གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་འཇིག་རྐྱེན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བ། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nགུ་གེ་ཞེས་པ་ནི་ཞང་ཚིག་ཅིག་སྟེ་དེའི་དོན་ནི་ཡི་གེ་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང་། ཐ་སྙད་དེ་ཐོག་མར་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས‘‘བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས’’སུ་འབྱུང་ནའང་། དོན་དངོས་སུ་གུ་གེ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པའམ་ཡང་ན་ཞང་ཞུང་ནི་གུ་གེའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཡིན་མིན་ཐད་ལ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་མི་མཐུན་མོད། ཞང་ཞུང་ལ་སྒོ་ཕུགས་བར་གསུམ་ཞེས་པའི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ལ་ས་ཁྱོན་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་པར་བརྟགས་ན། ཞང་ཞུང་ནི་གུ་གེའི་མངའ་ཁོངས་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་མི་སྲིད། ལར་ནས་ཞང་ཞུང་གི་སྒོ་པ་ལའང་སྒོ་ཕུགས་བར་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། ཕུགས་ནི་གངས་དཀར་ཏི་སེ་དང་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཞང་ཞུང་གུ་གེའི་ཡུལ་དང་། བར་པ་ནི་རྟ་སྒོ་དང་དྭངས་རས་མཚོན་པའི་ཞང་ཞུང་དང་། སྒོ་པ་ནི་ཁྱུང་པོ་གྱིམ་ཤོད་རི་རྩེ་དྲུག་གིས་མཚོན་པའི་ཞང་ཞུང་མདོ་ཁམས་བཅས་གསུངས་ཡོད། དེང་སང་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་གུ་གེ་ནི་ད་ལྟའི་རྩ་མདའ་རྫོང་གི་ཁྱུང་ལུང་སོགས་ཏེ་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་ཀྱི་དཀྱིལ་རྒྱུད་དང་སྟོད་རྒྱུད་ཕྱོགས་ཡིན་པར་ངེས་ཤིང་། ཕྱིས་སུ་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གུ་གེའི་མངའ་ཐང་ཇེ་རྒྱས་སུ་བཏང་ནས་ཡུལ་དེའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གླང་ཆེན་གཙང་པོའི་བཞུར་རྒྱུན་ལྷོ་སྟོད་དང་། ལྷོ་སྨད། བྱང་སྟོད། བྱང་སྨད་སོགས་དང་། སེང་གེ་གཙང་པོའི་བཞུར་རྒྱུན་དང་སྒར་གཙང་པོའི་བཞུར་རྒྱུན་ཚང་མ་ཚུད་ཡོད་པ་རེད།\nགུ་གེ་རྒྱལ་རབས་ནི་དུས་རབས་དགུ་པར་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སིལ་བུར་ཐོར་རྗེས། རྒྱལ་པོ་ལྷ་སྲས་དར་མའི་ཡང་ཚ་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་སྟོད་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གི་སྲས་བཀྲ་ཤིས་མགོན་གྱིས་དུས་རབས་བཅུ་པའི་དུས་འགོར་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་མགོན་གྱི་སྲས་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་སྐུ་དྲིན་ལ་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་དར་བར་མཛད་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་པར་བཙུགས་ཏེ་ཕྱི་མཐའ་རྒྱལ་ཕྲན་དང་ཚོ་བ་མང་དག་ཅིག་དབང་འོག་ཏུ་བཅུག་ནས་རང་གི་མངའ་ཐང་རྒྱ་བསྐྱེད་བཏང་རྗེས། རིམ་བཞིན་རྒྱལ་པོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གིས་གུ་གེར་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བ་རེད། དེང་སང་མངའ་རིས་རྩ་མདའ་རྫོང་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་གནའ་བོའི་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མཁར་ཤུལ་དང་། ལྡེབས་བྲིས་སོགས་ལ་མཇལ་ན་གནའ་བོའི་གུ་གེའི་མངའ་ཐང་དང་ཤེས་རིག་སོགས་རོབ་ཙམ་རྟོགས་ཐུབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པར་སྣང་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་རྒྱལ་རབས་དེ་འཇིག་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་སུ་རྒྱལ་རབས་དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྐྱེན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཁ་གསལ་ཞིག་བྲིས་མི་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཞིབ་འཇུག་པ་རེ་ཟུང་གིས་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་འཇིག་རྐྱེན་གྱི་སྐོར་ལ་རྩོམ་ཡིག་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་ནའང་། རྩོམ་ཡིག་དེ་དག་གི་འདོད་ཚུལ་དང་ཕྲན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་དོན་མི་གཅིག་པར་བརྟེན། དེ་ལ་འདིར་ཁོ་བོས་ཡང་བསྐྱར་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་འཇིག་རྐྱེན་གྱི་སྔ་ཕྱིའི་གནས་ཚུལ་ཁག་བོད་ཡིག་ཏུ་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ཅིག་དང་། ཕྱི་གླིང་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཁ་ཤས་ལའང་དཔྱད་བསྡུར་བགྱིས་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།\nབོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁག་ལྟར་ན། མངའ་རིས་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གུ་གེར་དམག་དྲངས་ཏེ་དབང་དུ་བསྡུས་པར་བཤད་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་དང་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་གཉིས་ནི་མེས་པོ་གཅིག་ལས་མཆེད་པའི་ཕུ་ནུའི་རྒྱལ་ཕྲན་རེ་རེ་ཡིན་མོད། སྐབས་རེར་རང་རང་གི་ཕྱོགས་ནས་མངའ་ཐང་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ་དམག་ཐབས་ལའང་རོལ་ཡོད། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་མཆོག་ལྡན་གྱིས་གུ་གེར་དམག་དྲངས་ཏེ་ཕམ་པར་བྱས་པས། ཁྲལ་རིགས་སྣ་ཚོགས་བསྡུས་པ་དང་། ཁོང་གི་སྲས་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུའང་གུ་གེར་དམག་དྲངས་ནས་དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུས་ཚུལ«ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས»སུ‘‘གུ་གེ་ནས་དཔྱ་དང་ཁྲལ་འབུལ་བ་ལ། ལོ་རེ་ལ་གསེར་ཞོ་སུམ་བརྒྱ། དངུལ་དང་། སེར་མོ་བརྒྱ། ཆིབས་གཅིག བཙོས་ཀྱི་སྐྱལ་བ་བཅུ། འཁར་ཨོ་གདོང་དང་། ཞིང་དར་ཆེན་དར་ཆུང་རྣམས་དང་། གཞན་ཡང་ཁྲལ་དཔྱ་ལ་སོགས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ནས་འབུལ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ།’’ཞེས་གསལ་བ་དང་། ཕལ་ཆེར་རྒྱལ་པོ་འདིའི་རིང་ལ་གུ་གེ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་མངའ་འོག་ཏུ་ཤོར་ཡོད་པར་སྙམ། «ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་འཆི་མེད་གཏེར»དུ‘‘རྒྱལ་པོ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་གཅེན་པོའམ་སུས་དེའི་ཡབ་ཀྱང་བྱེད་པའི་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གུ་གེའང་ཆབ་འོག་ཏུ་བཅུག་ནས། གུ་གེ་དང་པུ་རང་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལས་དཔྱ་ཁྲལ་བླང་བར་བྱས་ཀྱང་། རེས་གཏོང་བའམ་རེས་མི་གཏོང་བ་བྱུང་བ་ལྟར་སྣང་ངོ་།’’ཞེས་འབྱུང་བས། གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་མཇུག་མ་བསྒྲིལ་བའི་ཡར་སྔོན་ལ་གུ་གེ་འདི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་དབང་ཤུགས་འོག་ཏུ་ཡོད་ལ། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་མངའ་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་མངོན།\nགུ་གེ་རྒྱལ་པོ་མཐའ་མ་ནི“ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ”ཞུ་བ་དེ་ཡིན་ཅིང་། གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་གུ་གེ་ཐོ་བ་བཅུ་གསུམ་ཞེས་པའམ་ཡང་ན་སྔགས་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས“ཇོ་བོ་བདག་པོ”ཞེས་པའི་སྤྱི་མིང་འདོགས་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། «ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས»སུ་རྒྱལ་པོ་འདིའི་མཚན་ལ“ཇོ་བོ་བདག་པོ”ཞེས་བྲིས་ཡོད་ཅིང་། «རབ་བྱེད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང»དུ“ཁྲི་གྲགས་པ་བཀྲ་ཤིས”ཞེས་དང་། «བཻ་སེར»དུ“གུ་གེ་བདག་པོ་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ”ཞེས་བྲིས་ཡོད་པས། ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་འདིའི་མཚན་ལ་གཅིག་མཐུན་གྱི་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་བྱུང་མེད་ནའང་། འདི་དག་མི་གཅིག་གི་མིང་འབྲི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་རེད། ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་གུ་གེ་རྒྱལ་པོར་བཞུགས་པའི་ལོ་ཚིགས་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཏུ་གསལ་པོར་འཁོད་པ་མ་མཐོང་མོད། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རིག་གཞུང་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་རྒྱ་གར་པ་ Handa, O. C ལགས་ཀྱིས་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་མཁན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་མིན་པར་ཁོང་གི་ཡབ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ཡིན་པ་དང་། ༡༦༡༨ལོར་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཡོད་ཅིང་། ༡༦༢༤ལོར་ཕོར་ཆི་གྷལ་གྱི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་Antonio de Andradeལགས་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་འབྱོར་ཡོད་པ་དང་། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཁོང་གུ་གེར་འབྱོར་སྐབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་ཡིན་སྟབས། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་ཕལ་ཆེར་༡༦༢༠ ལོའི་སྔ་གཞུག་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་གུ་གེ་རྒྱལ་པོར་བཞུགས་ཚུལ་གསུངས་འདུག «པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར»དུ་སྐབས་དེར་ཁོང་གདན་འདྲེན་ཞུ་མཁན་གྱི་རྒྱལ་པོར“ཇོ་བོ་བདག་པོ”ཞེས་བྲིས་ཡོད་ཅིང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཏུའང་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ལྡེ་དང་། ལྷ་བཙུན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་འོད། ཁྲི་རྣམ་རྒྱལ་བཟང་པོའི་ལྡེ་ཁུ་དབོན་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གུ་གེར་གདན་དྲངས་ནས་བསྙེན་བཀུར་གཟབ་རྒྱས་མཛད་པ་ཡོངས་གྲགས་ཡིན།\nད་ཕན་ཕྲན་གྱིས་མཐོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཏུ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་རྒྱུ་མཚན་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་གུ་གེར་དམག་འདྲེན་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་གསལ་ཞིག་བཀོད་ཡོད་པ་མ་མཐོང་། འོན་ཀྱང་། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་གུ་གེར་དམག་དྲངས་པའི་དཔེ་མཚོན་འགའ་དྲངས་ན། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ནང་སྟོད་མངའ་རིས་དང་ལ་དྭགས་ཕྱོགས་སུ་ཡུན་རིང་པོར་བཞུགས་མྱོང་བའི་ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་ནོར་བུས་“རྒྱལ་པོ་དེས་སྐུ་གཞོན་ནུ་ལ་གུ་གེ་ཕྱི་འབྲོག་ལ་དམག་མཛད་ནས། ཏི་སེའི་བྱང་རྒྱབ་ཚུན་ཆད་ལ་བརྒྱབ། རྟ་གཡག་ར་ལུག་ལ་སོགས་པས་ས་གཞི་བཀང་ནས་ཁྱོངས། དེའི་རྟིང་གུ་གེ་ནང་ལ་དམག་མཛད་ནས་ཤ་ང་དང་ཞ་ཡེ་གཉིས་ཨར་ཅག་ལ་བཏང་ནས་ད་དགས་(ལ་དྭགས)ཐམས་ཅད་གཡང་ལུག་གིས་ཁེངས”ཞེས་གསུངས་ཡོད། དུས་སྐབས་དེར་གུ་གེར་ཕེབས་མྱོང་མཁན་འབྲི་གུང་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཀྱང“ཁྲི་གྲགས་པ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཡར་སྔོན་དུ་གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོའི་བདག་པོ་གུ་གེའི་རྒྱལ་པོ་ལགས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་འདིས་སྲིད་སྐྱོང་བཞིན་པའི་དུས་འདི་གཉིས་ཀྱི་དབང་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་ལག་ཏུ་ཤོར།”ཞེས་གསུངས་འདུག ལོ་རྒྱུས་འདི་ནི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་གུ་གེར་དམག་ཐེངས་དང་པོ་འདྲེན་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པ་ལས་གུ་གེ་དབང་དུ་བསྡུ་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་མིན་པར་སྙམ། འོན་ཀྱང་། «ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས»སུ“གུ་གེ་ལ་དམག་བརྒྱབ་ནས། ཇོ་བོ་བདག་པོ་ཕབ་ནས། གུ་གེ་རྩ་བྲང་(ཧྲངས་)དང་ལོས་ལོང་ཕྱག་ཏུ་བཞེས།” ཞེས་འབྱུང་བས། ལ་དྭགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་མོ་ཆེར་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་དང་རྒྱལ་པོ་མཐའ་མའི་སྐོར་གླེང་སྐབས་གོང་གི་ལུང་ཚིག་འདི་བསྐྱར་ཟློས་བྱས་འདུག་པས། འདིར་ལུང་ཚིག་གང་མང་འདྲེན་པའི་དགོས་པ་མ་མཆིས་སོ། །\nཉེ་རབས་ཐོན་པའི«སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པར་བརྗོད་པའི་འབེལ་གཏམ་རིན་ཆེན་གཏེར་གྱི་ཕྲེང་བ»རུ“དེ་ནི་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་མཐའ་མ་ཁྲི་གྲགས་པ་བཀྲ་ཤིས་སམ་ཇོ་བོ་བདག་པོའི་སྐབས་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་ལོ་རབས་ཉི་ཤུའི་མཇུག་དང་སུམ་ཅུ་བའི་འགོ་ཙམ་ལ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་བྱ་བས་དམག་བཏང་ནས་མངའ་རིས་ཡོངས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་འབངས་བཅོམ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འབྱོར་སྐབས་གུ་གེ་རྒྱལ་བློན་ཚོས་བཙན་རྫོང་བཟུང་ཡོད་པས་ལ་སིང་དམག་ལ་ཐབས་གཞན་ཅང་མ་མཆིས་པར་བརྟེན་ཆུ་བཀག གུ་གེའི་དམག་གིས་ས་འོག་ནས་ཆུ་ལེན་ཆོག་བཟོས་པས་མ་ཐུབ། མཁར་སྒོ་ལ་འཛེགས་ན་གནས་སྒོ་ཤིན་ཏུ་བཙན་པོའི་སྟེང་དུ་རྡོ་རིལ་མང་པོ་སྤུངས་གསོག་བྱས་པ་མ་ཟད། ཁྲབ་རྨོག་ཕུབ་གསུམ་སོགས་གོ་མཚོན་བཟུང་དམག་མང་གིས་བཀག་ཡོད་པས་ལག་མ་རྙེད། དེ་ནས་དགྲ་བོས་གདུག་རྩུབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བྱ་ཐབས་ཤིག་བཏོན་པ་སྟེ། མི་སེར་བཀོལ་ཏེ་མདུན་ཕྱོགས་ནས་མཁར་དང་མཉམ་པའི་བརྩིགས་པ་རྒྱག་རྒྱའི་ངན་ཇུས་བཏིངས་ཏེ། མི་སེར་ཚང་མ་བསྐོང་ནས་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་ཉིན་མཚན་མེད་པར་རྡོ་དབོར་དུ་བཅུག་ཅིང་མི་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལྟོགས་ཤི་དང་། འཁྱགས་ཤི། མནར་ཤི་བྱུང་བ་དང་། མི་མང་པོ་སྒལ་རྨ་བཟོས་ནས་གསོན་པོར་འབུ་རྒྱབ་པ། འགའ་རེ་གློ་མཆིན་ཡང་མཐོང་སྐད།”ཅེས་གསལ་བ་དང་། «མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན»དུའང་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་དྲག་པོའི་དཔུང་དྲངས་ནས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་སྡེ་གསོན་བཟུང་བྱས་པས། ཁོང་གུ་གེའི་རྒྱལ་པོ་མཐའ་མར་གྱུར་ནས་ཡ་གླིང་དབུས་ཤར་ཁུལ་དུ་སྙན་གྲགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ་མི་ལོ་བདུན་བརྒྱའི་རིང་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་དེ་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ། ལ་དྭགས་དམག་གིས་གུ་གེར་བཙན་འཛུལ་བྱེད་དུས་གུ་གེའི་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་ཆེན་དྲག་གྲས་ཚང་མ་གུ་གེའི་རྩ་ཧྲེང་མཁར་གྱི་དབུ་རྩེའི་རྒྱལ་ཁང་ངམ་ཕོ་བྲང་དུ་གབ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་མ་ནུས་པའི་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་འབངས་མི་སེར་གྱི་དཀའ་སྡུག་དང་། ལ་དྭགས་དམག་གི་སྡུག་རྩུབ་ལ་བརྟེན་ནས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དང་སྲས་མོ་སོགས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་སྟེང་ནས་མར་གཡང་རོང་གཟར་མོར་གསོན་པོར་བསྒྱུར་ཚུལ་སོགས་འཁོད་འདུག་པ་མཐོང་ནའང་། ཕྲན་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་འདི་དག་གི་ཁུངས་གང་ཞིག་ལས་བཏུས་པ་མ་ཤེས་མོད། ཕལ་ཆེར་ད་དུང་ཡང་དྲོད་མ་ཡལ་བར་ཡོད་པའི་གུ་གེའི་ཡུལ་མིའི་སྙན་བརྒྱུད་ཅིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་བྲིས་ཡོད་པ་འདྲ་ལ། «མངའ་རིས་ཁུལ་གྱི་ལམ་ཡིག་གསར་མ»ཞེས་པའི་དེབ་ཏུའང་གོང་གསལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་དང་ཆ་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་བྲིས་འདུག ཡ་མཚར་བ་ཞིག་ལ་ Antonio de Andrade ལགས་དང་། ཕྱིས་ཙམ་དུ་ཕེབས་པའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་Francisco de AZECEDO ལགས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་སུ་ལ་དྭགས་དམག་གིས་གུ་གེར་དྲག་གནོན་བྱས་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བྲིས་ཡོད་པ་མ་མཐོང་།\nལ་དྭགས་དམག་གིས་གུ་གེར་དམག་དྲངས་ཏེ་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་ལོ་ཚིགས་དེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཏུ་ཧ་ཅང་གསལ་ཁ་མེད་པའམ་ཡང་ན་གཏན་ལ་ཁེལ་བ་ཞིག་མེད་ནའང་། Antonio de Andrade ལགས་ཀྱི་འཕྲིན་ཡིག་དང་། ཁོང་གི་ཆོས་གྲོགས Francisco de AZECEDO ལགས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་གཉིས་བསྡུར་ཏེ་བཤད་ན། ལོ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༦༣༠ལོར་འཁེལ་བ་དང་། Antonio de Andrade ལགས་གུ་གེར་ཐེངས་གཉིས་འབྱོར་ཏེ་ཕྱིར་རྒྱ་གར་དུ་ལོག་ཐེངས་གཉིས་པའི་ལོ་ཕྱི་མ་དང་། Francisco de AZECEDO ལགས་གུ་གེར་འབྱོར་རྗེས་ཀྱི་ལོ་སྔ་མ་དེ་རེད་འདུག སྤྱི་ལོ་ ༡༦༣༠ ལོར་ལ་དྭགས་དམག་གིས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་ཡོད་མེད་ལ་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་འགའ་མཆིས་པ་དཔེར་ན། «བོད་བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་མཐའ་དཔྱོད་གཅེས་བསྡུས»སུ“ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སྔ་ཕྱིར་གུ་གེ་ལ་དམག་དྲངས་ནས་ལོ་ངོ་བཅོ་ལྔ་ཕྱིན་ཙམ་སོང་། ཧ་ལམ་༡༦༣༤ལོར་རྒྱལ་པོ་འདིས་གུ་གེ་རྩ་ཧྲངས་མཁར་ཕམ་ཞིང་དབང་དུ་བཅད་པར་མ་ཟད་རྒྱལ་པོ་ཇོ་བོ་བདག་པོ་བྱ་བ་བཀྲོངས” ཞེས་དང་། «གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་གནས་བཤད་ལམ་ཡིག་གསར་མ»ཞེས་པའི་དེབ་ཏུ“ལ་དྭགས་དམག་དཔུང་གུ་གེའི་མཁར་ནང་དུ་བསླེབས་སྐབས་རྒྱལ་པོའི་མགུལ་བཅད་ནས་བཀྲོངས་པ་རེད།” ཅེས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་ཚུལ་བྲིས་འདུག་པ་མ་ཟད། «སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པར་བརྗོད་པའི་འབེལ་གཏམ་རིན་ཆེན་གཏེར་གྱི་ཕྲེང་བ»རུ“གནས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་འོག་མཁར་ཕྱེད་ཙམ་བརྩིགས་མཚམས་སུ་རྒྱལ་པོས་མི་སེར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་མེད་པ་དགོངས་ཏེ། གསེར་ཀ་ཏོ་ར་གང་དང་དར་ཐག་དཔྱང་སྟེ་མགོ་བཏགས་ཞུས་པས་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་དགྲ་དམག་མཁར་ནང་འཛུལ་ཡོང་ནས་ང་ལ་དགོས་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ཟེར་ནས་རྒྱལ་པོ་མགུལ་བཅད་ནས་བཀྲོངས།” ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།\n«སྟག་ཚང་རས་པའི་རྣམ་ཐར»དུ་ཇོ་བོ་བདག་པོ“ལ་ཐགས་སུ་བཞུགས་གནས་གུ་ཡངས་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་བོའི་ཡུན་རིང་པོར་བདེ་གནས་ཀྱི་བདག་པོ་སྐུ་མཆེད་སྐུ་ཚེ་མཐར་སོན་པར་དགོངས་རྫོགས་ཚད་མེད་བསྒྲུབས་ཤིང་།”ཞེས་གསལ་བ་དང་། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི«བེེ་སེར»དུ“མདའ་ལྔས་རྣམ་པར་བཅིངས་པ་བྱེད་པ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཁན་པོ་དང་། གུ་གེ་བདག་པོ་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་བཅས་རང་དབང་དང་ཕྲལ་ཏེ་གདན་དྲངས”  ཞེས་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལ་བལྟས་ན་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་མེད་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། སྐབས་དེར་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་བཀྲོངས་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བདེན་དཔང་གལ་ཆེན་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ Francisco de AZECEDO ལགས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ཡིན་ལ། ཟིན་བྲིས་དེ་རུ“རྒྱུ་ལ་རྔམས་པའི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་གུ་གེའི་རྒྱུ་ནོར་འཕྲོགས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དང་ཁོང་གི་ནང་མི་འཁོར་དང་བཅས་པ་འཛིན་བཟུང་གིས་ལ་དྭགས་སུ་ཁྲིད་པ་རེད།” ཅེས་གསུངས་འདུག ཁོང་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་འཇིག་མ་ཐག་པའི་སྐབས་སུ་གུ་གེར་ཡོད་སྟབས་ཁོང་གིས་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ནི་ཁུངས་བཙུན་ལྟ་བུར་བརྩིས་ཆོག་པ་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་པ་བ་A. McKay ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི«བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས»ཞེས་པའི་དེབ་ཏུའང་གོང་གི་Francisco de AZECEDO ལགས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ལ་རྒྱབ་རྟེན་བཅོལ་ནས“རྒྱལ་པོ་མཐའ་མ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་མཆོག་ཁོང་གི་གཉེན་ཚན་སྐོར་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་ལ་དྭགས་སུ་འཁྲིད་དེ་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཤིང་། གནས་དེ་རུ་སྐུ་གཤེགས་ཡོད།” ཅེས་ལྟ་བུ་བྲིས་འདུག\n«མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན»དུ་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དང་སྲས་མོ་སོགས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་སྟེང་ནས་མར་གཡང་རོང་གཟར་མོར་གསོན་པོར་བསྒྱུར་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་གིས་ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིན་འཛིན་ནོར་བུས་མཛད་པའི་«བོད་རྗེ་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཚིག་ཉུང་དོན་གསལ»ནང“ཞང་ཞུང་གི་མཐིལ་གུ་གེར་གདུང་རབས་རིམ་ཅན་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་མེ་འབྲུག་ལོ་ལ་འཁྲུངས། རེ་བརྒྱད་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མཐའ་ལ་ཉེ་བ་ཆུ་ཕག་ལོར་སྦོ(དབོ)ཟླ་བའི་ཚེས་ལ་གཤེགས་པའི་དགོངས་རྫོགས་བསྔོ་རྟེན་བླ་མ་ཁག་ལ་ཕུལ་བ་ངེད་ཀྱི་སྐལ་བ་རྐོང(ཀོང)ཡུལ་གཙང་པོ་མགོ་དགུར་སྡོད་སྐབས་སྡེ་པ་གཞུང་བརྒྱུད་དེ་བྱུང་། དེ་ནས་གུ་གེ་གདུང་རྒྱུད་ཆད་དེ་སྲས་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་ཆུང་མར་ཡུལ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བཟུང་བར་སྲས་གཉིས་མངའོ།”ཞེས་གསལ་བའི་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་དེ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་པའི་གདུང་སྲས་ཡིན་པར་དགོངས་ཡོད་ནའང་། «སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་སྔོན་བྱུང»ལོ་རྒྱུས་སུ་དེ་ནི་མདའ་པའི་རྒྱལ་སྲས་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཡིན་པར་བཞེད་འདུག འདིར་གསལ་བཤད་ཅིག་ཞུས་ན། གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་རྩེ་འབར་བཙན་སྐུ་གཤེགས་རྗེས། ཁོང་གི་སྲས་མོ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་སུས་གཟུང་དགོས་མིན་སྐོར་ལ་རྩོད་པ་བྱུང་སྟེ་མཐར་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འགལ་ཟླ་ཆེན་པོ་ལངས་པས། གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་དབང་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ནས་ལྷོ་སྟོད་ཁུལ་དུ་བློ་ལྡན་རྒྱལ་མོའི་སྲས་དཔལ་འོད་བཙན་གྱིས་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་སུ་རྒྱལ་མོ་ལྷ་རྒྱན་གྱི་བུ་རྒན་ལ་སྤྱི་ལྡེ་བཙན་པོས་དབང་བྱས་པས། དཔལ་འོད་བཙན་གྱིས་རྒྱུད་པས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་འཛིན་གནང་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན་ཁོང་གི་རྒྱུད་པས་ལྷོ་སྟོད་དུ་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་ཕྱིས་སུ་མདའ་བ་ཆོས་རྒྱལ་ཞེས་དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་ཐང་ཡོད་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཉམས་སྐབས་མདའ་བའི་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་གདུང་སྲས་རིམ་བྱུང་ནས་པདྨ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་མདའ་བ་མཁར་དུ་དགྲ་གཡོལ་མཛད་པས་ཉེས་སྐྱོང་མ་བྱུང་བར་སྐད་དོ། །\nབཀའ་བློན་ཕོ་ལྷ་བའི་སྲས་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སྟོད་མངའ་རིས་བསྲུངས་པའི་སྐབས་སུ་གུ་གེ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྲས་མོ་ཞིག་བག་མར་བླངས་ཚུལ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག«མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད»དུ་གསལ་བ་མཐོང་ནའང་། སྐབས་འདིའི་སྲས་མོ་དེ་ནི་རྒྱལ་སྲས་སུ་ཞིག་གི་སྲས་མོ་གང་ཡིན་ཆ་མ་འཚལ། པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཁྲོད་དུ‘‘རྗེས་འཛིན་གསོལ་འདེབས་གུ་གེའི་སྲས་མོ་བུ་ཁྲིད་དབང་མོས་བསྐུལ་ངོར་གནང་བ།’’ཞེས་པའི་གསོལ་འདེབས་ཚིགས་བཅད་མ་ཞིག་བཞུགས་པ་དེའི་མཇུག་ཏུ‘‘མང་པོས་བཀུར་བའི་གདུང་དྲི་མ་མེད་པ་གུ་གེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་མོ་བུ་ཁྲིད་དབང་མོས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཞེས་བསྐུལ་བ་ལྟར་ཤཱཀྱའི་བཙུན་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྦྱར་བའོ།’’ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། སྲས་མོ་བུ་ཁྲིད་དབང་མོ་འདི་ནི་སྲས་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཆུང་མ་དེ་ཡིན་ནམ་སྙམ། གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་མཐའ་མ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པར་རྒྱལ་མོ་གཞན་ཞིག་གི་མཉམ་དུ་སྲས་ཤིག་ཡོད་ཚུལ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཨང་ཁྲོ་ནཱས་ལགས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་སུ་ཐེངས་མང་འབྱུང་བས། གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་མཇུག་བསྒྲིལ་རྗེས་རྒྱལ་སྲས་དེ་གང་དུ་ཕེབས་མིན་དང་། གདུང་སྲས་འཕེལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཕྲན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཏུ་ཞིབ་ཏུ་བཙལ་འཚོལ་བྱས་ཀྱང་མ་རྙེད་ཀྱང་། A. McKay ལགས་ཀྱིས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པའི་གདུང་སྲས་དེ་ལྷ་སར་ཕེབས་ཡོད་ཅིང་། ༡༧༤༣ལོར་ལྷ་སར་སྐུ་གཤེགས་ཚུལ་གསུངས་ཡོད། འདི་ལ་བརྟགས་ན་གོང་གི་ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་ནོར་བུའི་གསུང་ཚིག་དུམ་བུ་དེའི་ནང་གསལ་བའི་ཆུ་ཕག་ལོ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༧༤༣ལོར་ཁེལ་བ་ཡིན་པས། གུ་གེའི་གདུང་རབས་དེ་ནི་མདའ་པའི་རྒྱལ་སྲས་བློ་བཟང་པདྨ་བཀྲ་ཤིས་མིན་པར་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པའི་སྲས་དེ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པའི་སྲས་དེ་ནི་རྒྱལ་སྲས་བློ་བཟང་པདྨ་བཀྲ་ཤིས་རེད་སྙམ་ལ། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་«རང་རྣམ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང»དུའང་རྒྱལ་སྲས་བློ་བཟང་པདྨ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྐོར་ཐོར་རེ་བ་ཞིག་འབྱུང་ངོ་། །\nལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་རྩ་བརླག་ཏུ་བཏང་རྗེས། རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྲས་གསུམ་སྟེ་ཆེ་བ་བདེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་དབྱར་དུས་རུ་ཐོག་དང་དགུན་དུས་ལ་དྭགས་སུ་བཞུགས་ཏེ་རུ་ཐོག་དང་ལ་དྭགས་གཉིས་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་། འབྲིང་བ་ཨིན་དྲི་བྷོ་ངྷི་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གུ་གེ། ཆུང་བ་བདེ་མཆོག་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཟངས་དཀར་དབང་བསྒྱུར་བ་རེད། སྐབས་དེར་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་གཙང་པ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་སྲིད་དབང་རྩ་ཐོར་དུ་སོང་བའི་དུས་སྐབས་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པའི་ནུས་སྟོབས་མེད་པར་བརྟེན། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་མངའ་རིས་ཡོངས་ལ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་ནའང་། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་འགོར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གིས་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ་ཡུལ་དེར་སྒར་དཔོན་བཙུགས་པ་དང་། སྒར་དཔོན་རྣམས་རྒྱལ་མཁར་དུ་མ་བཞུགས་པར་མི་སེར་རྣམས་དང་ཁ་ཐག་ཇེ་རིང་དུ་སོང་བས། རིམ་བཞིན་གུ་གེ་རྒྱལ་མཁར་ཉམས་ཆག་དང་གུ་གེའི་མི་སེར་ཁ་འཐོར་དུ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་བར་གསུང་མཁན་ཡོད་ལ། ཡང་། ལ་དྭགས་དམག་གིས་གུ་གེ་བཅོམ་སྐབས་མི་སེར་ཉིས་བརྒྱར་གཏུགས་པ་དང་། དེ་དག་རིམ་བཞིན་ཕྱོགས་ཡར་མར་དུ་ཐོར་བའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ཚུལ་འདུག་གོ།\nདེང་སང་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ནས་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་འཕེལ་རླབས་ཆེ་བའི་དགེ་ལུགས་པར་ཁ་གཏད་གཅོག་སླད་དུ་གུ་གེར་དམག་དྲངས་ཏེ་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་རྩ་བརླག་ཏུ་བཏང་བར་འདོད་མཁན་ཡོད། དེ་ཡང་གསལ་པོར་བཤད་ན། གུ་གེའི་རྒྱལ་པོ་མཐའ་མ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་གདན་འདྲེན་མཛད་ནས་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཤུགས་ཆེན་སྤེལ་བ་དང་། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་དད་ལྡན་འབངས་མི་ཚོས་དགེ་ལུགས་པར་དད་གུས་ཆེན་པོ་བྱས་པར་བརྟེན། འབྲུག་པའི་བླ་མ་སྟག་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་སྐུལ་སློང་གནང་སྟེ་གུ་གེར་དམག་དྲངས་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དུམ་བུ་ཞིག«མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན»དུ་འབྱུང་བ་འདིར་དྲངས་ན། “འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་པར་དད་གུས་ཆེ་བ་དང་སྐྱབས་རྟེན་བཅོལ་མཁན་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་དགའ་བོ་མ་བྱུང་བ་དང་འབྲུག་པའི་གྲགས་ཅན་བླ་མ་སྟག་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་སྐུལ་སློང་འོག ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་གུ་གེར་དམག་འདྲེན་པའི་ངན་ཇུས་སྤེལ་བ་དང་།” ཞེས་གསལ་ནའང་། སྟག་ཚང་བླ་མ་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་གྱི་དབང་དུ་སོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་མིན་ཚུལ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར།\nསྤྱིར་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡར་སྔོན་ནས་བཟུང་སྟེ་དུས་རབས་བཅུ་པའི་བར་གུ་གེའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དད་མོས་བྱེད་པའི་ཆོས་ལུགས་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཡིན་པ་ཡོངས་གྲགས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནའང་། «ཉི་མའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང་ཟླ་བའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས»ལ་མཇལ་ན། ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཀྱི་དུས་སྐབས་དང་དེའི་སྔོན་ལ་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ས་བོན་མེད་པ་མིན། འོན་ཀྱང་། བཙན་པོའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་རྒྱལ་སྲས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་གྱི་དུས་སྐབས་སུ་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འགོག་པའི་བྱ་ཐབས་ནན་པོར་སྤྱད་ཡོད་པ་ནི«མངའ་རིས་རྒྱལ་རབས»ལས། “བོན་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ཁང་པ་གཅིག་ནང་དུ་བཅུག་ནས་མེ་ལ་བསྲེགས། བོན་དཔེ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ཆབ་ལ་བརྫངས། གཤིན་པོའི་དོན་དུ་ནོར་དུར་ལ་སྦེད་པའི་ལུགས་ཡོད་པ་བཀག་ནས་དགེ་བ་བྱེད་པའི་སྲོལ་བཙུགས།” ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། «ལྷ་བླ་མ་རྣམ་ཐར»ལས་ཀྱང་“བོན་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ཁང་པ་གཅིག་ཏུ་བཅུག་སྟེ་ཧོམ་ལ་གཤེགས།” ཞེས་གསལ་བ་སོགས་ལ་བརྟགས་ན། གུ་གེའི་འབངས་མི་སེར་གྱི་དད་མོས་བྱེད་པའི་བོན་ཆོས་དེ་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཤེས་ཐུབ་ཅིང་། ཡུལ་དེར་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་འདུལ་བ་སྟོད་རྒྱུད་དར་བར་མཛད་པ་དང་། མཐོ་གླིང་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་ནས་བཟུང་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ཅིང་། རིམ་བཞིན་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་གི་ཉིང་བཅུད་ཀྱིས་བལྟམས་པའི་གུ་གེའི་རིག་གནས་ལ་བསེར་བུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཤོར་བ་རེད།\nཕྱིས་སུ་གུ་གེ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་ལྡེ་བཙན་དང་འབྲི་གུང་སྐྱོབས་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་སློབ་མ་རྡོར་འཛིན་གྷུ་ཡ་སྒང་བ་གཉིས་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས«གངས་རིའི་དཀར་ཆག»ཏུ‘‘དེ་ལྟར་རྡོར་འཛིན་གྷུ་ཡ་སྒང་བ་སོགས་ཏི་སེར་མངགས་པའི་སྒོམ་ཆེན་ལྔ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཏི་སེ་གངས་ཀྱི་རི་བོ་ལ་ཕེབས་ནས་ཤེལ་འདྲ། ཉན་རི། དར་ལུང་། ལྷ་ལུང་རྩེ་བརྒྱད་སླེ་མི། མུམ། གུ་གེ་སོགས་རི་སུལ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་སྒྲུབ་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞུགས། ་་་ ་་་ རྡོར་འཛིན་ཆེན་པོ་འདི་དང་། གུ་གེ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་ལྡེ་བཙན་མང་ཡུལ་རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཆེན་དངོས་གྲུབ་མགོན། པུ་རང་རྒྱལ་པོ་བླ་ཆེན་སྟག་ཚ་ཁྲི་འབར་དང་། གནམ་མགོན་སྡེ་ཡབ་སྲས་རྣམས་དང་མཆོད་ཡོན་དུ་འབྲེལ་ཞིང་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དུ་འཕྲིན་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས།’’ཞེས་འབྱུང་མོད། «མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན»དུ་གུ་གེའི་རྒྱལ་པོ་གྲགས་པ་ལྡེ་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་གདན་རབས་དྲུག་པ་གངས་རི་རྡོར་འཛིན་གཉིས་མཇལ་བ་དེ་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་དང་གུ་གེའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་མི་དག་པར་སྣང་། དེ་ནས་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་དང་གུ་གེའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཇེ་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ཚུལ«གངས་རིའི་དཀར་ཆག»ཏུ“རྒྱལ་པོ་གྲགས་པ་ལྡེ་དང་ལྷ་ལྕམ་བསམ་འགྲུབ་རྒྱལ་མོ་ཡབ་ཡུམ་གྱིས་སྤུ་རང་རྒྱལ་ཏུ་མཁར་དུ་གདན་དྲངས་ནས་ཆོས་ཞུས་པའི་ཡོན་དུ་སྤུ་རང་ཐང་ཡབ་སྟོད་སྨད་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་ལོ།” ཞེས་འབྱུང་། དེ་རྗེས་གུ་གེའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་རྣམ་རི་སངས་རྒྱས་ལྡེས་གངས་མདུན་དང་མཚོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་སྒྲུབ་པ་མཛད་ཅིང་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་སྦྱིན་བདག་མཛད་ནས་རྒྱ་དངོས་ཕུལ་བ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་གོང་གི་དཀར་ཆག་ཏུ་གསལ་བ་མ་ཟད། «མངའ་རིས་རྒྱལ་རབས»སུའང་ཐོར་རེ་བ་ཙམ་གསལ་ལོ།། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་རྣམ་རི་སངས་རྒྱས་ལྡེའི་སྲས་འཕགས་པ་ལྷ་ཡིས་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་དར་ཁྱབ་ཡོང་ཆེད་གུ་གེ་མཁན་ཆེན་ངག་དབང་གྲགས་པ་མངའ་རིས་སུ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཁོང་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་ལུགས་པ་དང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐའ་གཉིས་ལ་མགོ་མཉམ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་བཀུར་བསྟི་ལེགས་པར་མཛད་འདུག\nགུ་གེ་རྒྱལ་པོ་མཐའ་མ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་གདན་འདྲེན་མཛད་ནས་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཤུགས་ཆེན་སྤེལ་བ་དང་། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་དད་ལྡན་འབངས་མི་ཚོས་དགེ་ལུགས་པར་དད་གུས་ཆེན་པོ་བྱས་པར་བརྟེན། འབྲུག་པའི་བླ་མ་སྟག་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་སྐུལ་སློང་གནང་སྟེ་གུ་གེར་དམག་འདྲེན་དུ་བཅུག་པའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་བདེན་པ་འདྲ་མོད་བདེན་སྟོབས་ཆེན་པོར་མི་སྣང་། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཚུལ་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་དུ‘‘ཇོ་བོ་བདག་པོ་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་གཙོ་བོ་དག་གི་རྟ་པས་ས་གཞི་ཁེབས་པ་ལྟ་བུས་བསྐོར་ནས་བསུ་བར་བྱོན་པ་དང་ཞལ་མངོན་དུ་གྱུར་ཞིང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མེ་ཏོག་ཆར་དུ་ཕབ་པ་སོགས་དགེ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་མཐོ་ལྡིང་གསེར་གྱི་ལྷ་ཁང་དུ་ཞབས་དྲུང་མི་དབང་གིས། སྐྱེས་བུའི་མཆོག་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་བཞུགས་ཁྲི་གདན་དྲངས་ཏེ་རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་གི་མཎྜལ་ཕུལ། སེར་འཚོགས་ཀྱི་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོ་ལ་མང་འགྱེད་བཟང་པོ་དང་། བླ་མའི་རྣམ་འབྱོར་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་ཞུས་སོ།’’ཞེས་འཁོད་ཡོད་ལ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་གུ་གེར་གདན་དྲངས་པའི་ལོ་ཚིགས་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ས་རྟ་སྤྱི་ལོ་༡༦༡༨ལོ་སྟེ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ལོ་རྗེས་མ་དེ་ཡིན་ཅིང་། སྐབས་དེར་སྟག་ཚང་རས་པ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་མཆོད་གནས་སུ་བཞུགས་མེད་པ་འདྲ་ལ། ལྷག་པར་དུ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་ལ་དྭགས་སུ་གདན་འདྲེན་རྩིས་གནང་བ«པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར»དུ‘‘མང་ཡུལ་རྒྱལ་པོས་འབོད་མི་ནན་ཆགས་པ་བྱུང་ཡང་འགྲོ་མ་ཐུབ་པས། ཡུལ་དེའི་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་གཙོ་བོ་མང་པོ་མཇལ་དུ་བྱུང་བས་དགེ་བའི་འབྲེལ་བ་བཞག’’ཅེས་གསལ་བ་དང་། ཁོང་གི་ཡུམ་གྱི་དགོངས་རྫོགས་ལ་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ལ་གསེར་གྱི་བུམ་ཚང་དང་། དངུལ་གྱི་འབུམ་བུམ་ཚང་། སྤོས་ཤེལ་ཀུ་ཤུ་ཙམ་བརྒྱ་རྩ། དེ་བས་ཕྲ་བ་བརྒྱ་རྩ། བྱི་རུ་བྱ་མོའི་སྒོ་ང་ཙམ་བརྒྱ་རྩ། མུ་ཏིག་རྒྱ་སྲན་ཙམ་བརྒྱ་རྩ་དང་། གཞན་ཕྲ་མོ་སོགས་རྒྱུ་ནོར་མང་པོ་ཕུལ་ཡོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཆེ་ཁག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་སོགས་ལའང་རྒྱ་འབུལ་མང་སྐོལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད། གོང་གསལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོར་བུ་འདི་དག་ལ་བལྟས་ན་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་དགེ་ལུགས་པར་སྡང་སེམས་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་མི་སྣང་མོད། འབྲུག་པའི་བླ་མ་སྟག་ཚང་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་དུ།‘‘སྔ་གོང་རྒྱལ་པོ་འདིས་དགེ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་པར་གུས་པ་ཆེ་བར། སྐུ་མཆེད་ནང་མ་བཤིམ་སྐབས། ཁྲི་རྩེར་སྐྱབས་གསོལ་དུ་ཕྱིན་པར་རྒྱལ་སྒོ་བསྡམས་ཏེ་ངན་སྨྲས་དང་རྡོ་བའི་སྣེ་ལེན་བྱས་པར་བརྟེན། རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལས། ཁྲི་རྩེ་འབྲུག་པས་མི་བཞེད་ཚེ་སྐུ་མཁར་བྱེད་རྩིས།”ཞེས་འཁོད་འདུག་པས། སྐབས་དེར་དགེ་ལུགས་པའི་གྲྭ་བཙུན་དང་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་བར་ན་འགལ་བ་ཕྲན་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་མངོན་ལ། སྐབས་དེར་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ལ་དྭགས་སུ་ཡོད་པའི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་འབྲུག་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་འདོད་པའི་ཐུགས་དགོངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་ནི«མར་ཡུལ་ལ་དྭགས་ཀྱི་སྔོན་རབས་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ»རུ“མར་ཡུལ་ལ་དྭགས་ལྗོངས་སུ་ཡོད་པའི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་དང་དགེ་འདུན་རྣམས་བརྒྱུད་ལ་དྭགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་ལ་ཉེས་སྐྱོན་ཡོང་བའི་ཐུགས་དོགས་མཛད།” ཅེས་གསུངས་འདུག\nའབྲུག་པའི་བླ་མ་སྟག་ཚང་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་ལ་མཇལ་ཚེ། བླ་མ་ཁོང་དགེ་ལུགས་པར་སྡང་སེམས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། ཏི་སེ་མྱང་པོ་རྫོང་ནས་འབྲུག་པའི་སྒེར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གུ་གེ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱོད་པ་རྩིང་པོ་བགྱིས་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན། ལོ་དེར་གུ་གེའི་དམག་གིས་མྱང་པོ་རི་རྫོང་ཕབ་ཅིང་། སྒར་པ་ཁག་གཅིག་བསད། ཇོ་བཙུན་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་བཙོན་ལ་ཁྲིད་པའི་གནས་ཚུལ་གསན་རྗེས། སྟག་ཚང་རས་པས“རྒྱལ་པོའི་(ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ)སྙན་དུ། གུ་གེ་དང་ལོ་གཅིག་གི་བཟང་ཞིག་མཛད་ན་དེ་བར་ནས་བཙོན་འདི་ཀུན་ཨེ་ཐོན། དེ་མིན་ནོར་གྱིས་བླུ་དགོས་འདུག་གསུངས་པར། རྒྱལ་པོས་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབས་ནས་ལོ་གཅིག་གི་འགྲིག བཅོན་རྣམས་ཐོན། དབུས་གཙང་དུ་དགེ་འབྲུག་གཉིས་ལུགས་ལེགས་པ་བཞིན་འདིར་ཡང་ལེགས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དགོངས།”ཞེས་གསུངས་ཏེ་འབྲུག་པའི་སྒར་པ་དང་གུ་གེའི་གཉིས་བར་ལ་ཞི་འདམ་མཛད་ཡོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སྟག་ཚང་བླ་མར་གསུངས་དོན“དེ་སྐབས་རྒྱལ་པོས། དཔལ་ལྡན་ཁྲི་རྩེ་འདི་འབྲུག་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་བས་བརྩིས་བཞེས་དགོས་ཚུལ་ནན་གྱིས་ཞུས་པར། རྗེའི་གསུང་ལས། སྔ་སོར་དགེ་ལུགས་རེ་གཉིས་ལས་འབྲུག་རིགས་ཀྱི་དགོན་གནས་བཤིག་པ་དང་རྒྱལ་པོ་ལ་ཁམས་འཁྲུག་བཤམས་པ་སོགས་ཚུལ་མིན་གྱི་སྤྱོད་པ་རིམ་པར་མཛད་ཀྱང་རང་ཐད་ནས་གྲུབ་མཐའ་བསྒྱུར་བཀོད་དང་ཀུན་སློང་མིག་ལྟོས་ངན་པ་མི་བྱེད་གསུངས་ནས་དང་དུ་མ་བཞེས།” ཞེས་གསལ་བ་སོགས་ལ་གཞིགས་ན། འབྲུག་པའི་བླ་མ་སྟག་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་སྐུལ་སློང་གནང་སྟེ་གུ་གེར་དམག་འདྲེན་དུ་བཅུག་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་བདེན་པ་མིན་པའི་སྣང་ཚུལ་མཆིས་ལ། གུ་གེ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་སྟག་ཚང་བླ་མ་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ། ད་དུང་རྣམ་ཐར་དེའི་ནང་འདི་ལྟ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་འབྱུང་ནའང་རྒྱས་པར་མ་སྤྲས་ལ། སྟག་ཚང་བླ་མ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོར་གྱུར་དོན་ནི་ཁོང་གིས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་གནང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་བསམས།\nལར་ནས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གུ་གེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགོན་པ་མང་པོ་འབྲུག་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་སྟག་ཚང་བླ་མ་མཐོ་ལྡིང་དགོན་པའི་མཁན་པོར་བསྐོས་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་གསུངས་པ་མཐོང་ཡང་། སྤྱིར་བཏང་མཐོ་ལྡིང་དགོན་པའི་མཁན་རབས་དེ་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ནས་བརྩི་ཚུལ་ཞིག་དང་། གུ་གེ་མཁན་ཆེན་ངག་དབང་གྲགས་པ་ནས་བརྩི་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། «བེེ་སེར»དང«བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས»ཞེས་པའི་པོད“པི”ནང“མཐོ་གླིང་མཁན་བརྒྱུད་བཞུགས”པར་གྲགས་པའི་དབུ་མེད་བྲིས་མ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་གུ་གེ་མཁན་ཆེན་ངག་དབང་གྲགས་པ་ནས་མཁན་རབས་སྐོར་ཞིག་གི་མིང་དྲངས་ཡོད་ཀྱང་། སྟག་ཚང་བླ་མ་མཚན་ཅན་གྱི་མཁན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་མཇལ་རྒྱུ་མེད། སྟག་ཚང་བླ་མ་མཐོ་གླིང་དགོན་པའི་མཁན་པོར་བཞུགས་ཚུལ་གླེང་མཁན་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་རིག་པ་Roberto Vitali ཡིན་པར་སྙམ་ལ། ཁོང་གིས་བྲིས་པའི«མཐོ་གླིང་དགོན་པའི་ཟིན་བྲིས(Records of Tho, Ling)” ཞེས་པ་རུ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་སྟག་ཚང་བླ་མ་མཐོ་ལྡིང་དགོན་པའི་མཁན་པོར་བསྐོས་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་གསལ་བར་གྲགས། ཕྲན་གྱི་ལག་ཏུ་དེབ་དེ་མ་ཐོབ་མོད། ཁོང་ནི་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་སྐོར་ལ་ཐུགས་རྒྱུས་ཆེ་བའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། མ་འོངས་པར་དེབ་དེ་བཀླག་འདུན་ཆེན་པོ་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། ཕྲན་གྱིས་སྟོད་མངའ་རིས་ཕྱོགས་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་མཇལ་སྐབས། སྐབས་དེར་ལ་དྭགས་དང་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་ལྷོ་འབྲུག་པའི་དགོན་པ་མང་པོ་བཏབ་ཡོད་པ་ལས་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཁག་འབྲུག་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེར་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་ངོ་། །\nརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ་དུ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་དང་འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོའི་སྐོར་ལ་ཐུགས་མ་མཉེས་པའི་སྐོར་འཁོད་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་དང་འབྲུག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གཉིས་མཆོད་ཡོན་སྦྱིན་བདག་དང་གྲོགས་པོར་གྱུར་པས། རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཁ་ཤས་འབྲུག་པ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ལ་ཕུལ་བ་དང་། རྒྱལ་པོའི་སྲས་ལྷ་བཙུན་ཞིག་འབྲུག་ཡུལ་དུ་བརྫངས་ཏེ་འབྲེལ་བ་གང་ལེགས་གནང་བ་མ་ཟད། སྐབས་དེར་འབྲུག་ཡུལ་ནས་ཆོས་རྗེ་སྨོན་འཛིན་ལ་དྭགས་སུ་ཕེབས་པ་དང་། ཡུལ་དེར་ལྷོ་འབྲུག་གི་དགོན་པ་དང་པོ་སྟེ་སྟག་སྣའི་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་པས་འབྲུག་ཡུལ་དང་ཆོས་འབྲེལ་ཇེ་ཉེར་སོང་བ་དང་བསྟུན་ནས། ལ་དྭགས་ཕྱོགས་སུ་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ལུགས་དར་བ་དང་། ཕྱིས་སུ་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ལ་དད་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་དང་སྲས་བདེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་རང་གི་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་། མངའ་རིས་ཁུལ་གྱི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་མང་པོར་གནོད་འཚེ་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པ་རེད། དེ་བས«མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་སྔོན་བྱུང་ལོ་རྒྱུས»སུ‘‘༡༦༨༡ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བར་བོད་ས་གནས་སྲིད་དབང་ཐོབ་ཟིན་ནས་ཁོང་དང་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་རྒྱལ་བར་དམག་འཁྲུག་བྱུང་སྐབས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་ཁོས་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།”ཅེས་བཀོད་འདུག «མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད »དུའང‘‘དེ་ཡང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནོར་འཛིན་སྐྱོང་བ་འབྲུག་པའི་ཆོས་སྲིད་འཛིན་པའི་བླ་མ་དང་རྗེ་བོ་རྣམས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་བླ་དཔོན་རྣམས་ལ་གནག་པའི་དགྲ་བོའི་དྭངས་མར་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དུ་འཛིན་པས་སྲིད་སྐྱོང་རྗེ་བོ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གཡུལ་འཁྲུག་གི་ལས་ལ་མངོན་པར་ཞུགས།’’ ཞེས་གསལ་བས། སྐབས་དེར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དང་། ལ་དྭགས། འབྲུག་པའི་བར་ན་འགལ་བ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ནའང་། འགལ་བ་ངོ་མ་དེ་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་མཇུག་བསྒྲིལ་རྗེས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད།\nགལ་སྲིད་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་དགེ་ལུགས་པར་ཁ་གཏད་གཅོག་སླད་དུ་གུ་གེར་དམག་དྲངས་པ་ཡིན་ཚེ། གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་མཇུག་མ་བསྒྲིལ་བའི་སྔོན་ལ་གུ་གེ་རྒྱལ་པོས་དགེ་ལུགས་པར་དད་མོས་གནང་བ་ཕར་ཞོག ཁོང་གིས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་དར་སྤེལ་གཏོང་བར་འབད་བརྩོན་ཤུགས་ཆེན་གནང་གི་ཡོད་པས། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་གུ་གེར་དམག་སྣ་འདྲེན་མི་དགོས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད། དེས་ན། ཕྲན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་ན། གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་འཇིག་རྐྱེན་ངོ་མ་དེ་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་འགལ་བ་ཞིག་མིན་པར་སྙམ་ལ། ད་ནི་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་འཇིག་རྐྱེན་ལ་གླེང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་གུ་གེར་དར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཡིན།\nདུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་སྟོད་དུ་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་དགེ་ལུགས་པ་དང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དར་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ། ༡༦༢༡ལོར་Antonio de Andrade ལགས་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་བ་དང་། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡོད་པའི་གཏམ་ཡན་ཞིག་གོ་ཐོས་བྱུང་བར་བརྟེན། ཁོང་དང་Manuel Marques ལགས། ད་དུང་ཡེ་ཤུའི་གྲྭ་པ་གཉིས་བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་བཞི་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཕྱོགས་སུ་གོམ་བགྲོད་བྱས་མཐར། ༡༦༢༤ལོའི་ཟླ་༡༡པའི་ནང་ Antonio de Andradeདང་ Manuel Marque གཉིས་སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་གུ་གེར་སླེབས། Antonio de Andrade གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ཉིན་གྲངས་ཉི་ཤུ་ལྷག་བསྡད་རྗེས་ཕྱིར་རྒྱ་གར་དུ་ལོག་ཅིང་། དེ་ནི་རྒྱ་གར་དུ་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་གཞན་དག་ཀྱང་གུ་གེར་གཏོང་ཆེད་ཡིན་པར་བཤད། ༡༦༢༥ལོར་ཁོང་གིས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་གཞན་པ་གཉིས་ཁྲིད་དེ་གུ་གེར་འབྱོར་ཏེ་ Antonio de Andrade གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ཁྱོན་བསྡོམས་ལོ་བཞི་ལྷག་ལ་བསྡད་ཅིང་། གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་མོ་སོགས་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ལེགས་བྱུང་སྟེ། གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་གཙོས་པའི་བཙུན་མོ་སོགས་ཀྱིས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཚོར་སྣེ་ལེན་ཡག་པོ་གནང་བ་མ་ཟད། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་ཐུབ་གནང་ཡོད།\nགུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོས“དེང་སང་གུ་གེའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཁག་ཅིག་གིས་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་ཉམས་ཤིང་རྩ་ཐོར་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་གུ་གེ་རྩ་རང་མཁར་དུ་བསླེབས་ནས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོར་ཕྱི་པ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཀྱི་དམ་པའི་གསུང་རབ་སོགས་གསུངས་ནས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་བློ་འགྱུར་ནས་ཕྱི་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚད་མེད་བྱས་པ་མ་ཟད། ཐ་ན་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཁང་ཡང་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་ཁྱད་གསོད་བྱས་གཤིས། ཁོང་གི་གཅུང་པོ་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་པ་ཡིན་པ་དང་ཁོས་དགེ་འདུན་པ་མང་པོར་ངན་སྐུལ་བྱས་ནས་ལ་དྭགས་དམག་ནང་དུ་དྲངས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཚོས་རྒྱལ་པོས་ཆོས་ཕྱི་པ་བྱེད་པར་མ་འདོད་ནས་གྱེན་ལོག་བྱས་ཏེ་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ཉམས་རྒུད་དུ་ཕྱིན་པ་དང་རྒྱལ་པོ་ཐ་མ་ཇོ་བདག་པོ་བཀྲོངས་པ་སོགས་བྱུང་བར་གསུང་གི་འདུག་ཀྱང་། དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དང་མཐུན་ཐབས་མེད་ཅིང་། ཕྱི་ཕྱོགས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཁག་གཅིག་གུ་གེ་རྩ་རང་མཁར་དུ་བཅར་བ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་མཚུངས་ཤིང་། ཁོ་ཚོས་ཕྱི་པའི་ཆོས་དར་བར་འབད་བརྩོན་ཏོག་ཙམ་བྱས་པ་རེད།” ཅེས་གསུངས་ཡོད་མོད། གསུང་བབ་འདི་ལ་གཞིགས་ན་ཁོང་གིས་གུ་གེར་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་དག་གིས་བྲིས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་གམ་ཟིན་ཐོ་ཁག་ལ་གཟིགས་མེད་པ་འདྲ་ལ། ཁོ་ཚོའི་ཟིན་ཐོ་ཁག་ལ་གཟིགས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་འགའ་གུ་གེར་འབྱོར་ནས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་བ་དང་། གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་གཙོས་པའི་རྒྱལ་མོ་སོགས་ཀྱིས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་མོས་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེར་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།\nསྔ་ལོར་ཕྲན་གྱིས་གོང་གི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ Antonio de Andrade ལགས་གུ་གེར་འབྱོར་བའི་གནས་ཚུལ་ཁག་རྩོམ་ཡིག་གཞན་ཞིག་ཏུ་བྲིས་པ་ལགས་ཀྱང་། འདིར་སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་གཙོ་བོ་འགའ་ཁོལ་དུ་ཕྱུང་སྟེ་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་འཇིག་རྐྱེན་གླེང་ན། Antonio de Andrade ལགས་དང་Manuel Marques ལགས་གཉིས་གུ་གེར་འབྱོར་ནས་ཡུན་རིང་མ་འགོར་བར། གུ་གེ་རྒྱལ་པོས་ཁོང་གཉིས་གུ་གེར་གནས་སྡོད་བྱེད་ཆོག་པའི་བཀའ་གནང་སྟེ་གཟིགས་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱས་པས། Antonio de Andrade ལགས་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་ཡག་པོ་དེའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་དང་བཙུན་མོ་གཉིས་ལ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཟབ་དོན་བཤད་ཅིང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོས་གསན་བཞེས་གནང་ཡོད་པ་དཔེར་ན། Antonio de Andrade ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ཏུ“ཉིན་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར། ལྷ་འདྲེ་མཆོད་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་གིས་སྐད་བསྒྱུར་བྱས་པ་རེད། དུས་ཚོད་རིང་པོ་ཞིག་གི་རིང་ངས་ལྷ་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བཤད་ཅིང་། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་དེའི་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གནས་ཚུལ་འགའ་བཤད་པས། རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོས་དོ་སྣང་གནང་བས་མ་ཚད། ཉིན་དེ་བཟུང་། ཁོང་གཉིས་ལྷ་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཉན་པར་རེ་སྒུག་གནང་མི་ཐུབ་པར་གྱུར” ཅེས་འཁོད་ཡོད་ལ། སྐབས་དེར་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་བཀའ་རྒྱ་བཀྲམ་ནས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་འདི་ཕོ་བྲང་དུ་རང་འདོད་དུ་འཛུལ་ཆོག་པ་དང་། དེ་ལ་སུས་ཀྱང་བཀག་འགོག་བྱེད་མི་ཆོག་པ་གནང་ཡོད། Antonio de Andrade ལགས་ཀྱིས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་དང་བསྟུན་ནས་ཁོང་རྒྱ་གར་དུ་ལོག་ཁར་རྒྱལ་པོར་རེ་འདུན་ལྔ་བཏོན་ཡོད་པ་འདི་ལྟར། གཅིག གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ཡེ་ཤུའི་གསུང་རབ་བམ་འཕྲིན་བཟང་གི་ཆོས་སྤེལ་ཆོག་པ། དེར་སུས་ཀྱང་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་མི་ཆོག གཉིས། གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་དང་མཆོད་ཁང་ཞིག་འཛུགས་སའི་ས་ཆ་སྤྲོད་རྒྱུ། གསུམ། རྗེས་ཕྱོགས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཚོས་ཚོང་ཟོག་ཅི་ཡང་འཁྱེར་མི་ཡོང་བའི་ཁས་ལེན་བྱ་རྒྱུ། བཞི་པ། འབྱུང་འགྱུར་ཕོར་ཆི་གྷལ་གྱི་ཚོང་པ་རྣམས་ཡུལ་འདི་གར་ཚོང་རྒྱག་ཏུ་འབྱོར་ཚེ། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཚོའི་ངོས་ནས་ཚོང་པ་དག་ལ་ས་ཆ་གཡོར་དགོས་པའི་འགན་མེད་ཅིང་། བར་ཁེ་བའི་ཚོང་ལས་ཀྱང་གཉེར་རྒྱུ་མིན་པ། ལྔ། རྒྱལ་པོས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལ་མི་གསན་རྒྱུ། དེ་ནི་ཁ་ཆེ་པ་ཚོས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་རྒོལ་བཞིན་ཡོད་པས་རེད། གུ་གེ་རྒྱལ་པོས་རེ་འདུན་འདི་དག་ལ་ཁས་ལེན་མཛད་ཅིང་། ཁོང་གུ་གེར་ཕྱིར་ལྡོག་པར་རེ་བ་ཡང་ཡང་བཏོན་གནང་ཡོད།\n༡༦༢༥ལོར་ Antonio de Andradeལགས་དང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་གཞན་པ་གཉིས་སླར་ཡང་གུ་གེར་འབྱོར་རྗེས། ༡༦༢༦ ལོའི་ཟླ་༨ པར་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ཐོག་མ་བཏབ་པས། གུ་གེ་རྒྱལ་པོས་སྔར་ལས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བཀུར་བསྟི་གནང་བར་བརྟེན། རྒྱལ་པོའི་ནུ་བོ་ལྷ་བཙུན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་འོད་དང་ཁུ་བོ་ལྷ་བཙུན་ཞིག་ཡོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་གི་ཡོད་པ་མཁྱེན་ནས་མཐོ་ལྡིང་དགོན་པར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ། རྒྱལ་པོས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ན་མི་ལེགས་པ་དང་། རྒྱལ་ཕྲན་གསུམ་གྱིས་མཐའ་མཚམས་ན་གུ་གེར་གྱེན་ལོག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ། གུ་གེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་པའི་གྲྭ་བཙུན་མང་པོ་རྒྱལ་པོར་བློ་ལོག་ངེས་ཡིན་ཚུལ། ལྷག་པར་དུ་གུ་གེར་སྟངས་འཛིན་གནང་མི་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་སོགས་ཞུས་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་བླ་མ་གྲགས་ཅན་ཁ་ཤས་གདན་དྲངས་ནས་རྒྱལ་པོར་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་གླེང་འདུག Antonio de Andrade ལགས་ཀྱི་འཕྲིན་ཡིག་ཏུའང“ཟླ་གཉིས་ཀྱི་རིང་། རྒྱལ་པོ་ཕོ་བྲང་དུ་ཐེངས་གཉིས་ཕེབས་ཡོད་ནའང་། ཁོང་ཉིན་གཅིག་ལའང་བཞུགས་དབང་མེད་པར་ཕྱིར་ཁོང་གི་ནུ་བོ་ལྷ་བཙུན་དེའི་སར་ཕེབས་པར་བྱེད།” ཅེས་བྲིས་ཡོད། རྒྱལ་པོའི་ནུ་བོ་ལྷ་བཙུན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་འོད་དང་ཁུ་བོ་ལྷ་བཙུན་སོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པའི་བློ་ཁ་བསྒྱུར་རྩིས་གནང་འདུག་ནའང་། བྱེད་ཐབས་འདིས་ཕན་རླབས་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད། སྐབས་དེར་ཨང་ཁྲོ་ནཱས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོར་ནང་པ་དང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྩོད་པ་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་འདུན་བཏོན་རྗེས། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ཁོང་གི་རེ་འདུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་སྟེ་རྩོད་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་རྩོད་གཞི་དང་པོ་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་ངོ་བོ་དང་། གཉིས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའམ་འཁོར་བ་འཁོར་ཚུལ། གསུམ་པ་ནི་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་གི་ནང་དོན་གསུམ་རེད། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་རྩོད་གླེང་བྱས་ཏེ་ནང་པའི་དགེ་སློང་དག་ལ་གྲག་འགུལ་མེད་པ་བཟོས་པ་དང་། ཁོང་ཚོས་དཀོན་མཆོག་གི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་པ་དང་། འཁོར་བ་འཁོར་ཚུལ་གྱི་གཏམ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ། མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་གི་ནང་དོན་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་མི་ཤེས་ཚུལ་སོགས་དང་། རྩོད་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་སྐྱེས་པ་དང་། ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ལ་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཚུལ་བཤད་ཡོད། འོན་ཀྱང་། མཐོ་གླིང་དགོན་པའི་དགེ་སློང་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་གོང་གི་དོན་ཚན་གསུམ་མི་མཁྱེན་མཁན་ཡོད་མི་སྲིད་སྟབས། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་འདིས་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་དག་ལ་དག་ཐེར་བྱེད་འདོད་ཡོད་ནའང་གནས་སྐབས་རིང་གཞི་རྩའི་དཔྱད་ཡིག་མ་རྙེད་དོ།།\nདེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ནུ་བོ་ལྷ་བཙུན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་བྱེད་ཐབས་གཞན་པ་ཞིག་སྤྱད་ཡོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གུ་གེ་རྒྱལ་པོས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པས། ཁོང་གིས་ཀྱང་བོད་མི་མང་པོ་དགོན་སྡེར་ཞུགས་ཏེ་རབ་བྱུང་སྒྲུབ་ཏུ་བཅུག་པ་དང་། གྲྭ་བཙུན་མང་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོར་རྒོལ་འདོད་ཀྱི་འཆར་གཞི་བཏིངས་ཡོད་པར་མངོན།Antonio de Andrade ལགས་ཀྱི་འཕྲིན་ཡིག་ལྟར་ན། ཁོང་གིས་ཉིན་གཅིག་ལ་མི་གྲངས་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རབ་བྱུང་སྒྲུབ་ཏུ་བཅུག་ཅིང་། མུ་མཐུད་དུ་དེ་ལྟར་གནང་བས། གུ་གེའི་དམག་མི་ཇེ་ཉུང་དུ་གྱུར་པ་རེད་ཅེས་འཁོད་འདུག རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་གུ་གེ་རྒྱལ་པོས་མི་བདུན་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་བོད་མི་ཁྱིམ་པ་བ་རྣམས་རབ་བྱུང་སྒྲུབ་ཏུ་མ་བཅུག་པར་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ཕྱིར་སྐྱ་སེར་ཕབས་ཏེ་ནང་བསྟན་བསྣུབས་པའི་སྤྱོད་ངན་ལག་ཏུ་བསྟར་བ་དང་། དེ་དག་ལ་རྒོལ་རྡུང་མནར་གཅོད་སོགས་བཏང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྔར་གྱི་གྲྭ་པའི་གྲངས་འབོར་ལྔ་སྟོང་ཙམ་ནས་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ལ་མི་ལོངས་ཙམ་དུ་བཟོས་ཤིང་། གྲྭ་པ་ལ་ལ་ཞིག་འཁོར་བ་སྐྱོང་དུ་བཅུག་པ་དང་། ལ་ལ་ཞིག་རི་ཕུག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པའི་བཀའ་སོགས་བཏང་བ་རེད། ཕྲན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་ན། འདི་ནི་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་འཇིག་རྐྱེན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མ་དེ་ཡིན་པར་སྙམ།\nབར་སྐབས་དེར། གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་ནང་འཁོར་དང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཚོའི་བར་ལ་སྔར་ལས་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཆགས་ཤིང་། ལྷག་པར་དུ་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་དང་། བཙུན་མོ། Antonio de Andrade ཁོང་གི་ཆོས་གྲོགས་ཚོ་ཁ་འབྲལ་མི་ཕོད་པའི་ཚུལ་དུ་གྱུར། རིམ་གྱིས་རྒྱལ་པོ་དང་། བཙུན་མོ། རྒྱལ་སྲས་སོགས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་ཤིང་། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལས་བྱུང་བའི་ལྷ་ཡུལ་དང་དམྱལ་བའི་སྒྲུང་གཏམ་སོགས་ཀྱིས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོ་གཙོས་པའི་བཙུན་མོ་སོགས་འཇིག་རྟེན་གཞན་ཞིག་ཏུ་དྲངས་འདུག་ལ། སྐབས་དེར་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་ཡོད་སྐད། Francisco de AZECEDO ལགས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ལྟར་ན། སྐབས་དེར་གུ་གེའི་ཕྱོགས་སུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་བོད་མི་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པར་མངོན།\nགང་ལྟར་ཡང་། གུ་གེ་རྒྱལ་པོས་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་དང་གུ་གེའི་གྲྭ་བཙུན་དག་ལ་རྒོལ་རྡུང་བཏང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། གུ་གེའི་གྲྭ་བཙུན་དག་གིས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་གུ་གེར་བོས་ཚུལ་དཔེར་ན། གུར་མགོན་སྐྱབས་ཀྱིས‘‘ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་དམག་དཔུང་གུ་གེར་དྲངས་པ་ནི་གུ་གེའི་གྲྭ་བཙུན་དག་གིས་བོས་པ་ཡིན་པར་སྙམ་ཞིང་། དེའི་ཕྱིས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དང་།” ཞེས་གསུངས་ཡོད་ལ། «བོད་བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་མཐའ་དཔྱོད་གཅེས་བསྡུས»སུ‘‘གུ་གེའི་མི་སེར་དང་ལ་དྭགས་མཉམ་དུ་འབྲེལ་ནས་གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་འཆད་མཁན་རྣམས་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བོད་རིགས་མི་དམངས་རྡོག་རྩ་གཅིག་བསྒྲིལ་བགྱིས་ཏེ་ཕྱིའི་བཙན་འཛུལ་བར་ངོ་རྒོལ་དྲག་པོ་བྱེད་པའི་གསར་བརྗེའི་ལམ་སྲོལ་མཚོན་གྱི་ཡོད་ལ།ཞེས་ཀྱང་གསུངས་འདུག དེ་ནས་ཨ་རི་བ་ Swenson, Karen གྱིས་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཏུ་གུ་གེའི་དགེ་སློང་ཚོས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་གུ་གེར་བོས་པ་དང་། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་གོ་སྐབས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་གུ་གེ་བཅོམ་ཞིང་། ཡུལ་དེར་བཞེངས་པའི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཡང་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཚུལ་ བྲིས་འདུག་པ་མ་ཟད། L. Petech ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི«ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས»ཞེས་པའི་དེབ་ཏུའང་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་སྤུན་ལྷ་བཙུན་བློ་བཟང་འོད་ཀྱིས་ལ་དྭགས་དམག་གུ་གེར་བོས་པ་ལྟ་བུ་གསུངས་ཡོད། Francisco de AZECEDO ལགས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་སུ‘‘གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཞབས་པ་ཚོས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་གུ་གེར་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་དང་། ་་་ ་་་ ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་གུ་གེ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཤིང་། ཁོང་གི་ནང་མི་ཚང་མ་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཏེ་ཁྲིད་པ་རེད།་་་ ་་་ ཁོང་གི་མངའ་ཞབས་པ་རྣམས་ཁོང་གི་དགྲ་བོ་ངོ་མར་གྱུར་པ་རེད།” ཅེས་སོགས་འཁོད་འདུག་པས། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་གུ་གེར་གདན་འདྲེན་ཞུ་མཁན་ནི་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་ཁ་ཤས་ཡིན་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་འདིས་དེ་ནི་རྒྱལ་པོས་བཙུན་མོ་གཉིས་བླངས་པའི་རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་ཚུལ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་ཏེ་བྲིས་ཡོད་པས་དཔྱད་རིན་མ་མཆིས་ཀྱང་། ད་དུང་ཁོང་གི་ཟིན་བྲིས་སུ་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་དམག་གི་ནུས་ཤུགས་ཕམ་ཉེས་གཏོང་མཁན་ནི་གུ་གེའི་བླ་བཙུན་དག་རེད་ཅེས་བྲིས་ཡོད་པས། ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་གུ་གེར་སྐད་གཏོང་མཁན་གྱི་མི་སྣ་གུ་གེའི་ཡུལ་མི་ཡིན་པ་དེ་རེད།\nགུ་གེའི་ཡུལ་མིའི་ངག་རྒྱུན་དུ་གུ་གེ་ནི་ལ་དྭགས་དང་སིང་པ་གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་བཅོམ་ཚུལ་དཔེར་ན། སིང་དང་ལ་དྭགས་སྦྲེལ་སོང་། ། གུ་གེ་དམྱལ་བར་བསྐྱལ་སོང་། ། ཞེས་དམངས་ཁྲོད་དུ་འབྱམས་པའི་གླུ་ཡོད་ནའང་། སྐབས་དེའི་སིང་པའི་གནས་བབ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཆ་འཚལ་མོད། ཕྱིས་སུ་སིང་པས་ལ་དྭགས་ལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་ཁག་ཏུ་འབྱུང་ལ། དེང་སང་སིང་པ་འདི་ཀསྨིར་ཡུལ་གྱི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། «སྟག་ཚང་རས་པའི་རྣམ་ཐར»དུ། “ལྕགས་ཕོ་རྟ་ལོ་ཆུ་མུར་ཏི་པས་འབངས་གྱེན་ལོག་གིས་གུ་གེ་བོད་འབྲོག་ཀུན་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་ཕུལ།” ཞེས་གསལ་བ་དང་། ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་འཆི་མེད་གཏེར་དུའང“ལྕགས་ཕོ་རྟ་ལོ་ཡེ་ཤུའི་འཁྲུངས་ལོ་ནང་ཆུ་མུར་ཏི་པས་གུ་གེ་ལ་འབངས་གྱེན་ལོག་བྱས། རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་ཕྱག་གུ་གེའི་ཡུལ་ཕུལ་ཟིན་ནས་ཡོད་ཀྱང་། གུ་གེའི་རྒྱལ་ས་རྩ་བ་རང་(རྩ་བྲང)གི་མཁར་ནས་གུ་གེའི་རྒྱལ་པོ་མ་བབས་ཀྱང་། སྟག་སྤྲུལ་ལ་བཟང་བར་མཛད་དུ་ཞུས་ནས་ཁོང་དེར་མ་ཕེབས་གོང་དུ་མཁར་ལས་བབས་ཀྱང་དེའི་མལ་དུ་ཕིར་ཆུ་པ་ཀུན་མཁར་ནང་ཞུགས་ཡོད་པ་དང་། སྟག་སྤྲུལ་དེར་བྱོན་པ་དང་དེ་དག་ཀྱང་བབ་པའང་གོང་གི་རྣམ་ཐར་ལས་མངོན་ནོ།” ཞེས་གོང་གི་སྟག་ཚང་བླ་མའི་རྣམ་ཐར་རྒྱབ་རྟེན་དུ་བྱས་ཏེ་སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁ་ཇེ་གསལ་དུ་བཏང་འདུག ཆུ་མུར་ཏི་པ་འདི་རེ་ཞིག་གུ་གེའི་མངའ་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཡིན་པ«ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་འཆི་མེད་གཏེར»དུ‘‘ཕྱིས་སུ་རེ་ཞིག་སྤུ་ཏི་ཆུ་མུར་ཏི་རྣམས་གུ་གེའི་རྒྱལ་པོའི་འོག་ཏུ་ལུས་ནས།” ཞེས་འབྱུང་ལ། དེང་སང་ཆུ་མུར་ཏི་པ་ཡང་ཀསྨིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གང་ལྟར་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་འདི་དག་ལ་བལྟས་ན་སིང་པ་དང་ཆུ་མུར་ཏི་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལ་དྭགས་ལ་རོགས་རམ་བྱས་པ་ལྟ་བུར་མངོན་ནའང་། Francisco de AZECEDO ལགས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་སུ་དེ་ལྟ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་མི་འབྱུང་མོད། ཁོང་གིས་སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་གནད་འགན་ཅན་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དོན་ཁོལ་དུ་ཕྱུང་སྟེ་བསྒྱུར་ན་འདི་ལྟར། “དེ་ནས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་ཕེབས་ནས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་རེད། ཕམ་ཉེས་སུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཉམས་པར་བརྟེན། འབངས་མི་ཚོས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོར་རྒྱལ་མཁར་གྱི་སྒོ་ཕྱེས་ཤིང་། ང་ཚོའི་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་སུ་ཕམ་ཟིན། ཡིན་ནའང་ཁོང་ལོ་ཤས་རིང་སྦས་སྐུང་གནང་ཆོག་ཀྱང་། ཁོང་གིས་གྲོས་མོལ་གནང་སྟེ། ཁོང་གུ་གེར་སྡོད་རིང་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོར་ལོ་རེར་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་ཆོག་པ་བྱས་ནའང་། རྒྱུ་ལ་རྔམ་པའི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་གུ་གེའི་རྒྱུ་ནོར་འཕྲོགས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དང་ཁོང་གི་ནང་མི་འཁོར་དང་བཅས་པ་འཛིན་བཟུང་གིས་ལ་དྭགས་སུ་ཁྲིད་པ་རེད།”  ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། འདི་ནི་དཔྱད་གཞི་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་རེད་སྙམ།\nདེ་བས། གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་འཇིག་ཚུལ་ལ་ངག་རྒྱུན་རེ་ཟུང་ཡོད་པ་དཔེར་ན། གཅིག་ནི་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་གོར་ནད་ཅེས་པའི་ནད་ཡམས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་འཇིག་པ་དང་། གཉིས་ནི་སོག་པོའི་དམག་གིས་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་བསྣུབས་པ་དང་། གསུམ་ནི་གུ་གེ་སོགས་བོད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་པ་མང་པོ་ཉམས་རྒུད་བྱུང་བ་ནི། ཆུ་མེད་པར་སོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་ཚུལ་གྱི་ངག་རྒྱུན་ཡོད་པ་དེ་དག་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལ་བལྟས་ན་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་ནུས་སོ།།\nལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་གུ་གེར་དམག་དྲངས་པ་དང་། དམག་འདྲེན་དགོས་དོན་ནི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་ཆེད་མིན་པར་དགོངས་མཁན་ཡོད་ནའང་། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་གུ་གེ་དབང་དུ་བསྡུས་མ་ཐག Francisco de AZECEDO ལགས་སྤྱི་ལོ་༡༦༣༡ལོའི་ཟླ་༥པའི་ནང་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་འབྱོར་ཏེ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་མཇལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་ལོ་དེའི་ཟླ་༡༠པའི་ནང་ལ་དྭགས་སུའང་ཐེངས་གཅིག་མཇལ་ཏེ་ཁོང་གི་ཡོང་དོན་རྣམས་རྒྱལ་པོར་ཞུས་སྐབས། ཕོ་བྲང་གི་སྐུ་འཁོར་ཞིག་གིས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཁོང་ལ་དྭགས་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་ཆོག་པ་དང་། གུ་གེ་དང་རུ་ཐོག་ཏུའང་གནས་སྡོད་བྱེད་ཆོག་ཚུལ་བཤད་འདུག་ནའང་། རྒྱལ་པོས་དངོས་སུ་བཀའ་གནང་མེད། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་འདིའི་ཟིན་བྲིས་སུ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་དངོས་སུ་བཀའ་འཁྲོལ་མ་གནང་བ་དེས་ཁོང་གིས་དོན་དངོས་སུ་ལ་དྭགས་དང་གུ་གེའི་ཕྱོགས་སུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་འདོད་མེད་ཚུལ་བསྟན་ཡོད་ཅེས་བྲིས་འདུག་ལ། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་Francisco de AZECEDO ལགས་ལ་དྭགས་སུ་བཞུགས་འདོད་མེད་པར་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་བརྒྱུད་དེ་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་དམག་དཔུང་དག་གིས་གུ་གེ་དང་རུ་ཐོག་ཏུ་བཞེངས་པའི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་རྩ་བརླག་ཏུ་བཏང་བ་དང་། ཡེ་ཤུའི་རྗེས་འཇུག་པ་དག་ལ་དྭགས་སུ་བཙན་ཁྲིད་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལ་བསམ་ན་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་ནི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་བརྩི་མཐོང་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཏུ་མ་མཐོང་ངོ་། །\n༡༦༣༧ ལོར་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་རྣམས་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཆོག་པའི་བཀའ་འཁྲོལ་གནང་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐར་ཐོར་ཞིག་ Hugues Didier ལགས་ཀྱིས«བོད་དུ་བསྐྱོད་པའི་ཕོར་ཆི་གྷལ་གྱི་མི»ཞེས་པའི་དེབ་དེའི་མཆན་འགྲེལ་དུ་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་ཡང་། འདིར་མཁྱེན་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། སྐབས་དེའི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་ནི་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་མིན་པར་ཁོང་གི་སྲས་བདེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ཡིན་པ་དེ་རེད། བདེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་འདི་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ལ་དད་མོས་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་མོད། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི«རང་རྣམ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང»དུ‘‘མངའ་རིས་ལ་དྭགས་བདེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་འབངས་བཅས་ཞྭ་སེར་ཅོད་པན་འཆང་བའི་རིང་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་སྲས་བློ་བཟང་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པའི་འཛམ་གླིང་མཆོད་སྡོང་ཆེན་མོ་བླ་ན་མེད་པ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་མོས་སེམས་ཀྱི་བསླབ་གཉེར་མཛད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ། གཞིས་སྟེང་དང་། ར་ཕྱི་ཁང་པ། མི་(༡༢༤བ)སེར་སྡད་གྲོང་རྐང་བཅུ་གཉིས་འབྲུ་འབབ་ཁལ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག’’ཅེས་གསལ་བས་སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་བར་མངོན་ནའང་། «ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་འཆི་མེད་གཏེར»དུ‘‘མདོར་ན་རྒྱལ་པོ་བདེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་ནི་རྒས་ཁར་མུ་སུལ་མཱན་གྱི་ཆོས་སུ་ཞུགས་ནས་མཚན་དུ་ཨཀ་བད་མཱུད་ཁཱན་གསོལ་ཏེ’’ཞེས་འབྱུང་བ་གང་ལྟར་ཡང་། རྒྱལ་པོ་བདེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ་སྔར་ལྟར་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་དག་གིས་གུ་གེའི་ཕྱོགས་སུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་བར་འབད་བརྩོན་བྱེད་མཁན་བྱུང་ཡོད། Manuel Marques ཟེར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་འདི་རྒྱ་གར་དང་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འགྲོ་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་དག་གུ་གེར་གདན་འདྲེན་ཞུ་བར་ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་གནང་འདུག་ཀྱང་། ༡༦༤༡ལོར་ཁོང་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་བཙོན་ལ་ཚུད་ཡོད་ལ། ལོ་དེའི་ཕྱི་ལོར་བཙོན་དུ་གྲོངས་འདུག «མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ་གསར་རྙེད»ནང་བཞུགས་པའི‘‘འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད”དུ་ཁོང་གུ་གེའི་ལམ་བར་ཞིག་ཏུ་ཇག་པས་བཀྲོངས་ཚུལ་བྲིས་འདུག ཁོང་གྲོངས་ནས་མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་གི་རིང་གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་གཅིག་ཀྱང་འབྱོར་མེད་པ་རེད།\nམདོར་བསྡུས་ན། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་དབང་དུ་བསྡུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་ལུང་ལུང་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཆབས་འོག་ཏུ་བཅུག་པ«ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས»སུ“གུ་གེ་ལ་དམག་བརྒྱབ་ནས། ཇོ་བོ་བདག་པོ་ཕབ་ནས། གུ་གེ་རྩ་བྲང་(ཧྲངས་)དང་ལོས་ལོང་ཕྱག་ཏུ་བཞེས། རུ་ཐོག་གི་ཨང་པ་ཡང་ཕབ་ནས་རུ་ཐོག་ཀྱང་ཕྱག་ཏུ་བཞེས། དབུས་གཙང་ལ་དམག་མཛད་ནས་ཤི་རི་དང་ཀྱར་ཀྱར་དམར་ཆག་བཏང་ནས་དབུས་གཙང་གི་རྒྱལ་པོ་སྡེ་པ་གཙང་པས་གསེར་དངུལ་ཇ་སོགས་པ་དྲེའུ་སྒལ་མང་པོ་ཕུལ་བ་ལ་ཐུགས་མགུ་ནས་ལ་དྭགས་ཀྱི་དམག་དང་བཅས་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་ལྷོ་མོ་སྡང་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག སྤུ་རང་གུ་གེ་ཟངས་དཀར་སྤུ་ཏི་བུ་རིག་ཡན་ཆོད་ཤར་གྱི་མར་ཡུམ་ལ་མན་ཆོད། རུ་ཐོ་དང་གསེར་ཁ་ཕན་ཆོད་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ལ་དྭགས་དར་ཞིང་རྒྱས།” ཞེས་གསལ་བས། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་དམིགས་འབེན་གཙོ་བོ་དེ་གུ་གེ་ཁོ་ན་མིན་པར་སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་དེ་ལྟར་གནང་དོན་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མངའ་རིས་ས་ཆ་དེ་དབང་དང་འབྱོར་བ་གང་ཐད་ནས་ལ་དྭགས་ལ་ཁེ་ཕན་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་ལ་དྭགས་ཀྱི་དར་རྒྱས་དང་སྟོབས་ཤུགས་ལའང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ཡིན། ད་དུང་ལ་དྭགས་གཞུང་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྟོབས་ཤུགས་དང་འབྱོར་བ་ཡོད་ཚེ་རྒྱ་གར་དུ་ཡོད་པའི་མོལ་གོལ་གྱི་བཙན་འཛུལ་ལའང་སྐྲག་དགོས་དོན་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཡོད་པས་སོ། །\nདུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ལོ་རབས་སུམ་ཅུ་པའི་ནང་བོད་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་ནས་བཟུང་ཁོང་གི་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ལ་དབང་བསྒྱུར་ནས་མི་ལོ་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་སོང་མཐར། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གུ་གེ་དབང་དུ་བསྡུས་པས། གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་མཇུག་བསྒྲིལ་བ་རེད། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོས་དེ་ལྟར་གནང་རྐྱེན་ནི་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་སྟེ་དགེ་ལུགས་པ་དང་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ལ། སྐབས་དེར་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོར་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་བ་ནི། གུ་གེའི་ཡུལ་དུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དར་བ་དེས་རྒྱལ་པོ་ནང་འཁོར་མ་འཆམས་པ་དང་། འབངས་གྱེན་ལོག་བྱུང་བ་དེ་རེད། ཁོང་གིས་གོ་སྐབས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་རྩ་བརླག་ཏུ་བཏང་ཚུལ་གོང་དུ་ཞུས་པ་དེ་ལྟར་ལགས་ཤིང་། སྐབས་འདིར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་བདེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་ཤེལ་དཀར་དང་ས་དགའ་སོགས་སུ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་སྐབས། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ། སོག་པོ་དཱ་ལེ་ཧན་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་བཀའ་བསྡུར་གནང་སྟེ་ལ་དྭགས་ལ་རྒོལ་བརྡུང་སྤྲད་རྒྱུ་དང་། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུ་བའི་གྲོས་ཐག་བཅད་རྗེས། སོག་པོའི་དམག་དཔུང་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་གིས་དམག་དཔུང་དྲངས་ཚུལ«མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད»དུ་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡིན་ལ། དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་དང་ཁོང་གི་དམག་དཔུང་གིས་གུ་གེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཚུར་བླངས་ནས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག་ནའང་། ལ་དྭགས་དང་། ཟངས་དཀར། དཀར་དཀྱིལ། ཏོག ནག་ཁོ།བལ་ཏི། རྐང་ཕྲན། ཁུ་ནུ། གར་ཞ། ཉུང་ཏི། སྤི་ཏི། སྐྱོ་ནམ། ཤ་ཁོག གུ་རུམ། རྟ་མང་། དལ་པོ། ཡ་རྩེ་སོགས་བཅུག་མེད་པས། སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གྱི་བུ་གསུམ་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་བསྡུར་ན་གཞི་རྒྱ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ལ། དེང་སང་ཡུལ་ལུང་འདི་དག་གི་གནས་དེར་གཉུག་མར་གནས་སྡོད་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་གི་རྒྱུད་པ་བོད་མི་ཡིན་མོད། བོད་མིའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ལུས་དང་ཁ་བྲལ་ཟིན་པ་དེ་རེད་དོ། ། ཁ་དྲོ། བཀྲ་ཤིས།\n འགོས་ལོ་ཙཱ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ་(1392-1481)གྱིས‘‘ཉི་མ་དགོན་མངའ་རིས་སུ་བྱོན། དེ་ལ་སྲས་གསུམ་སྟེ། དཔལ་གྱི་མགོན། བཀྲ་ཤིས་ལྡེ་མགོན། ལྔ་གཙུག་མགོན་རྣམས་སོ། ཆེ་བས་མང་ཡུལ། བར་པས་སྤུ་ཧྲངས། ཆུང་བས་ཞང་ཞུང་སྟེ་གུ་གེའི་མངའ་ཞབས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།’’ཞེས་གསུངས་འདུག དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། ཝཱ་ཎ་བཛྲ་བིདྱཱ་དཔེ་མཛོད་ཁང་། ༢༠༠༢ ཤོག་གྲངས་ ༦༢\nསྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་(1633-1703)‘‘གུ་གེ་ནི་བར་སྐབས་ཤིག་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དངོས་ཡིན་ཡང་བོད་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་གདུང་གིས་བཟུང་ཕྱིར་གུ་གེར་གྲགས།’’ཞེས་གསུངས། དགའ་ལྡན་ཆོས་འབྱུང་བཻཌཱུ་རྱ་སེར་པོ། ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༨ ཤོག་གྲངས ༢༧༢\nདཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་(1504-1588)བས“བོད་དང་སིམ་པའི་མཚམས་ན་གུག་གེ་ཅོག་ལ་གཉིས།”ཞེས་ཞང་ཞུང་གི་སྟོང་སྡེ་བཅུའི་ནང་གསེས་སུ་དྲངས་ཡོད། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ ཤོག་གྲངས ༡༠༢\nགར་ཞྭ་བ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེས་ཀསྨིར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་དྲངས་ནས་གུ་གེ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ས་ཡིན་ཚུལ་འདི་ལྟར‘‘ཀཤི་མིར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་“རཱཛཏྲངྒ་རི་ཞེས་བྱ་བར་ཞང་ཞུང་གི་མིང“གུ་གེ་རུ་འཆད་འདུག “གུ་གེ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་ལྟེ་བ་ཡིན་པ་དང༌།” ཞེས་གུ་གེ་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟེ་བ་སྟེ་རྒྱལ་ས་ཡིན’’གསུངས་འདུག བོན་སྒོ། འདོན་ཐེངས་དྲུག་པ། ༡༩༩༣ ཤོག་གྲངས ༤༨\n ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས། རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་བ་ཆོས་འཛོམས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༦ ཤོག་གྲངས ༤༨\n བསོད་ནམས་ཚེ་བརྟན་ཡོ་སེབ་དགེ་རྒན། ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་འཆི་མེད་གཏེར། Sterling publishers ༢༠༠༥ ཤོག་གྲངས་༢༩༤\n ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས། རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་བ་ཆོས་འཛོམས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༦ ཤོག་གྲངས ༥༦\n གནས་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། འབྲི་གུང་བ་གདན་རབས་སོ་བཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས། གངས་རི་ཆེན་པོ་ཏི་སེ་དང་མཚོ་ཆེན་མ་དྲོས་པ་བཅས་ཀྱི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་རབ་བྱེད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༨ ཤོག་གྲངས ༡༦༧\n སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ། དགའ་ལྡན་ཆོས་འབྱུང་བཻཌཱུ་རྱ་སེར་པོ། ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༨ ཤོག་གྲངས ༢༧༣\n Handa, O. C BUDDHISTE Western Himalaya. Publised by M.L/ Gidwani, Indus Publishing Company. P 227\n པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར། བོད་ལྗོངས་མི་དམས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༠ ཤོག་གྲངས་ ༡༡༣\n ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་ནོར་བུ། ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་བཀའ་འབུམ། སྨད་ཆ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ ཤོག་གྲངས ༡༡༥\n གནས་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། འབྲི་གུང་བ་གདན་རབས་སོ་བཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས། གངས་རི་ཆེན་པོ་ཏི་སེ་དང་མཚོ་ཆེན་མ་དྲོས་པ་བཅས་ཀྱི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་རབ་བྱེད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་གྲངས ༡༧༡\n སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པར་བརྗོད་པའི་འབེལ་གཏམ་རིན་ཆེན་གཏེར་གྱི་ཕྲེང་བ། མངའ་རིས་སྲིད་གྲོས་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་བསྡུ་རུབ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༦ ཤོག་གྲངས་ ༣༥ ནས ༣༦ བར།\n གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ ཤོག་གྲངས་ ༥༤ནས ༥༧ བར།\n ཆ་རིས་སྐལ་བཟང་ཐོགས་མེད། བོད་བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་མཐའ་དཔྱོད་གཅེས་བསྡུས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༠ ཤོག་གྲངས ༢༧༦\n ཆོས་འཕེལ། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་གནས་བཤད་ལམ་ཡིག་གསར་མ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༨ ཤོག་གྲངས་ ༦༠\n སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པར་བརྗོད་པའི་འབེལ་གཏམ་རིན་ཆེན་གཏེར་གྱི་ཕྲེང་བ། མངའ་རིས་སྲིད་གྲོས་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་བསྡུ་རུབ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༦ ཤོག་གྲངས་ ༣༦\n ཀུན་དགའ་ལྷུན་གྲུབ། སྟག་ཚང་རས་པའི་རྣམ་ཐར་དང་རྡོ་རྗེའི་མགུར། ཤིང་དཔར། ལྡེབ་གྲངས་ ༦༥\n Les Portugais au Tibet, Les premières relations jésuites ( 1624-1635) Traduite et Présentées par Hugues Didier. Edition Chandeigne. 1996 P186\n A. McKay, ed. (2003), The History of Tibet, Volume II. Abingdon: Routledge, pp. 53-66\n ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་ནོར་བུ། ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་བཀའ་འབུམ། སྨད་ཆ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ ཤོག་གྲངས ༥༤\n དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས། ་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་དཔལ་བཟང་པོའི་གསུང་འབུམ། ཤིང་དཔར། ་བཀྲས་ལྷུན་པར་མ། པོད་གྲངས།3ལྡེབ་གྲངས། 75 – 76\n གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ ཤོག་གྲངས་ ༥༤\n གུ་གེ་མཁན་ཆེན་ངག་དབང་གྲགས་པས་མཛད་པའི་མངའ་རིས་རྒྱལ་རབས་བཞུགས་ལགས་སོ། ཐོ་ལིང་དཔལ་དཔེ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ལོ་༡༠༠འཁོར་བའི་རྗེས་དྲན་མཛད་སྒོའི་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་དཔར་བསྐྲུན་ཞུས། ༡༩༩༦ ཤོག་གྲངས་ ༥༤ ནས ༥༥ བར།\n གུ་གེ་པཎ་ཆེན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན། ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་བཞུགས་སོ། དབུ་མེད་བྲིས་མ། ལྡེབ་གྲངས་༨\n གནས་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། འབྲི་གུང་བ་གདན་རབས་སོ་བཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས། གངས་རི་ཆེན་པོ་ཏི་སེ་དང་མཚོ་ཆེན་མ་དྲོས་པ་བཅས་ཀྱི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་རབ་བྱེད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་གྲངས ༡༦༡\n གནས་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། འབྲི་གུང་བ་གདན་རབས་སོ་བཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས། གངས་རི་ཆེན་པོ་ཏི་སེ་དང་མཚོ་ཆེན་མ་དྲོས་པ་བཅས་ཀྱི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་རབ་བྱེད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་གྲངས ༡༦༧\n པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར། བོད་ལྗོངས་མི་དམས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༠ ཤོག་གྲངས་ ༡༡༤\n ཀུན་དགའ་ལྷུན་གྲུབ། སྟག་ཚང་རས་པའི་རྣམ་ཐར་དང་རྡོ་རྗེའི་མགུར། ཤིང་དཔར། ལྡེབ་གྲངས་ ༦༨\n བཀྲ་ཤིས་རབ་རྒྱས། མར་ཡུལ་ལ་དྭགས་ཀྱི་སྔོན་རབས་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ། ཤོག་གྲངས་ ༢༠༥\n ཀུན་དགའ་ལྷུན་གྲུབ། སྟག་ཚང་རས་པའི་རྣམ་ཐར་དང་རྡོ་རྗེའི་མགུར། ཤིང་དཔར། ལྡེབ་གྲངས་ ༦༣\n གངས་རི་བ་ཆོས་དབྱངས་རྡོ་རྗེ། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་སྔོན་བྱུང་ལོ་རྒྱུས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༦ ཤོག་གྲངས་ ༩༧\n མདོ་མཁར་ཞབས་དྲུང་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ། མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༢ ཤོག་གྲངས་ ༥༤༢\n གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༦ ཤོག་གྲངས་ ༥༧\n Les Portugais au Tibet, Les premières relations jésuites ( 1624-1635) Traduite et Présentées par Hugues Didier. Edition Chandeigne. 1996 Pp104\n Les Portugais au Tibet, Les premières relations jésuites ( 1624-1635) Traduite et Présentées par Hugues Didier. Edition Chandeigne. 1996 Pp 87\n Les Portugais au Tibet, Les premières relations jésuites ( 1624-1635) Traduite et Présentées par Hugues Didier. Edition Chandeigne. 1996 Pp 128\n མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ། ༢༠༠༤ སྤྱི་དེབ་གསུམ་པ། ཤོག་གྲངས་ ༧\n ཆ་རིས་སྐལ་བཟང་ཐོགས་མེད། བོད་བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་མཐའ་དཔྱོད་གཅེས་བསྡུས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༠ ཤོག་གྲངས ༢༧༨\n (19 March 2000). Echoes ofaFallen Kingdom. New York Times. Retrieved 23 January 2013.\n L. Petech (1977), The Kingdom of Ladakh, c. 950 – 1842 A.D. Rome: IsMEO, pp. 44-45.\n Les Portugais au Tibet, Les premières relations jésuites ( 1624-1635) Traduite et Présentées par Hugues Didier. Edition Chandeigne. 1996 Pp 181\n ཀུན་དགའ་ལྷུན་གྲུབ། སྟག་ཚང་རས་པའི་རྣམ་ཐར་དང་རྡོ་རྗེའི་མགུར། ཤིང་དཔར། ལྡེབ་གྲངས་ ༦5\n བསོད་ནམས་ཚེ་བརྟན་ཡོ་སེབ་དགེ་རྒན། ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་འཆི་མེད་གཏེར། Sterling publishers ༢༠༠༥ ཤོག་གྲངས་༢༩༦\n བསོད་ནམས་ཚེ་བརྟན་ཡོ་སེབ་དགེ་རྒན། ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་འཆི་མེད་གཏེར། Sterling publishers ༢༠༠༥ ཤོག་གྲངས་༣༣༨\n Les Portugais au Tibet, Les premières relations jésuites ( 1624-1635) Traduite et Présentées par Hugues Didier. Edition Chandeigne. 1996 Pp 181-182\n རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ་བཞུགས་སོ། སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༩ པོད། ཇ། ཤོག་གྲངས་༡༦༣\n བསོད་ནམས་ཚེ་བརྟན་ཡོ་སེབ་དགེ་རྒན། ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་འཆི་མེད་གཏེར། Sterling publishers ༢༠༠༥ ཤོག་གྲངས་ ༤༠༥\n2016 ལོའི་ཟླ 8 ཚེས7ཉིན། 20:27


སྤེལ་དུས 2018-01-10 ཡོང་ཁུངས། དུས་དེབ། རྩོམ་པ་པོ། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།\n（1）ཞེས་ཁྱིམ་ཚང་གིས་བགྱི་འོས་པའི་སློབ་གསོ་རྣམས་བསྒྲུབས་རྗེས། རང་གི་བུའམ་ཚ་བོ་གང་ཡིན་རུང་སློབ་དཔོན་གཞན་གྱི་སར་སློབ་སྦྱོང་དུ་བསྐྱེལ་བའི་རིམ་པ་ལེགས་པར་བསྟན་ཅིང་། དེ་དག་གི་དགོས་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་སློབ་ཚན་ཕྱི་མའི་དྲིས་ལན་ནང་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད་པས་འདིར་མི་བརྗོད་ལ། གཞན་དུ་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་པོ་མི་ལྡན་ན་གྲགས་པ་ཆེ་ཞིང་གོ་གནས་མཐོ་ཡང་སློབ་དཔོན་དེ་ལྟ་བའི་དྲུང་དུ་འཇོག་མི་རུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཞོན་སྐྱེས་བསྟེན་པ་ལས་རྫུ་བག་ཅན་ཕྲད་པ་མང་བས། མ་རབས་ངན་སྤྱོད་ལ་ཆགས་ཞེན་ཅན་རྣམས་བསྟེན་པ་དང་འགྲོགས་སུ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་གསལ་བ་དེ་དག་ལས། སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གཞུང་གཉེར་སློབ་གྲྭ་ལྟར་བཞགསྒེར་གྱིས་གཉེར་བའི་སློབ་གྲྭའང་ད་དུང་ཐོན་མེད་པ་རྟོགས་ཐུབ་ལ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དག་གི་སར་གཞན་གྱི་གཞོན་ནུ་སློབ་གཡོག་སྦྲགས་མར་ཉར་སྲོལ་ཡོད་པའང་མཚོན་ཞིང་། དེ་ནས་སྦྱངས་པ་མཐར་སོན་ན་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་རྒྱུགས་སྤྲོད་པའམ། བྱ་བ་བྱེད་ས་ལྟ་བུའི་འགྲོ་ཁུངས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཤུགས་ལས་མཚོན་པ་བཅས་འདི་དག་ལས་རང་རེས་གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་སློབ་གསོའི་བསམ་བློ་དང་། ནང་དོན། སློབ་སྦྱོང་བྱ་ཡུལ། བྱེད་སྟངས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་སོགས་རགས་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་ཐུབ་བོ། སློབ་ཚན་ལ་བཅུ་རྩ་བཞི་པ། 1. ནུ་ན་རེ། བསླབ་པ་དང་པོ་བྱམས་པའི་གན་དུ་གཞག་པ་དང་། ཕྱིས་བློན་པོ་ཆེ་ཞིང་དབུལ་བའི་གན་དུ་གཞག་པ། ཆེད་ཆི་ལྟར་ཆེ། ཕུ་ན་རེ། བསླབ་པ་དང་པོ་བྱམས་པའི་གན་དུ་གཞག་པ་ནི། བདག་གི་བུ་གཞོན་པས། ལེགས་ཉེས་གཉིས་བྱེ་བྲག་མྱི་ཕྱེད་ལ། བྱ་མྱི་བྱ་དྲོད་མྱི་ཟིན་པས། བདག་ལ་བྱམས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་འཁྱམས་ཤིང་ཁྲིན་ལ་ཐོགས་པར་འོང་། གཆིག་ཏུ་ན་གཞོན་ནུར་གྲམ་ན། སྙིང་རྩ་ལ་གནོད་པ་སྐད་གྱང་བྱ། བྱམས་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མྱི་ཆོག་སྟེ། འཛངས་པ་དང་ལོབས་པའི་ས་མ་ཡིན་ན། བསླབ་ཆིང་བསྟན་ཏོ་ཆོག་ཐོག་ཏུ་མྱི་ཕེབས་མྱི་ལོབསོ། འཛངས་པས་ནི། ཇི་བྱས་གྱང་། ཐོག་ཏུ་ཕེབས་ལ། བུ་ཉིད་གྱང་དེའི་ཚུལ་བསླབ་སའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་ཐོག་མར་སློབ་དཔོན་དང་པོ་རང་དང་ཉེ་ཞིང་མཛའ་བའི་དྲུང་དུ་འཇོག་པ་ནི། རང་གི་བུ་ལོ་ན་ཕྲ་བས་ལེགས་ཉེས་གཉིས་དབྱེ་བ་འབྱེད་མི་ཤེས་ལ། གང་ཞིག་བྱ་དང་མི་བྱ་ཚོད་ཀྱང་མི་ཐིང་བས་གལ་ཏེ་རང་ལ་མཛའ་བ་ཞིག་མ་ཡིན་ན། བྱིས་པ་འཁྱམས་ཐིང་ཐ་ན་ཁྲིམས་ལ་ཐུག་པའང་འོང་སྲིད། གཅིག་ནས་གཞོན་ནུར་རེངས་ན་སྙིང་རྩ་ལ་གནོད་པར་ཡང་གྲགས། ཡང་བྱམས་པ་གཅིག་པུས་ཀྱང་མི་འགྲིག་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བསླབ་འབྲས་ཐོན་ས་ཞིག་མ་ཡིན་ན། བསླབས་ཤིང་བསྟན་པ་རྣམས་དོན་ཐོག་ཏུ་མི་འཁྱོལ་བས་མི་ཤེས་སོ། ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ནི་གང་ཞིག་བྱས་ཀྱང་དེ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་ཐུབ་པས། རང་གི་བུལའང་ཐབས་ཚུལ་བཟང་པོ་དེ་བསླབས་ཤེས་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེས་ནར་མ་སོན་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་སློབ་དཔོན་ཡང་བྱམས་ཤིང་བརྩེ་ལ། ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་པའི་འཇོན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ན། རིན་ཐང་བྲལ་བའི་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་སུ་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་པོར་བསྟན་པ་འདི་དག་ནི་དེང་སྐབས་སློབ་གྲྭ་ཆུང་བའི་སློབ་གསོ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱ་རྒྱུར་ཡང་དཔྱད་གཞིའི་དོན་སྙིང་ལྡན་ཡོད་སྙམ། 2. ཐང་། གཞོན་ཞིང་ཤེད་མ་བྱའེ་བའི་ཚེ། དེར་བསླབས་ཏེ་ལོབས་ནས། བློན་པོ་ཆེ་ཞིང་དབུལ་བའྀ་གན་དུ་གཞག་པ་ནི། བློན་པོ་དེ་ཆེ་བས་ལས་ན། མྱི་འཛངས་མྱི་སྲིད། དབུལ་བས་ན། དྲང་དཀན་དང་གཞུང་ཆེ་བ་དང་། འདོད་ཆུང་བ། མ་ཡིན་མྱི་སྲིད་དེ། བདག་གི་བུ་ཡང་དེའི་ལུགས་བསླབ་པའི་ཕྱིར། དེར་གཞག་གོ གཆིག་ཏུ་ན། དབུལ་པའྀ་གཡོག་བྱེད་དང་། ཇི་ལ་ཡང་། གྲོན་ཆུང་ཞིང་། ཉུང་ངུས་ཆོག་པར་ཤེས་བ། བླ་འོག་གཉིས། ཆི་བྱའང་བདེ་བར་འོང་ངོ་། སྙན་ངག་ལ་སྩོགས་པ། ཡི་གེ་བཟང་པོ་འཆང་ཞིང་། གློག་ཏུ་བཆུག་ན། འཛངས་གྱི་སྣོན་དུ་རུངོ་། ཚ་བོ་དང་བུ་བདག་གི་ཕྱི་ན་འདུག་ན། ནམ་ཞིག་མཁོན་མ་ལུས་པར། མཚུངས་པར་བྱ་བའི་རིགསོ།\nགསུམ་པ། གནའ་ཡིག་དེ་ལ་ཐོག་མའི་དཔྱད་པ་རགས་ཙམ་བགྱིས་པའི་མྱོང་ཚོར། གཅིག གནའ་རབས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་འདི་དུས་རབས་ངེས་གཏན་གང་ཞིག་ལ་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་འཚོལ་ཐབས་བྲལ་ཡང་། སློབ་ཚན་བདུན་ཅུ་དོན་དགུ་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་ནང་དོན་གང་ལ་དཔྱད་ནའང་། གནའ་ཡིག་འདི་ཉིད་བཙན་པོ་ཁྲི་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་ལས་སྔ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་། རྗོད་བྱེད་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཚུལ་གང་ཐད་ནས་མཚོན་པར་ཁོ་བོས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།1.བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཚུན་ཆད་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཞིག་ཡིན་ན། བརྗོད་དོན་ནང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྟ་ཚུལ་ཏེ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་གཞིར་བཟུང་ནས་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སོགས་དགེ་སྡིག་བླང་འདོར་གྱི་རྣམ་བཤད་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་མི་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཚང་མས་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་གནའ་རབས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རིང་པོ་འདིའི་འགོ་ནས་མཇུག་བར་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཆེད་དུ་བཙལ་ན། སློབ་ཚན་དྲུག་པའི་ནང་། .....ཡོངས་ནི། གཞན་ལ་ཕན་ན་ཡུན་དུ་བདག་ལ་ཕན། གཞན་ལ་གནོད་ན། ཡུན་དུ་བདག་ལ་གནོད། ཆེས་བྱའོ། （3）ཞེས་གསལ་བ་འདི་ཆོས་ལུགས་དང་ཉེ་ཤོས་ལྟ་བུ་སྣང་མོད། འོན་ཀྱང་ཡུན་དུ་ཞེས་པ་དེ་ཚད་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་གོ་ནའང་ཆོག་པ་སྟེ་དཔེར་ན། མི་གཞན་དག་ལ་ཕན་བཏགས་ན་རང་ལ་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོའི་རིང་སྙན་པའི་གྲགས་པ་དང་ཀུན་གྱི་བརྩི་བཀུར་ཐོབ་པས་ཕན་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་ལ་གནོད་བསྐྱལ་ན་རང་ལ་ཚེ་གང་རིང་གྲགས་པ་ངན་པ་འབྱུང་ཞིང་། འགལ་ཟླའི་དགྲ་བོའང་འོང་ནས་གནོད་པ་ཡིན་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་འགྲེལ་ན་ཡང་མི་ཆོག་པ་མེད་སྙམ། དེ་བས་མངོན་ཚན་ཆེ་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ཁོ་བོས་མ་རྙེད་ལ། དེ་མིན་ཆོས་དང་འགལ་བའི་ནང་དོན་ནི་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཆིས་པ་རེ་རེ་བཞིན་བགྲང་གིས་མི་ལང་བས་གནའ་ཡིག་དེ་རང་ལ་གཟིགས་པར་ཞུ། 2.ཡི་གེའི་སྒྲ་སྦྱོར་ཐོག་ནས་དཔྱད་ན་ཡང་། གནའ་ཡིག་འདིར་གསལ་བྱེད་སྡེ་པ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་བརྗེས་ནས་བྲིས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། དཔེར་ན་ཅ་ཕལ་ཆེ་བར་ཆ་དང་། ཀྱ་ཡིག་ཕལ་ཆེར་བར་གྱ་བྲིས་པ་ལྟ་བུ་ཧ་ཅང་མང་བ་འདི་འདྲ་ཁྲི་སྲོང་ཚུན་གྱི་རྡོ་རིང་ངམ། བྲག་བརྐོས་གནའ་ཡིག་སོགས་ཀྱི་ནང་མཐོང་རྒྱུ་ཆེས་ཉུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་བཅས་དེ་དག་ལ་དཔགས་ན་བསླབ་བྱ་ཡིག་རྙིང་འདི་ནི་མ་མཐར་ཡང་བཙན་པོ་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེའི་སྐུ་དུས་ཙམ་ལ་བྲིས་པའི་གནའ་ཡིག་ཅིག་ཡིན་པར་མངོན། 3.དེ་ལྟར་བརྗོད་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བསླབ་བྱ་འདི་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་གནའ་ཡིག་ངོ་མ་གང་མང་དང་བལྟ་བསྡུར་དང་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་ཁྲོད། འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེས་མགར་གྱི་བུ་རྒྱུད་ལ་གཤེ་བའི་མགུར་རྩོམ་དེ་དང་མཐུན་ཤོས་སུ་སྣང་། དཔེར་ན་གསུང་མགུར་དེའི་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ནའང་། ཐང་ལྷ་ནི་ཡང་བཞུར་མཁྱེན་....ལྷེའུ་རྗེ་ནི་ཟིན་དགས་མཁྱེན། ...པྱྰ་ཡི་གཙུག་མཁན་མཁྱེན། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གནའ་བོའི་བོན་གྱི་ལྷའི་མིང་དང་། ཉི་ཟླ། དགུང་སྔོན་ལ་སོགས་སྐྱབས་ཡུལ་དུ་དྲངས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས། དགེ་འདུན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མཚན་སོགས་མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་དང་གཅིག ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཚུལ་གྱི་ཐད་ནས་དཔྱད་ནའང་། གྱེ་དེ་རིང་ནི་སང་ལྟ་ན། ...ཕ་བོང་ནི་རི་ལ་འདྲིལ། ....པྱིན་སྙམ་ནི་ལེང་མྱི་བགྱིད། .....ཆུ་བཆད་ནི་ཡུར་དྲངས་ཀྱང་། .....མོན་ཀའི་སྟག་གཆིག་པ། .....གང་ཆེ་ནི་གག་ཆུང་བ། ....གང་མཐོ་ནི་གག་དམའ་བ། ....མཁར་ཁོལ་ནི་རྨང་བ་དང་། ཡར་ལུང་ནི་པྱིང་ལུང་ན། （4）ཞེས་སོགས་གསལ་བྱེད་སྡེ་པ་གཅིག་ནང་གི་ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་བརྗེས་ནས་གང་རུང་དུ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་ཚུལ་འདི་རིགས་མང་དུ་མཆིས་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསླབ་བྱ་འདི་འབྲི་བའི་དུས་རབས་དེ་དང་ཧ་ལམ་གཅིག་མཚུངས་ཙམ་དུ་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན་ཅིང་། འོན་ཀྱང་ནང་དོན་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་སྲོལ་ལུགས་དག་ནི་དེ་བས་ཆེས་སྔ་བ་ཞིག་ནས་དར་བར་མངོན་ཏེ། བསླབ་བྱ་དེ་རང་གི་འགོ་བརྗོད་ནང་གནའ་ཡུལ་གསེར་ཞྭ་གཡུ....བྱ་བ་ན་.... ཞེས་འཀོད་པ་དེ་ལས་ཀྱང་རྩོམ་པ་པོས་ཆེས་གནའ་དུས་ནས་རིམ་བཞིན་དོར་བའི་ཡུལ་སྲོལ་ཀུན་སྤྱོད་རྣམས་བསྟར་ཆགས་སུ་བསྒྲིགས་ཏེ་བརྩམས་པ་གསལཔོར་བསྟན་སྟབས་ཡུལ་སྲོལ་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་འདི་རྣམས་དུས་རབས་བདུན་པ་བརྒྱད་པའི་སྐབས་གསར་དུ་ཆགས་པ་ཞིག་མིན་པར་དེ་ལས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དང་། སྟོང་ཕྲག་གི་གོང་ནས་དར་ཞིང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པར་གྲུབ་པས་མི་རིགས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ཆུ་འགོ་ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་གོང་རོལ་ནས་བྱུང་ཞིང་འཕེལ་བར་འདོད་དགོས་སྙམ་མོ། ། གཉིས། སྤྱིར་ན་གནའ་ཡིག་བསླབ་བྱ་འདིའི་ནང་དོན་ཧྲིལ་བོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མི་དང་མིའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་བྱ་གཞག་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པའི་སྐོར་གྱི་དོན་སྙིང་ཞེ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པ་དང་། ལྷག་པར་གོང་དུ་ཆ་ཚང་དྲངས་པའི་སློབ་ཚན་གཉིས་པོ་འདི་ནི་མི་རབས་རྗེས་མ་ཇི་ལྟར་གསོ་སྐྱོང་བྱ་དགོས་པའི་སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་ཁོ་ནར་དམིགས་སུ་བཀར་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་ན་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་འདི་སེམས་ཅན་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་སྨྲ་ཤེས་ལ་དོན་གོ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་བརྟེན་ཤེས་རིག་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མ་བསླབས་པར་ཤེས་པ་དང་མ་སྦྱངས་པར་མཁས་པ་ཞེས་པ་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་དང་། སྔར་གྱི་གྲགས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བརྩོན་པ་སྐྱེད་དེ་བསླབས་ཤིང་སྦྱངས་ནས་བྱང་ཆུབ་པར་གྱུར་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཁོང་ཚོས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་དཀའ་བ་སྤྱད་ནས་འབད་པ་ཆེན་པོ་བསྟེན་ལུགས་ཀྱི་གཙོ་གནད་རྣམས་སྙིང་པོ་རགས་བསྡུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བསྟན་པ་དང་། དེ་ནས་ཡང་སྒོས་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་སློབ་གསོ་ཇི་ལྟར་བགྱི་དགོས་པའི་རིམ་པ་ཚར་དུ་དངར་བ་ཞིག་བཤད་པ་སྟེ། ཐོག་མར་བྱིས་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ཕ་མ་རྒན་རབས་དག་གིས་རང་གི་བུ་ཚར་ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་གསོ་གནད་དུ་སྨིན་པ་ཞིག་ངེས་པར་བྱ་བ་དེའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ནན་ཏན་གྱིས་བསྟན་པ་མ་ཟད། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་མ་བྱས་པའི་ཉེས་དམིགས་བཤད་པ་དང་། དེ་ནས་བསླབ་པ་དངོས་ཀྱི་རིམ་པར་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཚུལ་བསྟན་ཅིང་། རིམ་པ་སོ་སོའི་སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་དག་སོ་སོའི་དགོས་པ་བཤད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་གང་དག་མི་བསྟེན་པའི་དགག་བྱ་ཡང་བསྟན་པ། བསླབ་བྱ་གཙོ་ཕལ་གྱི་དབྱེ་བའང་བྱིས་པ་གཞོན་ནུའི་ན་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས་སློབ་གསོ་བྱ་དགོས་པ། དེ་ནས་སློབ་གསོའི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་གང་དུ་གྲགས་ཆེ་བའི་ས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་བསླབས་འབྲས་མཐའ་དག་དོན་དངོས་ཐོག་སྤྱད་དེ་ལག་ལེན་ངོ་མའི་ནང་དགེ་མཚན་འདོན་དགོས་པའང་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་བཅས་མདོར་ན། བོད་འདིར་གནའ་དུས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་ཧ་ཅང་དམའ་བའི་དུས་རབས་ནས་བཟུང་མི་རབས་རྗེས་མ་གསོ་སྐྱོང་བྱ་བའི་སློབ་གསོའི་རིམ་པ་ཅུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ་གོ་རིམ་ལྡན་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ངེས་པར་བརྟེན་ང་ཚོས་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་གསལ་རྟོགས་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་སྙམ། གསུམ། གནའ་རབས་ཀྱི་སློབ་གསོ་རིག་པའི་བསམ་བློ་དེར་དཔྱད་ན་ཁྱད་ཆོས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི། ཤེས་རིག་གི་སློབ་གསོ་གཞན་དག་གང་ཞིག་ལས་ཀྱང་བསམ་བློ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་དེ་གཙོ་ཆེ་བར་འཛིན་པ་མཐོང་ཐུབ། དཔེར་ན། བསླབ་བྱའི་ནང་། བུས་པ་གཞོ་ནུ། རྩེ་བའི་གོར། ཡིག་རྩིས་ལ་སྩོགས་པ། འཛངས་ཀྱི་སྣོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཕོང་རྩལ་ལ་སྩོགས་པ། དཔའ་བའི་སྣོན་དུ་འགྲོ་བ། ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་རང་གི་བུ་བློན་པོ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་འཇོག་པའི་སྐབས་སུའང་སྙན་ངག་ལ་སྩོགས་པ། ཡི་གེ་བཟང་པོ་འཆང་ཞིང་། གློག་ཏུ་བཆུག་ན། འཛངས་ཀྱི་སྣོན་དུ་རུངོ་། ཞེས་ཤེས་ཡོན་དེ་དག་སློབ་ཅིང་སྦྱོང་བ་ཡང་མཛངས་དང་དཔའ་བའི་ཁ་གསབ་ཙམ་དུ་བརྩི་བ་ལས། བསླབ་བྱ་དངོས་སམ་གཙོ་བོ་མིན་པར་བསྟན་ཅིང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་དཔེར་ན་བུ་ཚ་རང་དང་མཛའ་བའི་དྲུང་དུ་འཇོག་པའི་དགོས་པའང་། ….འཛངས་པས་ནི། ཇི་བྱས་ཀྱང་། ཐོག་ཏུ་ཕེབས་ལ། བུ་ཉིད་གྱང་དེའི་ཚུལ་བསླབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དང་། བློན་པོ་ཆེ་ཞིང་། དབུལ་བའི་དྲུང་དུ་འཇོག་པའི་དགོས་པ་གཙོ་བོ་ཡང་། ….བློན་པོ་དེ་ཆེ་བ་ལས་ན། མྱི་འཛངས་མྱི་སྲིད། དབུལ་བས་ན། དྲང་དཀན་དང་གཞུང་ཆེ་བ་དང་། འདོད་ཆུང་བ། མ་ཡིན་མྱི་སྲིདེ། བདགི་བུ་ཡང་དེའི་ལུགས་བསླབ་པའྀ་ཕྱིར། དེར་བཞགོ། གཆིག་ཏུ་ན། དབུལ་པའྀ་གཡོག་བྱེད་དང་། ཇི་ལ་ཡང་། གྲོན་ཆུང་ཞིང་། ཉུང་ངུས་ཆོག་པར་ཤེས་ན། བླ་འོག་གཉིསུ། ཆི་བྱའང་བདེ་བར་འོང་ངོ་། ། ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་དེར་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་གནད་ནི་བསམ་བློ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་འཇགས་ཐབས་ཁོ་ན་ཡིན་པ་མཚོན་ཞིང་། ལར་ནས་གནའ་བོའི་བསླབ་བྱ་ཧྲིལ་པོ་དེའི་འགོ་ནས་མཇུག་བར་གྱི་སློབ་ཚན་གཞན་དག་གི་སྙིང་དོན་ཕལ་ཆེའང་བསམ་བློ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་བླང་འདོར་འབའ་ཞིག་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་བསྟན་འདུག་པ་བཅས་ལས་མཚོན་སྙམ། དེ་ཡང་འཛངས་པ་ཞེས་པའི་གོ་དོན་འདིར་མཚོན་ན་གནའ་ཡིག་བསླབ་བྱ་དེ་རང་གི་སློབ་ཚན་མཇུག་བསྡོམས་དེའི་ནང་། ངན་པ་ཡོད་ན། འཛངས་པ་ཡོདོ། འཛངས་པ་ཡོདོ། ཆུང་ངུ་ཡོད་ན། ཆེན་པོ་རྙེདོ། དབུལ་པོ་རྙེད་ན། ཕྱུག་པོ་ཡོདོ། བླུན་པོ་ཡོད་ན། བཟོ་བོ་རྙེདོ། ཀུན་ཡང་དེ་ལྟ་སྟེ། ཕྲལ་ཡུན་གཉིས་རིག་དང་ལེགསོ། （5）ཞེས་ཐམས་ཅད་ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་གི་འགྲེལ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ནང་མཛངས་པ་ནི་ངན་པའི་ལྡོག་ཟླར་བཀོད་པ་ལྟར་ན་བཟང་པོར་གོ་དགོས་ལྟ་བུ་སྣང་ཞིང་། ཡུལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་མིང་ཚིག་ལ་ལའི་གོ་དོན་ལ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་འགྲོ་བའང་སྲིད་པས་དག་ཡིག་དང་ཚིག་མཛོད་ནང་མཛངས་ཞེས་པ་གོ་དོན་དུ་མར་འགྲེལ་འདུག་རུང་། སྤྱིར་ན་དེ་ནི་རིག་པ་གསལ་བ་དང་ཁོག་ཡངས་དཀྱེལ་ཆེ་སོགས་བསམ་བློའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་དགེ་མཚན་འཛོམས་པ་ཞིག་ལ་གོ་ན་ཁྱབ་ཆེ་བར་སྙམ།


༢༠༢༡ ལོའི་སྲིད་སྐྱོང་ཆེད་ལས་སློབ་ཡོན་གསལ་བསྒྲགས། – https://sherig.org/\n༄༅། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་། ཨ་རི་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཐུན་མོང་ནས་གསལ་བསྒྲགས་ཞུ་རྒྱུར། འདི་ལོར་སྲིད་སྐྱོང་ཆེད་ལས་སློབ་ཡོན་འདི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པའི་སློབ་ཕྲུག་ ༥ ལ་སློབ་ཡོན་གནང་རྒྱུ་དང་། སློབ་ཡོན་འདི་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་ཨ་རི་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ནས་གནང་རྒྱུ། སློབ་ཡོན་ལས་འཆར་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གནས་འཁོད་བོད་མིའི་སློབ་ཕྲུག་རྩེ་ཕུད་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་མོས་ཆེ་བའི་ཆེད་ལས་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུའི་རོགས་སྐྱོར་ཆེད་ཡིན། གཤམ་གསལ་དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན་ཚང་རིགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ འགྱངས་མེད་གཤམ་གསལ་དྲྭ་ལམ་སྦྲེལ་ཐག་བརྒྱུད་འཚང་སྙན་ཕུལ་ཟིན་དགོས།\nMaster in Medicine (MD/MS), Master in Dental Surgery (MDS), Master in Technology(M.Tech), Master in Business Administration (MBA), Master in Computer Application(MCA), Master in Pharmacy (M Pharm) Master in Physiotherapy (MPT), Master of Law (LLM).\nསློབ་ཡོན་འདིའི་ཁོངས་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བའི་སློབ་མ་སོ་སོས་མཐོ་སློབ་ཏུ་སློབ་ཡོན་ཕུལ་བའི་བྱུང་འཛིན་ནང་གསལ་ལྟར་སློབ་ཡོན་མཐོ་ཚད་ཧིན་སྒོར་འབུམ་གཉིས་ (༢༠༠༠༠༠།) བར་འབུལ་རྒྱུ་དང་། སློབ་ཡོན་མ་ཡིན་པའི་འགྲོ་གྲོན་གཞན་ཆེད་ཧིན་སྒོར་ལྔ་ཁྲི་ (༥༠༠༠༠།) བཅས་འབུལ་རྒྱུ། སྲིད་སྐྱོང་ཆེད་ལས་སློབ་ཡོན་མུ་མཐུད་འཐོབ་པར་སློབ་ཕྲུག་སོ་སོའི་ལོ་རིམ་གྱི་ཡིག་རྒྱུགས་འཕྲོད་པའི་ཐོག་ཕྱོགས་བསྡོམས་བརྒྱ་ཆ་ ༦༠ ལོན་པ་དང་། འཛིན་གྲྭའི་འབྱོར་ཐོ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༥ ལོན་པ་ཞིག་དགོས།\nའཚང་སྙན་འབུལ་མི་རྣམས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དོ་བདག་དང་ཕ་མའི་དྭང་བླངས་དཔྱ་དངུལ་ ༢༠༢༠ བར་གཙང་འབུལ་ཟིན་པ་དང་། རྒྱ་གར་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་རྒྱ་གར་དུ་གནས་སྡོད་ཆོག་པའི་ཡིག་ཆ་དུས་འགྱངས་བཀའ་འཁྲོལ་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས། ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་ཁག་ འགེངས་ཤོག་ཀ་པའི་ ནང་ཁ་གསལ་བཀང་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཡུལ་ས་གནས་འགོ་འཛིན་ནས་དག་མཆན་ཞུ་དགོས།\nའཚང་སྙན་འབུལ་མི་རྣམས་ངོས་འཛིན་ཡོད་པའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་ནས་གོང་འཁོད་སློབ་ཚན་གང་རུང་ཐོག་ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པའི་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཉུང་མཐར་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལོན་པ་ཞིག་དགོས། ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པའི་ཡིག་རྒྱུགས་ཨང་ཤོག་དང་ལག་འཁྱེར་གྱི་ངོ་བཤུས་འབུལ་དགོས།\nདོ་བདག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས་ Curriculum Vitae ཤོག་གྲངས་གཉིས་ལས་མ་ཉུང་བ་འབུལ་དགོས།\nརང་ཉིད་ཀྱི་ཞུ་སྙན་ཆེད་རྩོམ་ Personal Statement ཤོག་གྲངས་གཅིག་ལས་མ་ཉུང་བ་འབུལ་དགོས།\nཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༨ ལ།།\nའབྲེལ་གཏུགས་བྱ་ཡུལ། བསོད་ནམས་བཟང་མོ། [email protected]\nབློ་བཟང་དར་རྒྱས། [email protected]\nDharamsala – 176 215\nDist. Kangra, Himachal Pradesh, India\nPh: 01892 – 226695, 222572, 222721


པར་བ། ཨོ་བྷིར་ཐྲི•ཁོར་ཌ། (Alberto Korda) 1960\nཆེ•གྷི་ཝ་ར་(Che Guevara)ཡི་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གཟུགས་པར་འདི་ནི། 1960ལོའི་ཟླ་5པར་ཁུ་པའི་རྒྱལ་ས་ཧ་ཝ་ན་(La Havana)རུ་བླངས་ཤིང་། ཁུ་པ་སྲིད་གཞུང་གིས་ལ་ཁོ་བྷི་རེ་རྟགས་ཅན་གྱི་གྲུ་གཟིངས་འབར་གས་དོན་རྐྱེན་ཁྲོད་རྐྱེན་ལམ་དུ་ཤོར་བའི་འདས་པོ་དག་ལ་མྱ་ངན་ཞུ་བཞིན་པའི་སྒང་རེད། ཁོར་ཌ་ནི་སྐབས་དེའི་ཁ་སི་ཐྲི་རོ་(Fidel castro)ཡི་པར་བ་དང་གསར་བརྗེའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཡང་རེད། ཁོར་ཌ་ཡིས། ངས་ཆེ•གྷི་ཝ་ར་ཡི་ངོ་གདོང་ནས་ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བོར་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་དེ་མཐོང་མ་ཐག ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མགྱོགས་སྒོ་མནན་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། གཟུགས་པར་འདི་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་རྗེས། འཕྲིན་སྦྱོར་སྣ་ཚོགས་སུ་ཚ་ཚ་འུར་འུར་གྱིས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཀྱང་། ཁོར་ཌ་ཡིས་དེའི་ཐད་ནས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་ལ་གཞར་ཡང་རེ་སྙེག་བྱས་མ་མྱོང་། ཁོང་གིས་གཟུགས་པར་འདི་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཆེ•གྷི་ཝ་རའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ། མི་སྔར་བས་མང་པོ་ཞིག་གི་སེམས་ཀྱི་དང་རྟེན་དུ་འགྱུར་ན་བསམ་ཡོད། འོན་ཀྱང་གཟུགས་པར་འདི་ཉིད་ཚོང་རྫས་སུ་བསྒྱུར་བ་ལ་པར་བ་ཁོང་གཏན་ནས་མི་འཐད་དེ། དཔེར་ན། ཆེ•གྷི་ཝ་རའི་གཟུགས་པར་ཆང་གི་དམ་བེའི་ཐོག་དཔར་བ་ལྟ་བུ་བྱས་ཚེ་ཁོང་གི་མཚན་སྙན་ལ་དམའ་འབེབས་དང་ཁྱད་གསོད་བྱས་པ་རང་ཡིན་པར་འདོད།\n2. ཇེམ•མོ་རི་སུན། (Jim Morrison) སེངྒེ་གཞོན་ནུ།\nཔར་བ། ཇའོ•བྷི་ར་ཌི་སི་ཀེ (Joel Brodsky) 1967\nཔར་འདི་1967ལོར་བླངས་པ་རེད། ཇེམ•མོ་རི་སུན་གྱི་ཆེས་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་གཟུགས་པར་ཡང་འདི་ཡིན་ངེས། པར་འདི་ལེན་དུས། ཇེམ་ཆང་གིས་བཟི་ནས་ར་རོ་བར་གྱུར་ཡོད་སྐད། པར་བ་བྷི་ར་ཌི་སི་ཀེ་ཡིས། ངས་གཟུགས་པར་འདི་པར་ཚོམས་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཟུགས་པར་བྲིན་ཤོས་སུ་གྱུར་བ་དེ་ཅུང་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱིན་ཡོད། སྐབས་དེར་ཇེམ་བཟི་ནས་སྤྱོད་པ་འདྲ་མིན་ཞིག་བསྟན་ཡོང་བས། ང་ཚོས་པར་ལེན་མཚམས་མི་འཇོག་ག་མེད་བྱུང་། དོན་དུ་ཁོའི་ལུས་པོ་འཁྱར་འཁྱོར་བྱེད་ཀྱང་རྣམ་དཔྱོད་ཡོངས་སུ་འཕྲུལ་མེད་དེ། ངའི་པར་མིག་མདུན་དུ་ཁོའི་སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་སྐྱིད་ཉམས་འདུག ཁོའི་རྣོ་ངར་ལྡན་པའི་མིག་ཟུང་ལས་སིམ་ཚོར་གྱི་སྣང་བ་ཅི་ཡང་སྟེར། དེ་ནས་བཟུང་ཇེམ་གྱིས་མིག་བརྡ་འདི་འདྲ་ཞིག་བསྟན་མ་མྱོང་། ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། འདྲ་པར་འདི་དག་སྒོ་ཆེན་རོལ་ཚོགས་(The Doors)ཀྱི་ངོ་མཚར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་འདུག\n3. ཨའོ་བྷིར་ཐྲི•ཨེན་སི་ཐན། (Albert Einstein)\nཔར་བ། ཨར་སུར•ས་སི། (Arthur Sasse) 1951\n1951ལོའི་ཟླ་3པར། ཨེན་སི་ཐན་དགོང་ལོ་72ལ་ཕེབས་པའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་དགྱེས་འཛོམས་ཐོག གསར་འགོད་པ་མང་པོས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་གིས་ཚན་རིག་པ་ཆེན་པོ་ཨེན་སི་ཐན་པར་དུ་ལེན་བཞིན་མཆིས། ཨེན་སི་ཐན་གྱིས་ཁོང་ཚོ་འཛུམ་མདངས་ཀྱིས་བསུས། སྐབས་དེར་UPIཡི་པར་ལེན་གསར་འགོད་པ་ཨར་སུར•ས་སི་（Arthur Sasse）ཡིས་ཨེན་སི་ཐན་པར་ལེན་སྐབས། ཁོང་གིས་གློ་རྡེག་ཏུ་ལྕེ་གནར་ནས་འཛུམ་མདངས་ཀྱི་ཚབ་བྱས། ས་སིས་ཨེན་སི་ཐན་གྱིས་ལྕེ་གནར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་པར་དུ་བཏབས། རྗེས་སུ་ཨེན་སི་ཐན་ཁོ་རང་ཉིད་ཀྱང་པར་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཞིང་། རང་གི་ཆོབ་ཚ་བའི་པར་འདི་པར་སློག་བརྒྱབ་ཏེ་གྲོགས་པོ་དག་ལ་ལེགས་སྐྱེས་སུ་འབུལ་བཞིན་ཡོད་འདུག 2009ལོར། ཨེན་སི་ཐན་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་མཚན་རྟགས་བཀོད་པའི་གཟུགས་པར་འདི་ཨ་སྒོར་74,324བྱས་ཏེ་རྡེག་འཚོང་བྱས་འདུག\n4. རྗང•ལེ་ནོན་དང་ཡོ་ཁོ་ཨོ་ནོ། (John lennon and Yoko Ono)\nཔར་བ། ཨན་ནེ•ལིས་བྷི་ཝེ་ཚི། (Annie Leibovitz) 1980\nའདྲ་པར་འདི་1980ལོའི་ཟླ་12པའི་ཚེས་8ཉིན།《རྦབ་རྡོ།》(Rolling stone)དུས་དེབ་ཀྱི་དབུ་ཤོག་དུ་པར་བླངས་པ་ཞིག་རེད། དུས་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་ལ་རྗང•ལེ་ནོན་གྱི་འདྲ་པར་ལས་དགོས་ཀྱི་མེད་ཀྱང་། ལེ་ནོན་གྱིས་ཡོ་ཁོ་དང་མཉམ་པར་ལེན་རྒྱུའི་འདོད་བློ་བསྟན་པས། གཟོད་འཕྲུལ་སྣང་ཉིས་བརྩེགས་མ་（Double Fantasy）ཞེས་པའི་དབུ་ཤོག་འདི་བྱུང་བ་རེད།\nཨན་ནེ•ལིས་བྷི་ཝེ་ཚི་རིམ་བཞིན་འཛམ་གླིང་གི་གསར་དར་པར་བ་རྩེ་གྲ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཁོ་མོས་ཕྱིར་དྲན་གྱི་ཚུལ་དུ། དེ་དུས་ཡོ་ཁོས་ཀྱང་གྱོན་པ་ཕུད་རྩིས་བྱེད་ཀྱིན་འདུག ངས་མོར་གྱོན་པ་ཅི་ཡང་མ་ཕུད་རོགས་ཞེས་ལབ་པ་ཡིན། དེ་ནས་ལེ་ནོན་མོའི་འགྲམ་དུ་བཅར་ཞིང་བསྐུམས་ནས་ཉལ། སྐབས་དེའི་ཚོར་སྣང་དངོས་གནས་དྲག་པོ་རེད། མོས་སྤྲོ་སེམས་མེད་ལ་གྲང་ཤུར་ཤུར་གྱི་ཚོར་བ་སྟེར། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཁྱེའུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལྟར་མོ་ལ་དམ་དུ་འབྱར་ནས་འདུག་ཅེས་བཤད།\nཔར་བ། རོ་བྷིར་ཐྲི•ཌྷོ་ཡེ་སི་ནོ། (Robert Doisneau) 1952\nཧྥ་རན་སིའི་པར་བ་རོ་བྷིར་ཐྲི•ཌྷོ་ཡེ་སི་ནོ་ཡི་ཆེས་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་འདྲ་པར་ནི་1950ལོའི“ང་ལ་འོ་ཞིག་བྱོས་དང”ཞེས་པ་དེ་ཡིན་སྲིད་ཀྱང་། ཁོང་ཁྲོམ་གཞུང་དང་རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་སྐོར་ནས་པར་ལེན་རྒྱུར་དགའ་པོ་ཡོད་གཤིས། ཁོང་གིས་ཕིས་ཁ་སོ་(Picasso)ཡི་ཚབ་མཚོན་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གཟུགས་པར་ཞིག་ཀྱང་བླངས་ཡོད། རོ་བྷིར་ཐྲི•ཌྷོ་ཡེ་སི་ནོ་ཡིས། ང་རང་Villaurisལ་སླེབས་དུས། ཕིས་ཁ་སོ་ཡིས་ཆུང་མ་དང་ལྷན་དུ་གུང་ཟས་ལ་རོལ་བཞིན་པའི་སྒང་རེད། ཉིན་དེར་ང་ཚོས་ཁ་བརྡ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་ལས་འདྲ་པར་གཅིག་ཀྱང་བླངས་མེད། ཕྱི་ཉིན་ང་ཡོང་དུས། ཕིས་ཁ་སོ་ཡིས་ང་ལ་ཐལ་ཟིང་འགལ་འཛོལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་ཞིག་བྱིན་སོང་། མ་བྱན་གྱིས་གོ་རེ་ཞིག་བཟོ་བཞིན་འདུག ཁོ་ཚོས་སྔོན་ཆད་གོ་རེ་འདི་ལ‘ཕིས་ཁ་སོ་ཡི་ལག་པ’ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག མི་ཚོས་གོ་རེའི་ལག་པ་འདི་ལ་མཛུབ་མོ་བཞི་ལས་མེད་པ་ཅི་ཡིན་ནམ་ཞེས་འདྲི་དུས། ཁོང་གིས། གོ་རེ་འདིའི་མིང་ལ་‘ཕིས་ཁ་སོ་ཡི་ལག་པ’ཞེས་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་རེད་ཅེས་ལན་བཏབས་འདུག དེར་བརྟེན་ངས་ཀྱང་གོ་རེ་དེ་འདྲ་གཉིས་འཁྱེར་ནས་ཕིས་ཁ་སོའི་མདུན་ཅོག་ཐོག་བཞག་ཅིང་པར་འདི་བླངས་པ་ཡིན། ཕིས་ཁ་སོ་རྩེད་དགའ་ཆེ་བ་ཀུན་གྱིས་ཤེས། ང་ཚོས་འདྲ་པར་འདི་ལ་བལྟས་ནས་ཉིན་རིང་ཀྱལ་ཀ་བཤད་ཅིང་གད་མོ་ཤོར། ཁོང་ནི་ངའི་མི་ཚེ་འདིའི་ནང་གི་modelདགའ་ཤོས་དེ་ཡིན། ཁོང་དང་ལྷན་དུ་འགྲོགས་མྱོང་མཁན་ཚང་མར་ཐོབ་བྱ་མང་པོ་འདུག་ཅེས་བཤད།\n6. ཆིར་ཆི་ཨོ། (Churchill) སེངྒེ་ཁྲོ་བོ།\nཔར་བ། ཡོའུ་སི་ཧྥུ•ཁར་ཤཱི (Yousuf Karsh) 1941\nའདྲ་པར་འདི་ནི་1941ལོའི་སྤྱི་ཟླ་12པའི་ཚེས་20ཉིན། ཆིར་ཆི་ཨོ་གྱིས་ཨོ་ཐེ་ཝ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་མཇུག་སྒྲིལ་མ་ཐག་བླངས་པ་ཞིག་རེད། ཁར་ཤཱིས་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་པའི་འདྲ་པར་ཞིག་ལེན་ཆེད། པར་ཆས་ཀྱི་མགྱོགས་སྒོ་མ་མནན་པའི་སྔོན་ལ་ཆིར་ཆི་ཨོ་ཡི་ཁ་ནང་དུ་བཙིར་ཡོད་པའི་ཐ་མག་cigarདེ་མར་བླངས་པ་རེད། ཁར་ཤཱིས། དང་ཐོག་ཁོང་ལ་རྣམ་འགྱུར་ཁྱད་པར་བ་ཅི་ཡང་སྟོན་རྒྱུ་མི་འདུག དེ་ནས་ངས་ངེས་པར་དུ་མི་བོ་ཆེ་ཁོང་མཚོན་ཐུབ་པའི་འདྲ་པར་ཞིག་བླངས་ཏེ། ཁོང་དང་ངེད་གཉིས་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཁྱབ་པ་དང་། དམག་དཔུང་ལ་ངར་ཤུགས་སྦྱིན་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱ་དགོས་བསམ་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་འདུག པར་བླངས་རྗེས་ཆིར་ཆི་ཨོ་ཡིས་ཁར་ཤཱི་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་གནས་པར་མིག་གི་མདུན་དུ་སེངྒེ་ཁྲོ་བོ་ཞིག་བཞེངས་ཐུབ་ཀྱིན་འདུག་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་གནང་བར་བརྟེན། འདྲ་པར་འདིའི་མིང་ལ་སེངྒེ་ཁྲོ་བོ་ཞེས་བཏགས། དེ་བཞིན་འདྲ་པར་འདི་ཡང་《འཚོ་བ།》(LIFE) དུས་དེབ་ཀྱི་དབུ་ཤོག་ཏུ་གྱུར་ཏོ།།\n7. དྷེ་མིས•མོར། (Demi Moore)\nཔར་བ། ཨན་ནེ•ལིས་བྷི་ཝེ་ཚི། (Annie Leibovitz) 1991\n1991ལོར། 《ཁེ་གྲགས་གླིང་།》དུས་དེབ་ཀྱི་དབུ་ཤོག་སྟེ་མངལ་སྦྲུམ་པའི་དྷེ་མིས•མོར་གྱི་འདྲ་པར་འདིས་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་གཡོ་སྐྱོམ་དྲག་པོ་ཐེབས་སུ་བཅུག་པར་མ་ཟད། ད་ལྟའང་འཕྲིན་སྦྱོར་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་བཞིན་ཡོད། པར་འདི་མ་བླངས་སྔོན་ནས། པར་བ་ལིས་བྷི་ཝེ་ཚི་དང་དྷེ་མིས•མོར། ད་རུང་སྐབས་དེའི་མོའི་ཁྱོ་ག་བྷི་རོའུ་སི•ཝེ་ལི་སི་（Bruce Willis）བཅས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་ཡོད་འདུག 《ཁེ་གྲགས་གླིང་།》ལ་པར་ལེན་པའི་ཆེད་དུ། མོས་མངལ་སྒྲུམ་པའི་དྷེ་མིས་ལ་ལྭ་བ་གྱོན་ཡོད་པའི་འདྲ་པར་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་བླངས། ཆེས་མཇུག་མཐར་སྒྲེན་མོའི་འདྲ་པར་འདི་དྷེ་མིས་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ལ་དྲན་རྟེན་དུ་བླངས་པ་ཞིག་རེད། རྗེས་སུ་ལིས་བྷི་ཝེ་ཚི་ཡིས་སྦྱིན་ཤོག་ལ་ཞིབ་ལྟ་བྱེད་སྐབས་གཞི་ནས་མོའི་སྒྲེན་པར་འདི་དབུ་ཤོག་ཡག་ཤོས་ཤིག་འཁྱོངས་ཡོད་པར་ཤེས་ཞིང་། དྷེ་མིས•མོར་གྱིས་ཀྱང་མོའི་པར་འདི་དུས་དེབ་ཀྱི་དབུ་ཤོག་ཏུ་འཇོག་པར་དགའ་བཞིན་དུ་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད།\nལིས་བྷི་ཝེ་ཚི་ཡིས། ང་ལ་མཚོན་ན། གལ་སྲིད་པར་འདི་གཟུགས་པར་ཡག་ཤོས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་དགོས་ན། མོའི་ལག་པས་བྲང་ཁ་མ་བཀབ་ན་འགྲིག་ཅིང་། མིག་གིས་ཀྱང་པར་མིག་ལ་མ་བལྟས་ན་ལྷག་ཏུ་འགྲིག འདྲ་པར་འདི་དུས་དེབ་ཀྱི་དབུ་ཤོག་ཙམ་རེད། ངའི་བརྩམས་ཆོས་ལེགས་ཤོས་དག་དུས་དེབ་ཀྱི་ནང་དུ་ཡོད་ཅེས་དཔྱད་བརྗོད་གནང་འདུག\n8. ལྗེ་མིས•ཧན་ཌི་རེ་ཁི་སི། (Jimi Hendrix)\nཔར་བ། ཇེམ•མ་སའོ། (Jim Matthew) 1967\n1967ལོའི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་རོ་ཁི་རོལ་མོའི་དུས་ཆེན་ཏེ་མཱང་ཐི་རེ་རོལ་མོའི་དུས་ཆེན་（Monterey Festival）གྱི་སྐབས་སུ། ལྗེ་མིས•ཧན་ཌི་རེ་ཁི་སིས་སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་དུ་བཏང་ནས“Wild thing”ཞེས་པའི་གླུ་གཞས་དེ་བླངས་རྗེས། རང་གི་གྷེ་ཐར་གྱི་ཐོག་རླངས་སྣུམ་གཏོར་ནས་མེ་རུ་སྒྲོན། མེ་ལྕེ་དམར་ལམ་ལམ་དུ་འབར་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ། ལྗེ་མིས་ཀྱིས་པུས་མོའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་མེས་འཚིག་བཞིན་པའི་གྷེ་ཐར་གྱི་སྒྲ་ལ་ཉན། དེ་ནས་ཁོས་འབར་བཞིན་པའི་གྷེ་ཐར་ཐང་ལ་དྲག་ཏུ་བརྡབས་ནས་དུམ་བུར་བཏང་རྗེས་ལྟད་མོ་བའི་དབྱིངས་སུ་གཡུགས།\nཔར་འདི་ལེན་མཁན་ཇེམ•མ་སའོ་ཡང་རོ་ཁིའི་འཇིག་རྟེན་ཁྲོད་ཀྱི་མི་སྣ་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཁོང་ནི་གཞས་པ་འདི་དག་གི་གམ་བཅར་བ་ཉུང་ཤས་ལས་མེད་པའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། （བྷེ་ཐོ་སིའི‘The Beatles’མཇུག་མཐའི་གླུ་གཞས་དགོང་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་སུའང་ཇེམ་ནི་སྟེགས་རྒྱབ་ཏུ་འགྲོ་ཆོག་པའི་པར་བ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན།）ཁོས་བླངས་པའི་ལྗེ་མིས•ཧན་ཌི་རེ་ཁི་སིའི་གཟུགས་པར་འདི་ཉིད་《རྦབ་རྡོ།》དུས་དེབ་བཏོན་ནས་ལོ་འཁོར་20ལོན་པའི་རྗེས་དྲན་དེབ་ཀྱི་དབུ་ཤོག་ཏུ་བཞག་ཡོད།\n9. མ་རེ་ལེན•མོན་རོ། (Marilyn Monroe)\nཔར་བ། མ་སུའོ•ཟེ་མར་མན། (Matthew Zimmerman) 1954\nམ་རེ་ལེན•མོན་རོ་ལ་གཟུགས་པར་གྲགས་ཅན་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། མོའི་གཟུགས་པར་རྩེ་གྲ་འདི་རེད། 1954ལོའི་ཟླ་9པའི་ཚེས་9ཉིན། གློག་བརྙན་《Seven Year Itch》བརྙན་ཕབ་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ། མ་རེ་ལེན•མོན་རོ་ཉེའུ་ཡོག་ས་འོག་ལྕགས་ལམ་གྱི་རླུང་རྒྱུ་སར་སྡོད་པའི་སྐབས་རེད། འདྲ་པར་ཐོག་གི་མ་རེ་ལེན•མོན་རོ་ཡི་སྨད་གཡོགས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་འདབ་ཁ་གློག་བརྙན་ནང་ལས་ཀྱང་མཐོ་བ་འདུག\n10. བྷོབ•དྷེ་ལིན། (Bob Dylan)\nཔར་བ། བྷ་རེ•ཧྥན་སི་ཐེན། (Barry Feinstein) 1966\nབྷོབ•དྷེ་ལིན་ལ་ཡང་མ་རེ་ལེན•མོན་རོ་དང་འདྲ་བར་དཔེ་མཚོན་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གཟུགས་པར་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། བྷ་རེས་བླངས་པའི་འདྲ་པར་འདི་བཞིན་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང་མེད། 1966ལོར། བྷ་རེ་བྷོབ•དྷེ་ལིན་དང་ཁོའི་རོལ་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སྙེག་ནས་དབྱིན་ཇིར་སླེབས་ཤིང་། ལོན་ཌོན་གྱི་སྐོར་བསྐྱོད་དགོང་ཚོགས་སྐབས་སུ་ཁོས་དྷེ་ལིན་གྱི་རླངས་འཁོར་རིང་མོ་དེའི་ནང་ནས་པར་འདི་བླངས་པ་རེད། དྷེ་ལིན་གྱི་གཞས་ལ་དགའ་མཁན་ (Fans)དག་གིས་རླངས་འཁོར་ཕྱི་ནས་ཐལ་མོ་རྡེབ་པ་དང་དགའ་འབོད་སོགས་ཅི་འདྲ་བྱས་ཀྱང་། བྷོབ•དྷེ་ལིན་གྱིས་བབ་བརྟན་ངང་ཁོ་ཚོ་སྣང་མེད་དུ་འཇོག་པར་བྱེད། འདྲ་པར་འདི་རུ་གསལ་བའི་བྷོབ•དྷེ་ལིན་ནི་གཞས་པ་ཁོ་རང་ཉིད་ལས་ཀྱང་གླེང་གཞི་ཅན་ཞིག་རེད་ལ། ཉམ་ཆུང་དང་འུད་སྒྲོག་གི་གཤིས་ཀ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཀྱང་རེད།


ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གསར་འདེམས་གསལ་བསྒྲགས། – བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།\n༄༅། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ཁག་གི་ཆེད་དུ་ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གསར་འདེམས་དགོས་གལ་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་གྱི་རྩ་འཛིན་ཁྲིམས་ཡིག་གི་དོན་ཚན་ ༢༧ པའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་ཐད་བསྐོ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ན། གཤམ་གསལ་ཆ་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་པའི་ཞབས་ཞུ་གནང་འདོད་ཡོད་རིགས་ནས་དུས་ཐོག་འཚང་སྙན་འབུལ་གནང་དགོས་རྒྱུ།\n༡༽ ས་མིག ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་པའི་ས་མིག་ཐོག་ཟུང་འབྲེལ་དྲུང་ཆེའི་གནས་རིམ་ཅན་གྲངས་ ༢ ཡོད།\nམ་མཐར་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ནས་ LLB, BA ཐོན་པའམ། དེ་དག་དང་གནས་ཚད་མཉམ་པའི་ཤེས་ཚད་ལག་ཁྱེར་དགོས་པ་ཡིན།\nརང་ལོ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་རང་ལོ་ ༣༠ ཧྲིལ་པོ་ལོན་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས།\nLLB ཐོན་པའི་ལག་ཁྱེར་ཡོད་པར། དོ་བདག་སོ་སོའི་རྒྱུགས་འཕྲོད་གྲུབ་འབྲས་སྟེང་ཨང་ཀི་ ༥ དང༌། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ངམ། གཅིག་ལྕོགས་ས་གནས་ཁྲིམས་ཁང་ནང་ལས་ཀའི་ཉམས་མྱོང་ལོ་ ༢ ཧྲིལ་པོ་ཡན་ལོན་པ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲིམས་དང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་རྩོད་པའི་སྦྱོང་བརྡར་དང་ཉམས་མྱོང་ཡོད་རིགས་བཅས་ལ་དོ་བདག་སོ་སོའི་རྒྱུགས་འཕྲོད་གྲུབ་འབྲས་སྟེང་ཨང་ཀི་ ༥ རེ་དམིགས་བསལ་འཕར་སྣོན་གནང་རྒྱུ།\nཁྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་གྱི་རྩ་འཛིན་ཁྲིམས་ཡིག་དོན་ཚན་ ༥༤ དགོངས་དོན་འདེམས་རྒྱུགས་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་ཀྱིས་བོད་དབྱིན་གཉིས་ཀྱི་འབྲི་རྒྱུགས་དང༌། ངག་རྒྱུགས་ལེན་རྒྱུ།\nཅ) བོད་གཞུང་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་བོད་སྨན་ཁང་ངམ། དེ་མིན་སྨན་ཁང་ཚད་ལྡན་གང་རུང་ནས་གཟུགས་བབ་ལས་འཕེར་ཡིན་པའི་སྨན་པའི་ངོས་སྦྱོར་ཁ་གསར་སྟེང་རང་ཉིད་ཀྱི་འདྲ་པར་མཉམ་སྦྱར།\nཆ) སྐྱེས་ཚེས་ལག་ཁྱེར་ཡོད་ན་དང༌། དེ་མིན་འཛིན་རིམ་བཅུ་པའི་ལག་ཁྱེར་གྱི་ངོ་བཤུས།\nཉ) བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་སམ། སྡེ་ཚན་གང་རུང་ནང་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་མུས་ཤིག་ཡིན་ཚེ་འབྲེལ་ཡོད་འགན་འཛིན་ནས་དགག་བྱ་མེད་པའི་ངོས་སྦྱོར་དགོས་པ་ཡིན།\nགོང་གསལ་ཡིག་ཆ་ཁག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༣༠ འགྱངས་མེད་ཁྱིམ་གཞིས་སམ། འབྲེལ་བ་གནང་བདེའི་ཁ་བྱང་དང༌། ཁ་པར་ཨང་གྲངས། དྲ་འཕྲིན་ (E-mail) ཁ་བྱང་སོགས་གང་ཡོད་ཁ་གསལ་བཀོད་དེ་གཤམ་གསལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཁྲིམས་དྲུང་གི་མིང་བྱང་ཐོག་ཕུལ་འབྱོར་ཐུབ་པ་དགོས་རྒྱུ། གོང་གསལ་དུས་བཀག་རྗེས་འཚང་སྙན་ཕུལ་འབྱོར་རིགས་ལ་བདག་སྤྲོད་གནང་རྒྱུ་མིན།\nའཚང་སྙན་དང་རྒྱབ་རྟེན་ཡིག་ཆ་ཆ་ཚང་གོང་གསལ་དུས་བཀག་ནང་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་རིགས་ལ་འདི་ལས་ནས་ཞིབ་འཇུག་དང་འབྲེལ་ཆ་རྐྱེན་ཚང་རིགས་རྣམས་ལ་ཟུར་དུ་འཚང་རྒྱུགས་ཆེད་འབོད་འགུགས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། འཚང་རྒྱུགས་སུ་ངོ་བཅར་སྐབས་དགོས་མཁོའི་ཡིག་ཆ་ངོ་མ་མཉམ་འཁྱེར་དང་འབྲེལ་འབྱོར་ཐོ་འགོད་དགོས་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་སུ། ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༣༠ ལ།།\nDharmshala 176215 Distt. Kangra (H.P.)\nTel: 01892- 224964 Fax: 01892- 225099


འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བའི་ཚིག་འགྲེལ་གཅེས་བཏུས། • dharmaebooks.org • Buddhist Ebooks\nThe Extracted Textual Commentary on the Vinaya Sutras\nའདུལ་བ་མདོ་རྩ་བའི་ཚིག་འགྲེལ་གཅེས་བཏུས། – epub –3MB\nའདུལ་བ་མདོ་རྩ་བའི་ཚིག་འགྲེལ་གཅེས་བཏུས། – pdf – 4.8 MB\n出版者 Vajra Vidya Institute Library\n作者 རྩ་བ། སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད། འགྲེལ་པ། རྗེ་བརྒྱད་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ། ཚིག་འགྲེལ་ཟུར་བཀོལ། ༧སྐྱབས་རྗེ་མཁན་ཆེན་ཁྲ་འགུ་རིན་པོ་ཆེ། Gunaprabha, 8th Karmapa, Khenchen 9th Thrangu Rinpoche\n功德光, 第八世噶瑪巴, 第九世創古仁波切\n語言 བོད་ཡིག །\nབོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་འཕགས་པ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བར་གཏོགས་པ་ལ། རྩ་བའི་ལུང་སོ་སོ་ཐར་པ་གཉིས་དང་། བཤད་པའི་ལུང་སྡེ་བཞི་ལ། བཤད་པ་མཐའ་དཔྱད་ཀྱི་ཆ་དང་། བྱ་བ་ལག་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་བཤད་པ་རྣམས་གོ་རིམས་དང་བཅས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བ་ཞེས་མཚན་གསོལ། གཞུང་འདི་ལ་འགྲེལ་པ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། རང་རེ་ཀརྨ་ཀཾ་ཚང་ལ་༧རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་མདོ་རྩ་བའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་འཛམ་བུའི་གླིང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་པོད་ཆེན་གསུམ་མཛད། དེ་ལ་བློ་གྲོས་དམན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བསྟན་བཅོས་འདི་རྒྱས་དྲག་པས་ཉོབ་པ་རེད་ཅེས་སྐུར་བཏབ་སོགས་བྱུང་བར་བརྟེན། ༧སྐྱབས་རྗེ་མཁན་ཆེན་ཁྲ་འགུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས། འདུལ་བྱ་ལས་དང་པོ་པ་དང་ཤེས་རབ་དམན་པ་རྣམས་ཐོག་མར་འདུལ་བའི་ཀར་ཊཱིཀ་ཆེན་མོ་ལ་བསླབ་པའི་སྔོན་འགྲོ་ལྟ་བུར་གསན་སྦྱང་གནང་བའི་ཆེད། ཀར་ཊཱིཀ་ཆེན་མོ་ལས་བསྡུས་དོན་ས་བཅད་དང་། འབྲུ་འགྲེལ་ཁོ་ན་གཅེས་བཏུས་མཛད་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན།\nThe teachings of the Mulasarvastivada Vinaya preserved in Tibet include the two Pratimoksha Sutras as well as the volumes of explanation. They contain both analytical teachings of explanation and practical instructions on ritual and practice. These were all presented together by Acharya Gunaprabha in his Vinaya Sutras. Among the many commentaries on this text is the main commentary in our Karma Kamtsang tradition, Karmapa Mikyö Dorje’s Orb of the Sun,along text in three volumes. As this text is too long for some beginners, who find it boring, Kyabje Khenchen Thrangu Rinpoche has extracted the textual explication from Mikyö Dorje’s commentary and presented it inaseparate text asabasis for preliminary study in the vinaya by new students.\nVajra Vidya Institute Libraryཁྲ་འགུ་དགུ་པ། • 9th Thrangu • 第九世創古བོད་སྐད་འཕྲུལ་དེབ་ཡོངས་རྫོགས།ཡོན་ཏན་འོད། • Gunaprabha • 功德光རྒྱལ་དབང་བརྒྱད་པ། • 8th Karmapa • 第八世噶瑪巴


ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་ནི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པའི་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཁེ་མེད་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་དགེ་རྩའི་མིང་ཐོག་ཁྲིམས་མཐུན་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་མངའ་སྡེའི་དཔྱ་ཁྲལ་ལས་ཁུངས་ནས་ཁེ་མེད་ཚོགས་པར་ངོས་ལེན་གྱིས་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་བཀའ་ཁྲོལ་ཐོབ་ཡོད། ཚོགས་པའི་གཞི་རྩའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གཞན་ཕན་ཆེད་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ཤེས་ཡོན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུའི་ལས་དོན་སྣ་མང་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་རེད།\n༄༅།། ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་དྲྭ་རྒྱར་ཕེབས་པར་དག་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་དང་ཚོགས་པ་འདི་རྒྱ་གར་ས་གནས་མངའ་སྡེ་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་དགེ་རྩའི་མིང་ཐོགས་ནས་ཁྲིམས་འཐུན་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་མངའ་སྡེ་དཔྱ་ཁྲལ་ལས་ཁུངས་ནས་ཁེ་མེད་ཚོགས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་སོགས་བཀའ་ཁྲོལ་ཐོབ་ཡོད། ཚོགས་པའི་དངུལ་རྩིས་ཡང་ཟླ་རེ་དང་ལོ་རེ་བཞིན་ཁྱད་ལས་རྩིས་པས་རྩིས་ཞིབ་དང་འབྲེལ་སྙན་ཐོ་སྟོན་ཏེ་མངའ་སྡེ་དཔྱ་ཁྲལ་ལས་ཁུངས་ནས་དག་མཆན་གནང་གི་ཡོད།ཚོགས་པའི་གཞི་རྩའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་།ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་སྐོར་ལ་ལས་དོན་སྣེ་མང་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ད་ཕན་ཚོགས་པས་ངོས་ནས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གིས་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱས་ཡོད།\nཚོགས་པ་འདི་རྒྱུན་གནས་དང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཆེད་ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་གི་དགོངས་འཆར་ཡོད་ན་ང་ཚོས་དང་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་ཡོད། མུ་འཐུད་དཔལ་འབྱོར་རོགས་སྐྱོར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཆེས་རོགས་རམ་དགོས་ངེས་ཅན་གྱི་མི་མང་པོར་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་སོང་བས་དགའ་སྤོབས་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད།ད་ཕན་ང་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་བྱུང་བ་བརྒྱུད་སྐྱེ་བོ་མི་རེ་ངོ་རེའི་བྱམས་བརྩེ་དང་ལེགས་སྐྱེས། འབད་བརྩོན་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱི་འཚོ་གནས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་སྐྱེས་བྱུང། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་བོད་པ་ཚོའི་ཁ་ནས་རྒྱུན་དུ་བྱམས་བརྩེ་དང་སྙིང་བརྗེའི་སྐོར་བཤད་པ་ནང་བཞིན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་དགོས་འདུག་པས་དེ་ལྟར་ཡོང་བའི་རེ་འབོད་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་བཅས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།\nལྷའི་ལྗངས་མདོག་་དང་གཙང་མ་ཞེས་པའི་ཟླ་རེའི་ཁོར་ཡུག་གཙང་བཟོ་དེ་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྤེལ་ཞིང་། ཉིན་དེར་ཆ་ཤས་ལེན་མཁན་ལྷའི་སློབ་ཕྲུག་དང་། དང་བླངས་པ་ ༥༠ ལྷག་བྱུང་ཞིང་། ཐེངས་འདིར་ང་ཚོས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཉེ་འཁོར་དང་། སྐོར་ལམ། པོ་ཏ་ལའི་ལམ་གསར་པ་སོགས་ཀྱི་གད་སྙིགས་བསྒྲུགས་པ་ཡིན། སྤྱིར་ང་ཚོས་ཟླ་རེ་བཞིན་ས་ཁུལ་འདི་དག་གི་གད་སྙིགས་གཙང་མ་བཟོ་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། གཙམ་མ་ནམ་བཟོས་ལ་གད་སྙིགས་དོས་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་ཡོངས་སུ་གང་བ་རེ་ཡོང་གི་འདུག\nཕྱི་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་ ༢༩ ནས་ཚེས་ ༣༡ བར་ལྷ་ཚོགས་པས་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་དང་། སྨན་རྩིས་ཁང་། ཨོར་ལན་གསར་པའི་ཨོ་ཁཱ་སི་ནར (Ochsner) གསོ་རིག་བསྟི་གནས་ཁང་། ལུ་སཱི་ཡ་ནའི་དང་མི་སི་སི་པེ་འཕྲོད་བསྟེན་སྒྲིག་འཛུགས་ (Mississippi Hospice and Palliative Care Organisation) ལུ་སི་ཡ་ན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཚོགས་པ་སོགས་དང་མཉམ་དུ་དྲན་ཤེས་ལྡན་པའི་སྨན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་གཉིས་པ་དེ་གོ་སྒྲིག་བྱས་པ་རེད།\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་འཁོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཛད་སྒོ་ཟབ་རྒྱས་ངང་འཚོགས་ཡོད་པ་དང་། མཛད་སྒོའི་ཉིན་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་ཚོགས་པའི་སློབ་སྟོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་བཙོས་པའི་ལས་བྱེད་དང་རོགས་སྐྱོར་གནང་\nང་ཚོའི་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལས་གཞིའི་འོག ཕྱི་ཟླ་བཅུ་པའི་ནང་ང་ཚོས་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ལ་སྣེ་ལེན་བྱས་པ་ཡིན། སྡེ་ཚན་དང་པོ་དེ་ཨ་རི་ནས་ཡིན་ཞིང་མི་བརྒྱད་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ལྷའི་ཞི་བའི་ཚལ་དུ་ཕྱི་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་ ༠༡ ནས་ཚེས་ ༡༡ བར་བདུན་གཉིས་རིང་བསྡད་པ་དང་། ཁོང་རྣམས་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་མི་འདྲ་བ་དང་། ནང་ཆོས་དང་བོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་ཡང་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་འདུག\nལྷ་ཚོགས་པའི་ཟླ་རེའི་ཁོར་ཡུག་གཙང་བཟོའི་བྱ་འགུལ་སྤེབས་བ། དེ་ཡང་ལྷ་ཚོགས་པའི་ཟླ་རེའི་ཁོར་ཡུག་གཙང་བཟོའི་བྱ་འགུལ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་སྤེབས་ཤིང་། ཉིན་དེའི་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་དགུ་པར་ལྷའི་ལས་བྱེད་དང་། སློབ་ཕྲུག དང་བླངས་བ་སོགས་མི་གྲངས་བཞི་བཅུ་བརྒལ་བ་དེ་སྔོན་ཀྱི་མེ་དྒན་རླངས་འཁོར་བབ་ཚུགས་སུ་འདུ་འཛོམས་དང་།\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༠༩ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་ལྷའི་ལས་བྱེད་དང་། སློབ་ཕྲུག དང་བླངས་པ་སོགས་མི་དྲུག་ཅུ་ཙམ་མེག་དྒན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཉེ་སར་འཛོམས་ཤིང་། གཙུག་ལག་ཁང་གི་གཡས་གཡོན་དང་། གླིང་སྐོར་ལམ། ལྷའི་ཞི་བའི་ཚལ་གྱི་ཉེ་འཁོར་སོགས་སུ་གཙང་བཟོ་གང་ལེགས་བྱས། དེ་ནས་གད་སྙིགས་གཏོས་ཆེན་པོ་འདུས་པ་རྣམས་སྙིགས་འདྲེན་རླངས་འཁོར་དུ་བླུགས་ཏེ་གད་སྙིགས་འཕེན་སར་དབོར་བ་རེད།\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༠༩ པའི་ནང་ཨ་རི་ནས་ཡིན་པའི་སྐྱེས་མ་བདུན་ལས་གྲུབ་པའི་སྡེ་ཚན་ཞིག་ལ་སྣེ་ལེན་བྱས། སྡེ་ཚན་དེའི་མུད་མེད་རྣམས་སོ་སོའིོ་མི་ཚེའི་སྤྱི་སྡུག་གི་བརྒྱུད་རིམ་མི་འདྲ་བ་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་ཞིན་ཁོང་ཚོ་རེ་རེ་ལ་ནང་ཆོས་དང་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་ལ་དགའ་མོས་མ་འདྲ་བ་རེ་རེ་འདུག\nཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་རྡོ་རྗེ་སྐྱིད་དང་འབྲེལ་གཏུག་དུས་དེབ་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་བསྟན་འཛིན་བསམ་གཏན་གཉིས་ཉིན་བཞིའི་རིང་ཐེའི་ཝན་དུ་འཚོགས་བཞིན་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་འདུ་ “workshop entitled Sharing Civic Experience: NGO and Global Citizenship Education.” ལ་མཉམ་ཞུགས་གནང་སྟེ་བོད་དོན་དང་ལྷ་ཚོགས་པའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གཏམ་བཤད་སོགས་གནང་ཡོད་པ་རེད།\nལྷའི་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལས་གཞིས་མི་རྣམས་ལ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་ས་གནས་མི་མང་མཉམ་དུ་ཉམས་མྱོང་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱིས་གོ་སྐབས་དམིགས་བསལ་ཞིག་སྐྲུན་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། རིག་གཞུང་ལྟེ་གནས་ཁང་ཁག་དང་། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་། གཙུག་ལག་ཁང་། དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས། གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་དང་། སློབ་གྲྭ་ཁག་བཅས་ལ་ཁོ་ཚོའི་འདོད་བློ་དང་བསྟུན་ནས་སྐོར་སྐྱོད་ལ་འཁྲིད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཁུངས་སོ་སོའི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་ཀྱིས་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་གནང་མཁན་གྱི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་འགྲེལ་བཤད་\nཟླ་ ༦ པའི་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ཁག་གསུམ་ལ་ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་གོ་སྒྲིག་དང་སྣེ་ལེན་བྱས། ཨ་རིའི་ཏུ་ལན་གཙུམ་ལག་སློབ་གྲྭའི་སློབ་མ་དགུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་ཤེས་རྟོག་སླད་དྷ་སའི་བོད་ཀྱི་ཚོགས་སྡེ་འདྲ་མིན་དུ་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྷའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་རིག་གཞུང་དང་། སྐད་ཡིག འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཕན་ཚུན་ཉམས་མྱོང་བརྗེ རེས་དང་ཕན་ཚུན་གྱི་ལེགས་ཆ་ལེན་རེས་བྱས་པ་རེད།\nཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་ཐེངས་ ༢༥ པ་ཀུམ་རའོ་སྒ་པ་…\n༄༅།། ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་འཐུང་ཆུ་གཙང་མའི་ལས་གཞིའི་འོག་ཀུམ་རའོ་སྒ་པ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་ཤིག་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་དང་། འདི་ནི་མི་མང་གི་འཕྲོད་སྟེན་ལ་དམིགས་ནས་ལྷས་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་ ༢༥ པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། གཞིས་ཆགས་དེའི་གྲོང་མི་ ༢༢༩ ཡི་འཕྲོད་སྟེན་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་དམིགས་པ་ཞིག་རེད། ཕྱི་ཟླ་ ༠༦ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་བཙུགས་པའི་ཆུ་ཚགས་འདིའི་སྦྱིན་བདག་ “ཨིན་ཡུལ་བོད་ཀྱི་ངལ་སེལ་བདེ་རྩ་”(The Tibet Relief Fund UK) ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ནས་བཟུང་ལྷ་ཚོགས་པས་རྒྱ་གར་གྱི་བྱང་རྒྱུད་དུ་ཆུ་ཚགས་འཕྲུལ་ཆས་ ༢༥ ཙམ་གསར་འཛུགས་བྱས་\nལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༥ སྟེ་འཛམ་གླིང་ཁོར་ཡུག་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩིའི་སླད་ལྷའི་སློབ་ཕྲུག་ནང་ཁུལ་དུ་ཐེངས་དང་པོའི་ཁོར་ཡུག་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་འགྲན་བསྡུར་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༥ སྟེ་འཛམ་གླིང་ཁོར་ཡུག་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་དང་། རང་བྱུང་ཁམས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་ཡིན་པའི་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་གོ་རྟོག་དང་དོ་སྣང་སྔར་ལྷག་ཡོང་ཆེད། ལྷའི་སྐད་ཡིག་འཛིན་གྲྭའི་ནང་ཁུལ་དུ་ “མི་རྣམས་རང་བྱུང་ཁམས་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པ་” ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བོད་ཡིག་དང་ཨིན་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་ནང་རྩོམ་ཡིག་འགྲན་སྡུར་ཐོག་མ་དེ་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། ཨང་དང་པོར་ཧིན་སྒོར་ ༡༠༠༠ གཉིས་པར་ཧིན་སྒོར་ ༧༠༠ གསུམ་པར་ཧིན་སྒོར་ ༥༠༠ བཅས་བྱ་དགའ་སྤྲད་ཡོད་པ་དང་།\nཁ་བརྡ་འཛིན་གྲྭ་ནི་བོད་མིའི་རིག་གཞུང་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་ཤིག་རེད་འདུག ངས་དབྱིན་ཇིའི་འགོ་འཛུགས་འཛིན་གྲྭར་སློབ་ཁྲིད་བྱས་པ་བརྒྱུད་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་པར་གདེང་ཚོད་སླེབས་སོང་། ངོས་རང་དང་བླངས་བ་གཞན་ཚོར་དང་ཐུག་པར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་ལ། ལྷ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་ནང་ལེགས་སྐྱེས་ཆེན་པོ་འབུལ་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་ཤོད་འདོད་བྱུང་སོང་། -Deanna ཌེ་ཨན་ནཱ།\nའབྲེལ་འདྲིས་ཆེ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གི་ནང་དང་བླངས་སྒོས། ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་དབྱིན་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཁོང་ཚོ་རིམ་བཞིན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ་མཐོང་དུས། ང་རང་ཧ་ཅང་དགའ་ཚོར་སྐྱེས་བྱུང་། ད་དུང་ངོས་བོད་སྐོར་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཞིག་སླེབས་སོང་བས་མ་ཚད། སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པའི་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་ཐད་ནས་ཀྱང་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་ཐོབ་བྱུང་། -Dane ཌན།\nཐོག་མ་དེར་ངས་བསམས་པར། ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པས་ང་ལ་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་གློག་ཀླད་སྦྱོར་བརྡར་གྱི་གོ་སྐབས་ཧ་ལས་པ་སྤྲད་བྱུང་། འདི་ནི་ལྷ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་སྡེ་ཞིག་གི་ནང་ངས་ཉམས་མྱོང་བསགས་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་ཡང་བྱུང་སོང་། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཚུར་མ་རག་བར་དུ་ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པས་ལས་རིམ་འདི་འདྲ་མུ་མཐུད་ནས་གཉེར་རྒྱུར་ངས་རེ་བ་དང་སྨོན་འདུན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། བསྟན་འཛིན་སྐལ་ལྡན།\nལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པའི་ཞབས་ཞུ་མཐུན་རྐྱེན་དེ་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འདུག་ལ། ལས་བྱེད་ཚོའི་ཕྱག་ལས་གནང་སྟངས་ཀྱང་ཧ་ཅང་སྣང་བ་འགྲོ་བོ་དང་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་རེད་འདུག ངག་དབང་སྒྲོལ་མ།\nའདིའི་ཉམས་མྱོང་ལས་ངའི་རོགས་པར་ཏན་ཏན་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད། ཁོང་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་དང་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ཧ་ཅང་ཁ་གསང་པོ་འདུག་ལ། གཞན་གྱི་སྐད་ཡིག་ཐེ་བའི་དབྱིན་ཡིག་སྦྱོང་རྒྱུར་འདོད་མོས་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་ངས་ཁོང་ནི་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་མཁན་གྱི་རོགས་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཨ་རི་བ། ཨན་ཌོར་ཨན། Andrew N, USA\nངས་ལས་རིམ་འདི་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད་འདུག་བསམས་སོང་། ང་རང་ཕན་ཚུན་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པའི་ལས་རིམ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད། ལྷའི་ Ahimsa house ཡི་ཞལ་ལག་ཧ་ཅང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག་ལ། Ahimsa house ནི་ཧ་ཅང་གཙང་མ་དང་སྐྱིད་པོ་འདུག Kristina ཀ་རི་སཱ་ཊི་ནཱ།\nTweets by Lhasocialwork\nལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུའི་དྲ་རྒྱ། དྲ་རྒྱ་འདིའི་ནང་གཙོ་བོར་ཚོགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་དང་། ལས་རིམ། ལས་དོན་ཁག་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།\nབདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་དྲ་ཚིགས་འདི་བཞིན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ལེགས་བྱང་གཅེས་སྲུང་དང་དར་སྤེལ་གྱི་ལས་འཆར་འོག་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང་། གསུང་རྩོམ། སྒྲ་ལྡན་གསུང་བཤད། སྐུ་པར། བརྙན་པར་སོགས་བསྡུ་རུབ་ཀྱིས་གང་ཉིད་ཀྱི་དྲ་ཚིགས་ཐོག་འགོད་སྤེལ་བྱེད་མུས་ཡིན།\nLha Charitable Trust, Temple Road\nP.O. Mcleod Ganj Dharamsala\nDistt. Kangra Himachal Pradesh.\nPine No: 176219, India\nཁ་པར་ཨང་གྲངས། : +91 (0) 1892-220992\nགློག་འཕྲིན། : [email protected]


ཁྱེད་རང་འདིར་ཡོད།དྲ་ཤོག་ངོ་གདོང་། > རྩོམ་པ་པོ། > ནང་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ།\nནང་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ།སིངྒ་པུར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༠ ཉིན།Berzin, Alexander and Chodron, Thubten. Glimpse of Reality. Singapore: Amitabha Buddhist Centre, 1999ལས་ཟུར་འདོན་ཞུས་ཏེ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་བ།\n[ སྐུ་ཚེ་གཉིས་རིང་གི་དགེ་བའི་ཤེས་གཉེན་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་པ་དང་ ཁྱེད་རང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཡིད་ཆེས་ཡོད་དམ་ཞེས་པར་གཟིགས།]\nརང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ཙམ་ལ་ཧ་ཐ་ཡོ་ག་ (hatha yoga) ཉམས་ལེན་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པ་ཡིན།\nལོ་ངོ་བཅུ་དྲུག་ལ་ར་ཌ་གར་སི་ (Rutgers) གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་ཏེ།\nཔི་རིན་སི་ཊོན་ནང་བསྡད་པའི་སྐབས། ཨུ་རུ་སུའི་ས་ཁུལ་ལྦོལ་གཱ་ (Volga)\n༡༩༦༥ ལོར་ང་རང་ཧར་ཝར་ཌི་ (Harvard) གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་པ་ཡིན།\nཐར་མན་ (Robert Thurman) ལགས་ཧ་ཝར་ཌེར་ང་རང་གི་འཛིན་གྲོགས་ཡིན།\nབོད་རིགས་དང་མཉམ་དུ་ང་རང་གི་རིག་གཅིག་རྐང་འཛིན་གྱི་རྩོམ་ཤོག་འབྲི་བའི་ཆེད། ཧྥུལ་བེ་རེ་ཌ་ (Fulbright)\nགཙུག་ལག་སློབ་ཡོན་འཐོབ་སླད་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བ་ཡིན་བ་བཞིན། སློབ་ཡོན་ཐོབ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༩\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོར་ཁོང་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་འཐིམ་པའི་རྗེས།\nདེ་ཤེས་པ་ནི་དགའ་མོས་བྱ་ཡུལ་ཞིག་འདུག གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་རང་གི་ཉམས་མྱོང་འདས་པའི་མྱོང་བ་སྤེལ་གྱི་འདུག