Terdzo-TI-045 - Rinchen Terdzö\nDran pa nam mkha'\nPad+ma mthong grol\nzab mo sku gsung thugs kyi dril sgrub kyi kha tshar dbu phyogs\nin cycle ཡབ་སྲས་བཅུད་དྲིལ་ (Yab sras bcud dril)\nVolume 39 (ཏི) / Pages 803-817 / Folios 1a1 to 8a6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 39 > Text #47 (Scroll to Bottom)\nrdo rje gling pa. zab mo sku gsung thugs kyi dril sgrub kyi kha tshar dbu phyogs. In Rin chen gter mdzod chen mo pod so dgu pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 39) by 'jam mgon kong sprul, 803-817. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\n༄༅༔ ཟབ་མོ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དྲིལ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁ་ཚར་དབུ་ཕྱོགས་བཞུགས་སོ༔ ཨེ་མ་ཧོ༔ བདག་འདྲ་བཻ་རོ་ཙ་ན་ཡིས༔ སེམས་ཅན་སྒྲིབ་སྦྱང་ལམ་སྣ་ཟིན་པའི་ཕྱིར༔ ཟབ་མོ་དམར་བྱང་ནང་དུ་བཅུད་ཕྱུང་བའི༔ རྩ་རླུང་དོན་བཅུད་རིག་པའི་འཕོ་ཐབས་བསྟན༔ དེ་ལས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ངོས་གཟུང་ཐབས་ལ༔ དང་པོ་རྩ་གསུམ་གསལ་གདབ་སྟེ༔ རྩ་གསུམ་ནི་གཡས་དཀར་གཡོན་དམར་དབུས་མཐིང་གསུམ་དུ་གཤིབ་པ༔ ཡར་སྣེ་ཚངས་བུག་སྒོ་ལ་གཏད་པའི༔ མར་སྣ་ལྟེ་འོག་གསང་སྒོ་ནས༔ ཡི་གེ་ཆའི་ཞབས་མདུད་སོའི་དབྱིབས་ལྟར་གནས་པར་བསམ༔ རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དམིགས་པ་ལ༔ སྤྱི་བོ་ནས་ཡར་སོར་བཞིའི་ཚད་དུ་ནམ་མཁའ་ལ༔ གཡས་སུ་བླ་མ་ཡབ་སྲས་རིག་པའི་རྣམ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར༔ གཡོན་དུ་ཡུམ་ཆེན་བདེ་སྟོང་མ་རིག་པ་ཀུན་གཞིའི་རྒྱལ་མོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར༔ སྐུ་མདོག་ཡབ་དཀར་ཡུམ་དམར་བ༔ འོད་ཆགས་པ༔ གཉིས་ཀ་བཞད་འཛུམ་དང་ལྡན་པ༔ གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སྤྱན་ཧྲིག་གེ་གཟིགས་པ༔ ཞལ་སྤྲོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་རིག་པ་གཏད་པས༔ དེ་ལྟར་གསལ་བ་དང༔ ལྷ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་འོད་དུ་ཞུ་ནས་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་སྲན་ཏོག་ཙམ་རེ་རེ་གྱུར་ནས༔ ཚང་སྒོ་གཡས་གཡོན་ལ་བབ་པར་བསྒོམ༔ དེ་ནས་རླུང་རོ་ལན་གསུམ་འབུད༔ ཡང་ནང་དུ་རླུང་རྔུབ་པ་དང༔ ཐིག་ལེ་གཉིས་གཡས་གཡོན་དུ་ཧྲིལ་ལི་ལི་མར་སོང་ནས་གསང་གནས་སུ་དབུས་མཐིང་གི་རྩ་སྒོ་ལ་བབས་པར་བསམ༔ སྣ་ནས་རླུང་ནར་གྱིས་བཏང༔ ཡང་ནང་དུ་རྔུབས་ལ༔ ཐིག་ལེ་གཉིས་དབུས་མཐིང་གི་ནང་དུ་སྒོང་མཁན་གྱིས་སོར་རྡོ་འཕང་བ་བཞིན་དུ་ཧྲི་ལི་ལི་ཡར་སོང་ནས༔ ཚངས་སྒོ་གཡས་གཡོན་དུ་གཉིས་སུ་གྱེས་པར་བསམ༔ སྣ་ནས་རླུང་ནར་གྱིས་བཏང༔ ཡང་ནང་དུ་རྔུབས་པས༔ ཐིག་ལེ་གཉིས་རྩ་སྒོ་གཡས་གཡོན་དུ་མར་སོང་ནས༔ གསང་སྒོར་སླེབ་པ་དང༔ རྩ་དབུ་མའི་ནང་དུ་ཡར་ལ་ཤུད་ཀྱིས་བཏང༔ དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མདའ་འཕང་མཁན་གྱིས་མདའ་འཕང་བ་བཞིན་དུ་སོང་བར་བསམས་ལ་སྣ་ནས་རླུང་ནར་གྱིས་བཏང༔ དེའི་རྗེས་སུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྗེས་སུ༔ ལྟ་བ་གནས་ལུགས་རང་བྱུང་གི་ཡི་གེ་གསལ་བའི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ༔ སྔར་ཞེན་གྱི་བག་ཆགས་མ་དྲན་པ༔ ཕྱིས་མི་འགྱུ་བ་ལ་མ་གཡོ་བ༔ ད་ལྟའི་རིག་པ་རང་གསལ་འཛིན་མེད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ༔ དཔེར་ན་ཏིག་པའི་ཁ་རུ་བུ་རམ་མྱོང་བ་དང་འདྲ་སྟེ༔ གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་རོ༔ རླུང་དམིགས་པ་སྐོར་གསུམ་འདི་ལ་ཐུན་གཅིག་མིན་པ༔ དེ་ལྟར་དུས་དྲུག་ཏུ་འཕང་ན༔ བདེ་རྟག་དགུ་དང་ལྡན་པར་ངེས་སོ༔ ྈྈྈྈྈྈྈ འཕོ་བ་རིན་ཆེན་གསེར་ཐུར་བར་དོ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་སངས་རྒྱས་པའི་གདམས་སྐོར་འདི་ལ༔ རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་འདི༔ རང་ཉིད་ཐ་མལ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ༔ ཉི་ཟླ་པདྨའི་གདན་སྟེང་ན༔ བླ་མ་ཡབ་སྲས་ཡུམ་དང་བཅས་པ་ལ༔ འཁོར་རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོ་དང་བཅས་པས་བསྐོར་བར་བསྒོམ༔ དེ་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པས་ཐུགས་རྗེས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའོ༔ དེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཆུ་བོ་དཀར་ན་ར་ར་འཕྲོས་པས་བདག་ལུས་ལ་ཕོག་པས་དཀར་སང་ངེ་སོང་བར་བསམས་ལ་གསལ་བར་བསྒོམ༔ ཀོ་གྱོང་སྣུམ་གྱིས་བང་བ་ལྟར་བདེ་རྟག་དགུ་དང་ལྡན་པར་བསམ༔ བདག་ལུས་འོད་དུ་ཞུ་ནས༔ འོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཤེལ་གྱི་ཟོ་བ་ལྟ་བུ་མཆིན་ཁྲི་མན་ཆད་སྡོམ་པ༔ ཡན་ཆད་ཟོ་བ་ཁ་ཕྱེས་པ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་དུ༔ རང་ཉིད་རྣམ་ཤེས་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུ་གསལ་ལ་དྭངས་པ་དེ༔ རྩ་དབུ་མའི་ནང་དུ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་ཏལ་གྱིས་ཕྱིན་པར་བསམ༔ ངག་གི་སྒྲ་སྐད་དུ༔ ཨ་ཧྲིག་བརྗོད་པར་བྱ༔ བླ་མ་ཡབ་སྲས་གསུམ་ཀ་ཞལ་མཇལ་ནས་སུ༔ ལུས་ཤེལ་གྱི་མཎྜལ་དུ་ཕུལ་བར་བསམ༔ ལུས་ཀྱང་འཇའ་འོད་དུ་གྲུབ་ནས་ནམ་མཁར་དངོས་སུ་ཐིམ་པར་བསམ༔ རང་གི་སེམས་ཉིད་བླ་མ་ཡབ་སྲས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ༔ མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་སུ་སངས་རྒྱས་པར་བསམས་ལ༔ ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལ་བཞག༔ དེ་ནི་སྡིག་པོ་ཆེ་ཡིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད༔ གལ་ཏེ་རྟགས་བུལ་ན༔ ཕཊ་ཅེས་བྱའོ༔ རིག་པ་སྐྱེ་འགག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངང་ལ་གསལ་གྱིས་བཞག་གོ༔ དེ་ནི་བར་དོ་མེད་པའི་གདམས་ངག་གོ༔ སྣང་བ་སྒྲ་འོད་ཟེར་གསུམ་ཅི་ཤར་ཡང་རང་སྒྲ་རང་འོད་རང་ཟེར་ཡིན་པས་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག༔ འབྱུང་བ་ལྔའི་ཆགས་འཇིག་གང་ཤར་ཡང༔ རང་སྣང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་ངོས་བཟུང༔ རང་གི་ནོར་ཟས་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་འབངས་ཡུལ་མཁར་ཀུན་ལ་ཡང་མ་ཆགས་པར་གལ་ཆེའོ༔ འགྲོ་བའི་དུས་སུ་དད་པ་སྐྱེ་ན་བདག་ནི་རིག་འཛིན་གྱི་ས་ལ་འགྲོ་ཞིང༔ བླ་མ་བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཞལ་མཇལ་བར་ཕྱིན་པས་ཉམས་སུ་བྲོད་པ་བསྐྱེད་དོ༔ རབ་སྐྱིལ་ཀྲུང༔ འབྲིང་ཙོག་པུ༔ ཐ་མ་བདེར་གཤེགས་གཟིམ་ལུགས་སོ༔ ཁ་ཤར༔ མགོ་ལྷོ༔ གཡས་འོག༔ གཡོན་སྟེང༔ གཡས་རྐང་བོལ་ཆུང་རྩ་སྒོ་གཡས་ཀྱིས་བཀབ༔ གཡོན་པས་སྟེང་དུ་མནན༔ ལག་པ་གཡས་མཐིལ་གྱི་རྣ་ཁུང་གཡས་པ་བཀག༔ ལག་པ་བླའི་སྟེང་དུ་བཞག་གོ༔ བྱ་བུར་ངན་འགྲོར་མི་ལྟུང་ཞིང༔ འདུལ་ཁྲིམས་ཚེ་གཅིག་སྲུང་བ་དང་སྟོབས་མཉམ་མོ༔ གནས་པ་ཚེ་ཡི་བར་དོ་ལ༔ ཨཱ་རིང་གསུམ་གྱིས་ཚེ་བསྲིང་བྱས་པ་ཡིན༔ འཇིག་པ་དུས་ཀྱི་བར་དོ་ལ་རིག་པ་འཕོ་བ་ཡིན༔ བོན་ཉིད་འོད་གསལ་གྱི་བར་དོ་ལ༔ རང་རིག་ངོ་སྤྲོད་པ་གལ་ཆེ་ཞེས་གསུངས་སོ༔ སྒྲ་བསྒྱུར་བཻ་རོ་ཙ་ན་ཡིས༔ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཆེད་དུ༔ སྟག་ཚང་སེང་གེར་གཏེར་དུ་སྦས༔ གཏེར་སྲུང་མ་ཚོགས་ཉིད་ལ་བཅོལ༔ བོན་ཞིག་གཡུང་དྲུང་གླིང་པས་བཏོན༔ ཕྱི་རབས་དོན་དུ་རྒྱས་པར་ཤོག༔ རང་དོན་རྩ་རླུང་རིག་པ་འཕོ་ཐབས་དང༔ གཞན་དོན་འཕོ་བ་གསེར་ཐུར་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་གདམས་པ་རྫོགས་སོ༔ ྈྈྈྈྈྈ བླ་མ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་ལ༔ ལས་ཀྱི་ཁ་ཚར་འདི་བསྟན་ནོ༔ བདག་གིས་ཚེ་སྒྲུབ་བྱེད་པར་འདོད་ན༔ བླ་མ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་མཁའ་འགྲོ་བཅས༔ སྐུ་མདོག་དཀར་ཞིང་ཕྱག་ན་ཚེའི་བུམ་པ་བསྣམས༔ སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ༔ མི་ཚེ་ཕྱྭ་གཡང་བཅུད་བསྡུས་ནས༔ བདག་གི་ཚེ་གཡང་རྒྱས་པར་བསམ༔ གཞུང་གི་སྔགས་ཤམ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན༔ ཧ་རི་ནི་ས་ཚེ་རྣྲི་ཨ་བྲུང་ཚེ་བྲུང་མང་སི་ཏི་འདུ་ཚེ་ནྲྀ་ཛཿ ཚེ་མདངས་བཀྲག་རྣམས་རྒྱས་པར་བསམ༔ ཚེ་ཉི་ཟླ་དང་མཉམ་པ་དང་དེ་དག་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ༔ ྀཨཚ༔ ཡང་གང་ཟག་གིས་ཕྱྭ་གཡང་ཐོབ་པར་འདོད་ན༔ ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་མཁའ་འགྲོ་བཅས༔ སྐུ་མདོག་སེར་ལ་མདངས་ཆགས་པ༔ ཕྱག་མཚན་རིགས་རྟགས་ནོར་བུ་བསྣམས༔ སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་བཅུད་བསྡུས་ནས༔ ཟས་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་དངོས་གྲུབ་རྣམས༔ བུང་བས་རྩི་གསོག་ཅི་བཞིན་དུ༔ བདག་གི་སྙིང་ཁར་ཁེངས་པར་བསམ༔ གོང་གི་སྔགས་ཤམ་ལ༔ ཧ་རི་ནི་ས་སིདྡྷི་སྡུས་སྡུས་ཁུ་ཡེ་མུ་ཡེ་བྲུཾ་སྤུང་འདུ༔ ཅེས་ཟས་ནོར་གཏེར་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ༔ སྤ་གྲོ་སྟག་ཚང་ནས་བོན་ཞིག་གཡུང་དྲུང་རྡོ་རྗེ་གླིང་པའི་གཏེར་མའོ༔ ལས་ཅན་གཅིག་དང་འཕྲད་པར་ཤོག༔ ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ༔ ས་མ་ཡ༔ ྈྈྈྈ ཡང་གང་ཞིག་དབང་སྡུད་བྱེད་པ་འམ༔ འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམས༔ ཡང་དག་དོན་ལ་བཙུད་འདོད་ན༔ བླ་མ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་མཁའ་འགྲོ་བཅས༔ སྐུ་མདོག་དམར་ལ་གཟི་མདངས་ལྡན༔ ཕྱག་མཚན་ཐུགས་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱུ་བསྣམས༔ རིགས་ལྡན་ཕོ་དང་མཚན་ལྡན་མོ༔ འགྲོ་བ་ཕོ་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི༔ ཕོ་ཡི་སྙིང་དང་མོ་ཡི་གསང༔ ལྕགས་ཀྱུས་བཟུང་ལ་ཞགས་པས་བཅིངས༔ བདག་གི་མདུན་དུ་བཀུག་ནས་ནི༔ བདག་ཉིད་སྔགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ལ༔ ཁོ་ཡི་བཀྲག་མདངས་བདག་ལ་བསྟིམ༔ ཁོ་ཡང་བཀའ་ལ་ཉན་ཅིང་མོས་པ་དང༔ རླུང་གིས་སེར་བུ་དེད་པ་ལྟར༔ བདག་གི་མདུན་དུ་བཀུག་པར་བསམ༔ གོང་གི་སྔགས་ཀྱི་ཤམ་བུ་བཏགས༔ ཧ་རི་ནི་ས་མི་སྙིང་སྒུལ་སྒུལ་ཙིཏྟ་ཧྲིཾ་ཧྲིཾ་སེམས་སེམས་ཛ་ཛ་ཡ་ཡ་ཁུག་ཁུག༔ ཅེས་འགྲོ་བ་དབང་དུ་སྡུད་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད༔ སྨོན་ལམ་གཅིག་དང་ལྡན་པར་འཕྲད་པར་ཤོག༔ གཞན་ལ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་འདི༔ ས་མ་ཡ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ གང་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་བར་འདོད་ན༔ རང་ཉིད་ཡབ་སྲས་གསུམ་པོ་ནི༔ སྐུ་མདོག་ཤེལ་དཀར་གསལ་བར་བསྒོམ༔ རང་གི་དཔྲལ་བའི་སྨིན་མཚམས་སུ༔ པཾ་ལས་པདྨ་རཾ་ལས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ༔ ལྷ་མོ་དཀར་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ༔ ཞབས་གཉིས་བགྲད་པའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པ༔ ཕྱག་གཡས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་མེ་ལོང་བསྣམས་པ༔ གཡོན་པས་འཆི་མེད་ཚེ་ཡི་བུམ་པ་འཛིན་པ༔ དེ་ལ་བུ་མོ་གཅིག་གིས་བསྐོར་བ་བྱེད་པར་བསྒོམ༔ གོང་གི་སྔགས་ཤམ་འདི་བཏགས་སོ༔ ཨཱོྃ་ཧ་རི་ནི་ས་ཕུ་ཕུ་རུ་རུ་ཆུ་བུར་མིག་གི་སྒོ་གསལ་ཅིག༔ ལྷང་ལྷང་ངུར་ངུར་སྨྲོས་སྨྲོས༔ ཞག་བདུན་ནམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྒྲུབ་ན༔ མངོན་ཤེས་མཐོང་སྣང་མཁྱེན་པ་ངེས་སོ༔ ལས་ཚོགས་ཁ་ཚར་འདི་རྣམས་ནི༔ འཕོ་བ༔ ཚེ་སྒྲུབ༔ གཡང་སྐྱབས༔ དབང་སྡུད༔ རྣམ་ཤེས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་དང༔ དེ་རྣམས་སྤ་གྲོ་སྟག་ཚང་གི་གཏེར་མའོ༔ གཏེར་སྟོན་བོན་ཞིག་རྡོ་རྗེ་གླིང་པས་གདན་དྲངས་པ་ལགས་སོ༔ གཏུགས་སོ༔ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱས་གདབ་པ༔ ས་མ་ཡ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ ྀཨཚ་ ༔༔༔ ྈྈྈྈ༔༔༔༔༔༔ བདག་འདྲ་བཻ་རོ་ཙ་ན་ཡི༔ ཡབ་སྲས་བཅུད་དྲིལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ལ༔ གེགས་སེལ་མན་ངག་བསྟན་པ་ནི༔ བདུད་ཀྱི་གེགས་སེལ་བ་དང༔ ནང་གི་སྒྲུབ་པ་དང༔ ཉམས་རྟོགས་དྲོད་ཚད་གཟུང་བ་དང་གསུམ་སྟེ༔ དང་པོ་ནི་ཡུལ་མཁར་ཟས་ནོར་ཉེ་འབྲེལ་ལ་སོགས་བདུད་དུ་འབྱུང་སྟེ༔ འཇིག་རྟེན་འདི་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་ཞིང་ཐར་པའི་ལམ་ལ་འགོག་པའོ༔ ཞེན་ཅིང་ཆགས་པ་བྲལ་མི་ཕོད་པར་སྣང་ནས་བདུད་ཀྱིས་ཁྱེར་བའོ༔ འདི་ལ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་ལོང་མེད་པར་འབྱུང་ཞིང༔ གང་གི་སེམས་ལ་བརྩེ་བ་དང་འབྲེལ་ཐག་བཅད་པ་གལ་ཆེའོ༔ གཉིས་པ་ནང་གི་སྒྲུབ་པ་ལ༔ ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་སྟེ༔ བག་ཆགས་ངན་པ་དང༔ ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཆེར་བསྐྱེད་ཆེ་ཞིང་རགས་པ་དང༔ ནད་གདོན་གྱིས་དམོད་པ་མོད་པ་དང༔ འགལ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་འབྱུང་ངོ༔ དེ་ཡང་བདག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བ་ཆ་ཤས་ཐམས་ཅད་སློང་ཞིང་འཛད་པའི་དུས་ལགས་ཏེ༔ དེ་ལ་ཡི་མུག་རྐྱེན་ངན་བྱུང་ན༔ བླ་མ་དང་གདམས་ངག་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པའམ༔ ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ་སྙམ་པ་བྱུང་ན༔ དེ་དག་གེགས་ཡིན་པས་ཉམས་སུ་འདི་ལྟར་བླང་ངོ༔ སྒྲུབ་པའི་གནས་ཁང་ལ་སྡོད་མི་ཚུགས་པར་བྱུང་ན༔ ལུས་ཆ་ལུགས་ལྔ་ལྡན་དུ་བཅའ་ལ༔ སྤྱི་གཙུག་ཉི་ཟླ་པདྨའི་གདན་སྟེང་དུ༔ བླ་མ་ཡབ་སྲས་སྐུ་མདོག་སེར་པོ་གསེར་བཙོ་མའི་མདོག་ལྟ་བུར་བསྐྱེད༔ ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་མདུན་གྱི་བར་སྣང་ལ་བསྒོམ༔ མོས་གུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསོལ་བ་སེང་གིས་བཏབ་པས༔ འཆི་བ་མི་རྟག་པ་ལོང་མེད་པ་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ༔ བླ་མ་ཡི་དམ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ༔ གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་འོད་དུ་འབར་བ་གཅིག་བསྒོམ༔ དེ་འོད་དུ་ཞུ་ནས་བདག་རྒྱུད་ལ་ཐིམ་པས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒོམ༔ དེས་ཞི་ནས་འོང་འཇིག་རྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བལྟ་ཞིང་བསམ་པས་ཀྱང་ཞི་ནས་འོང༔ ཁ་ཟས་ཀྱི་སྲེད་པ་དུང་དུང་བྱེད་པའི་དུས་སུ༔ བདག་གི་མགྲིན་པ་རུ་པདྨ་དམར་པོ་འདབ་བཞི་པ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ༔ བླ་མ་ཡབ་སྲས་སྐུ་མདོག་དམར་པོ་ཡི་དམ་གྱི་ངོ་བོར་ལམ་གྱིས་བསྒོམ༔ བདག་དང་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སྲེད་པའི་འཁྲི་བ་གཅད་དུ་གསོལ༔ ཞེས་གསོལ་བ་དྲག་ཏུ་གདབ་བོ༔ དེས་ཞི་ནས་འོང༔ མི་གཙང་རྒྱ་མཚོ་བསམ་ཞིང་སྒྱུ་ལུས་ཞེན་པ་བཅད་པ༔ དེས་ཞི་ནས་འོང༔ འདོད་ཡོན་དང་ཁེ་གྲགས་དང་ཉེན་ཚོལ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པའི་དུས་སུ༔ བདག་གི་སྙིང་དཀྱིལ་དུ་བླ་མ་ཡབ་སྲས་སྐུ་མདོག་རིན་པོ་ཆེ་ཁ་དོག་སྣ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ༔ ཡི་དམ་གྱི་ངོ་བོར་ལམ་གྱིས་བསྒོམ༔ བདག་དང་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་ཞེན་འདོད་ཀྱི་འཁྲི་བ་གཅད་དུ་གསོལ༔ ཞེས་གསོལ་བ་དྲག་ཏུ་བཏབ་པ་གལ་ཆེའོ༔ དེས་ཞི་འོང༔ སྣང་བ་མི་རྟག་པ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་སྦྱང་བས་ཀྱང་ཞི་ནས་འོང༔ ཉོན་མོངས་པ་འདོད་སྲེད་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་ན༔ བདག་གི་གསང་གནས་སུ་བླ་མ་ཡབ་སྲས་སྐུ་མདོག་སྔོན་པོ་གཡུ་ལྗང་གི་མདོག་འདྲ་བ༔ ཡི་དམ་གྱི་ངོ་བོ་ལམ་གྱིས་བསྒོམ༔ བདག་དང་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི༔ ཉོན་མོངས་པ་འདོད་སྲེད་ཀྱི་འཁྲི་བ་གཅད་དུ་གསོལ༔ ཞེས་གསོལ་བ་དྲག་ཏུ་གདབ་བོ༔ དེས་ཞི་ནས་འོང༔ འདི་རྣམས་ཀྱི་དུས་སུ་བག་ཆགས་ངན་པ་རོ་ལྡང་བའི་དུས་ཡིན་པས༔ ལས་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་བསམ་ཞིང༔ འཆི་བ་མི་རྟག་པ་ལོང་མེད་པ་བསམ་པ་གལ་ཆེའོ༔ གཉིས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ༔ ཉམས་དངོས་རྨི་ལམ་དུ་ལྷ་འདྲེའི་ཆོ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འབྱུང་སྟེ༔ དེ་ལ་སྙིང་རྗེས་ཟིན་བྱས་ལ་འདོད་ཐོག་ཆེན་པོར་ཁྱེར༔ ནང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཤེས་པར་བྱའོ༔ ཉམས་སྣང་ལ་རྒྱལ་འགོང་བསེན་མོའི་ཆོ་འཕྲུལ་བྱུང་ན༔ བླ་མ་ཡབ་སྲས་མཁའ་འགྲོ་མ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག༔ སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་འགྱིང་ཐབས་ཅན༔ ཕྱག་མཚན་མཚོན་ཆ་དང་མེ་དཔུང་འབར་བར་བསྒོམ༔ སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་གཏུབ་མནན་བསྲེག་པ་དང་གཟིར་བར་བསམ༔ བར་ཆད་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་གང་ཡིན་ཁྲམ་བམ་ལིངྒ་བྲིས་ལ༔ སྔགས་འདིས་བསྐོར་བ་རང་གི་མལ་འོག་ཏུ་མནན༔ གོང་གི་ཤམ་བུ་ལ༔ ཧ་རི་ནི་ས་ཨ་ཏྲི་དུ་ཏྲི༔ དྲག་མོ་གནོད་བྱེད་ཁུག་ནན་ཨུར་ནན༔ སྦུར་ནན་བར་ཆད་གནོད་བྱེད་ཐམས་ཅད་སཏྭམ་ཡ་ནན་ནན༔ ཐུབ་རྟགས་ལ་སྤྲེའུ་བུད་མེད་རྔོན་པ་ལ་སོགས་དང༔ སེམས་ཅན་བཟུང་ཞིང་དེད་བྱུང་ན༔ ལམ་རྒྱ་གྲམ་མམ་བྲག་ཕུག་ཏུ་མནན༔ སྒྲུབ་པའི་ཁ་ཚར་གང་བྱེད་ཀྱང༔ གེགས་སེལ་འདི་ཉིད་གཅེས་པ་ཡིན༔ བོན་ཞིག་རྡོ་རྗེ་གླིང་པ་ཡི༔ ཕྱི་རབས་དོན་དུ་གེགས་སེལ་འདི་ཉིད་བཀོད་དོ༔ ྀཨཚ༔ རྣན་རྣན་རྣམ༔ གེགས་སེལ་ཉིད་དང་མ་ལྡན་སྨྱོ་དོགས་ཡོད༔ འདི་ཡི་གེགས་སེལ་དུ་གསུངས་སོ༔ གསང་ངོ་རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ ཨེ་མ་ཧོ༔ བདག་འདྲ་བཻ་རོ་ཙ་ན་ཡི༔ ཡབ་སྲས་གསུམ་པོ་བསྒྲུབ་པ་ལ༔ བརྡའ་ཡིག་སྐུ་འཁོར་བཏགས་ཆོག་འདི༔ སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་བཏགས་གྱུར་ན༔ སེམས་ཅན་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་གྲུབ༔ ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་གཉིས་མེད་འགྲུབ༔ མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་འཁོར༔ མཆོག་ནི་གྲུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད༔ འཁོར་ལོ་དར་ལ་བྲིས་བྱས་ལ༔ ཡི་དམ་གང་བབ་དར་ལ་བྱས༔ ཡང་ན་དར་རམ་ཤིང་ཤུན་ཤོག་བུ་ལ༔ འཁོར་ལོ་མུ་ཁྱུད་དྲུག་ཏུ་བསྐོར༔ དབུས་སུ་ཡབ་སྲས་ཡུམ་དང་བཅས༔ ཡབ་ཡུམ་ཞལ་སྦྱོར་ཚུལ་དུ་བྲི༔ ཡབ་ཡུམ་བར་དུ་རྫས་གསུམ་བཅུག༔ ཐབས་ཤེས་བདེ་ཆགས་འཁྲུལ་མེད་དོན་དམ་རྟོགས༔ ཡང་ན་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞི་་་ཨཱོྃ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧྲཱིཿདང་བཞི་ཡིན་གསུངས།རྟེན་ཀྱང་ཉེན་གསུངས༔ ལྟེ་བ་མུ་ཁྱུད་ལ༔ བསྙེན་པའི་རྩ་བའི་སྙིང་པོ་ཅན༔ ཨཱོྃ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ ཨ་དཀར་གསལ་འབར་དྲན་པ་མུ་ལ་ཉེ་ལོ་ཡ་མུ་ཡེ་རྩལ༔ ཨཱ་ཡུ་པ་ཤང་གུ་རུ་པདྨ་ཧ་རི་ནི་ས་སིདྡྷི་ཧྲིང་ཧྲིང་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཛ་ཛཿ བླ་ཆེན་ཡབ་སྲས་གསུམ་གནས་འདིར་བྱོན་ལ་བརྟན་པར་ཧྲུན་ཧྲུན༔ བདག་ལ་བྱིན་ཕོབ་ཅིག་དབང་ཐོབ་ཤོག༔ ཅེས་བྲིའོ༔ དེ་ཡི་ཕྱི་རིམ་པདྨ་འདབ་བཞི་ལ༔ མཚམས་བཞིར་ནོར་བུ་བྲི༔ དྲན་པ་ནམ་མཁའ་གནས་འདིར་བྱོན་ལ་སྐུ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་བརྟན་དུ་ཧྲུན་ཧྲུན༔ བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག༔ དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་དབང་གསུང༔ གུ་རུ་པདྨ་ཐུགས༔ མཁའ་འགྲོ་ཆགས་པ་རྒྱས་འདེབས་མ༔ ནོར་བུ་བཞི་ལ་ཨཱཿཨཱོྃ་ཧཱུྃ་གིས་མཚོན་པར་བྲིས༔ ནོར་བུའི་བར་དུ་ཧ་རི་ནི་ས་བྲི༔ དེའི་ཕྱི་རིམ་མུ་ཁྱུད་ལ་རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོའི་བརྡ་ཡིག་འདི་བྲི༔ ཕྱོགས་བཞི་ལ་རིག་རྟགས་བཞི་བྲི༔ མཚམས་བཞི་ལ༔ བྱང་ཤར་དུ༔ ྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈ ྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈ ྈྈྈྈྈྈ ཅེས་བྱང་ཤར་ལ་བཀོད༔ བྱང་ནུབ་ཏུ་ྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈ ཅེས་བྱང་ནུབ་ལ་བྲི༔ ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈ ལྷོ་ནུབ་ཏུ་བྲིའོ༔ ལྷོ་ཤར༔ ྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈྈ ལྷོར་ཕྱོགས་སུ་ཆོད༔ དེའི་ཕྱི་རིམ་མུ་ཁྱུད་ལ༔ གཡུང་དྲུང་ལྔ་དང་ནོར་བུ་བཅུ་བྲི༔ དེའི་བར་དུ༔ ཨཱོྃ་མ་མ་མུ་ཡེ་དྷ་ཀི་ནི་དྲུང་མུ་ཡེ་ཧཱུྃ༔ <!TCC Tibetan character 4,98 undefined in unicode!>མུ་ཡེ་དྲུང་མུ་དྷ་ཀི་ནི་སླ་ཞི་ཧཱུྃ་མ་མ་མུ་ཡེ་དྲུང་མུ་ཨཱོྃ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ <!TCC Tibetan character 4,98 undefined in unicode!>ཁི་ཞི་ལི་ལི་ཡང་དྷ་ཀི་ནི་ལོ་ཀི་ཨཱོྃ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ <!TCC Tibetan character 4,98 undefined in unicode!>བེ་རཾ་དྷ་ཀི་ནི་ཧཱུྃ་ཡཀྴ་དྷ་ཀི་ནི་ཨཱོྃ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ <!TCC Tibetan character 4,98 undefined in unicode!>ནེ་ར་མུ་ཏི་དྷ་ཀི་ནི་རཀྴ་དྷ་ཀི་ནི་ཨཱོྃ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ དེའི་ཕྱི་རིམ་མུ་ཁྱུད་ལ༔ ཨཱོྃ་མུ་ཁྱུང་པྲ་ཕུང་བིད་ད་ཉི་རི་བྷ་ར་ཨཱོྃ་འདུ༔ རད་ན་དྲུང་མུ་ཧ་ར་འདུ༔ ཨ་མུ་ནེ་གླང་ཆེན་བིད་ད་ཉི་རི་བྷ་ར་ཨ་འདུ༔ རད་ན་དྲུང་མུ་ཧ་ར་འདུ༔ ཧཱུྃ་མུ་ཡེ་ཤ་ཐུན་བིད་ད་ཉི་ཏིར་བྷ་ར་ཧཱུྃ་འདུ༔ རཏྣ་དྲུང་མུ་ཧ་ར་འདུ༔ འཁོར་ལོ་འདི་འཆང་བ་པོ་ལ་བླ་ཆེན་ཚེ་དབང་གུ་རུ་པད་འབྱུང་གསུམ་གྱིས་འབྲལ་མེད་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག༔ མ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་ཅིག༔ ཅེས་བྲིས་སོ༔ ཟུར་བཞི་ལ་ནོར་བུ་བཞི་བྲི༔ བྲིས་སྣག་ལི་ཁྲིའམ༔ སིནྡྷུ་ར་སྨན་སྣ་དྲུག༔ རྩ་བ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱའོ༔ ཡི་དམ་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡོད་ཀྱིས་ཁ་དོག་དར་ལ་བྲིས༔ ཡང་ན་དར་སྣ་ལྔའི་གཏུམ་པ་ཡིན༔ རབ་འབྲིང་ཐ་མ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ༔ དང་པོ་ཞི་བའི་ཆག་ཆག་གདབ༔ དེ་ནས་དྲག་པོས་བར་ཆད་བསལ༔ དེ་ནས་བསང་ཁྲུས་ལེགས་པར་གཙང་གཟབ༔ གེགས་སེལ་ལ་དར་བྱས་ཤིང་བསྒྲུབ༔ དེ་ནས་དབང་གི་འབྲུ་དྲིལ༔ དེ་ནས་སྐུ་འཁོར་བཏགས་ཡིག་བཏགས་ཆོག་བཏགས་གང་ཐོགས་སྐལ་ལྡན་སྐྱེས་བུ་དེ༔ འདས་དང་མ་འདས་ད་ལྟ་ཡི༔ རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོ་མ་ཚོགས་ཀྱིས༔ ཚེ་འདིར་རྐྱེན་དང་བར་ཆོད་ཞི༔ ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར༔ དངོས་གྲུབ་ནམ་མཁའི་ཆར་བཞིན་འབེབ༔ ཕྱི་མ་བདེ་འགྲོ་གསང་བའི་ཀློང་དུ་ཐིམ་པ་གདོན་མི་ཟ༔ ཅེས་གསུངས་སོ༔ བླ་ཆེན་ཡབ་སྲས་ཡུམ་དང་བཅས༔ རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོ་བཅུད་དྲིལ་བའི༔ བརྡ་ཡིག་སྐུ་འཁོར་བཏགས་ཆོག་འདི༔ ལས་འཕྲོ་ཅན་རྣམས་མ་གཏོགས་པ༔ ལོག་པར་སྤྱོད་ན་དམ་ཚིག་ཉམས༔ ཞེས་བྱས་ཏེ་གསུངས་སོ༔ ཨུ་ཡ༔ བརྡ་ཡིག་འདི་སུ་ལ་ཡང་མ་བསྟན་པར་བཏགས་པ་གལ་ཆེའོ༔ སླིག་ཙོཧ༔ སྨོར༔ བཀྲ་ཤིས་པར་ཤོག། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-TI-045&oldid=113861"


Wylie: zam tsha gser khri\nThe Zamtsa Serti incarnation line was initiated when the Second Zamtsa Sertri, Lobzang Jigme Namkha was identified as the reincarnation of Fifty-fifth Ganden Tripa, Trichen Ngawang Namkha Zangpo in the eighteenth century. The seat of this tulku line is at Labrang Tashikyil, an important Geluk monastery in Amdo.\nངག་དབང་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་ང་ལྔ་པ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་༡༧༤༦ ལོར་ཁྲི་ལ་བཞུགས། སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཕོ་ལ་ནས་སྐུ་འདས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཁོང་གི་སྲས་ཞིག་གིས་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་མཛད་དགོས་ཞུས་པར་མ་གསན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༧༥༠ ལོར་ཁྲི་པའི་གོ་གནས་ནས་ཕབ། དེ་སྔ་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་དང་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་ནས་དེར་མཁན་པོ་མཛད། དེ་ནས་ཤར་རྩེ་ཆོས་རྗེའི་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ་རིམ་གྱིས་དགའ་ལྡན་གྱི་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་རིམ་བྱོན་ལ་ཡོངས་གྲགས་ཟམ་ཚ་གསེར་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་ཞུ་བ་ཡིན།\nName Variants: Ganden Trichen 55 Ngawang Namkha Zangpo; Ganden Tripa 55 Ngawang Namkha Zangpo; Lobzang Pelden ; Namkha Pel Zangpo ; Shingza 01 Ngawang Namkha Zangpo ; Zamtsa 01 Ngawang Namkha Zangpo\nblo bzang bstan pa'i dbang phyug\nb.1825 - d.1897\nblo bzang chos kyi rgya mtsho\nb.1858 - d.1926\nskal bzang chos kyi rgyal mtshan\nb.1925 - d.1998\nThe Second Zamtsa Sertri, Lobzang Jigme Namkha\nb.1768 - d.1822\nབློ་བཟང་འཇིགས་མེད་ནམ་མཁའ་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་པ་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་ནམ་མཁའ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཟམ་ཚ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ལས་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཡིན་ལ། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ལས་ཐོས་བསམ་མཛད་ཅིང་། དེ་རུ་རྒྱལ་བ་སེངྒེ་ང་རོ་ཡི་ལྷ་ཁང་བཞེངས། ཁོང་གིས་རྨོག་རུར་དགའ་ལྡན་བྱམས་པ་གླིང་དང་ཚ་གན་བེ་ཤིང་དུ་བེ་ཤིང་དགོན་ཕྱག་འདེབས་མཛད་ཅིང་། བེ་ཤིང་དགོན་དུ་ལོ་ངོ་བརྒྱད་ལ་ཁྲི་པའི་འགན་བཞེས། གཞན་ཡང་རྔ་བ་སྒོ་མང་དགོན་དང་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན་དུའང་ཁྲི་པ་མཛད། ཕྱིས་སུ་པེ་ཅིང་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་བས་གོང་མ་ཐུགས་སྤྲོ་ནས་ཁོང་ལ་ཧུ་ཐོག་ཐུ་ཞེས་པའི་མཚན་དང་འཇའ་ས་བསྩལ།\nName Variants: Jigme Namkha; Ngawa Gomang Jigme Namkha ; Second Shingza, Jigme Namkha\nThe Third Zamtsa Sertri, Lobzang Trinle Gyatso\nb.1822 - d.1832\nབློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ནི་ཟམ་ཚ་གསེར་ཁྲི་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ཡིན་ལ། སོག་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་སྐུ་འཁྲུངས་མོད། དགུང་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཡས་མས་སུ་སྐུ་གཤེགས།\nName Variants: Lobzang Jigme Gyatso; Lobzang Trinle Gyatso; Zamtsa Sertri 03 Lobzang Jigme Gyatso\nThe Fourth Zamtsa Sertri, Jigme Samdrub Gyatso\nb.1833 - d.1874\nName Variants: Gonpo Kyab ; Jigme Samdrub Gyatso; Labrang Tri 53 Jigme Samdrub Gyatso\nThe Fifth Zamtsa Sertri, Kelzang Jigme Namkha\nb.1875 - d.1899\nསྐལ་བཟང་འཇིགས་མེད་ནམ་མཁའ་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་པ་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་ནམ་མཁའ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཟམ་ཚ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ལས་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་ཨ་མདོ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་དགེ་བཤེས་འདན་ཕྲུག་ཚང་བསྟེན་ནས་ཐོས་བསམ་མཛད་ཅིང་། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་སྐལ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་ལས་ཀྱང་དབང་ལུང་མན་ངག་ཅི་རིགས་བསམ། ཡིན་ཡང་དགུང་གྲགས་ཉེར་ལྔའི་སྟེང་དགོངས་པ་གཤེགས།\nName Variants: Kelzang Jigme Namkha; Zamtsa 05 Kelzang Jigme Namkha\nThe Sixth Zamtsa Sertri, Kelzang Lungrik Gyatso\nb.1901 - d.1954\nསྐལ་བཟང་ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་པ་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་ནམ་མཁའ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཟམ་ཚ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ལས་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་ཡིན་ལ། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཐོས་བསམ་མཛད་ཅིང་། ཕྱིས་སུ་ལྷ་སར་མཆོད་མཇལ་དུ་ཕྱིན་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་འདམ་གཞོང་དུ་སྐུ་འདས།\nName Variants: Kelzang Lungrik Gyatso; Zamtsa 06 Kelzang Lungrik Gyatso


Gallery Bank – WordPress Photo Gallery Plugin – WordPress plugin | WordPress.org Dzongkha\nThis plugin has been closed as of སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པ། 9, 2021 and is not available for download. This closure is temporary, pendingafull review.\nmakani5 སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པ། 23, 2020\nbrowarren སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པ། 9, 2020\nbudscoffee སྤྱི་ཟླ་བཅུ་པ། 7, 2020\nbuddyjames28 སྤྱི་ཟླ་བཅུ་པ། 6, 2020\nwerbusso སྤྱི་ཟླ་དགུ་པ། 14, 2020\nhi99ins སྤྱི་ཟླ་དྲུག་པ། 19, 2020


ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ལ་དཔྱད་པ། – དབུས་གཙང་རིག་མཛོད།\nགཙོ་ངོས། གནའ་ཤུལ།, ཞིབ་འཇུག, ཡུལ་སྡེ།, ལོ་རྒྱུས། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ལ་དཔྱད་པ།\n2018-12-28 · ཆུ་དབར་བུ། · 0\nནང་དོན་གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་བྱུང་བའི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དང་། མིང་དེའི་འགྲེལ་སྟངས། རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁྲོད་ཀྱི་ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེར་ངོས་འཛིན་སྟངས་དང་མིང་དེའི་འབྲི་སྟངས། དེ་བཞིན་ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་། ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྤྱི་དང་སྒོ་སོ་སོའི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ། དུས་རབས་སོ་སོའི་ནང་གི་ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་ཡུལ་དེའི་འཁོབ་རྒྱ་དང་ཉེ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བན་བོན་གཉིས་དང་། རྒྱའི་ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་ཁུངས་བཙུན་པ་མང་བོར་གཞིར་བཅས་ཏེ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཡོད།\nབརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། ཞང་ཞུང་། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས། ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ།\nཞང་ཞུང་ནི་བོད་མི་རང་ག་བ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་བློ་གྲོས། དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས། རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་རང་མི་རིགས་ཀྱི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་རིག་སྟེ། བོན་ནམ་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དར་ཁུངས་སུ་སྣང་བས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་འདི་ཧ་ཅང་གི་མིང་རྙིང་གྲས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་བའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་མངའ་ཁོངས་རྙིང་གྲས། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་མཆེད་ཁུངས་རྙིང་གྲས་དེ་ཡིན་ལ། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་སྒང་གི་རིག་གཞུང་སྨྲ་བའི་ཁྲོད་དུའང་་གངས་ཏི་སེ་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་འདི། མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་སུ་སྣང་མཁན་དང་དེའི་ཐད་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་སྤེལ་མཁན་ཡང་བྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཏེ། གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་རིས་སུ་མཆེད་པའི་ལྟ་བ་ཐན་འཁྱེར་བའི་དབང་གིས་ངེད་ཅག་སྒང་བ་བོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ། བོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཁག་གི་ནང་དུ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁོངས་དང་ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ཡིག་མང་དུ་མཆིས་པ་ལས། བན་གྱི་མཁས་པས་མཛད་པའི་གསུང་རྩོམ་རྙིང་གྲས་ཁག་གི་ནང་དུ་ཞང་ཞུང་ལོ་རྒྱུུས་དང་ཤེས་རིག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་ཡིག་གི་རིགས་ངང་གིས་དཀོན་འདུག\nསྤྱིར་རང་རེའི་བོད་གངས་ཅན་པ་འདི་གནའ་སྔ་མོའི་དུས་ནས་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་དཔལ་ཡོན་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཕུལ་བྱུང་གི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ཡིག་ཚགས་རྙིང་གྲས་དང་། གནའ་ཤུལ་དང་གནའ་རྫས་དཔྱད་ཞིབ་རིག་པ་སོགས་ཚན་རིག་གི་གནས་ལུགས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་བདེན་དཔང་བྱས་འདུག་མོད། འོན་ཏེ། ང་ཚོའི་བོད་པ་ཚོར་སྲོལ་ཞིག་ཆགས་འདུག་པ་ནི། རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ས་སྐྱེས་རྡོ་རྐྱེས་ཀྱི་བོན་ནམ་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་འདིར་སྣང་ཆེན་མི་བྱེད་པར། ཚང་མ་སྟོད་རྒྱ་གར་ནས་བཤུས་པ་མིན་ན་སྨད་རྒྱ་ནག་ནས་བསླངས་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ཏེ། ཉེ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་དག་དཔལ་ཡོན་གཉིས་ལྡན་གྱི་དཔལ་ལ་རོལ་བཞིན་པའི་དུས་སུ། བོད་པ་རང་ཉིད་ཚོ་བློ་གྲོས་དང་ཤེས་རབ། ཤེས་ཡོན་གྱིས་དབུལ་བའི་གདོད་མའི་ཀླ་ཀློའུའི་མི་རིགས་སུ་བཅོས་ཏེ། མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐུམ་ཅི་ཐུབ་བྱ་བཞིན་པ་འདི་ཧ་ཅང་གིས་ངང་ཚུལ་སྐྱོ་བོ་ཞིག་ཅི་ལ་མིན།\nའདིར་བདག་གིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་མི་འོས་ཤིང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཅིས་ཀྱང་འགན་འཁུར་དགོས་ཞེས་པའི་བདེན་ཚིག་དེར་རབ་ཏུ་དད་བཞིན། བན་བོན་གཉིས་ཀའི་ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་ཁུངས་བཙུན་པ་དང་། དེ་མིན་རྒྱ་སོགས་མི་རིགས་གཞན་པའི་ཡིག་ཆ་གཙོ་གྲས་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་བྱུང་བའི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ནས་བོད་སིལ་བུའི་བར་གྱི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་སྟེ། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་། ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྤྱི་དང་སྒོ་སོ་སོའི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ། དུས་རབས་སོ་སོའི་ནང་གི་ཞང་ཞུང་གི་འཁོབ་མཐའ། གནས་དེར་འཁོད་པའི་ས་མིང་ཆུ་མིང་། གངས་རི་མཚོ་གསུམ། གཞན་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་སྡེ་ཆེན་པོ་དང་ཡུལ་ཕྲན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་རིས་སུ་མཆེད་པའི་ཐན་འཁྱེར་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། རང་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་སྐྱ་ཐིག་འཕེན་ཅི་ཐུབ་ལ་འབུངས་ཡོད། དེར་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ནས། བོན་ཅེས་ངན་པའི་ཚིག་གིས་སྨད་པ་དང་། །བོད་ཅེས་བཟང་བོའི་ཚིག་གིས་བསྟོད་པ་སྟེ། །བོན་བོད་བཟང་ངན་ཚིག་གིས་འབྱེད་པ་ནི། །སྣ་བཅད་རྣ་བའི་རྒྱན་དུ་འདོགས་པ་བཞིན། །ཞེས་པའི་གཏམ་སྔོན་དུ་བསྲིངས་པའོ།།\nསྤྱིར་ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་ཁམས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་མོད། ཟུར་དུ་གནས་དེར་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་བྱས་པའི་རིག་གནས་དང་ཡུལ་དེར་འཁོད་པའི་མི། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལའང་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེར་རྒྱ་ཡིག་གི་སྟེང་ནས་ (羊同， 杨童) ཞེས་པའི་འབྲི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་འདིའི་གདོད་མའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་གོ་དོན་གྱི་ཐད་ལ་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་རྣམས་སུ་ལྟ་ཚུལ་མ་མཐུན་པ་འགའ་རེ་མཆིས་ཏེ། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ལས།1 “ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་གཤེན་རབ་འདུལ་བའི་སྐབས་ལ་བབ་པའི་དུས་འདིར། དམུ་རིགས་དབྲ་ལས་སྤྲུལ་པའི་ཁྱུང་ཆེན་ཡང་། ཞང་བོད་དུ་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་དུས་ལ་བབས་པས། ནགས་ཚལ་གྱི་གླིང་དུ་དགོངས་པ་རྫོགས་ཀྱང་། ཟགས་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་ཀྱང་། ཟགས་བཅས་སྤྲུལ་པའི་བྱ་ཁྱུང་སྐུ་རུ་མངོན་པར་བཞེངས་ནས། སྐུ་ལུས་ཕྲུག་ཕྲུག་ལན་གསུམ་སྤྲུག་པའི། རི་འདར་བ་དང་རྒྱ་མཚོ་འཆོལ་བ་དང་། རྩི་ཤིང་རྣམས་ཀྱང་ཤིག་ཤིག་འགུལ་ནས། བར་སྣང་གི་ཁམས་སུ་འཕུར་ཏེ་ཀུན་དུ་འཁོར་འཁོར་ལྡིང་ལྡིང་ནས། ཞང་ཞུང་ཁ་ཡུག་མེ་ཏོག་མཛེས་པའི་གླིང་དུ་དར་ཅིག་བབས། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་ དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུའི་སྤྲུལ་བ་འགྱེད་པ། ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གཙོས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་རྫོང་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ། བབ་པའི་ལུང་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁྱུང་ལུང་དུ་མིང་བདོག་པ”ཞེས་དང་། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ》ལས།2 “ཞུང་ཞག་ཞེས་བྱ་བ། བོད་སྐད་དུ་ཁྱུང་པོ་ཞེས་བྱ་བར(བ)་རུ་གྲགས”ཞེས་དང་། 《ཞང་ཞུང་གི་མིང་ཚིག་དང་བོན་གྱི་ཐ་སྙད》ལས།3 “ཞང་། གདུང་དང་རུས་ཤིག ཡུལ་ལམ་ལུང་བ། ”ཞེས་པ། 《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ》ལས།4 “ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ཡང་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་དུ་ཁྱུང་ལ་ཞུང་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། དེ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་ཁྱུང་ཞེས་འབྱུང་བས་ཁྱུང་གི་ལུང་པའམ། ཁྱུང་པོའི་ལུང་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་བཤད”ཅེས་གསལ་བོར་བཀོད་པས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་འདིའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་གོ་དོན་སོགས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་རྩོད་པ་སྤོངས་བར་འོས་སོ། །\nསྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བར་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཞང་ཞུང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཏེ། བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་སུ་སྤེལ་བ་དང་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱུད་ཀྱིས་སྲིད་པར་མངའ་བསྒྱུར་བའི་དུས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་འདིར5 “ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་། ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་”དུ་འདོད་དེ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་འདུ་བའི་འགོ གངས་རྒྱལ་ཏི་སེ་དང་བླ་མཚོ་མ་པང་གཡུ་མཚོ་སོགས་ཀྱིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ཞང་ཞུང་ཡུལ་སྡེ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་། ཡུལ་ཕྲན་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་སོགས་ཡོད་པ་སྟེ།6 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》དང་《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》གཉིས་གཅིག་མཐུན་དུ།7 “འཛམ་གླིང་གི་སྙིང་པོ་འདི་ནི། ཡུལ་སྡེ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད། ཡུལ་ཕྲན་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག མཐའ་འཁོབ་སྟོང་དང་སུམ་བརྒྱ་ཡོད། ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ནི། ཤར་ན་རྒྱ་ནག་དང་གྲི་བདག ལྷོ་ན་རྒྱ་གར་དང་ཁ་ཆེ། ནུབ་ན་སྟག་སྡེ་དང་གཟིག་འཕན། བྱང་ན་གེ་སར་དང་ཧོར་ཡུལ། དབུས་ཀྱི་གངས་ཀྱི་ར་བ་ཅན་དང་དགུའོ། ཤར་རྒྱ་ནག་གི་མཐའ་ན་རྒྱ་མོ་ཁྱི་ཁྱོད་དང་ཐོད་དཀར་གཉིས། ལྷོ་རྒྱ་གར་གྱི་མཐའ་ན་གྱད་ཡུལ་དང་ཧུ་ན་གཉིས། ནུབ་སྟག་གཟིག་གི་མཐའ་ན་ཀྱེའུ་ལེ་དང་ཕུ་ན་གཉིས། བྱང་གེ་སར་གྱི་མཐའ་ན་སོག་པ་དང་སྦལ་ཁ་གཉིས། དབུས་ཟངས་གླིང་གསེར་གླིང་ན་གནམ་སྟོང་དང་དགུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་དོ”ཞེས་པས་གསལ། འདིར་འཛམ་བུ་གླིང་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་ཆེ་བརྗོད་འབྲི་སྲོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ལས། དོན་དངོས་ཐོག་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་དང་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་སྤྱི་སྟོན་གྱིན་ཡོད་པ་ལས། མི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དག་ཞིང་ལྟ་བུ་ཞིག་གཏན་ནས་སྟོན་གྱིན་མེད་དེ་ཁ་ཇེ་གསལ་དུ་བཏང་ནས་བརྗོད་ན། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》ལས།8 “འཛམ་བུ་གླིང་ལ་རྒྱ་དཀར་ནག་མེ་ཉག་བལ་བོ་ཨོ་རྒྱན་ཟ་ཧོར་ཁ་ཆེ་ཐོད་དཀར་ལི་ཡུལ་ཕྲམ་སྟག་གཟིག་སུམ་པ་ཞང་ཞུང་བོད་ལ་སོགས་སྟོན་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རེ་རེ་སྣང་བར་མཛད་ཅིང་བསྟན་པ་ཆ་རེ་འདྲེན་པའི་གཤེན་རེ་ལ་གཉེར་གཏད་ནས་བསྟན་པ་སྤེལ”ཞེས་པས་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས་སོ། །\nསྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དཀྱིལ་ཙམ་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་གསར་གཏོད་མཛད་རྗེས། རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་བྱས་པའི་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ཡུལ་ཁམས་མང་བོར་སྤེལ། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གསུམ་པའི་ནང་དུ་ཆོས་རྒྱལ་ཨ་ཤོ་ཀ་ཡིས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ཨ་རུབ་དང་ཨུ་རྒྱན། སྟག་གཟིག་སོགས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་བོར་སྤེལ་བ་དང་བསྟུན། ཡུལ་ཁམས་དེ་དག་ན་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བ་ནས་དར་ཡོད་པའི་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱི་རྐང་རིམ་གྱིས་ཉམས་པའི་དབུ་ཚུགས། དེ་ལྟར་ལོ་ངོ་མང་བོ་ཞིག་འདས་རྗེས་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱིས་སྟག་གཟིག་དང་ཨ་རུབ། ཨུ་རྒྱན། ཕ་ཁུ་སི་ཐན་སོགས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ཡུལ་ཁམས་མང་བོར་མངའ་བསྒྱུར་བའི་གནས་བབས་ལ་ཉམས་རྒུད་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་བར་ཆོད་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བར་སྣང་། ཡིན་ཡང་། བྱང་ཕྱོགས་སུ་བོན་ལས་མེད་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས་ཏེ། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》ལས།9 “བོད་ཁམས་མ་ཡིན་བོན་ཁམས་ཡིན། ཅེས་དང་། བོད་ཁ་བ་ཅན་བྱ་བ་མིན། བོན་ཁ་བ་ཅན་བྱ་བ་ཡིན། ”ཞེས་དང་།《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས》ལས།10 “དེ་དུས་སྟོད་ཞང་ཞུང་ཁྲིའི་བདེ(སྡེ)། སྨད་སུམ་པ་སྟོང་གི་སྡེ་ལྷོ་བྱང་མོན་རྣམས་རུ་བཞི་བོན་གྱི་ས་སྐོར་དུ་བྱས་ནས། དབུས་གཙང་གཉིས་ན་བོན་གྱི་འདུ་གནས་སུམ་བཅུ་རྩ་བདུན”ཞེས་པ། 《དེབ་དཀར》ལས།11 “དེ་ཡང་རྗེ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ཡན་ཆད་ལ། འདི་ཡུལ་གང་བོ་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབའ་ཞིག་དར་བས། མིང་དེ་སྐད་གྲགས་ཀྱང་ཡ་མཚན་རྒྱུ་མེད་ལ། རྒྱ་ནག་པ་རྣམས་སྔོན་དུས་སུ་བོད་ཡུལ་ལ་ཕོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་འབོད་པ་ཡང་བོན་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་ཉེས་བས་སོ།།”ཞེས་དང་། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》ལས།12 “དོན་དུ་གནའ་བོའི་དུས་བོད་ལ་ཞང་ཞུང་གི་མིང་ཆགས་ཀྱི་ཡོད”ཅེས་པ། 《བོད་རིག་པ་སྤྱི་བཤད》ལས།13 “ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་པ་འདི་དག་ནི། ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་སྐད་གྲགས་ཅན་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན། འདི་དག་གི་རྒྱུད་པས་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གོང་དུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ལས་བཤད། དེས་ན་བྱ་རུ་ཅན་འདི་རྣམས་ནི་སིལ་མ 12 དང་སིལ་མ 40 རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡོད་པའི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་འདི་རྣམས་ཀྱི་འགོ་དཔོན་ཡིན”ཞེས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཐོག་མའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་འདིར་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་བོན་གྱི་ཞིང་ཁམས་དང་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་དག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ལས་མེད་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས་སོ།།\nསྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཞི་བར་རྗེ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡར་ཀླུང་རྗེ་བོར་མངའ་གསོལ་བ་ནས། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་བྱས་ཡོད་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ་གོད་ཆགས་གང་ཡང་མ་བྱུང་བའི་ཁར། བོན་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་བོན་གྱི་རིགས་ཤིན་ཏུ་དར་བར་གསལ་མོད། འོན་ཏེ། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡུལ་ཁམས་སྤྱི་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་སྲིད་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་དེ། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》ལས།14 “རྒྱལ་ཕྲན་སོ་སོས་ཀྱང་ནང་ཁུལ་དུ་བཅད་བཟུང་འཁྲུག་རྩོད་མནར་གཅོད་འབའ་ཞིག་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག ལྷོ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་པོས་སྦྲུལ་འདྲ་རྟག་ཏུ་འཁྲིལ། ཤར་ཙི་ན་རྒྱལ་པོས་ལུག་ལ་སྤྱང་འཇབ་འདྲ། བྱང་ཁྲོམ་གྱི་རྒྱལ་པོས་མགོ་ལ་སྟེས་བཏབ་འདྲ། ནུབ་སྟག་གཟིག་རྒྱལ་པོས་བྱ་ཁྱུར་ཁྲ་རྒྱུག་འདྲ་བ་སོགས་རྟག་ཏུ་མནར་གཅོད་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་པོས་འཚེ་བར་འཐབ་པའི་ནུས་པ་ཤོར། (ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་གཤེན་བཅོ་རྒྱད་རྫོགས་ནས)རྒོལ་བས་ནུས་ཤུགས་མེད། བྲོས་བས་འགྲོ་སར་མི་གཏོང་། ནང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ཟ་གཅིག་བརྡུང་གིས་དུས་ཟིང་དང་། རྒས་ཁོག་རྒན་ཤོས་ཅན་རྣམས་དབང་ཆུང་ཞིང་ཉན་མཁན་དཀོན་པ། གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲེལ་འདས་ཀྱིས་བག་མེད་ཁོ་ན་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱེམ་པ་བ་ཞིག་ལ་འདས་པར་གྱུར་བ་ན15རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་བོན་རྣམས་དབུ་སྙུང་ནས་དམོད་བོར་ཏེ་རྒྱལ་རྗེ་ཞིག་བཙལ་སྙེད་བྱས་པ་ཉག་ཁྲི་བཙན་པོ་ཞེས་རྩ་རྒྱུད་སོགས་ལས་བཞེད་པ་ལྟར་རོ”ཞེས་དང་།《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》ལས།16 “རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཐང་སྒོང་(དགུང་)དང་མཉམ་མཉམས་པ་དེར་བགྱིས་”ཞེས་པ་ཡིས། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་མཇུག་རྫོགས་པ་དང་། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོས་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ཆབ་འོག་ཏུ་བཏུལ་བ་དང་བསྟུན། ཡར་ལུང་གི་སྲིད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་ཏེ་ཡར་ལུང་ཞང་ཞུང་གི་ཁོངས་ལས་རིམ་གྱིས་ལོགས་སུ་གྱེས་པའི་འགོ་ཚུགས་པས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཀྱི་ཆབ་ཁོངས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བའི་རྨང་བཏིངས་སོ། །\nདེ་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཡར་ཀླུང་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་སྲིད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བ་དང་བསྟུན། ཡར་ཀླུང་བཙན་པོ་འགའ་རེས་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་བོད་ལ་སྤེལ་བ་དང་སྲིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཞང་ཞུང་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག་པའི་གླགས་འཚོལ་ཅི་ཐུབ་བྱས་མོད་འབྲས་བུ་ཆེར་མ་སྨིན། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་དུ་སླེབས་པ་ནས་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཡབ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་དང་མྱེས་པོ་སྟག་རི་གཉན་གཟིག་དག་གིས་འཁོབ་མཐའ་བསྐྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས་17བོད་རུ་བཞི་ཞེས་པའི་ཡུལ་མིང་དང་ཡུལ་མཚམས་ཐོག་མར་ཕྱེས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ 644 ལོར་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱ་བརླགས་ཏེ་ཞང་ཞུང་སྟོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆབ་ཏུ་བཏུལ་བ་ལ་སོགས་མཐའི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ 679 ལོར་བློན་མགར་ཁྲི་འབྲིང་གིས་ཞང་ཞུང་སྨད་ཀྱི་སྒོ་བའི་ཡུལ་ཆབ་འོག་ཏུ་ཕབ་པ་ནས། སྲིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རྒྱུད་མ་ཆད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་ཕྲན་ཆུང་ཆུང་འགའ་ལ་སྲིད་ཀྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལས། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་སྲིད་ཤུགས་དེ་གཞི་ནས་རྒུད་པར་གྱུར་བས། བོད་ཞེས་པའི་མིང་དེས་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཀུན་རིམ་གྱིས་ཕར་གནོན་པར་བྱས་སོ། །\nརིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ནས་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྟོད་ཙམ་དུ་སླེབས་པ་ན། ཨ་རུབ་ཀྱི་ཡུལ་ནས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྟོན་པ་མོ་ཧོལ་མོ་ཏེ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་གསར་གཏོད་མཛད་དེ་ཨ་རུབ་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་དབྱི་རག་དང་སྟག་གཟིག ཁྲོམ། པར་ཁིས་སི་ཐན། ཨུ་རྒྱན། ཀ་རྨིར་སོགས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་བོར་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཆེས་ཆེར་དར་བར་བརྟེན། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བ་ནས་ཡུལ་དེ་དག་ལ་དར་ཁྱབ་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་རྨང་ནས་འཇིག་འགོ་ཚུགས་པས། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པའི་མིང་དེ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་ནས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་ཁྱོན་ཏུ་གཞི་ནས་རྨེག་མེད་དུ་འགྲོ་འགོ་ཚུགས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དང་མི་འགལ་སྙམ། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མང་པོར་དུས་རབས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་ཙམ་དུ་བོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་སྟག་སྒྲ་ཏུན་གཙུག་དང་སྙ་ལི་ཤུ་སྟག་རིང་། བྷེ་ཤོད་ཀྲམ་སོགས་སྟག་གཟིག་གི་ཡུལ་དུ་སོང་ནས་མཁས་གྲུབ་མང་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་བོན་མང་བོར་ཞུས་ཏེ་མཁས་པར་སྦྱངས་རྗེས། བོན་གྱི་རིགས་མང་བོ་བྱ་རྒོལ་སོགས་ལ་བཀལ་ནས་ཕྱིར་བོད་ཡུལ་ལ་ཡོང་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་ནི། སྐབས་དེ་དུས་སྟག་གཟིག་སོགས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བོན་འཇིག་ཉེན་ཆེན་པོ་དང་འཕྲལ་བཞིན་པས་ཁོ་ཚོས་གཙིག་ཆེ་བའི་བོན་རྣམས་ཁྱེར་ཏེ་བོད་ཡུལ་ལ་འོངས་བའི་དོན་དང་སྦྱར་ན་འགྲིག་པ་ལས། སྐབས་དེ་དུས་སྟག་གཟིག་གི་ཡུལ་ན་བོན་ཆེ་ཆེར་དར་ཡོད་པའི་དོན་དང་སྦྱར་ན་དེ་འདྲའི་འོས་མཐུན་མེད་སྙམ།\nབོད་ཡུལ་དུ་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་སུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་བོད་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་འགོ་ཚུགས་པ་ནས། ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་ཀུན་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྣུབས་པ་ནས་བཟུང་། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་གཞུང་ལུགས་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཡུལ་དབུལ་ནས་སྟོད་ཞང་ཞུང་དང་སྨད་མདོ་ཁམས་སོགས་འཁོབ་མཐའ་རུ་སྤྱུགས་པས། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་བོད་རུ་བཞི་སོགས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི“བོན་གྱི་ཡུལ” ཞེས་པ་དེ་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་གྱར་རོ།།\nདུས་རབས་བཅུ་བའི་ནང་དུ་སྐྱིད་སྡེ་ཉི་མ་མགོན་བོད་ནུབ་ཁུལ་ལམ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་བྱོན་ཏེ་ཞང་ཞུང་སྟོད་ཀྱི་ཡུལ་དེར་དབང་བསྒྱུར་བ་ནས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་དེ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱུད་པའི་མངའ་འོག་ཏུ་དངོས་སུ་བཙུད་པས་ཞང་ཞུང་སྟོང་སྡེ་བཅུའི་ཁུལ་དེར18 “མངའ་རུས”ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ནི་རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ན་གསལ་ཞེས《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་》ན་འཁོད་པ་ཡིས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་དུས་རབས་བཅུ་བའི་ནང“མངའ་རིས”སུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ནི་ཞང་ཞུས་ཞེས་པའི་མིང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བཤད་ན་འགྱུར་མཚམས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་བརྒྱུད་དེ་དེང་གི་དུས་འདིར་སླེབས་དུས་ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ནི།19 “བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ནུབ་ཁུལ་གྱི་བྱང་གི་འཕྲེད་ཐིག་ 30.00°—34.88° དང་ཤར་གྱི་གཞུང་ཐིག་ 78.00°—85.98° ཙམ་ལ་གནས་པ། མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་ཆ་སྙོམས་རྨིད་བཞི་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང་། ཡུལ་གྲུ་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས། མི་འབོར་ཁྲི་བརྒྱད་ལ་ཉེ་བ། བྱང་ངོས་ཤིན་ཅང་ཡུ་གུར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་འབྲེལ་བ། ཤར་ཕྱོགས་བོད་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་དང་འབྲེལ་བ། ཤར་ལྷོའི་ཁུལ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་འབྲོང་པ་དང་ས་དགའ། ངམ་རིང་བཅས་རྫོང་ཁག་གསུམ་དང་འབྲེལ་བ། ནུབ་ཁུལ་རྒྱ་གར་གྱི་ཀ་ཤི་རྨིར་དང་འབྲེལ་བ། ལྷོའི་ཁུལ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བི་ཧར་དང་བལ་བོ་གཉིས་ཀར་འབྲེལ་བའི”མངའ་རིས་ས་ཁུལ་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ལས། བོད་རང་གི་ཆོས་རིགས་ཀུན་གྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་བའི་རླབས་ཆེ་བའི་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དཀའ་ལ་དེའི་ཐོག་མའི་ངོ་བོའང་འགྱུར་ཞིང་། མཁར་ཤུལ་ཀོག་པོ་དང་དགོན་ཤུལ་རྙ་རྙིང་སོགས་གནའ་ཤུལ་གྱི་རྗེས་སོར་ཙམ་ལས་རྙེད་དཀའ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་འདུག་པ་དེའོ། །\nཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བ་སྟེ་གཙོ་བོ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་རིང་ལུགས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའམ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་གདུལ་བྱར་གྱུར་ཚད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་སྤྱི་ལ་ངོས་བཟུང་ན་འགྲིག་སྟེ། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》ལས།20 “འཛམ་གླིང་ནས་སྐད་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྟོང་མཆིས་སྟེ། གཡུང་དྲུང་གི་བོན་ཐོས་པ་གསུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་ཡོད་ཅེས་སྟེ། དེའི་ནང་ནས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག ཁྲོམ་སྟག་གཟིག་བོད་དང་ཞང་ཞུང་དང་དྲུག་ནི་ཡུལ་དབུས་སྙིང་པོ་དྲུག་གོ”ཞེས་པ་དང་། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས》ལས།21 “འཛམ་བུ་གླིང་དུ་སྐད་རིགས་མི་མཐུན་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུའི་ཡུལ་དུ་བོན་རང་འགྱུར་གྱི་བསྟན་པ་རེ་རེ་བཞག་པ་ནི། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་ཞང་ཞུང་བོན་པོ་ཤ་རི་དབུ་ཆེན་ལ། ཕྱིའི་བཙོ་མུ་མར་གསེར་བཙོ་བསྟན་ནས་བསྟན་པ་སྲུང་བ་དང་། ནང་དོན་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་གཏན་ལ་ཕབ། སྟག་གཟིག་གི་ཡུལ་དུ་ཟ་རང་མེ་འབར་ལ་ཕྱི་དོན་དང་ནང་དོན་གཉིས་ཀ་བསྟན། དེ་བཞིན་ཁྲོམ་གྱི་ཡུལ་དུ་ཁྲོམ་བོན་མཐུ་ཅན་ལ་བསྟན། རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་རྒྱ་གར་ལྷ་དག་སྔགས་གྲོལ་ལ་བསྟན། རྒྱ་ནག་ཡུལ་དུ་ལེགས་སྟོན་རྨང་པོ་ལ་བསྟན། ཁ་ཆའི་(ཆེ)ཡུལ་དུ་ཁ་ཆེའི་བོན་པོ་སེང་གུང་སྟོང་དང་ལ་བསྟན། ཟ་ཧོར་ཡུལ་དུ་ཟ་ཧོར་གྱི་བོན་པོ་ལྷ་བོ་ལྷ་སྙན་ལ་བསྟན། ཨུ་རྒྱན་ཡུལ་དུ་ཨུ་རྒྱན་གྱི་བོན་པོ་མཚེ་ལྷ་དང་ལྷ་ལ་བསྟན། བལ་ཡུལ་དུ་བལ་བོན་ལང་ཐང་ལ་ཕྱི་དོན་བལ་པོའི་ཐུན་སྔགས་དང་ནང་དོན་བསྟན། སུམ་པའི་ཡུལ་དུ་སུམ་པའི་བོན་པོ་དུང་མོ་ཆོ་ལ་བསྟན། སེ་འ་ཞའི་ཡུལ་དུ་སེ་བོན་གནམ་ལྕགས་ལ་བསྟན་པ་བཞག དེ་ནས་འཇང་གི་ཡུལ་དུ་འཇང་ཚ་འཕེན་སྣང་ལ་བསྟན་པ་བཞག”ཅེས་དང་། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོ》ལས།22 “འཛམ་གླིང་ལྷོ་བྱང་གི་ཡུལ་དེ་དག་རྣམས་ལས་སྟོན་པ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་ཞབས་བཅག་པའི་ཡུལ་ནི། ཉི་སྒྲོན་ལྟར་ན་རྒྱ་ནག མེ་ཉག རྒྱ་གར། བལ་བོ། ཨོ་རྒྱན། ཟ་ཧོར། ཁ་ཆེ། ཐོད་ཀར། ལི་ཡུལ། སྟག་གཟིག ཞང་ཞུང་། མོན་ཡུལ། ཁྱི་ཐན་ཡུལ། ཁྲོམ་གེ་སར། བྲུ་ཤ གར་ལོག གྲུ་གུ། བོད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་སུ་བྱོན་ཏེ་བཀའ་རྟགས་ཞབས་རྗེས་སོགས་ད་ལྟར་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པས་ཀུན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་རུང་ངོ་”ཞེས་པ། ཉི་མ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་སྟག་གཟིག་ཞིང་བཀོད་ལ་བཞེངས་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་ཐང་ཀའི་རྣམ་པ་ལྟར་བཞེངས་ཡོད་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ནི་ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་ས་བཀྲ་རྣམ་པ་ལྟར་བྲིས་ཡོད། རྗེས་སུ་ཨུ་རུ་སུའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ L.N Gumilev དང་ B.I Kuznetsov གཉིས་ཀྱིས་ས་བཀྲ་རྣམ་པའི་ལྟར་བྲིས་ཡོད་པའི་སྟག་གཟིག་ཞིང་བཀོད་དེར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་རྗེས། གནའ་སྔ་མོའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་དང་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་དེ། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་དུ23“བར་བོ་སོ་བརྒྱད་དེ Pasargadae ཞེས་པ་སྟེ་པར་སིག་གི་རྒྱལ་སར་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། དགེ་རྒྱས་ཡོན་ཏན་ནི Hyrcania ལ་ངོས་བཟུང་བ། སེང་གེ་རྒྱབ་གནོལ་ཞེས་པ་དེ་པེ་ཏེ་ཡ་ན (孛代雅纳)ངོས་བཟུང་བ། མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་གླིང་ནི Felix བཅས་ལ་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ”སོགས་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་དེ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེས་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་ཡུལ་ཁམས་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་གོ་རུང་བ་དོན་དངོས་ཡིན་པ་ལས་བོན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་བཟོ་བྱས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་པ་བདེན་དཔང་བྱ་ནུས་སོ། །\nཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡུལ་ཁམས་བགོ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཞང་ཞུང་ཕུག་པ་དང་བར་བ། སྒོ་བ་བཅས་གསུམ་དུ་འདོད་ཀྱིན་ཡོད། ཡིན་ཡང་ཡུལ་ངོས་འཛིན་སྲོལ་ཀྱི་ཐད་ལ་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལྟ་བ་དེ་འདྲའི་གཅིག་མཐུན་བྱུང་མེད་མོད། བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་འགངས་ཆེན་དང་མཁས་ཆེན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཀློང་བརྡོལ་བ་དག་གི་བཞེད་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་སྟེ་བརྗོད་ན་ནོར་འཁྲུལ་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་གྱི་དབུ་འཆད》ལས།24 “སྤྱིར་བསྟན་པ་འདི་དར་བའི་གནས་ཆེན་གསུམ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་དེ། སྟག་གཟིག་ན་ཤམ་པོ་ལྷ་རྩེ། ཞང་ཞུང་བར་བ་ན་རྒྱལ་མཁར་བ་ཆོད། སྒོ་བ་ན་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར”ཞེས་པ་དང་། 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས》ལས།25 “དང་བོ་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དུ་བཞག་པའི་སྒོ་ཕུག་མ་འོལ་གླིང་བར་མ་རྒྱལ་མཁར་བ་ཆོད། ཐ་མ་གངས་ཏི་སེ་ལ་བཤད་ཅིང་”ཞེས་པ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན》ལས།26 “ཡུལ་ནི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་སྟེ། ཕུག་པ་རྟག་གཟིག་བར་པ་ཨོ་རྒྱན་ཏེ། བོན་ཁུངས་ཕྱིར་ན་གསུང་རབ་དགོངས་པ་འགལ། ཞང་ཞུང་ཕུག་བར་ཞེས་བཟུང་དེ་ལྟར་དང་། ཞང་ཞུང་སྒོ་པ་ཞང་ཞུང་དངོས་ཀྱི་ཡུལ། སྟོད་ན་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ཡུལ་མཚམས་སིང་གི་ཕྱིན། བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་གང་རྒྱུན་ཚུན་དང་སྨད། སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཡན་ཆད་དང་། ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཚུན”ཞེས་པ་ཡིས། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་མཆོག་གི་གདུལ་ཞིང་དུ་གྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་འདི་ཁ་ཇེ་གསལ་དུ་བཏང་ནས་བརྗོད་ན། ཞང་ཞུང་ཕུག་པ་ནི་པར་སིག་དེ་དེང་སང་གི་དབྱི་ལིང་བྱ་བ་དེ་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཨ་རུབ་དང་དུར་གྱིས། དབྱི་རག་སོགས་ཡུལ་ཁམས་མང་བོ་དང་། ཞང་ཞུང་བར་བ་ནི་དེང་སང་གི་ཨུ་རྒྱན་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཁ་ཆེ་དང་ཕར་ཁིས་སི་ཐན་སོགས་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་ཆོད་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཡུལ་ཁམས་མང་བོ་ཞིག་ལ་གོ་ན་འགྲིག་སྙམ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བ་ནི་རི་བོ་ཧི་མ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་བར་ཆོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱིས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་སྟོད་ན་ཁ་ཆེ་འབྲེལ་མཚམས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་གང་རྒྱུན་ཚུན། སྨད་ནས་སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཡན་ཆད། ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཚུན་གྱི་27 “གངས་ཅན་བོན་གྱི་ཡུལ་ཁམས”ཀུན་ལ་ངོས་བཟུང་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མི་འགལ་སྙམ་མོ། །\nའདིར་གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ནི་ཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ་དེ་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་མང་ཤས་སུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་གདུལ་ཞིང་དུ་གྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཡུལ་ཁམས་ལས། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་བོའི་ཆབ་ཁོངས་སུ་མི་འདུ་བ་ལྟར་སྣང་མོད། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་གྱི་དབུ་འཆད》ལས།28 “ ཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ། སྲིད་པའི་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ། འཛམ་གླིང་པའི་སྙིང་པོ། ཞང་ཞུང་བོན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞིང་ཁམས་ན། ཡབ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རྒྱལ་པོ། གྱེར་ཝེར་ཐ་ཚན་ཧི་པང་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ། འཛམ་བུ་གླིང་གིས་རྒྱལ་ཁམས་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ”ཞེས་པར་གཞིགས་ན། སྔ་མོའི་དུས་སུ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་རེ་གཉིས་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ་སྟེ་ཨུ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་ལ་མངའ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཁས་མི་ལེན་ཐབས་མེད་ཀྱི་ལུང་ངོ་། །\nབོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་མང་པོར“ཕྱི་བ ་སྒོ་བ་ཞང་ཞུང་དངོས་ཀྱི་ཡུལ”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་དེར་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་གཙོས་པའི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་གསུམ་གའི་ཐད་ནས་མངའ་བསྒྱུར་ཞིང་ཞང་ཞུང་གི་མི་སྡེ་གནས་དེར་འཁོད་པ་དང་། ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ཁུངས་ཀྱང་གནས་དེ་ཡིན་པ་ངམ་གྱིས་རྟོགས་ཐུབ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡུལ་ཁམས་བགོ་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ནས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པ་ལྟར་སྣང་མོད། མིང་འདི་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་བརྗོད་དཀའ་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་དུ་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་སྲིད་ཤུགས་འཕེལ་འགྲིབ་བྱུང་བ་དང་བསྟུན། མིང་འདི་གསུམ་ཀའི་འཁོབ་མཐའི་ཐད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཅི་རིགས་འབྱུང་ཡོད་པ་ཚོམ་མེད་རེད། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པའི་འཁོབ་ཏུ་ཆེས་ཐོག་མར་བོད་མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཀུན་འདུ་བར་སྣང་སྟེ། 《གངས་དཀར་ཏི་སེའི་དཀར་ཆག་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》ལས།29 “ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་དང་”ཞེས་པ་དང་། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》ལས།30 “ཡུལ་ནི་གབ་འགྲེལ་སོགས་ནས་མཐོ་ཞང་ཞུང་ཁ་ཡུག་གི་རུ་མཚམས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་མན་ཆད། དམའ་སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོས་ཡན་ཆད། ལྷོ་དོམ་སྒྲོ་ནག་པོ་སྙུག་མ་མདའ་ཁུར་ཚུན་ཆད། བྱང་ལི་བྱ་སྒང་རིང་འཇག་མ་གླུ་ལེན་ཚུན་ཆད་དུ་དར་བར་བཤད་ཅིང་། རྒྱལ་ཁམས་ནི་རུ་བཞི་བོན་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་བྱས”ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་ལུང་མང་པོར་གཞིགས་ཚེ་ཆེས་ཐོག་མའི་དུས་སུ། བོད་མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཚང་མ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཡོངས་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་མངའ་ཁོངས་ཏེ་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་འཁོབ་མཐའ་རུ་གཏོགས་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་བློ་བསྐྱེད་འབྱུང་ནུས་སོ། །\nསྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཞི་བར་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུན་པའི་ཚུགས་བྲལ་བའི་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་མཇུག་སྒྲིལ་ཞིང་། རྗེ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡར་ཀླུང་བཙན་པོར་མངའ་གསོལ་ཏེ་ཡར་ཀླུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཞང་ཞུང་གི་ཁོངས་ལས་ལོགས་སུ་གྱེས་པའི་དབུ་ཚུགས་པ་དང་བསྟུན། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པའི་འཁོབ་མཐབའང་པགས་རློན་ཉི་མར་བརྡལ་བ་བཞིན་རིམ་གྱིས་གཉེར་སྐུམ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་བ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་མཐུན། ད་ལྟ་ང་ཚོས་ངོས་འཛིན་བཞིན་པའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་ཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱ་གཉིས་ཀྱི་དུས་སུ་ཞང་ཞུང་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་བགོས་པ་ལྟར་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་སྟེ། 《སྐྱབས་སྟོན་ཁྲོ་འགྲེལ》ལས།31 “སྤྱིར་ཞང་ཞུང་དང་བོད་གཉིས་དང་པོ་ས་བགོས་ལ། གཙང་ཁ་རག་ཡན་ཆད་ཡིན་ལ། ལིག་མི་རྐྱ་ཡི་དུས་ཞང་ཞུང་ལ་དམག་སྟོང་སྡེ་དགུ་ཁྲི་དགུ་འབུམ། སུམ་པའི་སྟོང་བུ་ཆུང་ཡར་དེའི་མངའ་རིས”ཞེས་པ་ཡིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྨ་མེད་པའི་གསལ་ཁ་བྱིན་ཡོད། དེ་ན་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་འཁོབ་མཐའི་ངོས་འཛིན་ཐད་ལ་ད་སྔ་དེ་འདྲའི་བཤད་ཚུལ་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཆོག་པ་ཞིག་མེད་ལ། ལྷག་པར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བ་ནི་ལག་མཐིལ་ལ་འབུ་ཨ་རུ་ར་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་གསལ་བོ་ཞིག་བཤད་དཀའ་མོད། ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་ཁུངས་བཙུན་པ་དང་ཕྱིས་འབྱུང་གི་མཁས་པ་དག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཀློང་ལས་གྲོལ་བའི་གསུང་རྩོམ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་སྤྲོས་ན། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན》ལས།32 “ ཞང་ཞུང་སྒོ་བ་ཞང་ཞུང་དངོས་ཀྱི་ཡུལ། སྟོད་ན་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་མཚམས་སིང་གི་ཕྱིན། བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་གང་རྒྱུན་ཚུན་དང་སྨད། སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཡན་ཆད་དང་། ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཚུན”ཞེས་པ་དང་། རྒྱའི་དེབ་ཐེར《ཡིག་ཚང་རུས་སྦལ་མ》རུ།33 “ཞང་ཞུང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་བོད་དང་། ནུབ་ཞང་ཞུང་ཆུང་བ། བྱང་ལི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། ཤར་ནུབ་ཏུ་ལེ་བར་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་དང་། ཧྲག་དམག་ཁྲི་བརྒྱད་དགུ་ཡོད།” ལུང་འདིར་ཞང་ཞུང་ཆེ་བ་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་34ཞང་ཞུང་ཆུང་བ་དང་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་དག་མེད་ཀྱང་། སྐབས་དེ་ཞང་ཞུང་ཆུང་བ་དང་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་དག་ཞང་ཞུང་གི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཀུན་ཁ་གཅིག་མཐུན་ཏུ་གསལ་བས། གོང་གི་ལུང་འདི་དག་གཞིར་བཟུང་བའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་གི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱ་དང་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཁ་བར་ལ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་འཁོབ་མཐའ་དེ། 《གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག》ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཏུ་35 “ཞང་ཞུང་གི་ནུབ་མཐའ་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་སྟེ(吉尔吉特)དེང་གི་ཀ་རྨིར་(克什米尔)ལ་འབྲེལ་བ་དང་། བྲུ་ཤ་ནས་ཤར་ནུབ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྲིང་བའི་དེང་གི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་(印度和尼泊尔)གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཉུང་ཤས་རེ་ཆོད་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཕ་སྨིར་དང་ལི་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་ཉུང་ཙམ་དང་བྱང་ཐང་སོགས་བརྒྱུད་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བསྲིངས། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་གསལ་བོ་ཞིག་མི་ཤེས་མོད། བན་དེའི་ཡིག་ཆ་གཞིར་བཟུང་ན། ཤར་མཚམས་བོད་དང་སུམ་པ་འབྲེལ་མཚམས་ཀྱིས་ཆོད། འདིར་བརྗོད་པའི་ཞང་ཞུང་གི་འཁོབ་མཐའི་ཁོངས་སུ་མདོ་ཁམས་འདུས་མེད”ཅེས་འཁོད་ཡོད་པ་བཞིན་ངོས་འཛིན་བྱས་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་ཧ་ཅང་མཐུན་ཞིང་ཁ་གསལ་བོ་འདུག་སྙམ། གོང་གི་ལུང་འདིའི་ནང་དུ་“འདིར་བརྗོད་པའི་ཞང་ཞུང་གི་འཁོབ་མཐའི་ཁོངས་སུ་མདོ་ཁམས་འདུས་མེད”ཅེས་བརྗོད་པར་གཞིགས་ན། སྐབས་དེ་དུས་མདོ་ཁམས་ཀྱི་ས་སྐོར་རེ་ཡང་ཞང་ཞུང་གི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་ངང་གིས་རྟོགས་ཐུབ།\n《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》ལས། ཞང་ཞུང་དང་བོད་ཀྱི་འཁོབ་མཐའ་དེ་ལས་ཀྱང་ཁ་གསལ་བ་ཞིག་འཁོད་ཡོད་དེ།36 “མཚོ་མ་པང་ནས་ཤར་དུ་ཞག་བཅུ་ཙམ་ན་དགྲ་བླ་མོའི་རྟེན་གནས་སྟག་རི་ཁྲ་བོ་ཡོད”ཅེས་དང་། ཡང་“དེའི་བྱང་དུ་གྲྭ་ས་འོག་མ་ར་ལག་གཡུང་དྲུང་གླིང་ཡོད་། དེའི་ཉེ་བར་རྨེའུ་ཚང་གི་གདན་ས་ཟངས་རི་མཁར་དམར། གནམ་མཚོ། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་རྣམས་ཡོད། དེ་དག་ཞང་བོད་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་ཡིན་པས་ཞང་བོད་གང་དུ་འདྲེན་རུང་ངོ”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་ཡིས། སྐབས་དེ་དུས་ཞང་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་དེ་བོད་རུ་བཞིའི་ནུབ་བྱང་གི་མཚམས་སྟག་རི་ཁྲ་བོ་གཞི་བྱས་པ་དང་། ཞང་ཞུང་གི་ལྷོ་མཚམས་དང་ལྷ་ས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་བོད་རུ་བཞིའི་བྱང་མཚམས་དེ་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་ཆོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་ཁོངས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་ཀྱི་ཆབ་ཁོངས་ཡིན་པ་གསལ་ལོ། །\nདེ་ལྟར་ན་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་སོ་སོའི་ཡུལ་ཁམས་དང་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ངོས་འཛིན་ཐད་ལ་གནའ་དེང་གི་མཁས་པ་མང་བོའི་དགོངས་བཞེད་ཕལ་ཆེར་མདོ་རྩ་གཅིག་ལ་བབས་ཡོད་དེ། 《གངས་ཏི་སེའི་དཀར་ཆག་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》ལས།37 “ཕུག་པ་ཁྱུང་ཆེན་སྤུངས་རི་དང་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར། བར་བ་ལྷ་རི་གྱང་དོ་དང་རྒྱ་མཁར་འཕན་གླིང་། ཤེ་ལེ་རྒྱ་སྐར་དང་ཁྱུང་པོ་གཏིང་རྫོང་། ”ཞེས་དང་། 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས》ལས།38 “སྒོ་ཕྱི་མ་དེ་ལའང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པའི་ཕུག་མ་གངས་ཏི་སེ། བར་མ་རྟ་སྒོ་དྭང་ར། ཕྱི་མ་གྱིམ་ཤོད་ཤེ་ལེ་རྒྱ་དཀར་དུ་བཤད”ཅེས་པ། 《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ》ལས།39 “ཞང་ཞུང་སྒོ་བ་འདི་ལ་ཡང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། ཕུག་པ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱི་སྐོར་དང་། བར་པ་དྭང་ར་རྟ་སྒོའི་སྒོར། ཕྱི་མ་གྱིམ་ཤོད་ཤེ་ལེ་རྫོང་དྲུག་གི་སྐོར་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད”ཅེས་པ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》ལས།40 “ད་ལྟའི་སྟོད་མངའ་རིས་ལ་དྭགས་དང་བཅས་པ་དེ་ཚོ་ལ་ཞང་ཞུང་ཕུག་དང་། དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ལ་ཞང་ཞུང་བར་དང་། མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཞེས་གྲགས་ཀྱི་ཡོག་རེད”ཅེས་དང་། 《དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གི་དཀར་ཆག》ལས།41 “ཞང་ཞུང་གནས་མཆོག་སྒོ་མོ་བར་བའི་ཡུལ། ངོ་མཚར་བཀའ་རྟགས་དང་ར་གཡུ་མཚོ་རུ”ཞེས་པ་སོགས་དང་། ད་རུང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་གསུང་རབ་མང་པོར་གོང་དང་གཅིག་ལྕོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཁོད་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། ང་ཚོའི་ལྟ་བ་གཅིག་ཐོག་ཏུ་དབབ་དགོས་པ་ནི། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་པ་དང་བར་མ། ཕྱི་མ་གསུམ་དུ་བགོས་པའི་ཕུག་པའི་ལྟེ་བ་ནི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཡིན་པ་དང་། བར་བའི་ལྟེ་བ་ནི་དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་། ཕྱི་མའི་ལྟེ་བ་ནི་སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་དམ་42ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ཡིན་པ་གསལ་བོར་ཤེས་ཐུབ། དེ་བཞིན་《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》གཞིར་བཟུང་ནས།43 ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་དབྱེ་མཚམས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ན། “ཞང་ཞུང་ཕུག་པ་ནི་སྟོད་དང་ར་ཡན་ཆད་དེ། དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་ཕུག་པའི་སྒོ་བ་ཡིན”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པས། ཞང་སྒོ་བའི་ཕུག་པའི་ཡུལ་དེ་44ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ནུབ་མཐའ་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་(吉尔吉特)སྟེ་དེང་གི་ཀ་རྨིར་(克什米尔)ལ་འབྲེལ་བ་དང་། བྲུ་ཤ་ནས་ཤར་ནུབ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རི་བོ་ཧི་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྲིང་བའི་དེང་གི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་(印度和尼泊尔)གྱི་ཟངས་དཀར་སོགས་ཡུལ་ཁམས་ཉུང་ཤས་རེས་ཆོད་པ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སྟག་རི་ཁྲ་བོ་ནས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པ། ཤར་ཕྱོགས་དང་ར་གཡུ་མཚོ་དང་འབྲེལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་ཕ་སྨིར་དང་ལི་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་ཉུང་ཙམ་གྱིས་ཆོད་པའི་དཀྱིལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཕུག་པའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་ངོས་འཛིན་གནང་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་སྙམ།\nཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ་ཁམས་དེ། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》རུ།45“དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་ནས་སྨད་ཀྱི་ཤེ་ལེ་རྒྱ་མཁར་ཡན་ཆད་ཅེས། དེ་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ཡིན་པར་གསལ ”ཞེས་འཁོད་ཚུལ་དང་བསྟུན་ཏེ་བཀྲལ་ན།46 དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ནུབ་མཚམས་དྭང་ར་གཡུ་མཚོའི་ཉེ་འཁོར་དང་། ལྷོ་མཚམས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་47རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པ། ཤར་ཕྱོགས་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་དང་འབྲེལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་མོའི་བྱང་མཐའི་ནུབ་ཁུལ་ལ་གཏུགས་པའི་དཀྱིལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་བར་མའི་ཡུལ་ཁམས་ལ་ངོས་བཟུང་ན་གོང་གི་ལུང་དག་དང་མི་འགལ་བར་སྣང་།\nཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་ཁམས་དེ། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》ཡང་48 “ཞང་ཞུང་སྨད་ལ་བོད་ཆེན་པོའམ། སྨད་ཀྱི་མདོ་ཁམས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་ཅེས། དེ་ནི་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་མན་ཆད་དེ། ཆབ་མདོའི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་སུམ་བྷ་གླང་དཀར་སྟོད་དང་། ལྷོ་ཡི་ཁ་རུབ་ཞེས་པ་སོགས་ནས་བཟུང་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་བརྩི” ཞེས་པ་དང་། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》ལས།49 “ཁྱུང་པོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཆབ་མདོ་ནས་རིམ་པར་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་པདྨ་བཀོད། ཚ་བ་རོང་། འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ཤར་དུ་འཇང་ས་ཐམ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་སུ་བོན་པོ་རྙིང་མ་བཀའ་རྒྱུད་ཅི་རིགས་ཡོད”ཅེས་དང་། ཡང་50“ལྷ་སའི་ཤར་སྨད་ལྟ་བུར་ཉང་དག་རྐོང་གསུམ་དང་བོན་རི་ཆེན་པོ་རྣམས་བཞུགས་སོ”ཞེས་པ། ཡང་51“ཁྱུང་པོ་དང་བོན་རིའི་བར་ན་སྤུ་བོའི་ཡུལ”ཞེས་པ། 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཀྲ་ཤིས་གཏེར་བུམ》ལས།52“ལི་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་ཡིག་ཁྲོད་ཀྱི་(于阗)ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེང་སྐབས་ཞིན་ཅང་དང་ཀན་སུའུ་53“ཏུན་ཧོང” གི་རྒྱུད་དེ་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས”ཞེས་བྲིས་ཡོད། གོང་གི་ལུང་དེ་དག་ལས་བདེན་དཔང་བྱེད་ཆོག་པ་ནི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་དེ་54ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ནུབ་མཚམས་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཉེ་འཁོར་དང་། ལྷོ་ནུབ་གོང་པོ་བྱང་སྟོད་ནས་སྤུ་བོའི་ཡུལ་གྱིས་ཆོད་པའི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་དང་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་ནུབ་ཁུལ་དེད་ཅིང་། ལྷོ་མཐའ་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་དང་རྫ་ཆུ། འབྲི་ཆུ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་དེད་པའི་ས་དམ(维西)གྱི་ཉེ་མཚམས་དང་འབྲེལ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ས་དམ་ནས་འབྲི་ཆུའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འབའ་ཐང་དང་ལི་ཐང་གཉིས་ཀྱི་བར་ནས་དྲང་ཤར་སེ་དར་རྩེ་མདོ་ལ་ཆོད་པ། དར་རྩེ་མདོ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་དེད་པའི་རྔ་སྨད་འབར་ཁམས་ལ་གཏུགས་པ། འབར་ཁམས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འཕྲེད་ཀྱིས་བཅད་དེ་རྔ་སྟོད་རྔ་ཁུལ་ལ་གཏུགས་པ། དེ་ནས་མུ་མཐུད་དུ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དེད་དེ་རྨ་ཆུར་ཐུག་ཚེ་རྨ་འགྲམ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་བརྒྱུད་དེ་རྨ་སྟོད་ལ་གཏུགས་པ། རྨ་སྟོད་ནས་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་པོའི་ཤར་མཐའ་བརྒྱུད་དེ་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་མོའི་བྱང་མཐའ་ལ་གཏུགས་པ། བྱང་མཚམས་ད་ལྟའི་ཀན་སུའུ་དང་ལི་ཡུལ་གཉིས་འདྲེས་མཚམས་ཀྱི་ཏུན་ཧོང་(འདུ་ཁང་)གི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ནང་ཁུལ་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པར་སྣང་། དེར་བརྟེན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》ལས།55 “ཁྱུང་པོའི་ཁོག་ཏུ་ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་དང་གྱི་གདན་ས་དང་། བློ་ལྡན་གྱི་གདན་ས་བྱ་ཟེར་བ་སོགས་ན་ཁྱུང་པོ་སེང་ཆེན་སོགས་དགོན་སྡེ་མང་། ནང་གསེས་ཚོ་པ་སོ་དགུ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་རྒྱ་སྡེ་ཉེར་ལྔ་སོགས་ཕལ་ཆེར་བོན་སྡེ་ཡིན”ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཆབ་མདོ་དང་སྡེ་དགེ་སྟོད་སྨད། ཚ་བ་རོང་། སྨར་ཁམས། མཇོ་མདའ། མགར་ཐང་། དར་རྩེ་མདོ། ཡུལ་ཤུལ་སོགས་གཙོ་བོ་56ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་རྒྱུད་དུ་མཆིས་པའི་ཚོ་ཁག་དག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་སྣང་ངོ་། །\nདཔྱད་རྩོམ་འདིར་བན་བོན་གཉིས་ཀའི་སྔ་རབས་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་ཁུངས་བཙུན་པ་དག་གཞིར་བཟུང་ཐོག བོན་གྱི་ཤེས་རིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་པའི་དགེན་ཚེ་རིང་ཐར་ལགས་གཙོས་བོན་གྱི་ཤེས་རིག་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བའི་ཆེད་ལས་མཁས་པ་སྐོར་ཞིག་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང་བཀའ་འདྲིའི་ལས་ཀ་ཁུར་དུ་བླངས་ཤིང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་བརྩོན་ཕྲ་མོའི་འབིག་རྩེ་ཧུར་གྱིས་བརྡར་བཞིན་རེ་ཞིག་མཇུག་རྫོགས་པའི་ཚུལ་བསྐྱངས།\nདཔྱད་རྩོམ་འདི་རུ་བདག་གིས“ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ”དང་། “ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ”བཅས་ཀྱི་མིང་གསར་སྤྱད་དེ་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་ཡོད་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་མཆོག་གི་བསྟན་པའི་གདུལ་བྱའི་ཞིང་ཁམས་དུ་གྱུར་ཚད་ཀྱི་ཆ་དང་ཞང་རྒྱལ་རིམ་བྱུང་གིས་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཆབ་ཁོངས་སུ་གྱུར་ཚད་ཀྱི་ཆ་བཅས་གཉིས་ཀྱི་ཐད་ནས་མིང་དེ་ལྟར་དུ་བཏགས། དེར་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ལས་ཕུག་པ་ནི་པར་སིག་སྟེ་དེང་སང་གི་དབྱི་ལིང་བྱ་བ་དེ་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཨ་རུབ་དང་དུར་གྱིས། དབྱི་རག་སོགས་ཡུལ་ཁམས་མང་པོ་དང་། ཞང་ཞུང་བར་བ་ནི་དེང་སང་གི་ཨུ་རྒྱན་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཁ་ཆེ་དང་ཕར་ཁིས་སི་ཐན་སོགས་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་ཆོད་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཡུལ་ཁམས་མང་པོ་ཞིག་ལ་གོ་ན་འགྲིག་སྙམ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བ་ནི་རི་བོ་ཧི་མ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་བར་ཆོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱིས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་སྟོད་ན་ཁ་ཆེ་འབྲེལ་མཚམས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་གང་རྒྱུན་ཚུན། སྨད་ནས་སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་ཆའི་སྟོད། ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཚུན་གྱི་གངས་ཅན་བོན་གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་ངོས་བཟུང་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་དུ་རེ།\nཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་གིས་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གྱི་ཆབ་ཁོངས་ནི་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཁོད་ཡངས་ཏེ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཕུག་པའི་ཡུལ་ནི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ནུབ་མཐའ་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་(吉尔吉特)སྟེ་དེང་གི་ཀ་རྨིར་(克什米尔)ལ་འབྲེལ་བ་དང་། བྲུ་ཤ་ནས་ཤར་ནུབ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རི་བོ་ཧི་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྲིང་བའི་དེང་གི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་(印度和尼泊尔)གྱི་ཟངས་དཀར་སོགས་ཡུལ་ཁམས་ཉུང་ཤས་རེས་ཆོད་པ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སྟག་རི་ཁྲ་བོ་ནས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པ། ཤར་ཕྱོགས་དྭང་ར་གཡུ་མཚོ་དང་འབྲེལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་ཕ་སྨིར་དང་ལི་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་ཉུང་ཙམ་གྱིས་ཆོད་པའི་དཀྱིལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཕུག་པའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་འདོད་པ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་བར་མའི་ཡུལ་ཁམས་ནི་དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གིས་ལྟེ་བྱས་པའི་ནུབ་མཚམས་དྭང་ར་གཡུ་མཚོའི་ཉེ་འཁོར་དང་། ལྷོ་མཚམས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པ། ཤར་ཕྱོགས་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་དང་འབྲེལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་མོའི་བྱང་མཐའི་ནུབ་ཁུལ་ལ་གཏུག་པའི་དཀྱིལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་བའི་ཡུལ་དེ་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ནུབ་མཚམས་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཉེ་འཁོར་དང་། ལྷོ་ནུབ་གོང་པོ་བྱང་སྟོད་ནས་སྤུ་བོའི་ཡུལ་གྱིས་ཆོད་པའི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་དང་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་ནུབ་ཁུལ་དེད་ཅིང་། ལྷོ་མཐའ་རྒྱ་མོ་རྔུལ་ཆུ་དང་རྫ་ཆུ། འབྲི་ཆུ་གསུམ་གྱི་བར་རྒྱུད་དེད་པའི་ས་དམ་(维西)གྱི་ཉེ་མཚམས་དང་འབྲེལ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ས་དམ་ནས་འབྲི་ཆའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འབའ་ཐང་དང་ལི་ཐང་གཉིས་ཀྱི་བར་ནས་དྲང་ཤར་སེ་དར་རྩེ་མདོ་ལ་ཆོད་པ། དར་རྩེ་མདོ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་དེད་པའི་རྔ་སྨད་འབར་ཁམས་ལ་གཏུག་པ། འབར་ཁམས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འཕྲེད་ཀྱིས་བཅད་དེ་རྔ་སྟོད་རྔ་ཁུལ་ལ་གཏུག་པ། དེ་ནས་མུ་མཐུད་དུ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དེད་དེ་རྨ་ཆུར་ཐུག་ཚེ་རྨ་འགྲམ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་བརྒྱུད་དེ་རྨ་སྟོད་ལ་གཏུག་པ། རྨ་སྟོད་ནས་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་པོའི་ཤར་མཐའ་བརྒྱུད་དེ་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་མོའི་བྱང་མཐའ་ལ་གཏུག་པ། བྱང་མཚམས་ད་ལྟའི་ཀན་སུའུ་དང་ལི་ཡུལ་གཉིས་འདྲེས་མཚམས་ཀྱི“ཏུན་ཧོང་”(འདུ་ཁང་)གི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ནང་ཁུལ་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པར་སྣང་། ཁྱུང་པོའི་ཁོག་ཏུ་ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་གྱི་གདན་ས་དང་། ནང་གསེས་ཚོ་པ་སོ་དགུ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་རྒྱ་སྡེ་ཉེར་ལྔ་སོགས་ཕལ་ཆེར་བོན་སྡེ་ཡིན་པའི་གཏམ་དེ་ནི། ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཆབ་མདོ་དང་སྡེ་དགེ་སྟོད་སྨད། ཚ་བ་རོང་། སྨར་ཁམས། མཇོ་མདའ། མགར་ཐང་། དར་རྩེ་མདོ། ཡུལ་ཤུལ་སོགས་གཙོ་བོ་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་རྒྱུད་དུ་མཆིས་བའི་ཚོ་ཁག་དག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་སྣང་ངོ་། །\n1 རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ཞེས་པར་གསལ། [M] p.36 དེབ་འདི་ནི་ཁྲོ་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་ཡིག་ཚང་ནས་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ་དུ་འབོད་པས་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ཡིག་རྙིང་ཞིག་ཡིན། རྗེས་སུ་ལི་ཤི་སྤྲུལ་སྐུ་གཤེན་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་པེ་ཅིན་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་ནས་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར།\n2 རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ》 [M] p.3 དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ་ཞིག་ཡིན།\n3 Samten G•Karmay 《A Lexicon of Zhangzhung and Bonpo Terms》 [Z] p.217 “ཞང་། 1གདུང་དང་རུས་ཤིགaclan or lineage 2ཡུལ་ལམ་ལུང་བ། the valley oraplace, or residence ofaperson” འཇར་པན་གྱི་རྒྱལ་སྐྱོང་མི་རིགས་རིགས་པ་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་།\n4 སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ》 [M] p.26 ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 2005.1\n5 [ ཞང་ཞང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཅེས་པ་ཅིག་ད་སྔའི་བར་དུ་བཤད་སྲོལ་བྱུང་མེད་མོད། འདི་ནི་བདག་གིས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་སྐོར་ཞིག་ལ་བལྟས་རྗེས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་ཚོར་རམ་ལྟ་བ་གསར་བའི་ཆ་ཙམ་ཡིན་པས་དཔྱད་པར་འཚལ། ]\n6 ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》 [M] p.9 དུས་རབས 14 བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ།\n7 ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》 [M] p.10 རྩོམ་པ་བོས་དུས་རབས 14 བའི་ནང་དུ་མཛད་ཅིང་། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་ལག་བྲིས་བྱས་པའི་དབུ་ཅན་དཔར་མ།\n8 ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》 [M] p.41 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985.9\n9 ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》 [M] p.9 དུས་རབས 14 བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ།\n10 གྲགས་པ་རིན་ཆེན། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས》 [M] p.61 ཐོབ་གསར་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དབུ་ཅན་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n11དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། 《དེབ་དཀར》 [M] p7 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོའི་ཟླ3པའི་པེ་ཅིན་གྱི་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ།\n12ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》 [M] p.45 ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1894.4\n13 ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས། 《བོད་རིག་པ་སྤྱི་བཤད》 [M] p.193 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007.9\n14 ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》 [M] p.68 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003.6\n15 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》 ཡི་ཤོག་ངོས 68 ལྟར་ན། [ རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ནི། 1. ཡུལ་འཆིམས་ཡུལ་གྲུ་ཤུལ་ན། འཆིམས་རྗེ་ནི་གུ་ཡོད། བློན་པོ་སྣང་དང་དེང་། 2. ཞུང་ཞུང་ཡུལ་ན་ནི། རྒྱལ་པོ་ལིག་སྙ་ཤུར། རྨ་དང་ར་སངས་བློན། 3. མྱང་རོ་ཕྱོང་དཀར་ན། གཙང་རྗེ་ཐོང་དཀར། བློན་པོ་གནང་བན། 4. གནུབས་ཡུལ་གླིང་དགུ་ན། གནུབས་རྗེ་དམིགས་པ། བློན་པོ་རྨེའུ་དང་འབྲོ། 5. ཡུལ་མྱང་རོ་ཤམ་པོར་ན། ལོ་ངམ་རྗེ་འབྲེལ་བློན་པོ་ཤེ་པུང་གཉིས། 6. ཡུལ་གྱི་ལྗོན་སྔོན་ན། རྗེ་རྨང་པོ། བློན་པོ་ངམ་དང་འབྲོ། 7. ཡུལ་ངས་སོ་ཁྲ་སྣར་ཟིངས་རྗེ་ཁྲི་འཕྲང་གསུམ་བློན། མགར་དང་གཉན། 8. ཡུལ་འོལ་ཕུ་སྤང་མཁར་དུ། ཟིང་རྗེ་ཐོན་ཕྲེང་། བློན་རྔོག་དང་སྦས། 9. སྲིབ་ཡུལ་གྱི་རལ་གོང་དུ། བྲང་རྗེ་གུང་རྣམ། བློན་པོ་སྤྲད་དང་ཞུགས། 10. ཡུལ་རྐོང་ཡུལ་བྲེལ་སྣར་ན་ལྷ་རྗེ་རྐོང་རྗེའི་དཀར་པོ། བློན་པོ་མཁར་བ་དང་ཕ་དྲུག་གཉིས། 11. ཡུལ་ཉང་ཡུལ་རྣམ་གསུམ་ན་ཉང་བཙུན་གླང་རྒྱལ། བློན་པོ་ཕུག་དང་ངོ་རྗེ། 12. དྭགས་ཡུལ་གྲུ་བཞི་ན་རྒྱལ་དྭགས་རྗེ་མང་པོ། བློན་རླངས་དང་གམ་གཉིས། ]\n16 ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》 [M] p.85 རྩོམ་པ་བོས་དུས་རབས 14 བའི་ནང་དུ་མཛད་ཅིང་། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་ལག་བྲིས་བྱས་པའི་དབུ་ཅན་དཔར་མ།\n17 得荣•泽仁邓珠. 《藏族历史•吉祥宝瓶》 【M】 西藏民族出版社， 2001.8 [ བོད་དཔེ་དེབ་འདིའི་ཤོག་ངོས 22 པ་ལྟར་ན། བོད་དབུས་གཙང་རུ་བཞིན་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་ལྷ་ས་དང་ནག་ཆུ། ལྷོ་ཁ། ཉིང་ཁྲི། གཞིས་ཀ་རྩེ་བཅས་དང་། དེང་དུས་ཀྱི་འབྲུག་ཡུལ་དང་འབྲས་ལྗོངས། བལ་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་རེ་ཡང་ཁོངས་སུ་གཏོགས།]\n18 གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། 《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་》 [M] p.19 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006.12\n19 གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། 《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་》 [M] p.1 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006.12\n20 ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》 [M] p.11 དུས་རབས 14 བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ།\n21 གྲགས་པ་རིན་ཆེན། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས》 [M] p.31 ཐོབ་གསར་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དབུ་ཅན་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n22 སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] p.35 ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་།\n24 རྒྱལ་གཤེན་མི་ལུས་བསམ་ལེགས། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་གྱི་དབུ་འཆད》 [M] p.308 ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n25 སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས》 [M] p.569 དབུ་ཅན་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ།\n26 དཔལ་ཚུལ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན》 [M]\np.34 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988.11\n27 [ སྐབས་འདི་དུས་བོན་གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཞེས་བྲིས་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དང་མཐུན་སྙམ། ]\n28 རྒྱལ་གཤེན་མི་ལུས་བསམ་ལེགས། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་གྱི་དབུ་འཆད》 [M] p.323 ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n29 གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》 [M] p.24 ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི 2003ལོའི《ཞང་ཞུང་རིག་གནས》དུས་དེབ་སྟེང་གསལ།\n30 ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》 [M] p.98 རྩོམ་པ་བོས་དུས་རབས 14 བའི་ནང་དུ་མཛད་ཅིང་། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་ལག་བྲིས་བྱས་པའི་དབུ་ཅན་དཔར་མ།\n31 ལུང་འདི་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་མཛད་པའི《འབེལ་ལུང་》གི་ཤོག་ངོས 23 པར་གསལ།\n32 དཔལ་ཚུལ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན》 [M] p.34 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988.11\n33 《册府元龟》 【M】 卷九五八外臣部邑二， 页二一， 11277上。\n34 [ བོད་ལྟར་ན་ཞང་ཞུང་སྟོད་སྨད་གཉིས་ལས་ཞང་ཞུང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་མེད་མོད། འདིར་ཞང་ཞུང་ཆེ་བ་དང་ཞང་ཞུང་ཆུང་བ་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི་རྒྱའི་བཤད་ཚུལ་ཡིན་པར་འདུག ]\n35 才让太. 《古老的象雄文明》 【J】 《西藏研究》 1985年第二期， p.57\n36 སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] p.15 ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་།\n37 གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》 [M] p.32 ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི 2003ལོའི《ཞང་ཞུང་རིག་གནས》དུས་དེབ་སྟེང་གསལ།\n38 སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས》 [M] p.569 ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ།\n39 སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《འབེལ་ལུང་》 [M] p.29 ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 2005.1\n40 ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》 [M] p.38 སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989.4\n41 སྣང་ཞིག་འདུལ་བ་རྒྱལ་མཚན། 《དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གི་དཀར་ཆགས》 [M] p.122 ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི2003ལོའི་《ཞང་ཞུང་རིག་གནས》དུས་དེབ་སྟེང་གསལ།\n42 [ ཡུལ་འདི་ལ་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ཟེར་དོན《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ཤོག་ངོས 48 ན་གསལ་ཏེ། “དེར་ལུང་པ་དེ་ལ་ཁྱུང་པོ་རྩེ་དྲུག་ཏུ་བཏག”ཅེས་འཁོད་ཡོད་པ་བཞིན་གཙོ་བོ་ཁྱུང་འཕག་ཁྲ་བོ་སྟོད་ནས་སྨད་ལ་བསྟན་པ་སྤེལ་དུ་ཡོང་དུས་ཆེས་ཐོག་མར་བབས་པའི་གནས་དེར་མིང་དེ་ལྟར་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ཏུ་ཐོགས་པ་གསལ། གོང་གི་ཁྱུང་འཕག་ཁྲ་བོ་ཡུལ་དེ་བྱོན་པའི་དུས་ཚོད་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱའི་རྗེས་ཀྱི་མི་རབས་གསུམ་ཙམ་གྱི་འཕྲོ་ཡིན་པས་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་བརྒྱད་པའམ་དགུ་བའི་ནང་ཡིན་ཤས་ཆེའོ། ]\n43 ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》 [M] p.53 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003.6\n44 顿珠拉加. 《西藏苯教简史》 【M】 西藏人民出版社， 2007.5 [ དེབ་འདི་ཤོག་ངོས 1 རུ་གསལ་པ་ལྟར་ན། ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ནི་དེ་དུས་ཀྱི་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་གར་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གངས་ཏི་སེའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ལམ་སུམ་བཅུ་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་ཅེས་འཁོད་འདུག ] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007.5\n45 ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》 [M] p.53 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003.6\n46 顿珠拉加. 《西藏苯教简史》 【M】 西藏人民出版社， 2007.5 [ དེབ་འདི་ཤོག་ངོས 1 རུ་གསལ་པ་ལྟར་ན། དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་ནི་དེ་དུས་ཀྱི་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་ཉི་མ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་དང་ར་གཡུ་མཚོ་འགྲམ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅེས་འཁོད་འདུག ] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007.5\n47 [ རི་རྒྱུད་དང་ཆུ་བོ། གྲོག་རོང་ཆེན་པོ་དང་ལུང་ཤུར། བྲག་རི་དང་ནགས་ཚལ་སོགས་ཀྱིས་ས་རྟགས་བྱེད་པ་དེ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་འབྱེད་སྟངས་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་རེད།]\n48 ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》 [M] p.55 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003.6\n49སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] p.18 ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ།\n50 སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] p.17 ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ།\n51 སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] p.18ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ།\n52 得荣•泽仁邓珠. 《藏族历史•吉祥宝瓶》 [M] p.22 西藏民族出版社， 2001.8\n53李文实. 《西陲古地与羌藏文化》 【M】 p.116 青海人民出版社， 2006.6.1 [ དེབ་འདི་རུ “ཏུན་ཧོང་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བདག་གིས་སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་བྱང་ཆ་ཆེ་བའི་མཁས་པ་མང་བོར་དྲིས། ཁོ་ཚོས་བདག་གིས་དྲན་སློང་དང་ཚོད་བགམ་བྱས་པ་ནང་བཞིན། མཇུག་མཐར་བློ་མཐུན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་གྱིས་འདི་ནི་བོད་ཀྱི“འདུ་ཁང་”དང་གཅིག་ལ། དོན་ཆོས་འདོན་སའི་དོན་རེད་ཟེར། བདག་གིས་འདོད་ཚུལ་ལའང་དེ་ཧ་ཅང་དོན་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད་སྙམ།]\n54 顿珠拉加. 《西藏苯教简史》 【M】 西藏人名出版社， 2007.5 [ དེབ་འདི་ཤོག་ངོས 1 རུ་གསལ་པ་ལྟར་ན། ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ནི་དེང་གི་ནག་ཆུ་ཤར་བྱང་དུ་ཡོད་པར་འཁོད་འདུག ] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007.5\n55 སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] p.16 ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་།\n56 ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ཞང་བོད་ཀྱི་བསྟན་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》ཡི་ཤོག་ངོས 55 བར་གསལ་པ་ལྟར། [ ཆུ་བཞི་ནི། འབྲི་ཆུ། རྫ་ཆུ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ། རྨ་ཆུ་བཞི་དང་། འབྲི་ཆུ་དང་རྫ་ཆུའི་བར་གྱི་འབྲི་རྫ་ཟལ་མི་སྒང་དེ་ལ་སྡེ་དགེ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཆགས་ཡོད། ཆབ་མདོའི་རྫ་ཆུ་དང་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་བར་ཚ་བ་སྒང་དེ་ལ་རོང་སྟོད་སྨད་དང་བོན་གྱི་གནས་རི་རོང་བཙན་ཁ་དཀར་པོ་ཞེས་རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་ཞིང་གི་གནས་རི་ཡིན་པར་གསལ། འབྲི་ཆུའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་སྨད་དུ། དམར་རྫ་སྒང་ནི་རྫ་ཆུ་ཁ་སྟོད་སྨད་རྨ་སྟོད་ལྷོ་རྒྱུད་སོགས་ལ་ཡོད་པར་གསལ། རྔུལ་ཆུའི་བྱང་རྒྱུད་དང་རྨ་ཆུའི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་སྨར་ཁམས་སྒང་དེ་ལ་རྔ་སྨད་འབར་ཁམས་རྒྱལ་མོ་རོང་རྔ་སྟོད་མགོ་ལོག་བར་ཡོད་པར་གསལ། མི་ཉག་རབ་སྒང་ནི། མགར་ཐར་(ཐང)མན་ཆད་དང་དར་རྩེ་མདོ་ཡན་ཆད་ཡིན་པར་གསལ། སྤོ་འབོར་སྒང་ཞེས་པ་རྨ་ཆེན་སྤོམ་རའི་རི་རྒྱུད་ཡིན་པ་གྲགས་པ་ལྟར་ན། ཆབ་མདོའི་བྱང་ཤར་གྱི་སུམ་པ་གླང་དཀར་སྟོད་ནས་རྨ་ཆུའི་གཡས་གཡོན་མགོ་ལོག་དང་ཁྲོམ་གེ་སར་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་སོགས་ལ་བཤད་པར་མངོན།]\n དྲང་རྗེ་བཙུན་པ་རྐང་མིག་གི་གཏེར་མ། 《མདོ་གཟེར་མིག》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་མདོ་འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་གཟེར་མིག་ཟེར། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1991\n བླ་ཆེན་དྲན་པ། 《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ་ཟེར། ཁོད་པོ་བློ་གྲོས་ཐོགས་མེད་དམ་གྱེར་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ 1310 ལོར་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་དཔར་མ།\n གྲགས་པ་རིན་ཆེན། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་བོན་ཆོས་དར་ནུབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས་ཞེས་བྱ་བ་རྨོངས་པའི་བློའི་གསལ་བྱེད་ཟེར། ཐོབ་གསར་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེནརྒྱལ་མཚན། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་འཛམ་གླིང་གངས་རྒྱལ་ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག་ཟེར། ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པས་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི 2003 ལོའི《ཞང་ཞུང་རིག་གནས》ཞེས་པའི་དུས་དེབ་སྟེང་དུ་གསལ།\n ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་དཔྱོད་ལྡན་དགའ་བའི་ཆར་ཟེར། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1985.9\n རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བའི་དབུ་ཕྱོགས་ཟེར། ཁྲོ་ཆེན་རྒྱལ་བོའི་ཡིག་ཚང་ནས་ཚེ་དབང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཤིང་རྗེས་སུ་ལི་ཤུ་སྤྲུལ་སྐུ་གཤེན་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར་ལ་བཀོད་པའི་འགོ་བཙེམ་མ། དཔར་སའི་ལས་ཁུངས་དང་དུས་སོགས་མི་གསལ།\n སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《འབེལ་ལུང་།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ་ཟེར། ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། 2005.1\n སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོ།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ་ཟེར། ཤིང་དཔར་དབུ་ཅན་སྣ་རིང་མ།\n དཔལ་ཚུལ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན།》【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་པ་བཟང་པོའི་མགྲིན་རྒྱན་རབ་གསལ་ཆུ་ཤེལ་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་ཟེར། བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1988.11\n བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཉུང་བསྡུས།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས་ཟེར། སྤྱི་ལོ 1974 ལོར་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་ཐོབ་རྒྱལ་གསར་པ་ནས་དཔར་དུ་བཏབ་པའི་དབུ་ཅན་སྣ་རིང་མ།\n ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་ཞང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྟན་འབྱུང་ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ མ་བཅོས་གསེར་གྱི་ཡང་ཞུན་ཟེར། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003.6\n ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་གྲོས་སུ་འདེབས་པ་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་ཟེར། ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1894.4\n རྒྱལ་གཤེན་མི་ལུས་བསམ་ལེགས། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་བའི་དབུ་འཆད།》 【M】 དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླིང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས།》 【M】 དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་དཔར་མ།\n ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས།》 【M】 དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བའི་ནང་མཛད། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་ལག་བྲིས་མཛད་པའི་དབུ་ཅན་དཔར་མ་སྣ་རིང་མ།\n རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ།》 【M】 དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《གངས་རི་མཚོ་གསུམ་གྱི་གནས་ཡིག་དཀར་ཆག་ཡིད་ཆེས་གསལ་སྒྲོན།》 【M】 དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་དཔར་མ།\n སྣང་ཞིག་འདུལ་བ་རྒྱལ་མཚན། 《དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གི་དཀར་ཆག་གསལ་བའི་མེ་ལོང་།》 【M】 ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི2003ལོའི་《ཞང་ཞུང་རིག་གནས》དུས་དེབ་སྟེང་གསལ།\n ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད།》 【M】 ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1996 9\n གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། 《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན་ཟེར། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006.12\n ཏའི་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན། 《རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་རྒྱས་པ་ཟེ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1986\n དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་དགའ།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ནམ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱུང་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཟེར། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 2006.1\n དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། 《དེབ་ཐེར་དཀར་པོ།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེར་ཐེར་དཀར་པོ་ཟེར། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1988\n ཚེ་རིང་ཐར། 《ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག》 【J】 བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག 1985ལོའི་དེབ་གཉིས་པ།\n ཀྲང་ཁོང་། 《ཞང་ཞུང་གླེང་བ།》 【J】 བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག 1982ལོའི་དེབ་གཉིས་པ།\n གཡུང་དྲུང་སྐྱབས། 《ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལྀག་མྱྀ་རྷྱའི(ལིག་མི་རྐྱ)སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།》 【J】 ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། 2008ལོའི་དེབ་གསུམ་པ།\n 苏晋仁、 肖链子校正. 《册府元龟》（吐蕃使料校正） 【M】 四川民族出版社， 1981\n 顿珠拉加. 《西藏苯教简史》 【M】 西藏人民出版社， 2007.5\n 得荣•泽仁邓珠. 《藏族历史•吉祥宝瓶》 【M】 西藏民族出版社， 2001.8\n 才让太. 《古老的象雄文明》 【J】 刊《西藏研究》 1985年第二期。\n 才让太. 《冈底斯神山崇拜及其周边的古代文化》 【J】 刊《中国藏学》 1996年第1期.\n 黄布凡. 《象雄历史地理考略》 【J】 刊《西北史地》 1996年第1期.\n 张琨著，王文华译. 《论象雄》 【J】 刊《西藏研究》 1982年第1期。\nPost Views: 54,531\nསྡེ་ཚན།: གནའ་ཤུལ།, ཞིབ་འཇུག, ཡུལ་སྡེ།, ལོ་རྒྱུས། ཚན་པ།: featured


ཕྱི་རྒྱལ་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཁག་ ༢༣ ལ་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཞུ་གཏུགས། – བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།\nཕྱི་རྒྱལ་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཁག་ ༢༣ ལ་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཞུ་གཏུགས།\n༄༅། །བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་གཙོས་པའི་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཁག་ཅིག་གིས་ལས་ཉིན་བདུན་ཕྲག་གཅིག་རིང་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཁག་ ༢༣ ལ་ཞུ་གཏུགས་བྱས་ཡོད།\nདེ་ཡང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་སྔ་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ དང་། འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༡ ནང་སོ་སོར་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཁག་ལ་ཆེད་བཅར་གྱིས། བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཞུ་གཏུགས་བྱས་ཡོད་ནའང་། ད་ལྟའི་ཆར་ཟླ་བ་ ༧ ལྷག་ཕྱིན་པ་དང་། བོད་ནང་མི་གྲངས་༤༩ ཙམ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ། མི་གྲངས་ ༣༩ ཙམ་གྱི་སྐུ་སྲོག་ཤོར་བའི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཆགས་བཞིན་པར། སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ནས་ཛ་དྲག་གི་ཚོགས་འདུ་བསྐོངས་ཏེ། སྔོན་མ་དང་མི་འདྲ་བར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་དངོས་སུ་ཕེབས་ཏེ། བཀའ་མོལ་ཞུ་གཏུགས་དགོས་གལ་ཆེ་ལུགས་གྲོས་མཐུན་བྱུང་སྟེ། དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་། སྤྱི་འཐུས་དགེ་བཤེས་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ལགས་གཉིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༨ ཚེས ༢༡ ཉིན་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༧།༡༥ ཐོག་རྡ་ས་ནས་ཐོན་ཏེ། ཕྱི་ཚེས་༢༢ ཉིན་ནས་བཟུང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་སྤྱི་འཐུས་དགེ་བཤེས་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ལགས་དང་སྤྱི་འཐུས་ཆོས་སྐྱོང་དབང་ཕྱུག་ལགས་བཅས་རྣམ་པ་གསུམ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཁག་གང་མང་ལ་མཇལ་རྒྱུའི་ལས་རིམ་ནང་། བླ་ཆེན་པོབ་ (Holy See.) ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ (Romanasi Mibina) རོ་མ་ན་སི་མི་བྷི་ན་མཆོག་དང་། Msgr. Marco Sprizzi མར་ཀོ་སི་པེའི་རི་ཛེ་མཆོག་རྣམ་གཉིས་དང་། ཅེཀ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་ཚབ་ Miloslav STASEK མི་ལོ་སི་ལབ་སི་ཊ་སེཀ་མཆོག་དང་། Jana PETERKOVA ཛྙ་ན་པི་ཊར་ཀོབ་མཆོག་རྣམ་གཉིས་བཅས་ལ་སྔ་ཕྱིར་མཇལ་བཅར་གྱིས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་རེ་ལྷག་ལ།\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༣ བར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་དང་། མཚོ་སྔོན་དང་། ཀན་སུའུ་དང་། སི་ཁྲོན་བཅས་ཀྱི་ནང་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༤༩ ཙམ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ། མི་གྲངས་ ༣༩ འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བ་དང་། གཞན་ཡང་། རྒྱ་དམག་གིས་བོད་མི་དམར་བསད་བཏང་བ་དང་། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་དང་། ཉེས་མེད་ཉེས་འཛུགས་ཀྱིས་འཇུ་བཟུང་བཙོན་འཇུག་དང་། རྡུང་རྡེག་མནར་གཅོད། བསུན་གཙེར་དམ་དྲག་སོགས་ཆེས་ཡ་ང་བའི་གནས་སྟངས་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན།\nཕྱི་ཟླ་༨ ཚེས་ ༢༣ ཉིན། སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཐོག བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་། སྤྱི་འཐུས་དགེ་བཤེས་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་དབུ་དཀར་ཚང་གཡུ་སྒྲོན་ལགས་བཅས་བྷེལ་ཇེམ་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ་གཞུང་ཚབ་ཆེན་མོ་གཞོན་མཆོག་དང་ལྷན་དུ་བཀའ་མོལ་གནང་བ་དང་། ཡང་། ཆུ་ཚོད་ ༡༢།༣༠ ཐོག ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ་གཞུང་ཚབ་དྲུང་ཆེ་དང་པོ་ལྕམ་སྐུ་མཆོག་དང་། ཡང་ལྕམ་སྐུ་མཆོག་རྣམ་གཉིས་དང་། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༣ པར། ཁིར་གྷེ་སི་ཐན་གྱི་གཞུང་ཚབ་ཆེན་མོ་མཆོག་དང་། ཆུ་ཚོད་༤།༣༠ ཐོག མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱབས་བཅོལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་འཛིན་མཆོག་རྣམ་གཉིས་བཅས་ལ་རིམ་བཞིན་མཇལ་བཅར་གྱིས་གོང་གསལ་ཡིག་ཆ་ཁག་ཕུལ་ཏེ། འགྲེལ་བརྗོད་ཞུས།\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ༨ ཚེས་ ༡༣ བར། བོད་མི་མི་གྲངས་༤༩ ཡིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱིས། རྒྱ་གཞུང་གི་ནོར་འཁྲུལ་དང་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་་ཏེ། རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་༣༩ ཡི་སྐུ་སྲོག་ཤོར་བ་དང། གཞན་ཡང་། དམར་བསད་བཏང་བ་དང་། རྨས་སྐྱོན་བཏང་བ། བོད་ས་ཡོངས་རྗོགས་ལ་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བསྡམས་པ་དག་གི་ཚོན་པར་ཤོག་གྲངས་༨ ཅན་ཞིག་དང་། སྐུ་གཤེགས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཚོ་རེ་རེའི་སྐུ་པར་དང་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་རེ་གསལ་བའི་ཡིག་ཆ་ཤོག་གྲངས་ ༩ ཅན་ཞིག་དང་། ཁོང་ཚོའི་ཤི་ཁའི་ཞལ་ཆེམས་ཤོག་གྲངས་ ༣ ཅན་ཞིག་དང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་གསོན་པོའི་རེ་འདོད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས་པ་དང། བོད་མི་རིགས་དང་སྐད་ཡིག་ལ་རང་དབང་དགོས་པ། གཞན་ཡང་། བོད་ནང་གི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་བཅས་གསལ་བོར་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་ཤོག་གྲངས༣ ཅན་ཞིག་བཅས། ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་རེ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པར་མ་ཟད་། ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ལྷུག་དང་འབྲེལ། དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གནང་བ་དང་། ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༤ ཉིན། སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ པར། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་། སྤྱི་འཐུས་དགེ་བཤེས་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་ཨཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་བཅས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་(Slovakia) སོ་ལོ་ཝ་ཀེ་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་ཚབ་ཆེན་མཆོག་དང་། ཆུ་ཚོད་ ༡༢།༠༠ ཐོག (Jordan ཇོར་དྲེན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་ཚབ་ཆེན་མོ་གཞོན་པ་མཆོག་དང་། ཆུ་ཚོད་ ༡༣།༣༠ ཐོག་(Austrian Embassy)ཨོས་ཌེན་གཞུང་ཚབ་སྐུ་གཞོན་མཆོག་བཅས་ལ་སྔ་ཕྱིར་མཇལ་བཅར་གྱིས། ཆུ་ཚོད་རེ་རེ་ལྷག་ཙམ་ལ་བཀའ་མོལ་ཞིབ་ལྷུག་དང་འབྲེལ་འཆར་ཅན་གྱི་མཛད་རིམ་མུ་མཐུད་བསྐྱངས།\nཕྱི་ཚེས་ ༢༦ གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༢ པའི་ཐོག བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས། བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གིས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་དང་མ་འོངས་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་སྐབས། རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་བོད་ཁྱིམ་ཚོགས་ཁང་ནང། མཐོ་སློབ་ལོ་རིམགསུམ་པའི་སློབ་གཉེར་བ་མི་གྲངས་ ༤༠ ཙམ་ལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་སྐོར་ལ་གསུང་བཤད་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གནང་།\nཕྱི་ཚེས་ ༢༧ ཉིན། དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་། སྤྱི་འཐུས་དགེ་བཤེས་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་ཆོས་སྐྱོང་དབང་ཕྱུག་ལགས་རྣམ་པ་གསུམ་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་༡༠།༣༠ ཐོག (Swiss) སིད་སུའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ནང་། སིད་སུའི་གཞུང་ཚབ་གཞོན་པ་མཆོག་དང་། ཆུ་ཚོད་༡༢ ཐོག(Finland ) ཧྥིན་ལིན་ཌི་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ཆབ་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཉིས་པ་མཆོག་དང་། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་༣།༣༠ ཐོག (Taiwan)ཐེ་ཝན་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ། ཐེ་ཝན་གཞུང་ཚབ་དྲུང་ཆེ་དང་པོ་ལྕམ་སྐུ་རྣམ་གཉིས་མཆོག་དང་ལྷན་དུ་བོད་དོན་ཐོག་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལྷག་རེ་ཙམ་ལ་བཀའ་མོལ་ཞིབ་ལྷུག་དང་འབྲེལ་མཛད་རིམ་འཆར་ཅན་ལྟར་བསྐྱངས།\nཕྱི་ཚེས་ ༢༨ ཉིན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་། སྤྱི་འཐུས་དགེ་བཤེས་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་ཨཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་བཅས་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་༡༠།༣༠ ཐོག རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་ (International Committee of the Red Cross)རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱ་ཀྲམ་དམར་པོའི་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་ལྕམ་སྐུ་རྣམ་གཉིས་དང་། ཆུ་ཚོད་༡༢ ཐོག (Italian)ཨེ་ཌ་ལིའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ། ཆབ་སྲིད་དྲུང་ཆེ་དང་པོ་ལྩམ་སྐུ་རྣམ་གཉིས་མཆོག་དང་། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་༣།༣༠ ཐོག (Japan Embassy) ཉི་ཧོང་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ། ཆབ་སྲིད་དྲུང་ཆེ་མཆོག་དང་། ལྕམ་སྐུ་མཆོག་རྣམ་གཉིས་དང་། ཆུ་ཚོད་༥།༣༠ ཐོག (Congress Party) རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀོང་རེ་སི་ཚོགས་པའི་མགྲིན་ཚབ་པ། གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་སྙན་གྲགས་ཅན། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་སྐུ་ཞབས་(Satya Varat Chaturva)ས་ཏི་ཡ་བར་ཐི་ཅ་ཏོ་ཏི་བར་ཏི་མཆོག་བཅས་སོ་སོར། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ ལོ་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢ ཟླ་༨ ཚེས་༢༧ བར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་དང་། མཚོ་སྔོན་དང་། ཀན་སུའུ་དང་། སི་ཁྲོན་བཅས་ཀྱི་ནང་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་མི་གྲངས༥༡ ཙམ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ། ཆེས་ཡ་ང་བའི་གནས་སྟངས་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྐོར་ཞིབ་ལྷུག་འགྲེལ་བཤད་བྱས།\nཕྱི་ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་༩།༣༠ ཐོག། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་། སྤྱི་འཐུས་དགེ་བཤེས་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་ཨཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་བཅས་ (Canadian Embassy ) ཁེ་ན་ཌ་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ། གཞུང་ཚབ་གཞོན་པ་སྐུ་ཞབས་མཆོག་དང་། ཁོང་གི་ལས་རོགས་རྣམ་གཉིས་དང་།\nཕྱི་ཚེས་༣༠ ཉིན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་། སྤྱི་འཐུས་དགེ་བཤེས་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་ཨཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་བཅས་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་༩།༣༠ ཐོག (Hungarian Embassy) ཧང་གྷ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ། གཞུང་ཚབ་ཆེན་མོ་གཞོན་པ་སྐུ་ཞབས་མཆོག་དང་། ཆུ་ཚོད་༡༡།༣༠ ཐོག ལྡི་ལི་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་ནང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་། སྤྱི་འཐུས་དགེ་བཤེས་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་ཨཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་དབུ་དཀར་ཚང་གཡུ་སྒྲོན་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་ཆོས་སྐྱོང་དབང་ཕྱུག་ལགས་བཅས་ལྷན་འཛོམས་ཐོག ཐེངས་འདིའི་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པའི་མཛད་རིམ་ནང་། བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཐད། རྒྱ་གར་དང་བོད་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་དང་ལྷན་དུ་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐོང་ཚོགས་གནང་སྟེ། གཞུང་ཚབ་ཁང་ཁག་ཏུ་ཕུལ་པའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་དང་། དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་ནས་གནས་ཚུལ་ཞིབ་བརྗོད་གནང་བར་མ་ཟད། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཁག་ལ་བློ་འཚབ་ཆེན་པོས་བཀྲམས་པའི་ཡིག་ཆ་དང་དེའི་ནང་དོན་གང་ཡིན་གསལ་བཤད་གནང་། ཆུ་ཚོད་༣།༠༠ ཐོག (New Zealand Embassy) ནི་ཛུ་ལན་གྱི་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་དྲུང་ཆེ་གཉིས་པ་སྐུ་ཞབས་མཆོག་དང་། ཆུ་ཚོད་༥།༠༠ ཐོག་(BJP)བི་ཇེ་པི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་འབྲེལ་མཐུད་པ་དང་། རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར་བློན་ཆེན་ཟུར་བ་སྐུ་ཞབས་(Yashwant Sinha)ཡ་ཤ་ཝན་སི་ན་བཅས་སོ་སོར། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ ལོ་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢ ཟླ་༨ ཚེས་༢༧ བར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་དང་། མཚོ་སྔོན་དང་། ཀན་སུའུ་དང་། སི་ཁྲོན་བཅས་ཀྱི་ནང་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་མི་གྲངས༥༡ ཙམ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ། མི་གྲངས་༤༡ འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བ་དང་། དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ ལོར་མི་གཅིག་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་མི་གྲངས་༡༢ དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་མི་གྲངས༣༨ དང་། ད་ལྟའི་ཕྱི་ཟླ་ ༨ པ་གཅིག་པུའི་ནང་མི་གྲངས༧ གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་འདུག་པས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་དང་མྱུར་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་ངང་གནས་ཡོད་པ་དང་། མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་སྐུ་ཕུང་ཡང་མ་སྤྲད་པར་ཐལ་བ་ཙམ་ལས་ཤུལ་ལུས་ནང་མི་ཚོར་འབྱོར་གྱི་མེད་པས། མ་གྲོངས་གོང་དུ་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་ཀྱང་ཚོང་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་སོགས་ལ་དོགས་པ་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་། རྒྱ་དམག་གིས་བོད་མི་དམར་བསད་བཏང་བ་དང་། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་དང་། ཉེས་མེད་ཉེས་འཛུགས་ཀྱིས་འཇུ་བཟུང་བཙོན་འཇུག་དང་། རྡུང་རྡེག་མནར་གཅོད། བསུན་གཙེར་དམ་དྲག་སོགས་ཆེས་ཡ་ང་བའི་གནས་སྟངས་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན།\n༡༽ རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་བོད་ནང་སྤོ་ཤུགས་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་མཉམ་བསྲེས་ཀྱིས་བོད་མི་རིགས་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་བཞིན་པ་དང་། ༢༽ བོད་མི་རིགས་ལ་ཆབ་སྲིད་དང་། རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག བསམ་བློ། སྨྲ་བརྗོད་བཅས་ཀྱི་ཐོག་རང་དབང་མེད་པ་དང་། ༣༽ཁོར་ཡུག་གཏོར་སྐྱོན་དང་། ༤༽དཔལ་འབྱོར་ཐོག་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ཞིབ་ལྷུག་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པར། ཐེངས་འདིའི་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པ་ཚོས་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཁྱོན་ཆབ་སྲིད་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ ༤༡ དང་། གཞུང་ཚབ་ཁང་ ༢༠ དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྡན་པའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་གསུམ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཆེ་ཁག་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་གཉིས་བཅས་ལ་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་ཏེ་ཞུ་གཏུགས་བྱས་པར། ཁོང་རྣམ་པས་ཐུགས་འཚབ་ཀྱིས་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཐོག བོད་ཕྱི་ནང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བཅས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་ཚོར་ཤུགས་ཆེན་པོས་གླེང་སློང་གནང་བ་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱི་དང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་རང་དབང་ཅན་གྱི་རྟོག་ཞིབ་པ་དང་། གསར་འགོད་པ་རྒྱ་ནང་དུ་ཡོང་འཇུག་གི་མེད་པས། ཁྱེད་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་བོད་ནས་བྱུང་བའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཁག་ང་ཚོར་ཡང་ཡང་འབྲེལ་གཏུགས་བྱ་རྒྱུར་གལ་ཆེན་ཡིན་ལུགས་དང་། སྙན་ཞུ་ཁག་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཨ་མར་འཕྲལ་འབུལ་གྱིས་མཁྱེན་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང་། དེའི་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། རྒྱ་གཞུང་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཐད། ཕན་གང་ཐོགས་བྱ་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་བཟང་པོ་ཐོབ་ཡོད། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་གཙོས་པའི་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཁག་ཅིག་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་བསྐྱོད་སྐབས། རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གིས་འཆར་ཅན་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཁག་ལ་ཁ་པར་གཏོང་བའམ་། ཡང་ན་ཡི་གེ་རེ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་།\nད་ཐེངས་ནོངས་འཚབ་ཆེན་པོས་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཆེ་ཁག་ཁ་ཤས་ལ་ཆབ་སྲིད་དྲུང་ཆེ་དང་པོ་དངོས་སུ་བཅར་ནས་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་དང་མཇལ་འཕྲད་མི་བྱེད་རྒྱུའི་རེ་འདུན་བཏོན་ཡང་། བློ་འཚབ་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དེས་ང་ཚོས་དུས་ཚོད་ཀྱིས་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་རྒྱུ་མ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཁག་ལ་ཡང་བོད་དོན་ཐོག་ཚོར་ཤུགས་སྤྲོད་རྒྱུའི་སྒུལ་ཤུགས་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་གྱི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཅིག་ལ་མཚོན་ན། དུས་ཚོད་འདིའི་ནང་བོད་རྒྱ་གཉིས་དབར་གྱི་འགལ་འབྲེལ་ལ་དོ་སྣང་དང་ཆ་རྒྱུས་ལོན་ཐབས་མི་བྱེད་ག་ལ་སྲིད། ཡིན་ན་ཡང་རྒྱ་གཞུང་གིས་གཤམ་གསལ་ཡི་གེ་འདི་གཞུང་ཚབ་ཁག་ཁག་ལ་ཆེད་མངགས་བསྐྱལ་ཡོད་པ་རེད།


廣場活碑 > 人物誌 > 20121202 松迪傑 Sungdue Kyab\n廣場活碑 > 人物誌 > 自由西藏 >20121202 松迪傑 Sungdue Kyab\n20121202 松迪傑 Sungdue Kyab\n20121202 松迪傑 Sungdue Kyab 相關圖片\n20121202 松迪傑 Sungdue Kyab 生平 :\n時間約在下午3點40分，一位叫松迪嘉(Sungdue Kyab) 的年輕藏人在夏河縣博拉鄉博拉寺附近公路上自焚，抗議中共政府強權高壓統治政策。\nFor Sungdue Kyab,a17 yrs old father, who set himself on fire on December 2nd in Bora town, sangchu, Labrang Tashikhyil region, Tibet\nCirculated picture of him is on his horse,agreen field is behind him.\nYesterday, the sunset sky here was full of rainbow colours and golden light is shining from the ridges of clouds.\nYou are riding your white horse to that sky, in that blessing field of light.\nProtest location: Bora, Labrang\nCurrent whereabouts/wellbeing: Unknown - Believe to be at Kanlho People's hospital\nInfo: [ Tibet.net ] Sungdue Kyab, father of one, self-immolated on the main road near Bora monastery protesting against the Chinese government.\nChinese police arrived at the site within minutes and took him to Kanlho People’s hospital, eyewitnesses said.\nFamily and friends were barred from visiting him at the hospital. His well-being is currently unknown.\nTibet continues to burn, Tibetan man self-immolates\nདེ་རིང་བོད་མདོ་སྨད་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ལྷ་སྡེ་འབོ་ར་ས་ཆའི་གཞུང་ལམ་གྱི་སྟེང་དུ་བོད་མི་རང་ལོ་༡༧ ཡིན་པ་གཟུངས་འདུས་སྐྱབས་ལགས་ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གི་གཟུགས་པོ་མེ་སྤར་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཉེན་རྟོག་པ་ཡོང་ནས་མེ་བསད་དེ་ཁོང་བཙན་ཁྲིད་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཁུངས་བོད་མིས་བརྗོད་ན་ད་ལྟ་གཟུངས་འདུས་སྐྱབས་འབོ་ར་ས་ཆའི་ཐག་ཉེ་གཙོས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་མང་སྨན་ཁང་དུ་ཡོད་འདུག ཡིན་ཡང་གཟུངས་འདུས་སྐྱབས་ཀྱི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་བཞིན་པ་མིག་མཐོང་བྱུང་མཁན་མི་ཚོས་བརྗོད་ན་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཁོང་གིས་རང་གི་མགོ་བོ་འཁྲིས་ཀྱི་རྡོ་ཡི་སྒང་ལ་བཞུ་བཞིན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གཟུངས་འདུས་སྐྱབས་གསོན་པའི་རེ་བ་མི་འདུག་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག གཟུངས་འདུས་སྐྱབས་ནི་ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་ལྟར་ན་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་བསང་ཆུ་རྫོང་འབོ་ར་ཞང་གི་མངའ་ཁོངས་རྡར་མདོ་སྡེ་བའི་མི་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ནི་ཕ་ཚེ་བྷ་དང་མ་བན་དེ་འཚོ་གཉིས་ཀྱི་བུ་ཡིན་པ་དང་། ཆུང་མ་དང་མཉམ་དུ་བུ་ཆུང་ལོ་ན་གཉིས་ལ་མ་སོན་ཙམ་ཞིག་ཡོད་འདུག\nགཟུངས་འདུས་སྐྱབས་ཀྱི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་སའི་ས་གནས་འདི་ནི་སྤྱི་ཟླ་བཅུ་བའི་ནང་དུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་བྱིས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཨ་ཕ་ཡིན་པའི་འབོ་ར་ལྷ་མོ་སྐྱབས་ཀྱི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་སའི་ས་གནས་དང་གཅིག་མཚུངས་གཞུང་ལམ་དེའི་སྟེང་ཡིན་པ་རེད། གཞུང་ལམ་དེ་ནི་རྨ་ཆུ་ཀླུ་ཆུ་དང་། གཙོས། སྒྱུས་ཚང་། དགེ་ཤུལ། ཨ་མཆོག་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་སའི་བཞི་མདོའི་ལམ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།\n<< 20121208 貢卻佩傑 Kunchok Phelgye 20121208 貢卻佩傑 Kunchok Phelgye >>


བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དམངས་གཙོའི་ཀ་བ་ཐང་ལ་བསྒྱེལ་བ། – བོད་ཀྱི་དུས་བབ།\nབདུན་ཕྲག་སྔོན་མའི་ནང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་འགོ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་ཟང་ཟིང་གི་རྣམ་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་བྱུང་། གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོས་ཀྱང་། ཕྱོགས་ཁག་ཕྱོགས་རིས་མི་མཛད་ཅིང་། ཞེས་མཐུན་སྒྲིལ་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་གནང་དགོས་པའི་བཀའ་ལུང་ཞིག་བསྩལ་བྱུང་། ཏག་ཏག་ཉིན་དེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་རྭའི་ནང་སྤྱི་འཐུས་ཁ་ཤས་ནས་ཟིང་ལངས་འགོ་ཚུགས་སོང་། དེ་ཡང་ཐོག་མར་མི་སྒེར་བ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་རྒྱུགས་སོང་། སྤྱི་འཐུས་བུད་མེད་ཅིག་གི་གདོང་ལ་ཁ་གཏད་དེ། བོད་རྒྱལ་ལོ། བོད་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་སྡང་ཟུག་དང་བཅས་ཏེ་བསྡིགས་ར་བསྐུལ་སོང་། གྲྭ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་ཁ་ཤས་ཤིག་གིས་གཅིག་མཇུག་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱས་སོང་། བོད་རྒྱལ་ལོ་ནི་རྒྱ་མིའི་གདོང་ལ་ཕར་ཕྱོགས་ནས་སྒྲོགས་རྒྱུ་ཞིག་ལས། བོད་པའི་ནང་ཁུལ་ལ་དེ་ལྟར་བྱེད་དོན་གང་ཡིན་ནམ། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་པར་གྱི་མདུན་དུ་སྐྱེས་པ་ཚོས་བུད་མེད་ཅིག་ལ་འདི་ལྟར་ཐུབ་ཚོད་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་ལ། བོད་པ་སུས་བལྟས་ཀྱང་བཟོད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་ནང་དུ་བོད་པ་སུ་ཞིག་ལ་རྒྱ་མིས་བརྙས་བཅོས་བྱེད་སྐབས་བོད་པ་ཚོ་མཉམ་རུབ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་མི་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱེད་པ་ཡིན། སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་སྐྱེས་དམན་ཞིག་ལ་བརྙས་བཅོས་བྱས་ནའང། སྐྱེས་པ་ཚོས་བུད་མེད་དེ་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་པ་ཡིན། གནས་སྟངས་དེ་ད་ལྟའང་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མ་ཉམས་པར་ཡོད། རེད་དེ། གྲོས་ཚོགས་རྭ་བའི་ནང་། སྤྱི་འཐུས་ཚོས་བུད་མེད་སྤྱི་འཐུས་དེར་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་བྱུང་མ་སོང་།\nཕྱི་ཉིན་དེར། ཁོང་ཚོས་མི་སྒེར་ལ་བྱེད་པའི་སྡང་ཟུག་དེ་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱི་སྒང་ལ་མཆོང་སོང་། དེ་ཡང་ན་ནིང་ལོར་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་བསྐོང་མ་ཐུབ་པའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཞིག་ལ། ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་ཁྲིམས་ཀྱིས་ངོས་བཞེས་གནང་བར། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཁང་དུ་བཅར་ཏེ། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱས་ཤིང་། ཁ་སང་སྤྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ཚེས་ ༢༦ ཉིན། སྤྱི་འཐུས་ཀྱིས་གྲོས་ཆོད་ཅིག་བཞག་སྟེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་དྭགས་པོ་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་ལགས་དང་། ཁྲིམས་དཔོན་གཞན་ཀརྨ་དགྲ་འདུལ་ལགས་དང་། ཁྲིམས་དཔོན་གཞན་བསྟན་འཛིན་ལུང་རྟོགས་བཅས་ལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་འཛིན་ས་གང་ཡང་མེད་པར། དགོས། མི་དགོས་ཞེས་པའི་གསང་བའི་འོས་ཤོག་གཅིག་གི་ཐོག་ནས། ཁྲོམ་གཞུང་གི་ཞོག་ཁོག་གདམ་གསེས་བྱེད་པ་བཞིན་གནས་དབྱུང་བཏང་ཡོད་པ་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན། འཕོ་འགྱུར་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ངེས་ཅན་ཞིག་ due process མ་བརྒྱུད་པར་ཁྲིམས་དཔོན་ཚོ་དེ་ལྟར་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་སྲོལ་མེད་པ་དང་། ཁྲིམས་དཔོན་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ལས་བཤོལ་བྱེད་དགོས་དོན་ཡོད་པ་མ་རེད།\nད་ལྟ་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ནི་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་མེད་དུ་གྱུར་ནས་ཡོད། འདི་ནི་དངོས་གནས་བཤད་ན། སྤྱི་འཐུས་ཁག་ཅིག་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བརྩི་བཀུར་མི་བྱེད་ཅིང་། དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ལ་ཁྱད་གསོད། རང་ཉིད་སྒེར་གྱི་ཤ་འཁོན་ཡིད་ལ་བཅངས་ཏེ་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་དགྲ་ཤ་ལེན་པའི་བྱས་ཉེས་ཞིག་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་མིན་ཞིང་། གནས་སྟངས་འདིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དམངས་གཙོའི་ཀ་བ་གཅིག་རྦད་དེ་ཐང་ལ་བསྒྱེལ།\nཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་ཁྲིམས་ཁང་རང་རེད། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་བྱུང་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ལས་དོན་མཐའ་དག་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་ཐོབ་དབང་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དུའང་། ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་སྤྱི་སྒེར་ཡོངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་ཞུ་གཏུགས་བྱ་ཡུལ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དང༌། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་འཛིན་གོང་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན། ཞེས་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཞུ་གཏུག་བྱེད་ས་དང་། ཁྲིམས་ལུགས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་མཁན་གོང་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན་པ་གསལ་བོར་འཁོད་ཡོད་པས། ཐེངས་འདིར་བྱུང་བའི་སྤྱི་འཐུས་དང་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་རྩོད་གླེང་འདི་ཡང་། དངོས་གནས་བཤད་ན། སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྲིམས་དབང་ཁྱབ་ཚད་ལ་ཐུག་ཡོད་པས། ཁྲིམས་དབང་གི་ཁྱབ་ཚད་འདི་ལ་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལས་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཇུས་གཏོགས་བྱེད་ས་ཡོད་པ་མ་རེད།\nདེ་བཞིན་དུ། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དུ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩོད་གཞི་གང་ཞིག་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ལ། ཁྲིམས་ཆོད་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ངེས་པར་དུ་ཁྲིམས་ཁང་དུ་ཞུ་གཏུག་བྱེད་མ་དགོས་པར་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཆོག ཨ་རི་ལ་མཚོན་ནའང་དམངས་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྲིམས་རྩོད་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཞིག་ཁྲིམས་ཁང་ལ་ཞུ་གཏུག་བྱེད་མ་དགོས་པ་ཐག་གཅོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཐེངས་འདིར་བྱུང་བའི་རྩོད་གླེང་འདིའང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དང་། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གཉིས་བར་དུ་བྱུང་བའི་སྲིད་འཛིན་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་ཚད་ཀྱི་རྩོད་གླེང་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད་ཙང་། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་ཁྲིམས་ཀྱིས་ངོས་བཞེས་གནང་བ་ནི་དོན་ལ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་དེ་ལྟར་བྱེད་ཆོག་པའི་དབང་ཚད་ཀྱང་ཡོད། བོད་མི་དམངས་སྤྱི་དམངས་གཏུག་བཤེར་ཡིག་ཆ། དོན་ཚན་རེ་དགུ་པའི་ནང་།གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ལག་བསྟར་ཡོང་བའི་བདེ་སྙན། (ཏ) ཁྲིམས་ཀྱིས་ངོས་བཞེས། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མི་སུ་རུང་གི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ངམ། ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གང་རུང་ལ་གནོད་འགལ་བྱུང་བའམ། སྤྱི་པའི་ཁེ་ཕན་ལ་གནོད་འགལ་བྱུང་བ་ཞིག་ཤེས་ཚོར་བྱུང་ཚེ། བྱ་རིམ་གཞན་ལ་བསྟུན་མ་དགོས་པར་ཁྲིམས་ཀྱིས་ངོས་བཞེས་བརྒྱུད།རྩོད་ལན་པར་བརྡ་ཐོ་བཏང་སྟེ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཐག་གཅོད་བྱས་ཆོག་ཞེས་གསལ་བོར་འཁོད་ཡོད།\nམ་གཞི་ནས། ཁྲིམས་ཀྱི་ངོས་བཞེས་ཞེས་པ་ནི་ Judiciary review ཞེས་འབོད་པ་དང་། ཁྲིམས་ཀྱི་ངོས་བཞེས་འདིས་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་ལ་དབྱེ་འབྱེད་དང་། སྒྲིགས་འཛུགས་བར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་ཅི་བྱུང་ལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ངོས་བཞེས་གནང་བ་ནི་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོས་བཞེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེས་ཤོས་དེ་ཡིན། ཨ་རི་ལ་མཚོན་ནའང་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་བར་དུ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་སྐོར་གྱི་རྩོད་གླེང་བྱུང་སྐབས། ཨ་རི་ལ་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ནང་བྱུང་བའི་སྐད་གྲགས་ཆེ་བོའི་གྱོད་དོན་ཞིག་ལུང་འདྲེན་བྱེད་སྲོལ་ཡོདMarbury v. Madison གྱོད་དོན་འདི་ནི་གྲོས་ཚོགས་དང་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཁང་གཉིས་བར་ལ་བྱུང་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་སྐོར་གྱི་རྩོད་གླེང་ཞིག་ཡིན། ཨ་རིའི་ནང་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་སྐོར་གྱི་རྩོད་གླེང་རེ་བྱུང་སྐབས་ད་དུང་ཡང་གྱོད་དོན་འདི་ལུང་འདྲེན་བྱེད་པ་ཡིན། རྩོད་གླེང་འདིའི་སྐབས་སུ་ཨ་རིའི་ཁྲིམས་དཔོན་མཱ་ཞོར་ལགས་ཀྱིས་གཏམ་འདི་འདྲ་ཞིག་བཤད་མྱོང་ཡོད།\nIt is emphatically the province and duty of the judicial department to say what the law is. Those who apply the rule to particular cases, must of necessity expound and interpret that rule. If two laws conflict with each other, the courts must decide on the operation of each\nནན་ཏན་གྱིས་གསལ་བོར་བཤད་ན། ཁྲིམས་ལུགས་གང་ཞིག་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་དབང་ཚད་ཡིན་མིན་ལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་སྐབས། མི་མང་གིས་གསལ་བོར་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ནི། ཁྲིམས་ལུགས་སྒྲིག་གཞིག་དང་། གྱོད་དོན་དང་རྩོད་གླེང་གང་ཡིན་ཡང་། དེ་དག་ཐག་གཅོད་བྱེད་སྐབས། ངེས་པར་དུ་ཁྲིམས་ལུགས་གཞིར་བཟུང་འགྲེལ་བཤད་དང་ཐག་གཅོད་དགོས། གལ་སྲིད་ཁྲིམས་ལུགས་ཕན་ཚུན་བར་འགལ་བ་བྱུང་སྐབས་ཀྱང་། ཁྲིམས་ཁང་གིས་ངེས་པར་ཁྲིམས་ལུགས་གཞིར་བཟུང་འགྲེལ་བཤད་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། ཞེས་གསལ་བོར་གསུངས་ཡོད་ལ། གནས་སྟངས་འདིས་བཅའ་ཁྲིམས་ནི་ཆེས་གོང་ན་མེད་པའི་ཁྲིམས་ཡིན་པ་དང་། ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་ཆེས་གོང་ན་མེད་པའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ལ་བཅའ་ཁྲིམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཁྲིམས་ལུགས་གང་ཞིག་བཅའ་ཁྲིམས་ཡིན་མིན་གྱི་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་པའི་འགན་དབང་ཡང་ཡོད་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་རེ་དྲུག་པ་དང་། དོན་ཚན་ལྔ་བའི་ནང་། ༢ གོང་གསལ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གནད་བཅའ་ཁྲིམས་འདིའི་དོན་ཚན་ཁག་དང་འགལ་མིན་རྩོད་གླེང་བྱུང་ཚེ་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ། དེ་བས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དང་། ཁྲིམས་ཞིབ་དཔོན་ཚོ་ནི་གོང་ན་མེད་པའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དང་། ཁོང་ཚོ་ལ་བཅའ་ཁྲིམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཁྲིམས་ལུགས་གང་ཞིག་བཅའ་ཁྲིམས་ཡིན་མིན་གྱི་ཞིབ་དཔྱོད་དང་། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་འགན་དབང་ཡང་ཡོད་པ་གསལ་བོ་ཡིན་ལ། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་ཐེངས་འདིའི་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་ཁྲིམས་ཆད་བཏང་བ་ནི་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་འཛིན་འདི་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་ཡོད།\nདམངས་གཙོ་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་རི་སོགས་སུ་སྤྱིར་བཏང་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་དཔོན་ཞིག་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་མེད་ལ། གལ་སྲིད་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་དཔོན་ཞིག་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་དགོས་ན། ཆ་རྐྱེན་འདི་རིགས་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས་པ་ཡིན། དཔེར་ན། Treason, Bribery, or other high Crimes and Misdemeanors རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོ་ལོག་པ། ལྐོག་རྔན་བླངས་བ། ནག་ཉེས་ལྕི་ཡང་བསག་པ་བཅས་ལས་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ད་དུང་། ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་གང་ཞིག་བརྒྱུད་ནའང་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ངེས་ཅན due process བརྒྱུད་དགོས་པ་ཡིན།\nསྤྱི་འཐུས་ཀྱིས་ཐེངས་འདིར་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཚང་མ་འཕོ་འགྱུར་བཏང་བའི་ནང་དུ། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་རྣམས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོ་ལོག་དང་། ལྐོག་རྔན་བླངས་བ། ནག་ཉེས་ཚབ་ཆེན། ནག་ཉེས་ལྕི་ཡང་གང་ཞིག་བསག་པའི་ར་སྤྲོད་གཅིག་ཀྱང་སྟོན་ཐུབ་མེད། དེས་མ་ཚད་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་རྩ་གཞན་ཡང་གང་ཡང་མེད་པར། ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ངེས་ཅན་གང་ཞིག་ཀྱང་མ་བརྒྱུད་པར། ཚལ་རྭའི་ནང་གི་ཞོག་ཁོག་ཨ་ལོ་གདམས་གསེས་ལྟར་བྱས་ཏེ་འཕོ་འགྱུར་བཏང་བ་འདི་ནི། ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཡང་མ་ཚང་བའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཁོ་ན་ཡིན།\nཁ་སང་གི་གསར་འགྱུར་གསལ་བསྒྲགས་སྐབས། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་བསོད་ནམས་དྭགས་པོ་ལགས་ཀྱིས། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱས་སོང་ཟེར། མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ལས་མཚམས་བཞག་པ་ནི་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་འཇིགས་སྐུལ་བཏང་བ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ལས། འཕོ་འགྱུར་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མ་བརྒྱུད་པ་གསལ་བོ་རེད།\nབཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་། སྤྱི་འཐུས་ལ་སུམ་ཆ་གཉིས་ལས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་སུ་རུང་ཞིག་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་ཆོག་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་ཅེས་འཁོད་ཡོད། བཅའ་ཁྲིམས་༦༣ ནང་། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་འཐུས་རྩ་འབོར་གྱི་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཡན་གྱིས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་དང༌། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གཞན་གཉིས་བཅས་སུ་རུང་འཕོ་འགྱུར་དགོས་པའི་གྲོས་ཆོད་བཞག་སྟེ་འཕོ་འགྱུར་བྱེད་དགོས་བྱུང་། ཞེས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་སུ་རུང་ཞིག་ཞེས་པ་ལས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཚང་མ་སྡེབ་གཅིག་ཏུ་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་ཆོག་པ་བཀོད་མེད།\nགསལ་བོར་བཤད་ན། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ནི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཚང་མ་རེད། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་འདི་ཚང་མ་མ་བཞུགས་ཚེ་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་རང་བཞིན་གྱིས་སྒོ་བརྒྱབ་པ་རེད། ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་སྒོ་རྒྱག་ཆོག་པའི་དབང་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་སྤྱི་འཐུས་ལ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་བས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ད་ཐེངས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་འདི་ནི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཐག་གཅོད་ཞིག་ཡིན།\nསྤྱིར་བཏང་། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་དང་། ཡང་ན་ཁྲིམས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ལས་དོན་གང་ཞིག་སྤེལ་ཀྱང་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ངེས་ཅན་ due process མ་བརྒྱུད་པར་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་མི་ཆོག བརྒྱུད་རིམ་དེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དུའང་གསལ་བོར་བཀོད་ཡོད། དོན་ཚན་ང་བཞི་པ། གྲོས་བསྡུར་བཀག་སྡོམ། ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་དང༌། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གཞན་གཉིས་གང་རུང་འཕོ་འགྱུར་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་ཀྱིས་རྟོག་ཞིབ་ཐོག་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་སུ་སྙན་ཐོ་འབྱོར་བའི་སྐབས་སུ་མ་གཏོགས་དེ་མིན་ཁྲིམས་ཞིབ་པའི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་སུ་གླེང་སློང་དང༌། གྲོས་བསྡུར་བྱེད་མི་ཆོག ཞེས་གསལ།\nའདི་ལས་གསལ་བོར་མཚོན་པ་ནི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་སུ་ཞིག་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་དགོས་བྱུང་ན། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་དང་། རྟོག་ཞིབ་བྱས་རྗེས་གཞི་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལས། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཚོའི་བྱས་ཉེས་ཅི་བྱས་གླེང་སློང་དང་། དག་འབུད་བྱེད་པའི་རྒྱུད་རིམ་གང་ཡང་མ་བརྒྱུད་པར། དགོས། མི་དགོས། དགོས། མི་དགོས། དགོས། མི་དགོས། ཞེས་འོས་འཕངས་ཏེ་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་རྣམས་སྡེབ་གཅིག་ཏུ་ཕུད་ནས་ཁྲིམས་ཁང་སྒོ་བརྒྱབ་པ་འདི་ནི། ཀླ་ཀློ་དང་ཇག་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་རང་རེད།\nཁོང་གི་གསུངས་སྟངས་ནི་ཧ་ཅང་གི་ཐལ་ཆ་ཆེ་བ་དང་ཞེད་སྣང་ཚ་བོ་རེད། བདུན་བཅུ་དོན་གྲངས་ནང་རྒྱ་ནག་ཏུ་རིག་གསར་སྐབས། སྔོན་ཐོན་ཅན་དམར་སྲུང་དམག་གིས་སྐད་ཆ་དེ་འདྲ་རང་བཤད་བཞིན་ཡོད། ཁྲིམས་ཁང་ཟེར་ན་ང་ཚོ་ཡིན། དམག་མི་ཟེར་ན་ང་ཚོ་ཡིན། སྲིད་གཞུང་ཟེར་ནའང་ང་ཚོ་ཡིན་ཞེས་བསྒྲགས་ཏེ་གནམ་ས་འགེང་བའི་རྙོག་དྲ་བཟོས་ཡོད།\nསྤྱི་འཐུས་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་ཁྲིམས་ཁང་མ་རེད། ཅེས་པའི་བསྙོན་འཛུགས་དེ་ནི། དོན་ལ་གནས་བ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན།\nབཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་དམངས་དོན་ཁྲིམས་ཁང་ཞིག་རེད Civil Court དམངས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་རྩོད་གཞི་མཐའ་དག་ཁྲིམས་ཁང་འདི་རང་ནས་ཐག་བཅད་ཆོག་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ ༦༢ ནང་གསལ་བར་བཀོད། དེ་བས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཆ་རྐྱེན་ཡོངས་སུ་ཚང་བའི་ཁྲིམས་ཁང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན།\nཚོགས་གཙོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་རང་གི་ལས་འཁུར་བྱེད་སྐབས། ཁྲིམས་ཞིབ་པའི་མདུན་དུ་མཆོག་གསུམ་དཔང་བཙུགས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་ཡིད་ཆེས་བློ་གཏད་བྱས་པའི་རྩ་བའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཡོད་པས། ཚོགས་གཙོ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ཁྲིམས་ཁང་ཡིན་པར་ཁས་མ་བླངས་པ་ནི། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་ཁས་མ་བླངས་ཤིང་། སྤྱི་འཐུས་གང་ཟག་མི་སྒེར་བའི་དམ་བཅའ་ལའང་ཁས་མ་བླངས་པ་རེད།\nཁྲིམས་ཞིབ་པས་མི་སུ་ཡིན་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཁྲིམས་ཞིབ་པའི་སྲུང་བྱ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁྲིམས་རྩོད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་སུ་ལ་ཐུག་མི་ཆོག་པ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཕྱིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཞེས་པ་དེ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཁྲིམས་ཁང་ལ་བཅར་སྐབས་གློག་སྐས་ཟུར་འཇོག་གིས་སྐྱོད་དགོས་པ་དང་། ཁྲིམས་ཁང་ལ་ཡོང་སྐབས་ཀྱང་སྒོ་རང་འགར་ཁེར་རྐྱང་དུ་འཛུལ་དགོས། འདི་དག་ཚང་མ་གཞན་གྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་མི་ཡོང་བ་དང་། ཁྲིམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།\nདྲང་བོར་བཤད་ན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་འདིའང་། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་དཔེ་བླངས་ནས་བཟོས་པ་ཞིག་ལས་བོད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ནང་བཅའ་ཁྲིམས་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་འདི་ཡོད་པ་མ་རེད། གཞན་གྱི་ལེགས་ཆ་ནང་འདྲེན་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་དེ་བོད་ལ་སྔོན་མ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་གསོ་རིག་ལ་སོགས་པ་ཚང་མ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ལེགས་ཆ་ནང་འདྲེན་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེས་མ་ཚད། གཞན་གྱིས་ལེགས་ཆ་ནང་འདྲེན་བྱེད་པ་ལ་བོད་པས་དེ་ལ་རིགས་དང་། ཆོས་ལ་གྲུབ་མཐའ་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་བརྩི་བཀུར་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན། དཔེར་ན། སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་ཕྱི་རོལ་བ་ཡིན་ནའང་དེས་བརྩམས་པའི་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་སྔོན་བྱོན་བོད་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ཁུངས་གཏུག་ས་དང་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། རེད་དེ་སྐབས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། སྐུ་ཞབས་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་འཁྱེར་མ་ཡོང་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བ་ཞིག་མ་རེད་དམ། དེ་བཞིན་དུ་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་སུས་ཀྱང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས། སྐྱབས་བཅོལ་བའི་བཀོལ་མི་རུང་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཤིག་མིན།\nསྐུ་ཞབས་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་གང་གི་འོག་ཏུའང་མེད། སྤྱི་འཐུས་ཀྱིས་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་ན་སྤྱི་འཐུས་རང་གིས་ཁྲིམས་ཁང་ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། ཞེས་པ་འདི་ནི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ཀྱི་སྐད་ཆ་རང་རེད། དེ་ལྟར་ཡིན་ཚེ་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མི་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་མཚོན་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་ཅི་ཡང་མིན་ལ། སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མི་མ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་ཇུས་གཏོགས་བྱེད་པའི་དབང་ཚད་ཞིག་ཡོང་ས་མེད། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་། བཅའ་ཁྲིམས་འདིས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་བོད་མི་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་ཡིན།\nཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་དབང་ཚད་ནི་སྤྱི་འཐུས་སྤྲད་པ་རེད་དམ། སྤྱི་འཐུས་ལ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་སྤྲོད་རྒྱུའི་དབང་ཚད་ཞིག་ཡོད་མི་སྲིད། གལ་སྲིད་སྤྱི་འཐུས་ལ་དབང་ཚད་ཞིག་དམངས་གཙོ་ཀ་བ་གཞན་ཞིག་ལ་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡོད་ན་དེ་ནི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཡིན་མི་སྲིད། དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ནང་དབང་ཆ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སྤྲོད་རྒྱུ་ཞིག་མེད་པར། དམངས་གཙོ་ཀ་བ་གསུམ་གྱིས་དབང་ཚད་ཆ་མཉམ་གྱིས་ཆ་བགོས་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་དང་སྒྲིགས་འཛུགས་དབུ་བརྙེས་པ་དང་མཉམ་དུ། སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཀ་བ་གསུམ་གྱི་དབང་ཚད་ཀྱང་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།\nདེ་བཞིན་དུ། བཀའ་ཤག་དང་། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་། སྤྱི་འཐུས་གསུམ་གར་འདྲ་མཉམ་གྱི་དབང་ཆ་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོའི་དབང་ཆ་ནི་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་དབུ་བརྙེས་པ་དང་མཉམ་དུ་ཡོང་བ་ཞིག་ལས། སྤྱི་འཐུས་ཀྱིས་མར་གནང་བ་ཞིག་མིན།\nདེ་བཞིན་དུ་དམངས་གཙོ་ཞེས་པ་ནི་ཀ་བ་འདི་གསུམ་གྱི་དབང་ཚད་གཅིག་གི་སྒང་ལ་གཅིག་ཞོན་མི་ཆོག་པར། ཕན་ཚུན་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ནི་དབང་ཚད་སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་འདིས། དམངས་གཙོ་ཀ་བ་གཅིག་གི་དབང་ཤུགས་དེ་དམངས་གཙོའི་ཀ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་དབང་ལས་ཀྱང་ཆེ་བར་འགྲོ་སྲིད་པ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པ་ཡིན། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། སྲིད་དབང་གདུག་རྩུབ་ཅན་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱེད་སྤྱད་དེ་ལ་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཞེས་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་ལ་དམངས་གཙོའི་ཀ་བ་གཞན་ལས་ཀྱང་ཆེ་བའི་དབང་ཚད་ཞིག་ཡོད་ན། འདི་ནི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་ཡོད་པ་གསལ་བོ་ཡིན།\nསྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཟེར་ན་སྤྱི་འཐུས་ཚང་མ་ལ་གོ་བ་ཡིན། སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ནི་བོད་མི་དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྐུ་ཚབ་དང་གསུང་གི་གསུང་ཚབ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་བྱུང་། སྐད་ཆ་དེ་ནི་ཅུང་ཐལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་ནི་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་འོས་ཤོག་གི་གྲངས་ཚད་ལ་གཞིགས་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཙང་། ལྷན་ཁང་ཡོངས་ཀྱི་འོས་གྲངས་ ༤༥ དེ་རྒྱུན་ལས་མི ༡༡ གིས་སྟངས་འཛིན་བྱས་ན་དེ་ཏག་ཏག་ཅིག་ག་ནས་ཡིན།\nསྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དེ་ལ་མཚོནའང་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་འབོར་དེ་རྦད་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད། དེ་ལ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ཞེ་གཉིས་པ། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས། འདི་འདྲ་འཁོད་ཡོད།\n༡ སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་མ་འཚོགས་པའི་སྐབས་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་དགོས་པར་ཆོལ་ཁ་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་གཉིས་རེ་དང༌། ཆོས་བརྒྱུད་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་རེ་བཅས་གོང་གསལ་ཁུངས་སོ་སོས་འོས་བསྡུའམ། ཡང་ན་དམིགས་འཛུགས་གང་འོས་སྐབས་བསྟུན་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ལོ་རེའི་མཚམས་ནས་བསྐྱར་འདེམས་བྱ་རྒྱུ།\n༢ རྒྱུན་ལས་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། དབང་ཚད་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་སམ། སྒྲིག་གཞི་ལྟར་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ།\nའདིར་གསལ་བོར་མཚོན་པ་ནི་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ལ་ཆོལ་ཁ་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་གཉིས་རེ ༢ སྟེ་ཁྱོན་བསྡོམས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་དྲུག ༦ དང་། ཆོོས་བརྒྱུད་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་གཅིག་རེ ༡ཁྱོན་བསྡོམས་སྤྱི་འཐུས་ལྔ༥ སྟེ་བསྡོམས་པས་རྒྱུན་ལས་སྤྱི་འཐུས་བཅུ་གཅིག ༡༡ བཅས་རེད། གནས་སྟངས་འདི་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་ལ་བཀུག་ན་ཆོལ་ཁའི་སྤྱི་འཐུས་སུམ་ཅུ་ཡོད་པ་ནས་རྒྱུན་ལས་ཁོངས་སུ་སྤྱི་འཐུས་དྲུག་མ་གཏོགས་ཡོང་མི་ཆོག་དང་6/ 30= %20 ཆོས་ལུགས་སྤྱི་འཐུས་ལ་མཚོན་ན་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་འཐུས་བཅུ་ཡོད་པ་ནས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཁོངས་སུ་སྤྱི་འཐུས་ལྔ་ཡོང་ཆོག་གིན་ཡོད 5/10=50%\nའདི་ལས་ང་ཚོས་གསལ་བོར་ཤེས་པ་ནི་ཆོལ་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་ %20 མ་གཏོགས་རྒྱུན་ལས་ཁོངས་སུ་ཡོང་མི་ཆོག་ཅིང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ 50% རྣམས་ཚང་མ་རྒྱུན་ལས་ཁོངས་སུ་འཛུལ་ཆོག་པ་རེད། འདི་ལས་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁོངས་ལ་རྒྱ་ཆ་བདུན་ཅུ་ཡི་ཁྱད་པར་ཆགས་ཡོད། དེ་བཞིན་ཏུ་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་ཡོང་བའི་སྤྱི་འཐུས་འདི་དག གྲོས་ཚོགས་རྭ་བའི་ནང་འབྱོར་རྗེས་དམིགས་བསལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐུས་ཚབ་གང་ཡང་མེད་པར། ཆོལ་ཁ་གཅིག་གི་ལར་ཞེན་ཁོ་ན་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་བས་དེང་གི་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་འདི་ནི་ཆོལ་ཁ་གཅིག་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱུན་ལས་ཤིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ན་མི་ཆོག་པ་མེད།\nགོང་གི་གནས་སྟངས་འདི་ལས་ང་ཚོས་གསལ་བོར་ཤེས་བ་ནི་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་ཡོངས་རྫོགས་ཏེ་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཀྱིས་སྟངས་འཛིན་འོག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང། སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ནི་ཆོལ་ཁ་གཅིག་གི་སྟངས་འཛིན་འོག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཙང་། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་འདི་སྤྱི་སྙོམས་དྲང་བདེན་ཞིག་མིན་པ། འདི་ནས་ཀྱང་གསལ་བོར་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་ལ། སྤྱི་འཐུས་སྨོན་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ལ་མཚོན་ན་འོས་འཕེན་བརྒྱ་ལས་མེད་ཀྱང་། ད་དུང་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་བྱེད་པ་འདི་ནི་དོན་དང་མཐུན་པ་ཞིག་མིན་པ་དང་། ཐེངས་འདིར་ཁོ་བས་སྤྱི་འཐུས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ལས་དོན། རྒྱུན་ལས་གཅིག་གི་བདག་པོ་བྱེད་རྩིས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་ནི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་བྱེད་པའི་ཧམ་པ་མིན་ན་གང་ཡིན།\nཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་ལ། ཁྲིམས་ཞིབ་རྩད་གཅོད་བྱས་པ་འདི་ཐེངས་དང་པོ་མིན་པར། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནས་སྤྱི་འཐུས་ལ་ཁྲིམས་ཞིབ་རྩད་གཅོད་ཐེངས་ཁ་ཤས་བྱས་ཡོད། འདི་ནི་དམངས་གཙོ་སྲིད་གཞུང་དང་སྒྲིགས་འཛུགས་ཤིག་ལ་མཚོན་ན་རྒྱུན་ལྡན་ཞིག་རེད། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་གིས་ཁྲིམས་བཟོ་ཞིང་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་ཁྲིམས་ལ་དག་འབུད་གཏོང་བ་ཡིན། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དུའང་དེ་ལྟར་གསལ་བོར་མཚོན་ཡོད།\nདཔེར་ན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོར། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་བཀའ་བློན་འོས་ཆོས་མ་ཚང་བ་ཤར་གླིང་ཟླ་སྒྲོན། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་དམ་འབུལ་བྱེད་དུ་འཇུག་རྩིས་བྱས་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ ༢༠༡༩ ལོར། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་བཀའ་བློན་འོས་མིའི་གྲངས་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་འབོར་མ་ལོན་པ། བཀའ་བློན་སྟོབས་རྒྱལ་ཚེ་རིང་ལགས། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་དམ་འབུལ་བྱེད་དུ་འཇུག་རྩིས་བྱས་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ ༢༠༢༠ ལོར། སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཏོག་དབྱིབས་རྒྱ་ནད་ལ་ཁ་གཡར་ཏེ། ༢༠༢༠ ལོའི་ཚོགས་དུས་ཤིག་རྦད་དེ་མེད་པར་བཟོས་པ། ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ ༡༡ གི་འདེམས་བྱེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་ཡོད།\nའདི་དག་ཚང་མ་ནི་ཐེངས་འདིར་ཁྲིམས་ཁང་སྒོ་རྒྱག་པའི་སྒེར་ནད་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡིན། ཐེངས་འདིར་སྤྱི་འཐུས་ ༣༡ མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཏེ་ཁྲིམས་ཁང་སྒོ་རྒྱག་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་སྤྱི་འཐུས་འདི་དག་རེ་རེས། རང་གི་སྒེར་བའི་ཤ་འཁོན་ཁོག་ལ་བཅིངས་སྟེ་དགྲ་ཤ་ལེན་པ་ཞིག་ལས་སྤྱི་བའི་རྩ་དོན་ཞིག་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད།\nགོང་གི་གནས་སྟངས་འདི་དག་ལ་བལྟས་ན་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་འདི་ནི་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཞིང་། འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་ལས་ཀྱང་རྦད་དེ་འགལ་ཡོད་པ་གསལ་བོ་རེད། ཁོང་ཚོས་ཐེངས་འདིར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ལ་བརྙས་བཅོས་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གནང་བའི་དམངས་གཙོའི་གསོལ་རས་ལ་རྡོག་རྫིས་བཏང་བ་མ་ཟད། བོད་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་ལ་རྨ་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟོས་ཡོད། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་རྣམས་སྤྱི་འཐུས་ཁག་ཅིག་གིས་བསྡིགས་ར་ལ་མ་བཟོད་པར་ལས་གནས་ནས་བཤོལ་བ་འདིས། དེང་སང་འགྲོ་བཞིན་པའི་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོ་ཁྲིམས་སུ་སྒྱུར་བར་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་མེད་ལ། གཞུག་མ་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་སུ་ཞིག་ཡོང་ནའང་གནས་སྟངས་གང་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་སུམ་ཆ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པར་འཕོ་འགྱུར་ནམ་གཏོང་མི་ཤེས་བས། ཁྲིམས་ཞིབ་རང་རྐྱ་འཕེར་བ་ཞིག་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་ཡོང་རྒྱུའང་ཁག་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད།\nད་དུང་མ་འོང་བར་སྲིད་སྐྱོང་སུ་ཞིག་སླེབས་ནའང་། དེ་ལ་སྤྱི་འཐུས་ངོ་ཡོད་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཡན་གྱིས་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་ཆོག་པས། དེ་ལ་སྤྱི་འཐུས་སོ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མ་དགོས་པར་སྤྱི་འཐུས་བཅོ་ལྔ། ཡང་ན་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྲིད་སྐྱོང་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་ཆོག་པས། སྲིད་སྐྱོང་སུ་ཞིག་སླེབས་ཅིང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་བའི་དབང་ཆའི་རལ་གྲི་དེ་གནས་ལུགས་དང་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མི་དགོས་བར་གཡུག་ཆོག་ཆོག་ཡིན། གནས་སྟངས་འདི་ནི་དངོས་གནས་བཤད་ན། དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བའི་དབང་ཚད་གཅིག་གི་སྒང་ལ་གཅིག་ཞོན་པ་སྟེ། ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་སྒང་ལ་སྤྱི་འཐུས་ཞོན་པའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ངོ་མ་དེ་རེད།\nཐེངས་འདིར་ཆེས་མཐོ་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་མེད་པར་གྱུར་བ་འདིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དམངས་གཙོའི་ཀ་བ་གཅིག་ས་ལ་བསྒྱེལ་ཏེ། དམངས་གཙོའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་རྡོ་ལ་བཀས་གཏོར་བྱུང་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དང་གནས་ལུགས་བཅས་ལ་ཐུག་སྐབས། སྡང་ཟུག་དང་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་རྐྱང་བྱེད་པའི་རྩུབ་སྤྱོད་འདི། བོད་མི་དམངས་ཀྱི་མདུན་དུ་གྲོས་ཚོགས་རྭ་བའི་ནང་བསྟན་ཡོད་ཅིང་། ཆག་སྒོ་འདི་ལ་སྤྱི་འཐུས་བཅུ་གྲངས་ཤིག་གིས་གདོང་ལེན་བྱས་པ་ལས། དེར་བཞུགས་སྲིད་སྐྱོང་ཐེ་བའི་བཀའ་བློན་ལྷན་རྒྱས་ཀྱིས་ལྟད་མོར་བལྟ་རྒྱུ་ལས་ཁ་གཅིག་ཀྱང་གྲགས་མེད།\nདམར་སྲུག་དམག་འདི་དག་དཔུང་འཇུག་བྱེད་ཐེངས་རེར་ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་བ་འདི་རྩབ་ཧྲལ་དུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོས་ཉེན་ཁ་ཡོང་ཉེན་འདུག་ཅེས་པ་ལས། དམར་སྲུང་དམག་འདི་དག་ཕམ་པར་ཇི་ལྟར་རྒྱག་སྟངས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་མེད་པས། ད་ནི་བོད་ཐང་ལ་སྒྱེལ་བའི་ཀ་བ་འདི་ཡར་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་བཀའ་ལུང་ཞིག་ངེས་པར་དུ་གནང་དགོས་བ་འདུག


ས་སྐྱ། • Sakya • 薩迦派 | dharmaebooks.org\nས་སྐྱ། • Sakya • 薩迦派\nས་སྐྱ། • Sakya • 薩迦派བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས། • Lodrö Thaye • 羅卓泰耶འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་བཞི་པ། • 4th Jamgön Kongtrul • 第四世蔣貢康楚གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན། • Drakpa Gyaltsen • 札巴嘉稱བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會English\nས་སྐྱ། • Sakya • 薩迦派བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས། • Lodrö Thaye • 羅卓泰耶འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་བཞི་པ། • 4th Jamgön Kongtrul • 第四世蔣貢康楚གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན། • Drakpa Gyaltsen • 札巴嘉稱བཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། • Kagyu Monlam Int. • 噶舉大祈願法會བོད་ཡིག །中文\nThe Seven Points of Mind Training 2018-12-14\nThe Ganges Mahamudra 2018-12-08\nབོད་ཡིག ། (40)English (21)中文 (22)Polski (13)Español (2)Français (2)Pусский (8)Deutsch (1)Việt (1)한국어 (2)Indonesian (1) Українська (2)\nལམ་རིམ། • Stages of the Path • 道次第 (17)\nཕྱག་ཆེན། • Mahamudra • 大手印 (12)\nཆོས་སྤྱོད་ཉམས་ལེན། • Dharma Practice • 實修法本 (36)\nབཀའ་བརྒྱུད་སྨོན་ལམ། • Kagyu Monlam • 噶舉大祈願法會 (6)