ЩэшIэ Аслъан: IОТЭЖЬХЭР »\nМы Iотэжьыр зыпкъ къикIэу стхыгъэр сишъау. БэмышIэу, тIэкIу зыкъэтплъыхьанэу тыдэкIыгъэу, мырэущтэу къысэупчIыгъ:\n– Нарэ горэ къыпфэсIотэна?\n– Сыда къэмыIотэн? – зысэIом, къыригъажьи, зытIущ горэ къыIотагъ.\n– Щхэны дэдэх пIонэу щытыхэп, арыба? – ыIуи, къыкIэупчIэжьыгъ.\n– Зи ялажьэп, боу дэгъух, – сыщхыпцIыгъ.\n– Ащыгъум, – ыIуагъ сишъао, – сэр-сэрэу къэсыугупшысыгъэ горэ къыпфэсIотэщт.\n– КъэIуатэба адэ.\nШъыпкъэу пIощтымэ, шъэожъыем гъэшIэгъон горэхэр къызэриIотэн ылъэкIыщтыр бэшIагъэ зысшIэщтыгъэр. Ау джынэс нарэ къэсыугупшысыгъ ыIуагъэу зэхэсхыгъэпти, гущыIэ блэсымыгъэкIэу седэIугъ.\n– Янэрэ ыкъорэ, – къыригъэжьагъ сишъао, – тучаным зычIахьэхэм, шъэожъыер ным еупчIыгъ:\n– Чупа-чупс къысфэпщэфына?\n– Къыпфэсщэфын, – къыриIожьыгъ адрэм.\n– Хьау, ащыгъум киндер-сюрприз сыфай, – кIэгъожьыгъ шъэожъыер.\n– Арыми дэгъуба.\n– Хьау, шоколад конфетхэу къэмланмэ адэлъхэм сафай!\n– Дэгъу, сицIыкIу.\n– Хьау, мыщ фэдэ тортмэ нахьышIу, – ыIуи, анахь иным Iапэ фишIыгъ.\n– Дэгъу, – ыIуагъ янэ джыри.\n– Мары, мыри игъусэу, – ригъэлъэгъугъ.\n– Уфаемэ, сишъау, – къыриIожьыгъ янэ, – чупа-чупси, киндери, шоколади, торти къызэдэсщэфын.\n– Хьау, – ыIуагъ ыкъо ар зызэхехым, – зыми сыфэежьэп.\n– Сыда адэ?\nКъызеухым сыщхыгъэп, сыда пIомэ зэхэсхыгъэр лъэшэу згъэшIэгъуагъэ.\n– Ари щхэн дэдэп, арыба? – ыIуи, къысэупчIыгъ.\n– Хьау, щхэнын фае.\n– Ары шъхьае, о ущхыгъэп.\n– Сэ щхэны къысшIошIы. Ау угу джэнджэш илъымэ, уилэгъухэу ныбджэгъубэ сиI, ахэмэ къафэсIотэнышъ, къэсшIэщт щхэными мыщхэными, – Iуагъэ дэсшIыгъ сишъао. Ары мыр джыдэдэм къызкIышъуфэсIотагъэри.\nРуслъан цIыкIум пчыхьэ къэс:\n– МэшIоку гъогум тыгъакIоба, – еIошъ, ятэ регьэзы.\nУцым хэкIокIэгъэ лъэс лъэгъо бгъузэу, чъыгхэр къыухьэзэ мэзым пхырыкIырэмкIэ мэшIоку гъогум екIух.\nСыд шъуIуа шъаом ыгу къихьэрэр, уц лъагэмэ къахэкIыгъэу, гъучI гъогур зэнкIабзэу, ар тыгъэм пэлыдэу зилъэгъукIэ?\n– КъэошIэжьа, – еIо, мэшIокоу блэкIырэм лъыплъэзэ, – мыщ фэдэмкIэ хыIушъом тызэрэкIогъагъэр?\n– Адэ джыдэдэми тыгъакIоба.\n– Ары, – ыдэрэп ятэ, – ар зичыжьагъэм хэта джы бгъэкIощтыр?\n– Чыжьэп ар, – егъэшIагъо ыкъо, – узщитIысхьащтым унэсыныр ары чыжьэр нахь, зэ узифэкIэ, адрэр благъэ.\nМэшIокур блэчъыгъ, Iугъуи сапи ыужыкIэ къымыгъанэу.\nШъэожъыер ным фэмычъыеу щылъ. Яни, зыгорэ еIулIэжьышъ, ыкъо кIэрыс.\n– Уфая, – еIо ошIэ-дэмышIэу сабыим, – къыпфэсIотэщт пшысэ?\nКъырегъажьэшъ, къеIуатэ урыс ныо цIыкIу горэм коц тIэкIу ышыпи, ар ыхьаджи, етIанэ тхьацур ыпши, хьалыгъу хъурэе цIыкIоу Колобок зыцIэр зэригъэжъагъэр.\nШъхьангъупчъашъхьэм ыгъэучъыIынэу зытырегъэуцом, ащ зыригъэукIорэехи, мэзым зэрэхэлъэдэжьыгъэр. ХьэкIэ-къуакIэмэ ар зэраIукIагъэр, ахэмэ зэраIэкIэкIыжьыгъэр — зэкIэри дэгъоу зэригъэкIоу къыIотагъ.\nБаджэуи а хьалыгъур зыдырын фаем нэси, ащи IэкIигъэфагъэп.\n– Баджэми зыригъэшхыгъэп, ара, сишъау? – къеупчIыгъ янэ.\n– Мэз чIэгъым укIорэйзэ щычъэгъэ хьалыгъур ушIоигъэти, фэягъэп, – риIожьыгъ Асфар.\nЧъыгым тхьапэхэр, пкIышъхьэ-мышъхьэ тIыргъуагъэмэ афэдэхэу, зырыз-тIурытIоу пэсысыхьэх. Аминэт янэ деIэ, пкIэшъэ гъугъэхэр еугъои.\n– Нан, – еIо ащ тхьагъэпцIэу, – хырыхыхьэ тызэдегъашI.\n– Дэгъуба адэ.\n– Бзыуитф щысыгъ. Ахэмэ чэтыур ахэбани, зыр къыубытыгъ. Тхьапш къэнагъэр?\n— Тэрэзэп, тэрэзэп! — къэгушIо ыпхъу цIыкIу.\n– Зыр чэтыум ышхыгъ, адрэхэр быбыжьыгъэх. Зи къэнагъэп.\n– Ара? – ыгъэшIагъо фэдэу зешIы янэ. – Ащыгъум сэри къысэдэIу. Унагъом пшъэшъитIурэ шъэуитIурэ иI. Нэбгырэ тхьапша унагъор зэрэхъурэр?\n– ПлIы, – къызIуепхъоты пшъэшъэ цIыкIум.\n— Ори къэпшIагъэп, — мэщхыпцIы янэ.\n– СабыиплIымэ нырэ тырэ яIэн фаеба?\nПшъэшъэжъыер янэ къыIуагъэм зэрегупшысэрэр хэпшIыкIэу, Iэсагъэу тIэкIурэ щэты. Янэ ащ пымылъыжь фэдэу, IофшIэныр регъэжьэжьы.\n– Нан, – еIошъ, адрэм янэ иджэнакIэ къекъудыи, – ахэмэ тэтэжъырэ нэнэжъырэ ахэплъытэн фая, хьауми ахэр унэгьо шъхьафха?\nТыдэ мазэр кIора?\nЯтэжърэ икъорылъф Щамилрэ мэзым хэтхэзэ, мэзахэ хъугъэ. Мазэм къыгъэнэфэу шъофым къихьажьыгъэх. ТIэкIурэ загъэпсэфыгъ.\n– Мазэр щыт, ошъуапщэр макIо, – ыIуагъ Щамилэ.\n– Хьау, адрэри мыдрэри зэфэшъхьафэу макIох, – къыгъэтэрэзыгъ ятэжъ.\n– Щыт нахь ар, – Iапэ фишIыгъ сабыим. – Куамэмэ ашIонагъэмэ сшIэрэп...\nЯтэжъ етIысылIи къыфиIотагъ ошъуапщэр жьыбгъэм огум зэрэщифырэ шIыкIэр, ЧIыгури Мазэри зэрэхъураехэр, Мазэм мыуцоу ЧIыгур хъурэябзэу къызэрикIухьэрэр, Тыгъэм епхыгъэхэу ахэр къызэрекIокIыхэрэр.\nЩамилэ ятэжъ къыIорэм едэIугъ. Зежьэжьхэм, бэрэ мазэм лъыплъагъ. ЕтIанэ ыгъэшIагъоу къызIуипхъотыгъ:\n– КъызгурыIуагъ джы, тэтэжъ, – ыIуагъ. – Мазэр тэ тыздэкIорэм къэкIо!\nЯдэжь зынэсыжьыхэм, янэжъ къыфиIотагъ мэз мэзахэм мазэр къыхащыжьи, ядэжь къызэращэжьыгъэр.\nЯтэжъ ыIуагъэхэри ыушъэфынэу ыдагъэп. Ау сабыим игущыIэхэр къыгъэшъыпкъэжьэу, шъхьаныгъупчъэм уиплъымэ плъэгъунэу, мазэр ашъхьагъы итыгъ.\nАрамбый, илъэситф нахь ымыныжьыми, ицIэджэгъоу ядэжь къихьэрэм фэдэу, гъэхъагъэхэр спортым щишIынэу еIо. Ау бэнэныр икIасэп, футболэу ятэ блимыгъэкIырэр, ежьыри ыгу хэпкIагъ.\nМыбэнэшъунэу арэп, илэгъухэм зыгорэмкIэ къаигъэ зыфэхъухэкIэ, псынкIэу аришIэн егъоты. Джаущтэу футболымкIи, шъофым ит футболист бэнакIохэр армырэур, къэлапчъэм Iутым нахь лъэплъэ, ежьыри ащ зызфегъадэ.\nДжы ежь-ежырэу футбол решIэн ылъэкIынэу анэ-ятэмэ тын лъапIэ къыфашIыгъ. МэгушIо, еплъы, къыштэн фалI шхьаем, а къыфахьыгъэм ыцIэ къымыIошъоу зэтенагъ. ЕпIон плъэкIыщтыр ыгу илъ, ау тIуми язэу нахь тэрэзыр ышIэрэп.\n– Сыда мы къысфэшъущэфыгъэр? - хъоршэрыгъэ тIэкIу хэлъэу, яупчIы шъэожъыер.\n– Плъэгъурэба? Iэгуау! - ятэ иджэуап зэхехы.\n– Iэгоона, ма? Пырагу нахь, - къеIо яни. - IэкIэ урешIэнэу щытымэ – Iэгуау. ЛъакъокIэ уреощтмэ – пIырагу. Футболба узэшIэщтыр?!\nКъаIощтыр ымышIэу щытыгъэп Арамбый. БэшIагъэ гу зылъитагъэр: янэ риIорэр – пIырагу, ятэ – Iэгуау. Ежь сабыим аримыгъэшIэгъэ закъор – къэлапчъэм Iутынэу фай, IэкIи, лъакъокIи решIэнэу фитыщт.\nБэрэ егупшысагъэп, сыда пIомэ, дахэу жъыоу, мэ IэшIу пихэу, узэригънэцIыщтыгъ.\n– Мячым сырыджэгу хъущта? - ыIуи яупчIыгъ.\n– Адэ хъун, - яни яти, зэдырагъаштэу, къыраIожьыгъ. - Арыба къызкIыпфэтхьыгъэри!\nАщ лъыпытэу ыпхъуати, щагум, ишъэогъухэм алъыхъоу, дэуцуагъ…\n– Нан, къыуасIомэ, зыгорэ къысфэпщэфына?\n– Сыд, нынэ, узыфаер?\n– Шы сыфай, – ыIуагъ Нэшхъо цIыкIу, – къысфэщэф.\nНашхъу пшъэшъэжъыем зыфыраIощтыгъэр, ыгу зыхэбгъэкIыкIэ, ынапIэхэр ридзыхыхэти, ынэ шхъонтIитIу нэбзыцмэ джыдэдэм къапызынхэшъ, нэпсымэ афэдэхэу, нэгушъхьэмэ къячъэхыщтых пIонэу уапашъхьэ итыщтыгъэшъ ары. Пшъэшъэ зэкъуагъ Нашхъо.\n– Сыд, сэIо, мыщ зэхиIухьэрэр? – ыдагъэп янэ, – упшъэшъэжъыеу сыда шым епшIэщтыр?\n– Сыпшъэшъэжъыемэ шIагъуа? – фытекIыгъэп сабыир, – шы сиIэн сыфитыба джы?\n– КIо адэ! Уятэ еIу, – ныр пщэрыхьэщтыгъ, гущыIэным уахътэр ригъэхьынэу фэягъэп, – егъэщэф джащ!\nПшъэшъэ цIыкIур, къызэрэригъэжьэщтыр ымышIэу, ятэ ыпашъхьэ тIэкIурэ итыгъ.\n– Тат, къо уиIэнэу уфая? – еупчIыгъ.\nЗэхихыгъэр зыфихьыщтыр ымышIэу, адрэр гъэзетэу заджэрэм къышъхьарыплъыгъ.\n– Къор сыдкIэ сищыкIагъ, сипшъашъ? – еджэным пидзэжьыгъ ятэ.\n– Щэфы, – сабыим ынэбзыцмэ, ынэ инымэ афэдизыхэу, нэпсыхэр апысыгъэх.\n– Къолыр тымышхэу, къом сыд рытигъэшIэщт мыщ? – ыIуи, пщэрыхьапIэм итым зэхихынэу, къыIуагъ тым. АдыкIэ макъи-лъакъи къиIукIыщтыгъэп.\n– Шы сыфаешъ ары! – къыIуиутыгъ пшъэшъэжъыем.\n– Ара зыфапIорэр?!.\n– Азмэт сищэнэу еIошъ, – пшъашъэм ягъунэгъу шъэожъыер ары зигугъу ышIыщтыгъэр, – сыдэкIонышъ, джар къо шъуфэхъунэу селъэIущт...\nГъым хэтэу ахэр къыIуагъэхэти, янэу къачъи зэзыубытылIагъэмрэ ятэу гъэзетыр зыдихьыщтыр ымышIэу апашъхьэ итыгъэмрэ зэхахыгъэр тэрэзэу къагурыIуагъэми ашIагъэп.\nКъэплъан икъэгъэгъэ Iэрам\nКъэплъан кушъхьэфачъэр икIас. Ащ щэрэхъищ зыкIэт кушъхьэфачъэм фэдэ иI. БэшIагъэ ар зыфащэфыгъэр, тIэкIу ежьыркIэ цIыкIущи хъугъэ. Иныбджэгъумэ щэрэхъитIу акIэтэу кушъхьэфачъэхэр яIэ хъугъэми, ежь мыдрэр ипхъэтэпэмыхьэп, фэсакъы, ренэу хъэдэн шынэкIэ телъэкIыхьэ, ятэ тэот къыIихыгъэу, зищыкIэгъэ чIыпIэхэм ащефэ.\nИкIас етIани Къэплъан ятэрэ ежьыррэ пчыхьэм жьы къабзэ къащэнэу зэдыдэкIынхэу. Ежь икушъхьэфачъэ тесы, ятэ лъэсэу макIо. Къэлэ гъунэм щэпсэух, мэзыр апэчыжьэп, зыдэкIыхэкIэ, е шъофым ехьэх, е мэзгъэхъунэм екIух. Ащ фэдэу дэкIыхэрэм къэс янэ ыгъэгушIонэу еIошъ, Къэплъан губгъо къэгъагъэхэр къеугъоих, Iэрамышхо ыIыгъэу унэм къэкIожьы.\nШъэожъыем бэрэ ыгу къелъадэ: «Сятэрэ сянэрэ нэмыкIыгъэхэмэ, сыд фэдэу щытыщтыгъэха?» Загъорэ ащ фэдэ пкIыхьапIи елъэгъу, чэщ гузэгоу къэлъатэуи къыхэкIы. Фаеп ахэр нэмыкIы хъунхэу, лъэш дэдэу шIу елъэгъух.\nМары джыри Къэплъанрэ ятэрэ мэзгъэхъунэм щыIагъэхэу, зэдэгущыIэхэзэ къэкIожьых.\n– Тат, – еIо Къэплъан иныбджэгъухэу якушъхьэфачъэмэ акIэрытхэм къябгъукIозэ, – мы кIалэхэр, сикушъхьэфачъэ сытесэу сызалъэгъукIэ, сшIэрэп мырэущтэу лъэшэу къызкIысэплъыхэрэр.\n– Сыда къызкIыоплъыхэрэр?\n– СэIоба, – теIункIэ Къэплъан, – сшIэрэп.\n– Адэ о умышIэрэмэ, сэ сыд фэсшIэн, – тыми къызтыригъахьэрэп. – Орыба мыхэр зиныбджэгъухэр.\nКъэплъан кIырыоу егъэчэрэгъу педалыр. Къэлапчъэу ятэ фыIуихыгъэм псынкIэу дэлъэдэжьы. Щагум машинэу дэтым ечъалIэ.\n– Тат, тимашинэ дэгъу, арыба? – къеупчIы Iапэ фишIызэ.\n– Тимашинэ угу рехьы, арыба?\n– Ары, Къэплъан.\n– Ау мыщ нахьи нахь дэгъухэри щыIэх.\n– ЩыIэх адэ, сишъау.\n– Ахэр тэтыем нахь лъэшэу угу рехьыха?\n– Нахь дэгъумэ, сыгу рихьын адэ.\n– Ины сызыхъукIэ, джащ фэдэу, тэтыем нахь угу рихьынэу, пфэсщэфыщт, – ыIуи, Къэплъан къэгъагъ Iэрамыр янэ унэм фырихьажьыгъ.\nКимэ икъэщэн закъу\nАсе цIыкIу зыгорэ зэрэмытэрэзыр бэшIагъэ къызгурыIуагъэр. Инысхъапэу МарьянэкIэ ежь нанэмэ, ты исабый имыIэу къекIы. Ежьыр зыпштэкIэ, тати, нани иI. Игъунэгъу шъэожъыеу Кимэ ащкIэ къекIущтыгъэ шъхьае, къыбдэджэгуна мор, имашинкэмэ ащэхъу зыми фэеп!\nМы аужыпкъэрэ мэфищым Кими къин хэт. Ари къэщэн Iофым лъэшэу егупшысэ. ИпIэкIоржъыеу къызхэкIыжьыгъэ зэрэзэIэмых, машинкэ цIыкIухэу иныбджэгъумэ афигъэцэкIэжьыгъэхэр анэмысэу щылъ, иджэгуалъэхэр итэкъухьагъ, ежь щыс.\nМэфищыкIэ узэкIэIэбэжьмэ яунагъокIэ, джэгум хэплъэнхэу, чылэм кIогъагъэх. Джау игупшыси къыщежьагъ. Икъош нахьыжъмэ ащыщ горэм нысэм нэшIукIэ зереплъырэр зелъэгъум, къеупчIыгъ:\n– Сыд, Ким, къэпщэн горэ ахэолъагъуа?\nКъэщэн Iофыр джы нэс ыгу къихьэгъагъэп шъэожъыем. Мыдрэр зызэхехым, ыгучIэ изыгъ: «Шъыпкъэ, зэкIэмэ къащэмэ, сэри зэгорэм къэсщэн фаеу хъущтба?» Ыни сурэтыр къыкIэуцуагъ – ежьыррэ, ежь зэрэшъэожъыеу, «нысэ цIыкIу» зыфаIоу, ау цIыкIу Iоф зимыIэрэ къэзэрэщагъэхэу, зэготхэу. Ащ фэдэ сурэттехыгъэр – янэрэ ятэрэ аIэхэр зэрэIыгъхэу ядэжькIэ щыряI.\nКъыщэнэу фэягъэп Кимэ. НэшIукIэ нысэм еплъыжьыни ылъэкIыжьыгъэп. Сыда ар зэрищыкIагъэр? Янэрэ ятэрэ дэгъу дэдэу адыщыI. Ахэмэ сыд пае къахищэн фая «нысэ цIыкIу» зыфаIоу, къыздикIыгъэр ымышIэрэр? Кимэ янэ зыкIи нахь цIыкIоп ар!\nЕтIанэ тIэкIу-тIэкIоу а гупшысэми зыригъэсагъ. ЗыкIэ, къэщэн Iофыр ежьыркIэ джыри жьы, апэ ины хъун фае. ЕтIанэ, нысэр мощ фэдизэу шIоиныщтэп, сыда пIомэ, ежьыри ины хъущт. Къэнэрэ закъор – уимынэIуасэр сыд пае уиунэ къипщэн фае?\nДжаущтэу щысы пэтызэ, ошIэ-дэмышIэу Асе цIыкIу, игъунэгъур ыгу къэкIыжьыгъ. Шъэожъыер къэгушIуагъ – а зыр ары къекIущтыр. Егупшысагъ: «ТызэрэшIэ, зы садик тызэдакIо, ренэу нысхъапэмэ зэрадэджэгурэ закъор фэмылъэгъущтмэ».\nБэрэ ащ ыуж ехъырэхъышэу щысыжьыгъэп, кIуи занкIэу риIуагъ:\nАдрэм ынапIэхэр ридзыххи, къыриIожьыгъ:\n– Дэгъу, Ким, сыкъыбдэкIон.\nIофыр гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэм тетэу Кимэ тэджыжьыгъэп, тIэкIурэ дэджэгу фэдэу зишIыгъ. ЕтIанэ, ядэжь зэчъэжьым, имашинкэхэр, быракъхэр къарыщхэу, нысащэ кIохэу кIыхьэу зэхигъэуцуагъ.\nПшъэшъэжъыери гушIуагъэ. РиIуагъ и Марьяни: «Джы умыбзэджэжь нахь, уятэ узэрэмыдаIор зэхихыжьымэ къекIунэп!»\nКъалэм чылэ дэсыжьба?\nСаидэ къызытэджыжьыгъэр бэшIагъэ, адрэ мафэмэ ялъытыгъэмэ нахь пас. Тыгъопчыхьэ ащ гушIогъошхо иIагъ, ипхъорэлъфэу Дианэ, къалэм къикIи, хьэкIакIо къыфэкIуагъ. Пшъэшъэжъыем ыцIэ шъыпкъэр Дарихъан шъхьае, ежьыри янэ-ятэми ар агу римыхьэу – фэзыусыгъагъэр янэжъ ары – мыдрэмкIэ зэблахъугъагъ. Джаущтэу нэмыкIыцIэ иIэми амышIэу, къалэм къыщеджэх. Къуаджэр ары ыцIэ шъыпкъэр зыщыраIорэр.\nСаидэ ихьакIэ къэущыфэ ежэу модыкIи мыдыкIи кIуагъэ, ау лагъэу IэшIу-IушIухэр зэрылъым зэрэзыфикъудыирэм фэдэу, Дарихъан зэрылъ унэм еплъэ.\n– ИкIи, рэхьатэу гъэчъые, – янэ риIуагъэми, бэ темышIэу етIани къегъэзэжьы. Хьау, макъэ горэ илыягъэу ыгъэIурэп, Дарихъан къэзыгъэущыгъэри ежьырэп, пшъэшъэжъыем ян нахь:\n– Дарихъан! А нынэ, чылэр бэшIагъэ зытэджыжьыгъэр! О ущылъ...\n– ДарихъанкIэ укъысэмыдж сIуагъэба! ЕтIанэ, сычылэп сэ – сыкъал нахь! – ыIуи, зызэпыригъэзэжьын ыгу хэлъыгъ. Ау Саидэ ышъхьагъ итэу зелъэгъум, къэтIыси, IаплI къырищэкIыгъ.\nПшъэшъэжъыехэм янэнэжъ мызэгъогум исыгъэп, зыщисыми, ар тыдэми чIыпIэу зыщыIабэрэм зыгорэущтэу щизы мэхъу, хэкIуакIэ. Джащ пае щагум къыдахьэрэмэ ащыщхэр бэрэ гу лъамытэу блэкIых, етIанэ кIэлъыхъожь ашIыжьышъ, сэлам рахыжьы. Ау исы зыхъукIэ, чэмым ищэ нахь Iужъу, щхыур нахь пцIагъ, щыпс-пIастэр нахь IэшIу.\nДарихъан къикIыным ыпэкIэ унэм бэрэ къитыжьыгъ. Ятэ Тыркуем къыфырихыгъэ джэнэ къолэн зэкIужьыр къызыщилъагъ, ащ гъэмэфэ цокъэ псынкIэ плъыжьымрэ лъэпэд фыжьымрэ къыпилъхьагъэх. Аущтэу гъэпсыгъэу зыкъызегъэлъагъом, янэ:\n– Ал, мы пчъэIупэм къытеуцуагъэм, Тхьэм шъукъигъэшIыгъэмэ, моу зэ шъуеплъыба! – ыIуи, ыгъэшIэгъуагъ. Армырми, пшъэшъэжъыем зэкIэ лъэшэу еплъыщтыгъэх. Анахьэу етIани къахэщыщтыгъэр Саид.\n– Чылэм сыдкIэ къекIухэрэ мы къызыщыплъагъэхэр, Диан?\n– Сычылэп, сыкъал нахь сIуи, къыосIуагъэба! – плъыжьы хъугъэ пшъэшъэ цIыкIур.\n– КIо джары! КъэхъугъакIэмэ уздагъэгущыIэжьыщтэп джы, – закъыфигъэзэжьыгъ янэ бзылъфыгъэмэ.\nНэнэжъыр ащ дэжьым къэкIожьыгъэу къэлапчъэм Iутэу къэдаIоми зыми гу лъитагъэп. Зыщалъэгъугъэр имыхабзэу мэкъэ IэтыгъэкIэ къызэгущыIэр ары:\n– Сыда мыщ къежъугъаIорэр? Къалэм чылэ дэмысыжьы хъугъэу ара?\nДарихъан инэнэжъ зелъэгъум къэгушIожьыгъ, къыIуагъэр къыгурымыIопагъэми, ыгу зэрэхэкIыгъэр къышIагъ. Пэгъочъи зыIуидзагъ, ау ишIуагъэ къэкIуагъэп, ныор къэмыуцоу кIуи, иунэ цIыкIу итIысхьажьыгъ. Пшъэшъэжъыем нысхъапэу «мама» зыфиIоу фащэфыгъакIэр ыпхъуати ыуж ихьагъ. Саиди щаибжъэмрэ къалэм къырахыгъэ IэшIу-IушIухэмрэ ыIыгъыхэу инэнэжъ дэжь кIуагъэ.\nНыом лъэшэу ыгу хэкIыгъэми, псынкIэу щагъэгъупшэжьыщт а пшъэшъэ хъупхъитIумэ.\nНепэ къалэм хьэкIэ-къуакIэхэр гъучI хъэгъэшхомэ арысхэу къыдащагъэх. Къыздэхьагъэхэр цIыф ышIагъэп, пчэдыжьым къызэущхэм, зэкIэмэ алъэгъугъ: хъагъэмэ щэрэхъхэр акIэтыхэу, ахэр плIэмыеу зэхэтых – нэдэплъыпIэ ямыIэу шIыхьагъэх. Арысхэм уяплъынэу уфаемэ, ыпкIэ птынышъ удэхьащт нахь, нэмыкI шIыкIэ иIэп.\nАйдэмыр еджапIэм къызэрикIыжьыгъэм тетэу, къэбарэу щыIэр янэ фиIотагъ. Мэфагъэти, ятэ исыгъэп, ау пчыхьэм къызэкIожьым:\n– Сыд, кIэлэцIыкIухэр бгъэкIощтха? – ыIуи, ныр еупчIыгъ. Адрэм зи къыримыIожьэу, унэ зэжъу кIыхьэр къырикIухьыкIэу фежьагъ. Бзылъфыгъэр ащ лъыплъэу тIэкIурэ щысыгъ, ау зи къымыIуахэ зэхъум, ятIонэрэу еупчIыгъ:\n– Сыд адэ, силIытыгъужъ? – ыIуи.\nТыгъужъкIэ ренэу еджэщтыгъ ар Айдэмыр ятэ. Ащ фэдэ цIэр къызхэкIыгъагъэри гъэнэфагъэ — лъэкъуацIэу яунагъокIэ яIэр Тыгъужъ. Ау ным «лIытыгъужъ» зиIокIэ, а гущыIэм мэхьэнэ шъхьаф иIэ хъущтыгъэ — Iофэу лIым зыфекIолIагъэр адрэм къызэрэфимышIэщтыр къызэрэгурыIуагъэр ары.\nНэужым Айдэмыр янэ зеупчIым, ащ иджэуап хьазырыгъ:\n– Хьалыгъу уасэ унэм имылъэу, сыд хьэкIэ-къуакI узэплъыщтыр? КIо адэ! Телевизорым къыридзэхэмэ, яплъ!\nАйдэмыр ышнахьыжъхэм якIолIагъ шъхьае, ахэр а Iофым ащ фэдиз дэдэу ымыгъапэхэу къычIэкIыгъ. Арыти ежь-ежьырэу хишIыхьэшъущтым еплъынэу кIуагъэ.\nБгъуиплIымкIи джыри зэ дэгъоу къыплъыхьагъ, урамым фэгъэзагъэр зэкIэ пхъэмбгъукIэ пытэу IулIагъэ. Ау зы хъагъэ горэм пхъэмбгъуитIум азыфагу гъуанэ иIэу къыхигъэщыгъ.\nИплъагъ, ау зи рилъэгъуагъэп. Чы цIыкIур гъуанэм зырегъанэм, лэныстэмкIэ паупкIыгъ пIонэу, ыцыпэ пымытыжьэу къырипхъотыжьыгъ. Мыжъо горэ рихьылIи зытеуцом, хъагъэм исхэр ылъэгъугъэх.\nТыгъужъитIумэ яхазэу нахь цIыкIур – бзыр арын фае – ынэгу джэхашъом теуIубагъэу щылъыгъ, нахь мытIырыIом хъагъэр икIыхь-икIыхьэу къырикIукIыщтыгъ. Бзым нахьыбэрэм ынэ нагъохэр упIыцIэгъагъэх, ау загъорэ ышъхьэ къыIэтыти, ыцэхэр тыгъужъ мытIырым фыIуигъэпсыщтыгъ. Ащ фэдэу зызишIырэм, адрэм икIон нахь хигъахъощтыгъ.\nОшIэ-дэмышIэу тыгъужъыхъур къэуцуи, занкIэу Айдэмыр къеплъыгъ. Зы нэплъэгъу ныIэп шъхьае, шъэожъыем ыкIышъоц къыгъэтэджыгъ, ыгучIи ригъэзыгъ... Хьау, губж лые ынэ кIилъэгъуагъэу арэп, мэшIо гуауи кIэлъ пIонэу щытыгъэп, гумэкIрэ гупшысэ хьылъэрэ нахь. Джэуап зышIэрэм IукIэгъагъэмэ, ащ зэреупчIыщтгъагъэр ары нэплъэгъум къыкIэщыщтыгъэр. Ащ ипэгъокIэу Айдэмыр ыIон ышIагъэп, ау илажьэ зыдишIэжьыгъэм фэдэу, ынапIэ ридзыхыгъ.\nКIалэр къыIукIыжьынэу ежьагъэу, бзым макъэ къыгъэIугъ. Ащ лъыпытэу тыгъужъыр къызэкIани, гъуанэм зыIуидзагъ, ыцэкIэ ыцунтхъэу фежьагъ...\nШэмбэт мафэм ным ишъаомэ ахъщэ къаритыгъ:\n– ШъукIонышъ шъуяплъыщтмэ, – ыIуи.\n– НекIо, ори укIонэу пIогъагъэ! – аIуи. Ау Айдэмыр телевизорым еплъэу унэм зыкъыригъэнагъ. Фэягъэпщтын нэплъэгъу гурыIогъуаем джыри зэ IукIэнэу.\nЗаур еджапIэм зычIэхьагъэм щегъэжьагъэу ныбджэгъу лъэхъу. Сабыйхэр зыщапIурэм ащэ зэхъум зыдэджэгунэу иIагъэр бэ, ау еджапIэу зыдэкIуагъэм, ныбджэгъур хэгъэкIи, инэIуаси щилъэгъугъэп.\nАпэу ынаIэ зытыридзагъэхэр Руслъанрэ Аслъанрэ. Загъорэ акIэлъырыхьэу фежьагъ шъхьае, ахэр тIолъфэныкъохэти, зи къызхамыгъахьэу ренэу зэгъусэщтыгъэх. УяплъынкIэ гъэшIэгъоных: ежьхэри зэфэдэхэу, ащыгъхэри, аIыгъэу яплъэгъулIэрэри зэфэдэкъабзэх.\nЗаур кIалэмэ яхъуапсэ – ежь ятэ-янэхэр фэщафэхэ зыхъукIэ, тIолъфэныкъомэ арилъэгъулIэрэмэ афэдэхэр арегъэщэфы.\nАу етIани зэшитIур загъорэ зэшIуанэ. Зым, гущыIэм пае, ручкэр къыщыгъупшагъэу къычIэкIымэ, ыш регъэзы:\n– Сиручкэ о пштагъэти ары къызкIысщыгъупшагъэр. Къысэтыжь!\n– Сэри сиIэ пэтзэ, о уием сыда есэбгъэшIэщтыр? – еIо.\nЗэгорэм ащ фэдэ къызыхэкIым, Заур ручкэу фащэфыгъакIэр зэшитIумэ язэу къызщыгъупшагъэм ритыгъ:\n– Мары мыр о уием фэдэкъабз. Непэ рытх. Сэ нэмыкIи сиI.\nАслъанми Руслъанми зэритыгъэр ышIэрэп, ау хэтыми нэшIукIэ къеплъыжьыгъэп, зэрэгубжыгъэу IэкIипхъотыгъ нахь.\nТIолъфэныкъомэ Iэр аIэтыны зыхъукIэ, тIуми зэдаIэты, къаIощтыр къызэдырагъажьэ, а зым дэхьащхых, ау зызэзаохэкIэ, зыр мэгъы, адрэр гъырэм фэдэу мэщхы. Зэгорэм зэшитIур зэдачъэзэ, тIумэ языр Iаеу тефи, ылъакъо тыриутыгъ. Заур ыгъэшIагъоу, зыр огъыфэ, адрэр щхыпцIыщтыгъэ, ау ынэпси къакIощтыгъэ.\nЗы мафэ горэм тIолъфэныкъохэр еджапIэм къэкIуагъэхэп.\n– Зыр сымаджэ хъугъэшъ ары, – аIуагъ нахь, ятIонэрэр къызкIэмыкIуагъэм пылъыгъэхэп. Джаущтэу мэфэ заулэ кIуагъэ, Заур хъурэр ымышIэу ыгъапэщтыгъ, ау рипэсын ышIэщтыгъэп.\n– Ахэр зыщыпсэурэр чыжьэп, арэу уегъэгумэкIымэ, ядэжь кIоба, – къыриIуагъ деджэрэ кIалэ горэм. КъыфиIотагъ ыкIи къызэригъотыщтыр.\nЕджэныр заухым, кIуагъэ – шъыпкъэ, чыжьагъэп яунэ. Пчъэр къыIузыхыгъэр тIолъфэныкъомэ яз.\n– Мэчъые. Непэ апэрэу дэгъукIаеу шхагъэ, – ыIуагъ ащ, Iушъашъэзэ. – Ычый мэузы. Бэгыгъэ.\n– СшIэрэп, – етIани къыпидзэжьыгъ ыгу къеоу, – мары ренэу сынаIэ тетыба, узыр пысхырэп.\nУнэу сымаджэр зэрылъым Заур ригъэхьагъэп, ригъэплъэгъэ къодый. Ежь бэрэ ихьэщтыгъ ыкIи къитыщтыгъ. Заур джэгуалъэхэр къыфырихыгъэхэти, ахэмэ макъэ ымыгъэIоу ахэсыгъ.\nЯтэ къылъэкIофэ Заур тIолъфэныкъомэ адэжь къэтыгъ. ЗыдэщыIэр игъом зэраримыгъэшIагъэм пае къецIацIэзэ зыдищэжьыгъ.\n– Сыд узэгупшысагъэр, Заур, ащ фэдизым укъызэтым? – ыIощтыгъ ятэ тIэкIу шIэ къэси.\nШъэожъыем зи ыIощтыгъэп, ар зэгупшысэщтыгъэр шъхьафы – хэт шъуIуа зэлъытыгъэр шы уиIэныр?\nЯгъунэгъу пшъэшъэжъыеу джыдэдэм инысхъапэмэ ахэсэу адэгущыIэщтыгъэм, ыцIэ щагъэгъупшэжьыгъэу, зэкIэмэ Жэбгъожъ раIощтыгъ. Ежь пшъэшъэжъыем зи илэжьагъэп, ау зыгъыкIэ ыжэ лъэш дэдэу зэкIищыщтыгъ, ынэгуи Iаеу зэIигъахьэщтыгъ. Джащ пае шъэожъыемэ Жэбгъожъ гъогу рамыгъакIоу бэрэ агъэгъыщтыгъ.\nАзмэт пшъэшъэжъыем бэрэ зышIуигъанэщтыгъэп. Сыд Iо фаеми, ягъунэгъу шъыпкъагъ. Ау непэ кIалэр чэфынчъагъ, бэмышIэу зэрэбзэджэгъагъэм пае щагум дэмыкIынэу янэ фигъэпытагъэу щытыгъ. ЗэрэкIорэм тетэу нысхъапэу рэхьатэу щысыгъэм ешъхьэпауи, блэкIыгъ.\n– Боу уянэ о къыпщэтхъу, ау сэ зи хъун пхэслъагъорэп, – ыIуагъ пшъэшъэжъыем.\nАзмэт къызэтеуцуагъ. Джы нэс янэ щытхъу къырипэсыгъэу зэхихыгъэпти, ыгъэшIэгъуагъ: ренэу ецIацIэщтыгъэ. ЫшIагъэр хигъэкIокIэжьын ыгу хэлъэу пшъэшъэжъыем зыкъыфигъэзагъ:\n– Жэбгъожъ, – апэ ыIуи, – Нафсэт, – ыIожьи зыкъыгъэтэрэзыжьыгъ.\n– Сыд джыри?\n– Уянэ зэкIэмэ ашIодах, ау ори ащ щыбгъакIэрэ щыIэп.\n– Сыд етIанэ? – пшъэшъэжъыем зэхихыгъэр ыгу рихьыгъ.\n– Ары шъхьае, узыгъыкIэ Iэе дэдэ охъу.\n– Сыд пIуи?\n– Адрэ пшъэшъэжъыемэ афэдэу угъынэу зыбгъэсэн фае.\n– Iаеу сэгъы, ара? – ышIошI хъугъэп Жэбгъожъ.\n– УзыгъыкIэ, гъунджэмкIэ зэплъыжьи, етIанэ къэпшIэщт...\n– Адэ мары гъунджэ сиIэшъ, сыгъэгъи сызэгъэплъыжьба, – къелъэIугъ Жэбгъожъ.\n– Сыд уасшIэмэ угъыщт?\n– Сшъхьац шъэожъыемэ закъудыйкIэ, сэгъы.\n– Дэгъу, – ыIуи, Азмэт Жэбгъожъ ышъхьац лъэшэу ыкъудыигъ. Пшъэшъэжъыер тIыси гъунджэ цIыкIум иплъэзэ гъыгъэ. ЗэIэсэжьым, Азмэты къеупчIыгъ: «Iаеу сыгъыгъа?»\n«Джы хъущт», – Азмэт еIофэ, джаущтэу зытIо-зыщэ ашIыгъ. ЕтIанэ ащ хэкIыхи, Азмэт янэ шъхьаныгъупчъэм къиплъымэ ыгъэшIагъоу, бэрэ зэдэджэгугъэх.\nПчыхьэм шъэожъыем иныбджэгъухэр къыIухьагъэх: «УкъыдэкIыщта?» – аIуи.\n– Пшъэшъэжъые нысхъапэхэм ахэсым зи етэшъумыгъаIу, – ыIуи, ащыщ горэ къыкIэнэкIагъ. МыдыкIэ Жэбгъожъи кIалэр зэрэдэкIыщт шъыпкъэр зелъэгъум, ыуж зыридзэнэу фежьагъ:\n– Сэри сыздащэба?\n– О джэнэ фыжь пщыгъ, сыдэущтэу уздэтщэн? – къыриIожьыгъ кIалэм.\n– Азмэт, сыздащэба? – пшъэшъэжъыер уцущтыгъэп.\n– Фыжьы пщыгъыр, къангъэбылъ уешIэшъущтэп!\n– Арэп, Жэбгъожъ, упшъэшъэжъыеу сыд тэ, кIалэмэ, къытхэпшIыхьащтыр сэIо, – фэмылъэкIыжьэу текууагъ Азмэт.\nЖэбгъожъ зэхихыгъэм зэкIэ щигъэгъупшэжьи, ынэгу хэмылъэгъожьэу ыжэ зэбгыригъэцIэлъи, нахьыпэм фэдэу гъыгъэ. Гъунджэми гуIэзэ иплъэнэу ыIуагъ, шъхьае, нэпсым зыцыкъэ ригъэлъэгъугъэп.\nАу анахь гъэшIэгъоныр – джы Азмэт шIоIэягъэп пшъэшъэжъыер зэрэгъырэр.\nГъэтхагъэ. Школыр ыуплъэкIунэу районом къикIи комиссие къэкIогъагъ. Руслъан ятфэнэрэ классым исыгъ. Ар сыдигъокIи дэгъоу еджэу щытыгъэти, комиссиер якласс къызнэсым, кIэлэегъаджэм Руслъан къыдищыгъ. Руслъан икIэсагъ тарихъыр. Александр Невскэм ыгъэхъагъэхэр нахь ыгъэлъэшынхэм пае шведхэм язекIуакIэ мыскъарэ зэришIырэр къыхэщэу къыIотагъ урокыр. УзедэIукIэ, ежьыр шъыпкъэ а заом хэтыгъэу къыпшIуигъэшIыщтыгъ. Сэмэркъэоу иджэуап хилъхьагъэм комиссием хэтхэр ыгъэщхыгъэх. КIэлэегъаджэри лъэшэу фэрэзагъ.\nОдыджынэр къытеуи, Руслъан классым зычIэкIым, ошIэ-дэмышIэу ыкIыбкIэ зыгорэ къедыси, Iаеу тыригъэфагъ. ЗызэплъэкIым, къеуагъэр Юрэу къычIэкIыгъ.\nРуслъанрэ Юрэрэ, зыр адыгэу, адрэр урысэу зэныбджэгъугъэх. ТIури дэгъоу еджэщтыгъэх, ренэуи зэгъусагъэх. Джащ пае хъурэр къыгурымыIоу, Руслъан Юрэ еупчIыгъ:\n– Удела, сэIо?\nАдрэр, губжыгъэу, зи къымыIоу, къеплъыщтыгъ.\n– «КIэлэегъаджэм мыр къыдимыщэу, сэ тфы къызэрэсигъахьыгъэр ары къемыкIугъэр», – ыгу къихьагъ Руслъан. Ау зэшIужьынхэм пае риIон фаем егупшысэщтыгъ. Ащ нэс кIалэхэмэ нэбгыритIур къауцухьагъ. Зэмызаохэмэ мыхъунэу Iофыр къэхъугъ.\nРуслъан адыгэ къуаджэп – станиц зыщыпсэущтыгъэр. Школ щагур Пшызэ нэпкъ лъагэм тетыгъ. Зэзэонхэу апэрэ хъуатэу Пшызэ Iушъо ехырэм кIуагъэх. Къогъоу хэкIыр зыщыратэкъохыщтыгъэм къохьагъэх.\nБэрэ зэзэуагъэхэп – Юрэ Руслъан къыриути, пэкIэ хэкIым хифыхьагъ. Ау кIалэхэу къэзэрэугъоигъэмэ нэбгыритIур къызаплъыхьэм, Юрэ ыначIэ чIэутыгъэу къыхагъэщыгъ. Джащ къыхэкIэу текIоныгъэр Руслъан ыхьыгъэу зэдаштагъ.\nКъэкIожьыхэзэ, Юрэ къыIуиути, гъыгъэ:\n– Шъорэп, тэры Александр Невскэр зиер, – ыIозэ, Iэ шIойкIэ нэпсыр рифыхьэщтыгъ, – уфитэп о уием фэдэу ащ икъэбар къэпIотэнэу...\nКъэнэгъэ урокхэр а мафэм Руслъан хинагъэх. Плъызэу Пшызэ нэпкъ лъагэ бэрэ тесыгъ.\nПэрыт ыцIэ къикIырэр бэшIагъэ къызгурыIуагъэр – урыс къалэ щыпсэущтыгъэми, адыгабзэр дэгъоу ышIэщтыгъ. Ятфэнэрэ классым зехьэм, кIэлэегъэджакIэу фэхъугъагъэм къыриIогъагъ:\n– ПцIэ урысыцIэмэ афэдэпышъ, ренэу сщэгъупшэжьы. «ПетрэкIэ» сыкъыуаджэзэ сшIыщт, хъуна? – ыIуи.\nПэрыт ыцIэ зыфэдэ къэмыхъужьырэ мэхьанэ горэ ритыщтыгъэу арэп шъхьае, аущтэу ошIэ-дэмышIэу зэблихъунэу фэягъэп.\n– Хьау, – ыIуагъ, – сятэ-сянэмэ къысфадэщтэп.\nЫшIагъэр тэрэзмэ ышIэрэпти, къызэкIожьым, хъугъэр янэ къыфиIотэжьыгъ.\n– Дэгъоу епIуагъ, сишъау, – къыриIожьыгъ янэ, – ау тэ телъхьапIэ тымышIэу, сыфаеп пIогъагъэмэ хъугъагъэ.\n– ЗыгорэкIэ уикласс исхэм уафэмыдэу узэрэадыгэм ущыукIытыхьэу щыта, сикIал? – ыIуи, ятэу ар зэхэзыхыгъэр къеупчIыгъ.\n– Хьау, – къэуплъыжьыгъ шъэожъыер.\n– Арымэ хъун, – гущыIэмэ атеIункIэзэ къыриIожьыгъ ятэ, – нэмыкI джэуап зэхэсхыгъагъэмэ, пфэсыдэныеп. Сэрэп, уянэп – Тхьэм укъыгъэшIыгъ адыгэу!\n...Пэрыт ыныбжь илъэс пшIыкIух зыщыхъугъэм, еджакIомэ паспортхэр къыдахынэу игъо зэрэхъугъэр кIэлэегъаджэм къариIуагъ. ЗэкIэ ащ ищыкIагъэр загъэхьазырым, еджапIэм паспортхэр къащыратынхэу, къащыфэгушIонхэу пчыхьэзэхахьэ афашIыгъ. Тхылъыр къаIэкIагъэхьаным ыпэкIэ зы упчI ныIэп джэуап зэратыжьын фэягъэр.\nПэрыт къемыджэхэзэ, къыдащыгъэр икласс кIалэу Жень.\n– Женя, – ыIуагъ кIэлэегъаджэм, – уятэ белорус, уянэ украинк, ау ащ пае къэмынэу урыскIэ зябгъэтхымэ хъущт. О сыдэу пIора?\n– Сыурысэу шъутхы.\nПэрыти къызыIохьэм, джащ фэдэу ащи кIэлэегъаджэм къыриIуагъ:\n– Ори уятэрэ уянэрэ адыгэхэми, узыфэе лъэпкъыр хэпхын плъэкIыщт...\n– Французэу сышъутх!\nКIэлэегъаджэм ышIэщтыгъ Пэрыт мыхъун горэ къыIон зэрилъэкIыщтыр, ау мыдрэ зэхихыгъэр шIоделэгъэ дэдагъ:\n– КIо, сыдкIэ къыхахьэхэра французхэр мы тызэрыгущыIэрэ Iофым?\n– Къыхэмыхьэхэрэмэ, Тхьэм сыкъызэригъэшIыгъэу сышъутх!\nЕжь къыфиIотэжьыгъэп, ау янэ ар зызэхехыжьым:\n– ЛIы ухъугъэба ащыгъум, – ыIуи, ыкъо фэгушIуагъ.\nДжаущтэу еджэхэу чъыгэе ин дэдэ горэ къуаджэу Хьэлъэкъуае пэмычыжьэу къыщыкIыщтыгъ. КъызэраIощтыгъэмкIэ, ащ илъэс миным ехъу ыныбжьыгъ. КIэлэцIыкIухэу нэбгырэ пшIыкIутIу, инхэу нэбгырих е блы аIэхэр зэрэубытыгъэхэу ащ къеуцокIынхэ алъэкIыщтыгъэ.\nЧъыгаем икъутамэхэр зыщызэхэкIырэм унэсыным пае, метритф фэдизэу удэкIоенэу щытыгъ. Ар къиныгъэп, сыда пIомэ лъэоянэхэм афэдэхэу, нахьыпэм хэупкIыгъагъэхэу, джы къыIубэгыкIыгъэхэу узытеуцонхэр иIагъэх. УзыдэкIуаекIэ, нэбгырищ щызэгогъолъхьан алъэкIынэу чIыпIэ иIагъ.\nА мафэм зэгъунэгъу шъэожъыищ мэлахъо агъэкIуагъэхэу, щэджэгъо нэстырым ехъулIэу чъыгэе чIэгъым мэлхэр чIагъэзыхьагъэх. Шхэныр зэпигъэуи, кIалэу ахэкIыгъагъэр шъэжъые гъэшIэгъон ыIыгъэу къахэхьажьыгъ.\n– Тыдэ къипхыгъ мыр? – еупчIыгъэх.\n– Къэзгъотыгъ, – къариIожьыгъ.\nШъэжъыер зэрэшIыгъагъэр къамэм фэдагъэми, къэмагъэп: къызэдэпхын плъэкIыщтыгъэ, къызызэдэпхыкIэ, ыцэ фэдитIукIэ нахь кIыхьэ хъущтыгъэ. Ежь улъыигъагъэми, гъучIэу илъэс пчъагъэрэ чIыгум хэлъыгъэр зэрэтакъорэм фэдэу зэхэтакъощтыгъэп. Ыцэ ичаныгъи хэкIыгъэ хъатэ щыIагъэп.\n– Мыр «Мэскэу зау» лIыжъымэ зыфаIорэм къыкIэныгъэ Iашэн фае, – ыIуагъ къэзыгъотыгъэм.\n– Ислъам шъыпкъэ иягъэнкIи хъун, – шъэожъыем ар ыгу къэзгъэкIыгъэр тыгъопчыхьэ гъунэгъу лIыжъхэм къэбарэу къаIотагъэр ары...\n– Ислъамы а чъыгаер, – лIыжъыр нэмазщыгъым ыIэхъуамбэхэмкIэ арычъагъ, – ыгъэтIысхьагъэу арыгъэп. «Мэскэу заом» илъэхъан – ащыгъуми чъыгыр зэрэхъунэу хъугъагъэ – а лIыр уIагъэу иныбджэгъухэм къахьыжьызэ, чъыгэе чIэгъым зыщагъэпсэфынэу къыщыуцугъагъэх. Чыжьэжьэпти зыдэкIожьыщтхэр, пхъэзэголъэу уIагъэр къызэрэнагъэсыгъэр чъыгым еусэигъэу къагъэнэгъагъ. Ащ ыуж, хэты ышIэра, илъэсишъэ тешIэгъэнкIи хъун, раусэигъэр чъыгым хэкIыхьагъ. Джащ пай лIым ыцIэ чъыгым къытенагъ.\nАдэ, – ыIуагъ шъэожъыемэ ащыщ горэм, – адыгэхэр къэзэрэугъоижьынхэшъ, зы хъужьынхэу шъушIэмэ, шъупсэ жъугъэтIылъын шъулъэкIына?\n– ТлъэкIын, – зэкIэмэ яшъыпкъэу зэдаштагъ.\n– Арымэ, Iуагъэ зэдэтэжъугъэшI! – аIуи, шъэжъыеу къагъотыгъэмкIэ тхьэрыIо зэдашIыгъ.\nШъэожъыеу а мафэм мэлахъо кIогъагъэхэм ахэтыгъ Хъодэ Адамэу, лIыблэнагъэ зэрихьэзэ, абхъаз чIыгум щыфэхыгъэр.\nШъэжъые гъэшIэгъонэу къагъотыгъагъэр зиIэшIагъэу къычIэкIыгъэр къоджэ гъукIэр ары. Шъэожъыемэ ащыгъупшагъэр – чъыг чIэгъым къоджэдэсмэ загъорэ тхьэлъэIухэр щашIыщтыгъэ. Джащ фэдэ горэм шъэжъыери къыщычIанэгъагъ.\nАу зэкIэмэ апэу зыпсэ зыгъэтIылъыгъэу хъугъэр ежь Ислъам ичъыгэежъ. ПсыубытыпIэр ашIы зэхъум, ащ елбэтэу афыщтыгъэ Iофыр лъэшэу къызэтыригъэуцогъагъ. Тебанэхи, мэфэ заулэкIэ иIоф ашIагъ.\nАдам ыныбжь емылъытыгъэу цIыкIугъэ. Уеплъымэ, ышъхьэ ин дэдагъ, ынэ укIаплъэмэ — лIыжъ плъакIэкIэ къыппэгъокIыщтыгъ, ау адрэмэ къащимыгъакIэу зезыхьан кIуачIэ къыздикIыщтыгъэр къэшIэгъоягъ. Ятэ бэшIагъэу иIэжьыгъэп, арыти Мыекъуапэ дэт еджэпIэ-интернатым ратыгъагъ.\nХьарунэдхэм яунагъо урыс къэлэшхом щыпсэущтыгъ, ау кIалэм къуаджэр лъэшэу икIэсагъ.\n– ХыIушъо кIэлэцIыкIу зыгъэпсэфыпIэр ара, хьауми къуаджэр ара? – заIокIэ:\n– Ура! Къуаджэм сэкIо! – зыфэмыIажэу куощтыгъэ. ЗыкIокIи, гъэмэфэ псаум къафыдэмыкIыжьэу къэтыщтыгъэ.\nЗэрэнэсыгъэм лъыпытэу ятэжъ-янэжърэ янэш-янэшыпхъухэмрэ IаплI арищэкIыгъэ къодыеу, гъэкIэрэкIагъэу зэрэфэпагъэм тетэу ахэмэ къахэкIошъыти, иныбджэгъумэ алъыхъоу урамым къытехьэщтыгъэ. Мыгъи джащ фэдэу къыдэкIыгъ: псы ныбэм дахьи – хъугъэп, Iуашъхьэм дэкIуаий – ыгъотыгъэхэп, етIанэ еджэпIэ щагур ыгу къэкIи, ащ кIуагъэ.\nШъэожъыехэр чъыг хатэм дэтыхэу ылъэгъугъ. Джэгущтыгъэхэп, зэзэон Iоф горэ къахэтэджагъэу зэхэтыгъэх. Адамрэ ямыхьэблэ кIалэ горэмрэ зэпэчIынатIэу щытыгъэх.\n– Сыд адэ, Хьазрэт, – ыIощтыгъ Адамэ, – убэлахьмэ къысаоба!\n– Сыкъыоощт! – къыриIожьыщтыгъ адрэм, – ощ фэдэхэр сэ зэогъукIэ зэхэсэгъафэх. —\nЫгъэщынэщтыгъ шъхьае, еощтыгъэп.\nАдамрэ Хьарунэрэ зэныбджэгъу дэдагъэх. Гъэ реным зэгъусэщтыгъэх, кIымафэми зэфатхэщтыгъэх.\n– Узэощтмэ, сэры мыщ ычIыпIэр, – ыIуи, Хьарунэ кIэлитIумэ азыфагу дэуцуагъ. Адам Хьазрэт ыплIэIу къэсыщтыгъ ныIэп, мыдрэхэр зэфэдизыгъэх. КIалэр къызэом, мыдрэм ышъхьэ игъом дыридзэкIыгъэти, къытыригъэфагъэп.\n– Хьау, – зыблэум къызэкIэкIуагъ Хьазрэт, – орырэ сэрырэ Iоф зэдытиIэп.\n– Мы узышIонагъэм зы шъхьэ псаукIэ унахь ин, – ыдагъэп Хьарунэ. Урыс къалэ къызэрикIырэр, адыгабзэр тэрэзэу зэримышIэрэр ымышIахэу къызыхигъэщыгъ.\n– Сыда? Сэ шъхьитIу сшIотышъ ара? – къыдэхьащхыгъ Хьазрэт.\n– ТIуми, тIури пшIосыутыщт, – губжыгъэ Хьарунэ. Лъежьи шъхьае, щыгъын къабзэм шъхьаси къыгъэзэжьыгъ. КIалэхэм къызахэхьажьым, Адам иныбджэгъу ахищи риIуагъ:\n– Хьарун, ащ нахьыбэрэ пшIагъэм фэдэ умышIэжь.\n– Сыд фэда? – къыгурыIуагъэп Хьарунэ.\n– Сэр-сэрэу сиIоф зэшIосэгъэх. Сыфитыба?\nХьарунэ иныбджэгъу къыриIуагъэм егупшысэу бэрэ ащ ыуж хэтыгъ, лъэшэуи ыгу къеуагъ. Адами ыгу зэрэхэкIыгъэр къыхэщыщтыгъ. Гъэмэфэ реныр джаущтэу зэныбджэгъухэр зэшIокIодыгъэхэу кIуагъэ. Бжыхьэм Хьарунэ ыпкъ къикIэу зэфэтхэнхэр аублэжьыгъ. Ау зэ нэмыIэми а зыщызэгурымыIогъагъэхэм тегущыIэжьыгъэхэп.\nПчыхьэр, мазэр, жъуагъохэр\nАлый ятэжъ лъэшэу икIэсагъ, пчыхьэрэ ящагу дэт тетIысхьапIэм бэрэ дытесыщтыгъэ. Хьау, пенсие къызыратыкIэ зыгорэ къызэрэфищэфыщтыгъэм паеп, ащ фэдэ къызэрэхэкIыщтыгъэр мазэм зэ ныIэп. Тэтэжъ иныбджэгъумэ ащыщ горэ къэкIуагъэу щытымэ, Алый зи ымыIоу ядэIоу щысыщтыгъэ, язакъоу къэнэжьхэмэ, нэбгыритIур зэдэгущыIэщтыгъэ.\nАщ фэдэ зыхъукIэ яни яти къеджэнхэ фитыгъэхэп.\n– КъэкIожь, уичъыежьыгъо къэсыгъ, – аIощтыгъэп.\nАлый упчIэ гъэшIэгъонхэр къыугупшысыхэти, ятэжъ джэуапэу къаритыщтым ежэщтыгъэ.\n– Тэтэжъ, – гущыIэм пае, ыIощтыгъэ ащ, – мафэр ара, чэщыр ара цIыфыр нахь чыжьэу зыплъэрэр?\n– Мафэм, зыщынэфынэм узыфаер нахь дэгъоу плэгъунба, сицIыкIу? – къыриIожьыщтыгъ адрэм.\n– Ары шъхьае, мары мазэр, морары жъуагъохэр – ахэр чыжьэ дэдэу щыIэхэу аIо, ау чэщырэ тэлъэгъухэба?\n– Ари тэрэз, сишъау. ЗэрэхъурэмкIэ, мафэрэ нахь дэгъоу тэлъэгъу, чэщырэ нахь чыжьэу тэплъэшъу... Ары щыIэныгъэр зэрэгъэпсыгъэр...\nЕ мырэущтэу еупчIыщтыгъ:\n– Тэтэжъ, Мазэм ЧIыгур хъурэябзэу къекIухьэ, ЧIыгум Мазэм гъунапкъэ фишIыгъэу, ащ тыримыгъэкIэу къыздырещэкIы. Ахэр еджапIэм щытагъэшIагъ. Ау Мазэми, ЧIыгуми, жъуагъохэми гъунапкъэу яIэхэм уазыблэкIыкIэ, сыда щыIэр?\n– Гъуни кIэухи щымыIэу аIо, сицIыкIу. Сыда пIомэ, кIэухым ыужыкIэ зыгорэ щыIэн фаеба? Ары шъхьае, сэри сшъхьэ къыубытырэп ар. КIэух зимыIэ хъун ылъэкIына? СшIэрэп.\n– Сэри джаущтэу къысшIошIы, тэтэжъ, кIэух щымыIэу. ГъашIэми гъунэ имыIэу сэIо... –\nМыхъун горэ къыIэкIэIуагъэм фэдэу, Алый ятэжъ еплъы.\n– Адэ ары, сицIыкIу, – еIо ащ дэжьым ятэжъ, – оныбжьыкIэфэ арэу къыпщэхъу. Ары щыIэныгъэр зэрэгъэпсыгъэр...\nГъатхэр къызщихьагъэм Алый ятэжъ дунаир ыхъожьыгъ. Хьадагъэри текIыгъ, цIыфхэри зэбгырыкIыжьыгъэх, унагъори рэхьатыжьыгъ.\nШъэожъыер ятэжъ иунэ бэрэ ехьэ. ПIэкIор зэIэхыгъэм ыцыпэ тетIысхьэшъ, зеплъыхьэ. Шъхьангъупчъэм иплъызэ, жъуагъомэ ахэлъыхъухьэ:\n«Тыдэ хъугъа, – еIо фэд, – гуфэбагъэу, акъылэу ащ иIагъэр?»\nДжыры ныIэп Алый къызгурыIопагъэр ятэжъ иджэуапхэм зэрафэныкъор.\nОпубликовал administrator, 1-04-2011, 18:18. Просмотров: 2235


Типсауныгъэ къэтэжъугъэухъум — Адыгэ макъ\nХэти ешIэ коронавирусым ыпкъ къикIэу цIыфмэ гумэкIыгъоу къафыкъокIыгъэхэр. ШIошъхъугъуай джырэ уахътэм, ау эпидемиеу щыIагъэмэ лъэпсэ ичэу чIышъхьашъом щыпсэурэ цIыфхэр якIодылIэхэу хъугъэ. Джыри ащ фэдэ гумэкI щыIэныгъэм тыщыIукIагъ. Мыщ дэжьым пIэ зэтедзагъэу ущысын плъэкIына? Хабзэм лъэкIэу иIэр ащ рихьылIагъэу пэшIуекIо, ау цIыфым ащ уасэ фимышIэу къыхэкIы. Джырэ уахътэр ащ фэд. ЦIыфмэ «сэ сежэщт» аIоу зэхэпхыщт, ау сыда узэжэщтыр? Сыдэу хъущта уахътэр хьаулыеу блэбгъэкIымэ? УкIэхьажьыщта? Непэ узыщыщынэн фаер прививкэр арэп, коронавирусыр ары нахь.\nТиIахьылмэ афэгъэхьыгъэхэу щысэхэр къэсымыхьхэу, тхылъ шIагъоу тызэджагъэмэ арытхэм ягугъу къэсшIын. М. Горькэм итхылъэу «На дне» зыфиIорэр тштэмэ, ащ хэт цIыфмэ псэукIэ дэгъу ямыIэми, щыIэнхэу фаех: Аннушкэ сымэджэ дэеу щылъ, ащ Лука лIыжъыр кIэрыс, бзылъфыгъэм къинэу ылъэгъурэм фэгъэхьыгъэу лIыжъым еIо: «Аннушка, ощ фэдэу дунаем къинышхо зытелъхэм, адрэ дунаем тхъэгъошхо щыриIэщт». Адрэм къыреIожьы: «Ащ фэдэу адрэ дунаем сыщытхъэжьыщтыми, джыри тэкIурэ мы дунаем, гумэкIыгъо сыхэтми сытежъугъэт».\nАщ къикIырэр дунаем утетыныр мыпсынкIагъоми – псэр IэшIу, упсэунэу уфэещт. Адыгэ нарт эпосым тыхэплъэн. КъызэраIотэжьырэмкIэ, адыгэхэр бэгъашIэхэу щытыгъэх. Илъэс шъитIум къехъу зыгъашIэхэрэри къахэкIыщтыгъэх. Зы лIы горэм илъэси 150-рэ бгъэшIэщт къызыраIом, «Ащ нахъ сымыгъэшIэщтымэ, унэ сшIэу сыпылъыщтэп» – ыIогъагъ. Адрэ лIыжъыр жъы дэдэ хъугъэу кушъэм хапхэжьыгъэу, сабыим фэдэу нысэмэ аIыгъыжьыщтыгъэ. Ау, «къэбыпсыр пытаIо шIы, нысэ, тэ тыпсэмэхэ лъэпкъ» — ыIощтыгъэ. А щысэми къегъэлъагъо цIыфыр щыIэным зэрэкIэхъопсырэр.\nНепэ зэрэдунаеу зыпылъыр коронавирусым пэшIуекIон зылъэкIыщт прививкэр къагупшысынэу ары. Ащ къыхэкIэу тыгу къэдгъэкIыжьын адыгэмэ яIэзакIэ ихъишъэ. Хъишъэм къызэриIорэмкIэ, прививкэхэр апэрэу къэзыгушыпсыгъэу ыкIи зыгъэфедэу щытыгъэр адыгэ (черкес) лъэпкъыр ары ыкIи апэрэу зэкIэмэ прививкэр ахалъхьэу зыщыхъугъэри Черкес хэкур ары. ШъорэкIэу, «лIэныгъэ шIуцIэкIэ» зэджагъэхэр, уз хьылъэу щытыгъ, цIыф миллион пчъагъэ дунаем тырихыгъ. Пэсэрэ Iазэхэри, врачхэри, къэралыгъохари, дин-зэфэшхъафхэри, байхэри, тхьамыкIэхэри, зэкIэхэри амалынчъагъэх шъорэкIым ебэнынхэмкIэ. ЫужкIэ, зи къаугупшысын алъэкIыгъагъэп, лъаом (кровопускание) нэмыкIэу, ау ари къашъхьапэщтыгъэп, ары пакIошъ, ащ нахь псынкIахэу ядунай аригъэхъожьыщтыгъ. Узыр къэзынэсыгъэмэ ящэнэрэ пэпчъ лIэщтыгъэ. ЦIыфхэр миллион пчъагъэу лIэщтыгъэх, чылэгъо псаухэри нэкI хъущтыгъэх. Зыпсэ къэнагъэхэр шъорэкI напэхэу, зэхамыхыжьхэу е нэшъухэу къанэщтыгъэх. Европэм ицIыфхэр Америкэм зэкIохэм, шъорэкIыр узэу зыдахьыгъэ, индейцэ тхьамыкIэхэр миллионипшIым ехъоу узым ыхьыгъэх, чъыгоу зытесыгъэхэр нэкIы хъугъагъэ.\nШъорэкIым адыгэхэр зэрэпэшIуекIохэрэр апэрэу 1711-рэ илъэсым зылъэгъуи, зэзыгъэшIагъэр француз кIалэу швед королым иагентэу Абри Моттрэ зыфаIор ары, ар Черкесием щыIагъ. Ау зэкIожьым, псынкIэу европейцэмэ макъэ аригъэIугъэп.\n1717-рэ илъэсым Англием щыщ Мэри Монтегю Тыркум щыIэу черкес пшъашъэ горэм къыфиIотагъ, адыгэмэ прививкэ зарашIырэ шIыкIэр. Англием зэкIожым, ар королым ишъхьэгъусэ фиIотагъ. ЕтIанэ ащ унашъо къыти, хьапсэчIэсхэр прививкэ ашIыхи, адыгэ Iэзэгъур ауплъэкIугъ. Ащ ыужэ, Англием зэкIэ цIыфхэр шъорэкI прививкэ ашIэу аублагъ.\n1729-рэ илъэсым француз философэу Вольтер Англием зыщэIэм щилъэгъугъ прививкэ зырашIырэр. ПсынкIэу Францием зэкIожьым, «Философские письма» зыфиIорэ тхылъыр къыдигъэкIыгъ. Ащ къыщитхыгъагъ адыгэ (черкес) IэзакIэр шъорэкIым зэрэпэшIуекIорэр. Вольтер ары занкIэу къэзытхыгъэр шъорэкI прививкэм игъогу Черкесием къызэрикIырэр, Тыркум, етIанэ Англием зэрэкIуагъэр.\nНепэ вакцинэр зыхябгъэлъхьан зэрэфаем уехъырыхъышэжьынэу щытэп!\nПредыдущая ЦУР и МВД по Республике Адыгея договорились о сотрудничестве\nСледущая По инициативе «Единой России» дети медиков из «Красных зон» смогут отдохнуть в оздоровительных лагерях


ТIуапсэ Пресс - Адыгэ Республикэм и Премьер-министр Мэфэхьаблэ щыIагъ\nadmin - 2015-11-03 10:14:05\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэу КъумпIыл Мурат щэкIогъум и 1-м Мэфэхьаблэ щыIагъ. Ащ игъусагъэх министрэхэу Юрий Петровымрэ Валерий Картамышевымрэ, муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Мыекъопэ районым» иадминистрацие ипащэу Алексей Петрусенкэр, АР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр, нэмыкIхэри.\nПащэхэм къапэгъокIыгъ Мэфэхьаблэ иадминистрацие ипащэу Хьасани Мухьамэд. Къуаджэм непэ ищыIэкIэ-псэукIэ зыфэдэм, щыкIагъэу ыкIи гумэкIыгъоу иIэхэм пащэхэм защагъэгъозагъ, цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъунхэмкIэ амалэу щыIэхэр агъэнэфагъэх.\nНепэрэ мафэм ехъулIэу къуаджэм нэбгырэ 200 фэдиз щэпсэу. ПсэупIэхэр ашIынхэм фэшI чIыгу Iахьи 186-рэ афагощыгъ, ахэм унэ 50 атырашIыхьагъ, цIыфхэри ащэпсэух. Унэ 20 джырэ уахътэм ашIы, 10-м апае фундаментхэр агъэчъыгъэх. Ахэм анэмыкIэу фаехэм тапэкIэ джыри чIыгу Iахь 800 фэдиз аратын амал щыI. Унэ 35-мэ гъэстыныпхъэ шхъуантIэр, псыр, электричествэр аращэлIагъ, 22-мэ псы закъор ары яIэр.\n- Непэ пшъэрылъ шъхьаIэу щытыр цIыфхэм гъэстыныпхъэ шхъуантIэр ыкIи псыр аIэкIэгъэхьэгъэным епхыгъэ IофшIэнхэр лъыгъэкIотэгъэнхэр ары. А гумэкIыгъор ары псэупIэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ пэрыохъу хъурэр. Мэхьанэшхо зиIэ лъэныкъохэм ащыщ гъогухэм яшIыни. Апэрэу мы илъэсым къуаджэм иурамитIумэ асфальт атыралъхьагъ. Къихьащт илъэсми ар лъагъэкIотэщт, къанэхэрэм мыжъо атыратэкъощт, - къыIуагъ Шъхьэлэхъо Аскэр.\nКъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, Мэфэхьаблэ гумэкIыгъоу иIэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэм пае «Къоджэ псэупIэхэм хэхъоныгъэ ашIыныр» зыфиIорэ программэм хэхьанхэм мэхьанэшхо иI, ар гъэцэкIагъэ зыхъукIэ инфраструктурэм епхыгъэ Iофыгъохэр зэшIохыгъэ хъунхэмкIэ амалышIухэр щыIэщтых. Джащ фэдэу чылэм хэхъоныгъэ ышIыным, ыпэкIэ лъыкIотэным, изытет нахьышIу шIыгъэным, нэмыкI лъэныкъохэми мы псэупIэм дэсхэри къыхэлэжьэнхэ зэрэфаер АР-м и Премьер-министрэ къыхигъэщыгъ. ГущыIэм пае, къуаджэр къэзыгъэдэхэщт чъыг цIыкIухэр джырэ уахътэм бгъэтIысынхэ плъэкIыщт.\n- Мыщ фэдэ дэкIыгъо зэхэтщэнэу зыкIитхъухьагъэр мы аужырэ уахътэм къуаджэм щыпсэурэ цIыфыбэхэм гумэкIыгъохэр яIэхэу къызэрэтэолIагъэхэр ары. Ащ къыхэкIыкIэ, специалист-отраслевикхэр сигъусэхэу Мэфэхьаблэ тыкъэкIонэу, мыщ щыхъурэр зэдгъэлъэгъунэу, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэнымкIэ амалэу щыIэхэм, хэкIыпIэхэм тяусэнэу итхъухьагъ. ЗэкIэмэ анахь шъхьаIэр инфраструктурэм игъэпсын ары, - къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЦIыфхэм къагъэнэфэгъэ гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм пае АР-м и Правительствэ и Тхьаматэ министерствэхэм, ведомствэхэм япащэхэм пшъэрылъхэр афишIыгъэх.


Iофтхьабзэхэр щынэгъончъэу зэхащагъэх | Адыгэ Макъ\nIофтхьабзэхэр щынэгъончъэу зэхащагъэх\nИлъэсыкIэр къызихьагъэм къыщыублагъэу цIыфхэр бэу зыхэлэжьэгъэхэ Iофтхьэбзи 110-м ехъу Адыгэ Республикэм имунципалитетхэм ащыкIуагъ.\nМэфэкI елкэхэр, спектаклэхэр мы мафэхэм ащыIагъэх, шъолъырым щыпсэухэрэм ыкIи хьакIэхэм апае творческэ купхэм, орэдыIохэм концерт зэфэшъхьафхэр къатыгъэх. Нахьыжъхэр ыкIи кIэлэцIыкIухэр илъэсыкIэ ермэлыкъхэм, фестивалхэм, нэмыкI Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонхэм ахэлэжьагъэх.\nАдыгэ Республикэм хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ идежурнэ часть къызэритырэмкIэ, мы Iофтхьабзэхэм нэбгырэ мин 25-рэ фэдиз зэращэлIагъэх. Общественнэ рэхьатныгъэмрэ щынэгъончъэнымрэ якъэухъумэн фэгъэзэгъагъэх Адыгеим иполицейскэхэр. Ахэм IэпыIэгъу къафэхъугъэх Лъэпкъ гвардием, общественнэ организациехэм ялIыкIохэр, нэмыкIхэри. Мыщ фэдэ зэгурыIоныгъэм ишIуагъэкIэ, мэфэкI мафэхэм ялъэхъан общественнэ рэхьатныгъэр аукъуагъэу агъэунэфыгъэп.\nИлъэсым иапэрэ мэфиим республикэм бзэджэшIэгъэ 27-рэ щызэрахьагъэу хэбзэухъумакIохэм агъэунэфыгъ, ахэм ащыщэу 3-р наркотикхэм япхыгъэх. БзэджэшIагъэ зезыхьагъэхэу зылъыхъущтыгъэхэ нэбгыри 5 къаубытыгъ, зыдэхъугъэр амышIэу кIодыгъэхэ нэбгыри 7-р зыдэщыIэхэр агъэунэфыгъэх.\nГъогурыкIоным ишапхъэхэр гъогогъу 2192-рэ аукъуагъэхэу гъогурыкIоныр щынэгъочъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием и ГъэIорышIапIэу Адыгеим щыIэм икъулыкъушIэхэм къыхагъэщыгъ. Ешъуагъэу рулым кIэрысыгъэ нэбгырэ 40-мэ административнэ пшъэдэкIыжь арагъэхьыгъ, лъэсрыкIуи 198-мэ алъэныкъокIэ административнэ протоколхэр зэхагъэуцуагъэх.


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэхэм Тыркум зэрицIыфхэр къэзыушыхьатрэ тхылъыр агъэтIылъынэу рагъэзыхэу къыхагъэщы\nАдыгэхэм Тыркум зэрицIыфхэр къэзыушыхьатрэ тхылъыр агъэтIылъынэу рагъэзыхэу къыхагъэщы\nАдыгеим щыпсэухэрэ IэкIыбым къикIыжьыгъэ адыгэхэм теIункIэныгъэхэр къэралыгъо щынэгъончъэныгъэм икъэухъумэнкIэ Iахьэу хэкум щыIэм аришIылIэхэу бэдаушхэми, ежь хэкум къэзгъэзэжьыгъэ адыгэхэми къыхагъэщы. Анахьэу Тыркум къикIыжьыгъэ адыгэхэм теIункIэныгъэхэр афэгъэзагъэу зэрэщытыр цIыфмэ къаIо.\nМыр епхыгъэу ахэмэ алъытэ Тыркуем урысые къухьлъатэу къыриутэхыгъагъэм бэмышIэу. Ащ къыхэкIкIэ, адыгэхэм ухъумэкIо Iахьхэм къараIоу къыхагъэщы Тыркуем зэрицIыфхэр къэзыушыхьэтрэ тхылъыр агъэтIылъынышъ, Урысыем зэрицIыфхэр къэузыушыхьатрэ тхылъыр къагъэнэнэу. Мыщ дакIоу джырэкIэ Тыркуем иIэшъхьэтетэу Эрдоган иполитик фэгъэхьыгъэу мызэгъыныгъэ къыраIолIэнэу рагъэзхэу бэдаушмэ къыхагъэщы.\nДжаущтэу адыгэ пшIы заулэу илъэс заулэ хъугъэу Адыгеим исхэми, бэмышIэу къэзгъэзэжьыгъэхэми ауж итхэу къаIо. Хэкум къэкIожьыгъэ адыгэхэр зэрагъэщынэнхэу, е яIоф къызэрагъэхьылъэщтым фэгъэзагъэу, е тыркуе гражданствыр агъэтIылъынымкIэ фэгъэхьыгъээу ахэр зэрылажьэхэрэ лъэныкъомкIэ Iофыгъохэр къафагъэтэджхэу бэдаушмэ къыхагъэщы.\nГущыIэм пае, Фитыныгъэ радиом игущыIэгъугъэу зыцIэ къезымыIуагъэ хэкум къэкIожьыгъэхэ адыгэмэ ащыщэу, теIункIэныгъэхэр зыхэзышIагъэм игугъу къышIыгъ чIыгоу къзгъэзэжьыгъэ адыгэм къызэрищэфыгъэм фэгъэзагъэу имылажьэхэр къытыралъхьагъэхэу.\nМыщ джыри къыхигъэщыгъ, бэмышIэу къыраIуагъэу тырку пащэм иполитик емызэгъэу къаIонэу, ащ епхыгъэу тырку гражданствыми зэрэфэмыехэр къаIонэу. ЦIыфэу щыгъуазэхэм къызэраIорэмкIэ, Тыркуем къикIыжьыгъагъэхэ адыгэ заулэмэ джырэкIэ агъэзэжьыгъэхэу ары.\nДжаущтэу теIункIэныгъэр зыхэзышIагъэхэм ащыщ илъэс 20 ехъугъэу Тыркуем къикIыжьи Адыгеим къэкIожьыгъэ Хъуадэ Аднан. Мы мафэхэм ащ алрэгъу тучанэу Мыекъуапэ щыриIэр къагъэфедэхэрэм язытет кIэлъыплъэрэ къэралыгъо къулыкъум хэтхэм акIыгъоу къэралыгъо щынэгъончъэным икъэгъэпсыгъэн Iахьым хэтхэри акIыгъоу ауплъэкIугъ. Ежь Аднан ухъумэкIо Iахьыр зычIэт унэм ащагъэу Фитыныгъэ радиом изэдэгущыIэгъу къыщхигъэщыгъ.\nХъуадэ: Ситучан ауплъэкIуным пае зы тхьапэ гори къагъэлъэгъуагъэп. Ар зэфашIыным паен фай. Тыркуе гражданствыр гъэтIылъ аIуи къысаIуагъэп, арау зыраIуагъэ шъыпкъэхэр сэшIэ. Гупшысэу сэ сшIырэр мыкIэ –къэрадыгъо щынэгъончъэныгъэр къэгъэпсыгъэнымкIэ Iахьыр – бзэджэ-нэджэ купэу щыт. ЗэкIэ егъэщынэ, очылхэри прокуратурэри. Очыл укъыухъумэнэу пштагъэмэ агъэщынэнышъ ащ укъыгъэтIылъыжьын фае мэхъу. Къэралыгъоу тызэрысыр гъэшIэгъон дэд джы дэдэм. Зитырку гражданств зыгъэтIылъыгъэхэр сшIэрэп, ау зытеIункIагъэхэр сэшIэ. Тыркуем къикIыжьыгъэхэр къаугъоинхэшъ, агъэщынэнхэшъ, пчэгум къытырагъэхьанхэу ары. Къытырагъэхьанхэшъ, Эрдоган пае тыфаеп арагъэIонэу ары, къухьлъатэр къызэрэраутэхыгъэм фэгъэхьыгъэу. Мыр къызэкIэгъэблэныгъэу сэлъытэ.\nХъуадэ Аднан итучан уплъэкIунхэр щырагъэкIокIынэу къызэкIохэм ар зылъэгъугъэхэм ащыщ джаущтэу Адыгеим къэзгъэзэжьыгъэхэм ащыщ Бгъэнэ Алии. Ащ фэдэу зэрэзекIохэрэм иушъхьагъоу Алий ылъытэрэр – адыгэхэр ячIыгужъ къамыгъэзэжьышъуным пай, еIо ащ.\nБгъанэ: Урысые унэшъошIхэм ятхьаматэхэм адыгэхэр хэкум къагъэкIонхэу фаехэп. Ары къызхэкIрэр зэкIэ. Адыгэм афэгъэхьыгъэу ахэмэ яполитик щагъэтын фае. Илъэс 20 адыгэхэу хэкум къэкIожьыгъэхэм зи Iофыгъо къапыкIыгъэп.\nАдыгеим щыIэ бэдауш купхэми, бэдауш лэжьакIохэми мы ыужрэ къэхъу-къашIэхэу Адыгеим къыщекIокIхэрэмкIэ яемызэгъ къыхагъэщы. Бэдауш купхэм теIункIэныгъэхэр зэрашIылIэгъэ адыгэхэми зазэрафагъэзагъэхэри къаIо. Фитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ бэдаушэу «Мыекъопэ Адыгэ Хасэм» ипащэу Чундышко Заурбий къыхегъэщы ежьри ащ фэдэ цIыф фитыныгъэ укъоныгъэм ишыхьатэу хъунэу къызэрэхэкIыгъэри.\nЧундышко: Тыркуем иIэшъхьэтетэу Эрдоган къухьлъатэр къызэрэриутэхыгъэм пае ащ зэремызэгъхэрэм пае тырку гражданствыр агъэтIылъынэу рагъэзыгъэх. Ащ фэдэхэр нэбгрэ 20-30 зэрэхъухэрэр. Сэ нэбгыритIум аущтэу къяхъулIагъэу сэшIэх.\nЧундышко Заурбий къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, къэблэгъэрэ уахътэм хэкумкIэ емызэгъ зэхахьэхэр, къыдэкIыныгъэхэр агъэхьазыры мы Iофым зэремызэгъхэрэр къыхагъэщэу.\nАдыгэхэр джырэкIэ IэкIыб къэралыгъо 50 ехъумэ арысых я 19 лIэшIэгъум Урыс- Кавказ заоу щыIагъэм къыхэкIкIэ. Анахьыбэу адыгэхэр Тыркуем исхэу къалъытэх, къэтын зэфэшъхьафхэмкIэ, зы миллионым къыщежьэу миллионищым кIахьэу. ДжырэкIэ Адыгеим Тыркуем къикIыжьыгъэхэу нэбгырэ пшIы пчъагъэ щэпсэу. Зыхэм ясатыу Iофхэр Урысыеми Тыркуеми зэпхыгъэу рэлажьэх, зыхэм яунагъо щыщхэр модыкIи-мыдыкIи щыIэх. ДжырэкIэ къекIокIрэ Iофэу ятырку гражданств агъэтIылъынэу зэрэрагъэзхэрэм ящыIэныгъэ зэщикъоу, ячIыгу зэрисхэмкIэ яфитыныгъэхэр аукъохэу бэдаушмэ къалъытэ.


Home » Adyghe » 17 Ephesians » 04\nЗыпкъ закъом фэдэу тызэрэхъурэр\nСэ Зиусхьаным сызэрэфэлажьэрэм пае, хьапсым сычІадзагъэу сычІэсэу сышъолъэІу: псэукІэу шъуиІэнэу Тхьэр къызфышъоджагъэм тетэу шъузекІу. 2Мыпэгэныгъэри, гушъэбагъэри, щыІагъэри шъугухэм арыжъугъэлъхэу, шІулъэгъуныгъэкІэ зым зыр ерэщыІ. 3Зэзэгъыныгъэу шъузэзыпхырэмкІэ Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ зы шъуищытыныгъэу шъуигъэгъотырэр зэрэшъуухъумэным ыуж шъуит. 4Пкъэу тызщыщыр зы, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІи зы, Іофэу тызщыгугъэу тызпаплъэу, Тхьэр къызфышъоджагъэри зы. 53иусхьаныри зы, шІошъхъуныгъэри зы, тызкІаумэхъырэри зы. 6Тхьэу цІыф пстэуми Ятэ лъапІи зы. Ащ цІыф пстэуми тетыгъо афыриІ, зэкІэмкІи Іоф ешІэ, тэ зэкІэми ар тыгухэм арылъ.\n7Тэ тщыщэу хэти Христос ынэшІу къыщифагъ, хэти тынэу къыритынэу зэрэфигъэшъошагъэм тетэу. 8Джары Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зыкІарытыр:\n«ЫпшъэкІэ зыдэкІоежьым, гъэрхэри игъусэхэу\nзыдыдищэягъэх, цІыфхэми тынхэр аритыгъэх».\n9(ЫпшъэкІэ дэкІоежьыгъ зыфиІорэ гущыІэхэм къарыкІырэр ыпэкІэ чІылъэм ыхэ дэдэм нэс къызэрехыгъэр ары. 10Ыхэ дэдэм нэс къехыгъэр ежь дэдэр ары ошъо пстэуми анахьи нахь лъагэу дэкІоежьыгъэр, щыІэ пстэуми щыкІагъэ зи ямыІэу, икъугъэу ыгъэхъуным пае.) 11Христос цІыфхэм тынхэр зэраритыгъэхэр мары: ежьым цІыф заулэ апостолхэу* ыгъэнэфагъэх, нэмыкІхэри пегъымбархэу* ыгъэнэфагъэх, адрэхэри ежьым икъэбарышІу агъэІунэу ыгъэнэфагъэх, етІани нэмыкІхэри дин пащэхэу ыкІи дин гъэсакІохэу ыгъэнэфагъэх. 12Тхьэм ахэр зыфигъэнэфагъэхэр ицІыф лъапІэхэр ежьым фэлэжьэнхэу аригъэлъэкІынри, Христос ыпкъ щыщхэм гурэ псэрэкІэ нахь лъэкІыныгъэ аригъэгъотынри ары. 13Арэущтэу тэ зэкІэ Тхьэм ЫкъокІэ шІошъхъуныгъэ тиІэу, ари тшІэу, зы тыхъущт, Христос зишъыпкъагъэ щыкІагъэ зи зимыІэ цІыф икъугъэу зэрэщытым фэдэу, тэри зишъыпкъагъэ щыкІагъэ зи зимыІэ цІыф икъугъэхэу тыхъущт.\n14ЕтІанэ тысабыижьыщтэп, хыорхэм адыкІэ мыдыкІэ тызэрамыдзэжьэу, цІыф заулэм адрэ цІыфхэм Іофхэу арагъашІэхэрэм яжьыбгъэ пстэуми тызэрафыжьыщтэп. ЦІыфхэу адрэ цІыфхэр дахьыхынхэмкІэ фэІазэхэм ятхьагъэпцІыгъэ тыкъыфэнэжьыщтэп. 15Арэущтэу мыхъоу, шІулъэгъуныгъэр тыгухэм арылъэу, шъыпкъагъэр къатІозэ, сыд фэдэ лъэныкъокІи Христос тыфэдэнэу къытхэхъощт. Ежьыр ары шъхьэр. 16Ежь Христос ары пкъым кІуачІэ езыгъэгъотырэри, пкъыр зэзыпхырэ щыІэ пстэумкІэ пкъыр зэкІэ зэхэзыгъэуцорэри, зэкІэзыубытэрэри. Арэущтэу пкъым щыщэу тэдрэ Іахьэр зэрэлэжьэн фаем фэдэу зылажьэкІэ, пкъым хэхъо, шІулъэгъуныгъэкІи нахь кІуачІэ егъоты.\n4:11 апостолхэр – ыпэ рапшІэу нэбгырэ пшІыкІутІоу Исус игъогу рыкІонхэу къыхихыгъэхэр ары, етІанэ Паул фэдэхэу, нэмыкІ цІыфхэу Христос ыгъэнэфагъэхэр ары.\n4:11 пегъымбархэр – еплъ 2:20.\nХристос зыгу илъхэм щыІэкІакІэу яІэр\n173иусхьаным ыцІэкІэ лъэшэу къышъуфэсэгъэпытэ: Хымэ лъэпкъхэм яшъхьэнэкІыгъэкІэ зэрэзекІохэрэм фэдэу шъумызекІу. 18ЯзэхэшІыкІыныгъэ шІункІы, ягуркъагъэ* къыхэкІыкІи зи амышІэу, Тхьэм цІыфхэм къаритырэ щыІэныгъэм пэчыжьэх. 19Агухэм гулъытэ зи ямыІэу, мыхъомышІэ псэукІэм зыратыгъ, загъэшхэкІыни амылъэкІэу, сыд щыщырэ гумыкъэбзагъэм пылъых.\n20Ау Христос икъэбар шъозыгъэшІэгъэ цІыфхэм арэущтэу шъузекІонэу шъуагъэшІагъэп. 21Сыда пІомэ Христос икъэбар шъо зэхэшъухыгъ, ежьыри шъугухэм арылъэу, ежьым хэлъ шъыпкъагъэр зэжъугъэшІагъ. 22ШъуипсэукІэжъ щыщ шъуишэныжъ бзаджэр хэшъунэжьын зэрэфаер зэжъугъэшІагъ. Сыда пІомэ шъуишэныжъ бзаджэ ихъопсэныгъэ мыхъунхэу шъукъэзыгъапцІэхэрэмкІэ шъуигъэкІоды пэтыгъ. 23Шъугухэм арылъи шъуигупшысакІи Тхьэм зэрежъугъэхъокІын зэрэфаери зэжъугъэшІагъэ. 24Шъыпкъагъэрэ гукъэбзагъэрэ шъыпкъэу шъуиІэнэуи, ежьым шъуфэдэнэуи, Тхьэм шъукъигъэхъужьыгъэу, шэныкІэшІур шъуашэу зэшъущэкІын зэрэфаери зэжъугъэшІагъэ.\n25Арышъ, пцІыусыныр хэшъунэжьи, хэти игъунэгъу шъыпкъагъэр рерэІу, сыда пІомэ тэ зэкІэри зы пкъы закъом тыщыщ. 26Шъугубжыми, псэкІод шъумышІэ. Шъугубжыгъэу, тыгъэр къошъумыгъэхьажь. 27Шэйтаным гъогу ешъумыт. 28ТыгъуакІор орэмытыгъожь, ау орэлажьи, ыІэхэмкІэ шІу ерэшІ, щыкІагъэ зиІэхэм афигощынэу иІэным пае.\n29ГущыІэ емыкІухэр шъужэхэм къадэшъумыгъэкІых, ау адрэ цІыфхэм зэрящыкІагъэм фэшъуашэу, гурэ псэрэкІэ нахь лъэкІыныгъэ яжъугъэгъотызэ, гущыІэшІухэр шъужэхэм къадэжъугъэкІыхэ нахь, цІыфхэу зэхэзыххэрэм шъуишІуагъэ яжъугъэкІыным пае. 30Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ ыгу хэшъумыгъэкІ. Тхьэм шъушъхьэхэр зищэфыжьыщт мафэм* нэсыфэ, ежь Ыпсэ ЛъапІэ мыхъурым фэдэу, Тхьэм шъугухэм къарилъхьагъ. 31Сыд фэдэ гу-\n4:18 гуркъагъэ – къаигъагъэкІэ къыбгурыІонэу умыдэныр, пІуагъэми утемыкІыныр ары.\n4:30 Тхьэм шъо шъушъхьэхэр зищэфыжьыщт мафэр – ахърэт мафэр ары.\nжъри, къызэкІэплъыхьанри, губжыни, куохьауни, цІыфхэм ІэягъэкІэ атегущыІэни, сыд щыщырэ бзэджагъи хэшъунэжьых. 323ыр зым шІу фэрэхъу, гукІэгъу зэфэшъушІ ыкІи зэфэжъугъэгъу, Тхьэм Христос шъок къызэрэшъуфыригъэгъэгъугъэм фэдэу.


Анахь Iазэхэр — Адыгэ макъ\nРедактор 10.04.2019 10.04.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМэлылъфэгъум и 1-м къыщегъэжьагъэу и 6-м нэс Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым движениеу «ВорлдСкиллс» зыфиIорэм ишапхъэхэм атетэу шъхьэихыгъэ чемпионат щыкIуагъ.\nВорлдСкиллс-м дунаим Iоф зыщишIэрэр илъэс пчъагъэ хъугъэ. Ау тэ тистудентхэр ащ зыхэхьагъэхэр илъэс зытIущ ныIэп зэрэхъугъэр. Программэр студент пэпчъ иамалхэр къызэIуихыным, сэнэхьатэу ыIэ къыригъэхьанэу зыпылъымкIэ IэпыIэгъу фэхъуным тегъэпсыхьагъэу алъытэ.\nМы движениер 1947-рэ илъэсым Испанием къыщежьагъ. А лъэхъаным лэжьэкIо сэнэхьатхэр къыхэзыххэрэр нахьыбэ хъуным ыкIи ахэм ямэхьанэ къэIэтыгъэным афэлэжьэнэу ары къызыкIаугупшысыгъагъэр.\nДжы ВорлдСкиллс-м ибыракъ чIэтхэу лъэпкъ ыкIи дунэе чемпионатхэр зэхащэх. Ащ хэлажьэхэрэ студентхэм яIэпэIэсэныгъэ зыкъеIэты. Анахьэу мы программэм тетэу зэхащэрэ чемпионатхэр зыфэгъэхьыгъэхэр псэолъэшIыныр, информационнэ ыкIи коммуникационнэ технологиехэр, дизайныр, промышленнэ производствэр ыкIи гражданскэ транспортыр арых.\nИлъэс 62-м къыкIоцI дунэе движением хэгъэгу 80 къыхэхьагъ, Урысыер ащ хэт зыхъугъэр 2012-рэ илъэсыр ары. Илъэситфым а движением ибыракъ чIэтхэу Урысыем чIыпIэ, корпоративнэ лъэпкъ чемпионат 500 щызэхащагъ. Ахэм студент мини 100 фэдиз ахэлэжьагъ.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым мыгъэ ящэнэрэу чемпионатыр щыкIуагъ. Программэм къызэрэдилъытэу, университетым щызэхащэгъэ семинархэм, Iэнэ хъураехэм, мастер-классхэм студент 33-рэ ахэлэжьагъ.\nМэлылъфэгъум и 1-м чемпионатыр къызэIуахы зэхъум университетым иректорэу Къуижъ Саидэ Iофтхьабзэм хэлэжьэщтхэм къафэгушIуагъ, гъэхъагъэхэр ашIынхэу къафэлъэIуагъ. Чемпионатыр мэфи 6-рэ кIуагъэ. Студентхэр лъэныкъуиплIыкIэ зэнэкъокъугъэх: «Туризмэр», «Ресторан сервисыр», «Флористикэр» ыкIи «Предпринимательствэр». ЗэхэщакIохэм къызэраIуагъэмкIэ, мыгъэ лъэныкъуиплI ныIэп чемпионатыр зэрэзэхащагъэр. КъэкIорэ илъэсым сэнэхьатэу зыкъызэрагъэлъэгъощтыр нахьыбэ ашIыщт.\nЧемпионатыр рамыгъажьэзэ шъхьадж исэнэхьат елъытыгъэу зыкъызщигъэлъэгъощтыр ыгъэхьазырыгъ, ясэнэхьаткIэ яIофшIэпIэ чIыпIэ шъыпкъэм фэдэу ахэр агъэпсыгъэх.\nСэнэхьатэу «ФлористикэмкIэ» студентхэм яIэшIагъэхэр чемпионатым хэлажьэхэрэм зэкIэми анэсыгъэх. Къэгъэгъэ Iэрамхэу ахэм ашIыгъэхэр зэкIэми ашIодэхагъэх.\nЧемпионатым икIэуххэр зызэфахьысыжьхэм, анахь дэгъухэу алъытагъэх туризмэр сэнэхьатэу къыхэзыхыгъэхэу, экономикэмрэ сервисымрэкIэ университетым ифакультет истудентхэу я 2-рэ курсым щеджэхэрэ КIэдэкIой Аринэрэ Ольга Подолянкинамрэ. Я 2-рэ чIыпIэр мы лъэныкъомкIэ къыхьыгъ Адыгэ къэралыгъо университетым икомандэ. Ащ хэтых Екатерина Апостоловамрэ Анастасия Кондратьевамрэ. Я 3-рэ чIыпIэр ыубытыгъ Мыекъопэ къэралыгъо университетым истудентхэу Екатерина Воронцовамрэ ДышъэкI Масхьудрэ якомандэ.\nПредпринимательхэм алъэныкъокIэ анахь дэгъухэу къычIэкIыгъэх Михаил Петросянрэ Ольга Меловановамрэ. Мы лъэныкъомкIэ я 2-рэ чIыпIэр аубытыгъ командитIумэ: Евгений Ковалевыр ыкIи Виктория Чупринар зыхэтыр ыкIи Марина Арабачанрэ Чэсэбый Дианэрэ якомандэ.\n«Ресторан сервисымкIэ» апэрэ чIыпIэр ыхьыгъ технологическэ университетым истуденткэу Ангелина Лиманскаям. Я 2-рэ чIыпIэр фагъэшъошагъ Марина Хищенкэм, я 3-рэ хъугъэ Анастасия Паничевар.\n«ФлористикэмкIэ» апэрэ чIыпIэр ыубытыгъ технологическэ факультетым истуденткэу Анжела Химиченкэм. Я 2-рэ чIыпIэр — Ирина Чигряй, я 3-рэр — Анастасия Бароваям.\nМы чемпионатым щытекIуагъэхэр Урысыем иапшъэрэ еджапIэхэм азыфагу щыкIощт я III-рэ Лъэпкъ чемпионатым хэлэжьэщтых.\nСледущая Хьисапым ифестиваль


Сомэ миллиони 150-рэ халъхьагъ | Адыгэ Макъ\nСомэ миллиони 150-рэ халъхьагъ\nАвтор: Редакция\t/ 24.07.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР, ЭКОНОМИКЭР\t/\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Планета Гипс» зыфиIоу Мыекъопэ районым Iоф щызышIэрэм щыIагъ ыкIи псэолъэшIыным щагъэфедэрэ зэхэгъэкIухьэгъэ гъушъэхэм якъыдэгъэкIын фэгъэзэгъэ заводым ишIын фытегъэпсыхьэгъэ инвестиционнэ проектыр гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэм изэфэхьысыжьхэм защигъэгъозагъ.\nРеспубликэм ипащэ игъусагъэх Мыекъопэ районым иадминистрацие ипащэу Олег Топоровыр, АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэ игуадзэу Геннадий Митрофановыр.\n«Планета Гипсым» ипащэхэм ясовет итхьаматэу Александр Колесниковым къызэриIуагъэмкIэ, 2008-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу предприятиер анахьэу зыфэгъэзагъэр гипс мыжъор переработкэ ашIызэ, псэолъэшIыным щагъэфедэрэ гипсыр (алебастр) къыдэгъэкIыгъэныр ары.\nГипс мыжъор къычIэзыхырэр зэфэшIыгъэ Iахьзэхэлъ обществэу «Нерудстройкомыр» ары. Мыжъор техническэ шэпхъэ гъэнэфагъэм дештэ. Гипсым хашIыкIых штукатуркэ гъушъэр, шпатлевкэр, гипсоблокыр ыкIи нэмыкI псэолъэшI пкъыгъохэр. Продукциер чIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащыIуагъэкIы.\nИнфраструктурэ зэтегъэпсыхьагъэ зэрэщыIэм, псэолъэшIыным щагъэфедэрэ гипсыр дэгъоу зэрэIукIырэм, предприятие цIыкIухэм ыкIи гурытхэм республикэм IэпыIэгъу зэрэщагъотырэм яшIуагъэкIэ мыщ нахь зиушъомбгъун ылъэкIыгъ. Ащ къыкIэлъыкIоу псэолъэшIыным щагъэфедэрэ зэхэгъэкIухьагъэхэ гъушъэхэм якъыдэгъэкIын фэгъэзэгъэ заводым ишIын фытегъэпсыхьэгъэ инвестиционнэ проектым игъэцэкIэн жъоныгъуакIэм аухыгъ. «Зы шъхьаныгъупчъэкIэ» заджэхэрэ шIыкIэм тетэу ар зэшIуахыгъ. Ащ ишIуагъэкIэ Iофыгъохэу къэуцухэрэм ащыщыбэр зэшIуахын зэралъэкIыгъэр А.Колесниковым къыхигъэщыгъ. Предприятие цIыкIухэм ыкIи гурытхэм IэпыIэгъу афэхъугъэным фэшI шIуагъэ къэзытхэрэ екIолIакIэхэр шъолъырым зэрэщагъэфедэхэрэмкIэ, мыщ хэщагъэхэм ягумэкIыгъохэр зэрэзэхашIэрэмкIэ шъолъырым игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм, Адыгеим и ЛIышъхьэ зэрафэразэхэр къыIуагъ.\n«Планета Гипс» зыфиIорэм аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ техникэр зэригъэфедэрэм ишIуагъэкIэ экологием ылъэныкъокIэ продукцие къабзэ къыдегъэкIы, уасэу ыгъэуцухэрэми уагъэрэзэнэу щыт. Продукциер автомобиль ыкIи мэшIоку транспортымкIэ Iуащы. Ащ фэдэ екIолIакIэми мэхьанэшхо иI, сыда пIомэ Урысыем и Къыблэ ипредприятиехэм ыкIи нэмыкI шъолъырхэм шэпхъэшIухэм адиштэрэ гипсыр псынкIэу аIэкIагъэхьан амал щыI.\nГипсыр автоматикэ шIыкIэм тетэу къыдагъэкIы, предприятием ищыкIагъэхэ специалистхэр иIэх. ЗэкIэ продукцием сертификат пылъ, ащ изытет зыуплъэкIурэ лабораторием Iоф ешIэ.\nИнвестиционнэ проектым игъэцэкIэн сомэ миллиони 150-рэ халъхьагъ, IофшIэпIэ чIыпIэ 27-рэ къызэIуахыгъ. Непэрэ мафэм предприятием зэкIэмкIи нэбгырэ 65-рэ Iут. Ахэм ягурыт лэжьапкIэ сомэ мин 28-м ехъу.\nЧIыпIэ предприятиехэм инвестиционнэ амалэу аIэкIэлъым зызэриушъомбгъурэм дакIоу, экономикэми хэхъоныгъэхэр зэришIыхэрэр республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ. ШIуагъэ къытэу IофшIэным игъэпсын ыкIи игъэIорышIэн изэхэщэн изы щысэу мы проектыр зэрэщытыр къыIуагъ.\n— ЧIыпIэм къыщыдагъэкIырэ продукциер бэдзэрым щызекIоным, зэнэкъокъу шIыкIэм шIуагъэ къытыным мы предприятиер фэIорышIэ. Ащ нэмыкIэу, предприятиехэр къызэрэзэIутхыхэрэм дакIоу, социальнэ Iофыгъохэм ащыщхэри тэгъэцакIэх — бюджетым къихьэхэрэ хэбзэIахьхэм, IофшIэпIэ чIыпIэхэм ахэхъо, республикэм щыпсэухэрэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIум феузэнкIы, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nИнвестициехэм алъэныкъокIэ республикэм ипащэхэм зэрахьэрэ политикэм шIуагъэ къызэритырэм ишыхьат заводыкIэу къызэIуахыгъэр.\n— Экономикэм инвестициехэр хэлъхьэгъэнхэр типшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ. Аужырэ илъэсхэм мы лъэныкъомкIэ щыIэ хэбзэгъэуцу- гъэм зэхъокIыныгъэхэр фэтшIыгъэх, екIолIакIэхэр дгъэфедэхэ хъугъэ. ШъолъырымкIэ мэхьанэ зиIэ проектхэм ягъэцэкIэн «зы шъхьаныгъупчъэкIэ» заджэхэрэ шIыкIэмкIэ лъытэгъэкIуатэх, экономикэ политикэмкIэ Координационнэ совет зэхэтщагъ. Ахэм афэдэ лъэбэкъухэм къакIэлъыкIоу инвестициехэм алъэныкъокIэ республикэр нахь хъопсагъо хъугъэ, — къыхигъэщыгъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nИнвестициехэм алъэныкъокIэ щыIэ Лъэпкъ рейтингым изэфэхьысыжьхэм закъыфэбгъазэмэ, Адыгеим гъэхъэгъэшIухэр зэришIыгъэхэр нафэ. 2016-рэ илъэсым я 69-рэ чIыпIэр ыIыгъыгъэмэ, 2019-рэ илъэсым шъолъырым я 26-рэ чIыпIэр ыубытыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым мылъку шъхьаIэм инвестициеу халъхьагъэм зэрэхэхъуагъэр проценти 142,5-м (2017-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ) кIэхьагъ. А къэгъэлъэгъонымкIэ Адыгеим апэрэ чIыпIэр Урысыем щиубытыгъ.


Лъыплъэн Iофыгъохэр агъэлъэшыщтых — Адыгэ макъ\nАР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, премьер-министрэу Геннадий Митрофановыр, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ Министерствэм, прокуратурэм, ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ къулыкъум, АР-м и Апшъэрэ хьыкум, АР-м монополием пэшIуекIогъэнымкIэ икъулыкъу, нэмыкI федеральнэ ыкIи шъолъыр къулыкъухэм япащэхэр зэхэсыгъом хэлэжьагъэх.\nЗытегущыIэгъэхэ Iофыгъохэм ащыщых лъэпкъ ыкIи федеральнэ проектхэр агъэцакIэхэ зыхъукIэ хабзэр ямыгъэукъогъэныр, джащ фэдэу бюджетнэ мылъкур зыфыхэмыхыгъэмкIэ ямыгъэгъэфедэгъэныр; чIыопс къэкIуапIэхэм алъэныкъокIэ хабзэр зыукъохэрэм зэгъусэхэу ябэныгъэныр; мэз фондыр машIом щыухъумэгъэныр. Хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ Министерствэм иполицие ипащэ игуадзэу Игорь Мелиховым къызэриIуагъэмкIэ, ахъщэ къолъхьаным ебэныгъэным ылъэныкъокIэ хабзэр аукъуагъэу къыхагъэщыгъэ хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ 77-рэ мэхъу. Лъэпкъ проектхэм япхырыщын тегъэпсыхьагъэу уплъэкIун 215-рэ зэшIуахыгъ. Къыхагъэщыгъэ укъоныгъэхэм алъэныкъокIэ следственнэ зэхэфынхэр макIох.\nIофэу ашIагъэм джащ фэдэу къытегущыIагъ АР-м монополием пэшIуекIогъэнымкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу ЖэнэлI Аслъан. Лъэпкъ проектхэм къахиубытэу зэшIуахыгъэ къэралыгъо щэфэнхэмкIэ IэнатIэ зыIыгъ нэбгыри 10-мэ административнэ пшъэдэкIыжь атыралъхьагъ.\nБюджет мылъкур зэрагъэфедэрэм ыкIи зэрарыр зэрапщыныжьырэм къулыкъухэр нахь лъэшэу алъыплъэнхэу республикэм и ЛIышъхьэ афигъэпытагъ.\n«Хэбзэукъоныгъэу зэрахьагъэмкIэ зэрарыр къягъэпщыныжьыгъэным пхъашэу лъыплъэгъэн фае. Лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ шIуагъэ къатэу гъэцэкIагъэхэ хъумэ, инфраструктурэм нахь дэгъоу Iоф ышIэщт, экономикэмрэ социальнэ лъэныкъомрэ хахъо афэхъущт. Джащ пае мэхьанэшхо иI мыщ гъэлъэшыгъэу лъыплъэгъэным. Iофэу ашIагъэм ыуасэ лъэшыщэу къямыгъэIэтыгъэныр, зэшIуахыгъэр зэфахьысыжь зыхъукIэ ыкIи агъэцэкIэжьыгъэ, зэтырагъэпсыхьэгъэ объектхэр атыхэ хъумэ зэфэхьысыжьхэр зэфэнхэр пшъэрылъхэм ащыщых», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЧIыопс къэкIуапIэхэр зэрагъэфедэхэрэм ылъэныкъокIэ хэбзэукъоныгъэхэм апэшIуекIогъэным пае шъолъырым ихэбзэ къулыкъухэм хэбзэухъумакIохэмрэ лъыплъэкIо къулыкъухэмрэ зэрэзэдэлажьэхэрэр нахьышIу шIыгъэным иIофыгъо зэхэсыгъом хэлэжьагъэхэр шъхьафэу къыщыуцугъэх. Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим иухъумэнкIэ ыкIи чIыопсым икъэкIуапIэхэмкIэ ГъэIорышIапIэм ипащэ игуадзэу Ешэкъо Аслъан къызэриIуагъэмкIэ, 2019-рэ илъэсым чIым икъэкIуапIэхэм ягъэфедэкIо 13-мэ хабзэр зэраукъуагъэм пае сомэ миллиони 3,6-рэ хъурэ тазырхэр атыралъхьагъэх. ИкIыгъэ илъэсым лицензие зиIэ нэбгырэ 40-мэ тазырэу сомэ миллион 11,6-рэ джащ фэдэу атыралъхьагъ.\nМэз фондыр машIом щыухъумэгъэным тегъэпсыхьэгъэ IофыгъомкIэ къэгущыIагъ АР-м мэзхэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Сергей Гавришовыр. 2021-рэ илъэсым машIом зыкъиштэнымкIэ ищынэгъо уахътэ Адыгеир зэрэфэхьазырым ащ игугъу къышIыгъ. Мыщ тегъэпсыхьэгъэ къэралыгъо уплъэкIуныр шIуагъэ хэлъэу зэранэкIыгъ. МашIор къэмыгъэхъугъэныр ыкIи ар гъэкIосэгъэныр шъолъырым имэзылъэ чIыпIэхэм ащызэшIозыхырэр мэзыр машIохэм ащыухъумэгъэнымкIэ Адыгеим икъулыкъу. Мэзхэм яухъумэн тегъэпсыхьагъэу мы илъэсым сомэ миллион 13,3-рэ къатIупщыгъ. Шъолъыр проектэу «Мэзхэм якъызэтегъэнэжьын» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу машIом игъэкIосэн тегъэпсыхьэгъэ техникэ ащэфыгъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу Адыгеим имэзылъэ чIыпIэхэм машIо къащыхъугъэу агъэунэфыгъэп.\nЧIыопсым икъэухъумэн ыкIи мэзым епхыгъэ хэбзэзехьаным апылъ къулыкъухэм язэдэлэжьэныгъэ агъэлъэшынэу Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афишIыгъ. Урысыем мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ ылъэныкъокIэ зэхъокIыныгъэхэр ашIыгъэх чIыопс къэухъумэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэр зыукъохэрэм афэгъэхьыгъэу. Мэзым ыкIи чIыопсым якъэухъумэнкIэ къулыкъум ипащэхэм анахьэу анаIэ зытырагъэтыщтыр псэупIэхэм санитарнэ шапхъэхэр ащагъэцэкIэнхэм, хэкIитэкъупIэхэм афамыгъэнэфэгъэ чIыпIэхэм пыдзафэхэр ащыIуамыдзэнхэм, мэзылъэхэм апэмычыжьэу уц лъэпсэжъхэр ащамыгъэстынхэм афэгъэхьыгъэу цIыфхэм гущыIэгъу афэхъугъэныр ары.\nПредыдущая КIэтхыкIыжьыныр щынэгъончъэу кIоным пай\nСледущая Илъэсныкъом икIэуххэр зэфахьысыжьыгъэх


псэлъыхъо - это... Что такое псэлъыхъо?\nКъэзыщэнэу лъыхъорэр ары\nПшъашъэм псэлъыхъо къыфэкIуагъ\nКIалэр псэлъыхъо ежьагъ\nАщ псэлъыхъо бэлахь иI\nСмотреть что такое "псэлъыхъо" в других словарях:\nкъышIыгъ — (къешIы) лъыI. 1. производил, а, о КъыдигъэкIыгъ Фабрикэм шэкI къешIы Заводым машинэ къышIыгъ 2. отказал, а, о КIэнэкIалъэ къышIыгъ Псэлъыхъо пстэури ащ мыштэ къышIыгъ П. ◊ Бжым къешIы погрозил; показал, а, о (кулак) КIалэм Iэ къешIы … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nпщынэпхэндж — (пщынэпхэнджыр, пщынэпхэнджхэр) гармонь (с 12 клавишами) Сипщынэпхэнджыр Iэпэ пшIыкIутIу, псэлъыхъо пшIыкIутIум уакъыхэсхыгъ орэд … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nхэплъыхьагъ — (хэплъыхьэ) лъым. 1. посмотрел, а, о (в) Псым хэплъыхьагъ Уцым хэплъыхьагъ 2. выбирал, а, о Ар псэлъыхъо паг, боу хэплъыхьэ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nхъаныщ — (хъаныщыр, хъаныщхэр) дочь султана Хъан пшъашъ Хъаныщым дэжь псэлъыхъо кIуагъэ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


Советым зэхэсыгъо иIагъ — Адыгэ макъ\nСоветым зэхэсыгъо иIагъ\nРедактор 21.07.2021 21.07.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным стратегическэ хэхъоныгъэхэм ыкIи лъэпкъ проектхэм афэгъэзэгъэ Советым изэхэсыгъо зэхищэгъагъ. Къэралыгъом ипащэрэ правительствэм хэтхэмрэ зэшIохыгъэ хъугъэхэр зэрэфахьысыжьыгъэм, 2024-рэ илъэсым нэс Iоф зэрашIэщт планэу агъэнэфагъэм фэгъэхьыгъэу къыхиутыгъ республикэ гъэзетэу «Адыгэ макъэм».\nЛъэныкъоу Iоф зыдашIэщтхэр 20I8-рэ илъэсым зэрагъэнэфагъэхэр, 2020-м ибэдзэогъу мазэ ахэм джыри зэрахагъэхъожьыгъэр Владимир Путиным къыхигъэщыгъ. Къэралыгъом ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, социальнэ, экономическэ ыкIи технологическэ зэхъокIыныгъэу къэралыгъом къихъухьагъэхэр, зэрэдунаи къыщыхъугъэр къыдалъытэхэзэ ахэр агъэнэфагъэх.\n— Уахътэм къыздихьырэм дедгъаштэу Iоф зэрэтшIэрэм имызакъоу, нахьыщIум ылъэныкъокIэ зэхъокIыныгъэшхохэр зышIыгъэхэм апэ тихьаным тыкъыфэкIон фае. Ащ ищыкIэгъэ пстэур тиI. Джащ фэдэу непэ Iофыгъоу щыIэхэми тадэлэжьэн фае, мафэ къэс ащ фэдэу бэ къызэIукIэрэр. Нахьыбэу зэшIохыгъэ хъуным, анахь шъхьаIэхэм анаIэ атырагъэтыныр, зэхапшIэу зэхъокIыныгъэшIухэр щыIэнхэм ыуж итынхэр пэщэ пстэумэ япшъэрылъ, — къыIуагъ Владимир Путиным.\nМакроэкономическэ политикэр ифэшъуашэм тетэу гъэпсыгъэ зэрэхъугъэм, бизнесым IэпыIэгъу зэригъотырэм, технологиякIэхэм яшIуагъэкIэ кризисым къиныгъоу къыздихьыгъэхэр къэралыгъом къызэпичын зэрилъэкIыгъэр Президентым къыхигъэщыгъ.\nИлъэсэу тызыхэтым икIэухым нэс экономикэм ихэхъоныгъэхэр проценти 4-кIэ нахьыбэ хъунэу зэращыэгугъырэр къэралыгъом ипащэ къыхигъэщыгъ. Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм къиныгъохэр къыздихьыгъэхэ нахь мышIэми, хэхъоныгъэхэм афытегъэпсыхьэгъэ гухэлъэу агъэнэфэгъагъэхэр зэкIэри пхырыщыгъэ хъугъэх. Шъолъырхэм, къалэхэм, районхэм заушъомбгъуныр, IофшIэпIэ чIыпIэхэр цIыфхэм яIэнхэр, унагъохэм ягъот хэхъоныр, сабыйхэр къарыхъухьанхэр, ахэм гъэсэныгъэ арагъэгъотын амал яIэныр гухэлъ шъхьаIэхэм ащыщэу Владимир Путиным къыхигъэщыгъэх.\nУнагъохэм IэпыIэгъху ягъэгъотыгъэныр\n2020-рэ илъэсым Урысыем щыпсэурэ унэгъо миллиони 3,5-мэ псэукIэ амалэу яIэр нахьышIу ашIын алъэкIыгъ. Президентым къызэриIуагъэмкIэ, ипотекэм процентэу къыщыдэлъытагъэр къызэрэрагъэIыхыгъэр ары ащкIэ зишIуагъэ къэкIуагъэр. Илъэсэу тызыхэтыр къызихьагъэм къыщыублагъэу унагъоу апэрэ сабыир къызэрыхъухьагъэхэми ащ фэдэ ипотекэр агъэфедэн амал яIэ хъугъэ.\nКIэлэцIыкIур къызыхъугъэм къыщыублагъэу илъэси 7-м ехъуфэкIэ ахъщэ тын къыфэкIо. Ащ нэмыкIэу сабый ежэрэ бзылъфыгъэу щыIэныгъэм чIыпIэ къин ригъэуцуагъэхэм, изакъоу кIэлэцIыкIур зыпIурэ ны-тыхэм бэдзэогъум и 1-м къыщегъэжьагъэу ахъщэ IэпыIэгъу къафэкIонэу агъэпсын алъэкIынэу хъугъэ. Зыныбжь илъэси 6 икъугъэу, 17-м шIомыкIыгъэхэми къэкIощт шышъхьэIу мазэм зэтыгъо ахъщэ тын къэралыгъо къафитIупщыщт.\n— КIэлэеджэкIо нэбгырэ миллиони 7-м ехъумэ шхын стыр ыпкIэ хэмылъэу еджапэхэм къащараты. Мы лъэныкъом джыри Iоф зыдэпшIэн щыкIагъэхэр иIэх, ау системэр зэрэщытэу пштэмэ, тэрэзэу гъэпсыгъэ зэрэхъугъэр нафэ, — къыIуагъ Владимир Путиным.\nУнэхэм яшIынкIи хэхъоныгъэхэр мымакIэу къэралыгъом зэришIыгъэхэр Президентым къыхигъэщыгъ.\n— Илъэсэу тызыхэтым ыкIэм нэс квадратнэ метрэ миллион 85-м ехъу Урысыем щыгъэуцугъэ хъущт, — къыIуагъ Валадимир Путиным.\nМы лъэныкъомкIэ джыри Iофхэр нахь агъэпсынкIэнхэу Правительствэм пшъэрылъ фишIыгъ. Илъэсым ыкIэм нэс унэе псэолъэшIынымкIэ ипотекэм фытегъэпсыхьэгъэ программэм Правительствэмрэ Гупчэ Банкымрэ Iоф дашIэным зэрэщыгугъырэми къыкIигъэтхъыгъ. Вице-премьерэу Марат Хуснуллиным зыфигъазэзэ, «Единэ Россием» изэфэс мыщ зэрэщытегущыIагъэхэр къыIуагъ. Программэм шIуагъэ къытыным пае фэгъэкIотэнхэр зиIэ кредитыр цIыфхэм къызIэкIэгъэхьэгъошIу афэшIыгъэнхэм мэхьанэ зэриIэр мыщ дэжьым къыщыхигъэщыгъ. Марат Хуснуллиным къызэриIуагъэмкIэ, илъэсым ыкIэм нэс программэр атIупщыщт.\nСэнэхьат зэгъэгъотыными къэралыгъом ипащэ игугъу къышIыгъ. Колледж ыкIи училищэ минрэ ныкъорэм ехъур дунэе шапхъэхэм адиштэу зэтырагъэпсыхьагъ. Кваллифицированнэ кадрэхэм ягъэхьазырын, технологическэ ыкIи научнэ хэхъоныгъэхэр щIыгъэнхэр лъэпкъ проектхэм къадыхэлъытагъэхэм ащыщых. Ащ тетэу къэралыгъо фэIо-фэшIэ зэфэшъхьафыбэ электроннэ шIыкIэм тетэу зэбгъэгъотын плъэкIынэу хъугъэ.\n— IT-сферэм ылъэныкъокIэ Правительствэр кIэщакIо зыфэхъугъэхэм ащыщхэм сакъыщыуцумэ сшIоигъу, — къыIуагъ Владимир Путиным. – Апшъэрэ классхэм арыс кIэлэеджакIохэм апае программированием ыбзэ изэгъэшIэнкIэ ыпкIэ зыхэмылъ илъэситIу курсхэр щыIэ хъущтых. Ащ мэхьанэ иI, сыда пIомэ, а ныбжьыр ары сэнэхьатэу зыфаехэр къызщыхахырэр. IT-м феджэнхэу амалышIухэр яттыхэмэ, ащ ящыIэныгъи рапхын алъэкIыщт, — къыIуагъ Президентым.\nДжащ фэдэу мы илъэсым инженерхэр зыщагъэхьазыррэ еджапIэхэм ягъэпсын атIупщыщт, ныбжьыкIэхэм кIэщакIо зыфэхъухэрэр пхыращынхэ амал аратыщт.\nВице-премьерэу Татьяна Голиковам къызэриIуагъэмкIэ, 2022-рэ илъэсым иIоныгъо мазэ и 1-м щегъэжьагъэу «Профессионалитет» зыфиIорэ программэр ежьэщт. Колледжым зэрэщеджэхэрэ пIалъэр гъэкIэкIыгъэным ар фытегъэпсыхьагъ. Сэнэхьат зэзымыгъэгъотыгъэхэр, опыт зимыIэхэр нахьыбэу чIыпIэ къин зэрифэхэрэр зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм къызэригъэлъэгъуагъэр Вице-премьерым къыхигъэщыгъ.\nУФ-м иуниверситетхэм цифрэхэмкIэ кафедрэхэр, гурыт еджапIэхэм программированиемкIэ курсхэр къызэращызэIуахыщтхэр ныбжьыкIэхэм информационнэ шIыкIакIэхэр къызIэкIэгъэхьэгъошIу афэхъуным зэрэфэIорышIэщтыр Правительствэм и Тхьаматэу Михаил Мишустиным къыхигъэщыгъ.\n— Рабочэ сэнэхьатхэр нахь зэлъягъэшIэгъэнхэр, нахьыбэу къыхахынхэр гъэсэныгъэм илъэныкъо пшъэрылъ шъхьаIэу иIэхэм ащыщ. Сэнэхьат 200 фэдизмэ афытегъэпсыхьэгъэ программэхэр зэхэгъэуцогъэнхэу тапэ илъ, — къыIуагъ Правительствэм ипащэ.\nЦIыфхэм япсауныгъэ изытет куоу уплъэкIугъэным фытегъэпсыхьэгъэ компаниер къэралгъом щылъагъэкIуатэ. Мы уахътэм нэбгырэ миллиони 8,5-мэ ащ фэдэ амал яI. Бэдзэогъум и 1-м къыщыублагъэу нэбгырэ мини 8,3-мэ диспансеризациер акIугъ.\nКоронавирусыкIэр къызэолIэгъагъэхэм япсауныгъэ изытет зэкIэмэ апэу ауплъэкIу, ау ахэм ямызакъоу, шIоигъоныгъэ зиIэ пстэумэ акIун алъэкIыщт.\n— Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм ыпкъ къикIыкIэ 2020-рэ илъэсым диспансеризациер къызэтедгъэуцон фаеу хъугъагъэ, — къыIуагъ Татьяна Голиковам. – Эпидимиологием ылъэныкъокIэ Iофхэр нахь зызэтеуцохэм, уплъэкIунхэм апытыдзэжьыгъ ыкIи нэбгырэ миллион 35-мэ япсауныгъэ изытет зэрагъэшIагъ.\nЗэпахырэ узхэр къэралыгъом къызэрэрахьэхэрэм пэшIуекIорэ Iофтхьабзэхэм 2024-рэ илъэсым нэс сомэ миллиард 30-м нэсэу апаIуагъэхьан гухэлъ яI. Узхэр къырамыщэнхэм, ахэм замыушъомбгъуным имызакъоу, инфекциякIэу къежьэрэр мэфиплIыкIэ къэзгъэлъэгъощт тестыкIэхэр, ахэм апэшIуекIорэ вакцинэхэр къэугупшысыгъэнхэр ащ къыдыхэлъытагъ.\nТатьяна Голиковам къызэриIуагъэмкIэ, цIыфэу IэкIыб къэрал кIохэрэм е къэкIожьыхэрэм язекIон афагъэхьылъэщтхэп, ау санитарнэ уплъэкIунхэр нахь агъэлъэшыщтых. Джащ фэдэу лабораториеу щыIэхэр агъэкIэжьыщтых, кIэхэр ашIыщтых.\nСымэджагъэхэр зыпкъ игъэуцожьыгъэнхэмкIэ системакIэр (диспансеризация) 2022-рэ илъэсым атIупщыщт. 2024-рэ илъэсым нэс реабилитацием игупчэхэм япроцент 75-р лъэхъаным диштэрэ оборудованиехэмкIэ зэтырагъэпсыхьащтэу ары Татьяна Голиковам къызэриIуагъэр. ЦIыфэу сымэджагъэм амбулаторием шIомыкIэу ипсауныгъэ зэтыригъэуцожьын амал иIэными 2024-рэ илъэсым нэс сомэ миллиард 60 пэIуагъэхьащт.\nВладимир Путиным цIыфхэр зыгъэразэхэрэр къыдалъытэзэ псауныгъэм икъэухъумэн исистемэ игъэкIэжьын Iоф дашIэнэу къариIуагъ.\n— ГухэкIыми, къэухъумэгъэнымкIэ Федеральнэ къулыкъоу социологическэ опрос зышIырэм зэригъэунэфыгъэмкIэ, системэм цIыфхэр зэригъэразэхэрэм хэхъуагъэп. Аужырэ илъэсрэ ныкъорэ къызэрыкIоп, медицинэм гъэлъэшыгъэу Iоф ешIэ. Арэу щытыми, сыкъышъолъэIу. ЦIыфым апэрэ медицинэ IэпыIэгъур егъэгъотыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ программэр ттIупщыгъэ. Ащ пэIудгъэхьанэу дгъэнэфэгъэ ахъщэр, ар сомэ миллиард 500-м ехъу, макIэп. ТиIофшIэн федэу къыхьырэр къэзгъэнафэхэрэм мыри ащыщ хъун фае, — къыIуагъ Владимир Путиным УФ-м псауныгъэм икъэухъумэнкIэ иминистрэу Михаил Муражко зыфигъазэзэ.\nЦIыфым апэрэ медицинэ IэпыIэгъур егъэгъотыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ программэм итIупщын зэкIахьан фаеу зэрэхъугъагъэр, ау джы а IофшIэныр зэрэрагъэжьагъэр агу къыгъэкIыжьыгъ.\n— ЦIыфхэм ярэзэныгъэ е ямырэзэныгъэ сыдигъокIи къыдэтлъытэн фае. Мыщ дэжьым тхьапэм тетхагъэр арэп тызэплъынэу щытэр, Iофхэм язытет шъыпкъэ, зэшIохыгъэ хъугъэм федэу къыхьыгъэр къыдэтлъытэн фае. Ар сыдэущтэу дгъэунэфын тлъэкIыщт? ЦIыфхэм еплъыкIэу фыряIэр, къыраIуалIэрэр, зыгъэразэхэрэр ары, — къызэфихьысыжьыгъ зэпстэур Владимир Путиным.\nПредыдущая В центре Майкопа через год создадут новую зону отдыха\nСледущая Зыхябгъалъхьэмэ нахьышIу


Галактика Кельвина • Просмотр темы - Анна Нетребко (Anna Netrebko)\nЗаголовок сообщения: Анна Нетребко (Anna Netrebko)\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Анна Юрьевна Нетребко (Anna Yuryevna Netrebko; родилась: 18 сентября 1971 годa; Краснодар , Краснодарский край , РСФСР , СССР ; Гражданство: Россия , Австрия ) — российская и австрийская оперная певица (сопрано). - Народная артистка России (2008), - лауреат Государственной премии Российской Федерации (2004), - Герой труда Кубани (2006), - "Золотой граммофон" (2010). Певица года (2004, 2005, 2014). Введена в зал славы журнала "Gramophone". (46 лет)\nЗаголовок сообщения: Re: Анна Нетребко (Anna Netrebko)


Яамалхэм ахэхъуагъ — Адыгэ макъ\nРедактор 11.01.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ ыкIи гъэсэныгъэмкIэ къулыкъухэм къафащэфыгъэ хэушъхьафыкIыгъэ автомобильхэм яIункIыбзэхэр тыгъуасэ мэфэкI шIыкIэм тетэу зытефэхэрэм аритыжьыгъэх. АР-м и Правительствэ и Унэ дэжь щыкIогъэ зэхахьэм хэлэжьагъэх Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, профильнэ министрэхэу Мэрэтыкъо Рустемрэ КIэрэщэ Анзауррэ, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, депутатхэр, медицинэм ыкIи гъэсэныгъэм яIофышIэхэр, нэмыкIхэри.\nАР-м и ЛIышъхьэ мэфэкI Iофтхьабзэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, хэушъхьафыкIыгъэ техникэр зэратырэ пстэуми игуапэу къафэгушIуагъ. Адыгеим щыпсэухэрэм апашъхьэ пшъэдэкIыжь зэрахьырэр къагурыIозэ, гъэсэныгъэмрэ псауныгъэр къэухъумэгъэнымрэ ясистемэхэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэмкIэ пшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу зэшIуахынхэм анаIэ зэрэтетым республикэм ипащэ къыкIигъэтхъыгъ. Ахэм зэу ащыщ IэпыIэгъу псынкIэм ыкIи кIэлэеджакIохэр зезыщэрэ автобусхэм яавтопаркхэм ягъэкIэжьын. Джырэ уахътэм ехъулIэу автобус 70-мэ шъолъырым Iоф щашIэ, ахэм кIэлэеджэкIо минищым ехъу еджапIэхэм къаращалIэх. ИлъэсипшI къэс мы автотранспортыр зэблэпхъун фаеу щыт. А пшъэрылъыр республикэм егъэцакIэ, блэкIыгъэ илъэсым Iоф зышIэщтыгъэхэм ачIыпIэ автобусыкIэ 11 муниципалитетхэм атырагощагъ.\nАдыгеим ипащэхэм анахьэу анаIэ зытырагъэтырэ лъэныкъохэм ащыщ псауныгъэр къэухъумэгъэным хэхъоныгъэхэр ышIынхэр, медицинэ IэпыIэгъу зищыкIэгъэ цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр зэрифэшъуашэу афэгъэцэкIэгъэнхэр. Ащ къыдыхэлъытагъэу медицинэ IэпыIэгъу псынкIэм и Адыгэ республикэ станцие аужырэ шапхъэхэм адиштэу зэтегъэпсыхьэгъэ хэушъхьафыкIыгъэ техникакIэ къыфащэфы.\nАужырэ илъэси 5-м федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къахэхыгъэ мылъкумкIэ медицинэ IэпыIэгъу псынкIэм иавтопарк зэтырагъэпсыхьагъ, агъэкIэжьыгъ. Джырэ уахътэм машинэ 45-мэ Iоф ашIэ. Ахэм зэкIэми аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ оборудованиер арыт, системэу «ГЛОНАСС-GPS» зыфиIорэр, навигаторхэр ахэтых.\n— Псауныгъэр къэухъумэгъэным иIофышIэхэм непэ автомобиль 18 яттыщт. Ащ ишIуагъэкIэ илъэситф нахьыбэрэ Iоф зышIэгъэ хэушъхьафыкIыгъэ техникэ IэпыIэгъу псынкIэм иавтопарк дэтыжьыщтэп. Джащ фэдэу зекIорэ медицинэ комплексэу фельдшер-мамыку IэзапIэр зыхэтыр Мыекъопэ районым къыфэтщэфыгъ. Ащ пэIухьэгъэ сомэ миллиони 6,3-м ехъур федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къахэхыгъ. Мыщ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ медицинэ IэпыIэгъу псынкIэр цIыфхэм зэралъыIэсырэ уахътэр, ащ епхыгъэу зидунай зыхъожьыхэрэм япчъагъэ нахь макIэ тшIынхэ амал щыIэ мэхъу. Мыщ тыкъыщымыуцоу тапэкIи IофшIэныр лъыдгъэкIотэщт, программэ зэфэшъхьафхэр дгъэцакIэхэзэ, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным тыпылъыщт, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nАР-м и ЛIышъхьэ хэушъхьафыкIыгъэ автомобильхэм яIункIыбзэхэр зытефэхэрэм аритыжьыгъэх, ахэр зэрэзетегъэпсыхьагъэхэр ыуплъэкIугъ, ылъэгъугъэм осэшIу фишIыгъ.\nПредыдущая ШIушIагъэр кIодыщтэп\nСледущая Yeni yılda Adıgey’de 45 bebek dünyaya geldi


ПсэкIэ алъыIэсыныр ишэнышIу — Адыгэ макъ\nПсэкIэ алъыIэсыныр ишэнышIу\nРедактор 04.08.2020 04.08.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nХэгъэгум имузыкальнэ искусствэ щызэлъашIэрэ Анатолий Шипитько ыныбжь илъэс 80 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэу гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэм къытфаIотагъэр тшIогъэшIэгъон.\nУрысыем искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшху, Урысыем культурэмкIэ изаслуженнэ IофышI, Адыгэ Республикэм инароднэ артист, Пшызэ искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшху. Ащ фэдэ щытхъуцIэхэр къызыфаусыгъэ Анатолий Шипитько Мыекъуапэ щэпсэу.\nКультурэм иIахьышIу зэрэхишIыхьагъэм фэшI СССР-м итамыгъэхэр, дышъэ орденэу «Служение искусству» зыфиIорэр, А. Пушкиным ыцIэкIэ агъэнэфэгъэ медалыр, Адыгэ Республикэм итын анахь лъапIэу медалэу «Адыгеим и Щытхъузехьэр», нэмыкIхэри къыфагъэшъошагъэх.\nАдыгеир Краснодар краим къызыхэкIыжьым республикэм симфоническэ оркестрэр, урыс лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ оркестрэу «Русская удалыр», камернэ музыкальнэ театрэр, нэмыкIхэри щызэхащагъэх.\n— «Русская удалыр» Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щызэхащэным кIэщакIо фэхъугъэхэм сакъытегущыIэ сшIоигъу, — къытиIуагъ оркестрэм ихудожественнэ пащэу илъэсыбэрэ Iоф зышIэгъэ Анатолий Шипитько. — Адыгэ Республикэм иапэрэ Президентэу Джарымэ Аслъан, республикэм культурэмкIэ иапэрэ министрэу Хьанэхъу Адам, Адыгеим и Къэралыгъо филармоние ипащэу щытыгъэ Хъот Заур, ахэр зэхэщакIо тфэхъугъэх.\n— Оркестрэм егъэжьэпIэшIоу фашIыгъэр щыIэныгъэм къыщышъотэжьыгъ.\n— Урысыем икъалэхэм, IэкIыб хэгъэгухэм концертхэр къащыттыгъэх. 1993-рэ илъэсым Адыгэ Республикэм имэфэкI мафэ ехъулIэу апэрэ пчыхьэзэхахьэр Мыекъуапэ щыкIуагъ.\n— Орэдэу къаIощтым, лъэпкъ музыкэу жъугъэжъынчыщтым якъыхэхын сыдэущтэу ежъугъэжьагъа?\n— Лъэпкъ пэпчъ фольклор иI. Тарихъым инэкIубгъохэм зафэбгъазэмэ, тинахьыжъ лIэужхэм къытфыщанагъэр бэ. Репертуарыр зэхэдгъэуцо зыхъукIэ, щыIэныгъэм изэхъокIыныгъэхэр сыдигъуи къыдэтлъытэщтыгъэх. Музыкэм цIыфыр епIу, егъасэ. Ащ IофшIэныр къыщедгъэжьэныр шэнышIу тфэхъугъагъ.\n— Шъуиконцертхэм лъэпкъ зэфэшъхьафхэм яорэдхэр ащэIух.\n— Адыгэ Республикэм тыщэпсэу. Адыгэхэм ямузыкальнэ искусствэ гъэшIэгъон дэдэу щыт. Композитор цIэрыIоу Нэхэе Аслъан ансамблэу «Ислъамыем» пае зэригъэфэгъэ музыкэр Европэм икультурэ хэхьагъ. Лъэпкъ искусствэр дунаим щызэхахы. Адыгэ орэдхэр «Русская удалым» зэрэхэдгъэхьагъэхэм типрограммэ нахь гъэшIэгъон къышIыгъ.\n— Оркестрэр зызэхащагъэм къыщегъэжьагъэу хэгъэгум иорэдыIо цIэрыIохэр пчыхьэзэхахьэхэм къяшъогъэблагъэх.\n— Музыкэм лъэпкъхэр зэфещэх. Уимылъэпкъэгъу цIыфым икультурэ нахьышIоу пшIэ зыхъукIэ, лъытэныгъэу ащ фэпшIырэм хэхъощт.\n— Музыкэр зэудзэкIыжьынэу щытэп, нотэхэр зы бзэкIэ тхыгъэх.\n— Сыгу укъигущыIыкIыгъ, Нурбый. Классикэм хэхьэгъэ произведениехэр, лъэпкъ фольклорым къыхэтхыгъэхэр зы пчыхьэзэхахьэм щэIух. Орэдыр щыIэныгъэм щыуигъусэмэ, уигушъхьэ кIуачIэ зыкъиIэтыщт, щыIэныгъэр нахьышIоу къыбгурыIощт.\n— Адыгеим щыщ артист пчъагъэмэ «Русская удалым» орэд къыщаIоу бэрэ тядэIугъ.\n— Дэрбэ Аслъан ымакъэ зэхэзыхырэмэ упчIабэ къытатыщтыгъ, гущыIэ фабэхэр къыфаIощтыгъ. Ростов хэкум, Краснодар краим тащыIэу тиконцертхэм къядэIугъэхэр пчыхьэзэхахьэм ыуж гущыIэгъу къытфэхъущтыгъэх, тиартистхэм къаIукIэщтыгъэх. «Русская удалым» арэущтэу ригъажьи, цIэрыIо хъугъэ.\n— Кощбэе Валентинэ, Нэхэе Тэмарэ, нэмыкIхэри орэдыIохэу «Русская удалым» хэтыгъэх. Музыкантхэр къащытхъущтыгъэх.\n— Оркестрэр лъэшэу сыгу рихьыщтыгъ. Артист дэгъухэр хэтыгъэх, IофшIэным гушIуагъо хэзгъуатэщтыгъ.\n— Анатолий, музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр, балалайкэм къыщебгъэжьэнышъ, джэмышххэм, унагъом, кIыщым ащагъэфедэхэрэ пкъыгъохэм анэсыжьэу концертхэм ащытэлъэгъух.\n— ЦIыфым игулъытэ зызэриушъомбгъурэр, сэнаущыгъэу хэлъыр къызэIуихын зэрилъэкIырэр «Русская удалым» щыIэныгъэм къыщегъэлъагъо. Я XVIII — XIX-рэ лIэшIэгъухэм агъэфедэщтыгъэхэ балалайкэхэм яте-плъэ зэхъокIыныгъэхэр фэхъу-гъэх. Гум къикIырэ музыкэр оркестрэм къыригъаIозэ, цIыфхэм алъэIэсы.\n— Хэгъэгум, дунаим яартист цIэрыIохэм пчыхьэзэхахьэхэм тащыIукIэзэ, искусствэм ибайныгъэ кIуачIэ тызэлъекIу.\n— СССР-м инароднэ артистэу Леонид Сметанниковыр тиконцерт зыхэлажьэм, хъугъэ-шIагъэм зэхэщакIохэм мэхьэнэ ин ратыгъагъ, дунэе къэбар хъугъагъэ.\n— Урысыем и Театрэшхо иартистэу Александр Захаровыри Адыгеим ихьэкIагъ.\n— Александр Захаровыр, Анатолий Сафиуллиныр, фэшъхьаф артист цIэрыIохэм тиконцертхэр къагъэдахэщтыгъэх.\n— Ткъош Къэбэртэе-Бэлъкъарым иартистхэри «Русская удалым» иныбджэгъушIух.\n— УрысыбзэкIэ, адыгабзэкIэ, италяныбзэкIэ, нэмыкIхэмкIи къаIорэ орэдхэр тхьакIумэм икIыжьыхэрэп.\n— Урысыем, Адыгеим, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Къэбэртэе- Бэлъкъарым янароднэ артистэу Тутэ Заур иконцерт сыда къепIуалIэ пшIоигъор?\n— Ащ фэдэ концертхэр нахьыбэрэ зэхэщэгъэнхэ фаеу сэлъытэ. ПкIыхь дахэм тыхэтэу къысщыхъузэ, пчыхьэзэхахьэр Мыекъуапэ зыщэкIом, лъэпкъ искусствэм тызэрэзэфищэрэр гукIи, псэкIи тлъэгъугъэ.\n— «Русская удалым» инеущрэ мафэ зэрэплъэгъурэр къытаIоба.\n— Оркестрэр зыпкъ иуцуагъ, цIэрыIо хъугъэ. Артистхэм яфэIо-фашIэхэр нахьышIоу афигъэцакIэ зыхъукIэ, хэкIыжьыщтхэп. Краснодар, Ростов-на-Дону, Мыекъуапэ, фэшъхьафхэм ащеджагъэхэр оркестрэм хэтых. Янеущрэ мафэ нахьышIу хъущтэу сэлъытэ.\n— Адыгэ Республикэм инароднэ артистэу Андрей Ефименкэр художественнэ пащ, ар къыпщытхъугъ.\n— БэшIагъэу оркестрэм Андрей хэт. ЕгъэжьапIэу тшIыгъэр лъегъэкIуатэ.\nАнатолйи Шипитько Краснодар краим ипсэупIэу Староминскоим къыщыхъугъ. ИкIэлэцIыкIугъор Хэгъэгу зэошхом илъэхъан тефагъ. Ятэу Василий заом щыфэхыгъ. Янэ пщынэ къызыфещэфым игушIогъошхуагъ. Краснодар, Мыекъуапэ ащеджагъ. Шыу Щэбанэ игукъэкIыкIэ Анатолий культурэм и Унэу «Зэкъошныгъэм» рагъэблагъи, искусствэм Iоф щишIэу фежьагъ. Сургут щылажьэу къыхэкIыгъэми, Адыгеир игунэс. Ишъхьэгъусэу Наталье «Русская удалым» хэтэу искусствэм щызэлъашIагъ.\nКультурэм иIофышIэхэу гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэм таригъусэу унагъом тыфэгушIо. Опсэу, Анатолий! УишIушIагъэ лIэужхэр зэрепхых. «Русская удалыр» гъашIэм щылъыкIотэнымкIэ лъэпсэшIу пшIыгъэ.\nПредыдущая Старинная адыгская песня покорила жюри всероссийского фестиваля «Песенка года»\nСледущая Anlaşı her şeyin başı


Home » Adyghe » 04 John / ИУАН » 07\nИсус ышхэм яшІошъмыхъуныгъ\nАщ нэужым Исус Галилей хэкум къыщикІухьэщтыгъ. Джуртхэм ежьыр аукІынэу ыуж итыгъэхэти, Иудей хэкум къыщикІухьанэу фэягъэп. 2Джурт мэфэкІ мэфэшхо мафэхэу цІыфхэр чэлхэм зыщачІэсхэрэр* къэблэгъагъэх.\n3Арыти, ышхэм Исус къыраІуагъ:\n–Іофышхо гъэшІэгъонхэу пшІэхэрэр уигъогу рыкІохэрэм алъэгъунхэм пае, мыщ дэжьым икІыжьи, Иудей хэкум кІожь. 4ЦІыфхэм зязыгъэшІэнэу фаем шъэфэу Іоф ышІэрэп. Мы Іофышхо гъэшІэгъонхэр бгъэцакІэхэмэ, дунаем ицІыфхэмэ зягъэлъэгъу.\n5Сыда пІомэ Исус ыш дэдэхэми ежьымкІэ шІошъхъуныгъэ яІэу щытыгъэп.\n7:2 Джурт мэфэкІ мэфэшхо мафэхэу цІыфхэр чэлхэм зыщачІэсхэрэр – Джуртхэр Мысырым къызекІыжьыхэ ужым, илъэс тІокІитІо шъоф нэкІыр къакІухьэу чэлхэм зэрачІэсыгъагъэхэр илъэс къэс мэфэ заулэрэ чэлхэм ачІэсхэу, агу къагъэкІыжьы. Еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 23:33-43.\n6Арыти, Исус ахэмэ ариІуагъ:\n–ШъоркІэ сыдигъуи игъу, ау сэ сигъо къэсыгъэгоп. 7Дунаем ицІыфхэм шъо шъуауджэгъун алъэкІыщтэп, ау сэ сауджэгъу. Ахэмэ Іофхэу ашІэхэрэр зэрэбзаджэхэмкІэ сэ шыхьат сызэрэхъурэр ары сызкІауджэгъурэр. 8Шъо мэфэкІ мэфэшхо мафэхэм апае Ерусалим шъукІу. Сэ а мафэхэм апае сыкІощтгоп, сыда пІомэ сэ сигъо къэсыгъэгопышъ ары.\n9Исус арэущтэу зареІом, Галилей хэкум къэнагъ.\nМэфэкІ мэфэшхо мафэхэу цІыфхэр чэлхэм зыщачІэсхэрэр ыгъэмэфэкІэнхэм пае, Исус Ерусалим зэрэкІуагъэр\n10Ау Исус ышхэр мэфэкІ мэфэшхохэм апае зекІохэм ыуж, Исуси кІуагъэ, ау цІыфмэ амышІэу, къамылъэгъоу кІуагъэ. 11А мэфэкІ мэфэшхо мафэхэм адэжь джуртхэм, «Исус тыдэ щыІа?» аІозэ лъыхъущтыгъэх.\n12ЦІыф купышхохэм Исус игугъу бэрэ ашІэу зэІушъашъэщтыгъэх. Ахэмэ ащыщхэу заулэмэ аІощтыгъ:\n–Ар цІыф дэгъу.\n–Хьау, ар цІыф дэгъоп, цІыфхэр гъогу занкІэм тырещых,– аІощтыгъ адрэхэм.\n13Ау джуртхэмэ зэращыщынэщтыгъэхэм пае, цІыфмэ апашъхьэ зыми Исус игугъу щишІыщтыгъэп.\n14А мэфэкІ мэфэшхо мафэхэм азыныкъо зыблэкІым ыуж, Исус Тхьэм иунэшхо чІахьи, цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр аригъашІэхэу ыублагъ.\n15–Мы лІыр емыджагъэу, мыщ фэдиз шІэныгъэ тыдэ къырихыгъа?– агъэшІагъозэ аІуагъ джуртхэм.\n16–ГущыІэхэу сэ цІыфхэм язгъашІэхэрэр сэ садэжь къикІыхэрэп, сэ сыкъэзыгъэкІуагъэм ыдэжь къекІыхэ нахь. 17Тхьэр зыфаер зыгъэцэкІэнэу фаем гущыІэхэу сэ цІыфхэм язгъашІэхэрэр Тхьэм ыдэжь къикІыхэми, сэ садэжь къикІыхэми ышІэщт. 18Ежьым ыцІэкІэ къэгущыІэрэр ежь ышъхьэ ищытхъу ыуж ит, ау къэзыгъэкІуагъэм ищытхъу ыуж итым шъыпкъагъэ иІ, зи пхэнджи ащ хэлъэп. 19Пегъымбар Мусэ Тэурат хабзэр къышъуфигъэнагъэба? Ау щытми, Тэурат хабзэм итхэр зыгъэцакІэрэ цІыф къышъухэтэп. Сыда сышъуукІынэу сауж шъузкІитыр?– ариІуагъ Исус ахэмэ.\n20–ДжынапцІэ о пхэс,– къаІожьыгъ цІыфхэмэ. –Хэта о узыукІынэу уауж итыр?\n21–Зы Іофышхо гъэшІэгъон закъо шэмбэт мафэм зэрэсшІагъэм пае, шъо зэкІэми шъогъэшІагъо,– ариІожьыгъ Исус ахэмэ. 22–Шъуеплъ, пегъымбар Мусэ сунэт шІыныр хабзэу къышъуфигъэнагъэшъ, (ау шъыпкъэмкІэ сунэт шІыныр зыдэжь къикІыгъэр Мусэ арэп, тятэжъышхохэр ары нахь), шъо шэмбэт мэфэ дэдэми цІыфыр сунэт шъошІыба? 23Джы, пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ ит унашъоу сунэт шІыным ехьылІагъэм шъуемыдэІоу шъумыхъуным пае, шэмбэт мэфэ дэдэми цІыфыр сунэт шъушІынэу шъуфит. Арэущтэу зыхъукІэ, сыд пае шъукъысфэгубжыра, зы лІы горэ шэмбэт мафэм зэрэзгъэхъужьыгъапэм пае? 24Іоф плъышъом шъуеплъэу хьыкум шъумышІы, ау шъыпкъагъэм тетэу хьыкум шъушІы.\nИсус Христосыр арэу шъуІуа?\n25Джащыгъум Ерусалим щыщ цІыфхэм ащыщхэу заулэмэ аГуагъ:\n–АукІынэу зыуж итхэр мырба? 26Шъуеплъ, цІыф пстэуми апашъхьэ къызэрэщыгущыІэрэм, ау щытми зи раІорэп. Тэ титхьаматэхэм ар зэрэ-Христосыр* зэрагъэшІагъэ, шъуІуа? 27Ау мыр зыщыщыр тэшІэ. Ау Христос къызыкІокІэ, зыщыщыр зыми ышІэщтэп.\n28Джащыгъум Исус Тхьэм иунэшхо чІэтэу, цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр аригъашІэхэзэ, мэкъэшхокІэ къыІуагъ:\n–Сэ сышъошІэ, сызыщыщыри шъошІэ. Сэр-сэрэу мыщ дэжьым сыкъэкІуагъэп, сэ сыкъэзыгъэкІуагъэм шъыпкъагъэ иІ. Ежьыр шъо шъушІэрэп, 29ау сэ ежьыр сэшІэ, сыда пІомэ сэ ежьым сыщыщ, ежьыри ары сыкъэзыгъэкІуагъэр.\n30Исус ар зеІом, аубытынэу фежьагъэх, ау ежьыр зыщаубытыщтым игъо къэсыгъэгопти, цІыф зи ІэкІэ нэсыгъэп. 31Ау цІыф купышхом щыщхэу бэмэ ежьымкІэ шІошъхъуныгъэ яІэ хъугъэ.\n–Христос къызыкІокІэ, мы лІым нахьи нахьыбэу нэ-\n7:26 Христос – еплъ 1:20.\nшэнэ гъэшІэгъонышхохэр къыгъэлъэгъошъун, шъуІуа?– аІощтыгъ ахэмэ.\nФарисейхэмрэ дин пэщэшхохэмрэ Исус аубытынэу Іофтабгэхэр зэрагъэкІуагъэхэр\n32ЦІыф купышхор ащ фэдэу Исус ехьылІагъэу Іушъашъэхэу фарисейхэм* зызэхахым, ахэмрэ дин пэщэшхохэмрэ* Исус аубытынэу Іофтабгэхэр агъэкІуагъэх.\n33Ау Исус къыІуагъ:\n–Сэ зы тІэкІурэ сышъухэтыщт, етІанэ сыкъэзыгъэкІуагъэм ыдэжь сыкІожьыщт. 34Шъукъыслъыхъужьыщт, ау сыкъэжъугъотыжьыщтэп, сыздэщыІэми шъукъэкІон шъулъэкІыщтэп.\n35–Тыда ар дгъотын тымылъэкІынэу зыдэкІонэу ыгу хэлъыр?– аІуи, джуртхэм зэраІожьыгъэ. –Тэ тицІыфхэу урымхэм* ахэгощагъэхэу псэухэрэм адэжь кІонышъ, урымхэм Іофхэр аригъэшІэщтых, шъуІуа? 36«Шъукъыслъыхъужьыщт, ау сыкъэжъугъотыжьыщтэп, сыздэщыІэми шъукъэкІон шъулъэкІыщтэп», зыфиІуагъэм сыда шъуІуа къыригъэкІыгъэр?\nПсыхъохэу цІыфхэм щыІэныгъэ пгъыпкъэ яІэ зыгъэхъухэрэр\n37МэфэкІ мэфэшхо мафэхэм ащыщэу аужырэ мафэу анахь мэфэ лъапІэм Исус къиуцуи, мэкъэшхокІэ къыІуагъ:\n–ПсыфалІэ лІэрэр садэжь къэрэкІуи ерэшъу. 38Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу, «СэркІэ шІошъхъуныгъэ зиІэм псыхъохэу щыІэныгъэ шъыпкъэ иІэ зыгъэхъухэрэр ыгу къичъыщтых».\n39Исус зыфиІуагъэр ежьымкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэхэмэ Тхьэм ежь Ыпсэ ЛъапІэу агухэм къарилъхьащтыр ары. Ащ нэсыфэ Тхьэм ежь Ыпсэ ЛъапІэр шІошъхъуныгъэ\n7:32 фарисейхэр – еплъ 1:24.\n7:32 дин пэщэшхохэр – дин пэщэшхор, дин пэщэшхоу щытыгъэхэр, дин пэщэшхохэм яунагъохэм ащыщхэр ары.\n7:35 урымхэр – иунанхэр ары.\nзиІэхэм агухэм къарилъхьэгъагъэгоп, сыда пІомэ Исус ищытхъушхо джыри иІэ хъугъагъэгоп.\nЦІыфхэр Исус ехьылІагъэу зэрэзэгурымыІуагъэхэр\n40 А гущыІэхэр зызэхаххэм, цІыф купышхом щыщ заулэмэ аІощтыгъ:\n–Шъыпкъэу мыры пегъымбарыр.\n41–Джары Христосыр,– аІощтыгъ адрэхэм. Ау нэмыкІхэми аІощтыгъ:\n–Христосыр Галилей хэкум щыщыщтэп, арыба? 42Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытба,* Христос Даутэ къытехъукІы- гъэ цІыфхэм зэращыщыщтри, Даутэ зыщыщ къалэу Вифлеем зыцІэм* зэрэщыщыщтри?\n43Арэущтэу Исус ехьылІагъэу цІыфхэр куп-купэу зэрэгъэхъугъэх. 44Ахэмэ ащыщэу зы куп Исус ыубытынэу фэягъэ, ау зыгори ащ ІэкІэ нэсыгъэп.\nТетыгъо зиІэхэм яшІошъмыхъуныгъ\n45Арэущтэу а Іофтабгэхэр дин пэщэшхохэмрэ фарисейхэмрэ адэжь къэкІожьыгъэх. КъызэкІожьхэм, адрэхэм яупчІыгъэх:\n–Сыд пае Исус къыздэшъумыщагъа?\n46–А лІыр къызэрэгущыІэрэм фэдэу, зы цІыф егъашІэми гущыІагъэп,– аІуагъ Іофтабгэхэм.\n47–Ащыгъум шъори шъудихьыхыгъэба?– араІожьыгъ фарисейхэм. 48–Тэ титхьаматэхэм ащыщэу зыгорэми, фарисейхэм ащыщэу зыгорэми ежьымкІэ шІошъхъуныгъэ иІэ хъугъа? 49Ау мы цІыф купышхоу пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ зымышІэрэм Тхьэм ынае къащифагъэу щыт.\n50Фарисейхэм ащыщэу Никодим зыцІэм (ежьыр ары Исус ыдэжь чэщым къэкІогъагъэр) адрэмэ ариІуагъ:\n7:42 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытба – еплъ Пегъымбар Михэ тхылъэу ытхыгъэм 5:2.\n7:42 къалэу Вифлеем зыцІэр – Бэтлэхьэм ары. Ерусалим километрийкІэ пэчыжьэу, икъыблэ лъэныкъомкІэ ит.\n51–Ыпэ рапшІэу емыупчІэу, ышІэрэр тэрэзэу зэримыгъашІэу, тихабзэ цІыфым хьыкум тырешІыхьа?\n52–Ори Галилей хэкум ущыща?– къыраІуагъ Никодим. –Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм ахаплъи, пегъымбар горэ Галилей зэрэщымыщыр къэпшІэщт.\n53ЕтІанэ ахэр зэбгырыкІыжьхи, хэти ядэжь кІожьыгъэ.


Бзылъфыгъэр — ны, шъхьэгъус, псауныгъэм иухъумакIу… — Адыгэ макъ\nБзылъфыгъэр — ны, шъхьэгъус, псауныгъэм иухъумакIу…\nАдыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым сызащэгъэ мафэр сэрыкIэ гузэжъогъоу щытыгъ. Нэхэм зыщяIэзэхэрэ отделениеу сызчIащагъэм чIэт врачхэр гуфэбэныгъэ хэлъэу къыспэгъокIыгъэх.\nОтделением ипащэу ТIэшъу Адам Феликс ыкъор апэу къысэплъыгъ, «экстренная операция» къыIуагъ.\n«Хэта операцие сызышIыщтыр?» — сеупчIыгъ Адам.\n«Операцие узышIыщтыр Къушъхьэ Светлан» — джэуап къыситыжьыгъ.\nНэужым адрэ врачхэри къысэплъыгъэх. Операцием ыпэкIэ узыуплъэкIун фэе специалистхэр къысэуцокIыгъэх. ИщыкIэгъэ уплъэкIунхэр псынкIэу сагъэкIугъэх. Кардиологым сыгу дэеу Iоф зэришIэрэр къыIуагъ. Врачхэр а Iофым нахь къызэтыригъэуцуагъэх, икIэрыкIэу анализхэр сагъэтыжьыгъэх. ТIэшъу Адам къариIуагъ: «Бзылъфыгъэр операцие шIыгъэн, ащ ищыIэныгъэ къэухъумэгъэн фае». СищыIэныгъэ мымакIэу зэпхыгъэ врач-анестезиологхэр зэплъыжьыгъэх, отделением ипащэ къыIуагъэр зэрагъэцэкIэн фаер зэкIэми къагурыIуагъ.\nШIэх дэдэу операционнэ блокым сынагъэсыгъ. Сыгу къыдэзыщэещт гущыIэ фабэхэр къысаIохэзэ, операцием сыфагъэхьазырыгъ. Сэ сызыфэе врачэу, зигугъу дахэкIэ ашIэу зэхэсхыгъэр сашъхьагъ къиуцуагъ: «Угу рэхьат шIы, операцием бэрэ сыпылъыщтэп». Операцием ипэублэ къэбар чэф къыIуатэу ащ ригъэжьагъ. Шъэфэу, тынчэу, уедэIу зэпытыгъэми ымакъэ уемызэщэу бзылъфыгъэр гъэпсыгъэ. КъыIотэрэ къэбарым игъусэ врачхэр къыхэгущыIэхэзэ, сэри а къэбарым сыкъыкIэдэIукIызэ гумэкIыгъохэм сягупшысэным игъо симыфэзэ, къэбарым икIэух операциери аухыгъ. Светланэ операциер дэгъоу зэрэкIуагъэр къысиIуагъ. Игъусэмэ «тхьашъуегъэпсэушхо» ариIозэ, операционнэ блокым къычIэкIыжьыгъ.\nДахэу, шъабэу къыздэгущыIэхэзэ палатэм сыкъащэжьыгъ. Узэу сиIэр зэрагъэIэсагъэм, операциеу ашIыгъэри дэгъоу зэрэхъугъэм сыкIэгушIоу сыщылъыгъ. Бэ темышIэу Къушъхьэ Светланэ садэжь къычIэхьагъ. Сыкъызэрэчэфыжьыгъэр лъэшэу игопагъ, сизытет къыкIэупчIагъ.\nПалатэу сызэрылъыгъэр къэбзэ дэдагъ. Медицинэм иIофышIэу чIэтхэм зэгурыIоныгъэ зэрахэлъыр, яIофшIэн дэгъу дэдэу зэрагъэцакIэрэр, ясымаджэхэм гущыIэ дэхабэ къазэрафагъотырэр сшIогъэшIэгъонэу сяплъыщтыгъ. ШIыкIэ-гъэпсыкIэ гъэнэфагъэ мыщ зэрэчIэлъыр ащ къегъэлъагъо.\nОтделением, зэрэхабзэу, IофшIэныри щыжъот. Ау ащ дакIоу, мыщ Iэзэным ылъэныкъокIи, сымаджэм фыщытыкIэу фыряIэмкIи, къэбзэныгъэу чIэлъымкIи къахэщы. КIэлэ ныбжьыкIэу, ищыгъэ дахэу, отделением ипащэу ТIэшъу Адам ар ишIушIагъ. ЗэрэныбжьыкIэм емылъытыгъэу, исэнэхьат хэшIыкI зэрэфыриIэр, иIофшIэн шIу зэрилъэгъурэр нафэ.\nВрач Iазэу, апшъэрэ категорие зиIэу, купэу зыхэтым щагъашIоу, Iэдэбныгъэ зыхэлъ бзылъфыгъэм гуфэбэныгъэ хэлъэу IаплI къысещэкIы. «Хэта мыр?», — сыкIэупчIэ. Ау ар сэр-сэрэу къэсшIэн фэягъ: шапсыгъэ бзылъфыгъ, къуаджэу Псэйтыку къыщыхъугъ. Сигупшысэхэр лъысэгъэкIуатэх.\nШапсыгъэ къуаджэу Псэйтыку щыпсэухэрэм ижъырэ адыгэ шэн-хэбзэ дахэхэр агъэцакIэх, ныдэлъфыбзэм пылъых. Жэбзэ гущыIакIэу яIэри щыкIодырэп. Чылэм нэмыкI лъэпкъхэри дэсых. Ар зэрэцIыкIум емылъытыгъэу еджэгъэ-гъэсэгъабэ къыдэкIыгъ. Ахэр Урысыем ишъолъырхэм, джащ фэдэу Адыгеим, Краснодар краим, нэмыкI чIыпIэхэм ащэпсэух. Псэйтыку икIэлэ пIугъэмэ ащыщых режиссер шъхьаIэу, зищыIэныгъэ театрэм езыпхыгъэ Ахыджэго Мэджыдэ, пщынэо IэпэIасэу, культурэм изаслуженнэ IофышIэу Лъэцэрыкъо Кимэ, Тэхъутэмыкъое район администрацием ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт, телезещакIоу Хъущт Мирэ, зэлъашIэрэ корресподентэу Хъущт Шэбанэ.\nМыхэм ясатыр хэуцуагъ Псэйтыку ипшъэшъэ пIугъэу ШIуцIэ (Къушъхьэ) Светланэ Хьазрэт ыпхъур. Мы статьяр стхы зэхъум, шъхьэу фэсшIыщтым бэрэ сегупшысагъ ыкIи «Бзылъфыгъэр — ны, шъхьэгъус, псауныгъэм иухъумакIу…» сIонэу исхъухьагъ.\nБзылъфыгъэр ны. Ащ нахь лъапIэ тыдэ къипхын, дунаир зыгъэнэфырэр ары. Ащ игуфэбэныгъэ, игукIэгъу зыми пэпшIынэу щытэп. Бзылъфыгъэр шъхьэгъус — джэныкъо машIор ыгъэкIуасэрэп, унагъор зэрещэ, сабыир епIу, лъэпкъым хегъахъо, лIакъом идахэ къеIуатэ, илъфыгъэ гукIэгъур, зэфагъэр хелъхьэх, адыгэ шэн-хэбзэ дахэхэр пегъохых. Мы къэсIуагъэр зэкIэ зы бзылъфыгъэм хэслъэгъуагъэх. Светланэ унэгъо дахэ иI, сабыищ епIу. ШIу ылъэгъурэ сэнэхьатым илъэс 29-рэ хъугъэу рэлажьэ. Бзылъфыгъэ цIыкIум джащ фэдиз шIуагъэ пылъ. ТиныбжьыкIэхэм Светланэ щысэтехыпIэ афэхъунэу сыфай. Адыгэмэ аIо: «УцIыфыныр къины, умыцIыфыныр IэшIэхы», «ЦIыфмэ уагъэдэгъумэ, удэгъущт». Мы гущыIэжъхэм ямэхьанэ шъыпкъэу сэлъытэ.\nСветланэ сыфэраз, ащ шIу дэдэ зысигъэлъэгъугъ. Ащ «идышъэ» Iапэхэр бэрэ сыгу илъыных, Iэзэгъу зыфэхъущт цIыфыбэ джыри рихьылIэн. Непэ врач IэпэIасэм сызэрэфэразэм нэмыкIэу зыпIугъэ янэрэ ятэрэ, зылэжьыгъэхэм, гъэсэныгъэ езыгъэгъотыгъэ кIэлэегъаджэхэм шъхьащэ афэсэшIы, щытхъур афэсэIо. Опсэу, Светлана!\nIофшIэным иветеран, культурэм изаслуженнэ IофышI.\nПредыдущая Нэбгырэ мин 37-м ехъумэ ателъ\nСледущая ПшъэдэкIыжьыр фызэблахъугъ


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ Ныпым и Мафэ зыфагъэхьэзыры\nАдыгэ Ныпым и Мафэ зыфагъэхьэзыры\nАдыгэ быракъым и Мафэ мэлылъфэгъу мазэм и 25-м хэбзэ шапхъэмэ адиштэу апэрэу тиреспубликэ щагъэмэфэкIыщт. Ащ зызэрэфагъэхьазырырэм ехьылIэгъэ зэхахьэ Мыекъуапэ щыкIуагъ.\nАдыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр зэхэщэкIо купым изэхэсыгъо зэрищагъ. Ащ зэрэхигъэунэфыкIыгъэу, Правительствэм икъулыкъушIэхэр, еджапIэхэр, общественнэ движениехэр мэфэкIым чанэу хэлэжьэщтых.\nЗэхахьэм къыщыгущыIагъэх Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэ игуадзэу Къэрэтэбэнэ Махьмудэ, Адыгеим культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ, Мыекъуапэ иадминистрацие культурэмкIэ игъэIорышIапIэ ипащэу Цэй Розэ, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» идиректорэу Бастэ Азмэт, художественнэ пащэу Хъоджэе Аслъан, тиреспубликэ иобщественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» культурэмкIэ икомитет ипащэу Шъхьаплъэкъо ГъучIыпсэ, ащ игуадзэу Болэкъо Аслъан.\nМэфэкIым общественнэ-политикэ мэхьэнэ ин зэриIэр къэгущыIагъэхэм къыхагъэщыгъ. Хэбзэ шапхъэхэм адиштэу Адыгеим быракъым и Мафэ игъэкIотыгъэу агъэмэфэкIыщт. Тилъэпкъэгъухэу Урысыем ишъолъырхэм арысхэм, IэкIыб хэгъэгухэм ащыпсэурэмэ адыгэ быракъым имэфэкI хагъэунэфыкIыщт.\nРеспубликэм иеджапIэхэм, культурэм иунэхэм, зыгъэпсэфыпIэ паркхэм, тхылъеджапIэхэм мэфэкI зэхахьэхэр ащыкIощтых. Районхэм нэбгырабэ къарыкIынэу тэгугъэ. Мыекъуапэ ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм концертхэр ащызэхащэщтых. Мэлылъфэгъум и 25-м пчыхьэм къэлэ паркым къыщырагъэжьэнышъ, зэхэтхэу урамэу Краснооктябрьскэм къырыкIощтых, мэфэкI концертыр филармонием щызэхащэ ашIоигъу. Къэралыгъо академическэ ансамблэу «Налмэсым» театрализованнэ концертыр къытыщт.\nМэфэкIым шыухэр хэтыщтых, адыгэ шъуашэр нэбгырабэмэ къызыщалъэщт, адыгэ быракъыр зэхахьэхэм ащагъэбыбэтэщт. Адыгэ быракъым ехьылIэгъэ тхыгъэхэр гъэзетхэм къащыхаутыщтых, телевидениемкIэ ыкIи радиомкIэ къэтынхэр зэхащэщтых.\nМэфэкIыр гъэшIэгъон зэрэхъущтым тицыхьэ телъ. Гъэзетеджэхэм, лъэпкъ шIэжьым ыгъэгумэкIыхэрэм пэшIорыгъэшъ Iофыгъохэм яIахьышIу халъхьанэу тыкъяджэ.\nСурэтым итыр: адыгэ быракъым имэфэкI изэхэщэкIо куп иапэрэ зэхэсыгъо хэлэжьагъэхэр.