Адыгэм идунай. Израиль | Адыгэ Макъ\nАдыгэм идунай. Израиль\nАвтор: Редакция\t/ 25.07.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nХэкум икIыгъэ артистхэмкIэ апэрэу мы хэгъэгум кIогъагъэр «Ислъамыер» ары.\n«Си ри-ра-рохэр садэжь къэкIуагъэх» — Кфар-Камэ щыщ кIэлэ ныбжьыкIэу Натхъо Саусэр ихъопсапIэ нэфапIэ зэрэфэхъугъэр ышIошъ мыхъупэзэ, Адыгэ къэралыгъо орэдыIо-къэшъокIо купэу «Ислъамыем» къыпэгушIуатэзэ къыпэгъокIыгъ. КIалэм янэу Симэ шIуфэс гущыIэм хэтэу къеIо: «СикIалэ паеми, псэпэ ин къэжъугъэхъагъ шъукъызэрэкIуагъэмкIэ. ШъушIэнэу шъуфаемэ, тэ тиунагъокIэ мафэр ныдэлъф мэкъамэхэмкIэ тэублэ». ГъэшIэгъоны адыгэ лъэпкъымкIэ тизэфыщытыкIэ. Километрэ мин пчъагъэхэр тазыфагу илъых, илъэс заулэрэ тызэрэмылъэгъоуи е тызэрэмышIахэуи тэпсэу. Ау тызэрэзэIукIэу егъашIэм тызэхэтыгъэм фэдэу хэхэси хэкурыси тэхъу. ТызэгурыIонымкIэ, гуфабэр тазфагу къитэджэнымкIэ, тызэрэзэщыщыр къэтшIэжьынымкIэ зы «шIуфэс еблагъэр» зэхэтхымэ екъу.\nЗипчъэ зэфэзымышIырэ Кфар-Камэ\nКфар-Камэ хьэкIэ пэгъокIыныр, хьэкIэ гъэшIоныр ихабз. Ыгу зэIухыгъэ, иIаплI фабэ итамыгъэу пчъэ зэIухыгъэхэр чылэ гузэгум итых. Гъэмэфэ мэзищым куп-купэу Адыгеим, Къэбэртаем, Щэрджэсым, Тыркуем, Иорданием къарыкIырэ лIыкIохэр къоджэдэсхэм рагъэблагъэх. Зыр агъэкIотэжьышъ, адрэм пэгъокIых. Мары тэ Адыгэ Республикэм къэдгъэзэжьыгъэ къодыеу, къалэхэу Налщык, Амман къарыкIыгъэ ныбжьыкIэхэм апэгъокIыгъэх.\nАдыгэ Республикэм ипэрыт ансамблэу «Ислъамыер» апэрэп Кфар-Камэ ипчъэ зэIухыгъэхэм зэрарыхьагъэр. Израиль ит адыгэ къуаджэу Кфар-Камэ куп цIэрыIор мыгъэ ятфэнэрэу кIуагъэ. ЯнэIуасэхэр, ягупсэхэр бысымхэм мымакIэу ахэтых. ЗэIукIэгъум ащ IэшIугъакIэ, кIэщыгъо зэхашIэр къыхелъхьэ. Ау апэрэ кIогъуми гуфэбэныгъэу хэлъыгъэр нахь макIэп. Сыда пIомэ хэкум икIыгъэ артистхэмкIэ апэрэу мы хэгъэгум кIогъагъэр «Ислъамыер» ары.\nНэхэе Аслъан — Урысыем инароднэ артист, композитор, ансамблэу «Ислъамыем» ипащ:\n— Къыхэзгъэщымэ сшIоигъу, Израиль екIурэ хэку гъогур апэрэу къызэIузыхыгъагъэр тэры. 1994-рэ илъэсым Кфар-Камэрэ Рихьаниерэ апэрэу адыгэ культурэм ифестивальхэр зызэхащэм, тикупкIэ тырагъэблэгъагъ. Тизэпхыныгъэхэр джащ къыщежьагъэх.\nКфар-Камэ зэ зыплъэгъукIэ, нэужым пщымыгъупшэжьэу, икъэбар пIотэжьэу охъу, уахътэу щыбгъэкIуагъэр гукъэкIыжь дахэу къыпфанэ. Мары мыгъэрэм ыпэкIэ 2016-рэ илъэсым сызэкIом (къыхэзгъэщын, ащыгъуми «Ислъамыем» иорэдыIохэм сырягъусагъ) урамыцIэу слъэгъугъагъэхэр сщыгъупшагъэхэп, бэрэ нэужым сIотэжьыгъэ. Кфар-Камэ ихьаблэхэм зэкIэми адыгацIэ афиусыгъ. «Хьамэ», «Мые», «Мыекъуапэ», «Шапсыгъ», «Шы», «Адыгэ», «Бжъэдыгъу», «Къужъыпс» ыкIи нэмыкIыбэхэр, зэкIэмкIи урам 67-у иIэм адыгацIэкIэ яджагъ. Къэралыгъо чIыпIэ гъэунэфылъэ тхылъыми адыгабзэкIэ къызэрэIу шъыпкъэхэу ахэр хитхагъэх. Мызыгъэгуми згъэшIэгъон тхыгъэхэр къоджэ урамхэм атеслъэгъуагъ. Чылэм IэзапIэ, хъызмэтшIапIэ, гъэсэныгъэ, хьисап унэу дэтыр зэкIэ зыдэщытхэр къэозгъэшIэрэ гъогунэпцэ тамыгъэхэр адыгабзэкIэ тхыгъэх. Ащ фэдэу зы гущыIэ сынаIэ тесыдзагъ, ар «тхыгъэзехьэун». КъикIырэр сымышIэу сызкIэупчIэм, почтэр арэу къычIэкIыгъ. Джаущтэу тэ тымыгъэфедэу, гущыIэ гъэшIэгъонхэр кфар-камэхэм къаIоу зэхэпхыщт. Машинэр — ку, рулыр —гъэзалъэ, плинтусыр — лъэгупкъ, зажигалкэр — мэшIуалъ.\nКъоджэ щыIакIэр гъэ къэс зэрэзэтырагъэпсыхьэрэм фэдэу Кфар-Камэ фестивалми иамалхэм ахэхъо. Гъэ къэс кIэу зы едзыгъо гъэшIэгъон горэ хагъахьэ. Ащ фэдэу ящэнэрэ илъэс хъугъэу ермэлыкъ — къэгъэлъэгъон ин зэхащэ. Бэдзэр шIыкIэу ар зэIухыгъ, щапIэхэр гъэкIэрэкIагъэхэу, нэфынэ зэпэшIэтхэр апылъагъэу зэтырагъэпсыхьэх. Къуаджэм щыпсэурэ IэпэIасэхэм — пщэрыхьакIохэм, пхъашIэхэм, дакIохэм, тыжьынашIэхэм, сурэтышIхэм яIэшIагъэхэр къырахьылIэх. ЯмышIыкIэу шIыгъэхэм унаIэ зэлъаштэ. Ащ фэдэу зы сурэт сыблэкIышъугъэп, адыгэ бзылъфыгъэхэм шхъонтIэшъо саехэр ащыгъхэу, анэгухэр къэмылъагъохэу ащ тешIыхьэгъагъэх. Ар зиIофшIагъэу ЛIыIужъу Линэ гупшысэу сурэтым хилъхьагъэр къытфиIотагъ.\nЛIыIужъу Лина – сурэтышI, Кфар-Камэ щэпсэу:\n— Мыгъэ апэрэу Истанбыл сыкIуагъ. ХьэзабкIэ силъэпкъ къызэпичыгъэ хы ШIуцIэр слъэгъугъэ. Хы нэпкъым бэрэ сыIутыгъ, хэкумкIэ сыплъагъ. Сшыпхъухэу, тинанэхэу хэт мы хымэ хэгъэгум зышъхьэ егъэзыгъэу къэзыхьыгъагъэхэр? СшIэрэп, ацIэхэр сшIэрэп, анэгухэр слъэгъугъэхэп. Джары сисурэт тет бзылъфыгъэхэм анэгухэр къызфэмылъагъохэрэр.\nЕрмэлыкъыр зыщыкIорэ чIыпIэри тарихъIуат. Кфар-Камэ апэу дашIыхьэгъэ унэхэр зытет урамым ар щызэхащэ. ГъогужъкIэ ащ еджэх. ЦIэр урамыцIэ шъыпкъэуи щыт. ХьакIэу къыдахьэрэм ар елъэгъу, адыгэм ыбзэ зэхехы, итарихъ, икультурэ фаIуатэ. Мы къуаджэм къыдэтIысхьэгъагъэхэр Кавказ заом ыуж апэ Балкан лъэныкъом илъэс 12 исыгъэх, нэужым Осмэн пачъыхьэм къыгъэкощхи, джурт хэгъэгур насып афэхъугъ. Гъогужъым псыхъом фэдэу цIыфхэр жъугъэу щызэблэкIыщтыгъэх. Джурти, араби, ермэли, урыси — бэ ермэлыкъым къекIолIагъэр. Кфар-Камэ фестивалыр хэгъэгум щыцIэрыIу. Еплъы зышIоигъор макIэп.\nНаталья Кызыл — Израиль щэпсэу:\n— Адыгэхэр макIэу Израиль зэрэщыпсэухэрэр сэшIэ. Минитф ныIэп зэрэхъухэрэр, ау хэмыкIуакIэхэу зыкъызэрагъэнэшъугъэр сэгъэшIагъо. Мары мыщ фэдэ шэн-хэбзэзехьэ Iофтхьабзэхэр ащ фэIорышIэх. Кфар-Камэ фестивалыр тикIас, тыхэмылажьэу блэдгъэкIырэп.\nУрыс бзылъфыгъэм ыгъэшIагъорэр нэмыкIыбэми агъэшIагъо. Тыркуем миллион пчъагъэу исыр екIуадэмэ, Израиль ис минитфым ащкIэ инасып къыхьыгъ. Зыхэсхэ лъэпкъым ар иекIолIакI. Умыджуртэу джурт егъашIэми уишIыщтэп. Узэрэадыгэу укъыгъэнэщт, умыкIодынэуи IэпыIэгъу къыпфэхъущт. Тыркуем ис тилъэпкъэгъухэм сыд яхьакъ, тырку ашIынхэу ауж ихьэгъагъэхэмэ? Адыгэ хабзэр, бзэр, культурэр аухъумэнэу ахэм зыми ахъщэ аритыгъэп. Израиль иполитикэ фэшъхьаф. Лъэпкъ цIыкIухэм ар акъоуцо, мылъку ини афегъэкIуатэ.\nИзраиль щыпсэурэ адыгэхэм къэралыгъом мылъку инэу къафитIупщырэр Кфар-Ками, Рихьании ятеплъэ къегъэлъагъо. ТыкIо къэс къуаджэхэр нахь кIэракIэ зэрэхъухэрэр къыхэтэгъэщы. Яхьэблэ зэгъэфагъэхэм, ящагу зэIухыгъэхэм, яурам кIэракIэхэм заушъомбгъу. Адыгэ культурэм ифестиваль зэрэзэхащэрэ шIыкIэми уегъэгушхо. Фестивалым иIофтхьэбзэ шъхьаIэу «Ислъамыем» иконцерт нэбгырэ минитф къекIолIагъ. Ащ фэдизыр зыдагъэтIысын зэIухыгъэ щагу театрэ къуаджэм дэт. Ари мызыгъэгум зэрэзэтырагъэпсыхьагъэр къэтлъэгъугъ. ГъэлъэгъопIэ гупчэмрэ ащ тет бгъагъэмрэ кIэу ашIыгъэх. ИщыкIэгъэщт остыгъэхэр, мэкъэгъэIухэр дыкIыгъоу пчэгур гъэпсыгъэ.\nНэпсэу Зэкэрый — къуаджэу Кфар-Камэ итхьамат:\n— Фестивалым изэхэщэн тефэщт мылъкур джурт правительствэм къытфетIупщы. Хэлэжьэщт артистхэм якъегъэблэгъэни ащ къыдыхэлъытагъ. ТилъэпкъыкIэ тишIоигъоныгъэхэр къыддэхъух. Лъытэныгъэ къытфашIы, типроектхэмкIэ джэуап дэгъухэр тэгъотых. Мары зы араб унагъо горэ тичылэ къыдэтIысхьан зеIом, тыдагъэп. Хымэ къызыпхахьэрэм ухэкIодэщт, бырсыр къэтIэти, унэшъо штагъэу тшIыгъэ нэмыкI лъэпкъ тичылэ къыдэтIысхьан фимытэу. Къэралыгъоми къыддыригъэштагъ.\nИзраиль иправительствэ илIыкIохэу пчыхьэзэхахьэм къыщыгущыIагъэхэм къоджэ тхьаматэм игущыIэхэр къагъэшъыпкъэжьыгъ. ПсэолъэшIынымкIэ министрэу Ифаат Саса-Бутон адыгэхэм уасэу афишIырэр, цIыф къабзэхэу, хэбзэ дахэ зыхэлъхэу зэрэщытыр къыIуагъ. Кфар-Камэ фестивалыр зы анахь Iофтхьэбзэ дахэу Израиль щызэхащэрэмэ зэращыщыр къыхигъэщыгъ. ПсэолъэшI Iофхэр зезыфэрэ гъэIорышIакIор ау къодыеу культурнэ зэхахьэм къэкIуагъэп. Министерствэм непэ Кфар-Камэ щашIырэ псэуалъэхэм ынаIэ атет. Къуаджэм культурэм, спортым яунэхэр джырэ уахътэм щагъэуцух. Урысыем илIыкIо гъэIорышIапIэу хэгъэгум итым Iоф щызышIэхэрэ Игорь Мартыновыр, Сергей Ланкиныр, Игорь Поповыр, Денис Пархомчук адыгэхэм яфестиваль къеблэгъагъэх. Урысыем илIыкIохэм тилъэпкъэгъухэр адэлажьэх, хэку гупсэр зэрыт къэралыгъом зэпхыныгъэхэр дыуиIэнхэм мэхьанэ раты.\nХэкум ымакъэ агъэжъынчыгъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, «Ислъамыем» ипащэу Нэхэе Аслъан яшIуфэс гущыIэхэр Кфар-Ками Рихьании ащыпсэухэрэм, концертым къекIолIагъэхэм зэкIэмэ Адыгеим изаслуженнэ артистэу Агъыржьэнэкъо Саниятрэ Мышъэ Андзауррэ араIожьыгъэх. Гуапэ ащыхъоу якупкIэ Кфар-Камэ фестивалым зэрэхэлажьэхэрэр араIуагъ. Анахь хэшыпыкIыгъэ орэдхэр, мэкъамэхэр, къашъохэр зыхэт программэ къызэрагъэхьазырыгъэри концертым ипэублэ къыхагъэщыгъ. Зиорэд къэIуакIэ, зимэкъэмэ къегъэIуакIэ дунэе музыкальнэ шапхъэхэм анэсырэ «Ислъамыем» цIыфхэр ыгъэдэIуагъэх, ыгъэгупшысагъэх, ыгъэбаигъэх. Адыгэ культурэр шъуашэу зыгъэлъэгъогъэ купым кфар-камэхэр лъэшэу фэрэзагъэх. Зыхэс лъэпкъхэм апашъхьэкIэ ашъхьэ лъагэу аригъэIэтыгъ.\nНэпсэу Зэкэрый – къуаджэу Кфар-Камэ итхьамат:\n— Тикъоджэгъухэм ацIэкIэ сыфай Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, «Ислъамыем» ипащэу Нэхэе Аслъан Тхьэм егъэпсэух ясIонэу. КъытфагъэкIогъэ артистхэр тэркIэ лъэпIэ дэдэх. Ахэм къагъэлъэгъогъэ искусствэ лъагэр тилъэпкъкIэ зэрэтиIэр цIыф лъэпкъэу тызхэсхэм ашIэнэу хъугъэ. Ар зымыуасэ щыIэп.\nДжыри зы мэхьэнэ шIуагъэ хэкум икIырэ артист купхэм къахьы. Сыдэущтэу Мышъэ Андзаур — «Ныдэлъф мэкъамэхэр», Лъэцэр Светланэ «Хьагъэуджым ирапсодие» къырагъаIора? Сихъу Руслъан фэдэу къамэхэр сыдэущтэу чIэпсэщтха? ХъокIо Сусанэ, Тыгъужъ Асиет, Шъымырзэ Къызбэч, Къумыкъу Щамсудин ыкIи нэмыкIхэм афэдэу орэд къэпIошъущта? Кфар-Камэ иныбжьыкIэхэр Адыгеим иартистхэм акIырэплъых.\nIапщэ Рустам – Кфар-Камэ икупэу «Типсэ» ипащ:\n— Сэ илъэсипшI ыпэкIэ мы къуаджэм иныбжьыкIэхэм къэшъуакIэ язгъэшIэнэу Налщык сыкъикIи сыкъэкIуагъ. Куп цIыкIоу зэхэсщагъэр ащ фэдиз илъэсым щыIэгъэ фестивалхэм ахэлэжьагъ, хэкум къикIыгъэ IэпэIасэхэр алъэгъуба? Ахэр сэ сиIэпыIэгъу кIэлэегъаджэх. «Налмэсым», «Ислъамыем», «Кабардинкэм» анахь гъэсэкIо дэгъу тыдэ къипхыщта? Арышъ, лъэшэу сафэраз сэ хэкум иансамблэ гъэшIуагъэхэм.\nIапщэ Рустам зипэщэ къэшъокIо купэу «Типсэ» Кфар-Камэ фестивалхэм ахэлажьэу зэп зэрэслъэгъугъэр. Адыгеими зэ къэкIогъагъ. ЗэхапшIэу нахь дэгъоу къашъо хъугъэ. Гъэ къэс ныбжьыкIэхэм яIэпэIэсэныгъэ хахъозэ къырэкIо. Ары фестивалым ипшъэрылъ шъхьаIэри.\nЗы псэ, зы бзэ, зы хабзэ\nФестиваль мафэхэр нахь гъэшIэгъонэу зэрэкIощтхэмкIэ бысымхэм алъэкI къагъэнагъэп. ХьакIэхэм зарагъэгъэпсэфыныр, хэгъэгум ичIыпIэ дахэхэр арагъэлъэгъуныр ягугъугъ. Адыгеим илIыкIо куп Тель-Авив ащагъ, къэлэжъэу Яффо икъэбар къафаIотагъ, Хы фыжьым къухьэкIэ тыращагъ.\nСихъу Руслъан — Пшызэ шъолъыр изаслуженнэ артист, ансамблэу «Ислъамыем» икъэшъуакIу:\n— Сэ апэрэу сыкъэкIуагъ Израиль. Дахэу, згъэшIэгъонэу слъэгъугъэр бэ. Кфар-Камэ адыгэм идунай шапхъэ фэхъун ылъэкIыщт. Нахьыжъи нахьыкIи адыгабзэр агъэбзэрабзэу мэгущыIэх. Сибысымхэу Нэпсэу Омаррэ Норэрэ гуфабэх, гукIэгъушIэх, анаIэ зы такъикъэ страгъэзырэп.\nХэт удэгущыIэми джары къыIорэр. Шъхьадж ибысым фэдэ щымыIэу къыхегъэщы. «Ислъамыем» хэт нэбгырэ 40-р унагъохэм ащыпсэугъ. Ари шапхъэ. Зэлъэпкъэгъухэр зэхэсхэ хъумэ нахь зэфэнэIуасэ мэхъух, лъэпкъ лъэмыджыр мэпытэ. Лъэпкъ мэкъамэр чэщи мафи ахэIукIэу, орэдыр, къашъор, пщыналъэр ягъусэу бысымхэмрэ хьакIэхэмрэ охътэ дахэ зэдагъэкIуагъ. Адыгэ хабзэр, бзэр, псэр, культурэр мыкIодыным Кфар-Камэ фестивалыр фэIорышIагъ.\nТIэшъу Светлан. Адыгеим изаслуженнэ журналист.\nтезыхыгъэр Цушъхьэ Адам.


Псэм псэ пагъохы — Адыгэ макъ\nТхэкIо цIэрыIоу МэщбэшIэ Исхьакъ игупшысэ зэпыуи-зэпычи имыIэу мэлажьэ. Икъэлэмыпэ къычIэкIыгъэ тарихъ роман 20-м ехъум джыри зы къахэхъуагъ — ар «Лагъорэ Накъэрэ» зыфиIорэ романыкIэу («Лаго и Наки») урысыбзэкIэ къыдэкIыгъэр ары.\nАдыгэ лъэпкъым итхэкIошхо тыгу къыддеIэу тарихъ романыкIэмкIэ тыфэгушIуагъ. Хъишъэр зылъэпсэ произведениер ытхын фаеу зышIыгъэр ыкIи ащ мэхьанэ зиIэ гупшысэу пхырыкIыхэрэр, романым къыIуатэрэр зэдгъашIэмэ тшIоигъоу зыIудгъэкIагъ.\n— Лъэхъан пэпчъ ежь ишъошэ-теплъэ зыми хэмыкIуакIэу иI. Ащ елъытыгъэу, а уахътэм щыпсэурэ цIыфхэми язэхэтыкIэ-зэфыщытыкIэхэр ыкIи яшэн-гъэпсыкIэхэр псыхьагъэ мэхъух. Тилъэпкъ ылъапсэ дэ-гъоу тшIэн фае, «тылъэпкъыжъ» оIо къодыекIэ икъурэп, — еIо МэщбэшIэ Исхьакъ. — ТиблэкIыгъэ зыфэдагъэр лъэныкъуабэкIэ дгъэунэфызэ, тинепэрэ мафэхэм тягугъун зэрэфаер мы романыкIэмкIэ кIэзгъэтхъымэ сшIоигъуагъ.\nМакIэу зытырегъэпсафэшъ, къыпедзэжьы:\n— Лагъорэ Накъэрэ якъэбар-хъишъэ ижъ-ижъыжьым къыщежьэу, непэрэ мафэхэм къанэсыгъ, зэхэзыхыхэрэм агу ыгъэтакъоу. Мы шIулъэгъу кIэмыхьагъэм итемэ У. Шекспир итворчествэ «Ромео и Джульетта» зыфиIорэмкIэ къыщыриIотыкIыгъ. Ащ фэдэ хьазыр, пIон хъумэ, Лагъорэ Накъэрэ къарыкIуагъэр. Хъишъэм къеIуатэ кIалэм пшъэшъэжъыер шIу зэрилъэгъугъэр, ау ятэ дигъэкIуагъэп, зинасып зымыгъотыгъэ ныбжьыкIитIур дунаим хэзыжьыгъэх. Тхыдэхэр, къэбархэр, хъишъэхэр, таурыхъхэр егъашIэм лъэпкъым къыгъэгъунагъэх, ахэм лъэпкъым ищыIакIэ зыфэдагъэр къыраIотыкIы.\n— РоманыкIэм сыда къыIуатэрэр, уахътэу къыубытырэр, геройхэм ягъэпсыкIэ-шIыкIэхэр, ахэр зэрэзэхъулIэхэрэр ыкIи а лъэхъаным зэрэдэIорышIэхэрэр?\n— ЛIэшIэгъу шъэ пчъагъэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, адыгэхэр лъэпкъ заулэ хъухэу Нарт хэгъэгум щыпсэущтыгъэх. Темыр Кавказым ичIыгухэм защаушъомбгъузэ, Къырым хыгъэхъунэ ныкъом нэсыщтыгъэх.\nНартхэр лIыхъужъ-пелыуаныгъэх ыкIи ахэм а лъэхъаным тхыдэрэ пщыналъэрэ бэ афызэхалъхьагъэр. Зэгорэм мы чIынэлъэ игъэкIотыгъэм адыгэ нартхэм ящыIэныгъэ щыбыжъутэщтыгъ. Джа лъэхъаным Нарт хэгъэгум Iошъхьэмафэ, Фыщт, Ошъутенэ къушъхьэхэр зэрэшъхьащытыгъэхэм фэдэу, непи ахэм заIэты, алъапси щэпытэ.\nТIэкIу игущыIэ зытырегъэпсафэшъ, МэщбэшIэ Исхьакъ ар лъегъэкIуатэ.\n— Къушъхьэхэр къушъхьэх, зэмыхъокIхэу ахэм лIэшIэгъухэр зэранэкIых. Адыгэ-нартмэ ячIыгу къушъхьэхэмрэ шъофхэмрэкIэ баигъ, мэзхэмрэ псыхъохэмрэ къебэкIыщтыгъэх. ЧIыгум хадзэрэ фыгуцэр афэбагъощтыгъ, къяшIэкIыгъэ дунаир нэр пIэпихэу дэхагъэ. Ау Тхьэ Тыгъэшхор нэшIукIэ къызэплъыщтыгъэ чIыгум рэхьатныгъэ илъыгъэп: цIыф лъэпкъ плъыр-стырэу, густырэу адыгэнартхэр щытыгъэх. Ахэм пыйхэри яIагъэх, ежьхэри зэпэуцужьыщтыгъэх. Анахь лъэпкъышхор, Iушыр язэрэмыгъашIэу, ятIонэрэр ямыIэу, апэрэигъэр зэтырахэу псэущтыгъэх. Заоми, мамыр щыIакIэми щызэнэкъокъущтыгъэх: чIыгур алэжьыщтыгъэ, былымхэр ахъущтыгъэх, сэнашъхьэр къагъэкIыщтыгъ, мэтэ къуаехэр рахыщтыгъэх. Ау щынагъо къызафыкъокIыкIэ, зэолI бланэхэу, чIыгур къаухъумэнэу пыим пэгъокIыщыгъэх.\n— Тхьэшхом шIоу, дунэе джэнэтэу къаритыгъэр, рызыкъышхоу адыгэ-нартхэм яIэр япыйхэм зэрапхъон-зыIэкIагъэхьан ямурадыгъ, ара?\n— Ары. ЗаокIэ къафыкъокIырэ пыйхэм унэхэр агъэстыщтыгъэх, былымхэр зэрапхъощтыгъэх, бзылъфыгъэхэмрэ сабыйхэмрэ гъэрыпIэм ащэщтыгъэх.\nЕжь адыгэхэми лъэпкъ заохэр зэрашIылIэжьыщтыгъэх. Ау зэлъэпкъэгъухэр зэхэхьанхэр, къэзэрэщэнхэр, ягушIуагъо зэдаIэтыныр, ягумэкIыгъо зэдащэчыныр ащ пае къагъанэщтыгъэп. Ахэр зекIо кIохэу къызагъэзэжьыкIэ, Чынты, Зыхы, МыутIэ хэгъэгухэм ащыIагъэхэу, е хы ШIуцIэ кIыб Хьат хэгъэгум «тилъэпкъэгъу хьатхэм адэжь тыщыIагъ» — аIощтыгъ, тхьабэхэм ялъэIущтыгъэх.\n— А зэман чыжьэми адыгэ-нартхэм пыйхэр яIагъэха?\n— ЕгъэшIэрэ пыйхэу адыгэ-нартхэм иныжъхэр яIагъэх. Ахэр кIочIэшхуагъэх, тхьагъэпцIыгъэх, хьилагъэх. Ежь нартхэри лIыгъэнчъагъэхэп, псэемыблэжьыгъэх. Ау ахэми иныжъхэм яхьилагъэ-нэпсыягъэ пщагъэгъупшэу шъхьащытхъужь Iаджи ахэтыгъ.\n— РоманыкIэу «Лагъорэ Накъэрэ» птхыныр угу къэзгъэкIыгъэр, ащкIэ тхылъеджэм ебгъашIэмэ пшIоигъуагъэр?\n— Гупшысэр зиIусыр ащ щыкIэрэп. Сыд фэдэрэ хъугъэшIэгъэ ини, дэгъуи, гумэкI-гухэкIи къызхэкIэу къызщежьэрэр лъэхъаным хэлъ хэшъо-унашъохэр ары. Лагъорэ Накъэрэ шIулъэгъу фэкIод зэрэхъугъэхэр, а уахътэм «иошIу-уае» пытэу епхыгъагъ. Адыгэмэ ялэжьэкIагъэр, лъэпкъ зэфыщытыкIэхэр, лъэпсэшIу зиIэ «адыгагъэу» непэрэ мафэхэм зыцыпэ къанэсыжьыгъэр ижъым зэрэпхырыкIырэр, лIэужыкIэу къэхъурэм ахэр зэрэзэхишIэу, зэрэпкъырыхьэхэрэр, тхьэшIошъхъуныгъэ яIагъэми, ар аукъоу къыпщыхъоу зекIуакIэхэр къазэрахафэхэрэр, мамырныгъэр, шъхьафитныгъэр зэбгъэгъотыныр зэрэмыпсынкIагъэр, гъэсэныгъэ-шIэныгъэ куоу щыIакIэр ыпэкIэ лъызыгъэкIуатэрэр зэрэчыжьагъэр — а зэкIэм къахэкIэу, анахь лажьи хьакъи зимыIэ ныбжьыкIэ-цIыфышIухэр, кIодыпIэ чIыпIэ ифэнхэу зэрэхъугъэр къисIотыкIыныр ары анахьэу сынаIэ зытетыгъэр.\nМыхъун къыомыхъулIэным пае узэплъыжьын фае. Бэнэныгъэ Iофышхом шъуаби шIыкIаби иI: ары «щыIэныгъэр —зао» зыкIаIуагъэри, ащ ренэу, лъэбэкъу пэпчъкIэ, уелъэшэкIызэ, гугъэ лъагэм уфэкIон фае. Ау сэ зэманэу къэзгъэлъэгъуагъэм ащ фэдэ шэнхэр щытIыргъогъагъэхэп, ащи уахътэ ищыкIэгъагъ.\n— Романым итхын охътэ тхьапша тебгъэкIодагъэр?\n— Тхэныр есымгъажьэзэ гукIэ сэугъуае, сэшыпэ, тарихъымкIэ зысэгъазэ. Хъугъэ-шIагъэр зэманэу зыщыхъугъэр зыфэдагъэр, щыIэкIэ-псэукIэр, IофшIэкIэ амалхэр, къэхъурэ сабыим мэхьанэу ратыщтыгъэр, цIыфхэм азыфагу илъыгъэ зэфыщытыкIэ-шIыкIэхэр, нахьыжъ – нахьыкIэ шIыкIэ-гъэпсыкIэхэр, шэн-хабзэхэр зэрэзэрахьэщтыгъэхэр сэгъэунэфых. Пэсэрэ тхыдэхэр, таурыхъхэр, хъишъэхэр, нарт къэбархэр романым бэу щызгъэфедагъэх. Тхыным илъэситIу тезгъэкIодагъ.\n— Мы произведением анахь унаIэ зытетэу пхырыщыгъэ гупшысэ шъхьаIэр?\n— Зэман чыжьэхэм яIэмэкъэ-лъэмакъэ зэфэдэкIэ жэрыIо творчествэм ыкIи нарт эпосым къыхэнагъ. Ащ къыхэкIэу романыр эпосым еспхи, хъугъэ-шIагъэр художественнэу къисIотыкIыгъ. ЗэкIэ стхын сыгу хэлъыр художественнэу зызэсэгъэзафэм, тызыщыщыр, тызыфэдэр, блэкIыгъэмкIэ къикIэу, непэрэ мафэхэм гупшысэкIэ къясщэлIагъ. Мурад шъхьаIэу романым пхырысщыгъэр — Жъымрэ КIэмрэ зэфэсщэнхэр, нахь зэпэблагъэ сшIынхэр ары.\n— Тхылъым икъыдэгъэкIын зыпшъэ ифагъэр, мылъку IэпыIэгъу къыпфэхъугъэр?\n— Сэр-сэрэу къыдэзгъэкIыгъ.\n— Тхьауегъэпсэу, Исхьакъ, уахътэ къыхэпхи, гущыIэгъу укъызэрэтфэхъугъэмкIэ. ТхылъыкIэм «Гъогу маф!» фэсэIо. Опсэу!\n— Ори ары.\nДэгущыIагъэр Мамырыкъо Нуриет.\nПредыдущая Илэжьыгъэ щытхъушхо къыфихьыгъ\nСледущая «ШIэжьым ишэф остыгъ»


Адыгэ къамылыр зие лъэпкъым къыфэкIожьы — Адыгэ макъ\nАдыгэ музыкальнэ культурэм чIыпIэ ин щызыубытыщт IофшIагъэр 2022-м — лъэпкъ искусствэм ыкIи культурнэ кIэным я Илъэс тефэу къыдэкIыгъ.\nIофтхьабзэм Адыгэ Республикэм ишIэныгъэлэжьхэм ащыщхэр, лъэпкъ интеллигенцием инахьыжъ гъэшIуагъэхэр, АР-м культурэмкIэ и Министерствэ къикIыгъэхэр, еджэпIэ зэфэшъхьафхэу Мыекъуапэ дэтхэм ащеджэхэрэр, журналистхэр ыкIи искусствэр зикIасэхэр хэлэжьагъэх.\nГъукIэ Замудин илъэпкъ паемэ, зышъхьамысыжьхэрэм ащыщ — IофшIэкIошху. Ар АР-м изаслуженнэ сурэтышI, Урысыем исурэтышIхэм я Союз хэт, художествэхэмкIэ Урысые академием идипломзехь. Адыгэ пэсэрэ культурэм иушэтакIу. Адыгэ пIуаблэм, лъэпкъ пщынэ Iэмэ-псымэхэм яшIынкIэ IэпэIас. Тхылъхэу «Адыгэ пIуаблэм иискусств», «ШыкIэпщынэ къегъэIуакIэ зэтэгъашIэ», «Адыгэ шыкIэпщынэм и Атлас» зыфиIохэрэр Мыекъуапэ къыщыдэкIыгъэх. ГъукIэлI Замудин пэсэрэ бзэпситIу шыкIэпщынэм икъегъэIон зыщыфагъэсэрэ еджапIэ къызэIуихыгъ, орэдыIо-шыкIэпщынэо купэу «Жъыур» зэхищагъ. 2010-рэ илъэсым щегъэжьагъэу Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэу Лъэцэрыкъо Кимэ ыцIэ зыхьырэм иIорIотэ къутамэ икIэлэегъадж.\nКъамылыр ижъ-ижъыжькIэ адыгэхэм анахь якIасэу агъэфедэщтыгъэ мэкъэмэ Iэмэ-псым, IэпэIасэхэм ар «къагъэгущыIапэу» зэрэщытыгъэр фольклор тхыгъэхэм къаIуатэ. Арышъ, «Адыгэ къамыл» зыфиIорэ энциклопедическэ къыдэкIыгъоу Замудин илъэс 30 Iэпэ-цыпэм Iоф зыдишIагъэр осэшхо зиI.\nТхылъым фэгъэхьыгъэ мэфэкI лъэтегъэуцор псэлъэ фабэкIэ къызэIуихыгъ Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу Кушъу Светланэ.\n— Илъэс 35-рэ хъугъэ ГъукIэ Замудин зысшIэрэр, — къыIуагъ ащ — анахьэу згъэшIагъорэр, гукIодыныр зыщыщ ымышIэу, анахь лъэпкъ Iофыгъошхом сыдигъуи зэрэфежьэрэр; игупшысэ гъогу зэригъотырэр, имурад ехьыжьагъэ сыдигъокIи щытхъу хэлъэу зэрэкIищырэр ары. Ау а IофшIагъэхэм зэкIэ лIым ыкIуачIи, иамали, игупшыси зэрахэлъыр къызыдэплъытэкIэ, ар лъэныкъуабэкIэ гъэзагъэу шIэныгъэ куур искусствэмкIэ зылэжьэу зэрэщытыр къыпфэнафэ. Мары итхылъышхоу «Адыгэ къамыл» зыфиIорэр ащ ищыс, тыгу къыддеIэу зэкIэ мы къекIолIагъэхэм ацIэкIэ ыкIи сэ сшъхьэкIэ тыфэгушIо адыгэ къамылыр лъэпкъым зэрэIуигъэкIэжьыгъэмкIэ, псауныгъэ дахэ иIэу гъэхъэгъакIэхэм афэкIонэу тапэкIи сыфэлъаIо.\nМэфэкI Iофтхьабзэм хэлэжьагъ ыкIи къыщыгущыIагъ искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэу К. Лъэцэрыкъом ыцIэ зыхьырэм идиректорэу, искусствоведениемкIэ кандидатэу Анзэрэкъо Марзиет. ЗэлъашIэрэ IэпэIасэу ГъукIэ Замудин иадыгэ лъэпкъ фэлэжьэн насыпрэ акъылрэ зэриIэр ыкIи ар къызэрэдэхъурэр, ышIэрэ Iофым сыдигъуи псэ къызэрэпигъакIэрэр, зэрэIофшIэкIошхор, непэрэ лъэтегъэуцор, тхылъыкIэу «Адыгэ къамылыр» адыгэ лъэпкъымкIэ ыкIи ежь авторымкIэ мафэ хъунхэу къафиIуагъ.\nЛъэтегъэуцом хэлэжьагъ ыкIи игуапэу ежь иусэу «Къамыл» зыфиIоу тхылъыр къызэIузыхырэм къеджагъ зэлъашIэрэ сурэтышIэу, архитекторэу Бырсыр Абдулахь.\nЗэIукIэм IэкIыбым къикIыжьыгъэ лIы Iушыбэ щыIагъ, ахэр, зэкI пIоми хъунэу, тхылъым хэлъ гупшысэр зэIугъэкIэгъэным ыкIи ащ икъыдэгъэкIын пэIухьащт мылъкум зиIахь хэзылъхьагъэх.\nТхылъыкIэу «Адыгэ къамыл» зыфиIоу илъэс пшIы пчъагъэм Iоф зыдишIагъэм изэхэтыкIэ-гъэпсыкIэ, итеплъэ, зэрэзэтеутыгъэ шIыкIэр, шъхьэ пэпчъ къыIуатэрэр, тхылъ-энциклопедием осэшIу (къыдэгъэкIыгъэным ыпаIоу) УрысыемкIэ искусствэхэм ятарихъ институт къызэрэщыратыгъэр ГъукIэ Замудин игуапэу къыIуагъ. Ащ пыдзагъэу ипэублэ гущыIэ зытхыгъэр искусствоведениемкIэ кандидатэу, УрысыемкIэ искусствэхэм ятарихъ институт икъутамэ пщынэ Iэмэ-псымэхэмкIэ ишIэныгъэлэжь шъхьаIэу Динара Булатовар арэу зэрэщытыр къыхигъэщыгъ.\nТхылъышхом ыкIышъо тет сурэтыр зышIыгъэр Къэбэртэе-Бэлъкъарым щыщ сурэтышIэу Бгъажънэкъо Заур.\nДжащ фэдэу Замудин тхылъым иредакторхэм ацIэ къыриIуагъ: филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу ГутIэ Адам, филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу Унэрэкъо Рай.\nТхылъыкIэмкIэ упчIэжьэгъур (консультантыр) Увыж А. М., сурэтышIыр Щоджэн Жанна.\n«Адыгэ къамылыр» бзищыкIэ тхыгъэ: адыгабзэкIэ, урысыбзэкIэ, инджылызыбзэкIэ. АдыгабзэкIэ зэзыдзэкIыгъэр Унэрэкъо Рай, инджылызыбзэм изылъхьагъэхэр Теуцожь Фатимэрэ В. Беренковамрэ.\nТхылъыр нэкIубгъо 478-рэ мэхъу, шъхьи 9-у зэхэт. Булатовам ипэублэ гущыIэ ыкIи ежь ГъукIэ Замудин истатьяу «Адыгэ къамылымрэ пщынэ Iэмэ-псымэхэм яхьылIэгъэ шIэныгъэмрэ» зыфиIорэм ар къызэIуахы. Къамылым икъэхъукI, къамылапщэхэм якъэбархэр, мэкъамэхэм янотэхэр, сурэтхэр тхылъым щызэхэугъоягъэх. Къамылыр зэрагъэфедэрэр, ащ ишIыкIэ, къызэребгъэIощтыр, Iэмэ-псымэм инэшэнэ шъхьаIэхэр З. ГъукIэм итхылъ къыщиIотыкIыгъэх. СД-альбомэу «Адыгэ къамыл мэкъамэхэм яантологий, 1941 — 2021» зыфиIорэр тхылъым игъус. Статья зэфэшъхьафхэр ыкIи ахэмкIэ сурэтхэр бэу дэтых, а зэкIэ адыгабзэкIэ, урысыбзэкIэ, инджылызыбзэкIэ тхыгъэх. Адыгэ культурэр зышIогъэшIэгъонхэмкIэ, ащ дэлажьэу, хахъо фэзышIыхэрэмкIэ Замудин итхылъыкIэ шIэныгъэ IэпыIэгъу ин хъущт. Тхылъ-энциклопедием икъыдэгъэкIынкIэ мылъку IэпыIэгъу авторым къыфэхъугъэхэм ацIэхэр тхылъым ыкIэкIэ къыщыIуагъэх — нэбгырэ 17 мэхъух. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл М., Шъэумэн Хьазрэт Мэджыдэ ыкъом ишIушIэ фонд, мыхэм анэмыкIхэри.\nГъукIэ Замудин лъэныкъуабэкIэ тхылъым итхынкIэ къыдеIагъэхэм ыкIи икъыдэгъэкIын къыфэзыгъэпсынкIагъэхэм, непэрэ лъэтегъэуцом хэлэжьагъэ пэпчъ лъэшэу зэрафэразэр кIигъэтхъыгъ, псауныгъэкIэ къафэлъэIуагъ.\nЛъэтегъэуцом хэлажьэхэрэм ГъукIэ Замудин итхылъыкIэ «Гъогу маф!» фаIуагъ.\nПредыдущая Евгений Шварц и Мыекъуап\nСледущая «Шыу мафэ» илъэпэ маф


ЦIыфхэм ягумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм дэлажьэх | Адыгэ Макъ\nЦIыфхэм ягумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм дэлажьэх\nМыекъопэ районым ит еджапIэхэм ыкIи кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ащыщхэм мы мафэхэм гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр ащэкIох.\nАщ лъапсэ фэхъугъэр «Линие занкIэр» кIо зэхъум къэралыгъом ипащэ районым щыпсэурэ цIыфхэм ащыщхэр анахьэу зыгъэгумэкIырэ IофыгъохэмкIэ зызэрэфагъэзагъэр ары. Нэужым В. Путиныр Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зыIокIэм, цIыфхэм ялъэIу тхылъхэр зыдэлъ папкэр ащ къыритыжьыгъагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Мыекъопэ районым ит псэупIэ заулэмэ ащыIагъ ыкIи Iофхэм язытет зызыщегъэгъозэ нэуж гумэкIыгъоу щыIэхэм ядэгъэзыжьынкIэ гъогу картэм игъэцэкIэн фежьагъ.\nСоциальнэ мэхьанэ зиIэ псэуалъэхэу ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэхэм гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зэращыкIохэрэр зэдгъэлъэгъу тшIоигъоу тыгъуасэ Мыекъопэ районым тыщыIагъ. Апэ тызэкIолIагъэр поселкэу Къурджыпс дэт еджапIэу N 6-р ары. Нафэ къызэрэтфэхъугъэмкIэ, еджапIэм иунашъхьэ изэблэхъун, тхьамэфитIу-щыкIэ къаухыщт. ГъэцэкIэжьын IофшIэнхэр мыщ зэрэщыкIохэрэм къыхэкIэу кIэлэеджакIохэр еджапIэм къакIохэрэп. Нэужым языгъэпсэфыгъо уахътэ ахэр рагъэджэжьыщтых.\nКъурджыпс гурыт еджапIэм ипащэу Андрей Бондаренкэм тызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, еджапIэр 1965-рэ илъэсым ашIыгъ, ар кIэлэцIыкIу 320-мэ афытегъэпсыхьагъ, мы уахътэм ехъулIэу нэбгыри 191-рэ мыщ щеджэ. ЕджапIэм гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зырамышIылIагъэхэр бэдэдэ шIагъэ, ау ежьхэм якъарыукIэ илъэс къэс зыгорэхэр рашIэх. Арэу щытми, псэуалъэр непэрэ шапхъэхэм адиштэжьырэп. Классхэм язытет дэи, спортзалым иджэхашъо шъугъэ, унашъхьэм къыкIэщхы, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр ещэлIагъэп.\n— Илъэс 25 — 30-кIэ узэкIэIэбэжьмэ, спортзалым гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр рашIылIэгъагъэх. ЕджапIэр бгы чIэгъым зэрэчIэтым къыхэкIэу ощх къызещхыкIэ псыр спортзалым кIэлъадэ, ащ джэхашъор егъэшъу, дэпкъхэр егъэфыкъох. Спортзалхэм гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр яшIылIэгъэнхэм епхыгъэ программэу 2017 — 2018-рэ илъэсхэм ателъытагъэм тыхэуцуагъ. Ау ащ темыжэу тикъарыукIэ джэхэшъо шъугъэ зырызхэр кIэхэмкIэ зэблэтэхъух, — къыIуагъ пащэм.\nДжащ фэдэу еджапIэм ипащэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, джыдэдэм шIомыкIкIэ ыкIи пхъэкIэ еджапIэр агъэплъы, ащ Iофхэр къегъэхьылъэх. Адыгеим и ЛIышъхьэ еджапIэм къызэкIом, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр ращэлIэнэу ыгъэгугъагъэх. БэмышIэу ащ ипроект агъэхьазырыгъ, кIымафэм еджапIэр газкIэ агъэплъынэу мэгугъэх.\nПоселкэу Цветочнэм дэт гурыт еджапIэу N 13-м спортзалыр зыхэтыгъэ псэуалъэу дэтыгъэр шапхъэхэм зэрадимыштэжьырэм ыкIи кIэлэцIыкIухэр чIэсынхэм ищынагъо зэрэщыIэм къыхэкIэу Iуахыжьыгъ. Ащ ычIыпIэ тренажерхэр зыхэтыщт спортплощадкэу щагум дашIыхьащтым пае тхылъхэр агъэхьазырых.\nЕджапIэм ипащэу Светлана Олейниковам къызэриIуагъэмкIэ, я 5 — 11-рэ классхэм арысхэр зыщеджэхэрэмрэ пэублэ еджапIэмрэ зэхахьэхэрэп, шъхьафэу щытых. Апшъэрэ классхэм афыхэхыгъэ спортзалыр 1980-рэ илъэсхэм ашIыгъагъ. 1990-рэ илъэсхэм къэзыгъэфэбэрэ системэр къызыIуетхъым, псэуалъэр ыгъэфыкъуагъ, ышъхьэ псыр къыкIэщхыщтыгъ. Ащ къыхэкIэу зэхэоным ищынагъо щыIэ хъугъагъэ ыкIи комиссием ар аварийнэкIэ ылъытагъ, нэужым ар акъутэжьынэу унашъо ашIыгъ. КIэлэцIыкIухэр щагум дэт площадкэм кIымафэм еджэпIэ кIоцIым физкультурэр ащарагъэхьыщтыгъэ. Спортзалым ишIын ахъщэшхо зэрэтефэрэм къыхэкIэу ар еджапIэм фызэшIокIыщтыгъэп.\n— ТиеджапIэ щеджэрэ пшъэшъэжъыем лъэIу тхылъкIэ В. Путиным ышIыгъэ «Линие занкIэм» зыфигъэзагъ. Ащ ыужи поселкэм щыпсэухэрэм ащыщхэр Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат дэжь щыIагъэх. Нэужым ежь ышъхьэкIэ къакIуи Iофхэм зазыщегъэгъуазэм, гумэкIыгъоу, щыкIагъэу тиIэхэр дагъэзыжьынхэу тыкъыгъэгугъагъ,— еIо С. Олейниковам. — Мары, зэриIуагъэм фэдэуи, Iофхэр мэкIэ-макIэу лъэкIуатэх. УблэпIэ еджапIэм ышъхьэ тфызэблахъугъ. Джыри апшъэрэ классхэм арысхэр зыщеджэхэрэ еджапIэм ишъхьаныгъупчъэхэр тфызэблэхъунхэу, щагум асфальт далъхьанэу тыкъагъэгугъагъ.\nМы мафэм ехъулIэу апшъэрэ классхэм кIэлэеджэкIуи 130-рэ, ублэпIэ еджапIэм нэбгырэ 59-рэ ащеджэх.\nМыекъопэ районым ит псэупIэу Первомайскэм дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу «Теремок» зыфиIорэми етIупщыгъэу гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр щэкIох. Унэр 1975-рэ илъэсым ашIыгъ, ащ къыщегъэжьагъэу игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр зыкIи рашIылIагъэхэп. Мы IыгъыпIэм сабый 67-рэ чIэс.\nКIэлэцIыкIу IыгъыпIэм ипащэу Татьяна Старицкаям къызэриIуагъэмкIэ, ощхышхохэр зыщыIэхэрэ лъэхъаным учреждением ищагу псыр дэуцо, шIоипс илъэдапIэм къыпихырэ мэ Iаем учIигъэсыжьырэп, сабыйхэм япсауныгъэкIи ар щынагъоу щыт.\nIыгъыпIэм иджэхашъо зэрэшъугъэм къыхэкIэу ратхъыжьыгъ. Ащ кафель ралъхьанэу агъэхьазырыгъ. Ащ нэмыкIэу псэуалъэм ышъхьэ зэблахъугъ. Зэрагъэфэбэрэ системэр ыкIи псырыкIуапIэр зэблэхъугъэнхэм фэшI проектыр агъэхьазыры. Ащ нэмыкIэу шIоипсыр зэрыкIощтыр, котельнэр гъэкIэжьыгъэнхэ фае.\nПоселкэу Каменномостскэм дэт гурыт еджапIэу N 7-м ублэпIэ еджапIэу дэтым ышъхьэ зэблахъугъ. «Псыунэ фабэкIэ» заджэхэрэ псэуалъэр кIэу ашIы, ащ чIэтыщт псэуалъэхэр ащэфыгъэх, мы мафэхэм ащ плиткэ ралъхьащт.\nЕджапIэм ипащэу Ольга Репниковам къызэриIуагъэмкIэ, къоджэ псэупIэхэм адэт еджапIэхэм алъэныкъокIэ гъэсэныгъэм иучреждение анахь дэгъу 300-мэ мыр ахэфагъ. Гъэсэныгъэ дэгъу еджакIохэм зэрэрагъэгъотыщтым кIэлэегъаджэхэр яшъыпкъэу дэлажьэх. Ар къеушыхьаты мыщ щеджэрэ кIэлэеджакIохэр ренэу олимпиадэхэм зэрахэлажьэхэрэм, чIыпIэ дэгъухэр къызэрэщахьыхэрэм.\nОльга Репниковар АР-м и ЛIышъхьэ, джащ фэдэу Мыекъопэ район администрацием ипащэ зэрафэразэхэр къыкIигъэтхъыгъ. Амал зэриIэу, алъэкIыщтымкIэ яшIуагъэ еджапIэм къырагъэкIы.\nЕджапIэм щыкIагъэу иIэхэм ядэгъэзыжьын ны-тыхэр къыхагъэлажьэхэ зэрэмыхъущтыр АР-м и ЛIышъхьэ ренэу къыкIегъэтхъы. Ащ пае ищыкIагъэ хъумэ, спонсорхэр къыхигъэлажьэхэзэ, еджапIэхэм ящыкIагъэр арагъэгъоты.


Лэгъо-Накъэ къынэсыгъ | Адыгэ Макъ\nКавказ заповедникым иофис нахь пэчыжьэ къэгъэгъунапIэхэм ащыщэу Лэгъо-Накъэ щыIэм апэрэу спутниковэ антеннэ щагъэуцугъ, интернетыр ащ къынэсыгъ. ИнтерфейсымкIэ зэпхыныгъэхэр зэрашIышъущтхэм фэшъхьафэу Wi-Fi-кIи хъураеу метришъэ къызэлъызыубытырэ чIыпIэм джы ущызэдэгущыIэн плъэкIыщт.\nИнтернетыр Лэгъо-Накъэ зыщызгъэпсэфыхэрэми ягуапэу агъэфедэшъущт, ясурэтхэр, видеотехыгъэхэр, чIыопсым идэхагъэ зыфэдэр яIахьылхэм, яныбджэгъухэм афагъэхьынэу амал яIэ хъугъэ.\nЗаповедникым ипащэу Сергей Шевелевым интернет зэпхыкIэм Iоф зэришIэрэр ыуплъэкIугъ, Лэгъо-Нэкъэ отделым итхьаматэ ащкIэ дэгущыIагъ. БэшIагъэ заповедникым иIофышIэхэм интернетыр къанэсынэу зыфэягъэхэр. Ащ зыфагъэхьазырынэу зырагъэжьэгъагъэр илъэс заулэ хъугъэ — тыгъэм ифабэкIэ Iоф зышIэрэ батареехэр апэу загъэуцухэр ары. Джы непэ пстэумэ янэрылъэгъу хъугъэ уахътэм диштэрэ зэпхыныгъэхэр заповедникхэм агъэфедэу зэрэрагъэжьагъэр. Ар ублэпIэшIоу щыт, интернетым банкоматхэр, оn-linе структурэр, цифровой экономикэр къыкIэлъыкIощтых. ШIыкIакIэхэр Лэгъо-Накъэ апэу щагъэфедэхэу зэрэхъугъэм тегъэгушхо.


приблуды от немецкого танкиста\nАвтор Тема: Помогите оценить монеты (Прочитано 3255 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (189.42 кБ, 1326x1140 - просмотрено 251 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (191.81 кБ, 1262x1243 - просмотрено 205 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (23.31 кБ, 468x402 - просмотрено 154 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (22.58 кБ, 534x441 - просмотрено 161 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (21.02 кБ, 416x428 - просмотрено 164 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (20.14 кБ, 402x415 - просмотрено 151 раз.)


ЯмэфэкI хагъэунэфыкIыгъ (08.06.2017) | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nСоциальнэ IофышIэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ АР-м и Къэралыгъо филармоние тыгъуасэ щыкIуагъ. Ащ хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, АР-м и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Наталья Широковар, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, республикэм и Парламент идепутатхэр, социальнэ къулыкъум иветеранхэр, нэмыкIхэри.\nIофтхьабзэр рамыгъажьэзэ, цIыфхэр социальнэу ухъумэгъэнхэмкIэ гупчэхэу муниципальнэ образованиехэм ащыIэхэм якъэгъэлъэгъонэу къызэIуахыгъэм КъумпIыл Мурат екIолIагъ, мы къулыкъум иIофышIэхэм гущыIэгъу афэхъугъ.\nНэужым мэфэкI зэхахьэм КъумпIыл Мурат къыщыгущыIэзэ, социальнэ IофышIэхэм къафэгушIуагъ. Мы къулыкъум сыдигъуи мэхьанэшхо зэриIэр, ищыIэныгъэ гъогу ащ езыпхыгъэ пстэуми япшъэрылъхэр щытхъу хэлъэу зэрагъэцакIэрэр, ащкIэ цIыфхэр къазэрафэразэхэр республикэм ипащэ къыхигъэщыгъ.\n— ЦIыфыгъэшхо, гуфэбэныгъэ зищыкIэгъэ сэнэхьатыр къыхэшъухыгъэу шъуиIофшIэн шъогъэцакIэ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Адыгеим щыпсэухэрэр социальнэу ухъумэгъэнхэм фэIорышIэрэ къэралыгъо программитIу республикэм щытэгъэцакIэ. Ахэм ащыщэу «ЦIыфхэм социальнэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэныр» зыфиIоу 2014 — 2020-рэ илъэсхэм ателъытагъэм сомэ миллиард 17,5-рэ фэдиз пэIудгъэхьащт.\nПрограммэу «Доступная среда» зыфиIорэм ишIуагъэкIэ сэкъатныгъэ зиIэхэм щыIакIэр нахь Iэрыфэгъу афэхъущт. Ащ игъэцэкIэн сомэ миллиони 112-рэ фэдиз телъытагъ. Джащ фэдэу фэIо-фашIэхэр зыгъэцэкIэрэ лъэныкъуабэ къызэлъызыубытырэ гупчэхэм яIофшIэн нахьышIоу зэрагъэпсыщтым тынаIэ тет, мы уахътэм ехъулIэу тишъолъыр щыпсэухэрэм япроцент 93-мэ ащ зыфагъэзэн амал яI. Тызхэт илъэсым республикэм ит псыхэм ащыщхэр нэпкъым къыдэкIыхи, цIыфхэр чIыпIэ къин зефэхэм, Адыгеим щылэжьэрэ социальнэ IофышIэхэм яIофшIэн зэрифэшъуашэу зэрагъэцэкIагъэр тинэрылъэгъу хъугъэ. Ахэм яшIуагъэкIэ гъомылапхъэ, псы, Iэзэгъу уцхэр зищыкIагъэхэм аIэкIэдгъэхьан тлъэкIыгъэ.\nЧIыпIэ къин ифэгъэ цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъугъэхэм сызэрафэразэр сигущыIэ къыщыхэзгъэщы сшIоигъу.\nЩытхъуцIэу «АР-м цIыфхэр социальнэу ухъумэгъэнхэмкIэ изаслуженнэ IофышI» зыфиIо-рэр зыфагъэшъошагъэхэм КъумпIыл Мурат афэгушIуагъ, ар къэзыушыхьатырэ тхылъхэмрэ бгъэхалъхьэхэмрэ аритыжьыгъэх.\nЗимэфэкI хэзыгъэунэфыкIыхэрэм къафэгушIуагъэх АР-м и Парламент и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, республикэм IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч, нэбгырэ заулэмэ щытхъу ыкIи рэзэныгъэ тхылъхэр афагъэшъошагъэх. Адыгеим итворческэ купхэм къагъэхьазырыгъэ концертымкIэ мэфэкI зэхахьэр зэфашIыжьыгъ.\nРеспубликэр IэпыIэгъу афэхъущт →


Ошъум зэрар зэрихыгъэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэх — Адыгэ макъ\nОшъум зэрар зэрихыгъэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэх\nРедактор 26.06.2020 26.06.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nПартиеу «Единэ Россием» ирегион къутамэ и Секретарэу, Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат кIэщакIо зэрэфэхъугъэм тетэу къуаджэу Хьатикъуае дэсхэм ащыщхэм IэпыIэгъу афэхъугъэх. МыщкIэ зишIуагъэ къэзыгъэкIуагъэхэр партием иволонтерхэр ары.\nАщ джыри зэ къыгъэшъыпкъэжьыгъ волонтерхэм яIофшIэн епхыгъэ гъэтэрэзыжьынхэр Урысые Федерацием и Конституцие фэшIыгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр. Ащ фэгъэхьыгъэу къыIуагъ Урысые общественнэ организациеу «Единэ Россием и НыбжьыкIэ гвардие» и Адыгэ регион къутамэ ипащэу, Мыекъуапэ идепутатэу Бэрзэдж Асет. Ащ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, НыбжьыкIэ гвардием хэтхэм шIушIэ Iофтхьабзэхэр ренэу зэхащэх, ахэм чанэу ахэлажьэх. УФ-м и Конституцие гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэм ныбжьыкIэхэмкIэ мэхьанэшхо иI. Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэм зэрахэлажьэхэрэмкIэ яIэпыIэгъу цIыфхэм зэрящыкIагъэр волонтерхэм къагъэлъэгъуагъ.\n«Волонтерхэмрэ НыбжьыкIэ гвардием хэтхэмрэ тхьамыкIагъо къызэхъулIагъэхэм IэпыIэгъу язытыхэрэм ясатыр псынкIэу къыхэуцуагъэх. Гъомылапхъэхэр зэрылъ Iалъмэкъхэр ахэм агъэхьазырыгъэх, Красногвардейскэ районым ахэр щэгъэнхэмкIэ яшIуагъэ къагъэкIуагъ», — къыIотагъ Урысые общественнэ организациеу «Единэ Россием и НыбжьыкIэ гвардие» и Адыгэ регион къутамэ ипащэу, Мыекъуапэ идепутатэу Бэрзэдж Асет.\nПартиеу «Единэ Россием» ыцIэкIэ гъомылапхъэхэр зэрылъ Iалъмэкъхэр афагощыгъэх сабыибэ зэрыс унагъохэм, шъхьэзакъоу псэухэрэм, сэкъатыныгъэ зиIэхэм.\nПредыдущая ТагъэгушIонэу афэтэIо\nСледущая Игъом ыкIи кIэзыгъэ имыIэу


Чылапхъэр зыпхъырэм ехьылІэгъэ гъэсэпэтхыдэр\n(Маттэ 13 :1-9; Лука 8:4-8)\n1 Исус джыри псыхъурэе Іушъом дэжь цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр щаригъашІэхэу ыублагъ. ЦІыфхэу Исус дэжь къыщызэрэугъоигъэхэр зэрэбагъэм пае, ар псым тет къуашъо горэм итІысхьагъ. ЗэкІэ цІыфхэр псыІушъом Іутыгъэх.\n2 ГъэсэпэтхыдэхэмкІэ цІыфхэм бэ аригъашIэщтыгъэр, мыщ фэдэу ариІозэ:\n3 – ШъукъэдаIу. ЛІы горэм чылапхъэ ыпхъынэу дэкІыгъ.\n4 Чылапхъэр ыпхъызэ, ащ щыщ тІэкІу гъогум тетэкъуагъ. Бзыухэр къэбыбхи, ар\n5 Зы тІэкІуи етІэ макІэ зыхэлъ чІыгу мыжъуалъэм тетэкъуагъ. ЧІыгур куугъэпти, шІэх дэдэу къыхэкІыгъ,\n6 ау тыгъэр къызыдэкІуаем, пыгъукІыгъ, лъэпсэ куу зэримыІагъэм пае, гъугъэ.\n7 НэмыкІ тІэкІуи панэхэм ахэтэкъуагъ. Панэхэр къэкІыхи, чылапхъэу къыхэкІыгъэхэр атхьалэхи, зи къапагъэкІагъэп.\n8 ЕтІани зы тІэкІу чІыгу дэгъум хэтэкъуагъ. Ахэр къыхэкIыхи, къыдэкІуаехи, шъхьэлъагъэх. Зы шъхьэ налъэм коцыцэ щэкІ къытыгъ, адрэм тІокІищ, адрэми коцыцишъэ къикІыгъ.\n9 ЕтІанэ Исус къыпигъэхъожьыгъ: – РыдэІонэу тхьакІумэ зиІэм зэхерэх.\nИсус цІыфхэм гъэсэпэтхыдэхэр къызкІафиІуатэщтыгъэр\n(Маттэ 13 :10 -17 ; Лука 8:9-10 )\n10 ЦІыфхэр зэбгырыкІыжьхи, Исус изакъоу къызэнэжьым, игъогу рыкІорэ нэбгырэ пшІыкІутІумрэ игъусэхэмрэ гъэсэпэтхыдэхэм яхьылІагъэу къеупчІыгъэх.\n11 – Тхьэм и Тетыгъошхо ишъэфхэр шъушІэнхэу Тхьэм фитыныгъэ къышъуитыгъ, – ариІуагъ Исус, – ау нэмыкІ цІыфхэм гъэсэпэтхыдэхэмкІэ Іоф пстэури алъэІэсы.\n12 Аущтэу* ≪ахэр анэхэмкІэ еплъыхэ пэтми, зи алъэгъущтэп, атхьакІумэхэмкІэ даІохэ пэтми, зи къагурыІощтэп. Армырмэ, Тхьэм дэжь къагъэзэжьыщтыгъ, ащи япсэкІодхэр фигъэгъущтыгъэх≫.\nЧылапхъэр зыпхъырэм ехьылІэгъэ гъэсэпэтхыдэм къикІырэр\n(Маттэ 13 :18 -23 ; Лука 8:11 -15 )\n13 Ащ ыуж Исус ахэмэ ариIуагъ: – Мы гъэсэпэтхыдэр къыжъугурымыІоу, адрэ гъэсэпэтхыдэ пстэури сыдэущтэу къыжъугурыІощта?\n14 Зыпхъырэм Тхьэм игущыІэхэр епхъы.\n15 ЦІыфхэм ащыщэу зы купыр гъогум тепхъэгъэ чылапхъэм фэд. Тхьэм игущыІэхэр зэрэзэхаххэу, шэйтаныр къэкІошъ, гущыІэхэу агухэм арылъ хъугъэхэр рехыжьы.\n16 – Адрэ цІыф купыр чІыгу мыжъуалъэм тепхъэгъэ чылапхъэм фэд. Тхьэм игущыІэхэр зэрэзэхаххэу, а гущыІэхэр гушІуагъокІэ аштэх.\n17 Ау ахэмэ агухэмкІэ лъапсэ зэрямыІэм пае, шІошъхъуныгъэм игъогу бэрэ тетыжьхэрэп. Тхьэм игущыІэхэм апаекІэ, е гузэжъогъу зэрэхафэхэу, е цІыфхэм ахэмэ къин зэрарагъэщэчэу, шІошъхъуныгъэм игъогу текІыжьых.\n18 ЕтІанэ зы цІыф купыр панэхэм ахэпхъэгъэ чылапхъэм фэд. Ахэмэ Тхьэм игущыІэхэр зэхахых,\n19 ау мы дунаим игугъухэри, баиныгъэм игъэпцІэныгъи, нэмыкІ Іоф мыхъо-мышІэхэм акІэхъопсынхэри агухэм ехьэхэшъ, Тхьэм игущыІэхэу агухэм арылъхэр атхьалэхэшъ, а цІыфхэми шІугъэ къапыкІырэп.\n20 ЕтІани нэмыкІ цІыф купыр чІыгу дэгъум хэпхъэгъэ чылапхъэм фэд. Ахэмэ Тхьэм игущыІэхэр зэхахыхэшъ, а гущыІэхэр аштэх, ахэми шІугъэ къапэкІы, е фэдэ щэкІ, е фэдэ тІокІищ, е фэдишъэ. Щэлъэ чІэгъым чІэт остыгъэр\n21 Ащ ыуж Исус ариІуагъ: – Зыгорэм остыгъэр къыхьэу, щэлъэ чІэгъым е пІэкІор чІэгъым чІегъэуцуа? Остыгъэр тетыпІэ лъагэм тырегъэуцо нахь.\n22 Сыда пІомэ, сыд щыщми гъэбылъыгъэр къэлъэгъожьыщт, сыд щыщми чІэухъумагъэри къэнэфэжьыщт.\n23 РыдэІонэу тхьакІумэ зиІэм зэхерэх.\n24 Исус етІанэ ариІуагъ: – Зэхэшъухырэм тэрэзэу гу лъышъут. Шъо шапхъэу зэрэшъушырэм фэдэ шапхъэкІэ Тхьэм шъо къышъуфишыжьыщт, нахьыбэуи къышъуфыхигъэхъощт.\n25 Тхьэм зиІэм нахьыбэ къыритыщт, ау зимыІэм иІэ тІэкІури Іихыжьыщт Тхьэм.\nЧылапхъэу къэкІырэм ехьылІэгъэ гъэсэпэтхыдэр\n26 Исус мыри къыІуагъ: – Тхьэм и Тетыгъошхо зыфэдэр мары. ЛІы горэм чылапхъэр чІыгум\n27 Чэщым мэчъые, мафэми къэтэджы, чылапхъэр къэкІы, къыдэкІуае, ау ар зэрэхъурэр ащ ышІэрэп.\n28 ЧІыгум ежь-ежьырэу къыхэкІы, ыпэрапшІэу пкъыр къыхэкІы, етІанэ ар мэшъхьалъэ, етІанэ\n29 Шъхьэналъэхэр зытІыргъохэкІэ, хыныгъор къэсыгъэшъ, ахыжьы.\nАндэгурацэм ехьылІэгъэ гъэсэпэтхыдэр\n(Маттэ 13 :31 -32 ; Лука 13 :18 -19 )\n30 – Тхьэм и Тетыгъошхо сыдым фэдгъэдэн? – къыІуагъ Исус. – Хьауми сыд гъэсэпэтхыдэкІэ ар зыфэдэр къэтІон?\n31 Ар зыфэдэр андэгурацэр* ары. ЧІыгум хэфэфэ, дунаим тет цэ пстэуми анахь цІыкІу.\n32 Ау чІыгум зыхафэкІэ, къэкІышъ, зы илъэс зыныбжь къэкІыгъэ пстэуми анахь ин мэхъу. Ижьауи къолэбзыухэр чІэсынхэ алъэкІынэу къутэмэ инхэри къыгокІэх.\n33 Ащ фэдэ гъэсэпэтхыдабэхэмкІэ цІыфхэм зэхашІыкІын зэралъэкІыщтым тетэу, Исус Тхьэм игущыІэхэр ариІощтыгъ.\n34 Гъэсэпэтхыдэ хэмытэу цІыфхэм адэгущыІэщтыгъэп. Ау игъогу рыкІохэрэр язакъоу къызынэжьхэкІэ, пстэури зэхаригъэшІыкІыщтыгъ.\n(Маттэ 8:23 -27 ; Лука 8:22 -25 )\n35 А мэфэ дэдэм, пчъыхьэм, Исус игъогу рыкІохэрэм ариІуагъ: – НекІо, псыхъураем иадрабгъу тызэпырыжъугъэкІ.\n36 Игъогу рыкІохэрэр цІыф купышхом къыхэкІыхи, Исус къуашъоу зэрысым къыдитІысхьэхи, ежьагъэх. НэмыкІ къуашъохэри игъусагъэх.\n37 Жьыбгъэ щынэгъошхо къэхъуи, къуашъом псыорхэр къиохэу, псыр изы хъоу фежьагъ.\n38 Исус ышъхьэ шъхьантэм телъэу, къошъо кІоцІым ыкІэкІэ щычъыещтыгъ. Игъусэхэм къагъэущи, раІуагъ: – Дин гъэсакІу, тызэрэкІодырэм уигъэгумэкІырэба?\n39 Исус къэтэджи, жьыбгъэшхом егыий, псым риІуагъ: – Самбыр! Щыгъэт! Жьыбгъэр уцужьи, кІым-сым дэдэ къэхъугъ.\n40 ЕтІанэ игъогу рыкІохэрэм ариІуагъ: – Сыд пае ащ фэдизэу шъущтэрэ? ШІошъхъуныгъэ джыри шъуимыІэу ара?.\n41 – Хэта мыр, жьыбгъэшхори псыри зыгъэдаІорэр? – зэраІожьыгъ ахэмэ щтагъэхэу.\n2>3 İsa onlara benzetmelerle birçok şey öğretiyordu. Öğretirken, «Şunu dinleyin» dedi. «Ekincinin biri tohum ekmeye çıkmış.\n16>17 Kayalık yerlere ekilenler ise, işittikleri sözü hemen sevinçle kabul eden, ama kök salamadıkları için ancak bir süre dayanan kişilerdir. Böyleleri Tanrı sözünden ötürü sıkıntı ya da zulme uğrayınca hemen sendeleyip düşerler.\n18>19 Yine bazıları dikenler arasında ekilen tohumlara benzerler. Bunlar sözü işitirler, ama dünyasal kaygılar, zenginliğin aldatıcılığı ve daha başka hevesler araya girip sözü boğar ve ürün vermesini engeller.\n31>32 Tanrı'nın Egemenliği, hardal tanesine benzer. Hardal, yeryüzünde toprağa ekilen tüm tohumların en küçüğü olmakla birlikte, ekildikten sonra gelişir, tüm bahçe bitkilerinin boyunu aşar. Öylesine dal budak salar ki, gökte uçan kuşlar gölgesinde barınabilir.»


ЩэшIэ Аслъан: Хьэмэ яхэтыкIэ ашIомытэрэзыжьмэ… »\nХьэ шъхьарытIупщхэм къакIэхъухьагъэмэ яхэтыкIэ ашIотэрэзыжьэпти, зэIукIэшхо ашIынэу рахъухьагъ. ХэкI итэкъупIэр афэмыхъужьэу, урамхэр зэпачъыхьэ, зыфырикъун апэ къызифэкIэ, рафыжьэ, зэцэкъагъэхэри къахэфэ. Аущтэу кIощтмэ, аIуагъ нахьыжъмэ, цIыфмэ шхончхэр къаштэщтышъ, уемыщэч.\nЦIыфмэ зэIукIэм икъэбар зызэхахым – хъурэр ашIэу адырагъэштагъа, аужыпкъэрэ лъэхъаным хьэмэ зэрадезекIорэр ашIоемыкIоу укIытагъэха – ялIыкIо игъом ахагъэхьагъ.\n– ЦIыф афэдэу тыпсэурэпышъ ары, – лIыкIом фыреплъэкIызэ, тхьаусхагъэ Хьажъущырыр. – Дэгъуба уни уиIэу, Iэ къыпщафэзэ, алъакъомэ уябзэй-уябэоу ущыIэныр. Ащ ехъу мы дунаим ущыIумыкIэжьыми хъунэу къысщэхъу сэ…\nШъыпкъэ, Хьажъущырым иIоф дахэу зэпыфэнэу ежьэгъагъ. КIодыгъэу, шъэожъые горэм къыгъоти, ядэжь къыхьыгъагъ шъхьаем, фамыдэу, цIыраум хадзэжьыгъагъ. Ау къешIэжьы щэ IэшIу шъэожъыем къызэрэфыригъэхъогъагъэр, ыкокI фабэ зэрэригъэсыгъагъэр.\n– Нахьыжъи нахьыкIи щыIэжьба джы? – къызIуипхъотыгъ ХьашхъурэIум. – Сыд хэпшIыкIырэ ппэ зыхапсэрэм? Тэ тыхьэ шъхьарытIупщ. Тышъхьафит! А тIэкIур къыбгурыIорэба? Аужыпкъэм, тыцIыф ашIошIышъ, хьэхэр къытэхьакъух!\nХьашхъурэIур бэкIэ нахь ин Хьажъущырым. Ау нахьыжъа, нахьыкIа – зыми ышIэрэп. КIо, цIыфмэ бэрэ ахэсыгъэти, пэщэныгъэр рамытырэми, къыIорэм хэдаIох. Арышъ, нахьыжъыгъор иинагъэ имызакъоу ащкIи къыдехы.\n– Сэ спшъэ зэ нэмыIэми пшъэрылъыр къырашIагъэп, – къахидзагъ Хьэпаныеми. – ЕгъашIи сиIагъэп пшъэхъуи, къопси. СышъоупчIы: ара зэфагъэр зынэсырэр? Сэщ фэдэхэр зыхагъэсырэр шъхьэнтэ шъаб! Кофе, какао, шоколад къафахьызэ…\nХьэпаныер къыздэкIыгъэр амышIэу, нэбгырищым нахьыбэу зэхахьэхэрэм ренэу захепцэ. ЦIыфхэр къенэцIэу аштэным пае шынкIэу хэт шъхьаем, етIани хелъасэшъ, чъэрэм дачъэ, хьакъурэм дэхьакъу, цакъэрэм дэцакъэ.\n– Тхьэматэ хэдзыгъэу, унэ шIыгъэн фае, – къыIуагъ Хьацэкъэн. – ЦIыфмэ щыIакIэ къязытырэр ятхьэмат, а щыIакIэр зыщагъэпсырэр яун. Ау утхьэмэтэныр хьылъэ, пшъхьэ иIоф щыбгъэзыенышъ, купым ыIорэр бгъэцэкIэн фае. Ар, сэщ фэшъхьаф, зыфэукIочIын къытхэта?!\nХьацэкъэн, Iушъашъэхэзэ зэрэзэраIожьырэмкIэ, джа хьэу медальхэр зыпшъэ ишIагъэу загъорэ урамым къыщылъагъорэм ыш. Ау, ныбжьыкIэзэ, унагъом хэмызагъэ хъуи, къызхафыгъагъ. Губжыгъэу зэпытышъ, ыжэ къыдэкIырэр ашIошъыпкъ.\n– ЗэкIэ зыфашъуIорэр тэрэз, – гущыIэхэр ымышIахэу къыIэпызырэм фэдэу хэкI самэм дэкIоягъ Хьалэчи. – Сэщ нахьыжъ шъухэмытынкIи хъун. Бэп згъэшIэжьыщтыр, ау къыткIэхъухьагъэмэ неущрэ мафэр яIэным тыфакIоу къысщыхъурэп. Ар къязытын зылъэк1ыщт закъор шхонч иуиIэныр ары! Ау ащ игугъу тшIынэу тыфаеп.\nХьалэч ылъэкъо лъэныкъо Iэтыгъэу къыздырехьакIы. Хьэ нэIуагъэмэ ахэтэу чъэзэ, лIы горэ шхончымкIэ къыкIэлъыогъагъ. Джы хэкI итэкъупIэм хэкIырэп. Сыда анахьэу цIыфмэ узэращыгугъун плъэкIыщтыр, еIо. Узыфаер уздэщысым ущысэу еу Iоу къыпфащэ. Арышъ, шхонч горэ къызIэкIагъэзынкIи пшIэнэп.\nСыдэу щытми, бэрэ агу жьы дагъэкIызэ, хьэхэр зэхьакъугъэх. ЗэIукIэм икIэухым цIыфмэ ялIыкIо гущыIэр ратыгъ.\n– СызэрэшъухаплъэрэмкIэ, шъухьэ шъыпкъ, – къащытхъугъ къахэхьагъэр. – Арышъ, сэ зэкIэ сIэ имылъми, унэ шъузэрэфаер ясIожьын. Сыпылъын згъэдэIонхэуи. Шъо, зэришъухъухьагъэу, тхьэматэ хэшъудз.\nХьацэкъэн тхьэматэу хадзыгъ, шхонч арамытыгъэми, бэми макIэми шIагъэр, унэ хъоо-пщау афызэтырагъэуцуагъ. Ари тIо зэтетэу – ычIэгъыкIэ ущыпсэунэу, ышъхьагъыкIэ ущычъыенэу.\nДунаир афэмыхъужьэу унэр зэфэдэкIэ къачъыхьагъ – тхьакIыпIэрэ псыунэрэ хэт. Щагур къаплъыхьагъ – пщэрэхьапIэ, къакъыр умыIожь, гаражым фырыкъужьэу дэт. Машинэри яI, унэIутхэу зэлI-зэщъузэу къаратыгъэхэр ащкIэ дэкIыхэшъ, ашхыщтыр къащэ. ЕтIани ар бэдзэр-тучан амыIоу, хэкI итэкъупIэу якIасэм къыращы.\nСыда нэмыкIэу джыри узыфэещтыр?\nЗы мытэрэз ныIэп хьэ шъхьарытIупщхэм язэблэхъугъэ щыIакIэ халъэгъуагъэр. Унэ шъхьангъупчъэхэр лъагэх, уарыплъымэ, уашъо щэхъу плъэгъурэп – хэта узэхьакъущтыр? Тхьаркъо горэ шъхьангъупчъашъхьэм къытетIысхьэмэ ара? Ари илъэсым зэ къафехэу.\nМытэрэзыр зы шъхьаем, щэчыгъуае. Апэ бэхэм щагум дэгъуалъхьэхэу аублагъ шъхьаем, ари хэкIыпIэ афэхъугъэп – чэур тенэчым хэшIыкIыгъ, упхырыплъын амал иIэп, лъэмакъэ горэ зэхэпхымэ ары. Ащ пае цIыкIу-цIыкIоу дэкIыхэу аублагъ.\nМэзэ зытIущкIэ тхьэмэтэ закъор щагум къыдэнагъ. Ащ ылъэкI къэнагъэу пIон плъэкIыщтэп, ау къыомыдэIухэмэ, пIуагъэми умыIуагъэми сыда имэхьан?\nЗэ ХьашхъурэIур къыблэчъызэ, Хьацэкъэн къехьакъугъ.\n– Сыд, ситхьэмэтэмаф, уикъэбар? – шIуфэс рихыгъ шъхьаем, мыдрэр зэрэгубжыгъэу къыфычIэплъышъ щыт. «Къеблагъ» зэрэримыIощтыр гъэнэфагъэ.\nКъыдэмыгущыIэжьыгъэми, къэбарэу щыIэр ХьашхъурэIум ешIэ. УнэIутхэр Хьацэкъэн зэриIэх. Ау хэкI итэкъупIэр арыжьэп, шхыныр бэдзэрым къырахы. УзэнэцIын закъор – унэшхом рагъэсыжьырэп, ежьхэр пщэрыхьапIэм икIыжьхи, ащ итIысхьагъэх, мыдрэм хьэунэ фызэхаIулIагъ. Чэуми ычIэгъыкIэ гъонэ гоузхэр фашIыгъэх.\nХьацэкъэни ышIэщтыгъэ хэкI итэкъупIэм щыхъурэр. Хьэ шъхьарытIупщхэм япсэукIэ ашIоблэкIыгъащэу, зэфэс зэхащэнэу егупшысэх. Хьалэчи зэрэпсау, шхонч горэ зэгъэгъотыгъэн фае еIо. Арышъ, зэIукIэгъитIумэ армырми зэраIон хъатэ яIагъэп…\nОпубликовал administrator, 28-09-2010, 15:01. Просмотров: 1642


Унэгъо Iужъум ихьэкIагъ — Адыгэ макъ\nУнэгъо Iужъум ихьэкIагъ\nРедактор 12.02.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат сабыибэ зыщапIурэ Грицковхэм яунагъоу Мыекъуапэ щыпсэурэм тыгъуасэ щыIагъ. Сабыих зиIэ Сергейрэ Янэрэ шъхьэкIэфэныгъэу зэфыряIэр ялъфыгъэхэмкIэ щысэшIоу щыт, нахьыжъхэм лъытэныгъэ апагъохызэ зэрапIущтхэм пылъых.\nКъумпIыл Мурат кIэлэцIыкIухэм гущыIэгъу афэхъугъ, ясурэтхэм яплъыгъ. Ны-тыхэм ящыIэныгъэ фэгъэхьыгъэ къэбархэр республикэм и ЛIышъхьэ ахэм къыфаIотагъэх. СабыиплIыр Мыекъуапэ дэт гурыт еджапIэу N 15-м макIох. АнахьыкIитIумэ джыри аныбжь икъугъэп. Эмилие, Элинэ ыкIи Юнэ фортепианэм къырагъэIонэу зэрагъашIэ, искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэу N 1-м щеджэх. Пшъэшъэ чанхэр къэлэ зэнэкъокъухэм ахэлажьэх, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къафагъэшъуашэх. Вячеслав естественнэ-хьисап еджапIэм щеджэ. ХьисапымкIэ ыкIи биологиемкIэ олимпиадэхэм ахэлажьэ, дипломхэр, щытхъу тхылъхэр къехьых.\nРеспубликэм ипащэ зэшъхьэгъусэхэм зэрафэразэр ариIуагъ. Сабыибэ зыщапIурэ унагъохэм муниципалитетхэм ыкIи ведомствэхэм япащэхэр IэпыIэгъу афэхъунхэр пшъэрылъ шъхьаIэу зэрэщытыр игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\n— Демографием изытет нахьышIум ылъэныкъокIэ зэхъокIыныр республикэм имызакъоу, Урысыеми мэхьанэшхо зыщыратырэ лъэныкъохэм ащыщ. Псауныгъэм икъэухъумэн, гъэсэныгъэр, нэмыкI лъэныкъохэми хэхъоныгъэ яIэным тыдэлажьэ. Ащ зэфэхьысыжьышIухэр къыкIэлъэкIох. Аужырэ илъэсхэм сабыибэ зэрыс унагъохэм япчъагъэ хэхъуагъ. Ны-тыхэр ялъфыгъэхэм яIэпыIэгъухэу, гъэхъагъэу ашIыхэрэм ащыгушIукIыхэзэ зэрапIухэрэр плъэгъуныр, сабыйхэри сэнаущыгъэ ахэлъэу къызэрэтэджыхэрэм тылъыплъэныр тэркIи гушIуагъо, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая Республикэм инэпэеплъ\nСледущая Полиция Адыгеи проводит проверку по факту нападения мужчины с собакой на местную жительницу


ЕшIэгъуитIу къэнагъэр | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 13.09.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nАдыгэ Республикэм футболымкIэ изэнэкъокъу кIэухым фэкIо. Финалныкъом хэхьагъэхэм ешIэгъухэр яIагъэх.\nМыекъопэ районым икомандэу «Урожаир» 3:1-у Теуцожь районым текIуагъ. Адыгэкъалэрэ Кощхьэблэ районымрэ яешIакIохэр зызэIокIэхэм 2:1-у Адыгэкъалэ щыщхэм ахьыгъ.\nЯщэнэрэ чIыпIэм икъыдэхын фэгъэхьыгъэ ешIэгъум Кощхьэблэ районымрэ Теуцожь районымрэ щызэнэкъокъущтых. Апэрэ чIыпIэм Адыгэкъалэрэ «Урожаимрэ» фэбэнэщтых.\n— ПэшIорыгъэшъэу зэрэдгъэунэфыгъэмкIэ, кIэух ешIэгъур Адыгэ Республикэм имэфэкI мафэ зэхэтщэщт, — къытиIуагъ Адыгеим футболымкIэ и Федерацие итхьаматэу Николай Походенкэм. – Чъэпыогъум и 5-м республикэм истадион ешIэгъур щыкIощт.


Унагъом и Мафэ хагъэунэфыкIыгъ | Адыгэ Макъ\nУнагъом и Мафэ хагъэунэфыкIыгъ\nЖъоныгъуакIэм и 15-м унагъом и Мафэ Урысыем щыхагъэунэфыкIы. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Интернет нэкIубгъохэмкIэ Адыгеим щыпсэухэрэм закъыфигъэзагъ, мэхьанэшхо зиIэ мэфэкIымкIэ къафэгушIуагъ. Ащ итхыгъэ къызэрэщиIорэмкIэ, сабыибэ зиIэ унагъохэм, илъэсыбэ зэдэзыгъэшIэгъэ зэшъхьэгъусэхэм, унагъом имэхьанэ къызгурыIоу, ащ игъэпытэн дэлэжьэрэ пстэуми мэфэкIым ишIуагъэкIэ джыри зэ гущыIэ фабэхэр апэдгъохын амал щыI.\n— Унэгъо пытэр ары обществэм лъапсэу иIэр. Урысыем хэхъоныгъэхэр ышIынхэр унэгъо зэгурыIожьым къыщежьэ, — къыIуагъ республикэм и ЛIышъхьэ. — Лъэпкъ зэфэшъхьафыбэ зыщыпсэурэ къэралыгъом ащ фэдэ унагъохэр нахьыбэ щыхъунхэмкIэ мэхьанэшхо иI.\nЖъоныгъуакIэм и 15-м унагъом и Мафэ Адыгеим Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонхэмкIэ щыхагъэунэфыкIыгъ. Адыгэ Республикэм IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ «Всей семьей на выходной!» зыфиIорэ зэнэкъокъур зэхищагъ. Муниципалитетхэм текIоныгъэ къащызыхьыгъэ унэгъо 18 Мыекъуапэ щызэнэкъокъугъэх.\nПстэумкIи зэнэкъокъум унэгъо 51-рэ хэлэжьагъ. Iофтхьабзэм пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр унагъом имэхьанэ ныбжьыкIэхэм икъоу къагурыIон, уасэ фашIыным фэщэгъэнхэр ары.\nЗэнэкъокъум хэлэжьагъэхэм ацIэхэр, девизэу, эмблемэу яIэхэр къагъэлъэгъуагъэх, пшъэрылъэу IофтхьабзэмкIэ къафагъэуцугъэхэр нахь дэгъоу зэрэзэшIуахыщтым пылъыгъэх. Зэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, Тэхъутэмыкъое районым къикIыгъэ зэшъхьэгъусэхэу Роман ыкIи Оксана Колесниковхэм апэрэ чIыпIэр къыдахыгъ. Кощхьэблэ районым щыщ Хьаткъо Мухьамэдрэ Нэфсэтрэ ятIонэрэр къафагъэшъошагъ. Максим ыкIи Эльвира Раскоповхэу Мыекъопэ районым къикIыгъэхэм ящэнэрэ чIыпIэр ахьыгъ.\nХагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэ унагъохэм кубокхэр, дипломхэр, шIухьафтынхэр аратыгъэх, хэлэжьэгъэ пстэуми Щытхъу тхылъхэмрэ нэпэеплъ шIухьафтынхэмрэ афагъэшъошагъэх.


Депутаты приняли участие в рассмотрении вопросов сферы образованияБюджет политикэм тегущыIагъэх\nАщ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, мыщ фэдэ Iофтхьабзэр Урысыем ФедерациемкIэ и Совет илъэс къэс щызэхащэ. Урысыем и Правительствэ зичэзыу финанс илъэсымкIэ ыкIи чэзыу пIалъэмкIэ федеральнэ бюджетым ехьылIэгъэ федеральнэ законым ипроект ащ къащыхелъхьэ.\n— Парламент едэIуныр ФедерациемкIэ Советым и Тхьаматэу Валентина Матвиенкэм зэрищагъ, Урысыем ипарламент ипалатитIумэ, шъолъырхэм, федеральнэ къулыкъухэмрэ ведомствэхэмрэ ялIыкIохэр ащ хэлэжьагъэх. Федеральнэ бюджетым иконцепцие игъэкIотыгъэу мыщ щытегущыIагъэх. КъэгущыIагъэхэр анахьэу зылъыIэсыгъэхэр инвестиционнэ политикэм епхыгъэ Iофыгъохэр, организациехэм ямылъкоу хэбзэIахьыр зытыралъхьэрэм агъэзекIорэ мылъкур хэгъэкIыжьыгъэныр, бюджет трансфертхэр, модельнэ бюджетхэр къызэралъытэрэ шIыкIэм хэбзэ икъу хэлъхьэгъэныр ары. Шъолъыр, муниципальнэ чIыфэхэм япхыгъэ Iофыгъохэми палатэм ынаIэ атыригъэтыгъ, — къыIуагъ Шъао Аскэр.\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу Шъао Аскэр зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, шъолъырхэм ябюджетхэм мылъку къэкIопIакIэхэр зэряIэщтхэм — чIыдагъэм хэшIыкIыгъэхэмкIэ акцизхэр зэрарыхьащтхэм тегущыIагъэх. ТIэкIу-тIэкIузэ, 2020-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу ащ фэдэ акцизхэр шъолъырхэм ябюджетхэм агъэкIонхэу рахъухьэ. 2024-рэ илъэсым ехъулIэу ащ фэдэ акцизхэр зэрэщытэу гъогухэмкIэ шъолъыр фондхэм агъакIохэзэ ашIыщт.\nЕдэIуным хэлэжьагъэхэм зэрэхагъэунэфыкIыгъэмкIэ, бюджетым иконцепцие Урысыем и Президент ижъоныгъокIэ унашъо щыгъэнэфэгъэ пшъэрылъхэм адештэ. Бюджетыр профицитнэу щыт, гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ, псауныгъэм икъэухъумэнкIэ социальнэ хъарджхэр нахьыбэнхэу къырадзэ.


ТIуапсэ Пресс - Джигетиемрэ джигетхэмрэ афэгъэхьыгъэ зэхахьэ Хъурцэм щэкIо\nadmin - 2015-12-11 22:57:15\nХъурцэм тыгъэгъазэм и 11 щыригъэжьагъ дунэе конференцэу Джигетиемрэ джигетхэмрэ(е зиххэм) лъэпкъкIэ зыфэгъэхьыгъэхэм якъэгъэнэфэн епхыгъэр.\nЗэIукIэм икIэщакIор Тбылыс дэт Адыгэ Культурэм Игупч. Зэхахьэр фэгъэхьыгъ зэлъашIэрэ хъурцэ бзэшIэныгъэлэжьэу Рогава Георгий къызщыхъугъэр илъэси 110 мыгъэ зэрэхъурэм.\nРогава Георгий адыгабзэм итхэн-хабзэхэмкIэ тхылъыр зэхэзгъэуцуагъэхэм ащыщ. Хъурцэм щекIокIрэ конференцым хэлажьэх IэкIыбыми, Темыр Кавказыми къарыкIыгъэ адыгэхэр, хъурцэ шIэныгъэлэжьхэр нэмыкIхэри.\nЗэIукIэм къыдхэлъытагъэу тхылъитIумэ ялъэтегъэуцо рекIокIыщт. Зы тхылъыр адыгэ тхэкIо ныбжьыкIэм иусэ угъоигъэхэу хъурцабзэкIэ зэдзэкIыгъэхэмрэ хъурцэ тхэкIо цIэрыIоу Пшавелэ Важэ ипоэмэу «ХьакIэмрэ бысымымрэ» зыфиIорэу адыгабзэкIэ зэдзэкIыгъэр зыдэхьагъэр ары.\nАдыгэ Кудьтурэм Игупчэу Тбылыс дэтым ипащэу Чухуа Мераб къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, ащ фэдэ темымкIэ конференцыр ошIэ-дэмышIэу ашIыгъэп.\nЧухуа: Мыр ошIэ-дэмышIэу къыхэтхыгъэп. Джигетием итемэ гъэшIэгъон ыкIи ишъыпкъэу щыт Хъурцэм итарихъкIэ.\nЯкъыхэкIкIэ а цIыфхэр адыгэхэу щытыгъэх. Ахэр Хъурцэм щыпсэущтыгъэх, Апхъазым, Гагрэ къыщегъэжьагъэу псыхъоу Псоу нэсфэ, къалэу Шъачэ нэсыпэрэп.\nДжигетхэр Хъурцэм ицIыфыгъэх, ахэр илъэс 2000 кIахьэу Хъурцэм щыпсэущтыгъэх , I870 илъэсым нэс ыкIи къэралыгъом итегъэкъон кIуачIэу щытыгъ. Сэ сшъхьэкIэ сэлъытэ, ахэр елыегъэ адыгэ купэу Хъурцэ къэралыгъом хэтыгъэх, япшъэрылъыгъ тикъэралыгъо итемыр гъунапкъэхэр къаухъумэныр. Апхъазхэми, хъурцэхэми ахэтхэу а чIыпIэм джигетхэр щыпсэущтыгъэх.\nФитыныгъэ радио: Джигетиемрэ джигетхэмрэ яупчIэ сыд фэдизэу зэгъэшIагъэу, ушэтыгъэу щыта?\nЧухуа: ТызэрегупшысэщтыгъэмкIэ, мы упчIэр тIэкIоу тарихъым къыщхэгъэщыгъэу щытыгъэу ары, ау, къызэрэчIэкIыгъэмкIэ, шIэныгъэлэжьхэми къыздырагъаштэ, ахэр – джырэ Апхъазым щыщхэм апэкIэ итыгъэх, Хъурцэ къэралыгъом хэтхэу.\nФитыныгъэ радиом игущыIэгъугъэ хъурцэ шIэныгъэлэжьэу Чухуа Мераб къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Тыркуем джырэкIэ щыпсэурэ нэбгырипшI фэдизмэ къаIуагъ ахэр егъэзыгъэхэу урысые пачъыхьагъум рагъэкощыкIгъэгъэ джигетхэу, Хъурцэм, Апхъазым, щыпсэущтыгъэхэм къазэрэтекIыгъэхэр.\nДжырэкIэ Хъурцэм илъэпкъэгъухэу зэрэщытымкIэ ицIыфхэу ащ къылъытэхэрэм аритрэ лъэгапIэм ишапхъэхэм къадхэлъытагъ, Джигетием щыщыгъэхэм къатекIыгъэхэр Хъурцэм илъэпкъэгъухэу зэрэхъушъущтхэр.


Апэрэ ешIэгъухэр — Адыгэ макъ\nРедактор 21.10.2016 СПОРТЫР\nТелефонкIэ къатыгъ. Мыекъопэ баскетбол командэу «Динамо-МГТУ-м» 2016 — 2017-рэ илъэс ешIэгъур ыублагъ. Апэрэ зэIукIэгъухэр къалэу Барнаул щыкIуагъэх. «Алтай-Баскетболым» гъогогъуитIо тиспортсменхэр дешIагъэх. ТекIоныгъэр зыхьыщтыр язэрэмыгъашIэу зэнэкъокъур гъэшIэгъоныгъ.\n«Динамо-МГТУ-м» итренер шъхьаIэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Андрей Синельниковым телефонкIэ къызэриIуагъэу, зэIукIэгъур къызэрыкIоу щытыгъэп. Бысымхэр яшъыпкъэу текIоныгъэм фэбэнагъэх, ау хьакIэхэм ашIокIынхэ алъэкIыгъэп.\nЕшIэгъур кIэухым зыщыфэкIощт уахътэм «ДинамоМГТУ-р» очкоуи 10-кIэ Барнаул испортсменхэм атекIощтыгъ. ОшIэ-дэмышIэу бысымхэр апэкIэ къилъыхэзэ, такъикъи 2-м къыкIоцI хъагъэм заулэрэ Iэгуаор радзагъ. Пчъагъэр тэрыкIэ гумэкIыгъо хъугъагъэ, бысымхэм гугъэу яIэм хахъощтыгъ. Сыдэу хъугъэми, 74:73-у «Динамо-МГТУ-м» текIоныгъэр къыдихыгъ.\n«Алтай—Баскет» — «Динамо—МГТУ» — 89:87-рэ.\nЧъэпыогъум и 19-м Барнаул щызэдешIагъэх.\nЗэкIэлъыкIоу текIоныгъитIу къыдэпхыныр къин. «Динамо-МГТУ-м» аужырэ нэгъэупIэпIэгъухэм хъурджанэм Iэгуаор ридзэн ылъэкIыгъэп.\nУрысыем и Кубок икъыдэхын фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъухэр мы мафэхэм аублэх. «Динамо-МГТУ-р» ЦСКА-м Москва щыдешIэщт.\n2016 — 2017-рэ илъэс ешIэгъум «Динамо-МГТУ-м» дэгъоу зыфигъэхьазырыгъ. Апэрэ чIыпIэр къыдихын имурадэу спортсмен заулэ къыригъэблэгъагъ. Тикомандэ икапитанэу Артем Гапошиным, ешIакIохэу Николай Ереминым, Павел Россовым, Илья Фещенкэм, Илья Хмарэ, нэмыкIхэм бэкIэ уащыгугъы хъущт.\nЗэIукIэгъухэр спорт Унэшхоу «Ошъутенэм» щыкIощтых. Къэлэ гупчэм ар зэрэпэчыжьэм фэшI баскетболым пыщагъэхэр «Ошъутенэм» зэрэнэсыщтхэ транспортым, нэмыкI фэIо-фашIэхэм пащэхэр икъу фэдизэу апылъынхэу тэгугъэ.\nСурэтым итыр: баскетбол командэу «Динамо-МГТУ».\nПредыдущая Mefehable bize uğurlu bir köy olacak\nСледущая ЩыIэныгъэм икупкI къагъэлъагъо


Home » Adyghe » 16 Galatians » 05\nХристос шъхьафитныгъэ къызэрэтитыгъэр\nАрышъ, шъхьафитныгъэу Христос къышъуитыгъэм пытэу шъутетэу, джыри зэ пщылІыныгъэм ибжь цІыфхэм зытряшъумыгъэлъхьажь.\n2Сэ, Паул, шъуасІорэм шъуедэІу, цІыфхэм сунэт зяжъугъэшІымэ,* Христос ишІуагъэ къышъокІыщтэп. 3Джыри сэ къэсэушыхьаты, хэтми сунэт зязыгъэшІырэм Тэурат хабзэм ит пстэури ыгъэцэкІэн фае. 4Шъо Тэурат хабзэм итхэр жъугъэцэкІэнхэм игъогукІэ Тхьэм ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ шъуиІэу шъузэрилъытэщтым ыуж шъуитэу\n4:29 къоу Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ Ибрахьимэ къызэригъэгугъагъэм тетэу къэхъугъэр – Исхьакъ ары.\n4:30 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытыр – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 21:10.\n5:2 цІыфхэм сунэт зяжъугъэшІымэ – ащ къикІырэр: цІыфхэм сунэт зядгъэшІыным игъогу ары Христос ицІыфхэм тащыщэу тызэрэхъущтыр шъуІозэ, цІыфхэм сунэт зяжъугъэшІымэ, Христос ишІуагъэ къышъокІыщтэп.\nшъущытмэ, Христос шъубгъодэкІыгъ. Тхьэм ынэшІуи къышъущимыфэжьэуи хъугъэ. 5Ау тэ шІошъхъуныгъэ зэрэтиІэм пае, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ тиІэу тызэрилъытэщтым тыпэплъэ. Тхьэм Ыпсэ ЛъапІи арэущтэу зэрэхъущтым тыщегъэгугъы. 6Сыда пІомэ Христос Исус тыгухэм арылъмэ, сунэт ташІыгъэу тыщытми, тыщымытми, арэп Іофыр зыдэщыІэр. Іофыр зыдэщыІэр тишІошъхъуныгъэ шІулъэгъуныгъэ къызэрэхэкІырэр ары.\n7Гъогу занкІэм шъутетэу шІоу шъурыкІощтыгъ. Шъыпкъагъэм шъуримыгъэдэІоу, хэта пэрыохъу къышъуфэхъугъэр? 8Арэущтэу шъозыгъэшІагъэр Тхьэу зибынхэм ащыщ шъухъунэу къышъуаджэрэр арэп. 9«Тэджэпсыр макІэми, тхьацур зэкІэ егъэшІоІу». 103иусхьаныр тыгухэм зэрарылъым пае, Іофхэр сэ къызэрэзгурыІохэрэм фэдэу, шъори къыжъугурыІонхэм сыщэгугъы. Хэт щыщми шъузыгъэгумэкІырэм имысагъэ фэшъуашэр ыгъотыжьыщт. 11Сшыхэр, цІыфхэр сунэт ашІыгъэхэу щытын фаеу джыри ясэгъэІу зэпытмэ, (сэ язгъэІугъэу аІозэ, цІыфхэм пцІыкІэ зэраІорэм фэдэу), сыд пае цІыфхэм джыри къин сагъэщэчыра? ЦІыфхэр сунэт ашІыгъэхэу щытын фаеу джыри язгъэІу зэпытыгъэмэ, ащыгъум Христос къащым зэрэкІэрылІыхьагъэм икъэбар цІыфхэм агу зэмыІун зи къыхэнэжьыщтгъэп. 12ШъузыгъэгумэкІыхэрэр ІуагъэкІыгъагъэхэмэ!\n13Сшыхэр, шъхьафитныгъэ шъуиІэнэу Тхьэр къышъоджагъ. Ау шъуишъхьафитныгъэ шъуипсэкІодышІэ шэныжъ зыкІэхъопсырэр шъушІэнэу ушъхьагъоу орэмыхъу. Ау шІулъэгъуныгъэкІэ зыр зым Іофтабгэ фэрэхъу. 14Сыда пІомэ Тэурат хабзэм ит пстэури мы унэшъо закъом* къеубыты: «О пшъхьэ шІу зэрэплъэгъурэм фэдэу, уигъунэгъуи шІу лъэгъу». 15Ау шъузэцакъэу ыкІи шъузэрэшх зэпытмэ, шъузэрэмыгъэкІодыжьыным шъуфэсакъ.\nШІугъэу Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ ыдэжь къикІыхэрэмрэ Іэягъэу цІыфым ипсэкІодышІэ шэныжъ къыхэкІыхэрэмрэ\n16Арышъ, къышъосэІо: Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ къызэрэжъугуригъаІорэм тетэу шъузекІу. Ащыгъум шъуипсэ-\n5:14 мы унэшъо закъор – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:18.\nкІодышІэ шэныжъ зыкІэхъопсырэр жъугъэцэкІэщтэп. 17ЦІыфым ипсэкІодышІэ шэныжъ зыфаер Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ зыфаем пэуцу. Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ зыфаери цІыфым ипсэкІодышІэ шэныжъ зыфаем пэуцужьы. Шъузыфаер шъумыгъэцэкІэшъунэу ахэр зэпэуцужьых. 18Ау Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ къызэрэжъугуригъаІорэм тетэу шъузекІомэ, Тэурат хабзэм ыІэчІэгъ шъучІэтыжьыщтэп.\n19ЦІыфым ипсэкІодышІэ шэныжъ Іэягъэу къыхэкІыхэрэр нафэх. Мыхэр арых: Зинэ шІэныр, гумыкъэбзагъэр, мыхъомышІэ псэукІэр, 20тхьэ нэпцІхэр гъэлъэпІэгъэныр, ушхъухьаныр, зэпыиныр ыкІи зэщыхьаныр, шъугъоныр, губжыныр, цІыфым ежьым ышъхьэ нэмыкІ шІу ымылъэгъуныр, зэмызэгъыныр, куп-купэу зэхэкІыныр, 21зэрэуджэгъуныр, цІыф укІыныр, утэшъоныр, шъхьарытІупщэу ешхэ-ешъошхо шІыныр, ащ фэдэ нэмыкІ Іофхэри. Ыпэм къызэрэшъосІуагъэм фэдэу джыри шъосэІожьы, ащ фэдэхэр зышІэхэрэм Тхьэм и ТетыгъошхокІэ* Іахьэ къалъысыщтэп.\n22Ау шІугъэу Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ ыдэжь къикІыхэрэр мыхэр арых: шІулъэгъуныгъэр, гушІуагъор, гупсэфыныгъэр, щыІагъэр, шІугъэр, гукІэгъуныгъэр, шІошъхъуныгъэр, 23гушъэбагъэр, зыщыІэныгъэр. Мы Іофхэм къапэуцужьырэ хабзэ зи щыІэп. 24Христос зыгу илъ цІыфхэм япсэкІодышІэ шэныжъи, шІу алъэгъугъэ бзэджагъэхэри, яхъопсэныгъэ мыхъунхэри къащым тыраІулІагъэхэм фэд. 25Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ арышъ щыІэныгъэ къытэзытырэр, ащ къызэрэдгуригъаІорэм тетэу тызекІон фае. 26ТызышІошІыжьэу, тызэрэгъэгубжэу ыкІи тызэшъугъоу тыщэрэмыт.


Уджым имэфэкI | Адыгэ Макъ\nАдыгеим и Тэхъутэмыкъое район щызэхэщэгъэ инструментальнэ ансамблэу «Уджым» хыIушъо Шапсыгъэм концертищ къыщитыгъ.\nИкIыгъэ илъэсым ансамблэр зызэхащагъэр илъэс 25-рэ зэрэхъугъэр игъэкIотыгъэу хагъэунэфыкIыгъ. Республикэм ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм закъыщагъэлъэгъуагъ, Шапсыгъи къэсыгъагъэх. Мыщ «Уджыр» шIу щалъэгъу, къэкIо зэпытыгъэхэми ягуап.\nБэмышIэу ансамблэм лъэпкъ культурэм и Гупчэу ПсышIопэ районым щыIэм исценэ зыкъыщигъэлъэгъуагъ. Джыри ащ хэтхэр шапсыгъэ Адыгэ хасэм Шъачэ къыригъэблагъэхи, инструментальнэ музыкэм июбилей фестивалэу «КъегъаIу адыгэ пщынэм» зыфиIорэм хэлэжьагъэх. ПсэупIэхэу Хьаджыкъо, ШэхэкIэй ыкIи Ныджэпсыхъо концертхэр къащатыгъэх. Ахэм орэдыIохэу ХьакIэцIыкIу Майе, Ацумыжъ Адам, Мышъэ Азидэ, КIакIыхъу Нухьэ ахэтыгъэх.\nАнсамблэм ипащэу Къэлэкъутэкъо Инвер къеIуатэ: «Уджыр» 1993-рэ илъэсыр ары зэхэщагъэ зыхъугъэр. Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Таймэз Щамсудин ары ар ылъэ тезыгъэуцуагъэр. Апэрэ илъэс шъыпкъэм ансамблэм «народный» зыфаIорэ цIэ лъапIэр къыфагъэшъошагъ. Нэужым Урысыем, Адыгеим ыкIи Пшызэ Iушъо культурэмкIэ язаслуженнэ IофышIэу КIыргъ Юрэ ар зэрищагъ.\nА лъэхъаным къамылым, шыкIэпщынэм, Iэпэпщынэм къыфагъэзэжьэу рагъэжьэгъагъ. Ансамблэм ижъырэ адыгэ орэдыжъхэр, композиторхэу Натхъо Джанхъот, Тхьабысымэ Умарэ, КIыргъ Юрэ, Лъэцэрыкъо Кимэ аусыгъэхэ орэдхэмрэ мэкъамэхэмрэ цIыфхэр арагъэдэIущтыгъэх.\n«Уджым» музыкантибл хэт: Къэлэкъутэкъо Инвер, КIыргъ Юр, Темрыкъо Адам, Тыкъо Рустам, ШъэуапцIэкъо Адам, Мышъэ Аслъан, ШъхьакIумыдэ Хьаджислъан. Ахэр ренэу район, республикэ, шъолъыр ыкIи дунэе фестиваль-зэнэкъокъухэм ахэлажьэх, шIухьафтыныбэ къаратыгъэу яI.\n— ТыкъызэрэрагъэблэгъагъэмкIэ ыкIи дахэу къызэрэтпэгъокIыгъэхэмкIэ шапсыгъэ Адыгэ хасэм ипащэу КIакIыхъу Мэджыдэ, цIыфэу къытэплъыгъэхэм тызэрафэразэр ятэIо. Культурэм и Унэу концертхэр къызщыттыгъэхэм язалхэм цIыфхэр ачIизыгъ. Къытэплъыхэрэр къэтIорэ орэдхэм къадежъыущтыгъэх. Къэгъэлъэгъонхэр мэфэкIым фэдагъэх, — къыIуагъ Инвер.


ЦIыфыбэмэ къызфагъэфедэ — Адыгэ макъ\nХьыкум приставхэм я Федеральнэ къулыкъу исервисэу «Ход исполнительного производства» зыфиIорэр къэралыгъо фэIо-фашIэхэм япорталкIэ анахь псынкIэу зекIоу алъытагъ: закъыфэзыгъазэхэрэм япроцент 90-м ехъумэ яIофыгъохэр нэгъэупIэпIэгъу 30-м къыкIоцI зэхафых.Чэщ-зымафэм нэбгырэ мин 30-м ехъумэ мыщ зыратхэ.\nХьыкум приставхэм къызэIуахыгъэ Iоф зэфэшъхьафхэм афэгъэхьыгъэ къэбархэр мыщ ижъугъотэщтых. ГущыIэм пае, чIыфэ зытелъым пшъэдэкIыжьэу рагъэхьыщтыр, къэралыгъом игъунапкъэхэр зэпичынхэ зэрэфимытыр, нэмыкIхэри.\nХэбзэухъумакIохэм адэжь умыкIоу сервисэу «Ходатайство приставу» зыфиIорэм амалэу къытыхэрэри къызфэбгъэфедэнхэ плъэкIыщт. Мыщ Iоф зишIэрэ 2020-рэ илъэсым шэкIогъум и 26-м щегъэжьагъэу непэрэ мафэм нэс нэбгырэ мин 250-м ехъумэ зыкъыфагъэзагъ.\n2019-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, хьыкум приставхэм яофициальнэ интернет-сайтэу «Банк данных исполнительных производств» зыфиIорэм къихьэхэрэм япчъагъэ процент 97,5-кIэ нахьыбэ хъугъэ ыкIи миллион 580-м шIокIыгъ.\nХьыкум приставхэм я Федеральнэ къулыкъу АдыгеимкIэ и ГъэIорышIапIэ ипресс-къулыкъу\nПредыдущая Зэрарыр къыпщыныгъ\nСледущая ЩыIэкIакIэм диштэрэ цIыфыр зэхагъэуцуагъ


рифыгъ - это... Что такое рифыгъ?\nлъыI. выгнал, -а, -о (из)\nХьэр унэм рифыгъ\nСмотреть что такое "рифыгъ" в других словарях:\nзэпырифыгъ — (зэпырефы) лъыI. перегнал, а, о Рифыгъ Чэмыр псым зэпырифыгъ Къуашъор псым зэпырифыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nригъэзыкIыгъ — (регъэзыкIы) езгъ. выгнал, а, о (из) Рифыгъ ШкIэр шкIэщым ригъэзыкIыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nцIыбгъу — межд. указывает на решительность, стремительность действия ЦIыбгъу Iоу рифыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


Хэлажьэ зышIоигъохэр зэкIэ рагъэблагъэх — Адыгэ макъ\nМы Iофтхьабзэм хэлэжьэщтых «цифровой» волонтерхэр, олимпийскэ чемпионхэу тиреспубликэ щыпсэухэрэр, культурэм, искусствэм яIофышIэхэр, зэлъашIэрэ журналистхэр, хэбзэ къулыкъухэм ялIыкIохэр. Республикэ общественнэ организациеу «Федерация тхэквондо ИТФ» зыфиIорэм ипрезидентэу Елена Самоделкинар ягъусэу «цифровой зарядкэ» зэхащэщт, аналог къэтынхэр зэрэзэпагъэущтхэм зэрэфэхьазырхэм итамыгъэу ар рекIокIыщт. Ащ нэужым Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм телеканалхэм ялоготипхэр, джащ фэдэу «цифровой хьампIырашъокIэ» зэджагъэхэр, шъолъырэу тызщыпсэурэм ыцIэ атетхагъэу «ошъогу блэкIэ» заджэхэрэм афэдэу 22-рэ ошъогум датIупщыещт.\nМы Iофтхьабзэр ыпкIэ хэмылъэу канал 20 зэратIупщыщтым ыкIи лъэхъаныкIэм – цифрэ эфир къэтыным тызэрэхахьэрэм итамыгъэу щыт. Ащ къыхэкIэу Урысыем ишъолъыр 35-мэ а мэфэ дэдэм джащ фэдэ Iофтхьабзэхэр ащыкIощтых.\nЗэхэщакIохэм мы Iофтхьабзэм хэлажьэ зышIоигъохэр зэкIэ рагъэблагъэх.\nПредыдущая ЖъоныгъуакIэм и 24-р – славян тхыбзэмрэ культурэмрэ я Маф\nСледущая Сомэ миллион 60 къыфатIупщыщт


«Ошъутенэм» ымакъэ щыжъынчыгъ — Адыгэ макъ\n«Ошъутенэм» ымакъэ щыжъынчыгъ\nРедактор 28.12.2021 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nТыгъэгъазэм и 23-м АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ ихьакIагъ зызэхащагъэр илъэс 25-рэ хъугъэ Адыгэ къэралыгъо филармонием иэстраднэ ансамблэу «Ошъутенэр».\nТворческэ зэIукIэгъур ныбжьыкIэхэр, студентхэр искусствэм идунэе кIэракIэ хэщэгъэнхэм фэгъэхьыгъагъ.\nЛъэпкъ тхылъеджапIэм иIофышIэу Кучмэз Аминэт мэфэкIыр гущыIэ фабэкIэ къызэIуихыгъ, «Ошъутенэм» иартист-орэдыIоу, АР-м изаслуженнэ артисткэу Даутэ Сусанэ гущыIэр лъигъэкIотагъ. 1996-рэ илъэсым музыкант IэпэIасэу, композиторэу, оранжировщик дэгъоу Гъот Аслъан игулъытэкIэ, ансамблэр щыIэ зэрэхъугъэр, культурэмкIэ Министерствэми Iофышхо къызэрадилэжьыгъэр къыIуагъ. ОрэдыIо купыр 1997-рэ илъэсым щегъэжьагъэу чанэу сценэм зэрэтетыр, музыкальнэ Iофтхьабзэу шъолъырым ыкIи Урысыем ащызэхащэхэрэм чанэу зэрахэлажьэрэр, анахьэу джазымкIэ фестивальхэм, кIигъэтхъыгъ.\nДжазыр апэрэ лъэпэхэщыгъо зэрафэхъугъэр, коллективым ихэхъон-зыкъэIэтынкIэ ащ ишIуагъэ къызэрэкIуагъэр Сусанэ къыIуагъ. Апэрэ лъэбэкъухэм къащегъэжьагъэу, къэлэ зэфэшъхьафхэм ясценэ тетхэу, творческэ мэшIочэ гъэшIэгъон зэрахэлъымкIэ гу къызлъарагъэтагъ, апэрэ гъэхъагъэхэри ашIыгъэх, щытхъури къалэжьыгъ — «Анахь композицие дэгъур», «ЦIыфхэм агу зэрэрихьыхэрэр», нэмыкIхэри къафагъэшъошагъэх.\n2000-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу ансамблэр Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние хэхьэ, ие хъугъэ.\n2004-рэ илъэсым «Ошъутенэр» итворческэ щыIэныгъэ лъэгъуакIэ техьэ, художественнэ IэшъхьэтетыкIэ иIэ мэхъу. Ар Гъот Аслъан фэдэу музыкант IэпэIасэу, композиторэу, орэдыIоу, адыгэ орэдыр зикIасэу, музыкэр гукIэ зэхэзышIэрэ ХьакIэко Алый. Ансамблэм ишъыпкъэу ащ Iофышхо дешIэ, «Ошъутенэр» тиреспубликэ имызакъоу, къэлэ зэфэшъхьафхэм ащэIэ, иорэд тамэ егъоты. 2006-рэ илъэсым «Ошъутенэр» рок-фестивалэу «Эльбрус-2006» зыфиIоу Москва щыкIуагъэм хэлэжьагъ.\n2014-рэ илъэсым «Ошъутенэм» иорэдыIохэр КIымэфэ олимпиадэ джэгунхэм якультурнэ программэ хагъэхьагъэх ыкIи дэгъоу зыкъаушыхьатыгъ. Илъэс 25-рэ ныбжьэу къызэранэкIыгъэр, ямэфэкI дахэ «Ошъутенэм» имафэ къэс IофшIэнкIэ зэрэкIигъэтхъырэр, коллективым хэтхэр япащэу ХьакIэко Алый творческэ кIочIэ лъэш хэлъэу къызэрадэлажьэрэмкIэ зэрэфэразэхэр Даутэ Сусанэ къыхигъэщыгъ.\nМэфэкI зэIукIэгъур «Ошъутенэм» иартистхэм адыгэ къэшъо дахэу «УджымкIэ» къызэIуахыгъ, зэдиштэхэу Жарэкъо Руслъан, Мэкъоо Маринэ, Даутэ Сусанэ, Хьазэщыкъо Мосэ, Юрий Конжиным ыкIи Мамхыгъэ Маринэ орэдэу «Си Мэмэт» агъэжъынчыгъ, шIыкIэшIо-зэкIужьхэу, мэкъэмэ дахэр апкъынэ-лынэкIэ зэхашIагъэу къыдэшъуагъэх, яшъошэ теплъи амэкъэ гъэIорышIакIи гум нэсыпэу щытыгъ. Орэдым орэдыр къыкIэлъыкIуагъ, къэIогъу пэпчъ къэбарэу пылъым кIэкIэу ядэIухэрэр щагъэгъозагъэх.\n«Ошъутенэм» хэтхэм ыкIи ащ ипащэу, АР-м искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу ХьакIэко Алый агукIи апсэкIи орэдым хэтхэу, анахьэу адыгэ орэдым илъэшыгъэ-дэгъугъэ, хэлъ гупшысэм икуугъэ лъыIэсхэу Iоф зэрашIэрэр артистхэм пшIошъ агъэхъущтыгъ. Ансамблэм хэт нэбгырэ пэпчъ зы гухэлъышIум – лъэпкъ орэдыр, лъэпкъ искусствэр ухъумэгъэным ыкIи ащ зыкъегъэIэтыгъэным, хэгъэхъогъэным фэшIушIэ. Мэкъэ гъэIорышIакIэм фэIазэх артистхэр, мэкъэ дахэхэр яIэх. Ахэр зэфэдэхэп: Даутэ Сусанэ ежьыр Iэпс-лъэпсыми, ымакъэ щылыч жъгъыу-сыур къыхэIукIы; гъунэнчъэу орэдыр зикIасэу Юрий Конжиным, урыс пIоу умышIэнэу, адыгэ орэдыжъэу «Адыифыр» кIалэм къеIо. Ежь Юрий къызэриIуагъэмкIэ, шIушIэгъэ иныр зиер, мыпшъыжьэу зылэжьырэр «Ошъутенэм» ипащэу ХьакIэко Алый; орэдыр ыусэу ыкIи зэригъэдэхэжьэу, зэригъэкIэжьырэм фэдэ къабзэу, нэбгырэ пэпчъ емызэщыжьэу, хьалэлэу дэлажьэ. Мыщ фэдэ гупшысэм дырагъэштагъ Жарэкъо Руслъани, нэмыкIэу ансамблэм хэтхэми. Илъэс 25-рэ ныбжьыр хэзыгъэунэфыкIыгъэ ансамблэр купышIу дахэу зэрэзэтеуцуагъэр пшIошъ мэхъу.\nХьазэщыкъо Мосэ — артист-орэдыIу, ымэкъэ гохь фэдэ къабзэу, цIыфыгъэшхо зэрэхэлъыр игуапэу къыхигъэщыгъ шIэныгъэлэжьэу, сэкъатныгъэ зиIэхэм яреспубликэ общественнэ организацие ипащэу Агъыржьанэкъо Симхъан.\nМэфэкI Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх НыбжьыкIэ координационнэ гупчэм хэтхэр, колледжхэм ястудентхэм ащыщхэр, музыкэр зикIэсэ цIыф чъэпхъыгъэхэр, тхылъеджапIэм иIофышIэхэр, СМИ-хэм ялIыкIохэр.\n«Ошъутенэм» хэт артистхэм къэгъагъэхэр, рэзэныгъэ тхылъхэр афэгъэшъошагъэх, цIыфэу ядэIугъэхэр ягуапэу бэрэ Iэгу афытеуагъэх.\nПредыдущая Апэрэ модельнэ тхылъеджапIэр къыщызэIуахыгъ\nСледущая Илъэсым икIэуххэр зэфахьысыжьыгъэх


БамыкIхэм шъуафэсакъ! | Адыгэ Макъ\nРоспотребнадзорым и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм къызэритырэмкIэ, бамыкI зэцэкъэгъэ нэбгырэ 30 фэдиз мыгъэ Адыгэ Республикэм ит медицинэ организациехэм яолIагъэх. Ахэм азыныкъор кIэлэцIыкIу. Республикэм ит районхэм зэкIэми бамыкIхэр ащагъэунэфыгъэх.\n— Мэзхэм, зыгъэпсэфыпIэ чIыпIэхэм цIыфхэм къызыщакIухьэрэ уахътэм бамыкIхэр къащыхэпкIагъэу, джащ фэдэу хъызмэтшIапIэхэм ащаIыгъ псэушъхьэхэм къапахыгъэу ары нахьыбэрэм зэрэдгъэунэфырэр, — къеты Роспотребнадзорым и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм. БамыкI лъэпкъ 48-рэ фэдиз ыпэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ ГъэIорышIапIэм щауплъэкIугъ. Ащ къызэрэщаIуагъэмкIэ, инфекцие зыпылъ бамыкI агъэунэфыгъэп.\nЧIыопсым къыщызыкIухьэрэ цIыфхэр нахь зыфэсакъыжьынхэу, бамыкIыр къыозымыгъэкIолIэрэ шIыкIэхэр агъэфедэнэу специалистхэр къяджэх. Щыгъынхэр, Iэпкъ-лъэпкъыр къаплъыхьэзэ ашIынэу, бамыкIыр къызалъэгъукIэ пкъышъолым псынкIэу къыхахынэу ыкIи медицинэ учреждением охътэ кIэкIым къыкIоцI екIолIэнхэу ахэм аIо.


АР-м и ЛIышъхьэ Владимир Путиным зэIукIэгъу дыриIагъ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nЭкономикэм, социальнэ Iофыгъохэм атегущыIагъэх\nЗэIукIэгъум анахьэу анаIэ зыщытырагъэтыгъэр спорт ыкIи социальнэ мэхьанэ зиIэ псэуалъэхэм яшIын ухыгъэныр ары.\nНепэкIэ республикэм икъэлэ шъхьаIэу Мыекъуапэ стадионым, есыпIэ бассейным, цIыфхэм япсауныгъэ игъэпытэн фытегъэпсыхьэгъэ физкультурнэ комплексым яшIын ыкIэм щыфэкIо.\nАхэр зэкIэ джырэ уахътэм къыдилъытэрэ пшъэрылъхэм атегъэпсыхьагъэу щытых. Республикэм спортым хэхъоныгъэ щишIынымкIэ мэхьанэшхо зиIэ а псэуалъэхэр зэкIэ илъэсэу къихьащтым ыкIэм ехъулIэу атынхэ фае. Ахэм яшIынкIэ мылъкоу зыщыкIэщтхэр федеральнэ гупчэм къаIэкIигъэхьащт, ащкIэ Владимир Путиным къыгъэгугъагъэх.\nАдыгэ Республикэи и ЛIышъхьэ Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ къыфиIотагъ спортым ихэхъоныгъэкIэ республикэм щыкIорэ Iофым фэгъэхьыгъэу.\nСоциальнэ мэхьанэ зиIэ псэуалъэхэр - еджапIэхэмрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэмрэ Адыгеим щыгъэпсыгъэнхэмкIэ ыкIи щызэтегъэпсыхьажьыгъэнхэмкIэ Iофхэм язытети мы зэIукIэгъум щытегущыIагъэх. Владимир Путиным хигъэунэфыкIыгъ производствэм проценти 5,8-кIэ зыкъызэриIэтыгъэр, зэхэубытагъэу Урысыер пштэмэ, ар анахьыбэ мэхъу.\n- Адыгеим непэкIэ бэ щашIэрэр, спортым, анахьэу футболым хэхъоныгъэ ышIыным пае. Спорт псэуалъэхэм мылъкоу апэIуагъахьэрэм ылъэныкъокIэ Iофхэр нахьышIу шIыгъэнхэр ищыкIэгъэ дэдэу щыт, амал зэриIэкIэ нахь псынкIэу ар зэпытчын фае. АщкIэ ищыкIэгъэ лъапсэхэр зэкIэ щыIэх: игъом ыкIи икъоу мылъкур къытIэкIагъэхьащт, подрядчикхэм сицыхьэ телъ ащкIэ зи къызэратемынэщтым.\nТэ амалэу ящыкIагъэр ятэгъэгъоты, ежь спортсменхэми ятекIоныгъэхэмкIэ Адыгеим ис цIыфхэр зэкIэ агъэгушIощтых. Социальнэ мэхьанэ зиIэ псэолъэ заулэу зишIын аублагъэхэм сэ сшъхьэкIэ сынаIэ атет ыкIи ипIалъэм ахэр тыухыщтых, -зэIукIэгъум икIэуххэм къатегущыIэзэ къыхигъэщыгъ республикэм и ЛIышъхьэ.\nМэзхэм якъэухъумэнкIэ Адыгеим Iофэу щашIэрэм осэшIу къыфашIыгъ →\nВ Теучежском районе построят тепличный комплекс →\nШIэжь зэнэкъокъур Мыекъуапэ щызэхащагъ →\nВладимир Путин не даст увеличить рабочую неделю


Финалым ихьагъэм фэгушIуагъ — Адыгэ макъ\nФиналым ихьагъэм фэгушIуагъ\nРедактор 17.02.2021 17.02.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Урысые зэнэкъокъоу «Илъэсым икIэлэегъадж» зыфиIорэм ифинал ихьагъэу, Мыекъуапэ игурыт еджапIэу N 7-м хьисапымкIэ икIэлэегъаджэу Сергей Левченкэр тыгъуасэ ригъэблэгъагъ.Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, ащ игуадзэу Евгений Лебедевыр, кIэлэегъаджэхэм ясэнэхьат зыщахагъэхъорэ Гупчэм ипащэу КIэсэбэжъ Людмилэ, мыщ иметодистэу Олег Казаковыр, Мыекъуапэ игурыт еджапIэу N 7-м ипащэу Виталий Оберниновыр.\nАР-м и ЛIышъхьэ къэзэрэугъоигъэхэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ закъыфигъазэзэ, сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэегъэджабэ республикэм зэриIэр, ахэм ащыщхэр яIэпэIэсэныгъэкIэ къэралыгъом къазэращыхэщыхэрэр анахьэу зэригуапэр хигъэунэфыкIыгъ.\n— Сергей Левченкэм зэнэкъокъум гъэхъагъэу щишIыхэрэм талъыплъагъ. Адыгеим щыпсэухэрэр о къыбготыгъэх, къэралыгъом икIэлэегъэджэ анахь дэгъуитфым узэрахэфагъэм рэгушхох. АщкIэ сыгу къыздеIэу сыпфэгушIо! Тырэгушхо, сэнаущыгъэ зыхэлъ, зисэнэхьат хэшIыкIышхо фызиIэ ощ фэдэ кIэлэегъэджэ ныбжьыкIэхэр республикэм зэриIэхэм, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nГъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ пшъэрылъ шъхьаIэу щытыр шэпхъэшIухэм адиштэрэ гъэсэныгъэр кIэлэцIыкIухэм зэкIэм зэрагъэгъотыныр, къэлэ ыкIи къоджэ еджапIэхэм амалэу аIэкIэлъхэр зэфэдэнхэр ары.\nУрысыем и Президентэу Владимир Путиным къыгъэнэфэгъэ лъэпкъ проектхэм яшIуагъэкIэ мы аужырэ илъэсищым чIыпIэ 3440-рэ зиIэ еджэпIи 4 Адыгеим къыщызэIуахыгъ. КIэлэеджэкIо 1100-мэ ателъытэгъэ гъэсэныгъэм иучреждениякIэ Мыекъуапэ щашIынэу рагъажьэ, джащ фэдэу Тэхъутэмыкъое районми еджэпIи 2 щагъэпсын гухэлъ щыI.\n— Пэрытныгъэ зыIыгъ шъолъырхэм республикэр ащыщ хъуным фэшI кIэлэегъаджэхэм ягъэхьазырын фытегъэпсыхьэгъэ научнэ-технологическэ базэ тэгъэпсы. Мыщ дэжьым ежь кIэлэегъаджэхэри социальнэу ухъумэгъэнхэм мэхьанэшхо иI. ЛэжьапкIэм епхыгъэ Iофыгъор тапэкIи зэхэтфыщт, — къыхигъэщыгъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nСэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъу афэхъугъэным республикэм ипащэхэм анаIэ тет. Щытхъу хэлъэу яIофшIэн агъэцакIэ республикэ естественнэ-хьисап еджапIэм, гупчэу «Полярис-Адыгея» ыкIи технопаркэу «Кванториум» зыфиIохэрэм.\n— Мыщ ащеджэрэ кIэлэеджакIохэм олимпиадэхэм ыкIи зэнэкъокъухэм гъэхъэгъэшIухэр ащашIых. «Полярис-Адыгеим» иIофшIэн зэрэзэхищэрэм осэшIу фишIыгъ УФ-м и Премьер-министрэу Михаил Мишустиным.\nКIэлэегъаджэхэм, гъэсэныгъэм исистемэ IэпыIэгъу къафэхъурэ республикэм ипащэ\nзэрэфэразэхэр Сергей Левченкэм ипсалъэ къыщыхигъэщыгъ.\nIофтхьабзэм икIэух Адыгеим и ЛIышъхьэ тамыгъэу «Адыгэ Республикэм народнэ гъэсэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышI» зыфиIорэр Сергей Левченкэм ритыгъ. Джащ фэдэу республикэм ипащэ ирэзэныгъэ тхылъхэр афагъэшъошагъэх Евгений Лебедевым, КIэсэбэжъ Людмилэ, Олег Казаковым. Ащ нэмыкIэу АР-м и ЛIышъхьэ пшъэрылъэу къафишIыгъэм диштэу къы\nхагъэщыгъэхэм зэкIэми ахъщэ шIухьафтынхэр афашIыщтых.\nПредыдущая Футболисты Адыгеи прибыли в Новороссийск на двухнедельные сборы\nСледущая Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афишIыгъ


ХьакIэщыр — лъэпкъ шIухьафтын | Адыгэ Макъ\nХьакIэщыр — лъэпкъ шIухьафтын\nМыекъуапэ къыщызэIуахыгъэ унэу хьакIэщ шъуашэ зиIэм Тыжь Илкъай ыцIэ фаусыгъ. Хэкужъым къэзыгъэзэжьы зышIоигъохэм псэуалъэр апэрэ къэуцупIэ афэхъущт.\nПчэдыжьым щагум къыщызэIукIагъэхэм тахаплъэшъ, зэлъэпкъэгъухэм тинэIуасэу ахэтыр зэрэбэм тегъэгушхо. Тыркуем, Сирием, Иорданием, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар краим, Адыгеим, нэмыкIхэм ащыщых. Германием, Косово къарыкIыжьыгъэхэри къытхэтых.\nКъэралыгъо телерадиокомпаниеу «Адыгеим» ижурналистэу Кушъу Светэ зэрищэгъэ зэхахьэр пэублэ гущыIэкIэ къызэIуихыгъ. ЗэхэщэкIо купым хэтэу, лъэпкъ хасэу «Лъэмыджым» ипащэу Беданыкъо Нихьад хьакIэщыр къызэрэзэIуахырэм къытегущыIагъ.\nШIэныгъэлэжьэу Бырсыр Батырбыйрэ Беданыкъо Нихьадрэ лентэ плъыжьыр зэпаупкIи, щагу зэIухыгъэшхом дэт зэлъэпкъэгъухэр хьакIэщым рагъэблэгъагъэх.\nУнэр дахэ, къатищ мэхъу. Апэрэ къатыр зэIукIапIэхэм нахь афытегъэпсыхьагъ. Адыгэ лъэпкъ тхыпхъэхэр дэпкъым егъэкIугъэх, тIысыпIэхэр бгъэуцунхэу чIыпIэхэр иIэх. ПщэрыхьэпIэшхо унэм хэт.\nЯ 2 – 3-рэ къатхэр псэупIэх, фэтэр 14 мэхъух, блырыблэу гощыгъэх. Нэбгырэ тIурытIу арысыным фытегъэпсыхьагъэх.\nЯхэку къекIолIэжьынхэ ямурадэу ящыкIэгъэ тхылъхэм ягъэхьазырын Iоф дашIэщтыгъ. Тыжь Илкъай иныбджэгъухэр, игупшысэгъухэр игъусэхэу нахь псынкIэ къафэхъущт амалхэм алъыхъущтыгъэх. Краснодар къынэсыгъэ тилъэпкъэгъу бзылъфыгъэу Адыгеим къэзыгъэзэжьы зышIоигъом И. Тыжьыр зыпэгъокIым, машинэу зэрысыр зыдежьагъэм нэсыгъэп. Гъогум щызэутэкIыгъэ машинэхэм тхьамыкIэгъошхо къапкъырыкIыгъ. Илкъай шъобж хьылъэхэр тещагъэхэу сымэджэщым нагъэсыгъ, ау ипсауныгъэ зыпкъ рагъэуцожьынэу инасып къыхьыгъэп. Лъэпкъ шIэжьым ыгу фаблэзэ дунаир ыхъожьыгъ.\nМыекъуапэ удамытхэу ущыпсэун зэрэмылъэкIыщтыр Тыжь Илкъай иныбджэгъухэм аушэтыгъэу щытыгъ, ащ фэшI хьакIэщ мэхьанэ зиIэ унэ щашIынэу фежьагъэх. Хэкум ицIыф хъужьынхэ амылъэкIэу нэбгырэ пчъагъэмэ къызыщыхъугъэхэ къэралыгъохэм агъэзэжьыгъ.\nТыжь Илкъай Истамбул щыпсэущтыгъ, янэ-ятэхэр, шыпхъу- рэ шырэ иIагъэх, илъэс 35-м ыныбжь къехъугъагъ. Тыркуем щыIакIэу щыриIэр дэигъэп, ау ыгу рэхьат къыритыщтыгъэп – Хэкужъыр къызэреджэжьырэр зэхихыщтыгъ….\nИ. Тыжьыр дунаим зехыжьым, иныбджэгъухэр зэхахьэхи хьакIэщым ишIын фежьагъэх. Тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэухэрэ республикэхэм, къэралыгъохэм, анахьэу Тыркуем, IэпыIэгъоу къарыкIыгъэм ишIуагъэкIэ псэупIэр агъэпсыгъ. ШIыхьафкIэ аублэгъэ унэм Мыекъуапэ къегъэдахэ.\nПсэупIэм зэрэратхэщтхэм дакIоу, бзэхэр щызэрагъэшIэщтых, шIэжьым, культурэм яхьылIэгъэ зэIукIэхэр щызэхащэщтых.\nХъуажъ Фахьри, Чэтэо Ибрахьим, IутIыжъ Мэджыд, Жанэ Хьэкъан, Хьэпэе Бильгэ, Цушъхьэ Джамбэт, Хьащыр Баяр, Хьалыу Инал, Бырсыр Абдулахь, Хьарэхъу Хьакъ, Беданыкъо Нихьад, Енэмыкъо Моулид, нэмыкIхэу гущыIэгъу тызфэхъугъэхэм унакIэм мэхьэнэ ин ратыгъ. Зэлъэпкъэгъухэм япкъынэ-лынэхэмкIэ агъэпытэрэ лъэмыджым зызэриушъомбгъущтым яцыхьэ телъ.\nШъхьэлэхъо Аскэр, ШъэуапцIэкъо Аминэт, ГъукIэлI Асхьад, СтIашъу Юрэ, СтIашъу Яхьем, Едыдж Мэмэт, фэшъхьафхэм ягупшысэхэр адэтэгощых. Зэлъэпкъэгъухэм язэкъотыныгъэ щыIэныгъэм щэпытэ. Зэхахьэм къыщыгущыIэгъэхэ Бырсыр Батырбый, ЛIымыщэкъо Рэмэзан, Хьэпэе Бильгэ, фэшъхьафхэм къызэраIуагъэу, IофшIэкIэшIур гупшысэшIум лъигъэкIотэщт. Республикэм имэфэкI мафэ тефэу унэр къызэрэзэIуахыгъэр лъэпкъ шIухьафтын хъугъэ.


ИщыIэныгъэ гъогу рыраз — Адыгэ макъ\nИщыIэныгъэ гъогу рыраз\nТилъэпкъэгъоу Ростов-на-Дону щыпсэухэрэм нэIуасэ шъуафэтшIыныр лъытэгъэкIуатэ. Непэ тыкъызтегущыIэ тшIоигъо лIым адыгэгу зэриIэр къегъэшъыпкъэжьы.\nИлъэс зэкIэлъыкIохэм тиреспубликэ пэчыжьэу псэугъэ нахь мышIэми, адыгэ зекIуакIэр, бзэр, шэн-хабзэхэр щыгъупшагъэхэп ыкIи исабыйхэми аригъэшIагъ.\nБорэкъо Аскэрбый Кощхьаблэ къыщыхъугъ. Ышыпхъу Ростов щыпсэущтыгъэти, 1976-рэ илъэсым сэнэхьат зэригъэгъотынэу мы къалэм къэкIуагъ.\n— «Техникум Советской торговли» зыфиIорэм сычIэхьагъ, — къытфеIуатэ тигущыIэгъу. — Ащ илъэсрэ сыщеджагъэу дзэм къулыкъу щысхьынэу сащагъ. ИлъэситIурэ Германием сыкъыщыIи, еджэным пысыдзэжьыгъ. 1981-рэ илъэсым техник, общественнэ шхэным итехнолог сэнэхьат къызэрэзIэкIэзгъэхьагъэмкIэ дипломыр къысатыжьыгъ. Аскэрбый щыIэныгъэ гъогу гъэшIэгъон къыкIугъ. Ростов ихъызмэт-расчетнэ предприятие Iоф щишIэнэу агъэкIуагъ. Ащ хэхьэ вагонхэм ахэт ресторанхэм уащылэжьэныр. ТIэкIу тешIагъэу рестораным ипащэу агъэнэфагъ, аущтэу джыри илъэси 10-рэ лэжьагъэ. Нэужым ежь иунэе Iофхэм апылъыгъ.\nТигущыIэгъу адыгэ шэн-хабзэхэр зыщагъэлъэпIэрэ унэгъо зэгурыIожь ышIагъ. 1985-рэ илъэсым къуаджэу Блащэпсынэ щыщ Айщэт псэогъу фэхъугъ. ЗэшъхьэгъуситIум шъхьэкIэфэныгъэрэ лъытэныгъэрэ зэфыряIэу ящыIэныгъэ гъогу рэкIо. 1986-рэ илъэсым шъэожъые къафэхъугъ. Ащ Аслъан фаусыгъ. 1988-рэ илъэсым пшъэшъэ цIыкIоу Светланэ къыкIэлъыкIуагъ. Къыхэзгъэщы сшIоигъу Адыгеим пэчыжьэу мэпсэух нахь мышIэми, Аскэрбыйрэ ишъхьэгъусэрэ ялъфыгъэхэм адыгэгу яIэу апIунхэ зэралъэкIыгъэр. КIалэми, пшъашъэми дэгъу дэдэу бзэр ашIэ, шэн-хабзэхэр зэрифэшъуашэу зэрахьэ.\n— Сабыйхэм уиныдэлъфыбзэкIэ уадэгущыIэн фае. Щагум, еджапIэм, нэмыкI чIыпIэхэм урысыбзэр щызэхахы, ау тиунагъо адыгабзэм нэмыкI илъыгъэп, — къытфеIуатэ тигущыIэгъу. —– Ныдэлъфыбзэр сэгъэлъапIэ ыкIи сызэрэадыгэм лъэшэу сырэгушхо. Силъэпкъ ибаины-\nгъэ къыскIэхъухьагъэхэм зэхязгъэшIэным сишъыпкъэу сыпылъыгъ.\nКъуаджэм къызыдэкIыгъэм къыщегъэжьагъэу Кощхьаблэ зы мафи, зы сыхьати щыгъупшэу, ыгу икIэу зэрэмыхъугъэр Аскэрбый игущыIэ къыщыхегъэщы. Нахь зэныбжьыкIэм мазэм къыкIоцI заулэрэ ичылэ гупсэ кIожьыщтыгъэ, ыш-ышыпхъухэм акIэрысын, гущыIэгъу афэхъун, ящыкIагъэмэ ишIуагъэ аригъэкIыным сыдигъуи фэхьазырыгъ. Ащ фэдэ зэфыщытыкIэ фабэ зылъэгъугъэ икIалэрэ ипшъашъэрэ гукIэгъуныгъэ азыфагу илъэу къэхъугъэх. Сыд фэдэ Iоф рагъэжьагъэми зэгъусэх, IэпыIэгъу зэфэхъух.\nАскэрбыйрэ ишъхьэгъусэрэ ялъфыгъэхэр цIыф гъэсагъэхэу къагъэтэджынхэ алъэкIыгъ. Ахэм шэн-хабзэхэр зэрахалъхьагъэм дакIоу апшъэрэ гъэсэныгъи арагъэгъотыгъ. ЯкIалэу Аслъан «Къэралыгъо къулыкъумкIэ Темыр-Кавказ академием» щеджагъ. Джырэ уахътэ Ростов иадминистрацие Iоф щешIэ. Япшъашъэу Светланэ Къыблэ федеральнэ университетыр къыухыгъ. Социологиемрэ социальнэ IофшIэнымрэ афэгъэхьыгъэу сэнэхьатыр зэригъэгъотыгъ. ЦIыфхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэнымкIэ Гупчэм щылэжьагъ, нэужым лъэныкъуабэ къызэлъызыубытырэ Гупчэм иIофшIэн щылъигъэкIотагъ.\n2014-рэ илъэсым Светланэ унагъо ихьагъ. Джырэ уахътэ ишъхьэгъусэрэ ежьыррэ пшъэшъитIу зэдапIу. Маликэ илъэси 6 хъущт, Раминэ цIыкIум илъэсрэ ныкъорэ ыныбжь. Сабыйхэм ныжъ-тыжъхэр лъэшэу ащэгушIукIых.\n— Пхъорэлъф цIыкIухэми ныдэлъфыбзэр ашIэным сынаIэ тет, — игущыIэ лъегъэкIуатэ Аскэрбый. — Маликэ урысыбзэкIэ къэгущыIэ зыхъукIэ, къызгурымыIорэм фэдэу зысэшIы, нэужым адыгабзэкIэ къысиIонэу къырегъажьэ. ТхьагъэпцIыгъэ тIэкIуи къызхэбгъафэзэ, гукIэгъуныгъэрэ гуфэбэныгъэрэ апэбгъохызэ сабыйхэр бгъэсэнхэ фаеу сэлъытэ.\nБорэкъо Аскэрбый къызщыхъугъэ, зыщапIугъэ Кощхьаблэ унэ щишIыгъ. Ащ кIожьын гухэлъ зыдиIыгъ. Ау джырэ уахътэ ишъхьэгъусэрэ ежьыррэ ипшъашъэ сабыйхэм япIункIэ IэпыIэгъу фэхъух. Ащ къыхэкIэу Адыгеим агъэзэжьыныр тIэкIу лъагъэкIотагъ.\n— Пшъэшъэ цIыкIухэр тIэкIу нахь ины зыхъухэкIэ тигухэлъ къыздэдгъэхъущт, — игупшысэхэмкIэ къыддэгуащэ тигущыIэгъу. — Илъэс зэкIэлъыкIохэм сыгукIэ зыдэсIыгъыгъ Кощхьаблэ сыкIожьыныр. СызэкIэплъэжьымэ, сищыIэныгъэ гъогу сырыраз, тапэкIи «шIум илъагъо» къысфыщылъэу сэгугъэ.\nПредыдущая Гур къыдещае\nСледущая ЧIыфэ зытелъым ышIэмэ нахьышIу


Чъэпыогъум и 5-р — Адыгэ Республикэр зызэхащэгъэ Маф | Адыгэ Макъ\nЧъэпыогъум и 5-р — Адыгэ Республикэр зызэхащэгъэ Маф\nАдыгэ Республикэм и Мафэ фэшI тышъуфэгушIо!\nТиреспубликэ исхэм ямызакъоу, тичIыгу зышIо-лъапIэхэмкIэ, ащ рыгушхохэрэмкIэ ыкIи ятарихъ чIыгужъэу ар зылъытэхэрэмкIэ мэхьанэшхо зиIэгъэ хъугъэ-шIагъэхэу илъэс 28-кIэ узэкIэIэбэжьмэ щыIагъэхэм мы мэфэкIыр япхыгъ.\nНепэ тицыхьэ телъэу къэтIон тлъэкIыщт Адыгеим ис лъэпкъхэм джащыгъум тарихъ гъогоу къыхахыгъэр зэрэтэрэзыгъэр.\nМамырныгъэмрэ лъэпкъ зэгурыIоныгъэмрэ къэтыухъумэхэзэ, зэгъунэгъушIу зэфыщытыкIэхэм тарыгъуазэзэ, социальнэ, экономикэ зэхъокIыныгъэхэм ягъогу тытетэу непэ ыпэкIэ тылъэкIуатэ.\nАдыгеим ис цIыфхэр зэрэхъупхъэхэм, зэрэлэжьэкIошхохэм яшIуагъэкIэ тиреспубликэ иэкономикэ тапэкIи зыкъызэриIэтыщтым, инеущырэ мафэ нахь дахэ зэрэхъущтым, гъогоу къыхихыгъэмкIэ зэрэлъыкIотэщтым тицыхьэ телъ.\nТичIыпIэгъу лъапIэхэр, псауныгъэ пытэ, щыIэкIэпсэукIэ дэгъу, хахъо шъуиIэнэу, текIоныгъакIэхэр шъушIынхэу тышъуфэлъаIо!\nУнагъо пэпчъ зэгурыIоныгъэрэ шIулъэгъурэ ерэлъ!\nАдыгеимрэ ти Хэгъэгушхоу Урысыемрэ апае Iофэу ешъухьыжьэхэрэм гъэхъагъэхэр ащышъушIынэу шъуфэтэIо!


ТапэкIэ пшъэрылъхэр — Адыгэ макъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгэ Республикэм и Правительствэ зычIэт унэм ПАО-у «Сбербанкым» и Къыблэ-КъохьэпIэ банк итхьаматэу Евгений Титовым тыгъуасэ зэIукIэгъу щыдыриIагъ.\nАщ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэу Геннадий Митрофановыр, Адыгэ Республикэм ивице-премьерэу Сапый Вячеслав, республикэм иминистерствэхэу мы Iофым епхыгъэхэм ялIыкIохэр, Сбербанкым иподразделениехэм япащэхэр.\nIофтхьабзэр къызэIуихызэ, КъумпIыл Мурат хигъэунэфыкIыгъ республикэмрэ ПАО-у «Сбербанкымрэ» илъэсыбэ хъугъэу зэдэлэжьэныгъэ дэгъу зэрэзэдыряIэр. Ащ амал къеты проект зэфэшъхьафхэр пхыращынэу, экономикэм хэхъоныгъэ рагъэшIынэу, цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр нахьышIоу агъэцэкIэнхэу.\n«Республикэм ипащэхэм япшъэрылъхэм зэу ащыщ бизнесым пылъынхэмкIэ, экономикэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ ищыкIэгъэ амалхэр Адыгеим щызэрахьанхэу. Ащ ишIуагъэкIэ республикэм щыпсэухэрэм апашъхьэ социальнэ пшъэрылъэу щытиIэхэр икъоу дгъэцэкIэн тэлъэкIы. Экономикэм хэхъоныгъэ езыгъэшIхэ-\nрэм зэу ащыщ бизнесым изегъэушъомбгъун пае фэгъэкIотэныгъэ зиIэ чIыфэхэр къазэрэратыхэрэр», — хигъэунэфыкIыгъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nПАО-у «Сбербанкым» и Къыблэ-КъохьэпIэ банк итхьаматэу Евгений Титовым къызэриIуагъэмкIэ, джыдэдэм банкым республикэм ит предприятие, организацие мини 6-м ехъумэ чIыфэ къареты.\n«Мы аужырэ илъэсхэм Сбербанкым Адыгеим чIыфэу къыритырэм хэхъуагъ, корпоративхэм чIыфэу аритырэр сомэ миллиарди 3,5-м нэсыгъ. Адыгеим фэIо-фашIэхэр нахьышIоу зэрэщагъэцакIэхэрэр зэIукIэгъум щыхагъэунэфыкIыгъ. ТиIофшIэнкIэ мэхьанэшхо зэттырэр МФЦ-м дытиIэ зэдэлэжьэныгъэр ары, а лъэныкъом нахь зызэредгъэушъомбгъущтым тыпылъ», — къыIуагъ Евгений Титовым.\nЦIыфхэмрэ бизнесымрэ къэралыгъо IэпыIэгъу зэраратырэ программэхэм ягъэцэкIэнкIэ зэрэзэдэлэжьэщтхэм, Адыгэ Республикэм щыпхыращырэ инвестиционнэ проектхэм банкыр зэрахэлажьэрэм, джырэ шапхъэхэм адиштэрэ шIыкIэхэм ягъэфедэн япхыгъэ Iофыгъохэм зэIукIэгъум щатегущыIагъэх.\nПредыдущая Нахьыбэу Адыгеим къакIохэ хъугъэ\nСледущая «Россети Кубань» обеспечила электроэнергией пять новых медучреждений Кубани и Адыгеи


Препарат Женский комфорт-1: инструкция по применению, цена, описание.\nЖенский комфорт-1: инструкция по применению, цена, описание.\nтб фл : 1 254 руб.\nПорядок отпуска препарата Женский комфорт-1\nЖенский комфорт-2: инструкция по применению, цена, описание.\nСовершенство: инструкция по применению, цена, описание.\nЛаксаплекс: инструкция по применению, цена, описание.\nХоа Лонг: инструкция по применению, цена, описание.\nФлавопектин: инструкция по применению, цена, описание.


Адыгеимрэ Иорданиемрэ язэпхыныгъэ агъэпытэщт | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Иорданием и Чрезвычайнэ ыкIи Полномочнэ ЛIыкIоу Урысые Федерацием щыIэ Амджад Адайле тыгъуасэ ригъэблэгъагъ. Иорданиемрэ Адыгеимрэ язэпхыныгъэ, язэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэм епхыгъэ Iофыгъохэр арых анахь шъхьаIэу щытыгъэр.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх Иорданием и Посольствэу УФ-м щыIэм иапэрэ секретарэу Мутасем Ахмад Альбашир, Адыгеим и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат, республикэм ипащэ иIэпыIэгъоу Петр Гарнага, УФ-м и МИД илIыкIоу Игорь Терзиян.\nРеспубликэм ипащэ зэIукIэгъум пэублэ псалъэ къыщишIызэ, хьакIэшхом шIуфэс гущыIэхэмкIэ зыфигъэзагъ. Дипломатием ылъэныкъокIэ Урысыемрэ Иорданиемрэ язэфыщытыкIэхэм тапэкIи хэхъоныгъэхэр ашIынхэм мэхьанэшхо зэриIэр къыIуагъ. Адыгеимрэ Иорданиемрэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ илъэс пчъагъэ хъугъэу Iоф зэрэзэдашIэрэр, шIуагъэ къафэзыхьыщтхэ проектхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэм зэрэпылъхэр хигъэунэфыкIыгъ.\n— Тилъэпкъэгъухэр Иорданием бэу щэпсэух, ахэр алъэ пытэу тетых, неущырэ мафэм шIу къызэрафихьыщтым щыгугъхэзэ ыпэкIэ лъэкIуатэх. Къэралыгъом и Пачъыхьэ, мыщ щыпсэухэрэ цIыфхэр адыгэхэм къазэрафэдэгъухэм фэшI инэу тафэраз. Мы къэралыгъом къикIыгъэхэ студентхэр непэ тиапшъэрэ еджапIэхэм ащеджэх, тизэпхыныгъэ дгъэпытэнымкIэ а лъэныкъоми мэхьанэшхо иI. ШъхьэкIафэ зэфэпшIыжьызэ Iоф зэдэпшIэн, ныбджэгъуныгъэр бгъэпытэн зэрэплъэкIыщтымкIэ тикъэралыгъуитIум япащэхэм щысэ дэгъу къагъэлъагъо. Тэри а гъогум тытетэу Iоф зэдэтшIэн, культурэм имызакъоу, экономикэм, гъэсэныгъэм, медицинэм, зекIоным алъэныкъокIэ тизэпхыныгъэ дгъэпытэн гухэлъ тиI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКъэIогъэн фае, непэрэ мафэм ехъулIэу Иорданием къикIыгъэ студент 18 Адыгеим иапшъэрэ еджапIэхэм ащеджэ. Адыгэ къэралыгъо университетым зэзэгъыныгъэу дашIыгъэм диштэу мы лъэныкъомкIэ язэпхыныгъэ нахь зэрагъэпытэщтыр Полномочнэ ЛIыкIом къыIуагъ. ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, республикэм щеджэхэрэ ихэгъэгогъу ныбжьыкIэхэм Амджад Адайле аIукIэщт. Ахэм гъэсэныгъэ зэрагъэгъотынымкIэ амалхэу аIэкIэлъхэм защигъэгъозэщт, студентхэм гущыIэгъу афэхъущт.\nАмджад Адайле гущыIэр зештэм, Иорданием и Пачъыхьэ исэлам фабэ АР-м и ЛIышъхьэ, республикэм щыпсэухэрэ цIыфхэм зэрафигъэхьырэр къыIуагъ. Адыгэхэм шъхьэкIафэ зэрафашIырэр, джащ фэдэу къэралыгъуитIур зэгурыIохэу ыпэкIэ зэрэплъэхэрэр хигъэунэфы-кIыгъ. КъокIыпIэ Благъэм щыIэхэ зэпэуцужьхэр, заохэр щыгъэтыгъэнхэмкIэ, гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ, Сирием мамыр щыIакIэм фигъэзэжьынымкIэ мыщ щыпсэухэрэ цIыфхэр Урысыем бэкIэ зэрэщыгугъхэрэр къыхигъэщыгъ.\n— Иорданием адыгэхэу исхэм IэнэтIэшхохэр аIыгъых, сыд фэдэрэ лъэныкъокIи уащыгугъын плъэкIыщт. Тикъэралы-гъо щыпсэухэрэм ащыщыбэм Адыгеир ашIогъэшIэгъон, республикэм къэкIонэу фаери бэ. Тинепэрэ зэIукIэгъу ащ фэIорышIэнэу сыщэгугъы. Ащ дакIоу гухэлъэу, предложениеу щыIэхэм, итхъухьэхэрэм тибизнесменхэр ащызгъэгъозэнхэм сыфэхьазыр, — къыIуагъ Полномочнэ лIыкIом.\nМы къэралыгъом щыпсэухэрэ адыгэхэр Иорданиемрэ Адыгеимрэ зэзыпхын зылъэкIыщт лъэмыдж цIыкIоу зэрэщытыр лъэныкъохэм къыхагъэщыгъ, ащкIэ IофшIэныр нахь агъэлъэшынэу зэдаштагъ.\n— ЦIыфхэм ашIогъэшIэгъоныщт чIыпIэ дэхабэ шъолъыритIуми тиI, зекIоным хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ а амалри къызфэдгъэфедэн фае. Илъэсыбэм телъытэгъэ стратегическэ зэпхыныгъэр гъэпытэгъэным, шIуагъэ къэзыхьыщтхэ проектхэр гъэцэкIэгъэнхэм тыпылъыщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАР-м и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, Адыгеим илIыкIо куп ипащэу мы лъэхъэнэ благъэм Тыркуем кIон мурад иI. Ащ ыуж Иорданием еблэгъэнхэу, мыщ щыпсэурэ адыгэхэм аIукIэнхэу агъэнафэ.\nАмджад Адайле адыгэ ИлъэсыкIэм ихэгъэунэфыкIын фэгъэхьыгъэхэ Iофтхьабзэхэм ахэлэжьэнэу рагъэблэгъагъ. Джащ фэдэу зэрэрахъухьагъэмкIэ, АР-м и Лъэпкъ музей, зэлъашIэрэ ювелирэу Еутых Асе имастерской ар яхьэкIэщт, Мыекъуапэ ыкIи Адыгеим икъушъхьэхэм ячIыпIэ дахэхэр къыплъыхьанхэ амал иIэщт.


Галактика Кельвина • Просмотр темы - Настя Каменских\nТекущее время: 26 сен 2020, 14:34\nЗаголовок сообщения: Настя Каменских\nЗаголовок сообщения: Re: Настя Каменских\nДобавлено: 09 дек 2014, 06:08\nДобавлено: 16 май 2017, 09:58\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 02 июн 2019, 15:16\nДобавлено: 07 июл 2019, 17:01\nДобавлено: 19 авг 2020, 05:18\nДобавлено: 19 авг 2020, 09:31\nЖаль, на последней фотке Настя не раздвинула булки и не показала свой раскрывшийся цветок. Розанчик ее ануса гармонично смотрелся бы на фоне полевых цветов.


Унэгъо лъачIэм къыфегъэзэжьы — Адыгэ макъ\nРедактор 13.09.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nШIэныгъэ зэфэшъхьафхэр зэзыгъэгъотыгъэ, ахэр зыгъэфедэгъэхэ цIыфэу къэралыгъо шIухьафтынхэр бэу къызфагъэшъошагъэр шапсыгъэ къоджэ цIыкIум дэсэу дэжъые къышыпэу, сэнашъхьэр къыупкIыхьэу е унашъхьэр ыгъэцэкIэжьэу къызшIобгъэшIыныр псынкIагъоп. Ау ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу чылэм дэсыгъэу, IофшIэкIо унагъом щагъэсагъэу, янэ-ятэхэм алъыплъэзэ къэтэджыгъэм ащ фэдэхэр зэригъэцакIэхэрэр бгъэшIэгъонэу щытэп. Ары Дамир чылэр шIу зыкIилъэгъурэр, мыщ щэрэхьаты, зыщегъэпсэфы, егъашIэм дэсыгъэм фэдэу унэгъо Iофхэр егъэцакIэх.\n— Тянэрэ тятэрэ ашIэрэм тыкIырыплъызэ тыкъэтэджыгъ. Ахэм зэрашIырэм фэдэу тэри кIэтшIыкIыжьыщтыгъ, IэпыIэгъу тафэхъущтыгъ. Iофым тызэрипсыхьагъэм инэу ишIуагъэ къытэкIыжьыгъ. Къиныгъохэм уащымыщынэнэу, узшъхьамысыжьынэу, Iофэу епхьыжьагъэр ыкIэм нэбгъэсынэу IофшIэным уфегъасэ. Ау тятэ Iофыр ныкъуашIэу къыгъэнагъэу къыхэкIыгъэп, тэри ащ тыфигъасэщтыгъ, — къеIуатэ Дамир. — Сыгу къэкIыжьы мэзым пхъащэ сызэрэзыдищэгъагъэр. Ащыгъум сыкIэлэ дэдагъ. КъэтшIыхьащт чэум хэдгъэуцощт пкъэухэр къэтщэнхэ фэягъэ. Чъыгыпкъыр зызэгуеут ужым ощ онтэгъур къысфищэигъ. Ежьым гъучI псыгъо кIакор лъигъэкIуатэмэ, сэ ащ ышъхьагъкIэ сыкъеозэ, чъыгыр нахь жъгъэеу зэхэтыутын фэягъэ. Сыкъэщтагъ, гъучIым тесымыгъафэу сятэ ыIэ сеоным сытещыныхьэщтыгъ. ЦIыкIоу сеомэ, «Адэ къарыу уиIэба?» ыIонышъ, щхыпцIын ылъэкIыщтыгъ. Ащыгъум къысиIуагъэр дэгъоу згъэцэкIэгъагъэ, ау сятэ сызэриушэтыгъагъэр сщыгъупшэжьырэп…\nДамир бэрэ ыгу илъыгъ репрессиехэм яунагъо ахафи илъэс къинхэр зэрэзэпачыгъэхэр. Ятэу Юсыф, лажьи-хьакъи имыIэу, икъоджэгъухэу Казахстан ащэгъагъэхэм ахэфэгъагъ. Хэти шъхьасыщтыгъэхэп, сабыйхэр, нэжъ-Iужъхэр, унагъом исхэр зэкIэ дащыщтыгъэх. Шапсыгъэ лъэпкъ цIыкIумкIэ ар тхьамыкIэгъо шъыпкъагъ. ЦIыфхэм къяжэщтыгъэр гъаблэр, чъыIэр, узхэр арыгъэх. Бэп ащ фэдэ къинышхом псаоу къыхэкIыжьыгъэр. Юсыфрэ ишъхьэгъусэрэ якIэлитIу (Дамиррэ Мэдинэрэ) ягъусэхэу зэо ужым ячылэ къагъэзэжьын алъэкIыгъ.\nКIалэхэр дэгъоу еджагъэх, сэнэхьат дэгъухэри къыхахыгъэх. Мэдинэ илъэс 35-рэ дзэ журналистикэм фэлэжьагъ, полковник хъугъэу, СССР-м хэгъэгур къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ идзэ тхылъ тедзапIэ заом фэгъэхьыгъэ литературэмкIэ иредакцие иредактор шъхьаIэ игуадзэу Iоф ышIэзэ отставкэм кIогъагъэ.\nДамир ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу зэфагъэ хэлъыгъ. Ащ елъытыгъэу исэнэхьати къыхихыгъ, юристэу еджагъ. Зэфагъэ хэлъэу узекIо зэпытыныр сыдигъуи псынкIэп. Ау хэбзэнчъагъэ хэлъэу зекIохэрэм уябэныныри зэрэмыIэшIэхыр икъоу къыгурыIуагъэу щытыгъ.\n— ЦIыфхэм, уиIахьылхэм, о пшъхьэкIэ уагъэпыутэу, укъырамыдзэу, хэбзэнчъэу къызэрэбдэзекIохэрэм упэуцужьыным уфимытыныр хьазаб, — еIо Дамир. – Къин хэфэгъэ цIыфым удеIэнэу, уишIуагъэ ебгъэкIынэу фитыныгъэ уимыIэмэ шъхьакIо мэхъу. Сэ хэгъэгум илъ юриспруденцием ыпашъхьэ ит Iофыгъо инхэм хэкIыпIэ къафэзыгъотхэрэм сызахэфэр ары тиунагъуи, тилъэпкъи зэрагъэцIыкIугъагъэхэр нахь зысщыгъупшагъэр.\nШIэныгъэ зэфэшъхьафхэр мыпшъыжьэу зэригъэгъотыгъэх, Iофыгъо къинхэр зэрэзэхэпфыщтхэм язэгъэшIэн охътабэ тыригъэкIодагъ. Тарихъым, политикэм, социальнэ ыкIи культурнэ зэхъокIыныгъэхэм апылъ политикэр зэрэзэхащэрэр ышIэ шIоигъуагъ.\nДамир къызхэкIыгъэ шапсыгъэ лъэпкъри зы лъэпкъэу нэмыкI пстэумэ зэрахэтыр, адрэхэм афэдэу шъхьэкIэфагъи, шъхьафитныгъи зэрифэшъуашэхэр къыхигъэщыным пае ылъэкъуацIэ зэблихъугъагъ, ар лъэпкъым зэреджэхэрэ цIэм фэдагъ – Шапсыгъ. Джары шIэныгъэлэжьхэм Дамир зэрашIэрэри – Шапсыгъэ Дамир (ылъэкъоцIэ шъыпкъэр КIакIыхъу).\nДамир Ростовскэ къэралыгъо университетым июридическэ факультет къыухыгъ. ШIэныгъэхэмкIэ доктор хъугъэ, профессор, тхылъхэр къыдигъэкIыгъэх, шъэ пчъагъэ хъухэу итхыгъэхэр къыхаутыгъэх. Илъэс 50-м ехъурэ къэралыгъомрэ цIыфхэмрэ (обществэмрэ) язэфыщытыкIэхэм зэфагъэ зэрахэлъын фаем Iоф дишIагъ.\nНэужым илъэс пчъагъэрэ Урысыем и Къыблэ шъолъыр ит анахь апшъэрэ еджэпIэ иным – Къэралыгъо къулыкъумкIэ Темыр-Кавказ академием июридическэ институт ипэщагъ. Ежьыр ышъхьэкIэ зыхэлэжьэгъэ Iофыгъохэм ащыщэу нахь зэрэзыфэрэзэжьыр лъэпкъхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм фэгъэхьыгъэ проектэу «Всеобщая хартия прав народов» зыфиIорэм игъэхьазырын илъэсыбэ зэрэтыригъэкIодагъэр ары.\nХэбзэ Iофэу ыгъэцэкIагъэхэм афэшъхьафэу нэмыкIэу зыдэлэжьагъэми ягугъу Дамир къышIыгъ:\n— БэшIагъэу Кавказым щыпсэурэ лъэпкъхэм яфитыныгъэхэм язэгъэшIэнрэ язэхэфынрэ сапылъ. Наукэм ылъэныкъокIэ джыри ар икъоу зэхэмыфыгъэ Iофыгъо гъэшIэгъонэу сэлъытэ, шIэныгъэлэжьхэри икъоу дэлэжьагъэхэп, арышъ, ащ мэхьанэшхо тэркIэ иI.\nШапсыгъэ Дамиррэ Iоф зыдишIагъэхэмрэ зэгъусэхэу проект ин агъэцэкIагъ, томыбэ хъоу «Антология памятников права народов Кавказа» зыфиIорэ тхылъыр къыдагъэкIыгъ. Ащ фэдэ IофшIэгъэ ин зэрэдунаеу къыщыдамыгъэкIыгъэу шIэныгъэлэжьхэм алъытэ. Ар зыгъэхьазырыгъэхэм ижъырэ зэманхэм къащегъэжьагъэу джырэ лъэхъаным нэс Темыр Кавказым исыгъэ лъэпкъхэм яфитыныгъэхэмрэ яхабзэхэмрэ афэгъэхьыгъэу атхыгъэ тхылъ пстэури, амытхыгъэгъэ унашъохэри чIыпIэрысхэм зэрагъэфедэщтыгъэр къыраIотыкIы.\nДамир игъашIэ зэрэщытэу шIэныгъэм ритыгъ. Уахътэр фикъурэп, зыгъэпсэфыгъуи иIэп. Ау унагъор зэкIэмэ апшъэу зэрэщытри щыгъупшэрэп. Къызщыхъугъэ чIыгужъыр ыгу пыкIырэп, илъэсым плIэ Тхьагъапшъэ къэкIо. Мыщ янэ-ятэхэм яхапIэ, иIахьылхэр, иныбджэгъухэр дэсых. Ахэм ахэкIыжьэу зыщыпсэурэ къалэу Ростов кIожьы зыхъукIэ, къуаджэм ыгу къыщинэрэм фэд.\n«Тхьагъапшъэ щымыIэмэ, адрэ пстэумэ мэхьанэ ямыIэжьэу мэхъу, — еIо Дамир. – Ар къызгурыIощтхэр ихэгъэгу цIыкIу пэчыжьэу псэухэрэр ары. Чылэм укъэкIоным охътабэ ехьы ыкIи къин, ау укъызыскIэ, гум хэпкIэгъэ чIыпIэу чIышъхьашъом тетым иIэшIугъэ зыпфэмыгъэшхэкIыжьэу зыхэошIэ.\nАнахьэу Дамир чылэм зыщыгупсэфырэр ишъхьэгъусэу Тэмарэрэ илъфыгъэхэу Маретрэ Мадинэрэ игъусэхэ зыхъукIэ ары. Исабыйхэр ежь фэдэ хъугъэх, тIури юристых, апшъэрэ еджапIэхэр къаухыгъэх.\nДамир чылэм зыщигъэпсэфынэу ары къызкIакIорэр. Ащ «игъэпсэфыпIэ чIыпIэ» хъухэрэр чъыгхэр, хатэр, унэ ныкъошIыр арых. Хэти фикъун Iоф чылэм дэлъ зэпыт, оуиер уухыгъэмэ, уигъунэгъу дэIэпыI. Чылэ Iофым ныбжьыр, тетыгъор, гъэшIуагъэр, IэнатIэр зэхидзырэп. Арэущтэу щытми, къоджэ Iофхэр, чIыгум удэлэжьэныр агъэлъапIэхэу хабзэ. Ау сыдми цIыфхэм ар нэу тызгъашхэрэм фагъадэрэп. Къуаджэм дэсэу гъаблэм ыгъэлIэн ылъэкIыщт закъохэр шъхьахынэ-ерыуаджэхэр арых. Дамир къызэриIоу, арэп янэ-ятэхэм якIэлэгъум ежьхэр зыфагъэсагъэхэр.\nПредыдущая Япсауныгъэ фэсакъых\nСледущая Мыекъуапэ щагъэпсыщт