འབྲེལ་སྒྲའི་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་འགའ་གླེང་བ། ——“ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”དང“ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང” | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2021-03-24 10:57:28 བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས། ཧྲོ་མཱིན་ཡོན། ཀློག་གྲངས།\n【 རྩོམ་པ་པོ། འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས། ཧྲོ་མཱིན་ཡོན།】\n(ཧྲང་ཧེ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྐད་བརྡ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། ཧྲང་ཧེ། 200234)\nནང་དོན་གནད་བསྡུས། རྩོམ་འདིས་ཡིད་བྱེད་སྐད་བརྡ་རིག་པ(认知语言学)དང་བརྡ་དོན་རིག་པའི(语义学)གཞུང་ལུགས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཅིང་། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་ནུས་པ་གཙོ་བོར་གླེང་ནས། བོད་སྐད་ཀྱི་ཚད་བཀག་སྟོན་པའི་མིང་དང་མིང་གཙོ་བོའི་སྒྲིག་གཞི་ཅན(定中结构)གྱི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་བ་བཏོན་ཡོད།\nཐ་སྙད་གཙོ་བོ། འབྲེལ་སྒྲ། མིང་འདུས་མ། མིང་ཚོམས། ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་།\nདེ་ཡང་མིང་གཉིས་སམ་དུ་མ་ཚོགས་ནས་མིང་འདུས་མ(复合词)གྲུབ་པའི་ཚེ། དེ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མིང་རྣམས་ནི་མ་གཞིའི་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་སྟོན་ཞིང་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་མིང་ནས། མིང་འདུས་མ་གང་གི་དོན་རྫས་ཙམ་མམ། དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་ཙམ་དུ་གྱུར་ནས་ཡོད་པས། མིང་འདུས་མ་དེ་ནི་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་མིང་དུ་མ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོར་བཞག་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དོན་རྫས་དུ་མའམ། དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་གྲུབ་ཅིང་མིང་བརྡའི་གོ་དོན(词汇意义)སྟོན་ནུས་པའི་མིང་ཞིག་ལས་མ་འདས་སོ། །འདི་དང་མིང་རྐྱང་བའི་བར་ལ་དོན་གྱི་འདུས་ཚད(信息量)མཐོ་དམན་གྱི་ཧེ་བག་ཙམ་ལས། ངོ་བོ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་པར་ངེས་བཟུང(指称)དང་འབོད་བྱེད(称谓)ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པས། དེ་ནི་བསྟན་བྱ་གང་ངེས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་སྤྱོད་ཆེའོ། །མིང་ཚོམས(短语)ནི་མིང་གཉིས་སམ་དུ་མ་ཚོགས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་གི་བར་ལ་རྣམ་དབྱེའི་ཕྲད་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ཡོད་པས། གཙོ་བོར་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གོ་དོན་སྟོན་ཞིང་། སྒྲིག་གཞིའང་མིང་འདུས་མ་ལས་ཚགས་ལྷོད། དེ་མིན་དེར་འཚོགས་པའི་མིང་རྣམས་ནི་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་མིང་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་པ་དང་། སོ་སོ་ནས་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་སྟོན་པས། བསྟན་བྱ་གང་ངེས་འཛིན་བྱེད་དམ་འབོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་མི་འཚམ་མོ། །\nགོང་ནས་སྤྲོས་པ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྐད་བརྡ་སྤྱིའི་ཐུན་མོང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་། ང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ལྟར་ན། བོད་སྐད་ཀྱི་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ། བསྟན་བྱ་གང་ངེས་འཛིན་བྱེད་དམ། འབོད་བྱེད་དུ་མིང་ཚོམས་ཀྱི་རིགས་སྤྱོད་བཞིན་པའང་ཡོད། སྣང་ཚུལ་དེའང་གཙོ་བོ་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་གི་རིགས་སུ་འབྱུང་བཞིན་མཆིས། ང་ཚོས་འདི་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་གམ་ཡང་ན་བོད་སྐད་ཀྱི་མིང་གི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཤིག་ཡིན་ཞེས་མི་འདོད་པར། དེ་ནི་སྐད་བརྡའི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་སྤྱོད་སྟངས་ཤིག་ཏུ་སེམས་བཞིན་ཡོད། སྤྱིར་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ནི་བསྟན་བྱ་གང་འབའ་ཞིག་དམིགས་བསལ་དུ་སྟོན་བྱེད་དམ་ངེས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་དོན་སྤྱི་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་མེད་པས། ངེས་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་མིང་ལས་ཀྱང་མངོན་གསལ་ཡིན། རྣམ་པའི་ཆ་ནས་མིང་དུ་མ་འདུས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། མིང་དེ་དག་ནི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་སྤྱིའི་གྲུབ་ཆ་ཙམ་དུ་གྲུབ་ནས། སྒྲིག་གཞི་ཤིན་ཏུ་ཚགས་དམ། དོན་གྱི་ཐད་ནས། བྱེ་བྲག་གི་དོན་ཁོ་ན་ཞིག་སྟོན་པ་ལས། དེར་འདུས་པའི་མིང་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ཐད་ཀར་སོར་བཞག་བྱས་ནས་བྱུང་བ་མིན། དཔེར་ན། “ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང་།”ཞེས་དུས། ཀྲུང་གོ་ན་གནས་པའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང་དང་ཀྲུང་གོ་ལ་དབང་བའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང་། ཀྲུང་གོ་དང་འབྲེལ་བའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང་སོགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པར། བྱེ་བྲག་གི་ལས་ཁུངས་གཅིག་ཁོ་ན་ཙམ་ལས་མི་སྟོན་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ཡང་གོ་བདེ་བར་བཤད་ན། མིང་གང་ཞིག་རང་གཅིག་པུས་དོན་ལྡོག་པ་ཞིག་སྟོན་ཡང་། ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་གི་གྲུབ་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཚེ། མ་གཞིའི་དོན་ལྡོག་པ་དེ་མི་སྟོན་པར་མིང་འདུས་མ་གང་གི་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་ཙམ་སྟོན་ཞེས་པའོ། །ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་བརྡ་སྨྲ་བThomas E. Payne ལགས་ཀྱིས“མིང་འདུས་མའི་བརྡ་དོན་ཐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི། དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་ལ། རང་གི་བསྟན་དོན་ནི་རང་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མིང་གི་དོན་རྣམས་ཐད་ཀར་སོར་བཞག་བྱས་པ་མིན། དཔེར་ན། Windshieldལྟ་བུར་མཚོན་ན། རླུང་འགོག་ཐུབ་པའི་ཤེལ་སྒོ་མཐའ་དག་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པར། དམིགས་བསལ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་ལས་བྱས་ཤིང་། འགྲུམ་འགྲུལ་ལག་ཆར་ཁོ་ནར་བཀོལ་བཞིན་པའི་རླུང་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཤེལ་སྒོ་དེ་འབའ་ཞིག་སྟོན།”ཞེས་གསུངས་པའང་གནད་དོན་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མཛུབ་སྟོན་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ། གལ་ཏེ། མིང་འདིའི་རིགས་ལ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་ནས་མིང་ཚོམས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས་ཚེ། མ་གཞིའི་བསྟན་བྱའི་དོན་དེ་མི་སྟོན་པར་དོན་ཡན་གར་ཞིག་སྟོན་པར་འགྱུར་སྲིད་དེ། དཔེར་ན། “ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང་།”ཞེས་ཚེ། “ཀྲུང་གོ”ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་དང་། “མི་དམངས་དངུལ་ཁང་།”ནི་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་པའི་མུར། མིང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཆགས(语法关系)ཤིང་། དེའི་བསྟན་དོན་ཡང་སྔ་ཕྱི་མིང་གཉིས་ཀྱི་དོན་སོར་བཞག་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས་བྱུང་ཡོད། དེ་བས་འདིའི་རིགས་ཀྱིས་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གོ་དོན་གཙོ་བོར་སྟོན་པས་ན། བསྟན་བྱ་གང་ངེས་འཛིན་བྱེད་དང་། འབོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་མེད། འོ་ན། བོད་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་མི་ཚད། དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད། རྩོམ་པ་པོས་བལྟས་ན། གཙོ་བོ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་ནུས་པ་ལ་གོ་བ་ཡང་དག་མ་ལོན་པར་ཡིན་པས་འདོད། དེ་བས་རྩོམ་འདིས་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ལ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་མི་རུང་བ་བསྒྲུབས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་བརྡ་དོན་རིག་པ་ནས་བལྟས་ན། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ལ་དོན་ལྡོག་པ་དུ་མ་སྟོན་པ་དང་། ཚད་འཛིན། ཞིབ་བརྗོད་བཅས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་པས་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་འདི་སྦྱོར་མི་རུང་། གཉིས་ནི་ངེས་ཤེས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་ནས་བཤད་ན། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ལ་ཤེས་པ་གང་དམིགས་བྱའི་ཡུལ་དུ་འདྲེན་པའི་ནུས་པ་ལྡན་པས་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་འདི་སྦྱོར་མི་དགོས། གསུམ་ནི་མིང་བརྡ་རིག་པ་ནས་དཔྱད་ན། ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ནི་བསྟན་བྱ་གང་ངེས་འཛིན་བྱེད་དང་འབོད་བྱེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པས་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་མི་རིགས་པ་བཅས་སོ། ། འདི་དག་ནི་གཤམ་གྱི་ས་བཅད་སོ་སོ་ནས་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནས་ཐོག་མར་རང་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་འབྲས་དག་རགས་ཙམ་གླེང་བར་བྱའོ། །\nདེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱི་རྣམ་པ་དང་། ནང་དོན་གྱི་ཆ་གང་རུང་ནས་ཚུལ་ཅི་རིགས་སྒོས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་ནང་བཞིན། དེ་དག་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་སྐད་ཆའི་ཁྲོད་ཀྱི་མིང་ཕན་ཚུན་གྱི་བར་ལའང་ཕྱི་རྣམ་པ་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གོ་དོན་ཡན་ཆད་ནས་འབྲེལ་བ་སྣ་ཚོགས་ཆགས་ཡོད། དེིའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མིང་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་འདུས་སྲིད་པ་དང་། འབྲེལ་བ་ཆགས་མི་ཐུབ་པའི་མིང་དག་ནི་ནམ་ཡང་གཅིག་ཏུ་འཛོམས་མི་ཐུབ། དེའང་གཙོ་བོ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་དགོས་དབང་ལ་ཐུག་ཡོད་དོ། །བོད་སྐད་དུ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མིང་གཉིས་སམ་དུ་མ་མཉམ་དུ་འདུས་པ་ལ། འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བ་རིགས་གཉིས་མཆིས། འདིའི་སྦྱོར་མི་སྦྱོར་ཟེར་བའང་བོད་སྐད་གཞི་ན་ཡོད་པའི་སྐད་ཆའི་སྣང་ཚུལ་དང་ཆོས་ཉིད་ཅིག་ཡིན་པ་ལས། མི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་གཏན་འབེབས་སམ་གསར་གཏོད་བྱས་པ་མ་ཡིན། རང་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་འདིའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འགྲེལ་བ་དང་སྤྱི་བསྡོམས་བྱས་པ་གཙོ་བོ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཅན་གྱི་མིང་སྔ་ཕྱིར་བརྡ་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཅི་ཆགས་ཡོད་པ་དེའི་སྐོར་ཡིན་ལ། དེ་ལའང་མཁས་པ་སོ་སོའི་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ། རེ་རེ་བཞིན་བཀོད་ན་གཤམ་གསལ།\nདེ་ཡང་དང་པོར་སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་མཆོག་གིས“དེ་དག་ཨི་སྦྱར་འབྲེལ་བའི་ས། །”ཞེས་གསུངས་ནས“གི”སོགས་དྲུག་ནི་བརྡ་དོན་ནས་མིང་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་བ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཕྲད་ཙམ་ཡིན་པ་བསྟན། ཡིན་ཡང་དེ་རུ་མིང་སྔ་ཕྱིའི་བར་ལ་བརྡ་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་གང་དག་ཡོད་པའི་ཚུལ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་གསུངས་མེད། དེ་ནས《སི་ཏུ་ཞལ་ལུང》དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གོ་དོན་ཐད་ནས་འབྲེལ་སྒྲ་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་རིགས་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་དབྱེ། དེའི་རྗེས་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ནས། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན(ཤིང་གི་ཡལ་ག) རྟེན་དང་བརྟེན་པ(ཡུལ་གྱི་ལྷ།) བདག་ཉིད་གཅིག་འབྲེལ(གསེར་གྱི་བུམ་པ)། ཆོས་དང་བདག་པོ(རྒྱལ་པོའི་བང་མཛོད)ཞེས་ནང་གསེས་བཞི་རུ་དབྱེ། དེའི་གཞུག་ནས《ཐོན་མི་ཞལ་ལུང》དུ། ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས(གོས་ཀྱི་ཚོན་མདངས)། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན(ཁྱོད་ཀྱི་ལག་པ)། རྟེན་དང་བརྟེན་པ(དཀར་ཡོལ་ནང་གི་འོ་མ)། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ(གྲོ་ནས་ཀྱི་སྨྱུ་གུ)ཞེས་རིགས་བཞི་རུ་བསྡུས། དེིའི་འཕྲོར《བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས》སུ་ཡང་བདག་ཉིད་གཅིག་འབྲེལ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན། བདག་པོ་དང་ཡུལ། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཞེས་རིགས་ཆེན་པོ་བཞི་རུ་མཛད། དེ་ནས《བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་ཁྲིད་རྒྱུན་ལག་བསྟར་མ》ཞེས་པ་རུ། བདག་པོ་དང་བདག་ཏུ་གཟུང་བྱ། ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས། གཞི་ཆོས་ངོ་བོ་གཅིག་པ། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན། གནས་གཞི་དང་གནས་ཆོས་ཞེས་རིགས་ཆེན་པོ་ལྔ་རུ་འདུ་བར་བྱས། དེའི་རྗེས《བརྡ་སྤྲོད་གསལ་བྱེད་ངག་སྒྲོན》ཞེས་པ་རུ། བདག་དང་བདག་གི་བ། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན། རྟེན་དང་བརྟེན་པ། ཁུངས་དང་ཐོན་རྫས། ཆ་དང་ཆ་ཅན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ། སྐབས་དང་དོན། བྱ་བ་དང་གྲུབ་པ། ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས། དཔེ་དང་དཔེ་ཅན། བདག་ཉིད་གཅིག་པ། བྱེད་པ་གཅིག་པ། ལས་གཅིག་པ་ཞེས་དབྱེ་བ་བཅུ་གསུམ་དུ་བསྟན། འདི་དག་གི་རྨང་གཞི་ནས《བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལ་ལེགས་པར་འཇུག་པའི་ལམ་སྟོན》ཞེས་པ་རུ། བདག་པོ་དང་རྫས། ངོ་བོ་གཅིག་པ། ཆ་དང་ཆ་ཅན། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན། ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས། རྫས་གཅིག་པ། རྫས་ཐ་དད། རྟེན་དང་བརྟེན་པ། ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ། དེ་ལས་དེ་བྱུང་། བྱ་བ་དང་བྱ་ཡུལ། སྣོད་དང་བཅུད། གོང་འོག དགྲ་གྲོགས། ཕྱོགས་སྟོན། དཔེ་དོན། གཞི་མཐུན། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་ནང་གསེས་བཅུ་དགུའི་གྲངས་སུ་མཛད་ཡོད་དོ། །\nགོང་གི་དབྱེ་བ་འདི་དག་ནི་དོན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གོ་དོན་ནམ་ཡང་ན་མིང་སྔ་ཕྱིའི་བརྡ་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་འབྲེལ་སྒྲར་དཔྱད་པ་བཏང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་། བརྡ་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞེས་པ་དེ་མདོར་དེད་ན། སྐད་ཆའི་སྐབས་ཐོག་གང་གི་བརྗོད་འདོད་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པས། “སྒྲ་ནི་བརྗོད་འདོད་རྗེས་འབྲངས་ཕྱིར།”ཟེར་བ་ལྟར། བརྗོད་པ་པོའི་ཀུན་སློང་དང་སྐད་ཆའི་ཁོར་ཡུག་སོགས་ལ་བསྟུན་ནས་མིང་སྔ་ཕྱིའི་བརྡ་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་སྲིད། དཔེར་ན། “བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྨྱུ་གུ”ཞེས་པར་མཚོན་ན། སྨྱུ་གུ་དེའི་བདག་པོ་བཀྲ་ཤིས་ཡིན་པ་སྟོན་དུས། ཆོས་དང་བདག་པོའི་འབྲེལ་བ་དང་། སྨྱུ་གུ་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་བཀྲ་ཤིས་ཡིན་པར་འཆད་སྐབས། ཆོས་དང་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཞིང་། སྨྱུ་གུ་དེའི་བཟོ་བ་བོ་བཀྲ་ཤིས་ཡིན་པ་བརྗོད་ཚེ། ཡང་བྱེད་པོ་དང་རྫས་ཀྱི་འབྲེལ་བར་ཆགས་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བས། བརྡ་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་འབའ་ཞིག་གཞིར་བཟུང་ནས། རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲར་དཔྱད་པ་ནི་ཕུགས་མི་བརྟན་ལ། ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་མི་ལྡན་སྙམ་མོ། ། འདིའི་སྟོང་ཆ་སྐོང་བའི་ཕྱིར་དུ་གཤམ་ནས་ང་ཚོས་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་། འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་མི་སྦྱོར་གྱི་ཆོས་ཉིད་བཅས་ཟུར་གཉིས་ནས་དེ་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །\nའབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ནི་བོད་སྐད་དུ་སྤྱོད་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་རྣམ་དབྱེའི་ཕྲད་ཅིག་ཡིན། དེར་ང་ཚོས་གནའ་དེང་གི་བརྩམས་ཆོས་འགའ་ཞིག་བདམས་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། གནའ་བོའི་སྐབས་ཀྱི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཕྱི་མ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཡིག་ཆ་ཧྲིལ་བོ་ནས་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཐེངས69ལ་བྱུང་ཡོད། དེའི་རྗེས་ཀྱི་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་རུ་བརྩམས་པའི《མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་ཐར》ལྟ་བུར་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཐེངས3491ལ་བྱུང་། དེའི་གཞུག་གི“ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུ”ལྟ་བུ་རུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཐེངས160ལ་བྱུང་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ཡང་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་དེ་དག་ནི་མིང་དང་མིང་ཁོ་ནའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། མིང་དང་མིང་ཚོམས། མིང་ཚོམས་དང་མིང་ཚོམས། མཐའ་ན་ཚིག་དང་བརྗོད་པ་སོགས་རིམ་པ་སོ་སོ་ནས་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་དོ། ། དེ་བས་བོད་སྐད་དུ་ཕྲད་འདི་ལ་བཀོལ་ཚད་མཐོ་བ། ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བ། སྤྱོད་ཐབས་མང་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། འོ་ན་ཕྲད་འདི་དག་ནི་མིང་དང་ཚིག་སོགས་ཀྱི་མཚམས་སུ་སྦྱར་ཚེ། དེ་ལ་ནུས་པ་ཅི་ཞིག་མཆིས་ཤེ་ན། དོན་ལྡོག་པ་དུ་མ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚད་བཀག ཞིབ་བརྗོད། ཤེས་པ་དམིགས་བྱའི་ཡུལ་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་པར་འདོད་དེ། རེ་རེ་བཞིན་བཤད་ན།\nདེ་ཡང་མིང་དང་མིང་འདུས་ནས་དོན་སྟོན་པ་ལ། དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་ཅན་སྟོན་པ་དང་། དོན་ལྡོག་པ་གཉིས་སམ་དུ་མ་སྟོན་པ་རིགས་གཉིས་མཆིས། སྔ་མ་ནི་མིང་གཉིས་སམ་དུ་མ་འདུས་ནས་དོན་གསར་བ་གཞན་ཞིག་སྟོན་པའི་མིང་འདུས་མའི་རིགས་ཡིན་ལ། དཔེར་ན། ཤིང་རྟ། ལྕགས་རྟ། ཆུ་བྱ། ཁང་ཐོག རི་རྩེ། མཚོ་སྙིང་། འགྲོ་ལམ། མྱུར་ལམ། ནུས་ལྡན་འཐུང་ཆུ། དབུས་མཇལ་བ། གསར་བྱུང་ནད་དུག་གློ་ནད་ལྟ་བུ་སོགས་སོ། །མིང་འདིའི་རིགས་ནི་མིང་གཉིས་སམ་དུ་མ་འཚོགས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་། དེ་དག་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་རང་གི་གྲུབ་ཆའི་མིང་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ཐད་ཀར་བསྣན་པ་ཙམ་ནས་བྱུང་བ་མིན་པར་མ་ཟད། འགའ་ཞིག་ནི་རང་གི་གྲུབ་ཆའི་མིང་དང་གཏན་ནས་འབྲེལ་བ་མེད། གོང་གི“ཤིང་རྟ”ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཅ་ལག་གང་ཞིག་ལ་འདྲ་བ་དང་འབྲེལ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཕར་བཏགས་པ་མ་གཏོགས། དེ་ནི“རྟ”ཡི་མ་གཞིའི་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དང་། “ཤིང”ལའང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ད་བར་ལྕགས་ལས་བྱས་པའི་ཅ་ལག་དེ་ལའང“ཤིང་རྟ”ཞེས་མིང་འདོགས་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན། “ལྕགས་རྟ”ཞེས་པའང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་གང་ཞིག དེའི་བསྟན་དོན་ནི་རང་གི་གྲུབ་ཆའི་མིང་གཉིས་ཀྱི་མ་གཞིའི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་མེད། “ཆུ་བྱ”ཞེས་པ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའི་མིང་ཡིན་ཡང་། མིང་འདུས་མར་གྲུབ་ཚེ། དེ་ནི་བྱ་ཡི་རིགས་གང་ཞིག་གི་མིང་ཁོ་ནར་རུང་བ་ལས། ཆུ་ན་གནས་པའི་བྱ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་ན་ཆུ་ལས་བྱས་པའི་བྱ་སོགས་ཀྱི་དོན་མི་སྟོན། “ཁང་ཐོག”ཅེས་པས་ཀྱང་གནས་གང་གི་དོན་སྤྱི་དེ་ཁོ་ན་ལས། “ཁང་པ”དང“ཐོག”ཅེས་དོན་སྤྱི་རེ་རེ་མི་སྟོན། དེ་དང་མཚུངས་པར“རི་རྩེ” “མཚོ་སྙིང” “འགྲོ་ལམ” “མྱུར་ལམ”སོགས་ཀྱང་དོན་རྫས་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་ཅིང་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་སྟོན་པའི་མིང་གི་རིགས་ཡིན་པ་ལས། རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་མིང་གཉིས་ཀྱིས་དོན་ལྡོག་པ་ཐ་དད་སྟོན་པ་མིན། དེ་ནི“རི་རྩེ”ཞེས་པར་དོན་སྤྱི་གཅིག་ལས་“རི”དང“རྩེ་མོ”ཞེས་དོན་ལྡོག་པ་གཉིས་མེད་པས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ། དེ་བས་འདིའི་རིགས་ནི་མིང་གཉིས་སམ་དུ་མ་འཚོགས་ནས་གྲུབ་ཀྱང་། དེ་དག་གི་སྒྲིག་གཞི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚགས་དམ་པས་མིང་ཧྲིལ་བོ་གཅིག་མ་གཏོགས་སུ་ལྟ་མི་རུང་ལ། བསྟན་བྱའི་དོན་ནས་ཀྱང་མིང་སྔ་ཕྱི་རྣམས་ནི་མིང་འདུས་མ་གང་གི་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་ཙམ་མམ་དོན་རྫས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས། སྤྱིའི་ཆ་ནས་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་མེད།\nཡང་འདི་ནས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་རྒྱུ་ཞིག་ལ། མིང་འདུས་མས་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་མི་སྟོན་ཟེར་བ་ཡང་གཙོ་བོ་དེ་ལ་དོན་སྤྱི་གཅིག་མ་གཏོགས་མེད་ཟེར་བ་ལས། དེར་བསྟན་དོན་རྐྱང་བ་གཅིག་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་མི་འདུས་ཟེར་བཞིན་མེད་དེ། རྒྱུ་མཚན་མིང་འདུས་མ་ནི་མ་མཐའ་ཡང་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆའམ་དོན་རྫས་དུ་མ་འདུས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། དེའི་བསྟན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་དོན་གྱི་འདུས་ཚད(信息量)ཀྱང་མིང་རྐྱང་བ་ལས་མཐོ། དཔེར་ན་གོང་གི་དཔེ་བརྗོད“ནུས་ལྡན་འཐུང་ཆུ”ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཐོག་མར་དེ་ནི་འཐུང་ཆུ་གང་གི་རིགས་ཤིག་ངེས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་གྲུབ་ཡོད་པས། དེས་དོན་སྤྱི(概念)དེ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་མཚོན་པར་མི་བྱེད་ན། སྤྱིའི་ཆ་ནས་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་མེད། ཡིན་ནའང་། མིང་དེ་ནི“ནུས་ལྡན” “འཐུང” “ཆུ”བཅས་མིང་ངམ་དོན་རྫས་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། བསྟན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་དོན་གྱི་འདུས་ཚད་ཤིན་ཏུ་མཐོ་སྟེ། གཅིག་ནས“ནུས་ལྡན”ཞེས་པས་ཆུ་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཆུ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གོ་ཐུབ་པ་དང་། གཉིས་ནས“འཐུང་ཆུ”ཞེས་པས“ཡུར་ཆུ”དང“དུག་ཆུ”སོགས་མ་ཡིན་པར་འཐུང་དུ་རུང་བའི་ཆུ་ཡིན་པ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་བས་མིང་འདུས་མ་ལ་གྲུབ་ཆའི་མིང་ཇི་འདྲའི་མང་ན་དོན་གྱི་འདུས་ཚད་དེ་འདྲའི་མཐོ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། དེ་ལྟ་ནའང་། དེ་ནི་མིང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ལས་བརྒལ་མེད་སྟབས། མིང་བརྡའི་གོ་དོན་ལས་མེད་ལ། སྤྱིའི་ཆ་ནས་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་མི་སྟོན་ནོ། ། དེར་རྒྱའི་མཁས་པ་ཧྲིན་ཞོ་ལྰོང(申小龙)གིས“ཚེག་ཁྱིམ་གཅིག་ཅན་གྱི་མིང་གིས་དོན་སྟོན་པ་ནས། ཚེག་ཁྱིམ་གཉིས་སམ་དུ་མ་ཅན་གྱི་མིང་གིས་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་འགྲོ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དགོས་དབང་ངམ། ཡང་ན་སྐད་བརྡའི་ཚེགས་ཡང་རང་བཞིན(经济性原则)དང་། དོན་འདུས་རང་བཞིན(精准性原则)གྱི་རྩ་དོན་དང་བསྟུན་པ་ཡིན་པར་འདོད། དཔེར་ན། ‘ཟླ’ཞེས་པར་བསྟན་དོན་གཅིག་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་མི་འདུས་པ་དང་། དེའི་བྱེ་བྲག་གི་དོན་རྣམས་གསལ་བར་སྟོན་ཆེད་དུ། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་མིང་གཞན་རྣམས་དང་འཕྲད་ནས་དོན་གསར་བ་སྟོན་པར་བྱེད་བཞིན་པ‘ཟླ་འོད’ ‘ཟླ་འཛིན’ ‘ཟླ་སྟོད’ ‘ཟླ་སྨད’ལྟ་བུའོ། །འདི་དག་ཀྱང་ཐོག་མར་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་མིང་གཉིས་མཉམ་དུ་འདུས་ནས་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དོན་དེ་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཡང་། བཀོལ་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ནས། སྒྲིག་གཞི་ཚགས་ཇེ་དམ་དང་། བསྟན་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བབས་པའི་མུར། དེའང་མིང་བརྡ་ཅན་དུ་གྱུར(词汇化)ཏེ། དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་སྟོན་པར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དོ། །”ཞེས་གསུངས་པའང་དོན་དང་མཐུན་པར་འདོད་དོ། །\nཕྱི་མ་ནི་མིང་ཚོམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ཏེ། འདིའི་རིགས་ནི་མིང་གཉིས་སམ་དུ་མ་འདུས་པའི་བར་ལ་ཕྲད་སོགས་སྦྱར་ཚེ། དེའི་ནུས་པས་སྔ་ཕྱི་མིང་སོ་སོ་ནི་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་མིང་རེ་རེ་རུ་གྱུར་ཏེ། སོ་སོ་ནས་རང་རང་གི་བསྟན་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་མིང་དང་མིང་གི་བར་ལ་སྒྲིག་གཞིའི་འབྲེལ་བ་ཆགས་ནས། གཙོ་བོ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གོ་དོན(语法关系)སྟོན་པའི་ཕྱིར། སྔ་ཕྱི་མིང་རེ་རེ་ལ་བརྡ་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་ཡོད་དོ། ། དེ་ཡང་མིང་ཚོམས་སུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་དངོས་པོའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་ཐོབ་པས། འདི་ནས་གཙོ་བོ་དངོས་པོའི་མིང་ཚོམས་གླེང་བར་བྱའོ། །\nགོང་ནས་སྤྲོས་པའི་མིང་འདུས་མའི་རིགས་ནི་མིང་གཉིས་སམ་དུ་མ་འདུས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མིང་དེ་དག་ནི་མིང་འདུས་མའི་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་ཙམ་མམ་དོན་རྫས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས། རང་གི་མ་གཞིའི་དོན་གང་དེ་སྟོན་པའི་ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། གོང་གི་དཔེ་བརྗོད“ཤིང་རྟ”ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང་། “ཤིང”དང“རྟ”ཞེས་རང་གཅིག་པུས་མིང་ཞིག་གྲུབ་པའི་ཚེ། དེ་ལ་རང་རང་གི་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་མཆིས་པ་དང་། མིང་འདུས་མར་གྲུབ་དུས། “ཤིང་རྟ”ཞེས་ཅ་ལག་ཅིག་སྟོན་པ་ལས། དུས་དང་བར་སྟོང་ག་གེ་མོའི“ཤིང”དང“རྟ”ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ། ཡང་དཔེར་ན། “བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ”ཞེས་པའི“བོད་ལྗོངས”ནི་སློབ་གྲྭ་དེའི་མིང་གི་གྲུབ་ཆ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་བོད་ལྗོངས་ས་ཆ་སྟོན་པའི་ནུས་པ་མེད་པ། སློབ་གྲྭ་དེ་ཧྲན་ཞི་ས་ཆ་ན་བཏབ་ཡོད་ཀྱང་མིང་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འདོགས་རུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་མིང་འདུས་མ་ནི་རྣམ་པ་དང་བརྡ་དོན་གང་རུང་ནས་ཧྲིལ་བོ་གཅིག་གམ་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་ནང་གསེས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་སོ་སོ་ཕྲལ་ནས་གོ་བ་ལེན་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མིང་འདིའི་རིགས་ཀྱི་བར་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་བ་ན། དེའི་ནུས་པས་སྔར་གྱི་དོན་རྫས་ཙམ་གྱི་གོ་མ་གཏོགས་མི་ཆོད་པའི་མིང་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་མིང་དུ་གྱུར་ནས། སྔ་ཕྱི་སོ་སོ་ནས་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་སྟོན་སྲིད། དཔེར་ན། “ཤིང་རྟ”ཞེས་པར་འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་སྦྱར་ནས“ཤིང་གི་རྟ”རུ་བསྒྲུབས་པ་ན། “གི”ཡི་ནུས་པས“ཤིང”དང“རྟ”ཡི་མིང་གི་རང་བཞིན་ཡང་བསྐྱར་སོས་པར(激活名词性质)བྱས་ཏེ། རེ་རེ་ནས་ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་དོན་སོ་སོ་སྟོན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན“བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ”ཞེས་པས་ཀྱང་འབྲེལ་སྒྲའི་ནུས་པས“བོད་ལྗོངས”དང“སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ”གཉིས་ནི་དོན་ལྡོག་པ་སོ་སོ་རུ་གྲུབ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང“ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ནའང་། འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་སྦྱར་བས། དེའི་སྔ་ཕྱིའི་གྲུབ་ཆ་གཉིས་ནི་ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་མིང་རེ་རེ་རུ་གྱུར་པའི་མུར། སོ་སོ་ནས་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་སྟོན་པ“ཀྲུང་གོ”ཞེས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ངེས་བཟུང་བ་དང་། “མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས་ལས་ཁུངས་ཤིག་བསྟན་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བས་དངོས་པོའི་མིང་ཚོམས་འདིའི་རིགས་ནི་མིང་གཉིས་དང་དུ་མ་འདུས་པ་ལ་འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་ཕྱེ་བས་སྒྲིག་གཞི་ཚགས་ལྷོད་པ་དང་། སྒྲིག་གཞི་སྤྱིའི་བསྟན་དོན་ཡང་དེའི་གྲུབ་ཆའི་མིང་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཐད་ཀར་བསྣན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དེ་ལ་མ་མཐའ་ཡང་དོན་ལྡོག་པ་གཉིས་སམ་དུ་མ་འདུས་ངེས་ལ། དེའང་གཙོ་བོ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་ཐོན་པ་ཡིན་སྙམ་མོ། ། འདི་ལ་ང་ཚོས་དཔེ་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ་ཞིག་འཇོག་སྟེ། དཔེར་ན་ཐོག་ཁང་ནི་ཁང་བ་མང་པོས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁང་བ་དང་ཁང་བའང་གཙོ་བོ་བར་གྱང་ངམ་རྩིག་པས་མཚམས་བཅད་ནས་ཕན་ཚུན་མི་འདྲེས་པར་བྱས་ཡོད། དེ་བས་ང་ཚོས་ཀྱང་ཕྱོགས་བཞི་བོ་རྩིག་པས་བཅད་པའི་ཁང་བ་དག་ནི་ཁེར་ཚིགས་ཀྱི་ཁང་བ་རེ་རེ་རུ་ལྟ་བཞིན་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁང་བ་དང་ཁང་བའི་བར་ལ་བར་གྱང་གང་ཡང་མ་བརྩིགས་ཚེ། ཐོག་ཁང་དེ་ནི་ཇེ་འདྲའི་མཐོ་ཡང་། གང་འདྲའི་རྒྱ་ཆེ་ཡང་། ང་ཚོས་ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་ཁང་བ་ཧྲིལ་བོ་གཅིག་ཏུ་མ་གཏོགས་མི་ལྟ། གཞན་ཡང་རྩིག་པས་བཅད་པའི་ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་ཁང་བ་རེ་རེ་ལ་མཚོན་ནའང་། དེ་རུ་ཁང་བ་ཡུག་གཅིག་ཅན། ཁང་བའི་ནང་ནའང་ཁང་མིག་དུ་མ་ཡོད་པ་ཅན། ཡང་ན་ཁང་བའི་ནང་དུའང་ཁང་བ་བརྩེགས་མ་ཡོད་པ་ཅན་ཅི་རིགས་སྣང་ཡང་། དེ་ནི་ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་ཁང་བ་ཧྲིལ་བོ་གཅིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཁང་བ་དུ་མར་མི་ལྟ་བ་ལྟར་རོ། །འདི་རུ་ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་ཁང་བ་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཐོག་ཁང་ཞེས་པ་ནི་མིང་ཚོམས་དང་འདྲ་ལ། ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་ཁང་བ་དག་ནི་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་མིང་དང་མཚུངས། རྩིག་པའམ་བར་གྱང་ནི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་དང་འདྲ་ཞིང་། ཁང་བ་ཡུག་གཅིག་ཅན་ཞེས་པ་མིང་རྐྱང་བ་དང་། ཁང་བའི་ནང་དུའང་ཁང་མིག་དུ་མ་ཡོད་པ་ཅན་ཞེས་པ་ནི་མིང་འདུས་མའི་རིགས་དང་མཚུངས་སོ། །\nགཞན་ཡང་སྐབས་འདིར་བོད་སྐད་ལ་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡོད་པ། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ནི་གཙོ་བོར་དངོས་པོའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱ་བའི་མིང་དང་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་སོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་། གལ་ཏེ་མིང་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་དགོས་པ་བྱུང་ཚེའང་། ཐོག་མར་མིང་མཐའ་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོའི་མིང་གི་རང་བཞིན་དུ་བསྒྱུར(名物化)རྗེས། ད་གཟོད་དེའི་ཕྲད་སྦྱོར་བཞིན་ཡོད། གསལ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་ནི་གཤམ་གསལ།\nམཛེས་ཀྱི་བུ་མོ།* མཛེས་པའི་བུ་མོ་ལྟ་བུའོ། །\nགོང་གི་དཔེ་བརྗོད་དག་གི་སྔ་མ་རྣམས་ནི་བྱ་བའི་མིང་དང་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། འདིའི་སྦྱོར་སྟངས་ནི་བོད་སྐད་དུ་ཆེས་ཆེར་མི་མཐོང་ངོ་། །ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་བྱ་བའི་མིང་གང་ལ་མིང་མཐའ་སྦྱར་བས་དངོས་པོའི་མིང་གི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། “འགྲོ”ཞེས་པ་དུས་དང་རྣམ་འགྱུར་གྱི་རྣམ་གཞག་ཚང་བའི་བྱ་བའི་མིང་དང་། “འགྲོ་བ”ཞེས་ཚེ་བྱ་བ་དེ་ངེས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་གྱུར་བ་ལྟ་བུ། དེ་བས་འདི་ལ་འབྲེལ་སྒྲ་ཐོབ་པ་ནི་དོན་དུ་དངོས་པོའི་མིང་ལ་འབྲེལ་སྒྲ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་འདིའི་བདེན་རྫུན་བརྟག་ཆེད་དུ། ང་ཚོས《མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་ཐར》ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ཡིན་། དེ་རུ་དངོས་པོའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཅན་བསྡོམས་པས2305ཡོད་པ་དང་། ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཅན254ཡོད། དེ་ལས252ནི་མིང་མཐའ“པ་པོ་བ་བོ་མ་མོ་ཅན་ལྡན་མཁན”སོགས་སྦྱར་བ་ཅན་ཡིན་པས། འདིའི་སྐོར་ནི་དངོས་པོའི་མིང་གི་རིགས་སུ་བརྩི་རུང་། བྱ་བའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཅན932ཡོད་པ་དང་། ཚང་མ་མིང་མཐའ“པ་པོ་བ་བོ་མ་མོ་ཅན་ལྡན་མཁན”སྦྱར་བ་ཅན་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་པས། དེའང་དངོས་པོའི་མིང་གི་རིགས་ལས་མ་འདས། དེ་བས་རྣམ་ཐར་དུ་བསྡོམས་པས་འབྲེལ་སྒྲ་ཐེངས3491བྱུང་བའི3489ནི་དངོས་པོའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས། སྤྱིའི99.9%ཟིན་ནོ། ། གཞན་དམིགས་བསལ་གཉིས་ནི“གཏན་གྱི་འདུན་མ་དང་དགེའི་རྟགས”ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། འདིའི་སྔ་མའི“གཏན”ཞེས་པ་སྐབས་འདི་རུ་དུས་གང་ངེས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་མིང་ཡིན་པར་སྙམ་པ་དང་། ཕྱི་མ“དགེའི་རྟགས”ཞེས་པས“དགེ”ཡི་མིང་མཐའ“བ”བསྡུས་པ་ཡིན་པར་འདོད།\nཡང་རྣམ་ཐར་དུ“མཐར་འཁྱམས་ཀྱི་བར། མ་མཐོང་གི་བར། སྐྱོ་བ་སངས་འདོད་ཀྱི་རྐྱེན། མི་མེད་ཀྱི་གནས། དོན་མེད་ཀྱི་ལས།”ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བ(VP+འབྲེལ་སྒྲ)ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ནི། དོན་དུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ནུས་པསVPདེ་དག་ཀྱང་དངོས་པོའི་མིང་གི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པར་བསྒྱུར་ཡོད་དེ། སྔ་མ་གསུམ་ནི་འབྲེལ་སྒྲ་མ་སྦྱར་ཚེ། “མཐའ་རུ་འཁྱམས། མ་མཐོང་། སྐྱོ་བ་སངས་འདོད”ཅེས་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད་ཀྱང་། འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བ་ན། ཞིབ་བརྗོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནས་རང་གི་མིང་ཕྱི་མའི་ཁྱབ་ཁོངས་གང་ཞིག་ངེས་འཛིན་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུ། ཡིན་ནའང་། འདིའི་རིགས་ནི་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བ་ལས། མིང་གི་རང་བཞིན་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས། བརྡ་དོན་གྱི་ཐད་ནས་བལྟས་ན། ཕྱིར་རང་གི་བསྟན་དོན་གང་དེ་ཁོ་ན་སྟོན་པ(自指)མ་གཏོགས་མིང་ཕྱི་མའི་དོན་མཚོན་མི་ཐུབ། རྗེས་མ་གཉིས་ནི་འབྲེལ་སྒྲའི་ནུས་པསVPནས་དངོས་པོའི་མིང་གི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་འདྲ་ཡང་། བརྡ་དོན་ནས་རང་གི་བསྟན་དོན་གང་དེ་སྟོན་པར་མ་ཟད། མིང་ཕྱི་མིའི་དོན་ཡང་བརྒྱུད་ནས་སྟོན(转指)ཐུབ་སྟེ། དཔེར་ན། “མི་མེད་ཀྱི་གནས”ཞེས་པའི“མི་མེད”ཅེས་པ་ནི“གནས”གང་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་བྱེད་དང་། “དོན་མེད་ཀྱི་ལས”ཞེས་པའི“དོན་མེད”དེའང་དམིགས་བསལ་གྱི“ལས”གང་དེ་ངེས་འཛིན་བྱེད་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། ། འདི་ནི་ཁ་སྐད་དང་སྦྱར་ན་གོ་བ་ཅུང་ཟད་ལེན་བདེ་སྟེ། དཔེར་ན། “མི་མེད་ནོ་ས་ཆ།”ལ“ས་ཆ་མི་མེད་ནོ”ཞེས་ཟེར་ཆོག་ལ། འདིའི“མི་མེད་ནོ”གཅིག་པུས་ཀྱང“ས་ཆ”དེ་སྟོན་རུང་བ་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན། “དོན་མེད་ནོ་ལས་ཀ”ལ“ལས་ཀ་དོན་མེད་ནོ”ཟེར་རུང་བ་དང་། “དོན་མེད་ནོ”ཞེས་པས“ལས་ཀ”གང་དེ་སྟོན་ནུས་པ་ལྟར་རོ། ། (འདིའི“ནོ”ནི་འབྲེལ་སྒྲའི་འགྱུར་གཟུགས་ཡིན་པར་སྙམ།)་ ཡང་དཔེ་ཞིག་བཞག་ན། “སྟག་གསོད”ཅེས་པ་ཚིག་དང་། “སྟག་གསོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད”ཞེས་ཚེ། “གཏམ་རྒྱུད”དེའི་མིང་ལ“སྟག་གསོད”ཅེས་པ་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན། “སྟག་མོར་ལུས་སྦྱིན”ཞེས་པ་ཚིག་དང་། “སྟག་མོར་ལུས་སྦྱིན་གྱི་ལེའུ”ཞེས་ཚེ། “སྟག་མོར་ལུས་སྦྱིན”ཞེས་པ“ལེའུ”དེའི་མིང་དུ་ཆགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་དེང་སང“སོང་གི་མི”ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་ཡང་། དངོས་པོའི་མིང་གི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་པའི་རིགས་བྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་ནི། རྩོམ་པ་པོས་བལྟས་ན་དེ་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་སྐད་སྲོལ་དུ་མི་མཐུན་པས་ཚིག་སྐྱོན་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །\nགོང་གི་ལྟ་ཚུལ་དག་མདོར་དྲིལ་ན། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་དངོས་པོའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དམིགས་བསལ་བྱ་བའི་མིང་དང་། ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་། མཐའ་ན་ཚིག་དང་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱི་མཐར་བྱུང་ཚེའང་། དེས་ནུས་པས་དེ་དག་ཚང་མ་ཡང་དངོས་པོའི་མིང་གི་རང་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་བཞིན་ཡོད་པས། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ནི་རང་བོད་སྐད་དུ་དངོས་པོའི་མིང་དང་ཡང་ན་དངོས་པོའི་མིང་ཚོམས་ཀྱི་རྟགས་མཚན(名物化标记)ལྟ་བུར་གྱུར་ནས་ཡོད་དོ་སྙམ། འདིའི་དངོས་པོའི་མིང་གི་རྟགས་མཚན་ཡིན་ཞེས་པ་དེ་ནི་མིང་ཚོམས་ཀྱི་རིམ་པ་ནས་བཤད་ན། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ནི་དངོས་པོའི་མིང་དང་མིང་གཞན་པ་སྦྲེལ་བྱེད་ཀྱི་ཕྲད་ཡིན་ཞེས་པ་དེའོ། །དེ་བས་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ན། མ་མཐའ་ཡང་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་མིང་གཉིས་ཚོགས་ནས་གྲུབ་པའི་མིང་ཚོམས་ཤིག་ཡིན་དགོས་ཤིང་། བརྡ་དོན་ནས་ཀྱང་སྔ་ཕྱི་མིང་རེ་རེ་ལ་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་ཞིག་ཡོད་དགོས་སོ། །བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་དགེ་རྒན་བདེ་མཆོག་ལགས་ཀྱིས“ལྡོག་པ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་སྒྲ་མི་སྦྱོར། ལྡོག་པ་ཐ་དད་ལ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར།”ཞེས་གསུངས་པའང་གནད་ཀ་འདི་ལ་ཐུག་ཡོད་སྙམ། ཡང་ཁོང་གིས“ངོ་བོ་གཅིག་གམ་དུ་མ་ཡིན་ཡང་ཆོག ཁྱོད་ལྡོག་པ་གཅིག་ཡིན་ན་འབྲེལ་སྒྲ་མི་སྦྱོར།”ཟེར་བ་ནི་གཙོ་བོ་མིང་བརྡའི་གོ་དོན་མ་གཏོགས་མི་སྟོན་པའི་མིང་རྐྱང་བ་དང་མིང་འདུས་མའི་རིགས་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་པ་དང་། “མཐོ་བའི་རི་ཞེ་ན། མཐོ་བ་ལྡོག་པ་གཅིག་དང་། རི་ལྡོག་པ་གཅིག་ཡིན་པས་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་དགོས།”ཞེས་པས་ནི་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་མ་མཐའ་ཡང་དོན་ལྡོག་པ་གཉིས་སྟོན་ཞེས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ།\nགཞན་ཡང་མིང་དང་མིང་རྐྱང་བ། མིང་འདུས་མ། ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་བཅས་ནི་རིམ་པ་མི་གཅིག་པའི་སྐད་བརྡའི་མཚན་གཞི་འགའ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། སྐད་བརྡའི་བཀོལ་སྤྱོད་ཁྲོད་དམ་ཡང་ན་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དགོས་དབང་གིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་འགྱུར་བའི་སྣང་ཚུལ་འབྱུང་སྲིད་པས། དེ་དག་གི་བར་ལ་མུ་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་བ(连续统)ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེའི་འགྱུར་ཚུལ་ནི་མིང་དང་མིང་འཕྲད་པ་ལ་གཙོ་བོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། མིང་ཚོམས་ཀྱི་ལམ་ནས་མཚོན་ཞིང་བར་ལ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་དགོས་པ་དང་། མིང་ཚོམས་དེ་ཉིད་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེ་རུ་སོང་བ་དང་བསྟུན་ནས། དེ་ལ་ངེས་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ནམ་འབོད་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཚེ། དེའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེའི་ཕྲད་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཉམས་པའི་མུར་མིང་འདུས་མར་གྲུབ་པ་དང་། མིང་འདུས་མ་དེ་ནི་བསྟན་བྱ་གང་ཁོ་ན་ཆེད་དུ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་བྱས་ཚེ། ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད། དཔེ་ཡིས་གསལ་བར་བྱེད་ན་གཤམ་གསལ།\nགོང་གི་དཔེ་བརྗོད་ལས་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ནས་མིང་ཚོམས་ཀྱི་བར་ལ་མུ་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། དེ་རུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ནི་དངོས་པོའི་མིང་ཚོམས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་དུ་གྱུར་ཡོད་པས། འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བ་ན། མིང་སྔ་ཕྱི་རེ་རེ་ནས་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་སྟོན་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། འབྲེལ་སྒྲ་མ་སྦྱར་ཚེ། དོན་སྤྱི་གཅིག་འབའ་ཞིག་གམ་ཡང་ན་རིགས་སྤྱི་ཞིག་ཁོ་ན་ལས་མི་སྟོན་པས། སྤྱིའི་ཆ་ནས་དོག་ལྡོག་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་མེད་དོ། །\nམདོར་ན། མིང་དང་མིང་འཕྲད་པ་ལ་ཚགས་དམ་ལྷོད་ཅི་རིགས་སྣང་ཡང་། ངོ་བོའི་ཆ་ནས་མཚམས་འབྱེད་བྱེད་ནི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་དང་མི་སྦྱོར་བ་ཡིན། དེ་ཡང་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་མ་སྦྱར་བའི་རིགས་ནི་ཚགས་དམ་ལྷོད་ཅི་རིགས་སྣང་བའི་མིང་འདུས་མའི་སྐོར་ཡིན་པ་དང་། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་བ་ཅན་ནི་དོན་ལྡོག་པ་དུ་མ་སྟོན་པའི་མིང་ཚོམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ནོ། །རྒྱའི་མཁས་པ་ལུའུ་ཧྲོ(陆烁)ལགས་ཀྱིས་རྣམ་པ་བརྡ་དོན་རིག་པ(形式语义学)ནས“འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་སྦྱར་བ་ཅན་ནི་མིང་ཚོམས་དང་། འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་སྦྱར་མེད་པའི་རིགས་ནི་མིང་འདུས་མ་ཡིན།”ཞེས་གསུངས་པས་ཀྱང་གོང་གི་ལྟ་ཚུལ་འདི་ལ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་བསྐྲུན་ཡོད་དོ། །\nའབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་ཚད་བཀག་དང་ཞིབ་འབྲིའི་ནུས་པ་ཞེས་པ་ནི་བརྡ་དོན་རིག་པ་ནས་བཤད་པ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་ལུགས་འདིས་མིང་དང་མིང་འཕྲད་པའི་བར་ལ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བ་ན། དེས་རང་གི་མིང་ཕྱི་མའི་བསྟན་བྱའི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་དང་། ཡང་ན་མིང་ཕྱི་མའི་བསྟན་བྱ་གང་དེ་ཞིབ་འབྲི་བྱ་སྲིད་ཅེས་འདོད་བཞིན་ཡོད་དེ། གོ་སླ་བར་བཤད་ན། X+འབྲེལ་སྒྲ+Yཅན་གྱི་མིང་ཚོམས་སུ། X+འབྲེལ་སྒྲ་ཡིསYཡི་བསྟན་བྱའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཚོད་འཛིན་པ་དང་། ཡང་ནYཡི་བསྟན་དོན་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅེས་པ་དེའོ། །\nའབྲེལ་སྒྲའི་ནུས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ང་ཚོས་གོང་ནས་སྤྲོས་ཟིན་པའི་སྔོན་བྱོན་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་འབྲེལ་སྒྲར་ནང་གསེས་བཅུ་དགུས་གྲངས་མཛད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུའང་ཁྱབ་ནས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི“གོས་ཀྱི་ཚོན་མདངས”ཞེས་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། སྤྱིར“ཚོན་མདངས”ཞེས་པས་བསྟན་བྱ་ངེས་མེད་ཅིག་སྟོན་ནའང་། “གོས་ཀྱི”ཞེས་ནས“ཚོན་མདངས”དེའི་བསྟན་བྱ་གཞན་རྣམས་བཀག་པའི་མུར། “གོས”ཁོ་ནའི“ཚོན་མདངས”སྟོན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི“ཁྱོད་ཀྱི་ལག་པ”ལ་མཚོན་ནའང་། “ལག་པ”ཡི་ཁྱབ་ཁོངས“ཁྱོད”ཁོ་ནར་སྟོན་ཞིང་། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི“དཀར་ཡོལ་ནང་གི་འོ་མ”ཞེས་པ་རུའང་། “དཀར་ཡོལ་ནང་གི”ཞེས་ནས“དཀར་ཡོལ་ཕྱི”དང་ཡང་ན་སྣོད་གཞན་ཀྱི་ནང་གི“འོ་མ”སོགས་ཀྱི་དོན་བཀག་པ་ལྟ་བུ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི“གྲོ་ནས་ཀྱི་སྨྱུ་གུ”ཞེས་པས་ཀྱང་། “སྨྱུ་གུ”དེའི་བསྟན་བྱའི་ཁྱབ་ཁོངས“གྲོ་ནས”འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ལྟར་རོ། ། དེ་བཞིན་བདག་ཉིད་གཅིག་འབྲེལ་གྱི“ཚ་ཞིང་སྲེག་པའི་མེ”ལྟ་བུར་མཚོན་ན། “ཚ་ཞིང་སྲེག་པ”ནི“མེ”ཡི་རང་བཞིན་ནམ་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པ་དང་། བར་དུ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བས། “ཚ་ཞིང་སྲེག་པའི་མེ”ཞེས“མེ”དེ་ཉིད་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་པ་ལྟ་བུ། ཡང་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི“ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རུ། “སངས་རྒྱས”ལ“ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས”དང“ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས”ཞེས་བགར་དུ་མེད་པས། མིང་སྔ་ཕྱིའི་བར་ལ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བ་ན་དེ་ནི་ཞིབ་འབྲི་རང་བཞིན་གྱི་མིང་ཚོམས་སུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །\nའདིའི་ཚད་བཀག་དང་ཞིབ་འབྲི་ཞེས་པའང་གཙོ་བོ་སྐད་ཆའི་སྤྱོད་སྒོ(语用)ནས་བཤད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། འདིའི་རིགས་ཀྱི་མིང་ཚོམས་ནི་དོན་དུ་ཚད་བཀག་གི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནམ་ཞིབ་འབྲིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ། སྐད་ཆ་བཤད་པ་པོའི་སྐབས་ཐོག་དེའི་བརྗོད་འདོད་ལའང་རག་ལས་ཡོད། དཔེར་ན། “ལས་ལ་བརྩོན་པའི་མི”ཞེས་པས། “མི”གང་ཞིག་གི་ཁྱད་ཆོས་སམ་རང་བཞིན་གང་དེ་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དམ། ཡང་ན“མི”ཡི་དོན་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་གཞན་རྣམས་ཚོད་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ནི། བཤད་པ་པོའི་བརྗོད་འདོད་ལ་རག་ལས་སྟེ། “ལས་ལ་བརྩོན་པའི་མི་ཞིག་ཡིན”ཞེས་ཚེ་ཞིབ་འབྲི་ཤུགས་ཆེ་བ་དང་། “ལས་ལ་བརྩོན་པའི་མི་ནི་ཉུང་ཤས་ཡིན”ཞེས་དུས་ཚད་བཀག་ཤེད་ཆེ་བ་ལྟ་བུའོ། །\nགཞན་ཡང་མིང་དང་མིང་འཕྲད་པའི་བར་ལ་འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་སྦྱར་བ་ན། དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཡང་། གཙོ་བོ་མིང་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་ཕྱི་མའི་དོན་དེ་ཕ་རོལ་པོར་ངོ་སྤྲོད་པར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། མིང་ཕྱི་མའི་དོན་གྱི་སྟོན་རྒྱར་ཚོད་འཛིན་པ་ཞེས་པའང་། དོན་དུ་བསྟན་བྱ་གང་ཉིད་ཕ་རོལ་པོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཅིས་ཀྱང་ཞིབ་འབྲིའི་ཆ་ཞིག་ལྡན། དེ་བས་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་ཚད་བཀག་རང་བཞིན་ཞེས་པའང་བརྡ་དོན་གྱི་རིམ་པ་ནས་བཤད་ན་ཞིབ་འབྲིའི་ཐབས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། གཤམ་གྱི་འབྲེལ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གྲུབ་ནས་ཡོད།\nའབྲེལ་སྒྲའི་ཚད་བཀག་དང་ཞིབ་འབྲིའི་རང་བཞིན་གཉིས་ལ་གོང་གི་རི་མོར་ལྟར་དུ་དབྱེ་གཞི་དང་དབྱེ་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པས། ང་ཚོས“ཚད་བཀག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཞིབ་འབྲིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང་། ཞིབ་འབྲིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཚེ་ཚད་བཀག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ”ཅེས་པའི་སྡོམ་ཚིག་ཅིག་ཀྱང་བཞག་ཆོག དེ་ཡང་ཞིབ་འབྲིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཚད་བཀག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཅན་ནི་ཆེ་ཕྱོགས་ནས་རིགས་གཉིས་སུ་བསྡུས་ཆོག་པར་འདོད་དེ། གཅིག་ནི་མིང་སྔ་མ་ནི་མིང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་དང་། ཡང་ན་མིང་ཕྱི་མའི་བསྒྱུར་དུ་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་གང་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན། ཚ་བའི་མེ། བརླན་པའི་ཆུ། ཐབས་ཤེས་གཉིས་ལྡན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ། འདིའི་མིང་སྔ་མ་སྔ་ནི་མིང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོར་གྱུར་ཡོད་སྟབས། བར་དུ་འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་སྦྱར་བ་ན། མིང་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་མིང་ཕྱི་མ་གང་དེ་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལས། ཚད་བཀག་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ནི“ཚ་བ་མ་ཡིན་པའི་མེ”དང“བརླན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆུ” “ཐབས་ཤེས་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས”ལྟ་བུའི་དགག་བྱའི་དོན་གཞན་ཞིག་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ཞིབ་འབྲིའི་འབྲེལ་བ་ནས་གོང་གི་མིང་ཚོམས་དེ་དག་ཞིབ་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཚེའང་བརྗོད་གཞི་ཡང་དག(真命题)ཅིག་ཏུ་འགྲུབ་ཐུབ་པ་རེའུ་མིག་དང་པོ་ལྟར།\nཡང་མིང་སྔ་མ་ནི་མིང་ཕྱི་མའི་བསྒྱུར་དུ་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ཚད་བཀག་གི་དོན་མི་སྟོན་པར་ཞིབ་འབྲིའི་དོན་ཁོ་ན་ཞིག་སྟོན་པ་དཔེར་ན། དམར་བའི་ཁྲག མངར་བའི་བུ་རམ། ཟླུམ་པའི་སའི་གོ་ལ། བསྐ་བའི་ཨ་རུ་ར་ལྟ་བུ། འདི་རྣམས་ཀྱི་མིང་སྔ་མ་སྔ་མས་རང་གི་མིང་ཕྱི་མ་དག་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལས། དེའི་དོན་གྱི་སྟོན་རྒྱ་ཚད་བཀག་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ནི། “དམར་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཁྲག”དང“མངར་མོ་མ་ཡིན་པའི་བུ་རམ” “ཟླུམ་པོ་མ་ཡིན་པའི་སའི་གོ་ལ” “བསྐ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཨ་རུ་ར”སོགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་དོན་གཞན་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་འདི་དག་ཀྱང་ཞིབ་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཚེ། བརྗོད་གཞི་ཡང་དག་ཅིག་ཏུ་འགྲུབ་ཐུབ་པ་རེའུ་མིག་གཉིས་པ་ལྟར།\nཅིག་ཤོས་ནི་མིང་ཕྱི་མ་གང་དེ་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ཡིན་ན། ཞིབ་འབྲིའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལྡན་པ་ལས་ཚད་བཀག་གི་དོན་མི་སྟོན་པ་དཔེར་ན། 《ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང》བརྩམས་པའི་མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མཚོ་སྔོན་པོ། ཨ་མདོ་ས་ཆའི་ཨ་མདོ་མཆོད་རྟེན་རང་བྱོན། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ལྟ་བུ། འདིའི་རིགས་ཀྱི་མིང་ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ལ་དོན་སྤྱི་གཅིག་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་མེད་པས། བསྟན་བྱ་ངེས་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་མིང་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ན། ཚོད་འཛིན་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས(限制域)གཞན་ཞིག་ནི་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དཔེར་ན། “མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང”ཞེས་པ་ལ《ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང》བརྩམས་པའི“མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང”ཞིག་དང་ཡང་ན་གཞན་པའི“མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང”ཞེས་པའི་དོན་སྤྱི་ཁ་ཁ་ཞིག་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན“མཚོ་སྔོན་པོ”ལའང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི“མཚོ་སྔོན་པོ”ཞིག་དང་དེ་ལས་འདས་པའི“མཚོ་སྔོན་པོ”ཞིག་ཞེས་དོན་སོ་སོ་སྟོན་རྒྱུ་མེད་ལ། “ཨ་མདོ་མཆོད་རྟེན་རང་བྱོན”ཞེས་པར་ཡང་ཨ་མདོ་ས་ཆའི“ཨ་མདོ་མཆོད་རྟེན་རང་བྱོན”དང་གཞན་ཞིག་གི“ཨ་མདོ་མཆོད་རྟེན་རང་བྱོན”ཞེས་ལོགས་སུ་བགར་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟར་དང་། དེ་མཚུངས་སུ“བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ”ཞེས་པ་ལའང་བོད་ཀྱི“བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ”དང་ཡང་ན་དེ་མ་ཡིན་པའི“བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ”ཞེས་པའི་གང་ཟག་ཐ་དད་པ་ཞིག་མེད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བས་མིང་ཚོམས་འདིའི་རིགས་ཀྱི་མིང་སྔ་མ་དག་གིས་ནི་རང་རང་གི་མིང་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གང་དེ་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་དེའི་བསྟན་དོན་ལ་ཚད་བཀག་གཏན་ནས་བྱེད་མི་ཐུབ་བོ། །\nགོང་གི་རིགས་གཉིས་པོ་ཕུད་པའི་གཞན་པའི་མིང་ཚོམས་རྣམས་ནི་བརྡ་དོན་ནས་ཞིབ་འབྲིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནའང་། སྐད་ཆའི་སྤྱོད་སྒོ་ནས་ཚད་བཀག་གི་དོན་ཡང་སྟོན་སྲིད་པས། སྔ་མ་དེ་གཉིས་ནང་བཞིན་ཞིབ་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཚེ། བརྗོད་གཞི་ཡང་དག་ཅིག་ཏུ་འགྲུབ་ཐུབ་པའི་ངེས་པ་མེད། དཔེར་ན་གཤམ་གསལ།\nཡང་སྐབས་འགར་ཚད་བཀག་དང་ཞིབ་འབྲིའི་རང་བཞིན་ནི་སྐད་ཆའི་བརྗོད་རིམ་ལའང་འབྲེལ་བ་ཡོད་དེ། སྤྱིར་བཏང་དུ་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་ནི་མིང་གཙོ་བོའི་སྔོན་དུ་ཡོད་ཚེ། ཚད་བཀག་གི་རང་བཞིན་ཤུགས་ཆེ་བ་དང་། གཞུག་ཏུ་ཡོད་ན་ཞིབ་འབྲིའི་རང་བཞིན་ཤེད་ཆེའོ། །འདིའང་གཙོ་བོ་སྐད་ཆའི་སྤྱོད་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ཤིག་ཡིན་པ་ལས། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གོ་དོན་ནས་བལྟས་ན། རིགས་དེ་གཉིས་ཀ་ཞིབ་འབྲི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན། དཔེར་བརྗོད་རི་མོས་གསལ་བར་བྱས་ན་གཤམ་དུ།\nགཞན་ཡང་གོང་ནས་ང་ཚོས་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ནི་དངོས་པའི་མིང་དང་ཡང་ན་དངོས་པོའི་མིང་ཚོམས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཟིན། ཡིན་ཡང་བོད་སྐད་དུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཕུད་པའི་མིང་མཐའ“པ་བ་པོ་བོ་མ་ཅན་ལྡན་མཁན”བཅས་ཀྱང་དངོས་པོའི་མིང་གི་རྟགས་མཚན་དུ་གྱུར་ཡོད་ན། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་འབྱེད་བྱེད་དུ་འདིའི་སྐོར་ནས་རགས་ཙམ་གླེང་བར་བྱ།\nམིང་མཐའ་པ་བ་སོགས་ནི་བོད་སྐད་དུ་དངོས་པོའི་མིང་གི་རྟགས་མཚན་དུ་གྱུར་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་བྱ་བའི་མིང་དང་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་གང་ཞིག་ཚིག་ཏུ་བཞག་ཅིང་དེ་ལ་མིང་མཐའ་པ་བ་སོགས་མ་སྦྱར་ཚེ། དེ་ནི་ཞིབ་བརྗོད་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཚིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་དང་། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ནུས་པ་ནས་བལྟས་ནའང་། རྗོད་ཚིག(谓语)གི་གོ་ཆོད་ཀྱིན་ཡོད། དཔེར་ན། རི་མཐོ། མི་བཟང་། ང་སོང་། ཁོ་དགའ་ལྟ་བུ། དེ་མིན། འདིའི་རིགས་ལ་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་།(时) དངོས་མཐོང་།(亲知) དོན་གསར།(新异)སོགས་བརྡ་སྟོན་གྱི་རྣམ་བཞག(示证范畴)ཀྱང་ཡོད་རུང་བས། དོན་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་ཏུ་ངེས། དཔེར་ན། ཁོ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། ཁོ་སོང་ཟིན།(时) ཁོ་བུད་ཐལ།(亲知) ང་དགའ་གི(新异) ཁོ་མཐོ་རྒྱུ་རེད་ལྟ་བུའོ། །ཡིན་ཡང་འདི་རྣམས་ལ་མིང་མཐའ་པ་བ་སོགས་སྦྱར་ཚེ། དེ་དག་གི་ཚིག་གི་ནུས་པ་ཉམས་ནས་མིང་གི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྲུབ་སྲིད་དོ། །གཞན“པ་པོ་བ་བོ་མ་ཅན་ལྡན་མཁན”བཅས་ཀྱི་ནང་གསེས་ནས་ཀྱང་མིང་གི་རང་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་པའི་ནུས་པ་མི་མཚུངས་པ་རེ་རེ་བཞིན་དགོད་པར་བྱ།\n(1)མིང་མཐའ“པ”དང“བ”གཉིས་ནི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་ངམ་བྱ་བའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་སྦྱར་ཚེ། མིང་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་མིང་དུ་འགྱུར་སྲིད་ཀྱང་། སྤྱིར་བཏང་གི་དངོས་པོའི་མིང་ལྟར་དུ་ངེས་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན(指称性)ནམ་འབོད་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན(称谓性)ཤེད་ཆུང་། དཔེར་ན། “བཟང”ཞེས་པ་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་དང་། “བཟང་བ”ཞེས་པ་རྣམ་པ་དེ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་མིང་དུ་གྱུར་སྲིད་ཀྱང་། ཡུལ་གང་ངེས་འཛིན་བྱེད་དམ་འབོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་མི་འཚམ་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་མིང་མཐའ“པ”དང“བ”གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མིང་དུ་བསྒྱུར་ཚུལ་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་ན། གཅིག་ནི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་དང་བྱ་བའི་མིང་ནི་མིང་གཞན་གྱི་མཐར་བྱུང་ཚེ་ཚིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་དང(སེམས་པ་བཟང་། སྟག་གསོད)། དེའི་མིང་མཐའ་པ་བ་ཅན་ནི་མིང་གཞན་དང་ཇི་ལྟར་བསྡེབས་ཀྱང་དངོས་པོའི་མིང་ཚོམས་ལས་ཚིག་ཏུ་མི་འགྲུབ། དཔེར་ན། སེམས་པ་བཟང་བ། སྟག་གསོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདིའི་སྔ་མ་དངོས་པོའི་མིང་དུ་གྱུར་ཡོད་ཚུལ་ནི། “སེམས་པ་བཟང་བ”ཞེས་པ་ནི“སེམས་པ་བཟང”བའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་མིང་ཡིན་པ་དང་། “སྟག་གསོད་པ”ཞེས་པ་ནི“སྟག་གསོད”ཅེས་པའི་བྱ་བཞག(事件)དེ་རང་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་མིང་ངམ། ཡང་ན་བྱ་བ་དེ་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་གང་ཟག་སུ་ལ“སྟག་གསོད་པ”ཞེས་མིང་བཏགས་པ་ལྟར་ཏེ།འདིའི་སྟོན་ཚུལ་དེ་གཉིས་གཤམ་དུ་བཀོད་ན།\nསྟག་གསོད་པ། — སྟག་གསོད་པའི་ལས་གང་དེའི་མིང་ལ་སྟག་གསོད་པའོ། །(自指)\nསྟག་གསོད་པ། —སྟག་གསོད་མཁན་སུ་དེའི་མིང་ལ་སྟག་གསོད་པའོ། །(转指)\nགཉིས་ནི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་དང་བྱ་བའི་མིང་གི་མཐར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་མི་རུང་། དེའི་མིང་མཐའ་པ་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་ཆོག(*བཟང་གི་མི། བཟང་བའི་མི། *བྲོས་ཀྱི་རྐུན་མ། བྲོས་པའི་རྐུན་མ)། གསུམ་ནི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་དང་བྱ་བའི་མིང་ནི་ཚིག་ཏུ་བཞག་ཚེ་བརྡ་སྟོན་གྱི་རྣམ་བཞག་མཆིས་པ་དང་། དེའི་མིང་མཐའ་པ་བ་ཅན་ལ་བརྡ་སྟོན་གྱི་རྟགས་མཚན(示证标记)སྦྱོར་སྲོལ་མེད། དཔེར་ན།\n(2)མིང་མཐའ“པོ་བོ་མོ་མ་ཅན་ལྡན་མཁན”བཅས་ནི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་དང་བྱ་བའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་སྦྱར་ཚེ། མིང་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་མིང་དུ་བསྒྱུར་ཐུབ་པར་མ་ཟད། སྤྱིར་བཏང་གི་དངོས་པོའི་མིང་ལྟར་དུ་ངེས་འཛིན་ནམ་འབོད་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ལྡན་ཏེ། དཔེར་ན། མི་རྒོད་པོ། བུ་དཔའ་བོ། ཤིང་དྲང་མོ། མོ་མཛངས་མ། བླ་མ་བྱིན་རླབས་ཅན། སློབ་མ་རིག་ལྡན། རྒྱལ་པོ་སྦྱིན་པ་གཏོང་མཁན་ལྟ་བུའི་མིང་རྣམས་སུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྟེ། རྒོད་པོ་དང་དཔའ་བོ། དྲང་མོ་། མཛངས་མ། བྱིན་རླབས་ཅན་སོགས་ཀྱིས་རང་གི་མིང་སྔ་མ་རྣམས་ཏེ། མི་དང་བུ། ཤིང་། མོ། བླ་མ་སོགས་ངེས་འཛིན་ཐུབ་པ་དང་། སྐད་ཆའི་ཁོར་ཡུག་ངེས་ཅན་དུ་རང་གཅིག་པུའང་རང་རང་སོ་སོའི་མིང་སྔ་མ་དེ་འབོད་བྱེད་དུ་རུང་བ་ནི། མི་གང་ལ་རྒོད་པོ་དང་། བུ་སུ་ལ་དཔའ་བོ། ཤིང་གང་ལ་དྲང་མོ། བུ་མོ་གང་ལ་མཛངས་མ་ཞེས་འབོད་ཆོག་པ་ལྟར་རོ། །གལ་ཏེ་འདིའི་རིགས་ཀྱི་མིང་མཐའ་ནི་གོང་གི“པ”དང“བ”གཉིས་ཡིན་ཚེ། འབོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་མི་རུང་བ་ནི། མི་གང་ལ་རྒོད་པ་དང་། བུ་སུ་ལ་དཔའ་བ། ཤིང་གང་ལ་དྲང་བ། བུ་མོ་སུ་ལ་མཛངས་པ་ཞེས་བོས་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཙམ་སྟོན་པ་ལས་འབོད་བྱེད་དུ་མི་འཚམ་པ་ལྟ་བུའོ། །\n(3)མིང་མཐའ“པ་པོ་བ་བོ་མ་མོ་ཅན་ལྡན་མཁན”བཅས་སྦྱར་བའི་དངོས་པོའི་མིང་གི་རྗེས་སུ་ཡང་བསྐྱར་མིང་མཐའ“པོ་བོ་མོ”བཅས་སྦྱར་ནས་གྲུབ་པའི་མིང་མཐའ་བརྩེགས་མ་ཅན(叠加词缀)གྱི་དངོས་པོའི་མིང་གིས་བསྟན་བྱ་ངེས་ཅན(定指)ཞིག་གམ་ཡང་ན་བསྟན་བྱ་གང་གི་རིགས་སྤྱི་ཞིག་སྟོན་པར་བྱེད།(类指) དཔེར་ན། རི་མཐོན་པོ་ཞེས་ཚེ་བསྟན་བྱ་མ་ངེས(不定指)ཤིང་། རི་མཐོན་པོ་བོ་ཞེ་ན་བསྟན་བྱ་དུ་མ་ནས་བྱེ་བྲག་གི་བསྟན་བྱ་གཅིག་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་སམ་ངེས་པར་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན། ངན་པ་དང་ངན་པ་བོ། ཡག་མ་དང་ཡག་མ་བོ། དང་བོ་དང་དང་བོ་མོ། འགྲོ་མཁན་དང་འགྲོ་མཁན་པོ། ལྷག་བསམ་ཅན་དང་ལྷག་བསམ་ཅན་པོ་སོགས་ཀྱི་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་བསྟན་བྱ་ངེས་མེད་ཅན་དང་། ཕྱི་མ་དག་གིས་བསྟན་བྱ་ངེས་ཅན་ཞིག་སྟོན་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར་རོ། །\n(4)བོད་སྐད་དུ་མིང་མཐའ་སུམ་བརྩེགས་ཅན(三加词缀)ཡང་མཆིས་ཏེ། འདིའི་རིགས་ཀྱིས་བསྟན་བྱ་གང་དེའི་རིགས་སྤྱི་ཁོ་ན་སྟོན་པར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། མཛེས་མ་ཅན་པོ། དཔའ་བོ་ཅན་པོ། བཤད་མཁན་ཅན་པོ། ནད་པ་ཅན་པོ། བདེ་ཐང་ཅན་པོ་ལྟ་བུའོ། །\nདེ་ཡང་གོང་གི་རིགས་བཞི་བོ་འདི་དག་གིས་གྲུབ་པའི་མིང་ཚོམས་ཀྱི་མིང་སྔ་ཕྱིའི་བར་ལའང་ཚད་བཀག་དང་ཞིབ་བརྗོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་ནི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཅན་གྱི་མིང་ཚོམས་ནང་བཞིན་མངོན་གསལ་མིན་ལ། སྐད་ཆའི་ཁོར་ཡུག་དང་བསྟུན་ནས་ཚད་བཀག་དང་ཞིབ་བརྗོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཡང་སྲིད། དཔེར་ན། “མི་ངན་པ”ཞེས་པ་རུ“མི”ནན་གྱིས་བཏོན་ཚེ་ཚད་བཀག་སྟོན་པ་དང་། “ངན་པ”ནན་གྱིས་ཀློག་དུས་ཞིབ་བརྗོད་སྟོན་པ་ལྟ་བུ། གལ་ཏེ་འདིའི་མིང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་བ་ན། “ངན་པའི་མི”དང“མིའི་ངན་པ”ཞེས་ཚད་བཀག་གི་དོན་མངོན་གསལ་དུ་སྟོན་ནོ། །དེ་བས་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ལ་མིང་སྔ་ཕྱིའི་ཚད་བཀག་དང་ཞིབ་བརྗོད་ཀྱི་འབྲེལ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ནུས་པ་ཞིག་མཆིས་ཏེ། ནུས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལྡན་པ་ཤེས་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་དུ་ད་གཟོད་བརྡ་དོན་སོགས་ཀྱི་ཟུར་ནས་དབྱེ་བ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པར་བཀར་ན་འབྲེལ་སྒྲར་སྔ་ན་མེད་པའི་གོ་བ་བསྐྱེད་ཐུབ་ཅིང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་སྤྱི་ལའང་ཆེས་ཆེར་མི་འགལ་སྙམ་མོ། །\nདབྱེ་ཞིབ། གོང་གི་དཔེ་བརྗོད་འདིས་སྤྱིར་ཕ་རོལ་པོར་བཤད་འདོད་པ་ནི“ས་དཀྱིལ་སྡེ་བ”ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ནའང་། གང་དེ“ས་དཀྱིལ་སྡེ་བ”ལ་གསལ་ཆ་མེད་པས། དེ་བཟློག་པར་བྱེད་ཆེད་དམ་ཡང་ན་བདེ་བླག་ངང“ས་དཀྱིལ་སྡེ་བ”གོ་བར་བྱེད་སླད་དུ། “རོང་བོ་དགོན་པ”ཞེས་ཕ་རོལ་པོར་གསལ་ཆ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཞིག་ཟུར་ལྟའམ་རྟེན་གཞིར་སྤྲད་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་གོ་རིམ་འདིའི་ཁྲོད། རྟེན་གཞིའི་དངོས་པོ་དང་དམིགས་བྱའི་ཆོས་གཉིས་ལ་གཤམ་གྱི་འབྲེལ་བའམ་ཆ་རྐྱེན་འདི་ལྟ་བུ་ཚང་དགོས་ཏེ། གཅིག་ནི་ཟུར་བལྟའི་ཡུལ“རོང་བ་དགོན་པ”དང་དམིགས་བྱའི་ཆོས“ས་དཀྱིལ་སྡེ་བ”གཉིས་ཀ་ཐུན་མོང་གི་ཁྱབ་ཁོངས“རྨ་ལྷོ་ཁུལ”དུ་གནས་པ་དང་། གཉིས་ནི་རྟེན་གཞིའི་ཡུལ“རོང་བོ་དགོན་པ”ནི“རྨ་ལྷོ་ཁུལ”ནས་ཁྱད་ཆོས་དོད་ཅིང་ཟུར་བལྟའི་ཡུལ་དུ་འོས་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པ། གསུམ་ནི་རྟེན་གཞིའི་ཡུལ“རོང་བོ་དགོན་པ”ནི་དམིགས་བྱའི་ཆོས“ས་དཀྱིལ་སྡེ་བ”དང་ཡང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད(འགྲམ་དུ་ཆགས་པ)པའོ། ། གོང་གི་ཆ་རྐྱེན་འདི་གསུམ་པོ་ཚང་ན། དམིགས་བྱའི་ཆོས་གང་བློའི་ཡུལ་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་གཞིའི་དངོས་པོར་འཚམ་མོ། །གལ་ཏེ་རྟེན་གཞིའི་དངོས་པོ་ནི་དམིགས་བྱའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའམ་ཁྱད་ཆོས་གང་ཡང་མི་བདོག་པ། ཡང་ན་དམིགས་བྱའི་ཆོས་དང་ཐུན་མོང་གི་ཤེས་བྱའི་ཁྱབ་ཁོངས་གཅིག(共同认知域)ཏུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཚེ། རྟེན་གཞིའི་དངོས་པོར་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན། ཕ་རོལ་པོ་གང་ཞིག་གིས“བཀྲ་ཤིས”ཟེར་བ་དང“ཚེ་རིང”ཟེར་བའི་མི་གཉིས་ཀ་ངོ་མི་ཤེས་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས། དེ་ལ“ཚེ་རིང”ཞེས་པ་དེ་ངོ་སྤྲོད་དུས་སུ། དེ་ནི“བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་རེད”ཅེས་ཟེར་ན། ཕ་རོལ་པས་ད་རུང“ཚེ་རིང”ནི་ངོ་ཤེས་ཐབས་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །\nདབྱེ་ཞིབ། གོང་གི་དཔེ་བརྗོད་འདི་རུ་དམིགས་བྱའི་ཆོས་ནི“ཀ་ཡིག”ཡིན་ལ། དེ་ཤེས་བྱེད་དུ“སྡེ་བ་དང་པོ”ཞེས་གྲངས་ཀའི་ལམ་ནས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། “ཀ་ཡིག”དང“སྡེ་བ་དང་པོ”གཉིས་ཀ“ཀ་ལཱི”འི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཡོད་ཅིང་། “སྡེ་བ་དང་པོ”ནི“ཀ་ལཱི”རུ་གྲངས་ཀས་ལམ་ནས་ངེས་འཛིན་སླ་བ་དང་། དེ་མིན་“ཀ་ཡིག”དང་ཡང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད(དང་པོའི་དང་པོ)པས། དམིགས་བྱའི་ཆོས་དེ་ངེས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཟུར་ལྟར་རུང་བ་ལྟ་བུའོ། །\nདོན་སྤྱི་གང་ཞིག་ཟུར་ལྟའམ་རྟེན་གཞིར་བྱས་ནས་དོན་སྤྱི་གཞན་ཞིག་བློའི་ཡུལ་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ནི་མིའི་རིགས་སྤྱིའི་ཐུན་མོང་གི་ནུས་པ་དང་། ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཆེས་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཐབས་ལམ། དམིགས་བྱའི་ཆོས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའང་ཡིན། གལ་ཏེ་རྟེན་གཞིའི་དངོས་པོ་དང་ཁ་བྲལ་ནས་ཐད་ཀར་དམིགས་བྱའི་ཡུལ་ལ་བློ་འཇུག་པར་བྱེད་ན། དེ་ནི་ཆེས་ཁེགས་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ང་ཚོས་ཀ་ལཱི་སུམ་ཅུ་བོ་བློར་སྐྱོར་དུས་སུ། ཡི་གེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ངག་ནས་ཀློག་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡིད་ལ་གསལ་ལེར་འཆར་ཡོང་བ་ནི། དོན་དུ་ཡི་གེ་སྔ་མ་རེ་རེ་ནི་ཡི་གེ་ཕྱི་མ་དག་གི་ཟུར་ལྟའམ་རྟེན་གཞིར་སོང་བ་དང་། སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་རྟེན་གཞི་དང་དམིགས་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཆགས་པས་རེད། གལ་སྲིད་ཀ་ལཱི་སུམ་ཅུའི་གོ་རིམ་འཆོལ་ཅིང་། བསྐྱར་ཟློས་ཀྱང་བྱེད་མི་རུང་བར་ཀློག་དགོས་ཚེ་དེ་ནི་ཇི་འདྲའི་ཁེགས་པའི་གནས་ཤིག་རེད་ཨང་། འདི་ནི་དོན་དུ་རྟེན་གཞིའི་དངོས་པོ་དང་ཁ་བྲལ་ནས་ཐད་ཀར་དམིགས་བྱའི་ཆོས་ལ་བློ་འཇུག་པས་རྐྱེན་རེད་དོ། །\nདེ་ཡང་ཟུར་ལྟའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་བྱའི་ཆོས་གང་བློའི་ཡུལ་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་འདི་ནི་སྐད་བརྡའི་རྣམ་པ་ནས་མངོན་པར་བྱེད་པ་ལ་གཙོ་བོ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ལ་བརྟེན་བཞིན་ཡོད་དེ། འབྲེལ་སྒྲ་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་མིང་ཚོམས་དག་ཀྱང་ངེས་ཤེས་འདི་ལྟ་བུ་ནས་གྲུབ་པ་རེད། རྒྱའི་སྐད་བརྡ་སྨྲ་བ་ལིག་ནིང་ཧྲེང(刘宁生,1995)གིས་ཀྱང“མིང་གཙོ་བོ་དང་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་གི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ནི་རྟེན་གཞིའི་དངོས་པོ་དང་དམིགས་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན།”ཞེས་གསུངས་ཡོད་དེ། ང་ཚོས་དཔེའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་ན། “རི་རྩེ་ཡི་དར་ལྕོག” “རྒྱ་མཚོ་དཀྱིལ་གྱི་གླིང་ཕྲན།” “ཅོག་ཙེ་སྟེང་གི་དཔེ་ཆ།”ལྟ་བུར། ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད། དམིགས་བྱའི་དངོས་པོ“དར་ལྕོག”དང“གླིང་ཕྲན།” “དཔེ་ཆ”བཅས་ངེས་འཛིན་པར་བྱེད་དུས་སུ། རིམ་པ་བཞིན“རི་རྩེ”དང“རྒྱ་མཚོ་དཀྱིལ།” “ཅོག་ཙེ་སྟེང”བཅས་རྟེན་གཞིར་བྱེད་དགོས་ཤིང་། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནས་བལྟས་ན། མིང་སྔ་མ་དག་ནི་རང་གི་མིང་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་སོང་བ་དང་། མིང་ཕྱི་མ་དག་ནི་རང་གི་མིང་སྔ་མའི་བརྗོད་གཞིར་གྲུབ་ཡོད་ལ། འབྲེལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བར་གྱི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱས་ཡོད་དོ། །\nརྟེན་གཞི་དང་དམིགས་བྱའི་འབྲེལ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ནས་བལྟས་ན། ང་ཚོས་གོང་ནས་བཤད་ཟིན་པའི“ཚད་བཀག”དང“ཞིབ་འབྲི”ཞེས་པའང་ཁུངས་འདི་ལ་ཐུག་ཡོད་དེ། “ཚད་བཀག”ནི་དོན་དུ་དམིགས་བྱའི་དངོས་པོ་གང་དེ་གསལ་བར་སྟོན་བྱེད་དུ། དེ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་བཀག་ཅིང་། དེ་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བའི་ཆོས་གང་ཞིག་ཟུར་ལྟར་བཞག་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། “བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་དཔེ་ཆ”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རུ། “དཔེ་ཆ”ཞེས་དཔེ་ཆའི་རིགས་སྤྱི་ཞིག་སྟོན་པ་དང་། “བཀྲ་ཤིས་ཀྱི”ཞེས་ནས“དཔེ་ཆ”འི་བསྟན་དོན་ལ་ཚད་བཟུང་བ་ལྟ་བུ། འདི་ནི་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་གོ་རིམ་ནས་བལྟས་ན། དམིགས་བྱའི་ཆོས“དཔེ་ཆ”དེ་ཕ་རོལ་པོར་གསལ་བར་སྟོན་ཆེད། དེ་ལ་གསལ་ཆ་ཡོད་པའི“བཀྲ་ཤིས”ཞེས་པ་ཞིག་རྟེན་གཞི་རུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་བྱ་གང་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །འདིའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱིས་ཟུར་ལྟའི་དངོས་པོ་གང་དེ་འབུར་དུ་ཐོན་པར་བྱེད་པ་དང་མཉམ་དུ་དམིགས་བྱའི་ཆོས་དེ་བློའི་ཡུལ་དུ་འདྲེན་པར་བྱས་ཡོད། གལ་སྲིད་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ལ་མ་བརྟེན་པར“བཀྲ་ཤིས་དཔེ་ཆ”ཞེ་ན། ཆོས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཤེས་མི་ཐུབ་པར་མ་ཟད་དམིགས་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་བློའི་ཡུལ་དུ་འདྲེན་ཐབས་མེད་དོ། །དེ་བཞིན། “ཞིབ་འབྲི”ཞེས་པའང་ཁུངས་གཏུགས་ན་རྟེན་གཞི་དང་དམིགས་བྱའི་འབྲེལ་བ་ནས་བཤད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་བརྡ་སྨྲ་བLangacker(1993)ལགས་ཀྱིས“ཆོས་གང་ཞིག་གི་ཆེས་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་སམ་རང་བཞིན་དེ་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཆོས་གང་དེའི་རྟེན་གཞིར་འཇོག་རིགས”ཞེས་བཤད་པ་བཞིན། ཆོས་གང་དེ་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་པའི་ཆ་དེ་ནི་ཆོས་དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་གཞིར་འོས་ཏེ། དཔེར་ན། “ཚ་ཞིང་སྲེག་པའི་མེ”ཞེས་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། “ཚ་ཞིང་སྲེག་པ”ནི“མེ”ཡི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དང་ཆབས་གཅིག་ཏུ། “མེ”དེ་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་པའང་ཡིན། ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་རུ། དམིགས་བྱའི་དངོས་པོ“མེ”དེ་ཤེས་བྱེད་དུ། དེའི་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་སམ་རང་བཞིན་ཏེ“ཚ་ཞིང་སྲེག་པ”ཞེས་པ་རྟེན་གཞིར་བྱས་ཤིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས“མེ”ཞེས་པའི་དམིགས་བྱའི་ཆོས་དེ་བློའི་ཡུལ་དུ་འདྲེན་པ་ཞིག་གོ །\nསྲོལ་རྒྱུན་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པས་འབྲེལ་སྒྲ་ལ་ནང་གསེས་རིགས་བཅུ་དགུའི་དབྱེ་བ་མཛད་པའང“རྟེན་གཞི”དང“དམིགས་བྱ”འི་འབྲེལ་བ་རྨང་གཞིར་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན། ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས(གོས་ཀྱི་ཚོན་མདངས)། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན(ཁྱོད་ཀྱི་ལག་པ)། རྟེན་དང་བརྟེན་པ(དཀར་ཡོལ་ནང་གི་འོ་མ)། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ(གྲོ་ནས་ཀྱི་སྨྱུ་གུ)ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རུ། མིང་སྔ་མ་དག་ནི་རྟེན་གཞི་དང་མིང་ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་དམིགས་བྱ་ཡིན་ལ། དམིགས་བྱའི་ཆོས་དེ་དག་རྟོགས་པར་མིང་སྔ་མས་མཚོན་པའི་ཆོས་གང་དེ་ཟུར་ལྟར་བཞག་ཡོད་པ་དང་། སྔ་མའི་ཆོས་དེ་དག་བརྒྱུད་ནས་ཕྱི་མའི་དམིགས་བྱ་དེ་རྣམས་བློའི་ཡུལ་དུ་འདྲེན་པར་བྱས་ཡོད།\nགཞན་ཡང་རྟེན་གཞིའི་དངོས་པོ་བརྒྱུད་ནས་དམིགས་བྱའི་ཆོས་གང་བློའི་ཡུལ་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་འདི་ནི་མིང་དང་མིང་གི་རིམ་པ་ནས་བཀོལ་བཞིན་པར་མ་ཟད། ཚིག་དང་བརྗོད་པའི་ཁྲོད་དུའང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་དེ། “རྟེན་གཞི་དང་དམིགས་བྱ”འི་འབྲེལ་བ་ཅན་འདི་ལྟ་བུ་དུ་མ་ཚིག་གམ་བརྗོད་པ་གང་དུ་ཕྲེང་བ་བཞིན་བསྟར་ཚེ། དེའི་འབྲེལ་བའི་རྒྱུན་ཐག(关系链)ཅིག་ཆགས་སྲིད་ཅིང་། དེ་རུ་དམིགས་བྱའི་ཆོས་གསར་བ་གཅིག་འཕྲོར་གཅིག་བྱུང་བ་དང་མཉམ་དུ། རྟེན་གཞིའི་དངོས་པོ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་དམིགས་བྱའི་ཆོས་གང་དེའི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ལས་བརྒལ་ཏེ་ཟུར་ལྟར་མི་རུང་བར་འགྱུར་སྲིད་ལ། དེའི་ཚེ་མིང་དང་མིང་གི་བར་གྱི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱས་ཏེ་སྐོང་ཡང་རུང་ངོ་། །རིམ་པ་འདིའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་གྱུར་ན། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་དང་མི་སྦྱོར་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་བདེ་བླག་ངང་ཤེས་སྲིད་པས། “རྟེན་གཞི་དང་དམིགས་བྱ”འི་ཟུར་འདི་ནས་འབྲེལ་སྒྲའི་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་འདོད་དོ། །\nདེ་ཡང་གོང་ནས་བརྗོད་པའི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་ནུས་པ་དག་ལས། ང་ཚོས་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་མི་སྦྱོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་ཀྱང་རྙེད་ཐུབ་སྟེ། གཅིག་ནི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ལ་དོན་ལྡོག་པ་དུ་མ་སྟོན་པའི་ནུས་པ་མཆིས་ཞེས་པ་ནས། དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་ཅན་སྟོན་པ་ཡིན་ན་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་མི་རིགས། གཉིས་ནི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ལ“ཚད་བཀག”དང“ཞིབ་བརྗོད”ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་ཅེས་པ་ནས། སྐད་ཆའི་དགོས་དབང་དུ“ཚད་བཀག”དང“ཞིབ་བརྗོད”ཀྱི་དོན་དམིགས་བསལ་དུ་སྟོན་མི་དགོས་ཚེ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་མི་རུང་། གསུམ་ནི་དམིགས་བྱའི་ཆོས་གང་སྐད་ཆ་བཤད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་གཉིས་ཀར་གསལ་ཆ་ཡོད་ཅིང་། ཟུར་ལྟའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་ཐད་ཀར་བློའི་ཡུལ་དུ་འདྲེན་ནུས་པ་ཡིན་ན་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་མི་དགོས་སོ། །དོན་དུ་འདི་གསུམ་པོའང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཟུར་མི་འདྲ་བ་མ་གཏོགས་བཤད་བྱ་གཅིག་ལ་བབས་ཡོད།\nརང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་སོགས་སུ་འདིའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་ཆ་བཏོན་ནས་དཔྱད་མེད་པས། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་སྐད་ཆའི་འཚོ་བའམ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ། མིང་དང་མིང་ཕྲད་པའི་ཚེ། དེའི་བར་དུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་མི་སྦྱོར་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཆགས་མེད་སྟབས། རང་རང་གི་དྲན་ཚོད་ལྟར་གང་བྱུང་དུ་སྦྱོར་བའི་སྣང་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་ཚབ་ཆེ། གནད་དོན་འདི་ནི་ཆེ་ས་ནས་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང་ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་མཚན་བྱང་། ཆུང་ས་ནས་ཟ་ཁང་ཚོང་ཁང་གི་མིང་སོགས་སུ་ཁྱབ་ནས་ཡོད། ང་ཚོས་སྣང་ཚུལ་འདི་ལ་རྒྱུས་གསལ་བོ་ཞིག་ལོན་ཆེད་དུ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་འགའ་ཞིག་སྟེ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷ་ས་དང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་རེབ་གོང་། མགོ་ལོག ཀན་སུའུ་ཡི་བླ་བྲང་དང་། གཙོས་བཅས་ས་ཁུལ་ལྔ་བརྟག་དཔྱད་བྱ་ཡུལ་དུ་བདམས་ནས། དེ་གའི་ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་མཚན་བྱང་དང་། ཟ་ཁང་ཚོང་ཁང་གི་མིང་དུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་ཡོད་མེད་ལ་ཞིབ་ཏུ་བརྟག་པ་ཡིན་ལ། དེ་རུ་བོད་ལྗོངས་ལྷ་ས་ནས་ས་མིང་དང་མི་མིང་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ལས་ཁུངས་དང་། ཟ་ཁང་ཚོང་ཁང་གི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཅན་བསྡོམས་པས50བདམས་ལ། དེའི་ནང་ནས་མིང་སྔ་ཕྱིའི་བར་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་བ་ཅན28མཆིས་པ་དང་། སྦྱར་མེད་པ22ཡོད། མཚོ་སྔོན་རེབ་གོང་ས་ཆ་ནས་དེའི་རིགས་ཀྱི་མིང91བདམས་པ་དང་། དེ་རུ53ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཡོད་པ་དང་། 38ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་མེད། མཚོ་སྔོན་མགོ་ལོག་ནས་དེའི་སྐོར་གྱི་མིང50བདམས་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་མིང30ལ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་ཡོད་ལ། 20ལ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་མེད། ཀན་སུའུ་བླ་བྲང་ནས་མིང30བདམས་ཤིང་། དེ་རུ་མིང17དུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། 13ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་མེད། དེ་བཞིན་ཀན་སུའུ་གཙོས་ས་ཆ་ནས་ཀྱང་འདིའི་རིགས་ཀྱི་མིང30བདམས་ལ། དེ་ནས་མིང23ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་བཞག་ཡོད་ཅིང་། 7ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་མེད། ཞོར་དུ་ང་ཚོས་བོད་ཁུལ་གྱི་ལས་ཁུངས་འགའི་མཚན་བྱང་གི་བོད་འགྱུར་དག་ལའང་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རུའང་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་མ་སྦྱར་ཅི་རིགས་ཤིག་སྣང་ངོ་། །གོང་གི་སྣང་ཚུལ་འདི་དག་ལས་དཔེ་མཚོན་ཅན་དུ་མ་རེའུ་མིག་ཏུ་བཀོད་ན་གཤམ་གསལ།\nགོང་ནས་དྲངས་པའི་དཔེ་བརྗོད་དག་ནི་བོད་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་སོ་སོའི་ལས་ཁུངས་དང་ཟ་ཁང་ཚོང་ཁང་གི་མིང་དུ་བྱས་པའི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་པ་དང་། དེ་རུ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་དང་མ་སྦྱར་བ་ཅི་རིགས་ཤིག་སྣང་ལ། དེའི་འབྲེལ་སྒྲ་ཐོབ་མི་ཐོབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་དུ་མེད་པས། རང་སྣང་གང་བྱུང་ལྟ་བུའི་དཔེ་རུ་གྱུར་ཡོད། རྩོམ་པ་པོས་བསམས་ན་གནད་དོན་འདི་ནི་ང་ཚོས་གོང་ནས་བཤད་པའི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་དག་མ་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འདོད། བོད་སྐད་དུ་མིང་དང་མིང་གི་བར་དུ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་དང་མ་སྦྱར་བས་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་འབྱུང་སྲིད་ལ། འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་དགོས་ས་ཞིག་ལ་འབྲེལ་སྒྲ་མ་སྦྱར་བ་དང་། སྦྱོར་མི་རུང་བ་ཞིག་ལ་སྦྱར་བ་གང་ཡིན་ཡང་། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ལུགས་དང་ཆེས་ཆེར་མི་མཐུན་པར་མ་ཟད། བསྟན་བྱའི་དོན་གང་བདེ་བླག་ངང་སྟོན་པར་ཡང་ཤིན་ཏུ་གནོད་སྲིད།དེ་བས་གཤམ་ནས་གོང་གི་དཔེ་བརྗོད་དག་དང་སྦྲེལ་ཏེ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་མི་སྦྱོར་གྱི་ཆོས་ཉིད་རགས་ཙམ་གླེང་བར་བྱའོ། །\nདེ་ཡང་ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱི་མིང་ནི་མིང་གི་རིགས་ལས་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་གཏོགས་པ་དང་། དེས་ལས་ཁུངས་ག་གེ་མོ་ཁོ་ན་ཞིག་ལས་མི་སྟོན་པས། རང་འགྲུབ་བྱེད་དུ་མིང་དུ་མ་འདུས་ཀྱང་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་མེད། དེའི་ཕྱིར་དེ་རུ་འདུས་པའི་མིང་རྣམས་ནི་བསྟན་བྱ་སྤྱི་གང་དེའི་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་ལས། རེ་རེས་ནས་དོན་ལྡོག་པ་སོ་སོ་མི་སྟོན་ཞིང་། རྣམ་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་བར་ལ་སྒྲིག་གཞིའི་འབྲེལ་བ་ཆགས་མེད། གལ་ཏེ་འདིའི་རིགས་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་བར་བྱས་ན། མིང་སྔ་ཕྱི་སོ་སོ་ནས་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་བསྟན་ནས། སྔོན་གྱི་བསྟན་བྱ་ལས་ཁུངས་གང་དེ་མི་སྟོན་པར་འགྱུར། འདིའི་སྣང་ཚུལ་ནི་བོད་སྐད་དུ་རྒྱའི་འགྱུར་མིང་དང་གསར་བྱུང་གི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་སོགས་སུ་ཆེས་ཆེར་གནས་པས། འདི་ནས་དཔེ་མཚོན་ཅན་འགའ་བདམས་ཏེ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །\nདེ་ཡང“中国人民银行”ཞེས་པ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་དངུལ་ཁང་ཞིག་གི་མིང་སྟེ། དེས་རང་གི་མཚོན་བྱ་དངུལ་ཁང་ག་གེ་མོ་གང་དེ་ཁོ་ན་སྟོན་བཞིན་ཡོད། བོད་སྐད་དུ་དེ་ལ“ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས“ཀྲུང་གོ”དང“མི་དམངས་དངུལ་ཁང”གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་སྦྱར་ནས་མིང་ཚོམས་སུ་བསྒྱུར་ཡོད་ཅིང་། འགྱུར་མིང་དེ་ནི་ལས་ཁུངས་གང་དེའི་སྒོ་བྱང་དང་། དམངས་སྒོར(དམངས་སྒོར་དུ་ཡིག་རིགས་ལྔ་ཡོད་ཀྱང་། བོད་ཡིག་ཕུད་པའི་ཡིག་རིགས་གཞན་བཞི་བོ་རུ་འབྲེལ་བ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཕྲད་སྦྱར་མེད།)སོགས་སུ་སྤྱད་ནས་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ཡོད།\nསྤྱིར“中国人民银行”ནི་ལས་ཁུངས་གང་ཁོ་ན་ཆེད་དུ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་དང་། མིང་དེ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི“中国”、“人民”、 “银行”ཞེས་པ་གསུམ་ནི་ལས་ཁུངས་གང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་སམ་རང་བཞིན་སོགས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་ཡིན་ཡང་། མིང་དེ་གསུམ་ཀ་མཉམ་དུ་འདུས་ནས་བསྟན་བྱ་གཅིག་གམ་དོན་སྤྱི་གཅིག་ཁོ་ན་སྟོན་པར་བྱེད་ཚེ། དེ་དག་ནི་རང་གི་བསྟན་བྱ་སྤྱི་གང་དེའི་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་མ་གཏོགས། རང་སོ་སོ་ནས་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་སྟོན་བཞིན་མེད། དེ་བས་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། རང་འགྲུབ་བྱེད་ལ་མིང་དུ་མ་འདུས་ཀྱང་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་མེད་དོ། །འདིས་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་ཅེས་པའང་སྤྱིར“银行”ཅེས་པ་ནི་བསྟན་བྱ་ངེས་མེད་ཅན་གྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ངེས་འཛིན་བྱེད་དུ་མིང་ལ“中国人民”ཞེས་བཏགས། འདིའི་ཚེ“中国人民”ཞེས་པ་ནི“银行”གང་དེ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་གྱུར་ཡོད་ཅིང་། ཕྱིར“银行”དེ་འབའ་སྟོན་བཞིན་ཡོད་ན། “银行”དང“中国人民”གཉིས་ནི་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་གི་འབྲེལ་བར་གྱུར་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡིན་ནའང་། བོད་སྐད་དུ་འདི་ལ“ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས་འགྱུར་ཡོད་ལ། བར་གྱི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད“འི”ཡིས“ཀྲུང་གོ”དང“མི་དམངས་དངུལ་ཁང”གཉིས་ཀྱི་མཚམས་བཅད་ཅིང་། དེའི་ནུས་པས་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་མིང་སྔ་ཕྱིའི་བར་ལ་སྒྲིག་གཞིའི་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། བརྡ་དོན་གྱི་ཐད་ནས་གཙོ་བོ་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་བ་བསྟན་ནས། “ཀྲུང་གོ”ཞེས་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་དང་། “མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པའི་མུར། “ཀྲུང་གོ”ཡི“མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས་པའི་དོན་ཞིག་གོ དེ་ལྟ་ན། འདིའི“མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ནི་ཡན་གར་གྱི་ལས་ཁུངས་གང་གི་མིང་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི“ཀྲུང་གོ”ཡི་ཡིན་པའི་དོན་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྟན་ཏེ། མ་གཞིའི་ལས་ཁུངས་གང་དེའམ་ཡང་ན་མ་ཡིག་གི་དོན་དེ་ཇི་བཞིན་མཚོན་ཐུབ་མེད་དོ། །\nགཞན་ཡང་། བོད་སྐད་དུ“ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས་ནས“ཀྲུང་གོ”ཡི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་ཆོག་ན། “མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས“མི་དམངས”ཀྱི་རྗེས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲེལ་སྒྲ་མི་ཐོབ། གལ་ཏེ་དེ་ལའང་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་རུང་ཞེ་ན། “ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱི་དངུལ་ཁང”ཞེས་པར་གྱུར་ནས། “ཀྲུང་གོ་ན་ཡོད་པའི་མི་དམངས་ཀྱི་དངུལ་ཁང་ཡིན་ནོ་ཅོག”ཅེས་པའི་དོན་ལོག་པ་ཞིག་བསྟན་པའི་མུར། “ཀྲུང་གོ་ཞིང་ལས་དངུལ་ཁང” “ཀྲུང་གོ་དངུལ་ཁང” “ཀྲུང་གོ་བཟོ་ཚོང་དངུལ་ཁང”སོགས་ཀྱང“ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱི་དངུལ་ཁང”ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མིན་བརྡ་དོན་དབྱེ་ཞིབ་ཀྱི་ཐབས་ནས་བལྟས་ནའང་། “ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས་པར། “དངུལ་ཁང”ནི་མིང་གཙོ་བོ(中心语)དང་། “ཀྲུང་གོ་མི་དམངས”ནི་ཁྱད་ཆོས་སྟོན་པ(修饰语)ཡིན་པ་ལས། “ཀྲུང་གོ”ཞེས་དང་། “མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས་མཚམས་བཅད་ན་བསྟན་བྱའི་དོན་དང་འགལ་བར་འདོད་དེ་གཤམ་གསལ།\nགལ་སྲིད་འབྲེལ་སྒྲ་མ་སྦྱར་བ་ཡིན་ན། “ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས“ཀྲུང་གོ”དང“མི་དམངས” “དངུལ་ཁང”བཅས་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་གསུམ་འདུས་ནས་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་གམ་དོན་སྤྱི་གཅིག་སྟོན་པར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་འདི་གསུམ་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ལས་ཁུངས་གང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་སམ། རིགས། རང་བཞིན་སོགས་གོ་ནུས་པ་ནི་མིང་སྔ་ཕྱིའི་སྒྲིག་གཞིའི་འབྲེལ་བ་ནས་མ་ཡིན་པར། དོན་གྱི་འདུས་ཚད་མཐོ་བས(高信息度)རེད། མདོར་དེད་ན་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཡིན་པས་རེད་འདོད་དོ། །ཡང་འདི་དང་འབྲེལ་ནས། རྒྱའི་སྐད་ཀྱི“中国人民银行青海分行”དང“中国人民银行西宁支行”གཉིས་ཀྱང་བོད་སྐད་དུ་མིང་འདོགས་ཚེ་རིམ་པ་བཞིན“ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང་མཚོ་སྔོན་ཡན་ལག་དངུལ་ཁང”དང“ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང་ཟི་ལིང་ཉིང་ལག་དངུལ་ཁང”ཞེས་ཟེར་དགོས་པ་ལས། “ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང་གི་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཡན་ལག་དངུལ་ཁང”དང“ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང་གི་ཉིང་ལག་ཟི་ལིང་དངུལ་ཁང”ལྟ་བུ་སོགས་སུ་བསྒྱུར་ཚེ། སྔ་མས“མཚོ་སྔོན”ས་ཆ་ལ“ཡན་ལག་དངུལ་ཁང”ཞེས་པའི་ལས་ཁུངས་ཡན་གར་ཞིག་ཡོད་པའི་དོན་ལོག་པ་ཞིག་སྟོན་པ་དང་། ཕྱི་མས“ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”གི་ཉིང་ལག་ནི“ཟི་ལིང་དངུལ་ཁང”ཡིན་པའི་དོན་འཁྲུལ་བ་ཞིག་སྟོན་པར་འགྱུར་སྲིད་དོ། །དེ་མིན་སྔ་མར་དོན་ལྡོག་པ་བཞི་དང་ཕྱི་མར་དོན་ལྡོག་པ་གསུམ་ཡོད་པར་གྱུར་ཡོད། དེ་བཞིན། “中国银行”ཞེས་པའི་ལས་ཁུངས་དེར་ཡང“ཀྲུང་གོའི་དངུལ་ཁང”ཞེས་བསྒྱུར་ན་དོན་དང་མི་མཐུན་པར་འདོད་དེ། “ཀྲུང་གོའི་དངུལ་ཁང”ཞེ་ན། བར་གྱི་འབྲེལ་སྒྲའི་ནུས་པས་ཀྲུང་གོ་ན་ཡོད་པའི་དངུལ་ཁང་ཡོད་དོ་ཅོག་ཅིག་བསྟན་ནས་མ་གཞིའི་ལས་ཁུངས་དེ་མི་གོ་བར་གྱུར་ཡོད། ཡང་མཚོ་སྔོན་རེབ་གོང་ས་ཆའི“同仁农商银行”ཞེས་པར“རེབ་གོང་ཞིང་སྡེའི་ཚོང་ལས་དངུལ་ཁང”ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད་དེ། སྤྱིར“银行”དེའི་མིང་ལ“同仁农商”ཟེར་བ་ཡིན་གྱི། བོད་སྐད་དུ་མིང་སྔ་ཕྱིའི་བར་ལ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བས། “ཚོང་ལས་དངུལ་ཁང”ཞེས་པའི་ལས་ཁུངས་ཞིག“རེབ་གོང་ཞིང་སྡེ”ཡི་ཡིན་པའི་དོན་ལོག་པ་ཞིག་བསྟན་འདུག དེ་མིན་རྒྱའི་སྐད་ཀྱི“同仁农商银行”ཞེས་པ་རུ། “同仁农商”ནི“银行”བྱེ་བྲག་པ་དེ་ངེས་འཛིན་བྱེད་དང་། “银行”ཞེས་པས་ཕྱིར“同仁农商”དེ་སྟོན་བཞིན་ཡོད་པས། སྔ་ཕྱི་གཉིས་ནི་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་ཡིན། བོད་སྐད་དུ་འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་བཅད་པས། “རེབ་གོང་ཞིང་སྡེ”ཡིས“དངུལ་ཁང”བྱེ་བྲག་པ་དེ་སྟོན་བཞིན་མེད་ཅིང་། “ཚོང་ལས་དངུལ་ཁང”ཞེས་པས་ཀྱང“རེབ་གོང་ཞིང་སྡེ”མི་སྟོན་པས། སྔ་ཕྱི་གཉིས་ནི་དོན་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་ཡོད།\nགཞན་ཡང་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་འདིའི་རིགས་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་མི་སྦྱོར་བ་ནི་སྔོན་བྱུང་གི་དགོན་སྡེའམ་ལས་ཁུངས་དག་གི་མིང་འདོགས་སྟངས་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་སྟེ། དཔེར་ན། ས་སྐྱ་དགོན་པ། སེ་ར་དགོན་པ། འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་། སྡེ་དགེ་དཔར་ཁང་། ཞོལ་དཔར་ཁང་། སྐུ་འབུམ་དཔར་ཁང་། ཨ་མདོ་མཆོད་རྟེན་རང་བྱོན། རྡོ་སྦིས་གྲྭ་ཚང་། བྱ་ཁྱུང་དགོན་པ། གསེར་རྟ་དགོན་པ། བླ་བྲང་དགོན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སོ། །གལ་ཏེ་འདིའི་རིགས་ཀྱི་མིང་སྔ་ཕྱིའི་བར་ལའང་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་བར་བྱས་ན། དེས་ཀྱང་རང་གི་དོན་སྤྱི་ཁོ་ན་དེ་མི་སྟོན་པར་ས་ཆ་ག་གེ་མོའི་དོན་སྤྱི་ངེས་མེད་ཅིག་སྟོན་པ། དཔེར་ན། “ས་སྐྱའི་དགོན་པ”ཞེས་པས་ས་སྐྱ་ས་ཆའི་དགོན་པ་མཐའ་དག་དང་། “སྡེ་དགེའི་དཔར་ཁང”ཞེས་པས་སྡེ་དགེ་ཡུལ་གྱི་དཔར་ཁང་ཚང་མ་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ནི་མིང་དུ་མ་འདུས་ནས་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བྱའི་དོན་སྤྱི་གཅིག་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་མེད་པས། བར་དུ་ཅིས་ཀྱང་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་མི་རུང་སྙམ། གལ་ཏེ་དེ་དག་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ནན་གྱིས་སྟོན་དགོས་ནའང་། ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ནི་སོར་བཞག་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས། དེ་ལ་ཁྱད་པར་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་མིང་གཞན་པ་སོགས་བསྐྱར་དུ་སྦྱར་བའི་ཐབས་ཀྱིས་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དོན་གང་དེ་སྟོན་དགོས་སོ། །དཔེར་ན། “ས་སྐྱ་དགོན་པ”ནི་ཡུལ་གང་ན་ཡོད་པ་ནན་གྱིས་སྟོན་དགོས་ཚེ། དེ་ལ“ས་སྐྱའི་ས་སྐྱ་དགོན་པ”ཞེས་པ་ལས“ས་སྐྱའི་དགོན་པ”ཞེས་བརྗོད་མི་རུང་བ་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན། “ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”གི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་དགོས་ཚེའང་། དེ་ལ“མཚོ་སྔོན་གྱི་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”དང“བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་སོར་བཞག་བྱས་པའི་རྨང་གཞི་ནས་དེའི་སྔོན་ལ་ཡུལ་གྱི་མིང་སོགས་སྦྱོར་བ་ལས། ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུའང་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་ན། “བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས“བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུང་གོ”ལྟ་བུའི་དོན་ལོག་པ་ཞིག་བསྟན་ཡོང་ངོ་། ། ཡང་དཔེར་ན། “ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས་པའི་ལས་ཁུངས་དེ་ནི་ཀྲུང་གོ་མ་ཟད་ཀྱི་ཨ་རི་ས་ཆ་ནའང་བཙུགས་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་དགོས་ཚེའང། “ཀྲུང་གོའི་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”དང“ཨ་རིའི་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེས་བརྗོད་དགོས་པ་ལས། “ཨ་རིའི་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ཞེ་ན། “ཨ་རིའི་ཀྲུང་གོ”ཞེས“ཀྲུང་གོ”ནི“ཨ་རི”ཡི་ཡིན་པའི་དོན་ལོག་པ་ཞིག་སྟོན་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་བས“ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”དང“ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང” གཞན“ཀྲུང་གོའི་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་དངུལ་ཁང”ལྟ་བུ་སོགས་ནི་ཕྲད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཡིན་ཡང་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། འདིའི་རིགས་ཀྱི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་སྟངས་ལ་བློ་ཕྲ་མོ་འཇུག་དགོས་སྙམ་མོ། །\nདེ་ཡང་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བརྙན་འཕྲིན་རྒྱང་སྒྲོག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཁམས་སྐད་ཀྱི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་དེ་ལ“ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང”ཞེས་མིང་བཏགས་ཡོད་ལ། དེར་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་དགེ་རྒན་བདེ་མཆོག་ལགས་ཀྱིས“ཁམས་པ་དང་བརྙན་འཕྲིན་ཞེས་ལྡོག་པ་གཉིས་ཡིན་པས། ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཞེ་ན་འགྲིག་འདུག”ཅེས་གསུངས་ཡོད། དེར་བལྟས་ན་རྒན་ཁོང་གིས་འདིའི་རིགས་ཀྱི་མིང་མཐའ་དག་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་དགོས་པར་འདོད་བཞིན་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡིན་ཚེ། “ཨ་མདོ་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། མཚོ་སྔོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། རྨ་ལྷོ་བོད་ཡིག་ཚགས་པར།”སོགས་དང་། མཐའ་ན“ས་སྐྱ་དགོན་པ། སྡེ་དགེ་དཔར་ཁང། ཨ་མདོ་མཆོད་རྟེན་རང་བྱོན”སོགས་སུའང་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་ནས། “ཨ་མདོའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། མཚོ་སྔོན་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། རྨ་ལྷོའི་བོད་ཡིག་ཚགས་པར། ས་སྐྱའི་དགོན་པ། སྡེ་དགེའི་དཔར་ཁང། ཨ་མདོའི་མཆོད་རྟེན་རང་བྱོན”ལྟ་བུ་མིང་འདོགས་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱོད་ལྟར་ན་དེ་དག་ཀྱང་དོན་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཡིན་པས་ཕྱིར་རོ། ། ཡིན་ནའང་རྩོམ་པ་པོ་ལྟ་ཚུལ་འདིར་ཅུང་མི་འཐད་ལ། དེ་ནི་དགེ་རྒན་ཁོང་གིས་ཐུགས་མཉམ་མ་བཞག་པ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། ས་མིང་དང་མི་མིང་། ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱི་མིང་ནི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་གཏོགས་ཤིང་། དེའི་རིགས་ལ་དོན་སྤྱི་གཅིག་འབའ་ཞིག(概念的唯一性)མ་གཏོགས་མེད་ན། དོན་ལྡོག་པ་དུ་མ་སྟོན་པར་བྱས་ཚེ། བར་གྱི་འབྲེལ་སྒྲའི་ནུས་པས་གཙོ་བོ་སྔ་ཕྱིའི་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་སྟོན་པར་བྱས་ནས། ངེས་འཛིན(指称)ནམ་འབོད་བྱེད(称谓)ཀྱི་མིང་དུ་མི་རུང་། དེ་མིན། སྤྱིར་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ནི་བསྟན་བྱ་ངེས་ཅན(有定)ཞིག་ཡིན་ཡང་། བར་དུ་འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་སྦྱར་བ་ན། དོན་གྱི་སྟོན་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་བསྟན་བྱ་ངེས་མེད(无定)དུ་འགྱུར་ཡང་སྲིད། དཔེར་ན། “ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང”ཞེས་སྤྱིར་ལས་ཁུངས་གང་ཁོ་ན་ཞིག་སྟོན་པར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ནའང་། བར་གྱི་འབྲེལ་སྒྲས“ཁམས་པ”དང“བརྙན་འཕྲིན་ཁང”གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཚད་ཅིག་བསྟན་ནས། “ཁམས་པ”དང་འབྲེལ་བའི“བརྙན་འཕྲིན་ཁང”མཐའ་དག་ཅིག་གོ་བར་བྱས་ཡོད། དེ་ལྟར་ན། “ཁམས་པ”ན་གནས་པའི“བརྙན་འཕྲིན་ཁང”ཐམས་ཅད“ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང”ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང་། ཁམས་སྐད་ཀྱི་ལམ་ནས་སྟོན་བཞིན་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཡོད་ཚད་ཀྱང“ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན”ཡིན་དགོས། དེས་ན། “དཀར་མཛེས་ཁུལ་རྒྱང་སྒྲོག་བརྙན་འཕྲིན་ཁང”ཡང“ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང”ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། “དར་རྩེ་མདོ་བརྙན་འཕྲིན་ཁང”ཡང“ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན”ཡིན་དགོས་སོ། །འདི་ལྟར་གྱུར་ཚེ། “ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང”ཞེས་པ་འདི་ནི་སྤྱིར་ལས་ཁུངས་གང་འབའ་ཞིག་གི་མིང་དུ་བཏགས་ཀྱང་། དོན་སྟོན་དུས་ལས་ཁུངས་གཞན་དག་ཀྱང་གོ་བར་གྱུར་ཡོད་པས། མིང་བཏགས་ཀྱང་མ་ཐོགས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡོད་དོ། །གལ་སྲིད་འདིའི་བར་གྱི་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་དོར་ནས“ཁམས་པ་བརྙན་འཕྲིན་ཁང”ཞེས་པར་བཅོས་ན། གཅིག་ནས་སྒྲིག་གཞིའི་འབྲེལ་བ་མེད་པར་གྱུར་ནས་མིང་སྔ་ཕྱི་ཚགས་དམ་པ་དང་། གཉིས་ནས་སྔ་ཕྱི་མིང་གཉིས་ནི་བསྟན་བྱ་གང་གི་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་ཙམ་དུ་གྱུར་ནས་སོ་སོ་ནས་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་མི་སྟོན། གསུམ་ནས་སྔ་མའི་མིང་ནི་ཕྱི་མའི་དོན་གྱི་ངེས་འཛིན་བྱེད་དང་། ཕྱི་མའི་དོན་དེ་སྔ་མའི་མིང་གི་བསྟན་བྱར་གྱུར་ཏེ། སྔ་ཕྱི་གཉིས་ནི་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་གི་འབྲེལ་བར་གྲུབ་སྲིད། བཞི་ནས་མིང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་མིང་བརྡའི་གོ་དོན(词汇意义)སྟོན་པར་བྱས་ནས་ངེས་འཛིན་ནམ་འབོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་རུང་ངོ་། །འདི་བཞི་བོ་ནི་དོན་དུ་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། “康巴电视台”ཞེས་པའི་ལས་ཁུངས་དེ་ལའང“ཁམས་པ་བརྙན་འཕྲིན་ཁང”ཟེར་དགོས་པ་ལས“ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང”ཞེ་ན་དོན་དང་མི་མཐུན་པ་ཡང་རྟོགས་ཐུབ་བོ། །\nགོང་གི་འདིའི་རིགས་ཀྱི་བླང་དོར་མ་ཤེས་ན། སྐབས་འགར་དོན་ལོག་པར་སྟོན་ནས་གཞན་གྱི་འཕྱ་བའི་གནས་སུའང་འགྱུར་སྲིད་དེ། དཔེར་ན། “甘南日报社”ལ“ཀན་ལྷོ་ཉིན་རེའི་གསར་འགྱུར་ཁང”ཞེས་མིང་བཏགས་ཡོད་པ། སྤྱིར་དོན་སྟོན་འདོད་པ་ནི། ཀན་ལྷོ་ཡི་ཉི་མ་རེ་རེའི་གསར་འགྱུར་སྒྲུབ་བཞིན་པའི་ལས་ཁུངས་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ནའང་། འབྲེལ་སྒྲའི་ནུས་པས“ཉིན་རེ”ཞེས་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་དང་། “གསར་འགྱུར་ཁང”ཞེས་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ནས། “ཉི་མ་རེ་རེའི་གསར་འགྱུར་ཁང(每日的报社)”ཞེས་པའི་དོན་ལོག་པ་ཞིག་སྟོན་པ་ལྟ་བུའོ། །\nདེ་ཡང་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་གཙོ་བོར་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་སློབ་གླིང་དེ་ལ“བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང”ཞེས་མིང་བཏགས་ཡོད་ཅིང་། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོས་དེ་ལ“བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་སློབ་གླིང”ཞེས་མིང་དུ་མཛད་ཡོད། དེ་རུ་སྔ་མས“བོད་རིག་པ”དང“སློབ་གླིང”གི་བར་དུ་འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་སྦྱར་ཡོད་པ་དང། ཕྱི་མས་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་མེད། དོན་དུ་དེའི་མིང་སྔ་ཕྱིའི་བར་ལ་རྣམ་དབྱེའི་ཕྲད་ཐོབ་བམ་ཞེ་ན་གཤམ་ནས་དཔྱད་པར་འགྱུར་རོ། །\n“བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང”དང“བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང”གང་ཡིན་ཡང་། དེ་ནི་ལས་ཁུངས་གང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་སྨྲས་མ་དགོས། དེ་ལྟར་ཡིན་ཚེ། ང་ཚོས་གོང་ནས་བཤད་ཟིན་པའི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་གི་ཆ་རྐྱེན་བཞི་བོ་ཚང་དགོས་པར་འདོད་དེ། གཅིག་ནས་མིང་དེ་ལ་མཚོན་བྱའི་དོན་སྤྱི་གཅིག་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་ཡོད་མི་རུང་། འདིའི་དོན་སྤྱི་གཅིག་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ནི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དེ་ནི་མིང་གཉིས་སམ་དུ་མ་འདུས་ནས་གྲུབ་ཀྱང་། མིང་དེ་དག་ནི་བསྟན་བྱ་གང་གི་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་ཙམ་དུ་སོང་བ་ལས། རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་མིང་ལྟར་དུ་རང་རང་སོ་སོ་ནས་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་མི་སྟོན། ཡང་གཅིག་བཤད་ན། རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་མིང་གི་བསྟན་དོན་དང་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་གི་གྲུབ་ཆར་གྱུར་བའི་མིང་གཉིས་ནི། སྐབས་འགར་གཟུགས་གཅིག་ཀྱང་དོན་ཁ་ཁ་སྟོན་ཡང་སྲིད། དཔེར་ན། “པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ”དང“པེ་ཅིང་གི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ”ལྟ་བུར་མཚོན་ན། སྔ་མའི“པེ་ཅིང”ནི་སློབ་ཆེན་གང་གི་མིང་ལ“པེ་ཅིང”ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་སློབ་ཆེན་གང་ངེས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མིང་དང་། ཕྱི་མའི“པེ་ཅིང”ནི་སློབ་ཆེན་གང་གི་གནས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་གྲུབ་པས། དེ་ནི་ས་ཆ་གང་ངེས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་ལྟར་རོ། ། དེ་བཞིན། “བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང”དང“བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང”ཞེས་པར་མཚོན་ནའང་། སྔ་མའི“བོད་རིག་པ”ནི་འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་བཅད་པས། རྣམ་པའི་ཆ་ནས་སྒྲིག་གཞི་ཚགས་ལྷོད་ཅིང་། དོན་གྱི་སྟེང་ནས་རང་གཅིག་པུས་ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་སྟོན་ན། ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་གི་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆར་གྱུར་མེད། སྤྱིར“སློབ་གླིང”ནི་བསྟན་བྱ་ངེས་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ངེས་འཛིན་བྱེད་དུ་མིང་ལ“བོད་རིག་པ”ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་པས། འདིའི“བོད་རིག་པ”ནི“སློབ་གླིང”གང་ངེས་འཛིན་བྱེད་དམ་འབོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་གྱུར་ཡོད། དེ་བས་སྐབས་འདིར“བོད་རིག་པ”དང“སློབ་གླིང”གཉིས་ནི་མཚོན་བྱ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན། དེ་ནི་དཔེར་ན“ས་ཕུད་བླ་མ”ཞེས་བླ་མ་གང་ལ་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས་པའང་། “བླ་མ”ནི་བསྟན་བྱ་ངེས་མེད་དང་། དེའི་ནང་ནས་བྱེ་བྲག་ཅིག་སྟོན་ཕྱིར་དུ་མིང་ལ“ས་ཕུད”ཞེས་བཏགས་ཚེ། སྐབས་འདིའི“ས་ཕུད”ནི“བླ་མ”གང་དེ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་གྱུར་པས། “ས་ཕུད་ཀྱི་བླ་མ”དེའི་མིང་ལ“ས་ཕུད་བླ་མ”ཞེས་མིང་བཏགས་པ་ལས། “ས་ཕུད་ཀྱི་བླ་མ”ནི“ས་ཕུད་བླ་མ”འི་འབོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་མ་ཡིན། དཔེ་འདི་དང་མཚུངས་པར“བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང”ཞེས་པའང“སློབ་གླིང”གང་དེའི་རིགས་སམ། ཁྱད་ཆོས་སོགས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་ཚོམས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། “སློབ་གླིང”གང་དེའི་མིང་དུ་གྲུབ་མེད་པས། “བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང”གི་འབོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་ནི“བོད་རིག་པ་སློབ་གླིང”ཡིན་པར་འདོད་ལ། འདིའི“བོད་རིག་པ”དང“སློབ་གླིང”གཉིས་ནི་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་སོ། །\nགཞན་ཡང“བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང”འདི་ལྟ་བུའི་མིང་ཚོམས་དག་ནི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་བྱས་ནས་མིང་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཚེ་དོན་ལོག་པར་ཡང་སྟོན་སྲིད་དེ། དཔེར་ན། “མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང”ཞེས་པར་མཚོན་ན། བར་གྱི་འབྲེལ་སྒྲའི་ནུས་པས“མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ”དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་དང་། “བོད་རིག་པ”ལྡོག་པ་གཅིག “སློབ་གླིང”ལྡོག་པ་གཅིག་བཅས་སུ་གྲུབ་ཡོད་པས། སྤྱིར་བརྡ་དོན་ནས“སློབ་གླིང”དེ་ནི“མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ”འི་སློབ་གླིང་ཡིན་པ་སྟོན་དགོས་ནའང་། འདི་ནས“བོད་རིག་པ”ནི“མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ”འི“བོད་རིག་པ”ཡིན་པའི་དོན་ཞིག་སྟོན་པ་ལྟ་བུའོ། །\n“བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང”ལྟ་བུ་རུ་མིང་སྔ་ཕྱིའི་བར་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་མེད་པས། སྒྲིག་གཞི་ཚགས་དམ་པ་དང་། དོན་གྱི་ཆ་ནས“བོད་རིག་པ”ནི“ཞིབ་འཇུག་གླིང”དེ་ངེས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མིང་ངམ་ཡང་ན་དེའི་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆར་གྱུར་ཞིང་། ཐད་ཀར“ཞིབ་འཇུག་གླིང”གང་དེ་སྟོན་པར་བྱས་པས། སྤྱིའི་ཆ་ནས་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་མེད་ན། འདིའི་རིགས་ནི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་བཀོལ་ན་འོས་སྙམ། གཞན་ཡང་། ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་འདིའི་རིགས་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་མི་སྦྱོར་བ་ནི་ང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་གཤམ་གྱི་དཔེ་བརྗོད་འདི་དག་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་སྟེ། དཔེར་ན། “མཚོ་སྔོན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང”ལ“མཚོ་སྔོན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སློབ་གླིང”མི་ཟེར་ཞིང་། “ཀན་སུའུ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང”ལའང“ཀན་སུའུ་ནང་བསྟན་གྱི་སློབ་གླིང”ཞེས་མི་འདོགས་པ་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན། “དཔའ་རིས་གསེར་མཁར་གཡང་ཁྱིམ་སྡེ་ལས་ཚད་ཡོད་ཀུང་སི། ལི་ཐང་རྫོང་སྨན་སྦྱོར་ཀུན་འདུས་ལྟེ་གནས། དཔའ་རིས་བོད་རང་སྐྱོང་རྫོང་མ་བུ་བདེ་སྲུང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེས་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་གནས། དཔའ་རིས་བོད་སྨན་གསར་སྤེལ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་བོད་སྨན་གསར་སྤེལ་ཁང་། ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གོང་འཕེལ་དང་བཅོས་བསྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། གཙོས་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་ཁྱེར་བདག་དམ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཁྲིམས་འཛིན་ཅུས། ཀྲུང་གོ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང”ལྟ་བུ་སོགས་ལའང་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་མི་སྦྱོར་བ་བཞིན་ནོ། །\nཡང་ང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ལྟར་ན། གོང་གི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་བའི་རིགས་ལའང་ཆོས་ཉིད་གཏན་ནས་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། དེ་དག་ནི་གཙོ་བོ་རྗེས་འཇུག“འ”མཐའ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱུང་བཞིན་ཡོད་དེ། སྒྲ་གདངས་རིག་པ་དང་སྡེབ་སྦྱོར་རིག་པ་ནས་བལྟས་ན། “འི”ཡི་སྒྲ་ནི་རང་གི་སྔ་མའི་སྒྲ་ཚིགས་གང་གི་དབྱངས་འཇུག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད་པས(与前音节韵尾合音)། རང་གཅིག་པུ་ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་སྒྲ་ཚིགས་ཤིག་ཏུ་མི་འགྲུབ(非自成音节)ན། ངག་ནས་ཀློག་ཚེ་སྡེབ་སྦྱོར་ལ་མ་གནོད་པས་ཨེ་ཡིན་སྙམ།\nདེ་ཡང་ཟ་ཁང་ཚོང་ཁང་སོགས་ཀྱི་མིང་ནི་ཆེད་དུ་དོན་སྤྱི་གང་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་བཏགས་པའི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདིའི་མིང་འདོགས་སྟངས་ལ་མི་མིང་དང་ས་མིང་གི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་དང་། སྨོན་ཚིག་གི་ལམ་ནས་བཏགས་པ་སོགས་རིགས་གང་མང་མཆིས། གང་ལྟར་ཡང་། མིང་དུ་བཏགས་པ་ན་མི་མིང་དང་ས་མིང་། སྨོན་ཚིག་དེ་དག་ནི་ཟ་ཁང་དང་ཚོང་ཁང་གང་དེའི་མཚོན་བྱེད་དུ་གྱུར་པས། རང་རང་གི་བསྟན་བྱ་ནི་གང་དེའི་དོན་སྤྱི་འབའ་ཞིག་ཡིན་ན། མིང་སྔ་ཕྱིའི་བར་ནི་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་གི་འབྲེལ་བར་གྱུར་ཡོད། གལ་སྲིད་འདིའི་མི་མིང་ས་མིང་གི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་བྱུང་བ་ན། དེའི་ནུས་པས་མིང་དེ་དག་ནི་ཁེར་ཚུགས་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས། གཙོ་བོ་ཟ་ཁང་དང་ཚོང་ཁང་དེ་ནི་སུའི་ཡིན་པ་དང་གང་གི་ཡིན་པ་སྟོན་ཞིང་། རང་གི་བསྟན་བྱའི་དོན་སྤྱིའང་ཟ་ཁང་ཚོང་ཁང་གང་དེ་མ་ཡིན་པར་ཡང་ན་གང་ཟག་ཅིག་ཡང་ན་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་པར་སྟོན་བཞིན་ཡོད་དོ། །འདིའི་གནས་ལུགས་ནི་རི་མོའི་ལམ་ནས་བསྟན་ན་གཤམ་གསལ།\nགོང་གི་རི་མོ་དང་པོའི་དཔེ་བརྗོད“ཀ”རུ། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་ནུས་པས“སྒྲོལ་མ”ནི“ཚོང་ཁང”གང་དེའི་བདག་མོའམ་ཡང་ན་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཡིན་པ་སྟོན་པ་དང་། “ཚོང་ཁང”ནི་མི་དེ་དང་ལོགས་སུ་སྣང་བའི་བྱ་དངོས་ཤིག་ཡིན་པ་གོ དེ་བས་དེ་རུ་མིང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ནི་དོན་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ཡོད་ལ་གཙོ་བོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བསྟན་ཡོད་པ་ལས། “ཚོང་ཁང”དེའི་མིང་ལ་ཅི་ཞིག་ཟེར་བཞིན་པ་ད་རུང་ཤེས་མི་ཐུབ་བོ། །དཔེ་བརྗོད“ཁ”རུ“ཚོང་ཁང”གང་དེའི་མིང་ལ“སྒྲོལ་མ”ཞེས་བཏགས་ཡོད་པས། སྐབས་འདིར“སྒྲོལ་མ”ནི་གང་ཟག་ཅིག་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་མ་ཡིན་པར“ཚོང་ཁང”དེ་ངེས་འཛིན་བྱེད་དམ་འབོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་གྱུར་ཡོད། དེ་བས་མིང་སྔ་མའི་བསྟན་བྱ་ནི་ཕྱིར་མིང་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་ཡོད་པས། མིང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ནི་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་རི་མོ་གཉིས་པའི་དཔེ་བརྗོད“ག”ཡི“སི་ཁྲོན”ནི་གནས་གང་ཞིག་སྟོན་པའི་མིང་དང་། “ང”ཡི“སི་ཁྲོན”ནི་ས་མིང་ཚོང་ཁང་གི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་པས། “ཚོང་ཁང”གང་དེ་ངེས་འཛིན་བྱེད་དམ་འབོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་གྱུར་ཡོད་དོ། །\nའདི་ལས་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་ཚེ་ཚད་བཀག་སྟོན་པའི་མིང་དང་མིང་གཙོ་བོའི་སྒྲིག་གཞི་ཅན(定中结构)དུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་མི་རུང་བའི་གནས་ལུགས་ཤིག་རྟོགས་ཐུབ། ཡིན་ནའང་། དེང་སྐབས་བོད་སྐད་དུ་ཟ་ཁང་ཚོང་ཁང་སོགས་ལ་མིང་འདོགས་དུས་སུ་གོང་གི་གནས་ལུགས་འདི་མ་རྟོགས་པར་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་བ་ཅན་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། ང་ཚོས་དེའི་ནང་ནས་མཚོན་བྱེད་ཅན་འགའ་ཞིག་བདམས་ནས་དཔྱད་ན་གཤམ་གསལ།\n(3)ལྷ་ས་ས་ཆའི་དཔེར་བརྗོད། ཀ མཚོ་མོའི་ཇ་ཁང་། ཁ ཐར་ལོའི་མར་ཚོང་ཁང་། ག ལྷ་སའི་བོད་ལྭ་ཚོང་ཁང་།\nགོང་གི་དཔེར་བརྗོད་འདི་གསུམ་པོ་ནི་ཇ་ཁང་ཚོང་ཁང་གང་ཞིག་ངེས་འཛིན་བྱེད་དུ་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་ཞིང་། བསྟན་བྱའི་དོན་སྤྱི་ལ་ཡང་ཇ་ཁང་ཚོང་ཁང་གང་དེ་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་མེད། ཡིན་ནའང་། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་བས་གཙོ་བོ་མིང་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་བ་སྟོན་ནས། མ་གཞིའི་དོན་སྤྱི་གང་དེ་མི་གོ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་། དཔེར་ན། དཔེ་བརྗོད“ཀ”རུ་སྤྱིར“མཚོ་མོ”ཞེས་པའི་མི་མིང་དེ་ནི་རེ་ཞིག་གཡར་ནས“ཇ་ཁང”གང་དེའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད“འི”ཡི་ནུས་པས“མཚོ་མོ”ནི“ཇ་ཁང”གང་དེའི་བདག་མོའམ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ལས་དེའི་མིང་དུ་ཐོགས་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དཔེ་བརྗོད“ཁ”ཡི“ཐར་ལོ”ལ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་བས་ཀྱང་དེ་ནི་གང་ཟག་ཅིག་ཡིན་པ་ལས“མར་ཚོང་ཁང”དེའི་མིང་དུ་ཐོགས་མེད་པ་དང་། དཔེ་བརྗོད“ག”ཡི“ལྷ་ས”ཡང་དེ་ལྟར་རོ། །\n(4)མཚོ་སྔོན་རེབ་གོང་ས་ཆའི་དཔེར་བརྗོད། ཀ རོང་བོ་དགོན་པའི་ཚོང་ཁང་། ཁ སྒྲོལ་མའི་སྒེག་སྤྲོས་ཁང་། ག རོང་བོའི་གོ་རེ་ཚོང་ཁང་། ང ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་ལྷ་རྫས་ཚོང་ཁང་།\nགོང་གི་དཔེ་བརྗོད་བཞི་བོའང་སྤྱིར་གང་ཟག་གམ་ཡུལ། ཡང་ན་རྫས་གང་ཞིག་གི་མིང་དེ་ནི་རེ་ཞིག་གཡར་ནས་ཚོང་ཁང་གང་གི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། མིང་སྔ་ཕྱིའི་བར་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་བས། ཚོང་ཁང་དེ་ནི་ཡུལ་གང་ཞིག་གམ་གང་ཟག་སུ་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཙམ་སྟོན་པ་ལས། “ཚོང་ཁང”གང་དེའི་མིང་དུ་ཐོགས་མེད་དོ། །\n(5)ཀན་སུའུ་གཙོས་ས་ཆའི་དཔེར་བརྗོད། ཀ སུ་ཁྲོན་གྱི་བྲོ་ཞིམ་ཟ་ཁང་། ཁ ཀུན་དགའི་དུ་ཆང་ཚོང་ཁང་། ག རྒྱ་མཚོའི་གསེར་ཚོང་ཁང་།\nའདིའི་དཔེ་བརྗོད་གསུམ་པོའི་མིང་དེ་དག་ཀྱང་ཟ་ཁང་ཚོང་ཁང་གང་གི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་བྱས་ཡོད་ནའང་། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་ནུས་པས་ཟ་ཁང་དེ་ནི་གང་གི་ཡིན་པ་དང་། ཚོང་ཁང་དེ་ནི་སུའི་ཡིན་པ་ཙམ་བསྟན་པ་ལས། དེའི་མིང་ལ་ཅི་ཟེར་བ་མི་གོ་བ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་མིན་འདིའི་དཔེ་བརྗོད“ཀ”ཡིས་དོན་ལོག་པ་ཞིག་ཀྱང་སྟོན་སྲིད་དེ། གལ་སྲིད་ང་ཚོས“སུ་ཁྲོན་གྱི་བྲོ་ཞིམ་ཟ་ཁང”དེ་གཙོས་ས་ཆ་ན་ཡོད་པ་ནན་གྱིས་སྟོན་དགོས་ཚེ། “གཙོས་ས་ཆའི་སི་ཁྲོན་གྱི་བྲོ་ཞིམ་ཟ་ཁང”ཞེ་ན། “གཙོས་ས་ཆའི་སི་ཁྲོན”ཞེས“སི་ཁྲོན”ནི“གཙོས”ས་ཆའི་ཡིན་པའི་དོན་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཞིན་སྟོན་པ་ལྟ་བུའོ། །\nགསུམ། མི་མིང་། སྲང་ལམ་གྱི་མིང་། དངོས་པོ་བྱེ་བྲག་པའི་མིང་།\nདེ་ཡང་མི་མིང་དང་སྲང་ལམ་གྱི་མིང་། གཞན་དངོས་པོ་བྱེ་བྲག་པའི་མིང་སོགས་ཀྱང་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་གཏོགས་ཤིང་། དེ་ལས་འགའ་ཞིག་གིས་རང་གི་བསྟན་བྱ་གང་དེ་དམིགས་བསལ་དུ་སྟོན་ཆེད་དུ་འདྲ་བ་དང་འབྲེལ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ས་ཆའི་མིང་སོགས་བླ་ཐབས་སུ་སྣོན་པའི་སྒོ་ནས་མིང་དུ་བདགས་པའང་ཡོད་དེ། འདིའི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་མིང་སོགས་ཀྱང་མི་མིང་དང་སྲང་ལམ་གང་ངེས་འཛིན་བྱེད་དམ་འབོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་གྲུབ་ཡོད་པ་ལས། མི་སུའམ་སྲང་ལམ་གང་དེ་ས་ཆ་གང་ཞིག་གི་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་བཞིན་མེད་པས། དེའི་བར་ལའང་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་མི་རིགས། དཔེར་ན།\n(1)མི་མིང་། བོད་མཁས་པ། རྡོ་སྦིས་དགེ་བཤེས། སྣང་ར་དཔོན་པོ། རེབ་གོང་སྐྱབས་དགོན།\nགོང་གི་དཔེ་བརྗོད་དག་གི་མིང་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་ཡུལ་གང་གི་མིང་ཡིན་གྱི། མིང་སྤྱིའི་ཆ་ནས་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་སུ་ཞིག་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་སྟོན་བཞིན་མེད་པས། ཡུལ་གྱི་མིང་དེའང་གང་ཟག་སུ་དེའི་མིང་གི་གྲུབ་ཆ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་ཡུལ་མིང་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་མེད། གལ་སྲིད་མིང་འདིའི་རིགས་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་བ་ན། སྔ་ཕྱི་མིང་གཉིས་ཀ་དོན་ལྡོག་པ་རེ་རེ་སྟོན་ཞིང་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་མིང་དུ་གྲུབ་པའི་མུར། མ་གཞིའི་གང་ཟག་གང་དེ་ཁོ་ན་མི་སྟོན་པར་ཡུལ་གང་གི་གང་ཟག་སྤྱི་ཞིག་སྟོན་སྲིད། དཔེར་ན། “བོད་མཁས་པ”ཞེས་པ་བསྟན་བྱ་ངེས་ཅན་དང་། “བོད་ཀྱི་མཁས་པ”ཞེས་ཚེ་བསྟན་བྱ་ངེས་མེད་ཅིག་སྟོན་པ་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན། “རྡོ་སྦིས་དགེ་བཤེས་དང་། སྣང་ར་དཔོན་པོ། རེབ་གོང་སྐྱབས་དགོན”སོགས་ནི་བསྟན་བྱ་ངེས་ཅན་དང་། “རྡོ་སྦིས་ཀྱི་དགེ་བཤེས། སྣང་རའི་དཔོན་པོ། རེབ་གོང་གི་སྐྱབས་དགོན”སོགས་ནི་བསྟན་བྱ་ངེས་མེད་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །\n(2)སྲང་ལམ་གྱི་མིང་། བོད་ལྗོངས་སྲང་ལམ། ཡུན་ནན་སྲང་ལམ། ཀུའེ་ཀྲོའུ་སྲང་ལམ། ཀུང་ཞི་སྲང་ལམ། ཀྲེ་ཅིང་སྲང་ལམ། ཧྲན་ཏོང་སྲང་ལམ། སི་ཁྲོན་སྲང་ལམ།\nགོང་གི་དཔེ་བརྗོད་འདི་དག་ནི་ཧྲང་ཧེ་ཧུང་ཕུ(上海黄浦区)ས་ཆའི་སྲང་ལམ་འགའ་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་པ་དང་། དེའང་འདི་ནས། ཞིང་ཆེན་དེ་དག་གི་མིང་རེ་ཞིག་གཡར་ནས་ཧྲང་ཧེ་ས་ཆའི་སྲང་ལམ་གང་འབོད་བྱེད་དམ་ངེས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་པས། དེའི་བསྟན་བྱ་ནི་སྲང་ལམ་དེ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་མ་གཞིའི་ས་ཆ་དང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། གལ་སྲིད་འདིའི་རིགས་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་བར་བྱས་ཚེ། སྲང་ལམ་གང་དེའི་མིང་དུ་མི་ཐོགས་པར་མ་ཟད། དོན་ཡང་གཞན་ཞིག་སྟོན་སྲིད་དེ། དཔེར་ན། “བོད་ལྗོངས་སྲང་ལམ”ལ“བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྲང་ལམ”ཞེས་ཟེར་དུས། དེས་སྲང་ལམ་དེ་ནི་བོད་ལྗོངས་ས་ཆའི་སྲང་ལམ་ཞིག་ཡིན་པའི་དོན་སྟོན་པ་ལས། སྲང་ཧེའི་ས་ཆའི་སྲང་ལམ་གང་དེའི་མིང་དུ་མི་ཐོགས་པ་བཞིན་ནོ། །\n(3)དངོས་པོ་བྱེ་བྲག་པའི་མིང་། རེབ་གོང་གོ་རེ། ཞོན་ཧྭ་ལཱ་ཙི། ལྷ་ས་ཆང་ནག ཧུའུ་ཀྲུའུ་ནས་ཆང་། ལན་གྲུ་དུ་བ། རྒྱ་གར་ཙོང་རིལ།\nདེ་ཡང་མིང་དུ་མ་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་ན་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཡིན་པས་ཁྱབ། ཡིན་ནའང་། དེའི་གྲུབ་ཆའི་མིང་དག་ནི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དེའི་སྤྱིའི་བསྟན་བྱའི་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་ཙམ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་དོན་ལྡོག་པ་སོ་སོ་སྟོན་ཞིང་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་མིང་མ་ཡིན། དེ་བས་འདིའི་མིང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ནི་དོན་ལྡོག་པ་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ། མིང་སྔ་མ་ནི་མིང་ཕྱི་མའི་དོན་སྟོན་བྱེད་དང་། མིང་ཕྱི་མའི་དོན་ནི་མིང་སྔ་མའི་བསྟན་བྱ་ཡིན་ནོ། །གལ་སྲིད་མིང་འདིའི་རིགས་ལ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་བ་ན། སྔ་ཕྱི་གཉིས་ནི་དོན་ལྡོག་པ་སོ་སོར་གྱུར་ནས་མ་གཞིའི་དོན་དེ་མི་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན། “རེབ་གོང་གོ་རེ”ལྟ་བུར་མཚོན་ན། སྤྱིར་རེབ་གོང་གི་གོ་རེ་མང་པོ་ནས་གོ་རེ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ“རེབ་གོང་གོ་རེ”ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་ནས“རེབ་གོང་གི་གོ་རེ”ཞེས་པར་བསྒྱུར་ཚེ། མ་གཞིའི“གོ་རེ”བྱེ་བྲག་པ་དེ་མི་སྟོན་པར། རེབ་གོང་ས་ཆའི་གོ་རེ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཅིག་སྟོན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན“ལྷ་སའི་ཆང་ནག་དང་ཞོན་ཧྭ་ལཱ་ཙི། ཧུའུ་ཀྲུའུ་ནས་ཆང་། ལན་གྲུ་དུ་བ། རྒྱ་གར་ཙོང་རིལ”སོགས་ལའང་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་མ་སྦྱར་ཚེ། ཡུལ་མིང་གང་དེ་དངོས་པོ་ཞིག་གི་མིང་དུ་བཏགས་ནས་དེའི་བྱེ་བྲག་ཅིག་དམིགས་སུ་སྟོན་པ་དང་། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱར་བ་ན། ས་ཆ་གང་གི་དངོས་པོ་སྤྱི་ཞིག་སྟོན་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་བས་ཚད་བཀག་སྟོན་པའི་མིང་དང་མིང་གཙོ་བོའི་སྒྲིག་གཞི་ཅན་གྱི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ནི་ཅིས་ཀྱང་སྦྱོར་མི་རུང་བར་སྙམ་མོ། །\nདེ་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲ་འཆད་དུས་སུ། གཙོ་བོ་རྣམ་དབྱེའི་ཕྲད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་། རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་སའི་མིང་སྔ་ཕྱིའི་བརྡ་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཙམ་གླེང་ཡོད་པ་ལས། མིང་དང་མིང་འཕྲད་པའི་བར་ལ་སྐབས་ཐོག་གང་ནས་འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་སྦྱོར་དགོས་པ་དང་སྐབས་ཐོག་གང་དུ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་མི་རུང་བ། འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱར་དང་མ་སྦྱར་བས་དོན་དང་ངོ་བོར་ཁྱད་པར་ཅི་འབྱུང་བ་སོགས་བཤད་མེད། དེ་བས་བོད་ཡིག་གི་ལག་ལེན་ཁྲོད་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་དང་མི་སྦྱོར་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་མེད་ཅིང་། འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་མི་རུང་བའི་སྐབས་ཐོག་མང་པོ་ཞིག་ཏུའང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་སྒྲས་མཚམས་སྦྱོར་བཞིན་པའི་གནད་དོན་གང་མང་ཞིག་བྱུང་ཡོད། རྩོམ་འདིས་དྲངས་པའི“ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དངུལ་ཁང་།”ཞེས་པ་ནི་འདིའི་མཚོན་བྱེད་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། སྣང་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ནི། ཆེ་ས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་ཁུངས་དག་གི་མིང་དང་། ཆུང་ས་ནས་བོད་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་སོ་སོའི་ཟ་ཁང་ཚོང་ཁང་དག་གི་མིང་དུའང་ཁྱབ་ནས་ཡོད་པས། སྒེར་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཡོད་དོ། །རྩོམ་འདིས་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་ཀྱི་ནུས་པ་གསུམ་དང་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་གི་ཆ་རྐྱེན་བཞི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་དེ། དེ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་བཀོལ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་བཏོན་པའི་མུར། བོད་སྐད་ཀྱི་ཚད་བཀག་སྟོན་པའི་མིང་དང་མིང་གཙོ་བོའི་སྒྲིག་གཞི་ཅན(定中结构)གྱི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་དུ་འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་སྦྱོར་མི་རུང་སྙམ་ཞེས་རིག་ལྡན་དག་ལ་གྲོས་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །\nའཇིགས་བྱེད་སྐྱབས། ཧྲང་ཧེ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྐད་བརྡ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་འབུམ་རམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁ་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་ནི་སྐད་བརྡ་རིག་པ།\nཧྲོ་མཱིན་ཡོན། ཀྲོང་ཧྲན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་གཞོན་པ། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁ་ཕྱོགས་སྐད་བརྡ་རིག་པ།\n1.Thomas E. Payne , Describing Morphsyntax[M],London,Cambridge University Press,2017,P13-19\n3.ཀརྨ་སི་ཏུ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས།[M] ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003ལོ། P37\n5.ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་། ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང་།[M] ལན་གྲུ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོ། P151\n7.དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས།བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞེས་བཞུགས་སོ།། [C] ཁྲིན་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014ལོ། སྤྱིའིP25\n8.སྐལ་བཟང་འགྱུར་མེད། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞེས་བཞུགས་སོ། །[C] ཁྲིན་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014ལོ། སྤྱིའིP14-15\n9.དཔའ་རིས་སངས་རྒྱས། བརྡ་སྤྲོད་གསལ་བྱེད་ངག་སྒྲོན།[M] ལན་གྲུ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1992ལོ། P32\n10.འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན། བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལ་ལེགས་པར་འཇུག་པའི་ལམ་སྟོན།བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞེས་བཞུགས་སོ། །[C] ཁྲིན་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014ལོ། སྤྱིའིP116-117\n11.རྨོག་རུ་གནམ་ལྷ་ཚེ་རིང་། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ལས་བྱུང་བའི་ཨི་ལྡན་གྱི་རྣམ་དབྱེའི་དཔྱད་ཞིབ།[J]མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་དེབ།2017(4) P60-73\n13. 申小龙,“字思维”vs“词思维” [J],文化语言学微信公众号,2020年4月4日。\n17. ཆེད་སྒྲིག་གླུ་དབྱངས་ཞིག་སྟེ། འོད་སྡེར་ཞིག་གི་མིང་ལ་འདི་ལྟར་བཏགས་ཡོད་དོ། །\n18.བདེ་མཆོག འཆད་ཁྲིད། སྤྱི་ལོ2018ལོའི་ཟླ6པའི་ཚེས20ཉིན། མཚོ་སྔོན་དགེ་ཐོན་སློབ་གླིང་།\n19.བདེ་མཆོག འཆད་ཁྲིད། སྤྱི་ལོ2018ལོའི་ཟླ6པའི་ཚེས20ཉིན། མཚོ་སྔོན་དགེ་ཐོན་སློབ་གླིང་།\n20.བདེ་མཆོག འཆད་ཁྲིད། སྤྱི་ལོ2018ལོའི་ཟླ6པའི་ཚེས20ཉིན། མཚོ་སྔོན་དགེ་ཐོན་སློབ་གླིང་།\n24. Langscker,Ronald(1993),Reference-point Construction.Cognitive Linguistics4(1):1-38\n25. བདེ་མཆོག འཆད་ཁྲིད། སྤྱི་ལོ2018ལོའི་ཟླ6པའི་ཚེས20ཉིན། མཚོ་སྔོན་དགེ་ཐོན་སློབ་གླིང་།\nཟླ12ཚེས7ཉིན ། གསར་འགོད་པས་ཟི་ལིང་སྡོད་ཁང་སྤྱི་གསོག་མ་དངུལ་དོ་དམ་ལྟེ་གནས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ལན་ཀྲུའུ་སྡོད་ཁང་སྤྱི་གསོག་མ་དངུལ་དོ་དམ་ལྟེ་གནས་དང་ཟི་ལིང་སྡོད་ཁང་སྤྱི་གསོག་མ་དངུལ་དོ་དམ་ལྟེ་གནས་གཉིས་ཀྱིས《ལན་ཀྲུའུ་དང་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་ཚོགས་སྦྲེལ་འཛུགས་སྐྲ\nཟླ10པའི་ཚེས30ཉིན། གསར་འགོད་པས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ལས་སྣོན་ལག་རྩལ་སྦྲེལ་མཐུད་དམ་ཞིང་འབྲོག་ལས་ཐོན་ལས་ཅན་མཉམ་འབྲེལ་སྒྲིག་གཞིའི་སྤེལ་རེས་བྱེད་སྒོའི་ཐོག་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཉེ་བའི་ལོ་གསུམ་རིང་གི་འཕེལ་རྒྱས་བརྒྱུད། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཞ\nཟླ8པའི་ཚེས24ཉིན། “ཝེ་ཧྲུའེ་ཆུ་འགོ·ལི་ཧྲི་ཀུའུ་ལི·ཏང་ཀུའེ་ཏིང་ཞི”ཞེས་པའི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཏིང་ཞི་གྲོང་ཁྱེར་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ཁུངས་འོས་སྦྱོར་ཚོགས་འདུ་ཟི་ལིང་དུ་འཚོགས་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་ཀྱིས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་འཉམ་འབྲེལ་གྱི་སྒྲོམ་གཞི་བཟོས་ཏེ་གྲོས་མཐུན\nཉིན་ཤས་གོང་། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི2020ལོའི་བསྡུ་དགོས་རིགས་ཀྱི་རྩིས་ཁྲའི་མ་དངུལ་བསྡུ་སྒྲིལ་ཞབས་ཞུའི“སྲིད་གཞུང་དང་། དངུལ་ཁང་། ཁེ་ལས”བཅས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དང་འོས་སྦྱོར་ཚོགས་འདུ་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ངང་འཚོགས་\nད་ལོ་ནས་བཟུང་། ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཡུལ་ཤུལ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས“རིག་ལྡན་གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་ལྟེ་གནས་ལྟེ་བར་འཛིན་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་མནའ་འབྲེལ་གྱིས་རམ་འདེགས་བྱེད་པ། རིག་ལྡན་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་དོ་དམ་ལས་སྟེགས་རྒྱུན་སྲིང་བྱེད་པ། སྡེ་ཁུལ་ཤར་གཏོང


Tibet in the Year of the Tiger – Global Alliance for Tibet & Persecuted Minorities\nBy Phuntsog Wangyal*\nAuthor | Phuntsog Wangyal\nTibetans are now celebrating Tibetan New Year (3rd March). End of one year and the beginning of another isagood time to reflect on questions once again raised on what Tibetans could or could not do for their ’cause’ and how China managed to overcome their adversaries. To understand what I am referring to, I suggest you view two outstanding documentaries, one made by the BBC, referring to the United Front Works Department (UFWD) as “China’s Magic Weapon” (available on BBC Iplayer). The UFWD was first created during the Chinese Civil War. Later “United Front” became an important policy of the Chinese Communist Party (CCP) to co-opt and neutralise sources of potential opposition to the Party.\nAnd other film is “The Sun Behind the Clouds”,aWhite Crane Films production. This isafilm about Tibet’s struggle for freedom. You may view it on the link: https://nobeijing2022.org/iwillnotwatch/?\nA Tibetan monk calling for “Independence of Tibet” and “Long Live the Dalai Lama” (Lhasa, Tibet 1980)\nThis Tibetan New Year is the Year of the Tiger. I would like to share with youaslogan “PAPER TIGER” that I first heard in the early 1950s in Lhasa when I wasastudent inaChinese school. During one of my visits to Lhasa University some 30 years later I discovered that the school wasa“Chinese Cadres’ School”. I don’t remember how I got admitted into it.\nThe story is aboutaslogan, “America isaPaper Tiger”. We students had to march often in streets waving red flags and shouting slogans like “We support the people of Chaoxian, Imperialist America isapaper tiger, Victory to the People’s Liberation Army (PLA)”, etc. At that time, we had no idea what ‘Chaozian’ (Korea in Chinese) meant and where America was in the world either. But we knew tiger, one of the symbols of power we often see in Tibetan prayer flags. What the Chinese meant was that America is likeaTiger drawn onapiece of Paper. It looks fearful – but it is just an image that has no real strength.\nLooking at the victory by the PLA in the Korean War, America’s defeat in Vietnam and Afghan wars, America’s inability to defend the People of Hong Kong in its recent turbulent history, all raised once again the question if America is truly as powerful as we like to believe inasituation the people within the countries in question lack sufficient confidence and determination to defend their positions. Can anybody, including Tibetans, really rely on America for its support without people standing up withaclear objective and determination?\nPhuntsog Wangyal addressingaTibetan crowd in Lhasa, Tibet (1980)\nThe Year of the Tiger is an ideal time for the West to prove that they are real Tigers that could stand up against the Chinese Dragon or the Russian Bear to defend freedom and democracy, and for the Tibetan people and their leadership to stand up united withaclear objective.\nAnother question is, do we really realise how the CCP works effectively through its “Magic Weapon”. We should remember how China’s Magic Weapon succeeded in making the Chinese Nationalists join the Communist Party fighting against Japan. That in the end led the Nationalists losing power to the Communists. How the Magic Weapon succeeded in making Americans choose the People’s Republic of China and offering themaseat in the Security Council. That in the end facilitated China to be able to grow in power posingagreat threat to Western Democracy. How the Magic Weapon misled the Tibetan Administration choosing not to fight for independence. That in the end consolidated the Chinese claim over Tibet asapart of China, thus making any matter related to Tibet an internal issue. And similarly, no matter how hard Tibetans individually and personally struggle as so many are already doing even sacrificing their lives, the Magic Weapon continues to be able to create confusion in the minds of Tibetans on what they are to focus on fighting their adversaries.\n“The Sun Behind the Clouds” clearly illustrated that until Tibetans and their leaders together are able to unite to fight for one objective, resolutely and united they are just playing in to the hands of the CCP who are waiting for the Tibetan Sun to set, while clouds of doubt and confusion over the whole Tibetan issue continue covering the Light of the Truth.\nPhuntsog Wangyal isaformer Representative of His Holiness the Dalai Lama in London based at The Office of Tibet; andaformer Member of the Assembly of Tibetan People’s Deputies in India (Tibetan Parliament in Exile). Wangyal founded Tibet Foundation in 1985 and was closed down in 2021. In July 2009 he was awarded the ‘Friendship Medal’ by the Mongolian government, in recognition of efforts to restore the traditional culture and heritage of Mongolia.\nIn 2014, Phuntsog Wangyal was awarded an Honorary Doctorate degree by the School of Oriental & African Studies (SOAS), University of London where he isaHonorary Fellow.\nབོད་པས་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་ (ཕྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་གསུམ་) གྱི་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་བཞིན་པ་རེད།\nལོ་གསར་རྙིང་བརྗེ་བའི་སྐབས་འདིར་སྔོན་བྱུང་གི་གནས་སྟངས། བོད་མིས་རང་གི་རྩ་དོན་སྐོར་ག་རེ་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་མི་ཐུབ་པ། རྒྱ་མིས་ཁོ་ཚོའི་དགྲ་བོ་ལ་ཇི་ལྟར་དབང་དུ་བསྡུད་པ་བཅས་ལ་ཕྱིར་མིག་ཞིག་ལྟ་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། ངས་ག་རེ་ཞུས་པ་དེ་མཁྱེན་ཐབས་སུ་ར་སྤྲོད་ཀྱི་གློག་བརྙན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་གཉིས་ལ་བལྟ་དགོས། དང་པོ་དེ་བི་བི་སིས་ཐབས་ཕྱོགས་གཅིག་སྒྱུར་གྱི་ལས་ཁུངས་(UFWD)ཞེས་པ་དེ་ “རྒྱ་ཡི་མིག་འཕྲུལ་གྱི་གོ་ཚོན་” རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད་རེད། (BBC iPlayer ནང་ཡོད་པའི་གློག་བརྙན་ ) UFWD ནི་རྒྱ་ནག་ནང་འཁྲུག་གི་དུས་སྐབས་སུ་གསར་བཙུགས་བྱས་པ་དང། དེ་ནས་བཟུང་ཐབས་ཕྱོགས་གཅིག་སྒྱུར་ནི་དམར་ཕྱོགས་ཚོགས་པར་ཁ་གཏད་བྱེད་མཁན་རང་ཕྱོགས་སུ་འགུག་ཐབས་དང་གདོང་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་གལ་ཆེ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད།\nགློག་བརྙན་གཞན་དེ་ནི་ “ཉི་མ་སྤྲིན་པའི་འོག་” ཞེས་པ་”ཁྲུང་ཁྲུང་དཀར་པོའི་གློག་བརྙན་འདོན་སྤེལ་ཁང་” ནས་བཟོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་བོད་མིས་རང་དབང་གི་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྐོར་རེད། གཤམ་གསལ་ཐོག་གཟིགས་ཐུབ། https://nobeijing2022.org/iwillnotwatch/?\nད་ལོའི་ལོ་གསར་དེ་ནི་སྟག་ལོ་རེད། ལོ་ ༥༠ གོང་ང་ལྷ་སར་རྒྱ་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་སྐབས་ “ཤོག་གུའི་སྟག་” ཞེས་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ནང་འབོད་ཚིག་བསྒྲགས་པའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ངས་རྣམ་པ་ཚོར་ཞུ་འདོད་བྱུང། ལོ་ ༣༠ རྗེས་སུ་ང་ཐེངས་གཅིག་བོད་དུ་ལྷ་སའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲ་དེར་འགྲོ་སྐབས་ང་སྔོན་མར་འགྲོ་སའི་སློབ་གྲ་དེ་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་སློབ་གྲ་ཞིག་རེད་འདུག ང་དེའི་ནང་གང་འདྲ་ཞུགས་པ་དེ་ངས་དྲན་གྱི་མི་འདུག\nངས་ཞུ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་དེ་ “ཤོག་གུའི་སྟག་” ཞེས་པ་དེ་རེད། ང་ཚོ་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་“ཁྲོ་ཤན་མི་དམངས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད།” “བཙན་རྒྱལ་ཨ་མི་རི་ཀ་ཤོག་གུའི་སྟག་རེད།” “བཅིངས་གྲོལ་དམག་མི་རྒྱལ་ལོ་”ཞེས་དར་དམར་ལག་ཏུ་འཁྱེར་ཏེ་སྐད་འབོད་ཀྱི་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པ་རེད། སྐབས་དེར་ཁྲོ་ཤན་ཟེར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་སུ་ཡིན་པ་དང་། ཨ་མི་རི་ཀ་འཛམ་གླིང་ནང་ག་བར་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་སྟག་ནི་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོས་ཡང་ཡང་མཐོང་བའི་བོད་ཀྱི་རླུང་རྟའི་རི་མོའི་ནང་གི་མཐུ་རྩལ་ཆེ་བའི་རྟགས་མཚོན་ཞིག་རེད། ཨ་མི་རི་ཀ་ནི་ཤོག་གུའི་ནང་བྲིས་པའི་རི་མོ་རྫིག་པོ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་དོན་དུ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་མ་རེད་ཞེས་རྒྱ་མིས་བརྗོད་པ་ཞིག་རེད།\nཕར་ཕྱི་བལྟས་ཤིག་སློག་སྟེ། སྔ་མོ་ཁྲོ་ཤན་དམག་འཐབ་སྐབས་བཅིངས་གྲོལ་དམག་གིས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ། ཝིད་ནམ་དང་ཨཕ་གྷན་དམག་འཐབ་སྐབས་ཨ་རིས་ཕམ་ཁ་ལེན་དགོས་བྱུང་བ། ཧོང་ཀོང་དུ་བར་ལམ་རྐྱེན་ངན་བྱུང་སྐབས་ཨ་རིས་རོགས་སྐྱོར་མ་ཐུབ་པ་དེ་ཚང་མར་བལྟ་དུས། རྒྱལ་ཁབ་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚོས་རང་གི་གནས་སྟངས་སོ་སོས་སྲུང་རྒྱུའི་སྤོབས་པ་དང་སེམས་ཤུགས་མེད་ན་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་འདོད་པ་ནང་བཞིན་ཨ་རི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་པས། དེ་བཞིན་བོད་པ་ཐེ་བའི་གཞན་སུ་ཞིག་ལངས་ཕྱོགས་ཐག་གཅོད་དང་དམིགས་ཡུལ་གསལ་པོ་ཞིག་མེད་ན་ཨ་རིས་སྲུང་སྐྱོབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་པས་ཞེས་དྲི་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོང་སྲིད་པ་རེད།\nསྟག་ལོ་འདིའི་སྐབས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྟག་དེ་སྟག་ངོ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེས་རྒྱའི་འབྲུག་དང་ཨོ་རོ་སོའི་དོམ་ལ་ཁ་གཏོད་ཐུབ་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་ར་སྤྲོད་བྱེད་པ་དང། བོད་མི་དམངས་དང་སྒྲིག་འཛུགས་གཉིས་ཀའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་གི་ཐོག་ནུས་ཤུགས་ཆིག་སྒྲིལ་གྱིས་ཡར་ལངས་ཐུབ་པའི་ར་སྤྲོད་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཡག་པོ་ཞིག་རེད།\nདྲི་བ་གཞན་པ་དེ་ནི། གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་“མིག་འཕྲུལ་གྱི་གོ་ཚོན་”དེ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་གང་འདྲ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཐུབ་པ་དེ་ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཨེ་ཡོད། རི་པན་དང་དམག་འཁྲུག་སྐབས་”མིག་འཕྲུལ་གི་གོ་ཚོན་”དེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་སྟེ་རི་པན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཆེད་གོ་མིང་ཏང་གུང་ཁྲན་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་པ་རེད། མཐའ་མར་གུང་ཁྲན་ཏང་ལ་དབང་ཐོབ་སྟེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་རེད། ཨ་མི་རི་ཀས་རྒྱ་ནག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་འདམ་སྟེ་རྒྱ་ནག་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ལྷན་ཁང་དུ་ཞུགས་བཅུག་པ་རེད། མཐའ་མར་དེས་རྐྱེན་པས་རྒྱ་ནག་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཏེ་ནུབ་དམངས་གཅོའི་རིང་ལུགས་ཤོག་ཁག་ལ་ཉེན་ཚབས་བཟོ་མཁན་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། “མིག་འཕྲུལ་གྱི་གོ་ཚོན་”དེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་སྟེ་བོད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་རང་བཙན་གྱི་འཐབ་རྩོད་འཚམས་འཇོག་བྱས་བཅུག་པ་རེད། མཐའ་མར་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཚང་མ་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་འགྱུར་སོང་བ་རེད། དེ་བཞིན་མི་སྒེར་རང་རང་སོ་སོས་གང་ནུས་ངོ་རྒོལ་དང་རང་སྲོག་བློས་གཏང་ན་ཡང་”མིག་འཕྲུལ་གྱི་གོ་ཚོན་”དེས་བོད་མིས་དགྲ་བོར་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐབས་ཐོག་བོད་མིའི་སེམས་ལ་རྙོག་ཟིང་ཕོག་བཅུག་བཞིན་པ་རེད།\n༢ དགའ་ལྡན་དུ་གྲ་བ་ཞིག་གིས་སྐད་འབོད་པའི་དཔར།་བོད་དགེ་རྩའོ་གློག་བརྙན། “་Getza – Helping Others” ལས་བཏུས།\nAuthor Tsering Passang (Tsamtruk)Posted on February 25, 2022 February 25, 2022 Categories Uncategorized\nPrevious Previous post: “Never Lose The Light” – Forbidden Tibetan Song by Tawo Sisters from Germany\nNext Next post: GETZA, HELPING OTHERS – The Story of Tibet Foundation