Terdzo-OM-045 - Rinchen Terdzö\ngnubs lugs kyi dpal mgon stag zhon gyi sgrub thabs dang dbang chog\nVolume 61 (ཨོཾ་) / Pages 545-554 / Folios 1a1 to 5b4\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 61 > Text #45 (Scroll to Bottom)\ngter bdag gling pa 'gyur med rdo rje. gnubs lugs kyi dpal mgon stag zhon gyi sgrub thabs dang dbang chog. In Rin chen gter mdzod chen mo pod drug bcu re gcig pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 61) by 'jam mgon kong sprul, 545-554. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nstag zhon gnubs lugs kyi sgrub thabs dbang dang bcas pa'i le'u tshan no\nཨཱོྃ་སྭསྟི། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་མཐུ་སྟོབས་གཟུགས། །དྲག་པོའི་གར་གྱིས་རྣམ་རོལ་པ། །སྟག་ཞོན་མགོན་ལ་གུས་བཏུད་ནས། །གང་དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཉུང་ངུར་འབྲི། །འདིར་དཔལ་མགོན་སྟག་ཞོན་གནུབས་ལུགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་འབྲེལ་བར་དབང་བསྐུར་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གཤོམ་དང་། དངོས་གཞི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས། དབང་གི་ཆོ་གའོ། །དང་པོ་ཡོ་བྱད་བཤམ་པ་ནི། གནས་དབེན་པར་ཉེར་དགུ་སོགས་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ། བྲིས་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་བཤམས་པའི་མདུན་དུ། མཎྜལ་གྲུ་གསུམ་མཐིང་ནག་ལ་ལྷ་གྲངས་ཀྱི་ཚོམ་བུ་བཀོད། དེའི་དབུས་སུ་གཏོར་མ་སྐུ་རྟེན་དང་མདའ་དར་ནག་པོས་བརྒྱན་པ་བཞག །མཐའ་མཆོད་གཏོར་སོགས་དམ་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར། ཉེར་མཁོའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པར་བཤམ་མོ།། །།གཉིས་པ་སྒྲུབ་ཐབས་ནི། བདག་བསྐྱེད་གསང་བའི་བདག་པོའམ། ཡི་དམ་ཁྲོ་བོ་གང་རུང་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པས། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མཆོད་པ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་བརླབ། མདུན་བསྐྱེད་བསང་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོའི་ས་གཞིར་ཨེ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་འབྱུང་མཐིང་ནག་འབར་བའི་ནང་དུ་པད་ཉི་ལ་གནས་པའི་ཧཱུྃ་མཐིང་ནག་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། དགྲ་བགེགས་ཐམས་ཅད་ཚར་བཅད། ཚུར་འདུས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མགོན་པོ་སྟག་ཞོན་ནག་པོ་སྐུ་མདོག་དུས་མཐའི་སྤྲིན་ལྟར་གནག་ཅིང་། ཞལ་གདངས་ཤིང་མཆེ་བ་གཙིགས་པ། སྤྱན་གསུམ་སྡང་མིག་གཡོ་ཞིང་དབུ་སྐྲ་དང་སྨ་ར་སྨིན་མ་འབར་བ། ཕྱག་གཡས་ཙནྡན་གྱི་བེང་ཆེན་ནམ་མཁར་འཕྱར་ཞིང་གཡོན་ལྕགས་པར་ཁྲག་གིས་གང་བ་ཞལ་དུ་གསོལ་བ། དར་ནག་གི་བེར་ཆེན་དགུ་བརྩེགས་གསོལ་ཞིང་གསེར་གྱི་སྐ་རགས་བཅིངས་པ། སག་ཏིའི་ལྷམ་ཅན། ཐོད་སྐམ་གྱི་དབུ་རྒྱན། ཐོད་རློན་གྱི་དོ་ཤལ། སྦྲུལ་ནག་གི་ཐོད་བཅིངས། གསེར་གྱི་རྣ་ཆ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ། ཆིབས་སུ་སྟག་ཆེན་རྔམ་པ་བཅིབས་ཤིང་སེང་གེ་རོལ་དུ་ཁྲིད་པ། ལྕགས་ཀྱི་བྱ་ཁྲ་ཀླད་ལ་ལྡིང་ཞིང་ཅེ་སྤྱང་དོམ་དྲེད་ཕྱི་ནས་འབྲང་བ། མེ་དཔུང་འབར་བའི་དབུས་ན་བཞུགས་པའོ། །གཡོན་དུ་བྷྱོ་ལས་ལྷ་མོ་དམར་ནག་ཁྲམ་ཤིང་དང་ནད་རྐྱལ་འཛིན་པ། ལྕགས་ཀྱི་དྲེལ་རྟ་རྐང་གསུམ་ལ་བཅིབས་ཤིང་རླུང་ནག་འཚུབས་མའི་དབུས་ན་བཞུགས་པའོ། །ཡབ་ཡུམ་དེ་དག་གི་གཡས་སུ་སྐུའི་མོན་པ་སྲོག་བདག་སྔོ་སྐྱ་གཡས་ཏྲི་ཤཱུ་ལའི་རྩེ་ལ་མི་རོ་བཙུགས་པའི་རྒྱལ་མཚན་དང་གཡོན་པས་དར་ནག་གི་རུ་མཚོན་འཕྱར་བ། གཡོན་དུ་གསུང་གི་མོན་པ་བཤན་པ་དམར་ནག་གཡོན་མ་ཧེའི་རྭ་དུང་འབུད་ཅིང་གཡས་ཕུར་བུ་དང་ཞགས་པས་དམ་ཉམས་འཆིང་བ། མདུན་དུ་ཐུགས་ཀྱི་མོན་པ་ཐེའུ་ནག་པོ་གཡས་སྤུ་གྲི་དང་གཡོན་མི་སྙིང་ཐོགས་པ། གཞན་ཡང་ཤ་ཟན་གྱི་མོན་པ། ཁྲག་འཐུང་གི་མོན་པ། སྲོག་གཅོད་ཀྱི་མོན་པ། བླ་འགུགས་ཀྱི་མོན་པ། སྙིང་འབྱིན་གྱི་མོན་པ། གཟེར་འདེབས་ཀྱི་མོན་པ། ཚེ་འཕྲོག་གི་མོན་པ་རྣམས་ལས་མཁན་གྱི་ཆ་ལུགས་ཅན། གཡས་རལ་གྲི་སོགས་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་དང་གཡོན་ཐོད་ཁྲག་ཐོགས་པ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་མ་མོ་བདུན་ལ་སོགས་པ་མ་མོ་མཁའ་འགྲོ་ཤ་ཟ་གྲངས་མེད་པ་དང་བཅས་པས་བསྐོར་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔྲལ་བར་ཨཱོྃ། མགྲིན་པར་ཨཱཿ ཐུགས་ཀར་ཧཱུྃ། ཧཱུྃ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས། ལྕང་ལོ་ཅན། མ་ལ་ཡ། འོད་མའི་ཚལ། རི་རབ་ཀྱི་ཁོང་སེང་། རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་སོགས་པ་ནས་མགོན་པོ་འཁོར་བཅས་བཛྲ་ས་མཱ་ཛཿས་སྤྱན་དྲངས་པར་བསམ་ལ། ཧཱུྃ༔ དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་རབ་འཇིགས་པ༔ ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས༔ ལྷ་ཆེན་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་དང༔ ལྕམ་མོ་དཔལ་ལྡན་རེ་མ་ཏཱི༔ འཁོར་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ༔ སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བསྲུང་བ་དང༔ དམ་ཉམས་དགྲ་བོ་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར༔ གནས་འདིར་སྤྱན་འདྲེན་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ ཨཱོྃ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ཏྲི་ཡཾ་ཛཿཛ༔ ཏྲག་རཀྴ་ས་མ་ཡ་མཎྜལ་ཨཱ་ཀདྡྷ་ཨཱ་ཀདྡྷ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཏིཥྛ་ཏིཥྛ་ཨ་བ་ལོ་ཀ་ཡ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཛ༔ ཞེས་སྤྱན་དྲངས། ཧཱུྃ༔ རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་སྤྱན་སྔ་རུ༔ ཁས་བླངས་དམ་བཅས་མ་གཡེལ་བར༔ གྲུ་གསུམ་མཐིང་ནག་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར༔ བཞུགས་ལ་བཅོལ་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོཿམ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ཏིཥྛ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་སཏྭཾ༔ ཞེས་དམ་ཚིག་པ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ། ཡི་དམ་གྱི་སྔགས་མཐར་ཨཱོྃ་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ས་པ་རི་བཱ་ར་ས་མ་ཡ་སཏྭཾ། ཞེས་དམ་ལ་གཞག་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པས་དབུ་བརྒྱན་པར་བསམ་མོ།། ཧཱུྃ༔ ལྷ་མིན་དམག་ཚོགས་གཡུལ་ཟློག་ཅིང༔ ལྷ་དམག་དཀར་པོའི་དབུགས་འབྱིན་པ༔ ལེགས་ལྡན་ནག་པོ་འཁོར་བཅས་ལ༔ མཆོད་ཅིང་བསྟོད་དེ་ཕྱག་ཀྱང་འཚལ༔ ཨ་ཏི་པཱུ་ཧོ༔ པྲ་ཏཱིཙྪ་ཧོ༔ ཞེས་ཕྱག་བྱ། མཆོད་པ་ནི། ཧཱུྃ༔ གདུག་པའི་དགྲ་དང་བགེགས་རྣམས་ཀྱི༔ དམར་གྱི་ཨརྒྷཾ་དབང་པོ་ལྔ༔ གསུར་ཆེན་སྤོས་དང་ཞུན་མར་མེ༔ སྦྱར་བའི་དྲི་དང་ཞལ་ཟས་མཆོག༔ སྙན་བརྗིད་རོལ་མོའི་མཆོད་པ་དང༔ ཤ་ལྔ་དང་ནི་བདུད་རྩི་ལྔ༔ ཉ་ཤ་ལ་དུ་ལ་ཕུག་དང༔ འབྲུ་བཅུད་ཆང་དང་ཁུར་བ་དང༔ འཆི་མེད་སྨན་དང་རཀྟའི་སྐྱེམས༔ བ་ལིཾ་བདུད་རྩིའི་གཏོར་མ་སོགས༔ ཕྱི་ནང་གསང་བའི་དམ་ཚིག་རྫས༔ ལོངས་སྤྱོད་ལྔ་ལྡན་འདི་དག་ཀུན༔ མགོན་པོ་འཁོར་དང་བཅས་ལ་འབུལ༔ ཐུགས་དམ་དབང་གིས་བཞེས་སུ་གསོལ༔ ཨཱོྃ་ཤྲཱི་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ས་པ་རི་བཱ་ར་ཨརྒྷཾ་ནས་ཤབྡའི་བར་དང་། སྨན་དང་རཀྟ་འབུལ་ཚིགས་རིགས་མཐུན་སྔགས་དང་བཅས་པས་འབུལ་བའམ། བསྡུ་ན་གོང་གི་སྔགས་མཐར་མ་ཧཱ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་པཱུ་ཛ་ཁཱ་ཧི༔ མ་ཧཱ་རཀྟ་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་པས་འབུལ། ཁྱད་པར་དུ་ལྗགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། རྩ་སྔགས་ཀྱི་མཐར་བ་ལིཾ་ཨི་དཾ་གྲིཧྞ་ཁ་ཁ་ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི་བྷུཉྫ་ཧོ། རཀྟ་པི་པ་ཏོ་ས་མ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཞེས་པ་བདུན་གྱིས་ཕུལ་ལ། དཔལ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ཁྲག་འཐུང་གི་རྒྱལ་པོ་སོགས་ནས་བསྟན་པའི་བཀའ་སྲུང་ཆེན་པོ་ལེགས་ལྡན་སྟག་ཞོན་ནག་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཏོར་མ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་བཞེས་ལ་སོགས་ཕྲིན་ལས་གསོལ། བསྟོད་པ་ནི། ཧཱུྃ༔ བདེ་ཆེན་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས༔ ཡང་དག་རྔམ་པའི་སྐུ་གཅིག་བྱུང་བ་ནི༔ མཐིང་ནག་མི་བསྲུན་འཇིགས་བྱེད་འབར་བའི་སྐུ༔ ལེགས་ལྡན་དཔའ་བོ་ཆེ་བཙན་དྲག་ཤུལ་ཅན༔ ས་གསུམ་དབང་སྒྱུར་སྟག་ཞོན་ནག་པོ་ཆེ༔ བསྟན་དགྲ་འཇོམས་མཛད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ ཁྲག་མཚོར་རྒྱུག་ཅིང་ཁམས་གསུམ་སྐད་ཅིག་ཉུལ༔ མ་གཅིག་རེ་མ་ཏཱི་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་སྤྲུལ༔ དགྲ་བགེགས་སྒྲོལ་མཛད་དྲེགས་པ་བདུན་དུ་བསྟན༔ ཕྲིན་ལས་ཕོ་ཉ་དུར་ཁྲོད་མ་མོ་བདུན༔ ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལ་བསྟོད༔ རྣམ་འཕྲུལ་ཕོ་ཉ་མ་ངེས་སྣ་ཚོགས་པ༔ མཆེ་བ་ཅན་དང་བྱ་གཅན་གདུག་པའི་ཚོགས༔ སྡེ་བརྒྱད་འཁོར་དང་བཅས་ལ་བསྟོད་པ་འབུལ༔ བདག་ཅག་རེ་སྨོན་དུས་འདིར་འགྲུབ་པར་མཛོད༔ ཅེས་བསྟོད། བཟླས་པ་བྱ་བ་ནི། མགོན་པོ་འཁོར་བཅས་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་ཉི་མ་ལ་གནས་པའི་ཧཱུྃ་ཡིག་གི་མཐར་སོ་སོའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བདག་གི་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་ཅི་འདོད་པའི་ཕྲིན་ལས་རབ་འབྱམས་ཐོགས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པར་བསམ་ལ། ཨཱོྃ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་རཱུ་པ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ སྐུའི་སྙིང་པོའོ། །ཨཱོྃ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་རཀྴ་དུ་བེང་ཎི་ཛ༔ གསུང་གི་སྙིང་པོའོ། །ཨཱོྃ་ཤྲཱི་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ཏྲི་ཡཾ་ཛ་ཛཿདགྲ་བོ་མཱ་ར་ཡ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ་བཟླས་པའི་གཙོ་བོ་འདི་ལ་བྱེད། ཏྲག་རཀྴ་ཧ་ལ་དགྲ་བོ་མཱ་ར་ཡ་ཛཿཛ༔ ལྷ་མོའི་སྙིང་པོའོ། །དུ་ན་རུ་དྲ་རུ་ཐུཾ་བྷ་ཏི་ཛ༔ ཤཱུ་ལ་རཱ་ཙ་ཏྲི་ཤཾ་ཛ༔ བཛྲ་ཏྲི་སྣ་སཱ་དྷུ་ཁ་ཐུཾ་ཏྲི་ས་མ་ཡ་ཛཿདགྲ་བོ་མཱ་ར་ཡ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཅེས་མོན་པའི་སྔགས་ཏེ་གཙོ་འཁོར་གྱི་འགྲོས་སྦྱར་ནས་ཅི་རིགས་བཟླས་པའི་མཐར། མཆོད་ཅིང་ཕྲིན་ལས་གསོལ། ཚོགས་མཆོད་དང་སྐོང་བཤགས་སོགས་སྤྲོ་ན་སྐབས་འདིར་བྱ། རྒྱུན་དུ་ཐུན་གཏོར་ཡོད་ན། ཧཱུྃ། ལྷ་ཡི་སྡེ་དཔོན་ཚོགས་ཀྱི་བདག །དཔལ་ལྡན་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ནི། །ལྷ་མོ་གཉན་དང་གཉིས་སུ་མེད། །འཁོར་བཅས་གནས་འདིར་གཤེགས་སུ་གསོལ། །མཆོད་སྦྱིན་གཏོར་མ་འདི་བཞེས་ལ། །ཞེས་སོགས་སྤྱི་དང་མཐུན་པར་བསྟབ། མཆོད་བསྟོད། བཟོད་གསོལ། གཤེགས་གསོལ། དམ་ཚིག་པ་བསྡུ་བ། སྨོན་ལམ་ཤིས་བརྗོད་རྣམས་བྱའོ། །བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་གདམས་པ་རྣམས་ཡིག་རྙིང་ལས་ཤེས་ཤིང་འདིར་ནི་གཏོར་ཆོག་ཙམ་སྨྲོས་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་དབང་གི་ཆོ་ག་ནི། བདག་མདུན་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་བཟླས་པའི་བར་དང་ཕྲིན་ལས་གསོལ་བ་རྣམས་སྔར་བཞིན་བྱའོ། །སློབ་མའི་བྱ་བ་ཁྲུས་དང་ཕྱག་བྱས། བགེགས་སྐྲོད་པ་རྣམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། མཚམས་སྦྱོར་ཅི་རིགས་པ་བཤད་ནས། ཁྱད་པར་འདིར་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མགོན་པོ་སྟག་ཞོན་ནག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་བཀའ་སྲུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེ་བཙན་མཐུ་སྟོབས་དང་ནུས་པའི་བྱིན་རླབས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་འདིའི་རྒྱུད་གསུངས་ཏེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་གཏད། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་དང་། ཤཱནྟིཾ་གརྦྷ། བཱ་སུ་དྷཱ་ར་སོགས་རིག་འཛིན་གྲུབ་ཐོབ་རྣམས་ལས་བརྒྱུད་དེ། གནུབས་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ལ་བཀའ་བབས་པ་ཉིད། དགེ་བཤེས་གྲ་ང་ཀུན་གྲགས་ནས། སོ་བན་འབུམ་གྲགས། སྐྱོ་བན་མཐུ་ཆེན། ལྕེ་མདོ་སྡེ་སེང་གེ་སོགས་ལས་བརྒྱུད་པའི་སྐོར་དང་། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་བཀའ་རྒྱ་ཅན་རྣམས་གནུབས་ཀྱིས་སྐོར་ཚོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་གཏེར་དུ་སྦས་པ་སྟེ། ནོར་སྲུང་ལྟར་སྒྲུབ་པ་བེང་མའི་སྐོར་རྣམས་ཉུག་གི་རྡོ་རྗེ་སྒྲོམ་བུ་དང་། བཀའ་སྡོད་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཏྲི་ཡཾ་མའི་སྐོར་ཕུང་པོ་རི་བོ་ཆེ་དང་། དྲག་སྔགས་སུ་སྒྲུབ་པ་དུག་གི་སྤུ་གྲིའི་སྐོར་གཡུང་གི་རྫ་ལྷུད་མོར་གཏེར་དུ་སྦས་པ་རྣམས། རྒྱ་ཞང་ཁྲོམ་རྡོ་རྗེ་འབར་གྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པ་རོག་གྲགས་སེང་། རོག་ཤེར་དབང་། ལྕེ་མདོ་སྡེ་སེང་གེ་སོགས་ལས་བརྒྱུད་པ་སྟེ། བཀའ་གཏེར་བརྒྱུད་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་རྗེས་གནང་ཟབ་མོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་སྔོན་དུ་སོང་། སློབ་མའི་བྱ་བ་ལ་སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་གཞི་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་ལ་མཎྜལ་ཕུལ་ནས། གསོལ་བ་འདེབས་པ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་བའི་བདག །སློབ་དཔོན་ཁྱོད་ནི་དགོངས་སུ་གསོལ། །བསྟན་པའི་དགྲ་བགེགས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། །མགོན་པོའི་སྒྲུབ་ཐབས་བདག་ལ་སྩོལ། །ཅེས་ལན་གསུམ། སློབ་དཔོན་གྱིས། དཔལ་མགོན་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་འདི། ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་མཆོད་ནུས་སམ། །ཕྲིན་ལས་བཅོལ་དང་དམ་ཚིག་རྣམས། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་ནུས་སམ། །ཞེས་དྲིས། དེས་ཀྱང་ནུས་པར་ཁས་བླང་། སླར་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས། སྣོད་དང་ལྡན་པའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །མགོན་པོའི་སྒྲུབ་པ་ངས་སྦྱིན་གྱིས། ཁྱོད་ཀྱིས་སྤྲོ་བས་བརྩོན་པར་མཆོད། །ཅེས་གདམས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་དཔལ། །སོགས་རྒྱུན་བཤགས་བྱ། གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ཉིད་བདག་བསྐྱེད་ཀྱི་ཡི་དམ་དུ་སྒོམ་ཚུལ་འཕོག་ནས། མདུན་དུ་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོའི་ས་གཞིར་ཨེ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་འབྱུང་མཐིང་ནག་སོགས་ནས། གྲངས་མེད་པ་དང་བཅས་པས་བསྐོར་བའོ། །ཞེས་པའི་བར་གོང་བཞིན་མདུན་བསྐྱེད་གསལ་འདེབས་སུ་གཞུག །སློབ་དཔོན་ལ་མོས་གུས་དུང་བྱས་པས་སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། མདུན་བསྐྱེད་མགོན་པོའི་ཐུགས་ཀར་ཕོག་པས་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ། མགོན་པོའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་མགོན་པོའི་སྐུ་ཆེ་ཆུང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྤྱན་དྲངས་ལུས་ལ་ཐིམ་པར་མོས་ཤིག །ཅེས་བརྗོད་ལ་སྔགས་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་སྦྱར། སྐུ་རྟེན་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། ཧཱུྃ༔ དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་བུ་ཁྱོད་ལ༔ དཔལ་མགོན་སྐུ་ཡི་དབང་བསྐུར་བས༔ ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་སྒྲུབ་པ་དང༔ སྐུ་ཡི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་ཤོག༔ སྐུ་སྙིང་།་་་རྩ་སྔགས་ཀྱི་མཐར་ཀཱ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱོྃ༔ ཞེས་བརྗོད་སྐུའི་དབང་ངོ་། །ཡང་སློབ་དཔོན་ལ་མོས་གུས་བྱས་པས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཟེར་གྱིས། མདུན་བསྐྱེད་དང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དཔག་མེད་སྤྱན་དྲངས་ཁྱེད་རང་གི་མགྲིན་པར་ཐིམ་པར་མོས་ཤིག་བྱས་ལ། ཕྲེང་བ་གཏད་དེ། ཧཱུྃ༔ དཔལ་ཆེན་གསུང་གི་དབང་བསྐུར་བས༔ བསྙེན་སྒྲུབ་སྔགས་རྣམས་བཟླས་པ་ཡིས༔ ངག་གི་ནུས་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས༔ གསུང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་ཤོག༔ གསུང་སྙིང་།་་་སྔགས་མཐར་ཝཱ་ཀ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་དང་མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཐོན་པ་སློབ་མའི་ཁར་ཞུགས་སྙིང་གའི་ས་བོན་གྱི་མཐར་འཁོད་པར་བསམ་ལ་སྔགས་ཀྱི་རྗེས་ཟློས་ལན་གསུམ་བྱེད་དུ་གཞུག །གསུང་གི་དབང་ངོ་། །ཡང་སློབ་དཔོན་ལ་མོས་གུས་བྱས་པས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཟེར་གྱིས་མདུན་བསྐྱེད་དང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཕྱག་མཚན་དཔག་མེད་སྤྱན་དྲངས་ཁྱེད་རང་གི་སྙིང་གར་ཐིམ་པར་མོས་ཤིག་བྱས་ལ། ཙནྡན་གྱི་བེང་ལག་གཡས་སུ་གཏད་དེ། ཧཱུྃ༔ མ་ཧཱ་ཀཱ་ལའི་ཕྱག་མཚན་ནི༔ ཙནྡན་བེང་ཆེན་སྒོ་གསུམ་པ༔ ལྷ་དང་ལྷ་མིན་དམག་ཚོགས་འགྱེད༔ དགྲ་བགེགས་འདུལ་བའི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཐུགས་སྙིང་།་་་སྔགས་མཐར་ཙིཏྟ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ ཐུགས་ཀྱི་དབང་ངོ་། །དེ་ནས་གཏོར་མ་མགོན་པོར་གསལ་བ་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་བཀའ་བསྒོས་པའི་ཚེ་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཐོགས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པར་བསམ་ལ། ཧཱུྃ༔ ལྷ་ཆེན་ཁྱོད་དང་མི་འབྲལ་བའི༔ བཀའ་དང་དམ་ལ་བཏགས་པ་དང༔ ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར༔ དམ་རྫས་གཏོར་མའི་དབང་བསྐུར་རོ༔ གཙོ་འཁོར་ཡོངས་སྙིང་།་་་སྔགས་མཐར་མ་ཧཱ་བ་ལིནྟ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་མི༔ ཞེས་དང་། བརྒྱུད་པའི་བཤར་འདེབས་དང་དམ་བསྒྲག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བཀའ་བསྒོ་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་པར་བྱ། གཏོར་མ་ལས་ཅུང་ཟད་བླངས་པ་བདུད་རྩི་ལ་སྦྱར་བ་དམ་བསྲེའི་སྔགས་་་་དམ་བཞག་ལྟར།མཆན།ཀྱིས་སློབ་མ་ལ་སྦྱིན། གཏོར་མ་ལ་ཡང་བྲན་ཏེ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དབང་དུའོ། །རྗེས་དམ་ཚིག་བསྒྲག་གཟུང་དང་མཎྜལ་ཡོན་འབུལ་རྣམས་སྤྱི་དང་འདྲ་ཞིང་། རྗེས་གཏོར་འབུལ་གཏང་རག་གི་མཆོད་བསྟོད་སོགས་རྗེས་ཆོག་རྣམས་གོང་བཞིན་བྱའོ། །རྣམ་འ༵གྱུར་སྣ་ཚོགས་དྲག་པོའི་གར། །གཉིས་མེ༵ད་ཡེ་ཤེས་རྡོ༵་རྗེ༵འི་དངོས། །སྟག་ཞོན་སྒྲུབ་ཐབས་གནུབས་ཆེན་གྱི། །གདམས་པའི་རྒྱ་མཚོ་བཅུད་དུ་དྲིལ། །སྟག་ཞོན་གནུབས་ལུགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་དབང་དང་བཅས་པའི་ལེའུ་ཚན་ནོ།། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-OM-045&oldid=116283"


མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི2017ལོའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དང2018ལོའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་འཆར་ཟིན་སྐོར་གྱི་སྙན་ཞུ། ཀ་བ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ།\nཡོང་ཁུངས།：ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་ཡིག་སྒྱུར་ཁང་། རྩོམ་སྒྲིག་པ།：གཡང་སྐྱིད། སྤེལ་དུས།：2018-02-06 11:48 རྡེབ་ཚད།：1084\nཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་མངག་བཅོལ་ལྟར། ད་ལྟ2017ལོའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དང2018ལོའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་འཆར་ཟིན་སྐོར་གྱི་སྙན་ཞུ་ལ་ཞིང་ཆེན་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོས་གྲོས་ཞིབ་གནང་བར་ཕུལ་བ་དང། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་དང་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཟུར་ཞུགས་མཛད་པའི་བློ་མཐུན་རྣམ་པས་ཀྱང་དགོངས་འཆར་འདོན་རོགས་ཞུ།\n2017ལོར་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་མགོ་ཁྲིད་བརྟན་པོའི་འོག་དང། རིམ་པ་སོ་སོའི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་དང་དེའི་རྒྱུན་ཨུ་ཁང་གི་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་སྟོན་འོག་ཏུ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་ནོར་སྲིད་སྡེ་ཁག་གིས་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་བ་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་སྟོན་དུ་བཟུང་བ་དང། སྔོན་རྩིས་བཅའ་ཁྲིམས་རྦད་ཆོད་སྒོས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ཤིང། ”ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་བཞིའི”བླང་བྱ་གལ་ཆེན་ནན་ཏན་སྒོས་དོན་འཁྱོལ་དང། བརྟན་བརླིང་ཁྲོད་འཕེལ་རྒྱས་བརྩོན་ལེན་གྱི་བྱ་བའི་སྤྱིའི་མདོ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས། ”སྒྱུར་བ་བཞིའི”བསམ་ཕྱོགས་གསར་བ་རང་རྟོགས་སྒོས་ལག་ལེན་བཅས་བྱས་ཐོག འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་བས་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་རྒྱུན་རྣམ་གསར་བར་སྣེ་ཁྲིད་དང། དཀའ་བ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་ཡོང་འབབ་འཛིན་པ། ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཕན་འབྲས་མཐོར་འདེགས་དང་འཕར་ཚད་བརྟན་པོར་བཏང་ཞིང། བྱེད་ཐབས་གསར་གཏོད་བྱས་ནས་ཕན་ཁེ་བསྐྲུན་པ་དང། གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ལ་ལྟ་རྟོག་སྒོས་དམངས་འཚོ་ཁག་ཐེག ཧུར་ཐག་བརྟན་བརླིང་སྒོས་བཅོས་སྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་གཏོང་ཡོང་འཁོར་རྒྱུག་བྱེད་ཚུལ་བརྟན་འཇགས་ཡིན་ལ། དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་རྒྱུན་མཐུད་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་ནུས་ལྡན་སྒོས་འགན་སྲུང་བྱས་ཡོད།\n(1) ཞིང་ཆེན་ཡོངས་སུ་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར246.1ཡོད་ཅིང། སྔོན་རྩིས་ཀྱི101.3%ཡིན་ལ། 2016ལོའི་ཁ་ཚད་གཅིག་པ་དང་བསྡུར་ན9.3%འཕར་བ་རེད།\nཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1530.3ཡོད་ཅིང། ལོ་སྔོན་མ་ལས་སྒོར་དུང་ཕྱུར5.5ཇེ་མང་དུ་སོང་བ་དང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད98.7%ཡིན། དེའི་ནང་དུ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཕྱིའི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར128.1བཏང་ཞིང5.5%འཕར། སྤྱི་པའི་བདེ་འཇགས་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར90.1བཏང་ཞིང27%འཕར། སློབ་གསོའི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར188.1བཏང་ཞིང9.8%འཕར། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར11.9བཏང་ཞིང9.5%འཕར། རིག་གནས་ལུས་རྩལ་དང་སྨྱན་བྱད་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར37.1བཏང་ཞིང11.5%འཕར། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་དང་ལས་ཞུགས་ཀྱི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར211.4བཏང་ཞིང7.7%འཕར། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེས་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར128.8བཏང་ཞིང25%འཕར། ནུས་སྲི་ཁོར་སྲུང་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར64.2བཏང་ཞིང12.5%མར་ཆག གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར142.4བཏང་ཞིང18.9%འཕར། ཞིང་ནགས་ཆུ་གསུམ་གྱི་ལས་དོན་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར224.8བཏང་ཞིང3.3%མར་ཆག འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར95.2བཏང་ཞིང46.7%མར་ཆག སྡོད་ཁང་འགན་སྲུང་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར57.8བཏང་ཞིང17.3%མར་ཆག ལས་གཞི་སྐོར་ཅིག་གི་འགྲོ་སྒོ་མར་ཆག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི། ཀྲུང་དབྱང་གི་འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་ཇུས་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ནས་ཆེད་སྤྱོད་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་ཁག་ཅིག་ཇེ་ཉུང་དུ་བཏང་བ་དང། ལོ་སྔོན་མར་ཐེངས་གཅིག་གིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་རེད།\nཞིང་ཆེན་ཡོངས་སུ་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་མཇུག་འབྲས་ནི། སྤྱིའི་ནོར་ཤུགས་སྒོར་དུང་ཕྱུར1650.8ཡོད་ཅིང། ལོ་སྔོན་མ་དང་ཕལ་ཆེར་འདྲ་མཉམ་ཡིན། དེའི་ནང་དུ་ས་གནས་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར246.1ཡོད་པ་དང། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1113.4ཡོད། གསར་དུ་བཀྲམ་པའི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར96.2ཡོད། སྔོན་ལོའི་ལྷག་འཕྲོ་རྩིས་ཁོངས་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར33ཡོད་ཅིང། སྔོན་རྩིས་གཏན་འཇགས་སྙོམ་སྒྲིག་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར92.9དང། ལོ་རིམ་བྱུང་གི་ནོར་སྲིད་ཀྱི་བསགས་དངུལ་དང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩ་སོགས་སྒོར་དུང་ཕྱུར69.2ནང་འདྲེན་བྱས་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་བརྗེ་སྒྱུར་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར238.1འགྲེམ་སྤེལ་བྱས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1530.3བཏང་ཞིང། བུ་ལོན་གྱི་མ་རྩ་འཇལ་བའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར239.7བཏང། སྔོན་རྩིས་གཏན་འཇགས་སྙོམ་སྒྲིག་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར91.8བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དང། གོང་སྤྲོད་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.3བཏང། གཏོང་ཡོང་གཉིས་ཐོད་གཏུག་རྗེས་ལོ་མཇུག་ཏུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར25.8ལྷག་ཡོད་ལ། ཚང་མ་ལོ་རྗེས་མའི་འགྲོ་སྒོའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་ཡོད།\n(2) ཞིང་ཆེན་རིམ་པར་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ས་གནས་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར77ཡོད་ཅིང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད95.7%ཡིན་ལ། སྒོར་དུང་ཕྱུར3.6ཇེ་མང་དུ་སོང་ཞིང4.9%འཕར་བ་རེད།\nཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར491.6ཡོད་པ་དང་སྔོན་རྩིས་ཀྱི97.3%ཡིན་ཞིང། སྒོར་དུང་ཕྱུར8.6ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་ཞིང1.7%མར་ཆག་པ་རེད། དེའི་ནང་དུ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཕྱི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར29.3བཏང་ཞིང12.9%འཕར། སྤྱི་པའི་བདེ་འཇགས་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར49.5བཏང་ཞིང41.4%འཕར། སློབ་གསོའི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར28.7བཏང་ཞིང19.4%འཕར། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར7.2བཏང་ཞིང་31.2%འཕར། རིག་གནས་ལུས་རྩལ་དང་སྨྱན་བྱད་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར14.2བཏང་ཞིང་24.3%འཕར། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་དང་ལས་ཞུགས་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར72.8བཏང་ཞིང། 12.8%འཕར། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེའི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར49.7བཏང་ཞིང146.9%འཕར། ནུས་སྲི་ཁོར་སྲུང་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར14.4བཏང་ཞིང25.4%མར་ཆག གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར22.6བཏང་ཞིང4427.6%འཕར (གཙོ་བོ་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར20བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཕྱིར)བ་རེད། ཞིང་ནགས་ཆུ་གསུམ་གྱི་ལས་དོན་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར34.5བཏང་ཞིང3.6%མར་ཆག འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར85.3བཏང་ཞིང49.8%མར་ཆག སྡོད་ཁང་འགན་སྲུང་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར7.1བཏང་ཞིང14.9%འཕར་བ་རེད།\nཞིང་ཆེན་རིམ་པར་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་མཇུག་འབྲས་ནི། སྤྱིའི་ནོར་ཤུགས་སྒོར་དུང་ཕྱུར582.9ཡོད་ཅིང་ལོ་སྔོན་མ་ལས་སྒོར་དུང་ཕྱུར20.1ཇེ་ཉུང་དུ་སོང། དེའི་ནང་དུ་ས་གནས་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར77ཡོད་པ་དང། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར283.7(ཀྲུང་དབྱང་གིས་རང་ཞིང་ལ་ཁ་གསབ་བྱས་པའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1113.4ནང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར829.7ཁ་གསབ་བྱས་པ་ཕུད་ཡོད) ཡོད་པ་དང། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུན་འཛིན་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར96.2བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་དང། ལོ་སྔོན་མའི་ལྷག་འཕྲོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར25.4ཡོད། སྔོན་རྩིས་གཏན་འཇགས་སྙོམ་སྒྲིག་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར75.7དང། ལོ་རིམ་བྱུང་གི་ནོར་སྲིད་ཀྱི་བསགས་དངུལ་དང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩ་སོགས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར24.9ནང་འདྲེན་བྱས། དེ་ལས་གཞན་བརྗེ་བསྒྱུར་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར156.4(ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྒོར་དུང་ཕྱུར238.1ལས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་རིམ་པར་སྒོར་དུང་ཕྱུར81.7དངུལ་བུན་དུ་བསྒྱུར)བཀོལ་སྤྱོད་བྱས། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར491.6བཏང་བ་དང། བུ་ལོན་མ་རྩ་འཇལ་བའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར156.4བཏང། སྔོན་རྩིས་གཏན་འཇགས་སྙོམ་སྒྲིག་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར71.4བཀོད་སྒྲིག་བྱས། གོང་སྤྲོད་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.3ཡོད། གཏོང་ཡོང་གཉིས་ཐོད་གཏུག་རྗེས། ལོ་རྗེས་མའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར18.5ཡོད་པས། ལོ་དེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་མཉམ་ཡིན་པ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་ཡོད།\nཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར257.8ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ལོ་དེ་གའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར83.5(ཡོང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱལ་དབང་ས་ཁོངས་སྤྱོད་དབང་བཤུག་སྤྲོད་གྲོན་དངུལ་དང། རླངས་འཁོར་ཤར་བགྲོད་རིན་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆུ་བེད་ལས་གྲྭ་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་ཐེབས་རྩ། ཆུ་མཛོད་ཆེ་འབྲིང་གི་མཛོད་ཁུལ་ཐེབས་རྩ། རྒྱན་ཤོག་སྤྱི་ཕན་མ་དངུལ་སོགས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་ཡིན)ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་པ་དང། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར13.9ཡོད། ལོ་སྔོན་མའི་རྩིས་ཁོངས་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར31.8ཡོད་ཅིང། ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་གསར་དུ་བཀྲམས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར94ཡོད། ཆེད་སྤྱོད་བརྗེ་བསྒྱུར་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར34.6བཀྲམས། སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར131.6(ས་ཞིང་བསྡུ་གསོག་དང་མྱུར་ལམ་བསྐྲུན་པའི་དངུལ་བུན་འཇལ་བ། ཆུ་བེད་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན། མཛོད་ཁུལ་གྱི་གནས་སྤོས་ཡུལ་མིར་དུས་མཇུག་ཏུ་རོགས་སྐྱོར། སྤྱི་ཚོགས་ཕན་བདེ་རོགས་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྒོའི་ཐད་ཆེད་དུ་སྤྱད་པ་ཡིན)བཏང་བ་དང། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་སྒོར་དུང་ཕྱུར27.9ནང་འདྲེན་བྱས་ཤིང། བུ་ལོན་གྱི་མ་རྩ་འཇལ་བའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར34.6བཏང། ལོ་རྗེས་མའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར63.7ཡོད་པ་རེད།\nཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར119.7ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ལོ་དེ་གར་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར27ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་པ་དང། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.8(ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར13.9ཡོད་པ་ལས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར12.1ཁ་གསབ་བྱས)ཡོད་ཅིང། ལོ་སྔོན་མའི་རྩིས་ཁོངས་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར27.9ཡོད། གསར་བསྣན་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་གྱི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར63(ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར94ཡོད་པ་ལས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར31དངུལ་བུན་དུ་བསྒྱུར)བཀོལ་སྤྱོད་བྱས། སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར40.3བཏང་བ་དང། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་སྒོར་དུང་ཕྱུར19.7ནང་འདྲེན་བྱས་ཤིང། ལོ་རྗེས་མའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར59.7ཡོད།\nཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.2ཡོད་ལ། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2.4དང། ལོ་སྔོན་མའི་རྩིས་ཁོངས་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.2ཡོད། རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2བཏང་བ་དང། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.1བཀོད་གཏོང་བྱས་ཤིང། ལོ་རྗེས་མའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.7ཡོད།\nཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1(མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྒྱལ་དབང་རྒྱུ་ནོར་གཏོང་འཇོག་དོ་དམ་ཚད་ཡོད་ཀུང་སི་དང། མཚོ་སྔོན་ཆིན་ཅིང་དངོས་གཉེར་སྡེ་ཚོགས་ཚད་ཡོད་ཀུང་སི། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རླངས་འཁོར་སྐྱེལ་འདྲེན་སྡེ་ཚོགས་ཚད་ཡོད་ཀུང་སི་སོགས་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་རྒྱལ་དབང་ཁེ་ལས74ཡིས་སྤྲད་པའི་ཁེ་སྤོགས)ཡོད་ལ། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2.4དང། ལོ་སྔོན་མའི་རྩིས་ཁོངས་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.2ཡོད། རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.8(རྒྱལ་དབང་ཁེ་ལས་ཀྱི་ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོའི་དགེ་རྒན་གྱི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་དང། མཁོ་འདོན་གསུམ་དང་ལས་རིགས་གཅིག ཐོན་ལས་རིམ་སྤར་སྒྱུར་བཀོད་སོགས་སུ་བཀོལ)ཡོད་པ་དང། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.1བཀོད་གཏོང་བྱས་ཤིང། ལོ་རྗེས་མའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.7ཡིན།\nཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར304.8ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་ལ། སྒོར་དུང་ཕྱུར30.7ཇེ་མང་དུ་སོང་ཞིང11.2%འཕར། སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར297.2བཏང་ལ། སྒོར་དུང་ཕྱུར23.6ཇེ་མང་དུ་སོང་ཞིང8.6%འཕར།\nཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར250.5ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་པ་དང། སྒོར་དུང་ཕྱུར51.8ཇེ་མང་དུ་སོང་ཞིང26%འཕར། སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར256.6བཏང་བ་དང། སྒོར་དུང་ཕྱུར47.4ཇེ་མང་དུ་སོང་ཞིང22.7%འཕར་བ་རེད།\nགསལ་བཤད་བྱ་དགོས་པའི་གནད་དོན། གཅིག་ནི་ས་གནས་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་འཕར་ཆག་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་ཏེ། ནོར་སྲིད་པུའུ་ཡི་བྱ་བའི་བླང་བྱ་ལྟར་ང་ཚོས་ལོ་མགོར2017ལོའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོའི་དམིགས་འབེན་གཏན་ཁེལ་བྱེད་དུས། གཉེར་ཁྲལ་འཕར་ཁྲལ་དུ་བསྒྱུར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ཚད་གཅིག་པར་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་པ་དང། འཕར་སྣོན་དམིགས་འབེན་དེ་ཁ་ཚད་གཅིག་པ་ལྟར་ན8%འཕར་བར་གཏན་ཁེལ་བྱས་ཡོད། ལོ་མཇུག་ཏུ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར246.1ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་པ་དང། ལོ་སྔོན་མར་དངོས་སུ་ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་ཚད་ལས་སྒོར་དུང་ཕྱུར7.6ཇེ་མང་དུ་སོང་ཞིང། ཁ་ཚད་གཅིག་པ་ལྟར་ན9.3%འཕར། གཉིས་ནི་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཚུལ་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་པའི་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་ཏེ། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོ་དེ་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ལས་སྒོར་དུང་ཕྱུར242.3ཇེ་མང་དུ་སོང་ལ། གཙོ་བོ་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཆེད་སྤྱོད་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་ལས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར200མང་དུ་བཏང་བ་དང། ཀྲུང་དབྱང་གིས་གསར་དུ་བསྣན་པའི་དོ་མཉམ་རང་བཞིན་གྱི་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་སོགས་བེད་སྤྱད་དེ་འོག་རིམ་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་གྱི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར10དང་གླ་ཕོགས་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་འཕར་བར་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར20དང། རིམ་པ་སོ་སོའི་མ་དངུལ་གཞན་དག་བསྡུ་སྒྲིལ་ནང་འདྲེན་བྱས་ནས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར12.3བཏང་ཡོད། གསུམ་ནི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩ་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་པའི་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་ཏེ། ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་པུའུ་ཡི་ཆེད་སྤྱོད་བུ་ལོན་སྔར་བས་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་པའི་བླང་བྱ་ལྟར། སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་དེ་བུ་ལོན་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོང་ཁུངས་བྱས་ཏེ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པའི་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་དེ། འགྲེམས་སྤེལ་དང་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་དུས་ངེས་པར་དུ་བྱེ་བྲག་གི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་ལ་ཁ་མཐུན་པར་བྱས་ཐོག ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་ས་གནས་མཛོད་ཉར་མ་དངུལ་གྱི་གཞི་རྒྱ་ཚོད་འཛིན་ནན་མོ་དང་དོ་མཉམ་ངང་འགྲེམས་སྤེལ་གྱི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་པས། ས་གནས་ཁག་ཅིག་གི་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་འགྲེམས་སྤེལ་ཅུང་འཕྱི་སོང་བས་ལོ་དེའི་འགྲོ་སྒོར་གྲུབ་ཐུབ་མེད་ལ། ལོ་རྗེས་མའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་ཏེ་མུ་མཐུད་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། བཞི་ནི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུན་འཛིན་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་ཏེ། 2017ལོར་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱིས་གསར་དུ་བསྣན་པའི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྒོར་དུང་ཕྱུར190.2ཀྱི་བུན་འཛིན་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་པ་དང། འབྲེལ་ཡོད་གཏན་ཕབ་གཞིར་བཟུང་སྟེ་ཐ་དད་དུ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་དང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩ་སྔོན་རྩིས་ནང་དུ་མངོན་པར་བྱས་ཡོད། 2017ལོའི་ལོ་མཇུག་བར་དུ་ས་ཁུལ་སྐོར་ཅིག་གི་བུན་འཛིན་ཉེན་ཁ་ཅུང་ཆེ་བ་ལས་གཞན་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་བུ་ལོན་ཉེན་ཁ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཚོད་འཛིན་ཐུབ་ཡོད།\nའཐུས་མི་རྣམ་པ། འདས་པའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་སྡེ་ཁག་གིས་ཞིང་ཆེན་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པའི་འབྲེལ་ཡོད་གྲོས་ཆོད་དང། ཞིང་ཆེན་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་ནོར་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཞིབ་བཤེར་བསམ་འཆར་གཞིར་བཟུང་སྟེ། ཞིང་ཆེན་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་ཕྱོགས་ལ་རང་འགུལ་སྒོས་ཡར་ཞུ་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་དང། དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འཐུས་མིའི་གྲོས་གཞི་ནན་ཏན་སྒོས་བསྒྲུབས་ཤིང། ནོར་སྲིད་ཀྱི་འགན་ནུས་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ། གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ཐད་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྲིག བཅོས་སྒྱུར་གསར་སྐྲུན་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ཞིང། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགག་སྒོའི་ཚོད་འཛིན་གཏོར་བ་དང། དོ་དམ་གྱི་རྨང་གཞིའི་བྱ་བ་བརྟན་པོ་དང་ཉེན་ཁ་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ཐོག བྱ་བ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་རྒྱུ་ནན་གྱིས་བཟུང་སྟེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་འཇགས་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཅུང་མགྱོགས་པོར་འགྲོ་བར་ཧུར་ཐག་སྒོས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ལ། གཙོ་བོ་གཤམ་གྱི་བྱ་བ་དག་བསྒྲུབས་པ་སྟེ།\n1.ནོར་སྲིད་ཀྱི་གཏོང་ཡོང་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱ་བ་ནན་གྱིས་བཟུང་བ། དམིགས་འབེན་སྣེ་ཁྲིད་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་བྱ་བའི་འགན་འཁྲི་ནན་གྱིས་འཁུར་བ། གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ཐད་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱས་ཏེ། དམིགས་འབེན་ལས་འགན་དུས་ལྟར་སྒོ་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་ཡོད། ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་སྒོའི་དམིགས་འབེན་སྔོག་དཔག་ལས་བརྒལ་ཡོད་དེ། ནོར་སྲིད་གཏོང་ཡོང་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་གྱི་དབྱེ་ཞིབ་ཚོགས་འདུ་ཟླ་ལྟར་བསྡུས་ནས། དབྱེ་ཞིབ་དང་དཔྱད་ཞིབ། བརྡ་བསྒྲགས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། བསྡུ་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་འབྲེལ་འདྲིས་མཐུན་སྦྱོར་བྱ་བར་ཤུགས་བསྣན་ནས། ཁྲིམས་ལྟར་བསྡུ་ལེན་དང་བསྡུ་དགོས་པ་ཚང་མ་བསྡུས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་སོ་སོ་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོའི་དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་བརྒྱུད་ནས། ལོ་མགོར་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་དམིགས་འབེན་ལས་འགན་སྔོན་དཔག་ལས་བརྒལ་དེ་ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་བསྟུད་མར་ཇེ་མང་དུ་སོང་བ་སྟེ། བྱ་བའི་བསམ་ཕྱོགས་དང་བྱེད་ཐབས་གསར་སྐྲུན་བརྩོན་ལེན་དང། ཀྲུང་དབྱང་གི་པུའུ་ཨུ་དང་ཕན་ཡོད་སྒོས་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེ་དང་སྐུལ་ཁྲིད་དཔྱད་ཞིབ་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། ལོ་ཧྲིལ་བོར་ཀྲུང་དབྱང་གི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་གསབ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1113.4དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་དང། ལོ་སྔོན་མ་ལས་སྒོར་དུང་ཕྱུར32.9ཇེ་མང་དུ་སོང་ཞིང3%འཕར། དེ་ལས་གཞན་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་དངུལ་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར195གསར་དུ་བསྣན་པར་བརྩོན་ལེན་བྱས་ནས་ལོ་སྔོན་མ་ལས29.1%འཕར། མཚོ་སྔོན་ལ་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར14.4དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་དང་ལོ་སྔོན་མ་ལས9.7%འཕར། འགྲོ་སྒོ་ལག་བསྟར་བརྟན་འཇགས་དང་གོ་རིམ་ལྡན་པ་སྟེ། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱས་ནས། ཟླ་རེར་འགྲོ་སྒོ་གཏོང་བའི་ལས་འགན་གཟབ་ནན་སྒོས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཐོག སྔོན་རྩིས་དམིགས་ཚད་འོག་རིམ་ལ་གང་མགྱོགས་ཀྱིས་འཕྲོད་པར་བྱས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་འགྲོ་གྲོན་སྔ་གཏོང་དང་སྔ་འདོན་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་གལ་ཆེན་དང་དམངས་འཚོ་ལས་གྲྭ། སྐྱེ་ཁམས་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་གཙོ་གནད་ལས་གཞིའི་འགྲོ་སྒོའི་དགོས་མཁོ་ཁག་ཐེག་བྱས་པས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་ནོར་སྲིད་གཏོང་ཡོང་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ལ་སྔར་བས་མཐོར་འདེགས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།\n2. མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་ཐད་ལ་མ་དངུལ་གཏོང་ཚད་ཇེ་མང་དུ་བཏང་བ། ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་གྱི་མཁོ་སྤྲོད་སྤུས་ཚད་དངོས་གནས་ཇེ་མཐོར་བཏང་སྟེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྱུར་སྙོམ་སྒྲིག་དང་ཐོན་ལས་སྒྲིག་གཞི་གཞན་སྒྱུར་རིམ་སྤར་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ་སྟེ། ཕན་ཡོད་སྒོས་མ་དངུལ་འཇོག་ཚད་བསྟུད་མར་རྒྱ་བསྐྱེད་པ། ལོ་ཧྲིལ་བོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར320བཏང་ནས། གཙོ་བོ་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་ཆུ་བེད། འགན་སྲུང་སྡོད་ཁང། ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཁྱུ་ཚོགས། བོད་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་སོགས་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་དག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་འགན་སྲུང་བྱས་ནས། དེང་དུས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕར་བར་ནུས་ཡོད་སྒོས་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས་པར་མ་ཟད། རྗེས་ཕྱོགས་སུ་འཕར་བར་ཡང་སྒུལ་ཤུགས་གསར་བ་འདོན་སྤྲོད་བྱས། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་འདེགས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་སྟེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཐོན་ལས་མགྱོགས་པོར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་ཧུར་ཐག་སྒོས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང། དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཕེལ་གནས་གསར་བ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར12.7བཏང་ནས། སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་གཞན་སྒྱུར་རིམ་སྤར་དང། འཐབ་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་གསར་དར་ཐོན་ལས་དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ། རྡོ་སོལ་སོགས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཐོན་ནུས་ཆེ་དྲག་པ་ཐག་གཅོད་དང་ཁེ་ལས་ཀྱི་ལས་བཟོ་བ་ཁག་བགོ་བཀོད་སྒྲིག་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་བཀོལ་བ་དང། གློག་ཤུགས་ཐད་ཀར་ཉོ་འཚོང་དང¡°སོལ་རླངས་རིགས¡±ཀྱི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་བརྟན་འཇགས་ངང་ཐོན་སྐྱེད་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བར་མ་ཟད། དཔལ་འབྱོར་འཁོར་རྒྱུག་དང་ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང། ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས། བོད་ལུགས་གསོ་སྨན་གོང་སྤེལ་བཅས་ཀྱི་ཐེབས་རྩ4ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར8.5བཏང་བ་དང། ཁྱད་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐོན་ལས་ཀྱི་སྦས་ཤུགས་སྔོག་འདོན་དང་ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་གི་ལས་རིགས་གསར་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་ཡིག་ཆ་ཨང1པོའི་དགོངས་དོན་ནན་ཏན་སྒོས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ལ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར53.3བཏང་ནས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་རོགས་སྐྱོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་སྣ་ཚོགས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། རྣམ་པ་གསར་བའི་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་གཉེར་མཁན་དང། དེང་རབས་ཞིང་ལས་དཔེ་སྟོན་གླིང་ཁུལ་གྱིས་གཞི་རྒྱ་ཚད་རན་པའི་སྒོ་ནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ་དང། གཙོ་བོ“ཚོད་སླེའི“ལས་གྲྭ་དང། “འབྲུ་རིགས་གཟན་སྒྱུར“ལས་གྲྭ། ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་ཕྱུགས་ལས་གཞི་རྒྱ་ལྡན་པར་གསོ་སྤེལ་སོགས་ལས་གཞི་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར7.8བཏང་ནས་ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་རླངས་འཁོར་ཁྱབ་བརྡལ་བཀོལ་སྤྱོད་དང། གནམ་གྲུ་འབབ་ཐང་གི་མཁའ་ལམ་གསབ་དངུལ། འཁྱགས་སྦྲེལ་ཟོང་སྐྱེལ། གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་ཞིང་སྡེར་སྐྱོད་པ། སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་གསུམ་པ་སྒྱུར་བཀོད་རིམ་སྤར་སོགས་ལས་གཞི་ཐད་བཀོལ་བ་དང། གཙོ་བོ་ཡུལ་སྐོར་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་དང། ཡུལ་སྐོར་ལས་རྣམ་གསར་བ་གསར་སྤེལ་སོགས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་ལས་དོན་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཡོད། ཁྲལ་གྲོན་གཉིས་གཅོག་སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ། གཉེར་ཁྲལ་འཕར་ཁྲལ་དུ་བསྒྱུར་བའི་བར་བརྒལ་དུས་སྐབས་དང། རིམ་འཕར་དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་ཁྲལ་ཚད་སྒྲིག་གཞི་ཁུ་བསྡུ། ཁེ་ལས་ཆུང་གྲས་སོགས་ཀྱི་ཁྲལ་བསྡུ་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ཏེ། ཁེ་ལས་ཀྱི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་ཚུལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གཙང་སེལ་བྱས་ཐོག་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་ཞིང། སྲིད་འཛིན་ལས་དོན་རང་བཞིན་གྱི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་ལེན་དང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩ་སྣ27མེད་པར་བཟོས་པའམ་སྡུད་མཚམས་བཞག་པ་དང། སྲིད་གཞུང་གིས་བུ་ལོན་འཇལ་བའི་རིམ་པ་གཉིས་པའི་གཞུང་ལམ་གྱི་ལམ་རིན་ཡོངས་རྫོགས་མི་བསྡུ་བར་བྱས་ཤིང། ཆེས་དམའ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་རིན་ཚད་ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་དུ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ལོ་ཧྲིལ་བོར་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཁྲལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར93.2ཆག་ཡང་ངམ་རྩ་ཆག་བཏང་བས། ཁེ་ལས་ཀྱི་མ་རྩ་ནུས་ཡོད་སྒོས་ཇེ་དམའ་རུ་ཕབ་ཡོད། གསར་སྐྲུན་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱ་བར་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ། ཀྲུང་དབྱང་གི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་བླང་བྱ་ཧུར་ཐག་སྒོས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། འགྲན་རྩོད་རང་བཞིན་གྱི་གྲོན་དངུལ་དང་སྤྱིར་བཏང་གི་གྲོན་དངུལ་ཕན་ཚུན་མཐུན་སྦྱོར་སྒོས་དངུལ་གཏོང་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར7.2བཏང་ནས། ཚན་རྩལ་ཆེད་དོན་གལ་ཆེན་དང། ཁེ་ལས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་དང་གཞན་སྒྱུར། ཚན་རྩལ་གྲུབ་འབྲས་གཞན་སྒྱུར། རྨང་གཞི་ཞིབ་འཇུག་སོགས་ལས་གཞི་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་ཐེབས་རྩའི་གཞི་རྒྱ་མུ་མཐུད་དུ་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང། ཤུགས་དྲག་ཏུ་སློབ་ཆེན་པས་ལས་གཏོད་མ་དངུལ་གཏོང་བའི་ཁྲིད་སྟོན་མ་དངུལ་གྱི་ནུས་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་བ་རེད།\n3. སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་འགན་སྲུང་བྱས་པ། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཞིང་ཆེན་ཆུང་བ་ནས་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་ཆེན་པོ་དང། སྐྱེ་ཁམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཞིང་ཆེན་དུ་སྒྱུར་བའི་བླང་བྱ་གསར་བ་ལྟར། ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་དང་མ་དངུལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དངོས་གནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་སྲུང་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་ལ་མ་དངུལ་ཇེ་མང་དུ་བཏང་བ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར60.9བཏང་ནས་མདོ་ལ་རི་བོའི”རི་ཆུ་ནགས་ཞིང་མཚོའི“སྐྱེ་ཁམས་ཉམས་གསོ་དང། གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་གྱི་ལས་གཞི་སྐབས་གཉིས་པ། རང་བྱུང་ནགས་ཚལ་སྲུང་སྐྱོང། ནགས་ཚལ་སྐྱེ་ཁམས་ཕན་འབྲས་ཁ་གསབ། བརླན་སའི་སྐྱེ་ཁམས་ཕན་འབྲས་ཁ་གསབ་རྐྱེན་སྲོལ། ཕྱུགས་བསྐྱུར་ནགས་འཛུགས་རྩྭ་འདེབས་དང་འགོག་སྲུང་ནགས་ཚལ་སྲུང་སྐྱོང་ལས་གྲྭ་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་བཀོལ་བ་དང། མཁའ་རླུང་དང་བཙོག་ཆུ། འབབ་རྒྱུད་གཙོ་བོ། ས་ཞིང་བཅས་ལ་སྦགས་བཙོག་ཐེབས་པ་བཅོས་སྐྱོང་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ། མདོ་ལ་རི་བོ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་འགག་སྒོ་གཏོར་ས་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་དབྱང་གིས་གཙོ་གནད་སྐྱེ་ཁམས་བྱེད་ནུས་ཁུལ་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་བྱ་བར་བརྩོན་ལེན་ཆེན་པོ་བྱས་ནས། གཏེར་ལེན་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་དང། ཁྱོན་ཡོངས་ནས”1+9+3“སློབ་གསོའི་གྲོན་དངུལ་འགན་སྲུང་དང། སྐྱེ་ཁམས་གནས་སྤོ་ཡུལ་མི་ལས་དཀའ་ངལ་ཅན་གྱི་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་རོགས་དངུལ་སོགས་སྐྱེ་ཁམས་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་ནུས་ཡོད་ཀྱིས་འགན་སྲུང་བྱས་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར24.1བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏ། རྩྭ་ཐང་གི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པར་བྱ་དགའ་དང་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་སོགས་སྒོ་ཀུན་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད། གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ། བྱ་བའི་ཐད་ནས་འབྲེལ་འདྲིས་སྦྲེལ་མཐུད་དང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མ་དངུལ་བརྩོན་ལེན་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ”ཕྱོགས་བསྡུས་ནོར་ཤུགས་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ+ཆེད་སྤྱོད“ཀྱི་གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་ནོར་སྲིད་དོ་དམ་སྒྲིག་གཞིའི་གྲོས་གཞི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་བཏོན་པ་དང། འཛུགས་སྐྲུན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར6.3བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས། གླིང་ཁུལ་ནང་གི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་དང། ལས་ཁུངས་ཀྱི་འཁོར་རྒྱུག་སོགས་ཐད་ལ་བཀོལ་བ་དང། སྤྱི་གླིང་ཡུན་རིང་བོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང། གནད་ཁེལ་དབུར་སྐྱོར་དང་སྦྲེལ་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་སུ་སྐྱེ་ཁམས་སྤྱི་ཕན་དོ་དམ་སྲུང་སྐྱོང་ལས་གནས་ཁྲི5.5སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ། སྐྱེ་ཁམས་དབུལ་ཐར་གྱི་གོམ་སྟབས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་བ་རེད།\n4. དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་ཆུ་ཚད་བསྟུད་མར་ཇེ་མཐོར་བཏང་བ། འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་དང་ལེགས་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང། དམངས་འཚོའི་ཐད་མ་དངུལ་གཏོང་ཚད་བརྟན་འཇགས་ངང་འཕར་བའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཐོག གཅིག་གྱུར་སྒོས་ནོར་ཤུགས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། མ་དངུལ་འབོར་ཆེན་དམངས་འཚོ་ལེགས་སྒྱུར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་དངོས་གནས་བཀོལ་བ་རེད། ཤུགས་ཡོད་རྒུས་དམངས་འཚོའི་དོན་དངོས་བཅུ་ལག་བསྟར་བྱས་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་མྱུར་མཁོ་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་བསམ་གཞིགས་བཏང་ནས། དམིགས་ཚད་ལས་འགན་ཇེ་ཞིབ་དང་སྐུལ་ཁྲིད་དོན་འཁྱོལ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བཏང་ཏེ། དམངས་འཚོའི་དོན་དངོས65གཏན་ཁེལ་བྱས་པ་ཡོངས་སུ་ཁ་བཤད་ལག་བསྟར་ཡོད། ཤུགས་ཆེན་པོས་དབུལ་ཐར་མཁྲེགས་གཏོར་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་གཏོང་ཚད་མུ་མཐུད་དུ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ནོར་སྲིད་ཀྱི་དབུལ་སྐྱོར་ཆེད་སྤྱོད་དང་ཡུལ་གཞན་དུ་སྤོར་ནས་དབུལ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར60.3བཏང་བ་དང། ལོ་སྔོན་མ་ལས49.7%འཕར། དརེ་མ་ཟད་རྒྱུ་རྐྱེན་ཐབས་ལམ་ལྟར་མ་དངུལ་རྫོང་དུ་བགོས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་དང་དབུལ་ཕོངས་མི་གྲངས་གནད་འཁེལ་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་མ་དངུལ་དགོས་མཁོ་ནུས་ལྡན་གྱིས་འགན་སྲུང་བྱས་ཡོད། ཞིང་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་མ་དངུལ་གཅིག་གྱུར་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་བཀོལ་བར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང། ”རྐ་མང་པོ་ནས་ཆུ་འདྲེན་པ་དང། ཆུ་ཁུངས་གཅིག་ལས་ཆུ་གཏོང“བའི་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་གཏོང་བའི་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ། ལོ་ཧྲིལ་བོར་གཅིག་གྱུར་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པའི་གཞི་རྒྱ་སྒོར་དུང་ཕྱུར190.8ལ་སླེབས་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་དང་ལས་ཞུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཤུགས་སྣོན་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར99.3བཏང་ནས། རིགས་སོ་སོའི་ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོ་མི་སྣའི་རྒན་གསོ་དངུལ་གྱི་ཚད་གཞི་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མ་མཐའི་འགན་སྲུང་གི་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་དང་ཇེ་མཐོར་བཏང་ཞིང། དམིགས་བསལ་གྱི་དབུལ་ཕོངས་མི་སྣར་རོགས་སྐྱོར་དང་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་དང་མང་ཚོགས་དཀའ་ངལ་ཅན་དག་གི་དྲོད་ལེན་ཁ་གསབ་སྲིད་ཇུས་བཙུགས་པ་དང། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་གེགས་མེད་སྒྲིག་ཆས་སྒྱུར་བཀོད་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ཚབས་ཆེན་ལ་རོགས་འདེགས་རང་བཞིན་གྱི་ལས་ཁར་ཞུགས་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱས། ལས་ཞུགས་ལས་སྐྲུན་གྱི་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་སོ་སོ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་དང། ”འཐེན་ཐུག་དཔལ་འབྱོར”སོགས་ཁྱད་ལྡན་ངལ་ལས་ཟོང་རྟགས་སྐྲུན་པ་དང་ལས་སྐྲུན་འགྱེད་འཕྲོ་རྟེན་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་པའི་ནུས་རྩལ་གསོ་སྦྱོང་དང་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ངལ་རྩོལ་པ་ལྷག་མ་གནས་སྤོ་ལས་ཞུགས་བྱེད་པར་རོགས་སྐྱོར་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་ལས་ཞུགས་ལས་སྐྲུན་ལ་ཕན་ཡོད་སྒོས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། སློབ་གསོ་བཅོས་སྒྱུར་དང་གོང་སྤེལ་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར49.6བཏང་ནས་ཟི་ལིང་དང་མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་བྱང་བུ་བཟོས་མེད་པའི་དབུལ་ཕོངས་ཁྱིམ་ཚང་གི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་སློབ་མ་དང་ཞིང་སྡེའི་རོགས་སྐྱོར་དང་གསོ་སྐྱོང་བྱ་ཡུལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དབུལ་ཕོངས་སློབ་མ་དག་ལོ15རིང་གི་རིན་མེད་སློབ་གསོ་གཏོང་ཁྲོད་བསྡུ་ལེན་བྱས་པ་དང། འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སྐབས་ཀྱི་སློབ་མ་རེའི་སྤྱི་སྤྱོད་གྲོན་དངུལ་གྱི་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་ཇེ་མཐོར་བཏང་ཡོད། སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གསོའི”ལོ་གསུམ་འགུལ་སྐྱོད”འཆར་གཞི་དང། འོས་འགན་སློས་གསོའི”ཉམ་ཞན་པ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བཅོས་སྒྱུར”། ཉམ་ཞན་པའི་མཐོ་འབྲིང་བཅོས་སྒྱུར་འཆར་གཞི། མཐོ་རིམ་སློབ་གསོ་དང་ལས་རིགས་སློབ་གསོའི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྟོབས་ཤུགས་མཐོར་འདེགས་འཆར་གཞི་བཅས་མུ་མཐུད་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་བཏང། རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་དམིགས་འཛུགས་རིན་མེད་དགེ་ཐོན་སློབ་མ་གསོ་སྐྱོང་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ཤིང། དགེ་རྒན་ཁ་སྣོན་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཡོད། གསོ་སྨན་འཕྲོད་བསྟེན་ལམ་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་མོ་བྱེད་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར43.5བཏང་ནས། གཞུང་གཉེར་སྨན་ཁང་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྒྱུར་ལ་རོགས་སྐྱོར་དང། རིམ་གསུམ་གཞུང་གཉེར་སྨན་ཁང་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྒྱུར་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཐོག གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་གྲབས་དངུལ་དང་གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཕྱིའི་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་དང་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་བ་དང། ཐུམ་འབུ་ནད་འགོག་བཅོས་དང་ཞིང་སྡེའི་བུད་མེད་ཀྱི”འབྲས་སྐྲན་རིགས་གཉིས”འདེམས་བཤེར། འཕྲོད་བསྟེན་མཁོ་བསྟུན་ནུས་པ་འཛུགས་སྐྲུན། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་འཇོན་མི་གསོ་སྐྱོང་སོགས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། མང་ཚོགས་ཀྱི”ནད་ལ་སྟོན་དཀའ་བ་དང་སྨན་རིན་མཐོ་བའི”གནད་དོན་ཕན་ཡོད་སྒོས་ཞི་ལྷོད་དུ་བཏང་ཡོད། རིག་གནས་ལུས་རྩལ་དར་རྒྱས་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར13.5བཏང་ནས། གཞི་རིམ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་རིག་གནས་ཞབས་ཕྱི་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་དང། ”ཁང་གསུམ”རིན་མི་དགོས་པར་སྒོ་འབྱེད་པ། གཙོ་གནད་རིག་དངོས་དང་གཟུགས་འདས་ཤུལ་བཞག་ལ་སྲུང་སྐྱོང་སོགས་ལས་གཞི་བསྐྲུན་པར་རོགས་སྐྱོར་དང། སྤྱི་པའི་ལུས་རྩལ་ར་བའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་དང”མཚོ་སྐོར་ལྕགས་རྟ་འགྲན་རྒྱུག”། རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་དུས་ཆེན་སོགས་བྱ་འགུལ་ཆེན་པོ་སྤེལ་བར་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། སྤྱི་པའི་རིག་གནས་ལུས་རྩལ་གྱི་ཞབས་ཕྱི་ཚད་གཞི་ཅན་དང་དོ་མཉམ་ཅན་དུ་སྔར་བས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡོད་ཁང་འགན་སྲུང་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར35.4བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་སྡེའི་ཁང་པ་ཉེན་ཁ་ཅན་དང་རྙིང་བ་ཁྲི6སྒྱུར་བཀོད་དང། འགན་སྲུང་ཁང་བ་ཁྲི5.6དང་སྤྱི་པའི་གླ་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་སྤྱིལ་བུའི་སྡོད་ཁང་ཁུལ་སྒྱུར་བཀོད་དེ་དངུལ་ལོར་ཅན་དུ་བཏང་ནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་བསྡུར་ཚད50%ཡན་དུ་ཇེ་མཐོར་བཏང་ཡོད།


གཟའ་ཟླ་བ།, སྤྱི་ཟླ་བརྒྱད་པ། 25, 2019\nIndependence Day Felicitations – The Election Commission of Bhutan joins the nation in offering felicitations for the 73rd Independence Day of India. May Indo-Bhutan friendship continue to enjoy peace and harmony for aeons.\nགཏན་མཛོད། ཟླཝ་གདམ་ཁ། སྤྱི་ཟླ་དྲུག་པ། 2019 (1) སྤྱི་ཟླ་བཞི་པ། 2019 (2) སྤྱི་ཟླ་དང་པ། 2019 (2) སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པ། 2018 (1) སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པ། 2018 (1) སྤྱི་ཟླ་བཅུ་པ། 2018 (3) སྤྱི་ཟླ་དགུ་པ། 2018 (3) སྤྱི་ཟླ་བརྒྱད་པ། 2018 (2) སྤྱི་ཟླ་དྲུག་པ། 2018 (1) སྤྱི་ཟླ་ལྔ་པ། 2018 (1) སྤྱི་ཟླ་བཞི་པ། 2018 (2) སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པ། 2018 (2) སྤྱི་ཟླ་གཉིས་པ། 2018 (3) སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པ། 2017 (1) སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པ། 2017 (1) སྤྱི་ཟླ་བཅུ་པ། 2017 (1) སྤྱི་ཟླ་དགུ་པ། 2017 (3) སྤྱི་ཟླ་བརྒྱད་པ། 2017 (1) སྤྱི་ཟླ་བདུན་པ། 2017 (1) སྤྱི་ཟླ་དྲུག་པ། 2017 (1) སྤྱི་ཟླ་བཞི་པ། 2017 (3) སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པ། 2017 (3) སྤྱི་ཟླ་གཉིས་པ། 2017 (2) སྤྱི་ཟླ་དང་པ། 2017 (12) སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པ། 2016 (2) སྤྱི་ཟླ་བཅུ་པ། 2016 (8) སྤྱི་ཟླ་དགུ་པ། 2016 (11) སྤྱི་ཟླ་བརྒྱད་པ། 2016 (7) སྤྱི་ཟླ་བདུན་པ། 2016 (3) སྤྱི་ཟླ་དྲུག་པ། 2016 (1) སྤྱི་ཟླ་ལྔ་པ། 2016 (3) སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པ། 2016 (1) སྤྱི་ཟླ་གཉིས་པ། 2016 (1) སྤྱི་ཟླ་བདུན་པ། 2012 (1)\nརྒཔོ་དང་ རྒེད་འོག་ཚོགས་སྡེའི་ཚོགས་པའི་ དུས་མིན་བཙག་འཐུའི་ གྲུབ་འབྲས་གསལ་བསྒྲགས།\n༉ འབྲུག་གི་བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ འབྲུག་གི་བཙག་འཐུའི་བཅའ་ཁྲིམས་༢༠༠༨་ཅན་མའི་ དོན་ཚན་༤༥༧་དང་འཁྲིལ་ ཐིམ་ཕུག་རོང་ཁག་ ལྕང་རྒེད་འོག་གི་ རྒཔོ་དང་ བཀྲིས་གཡང་རྩེ་རོང་ཁག་ ང་ལི་མང་-ཕན་སྟེང་སྤྱི་འོག་དང་ བསམ་གྲུབ་ལྗོངས་ཁར་རོང་ཁག་ ནར་ཕུང་སྤྱི་འོག་ གསར་སྤང་རོང་ཁག་ པདྨ་འོད་གླིང་སྤྱི་འོག་ཚུ་གི་ རྒེད་འོག་ཚོགས་སྡེ་ཚོགས་པའི་གོ་གནས་ཀྱི་དོན་ལུ་ དུས་མིན་བཙག་འཐུའི་ གྲུབ་འབྲས་འདི་གསལ་བསྒྲགས་འབདཝ་ཨིན། གསལ་བསྒྲགས། གྲུབ་འབྲས། ...\nརྒེད་འོག་ཚོགས་སྡེ་ཚོགས་པའི་གོ་གནས་ཀྱི་དུས་མིན་བཙག་འཐུ་དང་ ས་སོང་ཞུགས་ཡོད་པའི་འདེམས་ཁོངས་ཀྱི་བཙག་ འཐུའི་གྲུབ་འབྲས་གསལ་བསྒྲགས།\nརྒེད་འོག་ཚོགས་སྡེ་ཚོགས་པའི་གོ་གནས་དང་ ས་གནས་ཞུང་གི་བཙག་འཐུའི་སྐབས་ ས་སོང་ལུས་ཡོད་མི་འདེམས་ཁོངས་ གཉིས་ཀྱི་དུས་མིན་བཙག་འཐུ།\nThe Election Commission of Bhutan invites sealed bids from interested ticketing agents having valid license for the purchase and issue of air tickets for: Paro-Bangalore (Via Ne\nPosted on 19/07/2019 25/07/2019\nབཙག་འཐུ་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་བསྟར་གྲོས་འཛོམས་ ཐེངས་ ༥ པ་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༦ པའི་སྤྱི་ཚེས་ ༥ ལས་ ༧ ཚུན་ལུ་ ཀ་ཝང་བྱང་ས་ལུ་ཡོད་པའི་ དམང་གཙོའི་ཁང་བཟང་གི་ནང་ལུ་ བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཁང་ན...


བོད་སྐད། • སོག་པོའི་སྐད། • ཡུ་གུར་སྐད། • ཀྲོང་སྐད། •\n- མཚོ་ཐོག་རྒྱ་ཁྱོན་གི་བརྒྱ་ཆ། 9,596,961 km²\n- མི་འབོར་མཐུག་ཚད་། 1,339,724,852\nདངུལ་ལོར། མི་དམངས་ཤོག་སྒོར། (CNY)\nདུས་ཚིགས་ས་ཁུལ། UTC +8\nཀྲུང་གོ། ( i/ˈtʃaɪnə/; རྒྱ་སྐད། : 中国; དབྱིན་ཡིག། : China) གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་中华人民共和国 ཞེས་འབོད་པ་དང། ཤར་ཨེ་ཤེ་ཡ་ནང་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་དང། མི་འབོར་བྱེ་བ་1.35 ཙམ་ཡོད་པས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཆེས་མི་འབོར་མང་ཤོས་གི་རྒྱལ་ཁ་འདི་ཡིན། ཀྲུང་གོ་ནི་ཏང་ཤོག་ཚོགས་པ་གཅིག་གི་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་པའི་གཞུང་ཡིན། འདིའི་རྟེན་གཞི་ནི་པེ་ཅིང་དུ་ཡོད་པ་དང། གཤམ་འོག་དུ་ཞིང་ཆེན་ ༢༢ རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྔ། ཐད་ཀར་འཛིན་སྐྱོང་ས་ཁུལ་བཞི། པེ་ཅིང། ཐན་ཇིན། ཧྲང་ཧེ། གྲུང་ཆིང། དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་གཉིས། ཤང་ཀང་དང་ ཨོ་མན། མ་ཟད་ཐེ་ཝན་གི་བདག་དབང་ཡང་རྩོད་བཞིན་ཡོད། ཞིང་ཆེན་ ༢༣ པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།\nསའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་ཧ་ལམ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ས་ཡ་ 9.6 ཙམ་ཡོད་པས་ ཀྲུང་གོ་ནི་སྐམ་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཆ་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་གཉིས་པར་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང། ཁྱོན་སྐམ་ས་དང་རྒྱ་མཚོ་གླིང་ཕྲན་བསྡོམས་ནས་བཙིས་ན་ཨང་གསུམ་པ་འམ་བཞི་པར་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་ཕྱིའི་བཀོད་པ་ནི་སྣ་མང་ཅན་དང་སྣེ་འཛོམས་པ་ཞིག་ཡོད། གྰོ་པི་བྱེ་ཐང་ནས་ ཏག་ལ་མ་གན་བྱེ་ཐང། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ནས་ཁུ་ནུ་རི་རྒྱུད་ པ་མིར་དང་གནམ་རི་སོགས་ཀྲུང་གོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་རིམ་བཞིན་དབུས་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཁུལ་སུ་བརྒྱུད་ཡོད། མ་ཟད་འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུ་སོགས་འཛམ་གླིང་གི་ཆུ་བོ་ཆེ་གྲས་མང་དག་ཞིག་ཀྱང་མཚོ་བོད་ས་མཐོ་ནས་འབབ་བཞིན་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ཐོག་གི་བར་ཐག་ནི་ སྤྱི་ལེ་14,500 ཙམ་དང་ འདི་ནི་ལྷོ་རྒྱ་མཚོ། པོ་ཧེ་རྒྱ་མཚོ། རྒྱ་མཚོ་སེར་པོ། ཤར་རྒྱ་མཚོ་བཅས་ལ་དབྱེ་ཡོད།\nཀྲུང་གོ་ནི་སྐམ་སའི་ཐོག་མཐའ་མཚམས་རིང་ཤོས་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་དང། རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་ 22,117 ཙམ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་བཞི་དང་ས་མཚམས་སྦྲེལ་ཡོད། ཤར་ལྷོ་མཚམས་སུ་ཝིཏི་ནམ།། ལའོ་སུ། འབར་མ་དང། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་གར། འབྲུག་ཡུལ། འབལ་ཡུལ། པ་ཀི་སི་ཐན ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཨ་ཧྥུའུ་རྒན་སི་ཐན། ཐ་ཇི་ཁེ་སི་ཏན། ཀེ་རེ་གེཛུ་སུཏེན། ཀཛ་ཀིསུ་གཏན། བྱང་ཕྱོགས་སུ་སོག་ཡུལ་དང། ཨུ་རུ་སུ། བྱང་ཤར་འཚམ་སུ་བྱང་ཀོ་རི་ཡ། ད་དུང་མཚོ་ཐོག་གི་ས་འཚམ་སྦྲེལ་གནས་པ་ནི་ ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ། ཉི་ཧོང། ཕི་ལི་པིན། ཝིཏི་ནམ། ཐེ་ཝན་བཅས་ཡིན།\nཀྲུང་གོའི་སའི་ཆགས་ཚུལ་ནི་འཕྲེད་ཐིག་ 18° ནས 54° N བར་དང། གཞུང་ཐིག་ཤར་མ་ 73° ནས་ 73° བར་ཡིན། ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཤར་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོ་དང། རྒྱ་མཚོ་སེར་པོའི་མཐའ་ཁོབས་སུ་མི་འབོར་ཧ་ཅང་གི་མང་བའི་ཁུལ་དང། ས་གཤིས་ཀྱང་ཧ་ཅང་གི་བཟང་པོ་ཡོད། བྱང་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་ནང་སོག་གི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྩ་ཐང་གི་ཁྱབ་པ་དང། ཀྲུང་གོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ནི་རི་རྒྱུད་ཆུང་གྲས་ཁ་ཅིག་གི་ཁྱབ་ཡོད། དབུས་ཤར་ཁུལ་དུ་ཆུ་ཆེན་ཁ་ཅིག་གི་ཆུ་འབབ་ཁུལ་འཁེལ་ཡོད། མ་ཟད་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང། སེང་གེ་གཙང་པོ། གླང་ཆེན་གཙང་པོ། སོགས་ཁ་འབབ་རྣམ་བཞི་དང། འབྲི་ཆུ། རྨ་ཆུ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་སོགས་འཛམ་གླིང་གི་མི་འབོར་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ལ་ཉེ་བར་འཁོ་བའི་ཆུ་ཆེན་ཁག་མཚོ་བོད་ས་མཐོ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར། རྒྱ་ནག། སོགས་ལ་རྒྱུག་བཞིན་ཡོད། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཆེས་མཐོ་བའི་རི་རྒྱུད་མང་དག་ཞིག་གི་རྟེན་གནས་ཡིན། ཇོ་མོ་གླང་མ་ནི་བལ་ཡུལ་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་འཚམ་སུ་ཡོད་པ་དང། དེ་མིན་གི་མཐོ་ཚད་རྨིད་༨༠༠༠ བརྒལ་བའི་རི་ཆེན་ཁག་བཅུ་ཙམ་ཡོད། ཏུར་ཕན་གཤོངས་ Turpan Depression. ཁུལ་གི་ཨའི་ཏིང་མཚོ་སྐམ་ Ayding Lake (−154m) ནི་རྒྱལ་ཁབ་གི་ཆེས་དམའ་ཤོས་གི་ས་ཁུལ་དང། འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་དམའ་ཤོས་གསུམ་པར་སླེབས་ཀྱི་ཡོད།\nཀྲུང་གོ་ནི་སྐྱེ་དངོས་སྣེ་མང་ཧ་ཅང་གི་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་བདུན་ནས་གཅིག་ཡིན། ཀྲུང་གོར་ཁྱོན་ སྲོག་ཆགས་དང་རྩེ་ཤིང་རིགས་མི་འདྲ་བ་ ཙམ་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཆེས་མང་ཤོས་གསུམ་པར་སླེས་ཀྱི་ཡོད། དེ་མིན་སྐྱ་དངོས་རིགས་ཆེས་མང་ཤོས་གཞན་གཉིས་ནི་ སྦར་ཛིལ་དང་ཀོ་ལོམ་བི་ཡ་ཡིན། ཀྲུང་གོ་ནི་ནུ་གསོས་སེམས་ཅན་རིགས་ 551 ཙམ་དང། བྱ་རིགས་ 1,221 འགོག་འགྲོའི་སྲོག་ཆམས་རིགས་ 424 ས་ཆུ་གཉིས་སྤྱོད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་རིགས་ 333 སོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞིས་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཀྲུང་གོ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་མི་འབོར་མང་ཤོས་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན་པས། གཉམ་གནས་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གི་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། ཉུང་མཐར་ཡང་སྲོག་ཆགས་རིགས་ 840 ཙམ་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སླེབས་ཡོད། དེ་མིན་རྔོན་རྒྱག་པ་དང། སྤུ་རིགས་ སྲོལ་རྒྱུན་སྨན་སྦྱོར་སོགས་ཆེད་མིའི་བྱ་སྤྱོད་མང་པོས་སྲོག་ཆགས་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལ་གནོད་འཚེ་ཆབས་ཚེན་བཟོ་བཞིན་ཡོད། 2005 རྗེས་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་རྒྱལ་ཁབ་གི་ཁྲིགས་ལུགས་བཞིན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རང་བྱུད་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་ 2,349 ཡོད་པ་འདི་རྒྱལ་ཁབ་གི་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་བརྒྱ་ཆ་ 15 ཟིན་ཡོད།\nཀྲུང་གོར་ཁྱོན་རྩ་བུག་གི་རྩེ་ཤིང་ ཙམ་ཡོད། ཚ་ཡུལ་ནགས་ཤིང་གི་དབུས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཁྱབ་ནས་ཡོད། རྒྱན་ལྗང་གི་ནགས་ཤིང་ཡང་ཧ་ཅང་གི་འབོར་ཆེན་ཡོད། ཤ་མོ་དང་མོག་རོའི་རིགས་ 10,000 ཙམ་དང། རྩེ་ཤིང་ནགས་ཚལ་རིགས་10,000 ཙམ་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ་ 2013 ནས་བཟུངས་ཀྲུང་གོ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་ཨང་རིམ་གཉིས་པར་སླེབས་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་དངུལ་ཚད་གཏན་འབེབ་ཁང་ནས་གསལ་སྟོན་བྱས་པར་གཞིགས་ན་ཁྱོན་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ $9.469 ཙམ་གྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ཐོན་བསྐྱེད་རྩ་འབོར་ཡོད། ཉོ་སྒྲུབ་ནུས་པའི་དོ་མཉམ་ (PPP) གཞིར་ན་ཨ་སྒོར་ $16.149 ཀྲུང་གོ་ནི་ཨ་རི་ཕུད་པའི་འཛམ་གླིང་ཨང་རིམ་གཉིས་པ་ཡིན། ཆ་སྙོམས་གྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ཐོན་བསྐྱེད་རྩ་འབོར་ནི་ཨ་སྒོར་$6,959. ཙམ་ཡིན་པས་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་རིམ་དགུ་བཅུ་ཙམ་དུ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད།\nདེང་དུས་གི་ཀྲུང་གོའི་དཔལ་འབྱོར་ནི་ཁྲོམ་རྭའི་དགོས་འཁོར་མཐུན་པའི་སྒེར་བདག་ཁེ་ལས་གི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ཡིན། ནུས་ཤུགས་ཐོན་སྤེལ་སོགས་ཙ་བའི་མ་ལག་གི་སྒྲིག་འཛིགས་རྣམས་མུ་མཐུད་རྒྱལ་ཁབ་གི་བདག་དབང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། སྤྱི་ལོ་1978 ལོའི་ནས་བཟུངས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་གུ་ཡངས་སྲིད་ཇུས་རྐྱེན་པས་ཀྲུང་གོ་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་ཤོས་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན། མ་འཇོག་དང་ཕྱིར་འཚོང་གི་ལམ་བུའི་ཐོག་མདུན་བྲལ་དུ་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་དངུལ་ཚད་གཏན་འབེབ་ཁང་གི་གྲངས་གཞིར་གཞིགས་ན་ སྤྱི་ལོ་ 2001ནས་ 2010 བར་གྱི་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་རྒྱལ་ཡོངས་ཐོན་བསྐྱེད་རྩ་འབོར་གི་འཕར་ཚད་ནི་བརྒྱ་ཆ་ 10.5% ཙམ་ཡིན། མ་ཟད་ཐོན་སྐྱེད་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དང། ངལ་རྩོལ་འགྲོ་གྲོན་ཆུང་བ་ རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ལེགས་པོ་ཡོད་པས་ཀྲུང་གོ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་མཁན་ཁོངས་རྩེ་མོར་སོན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཀྲུང་གོའི་དཔལ་འབྱོར་ནི་ནུས་ཤུགས་ཡོངས་ཁུངས་ལ་བརྟེན་དགོས་རྐྱེན་འདི་མི་འདངས་བའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཡོང་བཞིན་ཡོད།\nཀྲུང་གོ་ནི་སྤྱི་ལོ་2010 ལོར་འཛམ་གླིང་གི་ནུས་ཤུགས་བེད་སྤྱོད་མང་ཤོས་གཏོང་མཁན་སུ་འགྱུར། རྡོ་སོལ་གྱི་བེད་སྤྱོད་བརྒྱ་ཆ་ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། མ་ཟད་སྤྱི་ལོ་2012 ལོར་ཨ་རི་ལས་ཀྱང་རྡོ་སྣུམ་གྱི་ནང་འདྲེན་མང་བར་བྱས་ཏེ་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་དང་པོར་སླེབས། དེས་རྐྱེན་པས་འཁོར་ཡུག་གི་གནོད་འཚེ་འཚབ་ཆེ་བྱུང་འཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་དངུལ་ཙའི་ཉམས་ཉེས་དང་དཔལ་འབྱོར་གི་ཉམས་རྒུད་སོགས་རྐྱེན་པས་ཀྲུང་གོའི་ཕྱིར་འདྲེན་གྱི་གྲངས་འབོར་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང། ཆ་རྐྱེན་ཡང་ཉམས་ཡོད།\nདྲ་རྒྱའི་ཚོང་ལམ་དང་ཉོ་འཚོང་ཐད་ཀྲུང་གོའི་གོམས་སྟབས་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལས་དལ་བ་ཡོད། ཨ་ལི་ཕེ་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་འཚོང་ལམ་ནི་ མི་དམངས་ཤོག་སྒོར་ཐེར་འབུམ་4 ཙམ་ཀྱི་ཉོ་འཚོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་དྲ་ཐོག་གི་ཉོ་འཚོང་ཕྱེད་ཀ་ལས་མང་བ་ཞིག་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་ ཏྲན་སན་ཀྱི་ Tenpay's བརྒྱ་ཆ་ 20ཙམ་དང། ཀྲུང་གོ་ཡུ་ནེན་ཕེ་ China UnionPay's ཡི་བརྒྱ་ཆ་ 10 ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད།\nཀྲུང་གོ་ནི་འཛམ་གླིང་ཚོང་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཡིན་པ་དང་ཚོང་འབྲེལ་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། 2012 ལོར་ཉོ་འཚོང་གི་ཆ་སྙོམས་བསྡུར་གྲངས་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ $3.87 ཟིན་ཡོད།\n2012 ལོར་ཀྲུང་གོའི་འབྱོར་འབྲིང་གྲལ་རིམ་གྱི་མི་འབོར་ནི་(ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་ཡོངས་འབབ་ཨ་སྒོར་ 10,000 ནས་$60,000 བར་ལོན་མཁན་) ས་ཡ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་ཟིན་ཡོད། མ་ཟད་ ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ལས་བརྒལ་བའི་ ཕྱུག་བདག་གི་མི་གྲངས་ནི་ 130ནས 251 བར་ཟིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་དུང་ཕྱུར་ཅན་གྱི་ཕྱུག་བདག་མི་གྲངས་མང་ཤོས་གཉིས་པར་སླེབས་ཡོད།\nཀྲུང་གོའི་ནང་རྒྱལ་སིལ་ཚོང་གི་ཁྲོམ་རྭའི་རིན་ཐང་ནི་ ཐེར་འབུམ་ 20 ཙམ་ཟིན་ཡོད། ལོ་རེའི་སྤྱིའི་འཕར་ཚད་ནི་བརྒྱ་ཆ་12% ཡིན། མ་ཟད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱས་སྤྲོས་དངོས་པོའི་ཁྲོམ་ར་ནི་རྒྱ་སྐྱེད་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་གི་བརྒྱ་ཆ་27.5% ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཉེ་བའི་ཆར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་སྐྱེད་ཆེ་བའི་དབང་གི་མཛད་སྤྱོད་ཡུལ་ཐང་གོང་ཚད་ཡང་འཕར་འཞིན་ཡོད། དེས་རྐྱེན་ཡོང་འབབ་ཁྱད་འབག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད།\nཤོག་ངོས་འདི་ཡི་བཟོ་བཅོས་མཐའ་མ་༡༠ ཟླ་བརྒྱད་པ། ༢༠༡༦ ཀྱི་ ༠༩:༠༣ ལ་རེད།


བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས། – དབུས་གཙང་རིག་མཛོད།\nགཙོ་ངོས། གནའ་ཤུལ།, ཞིབ་འཇུག, ལོ་རྒྱུས། བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] དཔྱད་རྩོམ་འདིར་གཙོ་བོ་གསུང་རབ་རིག་པའི་གཞུང་ལས་གསར་དུ་རྙེད་པའི་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་ཞེས་འབོད་པ་དེའི་དུས་རབས་སྔ་ཕྱི་ལས་རིག་དངོས་རིན་ཐང་དང་། དཔེ་གཟུགས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེའི་འབྲི་གཟུགས་སྣག་ཤོག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་། དེ་བཞིན་གནའ་དཔེ་དེའི་ཞིབ་འཇུག་གི་རིན་ཐང་བརྗོད་པ་དང་སྦྲགས། དེ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་དེ་ཉིད་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་གནའ་དཔེ་གཙིགས་ཆེན་དུ་སྙན་ཞུ་འབུལ་བའི་སྐོར་གླེང་ཡོད། [བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ། རིག་དངོས་རིན་ཐང་། ཞིབ་འཇུག་རིན་ཐང་།\nདེ་ཡང་འདིར་གླེང་བར་བྱ་བའི་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་ཞེས་པ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་2010ལོར་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་རིག་གནས་ཅུས་ཀྱི་གནའ་དཔེ་ཡོངས་བཤེར་གྱི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ཏེ། ཕྲན་ལ་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཞིང་། མངའ་རིས་སུ་སྡོད་རིང་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་རིག་གནས་ཅུས་ཀྱི་ལས་ཀའི་འཆར་གཞི་ལྟར་དེར་དུས་ཡུན་ཉི་མ་གཉིས་ཙམ་ནང་དུ་ས་ཁུལ་དེའི་རྫོང་ཁག་བདུན་གྱི་གནའ་དཔེ་ཡོངས་བཤེར་གྱི་མི་སྣར། བོད་ཡིག་གནའ་དཔེ་ཡོངས་བཤེར་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཤེས་བྱའི་སྐོར་བཤད་ཁྲིད་དང་དེ་རྗེས་ཉིན་གསུམ་པར་རྩ་མདའ་རྫོང་རིག་གནས་ཅུས་དང་ས་ཁུལ་རིག་གནས་ཅུས་ཀྱི་ཕེབས་རོགས་འོག རྩ་མདའ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་དུང་དཀར་ཕྱི་དབང་ཀྱི་ཕུག་པ་སོགས་ལ་གནའ་དཔེ་ཡོངས་བཤེར་གྱི་ལས་དོན་སྤེལ། ལས་དོན་སྤེལ་རིང་དུང་དཀར་ཕྱི་དབང་དུ་དུས་རབས་14 – 15ཡས་མད་དུ་འབྲི་བཞེངས་བྱས་པའི་བཀའ་བསྟན་སྐྱ་པོད་དཔེ་རྙོགས་སུ་སོང་བ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཇལ་བྱུང་ཞིང་། ཉིན་བཞི་པར་རྩ་མདའ་རྫོང་གི་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང་མཐོ་ལྡིང་དགོན་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་མཐོ་ལྡིང་གསེར་གྱི་ལྷ་ཁང་ནས་དུས་རབས་17པའི་ཤེར་ཕྱིན་སྤར་མ་ཡར་སྟོད་ཤམ་བུ་སྒང་དུ་སྤར་བཏབ་པ་དབུ་ཞབས་ལྷ་སྐུས་བརྒྱན་པ་གཅིག་དང་ཧོར་ཡིག་གསར་མ་ལས་འབྲི་བཤུས་བྱས་པའི་ཧོར་གྱི་གསང་བའི་རྒྱལ་རབས་སྣ་རིང་གཅིག དུས་རབས་11-12 པར་འབྲི་བཤུས་བྱས་པའི་གྲོ་ག་ཤིང་ཤུན་རྒྱ་དཔེ་མདའ་ཚད་མ་གཅིག གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་བཅས་མཇལ་བྱུང་། གནའ་དཔེ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནས་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་ཞེས་པ་དེ་སྤྱི་ལོ་2012ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་ཐེངས་ལྔ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་གནའ་དཔེ་གཙིགས་ཆེན་གྱི་མིང་མཛོད་ཅེས་པའི་ནང་འགོད་རྒྱུའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་པའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ་ཁོ་བོས་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་ཞེས་པ་དེའི་རིག་དངོས་རིན་ཐང་དང་ཞིབ་འཇུག་རིན་ཐང་། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་བཅས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་མདོ་ཙམ་ཞུས་ཡོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།\nདཔེ་རྙིང་གི་རིན་ཐང་གཏན་ལ་འབབ་པའི་སྐབས་སུ་དཔེ་རྙིང་དེའི་ཕྱིའི་ཁྱད་ཆོས་ཏེ་དཔེ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་དཔེ་རྙིང་གི་སྒྱུ་རྩལ་རིན་ཐང་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་ཞེས་པའི་དཔེ་རྙིང་དེ་ནི་སྔོན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་དར་བའི་དཔེ་གཟུགས་གླེགས་བམ་གཟུགས་དང་རྒྱ་ནག་ནས་དར་བའི་དཔེ་གཟུགས་ལྟེབས་མགོ་མའི་གཟུགས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཞིག་རེད་འདུག དཔེ་གཟུགས་དེའི་གྲས་བོད་ལ་ཆ་བཞག་ནས་བརྗོད་ན་དུས་རབས་8 – 9པའི་སྐབས་ནས་དར་ཁྱབ་ཡོད་པའི་དཔེ་གཟུགས་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་སྤྱི་ལོ་1996 ལོར་གཏམ་ཤུལ་དགའ་ཐང་འབུམ་པ་ཆེ་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་དཔེ་རྙིང་ད་ལྟ་བོད་ལྗོངས་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང་དུ་བཞུགས་པ་དེ་དང་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་བུ་རིའི་དཔེ་རྙིང་རྒྱལ་པོ་རད་ན་ཏ་ལོའུའི་དཔེ་གཟུགས་དག་ལས་ཤེས་ཐུབ། གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་སྐོར་གྱི་གནའ་དཔེ་དེ་ཉིད་དཔེ་གཟུགས་ལྟེབས་མགོ་མའི་གཟུགས་སུ་བཅོལ་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གསུང་རབ་རིག་པའི་གཞུང་ལས་བརྗོད་ན་དཔེ་གཟུགས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེ་ནི་སྤྱིར་རྒྱུན་བཀོལ་ཆེ་བའི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་དང་སྨན་རྩིས། དགོན་སྡེ་ཁག་གི་སྤྲོད་དེབ་དང་མཛོད་ཁང་གི་རྩིས་ཐོ་སོགས་གཙིགས་ཆེ་བའི་ནང་དོན་བཀོད་པའི་དཔེ་གཟུགས་ཤ་སྟག་ཡིན། དེར་བརྟེན་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ཞེས་པའི་དཔེ་རྙིང་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་མཐོང་དཀོན་ཞིང་དཔྱད་གཞི་ཆེ་བའི་རྐྱེན་པས་དཔེ་གཟུགས་ལྟེབས་མགོ་མར་བཅོལ་བ་མ་ཟད་དཔེ་གཟུགས་དེའི་ཤོག་རྒྱའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ནའང་བོད་ཀྱི་གསུང་རབ་རིག་པའི་གཞུང་དུ་བྱུང་བ་བཞིན་ལག་ངར་ཅན་( 14 .5 x 6. 5m) དང་ཡིག་འཕྲེང་བདུན་ཅན་གྱི་དཔེ་གཟུགས་ལྟེབས་མགོ་མ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་དཔེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལས་དུས་རབས་12སྔོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱ་ཆོག་ཅིང་། གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེ་དུས་རབས12སྔོན་གྱི་ལྟེབས་མགོ་མ་གཞན་དང་འདྲ་བར་དེར་ལྡེབ་གྲངས་བྲིས་མེད། དཔེ་གཟུགས་དེ་དག་ལ་ལྡེབ་གྲངས་མ་བཀོད་པ་ནི་སྔོན་འབྲི་བཞེངས་ཟིན་པའི་ལྡེབ་གྲངས་དེ་དག་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྡེབས་ཏེ་ལྡེབ་གྲངས་ཀྱི་མགོ་ནས་རྩིང་སྐུད་དམ་རྒྱུན་བུས་བཙེམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན། དེ་དང་འདྲ་བར་དུས་རབས1 – 2བར་གྱི་དཔེ་གཟུགས་གླེགས་བམ་གཟུགས་ཀྱི་ལྡེབ་གྲངས་སྟེང་དུ་གསལ་བའི་སྒོར་ཐིག་གི་མིག་ཕུར་རྒྱུན་བུ་བརྒྱུས་པའི་ནུས་པས་དཔེ་རྙིང་དེ་དག་གི་སྟེང་དུའང་ལྡེབ་གྲངས་འགོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་མེད་ཅེས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གསུངས་པ་དང་མཚུངས། དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་སྒོར་ཐིག་གི་ནུས་པ་དེ་ལྡེབ་གྲངས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་རྗེས་ནས་དཔེ་རྙིང་སྟེང་དུ་ལྡེབ་གྲངས་འགོད་པའི་ལམ་ལུགས་དེ་དར་མིན་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་ཁོ་བོས་<<གསུང་རབ་བྲིས་མའི་དབུས་སུ་བཞུགས་པའི་སྒོར་ཐིག་ལ་དཔྱད་པ་>> ཞེས་པ་<<བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་>> 2010ལོའི་དུས་དེབ་དང་པོའི་སྟེང་བཀོད་ཡོད་པས་དེར་གཟིགས་པར་འཚལ། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་peI.tib0845སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། ལྡེབ་གྲངས་སུ་ཨང་གྲངས་མ་བཀོད་པར་ཐད་ཀར་ཀ་མད་ཀྱིས་ཨང་གྲངས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ནས་བྲིས་འདུག་ལ། ད་དུང་དུས་རབས་12པའི་ནང་དུ་བྱོན་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་མར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་མཛད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མ་བདེ་མཆོག་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་བྲིས་མ་ཆེས་རྙིང་པ་འབྲུག་དགའ་ལྡན་ཆོས་འཁོར་དུ་བཞུགས་པ་ལྡེབ་གྲངས་ལྔ་ཅན་ཞིག་འདུག་པ་དེའི་ལྡེབ་གྲངས་ཀྱང་ཨང་ཀི་མ་བཀོད་པར་ཐད་ཀར་ཀ་མད་ཀྱིས་ཚབ་བྱས་པ་ཏུན་ཧོང་གི་སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞིག་འདུག དུས་རབས་12ཡན་ཆད་ཀྱི་གསུང་རབ་ཞིག་ཡིན་ན་གསུང་རབ་དེ་དག་གི་ལྡེབ་གྲངས་འགོད་སྟངས་དེ་དུས་རབས་13རྗེས་དང་ཅུང་མི་འདྲ་བ་སྟེ། དུས་རབས་12ཡན་གྱི་གནའ་དཔེའི་ནང་ལྡེབ་གྲངས་དྲུག་ཅུར་བྱོན་ཚེ། གསུང་རབ་དེའི་སྤྱན་ཁྱེར་གྱི་རྒྱའི་ནང་དུ་ལྡེབ་གྲངས་རེ་གཅིག་ལ་རོ་གཅིག་དང་རེ་གཉིས་ལ་རོ་གཉིས་ཞེས་བྲིས་པ་བཙན་པོའི་བླ་འབུམ་དང་སྙེ་ཐང་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་གི་འབུམ་ཤོག་མོ་ཆེ་སོགས་ལ་བྲིས་པ་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་འདུག དུས་རབས་12པའི་རྗེས་ནས་བོད་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་དར་བ་དང་སྦྲགས་གསུང་རབ་ཀྱི་ལྡེབ་གྲངས་འགོད་སྟངས་ལའང་དམིགས་བསལ་གྱི་འགྱུར་བ་བྱུང་ཡོད་པ་སྟེ། ལྡེབ་གྲངས་ཀྱི་བརྒྱ་གནས་དེ་དམིགས་བསལ་རྟགས་འདི་※དང་འདི་‡ལ་སོགས་པས་མཚོན་པར་བྱས་པ་འོན་ཀེ་རུ་ལྷ་ཁང་དང་རྭ་ལུང་དགོན། མངའ་རིས་ཀྱི་དུང་དཀར་ཕྱི་དབང་། རྒྱ་མ་ཁྲི་སྒང་དུ་བཞུགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་བྲིས་མ་དང་གུང་ཐང་སྤར་རྙིང་སོགས་ཡིན། དུས་རབས་13པའི་ཧོར་སྤར་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱ་ནག་ཡུལ་དུ་སྤར་བའི་གསུང་རབ་རྣམས་ཀྱི་ལྡེབ་གྲངས་ནི་བོད་རྒྱ་ཟུང་དུ་བཀོད་པ་བཅས་ནི་དུས་རབས་མི་འདྲ་བའི་དཔེ་རྙིང་གི་ལྡེབ་གྲངས་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། འོ་ན་དཔེ་གཟུགས་ལྟེབས་མགོ་མ་ཡིན་ཕྱིན་དེ་དག་ལ་ལྡེབ་གྲངས་འགོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་དེ་ཡེ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ།\nདུས་རབས་15 –16 པའི་རྗེས་ནས་མཛོད་ཁང་གི་རྩིས་ཐོ་དང་དགོན་སྡེའི་སྤྲོད་དེབ་སོགས་དཔེ་གཟུགས་ལྟེ་བས་མགོ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ལྡེབ་གྲངས་སྟེང་དུ་ནང་དོན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆེན་གྱི་ལྡེབ་གྲངས་བཀོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་དག་ནན་ཆེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ལྡེབ་གྲངས་སྟེང་དུ་ནོར་མཛོད་དོ་དམ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཐམ་ག་ཡང་བརྒྱབ་འདུག་ལ་ཞབས་ཤོག་ཏུའང་དེབ་ལྟེབ་འགོ་བཞི་པ་འདིའི་ཡས་མས་ཀྱི་རྒྱབ་ཤ་འབྱར་བ་མ་ཐེ་བའི་ཤོག་བུ་ཡི་གེ་ཡོད་མེད་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་སོ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་ཡིག ཡིག་མཇུག མཆན་བུ་སོགས་ལ་ཐེའུ་འདི་འབྱར་ཡོད། ③ཅེས་ཞབས་ཤོག་ཏུ་ནན་མཚན་བརྒྱབ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལས་ཤེས་ཐུབ་ལ། གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེར་ལྡེབ་གྲངས་བཀོད་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་དག་ལས་ཀྱང་དེབ་ཐེར་དེ་ནི་དུས་རབས་12སྔོན་གྱི་བྲིས་མ་ཞིག་ཡིན་པ་དཔེ་གཟུགས་དང་ལྡེབ་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ལས་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ།\nསྣག་ཤོག་གི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་གཏིང་ཟབ་ཙམ་ཞིག་བགྱིས་བསམ་རུང་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་སྣག་ཤོག་སྐོར་ལ་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་སྐབས་བྱོན་པའི་བྱ་པ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་དཔྱད་དོན་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར། གསུང་བརྟེན་ཧོར་ཤོག་འབོལ་མཉེན་ཁྲོ་བོ་གཉིས། དང་པོ་བླ་ཡི་ནག་ཤོག་ཅེས་སུ་གྲགས། ཕྱི་མ་ཧོར་གྱི་ཤོག་བུ་ཕྲལ་ས་སྟེ། རྒྱ་ནག་ཤོག་བུ་ཕལ་ཆེར་མཉེན་སོབ་མང་། གསེར་ལ་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་བཟང་པོ། ཚེ་རིངས་བྱ་ཡི་ཟོས་པའི་བྲུན་གྱི་གསེར། དཀར་སེར་ཁྲུག་པ་གསེར་གྱི་མཆོག་ཏུ་བཤད། མོན་ཤོག་ལ་སོགས་བརྟགས་པ་སླ་ཕྱིར་མཆོག དེ་དག་ལས་གྲུབ་གསུང་རབས་ཚོགས་རྣམས་ཡིན། ཁྱད་པར་གོས་ཤོག་ཅེས་གྲགས་མཉེན་ཞིང་འཇམ། དམར་སྐྱ་མེ་ཏོག་བཟླུམ་བརྩེགས་རི་མོ་ཅན། བེེཌཱུརྱ་ཡི་ཁུན་མ་སྔོ་སྐྱ་བྲིས། བེེཌཱུརྱ་ཡིས་གླེགས་བམ་བཞེངས་པའོ་④ཞེས་པ་ཙམ་ལས་དེ་མིན་གྱི་ཤོག་བུའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་གཏམ་ཞིག་ནི་ད་ཕན་ཁོ་བོས་མ་མཇལ། གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ན་གནའ་སྔ་མོ་ནས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་འབྲི་རྫས་ཏེ་ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མ་དང་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་གྲོ་ག་ཤིང་ཤུན་བཅས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འབྲི་བཤུ་བྱས་པའི་འབྲི་རྫས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་བོད་ཤོག་སྤུས་དག་གན་ཤོག་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་འབྲི་བཤུ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག སྤྱིར་ན་མཐོང་སྔ་ཤོས་ཀྱི་ཤོག་བུའི་ཐོག་བྲིས་པའི་དཔེ་རྙིང་ནི་དུས་རབས་8-9བར་འབྲི་བཞེངས་གནང་བའི་བཙན་པོའི་བླ་འབུམ་དུ་གྲགས་པ་ད་ལྟ་ལྷོ་ཁ་དང་ལྷ་ས། ཆབ་མདོ་ཁུལ་སོགས་ན་བཞུགས་པ་དེ་དག་ཡིན། དེ་དག་གི་མཛད་བྱང་ལས་སྣག་ཤོག་གི་སྤུས་ཚད་སྐོར་མཐོང་དཀའ་རུང་། དུས་རབས་8 -9བར་ཏུན་ཧོང་དུ་འབྲི་བཞེངས་གནང་བའི་ཤེར་ཕྱིན་དང་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ། ཚེ་དཔག་མེད་མདོ་སོགས་ནི་བོད་ཀྱིས་ཏུན་ཧོང་ལ་བགྲང་བྱ་ཇི་སྙེད་ཅིག་དབང་བསྒྱུར་བའི་ནང་དུ་སྐབས་དེའི་སྟོང་སར་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཤོག་མཁན་རྣམས་ལས་ཤོག་ཁྲལ་བསྡུས་ཏེ་བཞེངས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཏུན་ཧོང་p. tI078ལས། འབྲུག་གི་ལོའི་དཔྱིད། སྟོང་སར་གྱི་ཤོག་མཁན་ཤ་ཧེ་འདོས། བློན་རྒྱལ་གཟིགས་ལ་ཤོག་ཤོག་ཡུག་རིང་ཡུག་གཉིས་བརྒྱའ་ཞིག་ཆགས་པ་ལས། འཇལ་དུ་མ་མཆིས་སྟེ། སྐུ་ཡོན་འདྲི་ཆའི་ཤོག་ཤོག་ཡུག་རིང་གཉིས་བརྒྱའ་བུང་ཇེ་ལྦང་གི་སུག་ན་མཆིས་པ་སྔ་གཡྲ་རུ་འཚལ་ཏེ་⑤ཞེས་པས་དུས་རབས་8-9པའི་སྐབས་སུ་རྗེའི་སྐུ་ཡོན་དུ་གསུང་རབ་འབྲི་བཞེངས་ཀྱི་ཤོག་བུའི་ཡོང་ཁུངས་རགས་ཙམ་ཞིག་ཤེས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། སྤྱིར་གྱི་ཆ་ནས་ཤེར་ཕྱིན་བྲིས་མ་དེ་དག་གི་ཤོག་རྒྱ་ནི་72 ྾27cm དང་ཡིག་འཕྲེང་12ཅན་ཤ་སྟག་རེད་འདུག དུས་རབས་12པར་འབྲི་བཞེངས་གནང་བའི་མངའ་བདག་མགོན་ནེའི་ཐུགས་དམ་མདོ་མངས་མཐོང་སྨོན་ད་ལྟ་འོན་ཀེ་རུར་བཞུགས་པ་དེའི་མཛད་བྱང་དུ། རྐོང་པོ་ཅིག་ཚགས་ཤོ་གུ་ངོ་མཚར་ཆེ། ། རྒྱའི་ཏོང་ཀུན་སྣག་ཚ་ངོ་མཚར་ཆེ་⑥ཞེས་དང་རྒྱ་མཚོ་གྲོ་མཁར་ཆོས་སྡེར་བཞུགས་པའི་དུས་རབས་12པའི་ཤེར་ཕྱིན་བྲིས་མ་ཞིག་གི་མཛད་བྱང་དུ། ཁྱེང་པོའི་ལྡབ་ཤོག་ངོ་མཚར་ཆེ། ། དཀར་འཇམ་ཁྱད་དུ་འཕགས། །ཡང་སྙོན་ངོ་མཚར་ཆེ། །རྒྱ་ཡི་སྟོང་ཀུན་ལགས། །ཁ་དོག་ཁྱད་དུ་འཕགས། ། གཡུ་ལོ་ངོ་མཚར་ཆེ། །⑦ཞེས་དང་ཡོན་བཙུན་དབང་ཡོན་གྱི་ཐུགས་དམ་དུ། ཤོག་གུ་དུང་ལང་འདི། ། རིན་ཆེན་གསེར་གྱིས་གླུས། ། ཀར་འཇམ་པུ་མྱེད་འདི། ། ཤོག་ཆགས་ངོ་མཚར་ཆེ། །⑧ཞེས་པ་སོགས་གོང་དུ་དྲངས་པའི་དཔེ་རྙིང་དེ་དག་ནི་དུས་རབས་12པའི་ནང་དུ་འབྲི་བཞེངས་བྱས་པའི་སྣག་ཤོག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཙ་ན། ང་ཚོས་ཤོག་བུ་དེ་དག་ལས་བསྣོན་བྱ་སའི་གནས་ཏེ་ཀོང་པོ་ཡིན་པ་གོང་གི་ལུང་དྲངས་རྐོང་པོ་ཅི་ཚགས་དང་ཁྱེང་པོའི་ལྡབ་ཤོག་ཅེས་པ་ལས་ངེས་ཤེས་ཐུབ། གཞན་ཡང་། ཕྲན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེ་ཡང་བོད་རང་ནས་བཟོས་པའི་ཤོག་བུ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་རྨོངས་ཚོད་ཅིག་སྔོན་དུ་ཤར། བོད་ཡུལ་འདིར་དུས་རབས་12ཡར་སྔོན་ནས་ཤོག་བུ་བཟོ་བའི་ལག་རྩལ་ཡོད་པ་སྣག་ཤོག་མང་པོས་འགྲེལ་མ་དགོས་པར་གསལ་བཤད་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཁས་པས་བོད་ཡིག་ཤེར་ཕྱིན་བྲིས་མ་པོད་ཇ་པ་དབུ་ཞབས་ལྷ་སྐུས་བརྒྱན་པ་⑨ཞིག་གི་ཤོག་བུར་དེང་གི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་(碳-14测定) བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་ཆོད་སྡོམ་ལྟར་ན། ཤེར་ཏུན་(谢尔顿)གྱིས་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་དཔེ་རྙིང་གི་ལྡེབ་གྲངས་ལ་དེང་གི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་(碳-14测定)བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤོག་བུ་དེ་བཟོས་ནས་ད་བར་ལོ་790 ཕྱིན་ཟིན་འདུག་ཅེས་འཁོད། དེས་ན་གོང་གི་དཔང་རྟགས་དེས་ཤེར་ཕྱིན་བྲིས་མ་དབུ་ཞབས་ལྷ་སྐུས་བརྒྱན་པ་དེ་དུས་རབས་12 – 13བར་གྱི་བྲིས་མ་ཡིན་པ་དེ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་⑩ཅེས་པ་ལས་དེ་བས་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེ་ཡང་དུས་རབས་12པའི་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཤོག་བེད་སྤྱད་དེ་འབྲི་བཞེངས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལུང་དང་རིགས་པས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་གོ །\nབོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ནི་དུས་རབས་མི་འདྲ་བའི་ནང་དུ་འབྲི་བཞེངས་བགྱིས་པ་ཞིག་ཡིན་གཤིས། སྐབས་དེ་དག་ཏུ་བྱོན་པའི་ཡིག་མཁན་དང་ཡུལ་ལུང་མི་འདྲ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་འབྲི་གཟུགས་ལའང་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད། གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེ་ནི་མངའ་རིས་ཁུལ་དུ་འབྲི་བཞེངས་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དུས་རབས་11- 12པའི་མངའ་རིས་འབྲི་གཟུགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་འདུག དུས་རབས་11 – 12 པའི་མངའ་རིས་འབྲི་གཟུགས་ལ་ཁྱད་ཆོས་གང་ཞིག་ལྡན་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཕྲན་གྱི་མྱོང་བ་ལྟར་ན། གཅིག་ནི། འབྲི་གཟུགས་དབུ་ཅན་ནས་དབུ་མེད་དུ་འགྱུར་ལ་ཁད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་སྟེ་དཔེར་ན་ཁ་ལ་ཡ་བཏགས་ཁྱ་དང་ས་ལ་པ་བཏགས་ས་པ་ཡ་བཏགས་ན་རོ་སྤྱོད་དང་ཟ་ལ་ལ་བཏགས་ཟླ་སོགས་ཞབས་བཏགས་ཅན་གྱི་ར་ལ་ཡ་གསུམ་དབུ་ཅན་ནས་དབུ་མེད་དུ་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཅིག་འགྱུར་དཀའ་བའི་ངང་ཚུལ་ལྡན་པ་སྟེ་གཤམ་གྱི་དཔེ་རིས་ལྟར་ཡིན།\nགསུམ་ནི། དུས་རབས་8 – 9པའི་དབར་གྱི་འབྲི་གཟུགས་ཏེ་སྐད་གསར་བཅད་མ་བྱས་སྔོན་གྱི་འབྲི་གཟུགས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་ཡོད་པ་སྟེ་དཔེར་ན། མི་ལ་མྱི་དང་ཕྱིན་ལ་ཕྱིནད། མདོ་ལ་མདོའ། སྤྲུལ་པའི་གདུང་བརྒྱུད་ལ་སྤྲུལད་པའི་གདུང་བརྒྱུད། སྐར་མ་སྨིན་དྲུག་ལ་སྐར་མ་སྨྱིན་དྲུག སྟོན་པ་ལ་སྟོནད་པ། ནོར་སྦྱིན་འཛིན་ལ་ནོར་སྦྱིན་འཛིནད། ཤེར་ཕྱིན་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་ལ་ཤེར་ཕྱིནད་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལད་པ། གཞོན་ནུ་ཐར་པ་གཤེགས་པ་ལ་གཞོ་ནུ་ཐརད་པར་གཤེགས་པ། མི་རྗེ་མིས་མཛད་པ་ལ་ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་མ་མ་མཆིས་པ་ལ་མྱི་རྗེ་མྱིས་མཛད་པ་ལ་ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་མ་མཆིས་ཞེས་དང་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་མགོའ། མཚོའི་ལ་གཏར་ཁ་གཏར་ཞེས་པ་སོགས་ད་དྲགས་དང་མ་ལ་ཡ་བཏགས་སོགས་བྲིས་པ་ལས་སྐད་གསར་བཅད་ཐེངས་གཉིས་པ་མ་བྱས་སྔོན་གྱི་འབྲི་གཟུགས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་ཡོད་པ་ནི། སྐྱོག་སྟོན་རིན་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱི་བཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྐོར་དུའང་། དེ་དག་ཏུ་ད་དྲག་དང་། དཔྱིད་སླ་ར་བ་སོགས་དང་། དེའ་ལའ་ནིའ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་འ་ཡིག་མཐའ་རྟེན་སྦྱར་རྟགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཀྱང་དོན་ལ་ཐོབ་པ་གཞིར་བཅས་ནས་ཡི་གེ་ཉུང་བའི་སླད་དུ་བཞག་པ་དང་ཡང་མྱེད། མྱིན་སོགས་ཡ་བཏགས་པ་དང་རལ་གྱི་སོགས་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་ཡུལ་སྐད་ཤོར་བར་གྲགས་པ ཡིན་ནོ་⑪ཞེས་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱིས་ཡི་གེ་ཟོར་ཡངས་བའི་ཆེད་དུ་མ་བྲིས་པ་ཞེས་པ་ལས་ཤེས་ཐུབ།\nགུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེའི་ད་ཡོད་ལྡེབ་གྲངས་ཐོག་འཁོད་པའི་ནང་དོན་ལ་གཞིགས་ན་གཙོ་བོ་ནང་དོན་ཁག་གསུམ་དུ་འདུས་འདུག དེ་ཡང་ད་ཡོད་ཀྱི་ལྡེབ་གྲངསpt0835-pt0836⑭བར་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་པ་སྟེpt0837- pi0853བར་སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་སྐོར་དེ་ཡིན། དཔེར་ན་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེའི་ད་ཡོད་ལྡེབ་གྲངས་གཉིས་པའི་ནང་དུ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱོན་པའི་སྐོར་གྱི་ཚིག་ཉམས་ཏེ། སྐོལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་ནི། མྱི་རྗེ་ལྷས་མཛད་དེ། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་རྗེར་བཞུགས་པའི་ས་བཟང་སྟེ། རྒུང་སྔོན་པོའི་སྟེང་ན་བཞུགས། །སྐུའི་ལྷ་བཟང་སྟེ། ཁྲི་བར་ལ་བདུན་ཚིགས། གཤེགས་པའི་ཤུལ་བཟང་སྟེ། གནམ་གྱིས་མཐོངས་ཕྱེ། སྤྲིན་གྱིས་གོ་བསལ་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཕྲུམ་ཙམ་ལས་གཤེགས། རྐྱེན་བཟང་སྟེ་འཕྲུལ་ཆ་སྣ་དགུ་མངའ་། གཤེགས་པའི་གནས་བཟང་སྟེ་། ས་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་མདུན་ཀྱི་སྟེང་། གནམ་གྱི་དཀྱིལ་། སའི་སྒལད་པ་། གླིང་བཞིའི་སྙིང་པོ། གྲངས་རི་འཁྱུད་འཁོར་གྱི་ར་བ་། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་འགོའ་། རྩང་པོའི་གཞུང་གསུམ་གྱི་གླད་། གངས་ཏི་སེ་ཤེལ་གྱི་མཆོས་རྟེན་། མཚོ་མ་པང་གཡུའི་མན་དལ་། རི་མཐོ་ས་གཙང་བའི་གནས་སུ་། འགྲེང་མྱིའི་རྗེ་། དུད་རྔོག་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཏུ་། ལྷ་ལས་མྱིའི་རྗེར་གཤེགས་སོ⑮ཞེས་དང་ཏུན་ཧོང་གིp. T1286རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་གི་མིང་ཞེས་པའི་ནང་དུའང་ཁྲི་ཉག་ཁྲི་བཙན་པོའ། …… གནམ་མཐའ་འོག་གྀ་རྗེར་གཤེགས་པས། གནམ་གྱྀ་ནི་དབུས། ས་འྀ་ནི་དཀྱིལ། གླྀང་གི་ནི་སྙིང་པོ། གངས་ཀྱི་ནྀ་ར་བ། ཆུ་བོ་ཀུན་གྱི་ནི་མགོ་བོ། རྀ་མཐོ་ས་གཙང་། ཡུལ་བཟང་། མྱི་འཛངས་ཤིང་།⑯ཞེས་པའི་ཚིག་ཉམས་ལ་བལྟས་ན་མ་དཔེ་ནས་བུ་དཔེར་བྱོན་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ཉམས་ཤིག་འདུག ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ད་དུང་དུས་རབས18པར་བྱོན་པའི་ཀཿཐོག་རིན་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་སྤྱི་ལོ་1745ལོར་བརྩམས་གནང་བའི་མངའ་རིས་སྟོད་མང་ཡུལ་བདག་པོའི་དེབ་ཐེར་དེར་པུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ནི། འོ་སྐོལ་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ལྟེ་བ། ཡུལ་གྱི་དབུས། ས་ཡི་སྒང་། གངས་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་སྐོར་བའི་ར་བ། གངས་ཏེ་སེ་ལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྩ། མཚོ་མ་བང་གཡུའི་མཎྜལ་གྱི་འགྲམ། རིན་པོ་ཆེ་གསེར་གྱི་འབྱུང་ས། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་མགོ། ཡུལ་བོད་ཀ་གླིང་དྲུག་རི་མཐོ་ལ་ས་གཙང་བའི་གནས་འདི་ལ་⑰ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་འདི་ཡང་ཀཿཐོག་རིན་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་མངའ་རིས་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེའི་ཚིག་སྣ་ཅུང་ཟད་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་སྟེ། གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མར་གངས་རི་འཁྱུད་འཁོར་གྱི་ར་བ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་མགོའ། རྩང་པོའི་གཞུང་གསུམ་གྱི་གླད་། གངས་ཏེ་སེ་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན། མཚོ་མ་པང་གཡུའི་མན་དལ་། རི་མཐོ་ས་གཙང་བའི་གནས་སུ། ཞེས་པ་ལྟར་དང་། ལྷག་དོན་དུ་དུས་རབས་18པར་བྱོན་པའི་ཀཿཐོག་རིན་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་མངའ་རིས་སྟོད་ཀྱི་སྐོར་དུའང་སྲོང་ངེ་དང་འཁོར་རེའི་མིང་དངོས་གཞི་དྲང་སྲོང་ལྡེ་དང་། འཁོར་ལོ་ལྡེ་ཡིན་ཞེས་མངའ་རིས་གུང་ཐང་དུ་དཔེ་ཧྲུལ་ཀ་ནི་ཀ་རྙིང་པར་བརྫངས་པ་ཞིག་འདུག་པ་འཐད་ངེས་སུ་སྣང་⑱ཞེས་པས་ཀྱང་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེ་གྲས་དུས་རབས་18ཡར་སྔོན་དུ་འཕྲིན་ལས་སྐྱོངས་བཞིན་ཡོད་དམ་སྙམ། བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་སྔ་གྲས་ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་དང་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མའི་p. T0844ནང་དུ། འཛངས་མྱི་བདུན་ལས་གཅིག་ཏུ་འཛངས་པ་ནི་འགྲེང་གི་བུ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཡིན་ཏེ། དེས་འཛངས་ཀྱི་ལས་ཅི་བྱུང་ན་། (རྡོ་ལས་སོལ་བས་བཞུས་ནས་ཟངས་ལྕགས་གསེར་རྡུལ་བྱས། )། ཤིང་ལ་བུ་ག་ཕུག་ནས་བཤོལ་དང་གཉའ་ཤིང་བྱས། །མཐུན་ཉིས་ཟུང་དུ་བསྡེབས་ནས་སྤང་མཐའ་ཞིང་དུ་རྨོས། ( དང་པོ་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱ་མཁན་ནི། འགྲེང་གི་བུ་ཕོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཡིན། )། དེའི་གོང་ན་བོད་ལ་ལོ་ཐོག་མྱེད། ། གཉིས་སུ་འཛངས་པ་ནི། ། ཁུ་ལྷ་བོ་མགོ་གར་ཡིན་ཏེ་། ། (དེ་ལས་ཅི་བྱས་ན་།) ཞིང་གི་དོར་དང་འབྲོག་གི་ཐུལ་དུ་བསྡེབས་། ། ཕུ་ཆུ་ཐུམ་པོར་བཏུམས་ནས་མཚན་ཆུ་ཉིན་མུར་དྲངས་། །མཚོའ་ལ་གཏར་ཁ་གཏར་ནས་ཡུར་བ་དཀྱུས་སུ་བསྲང་། (དང་པོ་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱ་མཁན་ནི་། ། ཁུ་ལྷ་བོ་མགོ་གར་ཆེ་ཁུའི་བུ་།)། དེའི་གོང་དུ་ཆུ་ལ་བདལ་མ་རྨོ། ། P.T0844གསུམ་དུ་འཛངས་པ་ནི། །མཐོན་མྱིན་སམ་པོ་རེ་། ( དེས་ལས་ཅི་བྱས་ཤེ་ན་) ཀ་ཀ་ཀི་ཀི་གུ་གུ་ཞབས་བསྐྱེད་བཅས། ། ར་ར་རི་རི་རྩང་གི་ཡིག་མ་རོན། ། ཤད་ཀྱིས་བཅད་ནས་ཚེག་གིས་སྨྲ་བར་བྱེད་། ། (དང་པོ་དེ་ལྟར་བྱ་བའི་ཕྱ་མཁན་ནི། ། ཀ་ཀ་ཀི་ཀི་མཐུན་མྱིན་སམ་པོ་རེ་) དེའི་གོང་ན་བོད་ལ་ཡིག་རྩིས་མྱེད་། ། བཞི་རུ་མཛངས་པ་ནི་རྔེགས་ཁྲི་བཟང་ཡང་ལ་སྟོན་ཡིན་། ( དེས་ལས་ཅི་བྱས་ན་) རི་ཁྱིམ་སླུང་དུ་བསླགས་པ་སྤོ་མཐོན་མཁར་དུ་བརྩིགས། །སྤང་མཐའ་ཞིང་དུ་རྨོས་ནས་སྤྱི་མཐར་ཁྱིམ་དུ་བརྩིགས། (། དང་པོ་དེ་ལྟར་བྱ་བའི་ཕྱ་མཁན་ནི། ། ཁྲི་བཟང་ཡང་སྟོན་ཡར་ལུངས་རྔེགས་གྱི་བུ་།)། དེའི་གོང་དུ་མྱི་ཁྱིམ་རི་ལ་འདུག་། ལྔ་རུ་འཛངས་པ་ནི་། ཁྲི་བཟང་ཡ་བླག་ཆེན་པོ་འགོས་ཀྱི་བུ་། (། དེས་ལས་ཅི་བྱས་ན་) ཕྱོགས་བཞི་སྐུ་སྲུངས་སྐུའི་རིམ་འགྲོ་མཛད། ། རྒོད་ཀྱི་སྟོང་སྡེ་བཞི་བཅུ་རྩ་ཉིས་སོ་ཁའི་དགྲ་ལ་རྒོལ་། །མྱི་ལ་སྟོང་ཐང་བཅད་པས་ཕྱི་རབས་བློན་པོ་ཐུགས་ཁྲལ་ཆུང་། ( ། དང་པོ་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱ་མཁན་ནི་། ། ཁྲི་བཟང་ཡ་བླག་ཆེན་པོ་འགོས་ཀྱི་བུ། )། དེའི་གོང་ན་རུས་དང་སྟོང་སྡེ་མྱེད། ། དྲུག་ཏུ་འཛངས་པ་ནི། མོང་ཁྲི་དོ་རེ་སྣཱང་ཚབ་། (དེས་ལས་ཅི་བྱས་ན་། བྲེ་དང་སྲང་གིས་འདུ་གོད་རྩིས་སུ་གསལ་)། ཕུལ་དང་ཁྱོར་གྱིས་ཟ་མ་ཟུངས་སུ་བཟུང་། ། དགའ་ཉིས་ཚོང་བྱེད་མཐུན་ཉིས་ལོངས་སྤྱོད་པ་། ( །དང་པོ་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱ་མཁན་ནི། ། ཁྲོ་དོ་རེ་སྣང་ཚབ་ཡ་འདྲས་མོང་གི་བུ། )། དེའི་གོང་ན་བོད་ལ་བྲེ་སྲང་མྱེད། ། བདུན་དུ་འཛངས་པ་ནི་སྟག་བརྩན་ལྡོང་གཟིགས་། ( དེས་ལས་ཅི་བྱས་ན་) མཛོ་མོ་སྟག་མོ་བེའུ་ལུག་གང་བདེར་འཚོ་། ། བ་རེ་གླང་རེ་གནག་རེ་ཁྲིམས་སུ་གསལ་རྩྭ་ལ་ཆུན་པོར་གཅུས་ནས་དབྱར་རྩི་རྒུན་དུ་འཚལ་། ( ། དང་པོ་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱ་མཁན་ནི། ། སྟག་བརྩན་ལྡོང་གཟུགས་ཆེན་པོ་སྙེར་གྱི་བུ་)། དེའི་གོང་དུ་ཕྱུགས་ལ་རིས་ཁྲིམས་མྱེད་⑲ཅེས་པ་གཉིས་གུང་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་ནས་བསྡུར་བ་བྱས་པ་ཡིན་ན། གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མའི་གུག་རྟགས་ནང་གི་ནང་དོན་ཕུད་པའི་དེ་མིན་བྱིངས་ཚང་མ་འབྲི་གཟུགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་རེ་གཉིས་ཙམ་ལས་གཞན་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་གའུ་ཁ་རང་འགྲིག་ཏུ་སོང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་གཤིས། དེས་ན་ད་ལྟ་ང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ་པའི་སྤྱི་ལོ་1107 ལོར་བྱོན་པའི་མཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་ལས་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེའི་འབྲི་གཟུགས་རྙིང་ཤས་ཆེ་བ་དང་ཚེགས་དང་ཤད་ཀྱིས་རྒྱག་སྟངས། ད་དུང་ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་དུ་འཛངས་མི་བརྒྱད་དུ་དྲངས་པ་དང་ལྷག་དོན་དུ་རྩོམ་གཤིས་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ་དེ་ལས་ཅི་བྱས་ན། དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱ་མཁན་ནི་ཞེས་པ་སོགས་ལ་མནོ་བསམ་བཏང་ཚེ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཚགསp. t1283ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཕུ་བོས་ནུ་བོར་བཏམས་ཤིང་བསྟན་པའི་མདོའི་རྩོམ་གཤིས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་ཡིད་ལ་འཁོར་སྲིད་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེ་ནི་དུས་རབས་12པའི་དཔེ་རྙིང་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་བས་ངེས་པ་རྙེད་ཐུབ། གཞན་ཡང་།pt0850དེར་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་མཛད་པའི་སྐབས་དེར་གདུང་རབས་དེ་ཡན་ཆོད་རྗེ་དབུས་ནས་བཞུགས་ན་བཀའ་ལུང་མཐར་བརྩན། རྗེ་ཁོང་བ་སྟགས་རྩེར་བཞུགས་ན་གོག་ཤོད་ལྷ་རྩེ་ལ་ཐུག་པ་། ཁ་ཅེ་དྲི་སྟན་ལ་ཐུག་པ་། རྒྱལ་ཡུལ་ཐང་བཟངས་ལ་ཐུག་པ་། བལ་ཡུལ་ཝ་ཙེ་ལ་ཐུག་པ་། ལི་ཡུལ་འུ་རྟེན་ལ་ཐུག་པ་། ཞང་ཞུང་ཁྱུང་ལུང་ལ་ཐུག་པ་། གློ་ཡུལ་བྲག་རྩང་ལ་ཐུག་པ་། པུ་རངས་ཡ་ཙེ་ལ་ཐུག་པ་། འཛམ་བུ་གླིང་གི་སུམ་ཉིས་མངར་འདུས་ཏེ་ཞེས་པ་སོགས་དངp. t1282ནང་སྐོལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་མུན་རུམ་དང་འདྲ་བ་ལས་འདོད་ཀི་དང་པོར་ལྷ་མཐོ་དོ་རེ་སྙ་བརྩན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མགོ་བརྙེས་སྟེ། མུ་ཏྲི་ཕྱག་རྒྱ་ཙམ་དང་། པང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱ་པ་རྒྱ་ནག་གི་ཡི་གེར་བྲིས་པ་ཅིག་བརྙེས་ཞེས་པ་སོགས་ཡིག་མཁན་གྱི་འབྲི་བཤུས་འཕྱུགས་མེད་ན་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་གཞན་དུ་རྙེད་དཀའ་བའི་དཔྱད་གཞི་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་བས་གཞན་རྣམས་རིགས་འགྲེའོ།།\nདེ་དང་[ཁབ་] སེང་ཀར་མ་བཤོས་པའི་སྲས་གསུམ་འཁྲུངས་པ་ལ་། གཅེན་རྒྱུད་དཔལ་གྱི་འགོན་གྱིས་སོ་བློན་ཡོན་ཏན་རྗེའི་བུ་མོ་བཞེས་པས་ཡོན་ཏན་སྲོང་དང་ཡོན་ཏན་འཁོར་གཉིས་འཁྲུངས་། ཡང་སོ་བློན་མ་བཞེས་པས་རབས་ཆད་། ། ཡོན་ཏན་འཁོར་གྱིས་ཁྲི་འབྲིང་མ་བཞེས་པ་ལ་སྲས་ཁྲི་ལྡེ་འོད་འཁྲུངས་། ། ཡང་ཡོན་ཏན་འཁོར་གྱིས་རྒྱ་ར་མ་བཞེས་པས་སྲས་འཇིག་རྟེན་འགོན་གདུང་ཆད་། ། ཁྲི་ལྡེ་འོད་ཀྱིས་འབྲོའ་ཟ་མ་བཞེས་པས་སྲས་འགོན་བརྩན་དུག་གིས་གྲོངས་། ཡང་ལ་མོ་ཆེ་གརྡུངས་པ་ལ་སྟག་སྨད་དྲུག་། ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་། བཀའ་གྲིས་དྲུག་། ། བཀའ་ཁྲིམས་དྲུག་ལ་རྗེའི་སྐུ་བཅའ་བ་དང་གཅིག་། ལྡོང་ཏོ་གའི་གནན་པ་དང་། ས་གོམས་….པ་དང་། ཁེང་རྒོད་དུ་མྱི་དབུའ་བ་དང་། ཕྱི་…… འདུལ་བ་དང་། ནང་གི་ཆོས་བྱ་བ་དང་དྲུག་གོ་། ⑳ཞེས་བྲིས་ནས་འདུག དེ་གཉིས་བསྡུར་ན་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མའི་ལེའུ་གསུམ་པའི་ནང་དོན་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང་རུང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་རུས་ཀྱི་ཆོ་འབྲང་འཕེལ་འགྲིབ་སྐོར་བཤད་པ་དེ་དེའི་དགེ་མཚན་དང་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེར་ཆོ་འབྲང་གི་སྐོར་མེད་རུང་རིགས་རུས་མཛད་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཞིབ་ཆ་ཆེ་བ་སོགས་འདུག དེས་ན་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མར་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དང་ལྷག་དོན་དུ་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུར་དཔྱད་གཞིའི་རིན་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་སྣང་།\n+ པུ་རངས་ཡ་ཙེ་ལ་ཐུག་པ། ཞེས་པ་དང་pt0853ནང་དུ་ཇོ་མོ་རིས་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུག་པས་བོད་ཁམས་རབ་ཏུ་མི་བདེ་བར་འགྱུརད་། ཞེས་པའི་རྗེས་སུ་རྟགས་+ འདི་བརྒྱབ་སྟེ་སླད་ནས་རྗེ་གནམ་ལྡེ་འོད་སྲུང་གི་སྐུ་རིང་ལ་ཆོས་སྲིད་དང་དམ་སོ་ཟིན་པར་མ་ཟད་ན་དབུ་རུ་གཡི་རུ་འཁྲུགས་དུས་བདེན་མཐའ་མེད་ཁྲག་དང་འོ་མ་འདྲེས་ཆབ་ལ་དངས་མཐའ་མེད་ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་འཁྲུགས་སོ་ཆེམས་པ་བདེའ་མཐའ་མེད་སྐད་རྒུད་དུས་ནི་མི་མེད་བར་གྱུརད་ཞེས་པ་དང་pt0846ནང་དུའང་ལྡེབ་གྲངས་འོག་མའི་ཡིག་འཕྲེང་གཉིས་པའི་རྫོགས་མཚམས་དེར་བསྣན་རྟགས་པད་གཟུགས་ཤིག་བྲིས་ཏེ་ཡིག་འཕྲེང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་བར་དུ་ཆད་པ་བསྣོན་འབྲི་བྱས་པ་སྟེ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་གདུང་རབས་སུ་མའ་མཛད་རིམ་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མར་འབྲས་བུ་སྨིན་ཅིང་གྲུབ་པ་ལས་བར་དུ་ཐོན་པོ་རབ་ཤིག་བདལ་ནོངས་པའ་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་ཅུང་ཞིག་བསྣུབས་ཀྱང་ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་དེའང་གཞུང་དངོས་ཀྱི་སྣག་མདོག་དང་འབྲི་གཟུགས་ཅུང་ཟད་མ་འདྲ་ཞིག་གིས་ནང་དོན་བསྣོན་འབྲི་བྱས་འདུག ལྷག་དོན་དུpt0848ནང་དུ་ལྷན་པ་བརྒྱབ་པའི་ཤོག་བུ་ཆུང་ངུ་ཞིག་གི་སྟེང་། ཏེ་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དབུ་འཕང་ཤིན་ཏུ་བསྟོད་དེ་འཇིག་རྟན་ལ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བསྔགས་ཤིང་བཀུར་ཏེ་ཁྱད་པར་བཅུས་བསྟོད་པའི་མདོའ་བླ་སྒོ་དང་པོ་དཀོན་མཆོག་བསྟོད་པའི་ཞེས་བྲིས་འདུག རྗེས་སུ་དེ་དག་གི་ནང་དོན་དང་ཚིག་འགྲོས་ལས་ཤོག་ཆུང་ལྷན་པ་བརྒྱབ་པའི་ནང་དོན་དེ་ནི་གོང་གི་ལྡེབ་གྲངས་ཀྱི་ནང་དོན་གཅུང་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བརྩན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་ཆབ་སྲིད་དང་དམ་སོ་ཟིནད་པར་མཛད། དེའི་སྲས་མཆེད་གསུམ་ལས། ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་རལ་པ་ཅན་གྱི་རིང་ལ་། སྐར་ཆུང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ནས་། གདན་མ་ལྕང་འཚལ་དུ་ཀུན་རིག་རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་ཞེས་པ་ནས་སྨད་ཀྱི་ལྡེབ་གྲངས་ཡན་ལག་ཏུ་། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པད་མ་སམ་བྷ་བྷ་དང་བོ་དེ་སད་ཏྭ་ནི་བཞུགས་གདན་དང་པོ་ལ་ནི་རྗེའི་གོང་ན་བཞུགས་ཞེས་པའི་བར་གྱི་ནང་དོན་ཆད་པ་དེ་བསྐངས་པའི་ཤོག་ཆུང་ཞིག་ཡིན་པ་ཤོག་ཆུང་གི་འགོ་འཚུགས་སའི་ཏེ་ཡིག་ནི་གོང་གི་ཚིག་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་ཞེས་པའི་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཕྲད་ཡིན་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་ཏེ་ཞེས་པ་དང་ཤོག་ཆུང་གི་མཇུག་རྫོགས་སའི་བསྟོད་པའི་ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ནི་ལྡེབ་གྲངས་འོག་མའི་ཡན་ལག་ཏུ་། ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་གཉིས་ཐིག་ཕྲེང་གཅིག་ཏུ་བཞག་ན་བསྟོད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཞེས་གཞུང་གི་སྐད་ཆ་གུང་འགྲིག་ཐུབ་པ་སྟེ། ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་། ། སྐར་ཆུང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ནས་། ། གདན་མ་ལྕང་འཚལ་དུ་ཀུན་རིག་རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་ཏེ་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དབུ་འཕང་ཤིན་ཏུ་བསྟོད་དེ་འཇིག་རྟེན་ལ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བསྔགས་ཤིང་བཀུར་ཏེ་ཁྱད་པར་བཅུས་བསྟོད་པའི་མདོའ་བླ་སྒོ་དང་པོ་དཀོན་མཆོག་བསྟོད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཞེས་སྐད་ཆ་ཆ་ཚང་ཞིག་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་གཅིག གཉིས་ནི་སྔོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་དུ་བྱུང་བ་ཇི་བཞིན་གོང་གི་བསྣན་རྟགས་+འདི་དང་འདི་ལྟ་བུས་གསལ་བཤད་ཐུབ་པ་དང་ལྷག་དོན་དུ་རྐང་འཁྱོར་བྱུང་བ་གསབ་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་སྣག་ཤོག་གི་མདོག་ཁ་དང་ཡིག་གཟུགས་བཅས་ལ་བལྟས་ན་ད་ལྟ་རང་རེས་མཇལ་ཐུབ་པའི་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་དེ་ནི་དུས་རབས་12 པའི་ནང་དུ་མ་དཔེ་གཞན་ཞིག་ལ་བཅོལ་ནས་བུ་དཔེར་ཕབ་པའི་བྲིས་མ་ཞིག་ཡིན་པ་སོམ་ཉི་ལས་འདས་མོད། གང་ལྟར་ཀྱང་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ལྟེབས་མགོ་མ་ཞེས་པ་དེའི་མའམ་བུ་དཔེ་དེ་བྱུང་ནས་ད་བར་ལོ་ངོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ནི་དཔེ་རྙིང་དེའི་རིག་དངོས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཡིན།\nཔདྨ་བཀྲ་ཤིས། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གནའ་དཔེ་སྲུང་སྐྱོབ་གཞུང་ལས་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཆེན་མོ་གཞོན་པ་ཡིན་ཞིང་། ད་ལྟ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དུ་བོད་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དམིགས་བསལ་གསོ་སྐྱོང་སློབ་མའི་གྲས་སུ་སློབ་གཉེར་གནང་བཞིན་ཡོད།\nསྡེ་ཚན།: གནའ་ཤུལ།, ཞིབ་འཇུག, ལོ་རྒྱུས། ཚན་པ།: featured


རྟ་མགྲིན་སྐྱབས། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཚེ་དཔལ། ཡོང་ཁུངས།བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ། སྤེལ་དུས། ༢༠༢༠ལོའི་ཟླ་བ་༠༦ཚེས་༠༡ཉིན།\n[གནད་བཏུས] རྩོམ་ཡིག་འདིར་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་གྱི་དག་ཡིག་ཁག་ཅིག་ལ་ལོ་རྒྱུས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཤིབ་སྡུར་དང་རིགས་འདེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གྱིས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ནས། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་ཡས་མས་ཀྱི་བོད་ཡིག་གི་ལུས་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་དང་ཁྱད་ཆོས། ཡན་ལག་གི་ཡི་གེའི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུད་ཀློག་གི་འགྱུར་བ་བཅས་ལ་དཔྱད་གླེང་བྱས་པ་སྟེེ། དུས་སྐབས་དེའི་དབུས་གཙང་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱས་ཡོད།\n[གནད་ཚིག] བོད་ཡིག་ཀློག་སྟངས། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས། ལུས་ཀྱི་ཡི་གེ སྒྲ་གདངས།\nསྤྱིར་བོད་སྐད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་དབྱེར་མེད་པས་བྱུང་སྔ་ཞིང་རྒྱུན་རིང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྔོན་གྱི་བོད་སྐད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་ད་ལྟ་ཞིབ་ཏུ་བརྗོད་ཐབས་བྲལ། དུས་རབས་བདུན་པར་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་སྒྲ་སྦྱོར་གྱི་བོད་ཡིག་གསར་དུ་བཟོས་པ་ནས་ཡུལ་དུས་སོ་སོའི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་ཡིག་ཚང་འབོར་ཆེན་ཞིག་བྱུང་བས། བོད་སྐད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ལ་ཆ་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་བསྐྲུན། འདས་པའི་དུས་སྐབས་སོ་སོའི་སྐད་ཆའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་ན་སྐད་ཆའི་མ་འོངས་པའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཀྱང་ཞིབ་ཏུ་བརྗོད་ཐབས་མེད། དེའི་ཕྱིར་འདིར་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་ཡས་མས་ཀྱི་དག་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་འགའ་ཞིག་གཞིར་བཟུང་ནས་སྐབས་དེའི་བོད་ཡིག་གི་ཀློག་ཚུལ་ལ་དཔྱད་དེ་དུས་རབས་སོ་སོའི་བོད་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་རྟོགས་པར་དཔྱད་གཞི་ཞིག་འདོན་འདོད་དོ། ། དེ་ལ་དང་པོ་ལུས་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྒྲ་གདངས་ལ་དཔྱད་པ་དང་། གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་ཡི་གེའི་སྒྲ་གདངས་དང་མཐུད་ཀློག་གི་ཁྱད་ཆོས་གླེང་བར་བྱའོ། །\nདང་པོ། ལུས་ཀྱི་ཡི་གེའི② སྒྲ་གདངས་ལ་དཔྱད་པ།\nསྐབས་འདིར་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་བཞི་ཡོད་དེ། དང་པོ《དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ》③ཡིན། དེ་ནི་ལོ་ཙཱ་པ་ཆེན་པོ་རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཛད་པ་དང་། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ༡༠༥༩ལ་འཁྲུངས་ཤིང་སྤྱི་ལོ༡༡༠༩ལ་འདས་པར་གཞིགས་ན། དག་ཡིག་དེ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་སྨད་དམ་བཅུ་གཉིས་པའི་མགོ་ལ་བརྩམས་པར་ངེས། དག་ཡིག་འདི་ཡི་གེའི་གྲངས་སྟོན་པ་དང་། ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བཤད་པ། འཕུལ་ཡིག་དང་མཐའ་རྟེན་སྦྱར་རུང་མི་རུང་གི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ། དམིགས་བསལ་གྱི་སྒོ་ནས་འདྲའོ་སྙམ་པ་རྣམས་མི་འདྲ་བར་སོ་སོར་དབྱེ་བ་བཅས་དོན་ཚན་བཞི་ཡིས་གྲུབ་ཅིང་། དོན་ཚན་གཞུག་མ་དེར“དོན་འདྲ་བ་གཅིག་ལ་ཡང་ཚིག་བརྗོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དུ་མས་ནོར་བར་བྲི་བ་དང་། འཁྲུལ་པར་ཀློག་པ་མང་མཐོང་ཞིང་། དོན་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡང་ཚིག་མི་འདྲ་བ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲི་ཞིང་ཀློག་པ་ཡང་མཐོང་བས”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྒྲ་འདྲ་ཡང་དོན་མི་འདྲ་བའི་ཚེག་ཁྱིམ་སོ་སོར་བསྟན་ཡོད་དོ། ། དཔེར་ན“ར་རྐ་ད་དཀའ་ས་སྐ་རྣམས། ། ཆུ་ལམ་མི་ནུས་ལྕེ་ཡི་ཡུལ། ། བ་འོག་བཀའ་ནི་རྒྱལ་བའི་གསུང”ཞེས་རྐ་དང་། དཀའ། སྐ། བཀའ་རྣམས་སྒྲ་འདྲ་ཡང་དོན་མི་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ《ཡི་གེའི་བཀླག་ཐབས་བྱིས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་འཇུག་པ》④ཞེས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྩེ་མོས་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། རྩོམ་པའི་དུས་ནི་རྩོམ་ཡིག་རང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ཕག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༡༦༧ནམ༡༡༧༩ལོ་ཡིན་པར་ངེས། རྩོམ་ཡིག་འདི་ལེའུ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་། ལེའུ་དང་པོར་ལེགས་སྦྱར་དང་བོད་ཡིག་གི་དབྱངས་གསལ་སྤྱིར་བསྟན་ནས་བོད་ཡིག་གི་བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བ་དང་། གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་བཀོད་ཅིང་། བོད་ཡིག་གི་ཚེག་ཁྱིམ་མམ་སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་སྤྱིའི་སྡོམ་གྲངས་བླངས་ཡོད། ལེའུ་གཉིས་པར་བོད་ཡིག་གི་ཡི་གེའི་འབྱུང་གནས་དང་། འབྱིན་ཐབས། བཀླག་ཐབས་བསྟན་ཅིང་། དབུས་གཙང་སྐད་ཀྱི་ཀློག་སྟངས་ལས་ཡི་གེ་མི་གཅིག་ཀྱང་སྒྲ་གདངས་ཕན་ཚུན་ནོར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཅུང་ཞིབ་ཏུ་བཀོད་ཡོད། ལེའུ་གསུམ་པར་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་བཀླག་ཐབས་བསྟན་ཡོད་དོ། ། གསུམ་པ《དག་པར་བྱེད་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ》⑤ནི་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས་བརྩམས་པ་དང་། དེ་རུ་ཐོག་མར་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བསྟན་པ་དང་། དེ་ནས་མཇུག་བར་དུ་དག་ཡིག་སྟེ་མགོ་ཡིག་མི་གཅིག་པ་དང་འཕུལ་ཡིག་མི་གཅིག་པས་དོན་ཁྱད་པར་བ་སྟོན་པ་བརྗོད་ཡོད། སྤྱིར་ཚིག་ངོས་སུ་སྒྲ་གདངས་གཅིག་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་གསུངས་མེད་ཀྱང་། ཚིག་ཤུགས་ལ་བལྟས་ན་ཡི་གེ་མི་གཅིག་ཀྱང་སྒྲ་གདངས་གཅིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡི་གེར་འབྲི་དུས་ཡིག་ནོར་འབྱུང་བཞིན་པ་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་དག་ཡིག་བརྩམས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཏེ། རྒྱལ་བའི་སྐུ་ནི་ས་སྐུ་ལ། ། རྐུན་མ་རྐུ་བ་ར་རྐུ་ཡིན། ། མགོ་མཇུག་མགོ་ནི་མ་མགོ་ལ། ། ནད་སོགས་འགོ་བ་འ་འགོ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། བཞི་པ《སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་སྨྲ་བ་རྒྱན་གྱི་མེ་ཏོག་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གྲུབ་པ》⑥ནི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པར་བྱོན་པའི་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་ཡིན་ལ། བསྟན་བཅོས་དེར་ལེའུ་དགུ་ཡོད་ཅིང་། ལེའུ་གཉིས་པ་མིང་བཤད་པའི་སྐོར་ན་སྒྲ་འདྲ་ཡང་དོན་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་བསྟན་ཡོད་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་དེ། དཔེར་ན“བརྟན་དང་སྟན་དང་བསྟན་རྣམས་ནི། ། མི་འགྱུར་གདིང་བྱ་གཞན་ལ་བཤད”ཅེས་པ་ལྟ་བུ། ཚིག་འདིའི་ཤུགས་སུ་ལུས་ཀྱི་ཡི་གེ་བརྟ་དང། སྟ། བསྟ་རྣམས་སྒྲ་འདྲ་བ་བསྟན་ཡོད་པ་དང་། ཡང་བསྟན་བཅོས་དེའི་སྐབས་གཞན་ཞིག་ན“རྟག་ནི་འགྱུར་མེད་སྟག་དུད་འགྲོ”ཞེས་གསུངས་ཡོད་ལ། དེའི་ཤུགས་སུ་རྟ་དང་སྟ་གཉིས་སྒྲ་འདྲ་བ་ཤེས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། གོང་གི་ཚིག་དང་བསྡུར་ན། རྟ་དང་། སྟ། བརྟ། བསྟ་བཅས་བཞི་པོ་སྒྲ་འདྲ་བ་ཤེས་ཐུབ་པ་རེད། རིགས་ལམ་དེ་ལྟར་གཤམ་དུ་གོང་གསལ་དག་ཡིག་གསུམ་པོ་སོ་སོས་བསྟན་པའི་སྒྲ་གདངས་གཅིག་པའི་ལུས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རེའུ་མིག་ཏུ་ཀ་ཕྲེང་ལྟར་སྟབས་བདེར་བཀོད་ཅིང་། དེ་དག་ཕན་ཚུན་གཤིབ་སྡུར་གྱིས་དུས་སྐབས་དེའི་སྒྲ་གདངས་གཅིག་པའི་ལུས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ་སོར་བཀོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།\nརེའུ་མིག་འདིར་གསལ་བཤད་ཞུ་དགོས་པ་འགའ་ཡོད་དེ། རེའུ་མིག་ཏུ་གསལ་བ་བཞིན་ལུས་ཀྱི་ཡི་གེ་འཕུལ་ལྡན་དང་མགོ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཕན་ཚུན་འདྲ་ཡང། གསལ་བྱེད་རྐྱང་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྩེ་མོའི《ཡི་གེ་བཀླག་ཐབས》སུ་རྐ་སོགས་དང་ཀྐ་ཡི་སྒྲ་གཅིག་པར་བསྟན་འདུག་ལ། སྣར་ཐང་ལོ་ཙཱ་པའི་སྔགས་བཀླག་ཐབས་སུ“འདྲ་བའི་གསལ་བྱེད་བརྩེགས་གྱུར་ན། ཁ་ཁེངས་མཐོན་པོའི་གདངས་ཀྱིས་བཀླག།།”ཅེས་དང་། བཀླག་ཐབས་དེའི་རང་འགྲེལ་དུ“ཁ་ཁེངས་པ་སྐད་གསང་མཐོན་པོའི་གདངས་ཀྱིས་བཀླག་ལ”ཞེས་གསུངས་པར་བལྟས་ན། འདྲ་བའི་གསལ་བྱེད་བརྩེགས་པ་དང་གསལ་བྱེད་རྐྱང་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་མི་གཅིག་པ་ཤེས་ཐུབ། ད་དུང《ཡི་གེ་བཀླག་ཐབས》སུ“དབུས་པས་ར་སའི་མགོ་ཅན་དང་རྐྱང་པ་འདྲེས”ཞེས་གསུངས་པར་བརྟགས་ན། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པར་གཙང་སྐད་དུ་མགོ་ཅན་དང་རྐྱང་པའི་སྒྲ་གདངས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ཅིང་། དབུས་སྐད་དུ་ཡང་ལ་མགོ་ཅན་གྱི་སྒྲ་གདངས་དེ་རྐྱང་པ་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། གོང་གི་དག་ཡིག་ལ་ལར་གསལ་བྱེད་རྐྱང་པ་དང་མགོ་འཕུལ་ཅན་ཕན་ཚུན་བསྡུར་ཏེ་སྟོན་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང། བོད་སྐད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འགྱུར་ལྡོག་གི་ཁྱབ་མཉམ་རང་བཞིན་གཞིར་བཟུང་ནས་རེའུ་མིག་འདིར་གསལ་བྱེད་རྐྱང་པའི་སྒྲ་གདངས་དེ་མགོ་འཕུལ་ཅན་དང་མི་འདྲ་བར་བསྡུས་པའོ། ། གཞན་ཡང《དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ》རུ“ཡུ་མར་ཇ་ནི་ཇ་རྐྱང་སྟེ། ། བ་བྱ་མཁའ་ལ་འཕུར་བའི་བྱ”གསུངས་པར་བལྟས་ན། ཇ་དང་བྱ་གཉིས་སྒྲ་གཅིག་ཀྱང་། 《དག་པར་བྱེད་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ》རུ“ལྕགས་རིགས་ཞ་ནི་ཞ་རྐྱང་\nལ། ། འཕུར་བའི་བྱ་ནི་བ་བྱ་ཡིན”ཞེས་དང་། “འཆིང་བྱེད་ཞགས་པ་ཞ་ཞགས་ལ། ། ཕྱགས་མ་དག་ནི་ཕ་ཕྱགས་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པར་བལྟས་ན། ཞ་བྱ་ཕྱ་གསུམ་སྒྲ་འདྲ་བར་སྣང་། ཡིན་ན་ཡང་ད་ལྟའི་དབུས་གཙང་སྐད་དུ་ཞ་དང་བྱ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བས་གོང་མ་ལྟར་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པ་ཡིན།\nགཤམ་དུ་གོང་གསལ་རེའུ་མིག་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་གཅིག་པའི་ཡི་གེ་དེ་དག་མུ་མཐུད་དུ་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་། བོད་ཡིག་དང་དེང་རབས་ཡུལ་སྐད་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཟླ་ཡིན་པའི་རིགས་འདེད་བྱེད་པ། དེང་གི་དབུས་གཙང་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་བཅས་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་ཡས་མས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཀློག་ཚུལ་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱས་པའི་རེའུ་མིག་ཅིག་བཀོད་ན་འདི་ལྟ་སྟེ།\n༡.འས་འཕུལ་ཅན་དང་མས་འཕུལ་ཅན་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ཕན་ཚུན་འདྲ་ཡང་དེ་གཉིས་མགོ་འཕུལ་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་སྒྲ་གདངས་མི་གཅིག་པ་རེད། ཁྱད་ཆོས་འདིས་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་ཡས་མས་ཀྱི་དབུས་གཙང་སྐད་དེ་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་སྐད（བོད་ཡིག）དང་བསྡུར་ན། མགོ་འཕུལ་གྱི་སྒྲ་གདངས་ཕལ་མོ་ཆེའི་སྒྲ་ཉམས་པའམ་ཞན་པར་གྱུར་ཡོད། ཡིན་ནའང་གསལ་བྱེད་སྦྲགས་མའི་དབྱངས་སྔོན（གསལ་བྱེད་སྦྲགས་མའི་ཧྲེང་མུའུ）ངེས་པར་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། མས་འཕུལ་ཅན་དེ་འས་འཕུལ་ཅན་དང་ནོར་འགྲོ་བར་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྩེ་མོས་གསུངས་ཤིང་། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏའི་དག་ཡིག་གཉིས་སུའང་མས་འཕུལ་ཅན་དང་འས་འཕུལ་ཅན་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་དག་ཡིག་བརྩམས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། མས་འས་འཕུལ་བ་དང་གསལ་བྱེད་རྐྱང་པ་ཕན་ཚུན་ནོར་འགྲོ་བར་བསྟན་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག དེའི་ཕྱིར་དེང་སང་གཙང་སྐད་དུ་མས་འས་འཕུལ་བའི་ལུས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་གསལ་བྱེད་རྐྱང་པའམ་མགོ་འཕུལ་ཅན་དང་སྒྲ་གདངས་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཀྱང་། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ངེས། ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྩེ་མོས“གཙང་པས་མས་འཕུལ་འས་འཕུལ་དུ། ། ནོར་ཞིང”ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བལྟས་ན། དུས་སྐབས་དེར་དབུས་པས་མས་འཕུལ་དང་འས་འཕུལ་མི་ནོར་བ་མ་ཟད། གཙང་སྐད་དུ་ཡང་འས་འཕུལ་གྱི་སྒྲ་གདངས་མ་ཉམས་པ་རྟོགས་ཐུབ།\n༢.དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་ཡས་མས་སུ་དབུས་གཙང་སྐད་དུ་གསལ་བྱེད་རྐྱང་པ་དང་མགོ་འཕུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་གདངས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་མགོ་བརྩམས་ཡོད་དེ། གོང་གི《དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ》དང《ཡི་གེའི་བཀླག་ཐབས》གཉིས་སུ་གསལ་བྱེད་རྐྱང་པ་དང་མགོ་འཕུལ་ཅན་ཕན་ཚུན་བསྡུར་ནས་བཤད་པ་རེ་གཉིས་ལས་མི་མཐོང་ཡང་། དག་ཡིག་ཕྱི་མ་དེ་གཉིས་སུ་གསལ་བྱེད་རྐྱང་པ་དང་མགོ་འཕུལ་ཅན་ཕན་ཚུན་བསྡུར་བ་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད་དོ། ། དཔེར་ན། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པར་སླེབས་དུས་བས་འཕུལ་གྱི་སྒྲ་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཡོད་དེ། དཔལ་ཁང་ལོ་ཙཱ་པས་སྤྱི་ལོ༡༥༣༨ལོར་བརྩམས་པའི《དག་ཡིག་ངག་སྒྲོན》དུ“ཕྱག་དར་ལག་དར་གད་མོ་དང་། ། སྐྲ་ཤད་སོགས་ལ་བས་འཕུལ་སྤང་། ། བསེར་བུ་སྐྱོ་བསངས་རྒྱ་མོ་བཟའ། ། ཕྱི་བདར་སོགས་ལ་མེད་ན་ནོར”⑦ སོགས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །\n༣.དབུས་སྐད་དང་གཙང་སྐད་བསྡུར་ན། སྒྲ་གདངས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཀྱང་། ཡུལ་སྐད་དེ་གཉིས་སོ་སོའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཚད་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་སྟེ། 《ཡི་གེ་བཀླག་ཐབས》སུ“དབུས་པས་ར་སའི་མགོ་ཅན་དང་། ། རྐྱང་པར་འདྲེ་ཞིང་ཡ་སྟ་དང་། ། ར་སྟར་ཡང་ནི་ནོར་བ་ཡོད”ཅེས་གསུངས་པར་བལྟས་ན། སྐབས་དེར་དབུས་སྐད་ཀྱི་ར་སའི་མགོ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། གཙང་སྐད་དུ་མ་ཉམས་པ་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང་། ད་དུང“གཙང་པས་མས་འཕུལ་འས་འཕུལ་དུ། ། ནོར་ཞིང་ར་ཡི་མགོ་ཅན་དང་། ། གས་འཕུལ་དས་འཕུལ་ནོར་བ་ཡོད”ཅེས་པར་བརྟགས་ན། གཙང་སྐད་དུ་གས་འཕུལ་དང་དས་འཕུལ་གྱི་སྒྲ་ཡང་ཟུར་ཙམ་རེ་ཡོད་པ་དང་། ར་སའི་མགོ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡང་ཟུར་ཕྱིན་པ་ཞིག་མིན་པ་རྟོགས་ཐུབ་ལ། ད་ལྟའི་ཨ་མདོའི་བླ་བྲང་སྐད་དུ་རྐ་སྐ་དཀའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ［hka］ལྟར་འབྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་ཨེ་འདྲ་སྙམ།\n༤. དེང་སང་གི་དབུས་གཙང་སྐད་དུ་སྲ་དེ་ས་དང་འདྲ་བར［sa5 5］ཞེས་ཀློག་པ་དང་། བསྲ་དེ་མཚམས་ལ་ལར［tsa5 5］ཞེས་ཀློག་ལ། མཚམས་ལ་ལར［sa5 5］\nའམ［sa5 5］རུ་ཀློག་མོད། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་ཡས་མས་སུ་སྲ་དང་བསྲ་གཉིས་ཀའི་སྒྲ་གདངས་དེ་ཀྲ་དང་དཀྲ་སོགས་དང་འདྲ་བ་གོང་གི་དག་ཡིག་དག་ལས་ཤེས་ཐུབ།\n༥. དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་ཡས་མས་སུ་དབུས་གཙང་སྐད་དུ་ཝ་བཏགས་ཀྱིས་སྒྲའི་ཁྱད་པར་མི་འབྱེད་པ་དག་ཡིག་དག་ལས་ཤེས་ཐུབ། ཡིན་ནའང《ཡི་གེའི་བཀླག་ཐབས》སུ“ཝ་ནི་ཀུན་ལ་གདགས་རུང་ཡང་། ། སྐབས་ཀྱིས་བཅོ་ལྔ་དག་ལ་འཇུག། ཝ་བཏགས་གུག་བསྐྱེད་མི་འཇུག་པས། ། དེས་ན་ཝ་ནི་ཡན་ལག་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་དབོན་ཞང་རྡོ་རིང་དུ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར་གྱི་རྒྱའི་སྲིད་བློན་རྣམས་ཀྱི་མིང་རུས་བཀོད་པ་ལ། “金紫光”ཞེས་པར་ཀྀམ་ཙཱ་ཀྭང་དང། “王播”ཞེས་པར་འྭང་ཕ། “杜元颖”ཞེས་པར་དྭོ་འགྭན་ཡྭེང་ཞེས་བཀོད་པ་དང། སྐད་བརྡ་རིག་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེང་གི་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཝ་སྟའི་སྒྲ་གདངས་ལ་བརྟགས་པ་བཅས་ལ་བལྟས་ན། ཝ་སྟའི་སྒྲ་གདངས་ནི་ཐོག་མ་ནས་དབྱངས་ཤིག་གམ་དབྱངས་ཕྱེད་ཀ་ཞིག་ཏུ་ངེས་སོ། །\n༦. དབྱངས་གུག་འགྲེང་གཉིས་ལྡན་ཚེ་གསལ་བྱེད་སྡེ་བ་དང་པོའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཡ་སྟ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་སྒྲ་འདྲ་བར་འགྱུར་ལ། སྣ་སྒྲ་ང་ཉ་གཉིས་ཀྱང་སྒྲ་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། 《ཡི་གེའི་བཀླག་ཐབས》སུ“ཀེ་ཀྱེ་ཁེ་ཁྱེ་གེ་གྱེ་དང་། ། ངེ་ཉེ་ཀི་ཀྱི་ཁི་ཁྱི་དང་། ། གི་གྱི་ངི་ཉི་དགེ་དགྱེ་ནོར། ། གུག་འགྲེང་ཡ་དང་གནས་གཅིག་ཕྱིར”ཞེས་གསུངས་པ་དང་། 《དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ་སྡེབ་སྦྱོར་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ》རུ“ངེས་པ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་སྟེ། ། ཉེས་པ་མ་ལེགས་པ་ཡི་མིང”ཞེས་ངེས་དང་ཉེས་གཉིས་ཕན་ཚུན་བསྡུར་ཡོད་པ་དང་། 《སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་སྨྲ་བ་རྒྱན་གྱི་མེ་ཏོག》ཏུའང་དབེ་དང་དབྱེ། དགེ་དང་དགྱེ། ངེས་དང་ཉེས་བཅས་ཕན་ཚུན་བསྡུར་ཡོད་ལ། “ཁེངས་དང་དགེ་བ་ཀེང་རུས་དང་། ། ཡི་གེ་སོགས་ལ་ཡ་བཏགས་མེད། །”\n༧. གོང་གི་རེའུ་མིག་དེས་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་ཡས་མས་ཀྱི་དབུས་གཙང་སྐད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྒྲ（ཧྲེང་མུའུ）མཚོན་ཐུབ་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། སྐབས་དེའི་ལུས་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྒྲའི་བསྡོམས་ནི་བདུན་ཅུ་ཡས་མས་ཤིག་ཏུ་ངེས་ཤིང་། བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་སུམ་ཆའི་གཅིག་ལྷག་དང་། དེང་རབས་དབུས་གཙང་སྐད་དང་མངའ་རིས་སྐད་ལས་ལྡབ་གཅིག་གིས་མང་བ། དེང་རབས་སྡེ་དགེའི་སྐད་ལས་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱིས་མང་བ། དེང་རབས་ཨ་མདོའི་འབྲོག་སྐད་ལས་རྔ་བའི་ཁྱུང་མཆུ་སྐད་ཀྱི་ཕྱེད་ཀ་ཙམ། ཨ་མདོའི་རོང་མ་འབྲོག་སྐད་ཀྱི་བླ་བྲང་སྐད་ལས་བཅུ་ལྷག་གིས་མང་བ་ཞིག་རེད།\nགཉིས་པ། ཡན་ལག་གི་ཡི་གེའི⑧ སྒྲ་གདངས་དང་། མཐུད་ཀློག་གི་ཁྱད་ཆོས་གླེང་བ།\nདབུས་གཙང་སྐད་དུ་དུས་ད་ལྟའང་གནའ་བོའི་བོད་སྐད་ཀྱི་དབྱངས་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་མ་ཟད། བསྡོམས་པས་དབྱངས་རྐྱང་པ་བརྒྱད་དང་སྦྲགས་མ་བཞི་ཡོད་པ་དང་། 《ཡི་གེའི་བཀླག་ཐབས》སུ“དབུས་གཙང་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་མཐིལ་གྱི། ། ཐ་མལ་པ་ཡི་སྐད་རྣམས་ལ། ། མཐའ་རྟེན་རྫོགས་པ་རབ་ཏུ་ཉུང།།”\nཞེས་གསུངས་པར་གཞིགས་ན། དུས་སྐབས་དེའི་དབུས་གཙང་གི་མི་སེར་ཕལ་བའི་སྐད་དུ་རྗེས་འཇུག་འགའ་ཞིག་གི་སྒྲ་གདངས་གསལ་པོར་མི་ཐོན་པ་རྟོགས་ཐུབ་ལ། བོད་སྐད་སྤྱིའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ནི་རྗེས་འཇུག་ཉམས་པ་དང་སྦྲགས་ནས་དབྱངས་གསར་བ་འབྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། སྐབས་དེ་ལའང་རྗེས་འཇུག་ཉམས་པ་དང་བསྟུན་ནས་དབྱངས་གསར་བ་བྱུང་ཡོད་སྲིད།\nརྒྱ་ཡིག་གི་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་འགའ་ན། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན(1239- 1280) ལ“八合思巴罗古罗思监藏”དང་། གྲགས་པ་འོད་ཟེར（1246-1303）ལ“乞刺思八斡节”དང། གུ་ཤྲཱི་བསོད་ནམས་གྲགས་པ（1359-1408）ལ“琐南札思巴”ལྟར་སྒྲ་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པས་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ལ་ལ་ན་རྗེས་འཇུག་སའི་སྒྲ་མ་ཉམས་པ་ཤེས་ཐུབ། ཡིན་ནའང་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་དབུས་གཙང་སྐད་དུ་རྗེས་འཇུག་སའི་སྒྲ་ཉམས་པའི་མགོ་ཚུགས་ཡོད་སྲིད་དེ། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པར་ལོ་ཙཱ་པ་ཞ་ལུ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོས་མཛད་པའི《བོད་ཀྱི་བརྡའི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ》རུ“གསུང་རབ་མཁྱེན་རབ་རིག་སྔགས་དང་། ། མཁའ་སྤྱོད་ས་སྤྱོད་གོ་འཕང་དང་། ། ཉམ་ང་ཉམ་ཆུང་ཉམ་ཐག་དང་། ། ལོ་ཏོག་སོགས་ལ་ས་མཐའ་སྤང་། ། ལྷས་བྱིན་ཀླུས་བྱིན་མིས་བྱིན་སོགས། ། མང་པོ་ཞིག་ལ་མེད་ན་ནོར། །”⑨ཞེས་གསུངས་པར་བལྟས་ན། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་གོང་རོལ་ཞིག་ནས་རྗེས་འཇུག་ས་ཡིག་གི་སྒྲ་གདངས་ཉམས་ཟིན་པ་རྟོགས་ཐུབ།\n《ཡི་གེའི་བཀླག་ཐབས་ཀྱི་རང་འགྲེལ》དུ་རྗེས་འཇུག་དང་མིང་མཐའི་ཡི་གེ་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ལྡབས་པའི་ཟུར་ཡང་འབྱིན་དཀའ་བས་བྱིན་ནོ་ལ་བྱི་ནོ་དང། འགྱུར་རོ་ལ་འགྱུ་རོ། བྱེད་དོ་ལ་བྱེ་དོ། འགལ་ལོ་ལ་འགའ་ལོ། བསམ་མོ་ལ་བསའ་མོ་ལ་སོགས་སུ་ནོར་བར་ཀློག་པའམ་འབྲི་བར་བསྟན་པར་བལྟས་ན། ཡི་གེ་དེ་དག་ལ་མིང་མཐའ་མེད་པའི་ཚེ་རྗེས་འཇུག་ལ་དང་དའི་སྒྲ་ཡང་ཉམས་མེད་པར་སྣང་མོད། ཡིག་ཆ་ཞིབ་མོ་ཞིག་མ་རྙེད་པས་ཞིབ་ཏུ་བརྗོད་ཐབས་བྲལ།\nཚེག་ཁྱིམ་མཐུད་ཀློག་གི་དབང་གིས་ཚེག་ཁྱིམ་སྔ་ཕྱིའི་སྒྲ་གདངས་ལ་འགྱུར་བ་འབྱུང་བ་དང་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་རྗེས་འཇུག་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དེ། གོང་གསལ་དག་ཡིག་དག་ལས་འབྱུང་བ་ཁག་ཅིག་བཀོད་ན། ཚེག་ཁྱིམ་སྔ་མས་ཚེག་ཁྱིམ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་གདངས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་བ་ནི། 《ཡི་གེའི་བཀླག་ཐབས》ཀྱི་རང་འགྲེལ་དུ“མིང་མཐར་ཝ་སྒྲ་དབྱུང་དཀའ་སྟེ། ། འགྱུར་བ་ལ་འགྱུ་ར། གསལ་བ་ལ་གསའ་ལ། བྱུང་བ་ལ་བྱུང་ང་། ར་ལ་ང་མཐར་དེ་ནོར་ཞིང་། ། གཞན་དག་བ་ནི་དགའ་བོ་ལ་དགའ་འོ། འར་ནོར་འགྱུར། ། ང་པ་དབང་པོ་ལ་དབའ་པོ། །”ཞེས་གསུངས་པ་དང་། 《སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་སྨྲ་བ་རྒྱན་གྱི་མེ་ཏོག》ཏུ་མངོན་པར་ལ་མངོན་འབར་དང། བྲམ་ཟེ་ལ་བྲམ་གཟེ་དང་། ལེགས་སོ་ལ་ལེགས་གསོ་དང་། ཐོག་མ་ལ་ཐོག་དམའ། གུས་པ་ལ་གུས་སྤ། མོས་པ་ལ་མོས་སྤ། རྒོད་མ་ལ་རྒོད་དམའ་སོགས་སུ་འབྱུང་བ་རྣམས་མ་དག་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། ། ཚེག་ཁྱིམ་ཕྱི་མས་ཚེག་ཁྱིམ་སྔ་མར་འགྱུར་བ་གཏོང་བ་ནི། 《ཡི་གེའི་བཀླག་ཐབས་ཀྱི་རང་འགྲེལ》དུ་རྗེས་འཇུག་དང་མིང་མཐའི་ཡི་གེ་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ལྡབས་པའི་ཟུར་ཡང་འབྱིན་དཀའ་བས་བྱིན་ནོ་ལ་བྱི་ནོ་དང་། འགྱུར་རོ་ལ་འགྱུ་རོ། བྱེད་དོ་ལ་བྱེ་དོ། འགལ་ལོ་ལ་འགའ་ལོ། བསམ་མོ་ལ་བསའ་མོ་ལ་སོགས་སུ་ནོར་བར་ཀློག་པའམ་འབྲི་བར་བསྟན་པ་དང་། 《དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ》རུ“ལྷ་བཙུན་བཟའ་བཏུང་མེད་པ་དང་། ། ཆེ་བཙུན་ན་བཟའ་ཧྲུལ་བ་དང་། ། ལྷ་རྗེ་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་དང་། ། བྱ་རྒོད་རྡོ་རྗེ་བཅོམ་པ་རྣམས། ། མེ་ཏོག་རྒྱ་མཚོར་ལྷུང་བ་འདྲ། ། ཞེས་སོགས་མཐའ་རྟེན་མེད་ཕྱིར་སྤང་། །”ཞེས་ཚེག་ཁྱིམ་ཕྱི་མའི་སྔོན་འཇུག་དང་མགོ་ཅན་གྱི་དབང་གིས་ཚེག་ཁྱིམ་སྔ་མར་རྗེས་འཇུག་བྱུང་བ་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་ལ། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་གིས་རྗེས་འཇུག་བྱུང་བ་ནི་དག་ཡིག་དེ་རང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མྱང་འདས་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕར་ཕྱིན། ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་ཉེར་ཞི་ཞེས་པ་སོགས་ལྷུག་པའི་ཚེ་མི་འཐོབ་ཀྱང་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་སྡེབ་སྦྱོར་ལ་དགོས་པའང་ཡོད་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །\n②ལུས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞེས་པ་ནི་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྩེ་མོའི་ཡི་གེའི་བཀླག་ཐབས་སུ། གསལ་བྱེད་རྐྱང་པ་དང་། མགོ་འདོགས་ཅན། འཕུལ་ཡིག་ཅན་བཅས་དབྱངས་དང་རྗེས་འཇུག་སྦྱར་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེ་ཉིས་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་སྟོན་པ་རེད། དེ་ཡང་དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཧྲེང་མུའུ（声母）དང་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བས། རྩོམ་འདིར་ཧྲེང་མུའུ་ལ་ལུས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞེས་བཞག་ཡོད་དོ། །\n③དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཛད་པ་བཞུགས་སོ། ། སྣ་ཐུང་བྲིས་མ།\n④མཁན་པོ་ཀུན་དགའ་བཟང་པོས་བསྒྲིགས། སུམ་རྟགས་དང་དག་ཡིག［M］མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004：153-190\n⑤མཁན་པོ་ཀུན་དགའ་བཟང་པོས་བསྒྲིགས། སུམ་རྟགས་དང་དག་ཡིག［M］མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004：214-220\n⑦ དཔལ་ཁང་ལོ་ཙཱ་པ་སོགས་ཀྱིས་བརྩམས། ངག་སྒྲོན་རྩ་འགྲེལ་དང་དེའི་ཡང་འགྲེལ། ［M］མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989：37\n⑧ སྤྱིར་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྩེ་མོས་དབྱངས་ཡིག་ལ་ཡན་ལག་གི་ཡི་གེ་ཞེས་བཏགས་ཡོད་ནའང་། གོང་ནས་བརྗོད་པ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞེས་པ་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ཁོ་ནར་གོ་བ་མ་ཡིན་པར། དབྱངས་དང་རྗེས་འཇུག་སྦྱར་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེ་ཉིས་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ལ་གོ་བ་ཡིན་པས། འདིར་ཡན་ལག་གི་ཡི་གེའི་ཁོངས་སུ་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་བསྡུས་ནས། དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཡུན་མུའུ（韵母）ཡི་ཚབ་ཏུ་བཞག་པའོ། །\n⑨ མཁན་པོ་ཀུན་དགའ་བཟང་པོས་བསྒྲིགས། སུམ་རྟགས་དང་དག་ཡིག［M］མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004：319