIхэм дунаим идышъэ медальхэр къыдахыгъэх. Европэм апэрэ чIыпIэхэр тибэнакIохэм къыщахьыгъ.\n— Аужырэ илъэсхэм тигъэхъагъэхэм ахэтэгъахъо, — къытиIуагъ Адыгеим самбэмкIэ испорт еджапIэ ипащэу Делэкъо Адам. — Дунаим иныбжьыкIэхэм язэнэкъокъухэм медальхэр къащахьыгъэх. Олимпиадэм испорт лъэпкъхэм самбэр ащыщ зэрэхъугъэм фэшI тэгушIо, тибэнакIохэр зэнэкъокъухэм ахэлэжьэнхэу тэгугъэ.\nКIуачIэр апсыхьанэу, адыгэ быракъыр Олимпиадэ джэгунхэм ащагъэбыбэтэнэу самбэмкIэ тибэнакIохэм афэтэIо.


Къэлэ паркым щызэхащэщтых | Адыгэ Макъ\nКъэлэ паркым щызэхащэщтых\nМэкъуогъум и 12-м, Урысыем и Мафэ, Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафыбэ Адыгеим щызэхащэ. МыекъуапэкIэ Iофтхьабзэхэр зэкIэ къэлэ паркыр ары зыщыкIощтхэр.\nМэфэкI мафэр митинг-концерткIэ къызэIуахыщт. Патриотическэ орэдхэр коллективхэм мэфэ реным паркым къыщаIощтых, духовой оркестрэм концерт къытыщт. КIэлэцIыкIухэм апае хэушъхьафыкIыгъэу Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафыбэ зэхащэщт. ГущыIэм пае, цIыф IэпэIасэхэм мастер-классхэр къатыщтых, кинотеатрэу «Гигантым» мультфильмэхэр къыщагъэлъэгъощт. НэмыкI Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафыби агъэнэфагъ.\nКъэшъокIо купхэмрэ орэдыIохэмрэ зыхэлэжьэщт программэкIэ мэфэкIыр аухыщт.