Нэфсэт ымакъэ зызэхэпхырэм… — Адыгэ макъ\nНэфсэт ымакъэ зызэхэпхырэм…\nДунаим итыдэрэ къуапэ укъыщыхъугъэу, ущапIугъэми, уадыгэмэ, адыгэ орэдышъор уикIасэмэ, адыгэ орэдыр зызэхэпхырэм уегъатхъэмэ, Жэнэ Нэфсэт ыцIэ зэхэмыхыгъэн, ымэкъэ дахэ, ымэкъэ жъынч зэ нэмыIэми гупшысэмэ уахимылъэсэгъэн ылъэкIыщтэп.\nСэри, джыри Тыркуем сыщыпсэузэ, мымакIэу Нэфсэт едэIугъэхэм, ащ къыIорэ орэдхэм, гурышэ гупшысэхэм ахилъэсагъэхэм сащыщ. Ау IэкIыбым къыщыхъугъэу, щапIугъэ, джыри ащ щыпсэузэ Нэфсэт орэд къызыфиIуагъэр бэдэдэпщтын. Ар зыщыхъугъэ илъэсыр къызыдэтлъытэрэм, сыапэрэу къысшIошIы, ащи сырэгушхо.\nХэкужъым къэгъэзэжьын гупшысэр Тыркуем анахь зыщыжъотыгъэ 70-рэ илъэсхэр арыгъэ тихэку тыкъимыфэжьымэ, тилъэпкъэгъумэ такъыхэмыхьажьымэ лъэпкъэу тыпсэун зэрэтымылъэкIыщтыр къызыдгурыIогъагъэр. Амали тылъыхъущтыгъ. Тилъэпкъэгъухэм анэ къызэрэтфизырэми зыцэкIи щэч фэтшIыщтыгъэп. Арышъ, Советскэ Союзым, хэхэсым икъэгъэзэжьын еплъыкIэу фыриIэм бэ елъытыгъагъэр. Ар зэдгъэшIэнымкIэ, тилъэпкъэгъухэм алъыдгъэIэсынымкIэ амал гори къыкъокIыгъэ фэдагъ. Москва радиом арапыбзэкIэ икъэтынэу «упчIэ — джэуапым» фэгъэхьыгъэ упчIэм гугъапIэ къэзытырэ пэгъокI къыритыжьыгъэу зызэхэсэхым, сэри радиом тыркубзэмкIэ къэтыным сыфэтхэнэу исхъухьагъ. Сафэраз, джэуапынчъэ сашIыгъагъэп. Дзэ къулыкъур схьыщтыгъэти, седэIужьын сымылъэкIыгъэми, едэIугъэхэм аудиокассетэм тыратхи сырагъэдэIужьыгъ. А лъэхъаным къыдэдгъэкIыщтыгъэ «Ямчы — КIакIо» журналыми къыхэтыутыжьыгъ.\nХэкужъым къэдгъэзэжьын фитыныгъэ зэрэтиIэр къызыщаIогъэ, Адыгэ хэкуми игъэкIотыгъэу игугъу къызыщашIыгъэ къэтыныр Жэнэ Нэфсэт сэ сцIэкIэ къыIогъэ орэдымкIэ къаухыжьыгъагъ: «Къэрэухэр» зыфиIорэмкIэ.\nОрэдым игущыIэхэр зытхыгъэ МэщбэшIэ Исхьакъи, орэдышъор къыхэзыхыгъэ Тхьэбысым Умари орэдыр шIулъэгъу орэдэу зэратхыгъэм щэч хэлъэпщтын. Ау тэ, хэхэсхэмкIэ, хэхэс адыгэу хэкур зиплъапIэхэмкIэ, зигугъапIэхэмкIэ хэкурысымрэ хэхэсымрэ язэфэзэщ къизыIотыкIырэ, ар гучIэм лъызыгъэIэсырэ орэдэу зэхэтшIэгъагъ. «Щэбзэщэ папцIэу, ау шъурэхьатэу / Къыблэ лъэныкъом тамэр кIэшъощы / , Шъуиорэд лъагэ чIылъэр къыIэтэу / Сэ къыслъэIэсышъ, Сыдэу гушIуагъэ. / Къэрэухэр, къэрэухэр, къэрэухэр… / Къэрэухэр, къэрэухэр, къэрэухэр…» «…Ащ пэIус чылэу апэ чылакIэм / Сыщыгъупшагъэу дэсышъ зы пшъашъэ…» Тэри хэкум икъыблэ лъэныкъоба тызыщыпсэущтыгъэр. Лъэпкъ джэныкъомэшIопс тикъошхэмрэ тызэпэIапчъэу, тызэфэзэщэу, ау тызэщыгъупшагъи фэдэу тыпсэущтыгъэба?! ЕтIани орэдым «Сыкъышъожэщтышъ, къызыжъугъэзэжьыкIэ / Гугъэ джэуапыр къысфэшъухьыжьи шъо…» ыIощтыгъэба?! Арышъ, джыри тызэрэгугъэрэ, тызэращыгугъырэ джэуапыр афэдгъахьыжьымэ, тилъэпкъэгъухэр хэкур зэрэтагъэгъотыжьыщтым нахь дэлэжьэнхэба… Адэ мыщ фэдэ гугъэ-гупшысэмэ уахэзылъэсэрэ орэдыр, а орэдыр къэзыIорэ макъэр пщыгъупшэжьыныя! Орэдыри зэдгъэшIагъ, сэри, синыбджэгъухэми тэ еттыгъэ мэхьанэр имэхьанэу, адыгэ зэхахьэхэм бэрэ къащытIуагъ…\nТIокIиплIырэ илъэсхэр. Тыркуем икъэлэ цIыкIу горэм сыщэпсэу. Чэщыбг, унагъор япIэмэ якIужьыгъ. Сэ тиныбджэгъу Едыдж Батырай хэкум къыщытыритхэгъэ видеокассетэм сеплъышъ сыщыс. Гупшысэ IэшIумэ сахилъэсагъэу сеплъы… Сэплъызы… Аузэ, сыкъигъэлъэтагъ бзылъфыгъэ дэхэшхо горэм ымакъэ. Бзылъфыгъэ дэхэшхом ымакъэ зэ дищаещтыгъ, зэ ыгъэшхъыщтыгъ, зыщыфаеми едэIурэри ыгъэкIэзэзыщтыгъ. Сызэлъиштагъ, пкIантIэр къыстырикIагъ… Сеплъыжьыгъ кассетэм, къытезгъази, джыри сеплъыжьыгъ. «Ным игумэкI» итхын зысэухым, нэфшъагъо хъугъагъэ, сисыхьат тфы хъугъэу къыгъэлъагъощтыгъ. «Мары, а гукъэкIыжьыр къызыстхыжьырэми сыхьатым нэфшъагъоу тфыр къегъэлъагъо». Елбэтэу тыркубзэкIэ зэсыдзэкIыгъ. А лъэхъаным Тыркуем къыщыдэкIыщтыгъэ журналыми къыщыхэтыутыгъ гъэтхапэм и 8-м тефэу, бзылъфыгъэхэм я Дунэе мафэ фэгъэхьыгъэу.\nМурэтэ Чэпае идрамэу «Ным игумэкI» щыщ мы пычыгъом игущыIэмэ кIуачIэ ахэмылъэу, ахэр гум лъымыIэсыхэу хэт къыIон ылъэкIын?! Ау а гущыIэхэр Нэфсэт къызыжэдэкIырэм, гущыIэхэм нахь кIуачIэ зэрагъотырэм, уипкъынэ-лынэ нахь зэрэапкъырыхьэрэм хэт къемыуцолIэн?! Загъорэ сегупшысэу къыхэкIы: «Ащ къеджэгъагъэр мы Нэфсэтыгъэмэ, нэфшъагъо нэс сыщысыныя, зэдзэкIыгъэр гъэтхапэм и 8-м бзылъфыгъэхэм я Дунэе мафэ тефэу журналым къыхэсыутыныя… Мары джыри, тишъолъыр щыпсэухэрэри зэрахэтхэу, зэо зэпымыухэм тахэтзэ заом имэшIо лыгъэ зэрэдунаеу зэлъиштэным ищынагъо къытшъхьащыуцуагъэба?! Мы лъэхъэнэ хьылъэм, «Ным игумэкI» хэти ежь ыбзэкIэ, илъэпкъ и Жэнэ Нэфсэт ымакъэкIэ зэхядгъэхыным игъо шъыпкъэба… Ащ заом пэуцужьырэмэ япчъагъэ къахигъэхъонба, акIуачIэ ыгъэлъэшынба… Адэ Жэнэ Нэфсэт, Къуекъо Налбый иIэдэкъэкIэкI «Ным» къеджэу зызэхэпхырэм, зыплъэгъурэм… 1993-рэ илъэсыр ары ащ апэдэдэу сызедэIугъагъэр, Дунэе Адыгэ Хасэм иятIонэрэ зэфэс дакIоу зэхащэгъэгъэ Адыгэ фестивалэу Мыекъуапэ щырекIокIыгъэм стадионым имызакъоу, зэрэкъалэу къызэпигъэджэжьыгъагъ. ЯтIонэрэу Адыгэ къэралыгъом, хэкум къэзыгъэзэжьыгъэхэм «Шъукъеблэгъэжь» зыщариIогъэ апэрэ «Фэсыжьапщи» пчыхьэзэхахьэм сыщедэIугъагъ: / «А сичIыгу, тыкъэплъфыгъ.\nТыппIугъ, тыблэжьыгъ. / Тым фэдэу тыодэIугъ, / Ным фэдэу шIу утлъэгъугъ! / А ситхь, тинэпсырэ типкIэнтIэ щыугъэрэ / ЗыхэткIухьагъэу, тишъаомэ алъ зыщычъагъэу, / Тянэ-тятэмэ якъупшъхьэхэр зыштэжьыгъэ чIыгур тэбгынэ. / ЗичIыгу зыбгынэрэм сыд къыфэнэжьыгъ!» Ипхъахь-итэкъоу дунаим икъэралыгъуабэмэ ащыпсэурэ адыгаби къекIолIэгъагъ Дунэе Адыгэ Хасэм изэфэс, Адыгэ фестивалым. Адэ уятэжъмэ егъэзыгъэкIэ хэкур зэрарагъэбгынагъэм хэкунчъэ уишIыгъэу а гущыIэхэм, ащ къеджэрэ Жэнэ Нэфсэт ымакъэ уамыгъэтхыон плъэкIыныя?.. Узэрэхэкунчъэм итхьамыкIагъо нахь зэхэпшIэнба?.. УизэхашIэ уилъэпкъэгъухэм зэралъыбгъэIэсыщтым нахь удэгуIэнба?.. Хэкум къызэрэбгъэзэжьыщтым иамалхэм нахь уалъыхъунба?.. Къыздэбгъэзэжьыгъэ уичIыгужъ нахь уфэшъыпкъэнба?.. ЫпшъэкIэ къызэрэсIуагъэм фэд, Къуекъом игущыIэмэ узэлъызыштэрэ кIуачIэ ахэмылъэу хэт къыIон ылъэкIын? Ау а гущыIэхэр ипрограммэ хигъэуцоныр зыгу къэкIырэ режиссерым артисткэмэ Нэфсэт къызэрахихырэми мэхьанэ горэ иIэба?..\nЖэнэ Нэфсэт апэу Тыркуер ары зыщыслъэгъугъагъэр. 1991-рэ илъэс, ятIонэрэ маз. Тыркуем икъэлэ зэфэшъхьафхэм концертхэр къащитыгъагъ. Сэ Анкара сыщедэIуным, щызэхэсхыным пае сыхьатих гъогу къэскIугъагъ. МэкIагъэп сэщ фэдэу къэлэ чыжьэмэ къарыкIыгъагъэри. КIэгъожьыгъи къахэкIыгъэп. Хэхэс адыгэхэмкIэ тыгухэр къыIэтыгъ, тигъэгушхуагъ, хэкумкIэ къаплъэхэрэм япчъагъэ хигъэхъуагъ…\nХэкум къызысэгъэзэжьым Нэфсэт зыхэт пьесэхэми мымакIэу сяплъыгъ. Сыд фэдэрэ роли ар къыфамылъфыгъэр шIошъхъугъуаеу къышIыгъ. ТитхакIохэм, тиусакIохэм ятхыгъэхэм къызяджэрэм, гучIэм нэсы. Мары «тилъэпкъы игъонэмыс хъугъэ итхыдэIуатэ», КIэрэщэ Тембот иныбжь илъэсишъэ зэрэхъугъэр зыщыхэдгъэунэфыкIыгъэ мэфэкI зэхахьэми а зыр арыба тхэкIошхом епэсыгъэу псэущтыгъэр?! Тембот къыIэкIэкIыгъэм а зыр арыба адыгабзэкIэ, ныдэлъфыбзэкIэ къяджагъэр?!\nАу гъунэ зимыIэ зи зэрэщымыIэм фэдэу, сценэм орэдыIоу утетыными гъунэ горэ иI. Анахь цIэрыIоми, анахь Iазэми а гъашIэр еухы. Арэу щытми, Нэфсэт фэдэу бзэпс (талант) зэфэшъхьафхэр зыхэлъмэ утыгур аукъодыеу абгынэрэп. Зэрамыбгынэрэри тинасып, лъэпкъым инасып. Мары шъуеплъырэба Адыгэ телевидением икъэтынэу Жэнэ Нэфсэт зэхигъэуцоу, зэрищэрэм, «ШIу шъутэлъэгъу, шъутщыгъупшэрэп» зыфиIорэм? Тилъэпкъ ижъуагъохэу тхэмытыжьхэм — ар КIэрэщэ Тембот, ар Хьаткъо Ахьмэд, ар Пэрэныкъо Мурат, ар Жэнэ Къырымыз, ар Тхьабысым Умар, ар КIубэ Щэбан, ар Нэхэе Руслъан, ар Бэгъ Нурбый, ар ЕхъулIэ Сэфэр… — лъэпкъыр опсэуфэ дэпсэущтхэм, апсэ лъэпкъыпсэм изы Iахь хъугъахэхэм къазыщытегущыIэрэ къэтыным. Къэтыныр ыгу къызэрэкIыгъэмкIэ сызеупчIым, Нэфсэт мары къыIуагъэр: «АпэрэмкIэ, а пстэури шIудэдэ сэлъэгъух. Ахэм язи сщыгъупшэрэп. Дахэу тызэхэтыгъ, тызэгурыIуагъ, лъэпкъым тыфэгумэкIыгъ. Нахьыжъхэм нахьыкIэхэмкIэ тыкъаухъумагъ. Сызгъэгушхуагъэхэр, гъогупэ сэзыгъэлъэгъугъэхэр ахэт. Мышъэфыр сэ къэтыныр сымышIыгъагъэми, ахэр лъэпкъым ие шъыпкъэ зэрэхъугъахэхэр ары. Ори къызэрэпIуагъэу, «ахэм апсэ лъэпкъыпсэм изы Iахь хъугъахэ». Ау сэри сыфэягъ зэрэсщымыгъупшэхэрэр къэсIонэу… Сыфэягъ сэри шIу зэрэслъэгъухэрэм джыри зэ кIэзгъэтхъынэу… Сыфэягъ зигъашIэ, зиIэшIагъэхэр щысэтехыпIэ тфэхъун цIыфхэр зэрэтиIэхэр ныбжьыкIэмэ алъызгъэIэсынэу… ТиныбжьыкIэхэр, нахь игъэкIотыгъэ къэтынхэм, кандидатскэхэм, докторскэхэм акIэзгъэхъопсынхэу…».\nЕтIани къэтыным тиорэда шIу уимыгъэлъэгъурэр, тиусэ идэхагъа къыплъимыгъэIэсырэр! ТиусакIохэм, титхакIохэм, тиорэдусхэм ягъашIа узыхимыгъаплъэрэр! Къэтыным лъэпкъым фэпсэугъэу, лъэпкъыр зыгъэдэхагъэхэр зэрэщымыгъупшэщтхэр типкъынэ-лынэмэ къахепшэба?.. Дэхагъэм, шIугъэм, лъэпкъым, цIыфыгъэм тыфэлэжьэнэу теушъэба?..\nАры, пIуныгъэм, лъэпкъ шIулъэгъум, тыбзэ, тиусэ, тиорэд къыткIэхъухьэрэмэ шIу алъэгъуным, лъэпкъ гъашIэр къытфэзыгъэдэхагъэу, къытфэзыухъумагъэхэм, лъэпкъ гъашIэр лъызыгъэкIотэщт кIэн къытфэзыгъэнагъэхэм гулъытэ афэшIыным ылъэныкъокIэ бэ къэтыным зэшIуихырэр. Ау, гукъау нахь мышIэми, къэтыныр зыIэкIэкIырэр, ылъэгъун зымылъэкIырэр макIэп. Арышъ, къэтынхэр видеокассетэхэм атетхагъэу унэхэм арылъын, еджапIэхэм ачIэлъын, хэхэс тилъэпкъэгъумэ аIэкIэгъэхьэгъэн фаеу тэлъытэ.\nХэлъэ бзэпсым гулъыти, Жэнэ Нэфсэт «ШIу шъутэлъэгъу, шъутщыгъупшэрэп» зыцIэ къэтыныр зэхищэн амал къезытыгъэ тителевидение «тхьауегъэпсэу» етэIо.\n«ШIу шъутэлъэгъу, шъутщыгъупшэрэп» зыцIэ къэтыными къэралыгъо шIухьафтыныр къылэжьыгъахэу къытшIошIы…\nСледущая ГукIэгъумрэ лIыхъужъныгъэмрэ


Республика Адыгея - Инэм госпиталь къыщызэIуахыщт\nШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/Инэм госпиталь къыщызэIуахыщт\nИнэм госпиталь къыщызэIуахыщт\nКоронавирусыр къызэуталIэхэрэм зыщяIэзэщтхэ госпиталэу Инэм район сымэджэщым щызэхащагъэм икъызэIухын зыфагъэхьазыры. Нэбгыри 100-мэ ар ателъытэгъэщт.\nТэхъутэмыкъое, Теуцожь районхэм арысхэу, Адыгэкъалэ дэсхэу коронавирусыр мылъэшэу къызэуталIэхэрэм госпиталым щяIэзэщтых. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тыгъуасэ поселкэу Инэм щыIагъ. Республикэм ипащэ госпиталым чIэхьагъ, медицинэ оборудованиеу агъэуцугъэхэр зэригъэлъэгъугъэх, медицинэ IофышIэхэм адэгущыIагъ.\nСымэджэщым ыкIоцI гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр рашIылIагъэх, бгъагъэмрэ инженер коммуникациехэмрэ зэблахъугъэх. Госпиталым ИВЛ-аппарати 7, монитори 10, УЗИ-аппарат ыкIи нэмыкI оборудованиехэр иIэх.\nКоронавирусыр къызэутэлIагъэхэр къыхэгъэщыгъэнхэм пае госпиталым компьютер томограф чIагъэуцуагъ. Ащ нэмыкIэу зызэраухъумэщт пкъыгъохэр, Iэзэгъу уцхэр, нэмыкIхэу мазэм къыкIоцI ящыкIэгъэщтхэр зэригъэуIугъэх. Госпиталым къыпэIулъ чIыпIэр асфальткIэ апкIагъ.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ сымаджэхэм яштэнкIэ медицинэ учреждением дэгъоу зыфигъэхьазырыгъэу ылъытагъ, мэзэ заулэрэ госпиталым изэхэщэн пылъыгъэ медицинэ IофышIэхэм тхьауегъэпсэу ариIуагъ.\nПоселкэу Инэм дэт сымэджэщым ищыкIэгъэ медицинэ оборудованием икъэщэфын, ар госпиталь шIыжьыгъэным апэIухьэгъэ ахъщэр зэкIэ Шъэумэн Хьазрэт имылъку унае къызэрэхэкIыгъэр КъумпIыл Мурат къыIуагъ.\n«Мы лъэхъэнэ мыпсынкIэм бизнесменыбэ медицинэ отраслэм IэпыIэгъу къыфэхъугъ. Зэпахырэ узым пэуцужьыгъэным зиIахь хэзышIыхьэгъэ пстэуми тхьашъуегъэпсэу ясIо сшIоигъу», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.


Редактор 14.08.2019 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР, ЭКОНОМИКЭР\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Iофтхьабзэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, республикэм хьакIэхэу къэкIуагъэхэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ зафигъэзагъ. ШъолъыритIум язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным, ащ зегъэушъомбгъугъэным зэрэфэхьазырымкIэ Радий Хабировым фэрэзагъ ыкIи Башкортостан загъэпсыгъэр мыгъэ илъэси 100 зэрэхъурэмкIэ ащ щыпсэухэрэм зэкIэми игуапэу афэгушIуагъ.\n— Башкортостан хэхъоныгъэшIухэр зышIырэ промышленнэ ыкIи мэкъумэщ шъолъырэу щыт, химическэ промышленностым ыкIи машинэшIыным ягупч, чIыдагъэр анахьыбэу къызычIащырэ шъолъырхэм ащыщ. Арышъ, хэхъоныгъэу ышIырэмкIэ мы республикэм опытэу IэкIэлъыр тшIогъэшIэгъон, ар тапэкIэ къызфэдгъэфедэ тшIоигъу, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Ащ дакIоу тэри къэдгъэлъэгъонэу, тызэрыгушхонэу, тызэгъусэу зэдэдгъэцэкIэнэу тиIэр макIэп. МашинэшIыным, чIыдагъэм икъыдэгъэкIыжьын, мэкъумэщ хъызмэтым япроектхэм лъэныкъуитIуми шIогъэшхо къытфахьын алъэкIыщт. Непэрэ мафэм ехъулIэу зэфыщытыкIэ дэгъухэр тиIэх: адыгэ къуаер итэщы, бензиныр ыкIи дизельнэ гъэстыныпхъэр къитэщэ. Ау тапэкIэ тизэпхыныгъэ дгъэпытэнымкIэ джыри амалышIухэр щыIэх, экономикэм, культурэм, гуманитар лъэныкъохэм ахэр япхыгъэх. ШъолъыритIуми зы пшъэрылъ тиIэр – тицIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэныр ары.\nУФ-м и Президент игукъэкIхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэмкIэ шъолъырхэм язэгурыIоныгъэ, язэпхыныгъэ гъэпытэгъэнхэм мэхьанэшхо иI.\nДахэу къазэрапэгъокIыгъэхэм фэшI зэрафэразэр ыкIи субъектитIум яIофшIэн ыкIи ныбджэгъу зэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэм зэрэфэхьазырыр Радий Хабировым къыIуагъ. АщкIэ амалхэу щыIэхэр гъэнэфэгъэнхэм пае Адыгеим и ЛIышъхьэ Башкортостан ригъэблэгъагъ.\n— Тызэпэчыжьэу тыщыс нахь мышIэми, тызэзыпхырэр бэ. ЧIыдагъэм икъыдэгъэкIыжьынкIэ пэрытныгъэ зыIыгъ шъолъырхэм тащыщ, джащ фэдэу машинэшIынымкIэ типродукцие тыди щызэлъашIэ, мэкъумэщ комплексым хэхъоныгъэшIухэр ешIых. Адыгеими ежь зэрыгушхон ылъэкIыщтхэ гъэхъэгъэшIухэр иIэх. ШъолъыритIум амалхэу тIэкIэлъхэр къызфэдгъэфедэнхэм, опытымкIэ тызэхъожьыным, тизэпхыныгъэ дгъэпытэным непэрэ зэIукIэгъур афытегъэпсыхьагъ, — къыIуагъ Радий Хабировым.\nСубъектитIум Iоф зэрэзэдашIэн алъэкIыщтхэ лъэныкъо шъхьаIэхэм къэзэрэугъоигъэхэр нэужым атегущыIагъэх. Агропромышленнэ комплексым хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ, мэкъумэщ хъызмэтым икооперацие изэхэщэнкIэ опытэу аIэкIэлъым къытегущыIагъ ыкIи ащ лъэтегъэуцо къыфишIыгъ Башкортостан и Премьер-министрэ игуадзэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Ильшат Фазрахмановым.\nМэкъу-мэщым ылъэныкъокIэ шъолъыритIум яшIоигъоныгъэхэр бэкIэ зэтефэх, анахьэу ар зыфэгъэхьыгъэр къуаехэм якъыдэгъэкIын ары. Башкортостан ипащэхэм къызэраIуагъэмкIэ, адыгэ къуаер республикэм къащэныр, «Адыгэ къуаем» ибренд къызэраухъумагъэмкIи республикэм опытэу IэкIэлъыр къызфагъэфедэныр ашIогъэшIэгъон. АщкIэ, мы уахътэм Башкортостан гумэкIыгъохэм ахэт, сыда пIомэ мы шъолъырыр къэралыгъом, дунаим зэрэщызэлъашIэрэ «башкир шъоум» ибренд хэбзэнчъэу бэ зыгъэфедэрэр. КIэугъоекIо правительствэм изэхэщэнкIэ, инвестициехэм ахэгъэхъогъэнымкIэ Адыгеим гъэхъэгъэшIухэр зэриIэхэр хьакIэхэм къыхагъэщыгъ.\nИнвестициехэм алъэныкъокIэ Адыгеим амалхэу IэкIэлъхэм, ащ епхыгъэу шъолъыритIум Iоф зэрэзэдашIэнхэ алъэкIыщтхэм къатегущыIагъ АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Къуанэ Андзаур. Непэрэ мафэм ехъулIэу республикэм иинвестиционнэ портфель инвестиционнэ площадкэ 67-рэ хэхьэ. Анахьэу узщыгугъын фэе лъэныкъохэм ащыщых промышленностыр, мэкъумэщ хъызмэтыр, зекIоныр. Инвесторхэм индустриальнэ паркищ апагъохы: Яблоновскэр, Теуцожьыр ыкIи Мыекъуапэр. Мы лъэныкъомкIэ Башкортостан опытышхо зэрэIэкIэлъыр къыдэплъытэмэ, ащкIэ зэпхыныгъэр гъэпытэгъэныр Адыгеим шIогъэшIэгъон.\nДжащ фэдэу гъэстыныпхъэ шхъуантIэм икъычIэщын фэгъэзагъэу пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Южгазэнерджи» зыфиIорэм дэжь газым икъыдэгъэкIыжьын фытегъэпсыхьэгъэ заводыкIэ щышIыгъэным фэшI Адыгеим инвестиционнэ площадкэ хьазыр аритыным фэхьазыр. Гъэстыныпхъэр зыщырагъэхъорэ станциехэм нахь зягъэушъомбгъугъэным, ащкIэ Башкортостан ипредприятиехэм къатырэ амалхэр къызфэгъэфедэгъэнхэм мэхьанэшхо иIэу къаIуагъ. Адыгеим къыщыдагъэкIхэрэ гъомылапхъэхэу, продукциеу шэпхъэшIухэм адиштэхэрэр мы субъектым ащэнхэм, сатыушIыпIэ гупчэхэм, нэмыкI чIыпIэхэм ащаIуагъэкIынхэм фэхьазырых. Къэралыгъом имызакъоу, зэрэдунаеу щызэлъашIэхэрэ продукцие зэфэшъхьафхэр Адыгеим ипредприятиехэм къыдагъэкIых: редукторхэр, гидроманипуляторхэр, тхьэпэ зэфэшъхьафхэр, бытовой химиер. Ахэри бэмэ ашIогъэшIэгъоных.\nРеспубликитIум япарламентхэм язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным, гъэсэныгъэм, псауныгъэр къэухъумэгъэным, культурэм, зекIоным, спортым, лъэпкъ зэфыщытыкIэхэм, ныбжьыкIэ политикэм, нэмыкI лъэныкъохэмкIи Iоф зэдашIэным шIогъэшхо къызэритыщтыр къыхагъэщыгъ.\nСатыу-экономикэ, шIэныгъэ-техническэ, социальнэ ыкIи культурэ зэпхыныгъэ АР-м иминистрэхэм я Кабинетрэ Башкортостан и Правительствэрэ зэдыряIэным фытегъэпсыхьэгъэ зэзэгъыныгъэ лъэныкъохэм зэдашIыгъ. Документым КъумпIыл Муратрэ Радий Хабировымрэ кIэтхэжьыгъэх. ТехнологиехэмкIэ, зекIонымкIэ, нэмыкI IофыгъохэмкIэ опытэу аIэкIэлъымкIэ зэхъожьынхэу ахэр зэзэгъыгъэх, бизнес цIыкIум ыкIи гурытым IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ амалхэу аIэкIэлъхэр агъэнэфагъэх. ПэшIорыгъэшъэу зэрэрахъухьагъэмкIэ, зэгъусэхэу ермэлыкъхэр, семинархэр зэхащэщтых, специалистхэмкIэ зэхъожьыщтых, шъолъыритIум язэфыщытыкIэхэр агъэпытэщтых.\nФизкультурникым и Мафэ фэгъэхьыгъэу Адыгеимрэ Башкортостанрэ япащэхэр спорт комплексэу Владимир Невзоровым ыцIэ зыхьырэм щыIагъэх. Мыщ зыщызыгъасэхэрэ кIэлэцIыкIухэм, спортсмен нахьыжъхэм, джащ фэдэу тренерхэм аIукIагъэх, гущыIэгъу афэхъугъэх. Дунаим щызэлъашIэрэ, титренер цIэрыIоу Кобл Якъубэ самбэмрэ дзюдомрэкIэ ригъэжьэгъэ шэн-хэбзэ дахэхэр мыщ щылъагъэкIуатэх.\n— Мы спорт лъэпкъхэмкIэ Адыгеим къэгъэлъэгъон дэгъухэр иIэх. БэнэнымкIэ Адыгеим испортсменхэм сыдигъуи гъэхъэгъэшIухэр ашIых, мы кIэлэ ныбжьыкIэхэм ащыщхэми чемпионхэр къахэкIынхэу тащэгугъы. АщкIэ шъуищыкIагъэр зэкIэ шъуIэкIэлъ, зызщыжъугъэсэнхэ шъулъэкIыщт комплекс зэтегъэпсыхьагъэхэр Мыекъуапэ имызакъоу, республикэм имуниципалитетхэм пстэуми ащытэшIых. ТэпэкIи арэущтэу щытыщт, сэнаущыгъэ зыхэлъ спортсмен ныбжьыкIэхэм зыкъызэIуахынымкIэ IэпыIэгъу тафэхъущт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ къызщыхъугъэу къуаджэу Улапэ лIыкIо купыр щыIагъ. Хэгъэгу зэошхом хэкIодагъэхэм яшIэжь агъэлъапIэзэ, мы чылэм щыщхэу фэхыгъэхэм къафызэIуахыгъэ саугъэтым КъумпIыл Муратрэ Радий Хабировымрэ екIолIагъэх, дзэкIолIхэм шъхьащэ афашIыгъ. Джащ фэдэу апэрэ дунэе заом хэлэжьагъэхэу, ихэгъэгу зыпсэ фэзытыгъэхэм ясаугъэтэу «Дивизие Iэлыр» зыфаIорэм къэгъагъэхэр кIэралъхьагъэх.\nКультурэм ылъэныкъокIи республикитIур зэдэлэжьэщт. АщкIэ егъэжьапIэ хъугъэ зэлъашIэрэ тикъэшъокIо купхэм къызэдатыгъэ концертыр. «Налмэсымрэ» Файзи Гаспаровым ыцIэ зыхьэу Башкортостан и Къэралыгъо академическэ ансамблэмрэ Къэралыгъо филармонием къыщышъуагъэх. Башкирием икъэралыгъо филармониеу Хусаин Ахметовым ыцIэ зыхьырэм ипащэу Айдар Зубайдуллиным щытхъуцIэу «Адыгеим изаслуженнэ артист» зыфиIорэр фагъэшъошагъ.\nПлощадкэ зэфэшъхьафхэр агъэфедэзэ Адыгеимрэ Башкортостанрэ язэфыщытыкIэхэр, язэпхыныгъэ агъэпытэнэу лъэныкъохэр зэзэгъыгъэх.\nПредыдущая Паркэу «Патриот»\nСледущая Adıgeyde ilk defa


ЗыкIыныгъэр зэгурыIоныгъэм къыщежьэ — Адыгэ макъ\nЗыкIыныгъэр зэгурыIоныгъэм къыщежьэ\nРедактор 20.12.2017 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nТыгъэгъазэм и 15-м «Всероссийская ассамблея иностранных студентов» зыфиIорэ Iофтхьабзэр Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щыкIуагъ. IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыгъэ студентхэр тикъэралыгъо илъ щыIэныгъэм хэгъозэнхэм, ахэм гумэкIыгъохэу къафэуцухэрэр университет, шъолъыр, федеральнэ уцугъохэм ащыгъэцэкIагъэхэ хъунхэм атегущыIагъэх. Iофтхьабзэм къыдыхэлъытагъэу конференцие, лъэпкъ культурэхэм яфестивалэу «Мы — едины» зыфиIохэрэр зэхащагъэх.\nIэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыгъэ студентхэм я Урысые ассамблее икъызэIухын Москва, Ростов-на-Дону, Элиста, Волгоград, Ставрополь, Брянск, Казань, нэмыкI къалэхэми къарыкIыгъэ нэбгырэ 350-м ехъу хэлэжьагъ.\nIофтхьабзэм къеблэгъагъэх ыпэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ ассамблеем ипрезидентэу Аду Яо Никэз, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым IэкIыб къэралхэм къарыкIыгъэ студентхэм урысыбзэр зыщызэрагъэшIэрэ факультетым идеканэу ПашIо Фатимэ, нэмыкIхэри.\nПэублэм къызэрэщаIуагъэмкIэ, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыгъэ студентхэр илъэси 10 хъугъэ зыщеджэхэрэр. Непэрэ мафэм ехъулIэу нэбгырэ миным ехъумэ апшъэрэ гъэсэныгъэ щызэрагъэгъоты. Ахэр республикэм щыгупсэфынхэм пае тишъолъыр Iофыгъоу щызэшIуахырэр бэ.\nМэфэкI шIыкIэм тетэу Iофтхьабзэр къызызэIуах нэуж конференциеу зэхащагъэм Адыгеим къэкIогъэхэ студентхэр хэлэжьагъэх, мы лъэныкъомкIэ гъэхъагъэхэу яIэхэмкIэ зэдэгощагъэх.\nТыгъэгъазэм и 16-м ассамблеем къыдыхэлъытагъэу «Мы едины» зыфиIорэ фестивалыр рагъэкIокIыгъ. Ащ пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэ сту-дентхэу Мыекъопэ къэралыгъо тех-нологическэ университетым щеджэ-хэрэм азыфагу зыкIыныгъэ илъыным, зы унагъом фэдэу зэгурыIонхэм фэщэгъэнхэр ары. Нэужым Адыгеим къеблэгъэгъэ хьакIэхэм тичIыопс идэхагъэ арагъэлъэгъугъ.\nПредыдущая «ПсырыкIхьаблэ къэлэмыр къысегъаштэ»\nСледущая Уасэхэр, еплъыкIэхэр


Урок мужества на тему "Поэтэу дэкIыгъ, лIыхъужъэу къыдэхьажьыгъ" ( О Х. Андрухаеве на адыг. языке) | Материал (5 класс) по теме: | Образовательная социальная сеть\nОпубликовано 17.02.2013 - 23:20 - Гишева Нагмет Нурбиевна\nурок мужества посвящен творчеству Х.Б. Андрухаева - нашего земляка, Героя Советского Союза.\nУрок мужества на тему: "Поэтэу дэкIыгъ, лIыхъужъэу къыдэхьажьыгъ" ( О Х. Андрухаеве на адыг. языке) 57.5 КБ\nТЕКIОНЫГЪЭМ ИМАФЭ ФЭГЪЭХЬЫГЪЭУ ЛИТЕРАТУРЭМКIЭ ЛIЫХЪУЖЪНЫГЪЭ УРОКЫМ ИПЛАН-КОНСПЕКТ.\nТЕМЭР: Поэтэу дэк1ыгъ, л1ыхъужъэу къыдэхьажьыгъ.\nМУРАДЫР: Андырхъое Хъусен иобразк1э Родинэм гуфэбэныгъэ дахэ фыря1эу, ш1улъэгъуныгъэ лъап1э фаш1эу к1элэеджак1охэр п1угъэныр.\nНЭРЫЛЪЭГЪУ Андырхъое Хъусен икарт, сурэт зэфэшъхьафхэр,\nI. Урокым изэхэщэн.\nII.Темэмрэ мурадымрэ яс1он.\nIII. Пэублэ гущы1.\nАпэрэ усэу «Щэхъурадж» зыфи1орэм сыкъытегущы1э, нэ1уасэ фэсэш1ых.\nIV. К1алэмэ усэу къызэрагъэш1агъэхэр къа1ох.\n«Пачъыхьэм изэман сищы1эк1агъэр»\nV. Зэфэхьысыжь гущы1 итворчествэк1э.\nХъусен ипхъорэлъфэу Андырхъое Азэ Хъусен фитхыгъэ письмэм къеджэ.\nЛ1ыхъужъныгъэу зэрихьагъэм пае к1алэмэ беседэ адэсэш1ы (литературэм иурокмэ тызэджагъэмэ татегущы1э).\nб) 1уашъхьэу зыщыфэхыгъэр.\nв) Ишъогъу письмэу къыфитхыгъагъэр (Жэнэ Къырымызэ)\nг) Снайперскэ винтовкэр\nд) Письмэу Верховнэ Советым янэ къыфитхыгъагъэр.\nVI. Урокым изэфэхьысыжь.\nНепэ урокым мурадэу ти1эр андырхъое Хъусенэ пае зэжъугъэш1агъэр\nзэфэтхьысыжьыщт, Хъусен иусэмэ тыкъяджэщт, л1ыхъужъныгъэу зэрихьагъэм\nТинепэрэ урок К1убэ Щэбан игущы1эхэмк1э къызэ1усхы сш1оигъу. К1убэ Щэбан шъош1э, ащ игущы1эхэмк1э тиурокхэр бэрэ къызэ1утэхых.(сыкъеджэ)\nСЭ СЫЩЭIЭФЭ СЕМЫЗЭЩЭУ, КЪЭСIОЩТЫР СЭ\nСЫЩЫМЫIЭЖЬМЭ, ЖЬЫМИ ЗЭРИХЬЭУ КЪАIОЩТЫР СЭ СИОРЭД\nАры ц1ыфым игъаш1э орэдым фэд. Къэхъугъэу мыл1эжьын щы1эп. Непэ ущымы1эжьмэ, уиорэд дахэу ц1ыфмэ къа1о хъумэумыл1эгъахэм фэд. Тикъуаджэ идахэ язгъэ1уагъэмэ, лъэуж дахэ къэзгъэнагъэмэ ащыщ Адырхъое Хъусен Борэжъ ыкъо. Ар щэ1эфэ орэд дэхабэ къы1уагъ, ежь ыужк1и пстэуми л1ыхъужъым иорэдхэр къа1ох ык1и къа1ощт.\n«Бэ зыгъэш1агъэ нахьи, бэ зыгъэхъагъ» а1о. Андырхъое Хъусен ыгъэш1агъэмрэ ыгъэхъагъэмрэ уазык1ырыплъык1э, «Бэ зыгъэш1агъэнахьи, бэ зыгъэхъагъ п1оныр тэрэз.\nИлъэс т1ок1 ны1эп ащ ыгъэш1агъэр, ау игупшысэ дахэхэмрэ ил1ыхъужъыгъэ зек1уак1эрэ ц1ыфмэ ящысэ техып1эу, ягъэсэпэтхыдэу къахэнэжьыгъ. Ар к1элэеджэк1о ц1ык1угъ апэрэ усэр зетхым. Исабыигъом щегъэжьагъэу иапэрэ шыхьатэу ипсыхъо жъынч, истхъумбыл чъыгыжъ ары апэрэ усэхэр зэхьыл1агъэхэр. Джащ фэдэу адыгэ къуаджэм къыдэхъухьагъэ шъэожъыем иапэрэ лъэубэкъухэри, игулъытэхэри зэпхыгъагъэхэр икъуадж, ипсыхъу, имэз.\nМы мы усэмэ нафэ къытфаш1ы Хъусен гулъытэ чан зэри1агъэр. Дунаик1эм итыгъэ зытепсэгъэ адыгэ къуаджэм Хъусен къыщыхъугъ, щап1угъ, щеджагъ, ащ дэк1и къалэм еджак1о к1уагъэ. Ыужым иш1эныгъи хахъуи, изэхэш1ык1ыныгъи зи1эти, инэплъэгъуи нахь чыжьэ зэхъум, зэк1э ц1ыфмэ ягупшысэ хъугъэ. Иусэхэм уяплъыми, к1элак1эм игупшысэхэр нахь куухэу, нахь чыжьэхэу зэрэхъухэрэр къэнафэ: Усэхэу «Орэд къэс1ощт», «Маяковскэм ипортрет дэжь», исатырхэр Советскэ Родинэ к1асэм, партием, лэжьак1охэмягъэхъагъэхэм афэгъэхьыгъ. Бэнэныгъэ пхъашэк1э нахьыжъхэм щы1эк1ак1эр къызэрэдахыгъэр ащ гурэ1о.\nУсэу «Пачъыхьэм изэман сыщы1эк1агъэр» л1ыжъым къы1уатэу ыш1ыгъ, сыда п1омэ, гъэпщыл1ак1омэ тетыгъор зыща1ыгъыгъэ дунэежъыр ежь ылъэгъугъэп, къа1отэжьэу зэхихыгъэ нахь.\nУсэу «Пачъыхьэм изэман сищы1эк1агъэр (къеджэх)\n«Пк1ашъэхэр щтагъэх», «Щэхъурадж», «Къумбыл», «Тичъыгыжъ дэжь», «Тыгъужъым иорэд», «Кавказ», «Бжыхьэ», «Бжыхьэпэ пчэдыжь», «Гъэмэфэ пчэдыжь» зыфи1орэ усэхэм къаушыхьаты къэзыуцухьэрэ дунаим ш1улъэгъоу фыри1агъэр.\nУсэу «Кавказ», «Тичъыгыжъ дэжь»(къеджэх)\nКъоджэ еджап1эм ч1эсызэ, ныбжьык1э дэдэу, ытхыгъэмэ ащыщ «Ащымыгъупшэжьын зыфи1орэ усэу С.М. Кировыр пыймэ зэраук1ыгъэм ехьыл1агъ. Сыд фэдэ ч1энэгъэ ин фэхъуми,сыд фэдэ утын хьылъэ къырахыми, коммунистическэ партиер зэрэмыукъошъущтыр, ащ народыр пытэу зэрэкъотыр мы усэм къыще1о.\nУсэу «Ащымыгъупшэжьын» (къеджэх)\nХъусен бэ ытхынэу игъо ифагъэп. Ащ италант анахь къызщызэ1ук1ыщтым зэо пхъашэм хэк1одагъ. Ау ытхыгъэ усэхэу, мак1эу къык1эныжьыгъэхэми ащ игухэлъ къабзэхэм, игупшысэ инхэм тащегъэгъуазэ, хэгъэгум ик1элэ п1угъэхэм яобраз тапашъхьэ къырегъэуцо.\nПоэт ныбжьык1эм ихэгъэгу къэухъумэгъэным, ищык1агъэ хъумэ ащ ищы1эныгъэ фитынэу зэри1ощтыгъэр къыгъэшъыпкъэжьэу фашист техак1охэм язэуагъ, л1ыхъужъныгъэшхо зэрихьэу заом хэк1одагъ. Центральнэ музееу Москва дэтым Андырхъое Хъусен иснайперскэ винтовкэ ч1элъ. Хъусен ыуж а винтовкэр урыс к1алэу Николай Ильин ратыгъагъ. Ильиныр зыхэк1уадэм украинцэу Анатолий Гордиенкэм ратыжьыгъагъ.\nДжащ фэдэу лъэпкъ зэфэшъхьафмэ язэкъошныгъэ пытэ исаугъэтэу а винтовкэр тарихъым хэхьагъ.\nХэку музеим андырхъое Хъусен ехьыл1агъэу ч1ып1э гъэнэфагъэ и1. Ащ поэтым и1эпэрытххэри, итхылъэу «Сиорэд» зыфи1оу 1946-рэ илъэсым къыдэк1ыгъагъэри ч1элъых. Адыгэ педучилищэу зыщеджагъэми Хъусен ыц1э фаусыгъ. Зыщызэуагъэ къуаджэу Дьяково тикъуаджэ дэт саугъэтым фэдэ дагъэуцуагъ.\nПоэт ныбжьык1эм иусэхэм гухэлъ-гупшысэ дахэ ахэлъ. Хъусен ымэкъэ чан ахэмэ къахэ1ук1ы.\n(Андырхъое Хъусен ипхъорэлъфэу Андырхъое Азэ Хъусен фитхыгъэ письмэм къеджэ)\nТэтэжъ! Уимафэ шIу!\nМары джыри о уикъуаджэ удэт. Илъэс 60-к1э узэк1э1эбэжьмэ уздэк1ым узэрэщытыгъэм фэдэу уныбжьык1, ушъхьац быраб. Ау т1.к1у унэшхъэим фэдэу ущыт. Мары тиурами. Къэош1эжьа? Гъатхэрэ чъыг бырабэхэм шхъонтйэрымэр атырихэу жьым зэрехьэх. Ары, ахэр къумбыл чъыг ц1ык1ухэу, пшыхэу Хьасанэрэ Рэджэбырэ уигъусэхэу о п1эшъхьит1ук1э бгъэт1ысыгъагъэхэр ары. Еплъ, джы ахэр к1ык1аеу зэрэк1ыгъэхэм.Тикъуаджэ, тэтэжъ, бэу зэхъок1ыгъэ, бэк1э нахь дахэуи хъугъэ. Унэ хъоо-пщаохэм къагъэк1эрак1э, еджэп1э нэфынэшхор, к1элэц1ык1у 1ыгъып1эр сымэджэщыр дэтых. Пчыхьэрэ къуаджэр зэпэнэфыжьы.Шъыпкъэ, бэрэ удэмысыгъэу укъэк1ожьымэ, уздэмысыгъэ къуаджэр къэш1эжьыгъуай. Ау псыхъоу Фарзэ зэрэщыт. Къэуцу имы1эу, мыпшъыжьэу мэчъэ зэпыт, Лабэ хэлъэдэжьыфэ ыш1уабэ ш1эрэм фэд. Мы ч1ып1эм о бэрэ ущыджэгущтыгъ, уиныбджэгъу ц1ык1умэ апэ уитэу, ахэр бгъэчэфыщтыгъэх. Тэ джы а ч1ып1эр тиджэгуп1. Адэ, сэ сыкъэош1а?Сэ сц1эр …, сыуипхъорэлъф сэ. Мыжъосын гъэчъыгъэу тикъоджэ гузэгу о уит. Хэгъэгур, тилъэпкъ къэуухъумэнэу 1уагъэу о пш1ыгъэр бгъэцэк1агъэу рэхьатэу ущыт. Тэри тыблэк1ы къэс отэлъэгъу, тынэгу ук1эт, тыгу уимык1ыжьынэу уилъ.\nУимафэ ш1у, Тэтэжъ! Уимафэ ш1у!\nИц1ык1угъом щегъэжьагъэу Хъусен сыд фэдэрэ куп хэхьагъэми, хэт тыдэ щы1ук1агъэми ыгъэзэщыщтыгъэхэп. Ежь мыщхыхэу купэу щысыр зэгоутэу ыгъэщхыщтыгъэ. Мыщ фэдэу зы щысэ.\nМафэ горэм Хъусен янэ имысэу , еджап1эм къик1ыжьыгъэу къызэехьажьым, ышхын хъати унэм имылъэу къыч1эк1ыгъ. Хъусен лъэшэу мэлак1э л1эщтыгъэ. Арти, ягъунэгъум ядэжь к1уагъэ. Ныо ц1ык1оу щэламэр зыгъажъэрэм дэжь т1ысыгъэ.\nНЫОР: Сыд уилъэгъун сихьатэхъу?\nХЪУСЕН: Силъэгъун хъати щы1эп, ау гъэш1эгъоны непэ хъугъэр.\nНЫОР: Ал, сыд хъугъэр сик1ал?\nХЪУСЕН: (ынэхэр щхызэ) Тичэтыужъ къэгущы1агъ.\nНЫОР: Ал, ащ фэдэ мэхъуа? Ащ нахь гъэш1эгъон ц1ыф зэхихынэп. Сыда къы1уагъэр чэтыур\nХЪУСЕН: Нэнэжъ т1эк1у сымышхэу ар къэс1он слъэк1ыщтэп. Мэлак1э сэл1э\nНЫОР: Ал, къэп1уагъэр сш1огъэш1эгъонэу сщыгъупшэжьыгъ. Ма сихьатыу, ма, ма шхэ. Щэлэмэ фабэм ха1.\nЗЕЗЫЩЭРЭР: щэламэк1э зигъэшхэк1и, псы чъы1э т1эк1уи тыришъухьажьи къежьэжьыгъэу ныор къэгузажъуи Хъусен къеупч1ыгъ.\nНЫОР: Адэ, сихьатыу, шъуичэтыужъ къы1уагъэр къысфэмы1уатэу уежьэжьыгъа? Сыда чэтыум къы1огъэшъыпкъэр?\nХЪУСЕН: Нэнэжъ сыдэу угъэш1эгъон? Сыда чэтыум къы1онк1э узфэягъэр «Мяу, мяу!»- джары чэтыум къы1уагъэр\nЗЕЗЫЩЭРЭР: ы1уи Хъусен къежьэжьыгъ.\nНЫОР: А, к1элэ бетэмал, ори, о, сыбгъэпц1агъ. Щэлэмэ лагъэ сш1опшхыгъ, Хьау, к1о уихьалэл, сик1ал, укъысэ1ушэк1ыгъ. Сэ сымыделэмэ чэтыур къызэрэмыгущы1эщтыр сш1эн фэягъэ.\nЛ1ыгъэр, ц1ыфыгъэр охътэнчъэх. Щы1эныгъэм иохътабэхэр зэблэхъугъэ мэхъух. Зэблэхъугъэ мыхъурэр, зызэзымыхъок1ыжьырэр, сыдигъок1и зыуасэ къык1имычырэр л1ыгъэр ары. Унагъор, л1акъор рыгушхоу, рыпагэу, къахэк1ы ц1ыф. Ащ фэдэу къежьэрэр лъык1уатэзэ, хахъозэ, къуаджэр, лъэпкъыр зэрэпсаоу, аужыпкъэм зэрэкъалэу зэрэгушхохэрэ ц1ыфэу хъуным зе1эты. Джащ фэдэхэм ащыщ Андырхъое Хъусенэ. Тэ ар тищысэтехып1, тэ ащ тырэгушхо, ар егъаш1эми лъэпкъым щыгъупшэщтэп. «Л1ыхъужъыр непи къытхэт».\n1. Сиадыгабзэ сэ рысхъожьынэу зы бзи щымыI. (КIубэ Щ).2. НэмыкIыбзэумыш1эным емыкIу хэлъэп, емыкIушху умышIэныр адыгабзэр (КIубэ Щ).3....\nВнеклассное мероприятие "ЛIыхъужъыр тыди щагъэлъапIэ" (разработка на адыг. языке с презентацией)\nВнеклассное мероприятие посв. Герою Советского Союза Х.Б. Андрухаева.«Бэ зыгъэшIагъэ нахьи, бэ зылъэгъугъ» аIо. Андырхъое Хъусен ыгъэшIагъэмрэ ыгъэхъагъэмрэ уазыкIырыплъыкIэ, «Бэ зыгъэшIагъэ нахьи, бэ...


«Долинэр» Урысыем ижъуагъу — Адыгэ макъ\n«Долинэр» Урысыем ижъуагъу\nРедактор 11.12.2020 11.12.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМыекъуапэ итворческэ IофшIапIэу «Звонницэм» илъэпкъ орэдыIо ансамблэу «Долинэм» Урысыем ихорхэм язэнэкъокъу апэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ, хэгъэгум ижъуагъохэм ащыщ хъугъэ.\nХэгъэгум ия VI-рэ фестивальзэнэкъокъу едзыгъуи 3-у гощыгъэ. Апэрэ пэшIорыгъэшъ зэнэкъокъур республикэхэм, хэкухэм, крайхэм ащыкIуагъэх.\n— Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэрэ республикэм искусствэхэмкIэ иколледжэу Тхьабысымэ Умарэ ыцIэ зыхьырэмрэ апэрэ зэнэкъокъур Адыгеим щызэхащагъ. ТекIоныгъэр къыдэзыхыгъэхэр Къыблэ шъолъырым щызэхащэгъэ зэIукIэгъум хэлэжьагъэх, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу, Адыгеим культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Шэуджэн Бэлэ. — Мыекъуапэ иансамблэу «Долинэм» апэрэ чIыпIэхэр зэнэкъокъухэм къащихьи, Урысыем икIэух зэнэкъокъу рагъэблэгъагъ.\nИлъэс 17-м зыныбжь къехъугъэхэм якуп ар хэтыгъ. Урысыем ишъолъыр 72-рэ пэшIорыгъэшъ зэнэкъокъум хэлэжьагъ. Лъэпкъ хор 1062-мэ яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъуагъ. Хорхэм нэбгырэ мин 20-м нахьыбэ ахэт. ОсэшIхэм якуп Урысыем культурэмкIэ, искусствэхэмкIэ щызэлъашIэхэрэр хагъэхьагъэх.\nХэгъэгум ифедеральнэ шъолъыри 8-мэ яхор 33-рэ кIэух зэнэкъокъум хэлэжьагъ. Мыекъуапэ илъэпкъ орэдыIо ансамблэу «Долинэмрэ», пащэр Н. А. Ефремова, щысэ зытырахырэ орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Казачатэмрэ», пащэр Т. П. Мединская, Урысыем икIэух фестиваль хэлэжьагъэх.\n— «Долинэм» ыкIи «Казачатэм» лъэпкъ искусствэр лъагэу Урысыем щаIэтыгъ, — къыти-Iуагъ Мыекъуапэ иадминистрацие культурэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Цэй Розэ. — Ансамблэхэм яорэдхэр, къашъохэр зэхэщакIохэм лъэшэу агу рихьыгъэх. Урыс лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр зыхэт оркестрэу «Отрадэм», пащэр Григорий Михайлов, орэдышъохэр ыгъэжъынчыгъэх, хорым иорэдыIохэм, къэшъуакIохэм адежъыугъ. ТиныбжьыкIэхэм искусствэм зыкъыщызэIуахыным фэшI нэмыкI зэнэкъокъухэр зэхэтщэщтых, чанэу ахэлажьэхэрэр къыхэдгъэщыщтых, IэпыIэгъу тафэхъущт.\n2014-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу лъэпкъ хорхэм яфестиваль Урысыем щэкIо. Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 75-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэм «Долинэм» апэрэ чIыпIэр Урысыем къыщыдихыгъ. «Казачатэм» Къыблэ шъолъырым апэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ.\nАкадемическэ ыкIи лъэпкъ хорхэм яфестиваль изэфэхьысыжь зэхахьэу тыгъэгъазэм и 8-м Москва консерваторием и Залышхо щызэхащагъэр игъэкIотыгъэу гъэпсыгъагъэ. Хэбзэ къулыкъушIэхэр, культурэм, искусствэм яIофышIэхэр концерт хэхыгъэм еплъыгъэх.\n«Долинэм», «Казачатэм» артист цIэрыIохэр, цIыф гъэсагъэхэр къазэрэхэкIыщтхэм тицыхьэ телъ. Хорым иорэдыIохэм, къэшъуакIохэм, музыкантхэм сыд фэдэ сэнэхьат къыхахыщтми, хэгъэгум ищыкIэгъэ цIыфышIу хъущтых, искусствэм лъэужэу къыщагъанэрэр нэбгырэ мин пчъагъэхэм щысэшIу афэхъущт.\nПредыдущая ЗэIукIэгъу гъэшIэгъонхэм тяжэ\nСледущая Кушъу Аслъан ишIэжь агъэлъэпIагъ


ЦIыфхэм яупчIэхэм джэуапхэр къаритыжьыгъ — Адыгэ макъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тыгъуасэ зэхищэгъэ «линие занкIэм» шъолъырым исхэр зыгъэгумэкIырэ упчIэхэм джэуапхэр къаритыжьыгъ. Электроннэ почтэр ыкIи социальнэ хъытыухэр къызфагъэфедэзэ колл-гупчэм упчIэ мин 1,5-рэ фэдиз къагъэхьыгъ. Эфирыр окIофи цIыфхэм упчIабэ къатыгъ.\nГъогухэм ыкIи чIыпIэхэм ягъэцэкIэжьынрэ язэтегъэпсыхьанрэ, псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым, псауныгъэр къэухъумэгъэным, гъэсэныгъэм, общественнэ транспортым яIофшIэн, социальнэ лъэныкъом, щыIэкIэ- псэукIэр нахьышIу шIыгъэным, экологием икъэухъумэн, нэмыкIхэми цIыфхэр агъэгумэкIых. УпчIэхэр нахьыбэу къыздикIыгъэхэр Тэхъутэмыкъое ыкIи Мыекъопэ районхэр ары.\n— Мыщ фэдэ зэдэгущыIэгъу шIыкIэр тэркIэ кIэп, 2019-рэ илъэсым шъолъырым щызэхэтщэгъагъ. Урысыем и Президентэу Владимир Путиным илъэс къэс «линие занкIэ» зэхещэ, къэралыгъом щыпсэухэрэм адэгущыIэ, тэри ащ фэдэ IофшIэным тыфеузэнкIы. Зыкъытфэзыгъэзэрэ цIыфхэм яIофыгъохэр зэхэфыгъэнхэм мэхьанэшхо етэты, ащкIэ амал зэфэшъхьафхэр тэгъэфедэх, гущыIэм пае, социальнэ хъытыур ыкIи шъолъыр гъэIорышIэнымкIэ Гупчэр, — къыIуагъ пэублэм республикэм ипащэ.\nСыхьатитIурэ ныкъорэ кIогъэ телевизионнэ къэтыным Адыгеим и ЛIышъхьэ упчIэ 69-мэ джэуапхэр къаритыжьыгъ.\nЦIыфхэм мэхьанэшхо зэратыгъэ лъэныкъохэм ащыщ вакцинациер ыкIи коронавирусым пэшIуекIогъэныр. МыщкIэ пшъэдэкIыжьэу ахьырэр къызыгурыIохэрэм зэрафэразэр КъумпIыл Мурат хигъэунэфыкIыгъ. ЦIыфхэм япсауныгъэ ыкIи ящыIэныгъэ къаухъумэнымкIэ мыщ фэдэ екIолIакIэм анахь шIогъэшхо къызэритырэр республикэм ипащэ къыIуагъ.\nНэмыкI узхэр зиIэхэм медицинэ IэпыIэгъу арагъэгъотыным епхыгъэ IофшIэныр зэрэзэхащэрэм Адыгеим и ЛIышъхьэ къыщыуцугъ. Лъэпкъ проектхэм, псауныгъэр къэухъумэгъэным епхыгъэ программэхэм ягъэцэкIэн ишIуагъэкIэ медицинэ IэпыIэгъур шъолъырым нахьышIоу щызэхащэн алъэкIы. Медицинэм иIофышIэхэр зэрафимыкъухэрэм епхыгъэ упчIэми Адыгеим и ЛIышъхьэ джэуап къыритыжьыгъ, джащ фэдэу къэлэ поликлиникэм врач-эндоскопистым иставкэ къызэрэщырагъэIыхыгъэр зэхафынэу пшъэрылъ къафишIыгъ.\n— Медицинэ кадрэхэм япхыгъэ Iофыгъор тэркIэ анахь шъхьаIэхэм ащыщ. Ары, аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ оборудованиер тэщэфы, фельдшер-мамыку IэзапIэхэр, поликлиникакIэхэр тэшIых. Ау а пстэуми шIуагъэ къатыщтэп зисэнэхьат хэшIыкI фызиIэ специалистхэр тимыIэхэмэ. ТэркIэ ащ мэхьанэшхо иI. Ащ пае къэралыгъом пэрытныгъэ щызыIыгъ апшъэрэ гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ медицинэ институтхэм ащеджэнхэу тистудентхэр тэгъакIох. Мы Iофыгъор нахь игъэкIотыгъэу зэхэфыгъэным фэшI уплъэкIунхэр зэхащэнхэу пшъэрылъ афэсшIыгъ, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\n«Линие занкIэр» рамыгъажьэзэ гумэкIыгъохэм ащыщхэр зэшIохыгъэхэ хъугъэ. Сэкъатныгъэ зиIэ илъэс 77-рэ зы- ныбжь Альбина Смирновам медицинэ IэпыIэгъу рагъэгъотыгъ. Джащ фэдэу IофшIэным иветеранэу Станислав Сухенкэм республикэм ипащэ зыкъыфигъэзагъ фэгъэкIотэныгъэ яIэу общественнэ транспортым рызекIонхэ алъэкIынэу. Республикэм ипащэ ипшъэрылъкIэ шышъхьэIум и 25-м щегъэжьагъэу ащ фэдэ шIыкIэм къыфагъэзэжьы. Мыекъуапэ ирайон цIыкIухэм ащыщым щыпсэухэрэм электричествэр икъу фэдизэу къаIэкIэмыхьэу къаIуагъ, ащкIэ республикэм ипащэ IэпыIэгъу къафэхъунэу къелъэIугъэх, ари гъэцэкIагъэ хъугъэ. Адыгеим икъэлэ шъхьаIэ щыпсэурэ илъэс 80 зыныбжь Майя Проскуриковам игумэкIыгъуи зэхэфыгъэ хъугъэ. Ащ ипшъашъэ зыIут хэушъхьафыкIыгъэ учреждением къыращи, янэ зыщыпсэурэм нахь пэблагъэу щытым къащэжьыгъ.\nУнэе ыкIи общественнэ мэхьанэ зиIэ гумэкIыгъохэми ягугъу къашIыгъ. Ахэр псынкIэу зэхэфыгъэнхэм фэшI Адыгеим и ЛIышъхьэ министерствэхэм, район администрациехэм япащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх. ЦIыфхэм упчIэу къатыгъэхэм ащыщыбэр псэупIэхэм хэхъоныгъэ ашIыным, гъогухэм ягъэцэкIэжьын, инженернэ инфраструктурэм игъэкIэжьын япхыгъэх.\nФедеральнэ программэхэм, «Единэ Россием» ипартийнэ проектхэм къадыхэлъытагъэу мы лъэныкъомкIэ республикэм щагъэцэкIэрэ IофшIэным Адыгеим и ЛIышъхьэ къытегущыIагъ.\nШъолъырым ит псэупIэхэм гъэстыныпхъэ шхъуантIэр аIэкIэгъэхьэгъэным фытегъэпсыхьэгъэ программыкIэм къыдыхэлъытагъэу республикэм IофшIэнышхо щызэхащэщт. Джащ фэдэу КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, энергокIуачIэхэм зэращыкIэхэрэм игумэкIыгъо дэгъэзыжьыгъэным пае ПАО-у «Россети Кубань» зыфиIорэм зэпхыныгъэ дыряIэу дэлажьэх. 2023-рэ илъэсым нэс мы лъэныкъом сомэ миллиарди 4,2-рэ пэIуагъэхьащт. Мыщ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ экономикэм хэхъоныгъэ ышIыщт, псэупIэхэм ыкIи социальнэ псэуалъэхэм яшIын лъагъэкIотэщт, джащ фэдэу инвестициехэр нахьыбэ хъущт. Ащ IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр къыкIэлъыкIощтых.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ экономикэм иструктурэ зэблэзыхъун зылъэкIыщт проект инэу непэ республикэм щагъэцакIэхэрэм къатегущыIагъ. Ахэм анахь шъхьаIэу къахэщырэр Тэхъутэмыкъое районым щагъэпсыщт индустриальнэ паркыр ары. Экономикэм шIогъэшхо къыфэзыхьыщт проектхэм ащыщ экокурортэу «Лэгъонакъэ» игъэпсын. Мыщ IофшIэпIэ чIыпIэ мини 2 фэдиз къытыщт.\nУнэгъо ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ, зянэ-зятэ зимыIэжьхэм ыкIи зышъхьащымытхэм псэупIэхэр ягъэгъотыгъэнхэмкIэ, сабыибэ зэрыс унагъохэм аратыгъэ чIыгу Iахьхэм инфраструктурэ ащыгъэпсыгъэнымкIэ Iофэу ашIэрэм республикэм ипащэ къытегущыIагъ.\nИлъэсыкIэ еджэгъоу къэблагъэрэм ехъулIэу ны-тыхэр егъэгумэкIых якIэлэцIыкIухэр зэреджэщтхэ шIыкIэм. КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, гъэсэныгъэм иучреждениехэр очнэ шIыкIэм тетэу кIэлэеджакIохэр рагъэджэнхэм непэ фытегъэпсыхьагъэх. ЕджапIэхэм, спортзалхэм ягъэцэкIэжьын япхыгъэ упчIэхэм Адыгеим и ЛIышъхьэ джэуапхэр къаритыжьыгъ. Джащ фэдэу еджапIэхэм ыкIи кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ны-тыхэм ахъщэ ащаIахэу зыкъызэрэфагъэзагъэр зэхафынэу пшъэрылъ къафишIыгъ.\n— Къэралыгъом и Президентэу Владимир Путиныр «Единэ Россием» зэхищэгъэ зэфэсым къыщыгущыIэзэ, еджапIэхэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр яшIылIэгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ программэм иIофшIэн зэрэригъажьэрэр къыIуагъ. 2022-рэ илъэсым щыублагъэу 2026-м нэс гъэсэныгъэм иучреждениехэр агъэкIэжьыщтых, ахэм Адыгеим итхэри къахеубытэх, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКъуаджэу Бжыхьэкъоежъым гурыт еджапIэ щышIыгъэным пае ащ пэIухьащт мылъкур республикэм къыфихигъэкIынэу УФ-м гъэсэныгъэмкIэ и Министерствэ зыфагъэзагъ. Ащ чIыпIэ 250-рэ иIэщт, 2022 — 2023-рэ илъэсхэм агъэпсынэу ары.\n2024-рэ илъэсым ыкIэм нэс шъолъырым анахь макIэмэ еджэпIищ щашIыщт, ахэм нэбгырэ 1100-рэ зырыз ачIэфэщт. ТIур — Яблоновскэм, зыр —АдыгеякIэм. Iоныгъом и 1-м ехъулIэу Мыекъуапэ щагъэпсыгъэ еджэпIитIумэ япчъэхэр къызэIуахыщтых. Район цIыкIоу Михайловым дэжь гъэсэныгъэм иучреждениякIэ щашIынэу рагъэжьагъ.\nЕжь кIэлэеджакIохэми республикэм ипащэ зыкъыфагъэзагъ ыкIи футбол адешIэнэу рагъэблэгъагъ. КъумпIыл Мурат спорт еджапIэм къэкIонэу ахэм гущыIэ къаритыгъ ыкIи кIэлэцIыкIу спортымрэ физическэ культурэмрэ хэхъоныгъэ ашIыныр пшъэрылъ шъхьаIэу зэрэщытыр хигъэунэфыкIыгъ. Ащ пае спорт псэуалъэхэм яшIын Адыгеим щылъагъэкIуатэ, джащ фэдэу зэнэкъокъухэр, Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр щызэхащэх.\nГъогухэм ыкIи лъэсрыкIо гъогухэм ягъэцэкIэжьын, общественнэ транспортым Iоф зэришIэрэм зэримыгъэразэхэрэм, псэупIэхэм язэтегъэпсыхьан япхыгъэ упчIабэ цIыфхэм къатыгъ. Поселкэу Яблоновскэм, къуаджэхэу АдыгеякIэм ыкIи Козэт, станицэхэу Кужорскэм ыкIи Дахъом язэтегъэпсыхьан епхыгъэу республикэм ипащэ пшъэрылъ заулэ афишIыгъ.\nМинистерствэхэм, муниципалитетхэм япащэхэм цIыфхэм IофшIэнэу агъэцакIэрэм уасэ фашIын ыкIи чанэу зыкъэзгъэлъагъохэрэр къыхагъэщынхэ зэрэфаер республикэм и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ. Ежь цIыфхэри КъумпIыл Мурат къыфэрэзагъэх.\nМыекъуапэ иурамэу Комсомольскэм тет чъыгхэр зэрэрахыкIыгъэхэр шапхъэхэм адештэмэ уплъэкIугъэн фаеу республикэм ипащэ пшъэрылъ къафишIыгъ.\n— Тикъалэ уасэ фэтэшIы, шIу тэлъэгъу, арышъ, ар нахь дахэ, кIэракIэ зэрэхъущтым тыпылъын фае. АщкIэ пшъэдэкIыжь зыхьырэ пстэуми яIофшIэн зэрифэшъуашэу агъэцэкIэным мэхьанэшхо иI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМыщ фэдэ IофшIэным ежь цIыфхэри къыхэлэжьэнхэм, якъалэхэм, якъуаджэхэм, ястаницэхэм хэхъоныгъэ ашIыным пылъынхэм мэхьанэшхо иIэу ылъытагъ.\nАдыгеим социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ ышIыным фытегъэпсыхьэгъэ унэе программэм къыдыхэлъытагъэу шъолъырым проект инхэр зэрэщагъэцакIэхэрэр республикэм ипащэ къыIуагъ. Ахэм ащыщых къэлэ паркым изэтегъэпсыхьан ыкIи псыхъоу Шъхьэгуащэ инэпкъхэм ягъэпытэн. Нэужым паркымрэ Мэздахэрэ зэпхыгъэ хъущтых. ЛъэсрыкIо гъогухэр, тIысыпIэхэр, кIэлэцIыкIу ыкIи спорт площадкэхэр агъэпсыщтых.\nЦIыфхэм къатыгъэ упчIэхэм яджэуапхэр аратыжьынхэм фэшI министрэхэм я Кабинет иструктурнэ подразделениехэм, муниципалитетхэм япащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр зэрафишIыщтхэр КъумпIыл Мурат къыIуагъ. Ежь республикэм ипащи ахэм ынаIэ атыригъэтыщт.\nПредыдущая ШIухьафтыныр сомэ мини 100 зырыз\nСледущая ЦУР Адыгеи совместно с Минздравом республики запустил серию плакатов о вакцинации


Home » Adyghe » 04 John / ИУАН » 16\n–А Іофхэр зэкІэ къызыфышъосІуагъэхэр сэ сигъогу шъутемыкІынэу ары. 2Синэгогухэм шъукъачІафыщт. Ащ имызакъоу, хэт щыщми шъузыукІырэр Тхьэм фэлажьэкІэ зыгугъэщт мафэри къэсыщт. 3Ты лъапІэри сэри тызэрамышІагъэм пае, а Іофхэр ашІэщт. 4Ау а Іофхэр джы къызфышъосІуагъэхэр а мафэр къызыскІэ, ахэр къызэрэшъосІуагъэхэр шъугу къэжъугъэкІыжьынхэу ары. Сышъуигъусагъэти, нахьыпэкІэ ахэр сэ къышъуасІощтыгъэхэп.\nТхьэм Ыпсэ ЛъапІэ Іофхэу ыгъэцакІэхэрэр\n5–Джы сыкъэзыгъэкІуагъэм ыдэжь сыкІожьыщт. Ау шъуащыщ гори «Тыдэ укІорэ?» ыІоу къысэупчІырэп. 6Ау а Іофхэр зэрэшъосІуагъэхэм пае, шъугу мапэ. 7Ау шъыпкъэр шъосэІо, сэ сызэрэшъухэкІырэр шъоркІэ нахьышІу; сыда пІомэ сышъухэмыкІымэ, шъуигукъао Шъушъхьэщызыхыжьрэр къышъуфэкІощтэп. СызыкІокІэ, ар къышъуфезгъэхыщт. 8Шъуигукъао Шъушъхьэщызыхыжьрэр къызыкІокІэ, псэкІодшІэныр зыфэдэри, шъыпкъагъэр зыфэдэри, Тхьэм мы дунаем ицІыфхэм хьыкум зэратыришІыхьащтри зэхаригъэшІыкІыщт: 9сэркІэ шІошъхъуныгъэ яІэ зэрэмыхъугъэр зэрэпсэкІодыр зэхаригъэшІыкІыщт. 10Шъыпкъагъэ зэрэсиІэри зэхаригъэшІыкІыщт, сыда пІомэ сэ Ты лъапІэм ыдэжь сыдэкІоежьынышъ, сышъулъэгъужьыщтэп. 11Тхьэм ихьыкум цІыфхэм атыришІыхьаныр зыфэдэри зэхаригъэшІыкІыщт, сыда пІомэ Тхьэм мы дунаем ипщ* ыгъэмысэгъах.\n12–Джыри къышъосІонэу щыІэр бэ, ау джы шъо ар шъущыІэн шъулъэкІыщтэп. 13Ау Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэу цІыфхэм шъыпкъагъэр языгъашІэрэр къызыкІокІэ, шъыпкъагъэр зэкІэ зэхэшъуигъэшІыкІыщт. Ежь-ежьырэу зи къыІощтэп, Тхьэм къыІохэу зэхиххэрэр ары къыІощтхэр, къэхъущт-къэшІэщтхэри къышъуигъэІущтых. 14Ащ щытхъушхо къысфишІыщт, сыда пІомэ Іофхэу шъуигъэшІэщтхэр зэкІэ сэ садэжь къекІыхэшъ ары. 15Ты лъапІэм\n16:11 мы дунаем ипщ – шэйтаныр ары.\nиІэр зэкІэ сэсый. Ары зыкІэсІуагъэр Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэу цІыфхэм шъыпкъагъэр языгъашІэрэр Іофхэу сІохэрэр къызэрэшъуигъэшІэжьыщтхэр.\nИсус игъогу рыкІохэрэм ягукъао текІынышъ, гушІуагъокІэ зэрэзэблихъущтыр\n16–ТІэкІу шІэмэ, сышъулъэгъужьыщтэп, етІани тІэкІу шІэмэ сышъулъэгъужьыщт; сыда пІомэ Ты лъапІэм ыдэжь сыдэкІоежьыщтышъ ары.\n17Исус ар зеІом, игъогу рыкІохэрэм ащыщхэу заулэмэ зэраІожьыгъ:\n–«ТІэкІу шІэмэ сышъулъэгъужьыщтэп, етІани тІэкІу шІэмэ сышъулъэгъужьыщт», ыкІи «Ты лъапІэм ыдэжь сыдэкІоежьыщт», зиІокІэ къыригъэкІырэр сыд шъуІуа?\n18Арэущтэу ахэмэ аІо зэпытыщтыгъ:\n–«ТІэкІу шІэмэ» зыфиІорэм къыригъэкІырэр тшІэрэп.\n19Исус ахэр къеупчІыхэмэ зэрашІоигъор къышІи ариІуагъ:\n–«ТІэкІу шІэмэ сышъулъэгъужьыщтэп, етІани тІэкІу шІэмэ сышъулъэгъужьыщт», сІуи, зыфэсІуагъэмкІэ шъузэупчІыжьа? 20Шъыпкъэ дэдэр шъосэІо, шъо шъугъыщт ыкІи шъупыхьащт, ау дунаем ицІыфхэр гушІощтых. Шъо шъугу къеощт, ау шъуигукъао текІынышъ, гушІуагъокІэ зэблихъущт. 21Бзылъфыгъэм сабый къыфэхъунэу зыхъукІэ, къин ещэчы, сыда пІомэ къин зыщищэчын фае игъор къэсыгъэшъ ары. Ау бын къызыфэхъукІэ, гушІозэ къинэу ыщэчыгъэр щэгъупшэжьы, сыда пІомэ дунаем зы цІыф къытехъуагъэшъ ары. 22Ащ фэдэу шъори джы гукъао шъуиІ, ау сэ шъуслъэгъужьыщт. Джащыгъум шъори шъугушІожьыщт, а гушІуагъори зыми шъутырихыщтэп. 23А мафэм зыкІи шъукъысэупчІыщтэп. Шъыпкъэ дэдэр шъосэІо, сэ сцІэкІэ Ты лъапІэм сыд щыщкІи шъуелъэІумэ, ар къышъуфишІэщт. 24Джы нэсы сэ сцІэкІэ Сятэ зыкІи шъуелъэІугъэп. ШъуелъэІуи, шъузэрелъэІурэри шъуиІэ ыгъэхъущт, шъуигушІуагъо икъугъэу хъуным пае.\n25–А Іофхэр гъэсэныгъэ тхыдэхэмкІэ шъосІуагъэх. Ау гъэсэныгъэ тхыдэхэмкІэ сыкъызыжъудэмыгущыІэжьын мафэр къэсыщт. А мафэр къызыскІэ, Ты лъапІэм ехьылІагъэу нафэу шъосІощт. 26А мафэм сэ сцІэкІэ Ты лъапІэм шъуелъэІущт. Шъо къышъохьылІагъэу Ты лъапІэм селъэІунэу шъуасІорэп; 27сыда пІомэ шъо сэ шІу сышъулъэгъугъэу, Тхьэм сызэрэщыщымкІэ шІошъхъуныгъэ шъуиІэ зэрэхъугъэм пае, ежь Ты лъапІэми шъо шІу шъуелъэгъу. 28Ты лъапІэм сыщыщэу сэ дунаем сыкъытехьагъ. Джыри зэ дунаем сытекІыжьынышъ, Ты лъапІэм ыдэжь сыдэкІоежьыщт.\n29–Джы гъэсэныгъэ тхыдэ хэмытэу, нафэу укъэгущыІэ,– къаІуагъ Исус игъогу рыкІохэрэм. 30–О зэкІэри зэрэпшІэрэри, цІыф горэм ыгу илъыр пшІэным пае, а цІыфыр къыоупчІыжьынэу щыкІагъэ зэрэуимыІэри джы зэдгъэшІагъ. Ащ пае Тхьэм о узэрэщыщымкІэ шІошъхъуныгъэ тиІ.\n31–Джы шІошъхъуныгъэ шъуиІэ хъугъа?– ариІуагъ Исус ахэмэ. 32–Мары, шъо шъузэбгырыкІыжьэу, шъуащыщэу хэти иунэ зигъэзэжьыщт игъор къэсы пэт ыкІи къэсыгъах. Сэ сизакъоу утыгум сыкъишъунэщт, ау сэ сизакъоп, сыда пІомэ, Ты лъапІэр сигъусэшъ ары.\n33–А Іофхэр сэ къызфышъосІуагъэхэр сэ шъугухэм сызэрарылъым пае, гупсэфыныгъэ шъуиІэ хъуныр ары. Дунаем къин щышъущэчыщт, ау шъугу шъумыгъэкІоды: сэ дунаем сытекІуагъ.


Автор Тема: дирхем на атрибуцию и оценку (Прочитано 1707 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (178.8 кБ, 313x285 - просмотрено 62 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (155 кБ, 257x251 - просмотрено 71 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (219.83 кБ, 696x167 - просмотрено 73 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (61.86 кБ, 174x162 - просмотрено 63 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (216.74 кБ, 289x289 - просмотрено 62 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (183.27 кБ, 275x249 - просмотрено 54 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (192.54 кБ, 269x268 - просмотрено 51 раз.)


Полководцы ПобедыТекIоныгъэм идзэпащэхэр\n20 февраля 2020 года 15:58\nСоветскэ народыр Хэгъэгу зэошхом зэрэщытекIуагъэр анахь хъугъэ-шIэгъэ инэу тикъэралыгъо итарихъ щыщы хъугъэ. ТекIоныгъэм ия 75-рэ илъэсым ипэгъокIэу Урысые Федерацием иныбжьыкIэхэм я Ленинскэ коммунистическэ Союз и Комитет Гупчэ къыращэкIырэ къэгъэлъэгъонэу «Полководцы Победы» зыфиIорэр ыгъэхьазырыгъ.\nМэзаем и 19-м Адыгэ Республикэ лъэпкъ тхылъеджапIэм къэгъэлъэгъоныр къыщызэIуахыгъ. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет—Хасэм икомитет итхьаматэу Евгений Саловыр, парламентым идепутатэу Евгения Москаленкор, АР-м и Къэралыгъо Совет—Хасэм и НыбжьыкIэ парламент хэтхэр, НыбжьыкIэ координационнэ гупчэу Мыекъуапэ дэтым щылажьэхэрэр, общественностым, СМИ-м ялIыкIохэр.\nЗэо илъэсхэм афэгъэхьыгъэ материалхэр къагъэлъэгъуагъэх, литературэм къыхэхыгъэхэр, Хэгъэгу зэошхом фэгъэхьыгъэ тхылъхэр хэушъхьафыкIыгъагъэх (1941-1945-рэ илъэсхэр). Адыгэ Республикэм ИшIэжь тхылъ дэхьагъэ цIэ-лъэкъуацIэхэр къэзэрэугъоигъэмэ янэплъэгъугъэх. Нэбгырэ пэпчъ ягупсэмэ афэгъэхьыгъэ къэбар къаIотэнэу уахътэ аратыгъ, фашизмэм тихэгъэгу псэемыблэжьэу тидзэкIолIмэ зэрэщаухъумагъэр ары нахьыбэрэмкIэ ахэр зыфэгъэхьыгъагъэхэр.\nПарламент комитетым итхьаматэу, КПРФ-м и АРО-м и Комитет иапэрэ секретарэу, тхакIоу ыкIи тарихълэжьэу Евгений Саловым къэгъэлъэгъоным хагъэлажьэрэ дзэпащэ пэпчъ икъэбар къыIотагъ. Ахэмэ ащыщ Армием и Генералэу Петров Иван Ефим ыкъор, ар зипэщэ дзэр ары къалэхэу Мыекъуапэ, Краснодар ыкIи Новороссийскэ шъхьафит зышIыжьыгъэхэр, Новороссийскэ-Таманскэ операцием ыкIи Новороссийскэ десантнэ операцием ахэлэжьагъэхэр.\nАдыгеим икомсомольцэмэ япащэу Марина Ситниковам къэгъэлъэгъоным ипшъэрылъхэр къыIотагъэх ыкIи ТекIоныгъэм ия 75-рэ илъэс зэрэхагъэунэфыкIыщтыр, ныбжьыкIэхэр ащ зэрэхэщэгъэщтхэм ягугъу къышIыгъ, лъэпкъ тхылъеджапIэм иIофышIэмэ тхьаегъэпсэу ариIуагъ IэпыIэгъу къазэрэфэхъугъэхэм фэшI.\n«Полководцы Победы» зыфиIорэ къэгъэлъэгъоныр мэзаем и 27-м нэс щыIэщт.


В 2 года успех - это не писать в штаны. В Згода успех - это иметь полный рот зубов. В 12 лет успех это быть окруженным друзьями. 18 лет успех - это водить машину. 20 лет это хорошо заниматься сексом. 35 лет успех это зарабатывать много денег. В 60 лет успех - это хорошо заниматься сексом. лет успех - это водить машину. 75 лет успех это быть окруженным друзьями. В 80 лет успех - это иметь полный рот зубов. 85 лет успех не писать в штаны. Лента Мёбиуса - Лента Мёбиуса


Алъэгъугъэм ыгъэрэзагъэх — Адыгэ макъ\nАР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэмрэ ащ игуадзэу Шъэо Аскэррэ мэфэку мафэм Теуцожь районым щыIагъэх. Мызэгъэгум ахэм ягъусагъ АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур.\nЫпэрапшIэу ахэр ООО-у «Синдика Агро» зыфиIорэ мэкъумэщ хъызмэтшIапIэм ихьасэхэм ащыIагъэх. Адыгеим имэкъумэщ хъызмэт хэхъоныгъэхэр ышIынхэм анахьыбэу зиIахь хэзылъхьэхэрэм ар ащыщ. Теуцожь районым имызакъоу Красногвардейскэ райоными чIыгухэр щелэжьых.\nХъызмэтшIапIэм иагроном шъхьаIэу Тыгъужъ Нурбый къызэриIуагъэмкIэ, бжыхьэсэ хьэ гектар 507-рэ апхъыгъагъ. Ащ иIухыжьын аухыгъ. Зы гектарым, гурытымкIэ лъытагъэу, центнер 50 къырахыгъ. Мы мафэм коцым щыщэу къэнагъэр аIожьыщтыгъ, тызэрэщыгъуазэмкIэ, къыкIэлъыкIорэм аухыгъ. ПстэумкIи мы муниципальнэ образованием коц гектар 860-рэ щыхалъхьэгъагъ. ГурытымкIэ лъытагъэу, центнер 52-рэ къытыгъ. Рапс гектар 387-м щыщэу макIэу къафэнагъ. Ащ, гурытымкIэ лъытагъэу, центнер 25-рэ къырахы.\nХъызмэтшIапIэм игъэтхэсэ лэжьыгъэхэри пащэхэм зэрагъэлъэгъугъ. Лэжьыгъэ чылапхъэ ашIыщт натрыфыр гектар 365-рэ мэхъу, тыгъэгъазэм 385-рэ рагъэубытыгъ. Ахэр игъом чIыгум зэрэрагъэкIугъэхэр, ищыкIэгъэ пстэур зэрарашIылIагъэр къахэщэу, дэхэдэд. Парламентым ипащэхэми, мэкъу-мэщымкIэ министрэми ар къыхагъэщыгъ.\n— Мы хъызмэтшIапIэр Теуцожь районым зыщылажьэрэм къыщыублагъэу мэкъумэщ хъызмэтым хэхъоныгъэ инхэр регъэшIых, Адыгеим гъомылапхъэ зыхашIыкIыщт лэжьыгъэ дэгъоу Iуихыжьырэми иIахьышхо хэлъ. Мыгъэ огъугъэ, щтыргъукIи щыIагъ. Ащ пае къэмынэу «Синдика Агром» лэжьыгъэ бэгъуагъэ къырихыжьыгъ, — къыIуагъ Владимир Нарожнэм. — Мыщ фэдэ хъызмэтшIапIэхэр нэмыкIхэмкIэ щысэтехыпIэх, шIыкIэу агъэфедэхэрэмкIэ адэгощэныр шIокI зимыIэ Iофэу сэлъытэ.\n«Синдика Агром» епхыгъ ООО-у «МыIэрыс» зыфиIорэри. Ар мы районым ит къутырэу Городскоим дэжь щыI. Ащи Парламентым ипащэхэмрэ мэкъу-мэщымкIэ министрэмрэ щыIагъэх.\nЧъыгхэтэ гектар 80-у хъызмэтшIапIэм ыгъэтIысхьагъэм щыщэу 75,5-мэ мыIэрысэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэр къащэкIых, гектари 4,5-мэ черешне атет. ХъызмэтшIапIэм иучредителэу ЛIыIэпIэ Ибрэхьимэ къызэриIуагъэмкIэ, мыIэрысэхэм азыныкъом охътэ кIэкIым пхъэшъхьэмышъхьэ къаты. Илъэс заулэрэ узэжэн фэе лъэпкъхэми мыгъэ апэрэхэр къащаугъоин гухэлъ яI. Тонн минитIум къыщымыкIэу къатыным щыгугъыщтыгъэх, ау мэлылъфэгъу мазэм щтыргъукIэу щыIагъэр чъыгхэм ягоуагъ. Арэу щытми, тонн миным къыщымыкIэнэу ежэх.\nПхъэшъхьэ-мышъхьэхэр зыщаIыгъыщтыри тонн 800-м телъытагъэу яI. Ащ зырагъэушъомбгъун агу хэлъ, сыда пIомэ, чъыгхатэми етIупщыгъэу хагъахъо. Мары бжыхьэм джыри гектариплIымэ атырагъэтIысхьащт мыIэрысэ чъыг цIыкIухэр къащэгъахэх.\nЧъыгхатэр зэрэдахэр, къабзэу зэраIыгъыр Парламентым ипащэхэми, министрэми къыхагъэщыгъ, ягухэлъхэр къадэхъунхэу, хэхъоныгъэ инхэр ашIынхэу афэлъэIуагъэх.\nПроектхэмрэ программэхэмрэ къадыхэлъытагъэхэр\nНэужым къуаджэу Нэшъукъуае культурэм и Унэу щагъэкIэжьырэм къыщыуцугъэх. Лъэпкъ проектэу «Культурэм» ар къыщыдэлъытагъ, пстэумкIи сомэ миллиони 10-м ехъу пэIуагъэхьащт. Агъэнэфэгъэ IофшIэнхэм анахьыбэр зэшIуахыгъах. Унэм ышъхьэрэ электричествэм икIуапIэхэмрэ зэблахъугъэх, дэпкъхэр, джэхашъор, итеплъэ агъэкIэжьыгъэх. Илъэсэу тызыхэтым ыкIэм нэс аухын гухэлъ яI.\nКъоджэ псэупIэхэм хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ программэм къыдыхэлъытагъ къуаджэу Очэпщые щагъэпсырэ спорт ыкIи гъэпсэфыпIэ паркыр. АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур къызэриIуагъэмкIэ, сомэ миллион 11-м ехъу ащ пае къатIупщыгъ. Ащ нэмыкIэуи, мыбюджет ахъщэу сомэ мин 800 хагъэхьащт. Паркым футбол ыкIи баскетбол ешIапIэхэр щашIых, спорт псэолъэ зэфэшъхьафхэр щагъэуцущтых, хэушъхьафыкIыгъэу гъэпсэфыпIэ иIэщт, чъыгхэр, куандэхэр, къэгъагъэхэр щагъэтIысхьащтых.\nМыщ имызакъоу, къуаджэм культурэм и Унэу дэтыри, ФАП-ри афагъэкIэжьыгъэх. Къоджэдэсэу мы мафэм Парламентым ипащэхэмрэ министрэмрэ къякIолIагъэхэм ар къаIуагъ, цIыфхэм япсауныгъэ, языгъэпсэфыгъо уахътэ зыщагъэкIощтым, кIэлэцIыкIухэм хэхъоныгъэхэр зэрашIыщтхэм ащ фэдэу анаIэ зэрэтетым пае АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыкIи ащ икомандэ лъэшэу зэрафэразэхэр къыхагъэщыгъ.\nАдыгеир Лъэпкъ проектхэм зэкIэми зэрахэлажьэрэр, ащ ишIуагъэкIэ республикэм щыпсэухэрэм медицинэ IэпыIэгъур нахь къызIэкIэгъэхьэгъошIу зэрафэхъугъэр, гъэпсэфыпIэхэм, кIэлэцIыкIухэр спортым нахь хэзыщэщт чIыпIэхэм зэрахахъорэм къыкIигъэтхъыгъ Владимир Нарожнэм.\nАщ игуадзэу Шъэо Аскэр пстэури къызэфихьысыжьзэ, проектхэм, программэхэм ахэлэжьэгъэным, мэкъумэщ хъызмэтым хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм муниципальнэ образованием зэрэщыпылъхэр нафэ зэрэхъугъэр къыхигъэщыгъ.\n— Непэ хъызмэтшIапIэу тыздэщыIагъэм къыщытлъэгъугъэми, агъэкIэжьырэ, кIэу ашIырэ псэуалъэу тыздэщыIагъэхэми уамыгъэрэзэн плъэкIыщтэп, — къыIуагъ ащ. — Анахь шъхьаIэр цIыфэу зыфашIыхэрэр зэрэщыгушIукIхэрэр ары. Ахэм яеплъыкIэхэр шъхьаихыгъэу къызэраIуагъэр, ярэзэныгъэ къызэрэраIотыкIыгъэр пстэумэ анахь шъхьаI. Сыда пIомэ, ахэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу хъуным пай зэкIэри зыфатшIэрэр.\nПредыдущая ГумэкIыгъо къыхэмыкIэу щыIэныгъэм тыхэгъозэжьы\nСледущая Язэдэлэжьэн лъагъэкIуатэ


ШIокI зимыIэ Iоф | Адыгэ Макъ\nШIокI зимыIэ Iоф\nФэтэрыбэ хъурэ унэхэр гъэкIэжьыгъэнхэмкIэ фондыр зыщыIэр 2013-рэ илъэсым къыщыублагъ. Ащ пшъэрылъэу иIэр къатыбэу зэтет унэхэм ачIэсхэу псэупIэ-коммунальнэ фэIо-фашIэхэм ауасэ нэмыкIэу «капремонтым» пае мазэ къэс ахъщэ зытыхэрэм дэгъоу ашIэ. Фэтэрыбэ хъурэ унэм чIэсхэм зэкIэми зэдагъэфедэхэрэм, гущыIэм пае, унашъхьэм, дэкIояпIэхэм, IухьапIэхэм, нэмыкIхэм ягъэцэцэкIэжьын, ищыкIагъэмэ, ягъэкIэжьын ар зыфэгъэзагъэр. УФ-м псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ и Кодекс зэхъокIыныгъэу фашIыгъэхэм къадыхэлъытагъэу ар щыIэ хъугъэ.\nФондым унэхэм ягъэкIэжьын зэрэлъигъэкIуатэрэм, ащ пае цIыфхэм мазэ къэс ахъщэу къатын фаем икъэугъоинкIэ Iофхэм язытет, нэмыкIхэм афэгъэхьыгъэу тыдэгущыIагъ ащ ипащэу Пщыгъон Руслъан.\n— 2013-рэ илъэсым фэтэрыбэ хъурэ унэхэм ягъэкIэжьын фэгъэхьыгъэ зэхъокIыныгъэу УФ-м псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ и Кодекс фашIыгъэхэм къапкъырыкIыгъэу, илъэсипшI пчъагъэхэм ателъытагъэу, унэхэм ягъэкIэжьын фытегъэпсыхьэгъэ программэ щыIэ хъугъэ, —къеIуатэ ащ. — 2014 — 2043-рэ илъэсхэр ары ащ къыхиубытэхэрэр. Адрэ субъектхэм афэдэу Адыгеими республикэ программэ щаштагъ ыкIи цIыфэу республикэм исхэм ар алъыIэсыным фэшI псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтхэмкIэ Министерствэм иинтернет нэкIубгъо къырагъэхьагъ. Нэужым илъэсыбэхэм ателъытэгъэ программэр илъэс заулэхэмкIэ зэтыраутыгъ. 2014 — 2017-рэ илъэсхэмкIэ программэм къыдилъытэщтыгъэ пстэури гъэцэкIагъэ хъугъэ, джы 2017 — 2019-рэ илъэсхэмкIэ программэр ары Iоф зэрэтшIэрэр.\n— А илъэсхэм сыда шIагъэ хъугъэр?\n— ПстэумкIи фэтэрыбэ хъурэ унэ 200 фэдиз республикэм щыгъэкIэжьыгъэ хъугъэ. Ащ щыщэу унэ 16-р ары 2014-рэ илъэсым гъэкIэжьын IофшIэнхэр зэрашIылIагъэхэр. 2015-рэ илъэсым унэ 36-м а пчъагъэр нагъэсыгъ, блэкIыгъэ илъэсым фэтэрыбэ хъурэ унэ 57-рэ гъэкIэжьыгъэ хъугъэ. Мы икIырэ 2017-рэ илъэсымкIэ унэ 88-рэ дгъэкIэжьынэу пшъэрылъ зыфэдгъэуцужьыгъагъ. ПстэумкIи сомэ миллиони 100 ащ пэIудгъэхьанэу щытыр. Игъом ыкIи икъоу зэкIэри зэшIохыгъэ хъугъэ. Унэу дгъэнэфэгъагъэхэм ащыщэу 70-м ящыкIэгъэ пстэури ятшIылIагъ, адрэхэм IофшIэнхэр мы мафэхэм ащэкIох, илъэсыр имыкIызэ тыухынхэм ыуж тит. Къихьащт 2018-рэ илъэсым фэтэрыбэ хъурэ унэ 90-рэ дгъэкIэжьын гухэлъ тиI, ащ сомэ миллиони 100-м ехъу пэIухьащт. Апэрэ илъэсхэу фэтэрыбэ хъурэ унэхэм ягъэцэкIэжьын зыщежьагъэм псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэмкIэ фонд щыIэу федеральнэ Гупчэм ахъщэ къытIупщыщтыгъ, непэ къаугъоирэ ахъщэр ары пстэури зэшIохыгъэ зэрэхъурэр.\n— Фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ягъэкIэжьын пае ахэм ачIэсхэм къатын фэе ахъщэм икъэугъоинкIэ республикэр ауж къинэхэрэм ащыщэу зэраIорэр шъыпкъа?\n— Ащ фэгъэхьыгъэ унашъор къызыдэкIым, цIыфхэм ахъщэр къызэратыщт тхылъхэр афэдгощыгъагъэх. Охътабэ темышIэзэ ар хэукъоныгъэу зэрэщытыр къыдгурыIуагъ. А тхылъхэр цIыфхэм Iэрыфэгъу афэхъугъэхэп, нахьыбэхэм афэгъэфедэшъугъэхэп, чIэзынэгъапэхэри къахэкIыгъэх. Джа лъэхъаным «капремонтым» пэIухьащт ахъщэм икъэугъоин уигъэрэзэнэу щытыгъэп, дэй дэд пIоми хъущтгъагъэ. Мы илъэсым игъэтхэпэ мазэ къыщыублагъэу квитанциехэр афэдгъэхьыхэу едгъэжьагъ. Ахэм квадратнэ метрэ пчъагъэу цIыфым ахъщэ зыфитын фаери, зы квадратнэ метрэм ыуаси, пстэумкIэ мазэм ытын фаери зэхэугуфыкIыгъэу арыт, ежь зытырэм ыцIэ, ылъэкъуацIэ ритхэжьынэу ары ныIэп ищыкIагъэр. Джа квитанциехэр аIэкIэдгъэхьанхэу зедгъэжьагъэм къыщыублагъэу гъэкIэжьынхэм апае ахъщэр нахьыбэхэм игъом ыкIи икъоу къаты хъугъэ. ПстэумкIи къатын фаер процент 72-у къэугъоигъэ мэхъу. Ащ Адыгеир ауж къенэу зэраIорэр зэрэмышъыпкъэр къызэриушыхьатырэм Iо хэлъэп. Муниципальнэ образованиехэм ар ащыгъэцэкIагъэ зэрэхъурэр зэбгъапшэмэ, Мыекъуапэ апэ ит, процент 80-м ехъоу къеугъои. ГухэкIми, Адыгэкъалэ джыри ауж къенэ, ащ процент 40-м нигъэсырэп, адрэ муниципальнэ образованиехэм процент 50-м кIагъахьэ е макIэу къырагъэхъу.\n— Хэбзэгъэуцугъэу щыIэмкIэ, цIыфхэм ахъщэр зыфагъэкIощтыр къыхахын фитых…\n— Ары, фэтэрыбэ хъурэ унэхэм ачIэсхэм зэдагъэфедэхэрэм ягъэкIэжьын пае ахъщэр зыфагъэкIощтыр ежьхэм къыхахынэу псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ Кодексым фитыныгъэ къареты. Ащ къызэрэщыдэлъытагъэмкIэ, унэм чIэсхэм зэIукIэ ашIэу зэхэгущыIэжьхэмэ, шъолъыр операторым ахъщэр фагъэкIощтмэ, хьауми ежьхэм счет къызэIуахынышъ, ащ рагъэхьащтмэ зэдаштэн алъэкIыщт. Ежьхэм яеу счет къызэIуахынэу рахъухьэмэ, унэм игъэкIэжьыни ахэм язакъоу япшъэрылъ мэхъу. IофшIэнышхохэр ищыкIагъэхэу, гущыIэм пае, унашъхьэр зэрэщытэу зэблэпхъун фаеу, ахъщэр имыкъурэмэ, щыкIэрэм икъэгъотыни ежьхэр ары зиIофыр. Унэр инэу, фэтэрыбэу зэхэтэу, цIыфэу чIэсхэр зэгурыIохэу, зэдэIужьхэу, чанхэмэ, ар хэкIыпIэ дэеп, ау ащ фэдэ унабэ щыIэп. А шIыкIэр зыгъэфедэу Адыгеим итыр уни 8 ныIэп.\n— А Iофыгъом пае ахъщэ къэзымытыхэрэм сыда пшъэдэкIыжьэу ахьырэр?\n— Къэзымытыхэрэм непэ джыри тазыр афытедгъахъорэп, ау… Зыпари къэзымытыгъэу е мэзэ заулэрэ къыти, Iэпэдэлэл зышIыжьыгъэу сомэ мин пчъагъэхэр зэтезыгъэхьагъэхэм яIоф хьыкумыр хэплъэнэу фэтэгъазэ. Ащ рихъухьагъэм елъытыгъэу нэужым чIыфэр хьыкум приставхэм къаугъоижьы. Ащ тетэу тхылъ 3000-м ехъу хьыкумхэм афэдгъэкIуагъ, сомэ миллиони 3 фэдиз къэугъоижьыгъэ хъугъэ. Iофыр хьыкумым нэтымыгъэсэу къядгъэты тшIоигъу, ау, гухэкIми, чIыфэ зытель пэпчъ текIолIэнэу амал тиIэп, ащ фэдиз IофышIэ тиIэп. Арышъ, а зыр ары хэкIыпIэу къэнэжьырэр. ГъэкIэжьынхэм апае ахъщэ зэритыщтым дезымыгъаштэхэрэри джыри щыIэх. Ахэм афэдэхэм апае къыкIэзгъэтхъымэ сшIоигъу фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм зэдагъэфедэхэрэм ягъэкIэжьын пае мазэ къэс ахъщэр птыныр шIокI зимыIэ Iофэу зэрэщытым, законым ар къызэрэщыдэлъытагъэм.\n— МыщкIэ хэта фэгъэкIотэныгъэхэр зиIэхэр?\n— ЗаконымкIэ, мазэм ытынэу фагъэнэфагъэр игъом ыкIи икъоу ытыныр зэкIэми япшъэрылъ, ау… Нэжъ-Iужъэу зыныбжь илъэс 70 — 80-м ехъугъэхэу квадратнэ метрэ 33-м нахь мымакIэу зиIэхэм ахъщэу атырэм щыщ къэралыгъом компенсациекIэ къырегъэгъэзэжьы. Илъэс 70-м зыныбжь нэсыгъэхэм е шIокIыгъэхэм атырэм ипроцент 50-р ары къаратыжьырэр, илъэс 80-м шъхьарыкIыгъэхэм проценти 100-у къафырагъэгъэзэжьы. Ащ епхыгъэ тхылъхэр социальнэ фэIо-фашIэхэр зыгъэцэкIэрэ органхэр ары зыгъэпсыхэрэр. Ветеранхэм, сэкъатныгъэ зиIэхэм социальнэ пакетэу ПенсиехэмкIэ фондым къаритырэм псэупIэ-коммунальнэ фэIо-фашIэхэмкIэ фэгъэкIотэныгъэу къыдыхэлъытагъэхэм гъэкIэжьынхэри ащыщ мэхъу.


Зэфэхьысыжьхэр, пшъэрылъхэр | Адыгэ Макъ\nМы илъэсым ведомствэм Iофэу ышIагъэм изэфэхьысыжьхэр, лъэпкъ ыкIи шъолъыр проектхэм ягъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу пшъэрылъыкIэу къэуцухэрэм атегущыIагъэх.\nМы лъэныкъомкIэ республикэм IофшIэнышхо зэшIуихынэу къызэрэпыщылъыр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыIуагъ. Анахьэу анаIэ зытырагъэтын фэе лъэныкъохэм кIэкIэу ягугъу къышIыгъ.\n— Къэралыгъом инэмыкI шъолъырхэм афэдэу Адыгеир лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн хэлажьэ. А пстэури зыфытегъэпсыхьагъэр цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэныр ары. Мыщ дэжьым тэркIэ мэхьанэшхо иI бюджет ахъщэр гъэфедагъэ зэрэхъурэм казначействэр, УплъэкIокIо-лъытэкIо палатэр, нэмыкI къулыкъухэр пытагъэ хэлъэу лъыплъэнхэм, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКIэныбэ Руслъан къызэриIуагъэмкIэ, республикэм щагъэцэкIэрэ лъэпкъ проекти 8-м мы илъэсым сомэ миллиарди 3,7-рэ фэдиз апэIуагъэхьанэу агъэнафэ. Тыгъэгъазэм и 1-м ехъулIэу хъарджхэр сомэ миллиарди 3-м кIэхьагъ, ащ щыщэу сомэ миллиарди 2,6-р федеральнэ бюджетым къыхэхыгъ. Финасхэм ягъэзекIонкIэ организацие зэфэшъхьафхэм яIофшIэн зэрэзэхащэрэр уплъэкIугъэным пае непэрэ шапхъэхэм адиштэрэ технологиякIэхэр ГъэIорышIапIэм егъэфедэх, ащ ишIуагъэкIэ хэукъоныгъэхэр псынкIэу дагъэзыжьых. Мыщ фэдэ екIолIакIэр лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэни щагъэфедэ.\nКазначействэм пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр федеральнэ бюджетыр гъэцэкIэгъэныр, республикэ ыкIи чIыпIэ бюджетхэм ягъэцэкIэнкIэ кассовэ фэIо-фашIэхэр зэрифэшъуашэу зэхэщэгъэнхэр ары. 2019-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 1-м ехъулIэу лъэныкъо зэфэшъхьафхэм арагъэхьэгъэ хахъохэр сомэ миллиард 55-рэ мэхъу, блэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ а пчъагъэр процент 11,8-кIэ нахьыб. Республикэ бюджетым ихъарджхэр сомэ миллиард 20,8-м (зэхэубытэгъэ бюджетым – сомэ миллиард 36,7-м) кIэхьагъ.\nУрысые казначействэр зызэхащагъэм и Мафэу къэблагъэрэмкIэ ГъэIорышIапIэм ипащэ, икъулыкъушIэхэм Адыгеим и ЛIышъхьэ афэгушIуагъ. Гъэхъагъэхэр ашIыхэзэ ыпэкIэ лъыкIотэнхэу, дэгъоу щыIэр къадэхъунэу афэлъэIуагъ.


IэпыIэгъум щыкIэхэ хъущтэп — Адыгэ макъ\nIэпыIэгъум щыкIэхэ хъущтэп\nРедактор 04.08.2020 06.08.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЛъэпкъ проектэу «Предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ ыкIи унэе предприниматель IофшIэным пылъхэм къырахьыжьэрэ IофыгъохэмкIэ адэIэпыIэгъэныр» зыфиIорэм къыхиубытэу республикэм щызэшIуахыгъэм, джащ фэдэу коронавирусым илъэхъан Президентэу Владимир Путиным къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъурэм мы мафэхэм министрэхэм я Кабинет иIэгъэ зэхэсыгъом щатегущыIагъэх.\nЛъэпкъ проектыр шъолъырым зэрэщагъэцакIэрэм игугъу къышIыгъ АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Геннадий Митрофановым. Ащ къыхиубытэу министерствэм ылъэныкъокIэ проекти 4 агъэцакIэ, мы илъэсымкIэ ахэм сомэ миллион 240-рэ апэIуагъэхьанэу телъытагъ. Гъэтхэпэ-мэкъуогъу мазэхэм ар зытефэхэрэм афатIупщыгъах.\n«Шъолъырым ипредпринимательхэм лъэпкъ проектым къызэрэхиубытэрэм имызакъоу узэу къежьагъэм ыпкъ къикIэу IэпыIэгъу тедзэу атефэрэри анэдгъэсыным гъэлъэшыгъэу тыпылъын фае. Ащ фэгъэзэгъэ министерствэр банкхэм, бизнесым пылъхэм, нэмыкIхэу ежьхэм яIоф къызэIузыхы зышIоигъохэм ащ пае нахь чанэу адэлэжьэн фае. ИщыкIэгъэ пстэури непэ тIэкIэлъ ыкIи ар гъэфедэгъэн фае IофшIэным къыкIетымыгъэчэу», — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nГеннадий Митрофановым къызэриIотагъэмкIэ, мы илъэсымкIэ лъэпкъ проектым къыхиубытэу агъэнафэ предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ IэпыIэгъу зэрафэхъухэрэ шIыкIэхэм ахэгъэхъогъэныр, IэкIыбым дэгъэлэжьэгъэнхэр, шъолъыр шэс организациехэр ыкIи чIыфэт компание цIыкIухэр къыхэлажьэхэзэ кредит къэкIуапIэхэр къафызэIухыгъэнхэр ыкIи нэмыкIхэр.\n«Лъэпкъ проектыр гъэцэкIагъэ мыхъуным ищынагъо къэуцурэп, Iофхэр игъом ыкIи зэрэдгъэнэфэгъагъэм тетэу зэшIотхыщтых», — къыIуагъ Геннадий Митрофановым.\nАщ тегъэпсыхьагъэу мы илъэсым шэс фондым джыри сомэ миллион 31,4-рэ хахъо фэхъуи, гъэфедагъэ хъугъэ. Мы пчъагъэр зэрэхэтэу Адыгэ Республикэм ишэс фонд бэдзэогъу мазэм и 1-м ехъулIэу сомэ миллиони 180-рэ мэхъу. Предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ ахэхьэрэ субъект 28-мэ сомэ миллион 64-рэ уасэкIэ телъхьэ афэхъухи, сомэ миллиони 126-рэ хъурэ чIыфэ аратыгъ. Банки 4-мэ ялIыкIохэм задэгущыIэхэ нэуж шэс шIыкIэм тетэу предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ мы илъэсымкIэ чIыфэу аратыщтым игъэнэфэн зэшIуахыгъ.\nЛъэпкъ проектым къыхиубытэу мы илъэсымкIэ микрофинансированием телъытагъэу шъолъырым сомэ миллиони 131-рэ къыщыдалъытагъ, гъэтхэпэ мазэм ар зытефэрэм IэкIагъэхьагъ.\nКредит цIыкIу тыным тегъэпсыхьэгъэ компанием икIыгъэ мазэм икъихьагъу ехъулIэу коронавирусым илъэхъан IэпыIэгъоу аригъэгъотын фаери къыдыхэлъытагъэу мылъкоу IэкIэлъыгъэр сомэ миллион 721-рэ. Мы илъэсым мэзи 6-у пыкIыгъэм ахъщэ IэпыIэгъу занкIэу зэратыгъэхэр предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ апылъ субъект 80, пчъагъэмкIэ — сомэ миллион 209-рэ. Шъолъыр проектым къыхиубытэу предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ апылъхэм къэралыгъо ыкIи муниципальнэ мылъкум хэхьэрэ объекти 186-м нэс бэджэндэу фэгъэкIотэныгъэкIэ агъэфедэ.\nБизнесым IэпыIэгъу егъэгъотыгъэнымкIэ зиIахьышхо къакIорэр 2019-рэ илъэсым къызэIуахыгъэу мысатыу организациеу «Адыгэ Республикэм ипредпринимательствэ IэпыIэ-\nгъу егъэгъотыгъэнымкIэ Гупчэр» ары, экспортымкIэ IэпыIэгъу къэзытырэ Гупчэми Iоф ешIэ.\nМы илъэсым имэзих гупчэу «Мой бизнес» зыфиIорэм зы къэгъэлъэгъон-ермэлыкърэ егъэджэным тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьэбзэ 20-рэ зэхищагъэх, предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ апылъхэу IэкIыбым дэлэжьэным тегъэпсыхьагъэхэм амал аратыгъ дунэе къэгъэлъэгъони 2-мэ, бизнесым тегъэпсыхьэгъэ зэIукIэгъуи 5-мэ ахэлэжьэнхэу. Мыхэм ащыщэу 3-р лъэныкъохэр зэфэкIожьыхэзэ — Тыркуем, Казахстан ыкIи Белоруссием япхыгъэхэу.\nДжырэ уахътэм урысые экспорт гупчэм ыпашъхьэкIэ экспорт зэзэгъыныгъэхэр къагъэшъыпкъэжьых. КъызэраIорэмкIэ, гъунапкъэхэм язэфэшIын джырэблагъэ агъэнафэрэп, ау зыхъукIэ, экспортым рапхырэ гугъапIэхэр пхыращынхэу щэгугъых.\nШъолъырым къыщашIырэр IэкIыбым щыIугъэкIыгъэнымкIэ гугъапIэу щыIэхэр къыхэгъэщыгъэнхэ, ахэр къызщытыгъэщт электрон гъэлъэгъуапIэ гъэпсыгъэн, республикэм ихъызмэтшIапIэхэм япроектхэмрэ язэзэгъыныгъэхэмрэ гъусэныгъэ адашIын зэрэфаем АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къакIигъэтхъыгъ.\nХэушъхьафыкIыгъэу пшъэрылъ къышIыгъ коронавирусым илъэхъан федеральнэ ыкIи шъолъыр IэпыIэгъумкIэ агъэнэфэгъэ пстэури агъэфедэн зэрэфаемкIэ. Мы Iофыгъохэу зэкIапхьэ мыхъущтхэм ателъытагъэу кредит цIыкIу зытырэ компаниехэм федеральнэ бюджетым къикIэу джыри сомэ миллион 12,7-рэ афатIупщыгъ.\nАщ нэмыкIэу шъолъырым щагъэнэфагъ чIыфэ цIыкIу къаIызыхы зышIоигъохэм апае фэгъэкIотэныгъэ хэлъэу 1 процентым нахьыбэ темыхъоу чIыфэ къаIахын зэралъэкIыщтыр, джащ фэдэу мэзи 6-кIэ чIыфэм итыжьын афызэкIэхьэгъэныр, финансхэмкIэ хабзэу щыIэхэр нахь къызэрыкIо афэшIыгъэнхэр.\n«КъэбарлъыгъэIэс-упчIэжьэгъу IофшIэныр нахь гъэлъэшыгъэн фае. IэпыIэгъоу щыIэхэмкIэ къэбарыр бизнесым IэкIэжъугъахьэзэ шъушIы. Шъолъырым экономикэмкIэ иIофхэр чанэу рекIокIынхэм, IофшIэпIэ чIыпIэхэр къызэIухыгъэнхэм ар афэIорышIэщт. «Мой бизнес» зыфиIорэ гупчэм иIофшIэн анахьэу ащкIэ мэхьанэшхо зиIэр. Зы шъхьаныгъупчъэ IофшIакIэм тетэу ар мэлажьэ шъолъырым ипредпринимательхэм фэIо-фашIэхэр нахь Iэрыфэгъу афишIыхэзэ», — къыкIигъэтхъыгъ игущыIэ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая 20 Eylüle dek uzatıldı\nСледущая Лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ зэфэхьысыжьхэр, пшъэрылъхэр


Адыгэ усакIоу Нач Шъалихьэ къызыхъугъэр илъэси 110-рэ мэхъу | Адыгэ Макъ\nАдыгэ усакIоу Нач Шъалихьэ къызыхъугъэр илъэси 110-рэ мэхъу\nИлъэпкъ, иныдэлъфыбзэ-адыгабзэ илъэпIагъэх\nОхътакIэм адыгэ тхыгъэ литературэр художественнэ гъэпсыкIэ-шIыкIэ зэфэшъхьафитIукIэ къежьагъ: зыр — ыпаIоу, адрэр — тIэкIу ыужыIокIэ. Ыпэрэхэр — араб гъэсэныгъэ зиIагъэхэр ары, ыужырэхэр — хэбзакIэм иеджапIэхэм ащеджагъэхэу, шIэныгъэ лъапсэр ащызэзгъэгъотыгъэхэр арых. Апэрэхэр диным готхэу, КъурIан лъапIэр япсалъэу, зэкIэ хъурэ-шIэрэр тхьэшIошъхъуныгъэм езыпхыщтыгъэх, цIыфхэми ахэр къяджэщтыгъэх Тхьэм зыфагъэзэнэу, ядин гъэсэныгъэ къыпкъырыкIыхэзэ, псэлъэ дахэ шIыгъэным зыфагъэзэнэу. ЯтIонэрэхэм ягупшысакIи ягущыIакIи шъхьафыгъэ: щыIэкIэ-псэукIэм щыхъурэ-щышIэрэ пстэур ежь цIыфым къыпкъырыкIэу ыкIи фэкIожьэу зэрэщытым гу лъызытагъэхэу, псэокIо-лэжьакIохэм гъусэ афэхъунхэу ягущыIэ лъэшкIэ хьазырыгъэх.\nАпэрэхэм ятхыгъэхэр Iэпэрытхэу къекIокIыщтыгъэх, езбырэу зэрагъашIэщтыгъэх. ЯтIонэрэхэм — цIыфыр ежь ышъхьэ сыдымкIи фырикъужьышъоу щытыныр, илъэшыгъэ зыдишIэжьэу, кIочIэшIоу хэлъыр щыIэкIэшIум хилъхьаныр къэзыIощтыгъэх, кIэзгъэтхъыщтыгъэх. Ятхыгъэхэр гъэзетхэм, журналхэм, сборникхэм къащыхаутыщтыгъэх е тхылъ шъхьафэу къыдэкIыщтыгъэх. Тхэрэр — тхэщтыгъ, усэрэр — усэщтыгъ, а уахътэм адыгэ хэкур анахь культурнэ лъэпкъ псэупIагъ. Я 30 — 40-рэ илъэсхэр адыгэ литературэм зыкъигъэнэфэнымкIэ анахь мэхьанэ зиIагъэх. ТхакIохэм яадыгэ организацие щыIэ зэрэхъугъэм адыгэ литературэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ лъэшэу ишIуагъэ къэкIуагъ. Адыгэ тхакIохэм я I-рэ зэфэс зэхащэным зыфагъэхьазырыщтыгъэ, тхыгъакIэхэр къыдагъэкIынхэм, кIочIакIэхэр литературэм къыхэщэгъэнхэм Iоф дашIэщтыгъэ. Мы уахътэм еджапIэхэм ащеджэхэу е ар къаухыгъакIэу зэчый зыхэлъ ныбжьыкIэхэр — Андырхъое Хъусен, Жэнэ Къырымызэ, Уджыхъу Хъалидэ, Уджыхъу Адылджэрые, Натхъо Долэтхъан, Меркицкэ Рэщыдэ, Iащкъэнэ Исмахьилэ, Нач Шъалихьэ, Еутых Аскэр, Кэстэнэ Дмитрий, Лъэустэн Юсыф, мыхэм анэмыкIхэри, Теуцожь Цыгъо ыкIи адыгэ шъолъырым исыгъэхэ IофIотэкIо нахьыжъ-хэр къыращалIэхэзэ литературэ-творческэ IофшIэным чанэу хэлажьэщтыгъэх. ЩыIэкIакIэм игъэпсын, цIыфыкIэм ипIун-лэжьын изы кIочIэ лъэшэу адыгэ литературэр хъугъэ.\n(1909 — 1993)\nИкIыгъэ я ХХ-рэ лIэшIэгъум ия 30-рэ илъэсхэм, егъэжьэпIэ гъогум литературэмкIэ тетыгъэхэм ащыщ Нач Шъалихьэ Щухьаибэ ыкъор, Теуцожь районым ит къуаджэу Хьалъэкъуае 1909-рэ илъэсым къыщыхъугъ. Илъэсибл еджапIэм щеджагъ, къыухыгъ. Ащ пыдзагъэу Дзэ Плъыжьым къулыкъур щихьыгъ. Ыужым Краснодар советскэ-партийнэ еджапIэр къыщиухыгъ. Хэку гъэзетхэу «Колхоз быракъым», «Социалистическэ Адыгеим» яредакциехэм яIофышIагъ. «Адыгэ радиом» идиректорыгъ. Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъ, орденхэр, медальхэр иIэу къыгъэзэжьыгъ, уIэгъэ хьылъэхэу тещагъэхэм апкъ къикIэу дзэ къулыкъум къыхагъэкIыжьыгъагъ. Хэкум къызэкIожьым, «Союзпечатым» и Адыгэ хэку конторэ Iоф щишIагъ.\nНач Шъалихьэ ныбжьыкIэу усэныр ригъэжьэгъагъ, ытхыхэрэр 1929-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу хэку гъэзетэу «Адыгэ псэукI», «Гъупчъэ-уат», «Колхоз быракъ», «Социалистическэ Адыгей» зыфиIохэрэм къащыхиутыщтыгъ, адыгэ литературэм иIофыгъохэм япхыгъэ статьяхэри ытхыгъэх. 1937-рэ илъэсым, гъэтхапэм и 8-м, ипоэмэу «Сафыет» зыфиIорэр «Колхоз быракъым» къыхиутыгъ. 1939-рэ илъэсым Адыгэ тхылъ тедзапIэм Шъалихьэ иусэхэмрэ ипоэмэрэ дэтхэу тхылъ «Нэфылъ» ыIоу къыщыдэкIыгъ. Нач Шъалихьэ Т. Шевченкэм итхылъэу «Стиххэмрэ поэмэхэмрэ» (1938), Меркицкэ Рэщыдэ игъусэу, зыфиIорэр адыгабзэкIэ зэридзэкIыгъ, илъэпкъ, иадыгабзэ лъэшэу илъэпIагъэх, ищыIэныгъэ нахьыбэм ахэм афэгъэзагъэу, хахъо афишIэу щыIагъ. Начым итворчествэ блэкIыгъэ лIэшIэгъум ия 30-рэ илъэсхэм адыгэ литературэмкIэ илъэсибл еджапIэхэм (адыгэ тхэкIо нэбгыри 8-мэ ахэтэу) ащызэрагъашIэщтыгъэ, щэч хэлъэп гупшысэкIэ амали, усэкIэ къулайныгъи зэрэIэкIэлъыгъэм ыкIи иадыгабзэр зэригъэбаигъэм. УсакIор къызыхъугъэр илъэси 110-рэ мэхъу, икъуаджэу Хьалъэкъуае иеджапIэхэм е иурамхэм ащыщ ыцIэкIэ яджэгъэныр е иунэу зыщыпсэугъэр гъэунэфыгъэмэ, мыжъобгъу къыфызэIухыгъэныр ифэшъуашэу теплъы, лъэпкъ гупшысэм, тиадыгабзэ, адыгэ литературэм иIахь ахэлъ.


Home » Adyghe » 04 John / ИУАН » 03\nНикодим ыцІэу, фарисейхэм ащыщэу зы лІы горэ щыІагъ. Ар джурт тхьаматэхэм ащыщыгъ. 2Ар Исус ыдэжь чэщым къакІуи къыриІуагъ:\n–Равви*, о Тхьэм ыдэжь къикІыгъэ дин гъэсакІоу узэрэщытыр тэшІэ; сыда пІомэ Тхьэр уигъусэу щымытмэ,\n3:2 Равви – дин гъэсакІор ары.\nнэшэнэ гъэшІэгъонышхохэу о къэбгъэлъагъохэрэр зыми къыгъэлъэгъон ылъэкІыщтэп.\n3–Шъыпкъэ дэдэр осэІо, зы цІыф горэ икІэрыкІэу къамылъфыжьмэ, Тхьэм и Тетыгъошхо* ылъэгъун ылъэкІыщтэп,– риІожьыгъ Исус.\n4–ЦІыфыр жъы хъумэ, сыдэущтэу къалъфыжьынэу хъущта?– къыриІожьыгъ Никодим. –Ежь янэ ыныбэ ихьажьынышъ, икІэрыкІэу къалъфыжьыщта?\n5–Шъыпкъэ дэдэр осэІо,– пэгъокІ ытыжьыгъ Исус, –псымрэ Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэрэ къахэкІэу цІыфыр икІэрыкІэу къамылъфыжьмэ, Тхьэм и Тетыгъошхо ыІэчІэгъ чІэхьан ылъэкІыщтэп. 6ЦІыфым къыфэхъурэр цІыфы, ау цІыфэу Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ къыхэкІырэр Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ зыгу илъ цІыфыр ары. 7«ИкІэрыкІэу шъукъалъфыжьын фае», сІуи къызэрэосІуагъэр умыгъэшІагъо. 8Жьыбгъэр ежьыр зыфаемкІэ щепщэ. Ымакъэ зэхэохы, арышъхьакІэ къыздикІырэри зыдакІорэри пшІэрэп. Джары хэтрэ цІыфэу Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ къыхэкІыгъэм иІоф зытетыр.\n9–Ар сыдэущтэу хъура? – къеупчІыгъ Никодим Исус.\n10–О Израил дин гъэсакІохэм уащыщ, ар умышІэу ара?– пэгъокІ ритыжьыгъ Исус. 11–Шъыпкъэ дэдэр осэІо, тэ тшІэрэр ары тызэрыгущыІэрэр, тлъэгъугъэри ары шыхьат тызфэхъурэр, ау щытми, тэ тишыхьатныгъэ шъо жъудэрэп. 12Мы дунаем иІофхэм ягугъу къышъуфэсшІыгъ, ау шъо шъушІошъ хъугъэп. Уашъом иІофхэм ягугъу къышъуфэсшІымэ, сыдэущтэу шъушІошъ хъуна? 13 ЦІыф зи уашъом дэкІоягъэп, ау ЦІыф Лъэпкъым Ыкъоу зиунэ уашъом щыІэр уашъом къехыгъ. 14Пегъымбар Мусэ* шъоф нэкІым блэр зэрэщиІэтыгъагъэм фэдэу, ЦІыф Лъэпкъым Ыкъуи цІыфхэм къаІэтын фае,*\n3:3 Тхьэм и Тетыгъошхо – Тхьэм мы дунаеми, мы дунаем ицІыфхэми тетыгъошхоуи лъэкІыныгъэшхоуи афыриІэр ары. Инджылыр Тхьэм и Тетыгъошхо зытегущыІэкІэ, зыфиІорэр загъорэ мы уахътэм Тхьэм тетыгъошхоу иІэр ары, загъори къэкІощт уахътэм тетыгъошхоу иІэщтыр ары, загъори Тхьэм ыдэжь мыкІодыжьын щыІэныгъэ щыІуиІэныр ары.\n3:14 Пегъымбар Мусэ – еплъ Пегъымбар Мусэ яплІэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 21:4-9.\n3:14 ЦІыф Лъэпкъым Ыкъуи цІыфхэм къаІэтын фае – а гущыІэхэмкІэ Исус къыригъэкІыгъэр ежьыр къащым зэрэраІулІыщтри Тхьэм ыдэжь зэрэдэкІоежьыщтри ары. ЦІыф Лъэпкъым Ыкъо Исус ары. Еплъ 1:51.\n15ежьымкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ пстэуми мыкІодыжьын щыІэныгъэ яІэ хъуным пае.\n16–Сыда пІомэ Тхьэм дунаем ицІыфхэр ащ фэдизэу шІу зэрилъэгъугъэхэм къыхэкІэу, ежь Ыкъо закъор ытыгъ, хэти Тхьэм ЫкъокІэ шІошъхъуныгъэ зиІэр мыкІодэу къэнэжьыным ыкІи мыкІодыжьын щыІэныгъэ иІэ хъуным пае.\n17Тхьэм дунаем ицІыфхэр ыгъэмысэнхэр арэп ежь Ыкъо дунаем къызфигъэкІуагъэр, ау Ыкъо дунаем ицІыфхэр мыкІодхэу къыригъэгъэнэжьынхэр ары нахь. 18Тхьэм ежь ЫкъокІэ хэти шІошъхъуныгъэ зиІэр ыгъэмысэщтэп, ау хэти шІошъхъуныгъэ зимыІэр Тхьэм ыгъэмысэгъах, Ыкъо закъомкІэ шІошъхъуныгъэ иІэ зэрэмыхъугъэм пае. 19Тхьэм цІыфхэр зыкІигъэмысэхэрэр мыры: Нэфынэр дунаем къытехьагъ, ау цІыфхэм нэфынэм нахьи шІункІыгъэр нахьышІу алъэгъугъ, сыда пІомэ Іофхэу ашІагъэхэр бзэджагъэхэшъ ары. 20Хэти бзэджагъэр зыгъэцакІэрэм нэфынэр еуджэгъу, Іофхэу ышІагъэхэри нафэ къэмыхъунхэм пае, нэфынэм екІуалІэрэп. 21Ау хэтми шъыпкъагъэр зыгъэцакІэрэр нэфынэм екІуалІэ, Іофхэу ышІагъэхэр Тхьэр ыгу зэрилъым пае, зэригъэцэкІагъэхэр нафэ къэхъуным пае.\nУмэхъэкІо Иуан Исус зэрэтегущыІагъэр\n22Ащ нэужым Исусрэ игъогу рыкІохэрэмрэ Иудей хэкум* кІуагъэх. Ахэмэ ягъусэу Исус а чІыпІэм къани, цІыфхэр щиумэхъыщтыгъэх. 23Къуаджэу Салим зыцІэм пэгъунэгъу Енон зыцІэ чІыпІэу псы зыщыбагъэм Иуани цІыфхэр щиумэхъыщтыгъэх. Ахэр Иуан ыдэжь къакІохэти, зырагъэумэхъыщтыгъ. 24А лъэхъанэм Иуан хьапсым чІадзагъэу* щытыгъэгоп. 25Иуан игъогу рыкІохэрэм ащыщхэмрэ зы джурт горэмрэ диным тетэу зызэрэбгъэкъэбзэжьыщт ІофымкІэ зэнэкъокъухэу фежьагъэх. 26Игъогу рыкІохэрэр Иуан ыдэжь къакІохи къыраІуагъ:\n–Равви, еплъ Иордан псыхъом иадрабгъу о узигъусагъэ лІэу шыхьат узыфэхъугъэм цІыфхэр еумэхъых, цІыфхэри зэкІэ ащ ыдэжь къэкІох.\n3:22 Иудей хэкур – Израил хэгъэгум ихэкухэм ащыщыгъ. 3:24 хьапсым чІадзагъэу – еплъ Марк 6:17-18.\n27–Тхьэм римыгъэлъэкІымэ, зыми зи ышІэн ылъэкІыщтэп,– къыІожьыгъ Иуан. 28–«Христосыр сэрэп, ау Христос ыпэ Тхьэм сыкъигъэкІуагъ», сІуи зэрэсІуагъэмкІэ шъо шъусишыхьат. 29Нысэр зиер шъаор ары. Ау шъаом игъусэу ащ дэжьым щытэу, шъаом ымакъэ зэхэзыхырэр щэгушІукІы. А гушІуагъоу икъугъэр сэ сигушІуагъоуи хъугъэ. 30Ежьыр нахь ин хъун фае, сэри нахь цІыкІоу сыхъун фае.\n31ЫпшъэкІэ къехырэр зэкІэмэ апшъэ щыІ. Ау чІылъэм щыщыр чІылъэм ий, чІылъэм щыщхэр зэрэгущыІэхэрэм фэдэу мэгущыІэ. Уашъом къехырэр зэкІэмэ апшъэ щыІ. 32Ащ Іофхэу ылъэгъугъэхэмрэ зэхихыгъэхэмрэ къеушыхьатыжьых, ау ащ ишыхьатныгъэ зыми ыдэрэп. 33Ау ащ ишыхьатныгъэ зыдагъэм Тхьэр зэрэшъыпкъэр ыдагъэу мэхъу. 34Сыда пІомэ Тхьэм къыгъэкІуагъэм Тхьэм игущыІэхэр ары къыІохэрэр. А цІыфым ыгу Тхьэм ежь Ыпсэ ЛъапІэ гъунэ имыІэу къырелъхьэ. 35Ты лъапІэм ежь Ыкъо шІу елъэгъу, зэпстэури ыІэ къырилъхьагъ. 36Тхьэм ЫкъокІэ шІошъхъуныгъэ зиІэм мыкІодыжьын щыІэныгъэ иІэ хъугъэ, ау Ыкъо емыдэІурэм мыкІодыжьын щыІэныгъэ ылъэгъущтэп, Тхьэм игубж телъыщт нахь.


Схемы для вышивки бисером Княгиня Ольга - купить Сорочки для хлопчиків на домотканому полотні\nСорочки для хлопчиків на домотканому полотні\nРозпродаж складських залишків3203\nЗаготовки рушників та бантів для вишивки бісером584\nРушники спасівські А325\nВеликодні рушники А3 (на великий кошик)257\nВесільні рушники (габардин)21\nЦікавинки під вишивку (метрики, подяки, привітання, домашній текстиль та ін.)121\nСхемы для вышивки бисером 20х30см85\nНабори для вишивки бісером "Княгиня Ольга" 206\nЗаготовки для вишиванок та футболок904\nЗаготовки для вишивки чоловічих сорочок179\nСВЮП-13. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-11. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-10. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-9. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-8. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-7. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-6. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-2. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-4. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-3. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-5. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-1. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-12. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана\nСВЮП-14. Заготовка Сорочка для хлопчика домоткана


كلام، قول، خطاب\nтхыдэ — (тхыдэр) 1. поучительный, ая, ое Акъыл зыхэпхын гущыI Тхыдэ гущыI 2. повесть ЦIыф шъыпкъэм итхыд … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nгъэпцIалъ — (гъэпцIалъэр) 1. то, чем обманывают ЗэригъэпцIэрэ амал, гущыI Ар гъэпцIалъэу еIо ныIэп Ар гъэпцIалъэу зэрехьэ 2. посуда, предназначенная для квашения Хьэкъушыкъу Щхыу гъэпцIалъ Щхыу гъэпцIэлъэ дэгъу иI … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nгъэщыналъэ — (гъэщыналъэр) пугало Гъэщталъэ Гъэщынэлъэ гущыI Ащ ар гъэщыналъэу еIо ныIэп … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nлакъырд — насмешка КIэнэкIалъ Лакъырд гущыI ◊ Лакъырд ышIыгъ поднял насмех КIэнэкIалъэ ышIыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nлозунг — (лозунгыр, лозунгхэр) лозунг ЦIыфмэ зэряджэхэрэ гущыI Газетым лозунгхэр къыхиутыгъэх Ащ афэдэ гущыIэхэр зытетхэгъэ плакат Лозунгхэр дэпкъмэ яIулIыгъэх Лозунгхэр итхагъэхэу шэкI плъыжьхэр урамым зэпрыгъэIагъэх … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nмыскъар — (мыскъарэр) насмешка КIэнэкIагъ Мыскъарэ ышIыгъ Мыскъэрэ гущыI … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nсыд — мест. что ЦIыфым фэшъхьафэу зыгорэм зэрэкIэупчIэхэрэ гущыI Сыд мыр зилIэужыгъор? Сыд пкъыгъу мыр? Мор сыд псэушъхь? … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


Республика Адыгея - ШIушIэ IофшIэным фэгъэзагъэх\nШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/ШIушIэ IофшIэным фэгъэзагъэх\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Урысые общественнэ шIушIэ фондэу «Урысыем икIэлэцIыкIу фонд» зыфиIорэм и Адыгэ республикэ къутамэ итхьаматэу Татьяна Гоголевам тыгъуасэ зэIукIэгъу дыриIагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъ Адыгеим и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковар. Фондым иIофшIэн республикэм зэрэщызэхищэрэм, ипроектхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэмкIэ хэбзэ къулыкъухэр ащ IэпыIэгъу фэхъунхэ зэралъэкIыщтым тегущыIагъэх. Джащ фэдэу Урысыем и Президентэу Владимир Путиным и Джэпсалъэ къыщигъэнэфэгъэ лъэныкъо шъхьаIэхэм ягъэцэкIэн общественникхэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэм иIофыгъуи мэхьанэшхо ратыгъ.\n— ЦIыфхэм социальнэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным фытегъэпсыхьагъэхэ пшъэрылъхэр къэралыгъом ипащэ къыгъэуцугъэх. Ащ фэдэ екIолIакIэм къыкIэлъыкIоу социальнэ политикэм зэхъокIыныгъэшIухэр фэхъунхэмкIэ шъолъырым амал тедзэхэр иIэхэ хъущтых. МыщкIэ щысэу къэбгъэлъэгъон плъэкIыщт ублэпIэ классхэм арыс кIэлэеджакIохэм ыпкIэ хэмылъэу шхыныгъо стырхэр аIэкIэгъэхьэгъэнхэм иIофыгъо изэшIохын. Федеральнэ гупчэм Iоф датшIэзэ а пстэури дгъэцэкIэщт. УФ-м и Президент пшъэрылъэу къыгъэуцугъэхэр шIуагъэ къатэу зэшIохыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ IофшIэным общественникхэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэм мыщ дэжьым мэхьанэшхо иI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nСоциальнэ Iофыгъохэр гъэцэкIэгъэнхэмкIэ республикэм ихэбзэ къулыкъухэмрэ общественнэ организациехэмрэ зэпхыныгъэ пытэ зэрэзэдыряIэр, ащ фэдэ екIолIакIэм шIогъэшхо къызэритырэр АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ, ащ дакIоу мы IофшIэным фондым ипащэхэр джыри нахь чанэу къыхэлэжьэнхэу закъыфигъэзагъ.\n«Урысые кIэлэцIыкIу фондым» и къутамэу Адыгеим щыIэм ипшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу ыгъэцэкIэнхэм республикэм ипащэу сыдигъуи зынаIэ тетым зэрэфэразэхэр Татьяна Гоголевам игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Президент грантым, шъолъырым ихэбзэ къулыкъухэм ыкIи шIушIэхэм яIэпыIэгъукIэ проектхэу агъэцэкIэнхэ алъэкIыгъэхэм ар кIэкIэу къатегущыIагъ. ГущыIэм пае, социальнэ программэу «Газпром — кIэлэцIыкIухэм апай» зыфиIорэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытэгъэ спорт площадкэхэм яшIын зэрэзэхащагъэм фондыр лъыплъагъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ ПАО-у «Газпромым» и Правление и Тхьаматэу Алексей Миллеррэ зэдашIыгъэ зэзэгъыныгъэм ишIуагъэкIэ 2019-рэ илъэсым лъэныкъуабэ къызэлъызыубытырэ мыщ фэдэ спорт псэолъи 9 республикэм имуниципалитетхэм ащагъэпсыгъ.\n— БлэкIыгъэ илъэсым социальнэ мэхьанэшхо зиIэ проект дгъэцэкIагъэ — республикэм ипащэхэм яшIуагъэкIэ япсауныгъэ изытеткIэ ялэгъухэм акIэмыхьэхэрэ сабыйхэр Анапэ дэт дельфинариеу «Немо» зыфиIорэм тщагъэх, ахэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъур специалистхэм арагъэгъотыгъ. Мы IофшIэныр тапэкIи лъыдгъэкIотэнэу тэгъэнафэ. Джащ фэдэу ТекIоныгъэм ия 75-рэ илъэс ихэгъэунэфыкIын, нэмыкI социальнэ Iофтхьабзэхэм тахэлэжьэн гухэлъ тиI, — къыIуагъ Татьяна Гоголевам.\nСоциальнэ проектхэр гъэцэкIэгъэнхэм, IэпыIэгъу зищыкIагъэхэм яшIуагъэ арагъэкIыным фытегъэпсыхьэгъэ IофшIэным общественникхэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэм, ахэм яшIоигъоныгъэхэр, ягухэлъхэр къыраIотыкIынхэм мэхьанэшхо иIэу Адыгеим и ЛIышъхьэ ылъытагъ. Мы лъэныкъомкIэ IофшIэныр агъэлъэшынэу, грант IэпыIэгъур хэпшIыкIэу нахьыбэ ашIынэу вице-премьерым пшъэрылъ фишIыгъ.\nНаталья Широковам къызэриIуагъэмкIэ, социальнэ пшъэдэкIыжь зыхьыхэрэ мыкоммерческэ организациехэу грантхэр зэратыщтхэм якъыхэхын фытегъэпсыхьэгъэ зэнэкъокъу шIыкIэр блэкIыгъэ илъэсым къыщегъэжьагъэу республикэм щагъэфедэ. Шъолъыр бюджетым къыхэхыгъэ сомэ миллионитф ащ пэIуагъэхьагъ. Зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэным фэшI мы илъэсым ар едзыгъуитIоу зэтыраутыгъ.\nОрганизациехэм ягухэлъхэр щыIэныгъэм щыпхыращынхэ, яшIушIэ Iофыгъохэр лъагъэкIотэнхэ алъэкIыным мыщ фэдэ зэнэкъокъухэм амал тедзэ къызэратырэр КъумпIыл Мурат къыIуагъ. Проектхэм япчъагъэ хагъахъомэ, ахэм ягъэцэкIэн волонтерхэр къыхагъэлажьэхэзэ ашIымэ ишIогъэшхо къызэрэкIощтыр хигъэунэфыкIыгъ.


Илъэсым иврач анахь дэгъу — Адыгэ макъ\nИлъэсым иврач анахь дэгъу\nЗэрэдунаеу гумэкIыгъо хэзыдзэгъэ зэпахырэ узэу коронавирусыр зылъымыIэсыгъэ унагъо щыIэп. Къин зылъэгъугъэу зыIотэжьыгъи, узым ыпкъ къикIыкIэ зидунай зыхъожьыгъи къыхэкIыгъ. Пандемием иапэрэ мафэхэм къащегъэжьагъэу лIыхъужъныгъэ зэрахьэзэ медицинэм иIофышIэхэр ащ пэуцужьых.\nАхэм къинэу алъэгъурэр пстэуми къагурыIорэп. Ау яшIэныгъэрэ яIэпэIэсэныгъэрэ яшIуагъэкIэ нэбгырабэмэ ящыIэныгъэ къызэрэзэтырагъэнагъэр нэрылъэгъу къытфэхъугъ ыкIи ахэм ящытхъу тIоныр къалэжьыгъ.\n«Адыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ изаслуженнэ IофышI» зыфиIорэ щытхъуцIэр 2020-рэ илъэсым къызфагъэшъошагъэу, республикэ зэнэкъокъоу «2021-рэ илъэсымкIэ анахь врач дэгъум» текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэу ВэкъэшIэ Рустем гущыIэгъу тыфэхъугъ. Ар Мыекъопэ къэлэ клиническэ сымэджэщым реанимациемрэ анестезиологиемрэкIэ иотделение ипащ.\nТигущыIэгъу иIофшIэн 2001-рэ илъэсым сымэджэщым щыригъэжьагъ. Пшызэ къэралыгъо медицинэ институтым иинтернатурэ «кардиолог» сэнэхьатымкIэ къызеухым, кардиореанимацием ар Iухьагъ.\n— Зэхэт реанимацием ыкIи анестезиологие къулыкъум Iоф щысшIэнэу езгъажьи, охътэ гъэнэфагъэ тешIагъэу гухахъо зэрэхэзгъуатэрэр къызгурыIуагъ, — еIо ащ. — Анестезиологым ипшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ сымаджэр зэрыфэрэ чIыпIэ гузэжъогъум къырищыжьыныр.\nМы сымэджэщыр госпиталь зашIыгъэм къыщегъэжьагъэу врачым иIофшIэн бэкIэ нахь хьылъэ хъугъэ. Къэралыгъом имедик нэбгырэ мин пчъагъэхэм афэдэу, Рустем иIофшIэгъу куп игъусэу коронавирусыр къызэузырэ сымаджэхэм апэрэ мафэхэм къащыублагъэу ящыIэныгъэ чэщи мафи фэбанэ.\nКъыхэкIыгъ уахътэ, мыгъэрэ гъэмафэм, узыр нахь зэкIакIуи госпитальхэр зыщызэфашIыжьыгъагъэр. Ащ дэжьым Рустеми, зыхэт иIофшIэгъухэм ащыщхэри «зонэ плъыжьым» къикIыжьхи, зыухъумэхэрэ шъуашэхэри зыщахыжьхи къалэжьыгъэ зыгъэпсэфыгъо уахътэм кIогъагъэх. Ащ бэрэ щыгушIукIынхэу хъугъэп. Бжыхьэм коронавирусым иштаммыкIэхэр къызежьэм, сымаджэхэм япчъагъэ хэхъожьэу ыублагъ, тигущыIэгъуи иIофшIэн хьылъэ Iууцожьыгъ.\n— Тэ тиоделение Iоф щыпшIэныр къэзыгъэхьылъэхэрэм ащыщ кадрэхэр зэрэтфэмакIэр, — къеIуатэ ВэкъэшIэ Рустем. — Тишъолъыр изакъоп, къэралыгъоми, дунайми а Iофыгъор ащыI. Сымаджэу къычIафэхэрэм яакъыл къамышIэу къызэрэхэкIырэм фэшI, тишIуагъэу якIырэр икъоу зэхашIыкIырэп. Арышъ, реаниматолог сэнэхьатыр «жьаум» чIэт фэдэ мэхъу.\nВрач сэнэхьатым имэхьанэ зэрэиныр джыри зэ коронавирусым къыгъэшъыпкъэжьыгъ. ЯщыIэныгъэ шъхьамысыжьхэу зикъэбар икъоу амышIэрэ зэпахырэ узым ахэр пэуцужьыгъэх. Социальнэ хъытыухэм узахаплъэкIэ, шъошэ Iужъоу ащыгъхэр зызыщахыжьхэкIэ медикхэм акIышъо лъэужэу къытенэхэрэм угу цIыкIу ашIы. Чэщ-зымафэм ахэр сыхьати 3 — 4 ныIэп зэрэчъыехэрэр. Ащыщыбэм коронавирусыр къяузыгъэу, плъыр-стырым ыжъэхэу, Iоф зышIэн зэрэщымыIэм къыхэкIыкIэ мытIысхэу бэрэ мэхъу. ГухэкI нахь мышIэми, медицинэм иIофышIабэми ядунай ахъожьыгъ. COVID-19-м илъэхъан врачыбэмэ яIофшIэн зэблахъугъ. Хирургхэри, травматологхэри, гинекологхэри уз мэхъаджэм пэуцужьых. Мэзэ пчъагъэм ягупсэхэм апэчыжьэхэу хьакIэщхэм, сымэджэщхэм ащыпсэугъэх. Ащ фэдэ къинэу непэ алъэгъурэр цIыфхэм зэхашIыкIы-\nнэу, уасэ фашIынэу щыт.\nРустем иIофшIагъэ непэ къэралыгъом осэшIу къыфишIыгъ. Ау ежь ар изакъоу къылэжьыгъэу ылъытэрэп.\n— «Адыгэ Республикэм изаслуженнэ врач» зыфиIорэ щытхъуцIэри, 2021-рэ илъэсымкIэ врач анахь дэгъу сызэрэхъугъэри сэ сизакъоу къэсылэжьыгъэп, реанимацием Iоф щызышIэрэ санитаркэхэм къащегъэжьагъэу врачхэм анэсыжьэу яIахьышIу хэлъ мыр къызэрэсфагъэшъошагъэм, — къыхигъэщыгъ ащ. — Сэ сшъхьэ игугъу къэсшIымэ, пшъэдэкIыжьэу схьырэм нахь хигъэхъуагъ, нахь лъэшэу Iоф сшIэным сыфигъэблыгъ.\nКъыхэзгъэщымэ сшIоигъу ВэкъашIэхэм яунагъо исхэм врач сэнэхьатыр къызэрэхахыгъэр. Рустем ятэу Аслъан зэлъашIэрэ неврологэу щытыгъ, илъэс пчъагъэхэм республикэ сымэджэщым неврологиемкIэ иотделение пэщэ IэнатIэр дызэрихьагъ (бэмышIэу идунай ыхъожьыгъ, Тхьэм джэнэт къырет). Ышыпхъоу Саидэ джы ар лъигъэкIотагъ. Янэ терапевт, ишъхьэгъусэу Рузанэ кардиолог.\n— Тиунагъо исхэм зэкIэми тызфэгъэзагъэр зэфэшъхьафы, ау анестезиологие-реаниматологиер пстэуми япхыгъ. IофышIэм тыкъикIыжьыгъэми, Iэзэным ылъэныкъокIэ хъугъэ-шIэгъэ гъэшIэгъонхэм ыкIи къинхэм уатемыгущыIэнэу хъурэп, тызэупчIыжьэу бэрэ къыхэкIы, — хигъэунэфыкIыгъ ВэкъашIэм.\nСыд фэдэ къиныгъо IофшIэным щызэпичыщтми, IэпыIэгъу унагъор къызэрэфэхъурэр Рустем къыхигъэхъожьыгъ. Джащ фэдэу ащ гухахъо зыхигъуатэхэрэм ащыщ зыхэт IофышIэ купым зэгурыIоныгъэ дыриIэу, аIэ зэкIэдзагъэу зэрэзэдэлажьэхэрэр.\nЗэрэдунаеу врач сообществэр «ковидым» зэрэпэуцужьырэр шъхьэихыгъэу къэбар жъугъэм иамал зэфэшъхьафхэм къащыраIотыкIы. Мафэ къэс ащ фэдэхэм Рустем ахэплъэ, Iудзыгъэ шIыкIэм тетэу кIорэ конференциехэм ахэлажьэ, Iэзэн IофымкIэ кIэ горэ къежьэмэ, блимыгъэкIыным ыуж ит.\nКоронавирусыр къызежьэм, бэмэ а узыр зэрэщыIэр ашIошъ хъущтыгъэп. Ау нэбгырабэмэ къызалъыIэсым къагурыIуагъ зыфэдэри, щынагъоу къыздихьын ылъэкIыщтыри. Ау джыри икъоу зыфэсакъыжьхэрэп. ТигущыIэгъу цIыфхэм закъыфегъазэ амал зэриIэкIэ яунэхэм арысынхэу, яныбджэгъухэм ахэмыхьанхэу, нэбгырабэ зыщызэрэугъоирэ чIыпIэхэм защадзыенэу. Зыухъумэхэрэ амалхэр къызфагъэфедэнхэу. Анахьэу узым тыщызыухъумэнэу ащ ылъытэрэр вакцинациер ары.\n— Непэ зэрэдунаеу зыхэфэгъэ гумэкIыгъом щыIэныгъэм илъэныкъо пстэуми зэрар арехы. Арышъ, шIуагъэ къэзытыщт лъэныкъор къыхихынэу нэбгырэ пэпчъ есIо сшIоигъу, — къыIуагъ Рустем. — Ащ къикIырэр — ахъщэр е шIоигъоныгъэр арэп ыпэ ибгъэшъынэу щытыр, щыIэныгъэр ары. ЦIыфым ищыIэныгъэ зышIокIодыкIэ адрэхэм мэхьанэ яIэжьэп.\nВрачыр ежь ищыIэныгъэ емыгупшысэу чэщи мафи сымаджэм IэпыIэгъу фэхъу. ЦIыфым ыпашъхьэкIэ пшъэдэкIыжьышхоу иIэр лIыхъужъныгъэ хэлъэу зэрихьан фаеу мэхъу. Джа зэпстэури къыгурыIозэ тигущыIэгъу мы сэнэхьатыр къыхихыгъ ыкIи зэрэфэшъыпкъэр мы охътэ гузэжъогъум къыщигъэнэфагъ. Рустем фэдэ врачхэр зэрэтиIэхэм уимыгъэгушIон ыкIи урымыгушхон плъэкIырэп. Республикэми ынаIэ ащ тыридзи щытхъуцIэу къыфагъэшъошагъэр къызэрилэжьыгъэм тицыхьэ телъ.\nПредыдущая ИлъэсыкIэр къыпфэшIунэу уфаемэ\nСледущая Емыжэ МулиIэт: «…Сэ сIэкIэлъышъ усэм ыбзэ, сыкIэхъопсырэп ащ нахь пшысэ»


Щынӏар – джаущтэу еджэщтыгъэх Бабилэн хэгъэгум.\nБабилэн – ижъырэ джуртыбзэкӏэ къикӏырэр: зэхэгъэкӏухьан.\nКъасдый хэгъэгу – Бабилэн къалэр зэрытыгъэр ары\nБабилэн плъэпӏэ лъагэр\n1 А лъэхъаным чӏыгум изэфэдэкӏэ зы бзэрэ зы гущыӏакӏэрэ тетыгъэр.2 Къокӏыпӏэмкӏэ къыщежьэхи, цӏыфхэм Щынӏар хэгъэгум чӏы зэшъхьэзашъо къыщагъоти, ащ тетӏысхьагъэх.\n3 Ахэмэ зэраӏожьыгъэ: «Чырбыщхэр ятӏэм хэтэжъугъэшӏыкӏи, машӏокӏэ тэжъугъэгъэжъэжь». Мыжъомэ ачӏыпӏэкӏэ ахэмэ чырбыщхэр яӏэ хъугъэ, етӏэфым ычӏыпӏэкӏэ – чӏыгум къыхэкӏырэ мыстхъур.4 Етӏанэ ахэмэ аӏуагъ: «Къалэ зыфэтэжъугъэуцужьи, плъэпӏэ лъагэ тетэу ошъогум нэсэу; лъэужынчъэу чӏыгум итэкъухьагъэ тыщымыхъузэ, тищытхъу ядгъэӏон».\n5 Етӏанэ цӏыфхэм ашӏырэ къалэмрэ плъэпӏэ лъагэмрэ яплъынэу Зиусхьаныр къехыгъ.6 Зиусхьаным къыӏуагъ: «Мары мыр зы цӏыф лъэпкъ, зэкӏэми зы бзэ яӏэри. Мыр етӏани яӏофмэ япэубл ныӏэп! Сыд ӏоф фежьэхэми, афэукӏочӏыщт!7 Адэжь техынышъ, ахэмэ абзэ зэхэдгъэкӏухьан, зым къыӏорэр адрэм гурымыӏонэу».8 Арыти Зиусхьаным ахэр ащ къыщегъэжьагъэу чӏыгум зэфэдэкӏэ щыритэкъухьагъэх, ащ къыхэкӏэу ахэмэ къалэр аухыгъэп.9 Ащ къыхэкӏэу ащ Бабилэн цӏэу фашӏыгъ, сыда пӏомэ Зиусхьаным чӏыгум цӏыфмэ абзэхэу тетхэр зэкӏэ зэхигъэкӏухьэгъэх, ащ къыщиубли, чӏыгум изэфэдэкӏэ щыритэкъухьагъэх.\nЩэм къытекӏыгъэхэр Ибрам нэс\n10 Мары Щэмрэ ащ къытекӏыгъэхэмрэ якъэбар: Щэм илъэсишъэ ыныбжьэу, псыкъиушхом ыуж илъэситӏу тешӏагъэу, Арпахщад къыфэхъугъ.11 Арпахщад къызэхъум ыуж, Щэм илъэс шъитф къыгъэшӏэжьыгъ, къохэри, пхъухэри къыфэхъугъэх.\n12 Арпахщад илъэс щэкӏырэ тфырэ къыгъэшӏагъэу Шэлах къыфэхъугъ.13 Шэлах къызэхъум ыуж, Арпахщад илъэс шъиплӏырэ щырэ къыгъэшӏэжьыгъ, джыри къохэри, пхъухэри къыфэхъугъэх.\n14 Шэлах илъэс щэкӏ къыгъэшӏагъэу ӏэбэр къыфэхъугъ.15 ӏэбэр къызэхъум ыуж, Шэлах илъэс шъиплӏырэ щырэ къыгъэшӏэжьыгъ, къохэри, пхъухэри джыри къыфэхъугъэх.\n16 ӏэбэр илъэс щэкӏырэ плӏырэ къыгъэшӏагъэу Пэлэгъ къыфэхъугъ.17 Пэлэгъ къызыхъугъэм ыуж, ӏэбэр илъэс шъиплӏырэ щэкӏырэ къыгъэшӏэжьыгъ, къохэри, пхъухэри джыри къыфэхъугъэх.\n18 Пэлэгъ илъэс щэкӏ къыгъэшӏагъэу Рэӏу къыфэхъугъ.19 Рэӏу къызыхъугъэм ыуж, Пэлэгъ илъэс шъитӏурэ бгъурэ къыгъэшӏэжьыгъ, къохэри, пхъухэри джыри къыфэхъугъэх.\n20 Рэӏу илъэс щэкӏырэ тӏурэ къыгъэшӏагъэу Сэрыугъ къыфэхъугъ.21 Сэрыугъ къызыхъугъэм ыуж, Рэӏу илъэс шъитӏурэ блырэ къыгъэшӏэжьыгъ, къохэри, пхъухэри джыри къыфэхъугъэх.22 Сэрыугъ илъэс щэкӏ къыгъэшӏагъэу Нахъор къыфэхъугъ.23 Нахъор къызыхъугъэм ыуж, Сэрыугъ илъэс шъитӏу къыгъэшӏэжьыгъ, къохэри, пхъухэри джыри къыфэхъугъэх.\n24 Нахъор илъэс тӏокӏырэ бгъурэ къыгъэшӏагъэу Тэрахъ къыфэхъугъ.25 Тэрахъ къызыхъугъэм ыуж, Нахъор илъэсишъэрэ пшӏыкӏубгъурэ къыгъэшӏэжьыгъ, къохэри, пхъухэри джыри къыфэхъугъэх.\n26 Тэрахъ илъэс тӏокӏищырэ пшӏырэ къыгъэшӏагъэу Ибрами, Нахъори, Харани къыфэхъугъэх.\n27 Мары Тэрахърэ ащ къытекӏыгъэхэмрэ якъэбар:\nТэрахъ Ибрам, Нахъор, Харан къыфэхъугъэх. Харан Лот къыфэхъугъ. Пшъашъэхэу Мылкъэрэ Искъэрэ къыфэхъугъэх.28 Харан, ятэу Тэрахъ псаоу щыӏэу, къызщыхъугъэ чӏыгоу Урэ, Къасдый хэгъэгум щыӏэм щылӏагъ.29 Ибрамрэ Нахъоррэ шъузхэр къащагъэх: Ибрам ишъуз ыцӏагъэр Сарай, Нахъор ишъуз ыцӏагъэр Мылкъэ; ащи, ащ ыпхъоу Искъи ятагъэр Харан.30 Сарай сабый хэкӏынэу щытыгъэпти, сабыинчъагъ.\n31 Тэрахъ ежь ыкъоу Ибрам, Харан ыкъо Лотэу ежь ипхъорэлъфыр, инысэ Сараеу ежь ыкъо Ибрам ишъузыр зыдырищажьэхи, ахэр игъусэхэу Къэнаӏан хэгъэгум кӏонхэу, Къасдый хэгъэгум ит Ур къалэм дэкӏыгъэх. Хъаран хэгъэгум нэсхи, ащ къыщыуцугъэх;\n32 Тэрахъ къыгъэшӏагъэр илъэс шъитӏурэ тфырэ хъугъэу, Хъаран хэгъэгум щылӏагъ.


хэкIыжьыгъ - это... Что такое хэкIыжьыгъ?\n1. Иунэ икIыжьыгъ\nЛIыр шъузым хэкIыжьыгъ\n2. Зыхэтыгъэм хэкIыжьыгъ\nКIалэр комсомолым хэкIыжьыгъ\nСмотреть что такое "хэкIыжьыгъ" в других словарях:\nлъэкъабзэу — нареч. чистым Iофырэ емыкIурэ химыхэу хэкIыжьыгъ Лъэкъабзэу хэкIыжьыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nзигъэпсэфыжьыгъ — (зегъэпсэфыжьы) езгъ. успокоился, отдохнул, а, о от трудов Къиным хэкIыжьыгъ ИкIалэ лIы хъуи янэ зигъэпсэфыжьыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nхэсыгъэр — (хэсырэр) зэм. прич. 1. сидевший, ая, ее Псы хъураем пцэжъыеу хэсыгъэр бэ 2. живший, ая, ее (в) Щыпсэущтыгъэр Унагъоу мэзым хэсыгъэр хэкIыжьыгъ 3. живший вместе с КIалэу ышнахьыжъ хэсыгъэр хэкIыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nы-Iотэжьыгъ — (е Iотэжьы) лъыI. свободно вздохнул, отдохнул, воспрянул духом Къинэу, нэшхъэигъэу зыхэтыгъэм хэкIыжьыгъ Заом псэоу къыхэкIыжьи ыIотэжьыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nIэблъэбкIэ — нареч. 1. на четвереньках Iэрэ лъакъорэкIэ IэблъэбыкIэ пшыгъэ 2. ехьщ. едва Ерэгъэ тIэкIукIэ, IэблъэбыкIэ хэкIыжьыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


ИгъашIэ джыри тыгъэу къытфепсы — Адыгэ макъ\nИгъашIэ джыри тыгъэу къытфепсы\nРедактор 13.01.2020 13.01.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАхэджэго (Уджыхъу) Луизэ сэ сшIэщтыгъ, ишъхьэгъусэу Ахэджэго Казбек синыбджэгъугъ. Ахэм яхьылIагъэу гъэзетэу «Адыгэ макъэм» къыхиутыгъэ очерк-гукъэкIыжьэу «ГъашIэм остыгъэу щынэфыгъ» зыфиIорэм сызеджэм сынэпс къыгъэкIуагъ. Очеркыр зытхыгъэ тхакIоу ГъукIэлI Нурбый зэрэщытыгъэ шъыпкъэм фэдэу Луизэ пылъ къэбарыр къеIуатэ. ТхакIом зэгъэфагъэу, дахэу, гъэсэпэтхыдэ тфэхъоу итхыгъэ ыгъэпсыгъ.\nЛуизэ слъэгъугъагъэп игугъу Ахэджэго Казбек къызысфешIым. Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым филологиемкIэ ифакультет сыщеджэзэ, хьисапымкIэ факультетым щеджэщтыгъэ Ахэджэго Казбек, шапсыгъэ кIэлэ гохь лъэпэлъагэу, плIэIу шъуамбгъом нэIуасэ сыфэхъугъагъ. ИтеплъэкIэ илъэс зытIущ горэкIэ сэщ нахьи нахьыкIашъо теощтыгъ. Сэ къулыкъур дзэм щысхьыгъэу институтым сычIэхьэгъагъ.\nКазбек кIочIашIоу щытыгъ ыкIи шэн гъэтIылъыгъэ иIагъ. Сэ фэтэр сыубытыгъэу урамэу Кубанскэм сыщыпсэущтыгъ. Шъэогъу тызэфэхъугъэу мафэ къэс пIоми хъунэу тызэIукIэщтыгъ, садэжь къакIощтыгъ. Унэм тыкъикIымэ тыхъотIэ- бжъатIэу, тызэбэнэуи хъущтыгъэ. Тызэбэны зыхъукIэ, зэуи сыщымыхъоу сыкъыIэтыти, чIыгум сытыридзэмэ шIоигъоу сигъэчэрэгъоу сиIыгъыщтыгъ. Сэ сынахь кIочIаджэщтыгъ, ау къулыкъум сыщэIэфэ спортым сыпылъыгъэу щытыгъэти, зырезгъэутыщтыгъэп. Ащ фэдэу зэшъэогъу тыхъугъэу мафэ горэм Казбек ыгукIэ зыгъэгумэкIэу ишIулъэгъу игугъу къысфишIыгъагъ. Ежь Казбек къызэрэсфиIотэгъагъэмкIэ, а шIу ылъэгъугъэ пшъашъэм фэдэ мы дунаим къытехъогъагъэп, ащ ыцIэу къыIогъагъэр Люиз. ЫцIэ тэрэзэу къымыIуагъэу къысщыхъуи, тIэкIу фэзгъэтэрэзыжьыгъ – Луиз сIуи, ар ежьым къыздыригъаштэу ыIуи, «Люиз, Люиз ори ошIэн фае, зэ плъэгъугъэмэ пщыгъупшэнэу щытэп. Ащ идэхагъэ диштэу Iэдэбныгъэшхо хэлъ, дэгъоуи еджэ. НэIуасэ уфэсшIыщт шъхьае, адыгэ пшъэшъэ укIытапхэшъ, ынэ укIигъэплъэщтэп: зытIо-зыщэ сыдэгущыIэнэу сыфежьи, шъхьае, зи къыздэхъугъэп, ау ащ нэмыкI сынэ къыпэIуихьэрэп. Ар сымыгъотымэ сыпсэужьын слъэкIыщтэп. Люиз синэплъэгъу изгъэкIырэп, ау нэмыкI кIалэ горэми дэгущыIэуи слъэгъурэп».\nАщ ыуж сэ Тбилиси дэт университетым сыщеджэнэу сыкIогъагъ. Ежь Казбек ыгу риубытэгъэ Луизэр шъхьэгъусэ ымышIэу уцугъэп, ащ тетэу янасып зэхэлъ хъугъагъэ. ЕтIанэ еджэныр къэсыухыгъэу Адыгэ научнэ ушэтэкIо институтым Iоф щысшIэзэ, нарт къэбархэр къэтыугъоинхэу шапсыгъэ чылэу Псэйтыку тыдэхьагъэу Казбек тызыIокIэм гушIуи IаплI къытищэкIыгъ, унакIэу ашIыгъэм тыригъэблэгъагъ. Ащыгъум Казбек ышнахьыжъхэри псаугъэх. Ахэм нэIуасэ тафишIыгъ. Iанэм темытыжь щымыIэу дахэу къагъэпсыгъ. Казбек купым цIыкIу-цIыкIоу сыкъыхищи, шъэфэу къысэIушъашъэзэ, къысиIуагъ: «Мы Iанэр къэзыгъэхьазырыгъэр Люиз ары. Сэ сызэрэщыгугъэу къычIэкIыгъ. Адыгэ бзылъфыгъэ хъупхъ, зыфэбгъазэу ымышIэн щыIэп. Джы нэIуасэ уфэсшIыщт», ыIуи, «Люиз!» ыIуи къеджагъ. «Мыр Мыекъуапэ тыщеджэ зэхъум сишъэогъугъ, нэIуасэ шъузэфэмыхъузэ Тбилиси щеджэнэу кIогъагъэу зигугъу къыпфэсшIыщтыгъэр ары». Луизэ сынэгукIэ сишIэщтыгъэу ыIуи ыIапэ къызещэим, сыубыти, Тхьэм сыфелъэIугъ насыпышIоу Казбекрэ ежьыррэ зэдэпсэунхэу.\nАщ ыуж, охътэ дэхэкIае тешIагъэу, Псэйтыку тыкIуагъэу, еджапIэм сыкъыщыгущыIэзэ, цIыфэу чIэсхэм сакъызыхэплъэм, Луизэрэ Казбекрэ ахэслъагъохи сагъэгушIуагъ. Аущтэуми ахэр зэсымыгъэлъэгъухэу сыкъэкIожьыщтыгъэп, «дэгъу еджапIэм къызэрэкIуагъэхэр» сыгукIэ сIуагъэ.\nIофэу тызытегущыIэрэм къыраIолIэн щыIэмэ аIуи залым чIэсхэм зызафагъазэм, Луизэ гущыIэр аIихи, дахэу зэгъэзэфагъэу къэгущыIагъ. А лъэхъаным икIалэу Мурат идунай зихъожьыгъэм бэ тешIэгъагъэпти, игущыIэ мырэущтэу къыригъэжьэгъагъ: «Сэ сыкъэкIоным джыдэдэм сиIоф темытыгъэми, Нухьэ къэкIуагъэхэм ахэтэу зызэхэсэхым, сыкъэмыкIоныр сыгу къысфидагъэп, иIофшIагъэхэми тяджэ, тэгъашIо ыкIи зэдгъэлъэгъун тIуи Казбеки сэри тыкъэкIуагъ», – ыIуи игущыIэ къыхигъэфагъ.\nГъукIэлI Нурбый Луизэ ехьылIагъэу къытхыгъэм сэ хэгъэхъонышхо къыфэсшIынэу арэп мыр къызкIэстхырэр, ау ащ фэдэ гукъэкIыжьхэр тищыкIагъэх, гъэсэныгъэ-пIуныгъэм имызакъоу цIыфхэм ащ фэдэхэр щысэ афэхъух.\nЛуизэ янэ имыIэжьэу янэжъитIумэ азыфагу итэу ятэ ыпIугъ. ИдэхагъэкIи, иеджэнкIи, иIофшIэнкIи, иунэгъо зещэнкIи ухигъэплъыхьанэу псэугъэ. Ары ыкIи ар Казбек ыгу зыкIыхэпкIэгъагъэр. Псэйтыку кIалэхэр загъорэ Казбек есэмэркъэущтыгъэх «Луизэ нэмыкI ащ ышIэрэп» аIоти. Луизэ идэхагъэкIи, иIушыгъэкIи, ицIыфышIугъэкIи утекIонэу щытыгъэп. Ишъхьэгъуси ащ шъхьапырыплъыщтыгъэп. Сабыеу къахэкIыгъэхэр дэгъу дэдэу зэдапIугъэх, рагъэджагъэх.\nАу гукъэошхор дунаим укъызытехъом Тхьэм унатIэ къыритхагъэм уебгъукIон зэрэмылъэкIыщтыр ары. Сыд фэдизэу гъэхъагъэ уиIэми, дунаим уехыжьынэу уахътэр къызысырэм уегъэбгынэ. Луизэ кIодыкIае зэрэхъугъэр «ынэтIэгу итхэгъагъ» зыфаIорэм фэд, зыгу къемыуагъэ цIыфхэм къахэкIыгъэпщтын. ЦIыфыр дунаим къызыкIытехъорэр шIу ышIэным пай, а шIоу ышIагъэр цIыфхэм ахигощагъэмэ, бэмэ агу зэрилъэу псэущт. Сэ Луизэ ахэм ащыщэу сэлъытэ, арышъ, ригъэджагъэхэми, ыпIугъэхэми, зышIэщтыгъэхэми агу зэрилъыщтым сицыхьэ телъ.\nТигъунэгъу лIыжъ горэм мыщ фэдэ упчIэ ратыгъагъ: «Дунаим цIыф бзаджэу тетымрэ цIыфышIоу щыпсэурэмрэ тара нахьыбэр?» аIуи. ЛIыжъым мыщ фэдэ джэуап къаритыжьыгъагъ: «ЦIыфышIоу дунаим тетыр нахьыб, ау цIыф бзаджэр зы нахь мыхъуми, щыIэныгъэм бзэджагъэу щишIэрэр нахьыб». Джащ фэдэ цIыф бзаджэмэ якIодылIэгъэ Луизэ цIыфышIумэ ахадзын алъэкIыгъэп, цIыфышIумэ зэрахэтэу зышIэщтыгъэхэми, ригъэджагъэхэми, ыпIугъэхэми, ишъхьэгъуси зэрягъусэу, агу зэрилъэу къадекIухьэ, адэпсэу, джыри тыгъэу къафепсы.\nПредыдущая ЧIыпIэ къабзэх, гуIэтыпIэх\nСледущая ШэпхъакIэхэр агъэнэфагъэх


Адыгабзэм изэгъэш1энк1э джырэ дунаим щагъэфедэрэ ек1ол1ак1эхэр — Адыгэ Къэралыгъо Университет\nАдыгабзэм изэгъэш1энк1э джырэ дунаим щагъэфедэрэ ек1ол1ак1эхэр\nЗэIукIэм хэлэжьэщтхэм апай\nАдыгэ къэралыгъо университетым (къ. Мыекъуапэ, Адыгэ Республикэр, Урысые Федерациер) шIэныгъэ зэIукIэ (workshop) «АДЫГАБЗЭМ ИЗЭГЪЭШIЭНКIЭ ДЖЫРЭ ДУНАИМ ЩАГЪЭФЕДЭРЭ ЕКIОЛIАКIЭХЭР» шэкIогъум и 20-м щегъэжьагъэу и 22-рэм нэс 2019-рэ илъэсым щыIэщт.\nНепэ адыгабзэм игъэфедэн нахь макIэ зэрэхъурэм адыгэ лъэпкъыр егъэгумэкIы. Ныдэлъфыбзэм иегъэджэнкIэ агъэфедэрэ шIыкIэхэр непэрэ щыIакIэм диштэжьхэрэп. Ахэмэ язэхъокIыгъо уахътэ къэсыгъ.\nБзэр къэухъумэгъэным, ащ хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным пае, адыгэ гъэсэгъэ-еджагъэхэр зэкъотхэу екIолIакIэхэр къыхэхыгъэн фае. Джырэ дунаим бзэр къызэтезгъэнэщтыр информациер зыщыжъот обществэм ар щылажьэу, цIыфымкIэ псэукIэ амалэу зыхъукIэ ары.\nМурадэу шIэныгъэ зэIукIэм иIэр – адыгабзэм изэгъэшIэнк1э екIолIэкIэ хэхыгъэхэр зыIэкIэлъ шIэныгъэлэжьхэмрэ кIэлэегъаджэхэмрэ зыхэлэжьэщт куп зэхэщэгъэныр. ЗэIукIэм къеблэгъагъэхэм IэпэIэсэныгъэу аIэкIэлъымкIэ зэдэгощэнхэу.\nЗэIукIэм бзэу зэрэщыгущыIэщтхэр:\nАдыгэ бзэшIэныгъэм непэ изытет ык1и къэуцурэ упчIэхэр.\nАдыгабзэм иегъэджэн щагъэфедэрэ шIыкIэ хэхыгъэхэр.\nЛъэпкъыбзэ цIыкIухэм язэгъэшIэнкIэ дунаим щагъэпэрытрэ екIолIакIэхэр.\nЛъэпкъ бзэшIэныгъэмрэ къэбарлъыгъэIэс амалхэмрэ.\nЛитературэмрэ зэдзэкIын Iофымрэ бзэр зэращылажьэрэр.\nБзэр лъэпкъ гупшысэм изехьак1у.\nчъэпыогъум и 20 – зэхахьэм хэлэжьэн мурад зиIэхэм ятхын аухы;\nчъэпыогъум и 25 – тезисхэм якъэтын иаужрэ маф;\nшэкIогъум и 20 – ш1эныгъэ зэIукIэм хэлажьэхэрэр къызщекIолIэрэ маф;\nшэкIогъум и 21-22 – шIэныгъэ зэIукIэм Iоф ышIэщт;\nшэкIогъум и 22 – экскурсиер; зэхахьэм хэлажьэхэрэм зыщагъэзэжьыщт маф\nтелефон: +7 (8772) 59 39 26 — Тхьаркъохъо Нафсэт\nмоб. тел: +7 (928) 469 73 73 — Цэй Белл\n© 2022 Адыгэ Къэралыгъо Университет