Тыдэ щы1а адыгэмэ яч1ыгу?\n09 ноября 2011 / Новости/Общество Комментарии: 0\nНэплъэгъум къыриубытэу, узгъэухъун аш1ош1эу олимпиадэр зыщаш1ырэ ч1ып1эм щылажьэрэ псэолъэш1хэм лъэпсэгъэк1одэу зэк1э раупк1ы, ажъо, ат1ы, аубэ, мыжъосынык1э агъэчъы. Агъэчъы, джы нэс псэ зыпытэу, фабэу, рэхьатэу тятэжъ п1ашъэхэм ч1ы шъэбэ ш1агъоу агук1и апсэк1и щагъэфабэщтыгъэ адыгэ ч1ыгужъыр! Тинартымэ амылъэгъугъэ гъуч1 пелыуанхэм охътак1эм къыдэк1огъэ машинэхэм, зэпымыоу чэщи мафи 1оф аш1э, къыч1ажъук1ырэ къупшъхьэ-лъашъхьэхэр ахьаджы, сапэ аш1ы, ч1ым щизы аш1ыжьы. Зэк1э зэхажъухьэ, зэхат1ыхьэ. Зыгорэк1э мэгугъэхэмэ ш1э, адыгэ шъуашэр щыгъэу, псыхьагъэу, псэоу, жьы къыщэу адыгэл1 къыч1ахыжьыным? Арэу гу1эхэрэм, егугъухэрэм ар ямурадэу а1оуи зэхэпхыщт. Лъэхъух, alo, адыгэл1ым. Ыпсэ пытэу къагъотмэ рэхьатыщтых. Лъэхъух, ау къагъотрэп. Къамыгъотырэмэ – исыгъэхэп адыгэхэр а ч1ыналъэм. Имысыгъэхэмэ тиш1эныгъэлэжьмэ къатхыныр ищык1агъэп "исыгъэхэу" илъэси 150-к1э узэк1э1эбэжьмэ, яшъхьыфитынгъэрэ яч1ыгужъ паерэ зэуагъэхэу, лъы агъэчъагъэу, яч1ыгужъ щыфэхыгъэхэу . Армэ шъыпкъэр, лъэпкъым зэк1э и1офыгъохэр зэк1э дгъэт1ылъыныхэшъ, тиинститутэу гуманитар ш1эныгъэхэм апылъыр зэфэш1ыжьыгъэн фае, сыда зэрэтищык1агъэр институтыр, тарихъ тимы1эмэ?\nЦ1ыф 1ушмэ alo, адыгэхэр ыбгъук1э блэк1ыгъэхэу. Ау зэк1эмэ анахь гъэш1эгъон Владимир Путиным ар къызэриушыхьатыгъэр. Армэ 1офыр зытетыгъэр, гугъап1эхэр къэтэджых, тилъэпкъ дунаим зэрэтетыр ц1ыф лъэпкъым ишыхьат. Ау 1офмэ анахь 1офыр, ыбгъук1э блэк1ыхэ зэхъум, тыда адыгэхэр зыдак1ощтыгъэхэр? Тыди къик1ыщтыгъэха? Тыда джы адыгэмэ зыздагъэзагъэр? Тара яч1ыгу? Ыбгъук1э блэк1ыхэ зэхъум, яшъошэ дахэхэр Кавказым исмэ къаратыгъэщтын. Арын фае Кавказ черкесскэр шъошэ гъэнэфагъэу, шъошэ дахэу зык1аштагъэр, къяк1оу зык1ащыгъыр. Арэу, лъэпкъ дахэу, шъошэ дахэр къэзыугупшысыгъэм сыд къырык1уагъ, къырык1орэр, къырык1ощтыр? А упч1эм иджэуап къезытыжьын Урысыешхом къик1ырэп. Амыш1эк1э армэ тш1эрэп, е ехъырэхъышэхэу арымэ тш1эрэп. Джары, адыгэ дзэк1ол1ыр 1ашэк1э узэндыгъэу зэрэпсау-таоу ч1ы ч1эгъым къыч1ажъук1ымэ нахь тэрэзыщт. Джащыгъум, къыта1ощт, Кавказ ч1ыгужъым адыгэхэр зэрисыгъэхэр. Аущтэу мыхъумэ, шъыпкъэм к1эхъопсэу къытхэнагъэхэм джэуап тымыгъотэу дунаим техыжьыщт. Титарихъ ишъыпкъап1э къытэзы1он адыгэл1 къыч1ажъук1ымэ, Кубань щатхыгъак1э тарихъэу, адыгэхэр къызыхэмфагъэр к1атхык1ыжьынэу тыщэгугъы. Олимпиадэ джэгунхэр къэмысхэзэ Кубань итарихъ к1атхык1ыжьыным игъо фимыфэнхэм тещыныхьэхэу, хьэдэ псау-тау къыч1ахыным фэмыехэу alo. Сыда зык1ыфэмыехэр? А къыч1ахыщтым лъыпсэу Шъачэ дэжь щигъэчъагъэр къы1уатэу ежьэмэ, – Олимпиадэм ек1оу атхыгъэ тарихъым пк1э и1эжьыщтэп. Лъышхо зышагъэчъагъэ ч1ып1эм Олимпиадэ щыпш1ы мыхъущтэу ары ц1ыф гъэсагъэмэ а1орэр. Ащыгъум, тарихъыр зэрэтетын фаем тетэу Кубань иш1эныгъэлэжьмэ атхыгъэу къыч1эк1ын. Сыдэу щытми, а хъурэ пстэумэ сягупшысэзэ, сыгу къэк1ыжьыгъ синыбджэгъу к1алэу Алый къысфи1отагъэр. Мы къэбарыр непэ къытэхъулIэрэ 1офхэм сэ сшъхьэк1э яспхыгъ.\nАдыгэмэ ятарихъ тиш1эныгъэлэжьмэ фатхыгъэ тхылъыбэмэ Алый яджагъэу, ежь зэригъэлъэгъунхэу илъэпкъэгъухэр зэрысыгъэ ч1ып1эхэр, яхьэдашъхьэхэр зыч1элъ къэхэр, Мыекъопэ районым к1уагъэ. Къык1уахьыгъэр мак1эп, ылъэгъугъэри бэ. Ау ылъэгъугъэм анахь гъэш1эгъоныр, зыщилъэгъугъэр урыс къутырым зыдахьэр ары. Унэ ебэгъэ ц1ык1ум ичэу лъапсэ 1ут тет1ысхьап1эм къэзэкъ л1ыжъ хэк1отагъэ тесыгъ бэщ т1аркъом ыжэпкъ тегъэкъуагъэу, шъхьаукъэ фэдэу Алый къыщыхъугъ. Благъэу ек1ол1агъ, ау л1ыжьыр чъыещтыгъэп. Игупшысэхэр чыжьэу ыт1упщыгъэхэу, ахэмэ алъыплъэу щысым фэдагъ. Гъыбзэ орэдым ехъщырэу зыгорэхэри къыхи1ук1хэу къыш1ош1ыгъ. Тыдэ плъэщтыгъа, сыд гупшысэха ыгу илъыгъэхэр - Тхьэ закъор ары зыш1эщтыгъэр. Ау л1ыжъ зэхэущэрыхьагъэм ыумэхъыгъэм п1онэу Алый зэрищэл1агъ. Джыри нахь благъэу ек1уал1и къызэтеуцуагъ, шъабэу, л1ыжьыр къык1имыгъащтэ ш1оигъоу ш1уфэс рихыгъ:\n- Уимафэ ш1у, тэтэжъ!..\n- Тхьауегъэпсэу, сик1ал - зимыгъэхъыеу, ау к1алэр къызэрэк1ощтыгъэр ылъэгъугъэу, л1ыжъым ш1уфэс къыпигъодзыжьыгъ:\nЕт1анэ т1эк1у зиузэнк1и, зытес пхъэнт1эк1ум к1алэр ригъэблэгъагъ. Адыгэ хабзэм тетэу л1ыжьым исэмэгубгъук1э гот1ысхьагъ.\n- Хьау, сик1ал, сиджабгъумк1э къэт1ыс.\nАлый егупшысагъ "къэзэкъ л1ыжъхэм яхабзэщтын яджабгъук1э ут1ысыныр". Зи химы1ухьэу л1ыжьым иджабгъук1э гот1ысхьагъ.\n- Джы къа1о, сик1ал, узыгъэгумэк1ырэр, узылъыхъурэр.\n- Сич1ыгужъ сызылъыхъурэр, тэтэжъ - гум дэпыхьэгъэ упч1эр къыз1уидзыгъ Алый.\n- Сич1ыгужъ о1уи, черкес? - ыгъэш1агъоу къыфыреплъэк1ыгъ л1ыжъыр.\n- Ары, сич1ыгужъ! - "черкес" къызэрэри1уагъэм к1уач1э къыритэу, теубытагъи хэлъэу, пегъодзы черкесым.\n- Сш1э сш1оигъу, гъэнэфагъэу, шъыпкъэм тетэу тятэжь п1ашъэмэ якъэхалъэхэр зыдэщы1э ч1ыгужъыр, силъэпкъ зыщыпсэущтыгъэу, зэмыблэжьэу, зыфэбэнэгъэ ч1ыгужъыр ...- къы1омэ ш1оигъоу гум дэлъыгъэр мак1эп Алый, ау къыфэIуагъэп...\nКъэзэкъ л1ыжъыр ар къыгуры1уагъэ фэдэу, лъэшэу хэщэтык1ыгъ, къыхэмыщыпэуи 1ущхыпц1ык1ыгъ.\n- Сыгу къысе1о, - пигъэхъуагъ къыIощтыгъэм Алый, - сыгу къысе1о а ч1ыгуп1эхэр мы 1эгъо-благъом щылъыхэк1э... мыщ щыфэхыгъэхэк1э...\n- Ары, черкес, - к1алэм къин римыгъэлъэгъуным фэш1, къызи1уипхъотыгъ къэзэкъым. - Ары дэд, сик1ал! Мы ч1ып1эр ары уич1ыгужъ. Угу уигъапц1эрэп! Мы ч1ып1эхэр ары зыщыбгъотыжьыщтыхэр уятэжъ п1ашъэхэр. Ахэмэ ащыщ горэ дэгъу дэдэу сэш1э. Ар непэ къызынэсыгъэм санэ1у к1эт зыщызгъэгъупшэрэп...\n- Тэтэжъ, хэта зигугъу пш1ырэр? - л1ыжъыр хэ1орыжъорыхьэ фэдэу къыщыхъугъ к1алэм. - Хэта пш1эрэр? Хэта уанэ1у имык1ырэр ? Илъэсишъэм къехъугъ зэошхоу тилъэпкъ урыс пачъыхьэм къыриш1ыл1агъэр заухыгъэр.\n- Сэш1э, черкес, сэш1э. Бэ зэхэсхыгъэри, мак1эп слъэгъугъэри. Сэ илъэсишъэм сыкъехъугъ - ащи мэхъанэ горэ и1 - къызэпиутыгъ л1ыжъым Алый къыдищэегъэ гущы1эхэр.\n- Олъэгъуа тапэ илъ 1уашъхьэу чылэ гъунэм щылъыр? - 1апэк1э къыгъэлъэгъуагъ л1ыжъым.\n- Сэлъэгъу, тэтэжъ.\n- Къедэ1у ащыгъум - зытыригъэпсахьыгъ къэбарым къэзэкъ л1ыжъым. – Сыныбжь мэк1э дэдэу 1оф сш1эным сятэ сыфыригъэжьагъ. Нахь 1эрыфэгъу сфэхъущтэу ылъыти, цухэр пхъэ1ашэм к1иш1эхи сигъэк1уагъ мы 1уашъхьэр сыжъонэу. Жъоныр езгъэжьэгъэ къодыеу лыд-пк1ыдэу, гъэщыгъэу гъуч1 бзыгъэ дахэ горэм пхъэ1ашэр ш1онагъ.\nГу1энк1э цухэр къэзгъэуц1уи, пхъэ1ашэм есымыгъэкъутэным фэш1 къэзгъотыгьэ лыды-пк1ыд дахэр, с1эхэмк1э шъабэу гъуч1 гъэщыгъэм ыбгъуит1ук1э къэстхъоу езгъэжьагъ. Сымыгъэфыкъоу къыч1эсхын с1уи т1эк1урэ бгъуит1ур гостхъугъэу, ош1э-дэмыш1эу зы бгъур къэлъати, блэоным фэдэу ч1ыгум къыхэпк1и, сынэ сэмэгу къыриутыгъ...\nЛ1ыжъым къы1уатэрэр зэпигъэуи, ыгу зэ1упк1агъэу хэщтык1ыгъ, ет1анэ хьылъэу жьы къыщи, къыпидзэжьыгъ. - Джары, сик1ал, джабгъумк1э къэт1ыс зык1эс1уагъэр, шъуиадыгэ хабзэ тек1эу. Джабгъу нэ псаумк1э нахь услъэгъун с1уагъэ.\nАщ ыуж ны1эп Алый гу зылъитагъэр къэзэкъ л1ыжъым ынэ лъэныкъо зэримытыжьыр. Л1ыжъым къыщыш1ыгъэм, Алый ежь илажьэ хэлъ п1онэу, ы1ощтыр ымыш1эу т1эк1урэ щысыгъ. Къэзэкъыр къы1отагъэ къэбарым ыгъэпшъыгъагъ.\n- "Къыстефэу къысэхъул1агъ, - л1ыжъым икъэбар пиублэжъыгъ. - Сыд 1офыжъ си1эу згъэгумэк1ыгъэ ич1ыгужъ хэлъ адыгэр?! Сыд мыгъом тызэрифэуи тыкъэк1уагъ тыкъызыщамылъфыгъэ ч1ыгум?! Хэт тыригъэблэгъагъ?...Идгъотэщтэп мыщ насып!" – с1огъагъэ ащыгъум, лъыр къыспычъэу ц1ыфмэ сакъызэхэхьажьым. Идгъотэщтэп! Ерэжъу фаем адыгэ ч1ыгур, адыгэмэ якъэхэр, сэ ащ нахьыбэрэ сыжъощтэп... Ч1ым ч1элъ хьадэми ич1ыгужъ къеухъумэ, таущтэу л1ыгъэк1э насып щыпш1ына зыгорэм ич1ыгу?! Тэрэзэп тищы1ак1э. Тэрэзэп. Тэрэзэу псэугъэп урыс пачъыхьэр. Хэукъэныгъэшхо ыш1ыгъ. Сэри сылъэхъу, сик1ал, о узэрэлъыхъурэм фэдэу сич1ыгужъ сыкъызщалъфыгъэм. Сыфэзэщы, сэгугъэ, сэлъыхъо, ау жъы сыхъугъ, слъакъомэ сахьыжъырэп. Гук1э, гупшысэхэмк1э сэлъыхъо. Олъэгъуа къутырыжъ ц1ык1ур? Нэк1ы. Дэк1ы ныбжьык1эхэр.. Л1ыжъ-ныожъхэм тизакъоу тыкъэнагъ... Тэрэзэп ыш1агъэр урыс пачъыхьэм... Тэрэзэу псэугъэп...\nДжары хъурэр, сик1ал, Тхьэм зэримы1оу упсэумэ… Л1ыжъым къы1отэгъэ къэбарым ыгук1э къыгъэшхэк1ыгъэу, к1уач1и къихылъхьагъэу адыгэ к1алэр т1эк1урэ зи ымы1оу щысыгъ. Л1ыжъыми гум дэбэгыхьэгъэ гукъэк1 онтэгъоу илъэс пч1агъэм къырихьак1ыщтыгъэр горэ къыдигъэзыгъэм фэдагъ, нахь псынк1э къэхъугъэу ынап1эхэр къы1эти к1алэм къы1уплъагъ:\n- Тэ Адыгэ ч1ыгур т1э къызехьэм сэнэшьхьэ чъыг хатэхэр дгъэк1одыгъэх, зиягъэхэр къерэмынэц1ыжьых т1уи; яшы чъэр лъэпсэрыхъхэр, япсыцу т1уц1эшхохэр къыдгуры1уагъэхэп; къутырым сыдэк1эу яч1ыгуи сыжъожьыгъэп, хатэр зыфизгъэкъугъ; чэм-мэлхэу къытэсагъэхэр илъэс къэс къалъфыхэрэр нахьыжъмэ ач1ып1э идгъахьэхэзэ пчыхьэрэ 1ахъомэ къызафыжьхэк1э, пшъыгъэхэу щагу гузэгумэ къащыуцухэти, чэмхэр къыт1уплъыхьэхэзэ – мэбыух, мэлхэр мэ1оих, адыгэ макъэу атхьак1умэмэ арытыгъэм фэзэщых…\n- Тхьа уегъэпсэу, тят! – шъыпкъэ захэлъ гущы1э зэрэзэхихыгъэм ыгъэразэу, Алый ымакъэ к1уач1э хэлъэу къы1уагъ. Къэтэджи л1ыжъым ы1апэ фищэигъ. – Тхьэм джыри бэ уегъэгъаш1! Ощ фэдагъот зэк1э! – ежь- ежьырэу къыш1удэк1ыгъ гум дэлъыгъэ гущы1эр.\nАлый къысфи1отагъэ къэбарым сэри гупшысэмэ жьы хъырзэм фэдэу сахилъэсагъ, бэ мыш1эу тил1ышъхьэу Владимир Путиным телевизэрымк1э къы1уагъэр сыгу къэк1ыжьыгъ: «Черкесхэр мы Кубань ич1ыгухэм агъунэк1э рек1ок1ыгъэхэм фэдэх… ебгъук1уагъэхэ фэдэх…». О ситхь! Нэш1ош1ыгъи, губжи хэмылъэу , ц1ыф 1ушэу алъытэхэрэм тикъэбар, титарихъ тэщ нахь дэгъоу зыш1эхэрэм сяупч1ы сш1оигъу: «Черкесхэр Пшызэ шъолъыр ич1ыгу напцэхэм адэжьык1э блэк1ыхэ зэхъум, тыдэ къик1ыщтыгъэха, тыди к1ощтыгъэха? Хэта зылъэгъугъэхэри? Тыдэ щы1а адыгэм Тхьам къыритыгъэ ч1ыгур? Тхьэм къыритыгъэ ч1ыгужъэу ежь къызыщыхъугъэу, зыфэбэнагъэр? Хэта непэ нэс, илъэсишъэрэ шъэныкъорэ хъугъэу, лъэпкъ дахэу Тхьэшхом къыгъэхъугъэр, хэгъэгу пчъагъэмэ т1эк1у т1эк1оу къащич1ынэхэзэ къезыщэк1ырэр? Яч1ыгужъ лъыхъухэу, непэ къызынэсыгъэм адыгэхэр къек1ок1ынхэу ара? Е амыгъотыжьырэм къыхэк1ык1э хэгъэгу шъэныкъом ехъумэ къыранэхэзэ къек1ок1ыгъэхэу, непэрэ мафэм ехъул1эу итэкъухьагъэу хъугъэха?\nНахьыш1уна зыгорэк1э, тарихъым нахьыбэрэ темыт1эмэ, куоу тымыжъомэ, ч1ым, тятэжъ п1ашъэхэр зыч1элъым, тыч1эмы1абэмэ?\nКубань иш1эныгъэлэжьмэ тарихъ атхы, тихьэдашъхьэхэр зыч1элъ къэхэр адыгэ чылэ пш1ык1уит1ур ак1ыгъоу псым ч1ырагъэхьагъ. Лъык1э гъэшъок1ыгъэ ч1ыгужъыр зэхат1ыхьэ, олимпиадэр игъэк1отыгъэу щаш1ыным фэш1 анэхэри агухэри зэфэш1ыгъэу фэлажьэх. Сш1эрэп. Къэзэкъ л1ыжъым къы1уагъэр къэсэштэ. Хэукъох пачъыхьэхэр. Тхьэмк1э жъалым тш1эхэрэр…. Тэри тыц1ыф, тилъэпкъ шъхьафэу дунаим тытет, тызфагъадэу, уасэ къытфаш1эу, тызгуагъэуцоным тыфай. Тиуашъуи къаргъоу, тич1ыгуи, мамырэу, зэк1эми тагуры1оу, ежьхэри къыдгуры1оу, тыщы1э тш1оигъу…


КъумпIыл Мурат сурэтышIэу Къат Теуцожь иIофшIэпIэ унэ щыIагъ\nГъубдж, Мэзаем и 13 2018 19:54\nМыекъуапэ, мэзаим и I3\nКъат Теуцожь Адыгеим исурэтышIэ гъэшIуагъ ыкIи республикэм илъэпкъ сурэтышI. Ар зыщылэжьэрэ IофшIэпIэ унэм КъумпIыл Мурат еблэгъагъ. СурэтышIэм игухэлъхэр къыIотагъэх, иIофшIагъэхэр лIышъхьэм ригъэлъэгъугъэх.\nСурэтшIыным илъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ Къат Теуцожь Iоф ешIэ. Лъэпкъ IорыIуатэм, пшысэхэм атешIыкIыгъэу сурэтхэр етхых, адыгэ тхакIохэм ятхылъхэр егъэкIэракIэх.\nКъат Теуцожь I945 илъэсым къу. Гъобэкъуае къыщыхъугъ. Краснодар дэт кIэлэегъэджэ институтым сурэтшIынымкIэ щеджагъ. Нэужым Тифлис художествэхэмкIэ Къэралыгъо Академие къыщиухыгъ.\n- Республикэм илъэпкъ сурэтышIэ оры апэрэу хъугъэр, IэпэIэсэныгъэу уиIэм ыкIи уиIоф узэрэфэшъыпкъэм ар ишыхьат. Тихэгъуи, IэкIыбми уисурэтхэм тиреспубликэ ыцIэ ащагъэIу, адыгэ культурэр, тарихъыр ыкIи щыIакIэр ахэмэ яшIуагъэкIэ цIыфхэм ашIэх. Культурэм иухъумэн ыкIи ихэхъоныгъэхэм республикэ пащэхэр дэлажьэх. ТиIэпыIэгъу ущыгугъын плъэкIыщт, - ыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКъат Теуцожь исурэтшIыпIэ унэ гъэцэкIэжьыгъэным пае IэпыIэгъу фэхъунхэу культурэмкIэ министерствэм Адыгеим ипащэ унашъо фишIыгъ. ХъызмэтшIапIэу «Газпром межрегионгаз Майкоп» игенеральнэ пащэу Арэшыкъо Руслъан зэIукIэм хэтыгъ ыкIи мы IофшIэным хэлэжьэнэу зэрэхьазырыр къыIуагъ.\nНэмыкI материалэу мы категорием ехьылIагъэу: « Адыгэ шIэныгъэлIэу Къэрдангъушъ Зэрамыку фэгъэхьыгъэ тхылъ къыхаутыгъ Сабыибэ зиIэ унагъохэм чIыгу Iахьхэр Мыекъуапэ щафагощых »


Мыгъэ нахьыбэщт — Адыгэ макъ\nРедактор 06.02.2019 06.02.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР, ЭКОНОМИКЭР\nКъалэу Шъачэ щызэхащэрэ инвестиционнэ форумым Адыгеир чанэу хэлажьэ, инвестиционнэ проектхэу рихьылIэхэрэм япчъагъэ илъэс къэс хэхъо.\nАхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэм, пэрыохъу щымыIэу инвесторхэм Iоф ашIэн алъэкIыным, ащ къыдыхэлъытагъэу IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр къызэIухыгъэнхэм, бюджетым къихьэхэрэ хэбзэIахьхэм ахэгъэхъогъэным ынаIэ тет АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\n2019-рэ илъэсым мэзаем и 14 — 15-м Шъачэ щыкIощт мыщ фэдэ Iофтхьабзэм АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зипэщэ лIыкIо купыр хэлэжьэщт. Инвестициехэм алъэныкъокIэ шъолъырым амалхэу IэкIэлъхэр республикэм илIыкIохэм къагъэлъэгъощт, къафаIотэщт, форумым къыдыхэлъытагъэхэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэм ахэлэжьэщтых.\nМы илъэсым форумым иIофшIэн анахьэу зэпхыгъэщтыр ыкIи Iофыгъо шъхьаIэу зытегущыIэщтхэр УФ-м и Президентэу Владимир Путиным ижъоныгъокIэ унэшъуакIэхэм къадыхэлъытагъэхэ Лъэпкъ проектхэр шъолъырхэм зэрэщагъэцэкIэщтхэр ары. Ащ фэшI субъектхэм япащэхэм, экспертхэм ыкIи бизнесым хэщагъэхэм зэIукIэгъу-зэдэгущыIэгъухэр зэдыряIэщтых, къэралыгъом ипащэ ипшъэрылъхэр зэшIохыгъэнхэмкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтыщтхэ лъэныкъохэр агъэнэфэщтых. Программэ шъхьаIэм ипэублэу щытыщт ныбжьыкIэ предпринимательствэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэмрэ форумэу «Здоровое общество. На пути к цели 80+» зыфиIорэмрэ.\nУрысые инвестиционнэ форумыр зыщыкIощт мафэхэм Урысыем ишъолъырхэм ыкIи компаниехэм яинвестиционнэ проектхэм якъэгъэлъэгъон зэхащэщт. Адыгеим инвестиционнэ предложениехэр, джащ фэдэу муниципалитетхэм инвестиционнэ площадкэ 67-рэ къагъэхьазырыгъэх. Ахэр псэупIэхэм яшIын, промышленностым, зекIоным ыкIи мэкъу-мэщым япхыгъэх.\nРеспубликэм ипащэхэм мэхьанэшхо зэратыгъэ лъэныкъохэм ащыщ Адыгеим парк шъолъырхэр щыгъэпсыгъэныр. Мыщ амалэу къытыхэрэр къызфэзыгъэфедэхэрэ предпринимательхэм инженернэ ыкIи энергетическэ инфраструктурэ хьазыр зиIэ чIыгу Iахьхэр бэджэндэу (фэгъэкIотэныгъэхэр яIэу) аратыщтых.\nАР-м иэкономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фэIорышIэщтхэ зэзэгъыныгъэхэр инвесторхэм адашIынхэу агъэнафэ. Джащ фэдэу шIуагъэ къэзытыщтхэ IофшIэгъу зэIукIэгъухэр рагъэкIокIыщтых.\nЫпшъэкIэ къызэрэтIуагъэу, Урысые инвестиционнэ форумэу «Шъачэ-2019-рэ» зыфиIорэм мэзаем и 14 — 15-м, хабзэ зэрэхъугъэу, IэкIыб къэралыгъохэм, Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм къарыкIыгъэхэ лIыкIохэр, бизнесменхэр, предпринимательхэр, нэмыкIхэри къеблэгъэщтых. УФ-м и Премьер-министрэу Дмитрий Медведевыр Iофтхьабзэм хэлэжьэщт.\nПредыдущая ШъхьэкIэфэныгъэр, зэгурыIоныгъэр зыщагъэлъэпIэрэ унагъу\nСледущая Апэрэ оперэр къыхахыгъ


АтекIуагъэр Адыгеим щыщ — Адыгэ макъ\nАтекIуагъэр Адыгеим щыщ\nРедактор 07.11.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМысатыу чIыопс ухъумэкIо гупчэу «НАБУ-Кавказым» шъолъыр зэнэкъокъоу «Самая экологичная турфирма» зыфиIоу зэхищэгъагъэм зэфэхьысыжьхэр фишIыгъэх.\nЗэнэкъокъум апэрэ чIыпIэр щызыубытыгъэр Адыгеим щызэхэщэгъэ туристическэ фирмэу «Ошъутен-Тур» зыфиIорэр ары, ар зэхэзыщагъэр Бэрзэдж Мурат. ЯтIонэрэ чIыпIэр Ростов- на-Дону щыIэ турфирмэу «Пора в горы» зыцIэр (пащэр Татьяна Жикина), ащ къыкIэлъыкIорэ ящэнэрэ чIыпIэри Адыгеим и Мыекъопэ район ит псэупIэу Каменномостскэм щызэхэщэгъэ «Ковбоир» (пащэхэр Марина ыкIи Виктор Уразматовхэр) ары зыхьыгъэр.\nЗэнэкъокъум Адыгэ Республикэм, Къэбэртэе-Бэлъкъар ыкIи Къэрэщэе-Щэрджэс республикэхэм, Краснодар краим ыкIи Ростов хэкум Iоф ащызышIэхэрэ туристическэ фирмэхэр арых хэлэжьагъэхэр. Iофтхьабзэр экологическэ кампаниеу «ЭКОлогично!» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу зэхащэгъагъ.\nЗэхэщакIохэр зыфэягъэхэр туристхэм яфэIо-фашIэхэр зыгъэцакIэхэрэ турфирмэхэм тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэбзагъэ анаIэ тырагъэтэу, зыгъэпсэфакIо къакIохэрэми алъэгъурэ дэхагъэм, зыгъэпсэфыпIэ чIыпIэхэм, мэзхэм, къушъхьэхэм уасэ афашIэу, чIыопсым язэрар рамыгъэкIэу къызэраухъумэщтым зэрэфащэхэрэр зэрагъэшIэнэу ары.\nДжащ фэдэу республикэм къихьэхэрэ зыгъэпсэфакIохэм турфирмэхэр зэрапэгъокIыхэрэм, къэбархэр зэрарагъашIэхэрэм, чIыпIэ гъэшIэгъонхэм апылъхэ хъишъэхэр къызэрафаIуатэхэрэм мэхьанэ яI. ЧIыопсыр амыушIоиным лъыплъэхэрэ турфирмэхэр «НАБУ-Кавказым» къыхигъэщыхэзэ ыкIи шIухьафтынхэмкIэ ыгъэгушIохэзэ ышIыщт.\nАдыгэ Республикэм туризмэмрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитетрэ «НАБУ-Кавказымрэ» турфирмэ пэпчъ чек-тхьапэхэр афызэхагъэуцуагъэх, яIофшIакIэ уасэу фашIырэр балл пчъагъэу рагъэкъугъэм къыIотагъ. Анахьэу зылъыплъагъэхэр пыдзафэхэр зэтырамыгъаоу Iуащыхэмэ, экологие политикэр агъэцакIэмэ, фирмэм иIофышIэхэр къэбзэныгъэм фэсакъыхэмэ, цIыфхэр зыдащэхэрэ зыгъэпсэфыпIэ чIыпIэхэр гуIэтыпIэхэу щытхэмэ, нэмыкIхэри.\nТурфирмэхэм цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр зэряфэшъуашэм фэдэу афагъэцакIэхэмэ, зыгъэпсэфакIо къакIохэрэри къэбзэныгъэм ыкIи чIыопсыр къэухъумэгъэным нахь апылъыщтых.\nПредыдущая ШIукIэ ыцIэ тарихъым хэхьагъ


«Динамо-МГТУ-м» иешIэгъухэр — Адыгэ макъ\nРедактор 24.09.2018 24.09.2018 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nМыекъуапэ иволейбол хъулъфыгъэ командэу «Динамо-МГТУ-м» 2018 — 2019-рэ илъэс зэнэкъокъур Ростов-на-Дону щыригъэжьэщт.\nАдыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу, «Динамо-МГТУ-м» итренер шъхьаIэу Павел Зборовскэм зэрилъытэрэмкIэ, зэнэкъокъум дэгъоу зыфагъэхьазырыгъ. Командэм икапитанэу Къошк Руслъан нахь ныбжьыкIэхэр зылъещэх. Никита Филипповыр, Даниил Чернышовыр илъэс заулэ хъугъэхэу «Динамо-МГТУ-м» хэтых.\nМГТУ-р къэзыухыгъэхэр, апшъэрэ гъэсэныгъэ зэзыгъэгъоты зышIоигъохэу университетым щеджэхэрэр командэм хэтых. Неущрэ мафэм телъытагъэу П. Зборовскэм Iоф ешIэ. Сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэеджакIохэр инэплъэгъу итых, ахэр опыт зиIэхэм ягъусэхэу ешIэгъухэм ащытэлъэгъух.\nРеспубликэм щагъэсэгъэхэ кIалэхэр нахьыбэ хъухэу тикомандэ зэрэхэтхэм тегъэгу-\nшIо. Къуаджэхэм адэс ныбжьыкIэхэм титренерхэр алъэплъэх, командэм нахь диштэщтхэр къыхагъэщых.\nIоныгъом и 22 — 23-м «Динамо-МГТУ-р» Ростов-на-Дону щыIукIэщт чIыпIэ командэу «Ростов-Волей» зыфиIорэм, ащ ыуж Сахалин щешIэщт. Чъэпыогъум и 25-м «Динамо-МГТУ-р» Краснодар икомандэ Мыекъуапэ щыIукIэщт.\nПредыдущая Спрос на смартфоны Xiaomi в салонах связи «Ростелекома» вырос в 2,5 раза\nСледущая Республикэм и Мафэ фэгъэхьыгъ


«Нанэр» зыгъэсапIэхэм ащыщ — Адыгэ макъ\n«Нанэр» зыгъэсапIэхэм ащыщ\nРедактор 03.06.2019 03.06.2019 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКIэлэцIыкIугъом идэхэгъу гум шIукIэ къинэжьыным ны-тыхэр пылъых. Ясабыйхэм алъэгъурэм, зэхахырэм пIуныгъэ кIуачIэу яIэр щыIэныгъэм къыщэлъагъо.\nПсэупIэу Хьэкъунае (Гавердовскэм) дэт IофшIапIэу «Нанэм» илъэс заулэ хъугъэу зэхэхьэ гъэшIэгъонхэр щэкIох. Адыгэхэм я ИлъэсыкI, адыгэ быракъым и Маф, адыгэ шъуашэм и Маф, фэшъхьафхэри игъэкIотыгъэу хагъэунэфыкIыгъэх. Зэхахьэхэм культурэм иIофышIэхэр, республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» хэтхэр, цIыф гъэшIэгъонхэр, кIэлэеджакIохэр, ныбжьыкIэхэр къарегъэблагъэх.\n— ЗэIукIэгъу пэпчъ мэхьанэ ин етэты, — къеIуатэ «Нанэм» ипащэу Нэгъуцу Аслъан. — КIэлэцIыкIухэр мэфэ заулэрэ щыIэнхэу къызытщэхэкIэ цIыф цIэрыIохэм аIутэгъакIэх, республикэм ичIыпIэ дахэхэр ятэгъэлъэгъух.\nКъэралыгъо теле-радиокомпаниеу «Адыгеим» кIэлэцIыкIухэр зэкIохэм, журналистэу Беданыкъо Замирэ республикэ телевидением иIофышIэхэм кIэлэцIыкIухэр нэIуасэ афишIыгъэх, къэтынхэр зэрагъэхьазырхэрэр арагъэлъэгъугъэх. КIэлэцIыкIухэм микрофонхэр аратызэ, эфирым къихьанхэмкIэ журналистхэр гущыIэгъу афэхъугъэх.\n«Нанэм» щызэхащэхэрэ Iофтхьабзэхэр пIуныгъэм, гъэсэныгъэм афэгъэхьыгъэх. А. Нэгъуцур якIэщакIоу анахьэу анаIэ зытырагъэтырэр зэкIэ кIэлэцIыкIухэр адыгабзэкIэ зэдэгущыIэнхэр ары. Адыгэ усэхэм къяджэнхэр, орэдхэр къаIонхэр, къэшъонхэр ящыIэныгъэ щыщэу алъытэ.\nХьапэпх Аскэр, Шъхьащэкъо Самир, Талъэкъо Заир, ХьакIэко Дарин, Тыгъужъ Бэл, Хьэтэмэ зэшыпхъухэу Мадинэрэ Джульеттэрэ псэупIэ зэфэшъхьафхэм ащыщых. «Нанэм» нэIуасэ щызэфэхъугъэх. АдыгабзэкIэ IупкIэу къэгущыIэхэ зыхъукIэ, якIэлэегъаджэхэм уакIэупчIэ пшIоигъоу уахътэ къыокIу.\nНакI Сэлим, Дэрбэ Астемир, Кушъу Ринат, ЛъэгъунтлIыкъо Инал Мыекъуапэ икъушъхьэтххэм ащыIэхэу «Мэздахэ» дэжь зызэрагъэпсэфыгъэр, телевидением зэкIохэм журналистхэм яшIуагъэкIэ республикэм изыгъэпсэфыпIэхэр, чIыпIэ гъэшIэгъонхэр зэралъэгъугъэхэм ыгъэгушIуагъэх. Микрофонхэр аIыгъэу репортажхэм якъэтын хэлажьэхэу къызыщагъэхъузэ, щыIэныгъэм нахь куоу зэрэхэхьащтхэм егупшысэх.\nКушъу Ринат, ащ янэу Сусанэ, кIэлэпIоу Хьапэпх Фатимэ, нэмыкIхэм яеплъыкIэхэм гур агъэушъэбы. Психологэу узэрэщытым дакIоу, адыгабзэри дэгъоу пшIэным имэхьанэ зэхахьэм зыкъыщеIэты.\nАдыгэ хьалыжъохэр пчыхьэшъхьапэм агъэжъагъэх, жъоку машIом кIэлъырысхэу археолог цIэрыIоу Тэу Аслъан, зэлъашIэрэ сурэтышIэу Бырсыр Абдулахь, КъокIыпIэм щыпсэухэрэ лъэпкъхэм яискусствэхэмкIэ Къэралыгъо музееу Мыекъуапэ дэтым ипащэу Кушъу Нэфсэт, Адыгэ Хасэм хэтхэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан, Бэгъушъэ Алый, фэшъхьафхэм къаIотагъэхэр гум екIух, псэм щыщы мэхъух. Тэу Аслъан дышъэм, тыжьыным, джэрзым ахэшIыкIыгъэ пкъыгъохэр тиреспубликэ къызэрэщигъотыгъэхэм къытегущыIэзэ, зэгъэпшэнхэр ышIыгъэх. Адыгэхэм ятарихъ чIыгу ибаиныгъэ ехьылIэгъэ къэбархэр кIэлэцIыкIухэм нахьышIоу зэрагъашIэхэ ашIоигъоу упчIэхэр къатыгъэх.\nАдыгэхэр итэкъухьагъэхэу дунаим щыпсэунхэр къызыхэкIыгъэм Кавказ заом зэрарэу тилъэпкъ къыфихьыгъэм, нэмыкIхэм яхьылIэгъэ гупшысэхэр кIэлэцIыкIухэм анэгу къыкIэуцох.\nБэрзэдж Бислъан, Дзыбэ Валер, Мырзэ Джанбэч, ЛIыIэпэ Ибрахьим, АфэшIэгъо СултIан, Абрэдж Нурдин, Мыгу Эдуард, нэмыкIхэри «Нанэм» IэпыIэгъу къыфэхъухи, республикэм икIэлэцIыкIухэр зэIуагъэкIагъэх. Нэгъой Яшар Тыркуем щыпсэузэ, лъэпкъ Iофхэм зэрагъэгумэкIырэр къыхэщэу ыгъэцэкIагъэр макIэп. «Нанэм» псэуалъэхэр щыгъэпсыгъэнхэм фэшI Нэгъой Яшар шIыкIэшIухэр къыгъотыгъэх. ЗыгъэпсэфыпIэр, зэIукIапIэр «Нанэм» къыщызэIуахыгъэх. Шахмат щешIэх, джэгукIэхэр щызэхащэх. Адыгэ быракъыр зэхахьэм лъагэу зыщаIэтыщт чIыпIэри зэтырагъэпсыхьагъ.\nНэгъуцу Аслъан къаригъэлъэгъузэ, пхъэкIычэхэр кIэлэцIыкIухэм ашIых, яIофшIагъэ нэпэеплъэу къафэнэжьы. Чъыгым икъэухъумэн, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим игъэдэхэн кIэлэцIыкIухэр ахэлэжьэнхэмкIэ «Нанэм» амалышIухэр щагъотыгъ. Псыхъожъыем къуашъор щагъэIорышIэ, загъэпсэфы.\nАдыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым язаслуженнэ артистэу Дзыбэ Мыхьамэт «Нанэм» къызэкIом, адыгабзэм изэгъэшIэн, лъэпкъ шэн-хабзэхэм якъэухъумэн, нэмыкIхэм атегущыIагъэх.\n— Хэкум къэзыгъэзэжьыгъэм и Мафэ шышъхьэIу мазэм и 1-м илъэс къэс хэтэгъэунэфыкIы, — къыIуагъ Дзыбэ Мыхьамэт. – Тилъэпкъ зиугъоижьынымкIэ хабзэм икъулыкъушIэхэр IэпыIэгъу къызэрэтфэхъурэм а мэфэкI мафэр епхыгъ. ШышъхьэIум тызэIукIэнышъ, лъэпкъ орэдхэр къышъуфэсIощтых, шъуикъэбархэм тэри тигуапэу тыкъядэIущт.\nКIэлэцIыкIу купэу зыцIэ къетIуагъэр «Нанэм» щатхыгъ. Гурыт еджапIэр къаухыфэ нэс мыщ щызэIукIэщтых, ныбджэгъуныгъэу зэдашIыгъэр щыIэныгъэм щылъагъэкIотэщт.\nСурэтхэм арытхэр: кIэлэцIыкIухэр музеим щыIэх, орэдыIоу Дзыбэ Мыхьамэт IукIагъэх.\nПредыдущая На Юге и Северном Кавказе сдать биометрию можно в 700 отделениях 65 банков


Урысыем ипэрытхэр — Адыгэ макъ\nНепэ къалэу Ростов-на-Дону зэнэкъокъоу «Лидеры России» зыфиIорэм ишъолъыр финалныкъо къыщызэIуахыщт. Ащ Къыблэ федеральнэ шъолъырым илIыкIохэр хэлэжьэщтых.\nЛъэпкъ хъызмэтымкIэ ыкIи къэралыгъо къулыкъумкIэ Урысые академиеу УФ-м и Президент дэжь щылажьэрэм иIэпыIэгъукIэ зэнэкъокъур зэхащэ.\nФиналныкъом хэлэжьэнхэу къырагъэблэгъагъэх УФ-м и Президент иполномочнэ лIыкIоу Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыIэм игуадзэу Владимир Гурба, Ростов хэкум игубернаторэу Василий Голубевыр, Лъэпкъ хъызмэтымкIэ ыкIи къэралыгъо къулыкъумкIэ Урысые академием иректорэу, зэнэкъокъоу «Лидеры России» зыфиIорэм игъэсакIоу Владимир Мау, Урысые къэралыгъо социальнэ университетым иректорэу, экономикэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, зэнэкъокъум и ЛъыплъэкIо совет хэтэу Наталья Починок ыкIи автономнэ мысатыу организациеу «Россия — страна возможностей» зыфиIорэм игенеральнэ пащэ игуадзэу Александр Садовскэр.\nЗэнэкъокъум хэлажьэ зышIоигъохэу Къыблэ федеральнэ шъолъырымкIэ лъэIу тхылъхэр къэзытхыгъэхэм япчъагъэ 20141-рэ мэхъу. Финалныкъом ахэм ащыщэу къырагъэблэгъагъэр 332-рэ. Ахэм зэпэчыжьэ уплъэкIунхэм яуцугъо шIэныгъэ анахь дэгъухэр къыщагъэлъэгъуагъэх. Зэфэхьысыжьэу ашIыгъэхэмкIэ, АдыгеимкIэ мы зэнэкъокъум хэлэжьэнэу нэбгырэ 11 а уцугъом къыщыхахыгъагъ. Ростов хэкум — 101-рэ, Краснодар краим — 96-рэ, Волгоград хэкум — 39-рэ, Къырым — 28-рэ, Астраханскэ хэкум — 25-рэ, федеральнэ мэхьанэ зиIэ къалэу Севастополь нэбгырэ 22-рэ, Къалмыкъым нэбгыри 10 джащ фэдэу къащыхахыгъ.\nНепэ ыкIи неущ зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм япэрытныгъэ къаушыхьатын ыкIи финалым ихьанхэмкIэ зэнэкъокъунхэ фае. Ащ пае программэм къыдыхэлъытагъэх мастер-классхэмрэ узщыгупшысэн фэе джэгукIэ зэфэшъхьафхэмрэ. Мэзаем и 9-м пчыхьэм зэфэхьысыжьхэр ашIыщтых ыкIи Къыблэ федеральнэ шъолъырымкIэ финалым ихьагъэхэр къэнэфэщтых. Ахэр нэужым зэнэкъокъоу «Лидеры России» зыфиIорэм исуперфиналэу Шъачэ щыкIощтым къырагъэблэгъэщтых.\n«ЗэкIэмкIи финалныкъо 11 щыIэщтыр. Ахэм ащыщэу 8-р шъолъырхэм ащыкIощт, 3-р —лъэныкъо хэхыгъэхэмкIэ. Шъолъыр финалныкъохэр къэралыгъом ишъолъыри 8-мэ зэкIэмэ мы илъэсым ищылэ-имэзэе мазэхэм ащырагъэкIокIыщтых, зэнэкъокъум илъэныкъуи 3-мкIэ гъэтхапэм Москва зыщаушэтыщт. Финалныкъо 11 пэпчъ нэбгырэ 330-рэ фэдиз хагъэлэжьэщтыр. Мыхэм ахахьэрэп Гупчэ федеральнэ шъолъырыр — Москварэ Москва хэкумрэ къарыкIырэр зэрэбэдэдэм къыхэкIэу ащ щыхагъэлэжьэщтыр нэбгырэ 664-рэ. Финалныкъом къырагъэблэгъэщт нэбгырэ 3399-м щыщэу суперфиналым нэбгырэ 300 ихьащтыр. Ахэм зэкIэми гъэсэныгъэ грантэу сомэ миллион аратыщт. Зэнэкъокъум текIоныгъэ къыщыдэзыхыщтыр нэбгыри 100. Ахэм яегъэджэкIощтых къэралыгъом игъэIорышIэкIо анахь дэгъухэр», — къыIотагъ автономнэ мысатыу организациеу «Россия —страна возможностей» зыфиIорэм игенеральнэ пащэу, зэнэкъокъоу «Лидеры России» зыцIэм пэщэныгъэ дызезыхьэу Алексей Комиссаровым.\nНэмыкI къэбархэу зэнэкъокъум епхыгъэхэр сайтэу ЛидерыРоссии.рф. ижъугъотэнхэ шъулъэкIыщт.\nПредыдущая Мэзаем и 8-р – урысые наукэм и Маф\nСледущая ШIэныгъэм илъагъохэмкIэ агъ


Лъэпкъым игушъхэбаиныгъэ гупчэхэр — Адыгэ макъ\nЛъэпкъым игушъхэбаиныгъэ гупчэхэр\nТарихъым дэгъоу къеушыхьаты адыгэ лъэпкъым ишъхьафитыныгъэ къыухъумэнэу амали, кIуачIи зэриIагъэр. Инэу тырегъэгупшысэ — сыда адыгэхэм псэм фагъадэзэ джыри къаухъумэщтыгъэр ыкIи пыим пэуцужьынхэу кIуачIэ къязытыщтыгъэр? Ар гушъхьэбаиныгъэр ары: лъэпкъым ынапэ зыгъэдахэрэр, дунэе тарихъым пытэу хэзыщагъэр — адыгагъэр ыкIи ащ епхыгъэ шэн-хабзэхэр, IорыIуатэр, дунэееплъыкIэр.\nАужырэ илъэсхэм ашIыгъэ ушэтынхэм къагъэлъагъо адыгэхэм ягушъхьэбаиныгъэ зыфэдагъэмкIэ еплъыкIэ зэфэшъхьафхэр зэрэщыIэхэр. АпэрэмкIэ, лъэпкъым игушъхьэбаиныгъэ динымкIэ нахь гъэзагъэу ыкIи ащ ишапхъэхэмкIэ адыгэхэр псэущтыгъэхэу зыIохэрэр щыIэх. Шъыпкъэ, адыгэхэм ядунэееплъыкIи, язэхашIи чIыпIэ гъэнэфагъэ щиубытыгъ быслъымэн диным. Тарихъым къегъэлъагъо: я XIV-рэ лIэшIэгъур ары пщыхэм, оркъхэм диныкIэр аштэу зырагъэжьагъэр. Ау Щэрджэс хэкум лъэхъэнэ зэфэшъхьафхэм къихьэщтыгъэ зекIохэм, шIэныгъэлэжьхэм зэдырагъаштэу къыхагъэщы адыгэ щыIакIэм диныр куоу зэрэхэмыхьэгъагъэр. Динлэжьхэри макIэщтыгъэх.\nЯтIонэрэмкIэ, сэ зыдезгъэштэрэ еплъыкIэр — адыгэхэм ящыIэкIэ-псэукIэ илъэныкъо пстэуи шэн-хабзэхэм къаубытыщтыгъэ ыкIи ахэр диным ишапхъэхэмкIэ зэблэпхъунэу щытыгъэхэп. Непи дэгъоу тинэрылъэгъу, быслъымэн диныр зыштагъэм ипчъагъэ хэхъуагъэми, тищыIакIэ инэу зэрихъокIыгъэу зэрэзэхэтымышIэрэр. Къыхэгъэщыгъэн фаер диныр зыштэрэм ыгуи къабзэу, ипсэукIи цIыфыгъэ шапхъэхэм адыригъэштэнэу зэрэщытыр ары.\nШэн-хабзэхэмрэ быслъымэн динымрэ зэрэзэкIущтыгъэхэр тарихъым инэкIубгъохэм дэгъоу къагъэлъагъо. КъэтэшIэжьы я 70 — 80-рэ илъэсхэм цIыфхэм зэрагъэлъапIэщтыгъэхэр Бирамыр, Къадыр чэщхэр, Къурмэныр. Диным имызакъоу, ежь лъэпкъым идунэееплъыкIэрэ изэхашIэрэ инэу епхыгъагъэх а мэфэкIхэр. ТыгукIэ лъэшэу зэхатшIэу, гъэшIэгъон горэм тежэрэм фэдэу тапаплъэщтыгъэ Къадыр пчыхьэхэм. ЕтIани, тигугъэ лъагэу къэзыIэтыщтыгъэр чылэм нурэ дахэ зэрэдэлъыгъэр, цIыфэу щыпсэухэрэм адыгэгъэшхорэ гукIэгъурэ зэрахэлъыгъэхэр ары. Сэ сишIошIыкIэ, чылэм ынапэ зыгъэдахэщтыгъэу, гушъхьэбаиныгъэ гупчэу иIагъэхэр тятэжъ-тянэжъхэр арых. Тхьэм елъэIущтыгъэх, диным ишапхъэхэр аукъощтыгъэхэп, ау лъэпкъ шэн-хабзэхэм ягъэцэкIэн нахь лъыплъэщтыгъэх. Къыхэгъэщыгъэн фаер ныдэлъфыбзэм ибаигъэрэ икуугъэрэ тинахьыжъхэм инэу зэрэзэхашIэщтыгъэр ары. Сыд фэдэ упчIэ яптыгъэми, бзэ дахэкIэ джэуап къыратыжьыщтыгъэ. ПцIыри, шъыпкъэри псынкIэу зэхафыщтыгъэ, цIыфым зеплъыхэкIэ зыфэдэр къашIэщтыгъэ. Шъыпкъэу пIощтмэ, тянэжъхэм якушъэ орэдхэр, къэбархэр ыкIи таурыхъхэр арых тидунэееплъыкIи, зэхашIи лъапсэ афэхъугъэхэр.\nГукъао нахь мышIэми, непэ тичылэхэм язытет уигъэгушIонэу щытэп. Сыда пIомэ, ежь лъэпкъми зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх, типчъагъи хэкIыгъ ыкIи ащ къыхэкIыкIэ тинахьыжъхэри нахь макIэ хъугъэх. Охътэ бэдэдэ темышIэу ахэм къакIэлъыкIуагъэх нэмыкI гумэкIыгъохэр. Ныдэлъфыбзэм игъэфедэни, шэн-хабзэхэм ягъэцэкIэни зэщыкъуагъэх.\nЛъэпкъым инеущырэ мафэ бзэм зэрепхыгъэр дэгъоу къегъэлъагъо къэбарэу джы нэIуасэ шъузфэсшIыщтым. Пчэдыжьым жьэу къэтэджи, кIалэм былымхэр къушъхьэ лъапэм ыфыгъэх. Чэфым зэрихьэщтыгъэ, чэмхэр ыгъэхъунэу цыхьэ къызэрэфашIыгъэм рыгушхощтыгъэ. Ау щэджагъо зыщыхъущтым ышъхьэ къэунази, гъолъыгъэ. «Тыдэ къисхына IэпыIэгъу, сяни сиIэжьэп, синыбджэгъухэми зэхахынэп», — егупшысагъ кIалэр. Гузэжъогъум хэтэу ынапIэ къызеIэтым, мычыжьэ дэдэу нэбгыритIу инэплъэгъу къыубытыгъ. Ныдэлъфыбзэ гущыIэхэр ытхьакIумэ къыридзагъэх. Ыгу къыдэлъэтыщтым фэдэу кIалэм зыкъипхъотагъ ыкIи гушIом зэлъиштагъэу къыIуагъ: «Сыдэу даха тиадыгабзэ! Ныдэлъфыбзэм нэмыкIырэ Iэзэгъу зэрэсимыIэр непэ къызгурыIуагъ. Мыщ фэдиз кIуачIэ зиIэ бзэр кIодын ылъэкIыщта? Сэ сигушIуагъуи, сигухэкIи нэмыкI бзэкIэ къэсIон слъэкIыщтэп. Сянэжъы иорэд ары адыгабзэм иIэшIугъэ сэзгъэшIагъэр. Уахътэри макIо, дунаим сытемытыжьми, рэхьатныгъэ згъотынба сичылэгъухэм ныдэлъфыбзэкIэ сигугъу ашIыжьымэ».\nТыдэ тыщыIэми гукIэ тыфэщагъ тыкъызщыхъугъэ чылэм. Сыда пIомэ, чылэр ары зэпхыгъэр тищыIэныгъэ иапэрэ лъэбэкъухэр. Пщыгъупшэн плъэкIыщтха щыIэныгъэр къытэзытыгъэ тянэ-тятэхэр, шIэныгъэм илъагъо тытезыщэгъэ кIэлэегъаджэхэр, тиныбджэгъухэр?\nУахътэ тешIагъэу чылэм сызыкIокIэ, гушIуагъуи, гупшысэ гумэкIхэри гум къыдехьыех. Чылэр нэмыкI зэрэхъугъэр зэхэсэшIэ. Тыдэ щыIэха тыгъуасэ сэлам зэсхыщтыгъэ ныбджэгъухэр? Урамэу сикIэлэгъу зыщыкIуагъэр зэгъокIэу къысщэхъу. Тихьэблэ лIыжъхэу упчIэжьэгъу сызфэхъущтыгъэхэри слъэгъужьхэрэп. Ахэр зыдэщыIэхэр сэшIэ, ядунае захъожьым къэхалъэр ары аужырэ унэу агъотыжьыгъэр. Уахътэр кIуагъэми тишIэжьы пытэу ахэр къыхэнэщтых.\nШIэжьыр лъэпкъым игушъхьэбаиныгъэ къэзыухъумэрэмэ ащыщ. ЕгъашIэм тыгу илъыщтых цIыф гъэсагъэхэу лъэпкъым итарихъи, икультури язэгъэшIэн лъапсэ фэзышIыгъэхэр. Ахэм яапэрэ сатырхэм ахэтых Адыгэ шIэныгъэ-ушэтыпIэ институтым изэхэщэн Iофышхо дэзышIагъэхэу Сихъу Сэфэрбый, Цэй Ибрахьим, Наурзэ Ибрахьим, Iэшъхьэмэфэ Даутэ. 1929-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу лъэпкъым игушъхьэбаиныгъэ икъэухъумэнкIэ Iофышхо зэшIуахы гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтым ишIэныгъэлэжьхэм.\nЛъэпкъым игушъхьэбаиныгъэ зыфэдэр ыкIи ащ икъэухъумэн мэхьанэу иIэр дэгъоу къагъэлъагъо лъэпкъ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» иIофышIэхэм. Ащ нэмыкIэу, ныдэлъфыбзэм ибаигъэрэ идэхагъэрэ нэрылъэгъу къытфашIы гъэзетым инэкIубгъохэм.\nСледущая Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо автоинспекцие къеты


Адыгеим щагъэпсыгъэх — Адыгэ макъ\nУФ-м ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэу Адыгеим щыIэм шэкIогъу мазэм мэшIогъэкIосэ-къэгъэнэжьын отрядитIу якъулыкъушIапIэ республикэм къыщызэIуихыгъ.\nАхэм яшIуагъэкIэ машIом щыухъумэгъэ чIыпIэр нахьыбэ хъугъэ. ПодразделениякIэхэм къагъэгъунэщтмэ ащыщых Красногвардейскэ, Тэхъутэмыкъое, Теуцожь районхэр ыкIи Адыгэкъалэ.\n«ОшIэ-дэмышIэ Iоф къэхъумэ къэгъэнэжьакIохэр къызэрэсыщтхэ уахътэр бэкIэ нахь макIэ хъущт. Ащ ишIуагъэкIэ мэшIогъэкIуасэхэм яIофшIэн нахь дэгъоу агъэпсыщт ыкIи цIыфхэм псынкIэу IэпыIэгъу афэхъущтых», — еIо УФ-м ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэу Адыгеим щыIэм ипащэу, полковникэу Александр Зыбкиным.\nЗэрагъэнафэрэмкIэ, 2020 – 2023-рэ илъэсхэм субъект ыкIи муниципальнэ мэшIогъэкIосэ къулыкъум иподразделениякIэу 6 джыри къызэIуахыщт. Ахэр Тэхъутэмыкъое, Красногвардейскэ, Кощхьэблэ ыкIи Мыекъопэ районхэм арытыщтых.\nМы уахътэм Адыгеим мэшIогъэкIосэ-къэгъэнэжьын части 9 ыкIи пости 7 итых. Постхэр зэкIэ зы часть ашIыжьынхэ гухэлъ яI. Джащ фэдэу станицэу Ханскэм мэшIогъэкIосэ-техническэ часть щагъэпсынэу рахъухьэ. Ащ ишIуагъэкIэ республикэм ишъолъыр имыкIыхэу техникэ лъэпкъ пстэоу ведомствэм иIэр а чIыпIэм щагъэцэкIэжьыщт.\nПредыдущая Игупшысэ иорэд къыщызэIуехы\nСледущая Iэтэхъуи 4 ыгъэфыкъуагъ


Home » Adyghe » 06 James » 01\nposted by derDaniel on Thu, 09/09/2010 - 09:40\nАПОСТОЛ ЯКЪУБЭ ТХЫЛЪЭУ ЫТХЫГЪЭР\nСэ сы Якъубэ, Тхьэмрэ Зиусхьанэу Исус Христосрэ сафэлажьэ. Шъо дунаем итэкъухьагъэхэу щыпсэурэ унэгъо лъэпкъ пшІыкІутІум шІуфэс шъосэхыжьы.\n2Сшыхэр, шъуишІошъхъуныгъэ ишъыпкъагъэ зыгъэунэфырэ къин зэфэшъхьафхэм шъуахафэмэ, шъугушІу, 3сыда пІомэ мы къинхэм шъуишІошъхъуныгъэ ишъыпкъагъэ загъэунэфы ужым, а къинхэм теубытэныгъэ къарыкІэу зэрэщытыр шъошІэ. 4Теубытэныгъэми иІоф рерэгъэкъу, лъэныкъо пстэумкІи зишъыпкъагъэ щыкІагъэ зимыІэ цІыф икъугъэхэу шъухъуным пае. 5Ау шъуащыщэу зыгорэм изэхэшІыкІыныгъэ щыкІагъэ иІэмэ, Тхьэм ерэлъэІу, ащи зэхэшІыкІыныгъэ къыритыщт. Сыда пІомэ зыми емыгыеу, игуапэу Тхьэм зэкІэми аретышъ ары. 6Ау\nемыхъырэхъышэу, шІошъхъуныгъэкІэ ерэлъэІу, сыда пІомэ Тхьэм ехъырэхъышэрэр хыорэу жьыбгъэм адыкІи мыдыкІи ыфызэ, зэридзэрэм фэд. 7Тхьэм зыгорэ къыритынкІэ ащ фэдэ цІыфыр орэмыгугъэ. 8Ар темыубытагъэу, акъыл тІуанэ зиІэ цІыф, ышІэрэ пстэумкІи теубытэныгъэ иІэп.\n9Къош тхьамыкІэр Тхьэм ар зэриІэтыгъэмкІэ орэгушІо. 10Ау баир Тхьэм ар зэригъэцІыкІугъэмкІи орэгушІо, сыда пІомэ уцым икъэгъагъэ фэдэу кІодыжьыщт. 11Тыгъэр къыкъокІы, къыдэкІуае, фэбэ дэдэ мэхъу. Фэбагъэми уцыр егъэгъу. Уцым икъэгъагъэ къыпэтэкъушъ, идэхагъэ мэкІодыжьы. Джащ фэдэу лІы баир иІофхэм апылъызэ кІодыжьыщт.\nКъинхэу цІыфхэм яшъыпкъагъэ зыгъэунэфыхэрэмрэ Іофхэу цІыфхэм псэкІод ашІэнэу дэзыхьыххэрэмрэ\n12ЦІыфэу зишъыпкъагъэ гъэунэфыгъэу хъу зыхъукІэ, теубытэныгъэ зиІэр сыхьатмафэ ежьагъ, сыда пІомэ ишъыпкъагъэ гъэунэфыгъэу зыхъурэ ужым, мыкІодыжьын щыІэныгъэ танджэу ежьыр шІу зылъэгъухэрэр къызэригъэгугъагъэхэр Тхьэм а цІыфым къыритыщт.\n13ЦІыф горэ ишъыпкъагъэ зыгъэунэфырэ къиным хафэмэ, «Тхьэр ары сызыгъэунэфэу сыдэзыхьыхрэр», ерэмыІу. Бзэджагъэм Тхьэр зыІэпищэшъущтэп. Тхьэми зыми бзэджагъэ ышІэнэу дихьыхыщтэп. 14Хэти ежь ихъопсэныгъэ Іаехэр ары зыІэпызыщэхэу ыкІи зыдэзыІыгъхэу дэзыхьыххэрэр. 15Хъопсэныгъэ Іаер лъэрмыхьэ хъумэ, псэкІодшІэныр къелъфы; псэкІодшІэнри икъугъэу хъу зыхъукІэ, лІэныгъэр къелъфы.\n16Сшы лъапІэхэр, зыми зешъумыгъэгъапцІ. 17Сыдрэ тын дэгъури тын шъыпкъэри уашъом ыдэжь къекІы, уашъом щыІэ нэфынэхэм Ятэ лъапІэ ыдэжь къекІы. ЗызэзыхъокІырэ жьаухэм афэдэу ащ зызэблихъужьырэп. 18Ежь фэягъэти шъыпкъагъэм игущыІэхэмкІэ ибынэу тигъэхъугъ, ежьым къыгъэхъугъэ пстэуми ащыщхэу апэрэу тыхъуным пае.\n19Сшы лъапІэхэр, мыр зэжъугъашІэ. Хэти дэІонымкІэ псынкІэу орэхьазыр, ау шІэхэу орэмыгущыІэ, псынкІэуи орэмыгубж. 20Сыда пІомэ цІыфым игубжыныгъэ Тхьэм ыдэжькІэ шъыпкъагъэр ыгъэцакІэрэп. 21Арышъ, къышъуханэрэ гу шІоигъэ пстэури бзэджагъэ пстэури хэшъунэжьых. Тхьэм шъугухэм къарилъхьэгъэ гущыІэхэу шъупсэхэр мыкІодхэу къэзыгъэнэжьын зылъэкІыщтхэр гушъэбагъэкІэ шъуубытых.\n22Тхьэм игущыІэхэм шъуядэІу къодыекІэ хъущтэп, жъугъэцэкІэнхэ фае. Армырмэ зышъогъэпцІэжьы. 23Сыда пІомэ а гущыІэхэм ядэІоу зымыгъэцакІэрэр зынапэу гъунджэм къищырэм еплъырэ цІыфым фэд. 24Ар зэплъыжьышъ, ІокІыжьы, итеплъи зыфэдагъэр щэгъупшэжьы. 25Ау цІыфэу ышІэрэ пстэумкІэ сыхьатмафэ ежьагъэр мыры: Тхьэм иунашъохэу щыкІагъэ зимыІэхэу ыкІи икъугъэхэу, цІыфхэм шъхьафитныгъэ яІэ зыгъэхъухэрэм дэгъоу ахэплъэрэ зэпытэу, Іофхэу зэдэІугъэхэри щымыгъупшэжьэу зыгъэцакІэрэр ары.\n26Тхьэм ищынагъо ыгу зэрилъыр зыгорэ шІошІэу, ау ыбзэгу ымыубытмэ ащ зыкъегъэпцІэжьы, идини пкІэ иІэп. 27Ау Тхьэу Ты лъапІэм ыдэжькІэ Тхьэм ищынагъо къабзэу, щыкІагъэ зимыІэр мыр ары: гузэжъогъум хэтхэу ибэхэмрэ шъузабэхэмрэ уакІэлъыплъэнри, лажьэ уимыІэу мы дунаем ибзэджагъэ зыщыбдзыенри ары.\n‹ 06 James up 02 ›


02 | In Your Language\nHome » Adyghe » 17 Ephesians » 02\nposted by derDaniel on Fri, 11/19/2010 - 10:21\nХристос тыгухэм арылъ зэрэхъугъэм пае, икІэрыкІэу тыкъалъфыжьыгъэу тыхъугъ\nШъуибзэджагъэрэ шъуипсэкІодхэмрэ къахэкІыкІэ, лІагъэхэм шъуафэдэу шъущытыгъ. 2А Іофхэм ягъогу шъурыкІощтыгъ. Мы дунаем ихэбзэжъ Іае шъутетэу, жьыбгъэм тетыгъо щызиІэ Іэшъхьэтетэу, джынапцІэу* Тхьэм\n2:2 жьыбгъэм тетыгъо щызиІэ Іэшъхьэтетэу, джынапцІэу – шэйтаныр ары.\nемыдэІухэрэм агухэм арылъыр зэрэфаем тетэу шъузекІощтыгъ. 3Тэ пстэури а цІыфхэм тахэтэу, типсэкІодышІэ шэныжъ зыкІэхъопсыщтыгъэ Іоф мыхъунхэм атетэу тыпсэущтыгъ. ТипсэкІодышІэ шэныжърэ тигупшысэхэмрэ зыкІэхъопсыщтыгъэ Іофхэр дгъэцакІэщтыгъэх. Тишэныжъ уеплъымэ, нэмыкІ цІыфхэм тафэдэу, тэри Тхьэм игубж ыІэчІэгъ тычІэтыгъ. 4,5ТипсэкІодхэм къахэкІыкІэ лІагъэхэм тафэдэу тыщытыгъэ пэтми, Тхьэу гукІэгъуныгъэшхо зиІэм шІулъэгъуныгъэшхоу къытфыриІэм пае, Христос тыригъусэу тыкъигъэпсэужьыгъ. Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэкІэ тымыкІодэу тыкъигъэнэжьыгъ. 6Христос тыгухэм зэрарылъым пае, ащ тыригъусэу Тхьэм тыкъигъэтэджыжьыгъ, ащ тыригъусэуи уашъом тІысыпІэ къыщытитыгъ. 7Тхьэм арэущтэу зыфишІагъэр Христос Исус шІугъэу къытфыригъэшІагъэмкІэ ежь ынэшІу щыфэныгъэшхоу гъунэ зимыІэр къэкІощт лъэхъанэхэм яцІыфхэми аригъэлъэгъуныр ары. 8Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэкІэ шъумыкІодэу шъукъигъэнэжьыгъ, шІошъхъуныгъэ шъуиІэ зэрэхъугъэм пае. Ар къызпкъырыкІыгъэр шъорэп, ар Тхьэм итын нахь. 9ПІІу зэрэтшІагъэр арэп тымыкІодэу Тхьэм тыкъызкІигъэнэжьырэр. ЦІыфыр зыщымытхъужьыным пае, Тхьэм а Іофыр арэущтэу ыгъэпсыгъ. 10Сыда пІомэ джы тызэрэщытым фэдэу тызыгъэхъурэр Тхьэр ары. Христос тыгухэм зэрарылъымкІэ Тхьэм тигъэхъугъ, ІофышІухэу Тхьэм къытфигъэпсыгъагъэхэр дгъэцэкІэнхэм пае.\nХристоскІэ шІошъхъуныгъэ зиІэхэр зы лъэпкъ зэрэхъухэрэр\n11Арышъ, шъо, хымэ лъэпкъэу къалъфыгъэхэр, шъукъэдаІу. Сунэт ашІыгъэхэр (ІэкІэ сунэт ашІыгъэхэр ары зыфасІохэрэр) шъо, «сунэт амышІыгъэхэкІэ» заджэхэрэм, мыр шъугу къэжъугъэкІыжьын фае: 12пасэм Христос шъугухэм арымылъэу шъупсэущтыгъ. Израил лъэпкъым шъущымыщэу, Тхьэм а лъэпкъыр къызэригъэгугъэгъэ Іофхэм атет зэзэгъыныгъэхэмкІэ* Іахьэ шъуимыІэу, хымэхэу шъущытыгъ. ГугъапІэ шъуимыІэу, Тхьэр шъумышІэу мы дунаем шъутетыгъ. 13Ау джы, Христос шъугухэм арылъ зэрэхъугъэм пае, шъо, зэгорэм Тхьэм пэчыжьэу щытыгъэхэр, Христос ылъэу къащым щыкІэкІыгъэмкІэ джы Тхьэм пэгъунэгъу шъухъугъ.\n2:12 зэзэгъыныгъэхэр – еплъ Рим. 9:4.\n14Сыда пІомэ ежь Христос ары тызэзыгъэшІужьыгъэр. Ежьыр ары итІур* зы зышІыгъэри, ыпкъыкІэ ахэмэ азыфагу дэлъыгъэ пыиныгъэм идэпкъ зэхэзыгъэуагъэри. 15Унашъохэмрэ хабзэхэмрэ зэрыт Тэурат хабзэр лъэныкъокІэ ригъэзыгъ. Христос арэущтэу зыфишІыгъэр цІыфхэр ежьым ешІужьынхэу ыгъэхъузэ, а лъэпкъитІур зы лъэпкъыкІэу ыгъэхъунэу ары, 16зэпыиныгъэри къащым щигъэкІодэу, итІур зыпкъы хъугъэу, Христос къащым зэрэкІэрылІыхьагъэмкІэ ахэр Тхьэм ешІужьыгъэхэу ыгъэхъунхэу ары. 17Христос къакІуи, шъо, Тхьэм пэчыжьэу щытыгъэ цІыфхэми, пэгъунэгъу щытыгъэ цІыфхэми, зэшІужьыныгъэм икъэбар къышъуигъэІугъ. 18Сыда пІомэ Христос Іофэу ышІагъэм пае, а зы Псэ ЛъапІэр тыгухэм арылъэу, тэ титІуи Ты лъапІэм пэгъунэгъу тыхъун тэлъэкІы.\n19Арышъ, хымэхэу ыкІи хэхэсхэу шъущытыжьэп, ау Тхьэм ицІыф лъапІэхэм яхэгърыехэу шъухъугъ, Тхьэм иунагъо шъущыщэуи шъухъугъ. 20Апостолхэмрэ пегъымбархэмрэ* лъапсэу агъэуцугъэм шъутет. Ежь Христос Исус ары лъэпсэ мыжъошхор. 21Зиусхьанэу Исус ары унэр зэкІэри зэхэзыгъэуцорэр, ежьыри а унэм зэрэщыІэм пае, Тхьэм иунэшхо лъапІэ хъунэу хэхъо. 22Шъо Христос шъугухэм арылъэу мыжъохэм шъуафэдэу, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ зэрыс унэм Христос шъори шъухегъэуцо.\n‹ 01 up 03 ›


Адыгеим илъэпкъ музей къэзэкъ пщынэу Тыркуем адыгэ щыхъужьыгъэр непэ иI »\nТилъэпкъэгъухэу Тыркуем щыпсэухэрэмэ агъэфедэщтыгъэ пщынэу илъэсишъытIу фэдиз зыныбжьыр лъэпкъ музеим ихъарзнэщхэм ащыщ хъугъэ. Ар къезытыжьыгъэр Тыркуем щыпсэурэ адыгэу ШъэошIу Хьакъкъы. Ежь ШъэошIум пщынэр апэу зэлъэгъум илъэсипшI ыныбжьыгъ, джыри илъэсипшыкIэ ыщэфыжьыгъ.\nКъызэриIотагъэмкIэ, пщынэр къызIэкIахьэм, гъэцэкIэжьынэу ищыкIэгъагъэр бэ, ау, уахътэ ыхьыгъэми, зытетыгъэм тетэу зэтыригъэпсыхьажьыгъ.\nПщынэм тарихъ гъэшIэгъон пылъ, 1840 илъэсым Тенэ щыпсэущтыгъэхэ къэзэкъхэм ащыщхэр Тыркуем зэкощыжьхэм здыращыжьыгъагъ. 1962 къэзэкъхэм ялIэужхэм Канадэм ыкIи Америкэм кощыжьынхэм ыпэкIэ адыгэ къуаджэу ягъунэгъум щыпсэухэрэм къэбар арагъэIугъ, пщынэу зыдращыжьыгъагъэр аращэжьмэ зэрашIоигъор.\nКъоджэдэсхэм Iэмэпсымэр къызIэкIагъэхьэгъагъ ыкIи адыгэ джэгу пчъагъэ ащ рырагъэкIокIыгъ.\nПщынэр джы Адыгэ лъэпкъ музеим имылъку анахь лъап1эмэ ахахьэу щаухъумэщт.\nАдыгэ Радиом икъэбар.\nНатпрессым ыцIэкIэ къэIогъэн фае, урыс-адыгэ заом илъэхъан къэзэкъыхэу адыгэмэ къахэхьажьыхи адэзэуагъэхэу зыгугъу къашIырэр атаман Некрасов зипэщагъэхэр ары. Ахэр бэрэ адыгэмэ адэпсэугъэх шъхьаем, пэчъыхьэм идзэхэм лъпсэгъэкIод шъыпкъэ арашIылIэнэу зыфежьэхэм, адыгэмэ апэ зашIи Тыркуем икIыжьыгъагъэх.\nОпубликовал admin, 13-10-2015, 08:37. Просмотров: 1035


Лъэпкъ зэкъотныгъэр щылычым фэд — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ зэкъотныгъэр щылычым фэд\nГитлер идзэхэм 1942-рэ илъэсым пшъэрылъ шъхьаIэу къафагъэуцугъагъэр Кавказым чIыдагъэ зыщычIэлъхэ чIыпIэхэр зэлъаубытынхэр арыгъэ. Мыекъуапэ, Грознэм, Баку ябаиныгъэхэр къызIэкIагъэхьанхэу кавказ къушъхьэхэм техакIохэр къяпшылIэщтыгъэх.\nСоветскэ дзэкIолIхэр дэгъоу уIэшыгъэ нэмыц техакIохэм шъоф нэкIхэм щапэуцужьынхэр къиныгъ. Нэмыц танкхэм, моторизованнэ частьхэм узэратекIон Iашэхэр яIагъэхэп, ежьхэри зэо мэхъаджэу Ростов лъэныкъомкIэ зыхэлэжьагъэхэм кIочIаджэ ышIыгъагъэх. Лъэсыдзэ дивизиехэм ядзэкIолIыбэ зыщызэогъэ-\nхэ шъофхэм ащыфэхыгъ.\nКъызэкIакIохэзэ кавказ къушъхьэ лъапсэхэм къазынэсыхэр ары Вермахт итанкхэмрэ артиллерие онтэгъумрэ ыгъэфедэнхэ зэримылъэкIыщтыр пыим къызыгурыIогъагъэр. Тэ тидзэкIолIхэмкIэ ар жьыIухьагъу хъугъагъэ.\nIашэхэри щэ-гынхэри афикъущтыгъэхэп, къафащэнхэуи амал щыIагъэп, сыда пIомэ Темыр Кавказыр нэмыкI чIыпIэхэм языпхыщтыгъэхэ гъогухэр фашистхэм зэлъаубытыгъагъэх. ЯщыкIэгъэщтхэ гъомылапхъэхэр, дзэ щыгъынхэр, Iашэхэр пэшIорыгъэшъэу къушъхьэхэм ащагъэтIылъыгъэхэу щытыгъэп.\nПыир Кавказым щызэхагъэтэкъоным пае гъэретынчъэ хъугъэхэ советскэ лъэсыдзэ дивизиехэм къащыкIэгъэ цIыф пчъагъэм фэдиз ахэбгъэхъожьын фэягъэ. Дисциплинэм къыщыкIэгъагъ, цIыфхэр икъущтыгъэхэп. Къушъхьэхэм ащыпсэухэрэ цIыфхэм ащыщых къахащыгъагъэхэр. Ащыгъум КъохьэпIэ Чыжьэм ыкIи Сыбыр ащыIэхэ дивизиехэр Кавказым псынкIэу къадзышъунхэу щытыгъэп.\nДжащ фэдэ чIыпIэ зэжъу ифагъэхэ шхончаохэр дэгъоу уIэшыгъэхэ нэмыцхэм атекIонхэм фэшI лIыгъэ-пытагъэу ахэлъыр джыри къаIэтын фэягъэ. Ахэр зэмыблэжьхэу пыим зэрэпэуцужьыгъэхэр я 31-рэ шхончэо дивизиеу Мыекъуапэ къэзыгъэгъунагъэм хэтыгъэхэм ялIыхъужъныгъэ нафэ къешIы.\nАдыгеимрэ Краснодар краимрэ якъушъхьэ лъэпсэ ыкIи къушъхьэ псэупIэхэм нэбгырэ 600 къадащыгъагъ, ахэр я 248-рэ полкым IэпыIэгъу фэхъунхэу агъэкIогъагъэх. Зэо мэхъаджэу зыхэфагъэхэм ыуж псаоу къэнэжьыгъагъэр нэбгыри 148-рэ.\nПолкэу зипчъагъэ рагъэкъужьыгъэм рызэонхэу къыратыгъагъэр винтовки 170-рэ. Нэбгырэ 700-р ащ фэдэ IашэкIэ пыим зэрэпэмыуцужьышъущтыр зэкIэми къагурыIощтыгъ. ДзэкIолI зырызхэу зыхэтыгъэхэ частьхэм ауж къинагъэхэм ыкIи заом зыIухьэхэкIэ нэмыцхэм къатыраххэрэ Iашэхэр къызIэкIагъэхьанхэу унашъо къафашIыгъагъ. Джаущтэу Iаши, щэ-гынхэри зимыIэхэ дзэкIолIхэр IэпцIанэкIэ нэмыц танкхэм апэуцужьынхэу хъущтыгъэ. Апсэ халъхьэзэ ахэм пыир къызэтырагъэуцогъагъ. Ежьхэми чIэнагъэу ашIыгъэр иныгъэ. я 31-рэ Мыекъопэ дивизием щыщэу къэнэжьыгъагъэр нэбгырэ 275-рэ.\nКъалэхэу Армавир, Мыекъуапэ ыкIи ТIуапсэ къэгъэгъунэгъэнхэм фэшI тидзэхэр пхъашэу техакIохэм зэрапэуцужьыгъэхэм Гитлер игухэлъхэр зэщигъэкъогъагъэх. ТидзэкIолIхэр зэмыблэжьхэу, пытэгъэ ин къызхагъафэзэ Мыекъуапэ пыим зэрэрамытыгъагъэр я 12-рэ Армием ипэщагъэу А. А. Гречкэм итхылъэу «Битва за Кавказ» зыфиIорэм къыщитхыжьыгъ.\n«1942-рэ илъэсым шышъхьэIум и 8-м къыщегъэжьагъэу мэфиплIым къыкIоцI зэо пхъашэхэр псыхъохэу Пшызэ, Лабэ ыкIи Шъхьэгуащэ апэблагъэу ащыкIуагъэх. Анахьэу Курганинскэ, Джэджэ, Келермесскэ, Белореченскэ, Мыекъопэ шъолъырхэм зэо машIор ащыкIосэгъагъэп. Пыир ыкIуачIэкIи, ипчъагъэкIи зэрэзэтегъэпсыхьэгъагъэм емылъытыгъэу, тидзэкIолIхэм лIыгъэу зэрахьагъэм ишIуагъэкIэ нэмыцхэм ТIуапсэ екIурэ гъогур пхыратхъун алъэкIыгъэп», — къыщеIо ащ.\nМыекъуапэ къызэраухъумэгъэ шIыкIэм ыкIи пыим чIэнагъэу ышIыгъэхэм зэфэхьысыжьхэр афишIыхэзэ, А. Гречкэм етхы:— А лъэхъаным гитлеровцэхэм ащыщэу нэбгырэ мин 54-рэ, дзэкIолIхэу ыкIи офицерхэу, заом хэкIодагъ. А пчъагъэр зэо лъэхъаным атхыгъэгъэ тхылъхэм къаушыхьаты. Пыим къыфагъэуцугъэгъэ пшъэрылъыр ыгъэцэкIэн ылъэкIыгъэп, ТIуапсэ ыштэшъугъэп.\nЛIыгъэшхо къызхагъафэзэ тидзэкIолIхэм диверсантхэр къызэрэхагъэщыгъэхэр ыкIи зэрагъэкIодыгъэхэр лIыхъужъныгъэу афэплъэгъунэу щыт. Псыхъохэу Шъхьэгуащэрэ Къурджыпсырэ къызэпырыкIыхэзэ я 13-рэ нэмыц танк дивизиер мэфитфыкIэ къызэтырагъэуцон алъэкIыгъагъ. А мэфэ заулэр арыгъэ советскэ лъэсыдзэхэм ТIуапсэ екIурэ гъогум пыир къыщагъэуцун залъэкIыгъагъэр ыкIи пхъашэу зыжэхэхьэгъагъэхэр.\nАщ дэжьым тидзэкIолIхэр\nфашистхэм атекIуагъэхэу къушъхьэм хэхьэгъагъэхэми, яIоф зытетыр нэмыцхэм яем нахьышIугъэп. ЦIыфхэм ашхыщтыр къафащэн алъэкIыщтыгъэп. Мэз чIэгъым къыщаугъоирэ пхъэшъхьэ-мышъхьэхэр ары зэрэхэкIыжьыщтыгъэхэр, лъапсэхэр къыхатIыкIыхэзэ ашхыщтыгъэх. Ялъэкъопылъхьэхэр лажьэхи зэIэзыжьыгъагъэх. Мэзым хэукIыхьагъэхэ псэушъхьэхэу къыхагъуатэхэрэм ашъохэр къатырахыхэти, цуакъэхэр зэкIадэщтыгъэх.\nЧIэнэгъэ хьылъэхэр ашIыгъэхэми, къинышхо ателъыгъэми советскэ дзэкIолIхэм нэмыц техакIохэр къагъэуцунхэ алъэкIыгъэ къодыеп, ахэр рафыжьэжьыхи, кIэкIэу ауж ихьэгъагъэх.\n1943-рэ илъэсым шышъхьэIу мазэм къыщегъэжьагъэу щылэ мазэм нэс я 31-рэ лъэсыдзэ дивизием ия 248-рэ полк изакъоу нэмыц дзэкIолIхэу ыкIи офицерхэу 1500-рэ, пулемет 58-рэ, миномет 15, танки 10, автомашини 7, зы бронемашинэ ыгъэкIодыгъагъэх.\nКъушъхьэм щызэогъэ дивизием хахьэщтыгъэхэ дзэкIолIхэм янахьыбэр Кавказым щыпсэухэрэм ащыщыгъэх. Я 9-рэ къушъхьэ дивизиеу Грузием къыщаугъоигъэм хэтыгъэ грузин ыкIи абхъаз дзэкIолIхэм псэупIэу Черниговскэм дэжь пыим къыдзыхьэгъэ чIыпIэр щыпхыратхъугъагъ.\nКавказ къушъхьэтх шъхьаIэр къэзыухъумэщтыгъэ я 20-рэ къушъхьэ-шхончэо дивизиеми лъэпкъ зэфэшъхьафхэм ащыщых хэтыгъэхэр. Белореченскэ зэпырыкIыпIэм щызэогъэ лейтенантэу Аглям Юсуповым къыIотэжьыщтыгъ: «Тивзвод нахьыбэу хэтыгъэхэр узбекыгъэх, азербайджаныгъэх, ермэлыгъэх ыкIи грузиныгъэх. Урысхэр нэбгыритIу зэрэхъущтыгъэхэр, алъэкъоцIагъэхэр Абрамов ыкIи Келаров».\nКIуачIэ зимыIэжьыгъэ шхончэо дивизием хагъэхьэгъэгъэхэ дзэкIолIхэр лъэпкъыбэмэ — адыгэхэм, къэбэртаехэм, осетинхэм, дагъыстанхэм, абхъазхэм, нэмыкIхэми — къахэкIыгъэхэу щытыгъэх. Кавказым пыир къыщызыгъэуцугъагъэхэр Кавказым щыпсэухэрэ цIыфхэр ары. ДзэкIолIыбэмэ зэрахьэгъэ лIыхъужъныгъэр, лъэпкъ зыкIыныгъэ ахэлъэу нэмыц техакIохэм зэрапэуцужьыгъэхэр Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къыщыдэхыгъэнымкIэ щысэтехыпIэ хъугъэх. Зэкъошныгъэ зыхэлъхэ лъэпкъхэм язэкъотныгъэ ипытагъэрэ ягушхоныгъэрэ фашистхэр къыпэуцужьышъугъэхэп, пый къытфэхъурэ пстэуми шIу зэрарамыгъэхьыщтыр хэти къыгурыIуагъ.\nАвторым мы тхыгъэр ыгъэхьазыры зэхъум архив зэфэшъхьафхэр, А. А. Гречкэм итхылъэу «Битва за Кавказ» зыфиIорэр, гъэзетхэм къыхаутыгъэхэ тхыгъэхэр ыгъэфедагъэх.\nПредыдущая Щытхъу къылэжьыгъ\nСледущая Игъом къулыкъухэм зафэжъугъаз


«ЩыIэныгъэм ижъуагъу» — Адыгэ макъ\nДжары шъхьэу иIэр Адыгеим инароднэ тхакIоу Пэнэшъу Сэфэр итхылъэу мы мафэхэм къыдэкIыгъэм. Ащ илъэс зэфэшъхьафхэм Сэфэр ытхыгъэ повестьхэмрэ рассказхэмрэ къыдэхьагъэх.\nЦIыфэу дунаим тет пэпчъ ижъуагъо ошъогум итэу, дунаир зихъожькIэ, ижъуагъо къефэхыжьэу аIо. Джары жъогъохэчъ залъэгъукIэ джыри зы нэбгырэ дунаим ехыжьыгъэу зыкIалъытэрэр.\nАу «ЩыIэныгъэм ижъуагъу» ышъхьэу мы тхылъым къыдэхьэгъэ рассказым сызеджэм, арэущтэу Сэфэр ащ зыкIеджагъэр къэсшIагъэу къысщыхъугъ. ЗэныбджэгъуитIоу рассказым хэтым язэу Андзаур дэгъоу щыIэным пае щыIэныгъэм ижъуагъо улъыIэсын фаеу елъытэ. Ар зэхэзыхырэ ныбджэгъоу Бамбэт ащ фэдэ хъун ымылъэкIынэу еIо. Ау ныбджэгъур емыхъырэхъышэу «ащ фэдэ жъуагъо щыI, ау ащ улъыIэсыным пае нэутхагъи, къулайныгъи, лIыгъи ищыкIагъэх» къыреIожьы. ЕтIани зыкъыфигъази, «О слъэгъурэр кIэлэцIыкIу гъыб-щыбым джыри уфэд, тхьагъэпцIыгъи, хьарамыгъи, пцIыусыкIи пшIэхэрэп. Непэрэ щыIакIэм чыжьэу укъыщинагъ. А о узэгупшысэхэрэр джы щыIэжьхэп. Джы щыIэныгъэ шапхъэ хъугъэхэр ахъщэр, мылъкур, IэнатIэр арых. Ахэр уиIэхэмэ, пшIоигъор уимафэу ущыIэщт», — къыреIо.\n— КъапIоуи зэхэсэмыгъэх! — риIуагъ ныбджэгъум Бамбэт. — Ащыгъум тыцIыфыжьэп ныIа! ХьакIэ-къуакIэу мэзым хэсхэм тафэдэба?\n— Тызфэбгъэдэн зыфапIорэм уфит, сэ шъыпкъэр къыосIуагъ, — зэкIэкIуагъэп ныбджэгъур. — Ау къыосIон, тидунай хэзэгъэгъуае ухъущт.\nМы рассказым непэ щыIэныгъэм уасэ зыщыфашIырэр дэгъоу къыщыгъэлъэгъуагъ. Ау етIани «Куцэр теуцогъу-теуцогъу» зыфиIорэ гущыIэжъыр гум къыгъэкIэу авторым сюжетыр ыгъэпсыгъ. Лъэшэу щыIэныгъэм хэгъозэгъэ ныбджэгъум IэнатIэр шIокIодышъ, щыIэныгъэм джыри нэмыкI нэкIэ еплъын фаеу мэхъу.\nТхылъыр повестэу «Фыжь» зыфиIорэмкIэ къызэIуехы. Хъугъэ-шIагъэр зылъэпсэ повестым тхылъым чIыпIэшхо щеубыты. 1921-рэ илъэсым Урысые гупчэм къыщыхъугъэ гъэблэшхом ыпкъ къикIэу цIыфхэр къыблэм къехыхэти, Пшызэ шъолъыр къекIущтыгъэх. Зыгъэчырэнхэ, зыгъэшхэнхэ алъыхъухэу чылэхэр къакIухьэщтыгъэх. Ахэм ащыщэу пшъэшъэ ныбжьыкIэ дахэу Мария зыцIэр адыгэ чылэу Къогъукъосхьаблэ къыдахьи, зыгъэчырэн, зыгъэшхэн лъыхъоу зырегъажьэм, Пэныкъо Сэлымэ пшъашъэ иIэпти, ишъхьэгъуси «мы кIэлищмэ яз пшъашъэ хъугъагъэмэ Iофыгъуа!» еIо зэпытыти, ядэжь къыздищагъ. Ащ къырыкIуагъэм фэгъэхьыгъ повестыр. Пшъашъэм идэхагъэ къыхэкIэу Фыжь фаусыгъ. Ары авторым иповести зэреджагъэр.\nМарие зыдэщыIэр игъусэгъэ иIахьылхэм амышIэщтыгъа, къогъум къос адыгэ чылэ цIыкIум дэхьанэу рамыпэсыгъа, сыдэу щытми, къагъани, кIожьыгъэх… Гъаблэр текIымэ Марие зыщыщым, къыздикIыгъэм кIожьын гухэлъ иIагъ. Ар илъэсыбэрэ ыгукIэ зыдиIыгъыгъ. Ау ятэ хъугъэ Сэлымэ зыриIокIыкIэ, ушъхьагъу зэфэшъхьафхэр къыгъотыхэзэ, кIыхьэ-лыхьэ зыригъэшIыщтыгъ. Пшъэшъэ ныбжьыкIэр изакъоу гъогум тыригъэхьаным тещыныхьэщтыгъ. Ежь пшъашъэми зигъэбылъынышъ, ежьэжьыным пае ахъщэ иIагъэп. Хъупхъэу, дэгъоу Iоф ешIэми, зэрагъашхэрэм ыкIи зэрафапэрэм нэмыкIыкIэ ахъщэ ратыщтыгъэп. Сыдэу щытми, пшъашъэр зыгу рихьынхэри чылэм къыдэкIыгъэх, адыгэ шъхьэгъусэ иIэ хъугъэ. Ау ищыIэныгъэ гъогу къызэрыкIоу, псынкIэу къычIэкIыгъэп.\nСэфэр зынэсыгъэ темэр сыгукIэ къыспэблагъэу къычIэкIыгъ, сигуапэу седжагъ. Гъаблэм къырифыжьэгъагъа, нэмыкI ушъхьагъуи Iофым хэлъыгъа — сшIэрэп, тыцIыкIугъ, игугъу ашIэуи зэхэтхыгъэп, хъун фаеу хъугъэу, бэшIагъэу лIакъом щыщ хъугъэу щытыгъ сэ сызэгупшысэгъэ бзылъфыгъэр. Адыгэ унагъо ихьагъ, щынысагъ, щыныуагъ. Зэрэбзылъфыгъэ дахэм дакIоу цIыф дэхагъ. «ЫIуагъ» аIоу цIыф тегущыIагъэп. КIэлэ дахэхэр къытекIыгъэх, ахэм къатекIыжьыгъэхэр нахьи нахь дэхэжьых. ЩыIакIэ зышIэрэ унэгъо дэгъоу чылэм дэсыгъ, джыри дэс.\nТэ тичылэ изакъоп, мы бзылъфыгъэм ышыпхъухэри нэмыкI къуаджэхэми адэсыгъэх. Ахэм атекIыгъэхэр джы анахь унэгъо дэгъухэм ащыщхэу мэпсэух. Ахэр зыхэтхэм къахэщхэу дахэх, шIыкIашIох, цIыф еджагъэх, дэгъоу мэпсэух. Ахэм якъэбар урыс тарихъым изы нэкIубгъоу щыт.\nЦIыфым ыгу ихъыкIырэ-ишIыкIырэр къыгъэлъэгъоным фэлэжьэрэ литературэм а темэм зызэрэфигъэзагъэр сшIогъэшIэгъоныгъ, сигопагъэ. А синэIосэ унагъохэр зытекIыгъэ бзылъфыгъэхэр зыщымыщ лъэпкъым къызыхахьэхэм къин зэралъэгъугъэм Сэфэр сыригъэгупшысагъ. Узыщымыщэу, зыбзэ, зихабзэ умышIэрэ лъэпкъым уиштэныр, иунагъо, илIакъо щыщ ухъуныр къызэрыкIоу зэрэщымытыр повестым дэгъоу авторым къыщигъэлъэгъуагъ.\nПовестьхэм къакIэлъэкIох рассказхэр. Ахэм щыIэныгъэр сурэтшIыгъэу уапашъхьэ къащырегъэуцо авторым. Мы аужырэ илъэсхэм тищыIэкIэ-псэукIэ зэхъокIыныгъэу къыхэхъухьагъэхэм ялъытыгъэу цIыфхэри зэхъокIыгъэ зэрэхъухэрэр, бэдзэр зэфыщытыкIэхэм къахьыгъэ къиныгъохэр, зэмызэгъыныгъэу цIыфхэм азыфагу къихьэхэрэр — ахэм зэкIэми авторым уахещэ.\nРассказхэм, зэкI пIоми хъунэу, хъулъфыгъэ-бзылъфыгъэ зэфыщытыкIэхэр, шIулъэгъуныгъэр, гукIэгъуныгъэр, шIулъэгъуныгъэ мыгощым игукъао къащыгъэлъэгъуагъ. Тхыгъэ пэпчъ, авторым зэрикIасэу, шъыпкъагъэм, зэфагъэм щылъэхъу, къегъоты.\nТхылъыр еджэгъошIу, «тIэкIу сыхэплъэн» ыIоу ар къызэIузыхырэр зэрэзыIэпищэщтым сицыхьэ телъ.\nПредыдущая «НэкIмазэм ихъярхэм захэшъумыгъэн»\nСледущая ТхэнымкIэ сэнаущыгъэ зыхэлъхэр къыхагъэщыгъэх


Home » Adyghe » 22 1.Timothy » 04\nposted by derDaniel on Tue, 11/23/2010 - 10:18\nЦІыфыбэ шІошъхъуныгъэм игъогу зэрэтекІыжьыпэщтхэр\nТхьэм Ыпсэ ЛъапІэ нафэу къеІо, дунаем иаужырэ лъэхъанэхэм цІыфыбэ шІошъхъуныгъэм игъогу зэрэтекІыжьыпэщтхэр. ЦІыфхэр дэзыхьыхырэ джынэхэми, Іофхэу джынапцІэхэм цІыфмэ арагъашІэхэрэми ядэІущтых. 2ДжынапцІэхэм Іофхэу цІыфхэм арагъашІэхэрэр къызпкъырыкІхэрэр нэпитІу зиІэ пцІыусхэр ары. ПІІури ери зэхадзыжьын амылъэкІыжьынэу гъучІ тамыгъэ плъыгъэмкІэ ахагъэстыкІыгъэм фэдэу, ащ фэдэ цІыфхэм агухэр щытыщтых. 3Къэщэныгъэ-дэкІоныгъэмрэ гъэнэфэгъэ гъомлапхъэхэм яшхыныгъэмрэ мыхъун Іофхэу щытхэу а пцІыусхэм цІыфхэм араІо. Ау Тхьэм а гъомлапхъэхэр къыгъэхъугъэх, шІошъхъуныгъэ зиІэхэу, шъыпкъагъэр зышІэхэрэм Тхьэм щытхъу фашІэу ахэр ашхынхэм пае\n3:16 тишІошъхъуныгъэ шъэфэу хэлъыр – тишІошъхъуныгъэ икъэбархэу Тхьэм цІыфхэм пасэм аримыгъэшІагъэхэу, джы къафигъэнэфагъэхэр ары.\nпае, 4сыда пІомэ Тхьэм къыгъэхъугъэ пстэури шІу. Тхьэм щытхъу фэпшІэу къапштэмэ, зи хэбдзыжьы хъущтэп, 5сыда пІомэ, Тхьэм игущыІэхэмрэ Тхьэм узэрелъэІурэмрэкІэ ар къабзэ мэхъу.\n6Мы Іофхэр тшыхэм агурыбгъаІохэмэ, ащыгъум шІошъхъуныгъэм игущыІэхэмкІи, тишІошъхъуныгъэ тигъашІэрэ ІофышІухэу узтетхэмкІи лъэкІыныгъэ зэбгъэгъотэу, Исус Христос шІоу фэлажьэхэрэм уащыщ. 7Тхьэм ищынагъо зыхэмылъ ныожъ тхыдэжъхэм защыдзый. Ау Тхьэм ищынагъо угу зэрилъыным ыуж ит. 8Пкъыр ебгъэсэным ишІуагъэу къакІорэр щыІ, ау Тхьэм ищынагъо угу зэрилъыным сыд фэдэ лъэныкъокІи ишІуагъэ къэкІо, сыда пІомэ Тхьэм ищынагъо угу илъыным джырэ щыІэныгъэмрэ къэкІощт щыІэныгъэмрэ апае шІум ущегъэгугъы.\n9А гущыІэхэр шъыпкъэх, цІыф пстэуми ахэр адэнхэу яфэшъуаш. 10Тыулэузэ, тишъыпкъэу тызкІэлажьэрэр цІыф пстэури, зэкІэмэ апэу шІошъхъуныгъэ зиІэхэр, мыкІодхэу къэзыгъэнэжьырэ Тхьэу щыІэныгъэ зиІэм тызэрэщыгугъырэр ары.\n11Мы ІофхэмкІэ цІыфхэм унашъо афэшІ, ахэри ягъашІэх. 12УиныбжьыкІагъэ пае зыми нэмыплъ къызэремыгъэт, ау гущыІэхэмкІи, зекІуакІэмкІи, шІулъэгъуныгъэмкІи, шІошъхъуныгъэмкІи, гукъэбзагъэмкІи шІошъхъуныгъэ зиІэхэм шапхъэ афэхъу. 13Сэ сыкъэкІожьыфэ, Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм* цІыфхэм апашъхьэ укъызэряджэщтми, цІыфхэм зэрагурыбгъэІощтми, зэрябгъэшІэщт ми апылъ. 14Тхьэм ынэшІу къыпщифэнэу чылыс зэІукІэм инахьыжъхэм* аІэхэр о пшъхьэ къытыралъхьахэзэ, Тхьэм ежь игущыІэхэр о къыохьылІагъэу ахэмэ агухэм къарилъхьэхи, къызарегъаІохэ ужым, Тхьэм ыПсэ ЛъапІэм лъэкІыныгъэу къыуитыгъэм узэрэпылъыщтым ыуж ит.\n4:13 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэр – джуртхэм ятхылъ лъапІэхэр ары зыфиІохэрэр: Тэурат, Сэбур, пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэри, нэмыкІхэри.\n4:14 нахьыжъхэр – чылыс зэІукІэм фэлажьэрэ тхьаматэхэр ары. Еплъ Апостол. 11:30.\n15Мы Іофхэм апылъ, уапэкІэ зэребгъэхъурэр зэкІэмэ нафэ афэхъуным пае, а Іофхэм ауж ит зэпыт. 163ыфэсакъыжь, Іофхэу цІыфхэм ябгъашІэхэрэми афэсакъ. А Іофхэмэ унаІэ атегъэт зэпыт. Арэущтэу пшІымэ, къыодэІурэ цІыфхэр мыкІодхэу къэбгъэнэжьыщтых, о пшъхьи мыкІодэу къэбгъэнэжьыщт.


Адыгеим апэрэу щашIыгъ | Адыгэ Макъ\nАдыгеим апэрэу щашIыгъ\nИорданием нейрохирургхэу къикIыгъэхэм Адыгеим щыщхэр ягъусэхэу аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ операцие тыгъуасэ Адыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым щашIыгъ. Металлоконструкциехэр агъэфедэхэзэ, тхыкъупшъхьэр операцие ахэм ашIыгъ.\nИорданием дэт унэе клиникэм Iоф щызышIэхэрэ Джанбек Омранрэ ТIахьиррэ Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм щеджагъэх. Ащ шIэныгъэ щызэзгъэгъотыгъэхэм нэужым клуб зэхащагъ. Ассоциацием хэтхэм медицинэм фэгъэзэгъэ клиникэхэр ашIых, шIушIэным, цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъунхэм афэлажьэх. Мыщ къыдыхэлъытагъэу илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ Иорданием къикIыгъэ лIыкIо куп Адыгеим къэкIуагъ, тапэкIэ Iоф зэдашIэным зэрэфэхьазырхэр ахэм къаIуагъ.\n— ИлъэситIукIэ узэкIэIэбэжьмэ, АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем Иорданием къэкIогъагъ, тапэкIэ тизэдэлэжьэныгъэ дгъэпытэным зэрэфэхьазырыр игущыIэ къыщыхигъэщыгъ, — къытфеIуатэ Джанбек Омран. – Ащ тэ мэхьанэшхо етэты, сыда пIомэ тятэжъ пIашъэхэм ячIыгужъэу, тихэку гупсэу Адыгеир тэлъытэ. АР-м щыщ докторхэу Къэлэкъутэкъо Рэмэзанрэ Бэрэтэрэ Нурбыйрэ яшIэныгъэхэм ахагъэхъонэу Иорданием къэкIогъагъэх ыкIи тиклиникэ мазэрэ Iоф щашIагъ. Джы тэ Адыгеим тыкъэкIуагъ. ЫпэкIэ мыщ щамышIыгъэ операциехэр тшIыщтых. Зэпхыныгъэу тазыфагу илъ хъугъэр зэрэлъыдгъэкIотэщтым тыпылъыщт.\nМазэрэ Иорданием Iоф щызышIэгъэ Бэрэтэрэ Нурбый къызэриIуагъэмкIэ, а уахътэм къыкIоцI операцие 50-м ехъу ашIыгъ. Аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ оборудованиемкIэ Iоф ашIэн, IэкIыбым яIофшIэн зэрэщызэхащэрэр къызэрагъэлъэгъун, IофшIакIэу аIэкIэлъым зыщагъэгъозэн амал яIагъ.\n— Непэ тшIыщт операцием бэрэ теуалIэ, — къыIуагъ Бэрэтэрэ Нурбый. — ЫпэкIэ мыщ фэдэ IэпыIэгъу зищыкIагъэр Краснодар е нэмыкI сымэджэщхэм кIонхэ фаеу хъущтыгъэ. Джы операциехэр Мыекъуапи щытшIынхэ тлъэкIыщт.\nАдыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым инейрохирургическэ отделение ипащэу Виктор Шатохиным тызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, Адыгеим джыри щамышIыгъэ операциехэр ашIынхэм фэхьазырых.\n— Хэгъэчэрэгъогъэ гъучI пкъыгъохэмкIэ тхыкъупшъхьэр гъэпытэгъэныр ары операциищэу непэ тшIыщтыр зэпхыгъэр, — къыIуагъ Виктор Шатохиным. — Мыщ фэдэ медицинэ IэпыIэгъур къытэуалIэхэрэм ядгъэгъотынымкIэ тищыкIэгъэщт Iэмэ-псымэхэр зэдгъэгъотыгъэх.


Тхьэм хирургэу къыгъэхъугъагъ — Голос Адыга\nТхьэм хирургэу къыгъэхъугъагъ\nРедактор 03.12.2019 03.12.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЯ 90-рэ илъэсхэм Краснодар дэт медицинскэ институтыр къаухи, зэкIэлъыкIохэу Бэрэтэрэ зэшхэр Мыекъуапэ къэкIожьыгъагъэх.\nА лъэхъаным республикэм медицинэ гъэсэныгъэ къэзытырэ апшъэрэ еджапIэ иIагъэп, врачхэр хэкум ищыкIэгъагъэх. А уахътэм зэшхэу медицинэм зичIыпIэ щызыгъотыгъэхэр къахэщыщтыгъэх. ТIури хирургыгъ, зыр кIэлэцIыкIухэм яIазэщтыгъ, адрэр зыныбжь уцугъэхэмкIэ хирургыгъ. КIалэхэр Мыекъуапэ къыщымыхъугъэхэу, щымыпсэугъэхэми, зэрэадыгэхэр ащыгъупшэщтыгъэп, адыгабзэр ашIэщтыгъ.\nСэфэррэ Муратрэ ащ тетэу яIофшIэн Мыекъуапэ щырагъэжьэгъагъ. Ахэм яцIыкIугъори яеджэгъу уахъти Краснодар щыкIуагъ. Ятэ хэкум щызэлъашIэрэ усакIоу Бэрэтэрэ Хьамид арыгъэ, ащ край гъэзетым Iоф щишIэщтыгъ, янэу Нэфсэт кIэлэцIыкIу врач цIэрыIоу щытыгъ. КIалэхэм врач сэнэхьатыр къыхахынымкIэ ары щысэ афэхъугъэри.\nКраснодар щыпсэухэрэ кIалэхэр янэ Iоф зыщишIэрэ ЗИПовскэ сымэджэщым зыдищэхэу бэрэ къыхэкIыщтыгъ, шъэожъыехэмкIэ ар ятIонэрэ унэу щытыгъ. Ары цIыкIухэзэ ясэнэхьати къызкIыхахыгъэн фаер. Сэ сыкъызытегущыIэщтыр Бэрэтэрэ Мурат, непэ илъэс мэхъу ащ идунай зихъожьыгъэр. Дунаим Iэзэн IофымкIэ псапэу щишIагъэм Тхьэм къыфыригъэгъэзэжьынышъ, джэнэтыр иунэ ышIын. Ащ ехьылIагъэу гущыIэгъу сшIыгъэхэм ышнахьыжъэу Сэфэри ахэт. Ар непэ республикэ онкодиспансерым иврач шъхьаI.\n— Мурат ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу врач сэнэхьатыр къыхихыгъагъ, шъхьэщытхъужьыгъэ хъущтыми сшIэрэп, ау врач Iэзагъ, Урысыем и Къыблэ анахь кIэлэцIыкIу хирург Iазэу исхэм ащыщыгъ, ышIыхэрэ операциемэ афэдэхэр а лъэхъаным зыми ышIыщтыгъэхэп. Теджэ зэхъуми, практикэ тызыщэIэми сымэджэщым тыкъычIэкIыщтыгъэп. Хирургым операцием тычIигъэхьаным пае сымаджэхэм яисториехэр фэттхыщтыгъэх, зы Iэмэ-псымэ ащ фэтщэинышъ, еттыным пае ыIорэр зэкIэри тшIэщтыгъ. Лъэшэу тыфэягъ хирург тыхъунэу. Ащ фэдэ ныбжьыкIэхэр непэ щымыIэжьхэу къысшIошIы, — еIо Сэфэр.\nКъэтыухи IофшIэныр зетэгъажьэм Мурат чэщи, мафи сымэджэщым къычIэкIыщтыгъэп. Гъогум щыфыкъогъэ кIэлэцIыкIу къащагъэми, Мурат хьазырыгъ, къэсымаджи псынкIэу IэпыIэгъу зищыкIагъэу къагъэсыгъэ сабыими пэгъокIыщтыгъ. ЗимышIэжьэу, илыягъэу иIофшIэн пылъыгъ, непэ «фанат» зыфаIорэм фэдагъ. Мыщ ращыхэу краим кIэлэцIыкIухэр зыщэхэрэ ны-тыхэм «Сыда мыщ сабыир къызкIэшъущагъэр, шъо хирург дэгъу шъуиI?» къараIощтыгъ, къарагъэщэжьхэуи хъущтыгъ.\nЗэшитIур агухэмкIэ лъэшэу зэпэблэгъагъэх, мафэ къэс зэIумыкIэхэми, ренэу зэгъусэхэм фэдагъ. Ау яIофшIакIэ къызэфаIотэжьэу щытыгъэп, яоперацие шIыкIэ тегущыIэщтыгъэхэп, арэу щытми, яIофшIакIэкIэ зэтефэхэрэр щыIагъэх. Ащ фэдэу Сэфэр ыгу къэкIыжьырэ горэм тыщигъэгъозагъ.\n— ТитIуи тыхирургыгъэми, сэ кIэлэцIыкIухэр операцие сшIыщтыгъэхэп, сабый цIыкIум ыкIоцI узэриIэбэщтыр къызшIозгъэшIын слъэкIыщтыгъэп, сыщыщынэщтыгъ. Мурат цIыфышхуагъ, ыIэхэри сэщ фэдэу иныгъэх, ау ар фэIазэу операцие ышIыщтыгъ. Ащ фэдэу сялъэIуи зэгорэм иоперацие сеплъыгъагъ. КIэлэцIыкIум икIэтIыйнэшъу ышIыным пае, зэрашIы хабзэу къуанчэу химыупкIэу, занкIэу ыбзагъ. Сэри ащ тетэу сшIэу къычIэкIыгъ. ЕтIанэ ныбэм зэриIэбэгъэ шIыкIэри, пиупкIыщтыр къызэрэрищыгъэри сэ зэрэсшIырэм фэдэу къычIэкIыгъ. ЕгъашIэми «мыщ фэдэу сэ сэшIы, ащ тетмэ нахь тэрэз» тIоу тытемыгущыIагъэми, зэрэтшIырэ шIыкIэр зэфэдэу къычIэкIыгъ. Анестезиолог бзылъфыгъэм сеупчIыгъ ясымэджэщ мыщ фэдэу операциехэр зышIырэ джыри Iутмэ. «Зыми ащ фэдэу ышIырэп», — къысиIогъагъ.\nБэрэтэрэ Мурат республикэ кIэлэцIыкIу сымэджэщым Шъхьэлэхъо Байзэт Iоф щыдишIагъ.\n— Мурат илъэсыбэрэ отделениеу сызипащэм Iоф щишIагъ, 1994-рэ илъэсыр ары сшIошIы кIэлэцIыкIу хирургэу тиIофшIапIэ къызыIухьэгъагъэр, — къеIуатэ Байзэт. — Илъэс 20-м ехъурэ Iоф зэдэтшIагъ. ЩыкIагъэ зимыIэ цIыф дунаим тетэп, сэри сиI, хэти иI. Ау Муратрэ сэрырэ тызэгурыIоу Iоф зэдэтшIагъ. Ар псынкIэу къызэкIанэщтыгъ, ау шIэхэуи кIэкIыжьыщтыгъ. IофшIэныр ары зэкIэри зэпхыгъагъэр. ИIофшIэн хэшIыкIышхо фыриIагъ, ыгу етыгъэу Iоф ышIэщтыгъ. Сабыйхэм дэгъу дэдэу афыщытыгъ. Илъэсыбэ тешIагъэми, операцие ышIыгъэхэ кIэлэцIыкIухэм къашIэжьыщтыгъ, ны-тыхэр лъэшэу къыфэрэзагъэх. Операцие ышIыгъэм чэщи мафи кIэрыкIыщтгъагъэп, охъужьыфэ ыгу псэфыщтыгъэп.\nДиагнозым игъэуцун Мурат мэхьанэшхо ритыщтыгъ, сабыим иуз гъэунэфыгъэным фэIэзагъ. Уврачмэ, ухэмыукъоным пае шIэныгъэ дэгъу уиIэн фае, кIэлэцIыкIухэм угу етыгъэу уяплъынэу, уалъыплъэнэу щыт. Ау ащ пае сабыйхэри уисэнэхьати шIу плъэгъунхэ фае. А зэпстэури Мурат хэлъыгъ. ЦIыф дэгъугъ, хьалэлыгъ.\nВрач дэгъу хъущтыр илъэсыбэрэ ебгъэджэн, етIанэ практикэм зыщигъэсэн фае. Ау зэкIэми апшъэ хъурэр гукIэгъур ары. ГукIэгъур мы чIыпIэм тIоу щызэголъ – сабыйхэм гукIэгъу афыуиIэнымрэ уисэнэхьат шIу плъэгъунымрэ. Мурат Тхьэм хирургынэу пшъэрылъ къыфишIи, дунаим къытыригъэхъуагъэм фэдагъ.\nХирургиемкIэ отделением сызэрипащэм къыхэкIэу операциехэм сащыIэу хъущтыгъ. Мурат анахьэу зыфэгъэзэгъагъэр кIэлэцIыкIухэм яжъэжъый, щагуцIыкIуикIыпIэ къэкIуапIэхэм япхыгъэ операциехэр арых. Ахэр ащ дэгъу дэдэу ышIыщтыгъэх. Сабыим къыдэхъугъэхэ узхэу пластическэ операцие пшIынхэшъ, бгъэтэрэзыжьынхэ фаехэми Мурат афэIэзагъ. Краим анахь Iазэу исхэм ар ахалъытэщтыгъ. Мы чIыпIэм къыщысIомэ сшIоигъу кIэлэцIыкIу хирургиемкIэ шапхъэхэу щыIэхэм яхьылIагъэу тхылъ псау зэрэзэхигъэуцогъагъэр. А рекомендациехэр непэ кIэлэцIыкIу хирургхэм агъэфедэх.\nМурат цIыф шъэбагъ, ау IофшIэным фэгъэхьыгъэ хъумэ, къыпшIокIыщтгъагъэп, къаигъагъ.\n— ХирургиемкIэ отделением Мурат пащэ фэпшIын зэхъум зымыдагъэхэр къэхъугъагъэх. А лъэхъаным ахэм пэщэ IэнатIэхэр яIагъэх, ау уямыдэIоу хирург Iазэр отделением пащэ фэпшIыгъагъ. Ащ лIыгъэ ищыкIэгъагъэу къысшIошIы, — есэIо Шъхьэлэхъо Байзэт.\n— ЛIыгъэми сшIэрэп, сэ ащ тетэу а лъэхъаным сегупшысагъэп, ау Мурат ишIэныгъэхэмкIэ, иIэпэIэсагъэкIэ заведующ зэрэхъущтыр сшIэщтыгъ. Нэиутэу сишIошI къэсIон зэрэслъэкIыщтми ишIуагъэ къэкIогъагъ. Сыдэу щытми, Мурат заведующ сшIыгъагъэ ыкIи ащкIэ зыкIи сыкIигъэгъожьыгъэп. Врач шъхьаIэм хирургиемкIэ игуадзэуи ащ Iоф ышIагъ.\nУрыс гущыIэу «талантливый» зыфиIорэр «IэпэIас» тIозэ зэтэдзэкIы. Хирургым ехьылIагъэу ар къэпIон хъумэ, лъэшэу къекIу. Сыда пIомэ, хирургым иакъыл, ишIэныгъэ имызакъоу, ыIапэхэми мэхьанэшхо яI операциер дэгъоу кIонымкIэ. Мурат IэпэIэсэныгъэшхо хэлъыгъ. Ащ хигъэхъоным ренэу пылъыгъ, кIэ горэ къыгъотыным ыуж итыгъ.\nАужырэ илъэсхэм Бэрэтарым унэе клиникэу «Мой доктор» зыфиIорэм Iоф щишIагъ, илъэси 10-м къыкIоцI операциешхохэр щишIыхэу бэрэ къыхэкIыгъ. Гукъау нахь мышIэми, игъонэмысэу ар дунаим ехыжьыгъ, ышIэн ылъэкIыщтгъагъэр бэу къэнагъ.\nПредыдущая ЛIэшIэгъухэм яджэрпэдэжь зэхэтэхы\nСледущая МашIор мэзымкIэ щынагъо