འཛམ་གླིང་གི་བུད་མེད་སྲིད་བློན་ཐོག་མ་སིང་གྷ་ལའི་ཡུག་མོ་ཞིག་གི་ལོ་རྒྱུས། – བོད་ཀྱི་དུས་བབ།\nཨེ་ཤ་ཡའི་ལྷོ་བརྒྱུད་ཀྱི་གླིང་ཕྲན་རྒྱལ་ཁབ་སིང་གྷ་ལ་ནི་མི་འབོར་ས་ཡ་ཉེར་གཅིག་ལྷག་ལས་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་སེ་ལོན་ (Ceylon) ཞེས་འབོད་པའི་ཡུལ་ལུང་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་བུད་མེད་སྲིད་བློན་ཐོག་མ་བྱུང་ས་རུ་ངོས་འཛིན་བྱེད།\nཡུལ་དེའི་ལྷོ་དབུས་སུ་ཡོད་པའི་ཞིང་ཆེན་སཱ་བྷ་རཱ་གྷ་མུ་ཝཱ་ (Sabaragamuwa Province) ཡི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟེ་བ་རཱ་ནཱ་པུ་རཱ་ (Ratnapura) ཡི་ནང་དུ། སེ་ལོན་ཞེས་འབོད་པའི་ཡུལ་ལུང་གྱི་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་དང་སེ་ལོན་ཞེས་འབོད་པའི་ཡུལ་ལུང་དེའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མིའི་ཕྱག་ལས་གཉེར་བཞིན་པའི་སྐུ་ཞབས་རཱ་ཝཱ་ཊི་ (Barnes Ratwatte) དང་། ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་དཔྱད་བཅོས་སྨན་པ་ (Rosalind Hilda Mahawalatenne Kumarihamy) གཉིས་ལ་བྱིས་པ་བུ་མོ་ ༢ དང་བུ་ ༤ སྐྱེས། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་བུ་མོ་ཆེ་བ་སི་རི་མཱ་རཱ་ཝཱ་ཊི་ (Sirima Ratwatte) ནི་ ༡༩༡༦ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༧ ལ་སྐྱེས་ཤིང་། ཁོང་མོ་ཆུང་དུས་ནས་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ (Balangoda) ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་སྒེར་གྱི་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭར་བཏང་ནས་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༣ ལོར་རཱ་ནཱ་པུ་རཱ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡོད་པའི་ཧྥར་གྷུ་སོན་མཐོ་སློབ་ (Ferguson High School) ཏུ་སློབ་ཆུང་འགྲིམས་ནས་ལོ་བཞིའི་རྗེས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༨ ལོར་སིང་གྷ་ལའི་སྒེར་གཉེར་བུད་མེད་ཀྱི་མཐོ་སློབ་ (St Bridget’s Convent) ཏུ་གཏན་སློབ་ལ་སློབ་འབྲིང་གྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱས། སྐུ་དྲག་རིགས་རྒྱུད་དུ་སྐྱེས་པའི་བུ་མོ་དེས་ཡེ་ཤུ་ཁཱ་ཐོ་ལིག་(Catholic) ཡི་ཆོས་ལུགས་ཐད་ཆེད་སྦྱོང་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་མོའི་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་ནི་ནང་པའི་བསླབ་སྡོམ་ལ་ལེགས་པར་འཇུག་པའི་ནང་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ལོར་དགུང་ལོ་ ༡༩ ལས་སོན་མེད་པའི་གཞོན་ནུ་མ་སི་རི་མཱའོ་ཡིས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ བར་དུ་ནགས་ཚལ་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པའི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་པ་རྣམས་ལ་ཟས་དང་སྨན་སོགས་ཀྱིས་རོགས་རམ་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དམིགས་བསལ་གྱིས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཐད་རོགས་འདེགས་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ། ས་གནས་སུ་སྨན་ཁང་ཆེད་འཛུགས་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་ལས་དོན་སྣ་མང་བསྒྲུབས།\nSirimavo Bandaranaike married with S.W.R.D.Bandaranaike in 03 October 1940.\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༦ ཙམ་ནས་སྐབས་དེར་སེ་ལོན་ཞེས་འབོད་བཞིན་པའི་སིང་གྷ་ལའི་སྲིད་བློན་སོ་ལོ་མོན་ (Solomon West Ridgeway Dias Bandaranaike) ལགས་དང་འགྲོགས་འདྲིས་བྱུང་ཞིང་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་པའི་འདུན་པ་བཏོན་ཡང་། སི་རི་མཱའི་ཁྱིམ་གཞིས་ནི་སྐུ་དྲག་གི་རིགས་རྒྱུད་འབྱོར་ཕྱུག་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྲིད་བློན་སོ་ལོ་མོན་ནི་རིགས་རྒྱུད་དཀྱུས་མ་ཞིག་གིས་སྲིད་དབང་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་པར་བརྟེན། དང་ཐོག་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་སྒྲིག་ལ་མོས་མཐུན་བྱས་མེད། འོན་ཀྱང་། མོ་བརྒྱག་མཁན་ཞིག་གིས་གཞོན་ནུ་དེ་གཉིས་ནས་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ན་ཁེ་ཕན་ཡོང་གི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་པར་བརྟེན། སི་རི་མཱ་ཁྱིམ་མིའི་མོས་མཐུན་འོག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ ལོའི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ཉིན་སི་རི་མཱ་དང་སོ་ལོ་མོན་གཉིས་ཀྱིས་ཟབ་རྒྱས་ངང་གཉེན་སྟོན་བྱས། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གཉིས་ལ་བུ་མོ་གཉིས་ (Sunethra Bandaranaike) དང་ (Chandrika Kumaratunga) བཅས་དང་བུ་གཅིག་ (Anura Bandaranaike) སྐྱེས་ཡོད་འདུག\nབུ་མོ་རྒན་པ་ (Sunethra Bandaranaike) ལགས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༣ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་སྐྱེས་ནས་ཁོང་མོས་ཁོ་ལོམ་བྷོ་ལ་ཡོད་པའི་ (St Bridget’s Convent) ནས་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་ཏེ། དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ (Somerville College) ཞེས་ཨ་རིའི་ཨོ་སི་ཧྥོ་ཊི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་སྲིད་ཇུས། དཔལ་འབྱོར་བཅས་ཀྱི་རབ་འབྱམས་པ་མཐར་སོན་ཏེ། ཁོང་མོས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་ (Overseas Development Institute) ཐད་ལ་ཉམས་ཞིབ་པ་གནང་ཞིང་། ཁོང་མོའི་ཨ་མ་ལགས་སིང་གྷ་ལའི་སྲིད་བློན་གནང་བའི་དུས་སུ་དྲུང་ཆེའི་འབྲེལ་མཐུད་པ་གནང་མྱོང་ཡོད་འདུག ད་ལྟའི་ཆར་མོ་རང་གི་སྒེར་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་ (Sunera Foundation) ཚོགས་པ་དེའི་ཚོགས་གཙོའི་ཕྱག་ལས་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།\nབུ་མོ་ཆུང་བ་ (Chandrika Kumaratunga) ལགས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྐྱེས་པ་དང་། ཁོང་མོས་ཁོ་ལོམ་བྷོ་ལ་ཡོད་པའི་ (Saint Bridgets Convent) ནས་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས། དེ་ནས་ཁོ་ལོམ་བྷོ་་ལ་ཡོད་པའི་ (Roman Catholic Aquinas University College) མཐོ་སློབ་ནས་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༧ ལོར་མཐོ་སློབ་དེ་ནས་ཁྲིམས་ཀྱི་སློབ་མཐར་མ་ཕྱིན་པར། (Institute of French Studies) ནས་སློབ་ཡོན་ཐོབ་སྟེ་ཧྥ་རན་སི་ལ་ཕྱིན་ནས་ལོ་གཅིག་རིང་ཧྥ་རན་སི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྦྱངས། དེ་ནས་ (The Paris Institute of Political Studies) ཟེར་བའི་མཐོ་སློབ་ནས་སྲིད་དོན་ཚན་རིག་ཐོག་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ལོར་སྲིད་དོན་ཚན་རིག་གི་དམིགས་བསལ་ལག་འཁྱེར་ཐོབ། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ནས་ ༡༩༧༣ བར་ལོ་གསུམ་རིང་ཁོང་མོས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཐོག་ལ་འབུམ་རམས་པའི་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་བསླབ་པ་མཐར་སོན་ཡོད་པ་རེད། མཐར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༧ ལོར་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་པ་ (Vijaya Kumaranatunga) ལགས་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ནས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ལོར་བུ་མོ་ (Yasodara Córdova) སྐྱེས་ཏེ་ཁོ་མོ་ནི་ཉམས་ཞིབ་པ་དང་དཔེ་རིས་འབྲི་མཁན་ལ་སོགས་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་ད་ལྟ་དགུང་ལོ་ ༤༡ བསླེབས་ཡོད་འདུག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༢ ལོར་བུ་ (Vimukthi Kumaratunga) སྐྱེས་ནས་ད་ལྟ་ཁོང་དགུང་ལོ་ ༣༩ ཡིན་པ་རེད།\nབུ་ཆུང་ཤོས་ (Anura Bandaranaike) ལགས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་སྐྱེས། ཁོང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ནས་ ༡༩༨༨ བར་ཁ་གཏད་ཚོགས་པའི་མགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ནས་ ༡༩༩༤ བར་ལོ་གཅིག་གི་རིང་ཤེས་ཡོན་གྱི་བློན་ཆེན་ (Minister of Higher Education) གནང་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ནས་ལོ་གཅིག་གི་རིང་སིང་གྷ་ལའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་གནང་། ད་དུང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༤ ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ཟླ་ ༡ བར་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་གྱི་བློན་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་སྟེ་ཡུལ་དེའི་གཞུང་མང་གཉིས་ལ་ཞབས་ཕྱི་ཞུ། དགུང་ལོ་ ༥༩ ཐོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཁོ་ལོམ་བྷོ་ལ་ཡོད་པའི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་བཞུགས་གནས་ཁང་ནས་འབྲས་ནད་ཕོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་འདུག\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༡ ལོར་སི་རི་མཱ་ཡིས་ཡུལ་དེའི་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་སིང་གྷ་ལའི་བུད་མེད་ཚོགས་པ་ (Lankan Women’s Association)ནང་ཕྱག་ལས་གནང་སྟེ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་གོང་སྤེལ་དང་རྐྱེན་ངན་རྒུད་སྐྱོབ། སོ་ནམ་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་བསྡུས་ཏེ་འབྲས་སོགས་སྟོན་ཐོག་གི་ཐོན་འབབ་ཡར་རྒྱས་ཐད་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་གྱི་བྱེད་ཐབས་བཏོན་ཏེ། ཡུལ་དེའི་ནང་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཐོག་མ་སྤེལ་ནས་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོན། ལྷག་པར་དུ་མོ་རང་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཡིན་སྐབས། བུད་མེད་རྣམས་ལ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཐབས་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་། ཁྱིམ་ཚང་གི་འཆར་གཞི་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་དམིགས་བསལ་གྱིས་དོ་འཁུར་དང་སྒྱུར་བཅོས་བཏང་། གཞན་ཡང་ཁོ་མོ་ནི་ (All Ceylon Buddhist Women’s Association) བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་པ་དང་སེ་ལོཎ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཊི་བི་སྔོན་འགོག་གི་ཚོགས་པ་ (Ceylon National Association for the Prevention of Tuberculosis)། སྨན་ཞབས་བདེ་དོན་ཚོགས་པ་ (The Nurses Welfare Association) སོགས་ཀྱི་ཚོགས་མིའང་ཡིན་འདུག\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོར་ཁོང་མོས་བཟའ་ཟླ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་མཉམ་འབྲེལ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ (United National Party) ནས་རྩ་དགོངས་ཞུས་ཏེ། སིང་གྷ་ལ་རང་དབང་གི་ཚོགས་པ་ (Sri Lanka Freedom Party) འཛུགས་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བཏང་སྟེ་བཙུགས་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༢ ལོར་ཁོང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་འོས་བསྡུའི་ནང་ཞུགས་ཏེ་སིང་གྷ་ལ་རང་དབང་གི་ཚོགས་པར་ཞབས་བཀྱག་ ༩ ལས་ཐོབ་མེད་ཀྱང་། སོ་ལོ་མོན་ (S.W.R.D) ལགས་མང་མོས་འོས་འདེམས་བརྒྱུད་ཁ་གཏད་ཚོགས་པའི་མགོ་ཁྲིད་དུ་བདམས། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ལོར་སོ་ལོ་མོན་གྱིས་ཆེད་དུ་ (Mahajana Eksath Peramuna) ཞེས་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཞིག་བཙུགས་ནས་འོས་བསྡུའི་ནང་ཞུགས་སྐབས། སི་རི་མཱ་ཡིས་ཁོང་གི་ཆེད་དུ་ (Attanagalla) དང་ (Banlangoda)། (Ratnapura) ལ་སོགས་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་འོས་བསྡུའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཏེ་ལས་འགུལ་སྣ་མང་སྤེལ། ཕྱིས་སུ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གསར་པ་དེར་འོས་བསྡུའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་སོ་ལོ་མོན་སྲིད་བློན་ཆགས་པ་རེད།\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོར་ཁོང་མོའི་བཟའ་ཟླ་སོ་ལོ་མོན་ལགས་རྒྱལ་ཁབ་མཉམ་འབྲེལ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ (United National Party) ནས་རྩ་དགོངས་ཞུས་ཏེ་སིང་གྷ་ལའི་རང་དབང་གི་ཚོགས་པ་ (Sri Lanka Freedom Party) གསར་འཛུགས་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་དྭང་དུ་བླངས་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༢ ལོར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འོས་བསྡུའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་ཀྱིས་རང་དབང་ཚོགས་པར་རྐུབ་སྟེགས་ ༩ མ་གཏོགས་ཐོབ་མེད་ཀྱང་སོ་ལོ་མོན་ (S.W.R.D) ལགས་མང་མོས་འོས་འདེམས་ཐོག་ཁ་གཏད་ཚོགས་པའི་མགོ་ཁྲིད་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ལོར་སོ་ལོ་མོན་གྱིས་གོ་སྐབས་བཟུང་སྟེ་མཱ་ཧཱ་ཇཱ་ནཱ་ཨེག་སཱ་ཊི་པོ་རཱ་མུ་ནཱ་ (Mahajana Eksath Peramuna) ཞེས་པའི་ཚོགས་པ་བཙུགས་ནས་འོས་བསྡུའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་སྐབས། སི་རི་མཱ་ཡིས་ཁོ་མོའི་བཟའ་ཟླའི་ཆེད་དུ་འོས་བསྡུའི་འདུས་ཚགས་ས་ཁུལ་ (Attanagalla) དང་ཁོ་མོའི་སྐྱེས་ཡུལ་ (Banlangoda)། དེ་བཞིན་ (Ratnapura) བཅས་ལ་འོས་བསྡུའི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་ལས་འགུལ་སྣ་མང་སྤེལ་བ་བརྒྱུད། མཱ་ཧཱ་ཇཱ་ནཱ་ཨེག་སཱ་ཊི་པི་རཱ་མུ་ནཱ་ (Mahajana Eksath Peramuna) ཟེར་བའི་ཚོགས་པར་འོས་བསྡུའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་སོ་ལོ་མོན་སྲིད་བློན་དུ་ཆེས་ཐོག་མར་འདེམས་ཐོན་བྱུང་།\nཁོང་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་ཧུར་བརྩོན་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ལེགས་འགྲུབ་ཀྱི་དུས་བཟང་དེ་དང་མཉམ་དུ་རྐྱེན་ངན་དུ་མ་ཞིག་གི་འགག་སྒོའང་རིམ་གྱིས་ཕྱེས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༧ ལོར་ཁོང་མོའི་པཱ་ལགས་ལ་ན་ཚ་ཚབས་ཆེན་ཕོག་ནས་སྙིང་ཁྲག་དགག་ (Heart Attack) སྟེ་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་སྲིད་བློན་ཁོང་གིས་བཞུགས་གནས་སུ་མི་མང་ལ་ཐུག་འཕྲད་གནང་སྐབས་གློ་བུར་དུ་ནང་པའི་བླ་མ་ (Talduwe Somarama Thero) ཟེར་བའི་གྲྭ་པ་ཞིག་གིས། ཁོང་གི་བྲང་དང་གྲོད་ཁོག་སོགས་སུ་མེ་མདའ་བརྒྱབ་སྟེ་རྨས་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བར་བརྟེན། དེ་མ་ཐག་རྒྱལ་ས་ཀོ་ལོམ་བྷོ་སྨན་ཁང་དུ་ (Colombo General Hospital) ཛ་དྲག་མྱུར་སྐྱོབ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་དྲག་སྐྱེད་མ་བྱུང་བར་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན། ཁོང་གི་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པའི་བཀའ་བློན་རྣམས་ལས་གནས་ནས་གནས་དབྱུང་བཏང་བ་དང་ཁག་ཅིག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་གློ་བུར་དུ་སྲིད་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་།\nསྲིད་བློན་སོ་ལོ་མོན་ལགས་ནི་ལྐོག་གསོད་ཐེབས་པའི་སིང་གྷ་ལའི་སྲིད་བློན་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད་འདུག དེའི་རྗེས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ནས་ ༡༩༦༠ བར་ (Wijeyananda Dahanayake) ལགས་ཀྱིས་སྲིད་བློན་གྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས། ཕྱིས་སུ་སྲིད་བློན་གྱི་འོས་བསྡུའི་ནང་བཞུགས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མེད་པས། སྲིད་བློན་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༧ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༤ ཉིན་ནད་གཞི་རྐྱེན་གྱིས་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་འདུག དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོར་ (Dudley Shelton Senanayake) ལགས་ཀྱིས་སྲིད་བློན་གནང་མྱོང་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༥ ལོར་སླར་ཡང་སྲིད་བློན་གྱི་ཕྱག་ལས་གནང་། ཁོང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་དགུང་གྲངས་ ༥༧ ཐོག་སྙིང་ནད་ཀྱིས་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་འདུག\nསྲིད་བློན་སོ་ལོ་མོན་ལྐོག་གསོད་བྱས་རྗེས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༥ པའི་ནང་རང་དབང་སྲིད་དོན་ཚོགས་པའི་(Freedom Party) འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་ཆུང་གིས་སྤྱི་མོས་ཐོག་ལྩམ་སི་རི་མཱ་ལགས་ཚོགས་པ་དེའི་ཚོགས་གཙོར་འོས་འདེམས་བྱུང་། ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པའི་མགོ་སྟོད་ནས་ལྕམ་སི་རི་མཱ་ཡིས་འོས་བསྡུའི་ཆེད་དུ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཞིང་། མ་འོངས་པར་ཁོང་མོས་བཟའ་ཟླའི་སྲིད་ཇུས་དེ་དག་ལ་ཤུགས་གནོན་དང་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་སྤྲོད། སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། སིང་ཧ་ལ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་བཟོ་རྒྱུའི་ཁྲིམས་གཞི་གཏན་འབེབ་གནང་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་ཚོར་བ་ལྡན་པ་བྱས་ཏེ། བཟའ་ཟླ་འདས་པོའི་ལས་དོན་རྣམས་རྒྱུན་སྐྱོང་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བཞག་སྟེ་མི་མང་གི་མདུན་དུ་མིག་ཆུ་ཐེངས་མང་ཤོར་བརྟེན། ཁ་གཏད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་མཉམ་འབྲེལ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ (United National Party) ཡིས་ཁོང་མོར་ཆོ་ངེ་འདོན་པའི་ཡུག་མོ་(The Weeping Widow) ཞེས་འཕྱ་དམོད་བྱས།\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་རང་དབང་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ (Freedom Party)ལ་འོས་བསྡུའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ། ལྕམ་སི་རི་མཱ་ཝོ་བྷན་དྷ་རཱ་ནེག་ (Sirimavo Bandaranaike) མཆོག་འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་བློན་བུད་མེད་ཐོག་མ་དེར་གྱུར་བ་མ་ཟད། ཁུལ་དེའི་ཕྱི་འབྲེལ་དང་བདེ་སྲུང་གི་བློན་ཆེན་གྱི་ཐུགས་འགན་མཉམ་དུ་འཁུར་བ་རེད། བུད་མེད་གཡུག་མོ་ཞིག་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་སྲིད་བློན་དུ་གྱུར་བ་ནི་ལས་སླ་མོ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། སྐབས་དེའི་ཁ་གཏད་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ནི་ནུས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལྟ་སྤྱོད་རྙིང་པའི་རྫོང་མཐུག་རྐྱེན་ཕོ་མོ་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ཤན་ཤུགས་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱིས་དཀའ་སྡུག་དང་འགོག་རྐྱེན་སྣ་མང་བྱུང་ཡང་ཁོང་མོས་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོས་གདོང་ལེན་བྱས་ཏེ་གཏན་ནས་བློས་མ་བཏང་།\nསིང་གྷ་ལའི་སྲིད་བློན་གྱི་ལས་འཁུར་ལེན་བཞིན་དུ་ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༥ ཉིན་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་སྐུ་ཞབས་ (Goonetilleke) ལགས་ཀྱིས། ལྕམ་སྐུ་སི་རི་མཱ་ལགས་སིང་གྷ་ལའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མིར་བསྐོ་གཞག་གནང་བ་མ་ཟད། ཁོང་མོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༦༥ དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ནས་ ༡༩༧༧། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ནས་ ༢༠༠༠ བར་ཁྱོན་ལོ་ངོ་ ༡༨ རིང་སྲིད་བློན་གྱི་ལས་འཁུར་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་མོས་སྲིད་བློན་གྱི་ལས་འཁུར་བླངས་པའི་ལས་ཡུན་དང་པོ་དེར་ཆབ་སྲིད་རྩོད་རྙོག་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་མོས་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར། ཨུ་རུ་སུ་སོགས་ལ་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་བཏང་བ་དང་། ཨེ་ཛི་རལ་ (Israel) དང་འབྲེལ་ལམ་ཟབ་པ་ཐག་རིང་དུ་གཏོང་ཐབས་བྱས། དེ་བཞིན་དབྱིན་ཡུལ་ལ་ཚོང་འབྲེལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོར་རྒྱ་དཀར་ནག་བར་གྱི་དམག་འཁྲུག་ (Sino-Indian War) བྱུང་རྗེས། ལྕམ་སི་རི་མཱ་ལགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཞི་འགྲིག་མཉམ་གནས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོའི་ཟླ་ ༡༡ དང་ ༡༢ ནང་ཀོ་ལོམ་བྷོ་ (Colombo) རུ་སྐུ་ཚབ་ཆེད་གཏོང་གིས། འབར་མ་དང་སིང་གྷ་ལ། དེ་བཞིན་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡ་ (Cambodia)། གྷ་ན་ (Ghana)། ཨ་རབ་སྤྱི་མཐུན་མཉམ་འབྲེལ་ (United Arab Republic) བཅས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་སླད། ཀོ་ལོམ་བྷོ་རུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཏེ། གྷ་ནའི་དྲང་བདེན་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཀོ་ཧྥི་ (Kofi Ofori-Atta) ལགས་དང་ལྷན་དུ་རྒྱ་གར་དང་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ (Peking) ཞེས་འབོད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་བཅས་ལ་འགྲུལ་བཞུད་གནང་སྟེ་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད་འདུག\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༥ ལོའི་སྲིད་བློན་འོས་བསྡུའི་ཁྲོད་ལྕམ་སི་རི་མཱ་ལགས་ལ་འོས་ཤོག་གཅིག་གིས་ཕམ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོང་མོར་ལྐོག་རྔན་བླངས་བའི་ནག་ཉེས་བཙུགས་པར་བརྟེན། གནད་དོན་དེའི་ཐད་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་ཏེ་རྟོག་ཞིབ་འདྲི་རྩད་བྱས་མཐར། ཁོང་མོར་ནག་ཉེས་གང་ཡང་མེད་པའི་གྲུབ་དོན་བཏོན་ཏེ་ལྐོག་རྔན་བླངས་བའི་ཉེས་འཛུགས་དེ་གཙང་སེལ་ཆགས།\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༩ ལོར་ཁོང་མོས་བསྐྱར་དུ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ལས་དོན་མགོ་བརྩམས་ཤིང་། གཞུང་དང་ཚོང་པ་སོགས་ཀྱི་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུང་བ་རྣམས་ལ་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་དང་། བཟོ་གྲྭ་ཁག་གི་ཚོང་ཟོག་ཕྱིར་འདྲེན་དང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་དངོས་ཟོག་ནང་འདྲེན། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྒེར་གྱི་དངུལ་ཁང་དེ་གཞུང་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་གནང་། དེ་ལྟར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ཟླ་ ༥ པའི་ནང་ཁོང་མོའི་རང་དབང་ཚོགས་པ་ (Freedom Party) ལ་མང་མོས་ཀྱི་འོས་ཤོག་ཐོབ་སྟེ་སྲིད་བློན་གྱི་ལས་ཡུན་གཉིས་པ་མགོ་བཙུགས། ཁོང་མོའི་སྲིད་གཞུང་གསར་པས་སྔོན་དབྱིན་གཞུང་བཙན་རྒྱལ་བས་གཏན་འབེབ་བྱས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དེ་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་མ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་ཆེད། རྩ་ཁྲིམས་བསྐྱར་བཟོ་བྱས་ཏེ་སིང་གྷ་ལ་རང་གིས་བཟོས་ཤིང་སོ་སོའི་ཡུལ་ལུང་གི་ཕན་དགེ་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་སྲིད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་གཏན་འབེབ་ལག་བསྟར་བྱུང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༥ པའི་ནང་གྲོས་ཚོགས་གོང་མ་ (Senate) མེད་པར་བཟོས་ཏེ་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ (National State Assembly)གསར་འཛུགས་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་སི་ལོན་ (Ceylon) ཞེས་པ་དེ་སིང་གྷ་ལ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ (Republic of Sri Lanka) ཞེས་པར་བསྒྱུར་ཏེ། སྲིད་བློན་གྱི་ལས་ཡུན་ལོ་ལྔ་དེའི་ཐོག་ལོ་གཉིས་འཕར་སྣོན་བྱས་ཏེ་ལོ་བདུན་དུ་བཟོས། དེ་བཞིན་རྩ་ཁྲིམས་གསར་པའི་ནང་དུ་སིང་ཧ་ལའི་སྐད་ཡིག་ (Sinhala) དེ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཏུ་ངོས་ལེན་བྱས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་དེ་རྩ་ཁྲིམས་ནང་གོ་བབ་མཐོ་ཤོས་སུ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་རུང་། ནང་ཆོས་དང་ཡེ་ཤུ། ཧིན་དུའི་ཆོས་ལུགས། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ (Islam) བཅས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཡོད་པ་སོགས་གསལ་ཡོད་འདུག\nBandaranaike with Soviet Union Prime Minister Alexei Kosygin, Senior Advisor (Foreign Affairs) to the Prime Minister Tissa Wijeyeratne and Anura Bandaranaike.\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༥ ལོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བུད་མེད་ཀྱི་ལོར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ། སྲིད་བློན་ཁོང་གིས་བུད་མེད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་སུ་ངོ་ཚབ་ཁང་ (Agency) བཙུགས་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་དེ་ལ་བུད་མེད་དང་བྱིས་པའི་ལས་དོན་ལྷན་ཁང་ (Ministry of Women and Child Affairs) དུ་བསྒྱུར། ཁོང་མོའི་ལས་ཡུན་ནང་ཐོག་མར་ཚོགས་དྲུང་ཕྱག་ལས་གནང་མྱོང་མཁན་ (Siva Obeyesekere) འཕྲོད་བསྟེན་དྲུང་ཆེར་བསྐོས་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་འཕྲོད་བསྟེན་བློན་ཆེན་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱུང་། དེ་བཞིན་འཕྲོད་བསྟེན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ཚང་མར་སྨན་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་དགོས་པ་དང་། གཞུང་གི་ལས་བྱེད་རྣམས་ལས་རྩོལ་ལྷན་ཚོགས་ནང་ཞུགས་ཆོག་པའི་སྒྲིག་གཞི་སོགས་བཟོས།\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ལོར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༨ ནས་ ༡༩༨༩ བར་གྱི་སྲིད་སྐྱོང་ཇཱ་ཡཱ་ཝར་ཌིན(J. R. Jayawardene) གྱིས། ལྕམ་སི་རི་མཱ་ལགས་ཀྱིས་སྲིད་བློན་གྱི་དབང་ཆ་བེད་ལོག་བཏང་བའི་ཉེས་འཛུགས་བྱས་ཏེ། དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ལྷན་ཚོགས (Special Presidential Commission) ཆེད་འཛུགས་ཀྱིས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་མ་ཟད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཁ་གཏད་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་རྒྱལ་ཡོངས་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པས (United National Party) གྲོས་ཚོགས་སུ་གྲོས་གཞི་བཏོན་ཏེ། སྲིད་བློན་དང་ཁོང་མོའི་ཚ་བོ་ (Felix Dias Bandaranaike) གཉིས་ཀྱིས་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བྱས་པའི་ཉེས་འཛུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ ༡༣༩ དང་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་གྲངས་ ༡༨ བྱུང་སྟེ། ལྕམ་སི་རི་མཱ་ལགས་གྲོས་ཚོགས་ནང་ཕྱིར་འབུད་བཏང་བ་དང་། སྐབས་དེར་ཁོང་མོ་རང་དབང་སྲིད་དོན་ཚོགས་པའི་ (Freedom Party) མགོ་ཁྲིད་ཡིན་ཡང་གྲོས་ཚོགས་ནང་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། ཁོང་མོའི་བུ་ཨེ་ནུ་རཱ་ (Anura) ལགས་ཀྱིས་གྲོས་ཚོགས་ནང་རང་དབང་ཚོགས་པའི་མགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ལས་འཁུར་བླངས་ཡོད་པ་རེད།\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ནས་གཞུང་དང་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་པ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་འགྲན་རྩོད་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཆགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཏ་མིལ་སྟག་རྒོད་ཚོགས་པ་ (Tamil Tigers) དང་ (People’s Liberation Organisation of Tamil Eelam)། (Tamil Eelam Liberation Army)། (Tamil Eelam Liberation Organization) ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་དེ་དག་དྲག་པོའི་ལས་ལ་ཞུགས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༡ ལོར་ས་གནས་ཀྱི་འོས་བསྡུའི་སྐབས་སུ་ཏ་མིལ་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ (United National Party) ཡི་ཆབ་སྲིད་པ་ཨ་རུ་མུ་གྷམ་ (Arumugam Thiagarajah) བསད་པ་མ་ཟད། ༡༩༨༢ ལོར་ཏ་མིལ་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ (Tamil United Liberation Front Party) ཡིས་སྲིད་འཛིན་གྱི་འོས་བསྡུ་དགོས་པའི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཞིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོར་ཏ་མིལ་ངོ་རྒོལ་བས་དམག་དཔུང་ལ་འཇབ་རྒོལ་བྱས་ཏེ་དམག་མི་ ༡༣ བསད། སྲིད་སྐྱོང་ (Jayewardene) ལགས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པར་བརྟེན། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཏ་མིལ་གྱི་ཞིང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོང་འབྲེལ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་མེད་པར་ཆགས་པས་ཁོང་ཚོར་སྐྱོན་ཆག་བྱུང་འདུག་ལ། སྲིད་ཇུས་འདིས་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་སིང་གྷ་ལའི་ཚོང་པ་རྣམས་ལའང་རྒྱ་གར་གྱི་ཁྲོམ་ར་རུ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབུལ་པོ་རྣམས་ལའང་ཟ་བཏུང་དཀོན་པར་གྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་འདུག གཞུང་གིས་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་ཆེད་དུ་དཔལ་འབྱོར་ཤུགས་ཆེར་བེད་སྤྱོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་མང་དང་དངུལ་ཁང་ལ་སོགས་པར་དངུལ་ཉུང་བའི་དཀའ་ངལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་འཕྲད་འདུག དེ་ལྟར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༢ ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུལ་ཕྱུག་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་ཆགས་འདུག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡ ནང་སྲིད་འཛིན་ཇཱ་ཡེ་ཝར་ཌིན་ (Jayewardene) ལགས་ཀྱིས་ལྕམ་སི་རི་མཱ་ལགས་ལ་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བསྐྱར་གསོ་དགོས་སྐོར་བཀའ་ཁྱབ་བཏང་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ནས་གཞུང་དང་ངོ་རྒོལ་བའི་དབར་གྱི་རྩོད་རྙོག་མང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོར་མི་མང་ནང་འཁྲུག་བྱུང་བར་བརྟེན། སྲིད་འཛིན་གྱིས་སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ (Rajiv Gandhi) དང་ (Indo-Sri Lanka Accord) གྲོས་ཆོད་བཞག་སྟེ། རྒྱ་གར་གྱིས་སིང་གྷ་ལའི་ནང་འཁྲུག་བར་འདུམ་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་བྱས་པ་བརྒྱུད། རྒྱ་གར་གྱི་ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོབ་དམག (Indian Peace Keeping Force) གིས་སིང་གྷ་ལའི་ནང་འགུལ་སྐྱོད་སྤེལ་ཆོག་པའི་བཀའ་འཁྲོལ་སྤྲད་ཡོད་ཀྱང་། ལྕམ་སི་རི་མཱ་དང་རང་དབང་སྲིད་དོན་ཚོགས་པས་ (Freedom Party) རྒྱ་གར་གྱི་དཔུང་དམག་སིང་གྷ་ལའི་ནང་འཛུལ་བའི་གནས་ཚུལ་དེར་དགག་པ་བརྒྱབ་པ་མ་ཟད། གཞུང་གིས་སོ་སོའི་མི་མང་བློས་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང་རྒྱ་གར་གྱིས་ཏ་མིལ་བའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་བར་འདུམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས།\nགནས་སྟངས་ཛ་དྲག་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ། ལྕམ་སི་རི་མཱ་ལགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ལོའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་འོས་བསྡུའི་ནང་ཞུགས་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ་འོས་བསྡུའི་ནང་ཞུགས་སྐབས། ཁོ་མོར་འོས་གྲངས་བརྒྱ་ཆ་ ༤༤།༩༥ དང་འོས་འགྲན་པ་རཱ་ནཱ་སིང་ (Ranasinghe Premadasa) ལ་འོས་གྲངས་བརྒྱ་ཆ་ ༥༠།༤༣ བྱུང་བས་ཁོང་མོ་ཕམ་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་མོས་མུ་མཐུད་རང་དབང་ཚོགས་པའི་མགོ་ཁྲིད་པ་དང་ཁོང་མོའི་བུ་ཨ་ནུ་ར་ (Anura) ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་མོར་རོགས་རམ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་འདུག རིམ་པས་སི་རི་མཱ་ལགས་ཀྱི་གཟུགས་གཞི་བདེ་པོ་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རང་དབང་ཚོགས་པའི་མགོ་འཁྲིད་ནས་ཀྱང་དགོངས་པ་ཞུས་ཏེ་ཁོང་མོའི་བུ་མོ་ཀུ་མ་ར་ཊུང་གྷ་ (Kumaratunga) ལགས་ཀྱིས་འགན་འཁུར་ཡོད་འདུག\nSirimavo Bandaranaike with her daughter Chandrika Kumaratunga.\nབུ་མོ་ཀུ་མ་ར་ཊུང་གྷ་ནི་ཡུལ་དེའི་གཞོན་སྐྱེས་སྲིད་དོན་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྐར་ཆེན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཞིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ལོར་ཁོང་མོས་ཚོགས་པ་གཞན་དང་མཉམ་སྡེབ་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ (People’s Alliance) ཞེས་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་བཙུགས་ཏེ། སིང་གྷ་ལའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཁུལ་གྱི་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་གྱི་འོས་བསྡུའི་ནང་ཞུགས་ཏེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ། ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ལོར་ཁོང་མོ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འོས་བསྡུའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད་པར་བརྟེན། ལྕམ་སི་རི་མཱ་ལགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པར་ཁོང་མོའི་བུ་མོ་ཀུ་མ་ར་ཊུང་གྷ་སྲིད་བློན་དུ་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཀུ་མ་ར་ཊུང་གྷ་མོ་རང་གི་ཨ་མ་ལགས་ཀྱི་རང་དབང་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ (Freedom Party) ཡི་མགོ་ཁྲིད་དུའང་གྱུར་བ་རེད། སྐབས་དེར་ཁོང་མོའི་ཨ་མ་ལྕམ་སི་རི་མཱ་ལ་གྲུམ་ནད་ཕོག་པས་འཕྲོད་བསྟེན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཤག་བཅོས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། རྐང་པའི་ནད་གཞི་རྐྱེན་གྱིས་འཁོར་ལྡན་རྐུབ་བཀྱག་ཐོག་བསྡད་དེ་འགྲོ་སྐྱོད་དགོས་པའི་ཁར། གཅིན་སྙི་ཡི་ན་ཚ་ཡོད་པས་འཕྲོད་བསྟེན་ཐོག་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་འདུག\n༡༩༩༤ ལོར་ཀུ་མ་ར་ཊུང་གྷ་ཡུལ་དེའི་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུའི་ནང་ཞུགས་ཏེ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཤུགས་ཆེར་སྤེལ་ཡོད་པ་དང་། ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁོང་མོར་སྲིད་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཐོབ། ཡིན་ནའང་། ཡུལ་དེའི་མི་མང་དང་དོ་བདག་ལ་མཚོན་ན་སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་དང་། ཁ་གཏད་སྲིད་དོན་ཚོགས་པར་མཚོན་ན་སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུའི་ཁ་གཏད་འོས་མི་གྷ་མི་ནི་(Gamini Dissanayake) འོས་བསྡུ་མགོ་འཛུགས་ཀྱི་བདུན་ཕྲག་གཉིས་གོང་དུ་བུད་མེད་ཅིག་གིས་རང་ཤི་ལྐོག་གསོད་བཏང་ཡོད་འདུག གྷ་མི་ནི་ལྐོག་གསོད་བཏང་བར་བརྟེན་ལྕམ་ཀུ་མ་ར་ཊུང་གྷ་ལགས་སིང་གྷ་ལའི་བུད་མེད་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་དེར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་མོས་ཐད་བསྐོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཁོར་ལྡན་རྐུབ་བཀྱག་སྟེང་གི་ཨ་མ་སི་རི་མཱ་ལགས་སྲིད་བློན་དུ་བསྐོ་གཞག་གནང་ཞིང་། ལྕམ་སི་རི་མཱ་ཡིས་རྩ་ཁྲིམས་གཞིར་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཕྱི་སྲིད་ཐད་འགན་འཁུར་བླངས།\nརིམ་པས་སྲིད་འཛིན་ལྕམ་ཀུ་མ་ར་ཊུང་གྷ་ལགས་དང་སྲིད་བློན་ལྕམ་སི་རི་མཱ་ལགས་མ་སྨད་གཉིས་ཀྱིས་སྲིད་དབང་སྐྱོང་སྟངས་ཐད་ཁྱད་པར་ཤོར་བ་དང་། ཨ་མ་ལགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་པར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༨ པའི་ནང་སྲིད་བློན་ནས་རྩ་དགོངས་ཞུ་དགོས་བྱུང་། ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་བློན་བུད་མེད་ཐོག་མ་ལྕམ་སི་རི་མཱ་ལགས་ཡུལ་དེའི་རྒྱལ་ས་ཀོ་ལོམ་བྷོ་ (Colombo) གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྙིང་ནད་ཀྱི་རྐྱེན་པས་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་འདུག


Terdzo-NYI-001 - Rinchen Terdzö\nzab chos rig 'dzin thugs thig las bka' srung dregs pa'i lo rgyus\nVolume 38 (ཉི) / Pages 1-16 / Folios 1a1 to 8b1\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 38 > Text #1 (Scroll to Bottom)\ngter bdag gling pa 'gyur med rdo rje. zab chos rig 'dzin thugs thig las bka' srung dregs pa'i lo rgyus. In Rin chen gter mdzod chen mo pod so brgyad pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 38) by 'jam mgon kong sprul, 1-16. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nFirst colophon page 3: rig 'dzin gter bdag gling pas brag dmar g.ya' ma lung nas spyan drangs pa'o\nSecond colophon page 4: rig 'dzin 'gyur med rdo rje rtsal gyis brag dmar g.ya' ma lung gi 'chi med rdo rje'i spo nas spyan drangs pa'o\nThird colophon page 7: rig 'dzin 'gyur med rdo rjes brag dmar g.ya' ma lung nas spyan drangs pa'o\nFourth colophon page 10: rig 'dzin 'gyur med rdo rje rtsal gyis brag dmar g.ya' ma lung nas spyan drangs pa'o\nFifth colophon page 15: rig 'dzin 'gyur med rdo rjes brag dmar g.ya' ma lung nas spyan drangs pa'i gter shog sngo nag zheng sor bzhi dkyus mtho gang ba gcig las mchims phu 'od gsal rtse mo'i mtshams khang du phab pa'o/_/sarba mang+ga laM\n༁ྃ༁ྃ༔ ཟབ་ཆོས་རིག་འཛིན་ཐུགས་ཐིག་ལས་བཀའ་སྲུང་དྲེགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་བཞུགས་སོ༔ ྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈ རྩ་གསུམ་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ བདག་འདྲ་པདྨ་འབྱུང་གནས་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བ་ཚལ་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ༔ རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་མུ་སྟེགས་པ་ཤོར་ཏེ༔ ནང་པའི་ཆོས་འཁོར་ཀུན་བཤིག་ཅིང་གཏོར་ཏེ༔ ཕྱི་པའི་བསྟན་པ་ཆེར་འཕེལ་བའི་ཚེ༔ བསིལ་བ་ཚལ་གྱི་རང་བྱུང་མགོན་པོའི་རྡོ་སྐུའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་སྔོན་པོ་ཞིག་འཕྲོས་པའི་རྩེ་ལས༔ སྤྲུལ་པའི་མགོན་པོ་དྲེགས་པ་བཞི་འཁོར་དང་བཅས་པ་མེ་རླུང་གི་ཀློང་ནས་ཤར་ཏེ་མི་བཟད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཡོམ་ཡོམ་ཤིག་ཤིག་བྱུང་ཚེ་ང་རོའི་སྒྲ་ལས༔ ཀྱེ༔ ཤཱཀྱ་སེང་གེའི་བསྟན་པ་ལ༔ སྲུང་ཞིང་སྐྱོང་མཛད་དཔའ་བོ་ཆེས༔ ལོག་སྨྲ་ཕྱིར་རྒོལ་སྡེ་དཔུང་རྣམས༔ གཞོམ་ཞིང་ཕམ་པའི་དུས་ལ་བབས༔ ཞེས་བསྐུལ་ཏེ་སླར་ཡང་ཐུགས་ཀར་ཐིམ༔ དེའི་ཚེ་བདག་གིས་སྒྲུབ་ཐབས་ལས་སྦྱོར་དང་བཅས་པ་བྱས་ཏེ༔ མགོན་པོ་ཉིད་རྦད་ཅིང་བསྐུལ་བས༔ སད་སེར་དང་ནད་ཡམས་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་སྟེ༔ མུ་སྟེགས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ཤི༔ བསྟན་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང༔ ནང་པའི་བསྟན་པ་སྔར་ལྟར་འཕེལ་བར་གྱུར་ཏོ༔ དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་ཐབས་རིམ་པ་གསུམ་དུ་བྱས་པ་ལས༔ འདི་ནི་བསྡུས་པ་སྟེ་ཟབ་ཅིང་འདྲིལ་བ་འོ་མའི་ནང་གི་རྩི་མར་ལྟ་བུའོ༔ ས་མ་ཡ༔ རིག་འཛིན་གཏེར་བདག་གླིང་པས་བྲག་དམར་གཡའ་མ་ལུང་ནས་སྤྱན་དྲངས་པའོ། །༁ྃ༁ྃ༔ ཟབ་ཆོས་རིག་འཛིན་ཐུགས་ཐིག་ལས༔ བཀའ་སྲུང་དྲེགས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་བཞུགས་སོ༔ ྈྈྈྈྈྈ རྩ་གསུམ་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ བཀའ་སྲུང་དྲེགས་པ་སྒྲུབ་པ་ན༔ དབེན་གནས་དུར་ཁྲོད་དྲག་པོའི་སར༔ གནམ་ས་ཆོས་འབྱུང་དབྱིབས་ལྡན་པ༔ བྱ་རོག་ལྡིང་འདྲའི་བྲག་འདབས་སུ༔ གཡུལ་བཀྱེའི་ས་དང་ཕུང་ཤུལ་སའི༔ སྟེགས་བུ་མདའ་གང་གྲུ་བཞི་པ༔ ཁྲག་གིས་བྱུགས་སྟེང་མཎྜལ་བྲི༔ དེ་སྟེང་འབྲུ་ནག་བ་ལིཾ་ཏ༔ ཤ་ཁྲག་གིས་བརྒྱན་རྩེ་མོ་རུ༔ དར་ནག་གདུགས་ཕུབ་གཡས་གཡོན་དུ༔ སྨན་རཀ་ཕྱི་ནང་རྟེན་རྫས་དང༔ མཆོད་པ་མཐའ་དག་ཚོགས་པར་བཤམ༔ དེ་ནས་བདག་ཉིད་ཁྲུས་བྱས་ལ༔ བདེ་བར་འདུག་སྟེ་རྩ་གསུམ་ལྷར༔ གསལ་བའི་མདུན་དུ་མགོན་པོ་ཆེ༔ གཞུང་བཞིན་གསལ་བའི་ཐུགས་ཀ་རུ༔ སྲོག་གི་ཡི་གེ་གསལ་བར་བསྒོམ༔ སྙིང་པོ་འདི་ཉིད་བཟླ་བར་བྱ༔ ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་བི་ཀཱ་ལ་ཏྲི་ཡཾ་ཛཿཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཅེས་པ་གྲངས་ཚད་འབུམ་ཚོ་ལྔ༔ དུས་བསྙེན་ཞག་ནི་ཉི་ཤུ་གཅིག༔ རབ་ཀྱིས་སྒྲུབ་མཚན་མ་ཐོབ་བར༔ ནན་ཏན་ཉམས་སུ་བླང་བྱ་འོ༔ མཐར་ནི་མཆོད་བསྟོད་གཤེགས་བསྡུ་སོགས༔ ལས་གཞུང་སྤྱི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ༔ སཱ་མཱ་ཡཱ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ རིག་འཛིན་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེ་རྩལ་གྱིས་བྲག་དམར་གཡའ་མ་ལུང་གི་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེའི་སྤོ་ནས་སྤྱན་དྲངས་པའོ། །༁ྃ༁ྃ༔ ཟབ་ཆོས་རིག་འཛིན་ཐུགས་ཐིག་ལས༔ བཀའ་སྲུང་གི་གཏོར་དབང་ཕྲིན་ལས་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ༔ ྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈ སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བསྲུང་བ་དང༔ གདུག་པ་འདུལ་ཕྱིར་བསྙེན་སོང་གིས༔ བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ༔ བཀའ་སྲུང་བྱིན་རླབས་སྲོག་གཏད་བྱ༔ སཱ་མཱ་ཡཱ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ དང་པོ་རྟེན་མཆོད་མཎྜལ་དང༔ དམར་གཏོར་ཙཀླི་རྒྱན་ཅན་བཤམ༔ མདུན་དུ་དྲེགས་པ་འཁོར་བཅས་བསམ༔ བསྙེན་པ་བྱ་ཞིང་སྲོག་སྙིང་བགྲང༔ ཁྲུས་བྱས་བགེགས་བསལ་མཎྜལ་དབུལ༔ གུས་པས་གསོལ་བ་འདི་ལྟར་གདབ༔ བདེ་གཤེགས་བླ་མ་བདག་ལ་དགོངས༔ གདུག་པ་འདུལ་ཞིང་བསྟན་བསྲུང་ཕྱིར༔ བཀའ་སྲུང་དྲེགས་པ་ལྕམ་དྲལ་གྱི༔ བྱིན་རླབས་དབང་བསྐུར་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ཞེས་ཞུ་བླ་མས་འདི་སྐད་གསུང༔ གསོན་ཅིག་དད་ལྡན་སྙིང་གི་བུ༔ བསྟན་པ་རིན་ཆེན་བསྲུང་བ་དང༔ དམ་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་བགེགས་ཞིའི་ཕྱིར༔ སྦྱིན་པར་བྱ་ཡི་གཞན་དུ་མིན༔ ཞེས་གསུངས་སླར་ཡང་འདི་སྐད་གསོལ༔ ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀའ་བསྩལ་ལས༔ ནམ་ཡང་འདའ་བར་མི་བགྱི་འོ༔ ས་མ་ཡ་ཨ་མྲྀཏ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་པས་དམ་ཆུ་སྦྱིན་ཞིང་བསྒྲག༔ དེ་ནས་སློབ་མ་སྐད་ཅིག་གིས༔ བཀའ་སྲུང་དྲེགས་པར་གཞུང་བཞིན་གསལ༔ སྒོ་གསུམ་བྱིན་བརླབ་ཡེ་ཤེས་བསྟིམ༔ ཨཱ་བེ་ཤ་ཡིས་བྱིན་དབབ་ལ༔ ཏིཥྛ་བཛྲས་གཉིས་མེད་བསྟིམ༔ དེ་ནས་གཏོར་མ་སྤྱི་བོར་བཞག༔ ཧཱུྃ༔ གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་དཔའ་བོ་ཆེ༔ བདུད་སྡེ་འཇོམས་མཛད་མཐུ་སྟོབས་ཅན༔ རྒྱལ་བའི་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་ཆེ༔ འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སྟོབས་པོ་ཆེ༔ དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སྲིན་པོ་ཆེའི༔ སྐུ་ཡི་བྱིན་རླབས་འདིར་སྩོལ་ཅིག༔ ཨོཾ་ཤྲཱི་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་སརྦ་ས་མ་ཡ་བཛྲ་ཀཱ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ༔ མགྲིན་པར་སྦྱིན་ཞིང་འདི་སྐད་དོ༔ ཧཱུྃ༔ བདེ་གཤེགས་ཀུན་གྱི་ནུས་པའི་འཕྲུལ༔ ཁྲོ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་ཆེན་པོ༔ བསྟན་པ་སྐྱོང་མཛད་མཐུ་བོ་ཆེ༔ དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ནག་པོ་ཆེའི༔ གསུང་གི་ནུས་སྟོབས་བྱིན་རླབས་མཆོག༔ འདི་ལ་སྦྱིན་པར་མཛད་དུ་གསོལ༔ ཨོཾ་ཤྲཱི་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་སརྦ་ས་མ་ཡ་བཛྲ་བཱ་ཀ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ སྙིང་གར་བཞག་ཅིང་འདི་སྐད་བརྗོད༔ ཧཱུྃ༔ ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང༔ གདུག་པ་བདུད་ཀྱི་སྡེ་འདུལ་བར༔ སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་དབང་བསྐུར་བའི༔ མཐུ་སྟོབས་དྲག་པོ་ཆེན་པོ་ཡི༔ ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ནུས་པ་ཀུན༔ འདི་ལ་སྦྱིན་པར་མཛད་དུ་གསོལ༔ ཨོཾ་ཤྲཱི་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་སརྦ་ས་མ་ཡ་བཛྲ་ཙིཏྟ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ ལྟེ་བར་བཞག་ཅིང་འདི་སྐད་དོ༔ ཧཱུྃ༔ དྲག་པོ་ཆེན་པོ་མ་རུངས་ཤུགས་ཆེ་བ༔ སྲིན་པོའི་དབང་པོ་བྱད་མའི་གཤེད་ཆེན་པོ༔ རྣལ་འབྱོར་དཔལ་མགོན་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི༔ བྱིན་རླབས་ནུས་པ་འདི་ལ་སྦྱིན་པར་མཛོད༔ ཨོཾ་ཤྲཱི་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་སརྦ་ས་མ་ཡ་བཛྲ་གུ་ཎ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་སྭཱ༔ གསང་བར་བཞག་ཅིང་འདི་སྐད་བརྗོད༔ ཧཱུྃ༔ རྒྱལ་བསྟན་ཆོས་འཁོར་ཡོངས་ཀྱི་མགོན༔ དུར་ཁྲོད་ཀུན་གྱི་བདག་པོ་ཆེའི༔ དྲག་རྩལ་མི་བཟད་ཕྲིན་ལས་ཀྱི༔ སྟོབས་ནུས་འདི་ལ་སྦྱིན་པར་མཛོད༔ ཨོཾ་ཤྲཱི་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་སརྦ་ས་མ་ཡ་བཛྲ་ཀརྨ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱ༔ དེ་ནས་གཏོར་མ་ལག་ཏུ་གཏད་ལ༔ ཧཱུྃ༔ སྔོན་ཚེ་རྒྱལ་བའི་སྤྱན་སྔ་རུ༔ ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་དམ་བཅས་བཞིན༔ རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སྐྱོང་བ་དང༔ དམ་ལྡན་རྡོ་རྗེའི་བུ་འདི་ཡི༔ མགོན་དང་དཔུང་གཉེན་བྲན་དང་གྲོགས༔ མཛད་ཅིང་དམ་ཚིག་གཅིག་པར་མཛོད༔ ཨོཾ་ཤྲཱི་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ཡ་སཱ་ན་རཱ་ཛ་སརྦ་ས་མ་ཡ་རཀྵནྟུ༔ དེ་ནས་མདུན་དུ་དགྲ་གཟུགས་ལ༔ དམིགས་བྱ་བསྟིམ་ཞིང་སློབ་བུ་ལ༔ ཕུར་བུ་གཏད་དེ་བསྒྲལ་དུ་གཞུག༔ བྷྱོ༔ དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི༔ ཕྲིན་ལས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡི༔ དྲག་པོས་སྒྲོལ་བྱེད་མཐུ་དབང་འདི༔ ཁྱོད་ལ་སྦྱིན་བྱ་བླང་བར་གྱིས༔ ཨོཾ་ཤྲཱི་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ཡ་སརྦ་ས་མ་ཡ་གནོད་བྱེད་བྱད་མ་མཱ་ར་ཡ་རྦད༔ ཅེས་པས་སྦྱིན་ཞིང་དམ་ཚིག་བསྒྲག༔ ཡོན་འབུལ་དགའ་སྟོན་དག་ལ་སྤྱོད༔ བཀའ་སྲུང་དྲེགས་པའི་སྲོག་དབང་འདི༔ མ་འོངས་འགྲོ་ལ་ཕན་བྱའི་ཕྱིར༔ པདྨ་བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་གདམས༔ ཀུན་ལ་སྤེལ་བར་མི་བྱ་འོ༔ ས་མ་ཡཱ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ ྈྈྈ རིག་འཛིན་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེས་བྲག་དམར་གཡའ་མ་ལུང་ནས་སྤྱན་དྲངས་པའོ། །༁ྃ༁ྃ༔ ཟབ་ཆོས་རིག་འཛིན་ཐུགས་ཐིག་ལས༔ བཀའ་སྲུང་དྲེགས་པའི་ལས་སྦྱོར་བཞུགས་སོ༔ ྈྈྈྈྈྈྈྈ རྩ་གསུམ་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ བཀའ་སྲུང་དྲེགས་པའི་ལས་སྦྱོར་ནི༔ གནས་ནི་སྒྲུབ་པའི་དུས་ལྟ་བུར༔ ཕུང་ཤུལ་ས་ཡི་བྲུབ་ཁུང་དུ༔ དུག་ཤོག་དག་ལ་གྲི་ཁྲག་གིས༔ གནོད་བྱེད་གང་ཡིན་གཟུགས་བྲིས་པའི༔ དཔྲལ་བར་རུས་དང་སྙིང་གར་མིང༔ ནྲྀ་ཏྲིའི་ཁ་བསྒྱུར་ཡན་ལག་བཞིར༔ ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོཿའི་སྲོག་ཡིག་བྲི༔ གནོད་བྱེད་དག་གི་དྲི་མས་བྱུག༔ ཟན་གྱི་ཉ་བོའི་ཁོང་དུ་བཅུག༔ སྔོ་དམར་སྐུད་པས་ཡན་ལག་བཅིངས༔ དེ་སྟེང་ཤ་ཁྲག་གིས་བརྒྱན་པའི༔ གཏའ་གཏོར་དར་ནག་རྒྱན་ཅན་བཤམ༔ ཀེ་ཚེ་ཤང་ཚེ་ཡུངས་དཀར་ནག༔ རྦབ་རྡོ་ལྕགས་ཕུར་ལ་སོགས་བསགས༔ དེ་ནས་རང་ཉིད་དྲེགས་པར་གསལ༔ ཐུགས་ཀའི་གསང་སྔགས་ཕྲེང་བ་ལས༔ ལས་བྱེད་ཕོ་ཉ་གྲངས་མེད་སྤྲོས༔ གནོད་བྱེད་ཐམས་ཅད་འུབ་ཀྱིས་བསྡུས༔ མདུན་གྱི་རཱུ་པ་ཉིད་ལ་བསྟིམ༔ གནོད་བྱེད་བྱད་མ་ཨཾ་གུ་ཤ་ཛ༔ ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོ༔ དེ་ནས་དྲག་སྔགས་རྒྱལ་པོ་འདིས༔ གནོད་བྱེད་སྙིང་ལ་གཟིར་བར་བྱ༔ ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ཏྲི་ཡཾ་ཛ༔ ཀཱ་ལི་དེ་བཱི་ཧཱུྃ་བྷྱོ་ཧཱུྃ༔ ནཱ་ག་རཀྴ་ཡ་མ་རཱ་ཛཿརཱ་ཧུ་ལ་རཀྴ་ས་ཏྲིག་ནན༔ ཨེ་ཧུར་ཐུམས་ཛ༔ གནོད་བྱེད་བྱད་མ་མཱ་ར་ཡ་རྦད༔ སྲོག་ལ་ཛ༔ སྙིང་ལ་རྦད༔ རྩ་ལ་བྲེང་ཤག༔ ཛ་ཁྲམ་ཡ་ཕཊ༔ ཅེས་བཟླས་ཐུན་གྱིས་རཱུ་པ་གཟིར༔ དགུ་འམ་གནམ་སྟོང་སྲོད་ཀྱི་ཚེ༔ དྲག་པོའི་ལས་ལ་སྦྱར་བ་ན༔ གནོད་བྱེད་སྡེ་དཔུང་འཇོམས་པར་འགྱུར༔ ས་མ་ཡ༔ གནོད་བྱེད་ཀྱི་རཱུ་པ་གོང་ལྟར་འགུགས་འདྲེན་བྱས་ལ༔ གླང་རུར་བཅུག་མཆོད་རྟེན་ནམ་ལམ་རྒྱ་གྲམ་དུ་རྩ་སྔགས་ཤམ་བུར་མཱ་ར་ཡ་ནན་བཏགས་ལ་མནན་ན་སྲེད་མེད་བུའི་སྟོབས་ཀྱང་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ༔ སཱ་མཱ་ཡཱ༔ ༁ྃ༔ ཡང་ལིདྒ་གོང་ལྟར་ལ༔ དགྲའི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་སས་བྱུགས་པ་ཨོཾ་ཙ་ཏྲིག་ནན༔ ཨེ་ཧུར་ཐུམས་ཛཿབྱད་མ་མཱ་ར་ཡ་སོད༔ བྱེ་བ་བཟླས་པ་བཙན་གནས་པའི་བྲག་ལ་སྦས་ན་དགྲ་བོ་གཟེར་གྱིས་འདེབས་སོ༔ སཱ་མཱ་ཡཱ༔ ཡང་དགྲའི་རཱུ་པ་ཟག་རྫས་ཀྱིས་བྱུགས་པ༔ སྦྲུལ་ཤ༔ མཛེ་ཕོའི་ཁྲག༔ དུག་ཁྲག་རྣམས་དང་མཉམ་དུ༔ སྤྱང་ཀིའི་རྐང་རུས་སུ་བཅུག༔ ཡུགས་སྐྲས་བཅིང༔ རྩ་སྔགས་ལ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་བྱད་མ་སརྦ་མཱ་ར་ཡ་སོད༔ ཆིངས་ཆིངས༔ དུན་རྨུགས་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་བཟླས་ཏེ་ཀླུ་གནས་སར་སྦས་ན་དགྲ་བོ་རྣམས་མཛེས་འཆིའོ༔ ཡང་ཕུག་རོན་གྱི་ཁྲག༔ སྡིག་པའི་ཤ༔ བྱ་ལོང་གི་མིག༔ དངུལ་ཆུ་དུག་སྣ་མུ་ཟི་རྣམས་དུག་ཤིང་གི་མེ་ལ་བསྲེགས་ལ་རྩ་སྔགས་ལ་ཙཀྵུཿཐུམས་རྦད་དུ་ན་མཱ་ར་ཡ་ཛ༔ ཞེས་བཟླས་ཏེ་དུ་བ་དགྲ་ཁྱིམ་ལ་བཏང་ཞིང་རང་ལ་འཛེམ༔ དེས་ནི་དགྲ་བོ་འཁོར་བཅས་མིག་གི་དབང་པོ་འགྲིབ་པར་འགྱུར་རོ༔ སཱ་མཱ་ཡཱ༔ ཡང་དགྲ་བོའི་ཟག་པ་དང་སྡིག་གསོན་མཉམ་དུ་སྨྱུག་སྦུབས་སུ་བཅུག་སྟེ༔ དུ་ཏྲིག་ཀཱ་ལ་ཐུམས་རིལ་རྦད༔ གནོད་བྱེད་མཱ་ར་ཡ་ཛཿཤག་ཤག༔ ཅེས་བཟླས་ཏེ་བདུད་གནས་པའི་བྲག་ལ་སྦས་ན༔ ཟག་པ་ཟོས་ཚར་བ་དང་མཉམ་དུ་དགྲ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ༔ སཱ་མཱ་ཡཱ༔ གནོད་བྱེད་དྲག་པོའི་ལས་མཐའ་འདི༔ བདག་འདྲ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས༔ བསྟན་པ་སྲུང་བའི་ཆེད་དུ་བཞག༔ ཀུན་ལ་མི་སྤེལ་གསང་བར་བྱ༔ སཱ་མཱ་ཡཱ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ ྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈ རིག་འཛིན་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེ་རྩལ་གྱིས་བྲག་དམར་གཡའ་མ་ལུང་ནས་སྤྱན་དྲངས་པའོ། །༁ྃ༁ྃ༔ ཟབ་ཆོས་རིག་འཛིན་ཐུགས་ཐིག་ལས༔ བཀའ་སྲུང་དྲག་པོ་སྡེ་ལྔའི་སྐོང་གསོ་བདུད་དཔུང་ཀུན་འཇོམས་བཞུགས་སོ༔ ྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈ རྩ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ བདག་འདྲ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས༔ བསྟན་སྲུང་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོའི་བཅུད༔ བདུད་དགྲ་འཇོམས་པའི་གནམ་ལྕགས་འདི༔ དུས་ངན་སྙིགས་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི༔ བསྟན་པ་སྲུང་བའི་ལྕགས་རིར་བཞག༔ ལས་འཕྲོ་ཅན་དང་འཕྲད་པར་ཤོག༔ སཱ་མཱ་ཡཱ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ འདི་ཉིད་བསྒྲུབ་ཅིང་མཆོད་པ་ལ༔ སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་རྗེས་གསུམ་ལས༔ དང་པོ་དུར་ཁྲོད་དྲག་པོའི་སར༔ མཎྜལ་གཞི་མ་ནག་པོའི་སྟེང༔ སྒྲུབ་རྫས་མཆོད་སྤྲིན་ཚང་བར་བཤམ༔ གཞན་ཡང་གནས་ཀྱི་ཁང་པ་དེ༔ བག་དྲོ་ལྷུན་ཆགས་ཉིད་དུ་བྱ༔ དེ་ནས་བདེ་བའི་སྟན་ལ་འདུག༔ སྐྱབས་སེམས་བགེགས་བསལ་བདག་བསྐྱེད་སོགས༔ ལས་གཞུང་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱས་ལ༔ དེ་ནས་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས༔ རཾ་ཡཾ་ཁཾ་གིས་བསྲེགས་སྦྱངས་བཀྲུས༔ སྟོང་པའི་ངང་ལས་རླུང་མེ་ཐོད་སྒྱེད་སྟེང༔ ཨ་ལས་ཐོད་པར་ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ༔ ས་བོན་གྱིས་མཚན་སྟེང་དུ་འབྲུ་གསུམ་གྱི༔ འཕྲོ་འདུས་རྫས་ཞུ་ཉེས་སྐྱོན་དྲི་མ་སྦྱངས༔ ཡེ་ཤེས་བཅུད་དྲངས་གཉིས་མེད་བདུད་རྩི་ཆེས༔ བཀའ་སྲུང་འཁོར་བཅས་དགྱེས་སྐོང་ནུས་པར་བསམ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧ་ཧོ་ཧྲཱི༔ ཞེས་པས་མཆོད་པ་བྱིན་བརླབས་ཏེ༔ བདག་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པའི༔ མདུན་དུ་སྲུང་མ་གསལ་བ་ནི༔ ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཤཱུནྱ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་བ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅་ཧཾ༔ སྣང་གྲགས་འཁོར་འདས་ཆོས་ཀུན་སྟོང་པར་གྱུར༔ སྟོང་པའི་ངང་ལས་མདུན་དུ་རབ་འཇིགས་ཀྱི༔ དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་འཇིགས་ཤིང་སྐྱི་གཡའི་དབུས༔ བྷྲཱུྃ་ལས་མཐིང་ནག་གྲུ་གསུམ་གཞལ་ཡས་ཁང༔ རྒྱ་ཁྱོན་ཆོས་དབྱིངས་དང་མཉམ་ལྟེ་བ་རུ༔ པདྨ་ཉི་ཟླ་དྲེགས་པ་བསྣོལ་བའི་སྟེང༔ མཐིང་ནག་ཧཱུྃ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ༔ མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་དྲེགས་པ་ཀུན་འདུལ་ནི༔ ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཞི་མི་བཟད་རྔམ་པའི་གཟུགས༔ གཡས་དཀར་གཡོན་དམར་དབུས་མཐིང་སྟེང་ཞལ་ལྗང༔ གཡས་པའི་ཕྱག་གཉིས་གྲི་གུག་རལ་གྲི་གདེངས༔ གཡོན་གཉིས་ཐོད་ཁྲག་རྡོ་རྗེའི་དབྱུག་པ་བསྣམས༔ དམར་སེར་རལ་པ་གྱེན་བརྫེས་ཁྲོ་ཆུང་སྤྲོ༔ གཡས་གཡོན་རྡོ་རྗེའི་གཤོག་པ་རྣམ་པར་གདེངས༔ དུར་ཁྲོད་ཆས་དང་དཔལ་གྱི་ཆས་བཅུས་སྤྲས༔ ཞབས་གཉིས་དོར་སྟབས་དྲེགས་པའི་སྙིང་གར་བརྫིས༔ གསང་བའི་ཡུམ་མཆོག་རེ་ཏི་སྔོ་སྐྱའི་མདོག༔ ཁ་ཊྭཱཾ་ནད་རྐྱལ་འཛིན་ཅིང་ཡབ་དང་འཁྲིལ༔ རབ་འཇིགས་མེ་དཔུང་འབར་བའི་ཀློང་དུ་གསལ༔ ཤར་དུ་ན་ལས་ཀླུ་བདུད་རྔམ་པའི་གཟུགས༔ མཐིང་ནག་སྦྲུལ་ཞགས་གྲི་གུག་ཕྱག་ན་བསྣམས༔ རལ་པ་གྱེན་བརྫེས་སྐུ་སྨད་སྦྲུལ་དུ་འཁྱིལ༔ དུར་ཁྲོད་ཆས་གསོལ་དྲེགས་པའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར༔ ལྷོ་རུ་ཡ་མ་རཱ་ཛ་གཤིན་རྗེའི་གཙོ༔ དམར་ནག་རྡོ་རྗེའི་ཐོད་དབྱུག་དུང་ཁྲག་འཐུང༔ དུར་ཁྲོད་ཆས་ལྡན་མ་ཧེ་སེར་ནག་ཞོན༔ རབ་འཇིགས་དྲེགས་པ་མང་པོའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར༔ ནུབ་ཏུ་རཱ་ཧུ་ལ་ཉིད་དམར་ནག་མདོག༔ ཆུ་སྲིན་ཞགས་པ་ཐོད་ཁྲག་ཕྱག་ན་བསྣམས༔ མིག་སྟོང་དང་ལྡན་ཆུ་སྲིན་དམར་སྐྱ་ཞོན༔ དུར་ཁྲོད་ཆས་གསོལ་དྲེགས་པའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར༔ བྱང་དུ་ཀྵ་ལས་སྲིན་པོ་སྨུག་ནག་ནི༔ གཡས་གཡོན་རལ་གྲི་དུང་ཁྲག་ཞལ་དུ་རྔུབ༔ དུར་ཁྲོད་ཆས་ལྡན་ཞབས་གཉིས་འདོར་སྟབས་བགྲད༔ ལས་བྱེད་དྲེགས་པ་མང་པོའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར༔ གཞན་ཡང་བཀའ་སྡོད་དྲེགས་པ་ལས་བྱེད་དང༔ ཤ་ཟ་བཤན་པ་སྤྲུལ་དང་ཡང་སྤྲུལ་བཅས༔ གསལ་བའི་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཀྱིས་རང་འདྲ་བའི༔ ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་འཁོར་བཅས་སྤྱན་དྲངས་བསམ༔ སྦྱར་སྤོས་བསྲེག་ཅིང་རོལ་མོ་བསྒྲག༔ ང་རོའི་དབྱངས་ཀྱིས་སྤྱན་འདྲེན་ནི༔ ཧཱུྃ༔ ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་དག་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང༔ གདུག་པ་འདུལ་ཕྱིར་ཁྲོ་བོའི་སྐུར་སྟོན་པ༔ སྲིན་པོའི་གཟུགས་ཅན་དྲེགས་པ་སྤྱན་འདྲེན་ན༔ ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་གནས་འདིར་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ ལས་བྱེད་དྲེགས་པ་ཀླུ་བདུད་གཤིན་རྗེའི་རྒྱལ༔ དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཤ་ཟ་སྲིན་པོ་སོགས༔ རང་རང་སྤྲུལ་དང་ཡང་སྤྲུལ་བཀའ་ཉན་བཅས༔ དམ་ཚིག་དབང་གིས་གནས་འདིར་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ བཞད་པའི་ང་རོ་འབྲུག་སྒྲ་སྟོང་ལྡིར་ཞིང༔ རྔམ་པའི་སྟང་སྟབས་སྲིད་པ་གསུམ་གཡོ་བ༔ འཇིག་རྟེན་འདས་དང་མ་འདས་འཁོར་གྱི་ཚོགས༔ ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ནས་གནས་འདིར་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ ཨོཾ་ཤྲཱི་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ཛྙཱ་ན་ནཱ་ཐ་རེ་མ་ཏི་ས་མ་ཡ་ཛ༔ ནཱ་ག་རཀྴ་ཡ་མ་རཱ་ཛ་རཱ་ཧུ་ལ་རཀྴ་ས་བཛྲ་ས་མཱ་ཛ༔ ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོ༔ སྤྱན་དྲངས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ནི༔ ཧཱུྃ༔ རབ་འཇིགས་དུར་ཁྲོད་བསྐལ་མེ་འཁྲུགས་པའི་དབུས༔ ལོག་འདྲེན་དྲེགས་པ་པདྨ་ཉི་ཟླའི་སྟེང༔ དྲེགས་པ་ཀུན་འདུལ་ལྷ་མཆོག་འཁོར་དང་བཅས༔ ཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་ཕྱིར་བརྟན་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ༔ པདྨ་ཙནྡྲ་སཱུརྻ་ཏི་ར་ས་མ་ཡ་ཏིཥྛ་ལྷན༔ ཞེས་པས་བཞུགས་གསོལ་དམ་ལ་བཞག༔ དེ་ནས་མཆོད་པའི་ལས་རིམ་ནི༔ ཧཱུྃ༔ དཔལ་ཆེན་མཐུ་སྟོབས་དབང་ཕྱུག་འཁོར་བཅས་ལ༔ མ་རུངས་ལོག་འདྲེན་དགྲ་དང་བགེགས་རྣམས་ཀྱི༔ དབང་པོ་ལྔ་དང་ཚིལ་ཆེན་དོན་སྙིང་ལྔ༔ ཤ་ཁྲག་དམར་གྱིས་བརྒྱན་པའི་གཏོར་མ་དང༔ དམར་ཆེན་རཀྟ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ༔ མཐུན་རྫས་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་བསམ་མི་ཁྱབ༔ མ་ལུས་དངོས་བཤམས་ཡིད་སྤྲུལ་དམ་པ་འདི༔ བསྟན་སྲུང་རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་ལ་འབུལ༔ ཐུགས་རྗེ་ཐུགས་དམ་དབང་གིས་བཞེས་ནས་ཀྱང༔ སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་གཉན་པོ་བསྲུང་དུ་གསོལ༔ སརྦ་པཱུ་ཛ་ཨི་དཾ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁ་ཁ་ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་མཆོད་བསྟོད་པ་བྱ་བ་ནི༔ ཧཱུྃ༔ རབ་འཇིགས་དུར་ཁྲོད་བསྐལ་མེ་འབར་བའི་ཀློང༔ རིག་འཛིན་སྲོག་ཤིང་རྣལ་འབྱོར་དགྲ་བླ་ཆེ༔ བསྟན་པའི་བཀའ་སྲུང་མཐུ་སྟོབས་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན༔ དྲེགས་པ་ཀུན་འདུལ་ཁྱོད་ལ་བདག་བསྟོད་དོ༔ སྲིད་གསུམ་ཟིལ་གནོན་ཉམས་པ་རྩད་ནས་གཅོད༔ རྣམ་བཞིའི་ཕྲིན་ལས་ཅི་བཅོལ་ཐོགས་པ་མེད༔ ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་གྱིས་དབང་བསྐུར་དམ་ཚིག་ཅན༔ ཤ་ཟ་ནག་པོ་ཁྱོད་ལ་བདག་བསྟོད་དོ༔ ཕྱོགས་བཞིའི་གནས་ནས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་སྲུང༔ སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོང་གསུམ་ཁྱབ་པར་འགྱེད༔ སྐྱེ་འགྲོའི་སྲོག་དབུགས་དྲོད་ལ་དབང་བྱེད་པའི༔ དྲེགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་ལ་བདག་བསྟོད་དོ༔ དེ་ནས་ལས་ལ་རྦད་པ་ནི༔ ཧཱུྃ་བྷྱོ༔ སྔོན་ཚེ་རྒྱལ་བའི་སྤྱན་སྔ་རུ༔ ཁས་བླངས་མ་གཡེལ་དམ་ལ་འདུས༔ དྲག་པོའི་ལས་ལ་སྐུ་བསྐྱོད་འཚལ༔ མདོག་ནག་གཟུགས་ཐུང་གཟི་བརྗིད་ཆེ༔ གཡས་པ་གྲི་གུག་རལ་གྲི་འཛིན༔ གཡོན་པ་ཐོད་ཁྲག་རྩེ་གསུམ་ཕྱར༔ འབར་བའི་ཆས་ཀྱིས་སྐུ་ལ་བརྒྱན༔ སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཕྱོགས་བཅུར་འགྱེད༔ འདིར་གཤེགས་ཤ་ཁྲག་གཏོར་མ་ལོངས༔ གདུག་པའི་དགྲ་བགེགས་མྱུར་དུ་སྒྲོལ༔ ཁྱོད་ཀྱི་ལས་བྱེད་དྲེགས་པ་བཞི༔ བཀའ་ཉན་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས༔ འདིར་གཤེགས་ཤ་ཁྲག་གཏོར་མ་ལོངས༔ གདུག་པའི་དགྲ་བགེགས་མྱུར་དུ་སྒྲོལ༔ དུས་ལ་བབ་བོ་ས་མ་ཡ༔ བྷྱོ་བྷྱོ་ཟློག་ཟློག༔ ཅེས་བསྐུལ་གཏོར་མ་དགྲ་ཕྱོགས་འཕང༔ དེ་ནས་ཕྲིན་ལས་བཅོལ་བ་ནི༔ ཧཱུྃ༔ དཔལ་ལྡན་དྲེགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས༔ རྣམ་དག་ཐུགས་ཀྱི་རེ་བ་ཡོངས་གང་བས༔ སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་དང༔ དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དབུ་འཕང་ཆེར་མཐོ་ཞིང༔ ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང༔ ཁམས་གསུམ་འགྲོ་ཀུན་བདེ་སྐྱིད་རབ་ལྡན་ཅིང༔ བཅོལ་པའི་ཕྲིན་ལས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་མཛོད༔ ཅེས་ཕྲིན་ལས་བཅོལ་ལོ༔ ཨ་ཏིའི་བསྟན་སྲུང་དྲག་པོ་སྡེ་ལྔ་ཡི༔ ལས་བྱང་བདུད་དཔུང་ཀུན་འཇོམས་འདི་ཉིད་ནི༔ ལོ་ཙཱ་བདག་གིས་ཡི་གེར་བཏབ་སྟེ་སྦས༔ སྐལ་ལྡན་དང་འཕྲད་བསྟན་སྲུང་མཚོན་ཆར་ཤོག༔ ས་མ་ཡ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ ྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈ ྈྈ རིག་འཛིན་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེས་བྲག་དམར་གཡའ་མ་ལུང་ནས་སྤྱན་དྲངས་པའི་གཏེར་ཤོག་སྔོ་ནག་ཞེང་སོར་བཞི་དཀྱུས་མཐོ་གང་བ་གཅིག་ལས་མཆིམས་ཕུ་འོད་གསལ་རྩེ་མོའི་མཚམས་ཁང་དུ་ཕབ་པའོ། །སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-NYI-001&oldid=117316"\nThis page was last edited on4January 2018, at 15:56.


ཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར 8,035 ཡོད།\nམ་ཟད། ནང་ལྡན་སྐབས་བསྟུན་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད། རྒྱུད་ཁོངས་འདི་ནི་ཐིག་གཤིས་མིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཟིང་སློང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལས་བར་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་སྔོན་དཔག་བྱེད་དཀའ་བའི་མཇུག་འབྲས་ཤིག་སློང་བར་བྱེད། རྣམ་པ་ཐོག་མའི་ཆ་རྐྱེན་ལ་མཚོན་ན་ཚོར་བ་རྣོན་པའི་རང་བཞིན་དྲག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཟད། ནང་ལྡན་སྐབས་བསྟུན་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད།\nཁྱད་ཆོས། 1. ཁྱོན་ཡོངས་རང་བཞིན། 2. སྐབས་བསྟུན་རང་བཞིན། 3. དམིགས་གཏད་རང་བཞིན། 4. མངོན་གསལ་རང་བཞིན། དོན་སྙིང་། 1. “སྐབས་བསྟུན་གཉིས་དང་ཡོངས་བསྒྲགས་གཅིག”ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་སྐོར་གྱི་ནོར་འཕྱུགས་ཡོ་བསྲང་བྱེད་པ།\nངག་ཐོག་གི་ཁས་ལེན་དང་གོམས་གཤིས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་སམ་སྐབས་བསྟུན་རང་བཞིན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཚང་མས་མི་རྣམས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཁེ་དབང་འགན་ལེན་ནུས་ལྡན་བྱེད་ཐབས་བྲལ་ཞིང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་མི་རྣམས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ གོ་རིམ་ལ་དྲང་བདེན་རང་བཞིན་དང་ལུགས་མཐུན་རང་བཞིན་ལྡན་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི་དྲང་གཞག་གི་ཁྲིམས་སྐྱོང་སྒྲིག་ལམ་ནི་དྲང་བདེན་གྱི་གཞི་རྩའི་བླང་བྱ་ཡིན་པ་དང་།\nསྤྱི་ལོ2002ལོར་སློབ་གླིང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་སློབ་གསོ་པུའུ་ཡི“དངོས་གཞིའི་སློབ་ཁྲིད་སྐབས་བསྟུན་རང་བཞིན་གྱི་ཆུ་ཚད་དཔྱད་དཔོག”གི་ཚད་ལོན་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་བྱས། ཀྲུང་གོའི་ནུབ་བྱང་ས་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་གྱི་མཐོ་རིམ་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གྲྭ་གཅིག་པུ་དེའང་ཡིན། ཀྲུང་དབྱང་རོལ་དབྱངས་སློབ་གླིང་དང་། ཀྲུང་དབྱང་མཛེས་རྩལ་སློབ་གླིང་།\nའདི་ནི་ཀས-ལུ་སུ་ཁི་ངེས་སྲོལ་གྱི་ཕྲ་མཐོང་འགྲེལ་བཤད་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 气体热现象的微观意义 སྐབས་བསྟུན་རང་བཞིན་དང་སྡོམ་རྩིས་ཆོས་ཉིད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་འབྱུང་ངེས་རང་བཞིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། སྐབས་བསྟུན་དོན་རྐྱེན་མང་པོའི་ཚོགས་སྤྱི་ལ་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་ངེས་ཅན་ཞིག་མངོན་ལ། ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་སྡོམ་རྩིས་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དབུགས་གཟུགས་ཆ་རྡུལ་\nགཏན་འཇགས་ཀྱི་ཟུར་དེབ་ས་ཁྲ་དང་སྐབས་བསྟུན་གྱི་ཟུར་དེབ་ས་ཁྲ་བཅས་ཟུར་དེབ་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རལ་གྲི་སྐར་མདའ་མ་ལ་ཟུར་དེབ་ཉེན་མཆོང་གི་སྐབས་བསྟུན་རང་བཞིན་དང་སྣ་མང་གི་རྩེད་ཐབས་གཉིས་ཁ་སྣོན་ 6.ཁྱད་ཆོས་འབུར་ཐོན་ཡིན་པ། རོལ་རྩེད་འདིར་འགྱུར་ལྡོག་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་དམག་ཆས་ཀྱི་སྒྲིག་བཟོའི་མ་ལག་ལྡན་པ་ཡིན། 7.སྐབས་བསྟུན་གྱི་ས་ཁྲ།\nརང་ཉིད་སྔོན་འགོག་གི་ནུས་པ་དང་སྐབས་བསྟུན་རང་བཞིན་ལྡན་དགོས་པ། དམག་ཆས་སྒྲིག་སྦྱོར། གནམ་གྲུའི་གྲུ་གཟིངས་ཀྱིས་དམག་ཆས་སྒྲིག་སྦྱོར་ཆས་གཙོ་བོ་ནི་དེའི་ཐོག་གི་འཐབ་འཛིང་གནམ་གྲུ་དང་མྱུལ་ཞིབ་གནམ་གྲུ། གསུམ། དཔུང་འཇུག་རང་བཞིན་ཧ་ཅང་དྲག་པ། སྔོན་འགོག་རང་བཞིན་ཧ་ཅང་དྲག་པ།\nདུས་རིམ་སྔ་མོའི་སྨན་བཅོས་བྱེད་པའི་སྨན་བཅོས་ནུས་པ་ལྡན་ཡོད། དེས་སྐབས་བསྟུན་རང་བཞིན་ལེགས་པ་དང་། དུས་རིམ་སྔ་མོའི་སྨན་བཅོས་བྱེད་པའི་སྨན་བཅོས་ནུས་པ་ལྡན་ཡོད། དེས་སྐབས་བསྟུན་རང་བཞིན་ལེགས་པ་དང་།\nཚོར་སྐྱེན་རང་བཞིན་གྱི་སྣ་ཚད་ནི་འགོ་ནད་ཐར་བའི་ཕྲ་ཕུང་རིགས་མང་བོ་དང་ཕྲ་ཕུང་གི་རྒྱུ་སོགས་སུ་ཞུགས་པའི་སྣའི་གཉན་ཚད་རང་བཞིན་གྱི་ནད་ཅིག་ཡིན། དེ་འབྱུང་བའི་ཆ་རྐྱེན་གསུམ་ཡོད་ལ། གཅིག་ནི་ཁྱད་འཕགས་རང་བཞིན་གྱི་འགོག་རྫས་སམ་གཟུགས་པོའི་འགོ་ནད་ཐར་བའི་ཚུར་སྣང་བསྐྱེད་པའི་དངོས་རྫས་དེ་ཡིན་ལ།


སློབ་ཁྲིད། | གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དྲྭ་རྒྱ།\nསློབ་ཁྲིད། 2017/09/24 by bonpo.\nརྒྱ་ཆེའི་དད་ལྡན་བོན་འབངས་མང་ཚོགས་ལ་ངས་ཚིག་ཁ་ཤས་ཅིག་ཞུས་ཡ་ཅིག་ལ། ཉེ་ཆར་༧སྐྱབས་རྗེ་༧རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སྐུ་གཞན་དོན་བོན་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་གནས་ཚུལ་ད་སེམས་ཕམ་པ་ཅིག་དེ་འདྲ་ཅིག་བྱུང་བསྡད་ཡོད་རེད། ཚང་མས་ཕལ་ཆེར་ཀྱིས་མ་མཁྱེན་པ་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nསློབ་ཁྲིད། 2017/03/20 by bonpo.\nདབུས་ཝཱཎཱ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱིས་གདན་ཞུས་ལྟར་སྨན་རིའི་བཤད་སྒྲུབ་མཁན་པོ་དགེ་བཤེས་ཉི་མ་དོན་གྲུབ་མཆོག་བསླབ་པ་བགྲེས་པོའི་དགུན་ཆོས་ལ་ཕེབས་ཡོད། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོའི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༦ བོད་མེ་སྤྲེལ་ལོའི་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ཉིན་ནས་༧གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་༧དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་དུ་ད་ལོའི་གཡས་རུ་འཆད་རྩོད་ཆེན་མོ་ཐེངས་ཉི་ཤུ་པ་དངོས་སུ་དབུ་འཛུགས་གནང་ཡོད་པའི་གནས་བསྡུས། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nསློབ་ཁྲིད། 2016/06/05 by bonpo.\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོའི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༧ ནས་ ༣༠ བར་ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་ཁུལ་དུ་བརྟན་གཞི་བྱས་པའི་བོན་གྱི་ཚོགས་སྡེ་བོན་གཤེན་གླིང་གིས་གོ་སྒྲིག་འོག་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་གཙུག་ནོར་༧སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་བ་སྨན་རི་བའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་༧ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་གིས་དད་ལྡན་བོན་འབངས་ཁག་ཅིག་ལ་དགོངས་མཛོད་རི་ཁྲོད་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་ཟབ་མོ་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཁྲིད་ཀྱི་ཁྲིད་ལུང་རྒྱས་པ་དང་རིག་འཛིན་ཚེ་ཡི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་དབང་བཅས་གནང་། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nསློབ་ཁྲིད། 2015/09/27 by bonpo.\nཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ཟླ་བ་༠༩ཚེས་༡༧ཉིན་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་ཀྱི་སྡེ་དགེ་རྫོང་གི་ཁོངས་གཏོགས་མདོ་ཁམས་གླིང་ཚང་ལྷ་སྡེའི་ནང་ཚན་གྱི་གླིང་ལེ་མདའི་ཡུལ་དུ་གསེར་རྟ་བླ་རུང་གི་མཁན་ཆེན་གླིང་ཚང་བ་བརྩོན་འགྲུས་མཐའ་ཕྱིན་མཆོག་གིས་ཐུགས་འགན་གོ་སྒྲིག་འོག་༼གླིང་རྫ་རྒྱུད་རིས་མེད་བདེ་ཆེན་ཞིང་བགྲོད་ཆེན་མོ་༽ཞེས་པ་ཞིག་འཚོགས་གནང་བ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nསློབ་ཁྲིད། 2015/06/14 by bonpo.\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་བ་ ༦ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་བོན་སྤྱི་དགེ་བཤེས་སྨོན་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ལགས་ཀྱིས་༧གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྐོར་བགྲོ་གླེང་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་སྟེང་ལ་ཆེད་དུ་དཔྱད་གཏམ་གནང་བའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྤྱི་འཐུས་བྱུང་རིམ་སྐོར་གྱི་ནང་དོན་གནད་བསྡུས།\n༄༅། །བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནི་ཐོག་མར་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་དབུ་བརྙེས་པ་ཞིག་ཡིན། སྐབས་དེར་ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ། རྙིང་མ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད། ས་སྐྱ། དགེ་ལུགས་བཅས་ནས་འཐུས་མི་རེ་དང་། ཆོལ་ཁ་གསུམ་སྟེ། དབུས་གཙང་དང་། མདོ་སྟོད། མདོ་སྨད་བཅས་ནས་འཐུས་མི་ རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nསློབ་ཁྲིད། 2014/10/11 by bonpo.\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་བ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁང་ནས་གངས་ལྗོངས་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་ལེ་ཚན་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་ལགས་ལ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་ཁོང་གིས་སློབ་གཉེར་གནང་སྟངས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གནང་སྲོལ་སོགས་བཅར་འདྲི་ཞུས་པ་གསན་རོགས་ཞུ། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »\nསློབ་ཁྲིད། 2014/03/26 by bonpo.\nཡང་སློབ་སྐབས་གསར་བ་ཞིག་གི་འགོ་བརྩམས་བྱུང་། སློབ་སྐབས་སྔོན་མའི་ནང་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་ལགས་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་བོད་རིག་པ་གླིང་གིས་གདན་ཞུ་བྱས་ནས་འཆད་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གཏམ་ཐོས་མ་ཐག་ཡོན་ཏན་སློབ་པར་རངས་པའི་མི་སྐོར་ཞིག་གིས་ནམ་བསླེབ་ཀྱི་གཏམ་ཐེངས་གཅིག་མིན་པར་དུ་མར་དྲིས་དང་འདྲི་བཞིན་འདུག ཡིན་ཡང་མཚམས་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ཡིན་ཧ་མ་གོ་ཡང་གང་ལྟར་ད་ཐེངས་སློབ་སྐབས་བར་ནར་འགྱངས་བྱས་འདུག ཉིན་འདི་དག་གི་རིང་ལ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་སློབ་ཀུན་གྱི་གླེང་བཞིན་པ་ནི་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་དང་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་མདའ་དང་འཕང་ཡིན་པ་དང་། ཚང་མས་ཁོང་པེ་ཅིན་དུ་ཡོང་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་གི་རིང་ལ་འཆད་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུ་དེར་བསྒུག་འདུག པེ་ཅིན་གྱི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་མང་བོ་ཞིག་གིས་ཀྱང་འདིར་རྣ་བ་གཏད་དེ་ཉན་འདུག དེ་མིན་གོ་ཐོས་ལྟར་ན་ཁམས་དང་ཨ་མདོ་ནས་མེ་འཁོར་དང་གནམ་གྲུར་བསྡད་དེ་བསམ་གཟས་ནས་ཁོང་གི་འཆད་ཁྲིད་ལ་མཉན་དུ་ཡོང་མཁན་ཀྱང་འདུག འདི་དངོས་གནས་བོད་པའི་སློབ་གཉེར་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཡག་པོ་ཞིག་དང་ཡང་ན་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་གྱི་མངར་ཁའང་ཅི་ལ་མིན། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་འཕྲོ་ཀློག » »


Teaching to International Dharma Students\nཁྱབ་བདག་འཁོར་ལོའི་མགོན་པོ་ ༸ བྱམས་མགོན་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༧ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་གདན་སའི་གཙུག་ལག་བཤད་གྲྭའི་ཚོགས་ཆེན་ལྷ་ཁང་དུ་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་གང་ས་ནས་ཆེད་དུ་ཕེབས་པའི་རིས་མེད་ཆོས་ཞུ་བ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ལ་ལེགས་ཉེས་བླང་དོར་གྱི་ལམ་སྟོན་སྤྱི་དང་། དགོས་སུ་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དང་ལེགས་བཤད་རྣམས་ད་ཆ་ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་ཆས་སོགས་ཕྱི་དངོས་པོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཡང་རྩེར་སོན་ཀྱང་ནང་སེམས་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་ཇེ་རགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཆགས་ཡོད་ཚུལ་དང་། འཕྲལ་ཡུན་གྱི་བྱ་བ་གང་ཡིན་རུང་དྲང་བདེན་དང་ལྷག་བསམ། འཇོན་ནུས་དང་ལྡན་པས་སྒྲུབ་དགོས་སྐོར་སོགས་གནད་ལ་སྨིན་པའི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་རྒྱ་ཆེར་བསྩལ་སོང་།\n2017年12月7日, 金刚持第十二世慈尊广定大司徒巴在八蚌智慧林佛学大学主要大殿, 给予大约300名来自世界各地的国际佛法学员开示。 金刚持第十二世慈尊广定大司徒巴给予这些学员广泛的开示, 和感动人心的忠告, 开示的内容从实修有益者, 离弃负面者等一般指导, 到阐述佛法的法教可以非常有益于现代世界, 即使现在科技及技术等外在领域似乎达到相当的高峰, 然而内在的痛苦却持续增加而更明显, 因此金刚持第十二世慈尊广定大司徒巴鼓励大家,无论我们做什麽, 都要有关照的心, 用虔敬, 纯淨 , 尽力去做。\nOn the afternoon of December 7, Guru Vajradhara the 12th Chamgon Kenting Tai Situpa gaveateaching to over three hundred Dharma students from all over the world. The teaching took place at the main temple of the Palpung Sherabling Monastic College. Guru Vajradhara gave the international Dharma students an extensive teaching and heartfelt words of advice, beginning with general guidance on practicing what is beneficial and abandoning what is negative. He continued the lecture by explaining that the Buddhist teachings can be extremely beneficial at this present time, when although the progress in the outer fields of science and technology has reached its summit, inner mental suffering has increased and become more evident. Therefore, he advised, we have to be mindful that whatever we do, we do it with sincerity, purity and ability.


Niepodległość • Zdrowe Słowo\nFiled under Cytaty No Comments\nWyszukałem kilka zdań z pism tybetańskich, które mówiłyby o Niepodległości.\nTen wyraz Niepodległość zastosowałem już wcześniej do przełożenia tybetańskiego słowa Ogmin (‘og min). Og w języku tybetańskim oznacza dół, spód, pod,amin jest zaprzeczeniem nie. Dosłowne odczytanie tej nazwy brzmiałoby więc Niedół, Niespód. Wyraz ten posiada swój odpowiednik w sanskryckim Akaniszta (akaniSTha).\nW wierze tybetańskiej Bóg ma swoje miejsce i czas.\nTym miejscem jest Niepodległość (‘og min),aczasem Życie Wieczne (rtag tu bzhugs pa).2Ta Niepodległość jest zwana najwyższym miejscem Boga (lha yi gnas mchog),3polem słownej postaci (bon sku‘i zhing),4pałacem Boga albo Boskim pałacem (lha yi pho brang),5pałacem przestrzeni (dbyings kyi pho brang) itp. Z tej Niepodległości zstąpił na ziemię Objawiciel Namaszczony, Tonpa Sienrab (ston pa gshen rab), i do niej odszedł po dokonaniu żywota.\nObjawiciel z Pa, Tendzial Zangpo (spa ston bstan rgyal bzang po), żyjący w XV w., napisał tak:\nJest niepodległością, bo nie jest pod niczym.\nZe Słońca łaski matczynego dziedzictwa (ma rgyud thugs rje nyi ma):\n„Są też trzy niepodległości: niepodległość światowego krążenia, niepodległość możnego miejsca i niepodległość najczystszego zamiaru”.\nObyczaj wysławiania [tantra]:\nA z Wielkiego wyjaśnienia streszczenia zamiarów (don ‘dus ‘grel chen):\n„Trzynaście miejsc niepodległości – ziemia wielkiego spełnienia koła zgłosek, zagęszczony raj, pałac nieprzepartych ozdób – mieści pod zasłoną dziesięć ziem”. 7\nObyczaj opowieści [sutra]\nZ Nieprzewyższonego stopnia (bla med go ‘phang):\n„W najwyższym z siedemnastu obszarów obrazu –\nw niepodległym pałacu Boga –\nżyje spełniona postać, Wierny Bóg Białe Światło”. 9\nZ opowieści: 10\n„Spełniona postać zadowolenia żyje otoczona towarzystwem pięciu uświęconych rodzin” i tym podobne.\nW odłamie innych 11 także jest zagęszczona niepodległość, gdy Bóg niepodległego miejsca jest wzniosły na podobieństwo klasztoru poza miastem.\nZ Odejścia do Sri Lanki (lang kar gshegs pa): 12\n„Pocieszne, niepodległe miejsce\nto życie na uświęconym miejscu.\nNajczystszy święty tam staje się uświęcony.\nJeden wcielony tutaj staje się uświęcony”.\nNiepodległość najczystszego zamiaru\nCzystość na miejscu tego obecnego wyobrażenia jest właśnie niepodległością. Nie jest więc ona utworzona inaczej.\nZe Świątyni niepotrzebującej kształcenia (gsas mkhar bskyed mi dgos):\n„Gdy tylko nietrwała własność duszy\nżyje w nieprzekształconej słownej postaci,\nto trwanie jest najczystszą niepodległością”.\nZe Słońca wyjaśnienia (‘grel nyi):\n„To niepodległe miejsce przestrzeni jest miejscem życia wszystkich świętych. W istocie więc nieutworzone w złożoności jest miejscem duchowości bez kresu i ośrodka. Stąd jest to wspaniała cnota”.\nTak oto spośród trzech niepodległości niepodległość możnego miejsca jest miejscem spełnionej postaci Dobra. Jest Ona objawicielem kopalni łask i cnót. To mówią słowa pewnego zamiaru wysławiania i duszy 13 Jednakże nie były one wymówione choćby prochem w zdaniu, 14 ale zostały opowiedziane za pośrednictwem uszczęśliwienia i zachwytu.\nZ Przechowalni (gab pa):\n„Jest to opowieść opowiedziana przez uszczęśliwienie,15\nodziedziczona za pomocą świadomości”.\n[To pochodzi z Wypowiedzi o objawieniu: Jasnej lampy rozkwitu (bstan pa‘i rnam bshad dar rgyas gsal ba‘i sgron ma).]\n1 Ang. Sovereignty and Splendour.\n2 Takie określenia można znaleźć w Wypowiedzi o objawieniu: Jasnej lampie rozkwitu (bstan pa‘i rnam bshad dar rgyas gsal ba‘i sgron ma).\n3 Określenie występujące często w wielu pismach bonu.\n4 Słowna postać zwana też z indyjskiego dharmakają może być przyrównana do Boga Ojca. To określenie znaleziono w Dziedzictwie drogiego zbioru opowieści: Mierze przykazania Wszechwiedzącego (mdo ‘dus pa rin po che‘i rgyud thams cad mkhyen pa‘i bka‘ tshad ma).\n5 Określenie występujące często w wielu pismach bonu.\n6 Tzw. tantra albo mantra.\n7 Nazywanych też dziesięcioma poziomami (bodhisattwy).\n8 Tzw. sutra.\n9 Sienla Okar (gshen lha ‘od dkar).\n11 Tzn. w obyczajach buddyjskich wywodzących się z Indii, od Buddy Siakiamuniego. W bonie obyczaje te bywają nazywane odłamem innych, zien de (gzhan sde).\n12 Sanskr. Lankavatara-sutra (laṅkā-vatāra-sūtra).\n13 Sngags sems. Tzn. tantry i dzokczen (rdzogs chen).\n14 Te prawdy nie zostały wyrażone przez słowa, ale przez ducha. Dlatego mówi się, że nawet odrobina prochu nic nie powiedziała.\n15 Inaczej błogosławieństwo, zbawienny wpływ.\nའོག་ མིན་ནི། གང་གི་ཡང་འོག་ཏུ་མ་གྱུར་པས་འོག་མིན་ནོ། དབྱེ་ན། མ་རྒྱུད་ཐུགས་རྗེ་ཉི་མ་ལས། འོག་མིན་ལ་ཡང་གསུམ། འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་འོག་མིན། ལྷུན་གྲུབ་གནས་ཀྱི་འོག་མིན། ཡང་དག་དོན་གྱི་འོག་མིན་དང་གསུམ། ཞེས་སོ། དེ་ལ་འཁོར་བའི་འོག་མིན་ནི། གཟུགས་ཁམས་བཅུ་བདུན་གྱི་ཐོག་མ་འོག་མིན་གནམ་གྱི་ལྷའོ། ལྷུན་གྲུབ་གནས་ཀྱི་འོག་མིན་ལ། སྔགས་ལུགས་ནི། དོན་འདུས་འགྲེལ་ཆེན་ལས། འོག་མིན་གནས་བཅུ་གསུམ་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ས། སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་མི་འདའ་རྒྱན་གྱི་ཕོ་བྲང༌། ས་བཅུ་ཁོབ་འོག་ཏུ་ཆུད་པའོ། ཞེས་སོ། མདོ་ལུགས་ནི། བླ་མེད་གོ་འཕང་ལས། གཟུགས་ཁམས་བཅུ་བདུན་ཡ་ཐ་ན། འོག་མིན་ལྷ་ཡི་ཕོ་བྲང་ན། རྫོགས་སྐུ་གཤེན་ལྷ་འོད་དཀར་བཞུགས། ཞེས་དང༌། མདོ་ལས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི། འཁོར་གཙང་མ་རིགས་ལྔས་བསྐོར་ནས་བཞུགས། ཞེས་པ་དང་ཡང་མཐུན་ནོ། གཞན་སྡེ་ཡང་འོག་མིན་གནས་ཀྱི་ལྷ་ནི། གྲོང་ལས་དགོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཕགས་པས་ན། འོག་མིན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ཡོད་པར་འདོད་དེ། མདོ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། འོག་མིན་གནས་ནི་ཉམས་དགའ་བ། །གཙང་མའི་གནས་ཀྱི་སྟེང་ན་བཞུགས། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེར་སངས་རྒྱས། །སྤྲུལ་པ་པོ་གཅིག་འདིར་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །ཡང་དག་དོན་གྱི་འོག་མིན་ནི། ད་ལྟའི་སྣང་བ་འདི་གནས་སུ་དག་པ་དེ་ག་འོག་མིན་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། གསས་མཁར་བསྐྱེད་མི་དགོས་ན། མི་གནས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །མ་བཅོས་བོན་སྐུར་བཞུགས་ཙམ་ན། །གནས་ནི་ཡང་དག་འོག་མིན་ཏེ། །ཞེས་དང༌། འགྲེལ་ཉི་ལས། འོག་མིན་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་དེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཞུགས་གནས་ཡིན་པས། དངོས་སུ་འདུས་བྱས་སུ་མ་གྲུབ་པ༑ མཐའ་དབུས་མེད་པ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འོག་མིན་གསུམ་ལས། ལྷུན་གྲུབ་གནས་ཀྱི་འོག་མིན་ནི། རྫོགས་སྐུ་ཀུན་བཟང་གི་གནས་སོ། །ཐུགས་རྗེ་ཡོན་ཏན་ཁུངས་ཀྱི་སྟོན་པའོ། །དེས་སྔགས་སེམས་ངེས་དོན་གྱི་བོན་རྣམས་གསུངས་ཤིང༌། དེ་ཡང་ཚིག་ཏུ་རྡུལ་ཙམ་མ་གསུངས་ལ། བྱིན་རླབས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་དེ། གབ་པ་ལས། བྱིན་རླབས་ཀྱིས་བཤད་ནས། རིག་པ་ཐབས་ཀྱིས་བརྒྱུད་པའི་མདོ། ཞེས་སོ།


Terdzo-JA-017 - Rinchen Terdzö\nBla ma bka' brgyad 'dus pa rin chen gter spungs\nbla ma bka' rnams 'dus pa'i don dbang bskur ba'i yi ge rin chen dbyig gi snying po\nin cycle བླ་མ་བཀའ་བརྒྱད་འདུས་པ་རིན་ཆེན་གཏེར་སྤུངས་ (Bla ma bka' brgyad 'dus pa rin chen gter spungs)\nVolume7(ཇ) / Pages 377-389 / Folios 1a1 to 7a6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume7> Text #17 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. bla ma bka' rnams 'dus pa'i don dbang bskur ba'i yi ge rin chen dbyig gi snying po. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bdun pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 7) by 'jam mgon kong sprul, 377-389. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nces pa'ang pad+ma gar dbang blo gros mtha' yas kyis zab chos 'di nyid 'phel zhing rgyas pa'i btsas su dmigs te rdzong shod bde gshegs 'dus pa'i sgrub gnas su bgyis pa dge legs 'phel//\ngter mdzod rdor gling bla ma bka' 'dus\n༄༅། །བླ་མ་བཀའ་རྣམས་འདུས་པའི་དོན་དབང་བསྐུར་བའི་ཡི་གེ་རིན་ཆེན་དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་ར་ཝེ། ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་དང་། །དབྱེར་མེད་བླ་མ་ལ་བཏུད་ནས། །བཀའ་རྣམས་འདུས་པའི་དོན་དབང་གི །ལག་ལེན་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་བཀོད། །འདི་ལ་གཉིས། སྦྱོར་བ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གཤོམ། དངོས་གཞི་སྒྲུབ་ཅིང་དབང་བསྐུར་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྟེན་གྱི་སྤྱན་སྔར་སྟེགས་བུ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གནམ་བབ་མ་རྡུལ་ཚོན་ནམ་རས་བྲིས་གང་རུང་བཀོད་པའི་དབུས་སུ་ཁྲིའུ་ལ། རྣམ་བུམ་མགུལ་ཆིངས་བཅུད་དང་ལྡན་པའི་ཁར་ཐོད་པ་བདུད་རྩི་ཨ་མྲྀཏས་བཀང་བ་བཞག་ལ་མེ་ལོང་སིནྡྷུ་རའི་ཐིག་ལེ་ལྔ་ཚོམ་གྱིས་བརྒྱན་པས་བཀབ། དེ་སྟེང་ཤེལ་རྡོ་དང་གུ་རུའི་སྐུ་ཙཀ་བཞུགས་སུ་གསོལ། གཤམ་དུ་གཏོར་དབང་སྦྲེལ་བར་སྤྲོ་ན། མདུན་རྒྱབ་གང་བདེར་གཏོར་མ་རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་སྐུ་ཙཀ་དར་གདུགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་བཀོད། སྨན་རཀ་གཏོར་གསུམ་དང་ཕྱི་མཆོད་རྣམས་སྤྱི་ལྟར་བཤམ། ལས་བུམ། མིག་དར། གཏོར་ཚོགས་སོགས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་རྣམས་ཀྱང་འདུ་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ། དང་པོ་སྒྲུབ་མཆོད་ནི། ལས་བྱང་ལེའུ་གསུམ་པའི་སྐྱབས་སེམས་ནས་བཟླས་པ་དང་། དབང་བླང་བ་ཡན་གཏད། ལས་བུམ་རྟ་སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་བརླབ། སློབ་མ་གཞུག་པར་གནང་བ་ནོད་དོ། །གཉིས་པ་དབང་བསྐུར་བ་ནི། སློབ་མ་རྣམས་ཁྲུས་ནས་དབྱུང་། བགེགས་གཏོར་བཏང་ལ་བཀའ་བསྒོ་ཞིང་མཚམས་བཅད། སེམས་བསྐྱེད་གསལ་བཏབ་ལ། འདིར་གསན་པར་བྱ་བ། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་རྩེ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཇི་སྙེད་པའི་སྲོག་དང་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ལམ་ཟབ་བླ་མ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མང་དུ་མཆིས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་བླ་ན་མ་མཆིས་པ།ཕྱོགས་དུས་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་གསང་གསུམ་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་་་་རྩལ་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་མཐའ་ཡས་པར་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བླ་མ་བདེ་གཤེགས་ཡོངས་རྫོགས་བཀའ་འདུས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་རྣམས། སྤྲུལ་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་བཻ་རོ་ཙ་ན་ཉིད་རིག་འཛིན་སྔགས་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུར་བསྟན་ནས་གཏེར་སྟོན་རྒྱལ་པོ་ལྔ་ཡི་གསུམ་པར་བྱོན་པ་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་གླིང་པས། ངམ་ཤོད་གནམ་ལྕགས་བྲག་ནས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་མཐའ་ཡས་པར་མཛད་པ་འདི་ལ་དབང་གི་ཆོ་ག་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པ་ལས། འདིར་སྨིན་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཟླུམ་པོ་བཞིའི་བརྡ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་དབང་ཟབ་མོ་སྐུར་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ལ་མཎྜལ་འབུལ་དུ་གཞུག །མཚམས་སྦྱོར་སྤྱི་མཐུན་བཅས་འབྲུ་གསུམ་གྱིས་མིག་དར་སྦྱིན། ཐལ་མོ་མེ་ཏོག་དང་བཅས་ཏེ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། སློབ་དཔོན་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ༔ སྔོན་ཆད་ལམ་ལོག་འཁོར་བར་འཁྱམས༔ སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་བསྒྲལ་སླད་དུ༔ བླ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་དུ་གསོལ༔ ལན་གསུམ། བདག་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་མ་རྩ་གསུམ་ཀུན་འདུས་ལ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་སྙམ་པའི་བློས་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ན་མོ༔ བླ་མ་བདེ་གཤེགས་སོགས་ཤློཀ་གཅིག་ལན་གསུམ། མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་མ་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེའི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གཉན་པོར་འཇུག་པར་བགྱིའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསལ་ཐོབ་ལ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། སེམས་བསྐྱེད་འགྲོ་བ་སོགས་ཤློཀ་གཅིག་ལན་གསུམ། ཡུལ་མཆོག་དེ་དག་གི་སྤྱན་སྔར་ཚོགས་གསག་ཡན་ལག་བཅུ་པ་ཚུལ་བཞིན་བྱ་བའི་བློས་འདིའི་རྗེས་ཟློས། བླ་མ་བདེ་གཤེགས་མཁའ་འགྲོ་གནས་འདིར་གཤེགས༔ ཉི་ཟླ་པད་གདན་མཛེས་ལ་དགྱེས་པར་བཞུགས༔ ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་སྤྲིན་ཀུན་གྱིས་མཆོད༔ སྔོན་ནས་ད་བར་མི་དགེ་ཅི་བསགས་བཤགས༔ དུས་གསུམ་དགེ་སྤྱོད་མཛད་ལ་ཡི་རང་འབུལ༔ བདག་གཞན་ཡོངས་གྲོལ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་དུ་གསོལ༔ འགྲོ་དོན་མྱ་ངན་མི་འདའ་བཞུགས་སུ་གསོལ༔ སྙིང་པོ་མ་གྱུར་སེམས་ཅན་དོན་དུ་བསྔོ༔ གནས་ལུགས་ཡང་དག་རྡོ་རྗེའི་དོན་རྟོགས་ཤོག༔ ལན་གསུམ། དེ་ནས་དབང་གི་གཞི་དགོད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ཡིན་པས་ཁྱེད་རང་རྣམས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་གནད་བཅིང་། སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ནང་དུ་བསྡུས་ལ་ཡིད་རྩེ་གཅིག་པས་མོས་གུས་བསྐྱེད་ཅིང་དམིགས་པ་འདི་ལྟར་སྒོམས་ཤིག །ཁྱེད་རང་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མར་གསལ་བའི་སྙིང་གར་གཡུང་དྲུང་དམར་པོ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ། རྭ་བཞི་ལ་ཧ་རི་ནི་སའི་ཡི་གེ་གསལ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འཕྲོས་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུལ་བས་གཡུང་དྲུང་གཡས་སུ་དྲག་ཏུ་འཁོར། བླ་མ་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཞིང་ཁམས་རབ་འབྱམས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱ་སྔགས་དང་ཕྱག་མཚན་འོད་ཟེར་གྱི་རྣམ་པར་ནམ་མཁའ་གང་བ་ཙམ་དུ་བྱོན་ནས་ཁྱེད་རང་རྣམས་ལ་སིབ་སིབ་ཐིམ་པར་མོས་ཤིག །འབེབ་པའི་རྫས་བདུག །དབྱངས་རོལ་བཅས་ཚིག་བདུན་གསོལ་འདེབས་དང་། བྱིན་འབེབ་དང་སྤྱན་འདྲེན་གྱི་སྔགས་བརྗོད། ཡེ་ཤེས་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྒྱུན་བརྟན་པར་མོས་ཤིག །ཏིཥྛ་བཛྲ༔ ཞེས་རྡོ་རྗེ་མགོར་བཞག །མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་བསལ་ནས་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་དུ་མཐོང་བར་མོས་ཤིག །ལེགས་འོངས་བུ་ཁྱོད་སྐལ་པ་བཟང༔ མ་རིག་ལིང་ཐོག་ང་ཡིས་བསལ༔ རྩ་བ་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན༔ དམ་ཚིག་རྩེ་གཅིག་ཐུབ་པར་སྲུངས༔ ཞེས་གདོང་བསལ། ཧཱུྃ༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ནི༔ ད་ལྟ་འདི་རུ་བཅས་པ་བཞིན༔ སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་མ་གཏང་ཞིག༔ ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་སྲུངས༔ ས་མ་ཡ་རཀྵ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་དམ་ཆུ་སྦྱིན། ཇི་སྐད་བསྒོས་པའི་དམ་ཚིག་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་བསྲུང་བར་བགྱིའོ་སྙམ་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ཧཱུྃ་ རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བཀའ་དྲིན་ཆེ༔ བཀའ་བཞིན་བགྱིད་དོ་དམ་ཚིག་སྲུངས༔ རྟག་ཏུ་ཐུགས་རྗེས་བཟུང་བ་དང༔ བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ༔ ས་མ་ཡ་ན་ར་ཀན༔ ཞེས་བརྗོད་དུ་གཞུག །དེ་ནས་དབང་བསྐུར་དངོས་གཞི་ཞུ་བའི་ཡོན་དུ་མཎྜལ་ཕུལ། གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། འཁོར་བའི་འདམ་རྫབ་རྒྱ་མཚོ་ལ༔ བྱིང་བ་སྐྱབས་མེད་བདག་ལ་སྐྱོབས༔ དབང་བཞིའི་རིམ་པ་རྫོགས་པར་སྐུར༔ མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ལན་གསུམ། དབང་དངོས་གཞི་ལ་འདི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ལའང་ནང་གསེས་ཀྱི་བཞི་བཞིར་དབྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་བྱང་ཆུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བསྐུར་བ་ཡིན་པས་སོ་སོའི་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཚིག་དོན་རྣམས་ལ་་་་་་་་་་ཐུགས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏོད་ཅིང་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་མཛོད། བུམ་པ་ཐོགས་ལ། ཧཱུྃ༔ བུམ་པ་ཟླུམ་པོ་ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་བ་མེད༔ བུམ་རྫས་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་འགག་པ་མེད༔ སྐྱེ་འགག་གཉིས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆུས༔ གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་དྲི་མ་ཁྲུས༔ ལས་དང་ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་ཀུན་དག་ནས༔ དབང་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ རྩ་སྔགས་མཇུག །ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ ཞེས་བརྗོད་ལ་སྤྱི་བོར་བཞག་ཅིང་བུམ་ཆུ་འཐོར། ཡང་སྔགས་བརྗོད་ལ་མགྲིན་པར་བཞག་སྟེ་བུམ་ཆུ་བླུད། སྙིང་གར་གཏད་ལ། དེ་ལྟར་བུམ་པ་སྤྱི་བོར་བཞག་ཅིང་ཁྲུས་བྱས་པས་བུམ་དབང་། མགྲིན་པར་བཞག་ཅིང་བུམ་ཆུ་སྦྱིན་པ་གསང་དབང་། སྙིང་གར་གཏད་ནས་ཚིག་དོན་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་མེད་མཚོན་པའི་བུམ་པ་ཟླུམ་པོའི་ནང་དུ་འགག་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་བཀང་བས་དབང་བསྐུར་བས་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་དག་པར་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང། གཉིས་མེད་ཟུང་འཇུག་རིག་སྟོང་གི་ངོ་བོར་མཉམ་པར་གཞག་པ་དབང་བཞི་པ་སྟེ་བུམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དང་པོའི་དབང་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྷནྡྷའི་བདུད་རྩི་ཐོགས་ལ། ཨཱ༔ ཐོད་པ་ཟླུམ་པོ་ཆོས་དབྱིངས་བདེ་ཆེན་ནང༔ བདུད་རྩི་ལྔ་ལྡན་འཆི་མེད་བཅུད་ཀྱིས་གཏམས༔ ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་རིགས་ལྔ་སྐུ་ལྔར་གྱུར༔ གཉིས་མེད་ངང་ནས་ཐབས་ཤེས་རོལ་པར་སྦྱོར༔ འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་བདུད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ༔ དབང་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ རྩ་སྔགས། ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ སྤྱི་བོར་བཞག་ཅིང་འཐོར། མགྲིན་པར་བཞག་ཅིང་མྱང་དུ་གཞུག །བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་སྔགས་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཟློས་མཛད་པར་ཞུ། ལས་བྱང་ལྟར་སྔགས་གསུམ་པོ་རྗེས་ཟློས་བྱར་གཞུག །སྙིང་གར་གཏད་ལ། དེ་ལྟར་ཐོད་པ་སྤྱི་བོར་བཞག་པ་བུམ་དབང་། མགྲིན་པར་བཞག་ཅིང་བཟླས་ལུང་དང་བདུད་རྩི་སྦྱིན་པ་གསང་དབང་། སྙིང་གར་གཏད་ནས་ཚིག་དོན་ངོ་སྤྲོད་པ་ནི། ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་བྲལ་མཚོན་པའི་ཐོད་པ་ཟླུམ་པོའི་ནང་དུ། བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་བས་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་འགྱུར་བར་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང། གཉིས་མེད་ཟུང་འཇུག་རིག་སྟོང་གི་ངོ་བོར་མཉམ་པར་གཞག་པ་དབང་བཞི་པ་སྟེ་ཐོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་གཉིས་པའི་དབང་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ལོང་ཐོགས་ལ། ཧཱུྃ༔ མེ་ལོང་ཟླུམ་པོ་ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་བ་མེད༔ ཚོགས་དྲུག་གསལ་ཡང་རྙོགས་མེད་བདེ་སྟོང་ངང༔ དགའ་བཞིའི་ངོས་ཟིན་ཐིག་ལེ་རང་ས་ཟིན༔ སེམས་ཉིད་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ངང་ན་གནས༔ གཟུང་འཛིན་མཚན་མའི་དངོས་པོ་ཀུན་ལས་འདས༔ དབང་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ རྩ་སྔགས། ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ མེ་ལོང་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ་དཔྲལ་བར་སིནྡྷུ་རའི་ཐིག་ལེ་བཀོད། མགྲིན་པར་བཞག་ཅིང་དེར་ཐིག་ལེ་བཀོད་ལ། ཀྱཻ་གསང་མཚན་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཞེས་གདགས། སྙིང་གར་གཏད་ཅིང་ཐིག་ལེ་བྱས་ལ། དེ་ལྟར་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱི་བོར་བཞག་ཅིང་དཔྲལ་བར་ཐིག་ལེ་བྱས་པ་བུམ་དབང་། མགྲིན་པར་བཞག་ཅིང་གསང་མཚན་གདགས་ནས་ཐིག་ལེ་བྱས་པ་གསང་དབང་། སྙིང་གར་གཏད་ནས་ཚིག་དོན་ངོ་སྤྲོད་པ་ནི། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཚོན་པའི་མེ་ལོང་ཟླུམ་པོ་ལ་རང་བྱུང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སིནྡྷུ་རའི་ཐིག་ལེས་བརྒྱན་པས་དབང་བསྐུར་བས་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དགའ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པར་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་།གཉིས་མེད་ཟུང་འཇུག་རིག་སྟོང་གི་ངོ་བོར་མཉམ་པར་གཞག་པ་དབང་བཞི་པ་སྟེ་མེ་ལོང་ལ་བརྟེན་པའི་གསུམ་པའི་དབང་བཞི་་་་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེལ་རྡོ་ཐོགས་ལ། ཧྲཱི༔ ཀུན་གཞིའི་དབྱིངས་ལས་རྟོག་པ་ཅི་ཤར་ཡང༔ ཤར་ཙམ་ཉིད་ནས་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང༔ གསལ་ལ་འཛིན་མེད་ཆུ་ཟླ་འཇའ་ཚོན་འདྲ༔ ཉོན་མོངས་ལྔ་དག་ཡེ་ཤེས་ལྔ་མཐར་ཕྱིན༔ གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་དབང༔ སྐལ་ལྡན་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡིས་ཐོབ་པར་ཤོག༔ རྩ་སྔགས། ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ ཤེལ་རྡོ་སྤྱི་བོར་དང་མགྲིན་པར་བཞག །སྙིང་གར་གཏད་ལ། དེ་ལྟར་ཤེལ་དཀར་སྤྱི་བོར་བཞག་པ་བུམ་དབང་། མགྲིན་པར་བཞག་པ་གསང་དབང་། སྙིང་གར་གཏད་ཅིང་ཚིག་དོན་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། ཤེལ་ལ་རྐྱེན་དང་འཕྲད་པས་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཡང་། དེ་ཉིད་ཕྱི་ནང་གང་དུའང་མི་གནས་པ་ལྟར་རང་རིག་པའི་ཀློང་དུ་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་། གཉིས་མེད་ཟུང་འཇུག་རིག་སྟོང་གི་ངོ་བོར་མཉམ་པར་གཞག་པ་དབང་བཞི་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་མེ་ལོང་ལ་བརྟེན་པའི་ཀ་དག་གི་དབང་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གུ་རུའི་སྐུ་འབག་དང་ཕྲེང་བ་ཐོགས་ལ། ཧཱུྃ༔ ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང༔ ལོངས་སྐུ་གསལ་ལ་མ་འདྲེས་རྩ་གསུམ་ལྷ༔ སྤྲུལ་སྐུ་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་འདུལ༔ སྐུ་གསུམ་ངང་གིས་མཉམ་ཞིང་མ་འདྲེས་གསལ༔ སྔོན་ཚེའི་དུས་ན་ཁྱེད་དང་སྨོན་ལམ་གཅིག༔ ད་ལྟ་རང་དང་སློབ་མའི་སྟངས་ཟུངས་ལ༔ སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏོང་བསྒྲུབ་ལགས་ན༔ ཡེ་ཤེས་དབང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀུན་རྫོགས་ཤོག༔ རྩ་སྔགས་ ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ སྐུ་འབག་སྤྱི་བོར་བཞག །ཕྲེང་བ་ལག་ཏུ་གཏད་ཅིང་སྐུ་སྙིང་གར་གཏད་ལ། དེ་ལྟར་སྐུ་འབག་སྤྱི་བོར་བཞག་པ་བུམ་དབང་། ཕྲེང་བ་ལག་ཏུ་གཏད་པ་གསང་དབང་། སྐུ་སྙིང་གར་གཏད་ཅིང་ཚིག་དོན་ངོ་སྤྲོད་པ་ནི། སེམས་ཉིད་གདོད་ནས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་འོད་གསལ་བ་གུ་རུའི་ཐུགས་དང་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་། གཉིས་མེད་ཟུང་འཇུག་རིག་སྟོང་གི་ངོ་བོར་མཉམ་པར་གཞག་པ་དབང་བཞི་པ་སྟེ་སྐུ་འབག་ལ་བརྟེན་པའི་རིག་པ་རྩལ་གྱི་དབང་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་རྩ་དབང་མ་ཐོབ་པ་སོགས་ལ་གཏོར་དབང་བསྐུར་བར་སྤྲོ་ན། དེ་ནས་བྱིན་རླབས་ཡོངས་རྫོགས་གཏོར་མའི་དབང་བསྐུར་བ་ལ་དམིགས་པ་འདི་བཞིན་དུ་མཛོད། གཏོར་སྣོད་ཡེ་ཤེས་རིན་ཆེན་འབར་བའི་གཞལ་མེད་ཁང་རྒྱན་དང་བཀོད་པ་ཚད་མེད་པའི་ནང་དུ་གཏོར་མ་ཉིད་བླ་མ་བདེ་གཤེགས་ཡོངས་རྫོགས་འདུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཚོགས་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་གསལ་བའི་གནས་གསུམ་ནས་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་འོད་ཟེར་དཀར་དམར་མཐིང་གསུམ་རིམ་དང་གཅིག་ཅར་དུ་འཕྲོས། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་གནས་གསུམ་དུ་ཐིམ། དབང་བཞི་རྩལ་རྫོགས་སུ་ཐོབ། སྒོ་གསུམ་དང་ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་སྦྱངས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་བྱིན་རླབས་དང་དངོས་གྲུབ་མ་ལུས་པ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་པར་མོས་ཤིག །གཏོར་ཆེན་ཐོགས་ལ། ཨོཾ༔ སྐུ་ཡི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ༔ ལུས་ལ་གཟི་བྱིན་བསྐྱེད་དུ་གསོལ༔ ལུས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་དུ་གསོལ༔ ལྷ་དབང་ལུས་ལ་བསྐུར་དུ་གསོལ༔ སྐུ་མི་འགྱུར་ཚེ་ཡི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཨཱ༔ གསུང་གི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ༔ ངག་གི་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་དུ་གསོལ༔ སྔགས་དབང་ངག་ལ་བསྐུར་དུ་གསོལ༔ གསུང་སྙིང་པོ་ལུང་གི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ངག་ལ་ནུས་པ་དབྱུང་དུ་གསོལ༔ ཧཱུྃ༔ ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ༔ སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་དུ་གསོལ༔ ཐུགས་སྐྱེ་མེད་རྡོ་རྗེའི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ སེམས་ལ་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་དུ་གསོལ༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་རློབས༔ ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དབང་སྐུར་ཅིག༔ བརྒྱུད་འཛིན་བུ་འདི་བྱིན་གྱིས་རློབས༔ དབང་བཞི་རྫོགས་པར་ཐོབ་གྱུར་ཅིག༔ བསྙེན་སྒྲུབ་སྔགས་དང་། ཀཱ་ཡ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨོཾ༔ ཝཱ་ཀ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཨཱ༔ ཙིཏྟ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུྃ༔ སརྦ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧྲཱི༔ ཞེས་བརྗོད་ཅིང་གཏོར་མ་གནས་གསུམ་དུ་རེག །མཐར། གཏོར་མའི་ལྷ་ཚོགས་འོད་དུ་ཞུ་སྟེ་ཁྱེད་རང་རྣམས་ལ་ཐིམ་པས་བླ་མ་བདེ་གཤེགས་ཡོངས་རྫོགས་འདུས་པའི་གསང་བ་གསུམ་དང་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་བཅུད་དུ་འཁྱིལ་བ་མགྲིན་པར་མྱང་བས་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་བདེ་བླག་ཏུ་ཐོབ་པར་མོས་ཤིག །གཏོར་མའི་ཆ་ཤས་དང་བདུད་རྩི་སྦྱིན། དེ་ནས་རྩ་སྔགས་བརྗོད་བཞིན་དུ་སློབ་བུ་རྣམས་ལ་མེ་ལོང་ངོར་ཁྲུས་བྱ། མེ་ཏོག་དཀར་པོ་ལ་རྟེན་སྙིང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་པ་འཐོར་ཞིང་། ཧོ༔ དབང་བསྐུར་བྱིན་བརླབས་བླ་མའི་སྲས༔ ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྨིན་གྱུར་ནས༔ འཁོར་འདས་ཆོས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི༔ དབང་དང་དངོས་གྲུབ་རབ་གནས་ཤོག༔ ཅེས་རྩ་སྔགས་མཇུག་ཏུ་ཡེ་དྷརྨ་བཟླས། ཧོ༔ དབང་ཐིམ་པར་གྱུར་ཅིག༔ གསལ་བར་གྱུར་ཅིག༔ མཆེད་པར་གྱུར་ཅིག༔ འབར་བར་གྱུར་ཅིག༔ རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག༔ དབང་དུ་གྱུར་ཅིག༔ སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག༔ སྨིན་གྲོལ་རིག་པ་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག༔ བརྟན་པར་གྱུར་ཅིག༔ གྲོལ་བར་གྱུར་ཅིག༔ རྟག་ཏུ་གཙོ་བོའི་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་ཅིག༔ ཅེས་དང་ཤིས་བརྗོད་རྒྱས་པར་སྤེལ་ལ་མེ་ཏོག་འཐོར། དེ་དག་གིས་གཏེར་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གླིང་པའི་ཟབ་ཆོས་བླ་མ་བདེ་གཤེགས་ཡོངས་རྫོགས་བཀའ་འདུས་ཀྱི་སྨིན་བྱེད་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་བསྐུར་གྲུབ་པ་ལགས་པས་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ལ་དམ་ཚིག་ཁས་བླངས། གཏོང་རག །ལུས་འབུལ། དགེ་བསྔོ་བཅས་བྱ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚོགས་ཡོད་ན་ཚོགས་མཆོད། གཏོར་སྐྱོང་སོགས་ལས་བྱང་གི་མཇུག་ཡོངས་རྫོགས་མཐར་དབྱུང་། ཚོགས་མཆོད་མེད་པའི་སྤྲོས་པ་བསྡུ་ན་མཆོད་བསྟོད་མདོར་བསྡུས། ནོངས་བཤགས། བརྟན་བཞུགས། བསྡུ་ལྡང་། སྨོན་ལམ་ཤིས་བརྗོད། བསྔོ་བའི་བར་དུ་བྱའོ། །དོན་དབང་ཟབ་མོས་རྒྱུད་སྨིན་ནས། །དོན་དམ་རང་རིག་བླ་མ་དང་། །དབྱེར་མེད་ཐུགས་ཀྱི་ཐིག་ལེར་ཆུབ། །གཞན་དོན་སྲིད་མཐར་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་པདྨ་གར་དབང་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་ཟབ་ཆོས་འདི་ཉིད་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པའི་བཙས་སུ་དམིགས་ཏེ་རྫོང་ཤོད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་སྒྲུབ་གནས་སུ་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-JA-017&oldid=115804"\nThis page was last edited on 29 December 2017, at 21:36.


Secular Ethics Framework\nRecognizing Common Humanity\nསེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་བསམ་བློ་དང་། ཚོར་བ། མྱོང་ཚོར་བཅས་དངོས་སུ་ཞིབ་ཕྲ་རྟོགས་པའི་བློ་སྦྱོང་བ་ལ་གོ་ཞིང་། དེའི་ནང་སོ་སོའི་ནང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་། གཞན་གྱི་གནས་བབས། གཞན་གྱི་དགོས་མཁོ་ཐེ་བའི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བ་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་བ་ནི་རང་གི་མི་ཚེ་དང་རང་ཉིད་གང་དུ་གནས་སའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་གཏོགས་ཡོད། དེ་ལྟའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཉམས་ལེན་དང་དོ་སྣང་ཡང་དག་པ་ཞིག་དགོས་ཤིང་། ཚོགས་སྤྱོད་དང་། མྱོང་ཚོར། བཟང་སྤྱོད་ཤེས་སྦྱོང་གི་གྱིས་དོ་སྣང་ནི་འཇོན་ཐང་གང་ཞིག་གཞན་དང་འདྲ་བར་རྒྱུད་ལ་ཡར་སྐྱེད་ཐུབ་པར་ཐབས་ཤེས་བྱེད། རང་གི་ནང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་། གཞན་གྱི་གནས་བབས། ཆེ་ས་ནས་ལམ་ལུགས་བཅས་ལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་རྒྱུ་སྦྱངས་ན་འབུམ་རམས་པ་གོལ་མན་གྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། ནང་དང་། ཕྱི། གཞན་བཅས་ལ་དོ་སྣང་ངམ་དམིགས་གཏོད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐུབ།\nAwareness refers to cultivatinganuanced, first-person understanding of thoughts, feelings, and emotions. It pertains to the ability to perceive inner and outer phenomena in an increasingly sophisticated way, including one’s own inner life, the presence and needs of others, and interdependence asafeature of one’s own life and of the systems within which one exists. Cultivating this type of awareness requires practice and the refinement of attention, and SEE Learning approaches attention asaskill that can be cultivated just like any other. By learning to attend to one’s own inner states, to the presence of others, and to wider systems, one is able to develop what Dr. Goleman calls “inner, other and outer focus.”\nསྙིང་རྗེ་ནི་བྱམས་སེམས་དང་མཉམ་མྱོང་། གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ལ་སེམས་ཁུར་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་དང་། གཞན། འགྲོ་བ་མི་སྤྱི་ལ་འགྲོག་འདྲིས་བྱེད་སྟངས་སྦྱོང་བར་གོ །ཚོགས་སྤྱོད་དང་། མྱོང་ཚོར། བཟང་སྤྱོད་ཤེས་སྦྱོང་་གིརིན་ཐང་རྣམས་བཀའ་ཁྱབ་ལྟ་བུར་མ་བརྩིས་པར། སྒེར་གྱི་ངེས་ཤེས་དང་གོ་རྟོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟབས། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཞེས་ལམ་སྟོན་ཙམ་གྱི་ཐོག་ནས་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་མི་ཐུབ། དེའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རྐྱེན་ནི་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་ཡིན། འོན་ཏེ་བསམ་བློ་དེ་སྤྱིར་བཏང་གི་བསམ་ཞིབ་ལ་མི་གོ་བར། དམིགས་བསལ་གྱི་བསམ་ཞིབ་སྟེ་སོ་སོ་རང་གི་དགོས་མཁོ་དང་། འདོད་པ། རིན་ཐང་བཅས་ངོ་འཕྲོད་ཕྱིར་བསམ་བློ་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ་ལ་གོ་དགོས། དེའི་ནང་རང་གི་ཕུགས་ཀྱི་བདེ་བ་གང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་རིག་པས་རྩད་དཔྱོད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་གཏོགས་ཡོད། ནུས་པ་འདི་སྒེར་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ལས་བརྒལ་ན། དེའི་ནང་གཞན་གྱི་དགོས་མཁོ་ངོས་འཛིན་དང་རྟོགས་པ་ཚུད་ཅིང་། མཐར་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད།\nCompassion refers to cultivatingaway of relating to oneself, others, and humanity asawhole through kindness, empathy, andaconcern for their happiness and suffering. Since the values in SEE Learning are not based on injunctions, but rather on personal insight and understanding, the cultivation of compassion and kindness cannot happen through merely instructing students to behave inacompassionate way. Therefore crucial to the dimension of compassion is critical thinking. This, however, is not just any kind of critical thinking, butaspecific type of critical thinking that seeks to understand one’s own personal needs, wants, and values. This includes the ability to discern what will bring about one’s own long-term well-being. When this is extended beyond the personal domain, it includes recognizing and discerning the needs of others, and ultimately coming to recognize common humanity onalarger scale.\nལས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་ཐབས་ལམ་གང་ཞིག་བརྒྱུད་དེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་རྩལ་གཉིས་ལས་གང་ཤེས་པ་རྣམས་ཉམས་ལེན་ནང་སྒྲིལ་རྒྱུའམ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་དེར་གོ །རྩལ་འདི་ནི་རང་ཉིད་དང་། སྤྱི་ཚོགས། མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་ཐབས་བཅས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལེགས་བཅོས་དང་། བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་། རང་གཤིས། འཇོན་ཐང་བཅས་ལ་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་པར་གོ་ཞིང་། འདིའི་ནང་སྒེར་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཁྲོད་རང་གིས་རང་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཉམས་ལེན་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྩལ་དང་ནུས་པ། ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་ ལས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆབ་འབངས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་ལུགས་ལ་རྒྱུས་མངའ་ལོན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་འཇུག་པ་ཚུད་ཡོད།\nEngagement refers to the methods by which one puts into practice what one has gained from the awareness and compassion dimensions. This dimension refers to learning the behaviors and habituating the attitudes, dispositions and skills that are conducive to personal, social and communal well-being. This includes practices of self-regulation in the personal domain; social skills and the ability to relate to others in the social domain; and in the systems domain, engagement asaglobal citizen who is aware of larger systems and acts conscientiously and compassionately within them.\nདོ་སྣང་དང་རང་རྒྱུད་རང་ཤེས། Attention & Self-Awareness\nAttending to Our Body and Sensations – Notice and describe sensations in the body, especially those related to stress and well-being\nAttending to Emotions and Feelings - Attend to and identify one’s emotions in type and intensity as they arise\nMap of the Mind - Categorize emotions in relation to emotion models including the continuum from beneficial to potentially harmful\nསྐབས་དོན་དང་འབྲེལ་ནས་མྱོང་ཚོར་གོ་རྟོགས། མྱོང་ཚོར་མངོན་དུ་འགྱུར་པའི་ཚེ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ། འདོད་པ་དང་། འཆར་སྣང་། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་སོགས་ཐེ་བའི་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་དང་བཅས་གནས་སྐབས་གང་ཞིག་ལ་དེ་དག་་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུ།\nUnderstanding Emotions in Context – Recognize emotions as they arise and understand how they arise withinacontext, including underlying needs, perceptions, and attitudes\nSelf-Acceptance – Accept oneself and one’s emotions by understanding their context, allowing forarelaxation of self-judgment\nལུས་ཆ་སྙོམ་པ། བདེ་ཐབས་ལེགས་སུ་གཏོང་ཕྱིར་དམིགས་བསལ་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གནོན་ཤུགས་ཡོད་པའམ་ལུས་ཟུངས་ཟད་པའི་ཚེ་ལུས་དང་དབང་རྩའི་མ་ལག་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ།\nམྱོང་ཚོར་ལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། སེམས་ཀྱི་གཡོ་འགུལ་དང་མྱོང་ཚོར་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ནས་ཡ་ལན་སྤྲོད་པ་དང་། སོ་སོའི་ཕུགས་ཀྱི་བདེ་ཐབས་ལ་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་བློའི་འཁྱེར་སོ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་ཐབས་བྱ་རྒྱུ།\nBalancing the Body - Regulate the body and nervous system, especially when activated, stressed or lacking in energy, to optimize well-being\nCognitive and Impulse Control - Sustain attention on an object, task, or experience, avoiding distraction.\nNavigating Emotions - Respond constructively to impulses and emotions and cultivate the behaviors and attitudes that facilitate one’s long-term well-being\nགང་ཟག་ཕན་ཚུན་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་ཤེས། Interpersonal Awareness\nརང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དངོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པ། རང་ཆས་སུ་གྲུབ་པའི་ངེད་ཅག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དང་། མི་གཞན་དང་དེ་དག་གིས་ངེད་ཅག་གི་མི་ཚེའི་ནང་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཐད་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ།\nརང་གཞན་ཐུན་མོང་གི་དོན་དངོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པ། གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་རང་གཞན་གཉིས་ཀས་ཐུན་མོང་དུ་གང་འདོད་པར་བརྩི་མཐོང་བྱ་རྒྱུ། དཔེར་ན། བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ། མྱོང་ཚོར་དང་ལུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གཅིག་མཚུངས་ཡོད་པ། དེ་མིན་གྱི་གཅིག་གྱུར་གྱི་མྱོང་བ་ལྟ་བུ།\nསྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་དང་ཁྱད་པར་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པ། ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་དོན་དངོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པའི་སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་དང་། གང་ཟག་སྒེར་དང་སྡེ་ཚན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཁྱད་པར་དག་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དེ་དག་དང་དེ་དག་གིས་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་མི་ཚེར་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཐད་བརྩི་བཀུར་ཞུ་ཐབས་བྱེད་པར་བརྩི་མཐོང་བྱ་རྒྱུ།\nAttending to Our Social Reality – Recognize our inherently social nature and attend to the presence of others and the roles they play in our lives\nAttending to Our Shared Reality with Others - Appreciate what we share with others onafundamental level, such as wanting happiness and to avoid suffering, having emotions and body states, and other common experiences\nAppreciating Diversity and Difference – Appreciate that part of our shared reality is the diversity, uniqueness and difference of individuals and groups, learning to respect those differences and the way they add to our collective life\nགཞན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ། Compassion for others\nསྐབས་དོན་ལ་གཞིགས་ཏེ་གཞན་གྱི་ཚོར་བ་དང་མྱོང་ཚོར་ཤེས་ཐབས་བྱེད་པ། གནས་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་གཞན་གྱི་ཚོར་བ་རྟོགས་པ་བྱ་རྒྱུ་དང་། རང་དང་འདྲ་བར་གཞན་གྱི་ཚོར་བ་དེ་དག་ཀྱང་འདོད་པའི་དབང་གིས་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུ།\nབྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེར་བརྩི་མཐོང་བྱས་ཏེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་ཕན་ཡོན་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱས་ཏེ། རང་གཤིས་སུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་ཐབས་བྱ་རྒྱུ།\nདེ་མིན་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རང་གཤིས་གཞན་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱས་ཏེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ། དཔེར་ན། དགོངས་ཡངས་དང་། བཟོད་པ། ཆོག་ཤེས། སྦྱིན་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རང་གཤིས་དང་སྤྱི་ཚོགས་དང་མཐུན་པའི་མྱོང་ཚོར་གྱི་རིགས་ལ་རིན་ཐང་སྤྲད་དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་ཐབས་བྱ་རྒྱུ།\nUnderstanding others’ feelings and emotions in context – Understand other’s feelings in context and understand that, like oneself, others have feelings caused by needs\nAppreciating and Cultivating Kindness and Compassion – Value the benefits of kindness and compassion and cultivate them asadisposition\nAppreciating and Cultivating Other Ethical Dispositions – Value and cultivate ethical dispositions and prosocial emotions, such as forgiveness, patience, contentment, generosity, and humility\nཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་རྩལ། Relationship Skills\nརྩོད་རྙོག་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་བ། རྩོད་རྙོག་ཁག་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ནས་ཡ་ལན་བྱས་ཏེ། མཉམ་རུབ་དང་། འགྲིག་འཇགས། ཞི་བདེའི་ལམ་ནས་འབྲེལ་བ་འོང་བར་མཐུན་སྦྱོར་བྱ་རྒྱུ།\nEmpathic Listening - Listen attentively for the purpose of understanding others and their needs more deeply\nSkillful Communication – Communicate compassionately inaway that empowers self and others\nHelping Others – Offer help to others according to their needs and proportionate to one’s ability\nConflict Transformation - Respond constructively to conflict and facilitate collaboration, reconciliation and peaceful relations\nགཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་གྱི་འབྲེལ་བར་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པ། Appreciating interdependence\nརྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྟོགས་པ། དཔེར་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིམ་པར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་བྱུང་བ་དང་དེའི་རྣམ་གཞག་གི་ཁྱད་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱ་རྒྱུ།\nལམ་ལུགས་ནང་གང་ཟག་སྒེར། རང་དང་གཞན་རྣམས་ལམ་ལུགས་ཤིག་གི་ནང་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དང་། ལམ་ལུགས་དེས་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲོད་ཚུལ་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ།\nUnderstanding interdependent systems – Understand interdependence and the properties of systems, such as through exploring chains of cause and effect\nIndividuals withinaSystems Context – Recognize how oneself and others exist withinasystems context and affect and are affected by that context\nའགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་པ། Recognizing Common Humanity\nཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་འདྲ་མཉམ་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པ། བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ལྟ་བུའི་རང་ཅག་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ། གཞི་རྩའི་འདྲ་མཉམ་གྱི་གནས་སྟངས་དང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དེ་རང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དང་མཐར་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་རྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་རྒྱུ།\nལམ་ལུགས་ཀྱིས་བདེ་ཐབས་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་བྱ་ཚུལ་ངོས་འཛིན་པ། དཔེར་ན། བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་རིན་ཐང་གོང་མཐོར་གཏོང་བའམ་རྩོད་རྙོག་ཅན་གྱི་ཡིད་ཆེས་དང་མ་དྲང་བའི་ཆ་རྣམས་རྒྱུན་བསྲིངས་ནས། རིག་གཞུང་དང་གཞི་སྒྲོམ་གྱི་རིམ་པའི་ཐོག་ལ་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་བདེ་ཐབས་ལ་མཐུན་འགྱུར་བྱེད་པའམ་ཕུང་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ།\nAppreciating the Fundamental Equality of All – Extend the realization of fundamental equality and common humanity to those outside one’s immediate community and ultimately to the world, recognizing those things that we all share in common as human beings, such as our aspiration for happiness and well-being and to avoid suffering\nAppreciating How Systems Affect Well-Being – Recognize how systems can promote or compromise well-being on cultural and structural levels, such as by promoting positive values or perpetuating problematic beliefs and inequities\nསྤྱི་ཚོགས་དང་གོ་ལ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཞུགས་པ། Community and Global Engagement\nExploring One’s Potential for Effecting Positive Change in Community and World – Recognize one’s own potential to effect positive change based on one’s abilities and opportunity, individually or collaboratively\nEngaging in Communal and Global Solutions – Explore and reflect on creative and collaborative solutions to issues affecting one’s community or the world


གསར་དུ་རྙེད་པའི་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་བོད་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡིག་རྙིང་དང་རི་མོའི་སྐོར་གླེང་བ། ཤ་བོ་མཁའ་བྱམས་ཀྱིས་བསྒྱུར། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nལྗང·མོ་ཁཱི་（John Mock）ནས་བརྩམས། ཤ་བོ་མཁའ་བྱམས་ཀྱིས་བསྒྱུར།\nསྤྱི་ལོ་1906ལོའི་ཟླ་5་བར། ཨོ་རོ·སི་ཏིན་ （Aurel Stein）ལི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞོར་ད་ལྟའི་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་（Afghanistan）གྱི་སའི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཝ་ཁན་（Wakhan）བརྒྱུད་ཅིང་། བྷི་རོ་རྒོ་ཉག་ག་（Broghil Pass）ནས་ནང་དུ་འཛུལ་ཞིང་།གཙང་འགྲམ་དེད་ནས་ཕ་མེར（Pamir）།མཐར་ཝ་ཁི་ཇིར་ཉག་ག་（Wakhjir Pass）ནས་ཕར་ཐོན།སྐབས་དེར་མཐོ་ས་ཐམས་ཅད་ཁ་བས་གཡོགས་ཤིང་ [Stein 1912,p. 72] ། ལོ་དེའི་ཟླ་5་བའི་ཚེས་21ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་ཝ་ཁན་གཙང་བོའི་ལྷོ་འགྲམ་གྱི་ཁོ་ཁུའུ་ཐི（Korkut）གྲོང་ཚོའི་སྒང་གི་ཁན་སིར（Kansir）བཙན་རྫོང་ལ་མཇལ་རྗེས་ཕྱི་དྲོ་ཞག་སྡོད་བྱེད་ས་སཱ་ཧ་རྡི་（Sarhad）རུ་ལོག། ཉིན་གཉིས་པའི་ཞོགས་པར་ཕ་མེར་ཕྱོགས་སུ་ཆས་（པར་དང་པོར་གཟིགས）།\nསི་ཏན་གྱི་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུ་ཆ་ “འབྱུང་ཁུངས་ཉག་གཅིག་པོ་ནི་”ཆ་ཝ་ནེ་(Édouard Chavannes)ཡི་ཐང་ཡིག་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་འགྱུར་མ་ཡིན་ལ།[Stein 1922,p.133;Chavannes 1903/2006a]དེང་གི་ཡོན་ཏན་པས་དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་དགུ་པའི་ཝ་ཁན་དང་ཕ་མེར་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་སྔར་ལས་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་བླངས་ཡོད་པ་ནི།རྒྱའི་ཡིག་ཚང་གཞན་དག་དང་།ཏུན་ཧོང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་ཚིགས་གནད་བསྡུས།བཙན་པོའི་རབས།ཐུར་ཁུའི་རྡོ་བརྐོས།དེ་བཞིན་ཨ་རབ་ཀྱི་ཡིག་ཚང་སོགས་དང་ཡང་ཕན་ཚུན་ཞིབ་བསྡུར་གྱིས་ཐང་ཡིག་གི་ནང་དོན་ལ་བསྐྱར་དཔྱད་གནང་ཡོད།\nསི་ཏིན་གྱིས་ཝ་ཁན་ལ་དོ་སྣང་བྱ་དོན་གཙོ་བོ་ནི་སྤྱི་ལོ་747ལོར་ཐང་གི་དམག་དཔོན་ཀོ་ཞན་ཀྲི་ (高仙芝) ཡིས་སྐྱ་དམག་དང་རྐང་དམག་ཁྲི་གཅིག་ཁྲིད་ནས་ཕ་མེར་མཐོ་སྒང་བརྒྱུད་མཐར་དེང་གི་བྷི་རོ་རྒོ་སཱ་ཧ་རྡི་དང་ཉེ་བའི་ལན་ཡོན་འགག་རྫོང་（连云堡）ནས་བོད་དམག་ཕམ་པར་བཏང་བའི་གཡུལ་འཁྲུག་དེ་ཡིན་ལ།ཐང་དམག་ཕ་མེར་ས་ཆར་དྲངས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མ་ཆེ་བའི་ཚོང་ལམ་འཛིན་རྒྱུ་དང་ [Stein 1922, p. 114]། འཁྲུག་པ་འདི་ཕ་མེར་ཚོང་ལམ་དབང་འཛིན་ཐད་ཐང་བོད་བར་གྱི་འཁྲུག་པ་ཆེས་ཛ་དྲག་པོར་བགྲངས།\nཐང་གིས་དེ་སྔ་ནས་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་སྒེར་ཚུགས་རྒྱལ་ཕྲན་ཝ་ཁན་（བོད་ཡིག་ཡིག་རྙིང་དུ་གོག་ཞེས་རྩོམ་པ་པོས་ 2013ལོའི་རྩོམ་དུ་བྲིས་འདུག བསྒྱུར་བ་བོས་བསྣན།）དང་།བྲུ་ཤ་(Balur/Palola)།ཆིས་ཐྲི་རོ(Chitral)།ཀ་སྨིར་སོགས་ལ་ཕྱི་འབྲེལ་ཚུགས་པས་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་གིས་ཐང་ལ་སྐྱེས་འབུལ་བའི་ཕོ་ཉ་ཡང་མངགས་ཡོད་ལ།ཐང་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་དང་ཚོང་ལས།ཕོ་ཉ་སྐྱེལ་གཏོང་།དབང་འཛིན་རྒྱལ་བོར་མཚན་གནས་ཀྱང་བསྩལ་ཡོད་མོད།བོད་ཡང་སྐབས་འདིར་བསྟུད་མར་བྲུ་ཤ་དང་ཝ་ཁན་ས་ཆར་སླེབས་ཡོད།སྤྱི་ལོ་722ལོར་བོད་ཀྱིས་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་བདག་འཛིན་བྱས་པ་དང་ཐང་དམག་མ་མཉེས་པར་བོད་ལ་གྱོད་སློང་གིས་ལོ་དེར་བོད་དམག་ཕམ་པར་བརྒྱབ་[Beckwith1987, p. 95]མོད།བོད་དམག་ཐག་རིང་དུ་ཕྱིར་འཐེན་མ་གནང་བར་སྤྱི་ལོ་730ལོར་ཝ་ཁན་གྱི་རྒྱལ་བོ་ཐང་གི་ས་ཁུལ་དུ་ཡུལ་བྱོལ་འགྲོ་དགོས་པར་གྱུར་ནས་ཐང་ལ་དཔུང་རོགས་ཞུས་ནས་བོད་ལ་རྒོལ་ལན་སྤྲོད་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་གནང་ཡོད [Beckwith 1987, p. 111]།སྤྱི་ལོ་737ལོར་བོད་ཀྱིས་བྲུ་ཤ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་བོ་འཛིན་བཟུང་གིས་ཕ་མེར་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་གནང་བས།ས་འདིའི་བརྒྱུད་ནས་ཐང་ལ་སྐྱེས་ཕུལ་བའི་ཕོ་ཉ་ཡང་ཆད [Beckwith 1987, p. 116]།\nབྲུ་ཤའི་རྒྱལ་བོ་ཕ་ལོ་ལ་ཞིས་སི་ (Palola Shahis) ནི་ནང་བའི་སྤྱིན་བདག་ཕྱུག་པོ་ཞིག་ཡིན་པས།ཁོང་གིས་སྦྱིན་བདག་མཛད་པའི་ལི་སྐུ་ཙམ་མ་ཟད། བཤུ་འབྲི་དང་ཉར་ཚགས་མཛད་པའི་ནང་བའི་གསུང་རབ་ལ་སྒེའོ་སྒེ་ཐི（Gilgit）འི་ལག་བྲིས་མ་ཞེས་མིང་དུ་གྲགས་ལ།སྐབས་དེའི་“ནང་བའི་དཔལ་ཡོན་དར་བའི་གཟི་བྱིན་” [von Hinüber 2003, p. 35] གྱིས་སྒེའོ་སྒེ་ཐིའི་སར་ཡིག་རྙིང་བརྐོས་མ་དང་ནང་བའི་བྲག་རིས་མང་པོ་ད་ལྟ་ཡང་ལྷག་ཡོད།སྐབས་དེའི་ལི་སྐུར་སྟོན་པའི་སྣང་བརྙན་གཙོ་བྱས་པ་ཕུད།རྒྱལ་བོ་ཕ་ལོ་ལ་ཞིས་སི་དང་བཙུན་མོ།བློན་པོ།དེ་བཞིན་སྦྱིན་བདག་གི་མཚན་ཡང་འཁོད་ཡོད་ལ།དུས་ཚོད་གཏན་འཁེལ་ཐུབ་པའི་མི་སྣ་དག་ད་ལྟ་ངོས་འཛིན་གསལ་བོ་བྱུང་ཡོད (པར་གཉིས་པར་གཟིགས)།\nཕ་ལོ་ལ་ཞིས་སི་ཡི་རྒྱལ་རབས་སྐོར་“གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་མི་གསལ་”[von Hinüber 2003, p. 36] མོད།ཐང་གི་ཕོ་བྲང་ལ་མཚོན་ན་བྲུ་ཤའི་རིག་གནས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གལ་ཆེ་བ་ནི།འཐབ་ཇུས་སྟེང་ནས་“ཐང་གི་ནུབ་སྒོ་”བཞག་པས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་ལ།སྤྱི་ལོ་740ལོར་བོད་བཙན་པོའི་སྲས་མོ་བྲུ་ཤ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་བོར་མནའ་མར་བྱིན་པ་དང་།ཐང་གི་མཐའ་སྲུང་བའི་ནུབ་ཁུལ་ས་ཆ་བོད་ལ་ཤོར་བའི་འཇིགས་སྣང་གི་ཉེན་ཁར་ངོས་ཟིན་བྱུང་སྟེ་ཁྲི་དམག་གཅིག་གིས་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས།\nདམག་དཔོན་ཀོ་ཞན་ཀྲི་ཡི་སྣེ་ཁྲིད་པའི་གཡུལ་འཁྲུག་འདིའི་གནས་ཚུལ་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་དུ་འཁོད་ཡོད་ལ།སྐབས་དེའི་ལིང་ཇི་སྡེ་བཞིའི་སྐྱ་དམག་དང་རྐང་དམག་གི་འགན་བཞེས་ཁོང་ལ་གོང་མས་བཀའ་བབས་པ་ལྟར།ཐ་ན་རྐང་དམག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་སྒེར་རྟ་ཁྲིད་ནས་ལམ་ལ་ཆས་ཤིང་།ཁ་ཚ(Kucha)ནས་ཁ་ཧྲི་རྒ(Kashgar)།དེ་ནས་ཐ་ཧྲི་ཁ་རྒན་(Tashkurgan)།ཐ་ཧྲི་ཁ་རྒན་ནས་ཉིན་ཉི་ཤུ་ལྷག་གིས་པོ་མིས་(播密)ལུང་གཞུང་།ས་འདི་ཆ་ཝ་ནེས་ཕ་མེར་ས་ཆར་ངོས་བཟུང་[2006a, p. 85]ཡོད། པོ་མིས་ལུང་གཞུང་ནས་ཉི་ཤུ་ལྷག་གིས་ཐི་ལེ་མན་(特勒满)ལུང་གཞུང་།ས་འདི་ཆ་ཝ་ནེ་ལྟར་ན་ཧྲི་ནི་(识匿)རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ [2006a, p. 85]ཡོད་མོད་དོན་གྱིས་ཧྲི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ལྔ(五识匿国)འི་གནས་ཡིན།ཧྲི་ནིའི་ས་ཁོངས་ནི་དེང་ཐ་ཅི་ཁི་སི་ཐན་(Tajikistan)དུ་གཏོགས་ཤིང་དེར་ལུང་གཞུང་ལྔ་ཡོད།ལུང་གཞུང་ཁག་གི་གཙང་བོ་ཕ་མེར་ནས་མགོ་བཙུགས་ཏེ་མཐའ་མར་ཕན་ཅི་གཙང་བོ(Panj river)ར་བབས་ཡོད(ཕན་ཅིའི་བརྡ་དོན་ནི་གྲངས་ལྔ་ཡིན)། ཐི་ལེ་མན་གྱི་རྒྱ་ཡིག་ལ་特勒满དང་།ཀློག་གཞན་ལ་ཐི་གི་མན་ཡང་ཟེར།ཐི་གི་མན་སུའུ་དང་ཆ་ཡིན། ས་འདི་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་ཕ་མེར་ཆུང་བའི་ཤར་བྱང་ཁུལ་གྱི་ལུང་གཞུང་ཞིག་ཡིན་ལ།འདི་ནས་བཞུར་བའི་གཙང་བོ་ཐ་ཅི་ཁི་སི་ཐན་གྱི་ཞེ་མི་ཁཱན་(Shaymak)ནས་ཨ་ཁུ་སུའུ་ (Aksu) གཙང་བོར་འབབ། ཐ་ཧྲི་ཁ་རྒན་ས་ཆར་ནེ་ཟ་ཐ་ཧྲི་ཉག་ག་ （Neza Tash pass སའི་མཐོ་ཚད་རྨིད4476）འམ་བྷེ་ཁི་ཉག་ག་ （Beik pass སའི་མཐོ་ཚད་རྨིད4662）བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་ཐོན་ཐུབ།\nདེང་གི་ཝ་ཁན་གྱི་བྷི་རོ་རྒོ་སཱ་ཧ་རྡི་(Sarhad-e Broghil)དང་ཐག་ཉེ་ལ་བོད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ལན་ཡོན་མཁར་རྫོང་ལ་རྒོལ་ཆེད་ཐི་ལེ་མན་ས་ཆར་ཀོ་ཞན་ཀྲིས་དམག་ཁག་གསུམ་དུ་བགོས་ཤིང་།སྐྱ་དམག་སྟོང་གསུམ་ཅན་གྱི་ཁག་གཅིག་“ལུང་བ་བྱང་མའི་ལམ་(北谷道)”ནས་བཏང་ཡོད་པ་དང་།ཡང་ཁག་གཅིག་ “ཁྲི་ཧྥོ་ལམ(赤佛道)”དེད།ཁོང་དང་མཐའ་སྲུང་དམག་དཔུང་དཔོན་གྱི་དཔུང་ཁག་གཅིག་་“ཧོ་མིས་རྒྱལ་ཁབ་ (护密国)”བཅས་ལམ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དེད་ཡོད། ཧོ་མིས་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཆ་ཝ་ནེས་ཝ་ཁན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད།ཁག་གསུམ་པོ་“ཉིན་གསུམ་གྱི་རྗེས་”ནས་འཛོམས་རྒྱུ་བྱས་ཡོད་ཅིང་ [Beckwith 1987, p. 132] །“ཟླ་བདུན་འགོར་བའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་བདུན་པ་ནས་དགུ་པའི་བར་བོད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ལན་ཡོན་འགག་རྫོང་”ནས་འཛོམས་རྒྱུ་བྱས་ཡོད་ [Chavannes 2006a, p. 186] ལ། བྷེ་ཁི་ཝེ་སིས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་དུས་ཚོད་འདི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་གཏུགས་ཡོད།\nསི་ཏན་གྱི་དགོངས་པར་ལུང་བ་བྱང་མའི་ལམ་ནི་ཕ་མེར་ས་ཆའི་ཝེ་ཁུ་ཐོ་རེ་ཡ་མཚོ་(Lake Victoria)ཡི་ཤར་ལྷོའི་ས་ཆ་( དེང་བཟོར་ཁུལ་Zor Kulཟེར) དང་ཉག་ག་ཞིག་བརྒྱུད་ན་“སར་ཧ་རྡིའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་གཞུང་ཁོད་ཡངས་བ་དེར་འཐེན་ཡོད་པར་བཤད་” [Stein 1922, p. 118]ཡོད་ལ།ལམ་འདི་ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ་1915ལོའི་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་རྒྱང་བསྐྱོད་ཐེངས་གསུམ་པར་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད་ལ།གཏན་འཁེལ་འདི་ཁོང་གི་འགྲོ་རོགས་ཁཱིར་སྒེ་ཛི་བ（Kirghiz）འི་མི་གཉིས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ཏེ་བཟོར་ཁུལ་བྱང་འགྲམ་ནས་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་གྱི་ཕ་མེར་ས་ཆར་རྒྱལ་ཤེལ་བཙུགས་ནས་ཐག་བཅད་པ་ཞིག་ཡིན [Stein 1916, p. 216] ། ཡིན་ཡང་ལམ་ཁ་དངོས་ནི་དེང་ཁོ་ཐོ་ཨེ་ཤར་[Kotal-e Shaur]ཞེས་པ་མཐོ་ཚད་ལ་རྨིད་4890ཡོད་པ་དེང་ཐ་ཅེ་ཁིའི་ཚོང་བ་ཕ་མེར་ཆེ་བའི་ཁིར་སྒེ་ཙིར་（Kirghiz）འགྲོ་སའི་ཞག་སྡོད་བྱེད་ས་བརྒྱུད་དགོས་ལ། ལམ་འདི་སཱ་ཧ་རྡི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བསྲིངས་ཡོད་ཅིང་།ཉག་ག་ཞིག་བརྒྱུད་ན་ཆཱ་ཕུ་རྡ་ར་（Chap Dara）ཞེས་པའི་ཝ་ཁི་རྩ་ཐང་（Wakhi pasture）དུ་སླེབས་ལ།ས་དེ་ཤ་འུར་ཆུ་བོ（Shaur stream）འི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆུ་ལག་ཞིག་གི་འབབ་བརྒྱུད་ཡིན།\nའཛུགས་སྐྲུན་འདིའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ （rock carvings） དང་མཚན་བྱང་གིས་ས་འདི་མི་ལོ་མང་པོར་གཞིས་སྡོད་བྱ་སའི་རྟེན་གཞི་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ནུས་ལ།བྲག་བརྐོས་རི་མོར་རི་དྭགས་ར་ （ibex）དང་ལུག （argali sheep ）གཡག དེ་མིན་མིས་མདའ་མདུང་བཟུང་བའི་སྣང་བརྙན་བརྐོས་འདུག་ཅིང་།འདིའི་རིགས་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་རྒྱུད་དུ་མང་བར་མ་ཟད་རི་དྭགས་རྔོན་པ་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་ཕྱིར་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བར་གསུངས [Dodykhudoeva 2004,pp. 151-152; Hauptmann 2007, pp. 24-25, Bellezza 2008, pp. 173]།འདིར་དྲངས་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མཚོན་པའི་རི་མོར་རྔོན་པ་ཞིག་གིས་མདུང་བསྣམས་ཤིང་། གཡག་གཅིག ར་མ་ཁ་ཤས། གཞན་ར་མ་ཆེ་བ་རྭ་ཅོ་ལྟག་འཁྱིལ་ཅན་ (པར་བཞི་པར་གཟིགས)བཅས་དང་། ར་མ་ཆེ་བ་དེའི་གོང་དུ་གཡུང་དྲུང་གཡོན་འཁོར་ཞིག་དང་འགབ་ཏུ་ཡར་ངོའི་ཟླ་ཞིག་ཡོད་པས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆོ་གའི་ནུས་བ་མཚོན་པར་བཤད [གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་པོའི་སྤྱི་ལོ་ 2013ལོའི་རྩོམ་bགྱི་བར་བཅུག་པར་16་དང་པར་ IVb ལ་གཟིགས]།\nདེ་ལས་ཁག་དྲུག་ལ་མཚན་བྱང་འཁོད་ཡོད་ཅིང་།མཚན་བྱང་ཁག་གསུམ་གསལ་བས་གཤམ་ནས་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁག་གཉིས་མཆོད་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་བདག་དང་ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཚོད་དང་འབྲེལ་བ་དང་།གཞན་དེ་མིའི་མཚན་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལ། མཚན་དེ་སྦྱིན་བདག་ག་གེ་མོ་ཡིན་པའམ་རི་མོ་འདི་ནང་བའི་མཆོད་རྟེན་ནམ་ཆོ་གའི་འཛུགས་སྐྲུན་ཡིན་མིན་ཐག་གཅོད་བྱ་མི་ནུས།\nས་འདིར་གོང་གི་མཚན་བྱང་ཁག་ཕུད།མཚན་བྱང་མི་འདྲ་བ་གཞན་བརྒྱད་ཀྱང་ཡོད་མོད།མང་ཆེ་བ་ཆར་ཆུས་འཇིག་པས་ཀློག་དཀའ།ཀློག་ཐུབ་པ་ཞིག་གཤམ་ནས་གླེང་རྒྱུ་ཡིན་མོད་མཆོད་རྟེན་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཚོད་དང་འབྲེལ་ཡོད།དེ་བཞིན་ཝ་ཁན་གྱི་ས་མིང་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་རྡོག་ཞིག་ཡོད་པ་རྩོམ་པ་པོས་སྤྱི་ལོ་ 2013ལོའི་རྩོམ་aནས་གླེང་ཟིན།ཡིག་རྙིང་གཞན་ཁག་བདུན་(དྲུག་མིན་ནམ་སྙམ་མོད།མ་རྩོམ་ལྟར་བཞག)ནི་ཆར་ཆུས་འཇིག་པའམ་སྟེང་དུ་ཤ་བལ་སོགས་སྐྱེས་པས་ཀློག་དཀའ་ཞིང་།དུས་བཞིར་ས་ཁར་ཡོད་པས་ལོ་ཟླའི་ཆར་ཆུས་ཆག་འཇིག་བྱུང་བ་ཡང་མངོན་གསལ་ཡིན།\nབོད་ཡིག་མཚན་བྱང་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་རི་མོ་ནི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་ཝ་ཁན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལ།གནས་འདི་སྤྱི་ལོ་747ལོར་ཐང་གི་སྐྱ་དམག་སུམ་སྟོང་འགྲིམས་སའི་“ལུང་བ་བྱང་མའི་ལམ་”སྟེང་འཁེལ་ཡོད་ན།ས་འདི་ཀོ་ཞན་ཀྲིའི་རྣམ་ཐར་རམ་ཐང་ཡིག་ཏུ་མ་འཁོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན།དངོས་དཔང་མ་རྙེད་པ་དངོས་དཔང་མེད་པ་མིན་ལ།ཀོ་ཞན་ཀྲིའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཐང་དམག་བོད་དམག་དང་གདོང་འཕྲད་པའམ་བོད་ཀྱིས་ས་གནད་འདི་བཟུང་བའི་སྐོར་ཞིབ་ཏུ་མ་བྱུང་བ་བོད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་ཆཱ་ཕུ་རྡ་རར་འབྱོར་བའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆད་ལྷག་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་དང་།རྒྱུ་མཚན་སླ་མོ་ཞིག་ནི་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་ས་འདིར་འབྱོར་མེད་པས་ཡིན་ལ། ཐང་དམག་སྤྱི་ལོ་747ལོར་སླེབས་པའི་ཕྱིས་སམ་སྤྱི་ལོ756ལོར་བོད་ཀྱིས་ ཝ་ཁན་ས་ཆ་སླར་ཡང་བཟུང་[Beckwith 1987, pp. 144-145; Denwood 2009,\nམཆོད་རྟེན་དབྱིབས་ཀྱི་རི་མོ་འདི་ནང་བའི་མཆོད་རྟེན་ཚད་ལྡན་ཞིག་ལས་(ཞིབ་ཏུ་གཤམ་ནས་གླེང་) ཡུལ་ལྷའི་བཞུགས་(མཆོད་)གནས་ཞིག་ལ་འདྲ་ཆེ་བ་སྟེ(པར་དྲུག་པར་གཟིགས) །མཆོད་རྟེན་འདིའི་རྒྱ་གྲམ་བསྣོལ་མའི་རྟགས་འདི་རྟགས་མཚན་ཆེས་ཁྱད་པར་བ་\nཞིག་ཡིན་ལ།ཡིན་ཡང་ཧྥུ་རན་ཁི་[Francke1928, p. 1051]ཡི་བཤད་པའི་“རྒྱ་གྲམ་བསྣོལ་མའི་མཆོད་རྟེན་”དང་ཁྱད་ཆེ།འདིའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀྱི་གཏོར་གཟུགས་རིས་གཉིས་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཚད་ལྡན་གྲུབ་ཆར་མི་རུང་ལ།རྒྱ་གྲམ་རི་མོ་འདི་ནེ་སི་ཏོ་རན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་གྲམ་རི་མོ（Nestorian cross）ར་འདྲ་ཆེ་མོད།འདི་འདྲའི་བལྟ་འགྲེལ་ལ་མཚན་བྱང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མི་ཐུབ།\nགོང་གི་རྒྱ་གྲམ་རི་མོའི་འཕྲེད་ཤིང་ནང་གི་འཇང་ལྷ་ཞེས་པ་འདི་ས་དེའི་ཡུལ་ལྷ་ཡིན་སྲིད་ལ།གཤམ་གྱི་སྟེགས་བུའི་ནང་འཕན་གྱྀ་ཡོན་ཞེས་འཁོད་འདུག།གྱྀ་ཡོན་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་སྐད་ཆའི་རྗོད་པ་ཞིག་སྟེ་ཚིག་ཕྲད་གྱྀ་ཡི་རྗེས་སུ་མིང་ཙམ་སྟོན་པའི་ཚིག།དེ་གཉིས་ཀྱང་མིང་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཡོད[Karmay 1998, pp. 327, 330]། འདིར་མཚན་ནི་འཕན་སྟེ།རས་ཆར་རྡི་སིང་གི་བོད་མིའི་རུས་མིང་མཁན་གསུམ་ལས་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་བགྲངས་ཡོད [Richardson 1998a, p. 20]།དེ་བཞིན་རྡན་ཝེ་རྡི་ནས་མཚན་འདི་ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་རྒྱུད་དུ་རྒྱུགས་ཆེ་བར་བསྟན་ཡོད་པ་མ་ཟད།ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་ལུང་ཡང་དྲངས་ཡོད [Denwood 1980b,p. 162]། མདོར་ན་ཡུལ་ལྷའི་བཞུགས་གནས་རི་མོ་དང་མཚན་བྱང་འདི་བོད་ལ་ཞབས་ཞུ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཝ་ཁན་ནམ་བྲུ་ཤའི་མི་ཞིག་གམ་ཡིག་ངོ་ཆོད་པ་ཞིག་གིས་བརྐོས་བར་འདོད།\nསྤྲེའུ་ལོའི་སྟོན་ནམ་བཤུད་རྩ་ཙེས་བྲིས། ཞེས་ཐ་ཁོ་ཆིས་ཀྱིས་མཚན་བྱང་གི་རྗོད་པ་འདི་ལ་དྭགས་བརྒྱུད་ན་རྒྱུགས་ཆེ་བར་གསུང་ལ།དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན། “In autumn of the monkey year, Nam bshud rtsa tses inscribed (this)”ཞེས་སྤྲེའུ་ལོའི་སྟོན་ཁར་།ནམ་བཤུད་རྩ་ཙེས་(འདི་)བྲིས་ཞེས་པར་བཀྲལ་ཆོག།གཞན་གོང་གི་མཚན་བྱང་ཡོད་སའི་བྲག་ངོས་གས་སྲུབས་ཀྱི་གོང་དུ་ཡི་གེ་གསལ་ལ་མི་གསལ་བ་འབྲུག་གམ་སྦྲུལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་འཁོད་ཡོད། ནམ་བཤུད་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་བོད་པའི་རུས་སམ་ཐོབ་དང་མི་འདྲ་བས། བོད་མ་ཡིན་པའི་ས་གནས་ཀྱི་མི་ཞིག་མིན་ནམ་བསམ་ལ། ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་བརྩི་སྟངས་ནི་ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་རེས་མོས་སུ་འཁོར་བའི་བརྩི་ལུགས་ཏེ། ཡིན་ཡང་སྟོན་གྱི་དུས་ཚིགས་ཙམ་ལས་ཟླ་བ་གང་ལ་འཁེལ་མིན་(ར་བའམ་འབྲིང་བོ།ཐ་ཆུང་) གསལ་བོར་བསྟན་མེད[Francke1914, p. 48]།\nཞེས་མཚན་བྱང་འདིར་འབྲུག་གི་ལོའི་ལོ་དང་སྟོན་ཟླ་བར་མ།ཚེས་ཉི་ཤུའི་ཉིན་ཁྱུང་བོ་རྒྱལ་ཙུག་གིས་བཞེངས་བར་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད།དེ་སྔའི་བོད་ཀྱི་ལོ་གཅིག་དུས་ཚིགས་བཞི་དང་།དུས་ཚིགས་རེ་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་བགོས་ཡོད་མོད[Dotson 2009, p. 12]།ཟླ་བ་རེ་ལ་ཉིན་གྲངས་ག་ཚོད་ཡོད་མེད་མི་གསལ།སྟོན་ཟླ་འབྲིང་བོ་དེ་ཕལ་ཆེར་ཟླ་དགུ་བར་འཁེལ་ཡོད་པ་སྟེ།ཐང་གི་ལོ་ཐོ་དང་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ལོ་ཐོ་གཉིས་ཆ་གཅིག་ལ་མི་འབབ་མོད།རྒྱ་ལུགས་ལོ་ཐོ་དཔེ་བཞག་ནས་བལྟས་ཚེ[Hsueh 1940; Tibetan Medical & Astrological Institute1998]།འབྲུག་ལོའི་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་བོའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་དེ་སྤྱི་ལོ་764ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ་848ལོའི་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་དང་བཅུ་བའི་ཚེས་བདུན་ལ་འཁེལ།ས་བབས་མཐོ་ཚད་རྨིད་བཞི་སྟོང་བརྒལ་བའི་ས་འདི་སྐབས་དེར་སྟོན་མཇུག་ལ་འཁེལ་ཞིང་དེ་དུས་ས་འདི་བོད་ཀྱིས་བཟུང་ཚར་ཡོད་པར་གསལ་ལ།དེ་ལུགས་མཐུན་ཞིག་ཀྱང་རེད།\nམཚན་ཁྱུང་པོ་ནི་ཡིག་རྙིང་ལྟར་ན་རུས་ཞིག་ལ་གོ་ཞིང་།བྲག་བརྐོས་འདི་ལྟ་བུར་རུས་འདི་རྟག་པར་མཚན་གྱི་མགོར་ཐོན་གྱིན་ཡོད་ལ[Francke 1928, p. 1050; Richardson 1998a, p. 18; ཐ་ཁུའུ་ཆིས་དང་བགྲོ་གླེང་ཞུས་པ་ཡིན།]།\nརས་ཆར་རྡི་སིང་གིས་བསྒྲིགས་པའི་ [1998a, p. 18] མིང་དུ་གོང་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་ཙུག་ཞེས་པ་མ་མཆིས་མོད།རྒྱལ་ཀོང་དང་རྒྱལ་སུམ་གཟིགས།རྒྱལ་སླེབས་སོགས་བསྡུས་འདུག\nསྐབས་འདིར་མཚན་དང་ལོ་ཚིགས་སོགས་མཆོད་རྟེན་དང་འགྲོགས་ནས་འབྱུང་ལ།མཆོད་རྟེན་ལ་གཤམ་དུ་བང་རིམ་གསུམ།བར་དུ་རིམ་པ་ཆེ་བ་གཅིག རིམ་པ་གོང་མར་སྒོར་དབྱིབས་ཤིག དེ་བཞིན་མདའ་རྩེའི་ཉི་མར་སྣེ་མོ་གཉིས་ལྡན་ཞིག་འདུག (ཡང་ན་ཉི་ཟླའི་གཟུགས)། ཧྥུ་རན་ཁི་ལྟར་ན་“རྒྱ་གྲམ་གཟུགས་”ཞེས་ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་གྲམ་མར་རྟོག་བཟོ་བྱས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་རིགས་འདི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནུབ་རྒྱུད་དང་།ཀ་ར་ཀོ་རུམ་ས་ཆར་ཆེས་དམིགས་གསལ་དུ་ཡོད་པར་རྡིན་ཝི་རྡི་ [Denwood 2007, p. 45]ནས་གསུངས་ཤིང་།ཅེ་ཐི་མར་ལྟར་ན་རྟགས་མཚན་འདི་བོད་བཙན་པོས་ས་འདི་དབང་བསྒྱུར་གནང་སྐབས་ཀྱི་གསར་བཟོའི་མཚོན་རྟགས་འདྲ་བོར་བསམ་ཡོད།གཞན་རྡིན་ཝི་རྡིས་ལ་དྭགས་ཨལ་ལྕི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ཆ་འདྲ་བ་བཏོན་ཡོད་ལ[Denwood 2007, p. 52, པར་ 5བ]།ཏུའུ་ཆིས་ཀྱང་ཨལ་ཅི་དང་ཁ་ལ་རྩེ་ས་ཆར་བྲག་རིས་ཆ་འདྲ་བའི་པར་བླངས་མྱོང་ [Orofino1990, པར་ 17, 18, 30, 39, 40བ]།དེ་བཞིན་ཅེ་ཐི་མར་དང་ས་སྒ་སི་ཐར་ནས་[1993ལོ་]དེང་གི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ཀ་ཁོ་ཆི་ས་ཆའི་བྲག་རིས་ཆ་འདྲ་བའི་རི་མོ་ཞིག་ཀྱང་བཀྲམ་ཡོད།གཞན་རྡིན་ཝི་རྡིས་བྲག་རིས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་གཟུགས་ཀྱི་དར་སྣེ་ལྟ་བུའི་རི་མོ་བོན་གྱི་ཤན་ཡོད་[Denwood 1980a, p. 176]ཚུལ་དང་། གོང་གི་པར་བཞི་པའི་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་ཆོ་གར་བོན་ལུགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་མེད་དམ་སྙམ་ཞིང་།འདི་དག་ཀྱང་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་མ་ཚུགས་གོང་ངམ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན།\nམཆོད་རྟེན་བརྐོས་པའི་བྲག་རིས་གཞན་ཞིག་ནི་རི་མོ་དེ་འདྲའི་ཞིབ་ཚགས་པ་ཞིག་མིན་མོད(པར་དགུ་པར་གཟིགས)། གཤམ་དུ་བང་རིམ་གསུམ།དེའི་སྟེང་ཀ་བ་ཐུང་བ་ཞིག།དེ་མུར་སྟེགས་བུ།སྟེང་དུ་བསྲིངས་བའི་མདའ་ཐུང་ལ།རྩེ་མོར་སྣེ་གཉིས་ཟླ་གསར་དང་སྒོར་དབྱིབས་ཤིག་ཡོད།བྲག་རིས་འདི་ངོས་འཇམ་པོ་མ་ཡིན་པའི་རྩུབ་མོ་མི་སྙོམ་པ་ཞིག་ལ་བརྐོས་ཡོད་ཅིང་།མཚན་བྱང་དུ།རྨེ་འོར་བཙན་ལ་ཟྀགས་གྱྀ(ས) ་ཞེས།ཡི་གེའི་རྗོད་པར་གཞིགས་ན་མཇུག་ཏུ་ཡོན་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡོད་པར་བསམ་མོད་དངོས་སུ་མ་མཐོང་། མཚན་བཙན་ནི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པའི་བློན་པོའི་ཐོབ་ཡིན་ལ[Francke 1914, p. 51]།བཙན་གཟིགས་ཞེས་པ་ཧྥུ་རན་ཁིས་མཚན་ཐོར་བསྡུས་ཡོད་[Francke 1914, p. 40]མོད།རས་ཆར་རྡི་སིང་གིས་བཙན་ཟིགས་ཞེས་མཁན་གྱི་ནང་བསྡུས་ཡོད་པར་མ་ཟད་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ལྟར་ན་“མཚན་གནས་ཁྱད་པར་བ་”ཞིག་ཡིན་ཚུལ་ཡང་གསུངས་ཡོད་ལ[Richardson 1998a, pp. 17-20]། ལ་དྭགས་ས་ཁུལ་ནས་ཡོང་བའི་མིའི་མཚན་ནམ་ཐོབ་ཞིག་ཡིན་སྲིད།\nརུས་རྨེ་འོར་བྱ་བ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་ལ།རུས་འདི་ད་ལྟའི་རུས་ཐོ་རུ་བྱུང་མེད་མོད།དར་ཁོ་ཐིའི་ཉག་ཁའི་བྲག་རིས་མཆོད་རྟེན་ཆ་འདྲ་བའི་མཚན་བྱང་དུ་ཡང་རུས་འདི་བྱུང་ཡོད[རྩོམ་པ་པོས་2013ལོའི་རྩོམ་bདུ་པར་དང་བཅས་གླེང་བརྗོད་བྱས་ཡོད]།ས་དེའི་མཆོད་རྟེན་དེ་ཡང་རྒྱ་གྲམ་བསྣོལ་མའི་གཟུགས་ཡིན་ལ།གཤམ་ཏུ་བང་རིམ་གཉིས།སྒང་ལ་ཀ་བ་ཅུང་རིང་བ་ཞིག།དེའི་སྟེང་སྟེགས་བུ་རིང་ཐུང་གཉིས་དང་བུམ་པ་སྒོར་དབྱིབས་མ།སྟེང་དུ་མདའ་ཉིས་གཤིབ་མ་ཡོད་ལ།རྩེའི་དཀྱིལ་གྱི་སྒོར་དབྱིབས་གཡས་གཡོན་ཏུ་སྣེ་གཉིས་ཡོད།ས་འདི་གཉིས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་གྱི་བཟོ་དང་མཚན་བྱང་གི་རྗོད་པ།རུས་བཅས་ཆ་འདྲ་ཞིང་། དར་ཁོ་ཐི་ཉག་ག་ནས་ཝ་ཁན་བར་ས་ཐག་ཀྱང་ཉེ།ཐང་ཡིག་ཏུ་དར་ཁོ་ཐི་ཉག་ག་ནི་ཝ་ཁན་ས་ཆར་འགྲོ་སའི་ལམ་ཁ་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་པ་བཞིན་མཆོད་རྟེན་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ས་འདི་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དམ་དུ་སྦྲེལ་ཡོད།གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་ས་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཐང་བོད་བར་གྱི་སྤྱི་ལོ་ 747ལོའི་དོན་རྐྱེན་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་བཞིན།དར་ཁོ་ཐིའི་མཚན་བྱང་ཡང་སྐབས་འདིར་གཏོགས་ཤིང་།རུས་ཆ་མེད་རྨེ་འོར་ལ་གནས་བབས་དམིགས་གསལ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ཚོད་རེད།\nགསལ་བཤད།རྩོམ་འདིར་རྩོམ་པ་པོའི་གཤམ་མཆན་མ་གཏོགས་རྩོམ་ཧྲིལ་བོའི་ལུང་ཁུངས་ཕྱི་རྩོམ་གྱི་རྣམ་པ་སོར་འཇོག་གནང་ཡོད་ལ།ས་གནས་དང་མིའི་མིང་ཤན་སྦྱར་གྱི་གུག་རྟགས་གོར་མ་དང་མི་ནོར་ཕྱིར་ལུང་ཁུངས་རྣམས་གུག་རྟགས་གྲུ་བཞི་མར་བཅོས་ཡོད་ལ།གཤམ་གྱི་ལུང་འདིར་མཚོན་ན་[Stein 1912,p. 72] Steinནི་རྩོམ་པ་པོ་དང་།1912ནི་རྩོམ་དེབ་གང་རུང་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ལོ།སྐབས་འདིར་དབྱིན་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་ཡོད་ན་ལོ་དེའི་ནང་གི་རྩོམ་གྱི་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ། p. 72ནི་ཤོག་ངོས་ཡིན་ལ།མཚམས་རེར་ppཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་ཁུངས་ཤོག་ངོས་གཅིག་མིན་པར་མང་པོ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཡིན།ཟུར་ལྟའི་དཔེ་དེབ་དང་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་མཇུག་གི་དཔེ་ཐོར་གཟིགས་རྒྱུ་གལ།བསྒྱུར་བ་བོས་བསྣན།\n འདིའི་སྐོར་ལ་སྟོང་ཆ་གསབ་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སྤྱི་ལོ་1987ལོར་བྷེ་ཁི་ཝེ་སི(Beckwith)ས་བླངས་ཡོད། གཞན་རྡིན་ཝི་རྡི་[Denwood 2007、2008、2009]ཡིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་གསར་བ་གནང་གྱིན་པ་དང་། གཟི་སི་ལིར་[Zeisler2009]ནས་ས་འདིའི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྒྱུ་ཆའི་སྐོར་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་གླེང་སློང་གནང་བ།རྡོ་ཐི་སིང་ [Dotson 2009]གིས་ཏུན་ཧོང་བཙན་པོའི་ལོ་ཚིགས་གནད་བསྡུས་གསར་དུ་བསྒྱུར་འགྲེལ་བྱས་པ་བཅས་སོ།\n བྲུ་ཤ་དང་ཝ་ཁན།དེ་བཞིན་ཉེ་འབྲེལ་ཆིས་ཐྲི་རོ།ཝུ་རྡོ་ཡ་ན(Uddyana)དང་ཀ་སྨྲིར་སོགས་ཐང་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་ལ།ས་གནས་དེ་དག་ལ་བོད་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བྱུང་མེད[Beckwith 1987, p. 87-89; Denwood 2009, p. 152]།ཐང་གིས་སྤྱི་ལོ་720ལོར་བྲུ་ཤ་ཆུང་བར་ཕོ་ཉ་མངགས་ནས་རྒྱལ་བོ་ལ་སུའུ་ལིན་ཐོ་ཡིས་（苏麟陀逸）ཞེས་པའི་མཚན་གནས་བསྩལ་ཡོད [Chavannes 2006b, p. 42] །\n བོད་ཀྱིས་བྲུ་ཤ་བཟུང་བ་ཤེས་འཕྲལ།ཐང་གི་དམག་དཔོན་གྱིས།བྲུ་ཤ་ནི་ཐང་གི་ནུབ་སྒོ་ཡིན་ལ།བྲུ་ཤ་ཤོར་ན་ནུབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་བོད་ལ་དབང་འགྲོ་ངེས་ཞེས་གསུངས་འདུག[Chavannes 2006a, p. 182, n. 5,རྩོམ་པ་པོས་བསྒྱུར]།\n ཝོན·ཧུའུ་ནུ་སྤིར་ (von Hinüber) གྱིས་སྤྱི་ལོ་2004 ལོར་ཕ་ལོ་ལ་ཞིས་སི་ཡི་བྲག་བརྐོས་མཚན་བྱང་གླེང་ཡོད་པ་མ་ཟད།སྤྱི་ལོ་1989ལོར་ཅེ་ཐི་མར་（K.Jettmar）གྱིས་ཀྱང་ཞིབ་རྒྱས་སུ་གླེང་སློང་བྱས་ཡོད།\n ཕ་ལོ་ལ་ཞིས་སི་ཡི་རྒྱལ་རབས་སྐོར་ཝོན·ཧུའུ་ནུ་སྤིར་གྱིས་སྤྱི་ལོ་2004 ལོར་ཞིབ་རྒྱས་ཀྱིས་གླེང་ཡོད་པ་མ་ཟད།ལི་སྐུ་དག་གི་སྒྱུ་རྩལ་དང་དེའི་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་དག་ཕེ་（Pal）ཡིས་སྤྱི་ལོ་2003 ་དང་ཝན་ཞི་རོ་རྡི་（von Schroeder）གྱིས་སྤྱི་ལོ་2001 ལོར་ཞིབ་གླེང་གནང་ཡོད།\n ཐང་ཡིག་རྙིང་མའི་ལེའུ་104བར་ཡོད་ཅིང་།ཡིག་ཚང་འདི་ཧྥ་རན་སིའི་ཡི་གེར་ཆ་ཝ་ནེ་ཡི་བསྒྱུར་བ་ཡིན [Chavannes 2006a, pp. 185-189]། སྤྱི་ལོ་ 1922 ལོར་སི་ཏན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་ 1906ལོར་ཝ་ཁན་ས་ཆ་འགྲིམས་པའི་མྱོང་བ་དང་བསྒྲེ་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད། བྷེ་ཁི་ཝེ་སིས་ [1987, pp. 130-133]རྣམ་ཐར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་ནང་དོན་འགྲེལ་བརྗོད་ལ་དག་བཅོས་གནང་ཡོད།\n བྱང་ནས་ལྷོ་ལ་རིམ་གྱིས་ཝན་ཆི（Vanch）། ཡ་རྫི་རྒུ་ལམ（Yazgulem）། བར་ཐང་（Bartang）། རྒང་རྡི（Gund）།ཤར་ཁི་རྡ་ར（Shakhdara）བཅས་གཙང་བོ་ལྔ་ཡོད།.\n གནད་འདིར་སི་ཏན་གྱིས་རུ་ཁག་གསུམ་པོ་ཁ་ཧྲི་རྒ་ནས་གྱེས་ནས་མདུན་བསྐྱོད་བྱས་པར་ཆ་འཇོག་བྱས་ཡོད་མོད [Stein 1922, p.118]།ཆ་འཇོག་འདི་ཐང་ཡིག་རྙིང་བར་ཐི་ལེ་མན་ནས་བགོས་བར་འགལ་ཟླ་ཡོད་ལ། བྷེ་ཁི་ཝེ་སིས་དཔུང་ཁག་གསུམ་པོ་ཐི་ལེ་མན་ནས་ཁ་གྱེས་པའི་ཉིན་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སཱ་ཧ་རྡི་ནས་འཛོམས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ཡང་སི་ཏན་གྱི་འགྲེལ་བརྗོད་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཟད་ས་གནས་དངོས་ཀྱི་བར་ཐག་དང་ཡང་མི་མཐུན།\n སྤྱི་ལོ་2005 དང་ 2007ལོར་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཁིམ་སྤུར་ལེའི་ནེའོ (Kimberley O’Neil)གཉིས་ས་འདིར་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་དུས་ས་གནས་གཞན་གྱི་མི་ས་འདིར་སླེབས་པ་ཤེས་རྟོག་བྱུང་མ་སོང་མོད། ཕྱིས་སུ་ཤེས་གསལ་བྱུང་བ་ནི་སྤྱི་ལོ་2001ལོར་ཉི་ཧོང་གི་ཨེམ་ཅི་འབུམ་རམས་པ་ཀོ་ཧི་རེ་ Go Hiraiཡིས་ལམ་འདིར་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ཤིང་།ལུང་བ་བྱང་མའི་ལམ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་འདུག[Hirai 2002]\n སི་ཏན་གྱིས་ཞིན་ཅང་མི་རན་ (Miran) ས་ཆའི་རི་ཟུག་གི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད་ལ [1912, pp. 152-153] །ཐཱ་ཁུའུ་ཆིས་ཀྱིས་ཞིབ་མཇུག་ཕྲ་ཞིབ་གནང་མྱོང་བར་མ་ཟད།བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་དང་ཕ་མེར་ས་ཆ་འདུ་བའི་དར་གོས་ཚོང་ལམ་གྱི་ལྷོ་ལམ་དུ་ཡང་ཡོད་དགོས་པར་བསྟན་འདུག [2004, p. 55] གཞན་མུ་ཤིན་ཡིན (Mu Shunying) གྱིས་ཧན་དང་ཐང་རྒྱལ་རབས་ནས་དར་གོས་ཚོང་ལམ་གྱི་ལྷོ་བྱང་ལམ་གཉིས་སུ་མེ་བརྡ་རྒྱག་སའི་མཁར་རྫོང་ཡོད་པར་བཤད་ལ [1984, p. 65]།རྡོ་ཐི་སིང་གིས་བོད་པའི་རི་རྩེའི་གནས་གཞི་དང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་རི་ཟུག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གསལ་བོར་བསྟན་འདུག [2009, pp. 56-57]\n ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་སྐོར་ཐ་ཧ་སྤ་ཡ་ཝས་ (Tashbayeva)སྤྱི་ལོ་ 2001ལོའི་རྩོམ་དང་།ཐ་ཅེ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་བྲག་བརྐོས་རི་མོའི་སྐོར་གྱི་རྩོམ་[Tashbayeva 2001, pp. 122-148]ཡོད་ལ།རྩོམ་རྗེས་མའི་ནང་ཐ་ཇེ་ཁི་སི་ཐན་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་ཕན་ཅི་གཙང་བོའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་རི་མོ་ཡང་ཚུད་ཡོད། གཞན་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་གསར་རྙེད་རི་མོའི་སྐོར་རྩོམ་པ་པོའི་སྤྱི་ལོ་ 2013ལོའི་རྩོམ་bལ་གཟིགས་ཆོག།\n རྟགས་འདི་བོན་ལ་འབྲེལ་འདུག་ཅིང་།ཧོ་ཧྥུ་མན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་ 1969ལོར་བྲུ་ཤ་དང་བོན་ཆོས་སྐོར་གླེང་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ལ།བྲུ་ཤའི་ཡུལ་སྐད་ལ་བྷི་རི་ཤ་སའི་(Burushaski language)སྐད་ཟེར་ཞིང་ (དེང་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ཤུན་ཙ་དང་ཡ་སན་ལུང་གཞུང་བརྒྱུད་ཡིན་ལ་)།སྟོད་བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་སྐོར་བྷི་ལེ་ཙི Bellezza འི་སྤྱི་ལོ་ 2010 ལོའི་རྩོམ་a། 2016 ལོའི་རྩོམ་aདང་bལ་གཟིགས།\n བྲག་ངོས་སུ་ཆོ་གའི་རི་མོ་ཕབ་ནས་དེར་ཆོ་ག་སྤེལ་བ་འདི་ནང་བའི་ཆོས་སྲོལ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ལ།མཆོད་རྟེན་ཚང་མར་བརྩེགས་རིམ་དང་ཏོག་ཡོད་པ་རྐྱང་ཡིན།(བྷི་ལེ་ཙིའི་སྤྱི་ལོ 2008ལོའི་གསུང་རྩོམ་གྱི་ཤོག་ངོས་182-186 བར་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ལས་བྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་རིགས་སོགས་ལ་བགྲོ་གླེང་ཞིབ་རྒྱས་བྱས་ཡོད།)\n ཡིག་རྙིང་གི་གཟུགས་འགྱུར་འཕེལ་རིམ་སྐོར་ཐ་ཁོ་ཆིས་སྤྱི་ལོ་ 2013ལོའི་རྩོམ་ཡིག་a དང་བན·སི་ཆ་ཁ van Schaik འི་སྤྱི་ལོ་\n བྲག་བརྐོས་སྐོར་མིའི་རིགས་དང་འབྲེལ་བའི་བཤད་སྲོལ་མི་འདུག་མོད།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱ་སྲོལ་འདི་ཕ་མེར་ས་ཆའི་བྲག་བརྐོས་ར་ལུག་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བུ་མོ་པེ་རི་(peri) ལ་དབང་བའི་དད་མོས་དང་མཐུན་ཆོས་ཡོད།ཕ་ཀི་སི་ཐན་ཝ་ཁའི་ས་ཁུལ་སྐོར་གྱི་ལྟ་སྟངས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་སྐོར་རྩོམ་པ་པོའི་སྤྱི་ལོ་1998ལོའི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཤོག་ངོས 375-388བར་བྲིས་ཡོད།\n ཕ་ལོ་ལ་ཞིས་སི་ལི་སྐུ་གཉིས་ [ཝན་ཞི་རོ་རྡིའི་སྤྱི་ལོ་2001ལོའི་པར 22Aདང་ ཕེ་（Pal）ཡིས་སྤྱི་ལོ་2003ལོའི་པར63པ]ཀྱི་གཙོ་སྐུའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ་གཏོར་གཟུགས་མཆོད་རྟེན་གཉིས་ཡོད་ལ། ཝན་ཞི་རོ་རྡི་གྱིས [von Schroeder 2001, p. 115]་གཡས་གཡོན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཀ་ནི་ཀའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་བཟོ་བཀོད་རྨང་བྱས་པ་ཞིག་རེད་ཞེས་དང་།རྡེ་ཝེ་རྡི་སིང་ [Davidson\n2002, p. 15] གིས་ཀ་ནི་ཀ་མཆོད་རྟེན་དེ་པེ་ཧྲ་ཝ་(Peshawar)ན་ནང་བ་དང་གན་ངྷ་ར་ (Gandhara )དང་ཀ་ར་ཀོ་རམ (Karakorum) །ཧིན་རྡུ་གཙང་བོའི་ (Indus river )འགྲམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོང་བ་སོགས་ཀྱིས་མཐོང་ཆེན་པོར་བརྩི་ཤིང་།རྣམ་པ་བྱང་བུ་ཅན་དང་བླུགས་མ།དེ་བཞིན་བྲག་བརྐོས་རྣམ་པ་ཅན་ཧར་ཝན་ (Harwan)ནས་ཆིས་ལ་སི་ (Chilas)་དང་ཧན་ཙ( Hunza )།ཐ་རམ་གཤོངས་ས་ (Tarim Basin )སོགས་སུ་གནས་ཡོདཔར་བཤད་ཅིང་།དེས་ན་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་འདིར་གོང་ནས་བསྟན་པའི་ས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཤན་ཞུགས་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།\n ནེ་སི་ཏོ་རན་རྒྱ་གྲམ་མའི་སུག་བཞི་དོ་མཉམ་ལ…སུག་བཞིའི་བསྣོལ་མཚམས་ཕྲ་ལ་རྩེ་མོ་སྤོམ [Bressan 1993, p. 272]།བོད་དང་ནེ་སི་ཏོ་རན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐོར་ཝུ་རས་སྤྱི་ལོ་ 1983ལོར་བྲིས་པའི་རྩོམ་གྱི་ཤོག་ངོས་ 404-407བར་གཟིགས།\n ཡུལ་ལྷ་ནི་ས་གནས་ཀྱི་གནས་རིའི་ལྷར་གོ་ཞིང་།ཐ་སྙད་འདི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ PT1047བར་བྱུང་ཡོད་ལ། [Karmay 1998, pp. 432, 442] གནའ་བོའི་ཡུལ་སྲོལ་ལ་ཡུལ་ལྷ་ནི་ས་གནས་དང་འཚོ་བ་དམིགས་གསལ་བར་གཏོགས་ཤིང་(Karmay 2005, p. 33)།འདིར་བྱུང་བའི་འཇང་ལྷ་ཡང་རིགས་འདིར་གཏོགས་པར་འདོད།\n གི་གེ་ཕྱིར་ལོག་ནི་བརྡ་རྙིང་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་སྟེ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་རྒྱུགས་ཆེ་ཞིང་།མཐར་དུས་རབས་12བའི་ནང་རིམ་གྱིས་ཡལ་བ་ཞིག་ཡིན[Denwood 1980b, p. 161; van Schaik 2014]།\n ཡི་གེ་འདི་བོད་མ་ཡིན་པའི་བོད་ཡིག་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་བྲིས་པར་ཡང་བསམ་སྟེ།ལི་ཡུལ་བས་ཏུན་ཧོང་ས་ཆར་བོད་ཡིག་བཤུ་འབྲི་བྱས་ཡོད་ལ [Dalton 2007]།བོད་ཀྱི་དབང་འོག་ཏུ་གནས་པའི་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་མིས་བོད་ཡིག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད [Takeuchi 2013a, pp. 6-7]།\n རྡིན་ཝི་རྡིའི་སྤྱི་ལོ་1980ལོའི་རྩོམ་ཡིག་bརུ་ཨལ་ཅིར་འགྲོ་སའི་སལ་སི་ཕོ་དང་ཉེ་བའི་ཧིན་རྡུ་གཙང་བོའི་གཡོན་འགྲམ་གྱི་མཁར་གོག་གི་གོང་དུ་བྲག་བརྐོས་ཆ་འདྲ་བ་རྙེད་ཡོད་པ་མ་ཟད།ཧྥི་རན་ཁི་ (Francke) དང་ཇི་ན་ (Jina)ཡིས་སྤྱི་ལོ་2003ལོའི་རྩོམ་དང་།ཐ་ཁུའུ་ཆིས་སྤྱི་ལོ་2013ལོའི་རྩོམ་b།ཨོ་རོ་ཧྥིས་ནོ ་ (Orofino)ཡི་སྤྱི་ལོ་1990ལོའི་རྩོམ་ཡིག་སོགས་སུ་ཨལ་ཅི་དང་དེའི་འགྲམ་རྒྱུད་བྲག་བརྐོས་སྐོར་འཁོད་ཡོད།\n བྷེ་ཁི་ཝེ་སིས་བོད་གནའ་བོའི་ལོ་ཟླ་ཚེས་གྲངས་དེང་གི་སྤྱི་ལོ་ལ་གཏུགས་མི་ཐུབ་ཚུལ་གསུང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང་།བོད་གནའ་བོའི་ལོ་ཚིགས་བརྩི་སྟངས་སྐོར།གཤམ་གྱི་རྩོམ་གཉིས་ལ་གཟིགས་ཆོག[Beckwith 1989, pp. xvi-xviii, and Dotson 2009, pp.\n12-13]།གནའ་བོའི་སོ་ནམ་ལོ་སར་སྐོར་བོད་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་མང་པོར་ཁྱབ་ཡོད་པ་རྟོགས་ནུས་ཤིང་།དེས་ལོ་མགོ་གསར་བ་གཅིག་ཚུགས་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་ཤེས་ཐུབ་ཞིང་།སྤི་ལེ་ཙ་དང་འདིའི་སྐོར་བགྲོ་གླེང་བྱུང་བར་བཀའ་དྲིན་ཞུ།ཀེར་ཀན་ (Gergan)གྱིས་སྤྱི་ལོ་1978ལོར་ཞང་ཞུང་གི་ལོ་སར་སྐོར་གླེང་ཡོད་པ་དང་།ཕི་རེའུ་(Pirie)ཡིས་སྤྱི་ལོ་2008ལོར་ལ་དྭགས་ས་ཁུལ་གྱི་ལོ་སར་སྐོར་ཡང་གླེང་ཡོད།གཉིས་ཀའི་ངོས་འཛིན་ཐད་སོ་ནམ་ལོ་སར་ལ་བབས་ཡོད།དེང་གི་ཕ་མེར་ས་ཆར་དགུན་ཉི་ལྡོག་ནི་ལོ་མགོ་གཅིག་གི་འགྱུར་མཚམས་སུ་འཇོག་ཅིང་།གོམ་སྲོལ་ལས་ཆ་ཤས་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་བའི་ལོ་རྩིས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བརྐྱངས་ཡོད[Iloliev 2008, pp. 92-93,Mock 1998, p. 291]།\n བོད་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་756ལོར་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་དབང་བསྒྱུར་སླར་གསོ་གནང་ནས་དུས་རབས་དགུ་བའི་དཀྱིལ་མཇུག་བར་སླེབས་ཡོད་ལ།དུས་ཡུན་འདི་བྲག་བརྐོས་ཡིག་རྙིང་ལས་ཀྱང་མཚོན་ནུས།བོད་ཀྱིས་ཏུན་ཧོང་སྤྱི་ལོ་781 ནས་848བར་བཟུང་བར་བཤད་ཅིང་ [Dalton\n2007, p. 18]། ཧོར་ལས་མན་ (Horlemann) གྱི་སྤྱི་ལོ་ལོའི་རྩོམ་དུ་དུས་ཚོད་སྔ་སྣུར་གྱིས་སྤྱི་ལོ ་760ནང་གཏུགས་ཡོད་པས་ལོ་རབས་འདི་ཝ་ཁན་བཟུང་བ་དང་དུས་མཉམ་ཡིན།)ཨ་རབ་དམག་གིས་སྤྱི་ལོ་ 814～815 ལོའི་ནང་ཝ་ཁན་ས་ཆ་བདག་བཟུང་བྱས་མོད[Beckwith 1987, pp. 160-162]།མི་འགྱངས་བར་བོད་ཀྱིས་སླར་བླངས།དུས་རབས་དགུ་པབའི་མཇུག་ཏུ་ཧིན་རྡུ་ཁོ་ཧྲི་དང་ཕ་མེར་ས་ཆའི་ནང་བསྟན་ཉམས་རྒུད་བྱུང་ལ།བོད་ཀྱི་དཔུང་ཤུགས་ཝ་ཁན་ས་ཆར་སླེབས་མེད། རིམ་གྱིས་ས་འདིར་ཨེ་སི་ལམ་གྱི་ཆོས་འཕེལ་ཡོད[Beckwith 1987, p. 172; Denwood 2008,p. 157; Hauptmann 2007, p. 32]།\n ཧྥ་སི་མན་[Fussman 1986, p. 47, n. 40]གྱིས་ཉི་ཟླར་སྣེ་མོ་ལྡན་པའི་བྲག་རིས་རི་མོ་ཧིན་རྡུ་གཙང་བོའི་ལུང་གཞུང་གི་ཆིས་ལ་(Chilas)གནས་ I ས་ཆའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་ཡོད་པར་མ་ཟད།རིགས་འདི་སྤྱིར་ན་བོད་ཀྱི་རི་མོར་ཁས་ལེན་མོད་ཆིས་ལ་ས་ཆའི་རི་མོ་རྒྱ་གར་བས་ཡིན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དང་པོར་གཏོགས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད།བྷི་རི་ནུ་(Bruneau)ཡིས་ཀྱང་ཉི་ཟླའི་གཟུགས་ལ་སྣེ་མོ་ཅན་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད་ལ།བྷུ་ཐུ་ཀ་ར་ (Butkara)ཡི་གནས་ I ཡི་གན་ངྷ་རའི་ཝེ་ཧ་ར་ (Gandharan viharas)ལ་ཟླ་གསར་གྱི་གཟུགས་སམ་སྡེར་གཟུགས་ཡོད་པར་བསྟན་ཡོད[Bruneau 2007, p. 66]།ཨོ་རི་ཧྥུ་ནེའོ་ [Orofino1990, pp. 173-174,n. 2]ནས་སྤལ་ཏི་དང་སྒེའོ་སྒེ་ཐིའི་ནང་ཆོས་དང་།ཞང་ཞུང་གི་བོན།བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་གྱི་དབྱེ་འབྲེལ་སྐོར་བགྲོ་གླེང་མཛད་ཡོད་ལ།ནང་བསྟན་འདི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཕོ་བྲང་གིས་སྤྱི་ལོ་779ལོར་དངོས་སུ་དད་ལེན་བྱས་ལ[Dotson 2009, p. 20]།དུས་ཚོད་འདི་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་དང་ཡིག་རྙིང་བརྐོས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་འཁེལ་ཡོད།བོད་བཙན་པོས་དཔུང་གིས་ས་འདིར་དབང་བསྒྱུར་བྱ་དུས་ས་གནས་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བཀའ་གཙུགས་ཡི་གེ་བྲུ་ཤར་བཏང་བས་ཀྱང་ར་སྤྲོད་བྱ་ནུས་ལ[Richardson 1998, pp. 91,93]།སྒེའོ་སྒེ་ཐི་འམ་བྲུ་ཤ་ནས་བོད་ཀྱི་ནུབ་རྒྱུད་ཞང་ཞུང་།དབུས་གཙང་གི་བར་བཅས་ལ་ནང་བསྟན་དར་བའི་དྲི་གཞི་ཁྱད་པར་བ་འདི་ཤབས་པུ་(Scherrer-Schaub)མཆོག་གིས་སྤྱི་ལོ་ 2002ལོར་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད།\n ཐ་ཁུའུ་ཆིས་[Takeuchi 2011, p. 55]ཀྱིས་དར་ཁོ་ཐིའི་མཚན་བྱང་དང་།དེང་སྒེའོ་སྒེ་ཐི་ནས་སྤལ་ཏི་ས་ཆའི་མཚན་བྱང་རྣམས་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་དགུ་བར་བཞག་ཡོད་ལ།དུས་འདི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དབང་ཤུགས་སྒེའོ་སྒེ་ཐི་དང་ཝ་ཁན་ས་ཆའི་ནུབ་བྱང་ཁུལ་དུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན།\n—— Flight of the Khyung, September 2010, on-line resource accessed May 2016.\n—— Flight of the Khyung, May 2016a, on-line resource accessed July2016.\n—— Flight of the Khyung, June 2016b, on-line resource accessed July 2016.\n2017 ལོའི་ཟླ2ཚེས 15 ཉིན།\n2018 ལོའི་ཟླ 1 ཚེས4ཉིན། 07:01\nརྒྭ་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་དང་། ཁམས་པ་སྒ་ལོ། རོང་པ་རྒྭ་ལོ་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་ཟིན་བྲིས། (184,859℃)\nདཔེ་འཕྲིན། 《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སྐོར་གྱི་བཅར་འདྲི》ཞེས་པའི་དེབ་མཆོག་ཅིག་མི་ཡུལ་དུ་བལྟམས་པ། (156,971℃)\nལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བའི་«བལ་པོའི་ལམ་ཡིག»བཀླགས་པའི་བརྗེད་བྱང་། ཚངས་དབང་དགེ་འདུན་བསྟན་པ། (153,699℃)