Зэрифэшъуашэу фагъэхьазырыгъэх — Адыгэ макъ\nПсэупIэ-коммунальнэ комплексым ыкIи социальнэ лъэныкъом япхыгъэ псэуалъэхэр бжыхьэ-кIымэфэ лъэхъаным игъом ыкIи шапхъэхэм адиштэу фэхьазырынхэм фэгъэхьыгъэ унашъо ыштагъ АР-м иминистрэхэм я Кабинет. Ащ игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу къалэхэм ыкIи районхэм яадминистрациехэм япащэхэм, министерствэхэм ыкIи ведомствэхэм апашъхьэ щыт пшъэрылъхэр агъэнэфагъэх.\nГухэлъэу щыIэм диштэу республикэм ит котельнэ 257-рэ, фэбэрыкIопIэ километрэ 302-рэ, газрыкIопIэ километрэ мини 3-м ехъу, псыр зыщаугъоирэ псэолъэ 319-рэ, псырыкIопIэ километрэ мини 2,53-рэ, хэушъхьафыкIыгъэ техникэр, гъогухэр, фэтэрыбэу зэхэт унэ 1748-рэ, нэмыкI лъэныкъохэр гъэфэбэпIэ уахътэм фагъэхьазырыгъэх. Джащ фэдэу чэщ-зымэфэ 45-м телъытэгъэ гъэстыныпхъэ пытэ IэпэчIэгъанэу аIэкIэлъ.\nФабэр аIэкIэзыгъэхьэрэ организациехэр мы IофшIэным зэрэфэхьазырхэр Ростехнадзорым ыгъэунэфызэ, чъэпыогъум ыкIэм ыкIи шэкIогъум ипэублэ муниципалитетхэм уплъэкIунхэр ащызэхищагъэх. КIымафэм зэрэфэхьазырхэр къэзыушыхьатырэ паспортхэр муниципальнэ образовании 7-мэ аратыгъэх: республикэм икъэлэ шъхьаIэ, Мыекъопэ, Кощхьэблэ, Джэджэ, Теуцожь ыкIи Шэуджэн районхэм, Адыгэкъалэ. Тэхъутэмыкъое ыкIи Красногвардейскэ районхэм щыкIагъэхэр къащахагъэщыгъэх.\nКрасногвардейскэ районым щауплъэкIугъэр МП-у «Хьатикъуай» зыфиIорэр ары, мыщ дигъэзыжьынэу зы хэукъоныгъэ къыфэнагъ: унэхэм адэжь щыт котельнэхэм IэпэчIэгъэнэ котели 5 ащагъэуцун фае. Ащ сомэ миллиони 7,2-рэ тефэщт.\nПшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Тахтамукайводоканал» зыфиIорэм ылъэныкъокIэ къагъэнэфэгъэ щыкIагъэхэр район администрацием дигъэзыжьыгъэх ыкIи икIэрыкIэу уплъэкIунхэр зэхищэнхэу Ростехнадзорым лъэIу тхылъ фигъэхьыгъ.\nРеспубликэм гъэфэбэн уахътэ щынэгъончъэу, шапхъэхэм адиштэу ыкIи ошIэ-дэмышIагъэ къэмыхъоу щырекIокIыным фэшI амалэу щыIэр зэкIэ ащ фэгъэзэгъэ къулыкъухэм, ведомствэхэм, муниципалитетхэм рахьылIэ. Мыгъи пшъэрылъхэр зэкIэ агъэцэкIэнхэу щэгугъых.\nПредыдущая Процент 44-мэ ашIыгъ\nСледущая В Адыгее в рамках модернизации первичного звена здравоохранения отремонтировали районную больницу


Тэу Нуриетт: Бзэр зыIэкIэкIырэр – лъэпкъыжьэп »\nТэу Нуриетт: Бзэр зыIэкIэкIырэр – лъэпкъыжьэп\nАннотация: Рассматривается значение родного языка в развитии личности ребенка, значимость языка для народа, проблема утраты языка.\nКлючевые слова: родной язык, нация, образование, стандарт, закон.\nСыд фэдэрэ къэралыгъуи изиужьыжьыныгъэ лъапсэу фэхъурэр, пстэуми апэу, ичIыналъэ щыпсэурэ лъэпкъхэм бзэу аIулъыхэр, яшэн-хабзэхэр, хабзэхэр къэухъумэгъэнхэм тегъэпсыхьагъэу ащ къыухэбзырэ политикэр ары. Мэхьанэшхо зиIэу а Iофым елъытыгъ къэралыгъом ихахъуи, игъэхъагъи, ипытагъи, тынчыгъэ илъынри. Джары къэралыгъом инахьышъхьэ дэдэ хабзэм – Конституцием – ащ хэушъхьафыкIыгъэ чIыпIэ зыкIыщигъотырэри. Тикъэралыгъо ис лъэпкъхэм яныдэлъфыбзэхэр къэухъумэгъэнымкIэ яIэ фитыныгъэхэр Урысые Федерацием и Конституцие ия 68-рэ статьям къыщыгъэлъэгъуагъэх. Ащ къызэрэщиIорэр, УФ щыпсэурэ лъэпкъ пстэуми фитыныгъэ яI абзэхэр къаухъумэжьынхэу, ащ зырагъэушъомбгъуным пае амалхэри къызыфагъэшъхьэпэнхэу .\nЛъэпкъ политикэм иапэрэ пшъэрылъыр бзэр къэухъумэнымрэ ащ зегъэушъомбгъунымрэ. Ар гъэнэфагъэ, сыда пIомэ хэтрэ лъэпкъи итхыди, инепэрэ щыIакIи, инеущи зэпхыгъэхэр ащ бзэу Iулъыр ары. Лъэпкъым бзэр зыIэкIэкIыкIэ, ащ идунэееплъыкIи илъэпкъ гупшыси IэкIэзыгъэхэшъ, уехъырэхъышэжьынэу щытыжьэп. Арэущтэу хъумэ, улъэпкъыжьэп, джау куп шъхьэрытIупщэу укъызэханэ. Ащ фэдэм зыщыухъумэгъэным пае, сыд фэдэрэ къэралыгъуи, ащ исубъектхэми яныдэлъфыбзэхэм зарагъэушъомбгъунымкIэ программэ хэхыгъэхэр яIэх.\nШIэныгъэлэжьмэ къызэратхырэмкIэ, бзэм гупсэфэу зиушъомбгъуныр апэу зэлъытыгъэр, чIыналъэм щыпсэухэрэм ащыщэу ар лъэпкъэу зием ицIыфышъхьэ пчъагъ; ятIонэрэу, лъэпкъыр зы чIыпIэ щыпсэуным; ящэнэрэу, лъэпкъым ыбзэ щыIакIэм щыгъэфедэгъэным; ащ рыгущыIэхэу щытыным. Тиреспубликэ къапштэмэ, ащ щыпсэухэрэм япроцент 24-рэр адыгэх, а пчъагъэм нэмысыпэу е тIэкIу къехъоуи къэзыпчъыхэри щыIэх; ахэмэ ащыщэу нахьыбэр адыгабзэкIэ гущыIэшъухэу къалъытэ, ащкIэ Iоф рызэрамыхьэу щытми. Ащ нэмыкIэу, адрэ лъэпкъхэм ащыщэу процент 0,5 имыкъоу тиныдэлъфыбзэ зэрагъэшIагъэу аIулъ. Ары шъхьаем, ныдэлъфыбзэр къэухъумэгъэныр гугъу нахь къэзышIыхэрэм ащыщ лъэпкъыр къэралыгъуабэмэ ащызэбгырытэкъугъэу зэрэщытыр. Нэрылъэгъур, бзэм зиушъомбгъунымкIэ амалэу щыт нахьышъхьищыри адыгэхэм тIэкIэлъых. Ау бзэм ыкIуачIэ икъоу къызыфэдгъэшъхьапэрэп, ар щыIакIэм илъэныкъуабэмэ ащыдгъэлажьэрэп, иухъумапIэу щыт унэгъо шъыпкъэми фэшъошэ чIыпIэ щимыгъотэуи мэхъу.\nУрысые Федерацием щызекIорэ хабзэхэм уахаплъэмэ, ахэмэ ахэтых лъэпкъыбзэхэм, шэн-хабзэхэм ахэхъонымкIэ, ахэр къыткIэхъухьэхэрэмэ къафэухъумэгъэнхэмкIэ шэсы хъурэ къэралыгъо шыхьат тхылъхэр. Ащ фэд, гущыIэм пае, «Урысые Федерацием илъэпкъегъэджэн концепциер», «Урысые Федерацием 2020 илъэс нэсэу игъотын социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэм тегъэпсыхьагъэр» , «Гъэсэныгъэм фэгъэхьыгъэ» Хабзэр , нэмыкIхэри. Зигугъу къэтшIыгъэ къэралыгъо шыхьат тхылъхэм къэралыгъом щыпсэурэ лъэпкъхэм бзэу аIулъхэм ахэхъонымрэ Урысые Федерацием демократие шъыпкъэми зыщиушъомбгъунымрэ зэпхыгъэхэу, зэкIэрыпч мыхъун Iофыгъохэу зэрэщытхэр нафэу къахэщы.\nДжащ фэдэ унашъохэу зэрэкъэралыгъоу фэгъэхьыгъэхэм къатешIыкIыжьыгъэх шъолъырхэм япрограммэ хэхыгъэхэр. Къэтхьын щысэ, «УФ-м илъэпкъ гъэсэныгъэ концепцием» ыпкъ къикIэу тиреспубликэ щаухэбзыгъ «Лъэпкъыбзэхэр зэрэзэрагъашIэрэ тхылъхэр нахьышIу шIынхэмкIэ» республикэ программэр. Ащ къыщыгъэлъэгъогъэ пшъэрылъхэм якуугъэрэ ежь программэм лъэпкъмэ алъэныкъокIэ иIэ мэхьанэмрэ пфэгъэлъэшъхьанхэп. КъыткIэхъохэрэ шъожъые-пшъэшъэжъыехэм яныдэлъфыбзэ зэраджырэ /зэракIурэ программэхэмрэ тхылъхэмрэ ахэлэжьыхьажьыпхъэгъоу, ахэр лъэхъаным къыдиштэхэрэ методикэ кIэхэр алъапсэу зэхэгъэуцожьыпхъэхэу къытфегъэуцу ащ, фэдэ амалхэри къытетых. Шъыпкъэр пIощтмэ, ахэмэ ащыщыбэ агъэфедэгъахэх.\nГущыIэм пае, джырэблагъэ къыдагъэкIыгъэх адыгабзэмрэ литературэмрэ рагъэджэнхэу тхылъыкIэхэр.\nА Iофыгъор зэзыгъэпэшыгъэр Адыгэ республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистерств, зэшIозыхыгъэмэ ащыщых тиинститут иIофшIэхэри. Сыдэу хъугъэми, а тхылъыкIэхэм джыри уателэжьыхьажьыни, язэхэлъыкIэкIи нахьышIу пшIыжьынхэуи фэен. Зигугъу къэтшIырэ шэпхъакIэхэм /стандартыкIэхэм лъапсэу афэхъугъэу алъытэрэр педагогикэр арышъ, педагогикэр – цIыфым бгъодэлъ шIэныгъэр гъашIэм щигъэфедэнэу зыгъасэрэр ары. Конфуций игущыIэхэм ащ ыкупкI къыбгурегъаIо: «Зэхэсхырэр сщэгъупшэжьы. Слъэгъурэр сщыгъупшэрэп. СшIэрэр – къызгурэIо». А шIыкIэм тетэу кIэлэеджакIом ратырэ шIэныгъэр щыIэныгъэм гуфит-шъхьафитэу щигъэфедэшъущт, къышъхьапэщт ыкIи. Ары пакIошъ, хигъэхъошъуным фэгъэсэгъэн фаеу сэлъытэ. ЗэкIэми анахьышъхьэр ащ фэдэм тегъэпсыхьагъэ тхылъхэр тиIэнхэр ары. Джырэ лIэшIэгъоу шIэныгъакIэр зыщыбэм ащ къыгъэуцурэ пшъэрылъхэм атегъэпсыхьагъэ егъэджэн-методикэ тхылъ куп хэхыгъэу, шэпхъакIэхэм /стандартыкIэхэм афэузэнкIыгъэнхэр щыIэныгъэм гъэсэныгъэмкIэ къулыкъушIэхэмрэ кIэлэегъаджэхэмрэ къафигъэуцурэ пшъэрылъхэм ащыщ. Арэущтэу зыхъукIэ тэри, бзэшIэныгъэлэжьхэм, литературэ шIэныгъэлэжьхэм, тыхьазырых тызэрэфэамалэу тиIахьышIу мы Iофыгъом хэтлъхьанэу.\nЫпэкIэ зыцIэ къесIуагъэ зэрэкъэралыгъоу фыхэхыгъэ программэхэм, егъэджэнымкIэ шапхъэхэм /стандартхэм лъэпкъыбзэхэм заужьыжьынэу, ахэмэ яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэ фаехэу къыдалъытэ. А унашъохэм яфедеральнэ Iахьым бзэ пстэури зэфэдэу хэгъэуцуагъэх: Урысые Федерацием икъэралыгъуабзи ащ хэхьэ субъектхэм якъэралыгъуабзэхэри. Ащ къегъэлъагъо къэралыгъом лъэпкъыбзэхэм фыщытыкIэу афыриIэр зэрэзэрихъокIыгъэр. Шъыпкъэ, бзэхэм чылагъом (обществэм) чIыпIэу щафыхэхыгъэр зыушэтырэ социолингвистикэм къызэригъэлъагъорэмкIэ бзэхэм яюридическэ зэфэдэныгъэ законхэм ахэтхагъ, ау щыIэныгъэм щыщамыгъэцэкIэжьэу урехьылIэ. Ащ фэдэ шIыкIэр тикъэралыгъо итхыдэ блэкIыгъэм къырыгъунэжь. УФ-ми АР-ми яунэшъошIхэр лъэплъэх лъэпкъыбзэхэр, шэнхабзэхэр, нэшанэхэр къэухъумэгъэнхэм, ащ тегъэпсыхьэгъэ къэралыгъо унашъоу щыIэри макIэп. Тилъэпкъыбзэ зегъэужьэжьыным изыамалэу сэлъытэ АР-м и Правительствэ республикэ программэу «IэкIыбым щыпсэухэрэ тилъэпкъэгъухэм адэIэпыIэнхэу» аштагъэр. Ащ къыделъытэ Тыркуем ит къалэу Дюзджэ иуниверситет адыгабзэмрэ адыгэ литературэмрэ студентмэ ащарагъашIэх. Тыркуем къикIыгъэ еджакIохэри тиапшъэрэ еджапIэмэ ащеджэх. Ахэр ехьылIагъэх хымэ къэралыгъохэм ныдэлъфыбзэр щызэзыгъашIэхэрэм. ЛъэныкъуитIури ащ телэжьыхьэх.\nТыркуем къикIыгъэхэмрэ республикэм щыпсэухэрэ мыадыгэ кIэлэеджакIохэмрэ адыгабзэр зэрэзэрагъашIэрэ методикэм ахэр зыщыщ лъэпкъым елъытыгъэу зэхъокIныгъэхэр хэлъхьэгъэнхэ фаеу щыт. Джырэ методикэр нахьыбэмкIэ зытегъэпсыхьагъэр урысыбзэр зыIулъ кIэлэцIыкIухэр ары. ТапэкIэ гъэцэкIэгъэн фае Iофыгъомэ ари зэу ащыщ.\nАдыгэ Республикэм иеджапIэхэм адыгабзэр нахь куоу зыщызэрагъашIэрэ классхэр яIэнхэр гулъытэ хэушъхьафыкIыгъэ зыфэшIыпхъэ Iофыгъохэм ащыщэу тэлъытэ. УФ-м иунашъохэр ащкIэ субъектхэм яфитыныгъэхэмкIэ пэрыохъу афэхъухэрэп. Адыгэ къэралыгъо университетым лъэпкъыбзэмкIэ кафедрэ шъхьаф зытиIэкIэ еджапIэхэм адыгабзэм зыщырагъэджэрэ профильнэ классхэр тиIэнхэ фаехэу игъоу тэлъэгъу.\nЗыбзэ зышIомыIэшIурэ зышIомыдахэрэ мы дунаим зы лъэпкъ тетэу къычIэмыкIын. Ныдэлъфыбзэр лъэпкъым ыгу, ыпс, зэрэлъэпкъыр къэзыгъэшъыпкъэрэ нэшанэу щыт. Пстэуми зэдэтэшIэ тыгъуасэ къызэдаштэгъэ лъэпкъыбзэ зэрыщымыIэр. Джащ фэд тиадыгэбзи. Ащ икъежьапIэ зэрагъэунэфыгъэу куу, чыжьэ, ащ фэгъэхьыгъэу къаушэтыгъэри къыхагъэщыгъэри щэнджы, макIэ.\nУрыс педагогикэм лъапсэ фэзышIыгъэ Константин Ушинскэм тэрэз шъыпкъэу гу зэрэлъитэгъагъэр, – «Убзэ зыкIи мыкIосэрэ бзыим фэд». Уиныдэлъфыбзэ уитыгъуасэрэ уинепэрэ зэпызышIэрэ лъэмыдж. Уинепэ хищызэрэ уинеущ гъогууанэ фэзышIырэр ары. А гъогууанэр ушъагъэ, узэнкIыгъэ уилъэпкъ иакъыл нэфкIэ, ыпсэ къэбзагъэкIэ, иIэшIэгъэ дэхагъэмкIэ, хабзэ шъхьэпэ къыдекIокIхэмкIэ.\nАдэ, тэ, непэ а бзэр зыIулъхэм, сыд хэтлъхьашъунэу тызфэамалыр ащ зиужьыжьыным, къэкIорэ лIэшIэгъум хэмыкIодэжьыным пае. Бзэр псэуным фэшI нэхьышхьэр ащ урыпсэлъэныр ары. Адыгабзэр джэгу пашъхьэхэм адэлъыным имызакъоу, утыгушхохэми щагъэфедэн, аIо къодыеу щымытэу, рылэжьэнхэ фае. ЦIыфым иапэрэ кIэлэегъэджэ Iушри, игъогуи фэзыузэнкIырэри – ыбз ары. Уиныдэлъфыбзэ къыхэпхышъущтым фэдиз акъыли, сэнаущыгъи зы кIэлэегъаджи къыпхилъхьашъущтэп. ЦIыфым дунаир къызэришIэрэр изэхашIэ къызыщежьэрэр къыдалъфыгъэ бзэр ары – янэ ыбз ары.\nУбзэ уухъумэныр, ар нахь къулай пшIыныр, ащ зебгъэузэнкIыныр, уфэIазэу ар тыдэрэ чIыпIи щыбгъэфедэныр пшъхьэ изэкъо Iофэп – уилъэпкъ, къэралыгъо Iофых.\nЛъэпкъым илъэпкъыгъэ зышIокIодыкIэ, къэралыгъори зы лъэпкъкIэ нахь къулайцызэ мэхъу. Ащ фэдэу хъугъагъэ Урыс-Кавказ заом изэраркIэ. Лъэхъэнэ гукIэгъунчъэм IэкIэкIодагъ илъэс мин пчъагъэ зыныбжь бгырыс лъэпкъ макIэмэ ащыщ убыххэр.\nХьакъэу пхырыкIыгъэу хэтырэ зы нэбгыри ышIошъ хъун фаер бзэр кIодыныр гузэжъогъушхоу зэрыщытыр. Ары, бзэр кIодмэ – лъэпкъри мэкIоды. Ыбзэ псэуфэ лъэпкъри мэпсэу, зыбзэ зыIумылъыжь лъэпкъыр ежьыри щыIэжьэп.\nАдрэ лъэпкъ макIэхэм афэдэу, адыгэхэми Iофыгъошхо къытпыщылъ тиныдэлъфыбзэ тыухъумэжьынымкIэ, убыххэм абзэ иаужырэ мафэ фэдэ къыфэтымыгъэсыным тыпэшIуекIонымкIэ. Арэущтэу зыхъукIэ, хьакъыр зы – непэ тэ пхырытщырэ лъагъом бэкIэ елъытыгъ тикIахъохэр неущ зытеуцощт гъогур, тыбзэ фэгъэхьыгъэу тэ тылэжьырэр ахэм гъуазэу яIэщт.\nАдыгабзэкIэ къэпIуагъэм къызэкIиубытэрэ пстэур нэмыкIыбзэкIэ икъоу нэгъэсыгъэу зэбдзэкIыныр гугъу мэхъу. Шэч зыхэмылъыжьыр – адыгабзэр дахэ, лантIэ, купкIышIо, гупсэф. ЫкIи ар къарыунчъэу, гупшысэ инхэр къырипIотыкIыным къыдэмыгъэшIыгъэу хэтми къызыщыхъурэр хэукъо.\nЩыIэх мымакIэу адыгабзэр зымышIэхэу адыгэу зызылъытэжьыхэрэр. Ахэмэ зябгъапшэмэ, адыгабзэр пшIэныр зэрынасыпышхуагъэр нахьышIоу къыбгурэIожьы.\nУнагъом адыгабзэр илъмэ, ащкIэ зэдэпсэлъэжьынхэр хабзэ щыхъугъэмэ, сабыймэ адыгабзэр къамыштэнэу щытэп, ащ ишъэфхэр къашIагъэхэу абзэ хэткIухьагъэ хъунэу амал щыIэжьрэп. Джары бзэ горэ зэбгъэшIэным «иIункIыбзэIухыр».\n«Узэгугъурэр къыогугъужьы», – еIо адыгэ гущыIэжъым, арышъ ныдэлъфыбзэми – уегугъумэ, урылажьэмэ, тэрэзэу уфыщытымэ, ащ зиужьыжьыщт, нэхьышIум къыфэкIощт, нэхь къулайи, щэрыуи хъущт.\nТилъэхъанэ цIыфхэм ащыщхэм аIоу зэхэохы: «Адыгабзэр къулайцыз, къарыунчъэ, ар зэбгъашIэу, уреджэу уахътэр зыфэбгъэкIодын щыIэп, ар тэ къытфэшъхьапэщтэп». Ныдэлъфыбзэр къэмышъхьапэнэу, ащ изыужьыжьын мыхьанэ имыIэу зылъытэхэрэр цIыф «къулайхэу, байхэу» пIошъущтэп. Афэдэхэм яфэмыфыгъэ адыгабзэм тыралъхьэ. Бзэр къулаеп ыкIи къулайцызэп, ар зэхадзырэп шIурэ IаекIэрэ. Зыфэныкъо пстэури епхьылIэмэ, зыужьыжьыныгъэшхо зымыгъотын бзэ щыIэп.\nАдыгабзэр къэухъумэгъэнымкIэ, ащ зегъэужьыжьынымкIэ пшъэрылъышхо зиIэмэ ащыщ тилъэпкъ шэнхабзи. Уиныдэлъфыбзэ уасэ зэрыфэпшIыжьырэр уилъэпкъ хабзэхэр ары, шэнхабзэр зэрызапхьэрэр зылъэгъухэрэ кIалэхэр о къызэрэпкIэрыплъыным фэблэщтых. Арэу зыхъукIэ, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм, ублэпIэ классхэм а Iофым гулъытэшхо ащыфэшIыпхъэу щыт. МыдыкIэ зыкъэбгъазэмэ – класс, еджэпIэ нэхьышъхьэхэми джащ фэд. КъыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэм нахьышIоу къыштэрэр епIорэр арэп, ебгъэлъэгъурэр ары нахь. Яныдэлъфыбзэ шIу алъэгъуным, ар зэрагъэшIэным, еджэнхэм гукъыдэчъ фыряIэным пае, сабыйхэми студентхэми анэгу кIэтын фае яныдэлъфыбзэ лъэпкъым, къэралыгъом апашъхьэ пкIэ зэрыщыриIэр, адрэ бзэхэм къакIэрамыгъэзэу ар зэрылажьэрэр. А пстэур умыгъэцакIэмэ уилъэпкъ зытес къутамэр пIэшъхьитIукIэ пыоупкIыжьы, ащ фэдэ екIолIакIэ Iофым фыуиIэмэ, узыфэкIощтыр насыпынчъагъэшъ, уемыхъырэхъышэжь. Хэмыукъощтыр зыбзэ уасэ фэзышIыжьэу ар зыIузыгъэлъэу, ащ рылажьэрэр ары.\nСитхыгъэкIэ къэсIэтырэ Iофыгъуэхэр бзэр къэухъумэнымрэ ащ зегъэужьыжьынымрэ ехьылIагъэ зы Iахь макIэ ныIэп. КъыткIэхъорэ ныбжьыкIэхэм янэдэлъфыбзэ аIулъэу, ащ уасэ фашIэу, гъашIэм къыщагъэшъхьапэу къэхъуным пае, бзэшIэныгъэлэжьхэми, кIэлэегъаджэхэми, лъэпкъым ицIыф пстэуми Iофыгъо бэ дэдэ къытпыщылъ джыри. Ахэр зэшIохыгъэныр ары Адыгэ республикэм гуманитар ушэтынхэмкIэ иинститут иIофышIэхэм тигухэлъхэри тиIофшIэнхэри зытедгъэпсыхьэхэрэр.\n1. Конституция Российской Федерации. Глава 3. Федеративное устройство (ст. 68). // www.constitution.ru\n2. Концепция федеральной целевой Программы развития образования на 2016-2020 годы. // www.government.ru\n3. Федеральный закон об образовании в РФ // www.zakon-ob-obrazovanii.ru\n4. Государственная программа Республики Адыгея «Развитие образования» на 2014-2020 годы. // www.adygheya.minobr.ru\nВестник науки АРИГИ №10 (34) с. 26-29.\nОпубликовал admin, 4-02-2018, 19:03. Просмотров: 76\n– Адыгэ Республикэм и Адыгэ Хасэ изэфэс щаштэгъэ Резолюциер\n– Шъаукъо Аслъангуащ: Тыадыг ыкIи тычеркес\n– Къэбэртэе-Бэлъкъарым къыщыхъухэрэм афэгъэхьыгъэ екIолIакI\n– ЖъоныгъуакIэм и 21-р - шъыгъо маф


Сэнэхьатэу къыхихыгъэм фэшъыпкъ — Адыгэ макъ\nСэнэхьатэу къыхихыгъэм фэшъыпкъ\nЦIыф пэпчъ ищыIэныгъэ зэрипхыщт сэнэхьатыр къыхехы. Зым ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу егъэнафэ, ар ыгу пытэу илъэу къэтэджы. НэмыкIым, ыныбжь хэкIотагъэми, къыхихыщтыр ымышIэу лъэныкъо зэфэшъхьафхэм зафегъазэ.\nШэуджэн районым ит къоджэ цIыкIухэм ащыщэу Къэбэхьаблэ къыщыхъугъэ Къэлэшъэо Байзэт я 6-рэ классым исыгъ врач сэнэхьатыр къызIэкIигъэхьан гухэлъ зешIым. Ащ зы такъикъи ехъырэхъышагъэп. Мафэ къэс гухэлъэу иIэм пытэу факIощтыгъэ. Я 8-рэ классым щыублагъэу медицинэ институтым щикIущт предметхэр нахь гъэлъэшыгъэу зэригъэшIагъэх.\n— СянэкIэ сянэжъ илъэс 40 фэдизрэ Шэуджэн район сымэджэщым акушерэу Iоф щишIагъ. СицIыкIугъом ащ ыдэжь сыщыIэ зыхъукIэ, еджакIэ, тхакIэ, лъытакIэ сигъашIэщтыгъэ. Сабыигъом нэм ылъэгъурэр гум иубытагъэ мэхъу. Сянэжъ сыпаплъэзэ медицинэр цIыфхэм IэпыIэгъу зэрафэхъурэр, ащ шIоу хэлъыр зэрэбэр зэхасшIэщтыгъэ. Ащ сыкIэрыплъызэ сэри сищыIэныгъэ еспхыным сыкъыфэкIуагъ, — къытфеIуатэ Байзэт. — Мыр къыхэсхынэу зыкIэхъугъэм джыри зы лъэныкъо иI. СицIыкIугъом бэрэ сытефэщтыгъэ, шъобж зэфэшъхьафэу стелъыгъэр макIэп. Пстэуми кIэухэу афэхъущтыгъэр сымэджэщыр ары. Ащ бэрэ сычIэлъыщтыгъэ. Укол къысфашIыщтми, врачыр къысэплъыщтми къысэхьылъэкIэу е сыщынэу къыхэкIыщтыгъэп. Сыдигъуи сизакъоу сыкIоныр сишэныгъ. Пстэури сшIогъэшIэгъоныщтыгъэ. Джащ фэдэу цашIэхэми сицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу сащыщынагъэу къэсшIэжьырэп. Хэтрэ врачи сыгурыIощтыгъэ. Медицинэр зэрэсшIогъэшIэгъоныр джыри сыцIыкIузэ къызгурыIуагъ ыкIи сыныбжь зыхэкIуатэми сыкIэгъожьыгъэп.\nГухэлъэу ышIыгъэм тигущыIэгъу фэшъыпкъэу зыфигъэхьазырыгъ. 2011-рэ илъэсым Хьатыгъужъыкъое гурыт еджапIэр дышъэ медалькIэ къыухыгъ. Медицинэм ищыIэныгъэ зэрэрипхыщтым щэч хэлъэп, ау къалэу къыхихыщтым иупчIэ кIэлэ ныбжьыкIэм къыфэуцугъ.\n— Экзаменхэр дэгъоу стыгъэх, ситхылъхэр Краснодар, Москва, Ростов, Ставрополь згъэхьыгъэх. БаллхэмкIэ сапхырыкIыгъ ыкIи Москва сычIэхьанэу сыгукIэ сыфэягъ, ау а лъэхъаным ащ бырсырэу щыIагъэхэм апкъ къикIыкIэ сянэ-сятэхэр къэгумэкIыгъэх, — игукъэкIыжьхэмкIэ къыддэгуащэ Байзэт. — Къэнэгъэ къалэхэм анахь зэтегъэпсыхьэгъэ медицинэ университет зыдэтыгъэр Ростов ары. Мыщ апшъэрэ гъэсэныгъэ зыщызэбгъэгъотын плъэкIыщт учреждение зэрэдэтым дакIоу, ежь иунэе клиническэ бази иIагъ. Ащ къыхэ-кIэу мы къалэм сыщеджэнэу зыкъэзгъэзагъ.\nКъэлэшъэо Байзэт 2011-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу медицинэм феджэ. Илъэсихырэ Ростов къэралыгъо медицинэ университетым щеджагъ. 2017-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2019-м нэс ординатурэр ыкIугъ, неврологиер нахь игъэкIотыгъэу зэригъэшIагъ.\n— 2019-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу къэлэ гупчэ сымэджэщым неврологэу Iоф щысэшIэ. Джащ фэдэу университетым анатомиемкIэ икафедрэ сыщэлажьэ. Ащ студентхэр щесэгъаджэх. Джырэ уахътэ аспирантэу сычIэхьажьыгъэу сыдеджэжьы, — къытфеIуатэ тигущыIэгъу. — 2019-рэ илъэсым ординатурэр къызысэухым Адыгеим сыкъэкIожьын гухэлъ сиIагъ, ау аспирантурэм сычIэхьажьынэу амал сиIэ зэрэхъугъэм къыхэкIэу ар тIэкIу лъызгъэкIотагъ.\nИлъэсищырэ аспирантурэм Байзэт щеджэщт, ар къызиухыкIэ кандидатскэр ытхыщт. Ащ дакIоу сымэджэщыми чанэу Iоф щешIэ. Мафэ къэс шIэныгъэу IэкIэлъымрэ опытэу иIэмрэ ахегъахъо. Нэужым ыугъоигъэ «мылъкур» зыдиIыгъэу къызщыхъугъэ Адыгеим къыгъэзэжьыщт. Республикэу зыщапIугъэм ишIуагъэ щаригъэкIын, ащ щыпсэурэ цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъун гухэлъышIухэр зыдиIыгъых.\nШIэныгъэ зэбгъэгъотыныр сыд фэдэрэ сэнэхьати ищы-кIагъ, ау практикэми осэшхо иI. Ар анахьэу къызщылъагъорэр медицинэр ары. ТигущыIэгъу къызэриIорэмкIэ, еджэгъу илъэсхэм сымэджэщхэм зэращэщтыгъэхэм, шIэныгъэу къызIэкIагъахьэрэм дакIоу, цIыфхэм медицинэ фэIо-фашIэхэр зэрафэбгъэцэкIэщтыр нэрылъэгъу зэрафэхъущтыгъэм шIогъэшхо къеты.\n— Студентэу сымэджэщым ущыIэным фэдэп уизакъоу цIыфхэм уяIэзэныр. Врачэу Iоф пшIэ зыхъукIэ ахэм ящыIэныгъэ пIэ илъ. IэпыIэгъоу ябгъэгъотырэм елъытыгъ япсауныгъэ зэрэзэтеуцожьыщтыр, — еIо Байзэт. — СишIуагъэ зэзгъэкIыгъагъэхэр джы къызнэсыгъэми сыгу къэкIыжьы. Ахэм узэу яIагъэри, медицинэ IэпыIэгъоу язгъэгъотыгъэри къэсэшIэжьы. Сымэджэщэу Iоф зыщысшIэрэм хьылъэ дэдэу къащэхэрэр угу имыубытэн плъэкIырэп. Ахэм амалэу уиIэмкIэ IэпыIэгъу уафэхъу, ау джыри нахьыбэ афапшIэ пшIоигъоу уафэгумэкIы.\nБайзэт иIофшIэн фэшъыпкъ. Сымаджэ пэпчъ игъэхъужьын зэрифэшъуашэу къекIуалIэ, зэряIазэрэм дакIоу гущыIэгъу афэхъу. Врач къодыеу щымытэу, цIыфыныгъэрэ гукIэгъуныгъэрэ хэлъэу иIофшIэн къекIуалIэ. УпчIэ е лъэIу иIэу зыгорэ къыфытеуагъэми, ащ икъэбар нэужым зэрегъэшIэжьы.\n— ЦIыфым уишIуагъэ зэребгъэкIырэр уинэрылъэгъоу, ащ IэпыIэгъу уфэхъун амал зэрэуиIэр зэхэпшIэныр насыпышху, — къытфеIуатэ Байзэт. — Игъом ищыкIэгъэ медицинэ фэIо-фашIэхэр фэбгъэцакIи, сымаджэм иуз бгъэхъужьыгъэу е ар нахь макIэ пшIыгъэ зыхъукIэ, уиIофшIэн гухахъо хэогъуатэ. Ащ фэдэ щысэхэм джыри нахь хэхъоныгъэ инхэр пшIыным, ыпэкIэ улъыкIотэным уфащэ, кIуачIэ къыпхалъхьэ.\nБайзэт еджэным, IофшIэным игъэкIотыгъэу апылъ нахь мышIэми, апэрэ мафэу Ростов къызыдэхьагъэм къыщегъэжьагъэу мыщ адыгэу дэсхэм аIокIэ, тилъэпкъэгъухэм защидзыерэп.\n— Гурыт еджапIэм къыщыздеджэгъэ пшъашъэр сигъусэу университетым сыкъычIэхьагъ. Шъыпкъэу пIощтмэ, апэрэ курсым мы къэлэшхом адыгэу дэсыри тшIэщтыгъэп, ахэм нэIуасэ тазэрафэхъущтми тыщыгъозагъэп. МэкIэ-макIэзэ учреждениеу тызщеджэрэм чIэсхэр къэтшIагъэх, — игукъэкIыжьхэмкIэ къыддэгуащэ Байзэт.\nТигущыIэгъу къызэриIорэмкIэ, хабзэ хъугъэу адыгэу мыщ дэсхэр шэмбэт мафэм зэIукIэщтыгъэх. Ащ ныбжьыкIэу къеуалIэрэм тхьамафэ къэс хахъощтыгъэ. Джащ фэдэу шышъхьэIум иаужырэ мафэ студентхэр зэхахьэщтыгъэх. Илъэпкъэгъоу Ростов щеджэнэу къэкIуагъэр хэти а зэIукIэм къыригъэблагъэщтыгъэ. Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъар, Къэрэщэе-Щэрджэс республикэхэм къарыкIыгъэ ныбжьыкIэхэр мы мафэм зэIукIэщтыгъэх, нэIуасэ зэфэхъущтыгъэх. Адыгэ мэфэкIхэр, мэхьэнэ ин зиIэ мафэхэр ныбжьыкIэхэм хагъэунэфыкIыщтыгъэ. Пандемиер зытекIкIэ зэIукIэгъухэм падзэжьын гухэлъ яI.\nПредыдущая Тызэфэзыщэрэ Iуданэр щыIэныгъэм щагъэпытэ\nСледущая МэфэкIхэм ацIэкIэ


Щынагъо щыIа? | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 05.06.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАужырэ мафэхэм къэбархэр бэу къекIокIых Пшызэ псыIыгъыпIэр къиун ылъэкIыщтэу. Краснодар краим иадминистрацие ошIэ-дэмышIэ Iофхэр къэмыгъэхъугъэнхэмкIэ ыкIи ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ икомиссие зэхэсыгъо иIагъ. Псыхъохэм ыкIи псыIыгъыпIэхэм язытет ащ щытегущыIагъэх. Краснодар краим игубернатор игуадзэу Андрей Алексеенкэм зэхэсыгъор зэрищагъ. Пшызэ псыIыгъыпIэм изытет зигугъу ашIыгъэхэм ащыщ.\nПстэумэ апэу къэIогъэн фае — Пшызэ псыIыгъыпIэм изытет ылъэныкъокIэ щынагъо щыIэп. Зэхэсыгъом ар теубытагъэу къыщаIуагъ. Аужырэ мафэхэм псыIыгъыпIэм фэгъэхьыгъэу къэбарыбэ къекIокIы. Ау ащ псэу дэтыр дэмыфэжьэу, къиун ылъэкIыщтэу цIыфхэр зэрагъэщынэхэрэм лъапсэ иIэп. Мы IыгъыпIэр псыр щаугъоиным, игъорыгъоу дагъэчъыным ыкIи щынагъо къэмыхъуным тегъэпсыхьагъэу ашIыгъагъ.\nПшызэ шъолъыр бассейнхэмкIэ ыкIи псыхэмкIэ игъэIорышIапIэ ипащэу Геннадий Саловым зэхэсыгъом къыщиIуагъ:\n— Непэрэ мафэм псыIыгъыпIэм зыпкъ итэу Iоф ешIэ. Джыри псы кубическэ метрэ миллион 665-рэ фэдиз дэфэщт. — Непэрэ мафэм псыIыгъыпIэм зыпкъ итэу Iоф ешIэ. Джыри псы кубическэ метрэ миллион 665-рэ фэдиз дэфэщт. Псыр нахь къызщыдэкIоегъэ лъэхъаныр къызэтынэкIыгъ.\nСурэтхэри ащ ишыхьатэу зэхэсыгъом къыщагъэлъэгъуагъэх. Пшызэ псыIыгъыпIэм псэу дэтыр щынэгъо пчъагъэхэм 1980-рэ илъэсым анэсыгъагъ. Ащ псыр лъыIэсыным пае сантиметри 160-м ехъу джыри иI.\nПсыхъоу псыIыгъыпIэм къыхэлъэдэжьхэрэм язытети зэхэсыгъом игугъу щашIыгъ. Гъэлъэшыгъэ шIыкIэм тетэу ахэм краим ащылъэплъэх.\n— ЖъоныгъуакIэм и 19-м къыщегъэжьагъэу Темыр Кавказым ощхышхо къыщещхы, — къыIуагъ граждан ухъумэнымкIэ ыкIи ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ Краснодар краим иминистрэ игуадзэу Сергей Капустиным. — Краснодар краими, Адыгеими ом изэхъокIыныгъэхэр къалъыIэсыгъэх. Гъэлъэшыгъэу къулыкъу тэхьы. Ом изытет ошIэ-дэмышIэу къызэIыхьан ылъэкIыщт. Ау Iофхэр нахь зыпкъ иуцожьыгъэх, псыхъо инхэу Пшызэ, Лабэ ягугъу пшIын зыхъукIэ, щынэгъо шапхъэхэм анахь макI псэу адэтыр, япсыкIуапIэхэм къашъхьадэкIыхэрэп.\nДжащ фэдэу, Сергей Капустиным къызэриIуагъэмкIэ, Ставрополь краим къикIырэ псыр къытлъэIэсы, ар Пшызэ псыIыгъыпIэм хэлъэдэжьы. Ащ ыпкъ къикIэу ыпэрэ мафэхэм псыр нахь лъэшэу дагъэчъынэу унашъо ашIыгъагъ.\n— ДжырэкIэ зы нэгъэупIэпIэгъум псы кубическэ метрэ 1200-м нэсэу псыIыгъыпIэм дэтэгъэчъы, — къытиIуагъ министрэм игуадзэ, — типсыIыгъыпIэкIэ ар бэ, ау шапхъэу щыт. Пшызэ ыхэкIэ щыIэ псэупIэхэм талъэплъэ. Пшызэ псыIыгъыпIэм изытет джырэкIэ щынагъоп. Ар сурэтхэмкIи нэрылъэгъу. ДжырэкIэ псэу ащ дэтыр процент 76-м нэсы. Псы кубометрэ миллион 700 джыри дэфэщтэу аIо. Ащ щылажьэхэрэм къызэраIуагъэмкIэ, аужырэ мафэхэм псым хэкIыгъ нахь, къыхэхъуагъэп. ГущыIэм пае, тыгъоснахьыпэ сантиметри 3 — 4-кIэ зэкIэкIуагъ.\nШъыпкъэ, джыри мэфи 10 къещхыщтэу синоптикхэм къаты, гъэлъэшыгъэ ухьазырыныгъэм зэкIэри тет. Ом изытет къыздихьыщтыр къэшIэгъуай, ау Пшызэ псыIыгъыпIэу зэкIэ ащ кIэрыс къуаджэхэр зытещыныхьэхэрэм джыри псыбэ дэфэщт.\nСурэтыр Пшызэ псы гъэIорышIапIэм исайт къитхыгъ.


13 Romans / Рим\nЗИІЭХЭУ РИМ КЪЭЛЭШХОМ ДЭСХЭМ\nСэ сы Паул, Исус Христос сыфэлажьэ. Христос иапостол* сыхъунэу Тхьэр къысаджи, ежьым ыдэжь къикІырэ къэбарышІур* згъэІунэу сигъэнэфагъ. 2А къэбарышІур ипегъымбархэм ажэкІэ Тхьэм цІыфхэр ыгъэгугъагъэх, игущыІэ тхыгъэ лъапІэхэм* зэрарытым фэдэу. 3А къэбарышІур Ыкъо ехьылІагъ. Ар цІыфэу къэхъугъэу, пачъыхьэ Даутэ къытехъукІыгъэ цІыфхэм ащыщыгъ. 4Исус\n1:1 къэбарышІур – Исус Христос ехьылІэгъэ къэбарышІур ары. Тхьэм пегъымбархэм ажэкІэ цІыфхэр къызэригъэгугъэгъэ Іофхэр къыгъэшъыпкъэжьхэзэ ыгъэхъугъэх, арэущтэуи цІыфхэр мыкІодхэу къызэригъэнэжьынхэ гъогу афишІыгъ.\n1:2 Тхьэм игущыІэ тхыгъэ лъапІэхэр – мыщ дэжьым ащ къикІырэр джуртхэм ятхылъ лъапІэхэр ары.\nлІагъэхэм къызэрахэтэджыкІыжьыгъэмкІэ Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ ар Тхьэм зэри-Къор лъэкІыныгъэкІэ къыгъэнэфагъ. Ежьыр ары Исус Христосэу ти Зиусхьаныр. 5Тхьэм Христос ынэшІу сэ къысщыригъафи, Христос ыцІэкІэ лъэпкъ пстэуми шІошъхъуныгъэ яІэ згъэхъоу, ежьым езгъэдэІунхэм пае, апостолэу сигъэнэфагъ. 6Шъори ахэмэ шъуащыщ, Исус Христос шъори ибынхэм ащыщ шъухъунэу къышъоджагъ.\n7Шъо, Рим* къэлэшхом дэсхэу, Тхьэм шІу ылъэгъухэу, ицІыф лъапІэхэм ащыщ хъунхэу къызэджагъэхэм, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы.\nТхьэу Тятэ лъапІэмрэ Зиусхьанэу Исус Христосрэ анэшІу къышъущарэфи, гупсэфыныгъэ къышъуарэт.\n8Ыпэ рапшІэу шъуишІошъхъуныгъэ икъэбар дунаем тыдэкІи цІыфхэм зэрэщагъэІурэм пае, Исус Христос ыцІэкІэ шъо пстэуми пае Тхьэм щытхъу фэсэшІы, 9сыда пІомэ Тхьэу Зыкъо ехьылІэгъэ къэбарышІур згъэІузэ, сыгу етыгъэу сызфэлажьэрэ Тхьэр сишыхьат. Ащ селъэІу зыхъукІэ, сыдигъуи зэпымыоу шъуигугъу зэрэсшІырэмкІэ ар сишыхьат. 10Тхьэм ыІомэ шъуадэжь аужыпкъэм сыкъэкІонэу къыздэхъункІэ селъэІу.\n11Сыда пІомэ Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ ыдэжь къикІэу, шъугухэр зыгъэпытэн шІугъэ горэ шъозгъэгъотыным пае, шъуслъэгъунэу инэу сшІоигъу. 12А зы шІошъхъуныгъэу тиІэмкІэ тызэрэгъэгушхоныр ары зыфасІорэр. 13Шъуадэжь сыкъэкІонэу бэрэ сыгу зэрэхэлъыгъэр шъушІэн фае, сшыхэр, ау джы нэсыфэ пэрыохъу горэ къысфэхъущтыгъ. НэмыкІ лъэпкъхэм адэжь шІугъэ къызхэкІырэ Іоф зэрэщысшІагъэм фэдэу, шъуадэжьи Іоф щысшІэнэу сыфай.\n14Урымхэми, нэмыкІ лъэпкъхэми, зэхэшІыкІыныгъэ зиІэхэми, зимыІэхэми пшъэрылъ афысиІ. 15Джары шъо Рим къэлэшхом дэсхэм къэбарышІур шъозгъэІунэу инэу зыкІысшІоигъор.\n1:7 Рим – Рум ары.\nКъэбарышІум лъэкІыныгъэу хэлъыр\n16Христос ехьылІэгъэ къэбарышІум сытеукІытыхьэрэп, сыда пІомэ къэбарышІур ары Тхьэм илъэкІыныгъэу хэти шІошъхъуныгъэ зиІэр мыкІодэу къэзыгъэнэжьырэр, апэу джуртыр етІанэ мыджуртыр. 17Сыда пІомэ Тхьэм ежьым ыдэжькІэ цІыфым шъыпкъагъэ иІэу зэрилъытэрэ гъогур къэбарышІум къегъэнафэ. Ыпэ къыщегъэжьагъэу ыкІэ нэс а Іофыр зэрэхъурэр шІошъхъуныгъэм игъогукІэ ары, Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу,* «ШІошъхъуныгъэ зэриІэм пае, Тхьэм ыдэжькІэ шъыпкъагъэ зиІэр псэущт».\nЦІыф пстэуми Тхьэм ыдэжькІэ лажьэу яІэр\n18Тхьэм ищынагъо цІыфхэм агухэм зэрарымылъым паий, ябзэджагъэ пстэуми апаий игубжэу уашъом къехырэр Тхьэм къегъэнафэ, сыда пІомэ ябзэджагъэкІэ шъыпкъагъэр агъэбылъынэу ыуж итых. 19Тхьэм ехьылІагъэу цІыфмэ ашІэшъущтыр ахэмкІэ нафэ, Тхьэм ар къафигъэнэфагъ. 20Сыда пІомэ Тхьэм дунаер къызигъэхъугъэм щегъэжьагъэу, ежь ищытыкІэу амылъэгъушъурэм Тхьэм къыгъэхъугъэхэмкІэ цІыфхэм нафэу гу лъатэн алъэкІы. ИщытыкІэ амылъэгъушъоу зыфасІорэр илъэкІыныгъэшхоу мыкІодыжьыщтри ары, ежьыр Тхьэу зэрэщытри ары. Арышъ, цІыфхэм зызэрагъэхыен зи щыІэп.\n21Тхьэр ашІагъэ пэтми, Тхьэм фэшъуашэу лъытэныгъи щытхъушхуи фашІыгъэп. Ау ягупшысэхэр хьаулыеу хъугъэх, агухэу зэхэшІыкІыныгъэ зимыІэхэри шІункІы хъугъэх. 22ЗэхэшІыкІыныгъэ яІэу зашІошІыжьэу, зэхэшІыкІыныгъэ ямыІэу хъугъэх. 23ЦІыфхэм щытхъушхо зиІэ Тхьэу мыкІодыжьыщтыр амыгъэлъапІэу щытыгъэх. Тхьэм фагъадэхэу, ежьхэм аІэкІэ ашІыгъэ шъо теплъэхэу кІодыжьыщт цІыфхэм, бзыухэм, лъэкъуиплІкІэ зекІохэрэм, ныбэкІэ цуахъохэрэм афэдэхэр тхьэпІалъэу агъэлъэпІагъэх.\n24Арышъ, ахэмэ агухэр Іоф мыхъунхэм акІэхъопсхэу, апкъыхэмкІэ мыхъун зэрашІэжьынэу, шІоигъэм хэтхэу Тхьэм къыгъэнагъэх. 25Тхьэм ишъыпкъагъэ ычІыпІэ\n1:17 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Аввакум тхылъэу ытхыгъэм 2:4.\nпцІыр рагъэуцуагъ. Тхьэу зэкІэ къэзыгъэхъугъэр амыгъэлъапІэу ыкІи фэмылажьэхэу, Тхьэм къыгъэхъугъэхэр агъэлъэпІагъэх, ахэми афэлэжьагъэх. Ежь Тхьэм мыкІодыжьын щытхъушхор ий. Амин.\n26Арышъ, агу зыкІэхъопсырэ Іоф мыхъунхэм апылъынхэу Тхьэм ахэр къыгъэнагъэх. Ябзылъфыгъэхэри зэрэщытын фаем текІыхи, зым адрэм мыхъун ришІэжьыгъ. 27Ащ фэдэу хъулъфыгъэхэри зэрэщытын фаем текІыхи, яшъузхэм якІолІэжьыныр ханэжьи, зы лІыр адрэ лІым кІэхъопс хъугъэ. Арэущтэу хъулъфыгъэхэми мыхъун зэрашІэжьи, апкъыхэмкІэ язекІокІэ емыкІу ифэшъуашэ агъотыжьыгъ.\n28Ащ нэмыкІэу Тхьэр ашІэнэу зэрамыдагъэм пае, емыкІу Іофхэр ашІэнхэу акъыл къуанчэр яІэу Тхьэм къыгъэнагъэх. 29Мышъыпкъэгъэ пстэури, зинэ пстэури, тхьагъэпцІыгъэ пстэури, нэйпсыягъэ пстэури, бзэджагъэ пстэури агухэм арызы хъугъэ. Шъугъонри, цІыф укІынри, зэщыхьанри, пцІы усынри, уджэгъунри агухэм арылъ зэпытых. 30Ахэр бзэгухьэх, цІыфхэм ІэягъэкІэ атегущыІэх, Тхьэр ауджэгъу, цІыфхэм агу хагъэкІы, зыщэтхъужьых, загъэпагэ, бзэджагъэхэр къаугупшысых, ятэ-янэхэми афэІорышІэхэрэп. 31ЗэхэшІыкІыныгъэ яІэп, ягущыІэхэр агъэцакІэхэрэп, гуфэбагъи яІэп, зэшІужьыныгъэри гукІэгъуныгъэри зыфэдэхэр ашІэрэп. 32А цІыфхэм Тхьэм иунэшъо зафэр ашІэ, ащ фэдэ Іофхэр зышІэхэрэм укІ зэрафэшъуашэр. Ау щытми, ежьхэм ащ фэдэхэр зэрашІэхэрэм имызакъоу, а Іофхэр зышІэхэрэри адэх.\nТхьэм цІыфхэм хьыкум зэратришІыхьэрэр зафэ\nО хэт ущыщми, нэмыкІ зыгорэ бгъэмысэмэ, зызэрыбгъэхыижьын зи щыІэп. Ар зэрэбгъэмысэрэмкІэ о зыогъэмысэжьы, сыда пІомэ адрэр зэрыбгъэмысэрэ Іофхэр ори ошІэх. 2Ащ фэдэ Іофхэр зышІэхэрэм Тхьэм шъыпкъагъэм тетэу хьыкум зэратришІыхьащтыр тэшІэ. 3Ау а Іофхэр зышІэхэрэр о бгъэмысэхэу щыт пэтми, ори ахэмэ ашІагъэм фэдэу пшІэу, Тхьэм ихьыкум къыптримышІыхьанэу огугъа? 4Хьауми Тхьэм ишІугъэшхо, игу-\nшъэбэгъэшхо, ищыІэгъэшхо зэмыпэсхэу ара? Тхьэм ишІугъэшхокІэ уипсэкІодхэм уафыкІэгъожьынэу игъо къызэрэпфигъафэрэр къыбгурыІорэба?\n5Ау уигуркъагъэкІи, угукІэ уипсэкІодхэм узэрафыкІэмыгъожьырэмкІи мафэу Тхьэм игубжырэ ихьыкум зафэрэ къызылъэгъощтым дэжь Тхьэм губжэу къыптырилъхьащтым хэогъахъо. 6Тхьэм хэти Іофхэу ышІагъэхэмяфэшъуашэ ригъэгъотыжьыщт. 7ШІушІэным ыуж имыкІхэу, щытхъушхом, лъытэныгъэшхом, мылІэныгъэм ауж итхэм мыкІодыжьын щыІэныгъэ аритыщт. 8Ау цІыфхэу зызыгъэкъаигъэхэу, шъыпкъагъэм фэмыІорышІэхэу, бзэджагъэм зезытхэрэм Тхьэм игубжышхо къалъигъэсыщт. 9Тхьэм хэти бзэджагъэ зышІэрэм гузэжъогъурэ гухэкІыгъорэ къылъигъэсыщт, апэу джуртым етІанэ мыджуртым. 10Ау Тхьэм хэтэуи шІу зышІэрэм щытхъу, лъытэныгъэ, гупсэфыныгъэ къылъигъэсыщт, апэу джуртым етІанэ мыджуртым. 11Сыда пІомэ Тхьэр цІыфхэм ятеплъэ емыплъэу, цІыф пстэури изэфэдэхэу щытых.\n12Пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ зимыІэхэу, псэкІод зышІэгъэ цІыф пстэуми Тэурат хабзэр ямыІагъэ пэтми, кІодыжьыщтых. Тэурат хабзэм ыІэчІэгъ чІэтхэу, псэкІод зышІэгъэ цІыф пстэури Тэурат хабзэм тетэу Тхьэм ыгъэмысэщтых. 13Сыда пІомэ Тэурат хабзэм итхэр зэхэзыххэрэр арэп Тхьэм ыдэжькІэ шъыпкъагъэ зиІэхэр, Тэурат хабзэм итхэр зыгъэцакІэхэрэр ары нахь. 14Хымэ лъэпкъхэм* ащыщхэу Тэурат хабзэр зимыІэхэм гурыІоныгъэу ахэлъымкІэ Тэурат хабзэм итхэр загъэцакІэхэкІэ, Тэурат хабзэр ямыІэ пэтми, хабзэр зыфэдэр зэрашІэрэр къагъэлъагъо, 15сыда пІомэ Тэурат хабзэм иунашъохэр агухэм арытхагъэхэу зэрарылъхэр а цІыфхэм къагъэлъагъо. Арэущтэу зэрэщытыр агухэми къаушыхьаты, а цІыфхэм ягупшысэхэмкІи зэ загъэмысэ, зэ загъэхые. 16А Іофыр арэущтэу зэрэщытыр нафэ хъущт, къэбарышІоу згъэІурэм тетэу, цІыфхэм агухэм арылъ шъэфхэм Тхьэм Исус Христос хьыкум зыщатрыригъэшІыхьащт мафэм дэжь.\nДжуртхэмрэ Тэурат хабзэмрэ\n17 «Сэ сыджурт», оІо. Тэурат хабзэм ущэгугъы ыкІи «Тхьэр сэшІэ», пІозэ узщэтхъужьы. 18Тэурат хабзэм итхэр\n2:14 хымэ лъэпкъхэр – мыджуртхэр ары.\nзэрэуагъэшІагъэм пае, Тхьэр зыфаер ошІэ, дэгъур зыфэдэри зэхэпшІыкІын плъэкІыщт. 19ШІэныгъэ пстэури шъыпкъагъэ пстэури зэрыт Тэурат хабзэр о пІэ илъэу, нэщъухэм уряпэрытэу, шІункІыгъэм хэтхэми урянэфынэу узщэгугъыжьы. 20ІПІэныгъэ зимыІэхэм агурызыгъэІощтыр орэу, ныбжьыкІэхэми Іофхэр языгъэшІэщтыр орэу узщэгугъыжьы. 21НэмыкІрэ цІыфым Іофхэр еогъашІэх, о пшъхьэ еогъашІа? 22ЦІыфхэр мытыгъонхэу яоІо, о пшъхьэкІэ отыгъуа? «Зинэ умышІэ», цІыфхэм яоІо, о пшъхьэкІэ зинэ ошІа? Тхьэ нэпцІхэм ашъо теплъэхэр зэппэсхэрэп, тхьэ нэпцІхэм ашъо теплъэхэр зэрыт унэхэр о пшъхьэкІэ охъункІэха? 23Тэурат хабзэр зэрэуиІэм пае узщэтхъужьы, ау Тэурат хабзэм итхэм узэратекІырэмкІэ Тхьэр огъэпыута? 24Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу,* «Шъощ пае хымэ лъэпкъхэм щыщхэр Тхьэм ыцІэ ехъоных».\n25Сунэт* уашІыгъэу щытыным пкІэ иІ, Тэурат хабзэм итхэр зыбгъэцакІэхэкІэ. Ау Тэурат хабзэм итхэм уатекІымэ, сунэт уашІыгъэу ущыт пэтми, сунэт уамышІыгъэм уфэд. 26Сунэт амышІыгъэ цІыфым Тэурат хабзэм иунашъохэр ыгъэцакІэхэмэ, сунэт амышІыгъэу щыт пэтми, Тхьэм ар сунэт ашІыгъэ цІыфым фэдэу ылъытэнба? 27Ащыгъум зыпкъымкІэ сунэт амышІыгъэ цІыфэу Тэурат хабзэм итхэр зыгъэцакІэрэм о сунэт уашІыгъэр уигъэмысэщт. Сыда пІомэ Тэурат хабзэу тхыгъэр о пІэ илъэу ыкІи сунэт уашІыгъэу ущыт пэтми, Тэурат хабзэм итхэм уатекІы. 28Сыда пІомэ итеплъэкІэ джуртым фэдэу къэлъагъорэр арэп джурт шъыпкъэу щытыр, сунэтэу пкъым къыхэщэу ашІырэри арэп сунэт шъыпкъэу щытыр. 29Ау джурт шъыпкъэу щытыр ыгукІэ джуртэу щытыр ары. Сунэт шъыпкъэу щытыр сунэтэу гум илъыр ары. Ар зыпкъы къикІырэр тхыгъэ горэу арэп, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ ары нахь. Ащ фэдэ цІыфым ищытхъу цІыфым ыдэжь къикІырэп, Тхьэм ыдэжь къекІы нахь.\n2:24 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 52:5.\n2:25 сунэт – «обрезание» ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 17:9-14.\nТхьэм ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ тиІэу тызэрилъытэрэм шІугъэу къыхэкІырэр\nАрышъ, шІошъхъуныгъэ зэрэтиІэм пае, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ тиІэу телъытэ. Арэущтэу зэрэщытым пае, ти Зиусхьанэу Исус Христос Тхьэм ыдэжькІэ гупсэфыныгъэ къытитыгъэу щыт. 2Христос ары шІошъхъуныгъэ зэрэтиІэм пае, Тхьэм ынэшІу къытщифэнэу гъогу къытфыІузыхыгъэр. Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэр къыднегъэс зэпыт, ежь ищытхъушхомкІи Іахьэ къытлъысыщтым тыщыгугъэу, тызэрэпаплъэрэм пае, тэгушІо. 3Ащ нахьи, гузэжъогъухэу тщэчыхэрэми тащэгушІукІы, сыда пІомэ гузэжъогъу щэчыныгъэм теубытэныгъэр къызэрэхэкІырэр тэшІэ. 4Теубытэныгъэми\n4:18 Тхьэм ащ къызэрэриІогъагъэм фэдэ къабзэу – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 15:5.\nТхьэм ыгу зэІурэ шэнышІур къыхэкІы. ШэнышІуми Тхьэм ІэхьышІур къызэрэтитыщтым тызэрэщыгугъырэр къыхэкІы. 5А щыгугъыныгъэми тыкІигъэгъожьырэп, сыда пІомэ Тхьэм ежь Ыпсэ ЛъапІэу къытитыгъэмкІэ ишІулъэгъуныгъэ инэу тыгухэм къарилъхьагъ.\n6Тхьэм ыгъэнэфэгъэ уахътэм ыдэжь тэ тшъхьэкІэ ІэпыІэгъу тызфэмыхъужьышъоу, тэ цІыфхэу Тхьэм ищынагъо зыгу имылъхэм апае Христос лІагъэ. 7Шъыпкъагъэ зиІэ цІыфым ычІыпІэкІэ зыгорэ лІэми, ар бэу хъугъуае. ЦІыфышІум ычІыпІэкІэ зыгорэ лІэнкІи мэхъу. 8Ау шІулъэгъуныгъэу къытфыриІэр Тхьэм мырэущтэу къыгъэлъэгъуагъ: Тэ тыпсэкІодышІэ пэтызэ, Христос тэщ пае лІагъэ.\n9Христос къащым лъэу щыкІэкІыгъэм пае, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ тиІэу телъытэ. Арэущтэу зэрэхъугъэм пае, ащ нахьи бэкІэ нахьыбэу Христос Тхьэм игубж тыкъыІэкІихыжьыщт. 10Сыда пІомэ тэ Тхьэм тырипыеу тызыщэтым, ежь Ыкъо илІэныгъэкІэ Тхьэм ежьым тешІужьыгъэу тигъэхъугъ. Джы Тхьэм ежьым тешІужьыгъэу тигъэхъугъэу, Ыкъо ищыІэныгъэмкІэ ащ нахьи нахьыбэу тымыкІодэу тыкъигъэнэжьыщт. 11ТымыкІодэу Тхьэм тыкъызэригъэнэжьыщтым имызакъоу, ти Зиусхьанэу Исус Христос Тхьэм тыщегъэгушІукІы. Христос ары Тхьэм тешІужьыгъэу тызыгъэхъугъэр.\nХристосрэ Адэмрэ зэрэзэфэмыдэхэр\n12ПсэкІодыр дунаем къытехьанэу зыпкъ къикІыгъэр зы цІыф.* ПсэкІодым игъусэу лІэныгъэри дунаем къытехьагъ. Арэущтэу цІыф пстэуми псэкІод зэрашІагъэм пае, лІэныгъэр зэралъысырэр яІахьэу хъугъэ. 13Сыда пІомэ Тэурат хабзэр къэкІоным ыпэкІэ, псэкІодыр дунаем тетыгъ. Ау хэбзэ унашъохэр щымыІэхэу, Тхьэм цІыфхэм япсэкІодхэр афилъытэхэрэп. 14АрышъхьакІэ Адэм зыцІэм имафэхэм къащегъэжьагъэу пегъымбар Мусэ имафэхэм анэсы, лІэныгъэм цІыфхэм тетыгъо афыриІэу щытыгъ. Ахэмэ псэкІодхэу ашІагъэхэр, Адэм Тхьэм иунашъо зытекІым, псэкІодэу ышІагъэм фэмыдэ-\n5:12 зы цІыф – Адэм зыцІэр ары.\nщтыгъэхэ пэтми, лІэныгъэм тетыгъо афыриІэу щытыгъ. Ыджы Адэмрэ Христосэу дунаем къэкІонэу щытыгъэмрэ зэфэтэжъугъэгъад.\n15Адэм ипсэкІодшІагъэ тынышхоу Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэкІэ къытитырэм фэдэп. Сыда пІомэ зы нэбгырэ закъом ипсэкІодшІагъэм къыхэкІыкІэ цІыфыбэ лІагъэ. Ау а псэкІодшІагъэм нахьи, Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэ бэкІэ нахь ин, итынышхоу зы нэбгырэу Исус Христос ынэшІу щыфэныгъэкІэ цІыфыбэмэ аритырэри бэкІэ нахь ин. 16Ащ фэдэуи Тхьэм итынышхо къыхэкІырэр а нэбгырэ закъом ипсэкІодшІагъэ къыхэкІыгъэм фэдэп. Сыда пІомэ а нэбгырэ закъом псэкІодэу ышІагъэм къыхэкІыгъэр Тхьэм мысэу зэрилъытагъэр ары. Ау цІыфхэм псэкІодыбэ ашІагъэ пэтми, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ ахэмэ шъыпкъагъэ яІэу зэрилъытэхэрэр ары Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэкІэ тынышхоу аритырэр. 17Сыда пІомэ зы нэбгырэ закъом ипсэкІодшІагъэ къыхэкІыкІэ лІэныгъэм дунаем ицІыфхэм тетыгъо афыриІэ хъугъэ. Ау ащ нахьи бэкІэ нахьыбэу, нэбгырэ закъоу Исус Христос ышІагъэм пае цІыфхэу Тхьэм ынэшІу инэу зыщифэхэу, уасэ амытэу ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ яІэу ылъытэхэрэм щыІэныгъэ агъотынышъ, тетыгъо яІэ хъущт.\n18Арышъ, зы псэкІодшІэгъэ закъом къыхэкІыгъэр Тхьэм цІыф пстэури мысэхэу зэрилъытагъэхэр ары. Ащ фэдэу зы нэбгырэ закъом шъыпкъэгъэ Іофэу ышІагъэм къыхэкІырэр Тхьэм цІыф пстэуми щыІэныгъэ аритзэ, ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ яІэу зэрилъытэхэрэр ары. 19Сыда пІомэ зы нэбгырэ закъо Тхьэм зэремыдэІугъэм пае, цІыфыбэ псэкІодышІэхэу хъугъэх. Ащ фэдэу зы нэбгырэ закъо Тхьэм зэредэІугъэм паий, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ цІыфыбэми шъыпкъагъэ яІэу ылъытэщтых.\n20ЕтІанэ Тэурат хабзэр къызэкІом, псэкІодшІагъэхэр нахьыбэ хъугъэх. Ау псэкІодшІагъэхэр нахьыбэ хъу зэхъум, Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэри нахь ин хъугъэ. 21Арышъ, псэкІодым цІыфхэм тетыгъо афыриІэу, лІэныгъэр яІахьэу къызэралъигъэсыгъэм фэдэу, Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэм цІыфхэм тетыгъо афыриІэу, Исус Христосэу ти Зиусхьан Іофэу ышІагъэм пае, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ цІыфхэм шъыпкъагъэ яІэу ылъытэщтых, мыкІодыжьын щыІэныгъи аритыщт.\nПсэкІодым иІоф къытхэмылъыжьэу, Христос тыгухэм зэрарылъым пае, тэпсэу\nСыд тІона етІанэ? Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэ нахь къыднигъэсыным пае, псэкІод тшІэ зэпытына? 2Хьау, ар хъухэщтэп. ПсэкІодым иІоф къытхэмылъыжьэу, псэкІодым ыдэжькІэ цІыф лІагъэхэм тафэд. Ащыгъум псэкІод тшІэ зэпытэу тыпсэушъуна? 3Христос Исус тыгухэм арылъынэу тэ зэкІэ тызаумэхъым, Христос илІэныгъэ тиІахьэ хэлъынэу тызэраумэхъыгъэр шъошІэба? 4Тызаумэхъым, Христос тыригъусэу тылІи, ежь тыригъусэу тычІалъхьажьыгъэм фэд, Ты лъапІэм илъэкІыныгъэу щытхъушхо зиІэмкІэ Христос лІагъэхэм къызэрахэтэджыкІыжьыгъэм фэдэу, тэри щыІэныгъакІэ тиІэу тыпсэуным пае.\n5Христос гъусэ тыфэхъуи, ар зэрэлІагъэм фэдэу тэри тызэрэлІагъэм пае, ар лІагъэхэм къызэрахэтэджыкІыжьыгъэм фэдэу, тэри тыригъусэу лІагъэхэм тыкъахэтэджыкІыжьыщт. 6Сыда пІомэ тишэныжъ бзаджэ Христос игъусэу къащым зэрэтыраІулІагъэр тэшІэ, тыгухэм арылъ псэкІодым илъэкІыныгъэ кІодыным пае. Ащ пае тэ псэкІодым тырипщылІыжьыщтэп. 7Сыда пІомэ цІыфэу лІагъэр псэкІодым ыІэмычІэ чІэкІыжьыгъ.\n8Христос тыригъусэу тызэрэлІагъэм пае, ежьым тыригъусэу тызэрэщыІэщтри тшІошъ мэхъу. 9Тхьэм лІагъэхэм къахигъэтэджыкІыжьыгъэу, Христос зэрэмылІэжьыщтыр тэшІэ. ЛІэныгъэм тетыгъо къыфыриІэжьэп. 10Христос зэлІэм, джыри зэ мылІэжьынэу, псэкІодым ыдэжькІэ лІагъэ. Джы щыІэныгъэ иІэу Тхьэм фэпсэу.\n11Арэущтэу Христос Исусэу ти Зиусхьан шъугухэм зэрарылъым пае, шъори псэкІодым иІоф къышъухэмылъыжьэу, псэкІодым ыдэжькІэ цІыф лІагъэхэм шъуафэдэу, Тхьэм шъуфэпсэоу зышъулъытэжь. 12Арышъ, псэкІодым шъупкъыхэу лІэщтхэми тетыгъо афыриІэу орэмыхъу, шъуихъопсэныгъэ мыхъунхэм шъуафэмыІорышІэнэу. 13Шъупкъы щыщхэм псэкІод ашІэнэу бзэджагъэм иІашэхэм афэдэхэу шъумыгъэхъух, лІагъэхэм къахэтэджыкІыжьыгъэ цІыфхэми шъуафэдэу Тхьэм зешъут. Шъу-\nпкъы щыщхэри шъыпкъагъэм иІашэхэм афэдэхэу Тхьэм фэжъугъазэх. 14ПсэкІодым тетыгъо къышъуфыриІэщтэп, сыда пІомэ хэбзэ унашъохэм аІэчІэгъ шъучІэтэп, Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэм ыІэчІэгъ шъучІэт нахь.\nШъыпкъагъэр дгъэцэкІэнэу типшъэрылъ\n15Сыд етІанэ? Хабзэм иунашъохэм аІэчІэгъ тычІэмытэу, Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэм ыІэчІэгъ тызэрэчІэтырэм пае, псэкІод тшІэнэу тыфита? Хьау, ар хъухэщтэп. 16Шъо шъошІэба, зыгорэм ипщылІхэм афэдэу шъуедэІунэу зешъутымэ, шъузэдэІурэ цІыфым шъыпкъэу шъурипщылІэу зэрэхъурэр? ПсэкІодым шъурипщылІмэ, лІэныгъэм игъогу шъутет, ау Тхьэм шъуедэІумэ, ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ шъуиІэу шъуилъытэщт. 17Ау Тхьэм щытхъу фэтэшІы, сыда пІомэ псэкІодым шъурипщылІыщтыгъ, ау тишІошъхъуныгъэ тигъашІэрэ Іофхэу зызэшъутыгъэхэм джы шъугу етыгъэу шъуядэІу. 18Тхьэм псэкІодым илъэкІыныгъэ шъукъыІэкІихыжьи, шъхьафит шъуишІыжьыгъ, шъыпкъагъэми пщылІ шъуфэхъужьыгъ.\n19ШъуигурыІоныгъэ зэримыкъугъэм пае, цІыфхэр къызэрэгущыІэхэрэм фэдэу, къыжъугурызгъэІонэу мыр къэсэІо. Шъупкъы щыщхэм бзэджагъэ яжъугъэшІэнэу шІоигъэмрэ бзэджагъэмрэ пщылІхэу зяшъутэу зэрэщытыгъэм фэдэу, джы гукъэбзагъэм игъогу шъурыкІонэу шъупкъы щыщхэр шъыпкъагъэм фэпщылІынхэу фэжъугъазэх. 20Сыда пІомэ псэкІодым шъурипщылІэу шъузыщэтым, шъыпкъагъэр шъозыгъэгъэцэкІэн зи щыІагъэп. 21Ащ дэжьым сыда шъуишІуагъэу къэкІуагъэр? ШъуишІуагъэ зи къэкІуагъэп. Ащ фэдэ Іофхэу джы шъузтеукІытыхьажьхэрэм къахэкІырэр лІэныгъэр ары. 22Ау джы Тхьэм псэкІодым илъэкІыныгъэ шъукъыІэкІихыжьи, шъхьафит шъуишІыжьыгъ, Тхьэми пщылІ шъуфэхъугъ. Ащ шІугъэу къыхэкІырэр гукъэбзагъэм игъогу шъузэрэрыкІорэр ары, ІэхьышІоу къышъулъысыщтри мыкІодыжьын щыІэныгъэ ары. 23Сыда пІомэ псэкІодым къыхэкІырэр лІэныгъэр ары. Ау Исус Христосэу ти Зиусхьан тыгухэм зэрарылъым пае, Тхьэм тынышхоу къытитырэр мыкІодыжьын щыІэныгъэр ары.\nХристос сыгу зэрилъым пае, къэсІощтыр шъыпкъэ, пцІы сыусырэп. Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ игъусэу сыгуи ар зэрэшъыпкъэр къысфеушыхьаты. 2Сэ зыфасІорэр\n8:36 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Сэбур (Псалтыр) 44:22 (урыс библиемкІэ 43:23).\n8:39 уашъом сыд щыщ щыІэми, чІылъэ чІэгъым сыд щыщ щыІэми ошъо лъэныкъоми чІылъэ чІэгъыми кІочІэ бзаджэхэу щыІэхэр арын фаех. Еплъ Ефес. 2:2.\nмыры: ГухэкІышхорэ зэпымыужъырэ гукъаорэ сиІ. 3Сшыхэу слъэпкъ щыщхэм сишІуагъэ якІыщтыгъэмэ, Тхьэм ынае къысщифэзэ, Христос сызыпигъэкІынэу сэ сшІоигъощтгъэ. 4А сшыхэр Израил лъэпкъыр ары. Ахэр ары ибынхэм афэдэу Тхьэм ыдагъэхэр. Ахэр ары ищытхъушхо зэригъэлъэгъугъэхэр. Тхьэм ежьымрэ ахэмрэ азыфагу зэзэгъыныгъэхэр* дилъхьагъэх. Ахэр ары Тэурат хабзэр зэритыгъэхэр. Ахэри ары ежьыр зэрагъэлъэпІэн фэе шІыкІэр зэригъэлъэгъугъэхэр. Ахэри ары ІэхьышІукІэ къыгъэгугъагъэхэр. 5Ахэр ары тятэжъышхохэм къатехъукІыгъэ цІыфхэр. ЦІыфым фэдэу ежь Христоси ахэмэ алъэпкъ щыщ. Ежьыр ары зэкІэмэ анахь инэу, мыкІодыжьын щытхъушхор зиІэ Тхьэр. Амин.\n6Ау Тхьэм игущыІэхэр ымыгъэшъыпкъагъэхэу арэп сІорэр. Сыда пІомэ Израил лъэпкъым щыщ цІыф пстэури арэп Израил цІыф шъыпкъэхэу щытхэр. 7Ибрахьимэ къытехъукІыгъэ цІыф пстэури арэп Ибрахьимэ ибын шъыпкъэхэу щытхэр. (Ау Тхьэм Ибрахьимэ къыриІуагъ:)* «Исхьакъ къытехъукІыщт цІыфхэр ары о уибын шъыпкъэхэкІэ зэджэщтхэр». 8Ащ къикІырэр, Ибрахьимэ къытехъукІыгъэ бын пстэури арэп Тхьэм ибынхэу щытхэр. Ау бынхэу Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм тетэу, ащ къытехъукІыгъэхэр* ары Тхьэм Ибрахьимэ къытехъукІыгъэ цІыф шъыпкъэхэу ылъытэхэрэр. 9Сыда пІомэ Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэр* мыры: «Згъэнэфэгъэ лъэхъанэм сыкъызыкІожьыкІэ, Сарэ къо къыфэхъущт».\n9:4 зэзэгъыныгъэхэр – Тхьэм ежьымрэ пегъэмбар Нухьэрэ (еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 6:18; 9:9), ежьымрэ пегъымбар Ибрахьимэрэ (еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 15:18; 17:2, 7-9), ежьымрэ Израил лъэпкъымрэ (еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:1-8) азыфагу дилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэхэр ары.\n9:7 Тхьэм къыриІуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 21:12.\n9:8 бынхэу Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм тетэу, ащ къытехъукІыгъэхэр – Ибрахьимэ къытехъукІыгъэ бынхэу ыкъо Исхьакъ къыфэхъугъэхэр ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 17:19-21.\n9:9 Тхьэм къызэригъэгугъагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 18:10.\n10Ащ нэмыкІэу, Ревеккэ Исхьакъ иехэу къуитІу къыфэхъунэу лъэрмыхьэ зэхъум, Іофыр зытетыгъэр ащ фэдагъ. 11,12 КІалэхэр къэмыхъугъэхэу, шІуи бзаджи амышІагъэу, Тхьэм Ревеккэ къыриІуагъ:* «Нахьыжъыр нахьыкІэм фэІофтэбгэщт». Тхьэм арэущтэу зыфиІуагъэр цІыф горэ къызэрэхихырэмкІэ ежь игухэлъ ыгъэцэкІэныр ары. Арэущтэу цІыфым Іофхэу ышІагъэхэм ямылъытыгъэу, цІыфэу зыфаер Тхьэм къыхехы, 13игущыІэ тхыгъэхэм арытэу Тхьэм зэриІуагъэм фэдэу,* «Якъубэ шІу слъэгъугъэ, ау Исав сыуджэгъугъэ».\n14Джы сыд тІона? Тхьэр мызафа? Хьау, ар хъухэщтэп. 15Сыда пІомэ Тхьэм пегъымбар Мусэ къыриІуагъ:* «ЦІыф горэм сыгу езгъэгъунэу сыфаемэ, сыгу\nегъущт. Зыгорэм гукІэгъу фэсшІэнэу сыфаеми, гукІэгъу фэсшІыщт».\n16Арэущтэу Тхьэм цІыф горэ къызэрэхихырэр зэпхыгъэр цІыфыр зыфаер, е цІыфым Іофхэу ышІэхэрэр арэп, Тхьэм игукІэгъуныгъэшху ары нахь а Іофыр зэпхыгъэр. 17Сыда пІомэ Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арыт, Тхьэм Мысырым ипачъыхьэ Фыраун къызэрэриІуагъэр:* «Мыр ары пачъыхьэу узфэзгъэуцугъэр цІыфмэ дунэе пстэуми сцІэ щагъэІунэу силъэкІыныгъэ къэозгъэгъэнэфэныр ары». 18Арэущтэу Тхьэм цІыф горэм гукІэгъу къыфишІынэу фаемэ, гукІэгъу къыфешІы, цІыф горэ гуркъэ* ыгъэхъунэу фаеми, гуркъэ егъэхъу.\nТхьэм игубжрэ игукІэгъуныгъэрэ\n19Ащыгъум о къысэпІонкІи мэхъу: «Арэущтэу щытмэ, Тхьэм цІыфхэр сыда зыкІигъэмысэхэрэр? Сыда пІомэ Тхьэм ыІуагъэм пэуцун хэта зылъэкІыщтыр?» 20Ау, о\n9:11-12 Тхьэм .. . къыриІуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 25:23.\n9:13 Тхьэм зэриІуагъэм фэдэу – еплъ Пегъымбад Малахие тхылъэу ытхыгъэм 1:2-3.\n9:15 Тхьэм ... къыриІуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 33:19.\n9:17 Тхьэм ... Фыраун къызэрэриІуагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 9:16.\n9:18 гуркъагъэ – къаигъагъэкІэ къыбгурыІонэу умыдэныр ары.\nцІыф, о хэта ущыщ, Тхьэм уенэкъокъунэу? Хьакъушыкъум цІыфэу ар зышІыгъэм, «Сыд мыщ фэдэу сызкІэпшІыгъэр?» риІона? 21АнахьышІу хьакъушыкъури къызэрыкІо хьакъушыкъури къошынышІэм а зы ятІэм хишІыкІынэу фитба?\n22Ау Тхьэм игубж къыгъэнэфэнэуи илъэкІыныгъэшхо цІыфмэ аригъэшІэнэуи фэягъэти, зыфэгубжырэ цІыфхэу ыгъэкІодынхэу щытыгъэхэм щыІэгъэшхокІэ ашъхьасыгъ. 23Тхьэр ахэмэ зыфашъхьасыгъэр гукІэгъу зыфишІырэ цІыфхэу щытхъушхо зиІэ хъунхэу ыгъэпсыгъэхэм ежьым ищытхъушхо иинагъэ аригъэшІэныр ары. 24Ибынхэм ащыщ хъунхэу Тхьэр къызэджагъэхэр тэры – тэ, джуртхэм, тимызакъоу нэмыкІрэ лъэпкъхэми ащыщхэр. 25Пегъымбар Осие итхылъ итэу, Тхьэм къызэриІорэм фэдэу,*\n«Слъэпкъ щымыщыгъэ цІыфхэм 'сэ слъэпкъкІэ'\nсяджэщт; шІу сымылъэгъугъэ лъэпкъыми 'шІу слъэгъурэ лъэпкъкІэ' седжэщт. 26ыкІи «'Шъо слъэпкъэу шъущытэп', ыІуи, Тхьэм зыщиІогъэ чІыпІэм 'ЩыІэныгъэ къэзытырэ Тхьэм ибынхэкІэ' щяджэщтых». 27Пегъымбар Исайас Израил лъэпкъым ехьылІагъэу къыІуагъ:* «Израил лъэпкъым ипчъагъэ хым ипшахъо фэдизми, ахэмэ ащыщхэу мыкІодхэу Тхьэм къыгъэнэжьыщтхэр макІэ ныІэп. 28Сыда пІомэ псынкІэу, зи къэмынэу Тхьэм мы дунаем ицІыфхэм хьыкум атришІыхьащт». 29Пегъымбар Исайас ыпэкІэ къызэриІуагъэм фэдэу,*\n«Зиусхьанэу Сэваоф* бынхэр къытфимыгъэнагъэ-\nхэмэ, къалэхэу Содомрэ Гоморрэрэ* тафэдэщтыгъ».\n9:25-26 Тхьэм къызэриІорэм фэдэу -еплъ Пегъымбар Осие тхылъэу\nытхыгъэм 2:23; 1:10.\n9:27-28 пегъымбар Исайас .. . къыІуагъ – еплъ Пегъымбар Исайас\nтхылъэу ытхыгъэм 10:22-23.\n9:29 пегъымбар Исайас . . . къызэриІуагъэм фэдэу – еплъ Пегъымбар\nИсайас тхылъэу ытхыгъэм 1:9.\n9:29 Сэваоф – зэкІэ лъэкІыныгъэшхор ЗиІэр ары.\n9:29 къалэхэу Содомрэ Гоморрэрэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ\nИзраилрэ Христос ехьылІэгъэ къэбарышІумрэ\n30Джы сыд тІона? Хымэ лъэпкъхэм шъыпкъагъэ зэряІэщтым ыуж итхэу щымытыгъэхэ пэтми, шІошъхъуныгъэ яІэу зэрэщытыгъэхэм пае, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ ахэмэ шъыпкъагъэ яІэу ылъытагъэх. 31Ау Израил цІыфхэу Тхьэм ыдэжькІэ шъыпкъагъэ яІэ зыгъэхъун хабзэм ыуж итыгъэхэм а хабзэр агъотыгъэп. 32Сыд зыкІамыгъотыгъэр? ШІошъхъуныгъэм игъогу амыдэу, Іофэу ашІагъэхэм ягъогукІэ Тхьэм ыдэжькІэ шъыпкъагъэ зэряІэщтым ыуж итхэу щытыгъэхэти ары. ЦІыфхэр зыгъэлъэпаорэ мыжъом елъэпэуагъэх. 33ИгущыІэ тхыгъэхэм арытэу Тхьэм къызэриІорэм фэдэу,*\n«ЦІыфхэр зыгъэлъэпаорэ мыжъоу,\nмыжъошхоу* цІыфхэр чІыгум тезыгъафэхэрэр,\nСион зыцІэ къалэм щэсэгъэтІылъы.\nА мыжъошхомкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэр кІэгъожьыщтэп».\nСшыхэр, сыгу зыкІэхъопсырэри Тхьэм сызэрелъэІу зэпытырэри сэ слъэпкъ Израил мыкІодэу къыгъэнэжьыныр ары. 2Агу етыгъэу Тхьэм зэрэфэлажьэхэрэмкІэ сыряшыхьат, ау зэхэшІыкІыныгъэм тетхэу лажьэхэрэп. 3Тхьэм ежьым ыдэжькІэ цІыфхэм шъыпкъагъэ яІэу зэрилъытэрэ гъогур къагурымыІоу, ежьхэм ягъогукІэ Тхьэм ыдэжькІэ шъыпкъагъэ зэряІэщтым ыуж зэритыгъэхэм пае, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ яІэу зэрилъытэрэ гъогур адагъэп. 4Сыда пІомэ Тэурат хабзэм игугъапІэ Христос ары, Тхьэми хэти ХристоскІэ шІошъхъуныгъэ зиІэм ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ иІэу елъытэ.\nТхьэм хэти мыкІодэу къыгъэнэжьын ылъэкІыщт\n5ЦІыфым Тэурат хабзэм итхэр зэригъэцакІэхэрэм пае, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ ащ шъыпкъагъэ иІэу зэрилъы-\n9:33 Тхьэм къызэриІорэм фэдэу – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 28:16; 8:14.\n9:33 мыжъошхор – Христос ары.\nтэрэм ехьылІагъэу пегъымбар Мусэ мырэущтэу ытхыгъ:* «Тэурат хабзэм итхэр зыгъэцакІэрэм Тэурат хабзэмкІэ щыІэныгъэ иІэщт». 6Ау цІыфым шІошъхъуныгъэ зэриІэм пае, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ ащ шъыпкъагъэ иІэу зэрилъытэрэм ехьылІагъэу Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм мырэущтэу арыт:* «Хэта уашъом дэкІоещтыр, угукІэ умыІо», (а гущыІэхэм къарыкІырэр уашъом дэкІоеныр ары, Христосэу цІыфхэр мыкІодхэу къэзыгъэнэжьырэр къырищэхыным пае). 7Е «Хэта чІылъэм икуупІэ* ехыщтыр?» умыІо, (Христос лІагъэхэм къахищэным пае, къыдищэежьыныр ары а гущыІэхэм къарыкІырэр). 8Ау Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм сыда арытыр?\n«Тхьэм игущыІэхэр къыппэгъунэгъух, ужи дэлъых, угуи илъых».\nА гущыІэхэу шІошъхъуныгъэм ехьылІагъэхэр ары шъузэдгъэІухэрэр. 9УжэкІэ цІыфхэм апашъхьэ Исус Зиусхьанэу зэрэщытыр къыщыпІомэ, Тхьэм ар лІагъэхэм къызэрахигъэтэджыкІыжьыгъэмкІи угукІэ шІошъхъуныгъэ уиІэмэ, умыкІодэу Тхьэм укъигъэнэжьыщт. 10Сыда пІомэ цІыфэу зыгукІэ шІошъхъуныгъэ зиІэм Тхьэм ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ иІэу ылъытэщт, цІыфмэ апашъхьэ Исус Зиусхьанэу зэрэщытыр къыщызыІорэри мыкІодэу Тхьэм къыгъэнэжьыщт. 11Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм Христос ехьылІагъэу зэрарытым фэдэу,* «Хэти ежьымкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэр кІэгъожьыщтэп». І2Джуртми урымми азыфагу зэхэдзыныгъэ зи дэлъэп. А зы Зиусхьаныр зэкІэми я Зиусхьан, ежьым елъэІурэ пстэуми шІу къафешІэ. 13Сыда пІомэ «Хэти къыдэІэпыІэнэу ежььым елъэІурэр мыкІодэу Зиусхьаным къыгъэнэжьыщт».*\n14Ау ЗиусхьанымкІэ шІошъхъуныгъэ ямыІэмэ, сыдэущтэу елъэІунха? Ащ икъэбари зэхамыхыгъэмэ, сыдэущтэу шІошъхъуныгъэ яІэ хъущта? Икъэбари зыми аримыгъэІумэ, сыдэущтэу зэхахына? 15Тхьэми цІыфхэр къы-\n10:5 пегъымбар Мусэ . . . ытхыгъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 18:5.\n10:6-8 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм ... арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 30:12-14.\n10:7 чІылъэм икуупІэ – лІагъэхэм ядунае ары.\n10:11 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм ... зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 28:16.\n10:13 Еплъ Пегъымбар Иоил тхылъэу ытхыгъэм 2:32.\nмыгъакІохэмэ, сыдэущтэу ахэмэ Христос ехьылІэгъэ къэбарышІур агъэІуна? Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу,* «КъэбарышІур зыгъэІурэ цІыфхэм алъакъохэр сыдэу дахэха!»\n16Ау щытми, къэбарышІум едэІунхэу цІыф пстэуми адагъэп. Сыда пІомэ пегъымбар Исайас мырэущтэу къыІуагъ:* «Зиусхьан, къэбарышІоу дгъэІугъэр хэта зышІошъ хъугъэр?» 17Арэущтэу къэбарышІур зэрэзэхахырэмкІэ цІыфхэм шІошъхъуныгъэ яІэ мэхъу, зыгорэм Тхьэм игущыІэхэр зэригъэІухэрэмкІи а къэбарышІур зэхахы. 18Ау сэ сэупчІэ: КъэбарышІур зэхамыхыгъэу ара? Хьау, бэу зэхахыгъ, сыда пІомэ Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу,*\n«КъэбарышІур зыгъэІугъэмэ амакъэ чІылъэм ты-\nдэкІи цІыфхэм щызэхахыгъ,\nягущыІэхэри чІылъэм ыкъуапэхэм анэсыгъэх».\n19Джыри зэ сэ сэупчІэ: Израил цІыфхэм къэбарышІур\nкъагурымыІуагъэу ара? Хьау, бэу къагурыІуагъ, сыда\nпІомэ Тхьэм ыцІэкІэ пегъымбар Мусэ апэрэу къыІуагъ:*\n«Зы лъэпкъ горэм щымыщхэм шъуязгъэшъу-\nгъощт, зэхэшІыкІыныгъэ зимыІэ лъэпкъыми шъуфэзгъэгубжыщт». 20ЕтІанэ Тхьэм ыцІэкІэ пегъымбар Исайас гушхоныгъэкІэ къыІуагъ:*\n«Къыслъымыхъугъэ цІыфхэм сыкъагъотыгъ, къыскІэмыупчІагъэхэми зязгъэлъэгъугъ». 21Ау Израил лъэпкъым ехьылІагъэу мырэущтэу къеІо:* «КъысэмыдэІурэ лъэпкъ къаигъэр къысэшІужьыным пае, мэфэ реным сІэхэр фэсщэигъэх».\n10:15 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 52:7.\n10:16 пегъымбар Исайас .. . къыІуагъ – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 53:1.\n10:18 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Сэбур (Псалтыр) 19:4 (урыс библиемкІэ 18:5).\n10:19 пегъымбар Мусэ ... къыІуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:21.\n10:20 пегъымбар Исайас . . . къыІуагъ – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 65:1.\n10:21 къеІо – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 65:2.\nТетыгъо зиІэхэм шъуафэІорышІ\nХэти тетыгъо зиІэхэм афэрэІорышІ. Сыда пІомэ Тхьэм ымыдэмэ, зыми тетыгъо иІэ хъущтэп. Тетыгъо зиІэхэу щыІэхэр зыгъэнэфагъэр Тхьэр ары. 2Арышъ, тетыгъо зиІэхэм апэуцурэ цІыфыр Тхьэм ыгъэнэфэгъэ цІыфхэр ары зыпэуцухэрэр. Арэущтэу зышІэхэрэм мысагъэ зылъагъэсыжьы. 3Сыда пІомэ шІугъэ зышІэхэрэр тетыгъо зиІэхэм ащыщынэнхэу ящыкІагъэп, бзэджагъэ зышІэхэрэр ары ахэмэ ащыщынэн фаехэр. Тетыгъо зиІэм ущымыщынэнэу уфая? ПІІугъэ шІи, ар къыпщытхъужьыщт. 4Сыда пІомэ тетыгъо зиІэм ишІуагъэ къыуигъэкІынэу Тхьэм фэлажьэ. Ау бзэджагъэ пшІэмэ, ущыщынэн фае, сыда пІомэ тетыгъо зиІэм сэшхор хьаулыеу ыІыгъырэп. БзэджашІэхэм яфэшъошэ къин атырилъхьанэу Тхьэм фэлажьэ. 5Арышъ, тетыгъо зиІэхэм уафэІорышІэн зыкІыфаер уифэшъошэ къиныр Тхьэм къыптырилъхьанымкІэ узэрэщыщынэрэ закъор арэп, ахэмэ\n12:19 Зиусхьаным къызэриІорэр игущыІэ тхыгъэхэм арыт – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:35.\n12:20 Еплъ ГущыІэжъхэу пачъыхьэ Сэлмэн ытхыгъэхэм (Притчи)\nуафэІорышІэныр зэрэтэрэзыр угукІэ зэрэпшІэрэри ары.\n6Ары хьакъулахь ахъщэр* ахэмэ зыкІяшъутырэр; сыда пІомэ тетыгъо зиІэхэр а Іофым пылъхэ зыхъукІэ, Тхьэм фэлажьэх. 7Арышъ, цІыф пстэуми яфэшъуашэ яшъутыжь. Хьакъулахьэу цІыфхэм атыралъхьэрэр арыми, ар яшъутыжь; хьакъулахьэу хьапщыпхэм атыралъхьэрэр арыми, ари яшъутыжь; гъэлъэпІэныр арыми, гъэлъэпІэн яшъухыжь, лъытэныгъэр арыми, лъытэныгъэ афэшъушІыжь.\nЗэкъошхэм фэдэу шІу шъузэрэлъэгъу\n8ШІу шъузэрэлъэгъуным ичІыфэ нэмыкІэу, зыми ичІыфэ зытешъумыгъэлъ; сыда пІомэ зигъунэгъу шІу зылъэгъурэм Тэурат хабзэм итхэр ыгъэцэкІагъэх. 9Мы унашъохэу* «Зинэ умышІэ», «ЦІыф умыукІы», «Умытыгъу», «НэмыкІ цІыфхэм пцІы атемылъхь», «Хъопсэныгъэ мыхъун угу имыгъэлъ» зыфаІохэрэмрэ адрэ унэшъо пстэумрэ зэкІэзыубытэрэр мы унашъор ары:* «О пшъхьэ шІу зэрэплъэгъурэм фэдэу, уигъунэгъуи шІу лъэгъу». 10Зигъунэгъу шІу зылъэгъурэм иягъэ ригъэкІырэп. Арышъ, шІулъэгъуныгъэ уиІэмэ, хабзэм итхэр бгъэцэкІагъэхэу мэхъу.\nХристос дунаем къызыкІожьыщт мафэр къэблэгъагъ\n11Арышъ, арэущтэу шъузекІу. Уахътэр къызнэсыгъэр шъошІэ, шъукъызыущын фае сыхьатыр къэсыгъ. Сыда пІомэ апэу шІошъхъуныгъэ тиІэ зыхъугъэ мафэм нахьи, тымыкІодэу Тхьэм тыкъызигъэнэжьыщт мафэр джы нахь къытпэблагъэ хъугъэ. 12Чэщыр хэкІотагъ, мафэри къэблэгъагъ. Арышъ, шІункІыгъэм иІоф бзаджэхэр хэтэ-\n13:6 хьакъулахь ахъщэр – цІыфхэр къалэ горэм зыдахьэхэкІэ е зыдэкІхэкІэ, псэуалъэхэу, хьапщыпхэу, лэжьыгъэхэу яІэхэм Рим (Рум) къэралыгъошхом (хьыкумэтым) ахъщэу атралъхьащтыгъэхэр ары.\n13:9 Мы унашъохэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:13-15,17.\n13:9 мы унашъор ары – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:18.\nжъугъэнэжьых, нэфынэм иІашэхэри къэтэжъугъаштэх. 13Мафэм инэфынэ щыпсэурэ цІыфхэм афэдэу хабзэм тетэу тыжъугъэзекІу; шъхьарытІупщэу ешхэ-ешъошхомрэ ешъонымрэ орэмыхъу, зинэ шІэныр, мыхъомышІэ псэукІэр, зэщыхьаныр, шъугъоныр къэрэмыхъух. 14Ау Зиусхьанэу Исус Христос шъуишъуашэ фэдэу орэхъу, шъуипсэкІодышІэ шэныжъ ихъопсэныгъэ мыхъунхэми шъуафэмыІорышІ.\nТшыпхъоу Фивэ зыцІэу, Кенкрей къалэм* щыІэ чылыс зэІукІэм ІэпыІэгъу фэхъурэм шъуапашъхьэ сыкъыщыщытхъунэу сыфай. 2Зиусхьаныр ащ ыгу зэрилъым пае, Тхьэм ицІыф лъапІэхэм зэрэрагъэблэгъэн фаем фэдэу ежъугъэблагъи, ищыкІагъэмкІи ІэпыІэгъу шъуфэхъу, сыда пІомэ цІыфыбэмэ сэри сахэтэу, ар ІэпыІэгъу къытфэхъугъ.\n3Прискиллэрэ Акилэрэ сигъусэхэу Исус Христос фэлажьэхэрэм аІапэхэр сфэшъуубытыжьых. 4Ахэмэ сэ спсэ мыкІодэу къагъэнэжьыным пае, ежьхэм апсэ шъхьасыжьыгъэхэп. Ахэмэ щытхъу афэзышІырэр сэ сизакъоп, хымэ лъэпкъхэм ячылыс зэІукІэ пстэури ары. ШІошъхъуныгъэ зиІэхэу яунэ щызэрэугъоихэрэм аІапэ сфэшъуубытыжь. 5ШІу слъэгъурэ Епенет ыІапэ сфэшъуубытыжь. Ахаие хэкум апэрэу ХристоскІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ хъугъэр ары.\n6Мерэмэу бэрэ къытфэлэжьагъэм ыІапэ сфэшъуубытыжь. 7Сиунэкъощхэу хьапсым къыздычІэсыгъэхэ Андроникрэ Юныйрэ аІапэ сфэшъуубытыжь. Ахэр апостол* цІэрыІохэм ащыщых. Сэ сапэкІэ ахэмэ ХристоскІэ шІошъхъуныгъэ яІэ хъугъэ. 8Христос зыгу илъэу, шІу слъэгъурэ Амплый ыІапэ сфэшъуубытыжь. 9Урбанэу тигъусэу Христос фэлэжьагъэмрэ шІу слъэгъурэ Стахыйрэ аІапэ сфэшъуубытыжь. 10Христос зыгу илъэу, Тхьэм зишъыпкъагъэ ыгъэунэфыгъэ Апеллес ыІапэ сфэшъуубытыжь. Аристовул иунагъо щыщхэм аІапэ сфэшъуубытыжь. 11Сиунэкъощ Иродион ыІапэ сфэшъуубытыжь. Зиусхьаныр зыгу илъхэу, Наркисс иунагъо щыщхэм аІапэ сфэшъуубытыжь. 12Зиусхьаным бэу фэлажьэрэ бзылъфыгъэхэу Трифенэрэ Трифосэрэ аІапэ сфэшъуубытыжь. ЕтІани Зиусхьаным бэу фэлэжьэгъэ бзылъфыгъэу Персидэу шІу тлъэгъурэм ыІапэ сфэшъуубытыжь. 13Руфэу\n16:1 Кенкрей къалэр – Коринт къалэм епхыгъэу, къухьэуцупІэ иІэу хыІушъом Іутыгъ.\n16:7 апостолхэр – еплъ 1:1. Е нэбгырэ пшІыкІутІоу Исус игъогу рыкІонхэу къыхихыгъэхэр, е нэмыкІрэ тхьаматэхэу чылыс зэІукІэхэм агъэнафэхи, къэбарышІур агъэІунэу къагъэкІуагъэхэр.\nЗиусхьаным къыхихыгъэмрэ ащ янэу сянэ фэдэу щытымрэ аІапэ сфэшъуубытыжь. 14Асинкрит, Флегон, Ерм, Патров, Ермый, ахэмэ ягъусэхэу адрэ шыхэм аІапэ сфэшъуубытыжь. 15Филолог, бзылъфыгъэ Юлие, Нирей, ащ ышыпхъу, Олимпан ахэмэ ягъусэхэу Тхьэм ицІыф лъэпІэ пстэум аІапэ сфэшъуубытыжь. 16ГукъэбзагъэкІэ ІаплІ зэшъущэкІэу, шІуфэс зэшъухыжь. Христос ичылыс зэІукІэ пстэуми шІуфэс къышъуахыжьы.\n17Сшыхэр, тишІошъхъуныгъэ тигъашІэрэ Іофхэм къапэуцухэзэ, шъузэгурызымыгъаІохэу, цІыфхэу адрэ цІыфхэр гъогу занкІэм тезыгъэкІхэрэм защышъуухъумэнэу сышъолъэІу. Ахэмэ защышъудзый. 18Сыда пІомэ ащ фэдэ цІыфхэр ти Зиусхьанэу Исус Христос фэлажьэхэу щытхэп, ахэр зыфэлажьэхэрэр аныбэхэр ары. ГъэшІуабзэмкІи гущыІэ дахэхэмкІи цІыф къызэрыкІохэр дахьыхых. 19КъэбарышІум шъузэредэІурэм икъэбар цІыф пстэуми зэхахыгъ. Сэ сыкъышъущэгушІукІы, ау шІугъэр зыфэдэр зэхэшъушІыкІынэуи, бзэджагъэ зи шъушъхьэ къимыхьанэуи сыфай. 20Гупсэфыныгъэр къытэзытырэ Тхьэм бэмышІэу шэйтаныр шъулъэкъо чІэгъ чІышъуигъэщытІыхьащт. Ти Зиусхьанэу Исус ынэшІу къышъущерэф. Амин.\n21Къыздэлажьэрэ Тимофей, сиунэкъощхэу Луцый, Иасон, Сосипатрэ шІуфэс къышъуахыжьы. 22Тертиеу Паул мы тхылъыр зэригъэтхырэр сэры. Зиусхьаныр сыгу илъэу шІуфэс къышъосэхыжьы. 23Гаеу, сэ Паул сибысымыми, чылыс зэІукІэм зэкІэми ибысымыми, шІуфэс къышъуехыжьы. Къалэм иахъщэ зыІэ илъ Ерастрэ тшы Квартрэ шІуфэс къышъуахыжьы. 24Ти Зиусхьанэу Исус Христос ынэшІу шъо пстэуми къышъущерэф. Амин.


НэбгыритIумэ къахагъэщыгъ — Адыгэ макъ\nЗэпахырэ узэу ковидым иштаммэу «омикроныр» нэбгыритIумэ къапыхьагъэу Адыгеим щагъэунэфыгъ. Мыщ фэгъэхьыгъэ къэбар къеты Роспотребнадзорым Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, блэкIыгъэ тхьамафэм Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэм имедицинэ учреждениехэм япащэхэм зэIукIэгъу адыриIагъ, зэпахырэ узым иштаммыкIэ пэуцужьыгъэным фэхьазырынхэм епхыгъэ Iофыгъохэм атегущыIагъэх.\nШъолъырым ипащэ иуна-шъокIэ Iэзэгъу уцхэм, зызэраухъумэрэ пкъыгъохэм, медицинэ оборудованием, зыщяIэзэщтхэ чIыпIэхэм яIэпэчIэгъанэ агъэхьазыры. Коронавирусым иштаммыкIэ псынкIэу зызэриушъомбгъурэм къыхэкIэу КъумпIыл Мурат пшъэрылъ къафишIыгъ ящыкIэгъэн алъэкIыщтхэр пэшIорыгъэшъэу къалъытэнхэу ыкIи сымаджэхэм апае медицинэ пкъыгъохэр къащэфынхэу.\nНепэрэ мафэм ехъулIэу медицинэ организации 3-мэ къащызэIуахыгъэ госпитальхэм чIыпIэ 900 яI. Щылэ мазэм и 18-м ехъулIэу ахэр процент 69,89-кIэ ушъагъэх, сымаджэхэм чIыпIэ 629-рэ аубыты. Реанимацием иотделениехэм нэбгыри 7 арылъ, ИВЛ-м сымэ-джи 2 пыгъэнагъ.\nПредыдущая Iоф шъхьаIэм тегущыIагъэх\nСледущая Республикэм ихэхъоныгъэхэм иIахьышхо ахэлъ


Республика Адыгея - Пандемием илъэхъан цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъух\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат АР-м и Очыл палатэ итхьаматэу Мамый Алый тыгъуасэ зэIукIэгъу дыриIагъ. Къулыкъум иIофшIэн зэрэзэхищэрэм, пандемием илъэхъан цIыфхэм ыпкIэ зыхэмылъ юридическэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным анаIэ тырагъэтыным, нэмыкI лъэныкъохэм ахэр атегущыIагъэх.\nЩыIэныгъэм чIыпIэ къин ригъэуцуагъэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ палатэм ипшъэрылъхэр зэригъэцакIэхэрэм, ащ дакIоу ыпкIэ зыхэмылъ юридическэ IэпыIэгъур зэрагъэгъотыхэрэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэнымкIэ къулыкъум IофшIэныр зэрэзэхищэрэм АР-м и ЛIышъхьэ осэшIу фишIыгъ.\n— Адыгеим и Очыл палатэ республикэм иобщественнэ щыIакIэ ыкIи социальнэ-экономическэ Iофыгъохэм япхыгъэхэм чанэу ахэлажьэ. Непэ пандемием илъэхъан екIолIакIэхэр къэдгъотынхэр щыIэныгъэм къегъэнафэ, анахьэу тынаIэ зытедгъэтын фаер тицIыфхэм тишIуагъэ ядгъэкIыныр ары. ЫпкIэ зыхэмылъ юри-дическэ IэпыIэгъур непэ бэхэмкIэ IэпыIэгъушIу, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМамый Алый къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, цIыфхэм ыпкIэ хэмылъэу юридическэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэныр палатэм ипшъэрылъхэм ащыщ, ар къыдыхэлъытагъ Адыгеим изаконэу «О реализации прав граждан на получение бесплатной юридической помощи» зыфиIорэм. Мы лъэныкъомкIэ очылхэм IофшIэнышхо агъэцакIэ, джащ фэдэу IэпыIэгъу зищыкIагъэхэр телефон номерэу 8(8772) 521-521-м теонхэ алъэкIыщт.\nЫпкIэ зыхэмылъ юридическэ IэпыIэгъу цIыфхэм ягъэгъотыгъэнымкIэ АР-м и Очыл палатэрэ Урысыем июристхэм яшъолъыр къутамэу республикэм щыIэмрэ зэпхыныгъэ зэдыряIэу зэдэлажьэх. Граждан обществэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ ыкIи цIыфым ифитыныгъэхэмкIэ Советэу Адыгеим и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащагъэм, АР-м и Нотариальнэ палатэ, Урысыем июристхэм яшъолъыр къутамэу республикэм щыIэм ялIыкIохэр ягъусэхэу коронавирусым зимыушъомбгъуным фытегъэпсыхьэгъэ шапхъэхэм ягъэцэкIэнкIэ цIыфхэмрэ юридическэ лицэхэмрэ ыпкIэ хэмылъэу упчIэжьэгъу афэхъух. IэпыIэгъу фаехэр телефон номерэу 8-800-201-24-22-м теонхэ алъэкIыщт.\n— Непэ тызыхэт уахътэм диштэу IэпыIэгъу зищыкIэгъэ пстэуми Iудзыгъэ шIыкIэм тетэу упчIэжьэгъу тафэхъу, лъэныкъо пстэумкIи тишIуагъэ ядгъэкIыным тыпылъ, — къыIуагъ Мамый Алый.\nАдыгеим и Очыл палатэ профессиональнэ юрист 355-рэ хэхьэ. Ахэр шъолъырым иобщественнэ щыIакIэ чанэу къыхэлажьэх, хэбзэ къулыкъухэм япхыгъэ мэхьанэшхо зиIэ Совет зэфэшъхьафхэм ахэтых.


Язэпхыныгъэ агъэпытэн фаеу ылъытагъ | Адыгэ Макъ\nЯзэпхыныгъэ агъэпытэн фаеу ылъытагъ\nКъолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ республикэ комиссием зичэзыу зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэм тхьамэтагъор щызэрихьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nАщ хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, республикэм и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Наталья Широковар, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм япащэхэр, нэмыкIхэри.\nКъолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэным фытегъэпсыхьэгъэ Лъэпкъ планыр (2016 — 2017-рэ илъэсхэм) АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ щыгъэцэкIэгъэнымкIэ Iофхэм язытет зыфэдэм епхыгъэу къэгущыIагъ мы къулыкъум ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ БрантI Мурадинэ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, илъэсэу тызхэтым имэзэ 11-м къыкIоцI къолъхьэ тын-Iыхын нэшанэ зиIэ бзэджэшIэгъи 105-рэ республикэм щызэрахьагъ. БлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр 11-кIэ нахь макI. Ащ дакIоу ахъщэшхо язытыгъэхэм ыкIи зыштагъэхэм япчъагъэ нахьыбэ хъугъэ. БзэджэшIэгъэ 64-рэ зэхафыгъ.\n— Къолъхьэ тын-Iыхын нэшанэ зиIэ бзэджэшIагъэ зезыхьэхэрэм, хэбзэгъэуцугъэр зыукъохэрэм атефэрэ пшъэдэкIыжьыр ядгъэхьын фае. Джащ фэдэу бюджет ахъщэр шIуагъэ къытэу гъэфедэгъэным иIофыгъуи тылъыплъэным мэхьанэшхо иI. Ащ епхыгъэ уплъэкIун Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр зэхэтэщэх. Мы лъэныкъомкIэ къэуцухэрэ пшъэрылъхэр зэшIохыгъэнхэм фэшI муниципальнэ образованиехэмрэ хэбзэухъумэкIо къулыкъухэмрэ зэпхыныгъэ пытэ зэдыряIэн фае. Ащ нэмыкIэу ны мылъкум игъэфедэн епхыгъэхэ бзэджэшIагъэхэр зэрахьагъэхэу илъэс къэс тизэфэхьысыжьхэм къахэфэх. А гумэкIыгъори дэгъэзыжьыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр зэхэщэгъэнхэм пстэуми тынаIэ тедгъэтын фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКъолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ Iофтхьабзэхэу зэрахьанхэ фаехэр зэрагъэцакIэхэрэм игъэунэфын фэгъэхьыгъэ зэфэхьысыжьхэри зэхэсыгъом щашIыгъ. 2017-рэ илъэсым имэзибгъу къэралыгъо къулыкъушIэ 933-мэ, мыщ хахьэ зышIоигъо нэбгыри 121-мэ, муниципальнэ къулыкъушIэ 1015-мэ, мыщ хахьэ зышIоигъо нэбгыри 118-мэ хахъоу къаIэкIэхьагъэр зэрыт тхьапэхэр къатыгъэх. Ау ахэм ащыщэу ауплъэкIугъэр нэбгырэ 19 е проценти 2 ныIэп. Ащ къыхэкIыкIэ къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэу щыIэм илъэныкъо шъхьаIэхэр гъэцэкIагъэхэ хъурэп.\nАР-м и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, къалэхэм ыкIи районхэм яадминистрациехэм япащэхэм мы лъэныкъомкIэ яIофшIэн агъэлъэшын фае. Джащ фэдэу муниципальнэ къулыкъушIэхэм алъэныкъокIэ егъэджэнхэр зэхэщэгъэнхэм мэхьанэшхо иIэу ылъытагъ.\n— Къэралыгъо, муниципальнэ къулыкъушIэхэм, яунагъо исхэм илъэсым къыкIоцI хахъоу къаIэкIэхьагъэр зэрытхэгъэ декларациер игъом къатын, мы Iофыгъом мэхьанэшхо ратын фае. 2017-рэ илъэсыр икIынкIэ джыри мэзэ имыкъупэ щыI, арышъ, а уахътэр пстэуми къызфагъэфедэнышъ, къихьащт илъэсым ищылэ мазэ и 1-м ехъулIэу документхэр агъэхьазырынхэ фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nДжащ фэдэу 2018-рэ илъэсым комиссием Iоф зэришIэщтыр аухэсыгъ.


Ешъуагъэхэу рулым Iусыгъэх — Адыгэ макъ\nЕшъуагъэхэу рулым Iусыгъэх\nАР-м икъэралыгъо автоинспекторхэм Джэджэ районым къулыкъур щахьызэ автомобилэу ВАЗ-р къагъэуцугъ. Шэуджэн районым щыпсэурэ илъэс 28-рэ зыныбжь хъулъфыгъэу рулым Iусыгъэр ешъуагъэмэ къэзыушыхьатырэ медицинэ уплъэкIунхэр ышIынхэм къафезэгъыгъэп.\nНэужым инспекторхэм водителым къэбарэу пылъыр зэрагъэшIагъ. КъызэрэчIэкIыгъэмкIэ, мы илъэсым ищылэ мазэ ешъуагъэу хъулъфыгъэр къагъэуцуи, административнэ пшъэдэкIыжь рагъэхьыгъагъ. Джы ащ ылъэныкъокIэ уголовнэ Iоф къызэIуахыгъ.\nМыщ фэдэ хъугъэ-шIагъэ Кощхьэблэ районми щагъэунэфыгъ. Мыекъуапэ щыщ илъэс 35-рэ зыныбжь хъулъфыгъэр ешъуагъэу «Хендаим» кIэрысэу къызагъэуцум медицинэ уплъэкIунхэр афишIыгъэхэп. ЫпэкIэ ащ гъогурыкIоным ишапхъэхэр лъэшэу ыукъуагъэхэу къычIагъэщыгъ.\nДжащ фэдэу илъэс 39-рэ зыныбжь хъулъфыгъэр ешъуагъэу иавтомобилэу «Ладэм» исэу къаубытыгъ. КъэIогъэн фае, ешъуагъэу къагъэуцугъэхэм яавтомобильхэр аIахыгъэх ыкIи хэушъхьафыкIыгъэ уцупIэм дагъэуцуагъэх. Унашъоу щыIэмкIэ, ятIонэрэу ешъуагъэу къагъэуцугъэ водительхэм илъэси 2-м нэс хьапс атыралъхьан алъэкIыщт.\nСледущая ТхьамэтакIэм нэIуасэ фишIыгъэх озэрыплъ


Темыр Кавказым иархеологие фэгъэхьыгъ — Адыгэ макъ\nМыекъопэ Iуашъхьэр затIыгъагъэр илъэси 125-рэ зэрэхъурэм ипэгъокIэу Дунэе шIэныгъэ конференцие Адыгэ къэралыгъо университетым мэлылъфэгъум и 18-м къыщегъэжьагъэу щэкIо. Ар Темыр Кавказым иархеологие фэгъэхьыгъ, ащ фэдэ зэхахьэхэр илъэс 40-м ехъугъ зызэхащэхэрэр, зэIукIэгъухэм «Крупновскэ еджэнхэр» араIо.\nКонференциер шIэныгъэлэжьэу, Лениным ипремие илауреатэу, Чэчэн-Ингуш ыкIи Къэбэртэе-Бэлъкъар автономнэ Советскэ Социалистическэ республикэхэм наукэмкIэ яIофышIэ гъэшIуагъэу Евгений Крупновым ишIэжь фэгъэхьыгъ.\nМыгъэ «Крупновскэ еджэнхэм» зыщатегущыIэхэрэр: «ИжъыкIэ ыкIи гурыт лIэшIэгъухэм Кавказым икультурэ зыфэдагъэр: наукэм ылъэныкъокIэ къэгъотыгъакIэхэр, гипотезэхэр» зыфиIорэ темэр ары.\nКонференцием секции 3-мэ Iоф щашIагъ, ахэм лIэшIэгъу зэфэшъхьафхэм яархеологие щатегущыIагъэх.\nАдыгеим ишIэныгъэлэжьхэм афэшъхьафэу конференцием хэлэжьагъэх Эрлихб Владимир Роальд ыкъор – тарихъ шIэныгъэхэмкIэ доктор, ТыгъэкъохьэпIэ къэралыгъо музеим инаучнэ IофышIэ шъхьаI, Савенко Сергей Николай ыкъор — тарихъ шIэныгъэхэмкIэ кандидат, Пятигорскэ краеведческэ музеим чIыопсымрэ археологиемрэкIэ исектор ипащ, УФ-м ыкIи Ставрополь краим культурэмкIэ яIофышIэ гъэшIуагъ, Гаджиев Муртазали Серажутдин ыкъор — тарихъ шIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор, тарихъымкIэ, археологиемкIэ ыкIи этнографиемкIэ институтэу Махачкала дэтым иотдел ипащ, Белинский Андрей Борис ыкъор — тарихъ шIэныгъэхэмкIэ кандидат, Ставрополь краим иобществэу «Наследием» ипащ, нэмыкIхэри.\nПредыдущая «Черкес десант»\nСледущая Саугъэтхэр тарихъым хэкIокIэщтхэп


Огъум иягъэ къэкIуагъ | Адыгэ Макъ\nОгъум иягъэ къэкIуагъ\nМыгъэ мы гумэкIыгъор Адыгеим ичIыгулэжьхэм зэкIэми зэдырагъаштэу къыхагъэщы. Ощхыр макIэ, мэзэ зытIу хъугъэу къызщемыщхыгъэхэхэ чIыпIэхэри республикэм иIэх.\nАщ чIыгулэжьхэм иягъэ арегъэкIы. Бжыхьасэхэм яIухыжьын мары гъунэм рафылIагъ, зы маф, мэфитIу IофшIэн ныIэп къафэнагъэр, ау къырихыжьыгъэм ыгъэразэу ахэтыр макIэ.\nКощхьэблэ районыр мыгъэ Iуихыжьыщт бжыхьэсэ лэжьыгъэр анахьыбэу хэзылъхьэгъагъэхэм ыкIи апэу ащ иIухыжьын зыухыщтхэм ащыщ. Ау ащ ичIыгулэжьэу, джырэ фэдэ хыныгъо уахътэм лъэныкъо пстэумкIи пэрытныгъэр зыIыгъыщтыгъэхэр мыгъэ къырахыжьыгъэм ыгъэразэхэрэп.\n— Ощх зэрэщымыIэм лъэшэу иягъэ къытигъэкIыгъ, — ыIуагъ Кощхьэблэ район администрацием мэкъу-мэщымкIэ иотдел ипащэу Сэмэгу Заур гущыIэгъу тызыфэхъум. — Аужырэ илъэсхэр пштэхэмэ, зы коц гектарым, гурытымкIэ лъытагъэу, центнер 50-м къыщымыкIэу къитхыжьыщтыгъэмэ, мыгъэ 46 — 47-м шIокIыгъэп.\nКIымафэу кIуагъэр фэбагъэу, осыр мэкIагъэ нахь мышIэми, ябжыхьасэхэм ар мыдэеу рахыгъ. Гъатхэр къызехьэми чIыгулэжьхэм игъом чIыгъэшIухэр аратынхэ алъэкIыгъ, уз къахэхьагъэми, ащи ебэнышъугъэх. ЕтIани районым ичIыгулэжьхэм лэжьыгъэ чылэпхъакIэхэм адэлэжьэрэ институтэу Краснодар дэтым зэпхыныгъэ дыряIэу Iоф зэрэдашIэрэми ишIуагъэ къэкIо. ЧIыгухэм язытети, чIыопсыми къякIущт чылэпхъакIэхэр илъэс къэс къызэдыхахых. Бжыхьасэу мыгъэ Iуахыжьыщтхэми лъэпкъыкIэу бэ ахалъхьэгъагъэр. А зэпстэуми нахьыбэу лэжьыгъэ къырахыжьынэу гугъэпIэ инхэр къатыщтыгъэх, ау…\nМэкъу-мэщым игъэ зыфэдэщтыр ом изытет лъэшэу елъытыгъ. ЖъоныгъокIэ мазэм и 11 — 12-хэм къащыублагъ лэжьыгъэхэм афэхъун, зыгъэшъокIынхэ икъун ощх къызафемыщхыгъэр. Заур къызэриIуагъэмкIэ, къушъхьэхэм нахь апэблэгъэ Вольненскэ ыкIи Фэдз псэупIэ койхэр ары нахь къызщещхыгъэхэр. Адрэхэм зэкIэми хьэм, коцым цэхэр къызщарыхъощтхэ охътэ дэдэм огъу къафэхъуи, зэрар аригъэшIыгъ. Ащ ыпкъ къикIэуи тхьамэфитIу фэдизкIэ нахьыжьэу лэжьыгъэхэм ягъо хъуи, Iоныгъор рагъэжьагъ.\nПстэумкIи гектар 17108-рэ бжыхьасэу Кощхьэблэ районым иIагъ. Ащ щыщэу 1700-м хьэр тырапхъэгъагъ. Ащ иIухыжьын апэ зыухыгъэхэм ащыщ. ГурытымкIэ лъытагъэу, зы гектарым центнер 46,8-рэ къырахыгъ. Илъэс къэс зэряхабзэу, бжыхьэсэ рапсыри щыхалъхьэ-гъагъ, пстэумкIи гектар 586-рэ хъущтыгъэ. Ащ иIухыжьыни аухыгъ, зы гектарым, гурытымкIэ лъытагъэу, центнер 17 къырахыжьыгъ. Бжыхьэсэ коцэу гектар 15000-м ехъу яIагъ. Гъубдж мафэм, бэдзэогъум и 10-м ехъулIэу ащ щыщэу гектар мини 2 имыкъупэу Iуахыжьынэу къафэнэгъагъ.\nЗаур къызэриIуагъэмкIэ, муниципальнэ образованием икъоджэ псэупIэ койхэм зэкIэми къащырахыжьыгъэр зэфэдиз пIоми хъущт. Анахьыбэу, зы гектарым центнер 60-м нэсэу къизыхыгъэр Зыхьэ Зураб зипэщэ мэкъумэщ хъызмэтшIапIэр ары. Ар Игнатьевскэ псэупIэ коим хэхьэ. Унэе фермерхэми, гурытымкIэ лъытагъэу, зы гектарым центнер 55 — 57-рэ къизыхыгъэхэр ахэтых, ау ахэр бэ хъухэрэп.\n— Хыныгъор зэрэкIуагъэм зэрэщытэу уасэ фэпшIымэ, тимыгъэразэу тIон тлъэкIыщтэп, — къыIуагъ Заур. — ПстэумкIи техникэ зэфэшъхьафэу 300-м ехъу дгъэхьазырыгъагъ, ар тфэхъугъ. ТичIыгулэжьхэр зэдеIэжьхэзэ, кIэзыгъэ фэмыхъоу лэжьыгъэр аугъоижьыгъ. Iуахыжьырэр зыдагъэтIылъыщтыри екъу, зимыIэ ахэтымэ, зиIэр ащ деIэ. АщкIи гумэкIыгъо тиIэп. МашIо къэмыхъуным ищыкIэгъэ шапхъэхэри зэкIэми зэрагъэцэкIагъэм ишIуагъэ къэкIуагъ. Ащи ущымыгушIукIын плъэкIыщтэп. Къитхыжьыгъэр адрэ гъэхэм зэрафэмыдэр ары тыгу къео-\nрэр. Арэу щытми, лэжьыгъэм ыуасэ къаIэтынышъ, ащ чIыгулэжьхэр ыгъэгушIожьынхэу, къинэу алъэгъугъэр хьаулые мыхъунэу тэгугъэ.\nОхътэ благъэм гъэбэжъоу, лэжьыгъэхэр ыгъэшъокIхэу къемыщхымэ, гъэтхасэу халъхьагъэхэми узгъэгушIон лэжьыгъэ бэгъуагъэ къамытыным Кощхьэблэ районым ичIыгулэжьхэр тещыныхьэх. ПстэумкIи гектар 17000-м ехъу мыгъэ апхъыгъ. Ащ щыщэу 7000 фэдизыр тыгъэгъаз, гектар 9000-м ехъур натрыф, соеу гектар 1000 халъхьагъ. Зилэжьыгъэ игъом чIыгум езгъэкIушъугъэхэм, игъом ешIушIэшъугъэхэм яIофхэр нахьышIух, огъум иегъэшхо аригъэкIырэп. Ахэм ятыгъэгъазэ лъагэ, къэгъэгъэ дахэ хъугъэ, натрыфми зиIэтыгъ… ИхэлъхьанкIи, чIыгъэшIухэм яетынкIи ауж къинагъэхэр ары гугъэпIэшхо зимыIэхэр. Къемыщхымэ, гъэтхасэхэми нахьыжьэу ягъо хъунышъ, яIухыжьын жьэу рагъэжьэн фаеу хъуными тещыныхьэх.\nУахътэр псынкIэу макIо, мары шIэхэу бжыхьасэхэм яхэлъхьагъуи къэсыщт. Ощх щы-мыIэмэ, чIыгухэр лэжьыгъэм ихэлъхьан фагъэхьазырынхэри къины хъущт.


Гъогур афызэIушъух! | Адыгэ Макъ\nМэшIогъэкIосэ автомобильхэр гузэжъогъу чIыпIэм чъэхэу Адыгэ Республикэм игъогухэм бэрэ ащытэлъэгъух. Ау къэнэфыхэрэ ыкIи макъэ къэзыгъэIурэ пкъыгъохэр хэгъэнагъэхэми, водителыбэхэм ахэм гъогу аратырэп.\nМашIом зыкъызыщиштэгъэ чIыпIэм мэшIогъэкIуасэхэр псынкIэу зэрэнэсыхэрэм цIыфхэм ящыIэныгъи, япсауныгъи зэрялъытыгъэр а водительхэм къагурыIорэп.\nОшIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ къулыкъум иIофышIэхэр джыри зы Iофыгъо еуалIэх — къэлэ урамхэм ыкIи псэупIэхэм ящагухэм хэбзэнчъэу машинэхэр зэращагъэуцухэрэр. Ахэм уахэкIыным охътабэ текIуадэ. Автоцистернэр машIор зыщыхъугъэ чIыпIэм пэчыжьэу бгъэуцун олъэкIы, ау дэкIояпIэр зыщищыкIагъэм щамыгъэуцушъоу бэрэ къыхэкIы. Джащ пае игъом IэпыIэгъур арамыгъэгъотэу мэхъу.\nУрысыем ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэу Адыгэ Республикэм щыIэм автомобилыр зезыфэхэрэм зафегъазэ гъогум сакъыныгъэ къызщыхагъэфэнэу, шапхъэхэм адиштэу транспортыр агъэуцунэу. Зыщышъумыгъэгъупш – нэбгырэ пэпчъ гузэжъогъу чIыпIэ ифэн, IэпыIэгъу ищыкIыгъэн ылъэкIыщт!


Къэралыгъо къулыкъушIэхэм вакцинэр зыхарагъэлъхьагъ — Адыгэ макъ\nКъэралыгъо къулыкъушIэхэм вакцинэр зыхарагъэлъхьагъ\nРедактор 12.04.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКоронавирусым пэуцужьырэ вакцинэр зыщахалъхьэрэ чIыпIэхэм етIупщыгъэу Адыгеим Iоф щашIэ. Прививкэр языгъэшIырэ нэбгырэ пчъагъэм хэхъо. Мыекъуапэ пштэмэ, нэбгырэ мини 7-м ехъумэ ар ахалъхьагъ.\nНэбгырэ зырызхэм ямызакъоу, организациехэм Iоф ащызышIэхэри зэхэтхэу вакцинэр зыхарагъэлъхьанэу къэкIох. Ахэр медикых, социальнэ IофышIэх, кIэлэегъаджэх. Мэлылъфэгъум икъихьэгъум Адыгэ Республикэм IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ иIофышIэхэм министрэу Мырзэ Джанбэч апэ итэу вакцинациер акIугъ.\n— Социальнэ фэIо-фашIэхэр нэбгырабэм афэгъэцэкIэгъэным тиIофшIэн фытегъэпсыхьагъ. А лъэныкъор къыдыхэплъытэмэ, социальнэ IофышIэхэр ыкIи ахэм анаIэ зытырагъэтыхэрэр анахьэу узым ищынагъо зышъхьарытхэм ащыщых. РеспубликэмкIэ социальнэ ухъумэным иIофышIэ 300-мэ вакцинэр ахалъхьагъ, нэбгырэ 832-мэ антителэу япкъынэ-лынэ хэлъыр ины, — щыхагъэунэфыкIыгъ министерствэм.\nБэмышIэу Мыекъопэ къэлэ администрацием ипащэ иIэнатIэ зыгъэцэкIэрэ Сергей Стельмах прививкэр зыхаригъэлъхьагъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, коронавирусым пэуцужьырэ вакцинэр зыщашIырэ къэлэ поликлиникэхэр зыдэщытхэр: урамхэу Жуковскэр, 18, Комсомольскэр, 159-рэ, Чкаловыр, 77-рэ, я 7-рэ переулкэр, 16, Школьнэр, 182-рэ.\nДжащ фэдэу мобильнэ пунктхэми Iоф ашIэ. Мэлылъфэгъум и 10-м Гупчэ бэдзэрым дэжь урамэу Гоголым ыцIэ зыхьырэм ылъэныкъокIэ ар къэуцущт (сыхьатыр 10 — 15-м). Паспортыр ыкIи СНИЛС-р зыдэпштэнхэ фае.\nПредыдущая «ШIуагъэ къэзытыгъэр лъыдгъэкIотэн, щыкIагъэхэм Iоф адэтшIэн фае»\nСледущая Урысыем щыхагъэунэфыкIыгъ


Жьы къабзэр къыотэжьы — Адыгэ макъ\nЖьы къабзэр къыотэжьы\nРедактор 27.11.2019 27.11.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nАдыгэ Республикэм футболымкIэ икIымэфэ зэнэкъокъу шэкIогъум и 24-м рагъэжьагъ.\nРеспубликэм физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет итхьаматэ игуадзэу Андрей Бородиныр ти ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм къафэгушIуагъ, гъэхъагъэхэр ашIынхэу афиIуагъ.\nФутболымкIэ республикэм и Федерацие ипащэу Николай Походенкэм къыIуагъ зэхэщэн Iофыгъохэм ягъэцэкIэн яшъыпкъэу зэрэпылъыщтхэр.\nБлэкIыгъэ илъэсхэм Мыекъуапэ иадминистрацие физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет зэнэкъокъур зэхищэщтыгъ. Мыгъэ республикэм физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет зэнэкъокъум кIэщакIо фэхъугъ. Мыекъуапэ имызакъоу, районхэм якомандэхэри зэнэкъокъум чанэу хэлэжьэнхэу тагъэгугъэ.\n— Спорт псэолъэ дэгъухэр Адыгэ Республикэм щагъэпсыгъэх, — къеIуатэ Николай Походенкэм. — ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо упчIэжьэгъоу ТхьакIущынэ Аслъан лъэшэу тафэраз. Тистадионхэр, футбол ешIапIэхэр зэтегъэпсыхьагъэх, зэнэкъокъухэр тигуапэу ащызэхэтэщэх.\nЦIыфхэм япсауныгъэ агъэпытэнымкIэ амалышIухэр яIэх. ФутболымкIэ кIымэфэ зэнэкъокъум командэ 50-м нахьыбэ хэлажьэ, ешIакIохэм япчъагъэ 800-м нэсы. Спорт псэуалъэхэу «Юность», «Ошъутен», «Олимп» зыфиIохэрэм зэнэкъокъур ащыкIощт.\nКомандэхэр купи 4-у гощыгъэх. Апшъэрэ купым хэтыр коман- ди 8. Апэрэ купыр тIоу гощыгъэ. Ящэнэрэ купым хэхьагъэхэр, спортым иветеранхэу илъэс 40-м зыныбжь къехъугъэхэр ешIэщтых. Сергей Двойниковыр зэнэкъокъум исудья шъхьаI. Пэнэшъу Мыхьамодэ секретарь шъхьаIэу агъэнэфагъ.\nУрысыем изэнэкъокъу хэлажьэхэрэ командэхэм яешIэкIо тIурытIу кIымэфэ зэIукIэгъухэм ахэтхэ командэхэм аштэнэу фитыныгъэ аратыгъ. Мыекъопэ «Зэкъошныгъэм» иешIакIохэу Къонэ Амир, Ризван Ахмедхановыр, Денис Крыловыр, фэшъхьафхэри зэнэкъокъум щытлъэгъущтых. Астрахань, Краснодар, нэмыкIхэм къарыкIыгъэхэри кIымэфэ зэIукIэгъухэм ахэлэжьэнхэу тэгугъэ.\n«Картонтара-СШОР» — «МФОК-Ошъутен» — 5:2, «Ошъутен» — «Фыщт» — 5:2, «ЧIыгушъхь» — «Дорожник» — 3:1, «ЧIыгушъхьэм» иешIакIоу Антон Винниковым гогогъуи 3 къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ. «Урожай» — «Спортмастер» — 4:2. Денис Крыловым гъогогъуи 3 хъагъэм Iэгуаор ридзагъ.\nЯ 2-рэ зэIукIэгъухэр\n«Спортмастер» — «Фыщт»\n«МФОК-Ошъутен» — «ЧIыгушъхь»\n«Урожай» — «Картонтара-СШОР»\n«Дорожник» — «Ошъутен».\nШъунаIэ тешъудз: апшъэрэ купым ешIэгъухэр тыгъэгъазэм и 1-м пчэдыжьым сыхьатыр 10-м щырагъэжьэщтых, зэIукIэгъуи 4 зэкIэлъыкIоу стадионэу «Юностым» щыкIощт.\nЖьы къабзэр къызыпкъырыхьэ, ипсауныгъэ зыгъэпытэ зышIоигъор зэнэкъокъум еплъынэу зэхэщакIохэм рагъэблагъэ. Хэти изыгъэпсэфыгъо уахътэ гъэшIэгъонэу зэрэщигъэкIощтым тицыхьэ телъ. Жьы къабзэр гъунджэм фэд, уахътэу щыбгъакIорэр гум шIукIэ къинэжьыщт.\nНэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр ЕМТIылъ Нурбый.\nПредыдущая «Rusya Birlik» partisi yönetim kuruluna alındı\nСледущая ЯтIонэрэ чIыпIэм щыI


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ Республикэм ИлIышъхьэу Тхьакущынэ Асльан ДырашIыгъэ ЗэдэгущыIэгъур (29.04.2016)\nАдыгэ Республикэм ИлIышъхьэу Тхьакущынэ Асльан ДырашIыгъэ ЗэдэгущыIэгъур (29.04.2016)\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ФедерациемкIэ Советым ителеканалэу «Вместе-РФ» зыфиIорэм итележурналистэу ыкIи мы каналым ипрограммэ зезыщэрэ Татьяна Стародубовам мы мафэхэм зэдэгущыIэгъу дыриIагъ.\n— Республикэм экономикэм ылъэныкъокIэ гъэхъэгъэшIухэр зэриIэхэм тыщыгъуаз. КъэпIопэн хъумэ, дотациехэр Адыгеим фэдитIукIэ нахь макIэ щашIыгъэх. Сыд фэдэ къэкIуапIэха ащкIэ щыIагъэхэр?\n— Дотациехэр фэдэ пчъагъэкIэ нахь макIэ пшIынхэм ыкIи хахъоу пфэхъухэрэм джыри нахь зыкъябгъэIэтыным пае IофшIэныр зэхэощэ къодыекIэ икъущтэп. ФинансхэмкIэ дисциплинэ пхъашэ ищыкIагъ, документ шъхьаIэр тэрэзэу, куоу егупшысагъэу зэхэгъэуцогъэн фае, бюджетым икъэкIуапIэхэм ягъэфедэни нахь шIуагъэ къытэу зэхэмыщагъэмэ хъущтэп — ахэр ары кIэухышIухэм такъыфэкIоным пае тиIофшIэн лъэпсэ шъхьаIэу фэхъугъэхэр.\nНепэ тиреспубликэ финансхэм алъэныкъокIэ зыпкъитыныгъэ зэрилъыр къэтэIо. ЭкономикэмкIэ Iофхэр зэрэкъинхэм емылъытыгъэу, Адыгеир мылъкум игъэзекIонкIэ апэрэ чIыпIэр зыIыгъ шъолъырхэм ащыщ. Илъэсэу икIыгъэм икIэуххэмкIэ, бюджетым къыдилъытэхэрэм цIыфхэр игъэкIотыгъэу ащыгъуазэ зэрашIыгъэхэм елъытыгъэу, тиреспубликэ я 6-рэ чIыпIэр хэгъэгумкIэ ыубытыгъ, Къыблэ федеральнэ шъолъырым къыхиубытэхэрэм азыфагу — я 2-рэ чIыпIэр.\nПчъагъэхэмкIэ къэзгъэлъэгъон: 2007-рэ илъэсым дотациехэр процент 61,1-рэ хъущтыгъэхэмэ, 2015-рэ илъэсым — процент 38,2-рэ. Дотацием къыкIичынымкIэ лъапсэ хъугъэхэр тибюджет ежь ихахъохэр нахьыбэ тшIын зэрэтлъэкIыгъэр ары. ГущыIэм пае, 2007-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2015-рэ илъэсым нэс фэди 4,3-кIэ хахъохэр нахьыбэ хъугъэх, нэмыкIэу къэпIон хъумэ, сомэ миллиарди 9,9-м нэсыгъэх. Аужыпкъэм 2015-рэ кризис илъэсым хахъохэр, 2014-рэ илъэсым елъытыгъэмэ, сомэ миллион 634,6-кIэ, нэмыкIэу къэпIон хъумэ, проценти 6,9-кIэ нахьыбэ хъугъэх (ежь ихахъохэм зэрахэхъуагъэм ипсынкIагъэкIэ). А лъэныкъомкIэ Къыблэ федеральнэ коим ишъолъырхэм азыфагу Адыгеим апэрэ чIыпIэр щиIыгъ.\nАу мыщ дэжьым хэгъэунэфыкIыгъэн фае 2009-рэ илъэсым къыщыублагъэу республикэм къыIэкIэхьэрэ федеральнэ дотациехэр нахь макIэ зэрэхъугъэхэр. Мыщ дэжьым IофыгъуитIу къыдэлъытэгъэн фае: зы лъэныкъомкIэ, финансхэм ялъытыгъэу тиIофхэр нахь зыпкъ еуцох, адрэ лъэныкъомкIэ — дотациехэм къащыкIэзэ, республикэм ежь-ежьырэу зиIыгъыжьыным ущыгугъынэу хъурэп. Ащ къыхэкIэу бюджетым пэIухьэрэр нахь макIэ хъун ылъэкIыщт, анахьэу етIани экономикэм иIофхэр зыфэдэ хъухэрэм уакъыпкъырыкIымэ.\nIофтхьабзэу зэшIотхыхэрэм нахь игъэкIотыгъэу уакъытегущыIэн хъумэ, республикэм ибюджет хэбзэIахь ыкIи мыхэбзэIахь хахъохэу къихьэхэрэр нахьыбэ шIыгъэнхэм епхыгъэ Iофтхьабзэхэм я План тетэу тызэрэзекIорэр къэIогъэн фае.\nХэбзэIахьхэм алъэныкъокIэ фэгъэкIотэныгъэ гъэнэфагъэхэр афэшIыгъэнхэм епхыгъэ Iофыр джыри нахь тэрэзэу зэхэщэгъэным тынаIэ тетэгъэты, мылъкумкIэ хэбзэIахь зытыралъхьэрэр ыкIи къаугъоирэр нахьыбэ шIыгъэнымкIэ Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэшIотэхых, чIыгу Iахьхэмрэ мылъкумрэ тэрэзэу къыдэлъытэгъэнхэмкIи шIуагъэ къэзытыщт программэхэр тэгъэфедэх. ХэбзэIахьхэмрэ угъоинхэмрэ афэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэр гъэцэкIагъэ хъуным иIофыгъохэм атегъэпсыхьагъэу межведомственнэ комиссием Iоф ешIэ. Мы комиссием анахьэу ынаIэ зытыригъэтырэр хабзэм икъулыкъу пстэуми яIофшIэн зэдегъэштэныгъэ хэлъыныр ары.\n— Бюджетым игъэнэфэнкIэ Iофыгъохэр къэуцугъагъэха?\n— 2016-рэ илъэсымкIэ республикэм ибюджет иихъухьан нахь пхъэшагъэ хэлъэу кIуагъэ, ау социальнэ лъэныкъом къыкIетымыгъэчыным тынаIэ тедгъэтыгъ. ХахъохэмкIэ Iахь гъэнэфагъэм сомэ миллиарди 2,3-кIэ къыкIедгъэчыгъ, хъарджхэр — сомэ миллиарди 2,5-м нэсэу нахь макIэ тшIыгъэх.\nХэгъэгум экономикэм ылъэныкъокIэ иIофхэм язытет елъытыгъэу Адыгеими, Урысые Федерацием инэмыкI шъолъырхэм афэдэу, хэбзэIахь ыкIи мыхэбзэIахь хахъохэм зыкъызэраIэтырэм ипсынкIагъэ нахь къыщикIичыгъ.\nМы аужырэ илъэси 9-м гурытымкIэ илъэсым ежь ихахъохэм процент 18-м нэсэу зыкъаIэтыщтыгъэмэ, 2016-рэ илъэсым (2015-рэ илъэсым елъытыгъэмэ) проценти 2-м нахьыбэу хахъо фэхъун ылъэкIынэу итхъухьэшъугъэп.\nДжащ фэдэу мы аужырэ илъэси 3-м федеральнэ бюджетым къыхэкIырэ дотациехэу республикэм бюджет зэпэщэчыныгъэхэр щыгъэтэрэзыгъэнхэм апэIуигъэхьанэу щытхэм къакIечы. Ащ нэмыкIэу Адыгэ Республикэм ибюджет федеральнэ зэзэгъыныгъэхэм атегъэпсыхьэгъэ гъунапкъэу агъэнэфагъэхэр гъэцэкIагъэ хъунхэр къыделъытэ.\nДжыри зэ хэсэгъэунэфыкIы: 2016-рэ илъэсымкIэ бюджетым икъэкIуапIэхэр зэкIэ зыфытегъэпсыхьагъэхэр социальнэ хъарджхэр, республикэм щыпсэурэ цIыфхэм апашъхьэ социальнэ пшъэрылъхэу зыфэтшIыжьыгъэхэр зэшIохыгъэнхэр, Урысые Федерацием и Президент ижъоныгъокIэ унашъохэр гъэцэкIэгъэнхэр ары.\n— Республикэм ифинанс документ шъхьаIэ сыдэущтэу гъэцэкIагъэ хъура?\n— Адыгеим хахъомкIэ изэхэубытэгъэ бюджет 2015-рэ илъэсым сомэ миллиард 17-кIэ гъэцэкIагъэ хъугъэ, хъарджхэмкIэ — сомэ миллиард 18,2-кIэ. Дефицитыр — сомэ миллиард 1,1-рэ хъугъэ. Илъэсэу икIыгъэм къэнэжьыгъэ ахъщэмкIэ, къытIэкIэхьэгъэ федеральнэ ыкIи коммерческэ кредитхэмкIэ а дефицитыр дэдгъэзыжьын тлъэкIыгъ. 2015-рэ илъэсыр кризис илъэсэу щытыгъ нахь мышIэми, 2014-рэ илъэсым елъытыгъэмэ, хахъохэр проценти 6,9-кIэ нахьыбэ хъугъэх. Федеральнэ указхэмкIэ пшъэрылъхэр зэшIохыгъэ хъугъэх ыкIи цIыфхэм апашъхьэкIэ пшъэрылъэу зыфэтшIыжьыгъэхэри гъэцэкIагъэ хъугъэх.\nАу мы илъэсымкIэ бюджетым игъэцэкIэн кIэухышIухэр фэхъунхэ зэрилъэкIыщтыр нафэ къэхъу. ЫпэкIэ къызэрэщысIогъагъэу, хэбзэIахь ыкIи мыхэбзэIахь хахъохэм зыкъызэраIэтырэр проценти 2 фэдизкIэ нахь псынкIэ хъунэу къитыдзэгъагъэмэ, 2016-рэ илъэсым иа 1-рэ квартал ар проценти 10-м нэсыгъах илъэсэу икIыгъэм иджырэ фэдэ лъэхъан елъытыгъэмэ (нэмыкIэу къэпIон хъумэ, а 1-рэ кварталым хэбзэIахь ыкIи мыхэбзэIахь хахъохэр сомэ миллиарди 2-рэ миллион 216-рэ хъугъэх, ипсынкIагъэ зэрэхэхъуагъэр пчъагъэхэмкIэ зэрэхъурэр сомэ миллион 205,3-рэ). Мыщ дэжьым къэIогъэн фае социальнэ пшъэрылъхэм ягъэцэкIэн пстэуми апэ идгъэшъызэ зэрэдгъэнафэрэр, а 1-рэ кварталым а лъэныкъомкIэ планыр икъоу гъэцэкIагъэ хъугъэ.\nМы илъэсым республикэм ибюджет капитальнэ нэшанэ зиIэ хъарджхэмкIэ мылъкум елъытыгъэу къиныгъохэм яуталIэ. Хахъохэр нахь макIэ зэрэхъурэм къыхэкIэу бюджетым епхыгъэ учреждениехэм мылъкумкIэ ыкIи техникэмкIэ ягъэпытэн пэIудгъахьэрэм къыкIедгъэчын фаеу хъугъэ. Джырэ пшъэрылъэу къэуцухэрэр ары ныIэп ахъщэр зыпэIудгъахьэрэр.\nФедеральнэ программэхэм ягъэцэкIэн тыхэлэжьэным ылъэныкъокIи бюджет къэкIуапIэхэм къиныгъо гъэнэфагъэхэр къафыкъокIых.\nАдыгэ РеспубликэмкIэ къинэу мэхъу, Урысые Федерацием инэмыкI шъолъырыбэми афэдэу, бюджетым епхыгъэу зыфэдгъэуцужьыгъэ пшъэрылъхэр зэкIэ дгъэцэкIэнхэр. Арышъ, нэмыкI шъолъырхэм афэдэу, республикэми заем къэкIуапIэхэр къызфигъэфедэнхэ фаеу мэхъу, Адыгэ Республикэм ибюджет ищыкIэгъэ зэдегъэштэныгъэ хэлъыным, рахъухьагъэхэм апэIухьащт мылъкур тэрэзэу зэпэщэчыгъэным апае амалэу щыIэ пстэуми такъыпкъырэкIы.\n— Адыгеир мэкъумэщ шъолъыр, илъэсэу икIыгъэм лэжьыгъэ бэгъуагъэ къэшъухьыжьыгъ, сыда адэ мы илъэсым шъуиIофхэм язытет зыфэдэ хъущтыр, гугъэпIэ гъэнэфагъэхэр ащкIэ щыIэха?\n— 2015-рэ илъэсым мэкъумэщ продукциеу къахьыжьыгъэр сомэ миллиард 19,4-рэ, 2014-рэ илъэсым елъытыгъэмэ, проценти 6,9-кIэ ар нахьыб. 2015-рэ илъэсым икIэуххэм нафэ къызэрашIыгъэмкIэ, мэкъумэщ продукциемкIэ Адыгеим апэрэ чIыпIэр Къыблэ федеральнэ шъолъырым щиубытыгъ.\nЗернэ ыкIи зернобобовэ культурэу къахьыжьыгъэр тонн мин 638,9-рэ мэхъу, 2014-рэ илъэсым елъытыгъэмэ, тонн мин 95,5-кIэ ар нахьыб. 2015-рэ илъэсым гурытымкIэ зы гектарым зернэ центнер 44,5-рэ къырахыжьыгъ, 2014-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, ар центнери 2,9-кIэ нахьыб. Мы илъэсми лэжьыгъэ бэгъуагъэ къэтхьыжьынэу тэгугъэ (2015-рэ илъэсым къэтхьыжьыгъэм нахь мымакIэу), ащкIэ зишIуагъэ къэкIощтхэм ащыщ чIыгоу тылэжьырэм зэрэхэдгъэхъуагъэр.\nРеспубликэм гектар мин 97,5-мэ бжыхьасэхэр щарапхъыгъэх, ар 2015-рэ илъэсым елъытыгъэмэ, гектар мини 2,5-кIэ нахьыб. Гъэтхасэхэр гектар мин 47,5-мэ арагъэкIугъэх, 2015-рэ илъэсым елъытыгъэмэ, гектар мин 0,8-кIэ ар нахьыб.\nБжыхьасэхэм пIэлъэ кIэкIым къыкIоцI зэрящыкIагъэм тетэу адэлэжьагъэх, ахэкIодыкIыгъи щыIэп. Джы игъом гъэтхасэхэр халъхьанхэм пае ящыкIэгъэ мылъку-техникэ амалхэр республикэм аригъэгъотыгъэх.\nЛэжьыгъэ бэгъуагъэ къэтхьыжьыным лъапсэ фэхъухэрэм зыкIэ ащыщ джырэ уахътэм диштэрэ технологиехэр зэрэдгъэфедэхэрэр. Республикэм ичIыгулэжьхэм мэкъумэщ техникэу агъэфедэрэр агъэкIэжьы. Ащ нэмыкIэу чылэпхъэшIухэм чIыпIэу аубытырэм хагъахъо. ГущыIэм пае, 2015-рэ илъэсым икIэуххэмкIэ ахэм чIыгоу чылапхъэр зэрагъэкIугъэм процент 11,6-рэ ыубытыгъ. Мы илъэсым процент 12-м ар нэсынэу тэгугъэ. Илъэс къэс гухэлъэу тшIыгъэр къыддэхъуным пае субсидиехэр къафыхэтэгъэкIых.\nСыдэу щытми, Iофтхьабзэу зетхьэхэрэм — мыщ къыхеубытэх производствэр уахътэм диштэу зэрэзэхатщэрэр, чIыгоу лэжьыгъэр зыхатлъхьэрэм зызэредгъэушъомбгъурэр, чылэпхъэшIухэр зэдгъэкIурэ чIыгухэр нахьыбэ зэрэтшIыхэрэр — амал къаты 2016-рэ илъэсым зернэ ыкIи зернобобовэ культурэу къэтхьыжьыщтым ибагъэ 2015-рэ илъэсым къыкIимычынэу.\n— Отраслэм инвестициеу хашъулъхьэрэр нахьыбэ мэхъуа?\n— ДжырэкIэ инвестицие шъхьаIэхэр чъыгхатэхэм апэIутэгъахьэ, 2008-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу ащ нахь чанэу тыдэлажьэ хъугъэ. Илъэси 8-м къыкIоцI Адыгеим ичIыгу гектар мин 1,3-мэ чъыгхэр ащыдгъэтIысхьагъэх, ащ щыщэу гектар 700-р псынкIэу зыхэхъорэ чъыгхатэхэм аубытыгъ. Пхъэшъхьэ-мышъхьэ IыгъыпIэхэр шIыгъэнхэм иIофыгъуи ащ дакIоу къэуцу. МыщкIэ инвестициехэр игъэкIотыгъэу гъэфедэгъэнхэ фае. Илъэси 2-м къыкIоцI, мы илъэсым къыщегъэжьагъэу, а зы уахътэм пхъэшъхьэ-мышъхьэ тонн мин 12 фэдиз зыщыпIыгъын плъэкIыщт псэуалъэ тшIын мурад тиI. АщкIэ инвестициехэр сомэ миллион 600-м къехъущтых.\nАщ нэмыкIэу тонн мин 30-м нэс зыщаIыгъын алъэкIыщт оптовэ гупчэм ишIын республикэм щырагъэжьагъ, ар сомэ миллиард 1,5-кIэ къытфекIущт.\nКартофыр, хэтэрыкIхэр зыщаIыгъыщтхэр, гъэфэбапIэхэр шIыгъэнхэм пае инвестициехэр гъэфедэгъэнхэмкIэ амалэу щыIэхэм тахэплъэ.\n2007-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу зэхэубытагъэу республикэм иэкономикэ сомэ миллиарди 140-м ехъу халъхьэгъах. Непэ Адыгеим инвестпроект 60-м ехъумэ щадэлажьэх, пстэумкIи сомэ миллиард 70-м ехъух инвестициехэу агъэнэфагъэхэр.\n— Фермер хъызмэтшIапIэхэм сыд фэдэ IэпыIэгъуа яшъутырэр? ЧIыфэштэным ылъэныкъокIэ къуаджэхэм ащылажьэхэрэм гумэкIыгъо горэхэр яIэха?\n— ХъызмэтшIэпIэ цIыкIухэм республикэм имэкъу-мэщ яIахьышхо хашIыхьэ. Фермер ыкIи унэе хъызмэтшIапIэхэм яIахьэу зэхэубытэгъэ мэкъумэщ продукцием хэлъыр процент 60-м ехъу.\nАщ фэдэ хъызмэтшIэпIэ цIыкIухэм IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ зишIуагъэ къакIохэрэм ащыщых унэгъо былымэхъо фермэхэм яхэхъоныгъэрэ IофшIэныр езыгъэжьэгъэкIэ фермерхэмрэ IэпыIэгъу зэрафэхъущтхэм ипрограммэ. А программэмкIэ 2013 — 2015-рэ илъэсхэм езыгъэжьэгъэкIэ фермер 65-мэ, джащ фэдэу унэгъо былымэхъо фермэхэм зягъэушъомбгъугъэным фытегъэпсыхьэгъэ хъызмэтшIэпIэ 19-мэ грантхэр аратыгъэх.\nАщ ишIуагъэкIэ бэмэ яхъызмэтшIапIэхэр нахь зэтырагъэпсыхьагъэх: трактор 40-м ехъу, лэжьыгъэIухыжь комбайни 2, техникэ ыкIи оборудование зэфэшъхьафэу 185-рэ къызIэкIагъэхьагъ. Джащ фэдэу былымышъхьэ миным ехъу къащэфыгъ, склади 7, мэлхэр зыщаIыгъыщт фермитIу, чэтэхъо фермэ, былым пIашъэхэм апае зы фермэ ыкIи зы гъэфэбапIэ ашIыгъэх.\nЧIыфэхэм яштэн фэгъэхьыгъэу угущыIэн хъумэ, мыщкIэ нэмыкI шIыкIэ-амалхэр тэгъэфедэх. Пстэуми апэу чIыфэхэм атехъорэ процентхэм къащытэгъакIэ, а процентхэм языIахь афэтэлъэгъужьы. А пстэуми яшIуагъэ къэкIо къоджэдэсхэм чIыфэштэнымкIэ яIоф нахь псынкIэ хъунымкIэ.\n2015-рэ илъэсым ОАО-у «Россельхозбанкым» республикэм и АПК хэхъоныгъэ зэришIыщтым тегъэпсыхьагъэу сомэ миллион 892-рэ чIыфэу къыритыгъ. Ащ щыщэу сомэ миллион 46,3-р унэе IэпыIэгъу хъызмэтшIэпIэ пэрытхэр зиIэхэм аратыгъ, сомэ миллион 211,6-р — фермер хъызмэтшIапIэхэм, сомэ миллион 634,1-р — ипIалъэкIэ зы илъэсым шIомыкIыщт чIыфэу аIэкIагъэхьагъ.\n2016-рэ илъэсым иа 1-рэ квартал сомэ миллиони 121,5-рэ хъурэ чIыфэ аратыгъ. Ащ щыщэу сомэ миллиони 9,5-р — унэе хъызмэтшIапIэ зиIэхэм, сомэ миллион 25,4-р — фермер хъызмэтшIапIэхэм, сомэ миллион 86,6-р — ипIалъэкIэ зы илъэсым шIомыкIыщт чIыфэу аIэкIагъэхьагъ.\nГурытымкIэ «Россельхозбанкым» чIыфэу аритыгъэм процентэу техъорэр мары: 2014-рэ илъэсым — процент 14,86-рэ, 2015-рэ илъэсым — процент 23,92-рэ, 2016-рэ илъэсым — процент 17,5-рэ. Джащ тетэу процентэу техъорэр мы илъэсым (2015-рэ илъэсым техъощтыгъэм елъытыгъэмэ) гурытымкIэ проценти 6,42-кIэ нахь макIэ хъугъэ.\nЫпэкIэ къызэрэсIогъагъэу, хъызмэтшIэпIэ цIыкIухэу чIыфэхэр зыгъэфедэхэрэм яIоф нахь къафэдгъэпсынкIэным пае процентэу техъорэм изыIахь афэтэлъэгъужьы, нэмыкI амалхэри тэгъэфедэх. 2015-рэ илъэсым чIыфэхэм яштэнкIэ зэзэгъыныгъэ мини 2-м ехъумэ ателъытэгъэ субсидие аIэкIэдгъэхьагъ. Федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм якъэкIуапIэхэм яшIуагъэкIэ субсидиеу аIэкIэдгъэхьагъэр сомэ миллион 85,5-рэм нэсы.\nТапэкIи ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ Iофтхьабзэхэу къэралыгъо IэпыIэгъум къыдилъытэхэрэр зэшIотхыщтых.\n— Социальнэ лъэныкъомкIэ Iофхэм язытет сыд фэд?\n— КъэпIон хъумэ, республикэм ибюджет ихъарджхэм янахьыбэ (процент 70-м ехъурэр) социальнэ лъэныкъом епхыгъ. ЭкономикэмкIэ къины-гъо гъэнэфагъэхэр щыIэхэми, игъом ыкIи икъоу цIыфхэм социальнэ IэпыIэгъу ятэты, ахъщэкIи нэмыкI фэгъэкIотэныгъэхэмкIи тишIуагъэ ятэгъэкIы. АщкIэ республикэ бюджетми, федеральнэ бюджетми якъэкIуапIэхэр къызфэтэгъэфедэх.\nГущыIэм пае, мы илъэсыр къызихьагъэм щегъэжьагъэу ахъщэу аIэкIэдгъэхьагъэр зэкIэ индексацие тшIыгъэ: проценти 7-р — федеральнэ бюджетым, проценти 4,5-р республикэ бюджетым икъэкIуапI.\nЗэхэубытагъэу къэпIон хъумэ, фэгъэкIотэныгъэ зиIэ цIыфхэм социальнэ IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ Iофтхьабзэу зэшIуахыхэрэм ахъщэу апэIуагъахьэрэр илъэси 5-м къыкIоцI процент 23,5-кIэ нахьыбэ хъугъэ. 2015-рэ илъэсым сомэ миллиардрэ миллион 680-м ар нэсыгъ.\n2015-рэ илъэсым «ны мылъкум» щыщэу зэтыгъоу сомэ мин 50 нэбгырэ 1042-мэ аратыгъ, пстэумкIи ахэм аIэкIагъэхьагъэр сомэ миллион 52-м ехъу. КIэлэцIыкIухэу щыIэныгъэм чIыпIэ зэжъу ригъэуцуагъэхэм япсауныгъэ игъэпытэн апшъэрэ мэхьанэ зэттыхэрэм ащыщ. КIэлэцIыкIу сэкъатхэр зиIэ унагъохэм социальнэ IэпыIэгъу ятыгъэными тынаIэ лъэшэу тетэгъэты. ФэгъэкIотэныгъэ зиIэ ыкIи кIэлэцIыкIухэр зэрыс унэгъо мини 123-мэ республикэм социальнэ IэпыIэгъу щараты.\n2007-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2015-рэ илъэсыр къыхиубытэу къуаджэхэм газрыкIопIэ километрэ 330-рэ фэдиз, псырыкIопIэ километрэ 291-рэ, гурыт еджапIэ ыкIи фельдшер-мамыку пункт 28-рэ ащагъэпсыгъ. Унэгъо ныбжьыкIэ ыкIи специалист ныбжьыкIэхэу къуаджэхэм ащыпсэухэрэм ащыщэу 255-мэ япсэукIэ амалхэр нахьышIу афашIыгъэх, квадрат метрэ мин 16,6-рэ ахэм аIэкIагъэхьагъ. НепэкIэ джащ фэдэу къуаджэхэм ащыпсэурэ унэгъо ныбжьыкIэ 14-мэ япсэукIэ амалхэр нахьышIу ашIынхэм пае сертификатхэр аратыгъахэх.\nГазыр аIэкIэгъэхьэгъэным ылъэныкъокIэ Урысыем ишъолъырхэм азыфагу Адыгеим апэрэ чIыпIэхэм ащыщ щеубыты. 2016-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м ехъулIэу чIыопс газэу аIэкIагъэхьагъэр процент 85-рэ фэдиз. Мы илъэсым газрыкIопIэ километрэ 22,5-рэ, псырыкIопIэ километрэ 29,8-рэ дгъэпсын ыкIи цIыфхэр зычIэсыщт унэ квадрат метрэ мин 1,2-рэ ттIупщын мурад тиI. Ащ нэмыкIэу къоджэ еджапIэмрэ врачым пае офисымрэ яшIын лъэкIуатэ.\n— Хэгъэгум и Президент ижъоныгъокIэ унашъохэр сыдэущтэу гъэцэкIагъэ хъухэра?\n— Хэгъэгум и Президент ижъоныгъокIэ унашъохэм пшъэрылъ шъхьаIэу къыдалъытэрэр Урысые Федерацием псынкIэу хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр ары. Тэри а унашъохэм ягъэцэкIэн лъэшэу тынаIэ тет. Шъугу къэсэгъэкIыжьы: 2009-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу лэжьапкIэм итынкIэ республикэм чIыфэ телъэп, IофшIэн мыгъотыныгъэм къыкIегъэчыгъэнымкIэ Iофтхьабзэхэр зетэхьэх. 2015-рэ илъэсым IофшIэн зымыгъотыхэрэм япчъагъэ процент 1,3-рэ хъугъэ, 2007-рэ илъэсым ар зынэсыщтыгъэр проценти 4.\nКъэралыгъо капитальнэ вложениехэм яшIуагъэкIэ псэолъэ 344-рэ 2007-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу ттIупщыгъэ. Ахэм япроцент 90-р социальнэ лъэныкъом епхыгъ. Илъэси 3-м къыщегъэжьагъэу илъэси 7-м нэс зыныбжь кIэлэцIыкIу пстэуми IыгъыпIэхэм чIыпIэ ащагъотыгъ. Программэу «Доступная среда» зыфиIорэм изэшIохын сомэ миллион 54-рэ фэдиз къыфыхэдгъэкIыгъ.\nКIэлэцIыкIу ибэхэм ыкIи нэмыкI цIыфхэу фэгъэкIотэныгъэ зиIэхэм зыщыпсэущтхэ унэхэр яIэ хъунхэм иIофыгъуи зэшIотэхы. 2015-рэ илъэсым цIыфхэр зычIэсыщт унэ квадрат метрэ мин 295,5-рэ ттIупщыгъэ, 2014-рэ илъэсым елъытыгъэмэ, ар проценти 9-кIэ, 2011-рэ илъэсым елъытыгъэмэ, фэди 2,4-кIэ нахьыб.\nИлъэсэу икIыгъэм хъарджхэмкIэ пшъэрылъэу зыфэтшIыжьыгъэхэр зэкIэ дгъэцэкIагъэх, Урысые Федерацием и Президент ижъоныгъокIэ унашъохэу IофышIэ куп гъэнэфагъэхэм лэжьапкIэу аратырэм игъунапкъэ фэгъэхьыгъэхэр зэшIотэхых. МФЦ-м ифэIо-фашIэхэм 2016-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м ехъулIэу цIыфхэм япроцент 95,9-рэ къызэлъаубытыгъ. Джы ялъэIу тхылъ атыным пае чэзыум такъикъ 15-м нахьыбэрэ ахэр хэтыхэрэп.\nСоциальнэ-экономикэ хэхъоныгъэм ишыхьатэу щыт демографиемкIэ Iофхэм язытет зыфэдэр. Илъэсым къыкIоцI дунаим ехыжьхэрэм якоэффициент проценти 2,3-кIэ къыкIичыгъ. Ар Урысыем гурытымкIэ зынэсырэм нахь макI ыкIи мы аужырэ илъэс 25-мкIэ анахь цIыкIу. 2007-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Адыгеим исхэм япчъагъэ проценти 3-м ехъукIэ нахьыбэ хъугъэ (нэбгырэ мин 451,5-рэм нэсыгъ). ЦIыфхэм гурытымкIэ къагъашIэрэми хэхъуагъ: 2007-рэм илъэс 68,7-рэм гурытымкIэ нэсыщтыгъэхэмэ, 2015-рэ илъэсым гурытымкIэ илъэс 73-м нэсыхэ хъугъэ. Мы аужырэ илъэси 5-м сабыибэ зэрыс унагъохэм япчъагъэ хэхъуагъ, нэбгырэ 3946-м къыщегъэжьагъэу нэбгырэ 5210-м нэсыгъ.\nТиIофшIэн икIэухышIухэр бэкIэ зэлъытыгъэхэм ащыщ инвестициехэр нахьыбэу республикэм къызэрихьэхэрэр. Хабзэм бизнесым цыхьэу фишIырэм зэрэхахъорэр, а бизнесым иIофхэр кIэкIынхэм пае амалышIухэр республикэм зэращарагъэгъотыхэрэр ащ ишыхьатых.\nНепэ Iофыгъоу къэтIэтыгъэ пэпчъ пIоми хъунэу жъоныгъокIэ унашъохэм япхыгъэу щыт. Арышъ, къыкIэсIотыкIыжьыщтэп, ау джыри зэ къыхэзгъэщымэ сшIоигъу: экономикэмрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэ зыпкъ итэу хэхъоныгъэ ашIыным фытегъэпсыхьэгъэ Iофышхо зэшIотхыгъ. Гъэхъагъэ пэпчъ республикэм ипащэхэми, ащ щыпсэурэ цIыфхэми Iофышхоу агъэцэкIагъэм къыкIэкIуагъ.\n— Мы илъэсым республикэм сыд фэдэ пшъэрылъха ыпашъхьэ итхэр?\n— Пшъэрылъ шъхьаIэу тапашъхьэ итыр — республикэм иэкономикэрэ исоциальнэ зыпкъитыныгъэрэ тапэкIи хэхъоныгъэ ядгъэшIыныр ары.\nМы илъэсым ыкIэм нэс кризисым ифэмэ-бжьымэ гомыIоу къыттырихьэрэр дэгъэзыжьыгъэным епхыгъэ IофшIэныр, Iо хэлъэп, лъыдгъэкIотэщт. Газыр аIэкIэгъэхьэгъэнымкIэ, туризмэм зегъэушъомбгъугъэнымкIэ, гъогухэмрэ лъэмыджхэмрэ гъэцэкIэжьыгъэнхэмкIэ проектхэм язэшIохын тыдэлэжьэщт.\nМыщкIэ яшIуагъэ къэкIощт кризисым пэшIуекIорэ Iофтхьабзэхэу зэшIотхыщтхэм, предпринимательствэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ амалышIоу IэкIэдгъэхьащтхэм, инвестициехэр нахьыбэу къызэрэзыфэдгъэфедэщтхэм.\nБюджет къэкIуапIэхэр нахь тэрэзэу зэрэдгъэфедэщтхэм, Урысые Федерацием и Президент ижъоныгъокIэ унашъохэр зэшIохыгъэ зэрэхъущтхэм тызэрадэлэжьэщтым, гъот макIэ зиIэ цIыфхэм IэпыIэгъу тызэрафэхъущт программэхэм яшIуагъэкIэ анахь гухэлъ шъхьаIэу тиIэр — Адыгеим щыпсэурэ нэбгырэ пэпчъ щыIакIэу иIэр нахьышIу шIыгъэныр — зэшIотхыщт.\nМы илъэсыр политикэм ылъэныкъокIэ пшъэдэкIыжь ин зыхэлъ илъэсэу АдыгеимкIэ щытыщт. Iоныгъом республикэм щыпсэухэрэм Урысые Федерацием и Къэралыгъо Думэ идепутатхэм анэмыкIэу, республикэм и Парламент идепутатхэри хадзыщтых. Ащ нэужым, чъэпыогъум и 5-м, Адыгэ Республикэр зызэхащагъэр илъэс 25-рэ зэрэхъурэр хэдгъэунэфыкIыщт. Ар ныбжь дах гъэхъэгъэ гъэнэфагъэхэр зэрэщыIэхэр къыдэплъытэхэмэ, ау джыри лъэгэпIакIэхэм танэсыным пае кIочIабэ тищыкIагъ.\nАнахь пшъэрылъ шъхьаIэу тиIэр — республикэм щыпсэурэ цIыфхэм щыIэкIэ рэхьат яIэным, Iоф ашIэным, загъэпсэфыным пае ящыкIэгъэ амалхэр ядгъэгъотынхэр, игъом лэжьапкIэр, пенсиехэр, социальнэ тынхэр, джащ фэдэу нэмыкI фэIо-фашIэхэр аIэкIэгъэхьэгъэнхэр ары. Мамырныгъэрэ общественнэ-политикэ зыпкъитыныгъэрэ щыIэхэу, цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэхэм ыкIи дин зэмылIэужыгъохэр зылэжьыхэрэм азыфагу зэгурыIоныгъэ-зэзэгъыныгъэ илъыныр ары. Ар тэркIэ гъэхъэгъэшхоу щыт ыкIи ар къэтыухъумэн, дгъэпытэн фае.


Адыгеири хэлэжьэщт | Адыгэ Макъ\nШэкIогъум и 24-м Урысыем ыкIи IэкIыб къэралыгъохэм ащыпсэурэ нэбгырабэ зыхэлэжьэщт Iофтхьабзэу хьисапым фэгъэхьыгъэщтыр ащыкIощт.\nА зы уахътэм чIыпIабэмэ ащыпсэурэ цIыфыбэ зыхэлэжьэрэ Iофтхьабзэм флешмоб джы раIо. Ар гущыIакIэу непэ бзэм къыхэхьагъэмэ ащыщ. Арышъ, а гущыIэм МаthCаt зыфиIорэр игъусэу текстэу згъэфедэрэм бэрэ къыхэфэ.\nДжы Iофым къыфэдгъэзэжьын. ЫпшъэкIэ къызэрэщысIуагъэу, шэкIогъум и 24-м (шэмбэт маф) хьисапымкIэ контрольнэ IофшIэным хэлажьэмэ зышIоигъор зэкIэ гурыт, апшъэрэ еджапIэхэу къэлэ ыкIи хэгъэгу зэфэшъхьафхэм ащыIэхэм ямышIыкIэ гъэцэкIэныр ащатхын алъэкIыщт.\nIофтхьабзэм хэлажьэрэ пэпчъ анахь IофшIэн псынкIэм къыщегъэжьагъэу анахь къиным нэсэу къыхихынэу амал иIэщт. Сыхьатрэ ныкъорэкIэ гъэцэкIэныр къышIынышъ, комиссием ритын фае Iофтхьабзэм хэлажьэрэм. Тхьамафэ зытешIэкIэ, кIэуххэр проектым исайт къихьащтых. Анахь IофшIэгъэ дэгъухэм яавторхэм шIухьафтынхэр къяжэх.\nПроектым икомиссие хэтхэр хьисапымкIэ олимпиадэ гъэцэкIэнхэр зэхэзыгъэуцорэ кIэлэегъаджэх, аналитикых. Ахэм Москва, Санкт-Петербург ыкIи Прагэ яеджапIэхэм Iоф ащашIэ.\nПроектым исайт (MathCat) Iотфтхьабзэм хэлэжьэщтхэр щатхых. Нэбгырэ пэпчъ гъэцэкIэныр зыщитхыщт чIыпIэр къыхихынышъ, сайтым ригъэхьан фае. Мы уахътэм ехъулIэу регион 65-мэ яеджэпIэ 200-мэ зыкъагъэлъэгъуагъ, ахэр контрольнэ IофшIэным фэхьазырых. Анахьыбэу сайтым зыщызытхыгъэхэр муниципальнэ, унэе, апшъэрэ еджапIэх ыкIи Iахьтедзэ гъэсэныгъэм и Гупчэх. Ахэм анэмыкIэу Iофтхьабзэм къыхэлэжьэнхэу зыкъагъэлъэгъуагъ Монголием икъэлэ шъхьаIэу Улан-Батор ыкIи Казахстан икъалэу Астана яапшъэрэ еджапIэхэр.\nЗэхэщакIохэм зэралъытэрэмкIэ, IофшIэныр зыщатхыщт уахътэр къэмысызэ ащ хэлэжьэщтхэм япчъагъэ бэу къыхэхъощт.\nМы Iофтхьабзэр 2014-рэ илъэсым Саратов къыщежьагъ. Естественнэ наукэхэмкIэ Унэе Лицей-интернатыр ары ащ кIэщакIо фэхъугъагъэр. «ГТРК-у «Саратов» зыфиIорэм Iофтхьабзэм къыдыригъэштагъ ыкIи 2014-рэ илъэсым шэкIогъум и 29-м апэрэу хьисапымкIэ ащ фэдэ Iофтхьабзэ зэхащагъ. А лъэхъаным IофшIэным нэбгыри 100 къыхэлэжьэгъагъ.\n2017-рэ илъэсым я IV-рэ флешмобым зэрэдунаеу ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащыпсэурэ зыныбжь уцугъи, кIэлэцIыкIуи — зэкIэмкIи нэбгырэ 3800-рэ хэлэжьэгъагъ. Анахьыбэ къызэкIолIэгъагъэр Улан-Батор щыкIогъэ Iофтхьабзэр ары. Ащ нэбгырэ 450-мэ IофшIэныр щатхыгъагъ. Анахь макIэ зыщатхыгъэр Австралием икъалэу Перт ары – нэбгыри 9 ныIэп.\nФлешмобым изэхэщэкIо куп хэтэу Дмитрий Коннычевым зэрилъытэрэмкIэ, мы Iофтхьабзэм ишIуагъэкIэ Урысыер нахь хэгъэгубэмэ зэлъашIэщт. «Хьисапым ыбзэ зэкIэми къагурэIо, пчъагъэхэр, нэмыкI тамыгъэхэр дунаим тет нэбгырэ пэпчъ ешIэх…» — аIо зэхэщакIохэм ыкIи зэкIэ IофшIэныр зыгъэцакIэмэ зышIоигъохэр къарагъэблагъэх.