སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གང་ཞིག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སུ་བསྐྱོད་དུས་བརྒྱུད་དགོས་པའི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ལ་ཟེར་བ་མ་ཡིན་པར། རང་རྒྱལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་རྗེས་ལུས་ཡིན་པ་དང་། ཚོང་ཟོག་དཔལ་འབྱོར་དར་རྒྱས་བྱུང་མེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་སྐབས་ངེས་པར་བརྒྱུད་དགོས་པའི་དུས་རིམ་དམིགས་བསལ་ཅན་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། དུས་རིམ་གྱི་ཆ་ནས་བཞག་ན་སྤྱི་ལོ1956ལོར་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཀོད་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་པ་ནས་བཟུང་དུས་རབས21པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཧྲིལ་པོར་ཟེར། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་བྱས་རྗེས་ནི། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་ཏང་གི་གཞི་རྩའི་ལམ་ཕྱོགས་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་བཤད་བྱས་པ་དེ་ཡིན། འདི་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་དང་། ལྷག་པར་དུ་བཅོས་སྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ཚུན་གྱི་ཉམས་མྱོང་གསར་པ་ཕྱོགས་བསྡོམས་དང་སྙིང་བསྡུས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། སྤྱི་ལོ2017ལོའི་ཟླ10པའི་ཚེས18ཉིན་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་སྙན་སྒྲོན་ཁྲོད་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དུས་རབས་གསར་པར་སླེབས་ཡོད་ལ། རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་གཙོ་བོ་དེ་མི་དམངས་ཀྱི་ཉིན་བཞིན་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་དང་དོ་མི་མཉམ་པའི་འཕེལ་རྒྱས་བར་གྱི་འགལ་བར་གྱུར་ཡོད།\nསྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ནི་ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་རྡོ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཀྲུང་གུང་གི་དེ་སྔའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཀྲའོ་ཙི་ཡང་གིས་ཀྲུང་གུང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་གསུམ་པའི་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱས་བཤད་བྱས་ཤིང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སུ་བསྐྱོད་དུས་བརྒྱུད་སྲིད་པའི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ལ་ཟེར་བ་མ་ཡིན་པར། རང་རྒྱལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་རྗེས་ལུས་ཡིན་པ་དང་། ཚོང་ཟོག་དཔལ་འབྱོར་དར་རྒྱས་བྱུང་མེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ངེས་པར་བརྒྱུད་དགོས་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དུས་རིམ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། སྤྱི་ལོ1956ལོའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཀོད་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་ནས་དུས་རབས21པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བའི་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཧྲིལ་པོ་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་ཆོད་གཏམ་ལ་གོ་དོན་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་སླེབས་ཟིན་པས་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་དགོས་པ་ལས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང་ཁ་འབྲལ་མི་རུང་བ་ཡིན། གཉིས། རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དེ་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་གནས་ཡོད་པ་མ་ཟད་ད་དུང་ཡུན་རིང་ལ་གནས་རྒྱུ་ཡིན་པས། ང་ཚོས་ཡང་དག་པའི་ངང་ནས་དུས་རིམ་འདིར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས་ཐད་ཀར་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་འདི་ལས་བརྒལ་མི་རུང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། དར་རྒྱས་བྱུང་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ལས་ཐར་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་དང་། ཞིང་ལས་མི་འབོར་གྱིས་བསྡུར་ཚད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བཟུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཞིང་ལས་མ་ཡིན་པའི་མི་འབོར་གྱིས་མང་ཆེ་བ་ཟིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། རང་བྱུང་དཔལ་འབྱོར་ནས་རང་བྱུང་དཔལ་འབྱོར་ཕྱེད་ཙམ་གྱིས་བསྡུར་ཚད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཟིན་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཚོང་ར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚད་ཅུང་མཐོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡིག་རྨོངས་དང་ཡིག་རྨོངས་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་མི་འབོར་གྱིས་བསྡུར་ཚད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཟིན་པ་ནས་ཚན་རྩལ་སློབ་གསོ་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཆེ་ཙམ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དབུལ་ཕོངས་མི་འབོར་གྱིས་བསྡུར་ཚད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བཟུང་བ་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཅུང་ཕྱུག་པོར་གྱུར་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ས་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་ཧ་ཅང་དོ་མི་མཉམ་པ་དང་། སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་བརྒྱུད་དེ་ཧེ་བག་རིམ་བཞིན་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཞིག་ཡིན། བསྒྱུར་བཅོས་དང་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཅུང་ནར་སོན་པ་དང་གསོན་ཤུགས་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཚོང་རའི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་སྲོལ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་དང་ཕྱོགས་གཞན་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་དང་། རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཕུགས་བསམ་བརྟན་པོར་བཙུགས་ཏེ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་དང་། བློ་རྩ་བརྟན་པོས་ཡར་རྒྱས་བརྩོན་ལེན། དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན། བརྩོན་བསྲིས་རྒྱལ་འཛུགས་བཅས་བྱས་ནས་དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན་སྤེལ་བ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་སྤེལ་བར་འབད་བརྩོན་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་སྔོན་ཐོན་ཆུ་ཚད་བར་གྱི་ཧེ་བག་རིམ་བཞིན་ཇེ་ཆུང་དུ་བཏང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རླབས་ཆེ་བའི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་བསྐྱར་དར་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཞིག་ཡིན།\nསྔར་དམངས་གཙོའི་གསར་བརྗེའི་དུས་སྐབས་སུ། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོར་ཤེས་རྒྱུ་ནི་གསར་བརྗེའི་གནད་དོན་ཐམས་ཅད་གསལ་པོར་ཤེས་པའི་གཞི་རྩའི་གཞི་འཛིན་ས་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པར་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་གསལ་པོར་རྟོགས་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་གཙོ་བོ་དང་དེའི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་སྲོག་ཤིང་ཡིན་པའི་ཏང་གི་ཀྲུང་དབྱང་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་པ་སྐབས་དང་པོས་རང་རྒྱལ་འདི་ཉིད་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཕྱེད་ཙམ་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་འདི་ཁོང་དུ་ཡང་དག་ཆུད་དགོས། གཞི་ནས་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་པའི་གསར་བརྗེའི་བྱ་ཡུལ་དང་། ལས་འགན། ངོ་བོ། སྒུལ་ཤུགས། མདུན་ལམ་སོགས་གཞི་རྩའི་གནད་དོན་རབ་དང་རིམ་པ་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་རྗེས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་སའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་ཕྱོགས་ལ་ཚོད་དཔག་ཡང་དག་ཇི་ལྟར་བྱ་རྒྱུའི་གནད་དོན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། ཀྲུང་གོ་ལྟ་བུའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཕྱེད་ཙམ་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་སུ་གནས་པ་དང་། དམངས་གཙོའི་རིང་ལུགས་གསར་པའི་གསར་བརྗེ་བྱས་ཏེ། དུས་ཡུན་རིང་པོ་འགོར་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཀོད་བྱས་ནས་བཙུགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གིས་དེའི་གཞི་རྩའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ངོས་འཛིན་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་པ་ལ། ཏང་གིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དཀའ་ཚེགས་དང་ཕན་ཡོད་ཀྱི་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་མ་འཚོགས་པའི་བར་དུ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བཤད་ན་མག་མོག་གི་གནས་སུ་གྱར་ཡོད། རང་རྒྱལ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་གནས་ཡོད་པས། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་དང་ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་གཞི་རྩའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་བརྡར་ཤ་བཅད་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོས་དོན་དངོས་ལ་གཞིགས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་དགོས་ཞེས་བཤད་པའི“དོན་དངོས་ཆེ་ཤོས”ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཡིན།\nསྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་པོ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པ་ལ་ཟེར། ལྷག་པར་དུ་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ནི་ཀྱག་ཀྱོག་ངང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་དང་བསླབ་བྱ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རིམ་བཞིན་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། “སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ”ཞེས་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་གོ་དོན་གསར་པ་འདི་བཏོན་པ་ནི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན།\nམར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་གསར་གཏོད་བྱེད་མཁན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་དུས་རབས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ད་དུང་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་གནད་དོན་དངོས་ཤིག་མིན། ཁོང་ཚོས་མ་རྩ་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དུས་རིམ་ལ་རྩ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བསམ་ཚོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དེ་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བའི་གསར་བརྗེའི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་དུས་སྐབས་དང་། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་རིམ་དང་པོ། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་རིམ་མཐོ་གྲས་བཅས་བརྒྱུད་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་ལེ་ཉིན་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་ཞེས་འབོད་པའི་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་རིམ་དང་པོར་དེའི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་གང་དག་བརྒྱུད་དགོས་པ་དང་། མར་ཁེ་སི་དང་ཨེན་ཀེ་སི་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་བརྡར་ཤ་བཅད་མེད།\nསྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དུས་རིམ་གྱི་གནད་དོན་སྔ་ཤོས་བཤད་མཁན་ནི་ལེ་ཉིན་རེད། ཟླ་བ་བཅུ་པའི་གསར་བརྗེའི་རྗེས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེ་ཉིད་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དུས་རིམ་དེ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལེ་ཉིན་གྱིས་ངོས་འཛིན་གནང་དོན། དཔལ་འབྱོར་རྗེས་ལུས་ཡིན་པའི་ཨུ་རུ་སུར“ཐོག་མའི་རྣམ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས”འཛུགས་ཐུབ་པ་ལས“དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས”འཛུགས་མི་ཐུབ། དེའི་ནང་དུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལའང་དམའ་རིམ་ནས་མཐོ་རིམ་དང་། འཐུས་སྒོ་མི་ཚང་བ་ནས་ཅུང་ཆ་ཚང་བར་འཕེལ་བའི་གོ་རིམ་ཞིག་དགོས་པའི་བསམ་བློ་འདུས་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་ལེ་ཉིན་གྱིས་གཙོ་བོ་ཨུ་རུ་སུ་འདི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སུ་ཇི་ལྟར་བར་བརྒལ་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ལ་ལན་བཏབ་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་རྗེས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དུས་རིམ་གྱི་གནད་དོན་ལ་དབྱེ་ཞིབ་ཞིབ་ཕྲ་བྱེད་ལོང་བྱུང་མེད་སྟབས། བསམ་བློ་དེར་རྒྱས་བཤད་སྔར་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་རེད།\nསྤྱི་ལོ1936ལོར་སི་ཏ་ལིན་གྱིས་སུའུ་ལེན་དུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ནས་ཡུན་རིང་པོ་མ་སོང་བར། དོན་དངོས་ལ་གཞིགས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དུས་རིམ་གྱི་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་མ་བྱས་པས། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བར་བརྒལ་བྱེད་པའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན། འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པ་མཇུག་བསྒྲིལ་རྗེས། དུས་སྐབས་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་རིང་དཔལ་འབྱོར་བསྐྱར་འཛུགས་བྱས་པ་བརྒྱུད། སྤྱི་ལོ1952ལོར་ཏང་གི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་སུ་བར་བརྒལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས། དོན་དངོས་དང་ཁ་བྲལ་བ་དང་འཕྲལ་དུ་བར་བརྒལ་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་དེས་སུའུ་ལེན་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་གོང་དུ་འཕེལ་བར་དགེ་མཚན་མེད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་བཟོས་ཡོད།\nརང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གཏན་ཁེལ་བྱས་རྗེས། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཅུང་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་གྱི་གནད་དོན་བཏོན་པ་དང་། ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ1956ལོའི་ཟླ1པོར་བསྡུས་པའི་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་གནད་དོན་གྲོས་ཚོགས་སྟེང་རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་དང་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་མེད་པའི་བསམ་བློ་བཏོན། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གིས་ཡང་གསལ་པོར་བསྟན་དོན། རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ནི“བཙུགས་མ་ཐག་ཡིན”ཞིང་རྦད་དེ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་མེད་པས། དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་རིང་ལ་དེང་རབས་ཀྱི་བཟོ་ལས་དང་དེང་རབས་ཀྱི་ཞིང་ལས་ཀྱི་རྨང་གཞི་འཛུགས་དགོས་པ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་འཕེལ་རྒྱས་གང་ལེགས་བྱུང་རྗེས། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་དང་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ལ་ད་གཟོད་དངོས་པོའི་རྨང་གཞི་ཅུང་ལེགས་པོ་ཞིག་ཐོབ་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཞི་ནས་རྩ་བའི་ཐོག་ནས་འཛུགས་ཐུབ་པར་བརྩིས་ཆོག འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་རང་རྒྱལ་འདི་ཉིད་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སུ་སླེབས་མ་ཐག་པ་ཡིན་པས་ཉམས་མྱོང་འདང་ངེས་ཤིག་མེད་པའི་དབང་གིས་ང་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ངོས་འཛིན་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཞིག་བྱུང་མེད། དེར་བརྟེན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དུས་རིམ་སྐོར་གྱི་བསམ་བློར་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་མེད། སྤྱི་ལོ1958ལོའི“མཆོང་སྐྱོད་ཆེན་པོ”དང་མི་དམངས་ཀུང་ཧྲེ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ལས་འགུལ་ཁྲོད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དུས་རིམ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ཚན་རིག་དང་མི་མཐུན་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་མྱུར་ཚད་ལ་ཚོད་དཔག་ནོར་འཁྲུལ་ཚབས་ཆེན་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས། “རང་རྒྱལ་དུ་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་མངོན་གྱུར་བྱ་རྒྱུུ་ནི། རྒྱང་རིང་གི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་བྱ་བ་ཞིག་མིན”ཞེས་པའི་རྨོངས་ཚོད་ཀྱི་སྤྲོ་སྣང་གི་བསམ་ཚུལ་བྱུང་པ་དང་། དུས་རབས20པའི་ལོ་རབས50པའི་དུས་མཇུག་དང་ལོ་རབས60པའི་དུས་འགོར། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཉམས་མྱོང་དང་བསླབ་བྱ་ཕྱོགས་བསྡོམས་རགས་ཙམ་བྱས་རྗེས། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཀྲུང་གོར་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་དཀའ་ཚེགས་རང་བཞིན་དང་། རྙོག་འཛིང་རང་བཞིན། ཡུན་རིང་གི་རང་བཞིན་བཅས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། ཁོང་གིས་སུའུ་ལེན་གྱི《ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་སློབ་དེབ》ཀློག་སྐབས་ལྟ་བ་གལ་ཆེན་ཞིག་བཏོན་ཡོད་དེ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དུས་རིམ་འདི་དུས་རིམ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྲིད་པ་སྟེ། དུས་རིམ་དང་པོ་ནི་དར་རྒྱས་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཡིན་པ་དང་། དུས་རིམ་གཉིས་པ་ནི་དར་རྒྱས་ཅུང་ཆེ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཡིན། དུས་རིམ་རྗེས་མར་དུས་རིམ་གོང་མ་ལས་དུས་ཡུན་དེ་བས་རིང་བ་དགོས་ཤས་ཆེ། ང་ཚོ་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱ་རྒྱུ་ནི་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན་པས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་སྔ་དྲགས་མི་རུང་། ཁོང་གིས་མཆོང་སྐྱོད་ཆེན་པོའི་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་བྱེད་སྐབས། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ལ་མྱུར་དུ་བར་བརྒལ་བྱེད་པའི་མི་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེ་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། རྩོལ་བསྟུན་ཐོབ་སྤྲོད་དེ་དགོས་མཁོར་གཞིགས་ནས་བགོ་བཤའ་རྒྱག་པ། ཐུན་མོང་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་དེ་དམངས་ཡོངས་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་ཡིན་པ་བཅས་གོ་ནོར་ཐེབས་པ་རེད། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དུས་རིམ་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་བར་གྱི་ཁྱད་པར་མཉམ་བསྲེས། རིན་ཐང་གི་ཆོས་ཉིད་དང་རིན་མཉམ་བརྗེ་རེས་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐད་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པས། ཕྱིས་སུ་རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པར་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་བློ་འབྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལོ་རབས60པའི་ནང་ཏང་གི་སློབ་སྟོན་བསམ་བློའི་ཐད“གཡོན”གྱི་ཕྱོགས་ལྷུང་ཟམ་མི་ཆད་པར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེ“མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་གསར་བརྗེ་འཕོ་འགྱུར་བྱེད་པའི་དུས་སྐབས”ཞེས་པར་གོ་བ་བླངས་པས། རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་དུས་རིམ་གྱི་ལམ་བུ་ཡང་དག་པ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་མཚམས་བཞག་པ་རེད།\nཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་འཚོགས་པའི་རྗེས་སུ། ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དབུ་བརྙེས་ཚུན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་དང་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ཚུན་གྱི་ལག་ལེན་གྱི་ཉམས་མྱོང་གསར་པ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག ཏང་གིས་རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་གནས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ལ་འཚོལ་ཞིབ་གསར་པ་བྱས་ཏེ། རང་རྒྱལ་ད་དུང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་གནས་པའི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཆོད་གཏམ་རིམ་གྱིས་བཀོད་པ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་ཡང་དག་པའི་ངང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཡོད།\nཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་རང་རྟོགས་ཆེ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་དུས་རིམ་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་གནད་དོན་དེ་ཉིན་རེའི་གྲོས་རིམ་ཐོག་འདོན་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཏང་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ལས་ཀའི་ལྟེ་གནད་དེ་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་རྗེས་བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱེད་པའི་ལག་ལེན་དངོས་ལ་བསྒྱུར་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་དུས་རིམ་གྱི་གནད་དོན་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུག་གི་དབང་གིས་ཡིན། ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་ལག་ལེན་བྱས་པའི་སྲིད་ཇུས་གསར་པ་རབ་དང་རིམ་པར་ལག་ལེན་ཐོག་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོབ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཐོག་སྔོན་ཆད་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་དང་འགལ་ཟླ་བྱུང་བ་དང་། མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས་མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་དང་མཐུན་མིན་ལ་དོགས་པ་སྐྱེས་ཤིང་། གཞན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་འགྲོ་ལམ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་དགོས་པའི་དགོས་ངེས་རང་བཞིན་ཁས་མ་བླངས་པ་རེད། བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་ཆེད་ངེས་པར་དུ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དུས་རིམ་གྱི་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱ་དགོས།\nདུས་སྐབས་གསར་པར་ཏང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དུས་རིམ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པར་བརྒྱུད་རིམ་ངེས་ཅན་ཞིག་བརྒྱུད་ཡོད། ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་འཚོགས་རྗེས་ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གིས་རྨང་གཞི་ཞན་པ་དང་། མི་འབོར་མང་བ། ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་རྗེས་ལུས་ཐེབས་པ་བཅས་ནི་ཀྲུང་གོའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཡིན་ཞེས་བཏོན། ཀྲུང་གོ་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་དགོས་པ་ལྡོག་མེད་ཡིན། ཡེ་ཅན་ཡིང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ30ལོན་པར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས་བསྟན་དོན། རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ད་དུང་ལོ་ན་ཆུང་བའི་དུས་སུ་གནས་ཡོད་པས། ད་དུང་ནར་སོན་དང་འཐུས་ཚང་བྱུང་མེད་པ་དང་། རང་རྒྱལ་དུ་དེང་རབས་ཅན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པར་དམའ་རིམ་ནས་མཐོ་རིམ་དུ་སླེབས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་དགོས་ལ། སྤྱི་ལོ1981ལོར་ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པའི་ཐོག་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བའི《རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ཚུན་གྱི་ཏང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནད་དོན་འགའི་སྐོར་གྱི་གྲོས་ཆོད》ནང་རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ད་དུང་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་གནས་ཡོད་ཞེས་བསྟན། སྤྱི་ལོ1986ལོའི་ཟླ9པར་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པའི་ཐོག《སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་སྤེལ་བའི་སློབ་སྟོན་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་གྱི་གྲོས་ཆོད》ལ་གྲོས་འཆམ་བྱུང་ཞིང་། དུས་རིམ་དེའི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་སྤེལ་བ་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་ལ་དབྱེ་ཞིབ་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ནམ་དམའ་རིམ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་བཏོན་ཐེངས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ད་དུང་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གནད་དོན་དུ་བརྩིས་ནས་སྟངས་འཛིན་བྱས་མེད་པས། ཏང་གི་ལམ་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས་བྱེད་པའི་རྩ་བའི་གཞི་འཛིན་སར་བརྩིས་ནས་རྒྱས་བཤད་དང་འདོན་སྤེལ་བྱས་མེད།\nཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ་མ་འཚོགས་སྔོན་དུ། ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གིས་ནན་གྱིས་བསྟན་དོན། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཐོག་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནི་དུས་རིམ་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གནས་ཡོད་ཅེ་ན། ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་གནས་ཡོད་པ་དང་། ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཡིན་པ་བཅས་རྒྱས་བཤད་བྱ་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེ་ཉིད་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ཡིན་ལ། ང་ཚོ་ཀྲུང་གོ་འདི་ཉིད་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་གནས་ཡོད་པས། དེ་ནི་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་མེད་པའི་དུས་རིམ་ཞིག་ཡིན། བྱ་བ་གང་སྒྲུབ་ནའང་དོན་དངོས་འདི་གཞིར་འཛིན་དགོས་པ་དང་། དོན་དངོས་དེ་གཞིར་བཟུང་ནས་འཆར་འགོད་བྱ་དགོས། རྣམ་བཤད་འདིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དེ་ཁྱོན་ཡོངས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གཞི་རྩའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྩིས་ནས་ཐེངས་དང་པོར་སྟངས་འཛིན་བྱས་ཤིང་། གནད་དོན་འདི་ནི་ཏང་གིས་ལམ་ཕྱོགས་དང་། བྱེད་ཕྱོགས། སྲིད་ཇུས་བཅས་གཏན་འབེབས་བྱེད་པའི་གཞི་འཛིན་ས་དང་རྩ་བའི་གཞི་འཛིན་ས་ཡིན་པ་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཐོག ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་གནད་དོན་དེ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་རྒྱས་བཤད་བྱེད་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོར་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་བྱེད་པའི་རིང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ཉམས་མྱོང་དུམ་བུ་ཞིག་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཡང་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་དང་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མུ་མཐུད་དུ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས་ན། བསམ་བློའི་འགལ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ངེས་པར་དུ་བསལ་ནས་རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་གཞི་འཛིན་སའི་གནད་དོན་ལ་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་རྩ་བའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དང་ཏང་གི་གཞི་རྩའི་ལམ་ཕྱོགས་སྐོར་རྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་རྒྱས་བཤད་གནང་བ་དེས་ཏང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང་ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཐད་མཆོང་སྐྱོད་ཐེངས་གཅིག་བྱུང་བ་གསལ་པོར་མཚོན་ཡོད།\nཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅོ་ལྔ་པའི་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་གནད་དོན་སྔར་ལས་ལྷག་པར་ནན་བཤད་བྱས་ཏེ། དུས་རབས་ཀྱི་སྦྲེལ་མཚམས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཅོས་འགག་སྒྲོལ་དང་རྣམ་པ་གསར་པ་གཏོད་པའི་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་ལས་འགན་གྱི་མདུན་དུ་ང་ཚོས་འགལ་བ་སྣ་ཚོགས་ཐག་གཅོད་དང་། དོགས་གནད་སྣ་ཚོགས་སེལ་བ། ད་ལྟའི་ལམ་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས་ངེས་པར་དུ་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས་དོན་ངོས་འཛིན་བཅས་བྱེད་པའི་གནད་འགག་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་ལ་ངོས་འཛིན་གཅིག་གྱུར་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་དགོས་པ་དེ་ཡིན། རང་རྒྱལ་ད་ལྟ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་གནས་ཡོད་པ་མ་ཟད་ད་དུང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གནས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གཞི་རྩའི་ངོས་འཛིན་འདི་གཞིར་བཟུང་སྟེ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅོ་ལྔ་པའི་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་ཏང་གི་གཞི་རྩའི་རྩ་འཛིན་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་དང་། ཅི་ཞིག་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་། ཆབ་སྲིད། རིག་གནས་བཅས་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དཔལ་འབྱོར་དང་། ཆབ་སྲིད། རིག་གནས་བཅས་འཛུགས་སྐྲུན་ཇི་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ལ་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་སྒོ་ནས་ལན་བཏབ་པ་དང་། ཏང་ཡོངས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་བློ་སྔར་བས་གཅིག་གྱུར་བྱུང་བ་རེད།\nརང་རྒྱལ་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་འབྱོར་འབྲིང་གི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་རྗེས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དྲུག་པས་བསྟན་དོན། རང་རྒྱལ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་གནས་ཡོད་པ་མ་ཟད་ད་དུང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གནས་དགོས། ད་ལྟའི་འབྱོར་འབྲིང་ནི་ད་དུང་ཆུ་ཚད་དམའ་བ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་མིན་པ། འཕེལ་རྒྱས་ཧ་ཅང་དོ་མི་མཉམ་པ་བཅས་ཀྱི་འབྱོར་འབྲིང་ཡིན་པས། མིག་སྔར་གྱི་འབྱོར་འབྲིང་གི་ཆུ་ཚད་སྲ་བརྟན་དང་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས་ན། ད་དུང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་བྱ་དགོས།\nཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་བདུན་པའི་ཐོག་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་བསྟན་དོན། ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དབུ་བརྙེས་ཚུན་དང་ལྷག་པར་དུ་བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ཚུན་དུ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱས་པ་བརྒྱུད་རང་རྒྱལ་ལ་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་ནས་ཐོན་སྐྱེད་འབྲེལ་བ་དང་། དཔལ་འབྱོར་རྨང་གཞི་ནས་སྟེང་གི་བཀོད་པ་བཅས་ཚང་མར་དོན་སྙིང་གཏིང་ཟབ་ལྡན་པའི་འགྱུར་ལྡོག་གལ་ཆེན་བྱུང་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་རང་རྒྱལ་འདི་ཉིད་སྔར་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་གནས་པ་མ་ཟད་ཡུན་རིང་དུ་གནས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གཞི་རྩའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་མེད་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་རིག་གནས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཉིན་བཞིན་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་རྗེས་སུ་ལུས་པའི་བར་གྱི་འགལ་བ་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་གཙོ་བོ་དེར་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་མེད།\nསྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ངོས་འཛིན་དང་སྟངས་འཛིན་ཡང་དག་བྱུང་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ང་ཚོ་གཞི་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་བགྲོད་ལམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་བདེ་བླག་ངང་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་བྱུང་། ཀྲུང་གོར་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེ་སྟོབས་དང་གསོན་ཤུགས་དབྱར་མཚོ་རྒྱས་པ་ལྟར་མངོན་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པའི་གྲུབ་འབྲས་རླབས་ཆེན་ཐོབ་པ་རེད།\nདང་པོ། རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཡོད། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱ་དགོས་པ་ལས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང་ཁ་འབྲལ་མི་རུང་།\nགཉིས་པ། རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ད་དུང་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་གནས་ཡོད། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་དོན་དངོས་འདི་གཞིར་བཟུང་ནས་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་དགོས་པ་ལས་ཐད་ཀར་དུས་རིམ་འདི་ལས་བརྒལ་མི་རུང་།\nསྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། རང་རྒྱལ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པ་དང་། མི་དམངས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོད་ཚད་མི་དམངས་ལ་དབང་བ་ཡིན།\nཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་མི་འབོར་གྲུབ་ཚུལ་དང་། བཟོ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆུ་ཚད། ས་ཁུལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཚུལ། ཚན་རིག་སློབ་གསོ་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་སོགས་ཕྱོགས་འགའི་ཐད་ནས་རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ཡོད། རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ནི་རིམ་བཞིན་དབུལ་ཕོངས་དང་རྗེས་ལུས་ཀྱི་གནས་ལས་སྒྲོལ་བའི་དུས་རིམ་ཡིན་པ་དང་། ཞིང་ལས་མི་འབོར་གྱིས་མང་ཆེ་བ་བཟུང་བའི་ལག་ཤེས་ངལ་རྩོལ་གྱིས་རྨང་གཞི་བྱས་པའི་ཞིང་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། རིམ་གྱིས་ཞིང་ལས་མིན་པའི་ཐོན་ལས་ཀྱི་མི་འབོར་གྱིས་མང་ཆེ་བ་བཟུང་བའི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བཟོ་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་དུས་རིམ་ཞིག་ཡིན། རང་བྱུང་དཔལ་འབྱོར་དང་རང་བྱུང་དཔལ་འབྱོར་ཕྱེད་ཙམ་གྱིས་བསྡུར་ཚད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཟིན་པ་ནས་ཚོང་ཟོག་དཔལ་འབྱོར་དར་རྒྱས་ཆེས་ཆེར་འགྲོ་བའི་དུས་རིམ་དུ་གྱུར་པ་དང་། བསྒྱུར་བཅོས་དང་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་འབར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་། ཆབ་སྲིད། རིག་གནས་བཅས་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་དུས་རིམ་ཞིག་ཡིན། དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་དཔའ་ངར་ཆེར་སྐྱེད་དང་དཀའ་སྤྱད་ལས་སྐྲུན་བྱས་ནས་རླབས་ཆེ་བའི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་དུས་རིམ་ཡིན། ལོ་བཅུའི་ངོས་འཛིན་དང་ལག་ལེན་བྱས་པ་བརྒྱུད། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅོ་ལྔ་པའི་ཐོག་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་དང་། ཐོན་ལས་གྲུབ་ཚུལ། དཔལ་འབྱོར་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་སྟངས། རིག་གནས་སློབ་གསོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆུ་ཚད། མི་དམངས་འབྱོར་ཕྱུག་གི་ཆུ་ཚད། ས་ཁུལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཚུལ། སྒྲིག་སྲོལ་བསྒྱུར་བཅོས། བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞིབ་བསྡུར་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་གསར་པ་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ཏེ། གཅིག རིམ་བཞིན་དར་རྒྱས་བྱུང་མེད་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐར་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་དང་། གཉིས། ཞིང་ལས་མི་འབོར་གྱིས་བསྡུར་ཚད་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཟིན་པའི་ཞིང་ལས་གཙོ་བོ་ལག་ཤེས་ངལ་རྩོལ་ལ་བརྟེན་པའི་ཞིང་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཞིང་ལས་བྱེད་མཁན་མིན་པའི་མི་འབོར་གྱིས་མང་ཆེ་བ་བཟུང་བ་དང་དེང་རབས་ཀྱི་ཞིང་ལས་དང་དེང་རབས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་ཚུད་པའི་བཟོ་ལས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དུས་རིམ་དུ་རིམ་བཞིན་འགྱུར་དགོས། གསུམ། རང་བྱུང་དཔལ་འབྱོར་དང་རང་བྱུང་དཔལ་འབྱོར་ཕྱེད་ཙམ་གྱིས་བསྡུར་ཚད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཟིན་པ་ནས་རིམ་བཞིན་དཔལ་འབྱོར་ཚོང་ར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚད་ཅུང་མཐོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་དུ་འགྱུར་དགོས། བཞི། ཡིག་རྨོངས་དང་ཡིག་རྨོངས་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་མི་འབོར་གྱིས་བསྡུར་ཚད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཟིན་ཡོད་པ་དང་། ཚན་རྩལ་དང་། སློབ་གསོ། རིག་གནས་བཅས་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཡོད་པས། རིམ་བཞིན་ཚན་རྩལ་དང་། སློབ་གསོ། རིག་གནས་བཅས་དར་རྒྱས་ཆེ་ཙམ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་དུ་གྱུར་ཡོད། ལྔ། དབུལ་ཕོངས་མི་འབོར་གྱིས་བསྡུར་ཚད་ཧ་ཅང་མང་པོ་བཟུང་བ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་ཅུང་དམའ་བ་ནས་རིམ་བཞིན་མི་དམངས་ཡོངས་རྫོགས་ཅུང་འབྱོར་ཕྱུག་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཡིན། དྲུག ས་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་ཧ་ཅང་དོ་མི་མཉམ་པར་བརྟེན་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་བརྒྱུད་ཧེ་བག་རིམ་བཞིན་ཆུང་དུ་གཏོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ། བདུན། བསྒྱུར་བཅོས་དང་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་ཅུང་ནར་སོན་པའི་འཐུས་ཚང་དང་གསོན་ཤུགས་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཚོང་རའི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་སྲོལ། ཕྱོགས་གཞན་དག་ཐད་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་བཅས་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཡིན། བརྒྱད། རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ཐུན་མོང་གི་ཕུགས་བསམ་བརྟན་པོར་བཙུགས་ཏེ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་དང་། བློ་རྩ་བརྟན་པོས་ཡར་རྒྱས་བརྩོན་ལེན། དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན། བརྩོན་བསྲིས་རྒྱལ་འཛུགས་བཅས་བྱས་ནས་དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན་སྤེལ་བ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་སྤེལ་བར་འབད་བརྩོན་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཞིག་ཡིན། དགུ། འཛམ་གླིང་གི་སྔོན་ཐོན་ཆུ་ཚད་བར་གྱི་ཧེ་བག་རིམ་བཞིན་ཆུང་དུ་གཏོང་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རླབས་ཆེ་བའི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་བསྐྱར་དར་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཡིན། དོན་ཚན་དང་པོ་དང་དགུ་པ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལས་འགན་སྤྱི་སྙིང་བསྡུས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། གཞན་བདུན་པོ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལས་འགན་དེ་དཔལ་འབྱོར་དང་། ཆབ་སྲིད། རིག་གནས་སོགས་གང་ཅིའི་ཐད་སྤེལ་བ་ཞིག་ཡིན། དོན་ཚན་དགུ་པོས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གང་ལེགས་མཚོན་ཡོད།\nསྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ནི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཧ་ཅང་རིང་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ནང་ད་དུང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་བྱེ་བྲག་པ་དུ་མ་བརྒྱུད་དགོས་པ་དང་། དུས་སྐབས་མི་འདྲ་བར་དུས་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ་མངོན་ངེས། འགུལ་རྣམ་གྱི་འཕེལ་རིམ་དེ་རིགས་ནི་གྲངས་འགྱུར་གསོག་འཇོག་ལས་བྱུང་བའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ངོ་བོའི་འགྱུར་ལྡོག་ཡིན་པ་དང་། རྨང་གཞི་གསར་པའི་ཐོག་སླར་ཡང་གྲངས་འགྱུར་གསར་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ངོ་བོའི་འགྱུར་ལྡོག་གི་བརྒྱུད་རིམ་ཡིན་ཞིང་། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་བདུན་པས་ཕྱོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཐད་ནས་དུས་རབས་གསར་པ་དང་དུས་རིམ་གསར་པའི་ནང་རང་རྒྱལ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་དུས་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གསར་པར་དབྱེ་ཞིབ་དང་སྙིང་བསྡུས་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཡོད། དང་པོ། དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་རུ་མངོན་གསལ་སོང་བ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ད་དུང་མཐོན་པོ་མིན་པ་དང་། རང་བརྟེན་གསར་གཏོད་བྱེད་ནུས་ད་དུང་ཆེན་པོ་མེད་པ། ཡུན་རིང་ཆགས་པའི་གྲུབ་ཚུལ་རང་བཞིན་གྱི་འགལ་བ་དང་རགས་ལས་ཅན་གྱི་འཕར་སྣོན་གཏོང་སྟངས་ད་དུང་རྩ་བའི་ཆ་ནས་འགྱུར་བ་བྱུང་མེད་པ། གཉིས་པ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཚོང་རའི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་སྲོལ་རགས་ཙམ་བཙུགས་པ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་འགོག་རྐྱེན་སྔར་བཞིན་གནས་ཡོད་པ་དང་། བསྒྱུར་བཅོས་འགག་སྒྲོལ་གྱི་མདུན་དུ་འགལ་བ་དང་གནད་དོན་ཟབ་མོ་ལྷགས་ཡོད། གསུམ་པ། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་འབྱོར་འབྲིང་གི་ཆུ་ཚད་དུ་སླེབས་པ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་ཡོང་འབབ་བགོ་བཤའི་ཧེ་བག་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ད་དུང་རྩ་བའི་ཆ་ནས་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་མེད་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དབུལ་ཕོངས་མི་འབོར་དང་ཡོང་འབབ་དམའ་བའི་མི་འབོར་ད་དུང་གྲངས་འབོར་ངེས་ཅན་ཡོད་པ། ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཁེ་ཕན་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཆར་འགོད་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པའི་དཀའ་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ། བཞི་པ། མཐུན་སྦྱོར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་ཐོབ་པ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་ཞིང་ལས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཞན་པ་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་རྗེས་སུ་ལུས་པའི་རྣམ་པ་ད་དུང་འགྱུར་བ་བྱུང་མེད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་བར་དང་། ས་ཁོངས་བར་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཧེ་བག་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏོང་བ་དང་། དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་མཐུན་སྦྱོར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ལས་འགན་ལ་དཀའ་ཚེགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ལྔ་པ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་ཟམ་མི་ཆད་པར་གོང་དུ་སྤེལ་བ་དང་། ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བའི་གཞི་རྩའི་ཐབས་ཇུས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱས་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་དམངས་གཙོ་དང་ཁྲིམས་ལུགས་འཛུགས་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་མི་དམངས་དམངས་གཙོ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བ་དང་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་བླང་བྱ་དང་ད་དུང་ཡོངས་སུ་འཚམ་པོ་བྱུང་མེད་པས། ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་སྲོལ་བསྒྱུར་བཅོས་མུ་མཐུད་ཟབ་སྤེལ་བྱ་དགོས། དྲུག་པ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྔར་ལས་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་བྱུང་བ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཉིན་བཞིན་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ལ་རང་ཚུགས་རང་བཞིན་དང་། གདམ་གསེས་རང་བཞིན། འགྱུར་བ་མང་བའི་རང་བཞིན་བཅས་མངོན་གསལ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་བླང་བྱ་སྔར་ལས་མཐོ་བ་བཏོན་ཡོད། བདུན་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་མངོན་གསལ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་འཛུགས་རྣམ་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆགས་སྟངས་བཅས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གཏིང་ཟབ་བྱུང་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་དོ་དམ་བྱེད་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱ་གཞི་གསར་པ་མང་པོ་འཕྲད་ཡོད། བརྒྱད་པ། ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་སྒོ་འབྱེད་ཚད་ཉིན་བཞིན་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་རྩོད་ཉིན་བཞིན་ཇེ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་དང་ཚན་རྩལ་ཐད་བཟང་ཆ་བཟུང་བའི་གནོན་ཤུགས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པས། སྔོན་དཔག་ཐུབ་པ་དང་སྔོན་དཔག་དཀའ་བའི་ཉེན་ཁ་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། རྒྱལ་ནང་གི་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་སྒོ་འབྱེད་པ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཆར་འགོད་བྱེད་པའི་བླང་བྱ་སྔར་ལས་མཐོ་བ། མིག་སྔར་རང་རྒྱལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་གཞི་རྩའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་དུས་རབས་གསར་པ་དང་དུས་རིམ་གསར་པའི་བྱེ་བྲག་གི་མཚོན་ཚུལ་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཆེན་པོ་འདི་ཁོང་དུ་བརྟན་པོར་ཆུད་པར་མ་ཟད། དུས་སྐབས་མི་འདྲ་བའི་དུས་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བྱེ་བྲག་པར་དབྱེ་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱས་ན། ད་གཟོད་རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་འཕེལ་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་དང་ཁ་ཕྱོགས་ལ་བརྡར་ཤ་གནད་ལ་འཁེལ་བ་གཅོད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་དང་སྲིད་ཇུས་ཡང་དག་པ་གཏན་འབེབས་བྱེད་པར་བརྟེན་དགོས།\n(1) སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་འདྲ་སྟེ། དམངས་གཙོའི་རིང་ལུགས་གསར་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཕྱེད་ཙམ་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སུ་འཕེལ་བའི་བར་བརྒལ་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་རྩ་བ་ནས་མི་འདྲ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་གཉིས་ཡིན།\n(2) གྲལ་རིམ་གྱི་གྲུབ་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ། དམངས་གཙོའི་རིང་ལུགས་གསར་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ད་དུང་བཤུ་གཞོག་གྲལ་རིམ་གནས་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་བཤུ་གཞོག་གྲལ་རིམ་མེད་ཅིང་། འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་དེ་གྲལ་རིམ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་མེད་པར་གྱུར་ཟིན།\n(3) སྲིད་ཏང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་སྟེ། དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་གྱིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་། བཟོ་ཞིང་མནའ་འབྲེལ་གྱིས་རྨང་གཞི་བྱེད་པ། བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དང་། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་རིང་ལུགས། དཔོན་ངན་འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་བཅས་ཀྱི་གསར་བརྗེའི་གྲལ་རིམ་ཁག་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་བྱེད་པར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཅིང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་སྲིད་ཏང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་དང་། ཏང་མང་མཉམ་ལས། གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་སྲིད་སྐྱོང་། ཏང་མང་སྲིད་ཞུགས། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་དང་དམངས་གཙོའི་ཏང་ཤོག་ཁག་ནི་འཐབ་གྲོགས་བཟང་པོ་ཡིན།\n(4) མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་གྱི་གོ་དོན་མི་འདྲ་སྟེ། དམངས་གཙོའི་རིང་ལུགས་གསར་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་གྱིས་དགྲར་འཛིན་གྲལ་རིམ་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བར་བརྒལ་བྱེད་ཐུབ་པར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་ནི་གཙོ་བོ་དགྲར་འཛིན་མཁན་དང་གཏོར་བཤིག་གཏོང་མཁན་ལ་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ལས་འགན་གཙོ་བོ་དེའང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྲ་བརྟན་དང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུར་བསྒྱུར་ཡོད།\n(5) དཔལ་འབྱོར་གྲུབ་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ། དཔལ་འབྱོར་ཐད་དཔལ་འབྱོར་སྣ་མང་མཉམ་གནས་གང་ལེགས་བྱས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་གཙོ་ཁྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་ཁོ་ན་བཟུང་བ་ལས་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གཙོ་ཤུགས་མིན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ནི་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེའི་གོ་གནས་དང་ནུས་པ་ཆེས་ཆེར་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད།\n(6) ཐོན་སྐྱེད་སྤྱི་ཚོགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚད་མི་འདྲ་སྟེ། དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཅུང་དམའ་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་ཅུང་མཐོ་བ་ཡིན།\nསྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དེ་སྤྱི་ལོ1956ལོར་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆ་སྒེར་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཀོད་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་དེ་རང་རྒྱལ་དུ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མངོན་འགྱུར་མ་བྱུང་བར་ཉུང་མཐར་ཡང་ལོ་ངོ་བརྒྱའི་དུས་ཡུན་དགོས། ཡུན་རིང་གི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་དང་། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ། འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་ཚུལ་བཅས་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པ་ཞིག་རེད།\nཏེང་ཞའོ་ཕིང་གིས་བསྟན་དོན། ད་ལྟ་ང་ཚོས་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དོན་དངོས་ཐོག་མི་འདང་བ་རེད། མི་འདང་པ་ཞེས་པ་ནི་མར་ཁེ་སིས་གསུངས་པའི“གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་དུས་རིམ་དམའ་ཤོས”ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དུས་རིམ་གྱི“ཐོབ་ཐང”འདང་གི་མེད་པ་དེ་རེད། “ཚད་མི་འདང་བ”དེ་རིགས་ནི་གཙོ་བོ་དངོས་པོ་དང་ལག་རྩལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཐད་མི་འདང་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་དང་སྟེང་གི་བཀོད་པའི་ཐད་ནར་སོན་དང་འཐུས་ཚང་མ་བྱུང་བའི་ཐོག་ནས་ཀྱང་མཚོན་ཡོད། དེའི་ཐོག་ནས་ཀྲུང་གོར་ད་ལྟ་གནས་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་དང་མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་མཁན་གྱིས་བསམ་ཚོད་བྱས་པའི་མ་འོངས་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་བར་དངོས་པོ་དང་ལག་རྩལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ཧེ་བག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཆུ་ཚད་ཐད་མི་འདང་བ་མཚོན་པ་རེད། རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་ཡུན་རིང་རང་བཞིན་དེ་རྩ་བའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཀྲུང་གོ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སུ་སྐྱོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་མཁོ་བའི་དངོས་པོའི་རྨང་གཞི་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད།\n1. རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་གྱིས་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་ཡུན་རིང་རང་བཞིན་གཏན་ཁེལ་བྱས་ཡོད། རང་རྒྱལ་སྔོན་ཆད་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་རྗེས་ལུས་ཐེབས་པའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཕྱེད་ཙམ་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་གནས་ཡོད་ཅིང་། མ་རྩའི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་གང་ལེགས་བྱུང་བའི་དུས་རིམ་བརྒྱུད་མྱོང་མེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་རྒྱལ་གྱིས་དམངས་གཙོའི་རིང་ལུགས་གསར་པའི་གསར་བརྗེ་བརྒྱུད་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སུ་སླེབས་པའི་སྐབས་སུ། ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཆུ་ཚད་དང་དེ་བཞིན་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་ཅན་དང་། ཚོང་ར་ཅན། དེང་རབས་ཅན་བཅས་སུ་འགྱུར་ཚད་ཚང་མ་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལུས་ཡོད། དེས་ང་ཚོར་ངེས་པར་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཧ་ཅང་རིང་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་དར་རྒྱས་ཆེ་བ་གསར་འཛུགས་དང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་ནས་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་ཅན་དང་། ཚོང་ར་ཅན། དེང་རབས་ཅན་བཅས་སུ་འགྱུར་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ་བཟོ་ལས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་སྐབས་འདི་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ཡིན།\n2. རང་རྒྱལ་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱིས་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་ཡུན་རིང་རང་བཞིན་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ད་དུང་དར་རྒྱས་བྱུང་མེད་པའི་དུས་རིམ་དུ་གནས་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ཚུན་དང་ལྷག་པར་དུ་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་འཚོགས་ཚུན་རང་རྒྱལ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གཏིང་ཟབ་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། མི་འབོར་མང་བ་དང་། རྨང་གཞི་ཞན་པ། ས་ཁུལ་འཕེལ་རྒྱས་དོ་མི་མཉམ་པ། ཚན་རྩལ་དང་། སློབ་གསོ། རིག་གནས་བཅས་རྗེས་ལུས་ཐེབས་པ། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་ཅུང་དམའ་བ། ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་དར་རྒྱས་བྱུང་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་མེད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ད་དུང་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་སྲོལ་ད་དུང་འཐུས་ཚང་བྱུང་མེད་པ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་དང་ཁྲིམས་ལུགས་ད་དུང་འཐུས་ཚང་བྱུང་མེད་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་རིང་ལུགས་དང་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་རུལ་སུངས་སུ་གྱུར་པའི་བསམ་བློ་དང་ཐོན་སྐྱེད་ཆུང་གྲས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ད་དུང་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། དེའི་ཐོག་ནས་དེང་རབས་ཅན་མངོན་འགྱུར་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱལ་འདི་ཉིད་སྟོབས་འབྱོར་དང་། དམངས་གཙོ། ཤེས་རིག་བཅས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་དགོས་ན་ད་དུང་ལམ་ཐག་ཧ་ཅང་རིང་པོ་བསྐྱོད་དགོས་པ་གསལ་པོར་མཚོན་ཡོད།\n3. འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་ཡུན་རིང་རང་བཞིན་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པའི་རྗེས་སུ། འཛམ་གླིང་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་གསར་བརྗེ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས། དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཚད་མཐོན་པོ་བྱུང་བ་དང་། དཔལ་འབྱོར་འཕར་སྣོན་བྱེད་སྟངས་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བྱུང་ཞིང་། མིའི་རིགས་དུས་རབས21པར་སླེབས་པའི་སྐབས་སུ། ཤེས་བྱའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་། དེས་ན་རང་རྒྱལ་གྱིས་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས་པའི་དེང་རབས་ཅན་ལ་དཀའ་ཚེགས་དང་རྙོག་འཛིང་རང་བཞིན་སྔར་བས་ཆེ་བ་ལྡན་པས། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་རིང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་ན། གཞི་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་མཁོ་བའི་དངོས་པོ་དང་ལག་རྩལ་གྱི་རྨང་གཞི་བྱང་ཆུབ་པ་ཞིག་དངོས་སུ་འཛུགས་ཐུབ། དེའི་གོང་ལ་རང་རྒྱལ་འདི་ཉིད་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དུ་མ་གཏོགས་གནས་མི་ཐུབ།\nམདོར་ན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ནི་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡིན་ལ། ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཡང་ཡིན་པས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་འདིའི་ནང་གི་འཕོ་འགྱུར་རབ་དང་རིམ་པ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པར་ཉུང་མཐའ་ཡང་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཡི་དུས་ཡུན་དགོས།\nརྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞི་ཚུགས་པ་དང་། འགལ་བ་གཙོ་བོར་ཁ་ཕྱོགས་ན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་བའི་ལས་འགན་ནི། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་དེད་དེ་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།\nསྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་གཞི་རྩའི་ལམ་ཕྱོགས་དེ་སྤྱི་ལོ1987ལོར་ཀྲུང་གུང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཐོག་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་འགོ་ཁྲིད་དང་མཐུན་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ལྟེ་བར་བཟུང་ཐོག་གཞི་རྩའི་རྩ་དོན་བཞི་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་མཐའ་འཁྱོངས། རང་སྟོབས་རང་སྤེལ། དཀའ་སྤྱད་ལས་སྐྲུན་བཅས་བྱས་ནས་རང་རྒྱལ་འདི་ཉིད་སྟོབས་འབྱོར་དང་། དམངས་གཙོ། ཤེས་དཔལ་བཅས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཆེད་འབད་འཐབ་བྱ་དགོས་ཞེས་བཏོན་ཡོད། གཞི་རྩའི་ལམ་ཕྱོགས་འདིའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི“དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ལྟེ་གནད་དུ་འཛིན་པ་དང་། གཞི་རྩའི་རྩ་དོན་བཞི་རྒྱུན་འཁྱོངས། བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་རྒྱུན་འཁྱོངས། ལྟེ་གནས་གཅིག་དང་གཞི་རྩའི་གནད་གཉིས”ཞེས་པ་དེ་ཡིན།\nཀྲུང་གུང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་བདུན་པས་གཞི་རྩའི་ལམ་ཕྱོགས་ལ་ཁ་གསབ་བྱས་ཡོད་དེ། སྔར་གྱི“འབྱོར་ཕྱུག་དང་། དམངས་གཙོ། ཤེས་རིག”བཅས“འབྱོར་ཕྱུག་དང་། དམངས་གཙོ། ཤེས་དཔལ། ཞི་མཐུན”བཅས་སུ་བསྒྱུར་ཡོད།\nདཔལ་འབྱོར་རྩ་འཛིན་ནི། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ནི། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་འོག་ཚོང་རའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བཅིངས་འགྲོལ་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་དེ་ཡིན། རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལེགས་ཤིང་མགྱོགས་པོ་ཡོང་བ་བྱས་ནས་མི་དམངས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བཅོས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་མཉམ་སྤྱོད་ཐུབ་པར་འགན་ལེན་བྱ་དགོས།\nཆབ་སྲིད་རྩ་འཛིན་ནི། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་འཛུགས་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག མི་དམངས་ཀྱིས་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་ལྷིང་འཇགས་དང་། སྲིད་གཞུང་སྤྱོད་གཙང་ནུས་ལྡན། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་མཐུན་སྒྲིལ་འཆམ་མཐུན། སྐྱེ་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་འབར་བ་བཅས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རྣམ་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས།\nརིག་གནས་རྩ་འཛིན། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་འཛུགས་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་ནི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་སློབ་སྟོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཕུགས་བསམ་ལྡན་པ། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བ། རིག་གནས་ཡོད་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་སྲུང་བ་བཅས་ཀྱི་སྤྱི་དམངས་གསོ་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་སྟེ། དེང་རབས་ཅན་དང་། འཛམ་གླིང་། མ་འོངས་པ་བཅས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་པ་དང་། མི་རིགས་དང་། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ། མང་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་མ་ལག་འཛུགས་སྤེལ་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།\nསྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་འཛིན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཆམ་མཐུན་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་ནི་དམངས་གཙོ་དང་ཁྲིམས་ལུགས། དྲང་སྙོམས་དྲང་བདེན། ཟོལ་མེད་མཛའ་མཐུན། སྐྱེ་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་རབ་ཏུ་འབར་བ། ལྷིང་འཇགས་དང་སྒྲིག་ལམ་ལྡན་པ། མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་འཆམ་མཐུན་མཉམ་གནས་བཅས་ཀྱི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་དང་ཐུན་མོང་ཐོག་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ཐུན་མོང་ཐོག་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་ལྟར། དམངས་འཚོ་ལེགས་བཅོས་བྱ་རྒྱུ་གཙོ་གནད་དུ་འཛིན་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱིས་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དང་། ཆེས་ཐད་ཀར་ཡིན་པ། ཆེས་དངོས་ཡོད་ཡིན་པ་བཅས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ། མི་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་གང་ནུས་དེ་སྒྲུབ་དང་གང་འོས་དེ་ཐོབ་བྱེད་ལ་འཆམ་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཆགས་པར་འབད་བརྩོན་བྱ་དགོས།\nསྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་གྱི་རྩ་འཛིན་ནི། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་དང་། ཐོན་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་གི་གཞི་རྩའི་རྒྱལ་ཇུས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་དང་། འཁོར་རྒྱུག་འཕེལ་རྒྱས། ཐཱན་ཉུང་འཕེལ་རྒྱས་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེར་བཏང་སྟེ། ཐོན་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བཀོད་པ་དང་། ཐོན་ལས་གྲུབ་ཚུལ། ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་སྟངས་བཅས་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དང་། འབྱུང་རྩ་ནས་ཁོར་ཡུག་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བའི་འཕེལ་ཕྱོགས་བསྒྱུར་ཏེ། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཀྲུང་གོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ནམ་ཡང་རྒྱུན་མཐུད་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱེད་དགོས།\nགོམ་པ་གསུམ་པ། དུས་རབས21པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་སླེབས་སྐབས་རྒྱལ་དམངས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྤྱིའི་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་སླར་ཡང་ལྡབ་གཅིག་འཕར་བ་དང་། མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱལ་དམངས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྤྱིའི་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་དར་རྒྱས་འབྲིང་བ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆུ་ཚད་དུ་སླེབས་པ། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཅུང་ཕྱུག་པ། དེང་རབས་ཅན་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བཅས་བྱ་དགོས།\nལྔ། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྤེལ་བྱས་ཏེ་ནུས་ཁུངས་དང་ཐོན་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཐོན་ལས་གྲུབ་ཚུལ་དང་། འཕར་སྣོན་གཏོང་སྟངས། འཛད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་བཅས་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ཆགས་པར་བྱ་དགོས།\n1 360རིག་མཛོད། 2018-05-08\nཆབ་སྲིད། སྤྱི་ཚོགས། ལམ་ལུགས། ཐོག་མའི་དུས་རིམ།


མད་ཐཱ། 23 – Gospel of Matthew 23 – The Life of Yeshu\nAugust 5, 2020 January 11, 2021 Bro Brian.\n“The scribes and the Pharisees sit on Moses’ seat,\n23:3 ཁོ་ཚོས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་སློབ་པ་གང་ཐམས་ཅད་སྲུང་ཞིག འོན་ཀྱང་ཁོ་ཚོའི་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་མ་བྱེད་ཅིག གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོ་ཚོས་སྨྲ་བ་ལྟར་མི་བྱེད།\n23:4 དེ་ཚོས་འཁུར་དཀའ་བའི་རྡོག་ཁྲེས་ལྗིད་པོ་བསྡམས་ནས་མི་གཞན་གྱི་རྒྱབ་ལ་འགེལ་ཡང༌། རང་གི་མཛུབ་མོ་གཅིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་རེག་པར་མི་འདོད།\n23:5 ཁོ་ཚོས་རང་གི་ལས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་མི་གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྲུང་བ་ཞེང་ཆེ་བ་དང༌། གོས་ཀྱི་མཐའ་འཛར་རིང་པོ་བྱེད།\n23:6 ་ཚོས་གསོལ་སྟོན་ལ་གྲལ་མགོའི་གལ་ཆེ་ས་དང༌། འདུ་ཁང་དུ་ཁྲི་མཐོ་སར་སྡོད་པ།\n23:7 ཁྲོམ་ལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོར་ཕྱག་བྱེད་པ་དང༌། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་རབ་བི་ཞེས་ཟེར་བར་དགའ།\n23:12 རང་གིས་རང་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་མཁན་དམའ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། རང་གིས་རང་དམའ་ས་ཟིན་མཁན་ལ་བཀུར་སྟི་འཐོབ་པར་འགྱུར།\n23:13 ཚུལ་འཆོས་མཁན་པོ་དང་ཕ་རུ་ཤི་པ་ཁྱོད་རྣམས་ལ་ཆག་སྒོ་འབྱུང༌ངོ་༎ རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱོད་ཅག་གིས་མི་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་ནམ་མཁའི་རྒྱལ་སྲིད་དུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་བརྒྱབ༌སྟེ། ཁྱོད་རང་ཉིད་མི་འགྲོ་ཞིང་འགྲོ་མཁན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་བཀག་པའི་ཕྱིར༌རོ།།\n23:14 ཡང་ཚུལ་འཆོས་མཁན་པོ་དང་ཕ་རུ་ཤི་པ་ཁྱོད་རྣམས་ལ་ཆག་སྒོ་འབྱུང༌ངོ་། །རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱོད་ཅག་གིས་ཡུགས་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཁང་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་རྫས་ཐམས་ཅད་ཧམ་བཟུང་བྱེད༌ཅིང༌། སྨོན་ལམ་རིང་པོ་འདེབས་ཁུལ་བྱེད༌པས། ཁྱོད་རྣམས་ལ་ལྷག་ཏུ་ཆད་པ་ལྕི་མོ་འཕོག་པར་འགྱུར༌རོ།།\nWoe to you, scribes and Pharisees, hypocrites! For you devour widows’ houses and forapretense you make long prayers; therefore you will receive the greater condemnation\n23:15 ཆོས་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པའི་མི་དང༌། ཕཱ་རུ་ཤི་པ་སྟེ་ཁ་བཤད་དོན་ལ་མི་གནས་པ་ཁྱོད་ཚོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འབྱུང༌། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་གཅིག་ཡ་ཧུ་དཱ་པའི་ཆོས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཚོས་སྐམ་ས་དང་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་སྐོར་ཞིང༌། མི་དེ་ཡ་ཧུ་དཱ་པར་གྱུར་ནས་ཁྱོད་ཚོ་ལས་ལྡབ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པའི་དམྱལ་ཁམས་ཀྱི་བུར་བྱེད།\n23:16 ལམ་སྟོན་པ་ལོང་བ་ཁྱོད་ཚོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འབྱུང༌། ཁྱོད་ཚོས། གལ་ཏེ་མི་ཞིག་གིས་མཆོད་ཁང་ཆེན་མོ་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་བསྐྱལ་ན་ཅིའང་མེད། འོན་ཀྱང་མཆོད་ཁང་ཆེན་མོའི་གསེར་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་བསྐྱལ་ན་དེ་ཡིན་གཅིག་སྲུང་དགོས་ཞེས་ཟེར།\n23:17 བླུན་པོ་ལོང་བ་ཁྱོད་རྣམས། གསེར་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་གསེར་དེ་རྩ་ཆེན་དུ་སྒྱུར་བའི་མཆོད་ཁང་ཆེན་མོ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།\n23:18 ཡང་ཁྱོད་ཚོས། གལ་ཏེ་མི་ཞིག་གིས་མཆོད་ཁྲི་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་བསྐྱལ་ན་ཅིའང་མེད། འོན་ཀྱང་མཆོད་ཁྲིའི་སྟེང་གི་མཆོད་པ་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་བསྐྱལ་ན་དེ་ཡིན་གཅིག་སྲུང་དགོས་ཞེས་ཟེར།\n23:19 ལོང་བ་ཁྱོད་ཚོ། མཆོད་པ་ཆེ་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་མཆོད་པ་རྩ་ཆེན་དུ་སྒྱུར་བའི་མཆོད་ཁྲི་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།\n23:20 དེ་བས་ན། མི་སུ་ཞིག་གིས་མཆོད་ཁྲི་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་བསྐྱལ་ན། མཆོད་ཁྲི་དང་དེའི་སྟེང་གི་ཐམས་ཅད་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་སྐྱེལ།\n23:21 ཡང་སུ་ཞིག་གིས་མཆོད་ཁང་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་བསྐྱལ་ན། མཆོད་ཁང་དང་དེའི་ནང་ལ་བཞུགས་མཁན་ཁོང་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་སྐྱེལ།\n23:22 ཡང་སུ་ཞིག་གིས་དཀོན་མཆོག་གི་ཞིང་ཁམས་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་བསྐྱལ་ན། དཀོན་མཆོག་གི་བཞུགས་ཁྲི་དང་དེའི་སྟེང་ལ་བཞུགས་མཁན་ཡང་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་སྐྱེལ།\n23:23 ཆོས་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པའི་མི་དང༌། ཕཱ་རུ་ཤི་པ་སྟེ་ཁ་བཤད་དོན་ལ་མི་གནས་པ་ཁྱོད་ཚོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འབྱུང༌། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྡུམ་རའི་རྩྭ་དྲི་ཞིམ་དང་གོ་སྙོད་ལ་སོགས་སྔོ་ཚོད་ཆུང་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བཅུ་ཆ་གཅིག་དཀོན་མཆོག་ལ་ཕུལ་ན་ཡང༌། ཁྱོད་ཚོས་ཁྲིམས་གཅོད་བདེན་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་དང༌། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཁྲིམས་ཀྱི་གལ་ཆེ་བའི་དོན་རྣམས་སྣང་མེད་དུ་བརྩིས། འདི་ཚོ་སྲུང་སྟེ་གཞན་རྣམས་དོར་བར་མི་རུང༌།\n23:24 ལམ་སྟོན་པ་ལོང་བ་ཁྱོད་ཚོ། ཁྱོད་ཚོས་འབུ་ཆུང་ཆུང་བཙགས་ནས་རྔ་མོང་མིད།\n23:25 ཆོས་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པའི་མི་དང༌། ཕཱ་རུ་ཤི་པ་སྟེ་ཁ་བཤད་དོན་ལ་མི་གནས་པ་ཁྱོད་ཚོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འབྱུང༌། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཚོས་ཕོར་པ་དང་སྡེར་མའི་ཕྱི་ཕྱོགས་གཙང་བར་བྱེད་ནའང༌། ནང་ཕྱོགས་སུ་དེ་ཚོ་སེར་སྣ་དང་རང་འདོད་ཚ་བའི་བཙོག་པ་ཡིས་ཁེངས་།\n23:26 ཕཱ་རུ་ཤི་པ་ལོང་བ་ཁྱོད། སྔོན་ལ་ཕོར་པ་དང་སྡེར་མའི་ནང་ཕྱོགས་གཙང་བར་བྱོས་ཤིག དེ་ནས་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱང་གཙང་བར་འགྱུར།\n23:27 ཆོས་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པའི་མི་དང༌། ཕཱ་རུ་ཤི་པ་སྟེ་ཁ་བཤད་དོན་ལ་མི་གནས་པ་ཁྱོད་ཚོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འབྱུང༌། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཚོ་ནི་དཀར་པོར་བཟོས་པའི་དུར་ཁང་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་བལྟས་ན་མཛེས་ཀྱང༌། ནང་ཕྱོགས་སུ་གཤིན་པོའི་རུས་དང༌། མི་གཙང་བ་རིགས་ཀུན་གྱིས་ཁེངས་སོ།\n23:28 དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཚོའང་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་བལྟས་ན་ཆོས་དྲང་པོ་ཡིན་པར་མཐོང་ཡང༌། ནང་ཕྱོགས་སུ་ཁ་བཤད་དོན་ལ་མི་གནས་པ་དང་ཁྲིམས་མེད་པ་ཡིས་ཁེངས།\n23:29 ཆོས་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པའི་མི་དང༌། ཕཱ་རུ་ཤི་པ་སྟེ་ཁ་བཤད་དོན་ལ་མི་གནས་པ་ཁྱོད་ཚོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འབྱུང༌། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཚོས་ལུང་སྟོན་པའི་དུར་ཁང་རྩིག་པ་དང༌། དྲང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་དུར་ཁང་ལ་བརྒྱན་ཏེ།\n23:30 ང་ཚོ་མེས་པོའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཁོ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ལུང་སྟོན་པ་རྣམས་མི་གསོད་ཅེས་ཟེར།\n23:32 བྱས་ན། ཁྱོད་ཚོའི་ཕ་མེས་ཀྱིས་འགོ་བཙུགས་པ་དེ་ཁྱོད་ཚོས་ཚར་བར་གྱིས་ཤིག\n23:33 ཁྱོད་ཚོ་སྦྲུལ་གྱི་རིགས། དུག་སྦྲུལ་གྱི་རྒྱུད་རྣམས། དམྱལ་ཁམས་ཀྱི་ཆད་པ་ལས་ཅི་ལྟར་ཐར་བར་འགྱུར།\n23:34 དེའི་ཕྱིར་ཉོན་ཞིག ངས་ལུང་སྟོན་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཅན་དང༌། ཆོས་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པའི་མི་ཁྱོད་ཚོའི་རྩར་གཏོང༌། དེ་ཚོའི་ནང་ནས་ཁྱོད་ཚོས་ཁ་ཤས་གསོད། ཁ་ཤས་རྒྱང་ཤིང་ལ་རྒྱོང༌། ཁ་ཤས་འདུ་ཁང་ནང་ལ་རྟ་ལྕག་གིས་རྡུང༌། ཁ་ཤས་ལ་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ནས་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་སྙེག་སྟེ་གནོད་འཚེ་བྱེད་པས།\n23:36 ངས་ཁྱོད་ཚོར་བདེན་པར་ཟེར་རྒྱུར། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆད་པ་མི་རབས་འདི་ཡི་མགོ་སྟེང་དུ་འབབ་ངེས་ཡིན།”\n23:37 “ཀྱེ་ཡེ་རུ་ཤ་ལེམ། ཡེ་རུ་ཤ་ལེམ། ཁྱོད་ཀྱིས་ལུང་སྟོན་པ་རྣམས་གསོད་ཅིང་ཁྱོད་རྩར་མངག་པ་རྣམས་རྡོ་རུབ་གཏོང༌། བྱ་མོས་རང་གི་བྱ་ཕྲུག་གཤོག་པའི་འོག་ཏུ་སྡུད་པ་ལྟར་ངས་ཐེངས་མང་པོར་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་སྡུད་པར་འདོད་ཀྱང༌། ཁྱོད་རྣམས་མ་མོས།\n23:38 ལྟོས་ཤིག ཁྱོད་ཀྱི་གནས་ཁང་ཁྱོད་ཕྱིར་སྟོང་བར་ལུས་པར་འགྱུར།\n23:39 ངས་ཁྱོད་རྣམས་ལ་ཟེར་རྒྱུར། ད་ནས་བཟུང་ཁྱོད་ཚོས་གཙོ་བོའི་མཚན་ཐོག་ནས་ཕེབས་མཁན་ལ་བྱིན་རླབས་གནང་བར་ཤོག་ཅེས་ཟེར་བའི་བར་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་” ཞེས་གསུངས་སོ།།


Terdzo-OM-034 - Rinchen Terdzö\nBram ze phur bu'i lugs\nBram ze phur bu\nRTZ Volume 61\nDbyangs can dkar mo\n'phags ma dbyangs can ma'i sgrub thabs dang rjes gnang\nin cycle བྲམ་ཟེ་ཕུར་བུའི་ལུགས་ (Bram ze phur bu'i lugs)\nparent cycle སྒྲུབ་ཐབས་འདོད་འཇོའི་བུམ་བཟང་ (Sgrub thabs 'dod 'jo'i bum bzang)\nVolume 61 (ཨོཾ་) / Pages 405-416 / Folios 1a1 to 6b2\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 61 > Text #34 (Scroll to Bottom)\ngter bdag gling pa 'gyur med rdo rje. 'phags ma dbyangs can ma'i sgrub thabs dang rjes gnang. In Rin chen gter mdzod chen mo pod drug bcu re gcig pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 61) by 'jam mgon kong sprul, 405-416. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nGter bdag gling pa 'gyur med rdo rje;\n'phags ma dbyangs can ma dkar mo'i sgrub thabs rjes gnang dang bcas pa'i le'u tshan no\nThis work doesn't haveatitle, so the one given here, which was taken from the karchag, is for cataloging purposes only.\nཨོཾ་སྭསྟི། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་ཐུགས་མཚོ་ལས། །རབ་འཁྲུངས་དབྱངས་ཅན་ཟླ་བ་ནི། །འགྲོ་བློའི་རྨོངས་མུན་བསལ་མཛད་དེར། །བཏུད་ནས་སྒྲུབ་ཐབས་མདོ་ཙམ་བཤད། །འདིར་འཕགས་མ་དབྱངས་ཅན་མའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་འབྲེལ་བར་རྗེས་གནང་གི་ཆོ་ག་སྒྲུབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གཤོམ་དང་། དངོས་གཞི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས། རྗེས་གནང་གི་ཆོ་གའོ། །དང་པོ་ཡོ་བྱད་བཤམ་པ་ནི། དབེན་ཞིང་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་གནས་སུ་དུས་ཚེས་བཟང་པོ་ལ་སྟེགས་བུ་གྲུ་བཞི་ཁྲུ་དོ་བ་བ་བྱུང་ལྔས་བྱུག །གུར་གུམ། གླ་རྩི། གིའུ་ཝང་། ཙནྡན་བཞི་མཉམ་པར་སྦྱར་བས་གཏོར། དེའི་སྟེང་དུ་མཎྜལ་ལྟ་བུའི་གཞི་ལ་བ་དཀར་དམར་གང་རུང་གི་དཀར་གསུམ་དང་སྦྲང་རྩི་བཞི་མཉམ་རྣམས་སྦྱར་བས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་དབུས་སུ་ཧྲཱིཾ་དང་འདབ་མ་བརྒྱད་ལ་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་དྲུག་བཀོད་པ་བྲིས་ལ། འབྲས་དཀར་གྱི་ཕྱེ་མས་རི་མོའི་སྟེང་ནས་མནན་ཏེ་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པ་གསལ་པོར་འོང་བ་བྱ། དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་བཞི་མཉམ་སྦྱར་བའི་ཟན་གྱི་ཏིང་ལོ་བ་མར་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བས་བཀང་བ་སྡོང་བུ་དང་བཅས་པ་དགུའམ་སློབ་མའི་གྲངས་མཉམ་དབུས་དང་འདབ་མ་བརྒྱད་ལ་བཀོད། མདུན་དུ་དཀར་གཏོར་ཆེ་ཆུང་གཉིས་དང་ཆངས་བུའི་གཏོར་མ་ཡང་བཤམ། མཆོད་པ་གཙང་ཞིང་བཟང་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤམ་མོ།། །།གཉིས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ། གཙང་སྦྲ་ལ་གནས་ཤིང་ཁྲུས་བྱས་ནས་བདེ་བའི་སྟན་ལ་འདུག་སྟེ། སྐྱབས་སེམས་དང་ཚད་མེད་བཞི་རྣམས་སྒོམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། སྭ་བྷཱ་བས་སྟོང་པར་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་གནས་ཁང་ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་དྲི་ཟ་གྲུབ་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྟེན་པའི་གཞི། རི་བོ་ནགས་ཚལ་སྨན་ལྗོངས་ཉམས་དགའ་བའི་དབུས། འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་དཀར་ལ་དྭངས་པའི་ནང་དུ། པཾ་ལས་པདྨ་དཀར་པོའི་སྡོང་པོ་འདབ་མ་རྒྱས་པ་དང་། ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ། ཧྲཱིཾཿདཀར་པོ་ལས་སྒྲ་དབྱངས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མ་སྐུ་མདོག་དཀར་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་མ། ཞི་འཛུམ་མཛེས་པའི་ཉམས་ཅན་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་ལང་ཚོས་སྒེག་པ། ནུ་འབུར་མཐོ་ཞིང་རྐེད་སྐབས་ཕྲ་བ། ཙོག་པུའི་འདུག་སྟངས་ཅན། ཕྱག་གཡོན་པས་བཻ་ཌཱུརྻའི་རྒྱུད་མངས་འཛིན་ཅིང་། གཡས་པའི་ཕྱག་སོར་གྱིས་བསྐུལ་བས་སྒྲ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་སྒྲུབ་པ། གནག་སྣུམ་ལི་བའི་དབུ་སྐྲ་ཕྱེད་ལྟག་པར་བཅིངས་ཤིང་ལྷག་མ་ཐུར་དུ་གྲོལ་བ། ཟླ་ཚེས་ཀྱིས་གཙུག་ན་མཛེས་ཤིང་པད་དཀར་ཕྲེང་བའི་ཐོད་བཅིངས་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་པས་སྐྲའི་ཟར་བུ་མཛེས་པ། དར་དཀར་པོའི་སྟོད་གཡོགས་དང་དབང་པོའི་གཞུ་ལྟར་བཀྲ་བའི་སྨད་དཀྲིས་ཅན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱན་ཕྲེང་དང་གཡེར་ཁའི་དྲྭ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ། འོད་ཟེར་མུ་མེད་པ་འཕྲོ་ཞིང་ཟླ་བའི་རྒྱབ་ཡོལ་ཅན་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྐུར་གྱུར། རང་གི་སྙིང་ཆུ་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་ལྟར་མགོ་ཐུར་དུ་འཕྱང་བ་དེ་ཉིད་གྱེན་དུ་ལངས་པ་ཨུཏྤལ་དམར་པོ་ཁ་འབུས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ནང་དུ་ཟླ་བ་ལ་ཨོཾ་དཀར་པོ། རླུང་ཅུང་ཟད་ཕྱིར་བསལ། ཨོཾ་གྱི་ནཱ་ད་ལས་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་འཕྲོས་སྣ་བུག་གཡས་ནས་ཐོན། ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་རིག་པ་འཛིན་པ་དགའ་བའི་ཚལ་ནས་བསྒོམས་པ་དང་འདྲ་བའི་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མ་བཞུགས་པའི་ཤངས་བུག་གཡོན་ནས་ཞུགས། ཐུགས་ཀ་ནས་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་དབྱངས་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོ་འོད་ཟེར་་་དཀར་པོ།འབར་བ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་ཤངས་བུག་གཡས་ནས་ཐོན། སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་ཤར་བ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གིས་བྱོན་ཏེ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བཞུགས་པ་ལ་མཆོད་སྤྲིན་མཁའ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་བས་མཆོད་པར་བསམ་ལ། ཨོཾ་པྲཱི་ཏཱི་དེ་བཱི་དི་བྱ་པུཥྤེ་ཧཱུྃ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བས། དྷཱུ་པེ། གནྡྷེ། ནཻ་བིདྱཱ། ཨཱ་ལོ་ཀེ །བི་ལེ་པཱ་ནི་ཧཱུྃ་ཞེས་པས་མཆོད། ཨོཾ་པྲཱི་ཏཱི་དེ་བཱི་མེ་ཧྲཱིཿཥྚི་ཏིཥྛ་ཧྲཱིཾཿ ཞེས་ཤུབ་བུར་བརྗོད་ནས་དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ། འཁོར་ལོ་འོད་དུ་གྱུར་པ་སྣ་བུག་གཡོན་ནས་ཞུགས་སྙིང་གའི་ཨོཾ་ལ་ཐིམ། ཨོཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དབྱངས་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོ་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་དཀར་ཞིང་འཚེར་བའི་ལྟེ་བར་ཟླ་བ་ལ་ཧྲཱིཾཿ འདབ་མ་བརྒྱད་ལ་མདུན་ནས་གཡས་སྐོར་དུ་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཉིས་གཉིས་འཁོད་པ་མར་མེའི་ཕྲེང་བ་ལྟར་འབར་བའི་འོད་ཀྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ། མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་བསལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱས་པར་གྱུར། ཅེས་བརྗོད་ཅིང་ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམ། བཟླས་པ་ནི། འཁོར་ལོའི་དབུས་ཀྱི་ཧྲཱིཾཿལས་ཧྲཱིཾཿམཆེད་ཞལ་ནས་ཐོན། དེའི་འོད་ཟེར་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཧྲཱིཾཿལ་འདྲེས། ལྟེ་བ་ནས་ཞུགས་ཏེ་འཁོར་ལོའི་དབུས་ཀྱི་ཧྲཱིཾཿལ་ཐིམ་པས། བདག་ཉིད་གང་འདོད་པའི་ཡུལ་དེས་ལུས་གང་བར་བསམ་ཞིང་སྔགས་ཕྲེང་མགལ་མེ་ལྟར་འཁོར་བ་ལ་དམིགས་ཏེ་ཧྲཱིཾཿགི་བཟླས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་ཞིང་། ཐུན་འཇོག་ཁར་སྔགས་ཕྲེང་སྙིང་གའི་ཧྲཱིཾཿལ་ཐིམ་ཧྲཱིཾཿགི་འོད་ཀྱིས་གང་འདོད་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ལན་གསུམ་དུ་བསྡུས་པས་ལུས་ཁེངས་པར་དམིགས། ཐུན་མཚམས་སུ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་གཏོར་མ་འབུལ། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཤེས་རབ་བསྩལ་དུ་གསོལ། ཞེས་གསོལ་བ་གདབ། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་སོགས་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་བྱས་ལ་ཐུན་མཚམས་ལ་འཇུག །ཐུན་མཚམས་སུ་ཡི་དམ་ཁྲོ་བོ་འཇམ་དཔལ་དང་མི་གཡོ་བ་ལྟ་བུའི་བསྙེན་པ་དང་། ཛམྦྷ་ལའི་ཆུ་སྦྱིན་ཡང་མ་ཆག་པར་བྱ། དེ་ལྟར་ཐུན་བཞིར་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་མི་ཚིག་གིས་བར་མ་ཆོད་པར་བཟླས་པ་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་དང་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་བཟླ་བར་བཤད་པ། ད་ལྟ་བཞི་འགྱུར་དུ་བྱེད་དགོས་པས་འབུམ་ཕྲག་ལྔའོ། །དེ་ཉིད་ལན་གསུམ་དུ་བསྐྱར་བས་གྲངས་བསྙེན་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གྲུབ་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།། ༈ །།གསུམ་པ་རྗེས་གནང་གི་ཆོ་ག་ནི། ཐོག་མར་བགེགས་བསྐྲད། བདག་བསྐྱེད་བཟླས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་སྔར་བཞིན་བྱས་ནས། མདུན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཨ་མྲྀཏས་བསང་། སྭ་བྷཱ་བས་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཧཱུྃ་ཡིག་ལས་བྱུང་བའི་སྲུང་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཨོཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དབྱངས་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་པ་ནས། མར་མེའི་ཕྲེང་བ་ལྟར་འབར་བའོ། །ཞེས་པའི་བར་ཚིག་ཟུར་བསྒྱུར་བས་བསྒོམས་ལ་འཁོར་ལོ་ཡིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་རིག་པ་འཛིན་པ་དགའ་བའི་ཚལ་ཞེས་པ་ནས། བི་ལེ་པཱ་ནི་ཧཱུྃ་གི་བར་གོང་བཞིན། ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོཿ འཁོར་ལོ་དམ་ཚིག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར། ཨོཾ་པྲཱི་ཏཱི་དེ་བཱི་ཧྲཱིཾཿ ཨ་ཨཱ་ཨི་ཨཱི་ཨུ་ཨཱུ་རྀ་རཱྀ་ལྀ་ལཱྀ་ཨེ་ཨཻ་ཨོ་ཨཽ་ཨཾ་ཨཿ ཞེས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས། འཁོར་ལོ་དེ་ཉིད་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པའི་ལྷ་མོའི་སྐུར་གྱུར། མཆོད་པ་རྣམས་བསང་སྦྱང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། ཨོཾ་སྭ་ར་སྭ་ཏཱི་དེ་བཱི་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་ཨརྒྷཾ་པྲ་ཏཱིཙྪ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་བཞིན་དུ་ཤབྡའི་བར་སྦྱར་བས་མཆོད་ཅིང་། སྤྲོ་ན་རིན་ཆེན་བདུན་འདོད་ཡོན་ལྔ་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་རྫས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མཆོད། བསྟོད་པ་ནི། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཞལ་གྱི་མཆེ་བའི་རྩེ་ལས་མངོན་སྤྲུལ་ཞིང་། །ཞེས་སོགས་བྲམ་ཟེ་ཕུར་བུས་བསྟོད་པ་དང་། མཆོག་དགའི་རང་བཞིན་ལྷ་མོ་ནི། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ན་བཞུགས། །རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀུན་གྱི་ཡུམ། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དང་། མཁྱེན་བཟང་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་པདྨ་དང་། །ཐུགས་རྗེ་དྲི་མེད་ཟླ་བའི་གདན་ལ་འགྱིང་། །སྒྲ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་པི་ཝང་གསུང་སྙན་གྱིས། ཁམས་གསུམ་དབུགས་འབྱིན་ལྷ་མོ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད། །ཅེས་སོགས་ཚིག་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བསྟོད་པ་ཅི་ཤེས་ཀྱིས་བསྟོད་དོ། །གཏོར་མ་བསང་སྦྱང་འབྲུ་གསུམ་ཉེར་གཅིག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། ཨོཾ་སྭ་ར་སྭ་ཏཱི་ས་པ་རི་ཝཱ་རེ་བྷྱཿ ཨོཾ་ཨ་ཀཱ་རོ་སོགས་དང་། ཁ་འབར་མའི་སྔགས་ལན་བདུན་གྱིས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མ་ལ་ཕུལ། ཆུ་གཉིས་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱིས་མཆོད། སྔར་བཞིན་བསྟོད་ནས། མཆོད་སྦྱིན་གཏོར་མ་འདི་བཞེས་ལ། །སོགས་ནས། ཡིད་ལ་འདོད་པ་ཀུན་འགྲུབ་མཛོད། །ཅེས་པའི་བར་དང་། འཕགས་མ་དབྱངས་ཅན་མ་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཤེས་རབ་དང་བློ་གྲོས་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྩལ་དུ་གསོལ། གཏོར་མ་གཉིས་པ་ཡང་སྔར་བཞིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ནོར་རྒྱུན་མ་འཁོར་བཅས་སྤྱན་དྲངས། ཨོཾ་བཱ་སུ་དྷཱ་རི་ཧཱུྃ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་པྲ་ཀ་ར་ཛ་མེ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བདུན་གྱིས་ཕུལ། བདག་དབྱངས་ཅན་མ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཕྲག་དོག་དང་བར་ཆད་མ་མཛད་པར་ནོར་འཕེལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། ཞེས་འདོད་དོན་གསོལ། ཆངས་བུའི་གཏོར་མ་གོང་བཞིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ཁ་འབར་མའི་སྔགས་བདུན་གྱིས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྔོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིའི་མཚན་བརྗོད། སྲིད་གསུམ་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཏོར་མ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་བཞེས་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་བར་གཅོད་མ་མཛད་ཅིག །དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བར་ཆད་བསྲུང་ཞིང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་མཛོད་ཅིག་ཅེས་འདོད་དོན་གསོལ། དེ་ནས་སློབ་མ་རྣམས་ཁྲུས་བྱས། སྟན་གཙང་མ་ལ་ཙོག་པུར་འདུག་ཏུ་བཅུག་ལ། བགེགས་བསྐྲད་པ་རྣམས་བྱས། མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་པར། འདིར་འཕགས་མ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་དབྱངས་ཅན་མ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད། ནང་གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དང་སྦྱར་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་གསང་བའི་ཡུམ་སྟེ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་སྐོར་གྱི་གཞུང་དུ་མར། རྡོ་རྗེ་དབྱངས་ཅན་མ་ཡིས་འཁྱུད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་ཤིང་། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང་འཕགས་མ་ཞལ་སྦྱོར་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་བློ་གྲོས་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མཛད་པ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་མང་དུ་སྣང་ཞིང་། ཕྱི་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྷར་གྲགས་པ་ཡང་། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་འདུལ་བར། ཕྱི་རོལ་པའི་ལྷའི་གཟུགས་དང་རྟགས་དང་མཚན་མས་འདུལ་བར་གཟིགས་ནས། ལྷ་སརྦ་ཛྙཱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་འཕགས་པའི་སྐུའི་ཆ་ཤས་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་ཉི་ཟླ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྤྲུལ་ཞིང་། ཁྱད་པར་མཆེ་བའི་རྩེ་ནས་ལྷ་མོ་འདི་བྱུང་ངོ་། །ཞེས་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་ཞིང་། ལྷ་མོ་འདིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་གྲུབ་ཆེན་བྲམ་ཟེ་ཕུར་བུས་མཛད་པའི་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཞལ་གྱི་མཆེ་བའི་རྩེ་ལས་མངོན་སྤྲུལ་ཞིང་། །ཞེས་སོགས་གསལ་བར་འབྱུང་བས། རྗེ་བཙུན་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཅིང་། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཚངས་པའི་བུ་མོར་འདོད་པ་སོགས་ནི་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་སྤྲུལ་སྐུའི་བཀོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་བྱོན། དེས་དབུ་སྦྱིན་པར་བཏང་བའི་འོག་ཏུ། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དབུས་སུ་རྒྱལ་པོ་ཉི་མ་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་། དེ་ཉིད་རྒྱལ་པོར་དབང་བསྐུར་བ་པོ་བྲམ་ཟེ་མདུན་ན་འདོན་ནི་བྲམ་ཟེ་ཤཾ་ཀུ་ཡིན་ལ། སློབ་དཔོན་འདི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་གསང་བ་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ཡིན་སྐད། དེ་རྒྱལ་པོའི་མཆོད་གནས་མཛད་ཅིང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །སྐབས་དེར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཆར་མ་བབས་པས་མུ་གེས་ཉེན་པ་ན། དེ་དང་མི་རིང་བའི་ས་ཞིག་ན་སོ་ན་རི་ཞེས་པའི་མཚོ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་བཀྲ་བ་ཀླུ་ནོར་རྒྱས་ཀྱི་བུ་གནས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། མི་རྣམས་ཀྱིས་མཚོ་དེའི་པདྨའི་རྩ་བ་བླངས་ནས་ཟོས་པས་མུ་གེ་ཐུབ་བོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་འཁོར་བཅས་ཀྱི་མཚོ་དེ་བལྟ་བར་བྱོན་ནས་རྒྱལ་པོས་སློབ་དཔོན་ལ་མཚོ་ལ་གནས་པའི་ཀླུ་དེ་སྟོན་པར་བསྐུལ་བ་ལས། སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་མཐོང་བའི་དུག་ཅན་ཡིན་པས་བསྟན་པ་མི་ལེགས་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་ནན་གྱིས་བསྐུལ་ལོ། །དེར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀུ་རུ་ཀུལླེའི་རིག་སྔགས་ཀྱིས་བཀུག་པས་མཚོ་ནང་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་ཀྱིས་མཚོན་པར་ནོར་རྒྱས་ཀྱི་བུ་མངོན་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལས། ཀླུའི་གཟི་བརྗིད་དང་མཐོང་བའི་དུག་གིས་མི་དང་དུད་འགྲོ་རྣམས་བརྒྱལ་ཞིང་མྱོས། རྒྱལ་པོ་ཡང་སྐྲགས་ཏེ་ཀླུ་གཏོང་བར་ཞུས་པས། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྐྲོད་པའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པས་སླར་རང་གི་གནས་སུ་སོང་ངོ་།། དེ་ནས་དུག་གཞིལ་བའི་ཆོ་ག་མཛད་པས་སེམས་ཅན་བརྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་སྔར་བཞིན་སོས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སློབ་དཔོན་དེས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། འདིའི་སྒྲུབ་སྐོར་ནི་སྔ་མ་ལ་དོན་དང་ཕྱི་མ་ན་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་གནས་པར་གྲགས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྲམ་ཟེ་ཕུར་བུ་ནི་འཕགས་མ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གཏུམ་པོའི་སྡེ། མཆོད་སྡོང་སེང་གེ་སོགས་རིམ་བཞིན་བརྒྱུད་པ་ལས་༧ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ལ་བཀའ་བབས་པ་སོགས་རིང་བརྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་མང་དུ་འདུས་ཤིང་། ཉེ་བརྒྱུད་ནི་འཕགས་མ་ཉིད་ནས་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་བརྒྱུད་པ་སྟེ། བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་འཕགས་མ་དབྱངས་ཅན་མའི་རྗེས་གནང་སྒྲུབ་པ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་གྲུབ་སོགས་སྦྲེལ་ལ་མཎྜལ་ཕུལ། སློབ་དཔོན་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། །སྒྲ་དབྱངས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ཀྱི། །རྗེས་སུ་གནང་བ་བདག་ལ་སྩོལ། །ཅེས་གསུམ་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བདག་སྐྱབས་མཆི། །སོགས་རྒྱུན་བཤགས་ལན་གསུམ། སློབ་དཔོན་དང་སྒྲ་དབྱངས་ལྷ་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཐུགས་ཀའི་ཧྲཱིཾཿལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། སློབ་མའི་ལུས་ཡོངས་སུ་གང་། སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་དག །སྭ་བྷཱ་བ་སོགས་ནས་ཟླ་བ་ལ་ཨོཾ་དཀར་པོ་ཞེས་པའི་བར་བདག་བསྐྱེད་བཞིན་སྤོད་སྒོམ་དུ་བྱས་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀའི་ཧྲཱིཿལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་རིག་པ་འཛིན་པ་དགའ་བའི་ཚལ་ན་བཞུགས་པའི་འཕགས་མའི་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ། དེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་དབྱངས་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོ་འོད་ཟེར་་་དཀར་པོ།འབར་བ་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་ཤར་པ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གིས་བྱོན་ཏེ་སློབ་མའི་ལུས་ལ་ཐིམ་པར་བསམ་ཞིང་། ཨོཾ་པྲཱི་ཏཱི་དེ་བཱི་མེ་ཧྲཱིཿཥྚི་ཏིཥྛ་ཧྲཱིཾཿ ཞེས་དྲག་ཏུ་བཟླ་ཞིང་སྤོས་དང་རོལ་མོ་བྱ། སྐུའི་རྗེས་གནང་ངོ་། །མགྲིན་པར་འཁོར་ལོ་དཀར་པོ་རྩིབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྟེ་བར་ཧྲཱིཾཿདཀར་པོ། རྩིབས་རྣམས་ལ་ཨཱ་ལི་བཅུ་དྲུག །དེ་ལས་དེ་འདྲ་བ་རང་སྒྲ་སྒྲོག་པ་ཞིག་མཆེད། འོད་ཟེར་གྱིས་སློབ་མའི་ལུས་ཐམས་ཅད་གང་། འཁོར་ལོ་མགྲིན་པར་ཐིམ་པར་བསམ་ཞིང་། ཧྲཱིཾཿཉེར་གཅིག་དང་དབྱངས་ཡིག་གི་སྔགས་ལན་གསུམ་རྗེས་ཟློས་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། གསུང་གི་རྗེས་གནང་ངོ་། །མདུན་གྱི་འཁོར་ལོའི་མར་མེ་དབྱངས་ཅན་མར་གསལ་བ་ལ་ཡིད་གཏོད་དུ་བཅུག །མར་མེ་ལྷ་མོའི་རྣམ་པར་བྱོན་ནས་སློབ་མའི་སྙིང་གའི་ས་བོན་ལ་ཐིམ་པར་མོས་ཏེ། དབྱངས་ཡིག་བརྗོད་ཅིང་ཏིང་ལོ་སྦར་བ་མིད་དུ་གཞུག །ཐུགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་ངོ་། །མདུན་གྱི་མཎྜལ་བླངས་ལ། གཡོན་པའི་སྲིན་ལག་གིས་གང་ལ་རེག་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་བརྗོད་བཞིན་དུ་བླངས་ནས། སློབ་མའི་དཔྲལ་བ་མགྲིན་པ་སྙིང་ག་རྣམས་སུ་བྱུགས་པས། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་དག །དབྱངས་ཅན་མར་དངོས་སུ་གྱུར་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱས་པར་བསམ་མོ། །ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྗེས་གནང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་མ་ཕེབ་ན་རླུང་བཟུང་སྟེ་སྙིང་གའི་འཁོར་ལོའི་ཡི་གེ་རྣམས་མགོ་ཞབས་ལྡོག་པའམ་འདར་ཞིང་གཡོ་བ་ལ་སེམས་འཛིན་དུ་བཅུག་པས་ཕེབས་པར་འགྱུར་རོ། །རྟགས་ནི་ལུས་བདེ་ཞིང་འཕར་གཡོ། ངག་སྨྲ་རྒོད། སེམས་གསལ་ཞིང་དྭངས་པ་སོགས་འབྱུང་། རྗེས་དམ་ཚིག་ཁས་བླངས། མཎྜལ་ཡོན་འབུལ་རྣམས་དང་། རྗེས་མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་མཆོད་པ་ཁ་གསོས་ལ་ཕུལ། བསྟོད་པ་བཟོད་གསོལ་རྣམས་བྱས་ལ། ལྷ་མོ་འོད་དུ་ཞུ་འཁོར་ལོར་གྱུར། སླར་ཡང་མཆོད་ནས་བྲིས་སྐུ་སོགས་ལ་བརྟན་བཞུགས་དང་། རྟེན་མེད་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དོན་ཀུན་མཛད། །སོགས་དང་། བཛྲ་མུཿམགྲོན་རྣམས་གཤེགས་སུ་གསོལ། སྨོན་ལམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བྱའོ།། ༧ །།ཆོ་ག་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་ན། གསོལ་བཏབ་རྒྱུན་བཤགས་ཙམ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། མདུན་གྱི་འཁོར་ལོའི་མར་མེ་དབྱངས་ཅན་མར་གསལ་བ་ལ་ཡིད་གཏོད་དུ་འཇུག་པ་མན་ཆད་དེ། ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྗེས་གནང་ཞེས་སྨྲོས་པ་གཉིས་པོ་ལོགས་སུ་ཕྱུངས་ཏེ་བྱས་པས་ཀྱང་འཐུས་སོ། །ཚུལ་འདིའི་མན་ངག་ནི། རྗེས་གནང་སྒྲུབ་ཐབས་གེགས་སེལ་དང་། །ལས་ལ་སྦྱར་དང་རྣམ་པ་བཞིས། །ལྷ་མོ་སྐལ་བཟང་དབྱངས་ཅན་གྱི། །ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལས། སྒྲུབ་ཐབས་དང་རྗེས་གནང་ནི་ཆོ་ག་རྩ་བ་ཡིག་རྙིང་གཞིར་བཞག་ལ་ཚིག་གི་མཐའ་བསྐྱེད་ཚུལ་མི་འགལ་བར་བརྒྱན་ཏེ་བཀོད་ཅིང་། གེགས་སེལ་དང་ལས་སྦྱོར་སོགས་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོའི་གསུང་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་འ༵གྱུར་ཡིད་འོང་ལྷ་མོའི་ཚུལ། །ཐོགས་མེ༵ད་བློ་སྟེར་མཁྱེན་བརྩེའི་བདག །རྡོ༵་རྗེ༵འི་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི། །སྒྲུབ་ཐབས་འཇུག་བདེ་རབ་དགའི་ཕུལ། །འཕགས་མ་དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་མོའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྗེས་གནང་དང་བཅས་པའི་ལེའུ་ཚན་ནོ།། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-OM-034&oldid=127189"\nThis page was last edited on7January 2019, at 20:01.


A visit to Yolmo – Drupon Rinpoche\nHome > News > A visit to Yolmo\nA visit to Yolmo\nA couple of days ago on 1st May 2022, I visited Tiger Cave Lion Fortress, the practice site of Milarepa in Yolmo. This came about due to my good dharma friend Khenpo Rinpoche Tsultrim Namdak. He said, “If you have the time, would you come to Tiger Cave Lion Fortress foraretreat? If that’s not possible, how about just coming foravisit? We can placeagolden pinnacle ornament aboveastone image of Milarepa and say prayers together for the advancement of the precious Practice Lineage.”\nForalong time now I have longed to do retreat at this sacred site. But having spent my time in constant busyness with nothing to show for it, I have been unable to go. But on this occasion, rejoicing in the pure intentions of my dharma friend holds for the Practice Lineage, I agreed immediately. Disregarding the other things I needed to attend to, I made my way to this sacred site. We sang songs of Milarepa, recited prayers and aspiration and madeasmoke offering to the protectors of the Practice Lineage.\nAlthough I didn’t have the fortune to do retreat on this occasion, through the auspices of Khenpo Rinpoche,alady who owns land at the site gave meaplot to buildacouple of retreat houses. This prospect filled me with joy and I thought I should build them without delay.\nPersonally, I always carryadeep longing to practise in secluded places.\nThose who are close to my heart, the khenpos, tulkus, spiritual friends and retreat lamas of Thrangu Gompa, the few individuals of Kagyu Samye Ling with whom I havearelationship of faith and samaya, and my few friends in other regions around the world, I hope and pray that we can meet again and again in such pleasant and secluded places as this. Let’ s see then… 🙏🏿🙏🏿🙏🏿\nབོད་ཟླ་༣ཚེས་༡(2022/05/01)སྟེ་ཉིན་གསུམ་སྔོན་ཁོ་བོ་ཡོལ་མོ་རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་སྒྲུབ་གནས་སྟག་ཕུག་སེངྒེ་རྫོང་ལ་གནས་མཇལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། དེ་ཡང་མཆེད་གྲོགས་དམ་པ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་མཆོག་གིས་འདི་ག་སྒྲུབ་གནས་སྟག་ཕུག་སེངྒེ་རྫོང་དུ་ཁོམ་པ་རེ་ཡོད་ན་མཚམས་རེ་སྡོད་རྒྱུའམ། མིན་ཀྱང་གནས་མཇལ་ཞིག་འོང་ན། རང་རེ་གཉིས་རྗེ་མི་ལའི་རྡོ་སྐུ་སྟེང་དུ་གསེར་ཏོག་ཅིག་བཙུགས་ནས་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་སྨོན་ལམ་རེ་མཉམ་དུ་འདེབས་ན་གསུང་སོང་བས། ཕྲན་ནས་ཀྱང་སྒྲུབ་གནས་དེ་མཚམས་རེ་འདུག་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་རིང་མོ་ཞིག་ནས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་གྲུབ་འབྲས་འདི་ཞེས་ངོས་བཟུང་མེད་པའི་རྒྱུན་དུ་བྲེལ་ཟིང་ཞིག་གིས་དུས་འདའ་ནས་འགྲོ་མ་ཐུབ། ད་སྐབས་མཆེད་གྲོགས་ཁོང་གིས་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བཅང་བའི་ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཚུལ་དུ་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལམ་སང་ལེགས་སོ་ཞུས་ཏེ་སྒྲུབ་གནས་དེ་རུ་ཕྱིན། རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་གསུང་མགུར་དང་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་འདོན། སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་བསྲུང་རྣམས་ལ་བསང་གསོལ་རེ་ཀྱང་བྱས། མཚམས་ལ་འདུག་པའི་སྐལ་བ་ནི་རེ་ཞིག་མ་བྱུང་མོད། མཁན་རིན་པོ་ཆེའི་བདག་རྐྱེན་ལ་རྟེན་ནས། གནས་བདག་མ་རྒན་ཞིག་གིས་རང་ལ་མཚམས་ཁང་རེ་ཟུང་རྒྱབ་སའི་ས་ཞིག་སྤྲོད་སོང་བས་སྤྲོ་སེམས་ཁོང་ནས་རྒྱས། དེར་མཚམས་ཁང་རེ་ཟུང་མགྱོག་པོ་ལས་ཐུབ་ན་བསམ། ཕྲན་དབེན་པའི་གནས་ཞིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་རེ་བྱེད་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཆེ། རང་ལ་སེམས་ཐག་ཆེས་ཉེ་བའི་ཁྲ་འགུ་ཚང་གི་མཁན་སྤྲུལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སོགས་སྒྲུབ་བླ་རྣམས་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་བསམ་ཡས་གླིང་གི་དད་དམ་ཅན་རེ་ཟུང་དང་། ཕྱི་རྒྱ་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ན་གནས་པའི་ངོ་ཤེས་ཡོད་པ་དག་འདི་ལྟ་བུའི་ཉམས་དགའ་བའི་དབེན་པའི་གནས་དག་ཏུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཛོམས་པའི་རེ་སྨོན་ནི་ཆེའོ།། འོ་ཡ་ད་ནི་་་་་🙏🏿🙏🏿🙏🏿


༈ ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ། - His Eminence Professor Samdhong Rinpoche, བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག\nཕྱི་ལོ། ༢༠༡༧ ཟླ། ༠༨ ཚེས། ༢༢ ཉིན། : གསུང་བཤད།, ནང་ཆོས།\n༄༅།། ༢༠༡༧ ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༦ ཉིན་དྷ་སྟེང་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོའི་ལས་བྱེད་རྒྱུས་སྟོན་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པའི་བཟང་སྤྱོད་རང་འཁྲིའི་ལས་འགན་བསྒྲུབ་རྒྱུར་འདི་ཕྱི་གཉིས་ལ་མཁོ་གལ་ཆེ་བའི་སྐོར་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་གནང་བ།\nདེ་རིང་འདིར་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་པའི་སྐྱབས་ཡུལ་དགེ་འདུན་པ་རྣམ་པ་དང་། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་འགན་འཛིན་དབུ་ལས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་དགེ་རྒན་ལས་བྱེད་རྣམ་པ་བཅས་ཚང་མར། ཐོག་མར་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མེ་བྱའི་གནམ་ལོ་གསར་དུ་བཞད་པའི་རྟེན་འབྱུང་དུས་སྟོན་ལ་འཚམས་འདྲིའི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། ལོ་འདི་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལས་དོན་རྣམས་དམིགས་བསལ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།\nབོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་དབུ་ལས་རྣམ་པས་ང་ལ་སློབ་གྲྭ་འདིར་གཏམ་བཤད་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡང་ཡང་གནང་གི་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ང་རང་གི་ལོ་ནའི་བབ་དང་ལས་དོན་ནས་རྒས་ཡོལ་ཟིན་པའི་ཆ་ནས་མི་རབས་རྙིང་པ་ཆགས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དྲན་ཡུལ་ནས་ཡལ་དགོས་པ་དང་། ལས་དོན་གང་ཡིན་ཡང་མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་ཐུགས་འགན་བཞེས་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་པ་ཡིན་སྟབས། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འབྲེལ་འདྲིས་དང་གཏམ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་སོགས་མི་དགོས་པ་གཙོ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཡིན་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། ཡིན་ནའང་འདི་ནས་ཐུགས་རེ་གནང་དུས་མ་བཅར་ཐབས་མེད་ཀྱིས་ཡང་ཡང་སླེབས་བསྡད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་དམིགས་བསལ་གནད་དོན་གསར་པ་ཞུ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད།\nདེ་རིང་ལོ་འདིའི་སློབ་དུས་གསར་པ་ཚོགས་པ་དང་བསྟུན་དགེ་རྒན་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་ལམ་སྟོན་གྱི་མཛད་སྒོ་ཉིན་གཅིག་པོ་དེའི་མཛད་རིམ་ནང་ “ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པའི་བཟང་སྤྱོད་རང་འཁྲིའི་ལས་འགན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་” ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་གཏམ་བཤད་ཞུ་རྒྱུ་ཞེས་བཀོད་འདུག ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཡོངས་ལ་སྨན་པའི་གདམས་ངག་མང་པོ་གནང་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ “ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་” དང་ “འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཡོངས་ལ་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་” ཞེས་པའི་གདམས་ངག་རྣམ་པ་གཉིས་པོར་དེང་སང་འཇིག་རྟེན་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་དང་། གདེང་འཇོག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། “འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཡོངས་ལ་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་“ (Universal Responsibility) སྐོར་གྱི་གདམས་ངག་དེ་ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་༧ཞབས་སོར་འཁོད་རྒྱུའི་དབུ་འཛུགས་གནང་བའི་སྐབས་ཙམ་ནས་བཀའ་གནང་བའི་གདམས་ངག་ཅིག་རེད། དེ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དང་ལེན་དང་། དཔྱད་ཞིབ། ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་བྱུང་བ་རེད།\n“ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་“ ཅེས་པ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ གོ་གྲངས་ནས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀའ་གནང་རྒྱུ་དབུ་ཚུགས་ཟིན་རུང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཐམ་པའི་ལོ་གསར་དེ་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་༧ཞབས་སོར་འཁོད་པའི་སྐབས་དང་འཁེལ་བ་ཡིན་སྟབས། སྐབས་དེར་དྲྭ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ད་ལྟ་བཞིན་འཛོམས་པོ་མེད་རུང་། ཁ་པར་དང་ཀམ་པུའུ་ཊར་གྱི་ཐོག་ནས་ཨ་རི་སོགས་ཡུལ་གྲུ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕྱི་ལོ་སྟོང་ཚོ་གསར་པའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཅིག་གནང་བ་རེད། དེ་ནས་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་དངོས་སུ་བཀའ་གནང་དབུ་ཚུགས། དེ་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཧ་ཅང་མང་པོས་དད་གུས་ཆེན་པོ་དང་། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་སུ་དམིགས་བསལ་གྱིས་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཁག་དང་། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་དུ་ཉམས་ཞིབ་དང་ལག་བསྟར་འགྲོ་དང་འགྲོ་མུས་ཡིན་རུང་། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གདམས་ངག་དེ་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ཐུགས་སྣང་དེ་ཙམ་མ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་འདུག\nསྒྲུང་ཞིག་ཞུ་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ གྱ་གྲངས་ནང་༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་སཱ་ར་ནཱ་ཐར་༧ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ཤིག་ལ། སྐབས་དེའི་སཱ་ར་ནཱ་ཐ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ལྷག་པའི་རིགས་བདག་ཌོག་ཊར་ཀ་པི་ལཱ་བཱཏསྱཱཡན་ (Dr. Kapila Vatsyayan) མཆོག་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ། མགོན་པོ་གང་གིས་སྔར་མེད་པའི་ལམ་སྟོན་གསར་པ་ “འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཡོངས་ལ་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་“ ཐོག་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དོ་སྣང་དང་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་འདུག རྒྱ་གར་དང་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ད་ལྟ་དེའི་སྐོར་གླེང་མོལ་དེ་ཙམ་མི་འདུག་པས། གལ་ཏེ་སཱ་ར་ནཱ་ཐ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཉམས་ཞིབ་པ་གསུམ་བཞི་ཞིག་ཆེད་མངགས་འདིའི་ཐོག་ཉམས་ཞིབ་དང་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་གཞག་ན་གང་འདྲ་ཡོང་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་སོང་། དེ་དུས་ང་ཡང་མཉམ་བཅར་ཡོད། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ངས་བཤད་པ་དེ་ཚོ་དོན་དག་ཡོད་པ་དང་། དོ་སྣང་བྱེད་འོས་པར་མཐོང་ན་སློབ་གཉེར་བ་སོ་སོས་རང་འགུལ་དང་དྭང་བླངས་ཐོག་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་བཀོད་བསྒྲིགས་བྱེད་ན་འོས་པོ་མེད། དེ་དུས་ཞལ་ཤོབ་དང་སྦྲགས་ནས་ང་མའོ་ཙེ་ཏུང་ནང་བཞིན་ངའི་རྩོམ་ཡིག་དེ་ཚོ་ཚང་མས་ཀློག་དགོས་ཞེས་བཙན་བཀའ་བཏང་བ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཉེན་ཡོད། ཅི་སྟེ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཡོད་ན་སྒྲིག་འཛུགས་ངོས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་ན་འགྲིགས། དེ་མིན་སྒྲིག་འཛུགས་རང་ངོས་ནས་དེ་འདྲའི་ལག་ལེན་མ་བསྟར་ན་ཡག་གི་རེད་ཅེས་བཀའ་གནང་སོང་། དེ་དུས་ངའི་བསམ་བློའི་ནང་ཕྲན་བུའི་མི་བདེ་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་༧གོང་ས་མཆོག་རང་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་སྟབས། མཐོ་སློབ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་དེའི་ཐོག་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་དང་བཀོད་བསྒྲིགས་ཞུ་བདེ་མ་བྱུང་།\n༧གོང་ས་མཆོག་གིས་སྔ་མོ་ནས་ཞལ་ཚོར་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་གཱཾདྷཱིའི་རྗེས་འཇུག་འགྲེས་སོང་ཀེ་བི་བཀྵཱི་ (K.B. Bakshi) ཞུ་བ་ཞིག་ཡོད། ཁོང་གི་ཐུགས་ངོ་མཁྱེན་པ་མེརཋ་ (Meerut) ལ་ཡོད་པའི་ IMT Group of Colleges དེའི་གཙོ་འཛིན་བཅས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཡས་མས་ཤིག་ལ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་མདུན་བཅར་ཏེ། ཧི་མཱ་ཅལ་ནང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་ཐོག་ནས་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད། མཚན་དེ་ལྟར་བཏགས་ཆོག་པའི་བཀའ་ཁྲོལ་ཞུས་སོང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ངའི་མིང་ཐོག་ཏུ་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་བཙུག་ན་ཆོ་ཡོད་མ་རེད། དེ་ལས་ད་ལྟ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སེམས་དང་སྲོག་གི་སྐོར་ལ་ཚན་རིག་པ་དང་མཉམ་དུ་གོ་བསྡུར་བྱས་པའི་གྲུབ་དོན་དུ་སེམས་དང་སྲོག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་བཟོས་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ཡན་ལག་ཅིག་རྒྱ་གར་དུ་བཟོ་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་བཀའ་གནང་སོང་། ཁོང་ཚོས་ཀྱང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ལྟར་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཚབ་ཏུ་སེམས་དང་སྲོག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅིག་རྒྱ་གར་ནང་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཞུས་སོང་། ཀེ་བི་བཀྵཱི་ཁོང་ནམ་རྒྱུན་ནས་༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་དང་ནང་ཚགས་ལྟ་བུས་ཐུགས་ལ་གང་ཤར་ཐད་ཀར་ཞུ་མཁན་ཞིག་རེད། དེའི་སྐབས་སུ་ཁོང་གིས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་གར་དུ་བཞུགས་ནའང་། བཀའ་སློབ་མན་ངག་རྩ་ཆེ་བ་ཚང་མ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གནང་གི་འདུག དེ་ག་རེ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཞུས་སོང་། ༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་བཞད་མོ་དང་སྦྲགས་ངས་སུ་ལའང་ང་ལ་གཅིག་བཤད་རྒྱུ་ཡོད། ཉན་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་མེད། ང་ལ་ཤོད་ཅེས་ཚུར་ལབ་མཁན་དེ་ཚོ་ལ་ངས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ངའི་ནོར་འཁྲུལ་མ་རེད། རྒྱ་གར་བའི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོར་དོན་གཉེར་ཡོད་ན་ཁྱེད་རང་ཚོས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་རེད་མ་གཏོགས། རྒྱ་གར་བས་དེར་དོ་སྣང་བྱེད་ཆོག་གི་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་མཁན་སུའང་མེད་ཅེས་གསུངས་སོང་། དེ་ནས་ཀེ་བི་བཀྵཱིས་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་དེ་དེང་རབས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་འཁྱེར་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ལས་གཞི་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཆགས་འདུག། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་རྒྱ་གར་གྱི་སེམས་དང་སྲོག་གི་ཡན་ལག་དེའི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་དེ་རྩོམ་ཆོག་པ་ཞུ་ཞེས་ཞུས་པར་བརྟེན། དེ་བྱེད་ན་འགྲིག་གི་རེད་ཅེས་བཀའ་གནང་སོང་།\nདེ་ལྟར་འདས་པའི་ལོ་གསུམ་རིང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཨེ་མོ་རིའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གིས་ཐུགས་འགན་གཙོ་བོ་བཞེས་པ་དང་། དེ་མིན་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་ཁ་ཤས་ནང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་ཐོག་ནས་སྒྲིག་འཛུགས་བཟོས་ཏེ་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་དང་། དེ་བཞིན་མངའ་སྡེ་དང་གྲོང་སྡེ་སོ་སོའི་ནང་དུའང་དམིགས་བསལ་གྱི་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམས་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་དེའི་སྐོར་ལས་འཆར་དང་། རང་འགུལ་གྱིས་ཐུགས་སྣང་གནང་མཁན་དེ་ཙམ་དེ་སྔོན་བྱུང་མེད་པ་ལྟ་བུ་འདུག\nད་རིང་གི་བརྗོད་གཞིའི་ནང་ “ཆོས་ལུགས་དང་མ་འདྲེས་པའི་བཟང་སྤྱོད་“ ཅེས་བྲིས་འདུག་རུང་། “ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་“ ཅེས་པ་དེ་ད་ཆ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་འདིའི་གཏིང་ཟབ་ལོད་དང་། རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ལ་བལྟས་ན། དེང་སང་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སློབ་ཚན་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་དང་། སྲིད་དོན་ཚན་རིག། ས་ཁམས་རིག་པ་ལྟ་བུ་དང་དོ་མཉམ་པའི་སློབ་ཚན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་སློབ་ཚན་གཞན་དང་མཉམ་འབྲེལ་སློབ་སྦྱོང་ (Interdisciplinary study) བྱེད་རྒྱུའི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ཞིག་རེད། དེས་ན་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ངས་ད་ལྟ་འདིར་ཚོགས་ཐེངས་གཅིག་ནང་ཞུ་ཐུབ་ཐབས་མེད། འོན་ཀྱང་དེའི་སྒྲོམ་གཞི་དང་ས་བཅད་ལྟ་བུ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་ན་བསམས་སོང་། གང་ལགས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་དེའི་ཐོག་ཚང་མས་ཐུགས་སྣང་གནང་ན། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོ་རོབ་དང་ཨ་མི་རི་ཀ་གཉིས་ཀའི་ནང་དེའི་ཚོད་བལྟ་གང་འཚམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་། རྒྱ་གར་ནང་དུའང་ ༢༠༡༧ ཕྱི་ཟླ་བདུན་པ་ཙམ་ནས་སྐད་ཡིག་གི་བརྒྱུད་ལམ་མི་འདྲ་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་གྲྭ་བཅུ་གྲངས་ཤིག་ཏུ་འདིར་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པའི་སློབ་ཚན་དེ་ཚོད་བལྟ་བྱེད་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད་རེད། དེར་བརྟེན་དེ་ཚོའི་ཐོག་ང་ཚོ་བོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་རྒན་ལགས་རྣམ་པ་ཚོ་དང་། འཛིན་སྐྱོང་བཅས་ནས་ཐུགས་སྣང་གནང་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད།\n༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཅེས་དང་། ཡང་སྐབས་རེ་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་ (Secular Ethics) ཅེས་གསུངས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ལགས་ཤེ་ན། དོན་ཚན་དང་པོ། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྲོག་ལྡན་ཚང་མ་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། སའི་གོ་ལ་འཐོར་ཞིག་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་དཀའ་ངལ་ཡང་ཡོད་རེད། དེ་དག་ཚང་མ་ཡོང་དགོས་པའི་གནད་དོན་གང་ལ་ཐུག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། དེ་ལ་རྒྱས་བཤད་མང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་རུང་། བསྡོམས་བརྒྱབས་ནས་རྡོག་རྡོག་ལྟ་བུ་ཞུ་ན་འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་པ་ལ་ཐུག་ཡོད།\nའགྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་ཉམས་ཆག་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱིན་པ་རེད་ཅེ་ན། ང་ཚོས་ཕྱི་བལྟས་ཤིག་སློག་ན། ཧ་ལམ་ལོ་ ༢༥༠ དང་ ༣༠༠ ཡས་མས་ཤིག་གི་སྔོན་ནས་འཇིག་རྟེན་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕྱིན་པ་རེད། འགྱུར་བ་དེའང་ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་ལས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས་ནུབ་ཕྱོགས་བཟོ་ལས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། དཔལ་འབྱོར་བཟོ་ལས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་ཆབ་སྲིད་མང་གཙོའི་རིང་ལུགས་སུ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་རེད། རྒྱལ་པོའི་རིང་ལུགས་དང་མི་གཅིག་དབང་འཛིན་གྱི་རིང་ལུགས་དེ་དག་རིམ་པས་མེད་པ་ཆགས་པ་རེད། ཁོ་རང་ཚོ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཤོད་སྟངས་ལྟར་ན་དེ་ལ་བསྐྱར་སད་ཀྱི་དུས་ (Renaissance) ཞེས་ཡག་པོ་ཞིག་ལ་བརྩི་བ་རེད། གཅིག་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡིན་སྲིད། འོན་ཀྱང་ཡག་པོ་དེ་དང་མཉམ་དུ་སྡུག་པོའང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཁྲིད་ཡོང་བ་རེད།\nདེའི་སྐབས་སུ་ཆོས་དང་ཆབ་སྲིད་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་དགོས་པའི་བསམ་ཚུལ་དང་ལས་འགུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ཡིན་སྟབས། འཇིག་རྟེན་སྲིད་ལུགས་རྐྱང་པ་ལ་ Secularism ཞེས་བརྗོད་སྐབས་ད་ལྟའང་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་བསམ་བློའི་ནང་ཆོས་འགལ་རིང་ལུགས་དང་། ཆོས་འགོག་རིང་ལུགས། ཆོས་ལ་དགག་པ་རྒྱག་མཁན། ཆོས་མི་དགོས་ཟེར་མཁན་སོགས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ Secular ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་ང་ཚོ་ཤར་ཕྱོགས་པས་གོ་བ་རྒྱག་སྟངས་བཞིན་བརྒྱབ་ཀྱི་མེད། དེར་བརྟེན་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཕྱག་དེབ་དེའི་ཞལ་བྱང་མཛད་པའི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་ Beyond Religion, Secular Ethics ཞེས་ཡོད། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མཁས་པ་མང་པོས་ Secular ཞེས་བརྗོད་ན། ངེས་པར་དུ་ཆོས་ལ་འགལ་ཟླ་བྱེད་མཁན་དང་། ཆོས་ལ་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གོ་རྒྱུ་རེད། དེས་ན་ Secular ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་མ་འཇོག་རོགས་གནང་ཞེས་ཞུས་འདུག དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ལྟ་ཕྱག་དེབ་དེའི་ཞལ་བྱང་ལ་ Beyond religion, Ethics forawhole world ཞེས་བཀོད་གནང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱག་དེབ་ནང་ Secular ethics ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་ཡང་ཡང་བེད་སྤྱོད་གནང་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ Secular ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་ཨིན་སྐད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཆེན་པོ་ (Encyclopedia) དེ་ཚོའི་ནང་དུ་བལྟས་པ་ཡིན་ན་དེའི་དོན་བཤད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཕལ་ཆེར་ ༤༠ ཡས་མས་ཤིག་འདུག ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་སློབ་དཔོན་ཨེ་ཀེ་སརཎ་ (Prof. A.K. Saran) ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ Secular གྱི་རྣམ་གཞག་གསུང་སྟངས་དེ་རྦད་དེ་ཐ་དད་རེད། གང་ལྟར་དེང་སང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཱཾདྷཱི་(Mahatma Gandhi) དང་། ཨཱཅཱརྱ་བིནོབཱ་བྷཱབེ། (Acharya Vinobha Bhave) སྭཱམཱི་བིབེཀཱནནྡ་ (Swami Vivekanand) སོགས་ཀྱི་གསུང་སྟངས་ལྟར་ན། Secular དེ་ཆོས་འགོག་རིང་ལུགས་དང་ཆོས་འགལ་རིང་ལུགས་སུ་མ་བསྒྱུར་བར་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ (སརྦ་དྷརྨ་སམྦྷབ) ལ་བསྒྱུར་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དུ་སམྦྷབ་ཞེས་པ་དེ་གཅིག་གྱུར་གྱི་མཐོང་སྣང་དང་གཅིག་གྱུར་གྱི་གུས་ཞབས་ལ་གོ སརྦ་དྷརྨ་ཞེ་ན་ཆོས་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། ཆོས་ལུགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པར་གཅིག་གྱུར་གྱིས་གུས་ཞབས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ Secular གྱི་གོ་དོན་ལ་བཟུང་བ་རེད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟ་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ Secularism དང་ Secular ethics གསུང་རྒྱུ་དེ་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་གནས་སྟངས་མ་གཏོགས་ཆོས་འགལ་རིང་ལུགས་མིན་པ་དེ་གསལ་པོ་མཁྱེན་དགོས།\nཆོས་དང་ཆབ་སྲིད་གཉིས་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བའི་རྗེས་སུ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་འགན་ཁུར་དེ་ཆོས་ལུགས་ཁག་ལ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་རེད། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་དུའང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་སློབ་སྟོན་མི་དགོས་པ་གཙོ་འདོན་གྱིས་ Secular ཀྱི་ལུང་པ་དེ་ཚོའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་ཆོས་བསླབ་ན་འགྲིག་གི་མ་རེད་ཅེས་པའི་གནས་སྟངས་སླེབས་པ་རེད།\nདོན་ཚན་གཉིས་པ། ཆོས་ལུགས་སོ་སོ་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་ནས་གསུངས་པའི་དོན་ཇི་བཞིན་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་དཀོན་པོ་ཆགས་པ་རེད། ང་ཚོ་ནང་པ་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ནའང་ཉིན་ལྟར། “སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ལ།།” ཞེས་སོགས་འདོན་གྱི་ཡོད་རུང། དངོས་གནས་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་དེའི་ཚིག་དོན་དང་མཐུན་པའི་མི་ཚེའི་ཀུན་སྤྱོད་ཅིག་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་རེད། བསླབ་པ་ལྔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིན་ལྟར་ལེན་མཁན་དེ་ཚོས་ཀྱང་། བསླབ་པ་ལྔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཅིག་ཀྱང་མ་སྲུང་མཁན་དེ་འདྲ་མཐོང་དང་མཐོང་མུས་རེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ནས་བཤད་པ་དང་། གང་ཟག་གི་ཉམས་ལེན་གཉིས་པོ་རྒྱབ་འགལ་ཕྱིན་པ་ཡིན་སྟབས། ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མ་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་སོང་བ་རེད།\nདོན་ཚན་གསུམ་པ། ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཅིག་གྱུར་མེད། མང་ཆེ་བ་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་རུང་། ཆོས་ལུགས་སོ་སོ་དང་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བའང་མང་པོ་ཡོད་སྟབས། ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་བཞེད་ཚུལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་བཟང་སྤྱོད་ཅིག་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། དཔེར་ན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ལོར་ཤི་ཁ་གོ་ (Chicago) ལ་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ (World Parliament of Religions) ཚོགས་པའི་སྐབས་སུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ཡོད་པ་བཞིན་འགྲོ་བ་མིའི་ལས་འགན་གྱི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་བཟོ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བཀའ་མོལ་བྱུང་ནས་དེའི་ཆེད་མི་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ཡོད་པའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་བཟོས་པ་རེད། ཚོགས་ཆུང་དེའི་ནང་ཕེབས་མཁན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཤ་སྟག་རེད། ཚོགས་ཆུང་དེས་ཉིན་གཉིས་རིང་བཀའ་བསྡུར་གནང་བའི་རྗེས་སུའང་དགོངས་པ་མཐུན་པ་བྱུང་མེད། དཔེར་ན་ “འཚེ་བ་མེད་པ་” དེ་འགྲོ་བ་མི་རིགས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ལས་འགན་ནང་འཇོག་དགོས་མིན་ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་དགོངས་པ་བཞེས་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གཅིག་གྱུར་མ་བྱུང་བ་རེད། དེ་ནི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་མི་ཐུབ།\nདོན་ཚན་བཞི་པ། ལྷག་པར་དུ་ད་ལྟ་སའི་གོ་ལ་འདིའི་ཐོག་མིའི་འགྲོ་བ་ཐེར་འབུམ་བདུན་ཡན་མན་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་དུ་བརྒྱ་ཆ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་མཁན་རེད། ལྷག་པར་དུ་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་རྨོངས་དད་བྱས་པ་གཉིས་དབྱེ་བ་མ་ཕྱེ་བར་གཅིག་གྱུར་བརྩིས་ཏེ། ཚན་རིག་པ་ཡིན་ཕྱིན་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱི་ལ་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་ཁུལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད།\nདེར་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་བབ་མ་བྱུང་བར། ཆོས་ལུགས་རྐྱང་པའི་ཐོག་ལ་བཞག་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཇི་བཞིན་མ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་ནུས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། སོ་སོས་ཉམས་ལེན་མ་བྱེད་མཁན་ཞིག་གིས་གཞན་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ན་དེ་ལ་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད། གཉིས་ནས་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། གསུམ་ནས་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་མཁན་ཚོར་མ་ཁྱབ་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཚན་རིག་གི་རྗེས་འཇུག་པས་ཆོས་ནས་བྱུང་བའི་གནས་སྟངས་ལ་ཟུར་ཟའི་ཚུལ་དུ་ལྟ་བ་ཡིན་སྟབས། ཚང་མས་ཁས་ལེན་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་མེད། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་བཟང་སྤྱོད་དེ་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་ནང་འཁྱེར་དགོས་ན་དེ་ནི་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་པ་ཞིག་གཟིགས་པ་རེད།\nཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན། དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད། སློབ་ཚན་གཞན་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་དང་། དངོས་ཁམས་རིག་པ་ལྟ་བུ་གང་བསླབ་ནའང་ཚང་མ་ལ་གཅིག་གྱུར་བསླབ་རྒྱུ་མ་གཏོགས། འདི་ང་ཚོས་ཁས་ལེན་རྒྱུ་དེ་རེད། འདི་ང་ཚོས་ཁས་མི་ལེན་རྒྱུ་དེ་རེད་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟར་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱང་དེ་ཚོ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་རེད། ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཆོས་ལུགས་ནང་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཁས་ལེན་མཁན་དང་། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཁས་མི་ལེན་མཁན་ཁག་གཉིས་ཡོད། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཁས་ལེན་མཁན་གྱི་བཟང་སྤྱོད་དེ་དག་གཅིག་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཁས་མི་ལེན་མཁན་ཚོར་ངན་སྤྱོད་ཆགས་ཉེན་ཡོད། དེ་བཞིན་བདག་ཁས་ལེན་མཁན་དང་། བདག་ཁས་མི་ལེན་མཁན་གཉིས་པོའི་གཞི་རིམ་གྱི་ལྟ་གྲུབ་འགལ་བ་ཡིན་སྟབས། བཟང་སྤྱོད་ཀྱང་འགལ་བའམ་མི་འདྲ་བ་ཆགས་ཉེན་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་གསུངས་དགོས་དོན་དེ་རེད།\nང་ཚོས་ཚིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་སྐབས་སུའང་། ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་གསུང་དགོས་མ་གཏོགས། ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་གསུངས་ན་ཚིག་དེ་ཏག་ཏག་བསྡད་ཀྱི་མེད། ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པ་ཡོང་ཁག་པོ་རེད། ཆོས་དང་ཆོས་ལུགས་གཉིས་པོ་ནི། དཔེར་ན། ཨིན་སྐད་དུ་ Buddha Dharma ཞེས་བརྗོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་པ་དེ་རེད། Buddhism ཞེས་ Ism ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་སླེབས་ན་ལུགས་གཅིག་ཆགས་འགྲོ་བ་རེད། ཨིན་སྐད་དུ་ Ism ཞེས་པ་ལ་བོད་སྐད་དུ་ལུགས་ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་བེད་སྤྱོད་གཏང་ན་མི་འགྲིགས་པ་མི་འདུག དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་འདོད་ཚུལ་ལམ་གྲུབ་དོན་ཞིག་ལ་གོ་བ་རེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཅེས་གསུངས་ན་ Secular Ethics ཞེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དང་ཉེ་བ་ཆགས་ཀྱི་འདུག\nགང་ལྟར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག་པའི་སྐྱེ་འགྲོའི་དོན་དུ་བཟང་སྤྱོད་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། བཟང་སྤྱོད་དེ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བ་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་ནང་དུ་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡོད་དགོས་པ་དང་། དེའང་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པར། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་དང་ཆོས་ཡོད་མེད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་གཅིག་གྱུར་དུ་ཁྱབ་ཐུབ་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་བབ་ཅིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་གཟིགས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཅེས་པའི་གདམས་ངག་དེ་གནང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་རྣམས་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་གཞི་བཅོལ་བ་ཤ་སྟག་རེད།\nདེ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་སྟོན་པའི་གཞུང་ངམ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་གང་དང་གང་ཡོད་ཅེ་ན། ད་ལྟ་བོད་སྐད་ཐོག་ཧ་ལམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཨིན་སྐད་ནང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ལྗགས་རྩོམ་དགའ་བདེའི་སྒྱུ་རྩལ་ (Art of happiness) ཞེས་པའི་ནང་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ས་བོན་དང་པོ་ལྟ་བུ་ཡོད། དེ་ནས་ Good heart ཞེས་པའི་ནང་དུའང་ཕྲན་བུ་ཡོད། དེ་རྗེས་སྟོང་ཚོ་གསར་པའི་བཟང་སྤྱོད་ (Ethics for new millennium) ཞེས་པའི་ནང་བཟང་སྤྱོད་གང་འདྲ་དགོས་མིན་གསལ་ཡོད། དེ་ནས་ཉེ་ཆར་ལོ་གཅིག་གཉིས་སྔོན་དུ་ལྗགས་རྩོམ་མཛད་པའི་ Beyond Religion: Ethics foraWhole World ཞེས་པའི་ནང་ཞིབ་ཚགས་གསུངས་ཡོད། ད་ལྟ་ངས་གོང་དུ་ཞུས་པའི་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ལྗགས་རྩོམ་གནང་བའི་ཕྱག་དེབ་དེ་དག་གཟིགས་པ་ཡིན་རུང་། དེ་ཚོའི་ནང་དུའང་ཅུང་ཟད་ཁ་ཐོར་ནས་ཡོད་པར་བརྟེན། འདིའི་སྐོར་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གོ་བ་རགས་པ་ཞིག་མེད་ན་ཕྲན་བུ་ཁག་པོ་ཡོད། གལ་ཏེ་སྤྱི་ཡོངས་སྒྲོམ་གཞིའི་གོ་བ་རགས་པ་ཙམ་ཡོད་ན་ཕྱག་དེབ་དེ་ཚོའི་ནང་གསུངས་པ་རྣམས་རུག་རུག་བཟོས་ཏེ་གོ་བ་ཆགས་ཐུབ།\nཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་ད་དུང་ངས་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ཞུས་ན། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་མཁྱེན་དཔྱོད་ཀྱིས་གསར་གཏོད་མཛད་པའི་གདམས་ངག་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ནི། སྤྱིར་ཆོས་ལུགས་ཐམས་ཅད་དང་། ལྷག་པར་དུ་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་ལ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ན། ཚན་རིག་གི་ཆ་དང་། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཆ། ཆོས་ཀྱི་ཆ་བཅས་གསུམ་དུ་དབྱེ་རྒྱུ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན། དེའི་དགོངས་དོན་ཚན་རིག་གི་ཆ་ནི་གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་རྣམས་ཏེ། དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་རེད། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ནི་བདག་ཡོད་མེད་དང་། དངོས་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་དང་མ་གྲུབ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་མེད་ལྟ་བུ་རེད། ལམ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ། ཉམས་སུ་ལེན་ནས་ས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བགྲོད་དགོས་པ། བགྲོད་ནས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་གང་འདྲ་ཐོབ་ཀྱི་རེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཆ་དེ་རེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ཀྱི་ཆ་དེ་ཆོས་པའི་དོན་དུ་རེད། དེ་མིན་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་དང་ཚན་རིག་གི་ཆ་ནི་ཆོས་ཁས་ལེན་མི་ལེན་དང་། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གང་འདྲ་ཡིན་རུང་། ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་རེད། ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཆོག་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་ཚང་མས་དེ་ཁས་ལེན་དགོས་ཞེས་བཤད་ཀྱི་མེད། དཔེར་ན། ནང་པ་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན། གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཡོད་ཀྱང་། སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའ་གང་ཡིན་བཟུང་བ་མ་གཏོགས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཚང་མ་ཁས་ལེན་གྱི་མེད། ཡིན་ནའང་དཔྱད་བྱའི་གཞི་ལྟ་བུར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལུགས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ཕྱིན་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟེན་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཀྱི་མེད། གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རིམ་པ་རྣམས་ཆོས་རང་གི་ཆ་ཤས་རེད། དེ་ལ་མ་བརྟེན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། འདིིའི་སྐོར་འདི་ཙམ་གྱིས་འཐུས་པ་ཞུས།\nདེ་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཅེས་པ་དེ་གཞི་རྩའི་གྲུབ་དོན་གང་ལ་ཆ་བཞག་ནས་བཀའ་གནང་ཡོད་ཅེ་ན། དཔེར་ན། ནང་པའི་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་ལྟ་བུ་བྱས་ན། ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་གང་ཡིན་ཡང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འབའ་ཞིག་ཞི་བ་ཞེས་ལྟ་བ་བཀའ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དེའི་ཐོག་ནས་སྒྲོམ་གཞི་བསླངས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་མ་བརྒལ་བ་ཞིག་དགོས། དེ་དང་མཚུངས་པར་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཅེས་པ་དེའི་སྒྲོམ་གཞི་གཞི་རྩའི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་བསླངས་ཡོད་ཅེ་ན། གནས་ཚུལ་དང་པོ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དེ་རེད། དེང་རབས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་ལྟར་ན། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་མཁན་ཉུང་ཉུང་ཡིན་ནའང། དངོས་དོན་དུ་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཁྱད་པར་ཕྱེ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་། ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དེ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་རེད།\nའདྲ་མཉམ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་ཡོད། དང་པོ་ནི། སྲོག་ཆགས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིན་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་གྱུར་རེད། སྡུག་བསྔལ་འདོད་མཁན་དང་བདེ་བ་མི་འདོད་མཁན་སུའང་མེད། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ངོས་མ་ཟིན་པ་ཡོང་སྲིད་ཀྱང་། གང་ལྟར་རང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་བརྩི་རྒྱུ་དེ་མི་འདོད་པ་དང་། རང་གིས་བདེ་བ་ལ་བརྩི་རྒྱུ་དེ་འདོད་མཁན་ཞིག་སྲོག་ཆགས་ཡིན་ཕྱིན་གཅིག་གྱུར་རེད།\nགཉིས་པ་ནི། སྲོག་ཆགས་ཡིན་ཕྱིན་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའང་འདྲ་མཉམ་རེད། སེམས་ཅན་སུ་ལའང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཐབས་མེད། དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་ཡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་སྲོག་ཆགས་ཡིན་ཕྱིན་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་གཅིག་གྱུར་རེད།\nགསུམ་པ་ནི། སྲོག་ཆགས་ཡིན་ཕྱིན་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའང་གཅིག་པ་རེད། ང་ཚོ་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ནང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོད་ཅེས་པ་དེ་གང་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཅེ་ན། གླང་པོ་ཆེ་དང་དུག་སྦྲང་ལྟ་བུ་ལུས་ལ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་རུང་། སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པའི་ནུས་པ་གཅིག་གྱུར་མ་གཏོགས་ཆེ་བ་ལ་ཆེ་བ་དང་། ཆུང་བ་ལ་ཆུང་བ་གང་ཡང་མེད།\nརྒྱུ་མཚན་གསུམ་པོ་དེའི་ཐོག་ནས་སེམས་ཅན་ཡིན་ཕྱིན་གཅིག་གྱུར་འདྲ་མཉམ་མ་གཏོགས། འདི་དམན་པ་རེད། འདི་མཆོག་རེད་ཅེས་པ་དང། ཁོ་ལ་བདེ་བ་དགོས། ཁོ་ལ་བདེ་བ་མི་དགོས་ཞེས་བཤད་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཤིག་རེད། བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ནའང་། བདེ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་མ་ཤེས་པར་འཁྲུགས་བསྡད་པ་མང་ཆེ་བ་རེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱིས་བདེ་བ་འདོད་ན་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་སྤང་དགོས་པ་དེ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nདེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི། ད་ལྟ་ངས་གོང་དུ་ནུས་པ་གཅིག་པ་རེད་ཅེས་ཞུས་པ་བཞིན་ནུས་པ་གཅིག་པ་ཡོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་རེད་ཅེ་ན། དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བློ་དེ་ཚོ་གློ་བུར་བ་དང་། དེའི་འགལ་ཟླ་བསྟེན་པ་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་པའི་བློ་དེ་དག་གི་ཤུགས་གཅོག་ཐུབ་པའམ་དུས་ཡུན་ཐུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ། གནས་སྐབས་ལ་མི་སྐྱེ་བ་བྱེད་ཐུབ། དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་དེ་སྦྱང་ན། ཚང་མས་སྦྱང་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། དེས་ན་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་དོན་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་དུད་འགྲོའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་མི་འདྲ་བར་རྣམ་འབྱེད་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། རང་གི་བདེ་དོན་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡོད།\nད་དུང་གཞི་རིམ་གྱི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཙོ་བོ་ཕྱིའི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་མིན་པར། གཙོ་བོ་ནང་གི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པའང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་རེད། དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མིན། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་བློའི་འགྱེར་བག་ལ་བཟང་ཕྱོགས་དང་ངན་ཕྱོགས་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། ངན་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འགྱེར་བག་དེས་སྡུག་བསྔལ་དང་། བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འགྱེར་བག་དེས་བདེ་བ་འདྲེན་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་འགྱེར་བག་དེ་དག་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པ་དང་གློ་བུར་བ་ཡིན་སྟབས། བློ་སྦྱང་བ་ཡིན་ན་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཚན་རིག་པའི་ཉམས་ཞིབ་ལས་ཀྱང་གསལ། སྔོན་མ་ཡིན་ན་ཚན་རིག་པས་སེམས་དང་ཀླད་པ་གཉིས་པོ་གཅིག་མ་གཏོགས། ཀླད་པ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཤིག་ཁས་མི་ལེན། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གྲངས་རིང་ཚན་རིག་པ་དང་མཉམ་དུ་བགྲོ་གླེང་གནང་བའི་གྲུབ་དོན་ལ། ད་ལྟ་ཚན་རིག་པ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཀླད་པའི་ཚན་རིག་པ་དང་། དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཚན་རིག་པ་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཀྱི་གཞི་རིམ་ལྟ་གྲུབ་ནང་འགྱུར་བ་མང་པོ་འགྲོ་འགོ་ཚུགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་རིང་ཀླད་པའི་ཚན་རིག་པའི་བསམ་བློའི་ནང་ཀླད་པ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཤིག་མེད་ཅེས་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་རྒྱུ་དེ་ཤུགས་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ནས། ད་ཆ་དེ་ལ་བལྟ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། གང་ལྟར་ཀླད་པ་ལས་ལོགས་སུ་གསལ་རིག་གི་སེམས་ཤིག་མེད་དམ་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་སུ་སླེབས་ཡོད། དེ་ནི་ཡག་པོ་རེད། མཐའ་གཅིག་འཛིན་གྱི་ལོག་རྟོག་ནས་གོམ་པ་གང་འཚམས་བརྒྱབས་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་སུ་སླེབས་པ་རེད། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་ཀླད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ (Brain cells) དེ་དག་གསར་དུ་སྐྱེ་རྒྱུ་འདུག འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། སྔོན་མ་ཡིན་ན་ཀླད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་རེ་ཤི་ཚར་ན་ཤི་རྐྱང་མ་གཏོགས་མི་ཚེའི་ནང་ལ་གསར་དུ་ཡོང་རྒྱུ་མེད་པའི་བསམ་ཚུལ་ཡོད་རེད། ད་ལྟ་བསམ་ཚུལ་དེ་བཞག་ནས་ཕལ་ཆེར་གསར་དུ་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། མཉེན་ཆས་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་མཁྲེགས་པོ་མིན་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད། གང་ལྟར་ལོ་མང་སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་པའི་ཀླད་པ་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་། འཆི་སྐབས་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་མཁན་གྱི་ཀླད་པ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བཅས་ཀྱི་གྲུབ་དོན་ནས་བལྟས་སྐབས་གསལ་རིག་གི་སེམས་དང་ཀླད་པ་གཉིས་པོ་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པ་དེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། དེས་ན་བསམ་བློ་དེ་སྦྱང་ན་སྦྱང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ཐུབ།\nལྷག་པར་དུ་ད་ལྟ་ཚན་རིག་པའི་གྲུབ་དོན་གཞན་ཞིག་གང་ཡོད་ཅེ་ན། མིའི་རང་བཞིན་བྱམས་རྩེ་ཅན་ཡིན་པ་ལས། ཁྲོ་གཏུམ་ཅན་རེད་མི་འདུག ཞེ་སྡང་དང་། ཁོང་ཁྲོ། འཁོན་འཛིན་སོགས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ལས་ཡོང་བ་མ་གཏོགས། བསམ་བློའི་རང་བཞིན་ནང་དང་པོ་ནས་མེད་པ། དཔེར་ན། ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་ནས་ཟླ་བ་ལྔ་དྲུག་སོང་བ་ཁ་གྲག་མི་ཤེས་པའི་མདུན་དུ་འཁྲུགས་པ་རྒྱག་མཁན་གྱི་ཕྲུ་གུ་དང་། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རྡུང་བའི་པར་དང་བརྙན་ཐུང་བསྟན་ན་ལྟ་འདོད་དང་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པ་མ་ཟད། མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པ་དང་། ཡང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་པར་སོགས་བསྟན་ན་དེ་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གད་མོ་ཤོར་བ་དང་ལག་པ་འཆང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་དཔེ་མཚོན་མང་པོ་ཡོད།\nདེང་སང་ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཟིན་པ་དང་། ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ། ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུ་བསྡད་པ་བཅས་ཀྱི་ལུང་པ་གང་དུ་ཡིན་ཡང་། ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་སྐབས་སུ་ཤེས་ཡོན་གྱི་གོ་སྐབས་མ་འཐོབ་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་དུ་འགྲོ་མུས་རེད། མ་འོངས་པར་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་རིམ་པས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་སྐབས་ཤེས་ཡོན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་དེ་འགྲོ་བ་མི་རིགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་ཏན་ཏན་ཆགས་ཀྱི་རེད། དཔེར་ན་རྒྱ་གར་རང་བཙན་ཐོབ་ནས་ལོ་ ༧༠ སོང་བ་འདིའི་ནང་བལྟས་པ་ཡིན་ནའང་ཤེས་ཡོན་གྱི་དར་སྤེལ་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེན་པོ་རེད། དེས་ན་མ་འོངས་པར་ཡག་ཉེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཤེས་ཡོན་གྱི་གོ་སྐབས་ཚང་མ་ལ་འཐོབ་རྒྱུའི་གནས་སྟངས་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྐབས་ང་ཚོའི་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་འགྲོ་བ་མི་རིགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་སྤྲོད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་ཁྱོན་འདིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་ཆེན་པོ་ཡོང་ཐུབ་པའི་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད། དེ་ནི་ལོ་བཅོ་ལྔ་དང་ཉི་ཤུའི་སྐད་ཆ་མིན་པར། ལོ་ལྔ་ཅུ་དང་བརྒྱ་ཕྲག་གི་འཆར་སྣང་བྱས་ནས་འགྲོ་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་རེད།\nདེ་འདྲའི་བཟང་སྤྱོད་དེ་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཤེས་ཡོན་གྱི་སློབ་ཚན་ནང་འཁྱེར་སྐབས་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་སྒྲོམ་གཞི་རགས་པ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ནི་ Mind and Life Institute ནས་བཟོས་པའི་ CARE ཞེས་པ་ཤོག་གྲངས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་ཞིག་དང། དེ་ནས་ཨེ་མོ་རིའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་དཔོན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ནེ་གཱི་ཁོང་ཚོའི་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཟླ་བ་མང་པོར་དཀའ་ལས་བརྒྱབས་ཏེ་སྔོན་འགྲོའི་འཛིན་གྲྭ་ནས་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བཟོས་པ་ཞིག་ཡོད།\nད་ལྟ་རྒྱ་གར་ནང་སྐུ་གཤེགས་ཀེ་བི་བཀྵཱི་མཆོག་གིས་དབུ་འཛུགས་གནང་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལ་ནང་གསེས་དོན་ཚན་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་ནས་དང་པོ་དེའི་ཐོག་མའི་ཟིན་བྲིས་ཤོག་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཁ་སང་ཟིན་འདུག ཡིག་ཆ་དེ་སློབ་ཕྲུག་གི་དོན་དུ་མིན་པར། དགེ་རྒན་གྱི་དོན་དུ་རེད། དེ་ནི་དགེ་རྒན་གྱི་ལག་དེབ་ (Manual) ལྟ་བུ་རེད། དེའི་ནང་དགེ་རྒན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་མེད། མཐུན་འགྱུར་བྱེད་མཁན་ནམ་མཐུན་རྐྱེན་སྐྲུན་མཁན་ཞེས་བརྗོད། ཨིན་སྐད་དུ་ Facilitator ཞེས་བཀོད་ཡོད། དགེ་རྒན་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་ Teacher, Teaching, Taught བཅས་དབྱེ་བ་གསུམ་གསལ་པོ་ཆགས་འགྲོ་བ་རེད། ད་ལྟ་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་སྟངས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ནང་དགེ་རྒན་རྣམས་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ནང་གསུངས་པ་བཞིན་གྲོགས་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་བཤེས་གཉེན་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་པ་རེད། མིཏྲ་ཞེས་པའི་སཾསྐྲྀཏའི་ཚིག་གཅིག་པོ་དེ་ལ་བོད་སྐད་ནང་བཤེས་གཉེན་ཞེས་པ་དང་གྲོགས་པོ་ཞེས་པ་གཉིས་སུ་བསྒྱུར་བ་རེད། ཀལྱཱཎ་མིཏྲ་ཞེས་བོད་སྐད་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་གཉིས་སུ་བསྒྱུར་ཡོད། སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བླ་མ་དང་སློབ་དཔོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་བ་མ་གཏོགས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་སྐབས་སུ་དགེ་རྒན་ལ་བཤེས་གཉེན་དང་གྲོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་མང་བ་རེད། དགེ་རྒན་གྱིས་ཚང་མ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དགེ་ཕྲུག་གང་ཡང་མི་ཤེས་པ་དེ་ལ་བསླབ་རྒྱུ་དེ་དེང་རབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་སྟངས་རེད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བརྗོད་སྐབས། དཔེར་ན་ང་ཚོའི་གྲྭ་སར་དགེ་རྒན་ཚོས་ཕྱག་དཔེ་འཁྲིད་པའི་སྐབས་སུ་འདི་རེད་འདི་མ་རེད་ཅེས་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་གསུང་གི་རེད། ག་དུས་ཡིན་ཡང་བགྲོ་གླེང་དང་རྟགས་གསལ་བཏང་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་རེད། རྩོད་པའི་མཐའ་ལ་དགེ་ཕྲུག་ལ་ལབ་མི་བདེ་བ་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་ཟིན་མཚམས་འདི་འདྲ་བྱེད་དགོས་ཞེས་དགེ་རྒན་མང་ཆེ་བས་བསླབ་ཀྱི་མ་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། དགེ་ཕྲུག་དང་དགེ་རྒན་གཉིས་མཉམ་དུ་ཞིབ་འཇུག་གིས་དཔྱད་མཐའ་རྙེད་པ་བྱུང་ན། དེ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་གནད་འགག་དེ་རེད། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ཨིན་སྐད་དུ་Collective learning ཞེས་དགེ་རྒན་དགེ་ཕྲུག་གཉིས་མཉམ་སྦྱོང་གནང་བ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་སློབ་སྦྱོང་དེ་དགེ་ཕྲུག་རང་གི་བདག་དབང་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། མཛོད་ནང་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་དེ་གཡར་བའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཐོས་བསམ་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་ཕྱིན་ན་རང་གི་ཤེས་རབ་བསམས་བྱུང་གི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་ཐུབ།\nདེ་ནས་སྒྲོམ་གཞི་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་ན། Mind and Life ནས་བཟོས་པའི CARE ཞེས་པ་དེའི་ནང་སྒྲོམ་གཞི་སྡེ་ཚན་གསུམ་ལ་ཕྱེ་ཡོད། དེའང་བྱམས་སྐྱོང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། བྱམས་སྐྱོང་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ། བྱམས་སྐྱོང་གཞན་ལ་སྤྲོད་པ་ (Receiving care, development of self care, taking care the others) བཅས་རེད། བཟང་སྤྱོད་ཅེས་པ་དེ་ནང་པའི་ཚིག་གི་ནང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་པ་དེ་རེད། ཨིན་སྐད་ཀྱི་ Ethics དེ་ཐད་ཀར་བསྒྱུར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་རེད། ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་པ་དེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་སྟབས། ཉིན་རེའི་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚིག་ནང་འཁྱེར་བའི་སྐབས་སུ་བཟང་སྤྱོད་ཅེས་བརྗོད། བཟང་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་སློང་དང་བསམ་པ་ལ་གོ་བ་དང་། སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་དེས་དྲངས་པའི་ལུས་ངག་གི་རྣམ་རིག་ཅིག་ལ་གོ གང་ལྟར་གང་ཟག་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྟངས་ (Relationship) དེ་རེད། བཟང་སྤྱོད་ངན་སྤྱོད་ཡོང་སའི་གཞི་རྩ་གཙོ་བོ་དེ་གང་ཟག་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཡོང་བ་ཡིན་སྟབས། ཐོག་མར་རང་གི་ཕ་མའི་མདུན་ནས་བྱམས་སྐྱོང་ཇི་ལྟར་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་དང་། བྱམས་སྐྱོང་ལེན་ཤེས་མཁན་དང་། བྱམས་སྐྱོང་ལེན་མི་ཤེས་མཁན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། རང་གི་ཕ་མ་དང་། གྲོགས་པོ། དགེ་རྒན་སོགས་ནས་བྱམས་སྐྱོང་ལེན་པ་དེ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཉམས་ཆག་མེད་པར་ཡར་རྒྱས་ཇི་ལྟར་གཏོང་དགོས་པ། ཡར་རྒྱས་བཏང་བ་དེས་གཞན་ལ་བྱམས་སྐྱོང་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་སྒྲོམ་གཞི་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བསྒྲིགས་ཡོད།\nདེའི་རྗེས་སུ་ཨེ་མོ་རི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་བཟོས་པ་དང་། རྒྱ་གར་ནས་བཟོས་པའི་ནང་དུ་སྒྲོམ་གཞི་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བ་ཡོད། དེའི་སྒྲོམ་གཞི་མང་ཆེ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་མཐུན་པོ་རེད། རྣམ་གཞག་དང་མཐུན་པོ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་དེ་ནས་བླངས་པ་གང་ཡང་མིན། གང་ལྟར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་གསུམ་པོ་དེ་མ་ཚང་ན་ཡོང་ཐབས་མེད། དང་པོ་དེ་གང་རེད་ཅེ་ན། ཉེས་སྤྱོད་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་པ་དེ་རེད། དེ་ནི་ཉེས་སྤྱོད་བསྡོམས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྟ་བུ་རེད། ཉེས་སྤྱོད་ལས་ལྡོག་པའམ་སྤྱོད་པ་ངན་པ་ལས་ཇི་ལྟར་ལྡོག་དགོས་པ། ཨིན་སྐད་དུ་ Ethics of restraint ཞེས་བརྗོད། བོད་སྐད་དུ་ཚིག་ངེས་ཅན་ད་ལྟ་བཟོས་མེད། ངས་ད་ལྟ་ཐད་ཀར་བསྒྱུར་ནས་ཞུས་ཀྱི་ཡོད་མ་གཏོགས། རྗེས་སུ་ཚིག་དེ་ཚོ་གཏན་འཁེལ་དགོས་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཉེས་སྤྱོད་ལས་ལྡོག་པའི་བཟང་སྤྱོད་ (Ethics of restraint) ནི་བྱ་བ་གང་དང་གང་ལ་ཞུགས་མི་རུང་བ་དང་། དེ་ལས་ཇི་ལྟར་ལྡོག་དགོས་པའི་རྣམ་གཞག་དེ་དང་པོ་རེད། དེ་ནས་གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་སྤེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ (Ethics of virtues) ནི་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་སྤེལ་བ་དེ་རེད། གསུམ་པ་བྱམས་བརྩེའི་བཟང་སྤྱོད་ (Ethics of compassion) ནི་ཉེས་སྤྱོད་ལས་ལྡོག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་སྤེལ་བ་གཉིས་ཀའི་གཞི་རྩའི་ཀུན་སློང་དེ་རེད། དཔེར་ན། སྲོག་གཅོད་ན་བཙོན་ཁང་ནང་འགྲོ་རྒྱུ་རེད་བསམ་པའི་འཇིགས་སྣང་གིས་སྲོག་མི་གཅོད་པ་དེ་བཟང་སྤྱོད་མ་རེད། དེ་འཇིགས་སྣང་གིས་མ་བྱས་པ་མ་གཏོགས། འཇིགས་སྣང་མེད་ན་སྲོག་གཅོད་ཉེན་ཡོད། རང་དང་གཞན་མཉམ་པ་དང་གཞན་ལ་བརྩེ་བའི་སྒོ་ནས་སྲོག་མི་གཅོད་པ་དེ་དངོས་གནས་བཟང་སྤྱོད་རེད། ཉེས་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་སྤེལ་བ་གཉིས་ཀའི་འབྱུང་ཁུངས་དེ་བྱམས་བརྩེའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ན་བརྟན་པོ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་རེད། འོན་ཀྱང་བྱམས་བརྩེ་རྐྱང་པས་མི་འགྲིགས། བྱམས་བརྩེ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པ་ཞིག་དགོས། ལེགས་ཉེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་བྱམས་བརྩེ་རྐྱང་པས་བཟང་སྤྱོད་དང་ངན་སྤྱོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡག་པོ་ཕྱེ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ཡིན་སྟབས། བཞི་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་ (Ethics of discernment) དེ་བཞག་པ་རེད། དེ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་བཟང་སྤྱོད་དེ་ཡོང་བ་ལ་ཤེས་རབ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་ཚུལ་དེ་རེད།\nསྒྲོམ་གཞི་བཞི་པོ་དེའི་ནང་སློབ་སྟངས་གང་རེད་ཅེ་ན། སློབ་སྟངས་ཡོངས་རྫོགས་བསམ་བློ་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་ནས་བློའི་འགྱེར་བག་ (Mind set) ད་ལྟ་ཡོད་པ་བཞིན་མ་བཞག་པར། རྟག་ཏུ་དགེ་རྒན་དང་དགེ་ཕྲུག་གཉིས་ཀའི་བསམ་བློའི་ནང་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་བློ་དང་། དགེ་བའི་བློ་ཇི་བྱུང་ལ་ཞིབ་འཇུག་གིས་བཏང་འཛིིིན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། བཏང་འཛིན་བྱེད་སྟངས་དེའང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ལམ་ནས་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། དེ་ཡག་པོ་མ་རེད། བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་མ་རེད། དེ་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཙམ་མིན་པར། ཡག་པོ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཡག་པོ་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཕྲུ་གུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་བཟོ་རྒྱུ། དེའི་ཆེད་བློ་སྦྱོང་བའི་སྐབས་སུ་སྐབས་རེ་དྲན་ཤེས་བཞིན་བསྟེན་སྟངས་སློབ་རྒྱུ། དཔེར་ན། Mindfulness དང་ བིཔཤྱནཱ་བཅས་སྔོན་མ་ནས་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པ་བཟོས་ཟིན། གོཡནཀ་ (Goenka) ནས་བིཔཤྱནཱའི་ཉིན་གྲངས་ཀྱི་སློབ་ཚན་དེ་ཚོའང་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་རྦད་དེ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་སྟེ། སུ་ཡོང་ནའང་འགྲིགས་པ་དང་། འགོ་འཛུགས་སྐབས་སུ་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སྡོམ་པ་བླང་རྒྱུ་དེ་ཚོའང་མི་དགོས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའང་མ་བཤམས་པར་གནང་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་སུའང་དྲན་ཤེས་བཞིན་(Mindfulness) ཞེས་པ་དེའང་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་དེང་སང་དེའི་ཐོག་སློབ་ཚན་བཟོས་ནས་འགྲོ་མུས་རེད། གང་ལྟར་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་ལག་དེབ་ནང་དུ་བསམ་བློའི་ས་ཁྲ་ (Mapping of the mind) ལྟ་བུ་ཉིན་ལྟར་བཟོ་རྒྱུ་དེ་རེད། དཔེར་ན། གནའ་སྔ་མོ་བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བཤེས་འབན་གུང་རྒྱལ་གྱིས་བྲག་ཕུག་ནང་བཞུགས་སྐབས་ས་དཀར་གཅིག་དང་སོལ་བ་གཅིག་ཐུགས་ཉར་གནང་སྟེ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་བློ་རེ་སྐྱེ་སྐབས་སོལ་བ་ནག་པོས་ཐིག་རེ་འཐེན་པ་དང་། དགེ་བའི་བློ་རེ་སྐྱེ་སྐབས་ས་དཀར་གྱིས་ཐིག་རེ་འཐེན་གྱི་ཡོད། དགོང་མོ་གཟིམས་ཁར་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་གང་མང་བ་བྱུང་འདུག་གྲངས་ཀ་རྩིས་གནང་གི་ཡོད། དཀར་པོ་མང་བ་བྱུང་ན་རང་གིས་རང་ལ་གཟེངས་བསྟོད་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་གནང་བ་དང་། ནག་པོ་མང་བ་བྱུང་ན་སོ་སོས་སོ་སོར་བཀའ་བསྐྱོན་གནང་བའི་བྱུང་རབས་འདུག\nདེ་ལྟ་བུ་གང་ལྟར་ཕྲུ་གུ་ཆུང་དུས་ནས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ནས་བལྟ་རྒྱུ་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་བློ་དང་། དགེ་བའི་བློ་ཡི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་རྒྱུ། དེ་ག་དུས་ཡོང་གི་འདུག གང་འདྲ་བྱས་ནས་ཡོང་གི་འདུག་བལྟ་རྒྱུ་དེ་རེད། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་བློ་གཏན་ནས་སྤང་རྒྱུ་དེ་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡོང་ཐབས་མེད། ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ཞེས་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཅིག་རེད། དེ་མིན་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ནང་ཉོན་མོངས་པའི་བློ་ (Negative emotion) མ་སྐྱེས་གོང་དུ་དྭོགས་ཟོན་བྱས་ཏེ་མ་སྐྱེས་པའམ་ཤུགས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་རུ་མ་བཅུག་པར་བཀག་པའི་ཐབས་ཤེས་ཡོད། སྐྱེས་ཟིན་ནའང་དེ་ཤུགས་ཆུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། དེའི་དུས་ཡུན་ཐུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་སྟངས་དེ་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་ཐོག་ནས་བཟོ་ཐུབ་པ་དང་། དེའི་ཐོག་ནས་བློ་གཏན་ལྷིང་གནས་ཐབས་ཡོད། དེའང་བསྐུལ་བཞག་པའམ་ཆོག་དང་མི་ཆོག་ཅེས་བཀའ་བཏང་བ་མིན་པར། སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་ནས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་གནས་ཚུལ་མཐོང་བའི་ཐོག་ནས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་ཐུབ་པ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བྱམས་བརྩེའི་གཞི་རྩ་ཟིན་པར་བྱས་ནས། དུས་དང་། གནས་སྐབས། ཁོར་ཡུག་གང་འདྲའི་ནང་དུ་སྤྱོད་པ་གང་འདྲ་བྱེད་ན་བཟང་སྤྱོད་དང་ངན་སྤྱོད་ཆགས་ཀྱི་རེད། དེ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། དངོས་གནས་དོན་ཕན་ཡོད་པ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། བློའི་གོམས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྩོལ་བ་མི་དགོས་པར་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ངན་སྤྱོད་ལས་ལྡོག་ཅིང་། བཟང་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་བྱེད་དགོས། དེས་ན་ Ethics of restraint, ethics of virtues, ethics of compassion and ethics of discernment བཅས་སྒྲོམ་གཞི་བཞིའི་ཐོག་ནས་བསླབ་རྒྱུ་དང་། དེའི་དོན་དུ་སློབ་ཚན་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་མ་ཡིན་པར། སློབ་ཚན་ཡོངས་རྫོགས་ནང་དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཐུབ་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་རེད།\nད་དུས་ཚོད་རྫོགས་གྲབས་འདུག། ཁྱེད་རྣམ་པས་གཅིག་བྱས་ན་ Secular ethics ཞེས་མང་པོ་གསན་ཡོད་ཀྱི་རེད། འོན་ཀྱང་དེའི་རྩ་བའི་སྒྲོམ་གཞི་ཆ་ཚང་བ་ཐུགས་ལ་མ་དགོངས་པ་ཡོད་ན། ཐུགས་ཕན་གསོས་མི་ཡོང་ངམ་བསམས་ནས་ད་ལྟ་སྒྲོམ་གཞི་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཞུས་པ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་འདིའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེན་པོ་རེད། ཕྱག་བྲིས་ནང་དུ་འདི་ཕྱི་གཉིས་ལ་གལ་ཆེ་ཆུང་གང་རེད་བཤད་དགོས་ཞེས་གསུངས་འདུག། ང་ཚོས་ Secular བཤད་སྐབས་ཚེ་འདི་མ་གཏོགས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་བཤད་ཀྱི་མེད། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་བཤད་ན་ཆོས་དང་འདྲེས་འགྲོ་བ་རེད།\nདེས་ན་ང་ཚོས་ Secular Ethics བཤད་སྐབས་ཚེ་འདིའི་ནང་དགོས་གལ་གང་ཡོད་མིན་དེ་རེད། ཚེ་འདིའི་ནང་མི་སུ་དང་སུ་ཡིན་ནའང་བདེ་བ་དགོས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་དགོས་པ་རེད། འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཡོངས་སུ་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་འཚེ་བའི་དཀའ་ངལ་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་དཀའ་ངལ། དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ། ཆོས་ལུགས་འཐེན་འཁྱེར་གྱི་དཀའ་ངལ། མི་རིགས་འཐེན་འཁྱེར་གྱི་དཀའ་ངལ་བཅས་ཚང་མ་ང་ཚོ་ལ་མི་དགོས་པ་ཤ་སྟག་རེད། དེར་བརྟེན་མི་དགོས་པ་དེ་དག་མི་ཡོང་བ་དང་། དགོས་པ་དེ་དག་ཡོང་རྒྱུའི་རྩ་བ་གང་དུ་ཐུག་ཡོད་ཅེ་ན། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་ཚད་མཐོ་དམན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་སྟབས། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་གོང་འཕེལ་གཏང་དགོས་པ་དང་། བཟང་སྤྱོད་གོང་འཕེལ་དེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་མིན་པར་འཇིག་རྟེན་སྲིད་ཕྱོགས་སམ་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་ཆ་ནས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་གནང་རྒྱུ་དེ་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་གཞི་ཡིན་ས་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། རང་གི་གོ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞུས་པ་ཡིན། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།