རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག སྤེལ་དུས། ༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་བ་༡༠ཚེས་༢༩ཉིན།\nདུས་སྐབས་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་རྒྱལ་བའི་བཀའ་བསྟན་ལ་ལྷད་འཇུག་ནུས་ན་མཁས་པས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལྷད་འཇུག་པ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་དག་གི་དགོས་པ་ཡང་ལ་ལ་ནི་ཁེ་དབང་གི་དགོས་མཁོ་དང་། ལ་ལ་ནི་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་རྐང་ཚུགས་ཐབས། ལ་ལ་ནི་ནང་བསྟན་མུ་མཐུད་ནས་གནས་ཐབས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་མཁོ་འདྲ་མིན་ཡོད། དེ་ལྟའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་འོག་བཙན་པོའི་ཕྱག་དབའ་དང་། མཆིམས་བུ། བསམ་ཡས་ལ་སོགས་པའི་བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིབ་མོ་རྣམས་ཧ་ལམ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་དང་། ཏུན་ཧོང་གི་ཡི་གེ་བོད་མིའི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་བའི་བར་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་སྲིད་དོན་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟ་བའི་མིག་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ཕྱིས་ཀྱི་ཚལ་པའི《དེབ་དམར》དང《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》སོགས་སུ་ཡིག་ཪྙིང་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་པ་ཕུད་དེ་མིན་ཧ་ལམ་ཆོས་འབྱུང་ཁོ་ན་ལྟ་བུར་སྣང་།\nད་ལམ་སྐབས་སུ་བབས་པ《སྦ་བཞེད》ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་གཞིའི་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ཡོད་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་གོང་ས་ལྔ་པའི《རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན》དང་། དཔའ་བོ་གཙུག་ཕྲེང་གི《ལྷོ་བྲག་ཆོས་འབྱུང》དེ་བཞིན་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ན་ཐའི་སློབ་དཔོན་པདྨའི་རྣམ་ཐར《ཡིད་ཆེས་གསུམ་ལྡན》སོགས་སུ《སྦ་བཞེད》ཀྱི་ལུང་མི་ཉུང་བ་དྲངས་ཡོད་པ་སོགས་དེབ་ཐེར་མང་པོའི་ཁུངས་གཏུགས་སའི་གཞི་ལྟ་བུར་མཛད་ཡོད། འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཡིག་ཪྙིང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དེབ་ཐེར་འདི་ཉིད་སྦ་གསལ་སྣང་གིས་བརྩམས་པར་གྲགས་པས་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ཡིག་ཪྙིང་འབོར་ཆེན་ཡོད་ངེས་སྙམས་ཏེ་བལྟ་ཀློག་བགྱིས་སྐབས་དེའི་ནང་ཡིག་ཪྙིང་ཐོ་རེ་བ་ལས་སྣང་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཟད་དེ་ཉིད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ཡིག་སྲོལ་དང་རྩོམ་པ་པོ་སྦ་གསལ་སྣང་ཡིན་ཚུལ་ལ་འགལ་འདུའི་ཕུང་པོ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་། དེ་ཕྱིར་ད་ལམ་བྱ་ཐབས་གཙོ་བོ་མེས་འཚིག་མེར་བསྟེན་པའི་ལམ་ནས་དེ་སྐོར་ལ་དཔྱད་བརྗོད་རགས་ཙམ་ཞུ་ཁུལ་ལགས།\nདེང་སྐབས་ང་ཚོས་མཐོང་བཞིན་པའི་པེ་ཅིང་མི་རིགས་རིག་གནས་ཕོ་བྲང་དང་། བོད་ལྗོངས་ཡིག་ཚགས་ལས་ཁུངས། བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་དེ་སྔའི་དབུ་ཁྲིད་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་ལགས་བཅས་གསུམ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱག་དཔེ་གསུམ་གོ་བསྡུར་གྱིས་དཔར་འགྲེམས་བྱས་པའི་《སྦ་བཞེད་》དེའི་ནང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་འཁྲུངས་སྐོར་གཏམ་རྒྱུད་དང་འདྲ་བའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ལྟར་འཁོད་ཡོད་དེ“ཀོང་ཇོ་ལ་ཡོས་བུའི་ལོ་ལ་རྒྱལ་བུ་ཆགས། དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཕོ་བྲང་བྲག་དམར་འོམ་བུའི་ཚལ་ན་བཞུགས། ཡོས་བུའི་ལོ་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ཚེས་གསུམ་ལ་བབ་པ་ན། རྒྱའི་ཧ་ཤང་མངོན་ཤེས་ཡོད་པ་གཅིག་ན་རེ། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་བཙུན་མོ་ལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ངེས་པ་གཅིག་བཙའ་བར་ངེས། དེ་ལ་རིམ་གྲོ་སྐྱེད་ཅིག་ཟེར། རྒྱལ་པོས་ནམ་ཕྱེད་ལ་མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་རྩ་བཞེངས། འཇིམ་པ་ལྷག་མ་ལ་ངའི་སྐུ་ཚབ་བྱེད་གསུངས་ནས་མཆོད་རྟེན་གྲེས་ཐག་ཅན་ཡང་བརྩིགས། ནངས་པར་ཕོ་ཉ་བྱུང་ཏེ་ཀོང་ཇོ་ལ་སྲས་གཅིག་བལྟམས་སོ་ཞེས་ཟེར། རྒྱལ་པོ་ཡར་ལུང་འཕང་ཐང་དུ་སྲས་བལྟམས་པ་གཟིགས་སུ་བྱོན་པའི་ཚེ། ཀོང་ཇོའི་བུ་སྣ་རྣམ་བཟའ་བཞི་སྟེངས་ཀྱིས་འཕྲོགས་ནས་འདི་ང་ལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཟེར། དེར་བློན་པོ་ཀུན་གྱིས་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐང་ཚིགས་ཀྱི་བུ་གར་བུ་བཞག་ནས་སུ་ཐོབ་ཕྱེད་དུ་བཅུག་པས། ཀོང་ཇོའི་སྔོན་ལ་ཟིན་པ་བཞི་སྟེངས་ཀྱིས་ཤི་ནའང་ཤི་སྙམ་སྟེ་ཕྲོགས་པས། ཀོང་ཇོས་བུ་ཤི་དོགས་ནས་ལྷོད་བཏང་སྟེ། ཡིན་དང་ངའི་ཡིན་ཏེ་དྲེ་མོ་ཁྱོད་ཟེར་ནས་བཏང་། བུ་ཀོང་ཇོས་ཡིན་པ་ཤེས་ལོ་གཅིག་ལོན་ཙ་ན་ཞབས་འཛུགས་པའི་དགའ་སྟོན་བྱས་ཏེ། སྣ་རྣམ་པ་རྣམས་བེར་ཆུང་ངུ་རེ་ལག་ན་ཐོགས་ནས་ཞང་པོའི་པང་དུ་ཤོག་ཟེར། རྒྱལ་བུ་ན་རེ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་རྒྱ་ཚ་ལགས། སྣ་རྣམ་ཞང་གིས་ཅི་བགྱི་འཚལ། གསུངས་ནས་རྒྱའི་པང་དུ་སོང་བས། མིང་ཡང་རང་གིས་བཏགས་སོ”ཞེས་བྱུང་།\nའདི་ལྟ་བུའི་གཏམ་རྒྱུད་ངོ་མཚར་ཅན་དང་སྦྱར་བའི་བཙན་པོའི་འཁྲུངས་རབས་ལྟ་བུ་བོད་ཁོ་ནར་མ་གཏོགས་མེད་དམ་ཞེ་ན། 《མདོ་མཛངས་བླུན》གྱི་ཁྱིམ་བདག་དབྱིག་པ་ཅན་གྱི་ལེའུ་ལས“....རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཡང་བུད་མེད་གཉིས་ཤིག་བུ་གཅིག་ལ་རྩོད་དེ་རྒྱལ་པོ་བློ་མཁས་པས་བརྟག་ནས་བུད་མེད་གཉིས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ཁྱེད་གཉིས་ཀྱིས་བུའི་ལག་པ་རེ་རེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དྲོངས་ལ་གང་གིས་ཐོབ་པ་དེས་བུ་འཁྱེར་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་བ་དང་། བུའི་མ་མ་ཡིན་པ་དེས་ནི་བུ་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་སྣད་ཀྱིས་མི་དོགས་ཏེ་མཐུ་ཅི་ཡོད་པས་དྲངས་སོ། བུའི་མ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་བུ་ལ་བྱམས་པས་སྣད་ཀྱིས་དོགས་ཏེ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐུབ་ཀྱང་དྲག་ཏུ་མི་འདྲེན་ཏེ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་རྟོགས་ནས་དྲག་ཏུ་དྲངས་པ་དེ་ལ་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བུད་མེད་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་བུ་ཡིན་པ་ན་དྲང་པོར་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བྱས་པ་དང་། དལ་གྱིས་འདྲེན་པའི་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་ཏེ་བུ་འཁྱེར་རོ”ཞེས་དང་ཡེ་ཤུའི《དམ་པའི་གསུང་རབ》ཞལ་ཆད་ཪྙིང་པའི་རྒྱལ་རབས་བམ་པོ་ལེའུ་གསུམ་པར“....དེ་ནས་ཁོང་ཡེ་རུ་ཤ་ལེམ<耶路撒冷>དུ་བྱོན་ནས། ཡ་ཧོ་ལྦའི་སྒོམ་གྱི་མདུན་ལངས་ཤིང་བསྡད་དེ་སྦྱིན་སྲེག་གི་མཆོད་པ་དང་། ཞི་བདེ་བའི་མཆོད་པ་ཕུལ་ནས་རང་གི་གཡོག་པོ་རྣམས་ལ་མགྲོན་བྱས་སོ། དེའི་དུས་སུ་སྨད་འཚོང་མ་གཉིས་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ<所罗门国王>འོངས་ཏེ་ལངས་ནས་བསྡད་དེ། བུ་མེད་གཅིག་གིས་ཁོང་ལ། ཀྱེ་བདག་གི་ཇོ་བོ་ལགས། བདག་དང་མོ་འདི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ན་སྡོད་ཅིང་། དེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་དུས་སུ་བདག་ལ་བུ་ཞིག་སྐྱེས། བདག་ལ་སྐྱེས་ནས་ཞག་གསུམ་པར་བུད་མེད་འདི་ལའང་སྐྱེས་ཏེ་ངེད་མཉམ་དུ་བསྡད་དེ་ཁྱིམ་དེ་ན་ང་ཅག་གཉིས་ལས་གཞན་སུ་ཡང་མེད་པ་ཡིན། བུད་མེད་དེས་མཚན་མོར་ཕྲུ་གུ་མནན་པས་ཤི། ཁྱེད་ཀྱི་བྲན་མོ་བདག་གཉིད་ལ་སོང་བའི་དུས་མོ་དེ་ནི་མཚན་ཕྱེད་ལ་ལངས་ཏེ་བདག་གི་བུ་བདག་གི་པང་ལས་བླངས་ཞིང་མོ་རང་གི་པང་དུ་ཉར་ཏེ་དེའི་བུ་ཤི་རོ་དེ་བདག་གི་པང་པར་བཞག་གོ། སྔ་དྲོ་བདག་བུ་ལ་ནུ་མ་བསྣུན་དུ་ལངས་བའི་ཚེ་ན། ལྟོས་ཤིག་དེ་ནི་རོའོ། སླད་སྔ་དྲོ་བདག་གིས་ཞིབ་ཏུ་བལྟ་བའི་ཚེ། དེ་ནི་བདག་ལ་སྐྱེས་པའི་བུ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ངོ་། ཞེས་ཞུས་སོ། བུད་མེད་གཅིག་ཤོས་ཀྱིས། དེ་བཞིན་མ་ལགས། གསོན་པོ་འདི་ངའི་བུ་དང་། ཤི་རོ་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་བུ་ཡིན་ཟེར་ཏེ། བུད་མེད་གཞན་དེས་དེ་ལྟར་མིན། ཤི་རོ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་ཡིན། གསོན་པོ་འདི་ངའི་བུ་ཡིན་ཅེས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་གཏམ་བྱས་སོ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་གསུངས་པ། ང་ལ་རལ་གྲི་ཞིག་འཁྱེར་ཤོག་བྱས་ནས་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་རལ་གྲི་ཞིག་འཁྱེར་བ་དང་། རྒྱལ་པོས་ཕྲུ་གུ་གསོན་པོ་འདི་ཁག་གཉིས་སུ་ཆོད་ཅིག ཕྱེད་ཀ་དེ་གཅིག་ལ་ཐོངས་ཞིག་གཞན་ཕྱེད་ཀ་དེ་གཞན་དེ་ལ་ཐོངས་ཞིག ཅེས་བསྒོ་བས། བུ་གསོན་པོའི་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཕྲུ་གུའི་ཕྱིར་ཁྲག་རླུང་ལངས་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ། ཀྱེ་བདག་གི་ཇོ་བོ་ལགས། བུ་གསོན་པོ་འདི་མོ་ལ་སྦྱིན་ཅིག་དང་། ཅིས་ཀྱང་མ་གསོད་ཅིག ཅེས་གསོལ་ཡང་།གཞན་དེས། ཁྱོད་ལ་ཡང་མི་ལུས། ང་ལ་ཡང་མི་ལུས་པས་ཆོད་ལ་ཐོངས་ཞེས་སྨྲས་སོ། དེར་རྒྱལ་པོས་བཀའ་བསྩལ་བ། བུ་གསོན་པོ་དེ་དེ་རང་ལ་ཐོངས་ཤིག་དང་། དེ་ཅིས་ཀྱང་མ་གསོད་ཅིག དེའི་མ་ནི་དེ་རང་ཡིན་ཅེས་གསུངས་སོ། ཡང་ཡིས་ར་ཨེ(以色列)ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོས་ཕྱེས་པའི་བཤགས་དེ་ཐོས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་བསྐྲགས་སོ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞལ་ལྕེ་གཅོད་དུ་དཀོན་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་གི་དྲུང་དུ་གནས་པ་དེ་དག་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ།”ཞེས་གསལ་ཞིང་། གཞན་ཡང་རྒྱ་ནག་ཏུ་སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་ཁའེ་ཧྥང་གཞུང་གི་ཁྲིམས་དཔོན་པའོ་ཆིང་ཐན་གྱི་སྐབས་རྒྱ་མོ་གཉིས་བུ་གཅིག་ལ་རྩོད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་བྱུང་ཚུལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་འཇར་པན་གྱི་དཔར་གཞི་འགུལ་བའི་བརྙན་འཕྲིན་འཁྲབ་ཚན་《དབྱི་ཤིའུ་》ཞེས་པའི་ནང་དུའང་གོང་གསལ་དེ་དག་དང་འདྲ་བའི་ལེ་ཚན་ཞིག་བྱུང་བ་སོགས་ཡོད། གཤམ་ལ་གོང་གི་གཏམ་རྒྱུད་གསུམ་པོ་དེར་དབྱེ་ཞིབ་རགས་ཙམ་བགྱི་ན་འདི་ལྟ་སྟེ།\nའོན་ཏེ་དོན་དུ་སྒྲུང་དེ་དག་ནི་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྒྱུད་པ་དང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཕེལ་བའི་འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གཏམ་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པ་ནི་དཔེར་ན་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཕ་སྤྲེལ་རྒན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་རི་བོ་གྲུ་འཛིན་དུ་འཕུར་འགྲོ་བ་གང་དེ་དང་། ཉིན་གཅིག་ལ་ལེ་དབར་ཆིག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་བསྐྱོད་ནུས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྤྲེལ་རྒན་སུན་ཝུའུ་ཁུང་། དེ་བཞིན་ལངྐའི་ཡུལ་ནས་རི་བོ་གངས་ཅན་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་འཕུར་ཏེ་རི་བོ་གངས་ཅན་པང་ཁར་འཁུར་ནས་ལངྐའི་ཡུལ་དུ་འཁྱེར་འགྲོ་མཁན་མགྲིན་བཟང་གི་བློན་པོ་ཧ་ནུ་མནྡ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གི་སྒྲུང་ཁུངས་གཅིག་ཏུ་དེང་གི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དག་གིས་བཞེད་དོ།\nའོ་ན་སྒྲུང་དེ་དག་ལ་ཕན་ནུས་ཅི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། 《ནང་དོན་རིག་པའི་སྤྱི་བཤད་》ལས། “སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་བློ་དང་མཐུན་དཀའ་བར་གྱུར་བ་དང་། རང་དབང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ལ་ལྷ་སྒྲུང་གི་གྲུབ་ཆ་མང་བའི་ཕལ་ཆེན་སྡེའི་ལྟ་བ་ནི་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཧ་ཅང་གི་རྒྱུགས་ཆེ། དེ་བས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ནི་གཙོ་བོ་ཕལ་ཆེན་སྡེའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་བར་བཤད་ཆོག་མོད། ཡིན་ནའང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་བྱུང་རྗེས་ཕལ་ཆེན་སྡེ་རིམ་གྱིས་ཉམས་དམས་སུ་གྱུར་བ་དང་། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། གྷི་རིག དབྱི་ལང་སོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་རིག་གནས་བཅས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་བཟོས་ཡོད”ཅེས་བཤད་པས་དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་ཆོས་ལུགས་དང་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་རང་རང་གི་རྐང་ཚུགས་ཐབས་ཐད་ཐབས་ཇུས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བསྟེན་གྱི་ཡོད་ལ། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་རྟོགས་ཐུབ་པའི་སྒྲུང་གཏམ་ལ་བསྟེན་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་སྟངས་དེ་ཡང་བྱ་ཐབས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ལམ་ཙམ་བྱེད་ཐུབ།\n《སྦ་བཞེད་》ནང“མདོ་མཛངས་བླུན”དེ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་ཡོད་ཚུལ་བསྟན་ཞིང་དེའི་ནང་སྐྱེ་འགྲོ་ཆོས་ལ་བསྐུལ་ཚུལ་བཤད་པ་སྟེ“ཀླུ་རྒོད་ནི་དབའ་བཟའི་ནང་ནས་དད་པ་ཆེ་བ་དབའ་བཟའ་ལེགས་བཙུན་བློན་ཆེ་བླངས་ནས་མནའ་མར<བརྩལ་>ཏེ་བོན་བཅད་དེ་ལྷ་ཆོས་བགྱིས་དད་པ་སྐྱེས་པས་ཕྱིན་ཆད་ལེགས་པ་མང་། དྷརྨ་མཛངས་བླུན་མཐོང་ནས་ཀླུ་རྒོད་རབ་ཏུ་བྱུང་། སུམ་པ་སྤོག་མདའ་ཕན་ཆད་ཆོས་ལ་དགའ་བར་གྱུར།”ཞེས་འཁོད་པས་དེས་དོན་དུ《མདོ་མཛངས་བླུན》དེ་དུས་རབས་བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཅིག་གང་རུང་གི་སྐབས་སུ་ཆོས་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆ་ཞིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་དེའི་ནང་གི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་དུས་རབས10-11ནང་གི་མཁས་པ་གང་རུང་ཞིག་གིས་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་འཁྲུངས་རབས་ལ་སྦྱར་བ་མངོན་རྗེན་དུ་གསལ་ཞིང་དེ་མིན་ན《མདོ་མཛངས་བླུན》ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་སྐབས་འགོས་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་འགྲུབ་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་ལས་བོད་སྐད་དུ་ཕབ་ཅེས《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི》ནང་གསལ་བས་རྒྱུ་མཚན་དེས་ཀྱང《སྦ་བཞེད》ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་སྦ་གསལ་སྣང་མིན་པ་མ་ཟད་དེབ་ཐེར་འདི་ཉིད་ཁྲི་སྲོང་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མིན་པའི་ར་སྤྲོད་ཀྱང་གསལ་རྗེན་དུ་བྱས་པ་རེད། གཞན་དུ་ན་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པའི་སྦ་གསལ་སྣང་གིས་བཙན་པོའི་ཡུམ་སུ་ཡིན་མ་མཁྱེན་པ་ནི་ཡ་མཚན་ཆེ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་ཁྲི་སྲོང་འཁྲུངས་པའི་སྐབས་དེར་བཙུན་མོ་གཉིས་ཀྱི་གཟིམ་སྦུག་ཏུ་བློན་འཁོར་ཕོ་མོ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་བས་ཡ་མཚན་ཆེའོ།\nཏུན་ཧོང་ཡིག་ཪྙིང་ནང་གི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ལྟར་ན། ཀོང་ཇོ་འདི་ཉིད་མེས་ཨག་ཚོམ་དགུང་ལོ་བདུན་གྱི་ཐོག་བོད་ཡུལ་དུ་འབྱོར་བ་སྟེ་དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ཤོག་དྲིལP. T1288ལས“འབྲུགྀ་ལོ་ལ་བབ་སྟེ། དཔྱྀད་ཁོ(ཕོ)བྲང་ཙལདུ:རྒྱལ་གཙུག་རུ་བལྟམ.......”ཞེས་མེས་ཨག་ཚོམ་སྤྱི་ལོ704ལོར་བལྟམས་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་ནས་རྩིས་པའི་ལོ་བདུན་པ་ཁྱིའི་ལོ་སྟེ་ཤོག་དྲིལ་དེ་ལས“༄：།ཁྱྀ་ལོ་ལ་བབ་སྟེ། བཙན་པོ:བལ་པོ:ན་བཞུགས། བྱྀ་དྲོན་ན་བཞུགས། མཁྲྀས་ཕ་ཏང་དུ་འདུན་:འདུསྟེ:བཙན་མོ:ཁོང་ཅོ་གཤེགས:པའྀ་ཡོ་བྱད་བཀྲལ། ཞང་བཙན་ཏོ་རེ་ལྷས་བྱྀ་ན་ལས:སྩོགས་པས། གཉེ་བོ་བགྱི་སྟེ། བཙན་མོ་ཀྀམ་ཤང་ཁོང་ཅོ:ར་སའྀ་ཤ་ཙལ་དུ་གཤེགས་་....”ཞེས་བཙན་པོ་མེས་ཨག་ཚོམ་དགུང་ལོ་བདུན་བཞེས་པའི་ཚེ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་འབྱོར་བ་དང་། དེ་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་འདས་པ་བཙན་པོ་མེས་ཨག་ཚོམ་དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་བཞེས་པ་ཡོས་བུའི་ལོ(སྤྱི་ལོ739)ཀོང་ཇོ་འདས་པ་སྟེ། གོང་གསལ་ཤོག་དྲིལ་ལས“ཡོས:བུའྀ་ལོ་ལ། བཙན་པོ:དབརད་ཆབ་སྲྀད་ལ:བེག་དུ:གཤེག་སྟེ། སྲས་ལྷས་བོན་དྲོན་ན་བཞུགས། བཞུགས་པ་ལས་ནོངས། བཙན་པོ:ཡབ:དགུན་བོད་ཡུལ་དུ་སླར་གཤེགས། བཙན་མོ:ཀྀམ་ཤེང:ཁོང་ཅོ་ནོངས་པར་ལོ་ཆིག”ཅེས་དོན་དུ《སྦ་བཞེད》ལས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་སྔོན་ལ་འདས་ཚུལ་བཤད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ལོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཉིས་ཀ་འདས་པ་མ་ཟད། ཀོང་ཇོ་ཡང་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་གྱི་བཙུན་མོར་ཕེབས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་ཐུབ། དེ་ནས་བརྩིས་པའི་ལོ་གསུམ་རྟའི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ742ལོར་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གཞི་ནས་སྐུ་བལྟམས་པ་སྟེ་ཤོག་དྲིལ་ལས།“༄：རྟའི་ལོ་ལ། བཙན་པོ་:པོ་བྲང་དབརད་ཚལ་བུ:སྣ་ན་བཞུགས། རྒྱའྀ:ཕོ་ཉ:ཨན་ད་ལང་དྔ། མྱུ་ནག་པོ:ཕོ་ཉ་བྲྀ:པྱག་འཙལད། ཟློར་ཤུད་བུ:ཁོང་ཟུང་དྔ། ལང་གྲོ་ཁོང་རྩན་གཉྀས། འབྱུང་འཇུགྀ་རྩིས་བགྱྀསྟེ། ཐང་ཁྲམ:བཏབ། ཁུ་ཉེ་མོན་གངསུ་བློན་མང་པོ་རྗེས་འ་ཞའྀ་མཁོས་བགྱྀས། བཙན་པོ་སྲོང་ལྡེ་བཙན:བྲག་དམར་དུའ་བལྟམ། ཡུམ་མང་པོ་རྗེ་ནོངས་ཕར་ལོ་གཅྀག”ཅེས་འཁོད་པ་འདིས་དོན་དུ་ཁྲི་སྲོང་གི་ཡུམ་དངོས་སྣ་རྣམ་བཟའ་མང་པོ་རྗེ་ཡིན་པ་མ་ཟད། བཙན་པོ་འཁྲུངས་པའི་ལོ་དེ་གར་ཡུམ་འདས་པ་ཡིན་པ་གསལ་པོར་མངོན།\n༢. 《སྦ་བཞེད》ལས“ཕྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཁས་པ་རྣམས་ན་རེ། རྒྱ་ནག་མཁན་པོ་ཆོས་མི་ཤེས་ཀྱང་ལྟས་ཅུང་ཟད་ཤེས་པ་ཞིག་སྟེ། དེང་སང་ཆོས་ཁུངས་མ་རྣམས་བོར་ནས་སེམས་ངོ་འཕྲོད་པས་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་པ། དཀར་པོ་ཆིག་ཐུབ་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན་གསུངས་་་་་་”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པས་འདི་ལ་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་བསམ་ན་ཐོག་མར་་ཕྱིས”ཞེས་པ་འདིར་བསམ་རྒྱུ་གཅིག་སྟེ“ཕྱིས”ཞེས་པའི་དུས་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་སམ། གལ་ཏེ་སྟོན་རྩེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་མཇུག་འགྲིལ་བ་ནས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐུ་མ་གཤེགས་པའི་བར་ཡིན་ན་ནི་དེའི་བར་རྒྱལ་པོས་བཀས་བཅད་དེ་གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ཆིག་ཐུབ་བྱས་པ་བྱུང་ན་ཁྲིམས་གཅོད་པའི་ཚུལ་ཡང《སྦ་བཞེད》དུ་འཁོད་ཡོད་པས་སྦ་གསལ་སྣང་གི་དུས་སུ་དཀར་པོ་ཆིག་ཐུབ་དར་མི་ཐུབ་པ་ཤེས་ཐུབ་ལ། སྦ་གསལ་སྣང་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་གོང་ལ་གྲོངས་པ་ཡང《སྦ་བཞེད》དུ་བཤད་པས་དེའི་ཐོག་ནས“ཕྱིས”ཞེས་པ་དུས་དེ་ཙམ་ལ་གོ་དགོས་ན་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་ཕྱི་རྒྱུའང་མེད། དོན་དུ་དེ་ནི་འུ་དུམ་བཙན་གྱིས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པ་ནས་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་བར་དུ་མ་ཟད། ཕལ་ཆེར་ས་པཎ་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་བྱུང་བའི་དོན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་ས་པཎ་གྱི《སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེ》ཡི་ནང་མཁན་པོས་ལུང་བསྟན་པ་དང་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་གདན་དྲངས་ཤིང་རྩོད་པས་ཧ་ཤང་ཕམ་པར་བྱས་ཚུལ་སོགས《སྦ་བཞེད》དང་མཚུངས་པར་འཁོད་པའི་འོག་ཏུ“ཕྱིས་ནས་རྒྱལ་ཁྲིམས་ནུབ་པ་དང་། །རྒྱ་ནག་མཁན་པོའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི། །ཡི་གེ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་། །དེ་ཡི་མིང་འདོགས་གསང་ནས་ནི། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མིང་བསྒྱུར་ནས། །ད་ལྟའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི། །ཕལ་ཆེར་རྒྱ་ནག་ཆོས་ལུགས་ཡིན། །ནཱ་རོ་པ་དང་མཻ་ཏྲཱི་པའི། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ། དེ་ནི་ལས་དང་ཆོས་དང་ནི། །དམ་ཚིག་དང་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །གསང་སྔགས་རྒྱུད་ནས་ཇི་སྐད་དུ། །གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ཁོང་བཞེད་དོ།”ཞེས་དང་། “སངས་རྒྱས་སྐར་རྒྱལ་བར་སྣང་ལ། །སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་ནས་ཆོས་འཆད་ཚེ། །རིན་ཆེན་བཟང་པོས་གཟིགས་ཙམ་གྱིས། །ས་ལ་ལྷུང་ནས་བརྒྱལ་ཞེས་གྲགས།།”སོགས་མང་དུ་བྱུང་བར་གཞིགས་ན་གོང་གསལ《སྦ་བཞེད》ཀྱི་གཏམ་དང་ས་པཎ་གྱི་གསུང་གཉིས་སྟབས་འགྲིག་པས《སྦ་བཞེད》ཀྱི་རྩོམ་པ་པོས“ཕྱིས”ཞེས་པ་དང“དེང་སང”ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་འཚོ་གཞེས་ཀྱི་དུས་ནི་བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པ་རེད།\n༣.《སྦ་བཞེད》ཀྱི“སྦ”ལ“འབའ”དང“རྦ”དང“དབའ”སོགས་འབྲི་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་ཡང་གཞན་ཕལ་ཆེར་སྒྲ་མཚུངས་ཤིང་། “དབའ”སྔར་གྱི་ཡིག་ཪྙིང་རྣམས་སུ་“སྦ”ཡི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པར་ཀློག་གི་ཡོད་པ་འདྲ་ཞེས་ཁོ་བོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གིས་གསུང་གི་འདུག་པ་དོན་ལ་གནས་ཤིང་། དེ་བཞིན《སྦ་བཞེད》དང《དབའ་བཞེད》《སྦ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མ》ཟེར་བ། གཞན་ཡང《སྦ་བཞེད》ངོ་མ་དང་རྫུན་མ་ཟེར་བ་སོགས་བཤད་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དོན་དུ་སྔར་གྱི་ཡིག་ཪྙིང་ཅུང་ཟད་རག་པ་ལ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཚད་མ་རུ་བྱས་ཏེ་བསྲེས་ཤིང་ཕྱིས་ཀྱི་བལྟ་ཚུལ་སོགས་བསྣན་ཏེ་སྦ་གསལ་སྣང་འདས་རྗེས་ཀྱི་དོན་ཡང་མུ་མཐུད་ནས་བྲིས་པ《སྦ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མ》ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡོད། ད་ལྟ་ང་ཚོར་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི《སྦ་བཞེད》ལྕགས་དཔར་མའི་མཇུག་ཏུ་ཡང“འདི་རིགས་མི་གཅིག་འདྲ་མིན་རྒྱས་བསྡུས་འབྲིང་གསུམ་ལས་འབྲིང་པོ་དེ་ལ་རྒྱས་ཤོས་ཀྱི་མཆན་བཏབ་ཅིང་བར་དུ་བཅུག་བྱས་ཏེ་དཔེ་ཕྱི་དེ་ལ་འདི་ནི་བྲིས”ཞེས་བྱུང་བས་སྦ་གསལ་སྣང་ངམ་སང་ཤི་གང་རུང་གི་བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་ལྷད་བཅུག་སྟེ་བྲིས་སམ་སྙམ།\n《སྦ་བཞེད》ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཐད་ནས་བཤད་ན། དེའི་ནང་བརྡ་ཪྙིང་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་ཀྱང་ཏུན་ཧོང་གི་གཏེར་ཡིག་དང་། དྲིལ་བུ། རྡོ་རིང་སོགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་གྲོས་དང་བསྡུར་ན་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་སྟེ《སྦ་བཞེད》ཀྱི་ཡིག་བགྲོས་དང་ཡིག་སྲོལ་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་མིང་ཚིག་གི་མིང་གཞི་སྡེ་པ་གཅིག་གི་གསལ་བྱེད་ཕོ་དང་མ་ནིང་སོགས་ཕན་ཚུན་བརྗེས་པའི་རིགས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་ལ། སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་དང་ཕྲད་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་དང་ཡང་སྤྱིར་ཡོངས་སུ་མཚུངས་པ། དེ་བཞིན་གི་གུ་ལོག་པ་དང་། བརྡ་ཪྙིང་སོགས་གོ་དཀའ་བའི་རིགས་སྤྱིར་ན་མཐོང་རྒྱུ་མེད། འོན་ཏེ་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་ཐོན་མིས་སུམ་རྟགས་མཛད་ཀྱང་དར་ཁྱབ་ཏུ་ཆེར་མ་ཕྱིན་པ་དང་། ཡིག་སྲོལ་གཅིག་གྱུར་མ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་ཐད་ནས་དབུ་ཆེན་དང་དབུ་མེད་འདྲེས་པ་འདྲ་བ། མིང་གཞི་སྡེ་པ་ནང་ཕན་ཚུན་བརྗེ་སྤྱོད་བྱས་པ། སྐུང་ཡིག་གི་རྣམ་པ་འདོགས་ཅན་ལྟ་བུར་བརྩེགས་ནས་སྦྱར་བ། བརྗོད་དོན་ཡང་མདོར་བསྡུས་ཤིང་དོན་ཟབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས་གཤམ་དུ་ཡིག་དུམ་འགའ་ཞིག་བསྡུར་བ་བྱ་རྒྱུ་སྟེ། 《སྦ་བཞེད》ལས“སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་རྗེའི་བཀའ་ཉན་ཅིང་རྗེ་འབངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་དབུའི་མཆོད་གནས་སུ་ཕྱུང་ལ་ཕྱག་དང་མཆོད་པ་བྱ་བ་དང་། བཀུར་བ་ལ་སོགས་འབངས་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་བརྩལ(བསྩལ)བ་སོགས་པའི་བཀས་བཏགས། དེ་ལྟར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་དང་སྣ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པ་བློན་ཆེན་མན་ཆད་ནས་སྣ་ལ་གཏོགས་པ་རིལ་གྱིས་བྲོ་བོར་ཏེ་མནའ་བསྐྱལ་བའོ། ཆོས་རྩིགས་མཛད། བཀའ་བརྩིགས་ཀྱི་རྡོ་རིང་བཙུགས”ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། བསམ་ཡས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེར“༅།ར་ས་དང་། བྲག་དམར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ལས་སྩོགས་པར། དཀོན་མཅོག ། གསུམ་གྱི་རྟེན་བཙུགས་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱྀ་ཆོས:།མཛད:པ:འདྀ། ནམ:དུ་ཡང་མྱྀ:གཏང:མའི་ཞིག་པར་བགྱྀ:འོ:།ཡོ:བྱད:སྦྱརད། པའ་ཡང་། དེ་ལས:མྱྀ:དབྲྀ:མྱྀ:བསྐྱུང་བར་བགྱྀ་འོ:།དའ:ཕྱིན་ཅད།གདུང་རབས:རེ་རེ:ཞིང:ཡང:བཙན་པོ:ཡབ་སྲས:གྱིས:འདྀ:བཞིན་ཡྀ་དམ:བཅའོ:།དེ་ལས:མནའ:ཁ:དབུད:པ་དག:ཀྱང:མྱྀ:བགྱྀ:མྱི་བསྒྱུར:བར:། འཇིག་རྟེན་ལས:། འདའས:པའ:དང་འཇྀག:རྟེན་གྱི་ལྷ་དང་། མྱྀ་མ:ཡིན:པའ། ཐམས:ཅད་གྱང:དཕང་དུ་གསོལ:ཏེ། བཙན་པོ:ཡབ་སྲས་དྔ:རྗེ་བློན་ཀུན་གྱིས་དབུ་སྙུང:དང་བྲོ:། བོར་རོ། གཙིགས:གྱྀ:ཡི་གེ་ཞྀབ་མོ་གཅྀག་ནི་གུད་ན་མཚྀས་སོ”ཞེས་བྱུང་བས་གོང་གསལ་འདི་གཉིས་བསྡུར་ན་གོ་དཀའ་སླ་དང་ཡིག་སྲོལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཧ་ཅང་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡིན། ད་དུང་ཏུན་ཧོང་དང་ཁྲམ་བྱང་གི་ཡི་གེ་གཞན་དང་བསྡུར་ན་བསམ་ཡས་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་འདི་ཡང་གོ་སླ་བ་དང་ཡིག་སྲོལ་ཅུང་ལེགས་སོ།\nཡང་《སྦ་བཞེད》ལས“བློན་པོ་འགོས་ཀྱི་མཆིད་ནས། ཆོས་ནི་རྒྱས་པར་མཛད་ལགས་ཏེ། ད་མི་ཆོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་གནང་ཞེས་ཞུས་པས། རྗེའི་གདུང་རབས་དང་།འབངས་ཀྱི་ས་བཅད་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་ཕྱག་མཆོད་དང་། ཡ་རབས་ལ་ཞེ་ས་དང་། གཏམ་དང་ལོ་རྒྱུས་བཟང་པོའི་ལས་ཐབས་དང་། ལག་རྗེས་དང་། ཕ་མེས་ཀྱི་དགེ་དང་། ཡིག་ཚང་གི་ལུགས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་གནང་ངོ”ཞེས་བྱུང་། ཏུན་ཧོང་གི་གནའ་ཡིག《ཕུ་བོས་ནུ་བོར་གཏམས་ཤིང་བསྟན་པའི་མདོ》ཞེས་པ་ལས“ནུ་ན་རེ། མྱིའི་ཆོས་ནི་གང་། མྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་གང་། ཕུ་ན་རེ། མྱིའི་ཆོས་ནི། དྲང་ཞིང་སྲི་ཞུ་དང་། དེས་ཤིང་མཉེན་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་འེ་ཞིང་། དངན་ཆན་མྱེད་རྗེས་དང་ཁྲེལ་ཡོད། སྙིང་ཆུང་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། འཛངས་ཡིད་མྱུར་མྱེད་གྱང་། འདི་རྣམས་ལུས་ལ་ཡོད་ན། ཀུན་གྱི་སྙིང་དུ་འོང་ཞིང་སྲིད་བརྟནད་ནོ། མྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡོ་ཞིང་གཐུམ། ཡང་ཞིང་ཁྲེལ་དང་རྗེས་མྱེད། སྙིང་རྗེ་མྱི་ཤེས་ཞིང་དངན་ཆན་ཆེ་བླ་ཁྱད་བྱེད་ཆིང་ལེ་ལོ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་ལུས་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་མྱི་འོང་བ་ཡིན་ནོ”ཞེས་པ་གཉིས་བསྡུར་ན་འདི་གཉིས་བོད་ཡིག་ཡིན་པར་མཚུངས་ཀྱང་གོ་དོན་དང་ཡིག་སྲོལ་ཐད་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ང་ཚོས་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་མཐོང་བས་རྒྱས་བཤད་ཞུ་དགོས་པ་ནི་མ་མཆིས་སོ། །\n11.《དམ་པའི་གསུང་རབ་ཞལ་ཆད་ཪྙིང་མ》 །Tibetan Bible\n13. 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།


thang stong rgyal po - Khyentse Lineage - A Tsadra Foundation Project\nThangtong Gyalpo(1361 - 1485)\n'ol ba lha rtse\nYear of the Female Iron Ox, 6th sexagenary cycle.\nThangtong Gyalpo, also known as Tsöndru Zangpo, wasafamous Tibetan siddha who travelled extensively in China, Tibet and other eastern countries, built numerous temples and metal bridges and founded monasteries at Dergé and elsewhere. He is said to be an emanation of the mind aspect of Guru Rinpoche, as well as an incarnation of Dolpopa Sherab Gyaltsen. (Source: Rigpa Wiki)\n48 texts associated with this person\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 2, 737-739.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nAssociated ppl: thang stong rgyal po Genre: Verses of Praise - bstod pa31a1 - 2a4\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 2, 741-742.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nAssociated ppl: thang stong rgyal po Genre: Verses of Praise - bstod pa21a1 - 1b2\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 6, 471-639.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nTertön: thang stong rgyal po\nCycle: gsang spyod mkha' 'gro'i snyan brgyud\nGenre: Activity Manual - las byang 169 1a1 - 85a3\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 6, 641-664.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nAssociated ppl: ma gcig lab sgron Cycle: gsang spyod mkha' 'gro'i snyan brgyud\nGenre: Liturgy - ngag 'don 24 1a1 - 12b2\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 6, 665-668.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nGenre: Contemplative Guide Books and Instructional Manuals - khrid yig41a1 - 2b1\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 6, 669-681.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nGenre: Contemplative Guide Books and Instructional Manuals - khrid yig 13 1a1 - 7a3\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 6, 683-692.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nGenre: Contemplative Guide Books and Instructional Manuals - khrid yig 10 1a1 - 5b2\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 6, 693-702.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nGenre: Descent of Blessings - byin 'bebs 10 1a - 5b1\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 6, 703-709.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nGenre: Biographies - Hagiography - rnam thar, Lineage Transmission Records - brgyud yig71a1 - 4a4\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 7, 1-73.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nGenre: Activity Manual - las byang, Activity Practices - las tshogs 73 1a1 - 37a4\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 7, 75-89.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nGenre: Funerary Rituals - gnas lung - byang chog, Ritual and Liturgical Texts - cho ga phyag len 15 1a1 - 8a5\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 7, 91-237.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nAssociated ppl: thang stong rgyal po Deity: bstan srung\nGenre: Activity Manual - las byang, Protector Rituals - gsol mchod, Torma-offering Rituals - gtor chog 147 1a1 - 74a1\n(ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བཀའ་འབུམ་, Vol. 7, 243-270.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse chos kyi blo gros\nAssociated ppl: thang stong rgyal po Genre: Prosperity Rituals - gyang 'gugs 28 1a1 - 14b6\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 12, 495-504.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nAssociated ppl: thang stong rgyal po Deity: thugs rje chen po\nGenre: Revelations - gter ma, Sadhanas - Evocation Ritual - sgrub thabs 10 1a - 5b4\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 14, 375.) Author: 'jam mgon kong sprul\nAssociated ppl: thang stong rgyal po Cycle: grub thob chen po'i thugs tig\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 14, 377-389.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nGenre: Activity Manual - las byang, Revelations - gter ma, Root Treasure - gter gzhung 13 1a - 7a3\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 14, 391-396.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nGenre: Longevity Rituals - tshe sgrub, Revelations - gter ma 8 1a - 3b1\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 14, 397-429.) Author: 'jam mgon kong sprul\nGenre: Empowerment Ritual - dbang chog - dbang skur 33 1a - 17a3\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 14, 431-441.) Author: 'jam mgon kong sprul\nGenre: Longevity Empowerment - tshe dbang 11 1a - 6a6\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 14, 443-446.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nGenre: Revelations - gter ma, Contemplative Guide Books and Instructional Manuals - khrid yig, Pith Instructions - man ngag41a - 2b5\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 14, 447-523.) Author: Khyentse, Dilgo\nGenre: Contemplative Guide Books and Instructional Manuals - khrid yig 77 1a - 39a2\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 14, 525-646.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nAssociated ppl: thang stong rgyal po Deity: thugs rje chen po, rdo rje phag mo, rta mgrin, bla ma zhi ba, bla ma drag po\nCycle: sgrub thabs snying po skor lnga (grub thob chen po'i thugs tig)\nGenre: Revelations - gter ma, Root Treasure - gter gzhung, Sadhanas - Evocation Ritual - sgrub thabs 122 1a - 61b5\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 275-374.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nGenre: Revelations - gter ma, Root Treasure - gter gzhung 100 1a - 50b2\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 375-379.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nGenre: Descent of Blessings - byin 'bebs51a1 - 3a5\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 381-406.) Author: 'jam mgon kong sprul\nGenre: Activity Manual - las byang 26 1a - 13b5\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 407-411.) Author: Khyentse, Dilgo\nGenre: Daily Practice - rgyun khyer51a - 3a6\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 413-417.) Author: Khyentse, Dilgo\nGenre: Confessions - bshags pa, Mending Rituals - bskang chog51a1 - 3a5\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 419-424.) Author: Khyentse, Dilgo\nGenre: Daily Practice - rgyun khyer61a1 - 3b4\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 425-437.) Author: Khyentse, Dilgo\nGenre: Daily Practice - rgyun khyer 13 1a - 7a6\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 439-443.) Author: Khyentse, Dilgo\nGenre: Prayers - smon lam51a1 - 3a2\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 445-501.) Author: 'jam mgon kong sprul\nGenre: Empowerment Ritual - dbang chog - dbang skur 57 1a - 29a3\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 503-541.) Author: 'jam mgon kong sprul\nGenre: Structural Arrangement for Ritual Practice - sgrub khog 39 1a - 20a3\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 543-589.) Author: 'jam mgon kong sprul\nGenre: Medicinal Pills - Making and Activating Practices - sman sgrub 47 1a - 24a1\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 591-631.) Author: 'jam mgon kong sprul\nGenre: Activity Practices - las tshogs 41 1a - 21a6\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 633-672.) Author: 'jam mgon kong sprul\nGenre: Commentaries - 'grel pa, Commentary on Words - tshig 'grel, Commentary Syllable-by-syllable - 'bru 'grel 40 1a - 20b6\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་བབས་, Vol. 15, 673-695.) Author: 'jam mgon kong sprul\nGenre: Contemplative Guide Books and Instructional Manuals - khrid yig 23 1a - 12a6\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་འབུམ་, Vol. 9, 20-25.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nAssociated ppl: thang stong rgyal po Deity: tshe dpag med\nCycle: thang rgyal lugs tshe sgrub 'chi med dpal ster\nGenre: Longevity Rituals - tshe sgrub, Prayers for Long Life - zhabs brtan gsol 'debs - brtan bzhugs610b2 - 13a5\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་འབུམ་, Vol. 9, 183-186.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nAssociated ppl: thang stong rgyal po Deity: tshe dpag med, rta mgrin\nCycle: thang rgyal lugs tshe rta zung 'brel\nGenre: Daily Practice - rgyun khyer, Longevity Rituals - tshe sgrub41a - 2b1\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་འབུམ་, Vol. 15, 417-422.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nGenre: Notes - zin bris, Recitation Manual - bsnyen yig61a - 3b1\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་འབུམ་, Vol. 21, 411-429.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nGenre: Prosperity Rituals - gyang 'gugs 19 1a - 10a2\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་འབུམ་, Vol. 21, 577-593.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nGenre: Medicinal Pills - Making and Activating Practices - sman sgrub 17 1a - 9a6\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་འབུམ་, Vol. 21, 577-582.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nGenre: Medicinal Pills - Making and Activating Practices - sman sgrub61a - 3b5\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་འབུམ་, Vol. 22, 388-389.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nAssociated ppl: thang stong rgyal po Genre: Biographies - Hagiography - rnam thar, Vajra Songs - rdo rje'i glu222b1 - 23a5\n(མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་འབུམ་, Vol. 22, 500-501.) Author: 'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po\nAssociated ppl: thang stong rgyal po Genre: Supplications - gsol 'debs, Vajra Songs - rdo rje'i glu278b2 - 79a6\ngrub pa'i dbang phyug thang stong rgyal po\nRinchen Terdzö, Volume I, Text #6, Pages 568 to 570, folio 114b1 to 115b5\n།སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་དཔལ་རྟ་མགྲིན་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རྣམ་འཕྲུལ་གུ་རུ་པདྨ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱོན་པ་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ་ནི། གཙང་སྟོད་འོལ་བ་ལྷ་རྩེར་སྐུའི་སྐྱེ་བ་བཟུང་། ཡོངས་འཛིན་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་གཅིག་བསྟེན་ནས་གསན་བསམ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཛད། རང་བྱུང་གི་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་བཞུགས་ཀྱང་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཀུན་སྤངས་དོན་ཡོད་རྒྱལ་མཚན་ལས་བྱང་གཏེར་ཡོངས་རྫོགས་དང་། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་ལས་ཤངས་ཆོས་གསན་ཏེ། འདི་གཉིས་ལས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་བསྟན། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པས་འཛམ་གླིང་ཀུན་དང་གླིང་ཕྲན། ཁྱད་པར་རྔ་ཡབ་པདྨ་འོད་སོགས་སུ་ཕེབས་ནས་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་གྲུབ་ཐོབ་དཔག་མེད་ལས་ཆོས་གསན། མཁའ་འགྲོ་དང་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱིས་ཞབས་སྤྱི་བོར་བླངས། བོད་ལ་མཐའ་དམག་ཟློག་པའི་ས་གནད་ཀྱི་མེ་བཙའི་ལྷ་ཁང་མང་དུ་བཞེངས། ལྷ་འདྲེ་གདུག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་དམ་ལ་བཏགས། བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུ་ནས་ཚེ་སྒྲུབ་འཆི་མེད་དཔལ་སྟེར་སོགས་ཤོག་དྲིལ་ལྔ། གྲོམ་པ་ལྗོངས་ནས་ཐུགས་སྒྲུབ་ཡང་གསང་བླ་མེད། སྒྲུབ་མཚོ་པདྨ་གླིང་ནས་མན་ངག་རིན་ཆེན་གཏེར་སྤུངས། མོན་སྤ་གྲོ་སྟག་ཚང་ནས་མདོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་གནད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་ཤོག་དྲིལ་འདོམ་བཅུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། ཙ་རི་གསང་སྔགས་ཕོ་བྲང་ནས་ཟབ་ཆོས་ཐུགས་གཏེར་སྐོར་རྣམས་དང་། ཙ་རི་ཟིལ་ཆེན་ཕུག་ནས་གྲུབ་ཆེན་ཉིད་ཀྱི་ལུང་བསྟན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་དང་ཞིང་སྐྱོང་གི་སྒྲུབ་ཐབས་སོགས་ཟབ་གཏེར་མང་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཤིང་གཏེར་ཁ་མང་པོ་ཕར་ལའང་སྦས། རྒྱ་གར་ཀ་མ་ཏར་སྡིག་སྤྱོད་མུ་སྟེགས་རྒྱལ་པོ་དང་། བོད་ཡུལ་གྱི་མཐའི་ཀླ་ཀློ་རྣམས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བཀོད་པས་བཏུལ་ནས་ཆོས་ལ་བཙུད་པ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བཀོད་པ་ཚད་ལས་འདས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བློས་མི་འཁྱུད་ཅིང་གྲངས་ལས་འདས་པ་བཞེངས། ལྕགས་ཟམ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད། གྲུ་ཤན་བརྒྱ་དང་བཅོ་བརྒྱད་བཙུགས་པ་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཛད་པ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟར་ལགས་ཤིང་། དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་ཉེར་ལྔ་བཞེས་པའི་སྐབས་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་མཁའ་སྤྱོད་དུ་གཤེགས་པའི་ཚེ་ཐུགས་སྲས་ཉི་མ་བཟང་པོས་གདུང་དབྱངས་མཛད་པས་སླར་ཕེབས་ཏེ་ཞལ་ཆེམས་རྒྱས་པར་བསྩལ་ནས་དཔལ་རི་བོ་ཆེ་རུ་གཤེགས་་་་་པའི་ཚུལ་བསྟན། མངའ་རིས་གྲུབ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟང་པོ་ཞེས་དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུར་བཞུགས་ནས་མཐར་སྐུ་ལུས་འོད་ཕུང་དུ་གཤེགས་པ་དེ་དང་མདོ་ཁམས་སུ་གྲུབ་ཐོབ་ཕྱར་ཐུལ་ཅན་ཞེས་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གྲུབ་ཆེན་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་བཀོད་པ་ཡིན་པར་སྣང་ཞིང་ལས་ཅན་རྣམས་ལ་ད་ལྟའི་བར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་མང་དུ་བྱུང་། སློབ་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་བྱུང་ཞིང་ཁྱད་པར་གྲུབ་ཆེན་ཉིད་འཆི་མེད་ཚེའི་རིག་འཛིན་བརྙེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་རྒྱུད་འཛིན་སྐུ་ཚེའི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པ་མང་དུ་བྱོན། ཟབ་ཆོས་ཐང་སྟོང་སྙན་བརྒྱུད་ཆེན་མོའི་རྒྱུན་བཞུགས་པར་སྣང་ཞིང་ཚེ་སྒྲུབ་འཆི་མེད་དཔལ་སྟེར་ནི་གསར་རྙིང་ཀུན་ལ་ཁྱབ། ཕྱིས་འདིར་རྗེ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་པདྨ་འོད་གསལ་མདོ་སྔགས་གླིང་པ་ཡེ་ཤེས་སྐུས་ཡང་ཡང་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་བརྟེན་དགོངས་པའི་ཀློང་ནས་བརྡོལ་བའི་ཐུགས་གཏེར་གྲུབ་ཆེན་སྙིང་ཏིག་རྩ་བ་བླ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐོར་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟབ་རྒྱས་་་་་་དང། ཡན་ལག་རྒྱུད་སྡེ་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་ལམ་རིམ་དང་མཐུན་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་སྐོར་ལྔ། སྒྲུབ་སྡེ་བཀའ་བརྒྱད་གྱི་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་སྙིང་པོར་དྲིལ་བ་སོགས་ཆོས་སྡེ་ངོ་མཚར་ཅན་གཏན་ལ་ཕབས་པ་ཁོ་བོས་ཀྱང་བཀའ་དྲིན་དུ་ཐོབ་བོ། །གོང་སྨོས་མངའ་རིས་གྲུབ་ཆེན་དེ་ཉིད་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་བསྩལ་པའི་ཡིག་དྲུག་གསོལ་འདེབས་བྱིན་རླབས་དང་ངོ་མཚར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་གྲུབ་ཆེན་ཉིད་ཀྱིས་རྗེ་བླ་མར་དངོས་སུ་གནང་བའང་སྐལ་པ་བཟང་པོའི་དཔལ་དུ་ཐོབ་པ་སྟེ། མཆོག་དམན་ཀུན་ལ་བདུད་རྩིར་གྱུར་པའི་བཟླས་སྒོམ་འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ནུས་སུ་སྤེལ་བར་རིགས་སོ།\nspyan ras gzigs dang dpal rta mgrin zung du 'jug pa'i rnam 'phrul gu ru pad+ma mngal skyes kyi tshul du byon pa grub pa'i dbang phyug thang stong rgyal po ni/_gtsang stod 'ol ba lha rtser sku'i skye ba bzung /_yongs 'dzin lnga brgya lhag gcig bsten nas gsan bsam dpag tu med pa mdzad/_rang byung gi grub pa'i dbang phyug chen por bzhugs kyang dgos pa'i dbang gis kun spangs don yod rgyal mtshan las byang gter yongs rdzogs dang /_bla ma rdo rje gzhon nu las shangs chos gsan te/_'di gnyis las grub pa thob pa'i tshul bstan/_brtul zhugs kyi spyod pas 'dzam gling kun dang gling phran/_khyad par rnga yab pad+ma 'od sogs su phebs nas gu ru rin po che sogs grub thob dpag med las chos gsan/_mkha' 'gro dang chos skyong rnams kyis zhabs spyi bor blangs/_bod la mtha' dmag zlog pa'i sa gnad kyi me btsa'i lha khang mang du bzhengs/_lha 'dre gdug pa can thams cad dam la btags/_bsam yas mchims phu nas tshe sgrub 'chi med dpal ster sogs shog dril lnga/_grom pa ljongs nas thugs sgrub yang gsang bla med/_sgrub mtsho pad+ma gling nas man ngag rin chen gter spungs/_mon spa gro stag tshang nas mdo rgyud thams cad kyi zab gnad phyogs gcig tu dril ba'i shog dril 'dom bcu yod pa zhig dang /_tsa ri gsang sngags pho brang nas zab chos thugs gter skor rnams dang /_tsa ri zil chen phug nas grub chen nyid kyi lung bstan gsal ba'i sgron me dang zhing skyong gi sgrub thabs sogs zab gter mang du spyan drangs shing gter kha mang po phar la'ang sbas/_rgya gar ka ma tar sdig spyod mu stegs rgyal po dang /_bod yul gyi mtha'i kla klo rnams rdzu 'phrul gyi bkod pas btul nas chos la btsud pa sogs rdzu 'phrul gyi bkod pa tshad las 'das/_sku gsung thugs rten blos mi 'khyud cing grangs las 'das pa bzhengs/_lcags zam lnga bcu rtsa brgyad/_gru shan brgya dang bco brgyad btsugs pa sogs bsam gyis mi khyab pa'i mdzad pa yongs su grags pa ltar lags shing /_dgung lo brgya dang nyer lnga bzhes pa'i skabs sku dngos kyis mkha' spyod du gshegs pa'i tshe thugs sras nyi ma bzang pos gdung dbyangs mdzad pas slar phebs te zhal chems rgyas par bstsal nas dpal ri bo che ru gshegs pa'i tshul bstan/_mnga' ris grub chen tshul khrims bzang po zhes dgung lo brgya dang sum cur bzhugs nas mthar sku lus 'od phung du gshegs pa de dang mdo khams su grub thob phyar thul can zhes grags pa rnams kyang grub chen 'di nyid kyi sku'i bkod pa yin par snang zhing las can rnams la da lta'i bar ye shes kyi skus rjes su bzung ba mang du byung /_slob tshogs mtha' yas pa byung zhing khyad par grub chen nyid 'chi med tshe'i rig 'dzin brnyes pa'i rten 'brel gyis rgyud 'dzin sku tshe'i dngos grub brnyes pa mang du byon/_zab chos thang stong snyan brgyud chen mo'i rgyun bzhugs par snang zhing tshe sgrub 'chi med dpal ster ni gsar rnying kun la khyab/_phyis 'dir rje bla ma rin po che pad+ma 'od gsal mdo sngags gling pa ye shes skus yang yang rjes su bzung zhing byin gyis brlabs pa la brten dgongs pa'i klong nas brdol ba'i thugs gter grub chen snying tig rtsa ba bla sgrub kyi skor bskyed rdzogs zab rgyas dang/_yan lag rgyud sde sgyu 'phrul gyi lam rim dang mthun pa'i sgrub thabs skor lnga/_sgrub sde bka' brgyad gyi rgyud lung man ngag snying por dril ba sogs chos sde ngo mtshar can gtan la phabs pa kho bos kyang bka' drin du thob bo/_/gong smos mnga' ris grub chen de nyid la spyan ras gzigs kyis dngos su bstsal pa'i yig drug gsol 'debs byin rlabs dang ngo mtshar shin tu che ba grub chen nyid kyis rje bla mar dngos su gnang ba'ang skal pa bzang po'i dpal du thob pa ste/_mchog dman kun la bdud rtsir gyur pa'i bzlas sgom 'di nyid byang chub sems ldan rnams kyis ci nus su spel bar rigs so\nRetrieved from "https://khyentselineage.tsadra.org/index.php?title=thang_stong_rgyal_po&oldid=34122"


Mantras for Multiplying the Power of Recitation ཨོཾ་སམྦྷ་ར་སམྦྷ་ར་བྷི་མ་ན་ས་ར་མ་ཧཱ་ཛམ་བྷ་བ་ཧཱུྃ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ།།om sambhara sambhara vimana sara maha dzambha hung pat svaha!(Three times) ༄༅། །འཕགས་པ་བཀྲ་ཤ...\t2019-10-08 11:02\n༄༅། །སྣང་སྲིད་དབང་དུ་སྡུད་པའི་གསོལ་འདེབས་བྱིན་རླབས་སྤྲིན་ཆེན་བཞུགས་སོ། ། ‘The Great Cloud of Blessings’The Prayer which Magnetizes All that Appears and All that Existsby Mipham Rinpoche ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྂ་ཧྲ...\t2019-10-08 11:01\nDedication of Meritཁྱེད་ལ་བསྟོད་ཅིང་གསོལ་བ་བཏབས་པའི་མཐུས། །ched la tö ching söl ba tap pe tüབདག་སོགས་གང་དུ་གནས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ། །dak sok gang du ne pe sa chok suནད་དང་དབུལ་ཕོང་འཐབ་རྩོད་ཞི་བ་དང་། །ned d...\t2019-10-08 11:00\nThe Prayer which is the Source of All True Realization\n༄༅། །བར་ཆད་ལམ་སེལ་བསྡུས་པ།The Prayer to Guru Rinpoche for Attainments by Dodrupchen Rinpocheཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །orgyen rinpoche la solwa depTo Orgyen Rinpoche we pray,འགལ་རྐྱེན་བར་ཆད་མ...\t2019-10-08 11:00\n大方广佛华严经入不思议解脱境界普贤行愿品da fang guang fo hwa yan jing ru bu si yi jye to jing jye pu shan shing yuan pinThe King of Aspiration Prayers: Samantabhadra’s “Aspiration to Good Actions”–Seven Limb Prayer– 帕巴将华...\t2019-09-26 10:35\n༄༅། །བསྟོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་ཕྱག་འཚལ་ཉེར་གཅིག་བཞུགས།Praises To The Twenty-One Tarasཨོཾ་རྗེ་བཙུན་མ་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །om je tsün ma pak ma dröl ma la chak tsel loOm I prostrate to the nobl...\t2019-09-18 21:21\n༄༅། །གསོལ་འདེབས་དངོས་གྲུབ་ཀུན་འབྱུང་།The Prayer which is the Source of All True Realization སྤྲུལ་པའི་གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད་དང༌། །trulpé guru tsen gyé dangTo the Eight Manifestations of Guru Rinpocheགྲུབ་པའ...\t2019-09-18 17:22\nThe mantra of Padmasambhavaཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུྃom ah hum vajra guru padma siddhi hum（Repeat as many times as possible）\t2019-09-18 17:20\n༄༅། །ཚིག་བདུན་གསོལ་འདེབས།The Seven-line Supplication to Guru RinpocheཧཱུྃཿHung!ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་གྱི་ནུབ་བྱང་མཚམས༔orgyen yul gyi nup jang tsamIn the northwest country of Orgyenཔད་མ་གེ་སར་སྡོང་པོ་ལ༔ped ma ge...\t2019-09-18 17:19\nMantras for Multiplying the Power of Recitation ཨོཾ་སམྦྷ་ར་སམྦྷ་ར་བྷི་མ་ན་ས་ར་མ་ཧཱ་ཛམ་བྷ་བ་ཧཱུྃ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ།།om sambhara sambhara vimana sara maha dzambha ba hung pat svaha! (Three times) ༄༅། །འཕགས་པ་བཀ...\t2019-09-18 17:18


བོད་ཡིག །རྒྱལ་དབང་བརྒྱད་པ། • 8th Karmapa • 第八世噶瑪巴རྒྱལ་དབང་དགུ་པ། • 9th Karmapa • 第九世噶瑪巴རྒྱལ་དབང་བཅོ་ལྔ་པ། • 15th Karmapa • 第十五世噶瑪巴ཞྭ་དམར་དྲུག་པ། • 6th Shamar • 第六世夏瑪巴ཀརྨ་ཆགས་མེད། • Karma Chakme • 噶瑪恰美ཀརྨའི་མཁན་ཆེན། • Karme Khenchen • 噶美堪千བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會\nབོད་ཡིག །རྒྱལ་དབང་བརྒྱད་པ། • 8th Karmapa • 第八世噶瑪巴བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會\nབོད་ཡིག །ཞྭ་དམར་དྲུག་པ། • 6th Shamar • 第六世夏瑪巴འགྲོ་ཕན་གཙུག་ལག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Altruism Publications\nབོད་ཡིག །རྒྱལ་དབང་བཅུ་བདུན་པ། • 17th Karmapa • 第十七世噶瑪巴འགྲོ་ཕན་གཙུག་ལག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Altruism Publications\nབོད་ཡིག །དཔལ་ཁང་ལོ་ཙཱ་བ། • Karma Trinlepa • 巴康譯師Dharma Ebooks Publications\nབོད་ཡིག །རྣམ་རྒྱལ་གྲགས་པ། • Namgyal Drakpa • 南嘉札巴Dharma Ebooks Publications\nབོད་ཡིག །རྒྱལ་དབང་བཅུ་བདུན་པ། • 17th Karmapa • 第十七世噶瑪巴བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會\nབོད་ཡིག །རྒྱལ་དབང་བཅུ་དྲུག་པ། • 16th Karmapa • 第十六世噶瑪巴འགྲོ་ཕན་གཙུག་ལག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Altruism Publicationsཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། • Amnye Machen Institute\nAspirations to End Adversity 2021-01-18\nབོད་ཡིག ། (69)English (48)中文 (26)Polski (20)Español (7)Français (6)Pусский (14)Deutsch (2)Tiếng Việt (7)한국어 (4)Indonesian (3) Українська (6) Ελληνικά (1) Suomen (1) Dansk (1) हिन्दी (1) नेपाली (1)\nཞལ་འདོན་ཕྱག་དཔེ། • Prayer Books • 課誦法本 (15)


ནུབ་ཕྱོགས་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཐོ་རེངས་སྐར་ཆེན་བཞི།__ས་བུ་ཆེ། | རྫ་ཆུའི་རླབས་སྒྲ།\n2020 ལོའི་ཟླ3ཚེས 22 ཉིན། 3601 3\nསྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དྲུག་པ་ཙམ་གྱི་སྐབས་སུ། གྲྀ་སི[Greek]་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བདུན་གྱི་ཁྲོད་ནས་མི་ལེ་ཐུས[Miletus]ཞེས་བྱ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དེར་ནུབ་ཕྱོགས་ལྟ་གྲུབ་དང་། ཚན་རིག་གི་ཤིང་རྟ་ཆེན་མོ་ཐཱ་ལེ་སི་འཁྲུངས་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གིས་མི་ལེ་ཐུས་པ་ཟེར་བའི་གྲུབ་མཐའི་སྲོལ་གཏད་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཟད། ཡོངས་གྲགས་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བའི་དང་པོ། ཚན་རིག་ཡབ་ཆེན་སོགས་ཀྱི་མཚན་གྱི་ཆེ་བ་བཞེས་ཡོད་པས། སྙན་གྲགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། གནའ་དེང་གི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཚན་རིག་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན། །\nདུས་རབས་གསུམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་པ་པོ་དི་ཨོ་གེ་ནེས་་ལཱ་ཨེར་ཐེའུ་སི[Diogenes laërtius]་དང་དུས་རབས་ལྔ་པའི་གྲྀ་སིའི་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བོ་ཕྲོ་ཁ྄་ལུ་སི[Proclus]་སོགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་དེབ་ཐེར་དུ་ཐཱ་ལེ་སིའི་དབྱིབས་རྩིས་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་མཛད་རྗེས་བཀོད་ཡོད་དེ། བཤད་རྒྱུན་དེ་དག་ཏུ་ཐཱ་ལེ་སིས་དབྱིབས་རྩིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཨེ་ཅེབ་གཏོར་གཟུགས་བང་སོ[Pyramids of Egypt]འི་མཐོ་ཚད་དང་མཚོ་ངོས་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་བར་ཐག་སོགས་རྩིས་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གི་དབྱིབས་རྩིས་ཐད་ཀྱི་ངེས་སྲོལ་ཁ་ཤས་ད་ལྟའི་དུས་སུའང་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དེ། དྲང་ཟུར་སྐོར་གྱི་ངེས་སྲོལ་ཞིག་ལ་ཡང་རྗེས་དྲན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཐཱ་ལེ་སིའི་ངེས་སྲོལ་ཟེར་ནས་མིང་བཏགས་ཡོད་པ་རེད། ཡང་གྲྀ་སིའི་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་པོ་ཧེ་རོ་ཏོ་ཐུས[Herodotus]ཀྱིས་ཐཱ་ལེ་སི་སྐར་རྩིས་ལ་མཁས་པ་བརྗོད་ཡོད་དེ། ཐཱ་ལེ་སི་ཡིས་ཉི་འཛིན་བརྟག་ནས་སྐད་གྲགས་ཆགས་པ་རེད་ཅེས་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་སུ་དོན་དཔེ་དྲངས་ནས་བཀོད་ཡོད། །\nའོན་ཀྱང་ཐཱ་ལེ་སིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་གྱི་ཆེས་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ནི་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ལྟ་གྲུབ་མཁས་པ་ཕི་ལཱ་ཐོ[Plato]་ཡི་གསུང་རྩོམ་དུ། ཐཱ་ལེ་སིས་ནམ་མཁའི་སྐར་ཚོགས་ལ་གཟིགས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གནད་དོན་ལ་ཐུགས་དགོངས་བཞེས་བཞིན་བྱོན་པའི་སྐབས། ལམ་ལ་གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་པས་ཆུ་དོང་ནང་དུ་འགྱེལ་སོང་པ་རེད། ཚུལ་དེ་གཡོག་འཁོར་སྐྱེས་མ་ཞིག་གིས་མཐོང་བ་དང་། མོས་ཐཱ་ལེ་སི་ལ་ཁ་མཚར་གྱིས་ནས། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཞབས་འོག་གི་སའང་མཐོང་ཐུབ་མེད་ན། ནམ་མཁའི་གནས་ཚུལ་ནི་གང་ལྟར་དགོངས་ཐུབ་ཅེས་བཤད་པ་རེད། གཏམ་རྒྱུད་འདི་དངོས་གནས་ཡིན་མིན་གང་ལྟར་རུང་། ཕི་ལཱ་ཐོ་ནས་བཟུང་གཏམ་འདི་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་མཁན་དག་གི་དཔེ་ཆོས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཐུབ་ཡོད་ལ། ད་ལྟའི་དུས་སུའང་། ནུབ་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ལྟ་གྲུབ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དེ་ནམ་མཁའི་སྐར་མ་ལྟ་བར་དཔེ་ལེན་སྲིད་པ་དང་། ཡང་། གཞུང་ལུགས་གཅིག་རྐྱང་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་ལག་ལེན་དང་དངོས་ཡོད་ལ་མཐུན་མ་ཐུབ་པ་བྱུང་སྐབས། མིག་གིས་ས་ལ་ལྟོས་ཞེས་ནས་འབོད་བརྡ་བྱེད་ཀྱང་སྲིད་པ་རེད། །\nཐཱ་ལེ་སིས་ནམ་མཁའི་སྐར་ཚོགས་ལ་གཟིགས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་ལུགས་གང་ཞིག་རྟོགས་ཡོད་ཅེ་ན། ཁོང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཆུ་ལས་འབྱུང་བའི་རིགས་པ་ཞིག་གཏད་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། གལ་ཏེ་ང་ཚོའི་བོན་གཞུང་དང་ཆོས་གཞུང་གི་བརྗོད་ཚུལ་ཁུངས་ཐུབ་ཡིན་ན། བོན་དང་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔ་མོའི་དུས་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་ཡི་དགོངས་པ་གཏད་ཡོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཏེ་ད་ལྟ་ཚན་རིག་གིས་བཤད་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་ཡིས་འབྱུང་བ་ལྔ་པ་ནམ་མཁའི་ཁྲོད་དུ་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། ཆོས་རྣམས་འཇིག་པའི་སྐབས་སུ་སླར་ཡང་འབྱུང་བ་སོ་སོར་འགྱེད་འགྲོ་བར་བཤད་ཡོད་རེད། འོན་ཏེ། ཐཱ་ལེ་སི་འཁྲུངས་པའི་སྐབས་སུ། གྲྀ་སི་ལ་འབྱུང་བ་བཞི་ཡི་བཤད་སྲོལ་ཞིག་ཡོངས་ཁྱབ་སུ་མེད་པ་འདྲ་སྟེ། ཁོང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་སམ་ཆོས་ཀྱི་གྲུབ་རྐྱེན་འཚོལ་སྐབས་འབྱུང་བ་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། ཆུ་ལ་བློ་འཁོར་ཡོད་པ་རེད། །\nབཤད་སྲོལ་ཞིག་ལ། གྲྀ་སི་ལས་ཀྱང་སྔ་བའི་སུ་མེར་སོགས་དབུས་མཚོའི་ཤར་གྱི་ལེགས་བྱང་ཁྲོད་དུ་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཆུ་གནས་ལས་འཕེལ་བར་བཤད་པའི་རིག་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ཆུ་འབྱུང་གི་བཤད་སྲོལ་ཡང་ཡོད་པ་རེད། ཐཱ་ལེ་སིའི་དགོངས་བཞེད་ལ་གནའ་མིའི་ལྟ་བ་དེ་ཡིས་བློ་བསྐྱེད་བྱས་ཡོད་པའང་མཁས་པ་དུ་མས་འདོད་པ་རེད། །\nའོན་ཀྱང་། གནའ་མིས་ནི་དཔེ་དང་ལྷ་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་སྒང་ནས་འཇིག་རྟེན་ཆུ་འབྱུང་དང་། སྲོག་ལྡན་ཆུ་འབྱུང་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟའི་དུས་སུ། ཐཱ་ལེ་སི་ཁོ་རང་གི་གསུང་རྩོམ་སོགས་ཅི་ཡང་ང་ཚོའི་མཐོང་ལམ་དུ་མཇལ་རྒྱུ་ལྷག་མེད་ནའང་། ཨ་རེས་ཏོ་ཏེལ[Aristotle]་གྱི་ཁུངས་ཐུབ་བརྩམས་ཆོས་གཟུགས་འདས་རིག་པ[Metaphysics]་ཞེས་པ་དེར་འཁོད་དོན།\nལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་སྔོན་བྱོན་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་འདོད་ལ་ ་་་ ་་་ དེ་དག་གི་ཁྲོད་ཀྱི་ཐཱ་ལེ་སི་ཡིས་ཆུ་དེ་རྩ་བར་བཞེད་པ་རེད། །(1)\nགསུང་དུམ་འདི་ལས་བསྟན་པ་ཇི་བཞིན། ཐཱ་ལེ་སིའི་དགོངས་དོན་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་གཞིའམ་རྩ་བའམ་མཐར་ཐུག་འགྲུབ་བྱེད་ནི་ཆུ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་རེད། གྲྀ་སིས་འབྱུང་བ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོད་དེའི་ཚབ་ཏུ་གཞི་རྒྱུ་ལྟ་བུ་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རུ་གྱུར་བའི་རྒྱུ་ཆ་ལྟ་བུའི་དོན་ཡིན། །\nའོ་ན། ཐཱ་ལེ་སིའི་དགོངས་པ་འདི་འདྲ་ཞིག་རིགས་པ་གང་ལ་བསྟེན་ནས་བཏོན་ཡོད་པ་རེད་ཅེ་ན། ཨ་རེས་ཏ་ཏོལ་གྱིས། ཐཱ་ལེ་སིས་སྐྱེས་དངོས་ཐམས་ཅད་རློན་པའམ་བཤེར་བག་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་པ་དང་། བརླན་བཤེར་ཅན་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ནི་ཆུ་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད་ཅེས་སོ། ། གྲྀ་སིའི་སྐད་དུ་ཆུ་དང་བརླན་བཤེར་གཉིས་མིང་གཅིག་ཏུ་བྱ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ལ། མཁས་པ་གཞན་གྱིས་ཐཱ་ལེ་སི་ནི་མཚོ་འགྲུལ་ལ་བྱོན་རྒྱུ་མང་བས་བློ་བསྐྱེད་དེ་འདྲ་ཐེབ་པ་རེད་ཀྱང་ཟེར། ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྐབས་དེའི་གྲྀ་སིའི་སོ་ནམ་ལས་རིགས་ལག་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པས། སོ་ནམ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་བའི་ཆུ་དེ་དངོས་པོའི་འབྱུང་གཞིར་རྩིས་ན་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་རེད་ཟེར། འོན་ཀྱང་མང་ཆེ་བས་གོང་ནས་འཆད་ཟིན་པ་ལྟར། ཐཱ་ལེ་སི་ལ་དེ་ལས་སྔ་བའི་གནའ་བོའི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག་གིས་བློ་བསྐྱེད་བྱས་པ་རེད་ཟེར་ལ། ང་རང་གིས་མཐའ་མ་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་འགྱུར་ཐད་ནས་རྒྱུ་མཚན་ཆེས་ལྡན་པའི་འགྲེལ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པར་འདོད། །\nཆུ་དང་ཚེ་སྲོག་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་སྨོས་མ་དགོས་པ་རེད། མ་ཟད་ཆུ་ནི་བཤེར་གཟུགས་སུ་གནས་ཆོག་པར་མ་ཟད། ད་དུང་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཁ་རླངས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟར་རླངས་གཟུགས་སུ་བསྟུན་ཐུབ་པ་དང་། དར་དུ་ཆགས་ན་སྲ་འཐུས་ཅན་དུའང་འགྱུར་ཐུབ་པ་རེད། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་དགོས་ན། རླངས་གཟུགས། བཤེར་གཟུགས། སྲ་གཟུགས་གསུམ་དུ་མ་བསྡུས་པའང་མེད་པ་རེད་ལ། གཟུགས་གཞན་ཏེ་མེ་སོགས་ནི་དེ་གསུམ་གྱི་འགྱུར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དུ་གོ་ན་ཆོག་གི་རེད། དེ་བས། ཆོས་ཀུན་ཆུ་ལས་འབྱུང་བར་བཤད་པ་དང་ཆོས་ཀུན་ཆུ་ཡིས་གྲུབ་པར་བཤད་ན་ཤིན་ཏུ་བདེ་པོ་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་དེ་ལ་སུན་འབྱིན་དགོས་ན། དེ་ཡང་སླ་པོ་རེད་དེ། གནའ་དེང་གང་གི་དུས་ལ་ཐུགས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཆུ་མིན་པ་དེ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་རེད། །\nདེ་བས་ཐཱ་ལེ་སིའི་རྗེས་སུ། ནམ་མཁའ། མེ། རླུང་སོགས་གཞི་རྒྱུ་ལ་འདོད་པའི་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་མཁན་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། མཐར་ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི་ཡིས་འཇིག་རྟེན་དངོས་མང་སྦྱོར་གྲུབ་བྱས་པར་འདོད་པའི་ལྟ་བའང་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། །\nཉེ་དུས་སུ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་པེར་ཐྲན་ད྄་་རུ་སེལ[Bertrand Russell]་ཡིས་ཐཱ་ལེ་སིའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་སྐབས། ཁོང་གིས་དེང་རབས་རྫས་འགྱུར་ཁྲོད་དུ་ཆུ་དེ་ཡང་རླུང་རྡུལ་གཉིས་དང་སྲོག་རླུང་རྡུལ་ཡ་གསུམ་གྱིས་སྦྱོར་གྲུབ་བྱས[H2O]་ཡོད་པའི་ར་སྤྲོད་དེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཐཱ་ལེ་སིའི་དགོངས་པ་ཆེར་བསྟོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེང་རབས་རྫས་འགྱུར་ལྟར་ན། སའི་གོ་ལའི་སྟེང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རླུང་རྡུལ་གྱི་གྲུབ་ཆ་མེད་པ་གཅིག་རྐྱང་མེད་པ་རེད། མ་ཟད། འབར་གས་ཆེན་མོ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས། སྟོང་ཆེན་པོའི་རྡུལ་སྣ་ཚོགས་ཁྲོད་ནས་ཡང་རླུང་རྡུལ་དང་རབ་ཡང་རླུང་རྡུལ་གྱིས་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུའི་ཆ་ཚད་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། རྡུལ་རིགས་གཞན་གྱི་གྲངས་ལ་བརྒྱ་ཆ་གཅིག་ཙམ་ལས་མེད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་རུ་སེལ་གྱི་སྐད་ཆ་ངོ་མ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།\nདངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡང་རླུང་གིས་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། ཆུའི་གསུམ་ཆ་གཉིས་ནི་ཡང་རླུང་ཡིན་པ་རེད། །(2)\nརུ་སེལ་དང་ཡོངས་སུ་ལྡོག་པ་ཞིག་ནི་ཨ་རིའི་གཟུགས་ཁམས་རིག་པ་བ་ས྄་ཏེ་ཝེན་་ཝེན་པེར་ག྄[Steven Weinberg]་ལགས་རེད། ཁོང་གིས་ཐཱ་ལེ་སི་སོགས་ལ་དཔྱད་བརྗོད་བྱེད་སྐབས་གསུངས་དོན། སྔ་མོའི་གྲྀ་སིའི་མཁས་པ་དེ་དག་ནི་ཚན་རིག་པ་མིན་ལ། ལྟ་གྲུབ་པའང་མ་རེད། ཁོ་ཚོ་སྙན་ངག་པ་རེད་ཅེས་སོ། ། འདི་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེ་སྟེ། ཐཱ་ལེ་སིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གཞི་བཙལ་བའི་སྐབས་སུ། སྙན་ངག་གམ་འཆར་ཡན་གྱི་སྐད་ཆ་ཞིག་གསུང་འདོད་མེད་པ་མཁས་པ་མང་པོས་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཤེས་ཐུབ་ལ། ནེ་ཐྲི[Nietzsche]་ཡིས་གསུངས་པར། ཐཱ་ལེ་སིའི་དགོངས་པ་འདི་ནི་གཟུགས་དཔྱད་ཀྱི་ཚན་རིག་ཚོད་དཔག་ཅིག་ཡིན་པས་མ་ཟད། ད་དུང་དེ་ལས་བརྒལ་བའི་གཟུགས་འདས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་སྙིང་སྟོབས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད་དེ།\n[ཐཱ་ལེ་སི་]ཁོང་གིས་ད་དུང་ ་་ཐམས་ཅད་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་་ པའི་སྤྲོས་མེད་སྤྱི་མཚན་གྱི་རྟོག་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ལོན་མེད་ཅིང་། ད་དུང་བྱེ་བྲག་དངོས་གཟུགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་ཞིག་གི་རིམ་པར་ལུས་ཡོད་ནའང་། ཁོ་པའི་དུས་རབས་ཀྱི་གྲྀ་སི་པ་དག་གི་ཁྲོད་ནས། ཁོ་ནི་ཁྱད་པར་ཏུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །\nཐཱ་ལེ་སི་ཡིས་ ་་ཐམས་ཅད་ཆུའོ་་ ཞེས་གསུངས་སྐབས། མིའི་རིགས་ཀྱིས་རིག་གནས་བྱེ་བྲག་ཁྲོད་ཀྱི་འབུ་རྒྱུ་མ་ལྟ་བའི་དལ་འགྲོ་འཕྱེ་ནུར་དེ་ཐོད་བརྒལ་བྱས་ཏེ། མངོན་རྟོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་དོགས་ལན་རྙེད་ཐུབ་འབད་ཡོད་པ་དང་། མངོན་རྟོགས་དེ་འདྲ་ལ་བརྟེན་ནས་དམའ་རིམ་ཤེས་ཚད་་དེའི་བཀག་རྒྱ་ལས་ཐར་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། །(3)\nགང་ལྟར། མཁས་པའི་གྲལ་ནས་བསྟོད་སྨད་དྲང་གསུམ་གྱི་འདང་འཇོག་གང་འདྲ་ཐོབ་ཡོད་རུང་། ཐཱ་ལེ་སིའི་ལོ་རྒྱུས་དང་མཛད་པ་ནི་བསུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་མ་མཐོང་བར་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན། ཁོང་གི་ཆུ་འབྱུང་གི་དགོངས་པ་དེ་ད་ལྟ་ཕལ་བོ་དག་གིས་ལྟས་ནའང་སྐྱོན་བཙུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་ཚད་མ་ལྟར་ན་བློ་རྒྱས་པོ་མིན་ནའང་། དགོངས་པ་དེས་ལོ་རྒྱུས་ལ་བསྒུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དེ་ཡིས་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་བརྒྱུད་པའི་དེང་རབས་ཤེས་བྱ་རིག་གནས་ཀུན་ལ་རྨང་གཞིའི་བཞེངས་བཀོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད། །\nདེ་ཡང་དང་པོར། ཆེ་ས་ནས། ཐཱ་ལེ་སི་ཡིས་ནུབ་ཕྱོགས་དང་ཁྱད་པར་གནའ་བོའི་གྲྀ་སི་པའི་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་འཆིང་རྒྱ་བརྒལ་ནས་རིགས་ལམ་ངོས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱག་འདང་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ཡིས་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཕྱེས་པ་རེད། ཁྱད་པར་དུ་ཚན་རིག་བཤད་སྐབས། དེ་ཡི་ལོ་རྒྱུས་སྔ་ཐོག་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་འཆད་རྒྱུན་གཙོ་བྱས་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་མི་རིགས་སོ་སོ་ཡིས་ཚན་རྩལ་གྱི་བྱས་རྗེས་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་བསྐྲུན་ཡོད་ནའང་། ཚན་རིག་སྙིང་སྟོབས་སམ་ཚན་རིག་པའི་བློ་མིག་ཟེར་སྐབས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷ་མེད་འཆད་རྒྱུན་དེ་ལ་འཛིན་རྒྱུ་ལས་གཞན་མེད་པས། དེ་ཡི་ཁྲོད་དུ་སྲོལ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་རྗེས་བཞག་ཐུབ་ཡོད་པ་ནི་དངོས་ནས་བསྟོད་བསྔགས་འོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་བཞིན། ལྟ་གྲུབ་ཟེར་སྐབས། ཐཱ་ལེ་སི་ཡིས་ནུབ་ཕྱོགས་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྲོལ་ཕྱེས་པ་རེད་ཟེར་ཆོག ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་པོ་སྨྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཁོར་ཡུག་དེ་འདྲའི་ནང་ནས། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་ལྟ་གྲུབ་འདི་འདྲ་སྐྱོང་ཐུབ་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་རེད། ང་ཚོས་བསམ་བློ་འདི་འདྲ་ཞིག་བཏོང་དང་། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་གི་དུས་ད་ལྟ་ལའང་བྱེད་པོ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ལོག་རྟོགས་རྗེས་འབྲང་མཁན་ནི་དུང་ཕྱུར་གྱི་གྲངས་ཡོད་པ་དང་། དེ་དང་ཐཱ་ལེ་སི་ཡིས་བྱེད་པོ་ལྷ་རྒོལ་གྱི་སྙིང་སྟོབས་དེ་གཉིས་བསྡུར་བ་ཡིན་ན། ཁོང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་སྣང་བརྙན་དེ་རབ་ཏུ་བརྗིད་འགྱུར་བར་ངེས། །\nགཉིས་པར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྩ་དོན་གཅིག་གིས་འགྲེལ་ཐུབ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ལུགས་ཁོ་ན་བ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པ་སོགས་ཀྱི་བློ་གྲོས་བྱེ་བྲག་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡིས། སྣང་ཚུལ་དང་དོན་དམ་བར་དང་། མངོན་སུམ་དང་གསང་བའི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། གཅིག་ཆོག་གི་རྩ་ཚིག་གིས་སྣ་མང་གི་དཀའ་གནད་གྲོལ་ཐབས་བྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བ་མཚོན་ཡོད་ལ། ནང་པ་མང་པོས་ཁོང་གིས་འདོད་པའི་མི་སོགས་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་གནས་ལུགས་ངེས་ཅན་དང་གཏན་ཁེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་སུས་ཀྱང་རྒོལ་མི་ཐུབ་པའི་དགོངས་བཞེད་དེ་ཁས་ལེན་བཀའ་ནའང་། ལྟ་བ་དེ་ཡིས་ཚན་རིག་གི་རྟོག་པ་དང་ལུགས་སྲོལ་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཤིག་བལྟམས་སུ་བཅུག་ཡོད་པ་ལ་འདང་འཇོག་བྱས་ཀྱང་ཆོག་པ་རེད། །\nད་དུང་ཡང་། ཐཱ་ལེ་སི་ཡིས་ཁོང་གི་རྩ་བའི་དགོངས་པ་དེ་ལ་གཞིར་བྱས་ནས་ཚན་རིག་རིགས་འགྲེ་ཡི་ཐབས་ཚུལ་མགོ་བརྩམས་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཁོང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུ་ལས་འབྱུང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ས་གཞི་རྒྱ་མཚོའི་ཁར་འཕྱིང་ཡོད་པའི་ལྟ་བ་བཏོན་ཡོད་པ་རེད། ཨ་རེས་ཏོ་ཏལ་ལྟར་ན། ཁོང་གིས་ད་དུང་ས་གཞི་ཆུའི་ཁ་ལ་འཕྱིང་ནས་གནམ་ལ་འཕུར་མི་ཐུབ་རྐྱེན་ནི་ས་གཞི་དེ་ཤིང་དང་འདྲ་བས་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། གསུངས་འདི་དག་ལ་ད་ལྟ་ང་ཚོས་བགད་མོ་ཤོར་སྲིད་ན་ཐང་མོད། སྐབས་དེའི་རིག་གནས་ལ་ལྟོས་ནས་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ན། འདི་དག་ནི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ཡིན་ཏེ། ཐཱ་ལེ་སིའི་སྔོན་དུ། ནུབ་ཕྱོགས་སྲོལ་རྒྱུན་ཁྲོད་དུ་རང་བྱུང་གཟུགས་ཁམས་ལ་ཕྱོགས་པའི་འགྲེལ་བཤད་མེད་པ་མ་ཟད། ཡོད་ཚད་ལྷ་ཡི་གང་འདོད་ཀྱི་བཀོད་པ་ཞིག་ཏུ་བཤད་ནས་སྐྱུར་ཡོད་པ་རེད། སྲོལ་རྒྱུན་དེ་འདྲའི་འཆིང་བ་སྒྲོལ་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་བདེན་དོན་དེ་རིགས་ལམ་དང་རིག་གཞུང་གི་རྩོད་གླེང་ཁྲོད་ནས་ལེན་པའི་སྲོལ་གཏད་པ་ནི་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཤཀྱ་ཐུབ་པ་ཡིས་འཇིག་རྟེན་ཚངས་པས་བྱས་པར་འདོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་ལྟ་བ་གཉིས་མེད་དེ་ལ་དཔྱད་རྒོལ་བྱས་ནས་ནང་སེམས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་མགོ་བརྩམས་པ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཟད། ཁོང་གི་སློབ་མ་ཨ་ནཱ་ཀྵི་མན་དེར[Anaximander]་གྱིས་རང་གི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཆུ་འབྱུང་གི་དགོངས་པ་སུན་འབྱིན་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་འགྲེལ་བཤད་གཞན་མིན་ཞིག་དཀྲལ་བ་དེ་ཡིས་ཐཱ་ལེ་སིའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་སྙིང་སྟོབས་ལ་དཔེ་གསོན་པོ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་རེད། གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པའི་རིག་གཞུང་སྨྲ་བའི་ལུགས་སྲོལ་དང་ཡོད་ཚད་དཔྱོད་པས་ཚད་མར་བསྟུན་པའི་ཐབས་ཚུལ་ཞིག་ཁོ་ཚོས་ལག་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་རེད། །\nཐཱ་ལེ་སི་དང་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་དུས་རབས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེ་ལ། གནས་བརྟན་པའི་སྲོལ་ལྟར་བརྩིས་ན། རང་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༥༤༤་ལོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ལོར། ཐཱ་ལེ་སིའང་སྐུ་འདས་པ་ཡིན་ལ། ཁོ་རང་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༦༢༤་ལོར་སྐུ་བལྟམས་པ་དང་ཁྱོན་མི་ལོ་༧༨་ཙམ་ལ་འཚོ་བཞུགས་སྐྱོང་ཡོད་པ་རེད། བཤད་སྲོལ་ལ་ཁོང་གི་བོང་སོའི་དྲན་བྱང་དུ་ཚིག་ཀ་འདི་འདྲ་ཞིག་བཀོད་ཡོད་པ་རེད་དེ།\nཁོང་གི་བོང་སོ་ཆུང་ན་ཡང་། ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་ནི་རབ་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན། །(4)\n1. དུམ་བུ་འདི་དེབ་ཨ་རེས་ཏོ་རལ་གྱི་གསུང་འབུམ་ གཟུགས་འདས་རིག་པ་ ཞེས་པ་དེ་ལས་དྲངས་ཤིང་བསྒྱུར་བ་ཡིན། Aristotle, The Complete Works of Aristotle (Princeton University Press, 1984).\n(2) དུམ་བུ་འདི་རུ་སེལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ ནུབ་ཕྱོགས་ལྟ་གྲུབ་ལོ་རྒྱུས་ ཞེས་པ་དེ་ལས་དྲངས་ཤིང་བསྒྱུར་བ་ཡིན།\nB. Russell, History of Western Philosophy (Routledge, 2004).\n(3)དུམ་བུ་འདི་ནེ་ཐྲིའི་བརྩམས་ཆོས་ གྲྀ་སིའི་སྐྱོ་གར་དུས་རབས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ ཀྱི་རྒྱ་ནག་བསྒྱུར་མ་ལས་དྲངས་ཤིང་བསྒྱུར་འགོད་བྱས་པ་ཡིན།\n1.ཐེ་ལྱེའི་བརྩམས་ཆོས་ ནུབ་ཕྱོགས་ལྟ་གྲུབ་ལོ་རྒྱུས་རྒྱ་ནག་བསྒྱུར་མ། [美] 弗兰克·梯利, 《西方哲学史》(光明日报出版社, 2014).\n2 དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཏིང་ཤཽ་མཱང་། རྒྱ་ནག་སྐད་ཐོག་འཆད་ཁྲིད་ གནའ་བོའི་གྲྀ་སིའི་ལྟ་གྲུབ་བསམ་བློའི་ལོ་རྒྱུས། 邓晓芒, 《古希腊哲学思想史(讲座视频)》(https://www.bilibili.com/video/av12951043?from=search&seid=12596607620561409104 ).\nཐཱ་ལེ་སི་ནས་དུས་རབས་ཕྱེད་ཙམ་སོང་རྗེས། གྲྀ་སིའི་མཁས་པ་གཞན་ཞིག་སྟེ་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སི་འཁྲུངས་ཡོད་པ་རེད། འདི་ཉིད་ནི་རིག་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་པ་ཞིག་དང་། ལྟ་གྲུབ་དང་། སྔ་མོའི་ཚན་རིག་ལ་མཛད་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐར་སྒྲོལ་ལ་ཐུགས་ཆེན་མཛད་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས་ནུབ་ཕྱོགས་སྐྱེས་རབས་ཁྲོད་དུ་དམིགས་བསལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཟིན་ཏེ་ཡོད། །\nམདོ་སྡེ་པས་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་འཆད་སྐབས་གཏམ་རྒྱུད་འདི་འདྲ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་དེ། སྟོན་པས་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ནས་Sroṇakoṭiviṁsa(མཆོག་ཉལ་ཆ་ཡི་ཐོས་བྱེད་ཞེས་ནས་བསྒྱུར་དགོས་སམ)་བྱ་བ་ཞིག་ལ་སྒོམ་གྱི་བཀའ་ཁྲིད་མཛད་སྐབས། པི་ཝཾ་གི་དཔེ་ལ་སྦྱར་ནས་རྒྱུད་སྐུད་ཧ་ཅང་གྲིམས་དྲགས་པ་དང༌། ལྷོད་དྲགས་པ་མ་ཡིན་པར་གྲིམས་ལྷོད་རན་པའི་མཚམས་ནས་སྐད་སྙན་པ་འབྱུང་བར་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། བྲམ་ཟེ་པ་དག་གིས་བཤད་ན། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཐལ་དྲག་གི་དཀའ་བ་སྤྱོད་སྐབས། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རོལ་མོ་པ་ལ་སྤྲུལ་ནས། པི་ཝཾ་གི་དཔེ་ལ་གོང་ལྟར་སྦྱར་ནས་མཐར་ལྷུང་གི་དཀའ་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་དགོས་ཚུལ་ཞུས་པ་དང་། སྟོན་པས་ཀྱང་སྒོམ་སྤྱོད་ཀྱི་གྲིམས་ལྷོད་གཉིས་ཀྱི་བར་མར་འཇུག་པ་དེ་ལས་དབུ་མའི་དགོངས་གཞི་ཐོག་མར་འཁྲུངས་པ་སོགས་བཤད་བཞིན་ཡོད། གཏམ་རྒྱུད་འདི་གཉིས་ལ་འདོར་ལེན་གྱི་ཆ་གང་རུང་ཡོད་པ་འདིར་མ་སྨོས་ནའང་ཀློག་པ་པོ་དག་གིས་མཁྱེན་ཐུབ་རྒྱུ་རེད་མོད། འདིར་གཙོ་བོ་ངེས་དགོས་པ་ནི་གཏམ་རྒྱུད་འདི་གཉིས་ཀྱིས་རོལ་མོ་དང་རོལ་ཆའི་སྒྲ་ཡིས་སྒོ་ནས་རྒྱ་གར་པ་ཚོས་ནང་སེམས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ལ་བསམ་བློ་ཕྱོགས་བཞིན་ཡོད་པ་མཚོན་ནུས་ལ། རྒྱ་གར་བྲམ་ཟེ་དང་མི་རྒྱུད་གཅིག་པའི་གྲྀ་སི་པ་ཚོས་ཀྱང་རོལ་དབྱངས་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྒང་ནས་བསམ་བློ་བཏོང་བཞིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་གར་བ་དང་མི་འདྲ་བ་ནི། ཁོ་ཚོས་རིགས་པ་དེ་མུ་མཐུད་དུ་དེད་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གནས་ལུགས་ཤིག་སྤྲོ་ཨེ་ཐུབ་འབད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་ཡང་མཁས་པ་ཚོས་ལྟ་གྲུབ་ལོ་རྒྱུས་སུ་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སི་དང་དེའི་ལྟ་གྲུབ་འཛིན་མཁན་དག་ལ་འདི་ལྟར་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་དོན།\nཁོ་ཚོས་རོལ་མོ་ལ་དབང་རྩའི་འཁྲུག་ཆ་གསོ་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ལྡན་པ་ཁས་ལེན་པ་དང་། དེར་བརྟེན། རོལ་མོའི་མཐུན་འཇེབས་དང་། མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་འཆམ་མཐུན་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ལྡན་པ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོ་ཚོས་རོལ་མོའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཞིང་ས་ནས་གསར་རྟོགས་བྱས་པ་དངོས་ནི་སྒྲ་གདངས་མཐོ་དམའི་བར་ཁྱད་དེ་ཨང་གྲངས་ཀྱིས་མཚོན་ནུས་པར་རྟོགས་པ་དེ་རེད། ཁོ་ཚོས་རོལ་ཆའི་རྒྱུད་སྐུད་ཀྱི་རིང་ཐུང་དང་། སྒྲ་གདངས་ཀྱི་འགྱུར་བ་གཉིས་ལྟོས་བཅས་སུ་ཡོད་པ་གསར་རྟོགས་བྱུང་བ་རེད། དཔེར་ན། ཨོག་ལེན་པི་ཝང་ཞིག་གི་རྒྱུད་སྐུད་དཀྲོལ་ན་སྒྲ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐོན་རྒྱུ་དང་། རྒྱུད་སྐུད་དེའི་ཕྱེད་ཀ་བཅད་ནས་དཀྲོལ་ན་སྒྲ་གདངས་སྔར་ལས་ཏུའུ་བརྒྱད་མཐོ་བ་ཅན་ཞིག་ཐོན་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ཀྱི་བསྡུར་གྲངས་ནི་2:1ཡིན། དེ་ལྟར་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་བར་ཁྱད་ཡོད་ཚད་གྲངས་ཀྱི་བསྡུར་བ་འདི་འདྲར་བརྒྱུད་ནས་མཚོན་ཐུབ་པས། ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་མཁན་དག་གིས་དགོངས་ཚུལ་དུ། རོལ་མོ་ནི་གྲངས་དང་བྱ་དངོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མཚོན་ནུས་པའི་དཔེ་ལེགས་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་རེད། དེ་བས་ཨ་རིས་ཏོ་ཏལ་གྱིས་འདི་ལྟར་སྨྲས་པར། ་་ཁོ་ཚོས་སྒྲ་གདངས་འདེགས་འབེབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་བསྡུར་ཚད་དེ་གྲངས་ཀྱིས་མཚོན་ནུས་པར་རྟོགས་པ་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱི་ཐོག་ནས་གྲངས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཡོད་པར་སྣང་བས། གྲངས་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འདྲ་ལ། ཞིང་ཁམས་ཡོངས་རྫོགས་རོལ་མོའི་བང་རིམ་དང་གྲངས་རིམ་ཡིན་པར་འདོད་པ་རེད་དོ། །(1)\nདེ་ལྟར། ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སི་ཡིས་རོལ་མོའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་བཅད་མཚམས་ལ་གཞིགས་ནས་ཕྱི་རོལ་འཇིག་རྟེན་ལ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ཡོད་པ་དང་། བཅད་མཚམས་དེ་དག་ཕར་དེད་ན་གྲངས་ཀྱིས་མཚོན་པ་ལས་ལམ་གཞན་མེད་པ་དང་། དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་གྲངས་ཡིན་པར་འདོད་པའི་དགོངས་གཞི་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་ཁོ་ཚོས་བཏོན་ཡོད་པ་རེད། ལྟ་འདིས་རྗེས་རབས་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་མཁན་དང་ཚན་རིག་པ་དག་ལ་བློ་བསྐྱེད་ཚད་མེད་གནང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིའི་ལྟ་བ་འདི་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཁྲོད་དུ་ ་་གཟའ་སྐར་རོལ་དབྱངས་་་ ཟེར་བའི་དོན་དུ་འཕེལ་ཡོད་དེ། ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་གཟའ་སྐར་གྱི་བར་ཐག་དང་འབྲེལ་བ་སྟོན་པའི་ས་བཀྲ་དེ་ལས་སྙན་ཞིང་འཇེབ་པའི་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་འཆམ་མཐུན་ཞིག་མཐོང་ནས་ཡོད་པས། ་་གཟའ་སྐར་གྱི་རོལ་དབྱངས་་ ཟེར་བའི་སྲོལ་དར་ཞིང་། ལྟ་བ་འདི་ཡིས་དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་པ་གྲགས་ཅན་ཁེ་ཕ྄་ལེར[J. Kepler]་སོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཡང་། ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་འཇར་མན་པ་ཁཱང་ཐི་ཡིས་ཚད་མའི་ཤེས་བྱ་སྒྲུབ་སྐབས། ཨང་རྩིས་དང་དུས་ཚོད། དབྱིབས་རྩིས་དང་གནས་ཡུལ་གཉིས་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་འཆད་ཡོད་པ་དང་། ལྟ་བ་དེའི་ཕུགས་དེད་ནའང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་གྲངས་ལ་བཤད་པ་འདི་རེད། །\nགྲངས་ནི་ཚན་རིག་ལ་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། ཐཱ་ལེ་སིའི་འཇིག་རྟེན་ཆུ་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་དང་བསྡུར་ན། འཇིག་རྟེན་ངོ་བོ་གྲངས་སུ་འཆད་པ་འདི་དེང་རབས་མིའི་རྣ་བར་ཤོངས་བདེ་བ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིས་གསུངས་པའི་གྲངས་ནི་ཧྲིལ་གྲངས་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དེང་རབས་གྲངས་རིག་ནང་གི་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་ཤིན་ཏུ་གུ་དོག་པོར་ཆགས་ཡོད། དེ་བཞིན། ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིས་སྐབས་རེར་གྲངས་དེ་བདེན་གྲུབ་ཅིག་ཏུ་འདོད་དེ་ཁོང་གིས་གྲངས་དེ་ཕུང་པོའི་ཆེས་ཕྲ་བའི་གྲུབ་ཆ་ལ་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་པས་། ང་ཚོས་ཁོང་གི་ལྟ་བ་ལ་ཕྱིར་མཇལ་བྱེད་སྐབས་གཟབ་ནན་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། །\nཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། ཁོང་གིས་དེང་རབས་རིག་གཞུང་གི་ལྟ་བ་ལྟར། གྲངས་ལ་རྟོག་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཁ་ཤས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་དེ། ཁོང་གིས་གྲངས་རིག་རྣལ་མ་སྟེ་ཨང་ཀི་བརྩི་བ་སོགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་། ལག་ལེན་གྲངས་རིག་སྟེ་གྲངས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ནས་ཆགས་པའི་རིག་གནས་ཏེ་རོལ་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་དང་སྐར་རྩིས་ལྟ་བུ་ཁ་ཁར་འབྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོས་བསྐྱར་ཞིབ་བྱས་ན། གྲངས་རིག་རྣལ་མ་ནི་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཁོ་ནར་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ལག་ལེན་གྲངས་རིག་ནི་ཚོར་བའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པས། དབྱེ་བ་འདི་འདྲ་ཕྱེས་པ་དེ་ཡིས་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིས་གྲངས་ཀྱི་རྟོག་གྲུབ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་མཁྱེན་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་ཟེར། །\nའཇིག་རྟེན་གྱི་ངོ་བོར་གྲངས་ལ་བཤད་པ་དེར་གཞི་བྱས་ནས། ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིས་རིགས་པ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་བཏོང་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གི་དགོངས་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆུ་སོགས་རྫས་སུ་བཤད་པའི་ལུགས་སྲོལ་དང་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བས། འདི་ལ་ཆོས་ལུགས་དང་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ཁྱད་གཤིས་ཆེ་བ་མ་ཟད། དོན་དམ་པར། ཁོང་གི་རྗེས་འབྲང་པ་ཁག་གཅིག་གིས་འདི་ཉིད་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་གི་རྩ་དོན་དུ་བཟུང་ནས་གསང་བའི་ལུགས་ཀྱི་སྒོམ་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་དར་སྤེལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། །\nཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིས་གྲངས་ཀ་༡། ༢། ༣། ༤་བཞི་པོ་རེ་རེ་བཞིན། ཐིག་ལེ། ཐིག་སྐུད། ངོས། ཕུང་པོ་བཞིར་གཟིགས་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གིས་གྲངས་ཀ་༡། ༢། ༣། ༤་བཞི་པོ་སྡུད་དེ་ཐོབ་པའི་གྲུ་གསུམ་དབྱིབས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དད་རྟེན་དུ་བགྲངས་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ལ། ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིའི་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོས་གྲུ་གསུམ་དབྱིབས་དེའི་མིང་སྟེ་ཐེ་ཐྲག་ཐྱེ[tetractys]་བོས་ནས་མནའ་ཡང་སྐྱེལ་སྲོལ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག །\nརི་མོ་འདིའི་ནང་གི་༡། ༢། ༣། ༤་བཞི་པོ་བསྣན་ན་༡༠་ཐོབ་ཀྱིན་ཡོད་པས། ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིས་གྲངས་ཀ་༡༠་དེ་རྫོགས་པའི་གྲངས་ཀར་ངོས་འཛིན་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་བས་རྫོགས་པར་བཀོད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལའང་༡༠་ཡི་གྲངས་ཚད་ཚང་དགོས་པ་ཡིན་པས་ན། ཁོ་ཚོའི་འདོད་དོན་དུ། ནམ་མཁའི་གཟའ་སྐར་ཡང་བཅུ་དགོས་པ་རེད། སྐབས་དེར། སྐར་རྩིས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་གཟའ་སྐར་ལ་དགུ་ཡོད་དེ། སའི་གོ་ལ། ཟླ་བའི་གོ་ལ། ཉི་་མའི་གོ་ལ། ལྷག་པ། ཕུར་བུ། པ་སངས། སྤེན་པ། མིག་དམར་སོགས་ཀྱི་གོ་ལ་སོགས་སོ། །ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིའི་གཟིགས་ཕྱོགས་སུ། གྲངས་དགུ་འདི་ཆ་མ་ཚང་བ་ཡིན་པ་དང་འདི་ཁས་བླངས་ན་འཇིག་རྟེན་སྐྱོན་ལྡན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ལྟར་བྱུང་ཡོད། དེ་བས་ཁོང་གིས་སྐར་རྩིས་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་པ་རེད། དེ་ཡང་སྐབས་དེའི་གྲྀ་སིའི་སྐར་རྩིས་ནང་གཟའ་སྐར་དགུ་པོས་དབུས་མེ་ཟེར་བ་ཞིག་སྐོར་ནས་འཁོར་བཞིན་ཡོད་པར་འདོད་པ་རེད། དེ་ནི་ང་ཚོར་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་ས་གཞི་དཀྱུལ་སྙིང་ཅན་དང་ཉི་མ་དཀྱུལ་སྙིང་ཅན་གྱི་སྐར་མའི་འཁོར་བསྐྱོད་འགྲེལ་སྟངས་དེ་འདྲ་མིན། དབུས་མེ་ནི་གོ་ལའི་གཟུགས་སུ་མ་གྲུབ་པས་གཟའ་སྐར་དུ་བགྲངས་ཐབས་མེད། དེ་ནས་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སི་ཡིས་དབུས་མེའི་ཕ་རོལ་གྱི་སའི་གོ་ལའི་ཁ་གཏད་དུ་ལྡོག་པའི་སའི་གོ་ལ་ཞིག་ཡོད་པར་བསྒྲགས་ལ། དེ་ནི་སའི་གོ་ལ་དང་འཁོར་བསྐྱོད་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས། དེ་ནམ་ཡང་དབུས་མེས་བཀག་ནས་སའི་གོ་ལའི་སྐྱེས་བོས་མཐོང་མི་ཐུབ་པ་ཡིན་ཚུལ་ཡང་ཁ་གསབ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། །\nའདི་ནི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བཙལ་བའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར། དངོས་ཡོད་དེ་རང་གི་གཞུང་ལུགས་དང་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར་ཡོ་བཅོས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན། (2)\nཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིའི་འཇིག་རྟེན་ངོ་བོ་གྲངས་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཆོས་ལུགས་སུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གི་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཚད་མར་བཟུང་ནས་དད་མོས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ། ཚད་མ་དེ་ལ་དགག་པ་ཚབས་ཆེན་ཞིག་བྱུང་སོང་བ་རེད། །\nདེ་ཡང་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སི་ཡིས་གྲུ་གསུམ་དབྱིབས་ཀྱི་ངེས་སྲོལ་ཞིག་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་ནས་རང་གི་ལྟ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ངེས་སྲོལ་དེ་ཡིས་དྲང་ཟུར་གྲུ་གསུམ་དབྱིབས་ཤིག་གི་དྲང་ཟུར་ཐིག་གཉིས་ཀྱི་རང་བསྒྱུར་གྱི་བསྡོམས་ནི་དྲང་ཟུར་གཏད་ཐིག་གི་རང་བསྒྱུར་ཡིན་པ་གཏན་ཁེལ་བྱས་ཡོད། སྤྱིར་ན་ངེས་སྲོལ་འདི་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སི་ལས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་གི་སྔོན་དུ་པཱ་པེ་ལོན་གྱི་ཡུལ་ནས་རྟོགས་རྙེད་བྱས་ཡོད་པ་དང་པཱ་པེ་ལོན་ནས་གྲྀ་སིར་དར་སོང་བ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་ངེས་སྲོལ་འདི་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིས་ཐུགས་ཆེན་གནང་གི་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་ངེས་སྲོལ་འདི་ནུབ་ཕྱོགས་ནང་དར་ཁྱབ་བྱས་པ་ཡིན་ཙང་། ངེས་སྲེལ་དེའི་མིང་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིའི་ངེས་སྲོལ་དུ་གྲགས། འོན་ཀྱང་། ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིའི་ངེས་སྲོལ་འདི་དྲང་ཟུར་ཐིག་གཉིས་ཀྱི་རིང་ཚད་ཨང་ཀི་༡་ཡིན་སྐབས་ཁ་གཏད་ཐིག་གི་རིང་ཚད་དེ་ལུགས་མེད་གྲངས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དབྱིབས་རྩིས་ལ་ཆ་རྒྱུས་མེད་ན། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདི་ནས་བཤད་ཁག་པོ་ཡིན་ནའང་། མདོ་དོན་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིའི་སློབ་མ་ཞིག་གིས་སྐྱོན་དེ་རྙེད་ཡོད་པ་རེད། ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིའི་གསུངས་དེ་ཚད་མར་འཛིན་པའི་རྗེས་འབྲང་པ་དག་གིས་སྐྱོན་དེའི་གནོད་པ་ཟློག་ཆེད། སློབ་མ་དེ་རྒྱ་མཚོར་གཡུག་ནས་གསད་པར་གྲགས། འོན་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ན། ཁོ་ཚོས་རང་གི་དད་མོས་ཀྱི་རྩ་དོན་གལ་ཆེན་དེའི་སྐྱོན་ཆ་སྦས་ཐབས་མ་བྱུང་བས། ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིའི་གྲུབ་མཐའ་དེ་རིམ་གྱིས་ཉམས་རྒུད་དུ་གྱུར་བ་རེད། །\nནུབ་ཕྱོགས་ལ་བཤད་སྲོལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ནི་ཕི་ལཱ་ཐོའི་དགོངས་བཞེད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་རྒྱས་བསྡུས་ཙམ་དུ་ཟད་ཟེར་བ་རེད། དེ་བཞིན། ཨེའུ་ཁ྄་ལིད[Euclid]་ཟེར་བའི་མཁས་པ་དེས་དབྱིབས་རྩིས་ཀྱི་རྩ་གཞུང་བརྩམས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ལ་དབྱིབས་རྩིས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་འབོད་སྲོལ་ཡོད། འོན་ཏེ། དེང་གི་རིག་གཞུང་དཔྱད་ཞིབ་ལས་མཐོང་པ་ཡིན་ན། ཕི་ལཱ་ཐོ་དང་ཨེའུ་ཁ྄་ལིད་གཉིས་ཀའི་དགོངས་པའི་རྩ་བ་དེ་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སི་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཡོད་པ་རེད།* མཁས་པ་མང་པོས་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སི་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་ལྡན་པ་དང་། དེའི་ལྟ་གྲུབ་དེ་རིམ་གྱིས་ཆོས་ལུགས་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོད་པ་སོགས་ལ་མི་དགའ་བའི་རྣམ་གྱུར་སྟོན་བཞིན་ཡོད་ནའང་། ཁོ་ཚོས་གཅིག་གཅར་ཏུ་ཁས་ལེན་བྱེད་པ་ཞིག་ནི། ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སི་ནི་ལོ་རྒྱུས་སུ་བྱུང་བའི་མཁས་པ་ཆེས་གནད་འགག་ཅན་དེ་ཡིན་པ་དང་། སྐབས་རེ་ཁོང་ནི་ཐཱ་ལེ་སི་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བར་འདོད་ཀྱིན་ཡོད། །\nཕི་ལཱ་ཐོ་རང་གིས་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིས་ཁོང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་གང་འདྲ་བཞག་ཡོད་མེད་གླེང་གིན་མེད་པ་དང་། ཁོང་གིས་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་མཁན་གཞན་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་སྐབས། ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སི་ལ་དེ་འདྲའི་གལ་ཆེན་ཡང་བརྩི་བཞིན་མེད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། དེང་རབས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དཔྱད་ཞིབ་ལྟར་ན། ཕི་ལཱ་ཐོའི་དགོངས་གཞི་ནི་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སི་དང་ཆེས་ཉེ་བ་དང་འདྲ་བ་དེ་ཡིན་ལ། མཁས་པ་འགའ་རེས། ང་ཚོས་ཕི་ལཱ་ཐོའི་བསམ་བློ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སིའང་ཆབས་གཅིག་ཏུ་ཤེས་སོང་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་བཞིན་འདུག །\n(1) དུམ་བུ་འདི་ཧྥེ་སེར་སོགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ ནུབ་ཕྱོགས་ལྟ་གྲུབ་ལོ་རྒྱུས་ ཞེས་པ་དེ་ལས་དྲངས་ཤིང་བསྒྱུར་འགོད་བྱས་པ་ཡིན།\nSamuel E. Stumpf and J. Fieser, Socrates to Sartre and Beyond: A\nHistory of Philosophy, 8e(McGraw-Hill Education,2012).\n(2) དུམ་བུ་འདི་ཨ་རེས་ཏོ་ཏལ་གྱི་ གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ ལས་དྲངས་ཤིང་བསྒྱུར་འགོད་བྱས་པ་ཡིན།\nAristotle, The Complete Works of Aristotle (Princeton University Press,\n1.ཐེ་ལྱེའི་བརྩམས་ཆོས་ ནུབ་ཕྱོགས་ལྟ་གྲུབ་ལོ་རྒྱུས་རྒྱ་ནག་བསྒྱུར་མ། [美] 弗兰克·梯利,《西方哲学史》(光明日报出版社, 2014).\n2.ཧྥེ་སེར་སོགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ ནུབ་ཕྱོགས་ལྟ་གྲུབ་ལོ་རྒྱུས། Samuel E. Stumpf and J. Fieser, Socrates to Sartre and Beyond: A History of Philosophy,8e(McGraw-Hill Education,2012)\nནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་ལྟ་གྲུབ་མཁས་པ་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་རིག་པ་རྣོ་བའི་ཚད་དུ་འཇོག་པ་ནི་ཨེ་ལེ་པ་ཛེ་ནོ་མཆོག་ཡིན། ཕེ་ཐཱ་གོ་རཱ་སི་ཡིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་རྫས་མ་ཡིན་པ་ཞིག་འཆད་སོང་པའི་རྗེས་ཀྱི་དུས་རབས་ཕྱེད་ཙམ་ནང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ལྟ་གྲུབ་པ་ཚོས་འཇིག་རྟེན་ནམ་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཁམས་ལ་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པ་ཞིག་ཡོད་པར་དགོངས་བཞིན་ཡོད་ལ། ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཐཱ་ལེ་སི་ནས་མགོ་བརྩམས་པའི་རྫས་བཅས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲེལ་བ་དེ་དར་འཕེལ་བྱུང་ནས་ས་མེ་རླུང་སོ་སོ་དང་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་པོའི་ཚོགས་ནས་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་བཤད་པའི་ལྟ་བ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཕཱར་མེན་དེས་བྱ་བ་དེ་ཡིས་རྗེས་མའི་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ལ་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཀུན་གྱིས་རྫས་སུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་མོད། རྒྱུ་དེ་གནས་ཐུབ་པའི་ཡུལ་ལམ་ནམ་མཁའ་ཞིག་དེ་དག་གི་སྔོན་འགྲོར་ཆགས་དགོས་པ་བསྟན་ཡོད་པས་ཡིན་ན། ས་ཆུ་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་དང་པོར་བཤད་ཁག་པོ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐའ་ཡང་སྣོད་ནམ་མཁའ་དང་འབྱུང་བ་གང་རུང་གཉིས་པོ་མཉམ་བྱུང་ཡིན་དགོས་པ་རེད་ཅེས་གསུངསསོ། ། དེ་བས། ཁོང་གིས་སྐྱོན་དེ་འདྲ་ཞིག་སེལ་ཆེད་དུ་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་མི་འདོད་པའི་མུ་ཞིག་སྟེགས་སོང་པ་རེད་ལ། ཁོང་གིས་འཇིག་རྟེན་དེ་ གཅིག་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ལ། དེ་ནི་ཆ་ཤས་སུ་མེད་པ། བགོ་བ་མེད་པ། གཡོ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ཀུན་སྙོམས་ཀྱི། རྟག་བརྟན་གྱི་ཟླུམ་གཟིགས་ཤིག་ཡིན་དགོས་པ་དང་། དེ་ནས་རིགས་འདེད་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་འདིར་འགུལ་བ་དང་འགྱུར་བ་བྱེ་བྲག་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད། ལྟ་བ་འདི་བློ་རྒོད་པོས་ཀྱང་དྲན་འཆར་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ན། སྐབས་དེའི་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བོ་དང་རྟོག་གེ་པ་དག་གིས་དེ་ལ་དགག་རྒོལ་རབ་རིམ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། མཁས་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དེ་ལ་དགག་པ་བྱེད་དུས་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བར་ཕར་ཚུལ་གོམ་པ་སྤོས་ནས་འགུལ་བ་ཡོད་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱང་འདུག །\nའོན་ཀྱང་ཕཱར་མེན་དེས་ཀྱིས་རྒོལ་བ་འདི་དག་ལ་ཕྱི་རྒོལ་གྲལ་བསྒྲིགས་བྱས་ཡོད་དེ། ཁོང་གིས་ང་ཚོས་ཚོར་ངོས་ནས་འགུལ་བ་སོགས་མཐོང་བཞིན་མྱོང་བཞིན་ཡོད་ནའང་། དེ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལས། ཚོར་བ་དང་ཉམས་མྱོང་ནི་ཚད་མར་མི་འོས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །\nཕཱར་མེན་དེས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་དེ་ནི་ཁོང་གི་དངོས་སློབ་ཛེ་ནོ་བྱ་བ་དེ་ཡིན། ཛེ་ནོ་ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༤༩༠འི་ལོ་ནས་༤༢༥འི་ལོའི་བར་བཞུགས་ཡོད་པ་ཡིན། ཛེ་ནོ་ཡིས་རང་ལྟ་སྐྱོང་བ་དང་ཕ་རོལ་རྒོལ་བའི་ཆེད་དུ། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཐབས་ཚུལ་ཞིག་སྤྱོད་ཡོད་དེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྟག་འགལ་ཅན་དང་ངོ་བོ་རྩོད་སྒྲུབ་ཐབས་ཚུལ་ཞེས་པ་དེ་རེད། ཐབས་ཚུལ་དེ་ནི་ང་ཚོས་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྩོད་སྟངས་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲ། དེ་ཡང་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཕ་རོལ་པོའི་དམ་བཅའ་དེ་རེ་ཞིག་ཏུ་ཁས་ལེན་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་ཕ་རོལ་པོའི་རིགས་ལམ་ལྟར་སོང་ནས་དེའི་ལྟ་བ་དང་རིགས་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་འགལ་བ་ཐེར་འདོན་བྱེད་པ་དང་། མཐར་ཕ་རོལ་པོའི་དམ་བཅའ་ཚུགས་མི་ཐུབ་པ་བསྟན་ནས་དེའི་དགག་བྱར་གྱུར་བའི་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཇེ་བཙན་དུ་བདེན་སྐྱེལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། །\nཛེ་ནོ་ཡི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་རྩོད་སྒྲུབ་ཐབས་ཚུལ་ཡིན། ཁོང་ནི་ཨེ་ལི་ཡ་གྲུབ་མཐའི་མཁས་ཆེན་ཡིན། ཁོང་གི་མདུན་ནས། ཨེ་ལི་ཡ་གྲུབ་མཐའི་དཔྱོད་པ་གཅིག་བཅར་སྨྲ་བ་དེ་དོན་རྟོག་རང་གི་འགུལ་བསྐྱོད་ལ་སྤོ་བསྒྱུར་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཚན་རིག་གི་བླ་སྲོག་ཏུ་ཆགས་ཡོད་པ་ཡིན་པས། ཁོང་ནི་རྩོད་སྒྲུབ་ཐབས་ཚུལ་གྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་མོ་ཡིན། །(1)\nང་ཚོས་ཤེས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་རྩོད་པའི་སྐོར་ལ་བསྟན་བཅོས་ཐུང་ངུ་གཉིས་ཡོད་པ་རྣམས་བོད་ཀྱི་བསྟན་འགྱུར་ནང་དུ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྩོད་པ་ཟློག་པ་དང་། ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀས་རྩོད་པའི་བྱ་ཐབས་སྐོར་འདི་ལྟར་གསལ་བཤད་དང་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་ནི། ཁས་ལེན་རུང་བའི་དམ་བཅའ་གང་ཡང་མེད་པར་སྟོན་པ་དེ་རེད། དེ་ཡང་རྒོལ་པ་པོས་དམ་བཅའ་གང་ཞིག་ཁས་བླངས་རུང་དེ་ཡི་ཁ་གཏད་ཀྱི་སྒྲུབ་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྩོད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་སྟེང་ནས་གཏོར་ཐུབ་པ་ཡིན། །(2)\nཐབས་ཚུལ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡིས་རིགས་པ་གཙོ་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ཐབས་ཚུལ་ཚུགས་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། རིགས་པ་གཙོ་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཏོགས་དེ་མཐའ་མར་དཔྱོད་ཤེས་རིང་ལུགས་སུ་འཕེལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་ཐབས་ཚུལ་ཏེ་དངོས་མྱོང་གཙོ་བྱེད་ཀྱི་ལུགས་དང་། ལྡོག་ཟླར་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། རང་རེས་བོད་ཀྱི་ཚིག་བབ་ཏུ། དཔྱོད་པ་སྨྲ་བ་དང་དཔྱོད་ཤེས་རིང་ལུགས་ཟེར་དུས་ཚན་རིག་དང་འདྲ་རྟགས་འགོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འཇོག་གིན་ཡོད་པ་རེད་མོད། ཞིབ་ཕྲའི་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ན། རིགས་པ་གཙོ་བྱེད་ཀྱི་དཔྱོད་ཤེས་རིང་ལུགས་ནི་ཚན་རིག་དང་མི་འདྲ་ལ། ཁྱད་པར་ཏུ་དེང་རབས་ཚན་རིག་དང་འདྲ་བ་མིན་པར་མ་ཟད། ང་ཚོས་ཚན་རིག་གི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་འདོད་པའི་ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཚོར་མིན་དཔྱོད་ཤེས་དེ་ཁས་མི་ལེན་པའང་མ་ཡིནཏེ། ནང་ཆོས་ལྟ་བུའི་ལྟ་གྲུབ་ནི་རིགས་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི་ལས་ལུང་གཙོ་བོ། རྒྱུ་མཚན་མ་དྲངས་པའི་ཡིད་ཆེས་གཙོ་བོ། ཉམས་མྱོང་གཙོ་བོ་བྱེད་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་རྒྱུ་མ་རེད། དོན་དུ་ཆོས་ལུགས་ཁག་དང་ཚན་རིག་ཆེས་མི་འདྲ་ས་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་དཔྱོད་ཤེས་ཁོ་ན་ཚད་མར་བཟུང་ནས་དངོས་ཡོད་ལ་སྒྱུ་མ་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་པས། ཚན་རིག་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐབས་ཚུལ་དང་ལྟ་བའི་དབྱེ་མཚམས་ལ་དཔྱོད་པ་བཟུང་ནས་བཤད་ན་བདེན་མོད། ཚན་རིག་ནི་དཔྱོད་ཤེས་རེད་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རང་ཏུ་ནོར་བ་ཞིག་རེད། དེ་བས་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ངོས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་སྐབས་དང་། ཚན་རིག་ཚད་མར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ། ང་ཚོས་གནད་འདི་ལ་དོགས་གཟབ་དགོས་པ་འདྲ། །\nགང་ལྟར་ཛེ་ནོ་ཡིས་ཀྱང་ཁོང་གི་དགེ་རྒན་ལྟར་མིག་མཐོང་རྣ་ཟིན་སོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཚད་མར་མི་འདོད་ལ། འགུལ་བ་ཡོད་མེད་གླེང་སྐབས། རིགས་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཁོ་ནའི་སྟེང་ནས་གླེང་གིན་ཡོད་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་སུ་ཁོང་གིས་རྩོད་ཡ་དག་གི་དམ་བཅའ་ལས་ལྟག་འགལ་དུ་སོང་བའི་རིགས་ལམ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཐེར་འདོན་བྱས་ཡོད་པར་བཤད་ལ། ལྟག་འགལ་དེ་དག་ལས་ཆེས་སྐད་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་འཕུར་བའི་མདའ་མོ་འགུལ་མེད་ཡིན་ཞེས་པ་དེ་རེད། །\nཛེ་ནོས་སྨྲས་པར། དེ་ལ་འཕུར་བཞིན་པའི་མདའ་མོ་ཞིག་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། དེ་ཡིས་དུས་ཚོད་བྱེ་བྲག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་གནས་ངེས་ཅན་དང་གནས་གཏན་ཁེལ་བ་རང་གི་རིང་ཐུང་དང་འདྲ་བ་རེ་རེ་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འཕུར་མདའ་ཞིག་གིས་དུས་ཚོད་བྱེ་བྲག་པ་རེ་རེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་རང་གནས་རེ་རེ་འཛིན་ཐུབ་གྱིན་ཡོད་ན། དོན་དུ་འཕུར་མདའ་དེ་འགུལ་བ་མེད་པ་རེད་དེ། དེ་བྱེ་བྲག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་དང་གནས་ཡུལ་དུ་འགུལ་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །\nཛེ་ནོས་མདའ་མོ་ཞིག་ས་ཆ་ཀ་པ་ནས་ཁ་པར་འཕུར་དགོས་ན། དུས་ཚོད་བྱེ་བྲག་རེ་རེས་ནང་ནས་གནས་ངེས་ཅན་རེ་འཛིན་དགོས་པ་བསྟན་ནས། གནས་དེ་འདྲའི་ནང་འཕུར་མདའ་འགུལ་མེད་ཡིན་པར་རིགས་པས་དེད་པ་རེད། དེ་ནི་དུས་ཚོད་ནས་འཕྲོས་ཏེ་གཙོ་བོ་གནས་ཀྱི་ཆ་ནས་འགུལ་བ་དགག་བཞིན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་དེ། ཁོས་འགུལ་བ་དགག་སྐབས། གཙོ་བོ་མདའ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཞིག་གིས་ནམ་ཡང་རང་གི་གནས་ངེས་ཅན་རེ་རེ་བཟུང་ནས་འགུལ་མེད་དུ་བསྡད་ཡོད་པ་དེ་གནད་འགག་ཏུ་བཟུང་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་འདི་ནས་གཤིབ་བསྡུར་བྱེད་སྤྲོ་བ་ཞིག་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་འགུལ་བ་དགག་པའི་རིགས་ལམ་དེ་རེད། །\nའགྲོ་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ནི། །འགྲོ་རྣམས་གསུམ་དུ་འགྲོ་མི་བྱེད། །མ་ཡིན་པར་ནི་གྱུར་དེ་ཡང་། །འགྲོ་རྣམས་གསུམ་དུ་འགྲོ་མི་བྱེད། །ཡིན་དང་མ་ཡིན་གྱུར་པ་ཡང་། །འགྲོ་རྣམས་གསུམ་དུ་འགྲོ་མི་བྱེད། །འགྲོ་བ་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི། འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྲོ་བར་མི་བྱེད། འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་ཡང་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་དང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ༑ འགྲོ་བ་པོ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་། ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་དང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །(3)\nགོང་ལྟར། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་འགུལ་བ་བྱུང་སའི་གནས་དེ་གཙོ་བོར་བཟུང་ཡོད་མ་རེད། ཁོང་གིས་གཙོ་བོ་དུས་ཚོད་ཀྱི་སྟེང་ནས་འདས་མ་ད་གསུམ་གྱི་འགལ་བ་དང་འགུལ་བྱེད་ཀྱི་འགྲོ་པ་པོའི་ལས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ནས་འགུལ་བ་འགོག་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་བས། བལྟས་ཚོད་དུ་ཛེ་ནོ་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐབས་ཚུལ་ལ་བློ་ཕྱོགས་འདྲ་བོ་ཡོད་ནའང་། ཞིབ་སའི་རིགས་པའི་གནད་འཛིན་ས་ནི་མི་འདྲ་བ་ཡིན། རོབ་བྱས་ནས་དཔྱད་ན། ཛེ་ནོའི་བསམ་བློ་བཏོང་ཕྱོགས་ནི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་འཁོར་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པར་དུ་ཡུལ་ཅན་ཞིག་དགོས་པ་དང་། དེ་བས་ཆ་ནས་དེའི་སྡོམ་ཚིག་གིས་ནི་སྐྱེ་བོའམ་འགུལ་བའི་ལས་བྱེད་མཁན། འགུལ་ཡོད་མེད་བརྟག་མཁན་གྱི་སེམས་ལྡན་གྱི་ནང་རོལ་དེ་གལ་ཆེན་པོར་ཆགས་པ་རེད། །\nའོན་ཀྱང་འདི་དེ་ཛེ་ནོ་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྩ་བའི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ཏེ། ང་ཚོས་སྔོན་ནས་བཤད་ཟིན་པ་ནང་བཞིན། ཛེ་ནོ་དང་ཁོང་གི་དགེ་རྒན་ཕཱར་མེན་དེས་གཉིས་ཀྱིས་འགུལ་བ་སོགས་དགག་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ངོ་བོ་རྟག་བརྟན་མི་འགུལ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རེད། ཆོས་ལུགས་སུ་བཤད་ན། ཕཱར་མེན་དེས་དང་ཛེ་ནོ་ཡིས་སྒྲུབ་འདོད་པ་ནི་ཚངས་པ་ལྟ་བུའི་ལྷ་ཁོ་ན་བ་ཞིག་ཡོད་པར་སྟོན་པ་དང་། འགུལ་བ་ལ་སོགས་ང་ཚོའི་མྱོང་ཚོར་ནི་རྨི་ལམ་ལྟར་ཡིན་པ་ལས་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ལ་ཛེ་ནོས་གསུངས་པར། གལ་ཏེ་ལྷ་ཆེན་ཞིག་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྟོབས་པོ་ཆེ་དེ་ཡིན་ན། དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་དགོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལྷ་གཉིས་སམ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ལྷ་དེ་དག་ལ་ཐམས་ཅད་དབང་བསྒྱུར་གྱི་ནུས་པ་འབྱོར་མི་སྲིད། གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཞན་དབང་བསྒྱུར་བའི་ནུས་པ་མེད་གྱུར་ན། དེ་ཡང་ལྷ་ཡིན་མི་སྲིད། །(4)\nཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་དེ་ང་ཚོས་ལྟ་གྲུབ་ནང་གི་ངོ་བོ་ལ་གོ་ཆོག་པ་ཡིན་ཏེ། ནུབ་ཀྱི་སྲོལ་ལྟར་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་གང་ལྟར་རུང་ལྷ་ཞིག་གིས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་མཁན་ཚོས་ལྷ་དེ་ངོ་བོ་ལ་གོ་ནས་འཆད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་པ་ཚོས་ངོ་བོ་དེ་ལྷ་ཡི་གཟུགས་སུ་བསྒོམས་ནས་མཆོད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་རེད། དེ་བས། ཕཱར་མེན་དེས་དང་ཛེ་ནོ་ཡིས་འགུལ་བ་མེད་པ་བསྒྲུབས་ནས་རྟག་བརྟན་གཅིག་ཁོ་ན་བ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་ལྷ་གཅིག་སྨྲ་བའི་སྲོལ་ལ་རང་གི་དགོངས་ཚུལ་འབུལ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ལ། དམིགས་ཡུལ་འདི་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཡོད་མེད་ང་ཚོས་འདི་ནས་མི་བཤད་པར་གྱིས་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་སོགས་དབུ་མ་བ་དག་གི་དགོངས་གཞི་ལ་བསྡུར་ཞིབ་བྱས་ན། ལྟ་གྲུབ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཆེས་ཐ་དད་དུ་ཆགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་འདི་ལྟར་མཐོང་ཐུབ་དེ། དབུ་མ་བས་སྒྲུབ་འདོད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་འཇུག་པ་དག་གིས་སྒྲུབ་ཟིན་པར་འདོད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ལྟ་བུ་ནི་ངོ་བོའམ་བྱེད་པོ་ལྷ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་དང་རྟེན་འབྲེལ་དང་ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང་། ཛེ་ནོ་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་བར་ལ་འགལ་འབྲེལ་གྱི་གཏམ་མང་པོ་ཡོད་ནའང་། ང་ཚོས་ལམ་རྟགས་ལྟར་འཛིན་ཆོག་པའི་ལྟ་བའི་ལབ་ཙེ་ནི་འདི་ཡིན་པར་སྣང་། །\nའཕུར་མདའ་འགུལ་མེད་ཀྱི་བཤད་སྟངས་ལ་ད་ལྟ་ང་ཚོས་མཁས་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་བློ་འབྱེད་བྱས་པ་ལྟར་ཕྱོགས་དུ་མའི་ངོས་ནས་གླན་ཀ་འཕེན་ཐུབ་པ་རེད་མོད། ཛེ་ནོ་འཚོ་བཞུགས་བྱེད་པའི་གནའ་བོའི་དུས་རབས་ལ་མཚོན་ན། དེ་ནི་རིག་པ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བའི་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། ལྟ་གྲུབ་པ་དག་གིས་མཁས་རྟགས་སྟོན་པའི་རྩོད་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུའང་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། མ་ཟད། ཛེ་ནོའི་འཕུར་མདའ་འགུལ་མེད་སོགས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་ནི་གྲངས་རིག་གི་མཚམས་མེད་ཀྱི་དོན་རྟོག་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད་ལ། དོན་རྟོག་དེ་རྩིས་རིག་གི་གལ་ཆེའི་རྨང་གཞི་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། །\nམཐར། ང་ཚོས་དབྱིན་ཇུའི་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བོ་ཝེ་དེ་ཧེད[A. N. Whitehead]་ཀྱིས་སྐད་ཆ་ཞིག་གིས་མཇུག་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ཁོང་གིས་གསུངས་པར། མི་མང་ཆེ་ཤོས་ཀྱིས་ཛེ་ནོའི་ལྟ་བ་ལ་འཐད་ཀྱིན་མེད་ནའང་། དུས་རབས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ཐོན་རུང་། མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁོང་གི་ལྟ་བ་ལ་ནན་ཏན་གྱི་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་དགོས་གལ་མཐོང་བཞིན་ཡོད་པས། འདི་ནི་ཁོང་གི་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ། དུས་རབས་རིམ་བྱུང་དུ་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཐོན་ཀྱིན་ཡོད་པ་འདི་ནི་མཛད་རྗེས་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །\n1. དུམ་བུ་འདི་ཧེ་གེལ་གྱི་དེབ་ ལྟ་གྲུབ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་ཟིན་ཏིག་ རྒྱ་ནག་བསྒྱུར་དེབ་ལས་དྲངས་ཤིང་བསྒྱུར་བ་ཡིན། [德]黑格尔, 《哲学史讲演录》(商务印书馆, 1959).\n(2) དུམ་བུ་འདི་སྟེར་པཱ་ཀྱེའི་བརྩམས་ཆོས་ སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་ རྒྱ་ནག་བསྒྱུར་དེབ་ལས་དྲངས་ཤིང་བསྒྱུར།\n[俄]舍尔巴斯基, 《佛教逻辑》(商务印书馆, 1997).\n(3) དུམ་བུ་འདི་རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་པ་འཐད་སྣང(སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་འཕྲུལ་དེབ། ༢༠༡༨་ལོ།)་ ནས་དྲངས།\n(4) དུམ་བུ་འདི་ཧེ་གེལ་གྱི་དེབ་ ལྟ་གྲུབ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་ཟིན་ཏིག་ རྒྱ་ནག་བསྒྱུར་དེབ་ལས་དྲངས་ཤིང་བསྒྱུར་བ་ཡིན།\n[德]黑格尔, 《哲学史讲演录》(商务印书馆, 1959).\n[美] 弗兰克·梯利,《西方哲学史》(光明日报出版社, 2014).\n2 ཧེ་གེལ་གྱི་དེབ་ ལྟ་གྲུབ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་ཟིན་ཏིག་ རྒྱ་ནག་བསྒྱུར་མ།\nཕཱར་མེན་དེས་ཀྱིས་གཅིག་ཉིད་སྨྲ་བའི་ལྟ་གྲུབ་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཛེ་ནོས་དར་སྤེལ་བྱས་ཏེ་ལྟག་འགལ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས། དེ་ཡིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྨྲ་བའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་ཐད་ཀར་གྱི་བློ་སྒོ་ཕྱེས་ཡོད་པ་རེད། ཕཱར་མེན་དེས་ཀྱིས་གཅིག་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ཧྲིལ་པོ་ལ་བཤད་པ་ཡིན། དེ་ནི་སྙོམས་ལྡན། རྟག་བརྟན་པ་དང་། ཆ་ཤས་སུ་བགོ་མི་ཐུབ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན། གྲྀ་སི་ནས་བྱུང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དོན་རྟོག་དེ་ལའང་དེ་འདྲའི་མཚན་ཉིད་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ནི་སྙོམས་པ། མི་ཞིག་པ། དེ་ལས་ཆུང་དུ་བགོ་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྒྱ་བོད་ལྟ་གྲུབ་ནང་གི་རྡུལ་ཆ་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་། ཕཱར་མེན་དེས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཧྲིལ་པོ་དེ་ཆ་མེད་དུ་ལྟ་བ་དང་མི་འདྲ་བར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་གཅིག་ཉིད་པ་ཞིག་མ་རེད། ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཁེར་བུ་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་དེ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གྲངས་ལས་འདས་པས་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད། འདིའི་ཕྱོགས་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྨྲ་བ་པོ་ཚོས་ཕཱར་མེན་དེས་ལ་ངོ་ལོག་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཕཱར་མེན་དེས་ཀྱིས་དགག་ཟིན་པའི་ནམ་མཁའ་དང་འགུལ་བསྐྱོད། འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱང་བསྐྱར་སྒྲུབ་བྱས་ཏེ་ཡོད་པ་རེད། །\nའདི་ནས་བཟུང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ལ་དབྱེ་མཚམས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་པ་རེད་དེ། དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་དང་སྣ་ཚོགས། ཐ་དད་དང་ཐ་མ་དད་པའི་བར་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་རེད། དེ་ན་གྲྀ་སི་ནང་སྐྱེས་བུ་སུ་ཞིག་གིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་འཆད་སྲོལ་དངོས་སུ་བརྩམས་པ་རེད་ཅེ་ན། ཡོངས་གྲགས་སུ་ལེའུ་སིབ་ཕུས[Leucippus]་ཡིན་པར་བཤད། འོན་ཀྱང་དེང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་མི་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མེད་བདེན་དཔང་མི་ཐུབ་ཟེར་བཞིན་ཡོད་ལ། དེར་གཞིགས་ནས་བཤད་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྨྲ་བའི་ལུགས་དེ་གྲྀ་སི་ནས་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་ལ་ཏག་ཏག་ཅིག་བཤད་རྒྱུ་མེད་པར་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་འབྱུང་ཁུངས་བཙལ་ཁག་པོ་ཡིན་རུང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་ཡོད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་ལ། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རིང་ལུགས་དེའི་མཁས་གཙུག་ལ་དེ་མོ་ཁ྄་རི་ཐུས[Democritus]་བགྲང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། །\nགྲྀ་སིའི་འདོད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་འགྲུབ་བྱེད་ཆེས་མཐར་ཐུག་གམ་ཆུང་བ་དེ་ཡིན་པ་རེད། འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ཤིག་གིས། ཁོ་ཚོའི་སྐད་ཆའི་ཁྲོད་དུ་རྟག་པར་འཇིག་རྟེན་དང་གཟུགས་ཁམས་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་བས་རྡུལ་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲུབ་བྱེད་ཆེས་ཕྲ་བ་རེད་ཅེས་བཤད་རྒྱུ་འབྱུང་གིན་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཟེར་དུས་རྡུལ་ཆ་མེད་ཅིག་ལ་གོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་བར་ལ་ནམ་མཁའ་ཡོད་པའང་འདོད་ཀྱིན་ཡོད། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཐོག་མར་གང་ལས་སྐྱེས་པ་རེད་ཅེས་དྲིས་ན། ཁོ་ཚོས་ལན་འདེབ་ཐུབ་ཀྱིན་མེད་དེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ཐོག་མའི་དུས་ནས་ནམ་མཁར་གནས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལ་སྐྱེ་འཇིག་ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་མཚན་ཉིད་ཨུ་ཚུགས་སུ་འཇོག་གིན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ། ཁོ་ཚོས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ནི་འགུལ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་འགུལ་བསྐྱོད་བྱས་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྦྱོར་གྲུབ་བྱས་པ་རེད་ཅེས་བཤད།\nགྲྀ་སི་པ་དང་འདྲ་བར། རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དགོངས་གཞི་སྔོན་དུས་ནས་བཏོན་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། དེ་སྐོར་ལ་དབྱེ་ཞིབ་དང་རྩོད་པའང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་དུས་རིང་ལ། བརྗོད་གཞི་འདི་ཡང་ཚན་རིག་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འགལ་འབྲེལ་ངོས་ནས་གླེང་གཞི་ཚ་བོ་ཞིག་ལ་ཆགས་ཡོད་པས། འདི་ནས་མང་ཙམ་མི་གླེང་བར་འོག་གི་མཁས་པའི་འགྲེལ་བཤད་དེ་དཔྱད་གཞི་ལ་བཞག་པས་ཆོག་པར་བྱེད།\nབྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེ་ཉིད་ཆ་མེད་དུ་འདོད་ཚུལ་ལས། རགས་པའི་རྩོམ་གཞི་གྱུར་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་དུ་འདོད་པ་དེ་ནི་བློས་ཆ་ཤས་སུ་གསིལ་རྒྱུ་མེད་པའམ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་གསིལ་རྒྱུ་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་འདོད་དམ་སྙམ། དེ་ཡང་འབྱུང་བ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་དང་འབྱུང་གྱུར་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བྱ་བཞི་བཅས་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་འདུས་པའི་སྟེང་ནས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་གྲུབ་པ་དང་། དེའི་སྟེང་ནས་གཟུགས་ཅན་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་ཅིང་། ཆ་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཅན་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཆ་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་མཐར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོར་ཆ་གསིལ་རྒྱུ་མེད་པ་འགྲོ་བ་དང་། ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་འདུས་པའམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་རྣམས་ཕན་ཚུན་འདབ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ལས་གཟུགས་ཅན་རགས་པའི་བར་རིམ་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇོག་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་རང་སྡེ་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱི་རྡུལ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕྲ་ཤོས་དང་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྩོམ་གཞི་ཡིན་པར་མ་ཟད་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་ཆ་དང་ཆ་ཤས་གསིལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཆ་མེད་དུ་འདོད་ལ། དེ་ཡང་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་སྐོར་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མི་རེག་པར་གནས་ཏེ། མཛོད་རང་འགྲེལ་ལས། ཅི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རེག་གམ་འོན་ཏེ་མི་རེག་ཅེ་ན། ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ན་རེ་ཞིག་མི་རེག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ན། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རེག་པར་གྱུར་ན་ནི་རྫས་རྣམས་འདྲེས་པར་གྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་རེག་ན་ནི་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །(1)\nརྒྱ་བོད་མཁས་པ་དག་གིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནས་རྩོད་དེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་པོད་རི་རབ་ལྟར་བརྩིགས་བཞིན་པའི་ཚེ་ལ། གྲྀ་སིའི་རྡུལ་ཕྲན་སྨྲ་བ་དེ་ལྷ་མེད་སྨྲ་བའི་ལུགས་སུ་ཞུགས་ཏེ་དངོས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་སུ་བསྐྱོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་ན། ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྷ་ལས་འདས་པའི་ལྟ་བ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷ་མེད་སྨྲ་བ་གཉིས་ཀར་མཚོན་ན། གཉིས་ཀིས་བྱེད་པོ་ལྷ་དགག་ཀྱིན་ཡོད་པས་འདྲ་ནའང་། དེ་དགག་པ་མཛད་རྗེས་སླར་ཡང་སོ་སོ་ལམ་ཁ་ཁ་ལ་གྱེས་ཏེ་ཡོད་པར། གཅིག་གིས་ཕྱིར་ལྡོག་ནས་ཉམས་མྱོང་གཞིར་བཞག་གི་གཟུགས་ཁམས་ལ་ཕྱོགས་སོང་བ་དང་མཐར་དེ་ནས་གཟུགས་ཁམས་ཚན་རིག་སྒྲིག་བཞེངས་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། གཅིག་གིས་མུ་མཐུད་རིགས་པའི་མཐའ་རྙེད་ཐབས་བྱས་ཤིང་མཐར་ཉམས་མྱོང་གི་ཤེས་བྱ་ལ་དེ་ཙམ་འཕེལ་རྒྱས་མེད་པར་ཆགས་པ་རེད། །\nད་ལྟ་ང་ཚོས་ཆོས་ལུགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་སྐབས། རྟག་པར་འཐུས་ཤོར་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་དེ། ང་ཚོ་ལ་ཚན་རིག་མ་ཡོད། འཇིག་རྟེན་གཟུགས་ཁམས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་ཤེས་བྱ་མ་འཕེལ་ཟེར་ནས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འཐུས་ཤོར་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་ཆོག་ལ། ནུབ་ལ་མཚོན་ནའང་དེ་བཞིན། གང་ཞིག་ཐོབ་པས་ཕྱིར་ན་ཤོར་བའང་ཡོད་དེ། ནུབ་ཀྱིས་འགྲོ་སྟངས་དེ་ཡིས་ཏག་ཏག་རྒྱ་བོད་སྤྱི་ཚོགས་དང་མ་འདྲ་བའི་སྐྱོན་ཞིག་བསློང་ཡོད་པ་ནི། ཛེ་ནོ་ཡི་རྩོད་སྒྲུབ་དང་དེ་མོ་ཁ྄་རི་ཐུས་གཉིས་ཀྱི་གཏད་པའི་དངོས་གཙོའི་རིང་ལུགས་དེ་མཐར་མིའི་རང་དབང་ཡོངས་སུ་རྒོལ་བའི་རིག་པ་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མའི་བློས་སློང་དང་ཐོག་མའི་དུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ལྷ་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་མོད། མཐའ་མའི་འབྲས་བུ་ནི་འཕྲུལ་འགུལ་ལུགས་དང་འཕྲུལ་འགུལ་གཏན་ཁེལ་སྨྲ་བའི་ལུགས་སུ་ལྷུང་བ་དེ་རེད། །\nདེ་ཡང་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་ཚད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་འགུལ་བསྐྱོད་དང་དེའི་སྦྱོར་འདུ་འགྱེད་འཐོར་གྱིས་གཏན་ཁེལ་བྱས་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ན། རྡོ་སོགས་རྡུལ་གྱི་དབང་གིས་བསྒྱུར་ཡོད་པས་མ་ཟད། སེམས་ལྡན་དག་ཀྱང་རྡུལ་དབང་དུ་འདུག་དགོས་པས། དེ་ན་རང་དབང་གི་རྩ་བ་དེ་མེད་པར་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། ཡོད་ཚད་རྡུལ་གྱི་འགུལ་བསྐྱོད་ལྟར་ངེས་པ་ཅན་དུ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། །\nཡོད་ཚད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། ཚོར་བ་དང་བླང་དོར། བསམ་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་རྡུལ་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་དགོས། དེ་མོ་ཁ྄་རི་ཐུས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ལྟར་ན། བླའམ་བདག་ཟེར་བ་དེའང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཟླུམ་པོའི་གཟུགས་དབྱིབས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། དེ་ཟླུམ་པོ་ཡིན་དོན་ནི། ཟླུམ་པོ་ནི་གཟིགས་དབྱིབས་ཐམས་ཅད་ཁྲོད་ཀྱིས་འཛུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆེས་ཆེ་བ་དེ་ཡིན་པས་རེད་ཟེར། དཔེར་ན། ང་ཚོས་གཏོར་གཟུགས་སམ་ཟླ་གམ་གཟུགས་ཤིག་བསྒྲིལ་བ་ཡིན་ན། དེ་འགུལ་བསྐྱོད་ཁག་པོ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཟླུམ་པོ་སྤོ་ལོ་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྒྲིལ་བཞག་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡིས་འགུལ་ཤུགས་རྒྱུན་མཐུད་ལེགས་པོ་འཁྱོང་ཐུབ་ལ། དེ་བས་ཆ་ནས་གཞན་ལའང་ནུས་ཤུགས་སྤྲོད་སླ་མོ་ཡིན་པ་རེད། དེ་མོ་ཁ྄་རི་ཐུས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དེའི་ཆ་ནས་བླའམ་བདག་དེ་ཟླུམ་གཟུགས་སུ་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། །\nདེ་བས། འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྨྲ་བའི་ལུགས་དེ་འགྲེལ་བཞིན་འགྲེལ་བཞིན་དེ་ལ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་ཆ་མེད་དེ་སྒྲ་ཡིས་སྟེང་ནས་ཚུགས་མི་ཚུགས་ཙམ་གྱི་རྩོད་པ་ཙམ་ཞིག་མ་རེད། །\nདེ་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྨྲ་མཁན་གྱི་ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་དག་ལ་ཆ་མེད་ཡིན་ཐུབ་མིན་སྟེང་ནས་རྒོལ་བ་སྤྲད་ཡོད་པ་ནང་བཞིན། གྲྀ་སིའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྨྲ་མཁན་དག་ལའང་སྐྱོན་བརྗོད་གཅིག་མཚུངས་སུ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆེས་ཆེ་བ་དེ་མ་རེད། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཆེས་ཆེ་བ་དེ་ནི་འཕྲུལ་འགུལ་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་ཡིན་ཏེ། སེམས་སོགས་རྡུལ་གྱིས་གྲུབ་པར་བཤད་པ་དེ་ཡི་རྗེས་དཔག་ནི་སེམས་ལ་རང་དབང་མེད་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཐར་བ་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངོས་ནས་རང་དབང་ལ་རྩ་བ་འཛུགས་ས་མེད་པར་བྱས་པ་དེ་རེད། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རིང་ལུགས་སུ་མི་དང་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ནི་དོན་དམ་དུ་རང་དབང་མེད་པའི་འཕྲུལ་ཆ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོད་པ་རེད། དེ་བས། རིགས་པ་འདི་མུ་མཐུད་དུ་དེད་ན། ལས་དབང་ཟེར་བའི་ལྷ་ཡོད་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་དེ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་སྲིད་པ་རེད་ལ། ཨུ་ཐོ་པེན་གྱི་ངེས་པ་སྨྲ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་འཕེལ་རྒྱུ་དེ་རེད། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་གཞན་ཞིག་སྟེ་ཨེ་ཕི་ཁུ་རུས[Epicurus]་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་ཡ་ང་བའི་རིགས་པ་ལྡོག་ཆེད། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྦྱར་བ་རེད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གི་ལེགས་བཅོས་དེ་འཐུས་ཕྱིན་པ་ཞིག་མ་རེད་འདོད། །\nསྐྱོན་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཁུར་ནས། ཨེ་སག་་ནེའུ་ཏོན[Isaac Newton]་སྐད་གྲགས་ཆགས་པའི་སྐབས་སུ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་ཚན་རིག་གི་གཙོ་རྒྱུགས་སུ་ཆགས་པ་དང་། རེ་ཞིག་ལ་དེ་ཡིས་སུས་ཀྱང་དོགས་སློང་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ལྟ་བའི་གོ་གནས་ཤིག་བཟུང་བ་རེད། ནེའུ་ཏོན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་འོད་རིག་པ་ཞེས་པ་དེར་བྲིས་དོན།\nང་རང་གི་འདོད་ཚུལ་ཡིན་ན། ཐོག་མའི་དུས་སུ། ལྷ་ཆེན་གྱིས་དངོས་པོ་དག་སྲ་འཐས་ཅན་གྱི། ལྗིད་དང་ལྡན་པའི། མཁྲེགས་བརྟན་གྱི། བརྟོལ་དུ་མེད་པའི། འགུལ་བསྐྱོད་ནུས་པའི་རྡུལ་ཆ་མེད་དུ་བཟོས་ཡོད་སྲིད། །(2)\nསྐད་ཆ་འདིས་འཕྲུལ་འགུལ་ལུགས་ལ་རྒྱབ་བརྟེན་བཙན་པོ་བཅས་ཡོད་པ་དང་། ནེའུ་ཏོན་རྗེས་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་མཚོན་ན། འཕྲུལ་འགུལ་ལུགས་དེ་རིམ་གྱིས་མི་དང་སྤྱི་ཚོགས་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཚད་མར་གྱུར་བ་དང་། དེ་ལས་འཕྲོས་དེ་མིའི་རང་དབང་གི་རྩ་བ། དགོས་པ་སོགས་ལ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དགག་པ་དང་ལག་ལེན་གྱི་གཏོར་གཤིག་ཆེན་པོ་ཐེབ་བྱུང་པ་དང་། ཕྱི་ཚུལ་དུ་རྨོངས་དད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ཚན་རིག་གསར་པས་བློ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ནའང་། དོན་དམ་དུ་ལས་དབང་གཏན་ཁེལ་དུ་འདོད་པའི་བསམ་བློ་དེ་སྔར་ལས་ཇེ་ཆེར་ཁྱབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། །\nའདི་ལས་འཕྲོས་པའི་བསམ་བློ་གཅིག་ནི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་ཐད་ནས་བྱུང་བའི་སྤྱི་ཚོགས་བཙན་བཀོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་རེད། བསམ་བློའི་ཚོད་ལྟ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་དབང་གིས་མི་དུང་ཕྱུར་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་དོན་མེད་དུ་ཤོར་ཡོད་པ་རེད། ། བསམ་བློ་གཞན་ཞིག་ནི་དགེ་སྡིག་གི་རྩ་བ་མེད་པར་འདོད་པའི་རང་ཁེ་རིང་ལུགས་རེད། རིང་ལུགས་དེ་ད་སྐབས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཚར་གཅོད་ཐུབ་མེད་དེ། མཁས་པ་མང་པོས་འདི་ལ་དགག་པ་རབ་དང་རིམ་པ་བྱས་ཚར་ཡོད་ནའང་། རང་ཁེ་རིང་ལུགས་དེ་དེང་རབས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བའི་ངན་བསླད་ཅིག་གི་ངོས་ནས་ད་དུང་གནས་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་ན་རང་ཁེ་བསམ་པ་དེ་ལ་ང་ཚོས་དགག་རྒོལ་བྱེད་དོན་མེད་མོད། ང་ཚོའི་མཐོང་དགོས་པ་ནི། རང་ཁེ་དེ་བཟང་སྤྱོད་དོན་སྙིང་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཏུ་འཕེལ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་ལག་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཉེན་ཁ་དེ་རེད། །\nདེ་ནས་ཚན་རིག་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དང་དེའི་འབྲས་བུར་གྱུར་བའི་འཕྲུལ་འགུལ་ལུགས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱེད་མགོ་བརྩམས་པ་དང་། དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ནང་ཐོག་མར་ཨེན་སི་ཐེན[Einstein]་གྱི་ལྟོས་བཅས་སྨྲ་བ་བྱུང་པ་དང་། དེ་ནས་ཀོན་ཊམ་རྣམ་བཞག་བྱུང་པ་རེད། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ལྟ་བའི་གཡོ་འགུལ་ཁྲོད་ནས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྨྲ་བའི་ཆེ་ས་ཡོངས་སུ་ཉམས་མེད་རུང་། ཞིབ་ས་རུ་གནམ་སའི་འགྱུར་བ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྟེང་ནས་ཚུགས་པའི་གཟུགས་འདས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་སྟེ་ཆབ་སྲིད་ལྟ་གྲུབ། བླང་དོར་རིག་པ་སོགས་ཁྲི་ཁ་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། །\nའོན་ཀྱང་། ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་མིག་ལྟ་སྐབས། དེ་མོ་ཁ྄་རི་ཐུས་དང་ཁོང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རིང་ལུགས་དེས་ལོ་རྒྱུས་ལ་དྲང་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ཐོན་ཡོད་པ་ནི་ཁས་ལེན་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད་ལ། ནག་ཉེས་ཡོད་ཚད་སྔ་མོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ཞིག་ལ་འགེལ་དོན་ཡང་རྦད་དེ་མེད། གཏམ་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ། དེ་མོ་ཁ྄་རི་ཐུས་ཁོ་རང་གྲྀ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཨེ་ཐེན་ལ་འབྱོར་སྐབས། སུས་ཀྱང་ཁོ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ལོ་ཉིས་སྟོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བསགས་འཕྲོ་ཡིན་པའི་དེ་རིང་འཛམ་གླིང་འདི་ལ་མཚོན་ན། ཁོང་གི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཁོང་གི་མཚན་བཟང་ནག་བསུབ་དང་བོར་བརླག་བྱས་མེད་དེ། དུས་དེ་རིང་འདིར། མི་ཚོས་ཁོང་གི་མཚན་གྱི་བོས་ནས་བགྲོ་གླེང་དང་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་ཐེངས་གཅིག་གཉིས་མ་རེད། །\n1. དུམ་བུ་འདི་ ཕྱི་ནང་གི་ལྟ་སྒོམ་ཐོག་རྒྱལ་ཡོངས་འཕགས་བོད་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོའི་སྐབས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས(དགའ་ལྡན་ཤར་བྱང་སློབ་གཉེར་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ ༢༠༡༩་ལོར)་ ཞེས་པ་དེའི་ནང་བསྡུས་ཡོད་པའི་དཀའ་ཆེན་བསྟན་འཛིན་སྐལ་ལྡན་གྱི་གསུངས་ མདོ་སྡེ་པའི་འདོད་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐོར་ ཞེས་པ་ལས་དྲངས་ཤིང་བཀོད་པ་ཡིན།\n(2) དུམ་བུ་འདི་ལེའུ་ཆིང་ཧྭ་ཡིས་བརྩམས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ འཕྲུལ་འགུལ་ལུགས་ཀྱི་རང་བྱུང་ལྟ་བའི་ཚད་བཀག་ ཅེས་པ་ལས་ཡང་འདྲེན་བྱས་ཤིང་བསྒྱུར་བ་ཡིན།\n2 ཝེ་སད་ཧྥོལ་གྱི་དེབ་ དེང་རབས་ཙན་རིག་གི་སྒྲིག་བཞེངས་ ཞེས་པའི་དེབ་ཀྱི་རྒྱ་ནག་བསྒྱུར་མ།\n[英]韦斯特福尔, 《近代科学的建构:机械论与力学》(复旦大学出版社, 2000).\n3 མིག་གསུམ་པ། ནུབ་ཕྱོགས་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཐོ་རེངས་སྐར་ཆེན་བཞི།__ས་བུ་ཆེ།