Common Chinese-Tibetan-Sasnkrit-English Buddhsit Terminology - DOKUMEN.PUB\n305 29 1MB\nEnglish Pages 75 Year 2008\nLegal Terminology Explained 0073511846, 9780073511849\nThe Nation's First Comprehensive Legal Terminology Textbook! Legal Terminology Explained is designed for students\n98 59 14MB Read more\nDermatology Terminology 184882839X, 9781848828391\nDermatology terminology is an attempt to describe dermatological diseases with the verbiage dermatologists actually use\n307 55 2MB Read more\nBasic Medical Terminology MD0010 [100 ed.]\n359 85 1MB Read more\nDental Terminology [3, revised] 1133019714, 9781133019718\nDENTAL TERMINOLOGY, Third edition takesaword-building approach to help dental assistants understand and remember denta\n1,836 278 38MB Read more\nGreek Ethnic Terminology 019726428X, 9780197264287\nThis volume isasignificant contribution to the study of the ancient Greek vocabulary used to describe the local origin\n219 49 6MB Read more\nStanfield's essential medical terminology [5 ed.] 9781284142211, 1284142213\n2,460 47 38MB Read more\nMedical Terminology, An Illustrated Guide [9 ed.] 2019916641\n1,051 86 67MB Read more\nHindi—Telugu common vocabulary\n284 28 83MB Read more\nCommon Place 1937027384, 9781937027384\nPoetry, Queer Studies. Common Place continues Halpern’s sustained inquiry into the relations of body and voice to relent\n156 105 2MB Read more\nMosby’s Medical Terminology Flash Cards [3rd Edition] 0323222587, 9780323227599, 9780323222587\nFun, quick, and easy to study while on the go, Mosby’s Medical Terminology Flash Cards, 3rd Edition provideagreat tool\n321 71 9MB Read more\ndecrypted from 8E43A25ECE8C84695E88C3F426925962 source file\n《常用漢藏梵英佛學術語》 林崇安教授編著 王厚華協助整理\nCOMMON CHINESE-TIBETAN-SANSKRIT-ENGLISH BUDDHIST TERMINOLOGY\nCOMPILED BY CHUNG-AN LIN ASSISTED BY HOU-WHA WANG\n財團法人內觀教育基金會 2008 年\n新版自序 西元 1991 年，有感於國內外的佛學研究日益蓬勃，在 學術交流上，佛學術語的對譯有其需要，因而在王厚華同學 的協助整理下，編集常用的佛學術語，由慧炬出版社出版了 《基本漢藏梵英佛學術語》一書。當年受限於電腦軟體的不 足，書中的藏文是以羅馬對音列出，未盡理想；現在因緣又 具，由厚華協助處理電腦文字，編出了含有藏文的新版《常 用漢藏梵英佛學術語》和《佛學法類漢藏梵英術語》二書， 並改正書中的一些錯字。 本書《常用漢藏梵英佛學術語》是依法數列出常用的佛 學術語，共有三百個法數，將近二千個術語，這些術語採用 玄奘法師的譯語為主，此中又以顯教的基本術語為多，兼及 一些因明和密宗的常用術語。 為了使佛法利益有緣的大眾，今將新版的《常用漢藏梵 英佛學術語辭典》置於網站，供大眾分享。 願正法久住！ 林崇安 序於內觀教育基金會 2008 年2月 20 日\n常用佛學術語 CHINESE 一生所繫 [一生補處] 一剎那 一相莊嚴三摩地 [一相三昧] [一行三昧] 一乘 一時 一間 一踰繕那 [一由旬] 二大不善地法 1 無慚2無愧 二次第[密續] 1 生起次第2圓滿次第 二事[二利] 1 自事[自利]2他事[利他] 二涅槃 1 有餘涅槃2無餘涅槃 二智 1 盡所有智2如所有智 二無我\none hindered by one birth\nད་ཅིག་མ་གཅིག བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན ཐེག་པ་གཅིག་པ ས་གཅིག་ན བར་ཆད་གཅིག་པ དཔག་ཚད་གཅིག\nmeditative stabilization of single arrangement\nonce; onacertain time\na length of 500 armspans\nམི་དགེ་བའི་ས་མང་གཉིས ངོ་ཚ་མེད་པ ཁྲེལ་མེད་པ རིམ་པ་གཉིས བ ེད་རིམ ོགས་རིམ དོན་གཉིས རང་དོན གཞན་དོན ང་འདས་གཉིས ག་བཅས་ ང་འདས ག་མེད་ ང་འདས མཁྱེན་པ་གཉིས ཇི་ ེད་པ་མཁྱེན་པ\ndvi akuśalamahābhῡmikā dharmāḥ āhrīkya\n2 bases of big unvirtuous mental factors non-shame\n2 stages of tantric practice\nothers' purpose; altruism\nnirvana with remainder\nnirvana without remainder\nཇི་ ་བ་མཁྱེན་པ བདག་མེད་གཉིས\n2 kinds of knowledge knowledge of all conventional phenomena knowledge of all ultimate phenomena\n1 補特伽羅無我 གང་ཟག་གི་བདག་མེད [人無我]2法無我 二量 1 現量2比量\nཆོས་ཀྱི་བདག་མེད ཚད་མ་གཉིས མངོན་ མ་ཚད་མ ེས་དཔག་ཚད་མ\n2 types of valid cognition\ndirect valid cognition\ninferential valid cognition 1\n二業 1 定業2不定業 二業 1 有漏業2無漏業 二業 1 思業2思已業 二資糧 1 福德資糧2智慧資糧 二種大乘 1 般若乘2密咒乘 [金剛乘] 二種成就 1 最上成就 [出世成就]2共同成就 [世間成就]\nངོ ་བར་མ་ངེས་བའི་ལས ལས་གཉིས ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས ཟག་མེད་ཀྱི་ལས ལས་གཉིས སེམས་པའི་ལས བསམ་པའི་ལས ཚགས་གཉིས བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚགས ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚགས ཐེག་ཆེན་གཉིས ཕར་ ིན་ཐེག་པ གས་ཀྱི་ཐེག་པ ོ་ ེ་ཐེག་པ དངོས་ བ་གཉིས མཆོག་གི་དངོས་ བ\nན་མོང་གི་དངོས་ བ བདག་འཛིན་གཉིས 二種我執 1 補特伽羅我執 གང་ཟག་བདག་འཛིན་གཉིས གང་ཟག་བདག་འཛིན་ ན་ ེས གང་ཟག་བདག་འཛིན་ཀུན་b分別人我執 བཏགས ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས 法我執a俱生人我執\nཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ ན་ ེས ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཀུན་b分別法我執 བཏགས 二種定 ོམས་འ ག་གཉིསa俱生法我執\n1 滅盡定2無想定 二種所知\nའགོག་པའི་ ོམས་འ ག འ ་ཤེས་མེད་པའི་ ོམས་འ ག གཞལ་ ་གཉིས\n2 kinds of karma karma whose fruits will definitely be experienced karma whose fruits will not definitely be experienced2kinds of karma\n2 kinds of karma\nactions of intention\ncetayitvā-karman dvi saṃbhāra [sambhāra-dvaya]\nintended actions2types of meritorious collections\n2 great vehicles\nsecret mantra vehicle\n2 actual attainments\n2 kinds of grasping at self\ndvi pudgalātmagrāha sahaja pudgalātmagrāha parīkalpita pudgalātmagrāha dvi dharmātmagrāha sahaja dharmātmagrāha\n2 kinds of grasping at the self ofaperson innate grasping at the self ofaperson intellectual grasping at the self ofaperson2types of grasping at the self ofaphenomenon innate grasping at the self ofaphenomenon\nintellectual grasping at the self ofaphenomenon\n2 types of meditative absorptions\nabsorption of cessation\nnaivasaṃjñā nāsaṃjñāyatana dvi prameya\nabsorption of lacking discrimination2objects of knowledge 2\n1 總2別 二種所知 1 共相2自相 二種所知 1 常2無常 二種發心 1 世俗發心2勝義發心 二種等引智 [根本智] 1 無間道2解脫道 二種菩提心 1 願菩提心2行菩提心 二種識 1 因位識2果位識 二障 1 煩惱障2所知障 二諦 1 勝義諦2世俗諦 二邊 1 常邊2斷邊 二邊 1 有邊2無邊 三三摩地 1 空三摩地\n་ེ ག གཞལ་ ་གཉིས ི་མཚན\nརང་མཚན གཞལ་ ་གཉིས ག་པ མི་ ག་པ སེམས་བ ེད་གཉིས ཀུན་ ོབ་སེམས་བ ེད དོན་དམ་སེམས་བ ེད མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་གཉིས\n2 objects of knowledge generally characterized phenomena self characterized phenomena\nབར་ཆད་མེད་ལམ མ་གྲོལ་ལམ སེམས་བ ེད་གཉིས ོན་པ་སེམས་བ ེད འ ག་པ་སེམས་བ ེད མ་ཤེས་གཉིས ་ ས་ཀྱི་ མ་ཤེས འ ས་ ས་ཀྱི་ མ་ཤེས ིབ་པ་གཉིས ཉོན་མོང་པའི་ ིབ་པ ཤེས་ འི་ ིབ་པ བདེན་པ་གཉིས དོན་དམ་བདེན་པ ཀུན་ ོབ་བདེན་པ མཐའ་གཉིས ག་མཐའ ཆད་མཐའ མཐའ་གཉིས ཡོད་མཐའ མེད་མཐའ ཏིང་ངེ་འཛིན་ག མ ོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན\n2 objects of knowledge\n2 kinds of bodhicitta\n2 wisdoms of meditative equipoise\ndvi cittotpāda praṇidhānabodhicittotpādaprasthānacittotpāda\n2 types of consciousness\nafflictive obstructions obstructions to knowledge of objects\nwishing bodhicitta committed bodhicitta\nextreme of non-existence\n3 meditative stabilizations emptiness meditative stabilization\nནོ ་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན ཏིང་ངེ་འཛིན་ག མ 三三摩地 1 有尋有伺三摩 མཚན་བཅས་ ོལ་བཅས་ཀྱི་ཏིང་ ངེ་འཛིན 地2無尋唯伺三摩 མཚན་བཅས་ ོལ་མེད་ཀྱི་ཏིང་ ངེ་འཛིན 地3無尋無伺三摩 མཚན་མེད་ ོལ་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་ འཛིན 地 ེས་ ་ག མ 三士 ེས་ ་ ང་ 1 下士 ེས་ ་འ ིང2中士 ེས་ ་ཆེན་པོ3上士 བ་ངག་ཡན་ལག་ག མ་ ན 三支[因明] དམ་བཅའ་བ 1 宗 གཏན་ཚིགས2因 དཔེ3喻 ས་ག མ 三世[三時] འདས 1 過去世 ད་2現在世 མ་འོངས3未來世 ིད་པ་ག མ 三有 འཆི་བའི་ ིད་པ 1 死有 བར་དོའི་ ིད་པ2中有 ེ་བའི་ ིད་པ3生有 ིད་ག མ 三有 འདོད་པའི་ ིད་པ 1 欲有 ག གས་ཀྱི་ ིད་པ2色有 ག གས་མེད་ཀྱི་ ིད་པ3無色有 འ ་ ེད་ཀྱི་ལས་ག མ 三行 བསོད་ནམས 1 福行 བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ2非福行 མི་གཡོ་བ3不動行 ག གས་ག མ 三色處 བ ན་ཡོད་དང་ཐོགས་དང་ 1 有見有對色 བཅས་པ3無願三摩地\nsignless meditative stabilization desireless meditative stabilization\n3 meditative stabilizations\nmeditative stabilization with signs and effort\nmeditation stabilization with signs but without effort\nmeditation stabilization with neither signs nor effort\n3 types of person\nadvanced 3-membered proof;3parts ofasyllogism thesis; proposition\n3 periods;3times\n3 states of birth\n3-fold place of existence\nplaces of form\nplaces of formless\n3 types of karma formation\nnon-meritorious actions unfluctuating actions; invariable actions 3-fold compilation of form\nāniñjya tividhena rῡpasaṅgaho\nsanidassanasappaṭigharῡ form seen and touched by paṃ sense-organs 4\nབ ན་མེད་དང་ཐོགས་དང་ བཅས་པ\n三身 1 法身a自性身b智慧法身2報身3化身 三忍 1 耐他怨害忍2安受眾苦忍3法思勝解忍 三災 1 火災2水災3風災 三受 1 樂受2苦受3不苦不樂受 [捨受] 三明 1 宿住智證明\n་ག མ ཆོས་ ངོ་བོ་ཉིད་ ཡེ་ཤེས་ཆོས་ ལོངས་ ལ་ བཟོད་པ་ མ་ག མ གནོད་པ་ལ་ཇི་མི་ མ་བའི་ བཟོད་པ ག་བ ལ་ ང་ལེན་གྱི་བཟོད་པ ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་ཀྱི་བཟོད་པ འཇིག་པ་ མ་ག མ མེ་གྱི་འཇིག་པ ་ཡི་འཇིག་པ ང་གི་འཇིག་པ ཚར་བ་ག མ བདེ་བ ག་བ ལ བཏང་ ོམས རིག་པ་ག མ ོན་གྱི་གནས་རིག་པ\nཟག་པ་ཟད་པ་རིག་པ ག་ ་ག མ, ་བ་བཀའ་བཏགས འ ་ ས་ཐམས་ཅད་མི་ ག་པ ཆོས་ཐམས་ཅད་ ོང་ཞིང་བདག་ མེད་པ ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ\n三法印 1 諸行無常2諸法無我3涅槃寂靜\nform which cannot be seen, anidassanasappaṭigharῡp but can be touched by aṃ sense-organs form which can neither be anidassana-appaṭigharῡp seen nor touched by aṃ sense-organs trikāya [kāya-traya]3bodies ofabuddha dharmakāya\n3 types of patience patience of not retaliating against someone who harms you patience of willingly enduring sufferings patience of discriminative awareness of the dharma\ndestruction caused by fire destruction caused by water destruction caused by wind\n3 insights insight into the mortal pῡrva-nivāsāṇusmṛti conditions of self and others in previous lives cyuty-utpāda-jñāna-sākṣā knowledge of vanishing and tkriya-vidyā reappearing of beings āsrava-kṣaya-jñāna-sākṣā nirvāṇa insight t-kriya-vidyā tri dṛṣṭinamitta mudra\n3 seals of buddhist doctrine\nnirvana is peace 5\n3 principal aspects of the path renunciation\ngiving material help\ngiving dharma teachings\n3 modes of reasoning\nproperty of the subject\n3 realms and9levels\nkamādhātu [nānātva-kāyā nānātva-saṃjñinaḥ tad yathāmanuṣyā ekat yāścadevāḥ] rῡpadhātu\nབསམ་གཏན་བཞི་པ ག གས་མེད་ཁམས ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས མ་ཤེས་མཐའ་ཡས ཅི་ཡང་མེད ིད་ ེ ག་ག མ འདོད་ཆགས ཞེ་ ང གཏི་ ག ོམ་པ་ མ་པ་ག མ\npeak of cyclic existence\n3 types of vows\nལམ་གཙ་ མ་ག མ ངེས་འ ང ང་སེམས ཡང་དག་བའི་ ་བ ིན་པ་ མ་ག མ ཟང་ཟིང་གི་ ིན་པ ཆོས་ཀྱི་ ིན་པ མི་འཇིགས་པའི་ ིན་པ ལ་ག མ ོགས་ཆོས ེས་ཁྱབ\nགོ ་ཁྱབ མཚན་ཉིད་ག མ ཀུན་བ གས གཞན་དབང ཡོངས་ བ ཁམས་ག མ་ས་དགུ འདོད་ཁམས\nས་ཐ་དད་ཅིང་འ ་ཤེས་ཐ་ དད་པ་དག\n2 色界a離生喜樂 [初靜慮]b定生喜樂 [第二靜慮] c 離喜妙樂 [第三靜慮]d捨念清淨 [第四靜慮]3無色界\nག གས་ཁམས བསམ་གཏན་དང་པོ\n三要[修行] 1 出離2菩提心3正見 三施 1 財施2法施3無畏施 三相[因明] 1 宗法2隨遍 [同品定有]3倒遍 [異品遍無] 三相[三性] 1 遍計所執2依他起3圓成實 三界九地\na 空無邊處b識無邊處 c 無所有處d非想非非想 [有頂] 三毒 1 貪2瞋3痴 三律儀\n[beings with different bodies and different thoughts]\n1 別解脫律儀2菩薩律儀3密咒律儀 三苦 1 苦苦2壞苦3行苦 三乘 1 聲聞乘2獨覺乘3菩薩乘 三師 1 戒和尚2羯磨師3教授師 三根 1 鈍根2中根3利根 三時業 1 順現法受業2順次生受業3順後次受業 三清淨地 1 第八地2第九地3第十地 三智 1 一切智2道相智3一切相智 三量 1 現量2比量3聖教量 三結 1 薩迦耶見2戒禁取\nསོ་སོར་ཐར་བའི་ ོམ་པ ང་ བ་སེམས་དཔའི་ ོམ་པ གསང་ གས་ཀྱི་ ོམ་པ ག་བ ལ་ག མ ག་བ ལ་གྱི་ ག་བ ལ འ ར་བའི་ ག་བ ལ ཁྱབ་པ་འ ་ ེད་ཀྱི་ ག་བ ལ ཐེག་པ་ག མ ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ རང་ ལ་གྱི་ཐེག་པ ང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ ོབ་དཔོན་ག མ དགེ་ ལ་གྱི་ ོབ་དཔོན ལས་ཀྱི་ ོབ་དཔོན གསང་ ེ་ ོན་པའི་ ོབ་དཔོན དབང་པོ་ག མ དབང་པོ་ ལ་པོ དབང་པོ་འ ིང དབང་པོ་ ོ་པོ ལས་ག མ མཐོང་ཆོས་ ོང་འ ར་གྱི་ལས སེ ་ནས་ ོང་འ ར་གྱི་ལས ལན་གྲངས་གཞན་ ་ ོང་འ ར་ གྱི་ལས དག་པ་ས་ག མ ས་བ ད་པ ས་དགུ་པ ས་བ ་པ མཁྱེན་ག མ གཞི་ཤེས ལམ་ཤེས མ་མཁྱེན ཚད་མ་ག མ མངོན་ མ་གྱི་ཚད་མ ེས་དཔག་གི་ཚད་མ ང་གི་ཚད་མ ཀུན་ ོར་ག མ འཇིག་ ལ་ཁྲིམས་བ ལ་ གས་མཆོག་ འཛིན\nsecret mantra vows\ntrīṇi yānāni [tri-yāna]\nsolitary realizer's vehicle\n3 levels of intelligence\ntrīṇi karmāṇi dṛṣṭa-dharma-vedanīya-ka rma upapadya-vedanīya-karm a\n3 kinds of karma karma bearing fruit in this present life karma bearing fruit in the next life\napara-pāryāya-vedanīya-k karma bearing fruit in the arma distant future tri viśuddhibhῡmi\n3 pure stages\nknowledge of bases\nknowledge of paths\ndirect valid cognizer\ninferential valid cognizer\nauthoritative valid cognizer\n3 constant fetters view of the transitory collection as real I and mine\nconception of [bad] ethics and modes of conduct as 7\n3 疑 三無自性 1 相無自性性2生無自性性\nཐེ་ཚམ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ག མ མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ ེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ\n3 勝義無自性性 དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ 三無為法 1 虛空無為2擇滅無為3非擇滅無為 三無漏根 1 未知當知根2已知根3具知根 三涅槃 1 有餘涅槃2無餘涅槃3無住涅槃 三善根 1 無貪善根2無瞋善根3無癡善根 三善趣\nའ ས་མ་ ས་ཀྱི་ཆོས་ག མ ནམ་མཁའ སོ་སོར་བ གས་འགོག སོ་སོར་བ གས་མིན་གྱི་འགོག་པ ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ག མ མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་ པོ ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ ཀུན་ཤེས་པ་དང་ ན་པའི་ དབང་པོ ང་འདས་ག མ ག་བཅས་ ང་འདས ག་མེད་ ང་འདས མི་གནས་པའི་ ང་འདས དགེ་བའི་ ་བ་ག མ འདོད་ཆགས་མེད་པའི་དགེ་བའི་ ་བ ཞེ་ ང་མེད་པའི་དགེ་བའི་ ་བ གཏི་ ག་མེད་པའི་དགེ་བའི་ ་བ བདེ་འགྲོ་ག མ\n1 天2人3阿素洛 三聖 1 釋迦牟尼佛2藥師佛3阿彌陀佛 三聖[西方] 1 阿彌陀佛2觀世音菩薩\nམི ་མ་ཡིན འཕགས་པ་ག མ ་ཀྱ་ བ་པ ན་གྱི་ ་མ འོད་དཔག་མེད འཕགས་པ་ག མ འོད་དཔག་མེད འཇིག་ ེན་དབང་ ག\nvicikitsā tri niḥsvabhāvatā\n3 identityless phenomena identitylessness of characteristics identitylessness of production identitylessness of ultimate phenomena3uncompounded phenomena space\nnon-analytical cessation3uncontaminated sense powers\nlakṣana niḥsvabhāvatā utpatti niḥsvabhāvatā paramārtha niḥsvabhāvatā tri asaṃskṛtādharmāḥ\nanaññataññassāmitindriya sense power of knowing all ṃ that is unknown aññindriyaṃ\nsense power of knowing all sense power of that which has the quality of knowing all3nirvanas\nnirvana without abiding\n3 root virtues\nroot of virtue devoid of desire\nroot of virtue devoid of hatred\nroot of virtue devoid of ignorance\n3 happy migrators;3happy migrations gods\nśākyamuni buddha bhāiṣajyaguru vāiḍῡrya prabhaḥ amitābhaḥ\nshākyamuni buddha bhaisajyaguru buddha\namitābha buddha avalokiteśvara bodhisattva\namitābha buddha avalokiteshvara bodhisattva\n3 大勢至菩薩 三圓滿\nམ ་ཆེན་ཐོབ ན་ མ་ཚགས་པ་ག མ\nmahāsthāmaprāpta bodhisattva3excellent accomplishments accomplishment of one's own goals accomplishment of others' goals accomplishment of the means for achieving both goals3bad migrators;3bad migrations hell beings\n3 actions karma giving rise to happiness karma giving rise to suffering karma giving rise to indifferent feelings3actions\n3 types of karmic effect\ncausally concordant effect\n3 doors of liberation\nliberation through emptiness\nliberation through signlessness\nliberation through wishlessness\nheap of prostration\nheap of confession\nheap of rejoicing\nརང་དོན་ ན་ མ་ཚགས་པ\nགཞན་དོན་ ན་ མ་ཚགས་པ དེ་གཉིས་ བ་པའི་ཐབས་ ན་ མ་ཚགས་པ ངན་འགྲོ་ག མ ད ལ་བ ཡི་ གས ད་འགྲོ ལས་ག མ བདེ་བ་ ོར་འ ར་གྱི་ལས\nག་བ ལ་ ོར་འ ར་གྱི་ལས\nབཏང་ ོམས་ཀྱི་ལས ལས་ག མ ས་ཀྱི་ལས ངག་གི་ལས ཡིད་ཀྱི་ལས ལས་ག མ བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས མི་གཡོ་པའི་ལས ལས་ཀྱི་འ ས་ ་ག མ མ་ ིན་གྱི་འ ས་ ་མ ན་གྱི་འ ས་ བདག་པོའི་འ ས་ མ་ཐར་ ོ་ག མ མ་པར་ཐར་པའི་ ོ་ ོང་པ་ ཉིད མ་པར་ཐར་པའི་ ོ་མཚན་མ་ མེད་པ མ་པར་ཐར་པའི་ ོ་ ོན་པ་ མེད་པ ང་པོ་ག མ་པ ག་འཚལ་བ ིག་པ་བཤགས་པ ེས་ ་ཡི་རང་བ\n3 方便圓滿 三惡趣 [三惡道] 1 地獄2餓鬼3傍生[畜生] 三業\n3 無記業 三業 1 身業2語業3意業 三業 1 福業2非福業3不動業 三業果 1 異熟果2等流果3增上果 三解脫門 1 空解脫門2無相解脫門3無願解脫門 三聚[三品] 1 敬禮2悔過3隨喜\ndvavyārthasiddhiupāyasa ṃpanna tridurgati\n[回向] 三聚淨戒 1 律儀戒2攝善法戒3饒益有情戒 三際 1 前際2後際3中際 三種化身 1 事業化身2受生化身3最勝化身 三種示導 1 神變示導2記心示導3教誡示導 三種正因 1 果正因2自性正因3不可得正因 [不覓正因] 三種似因 1 不成因2相違因3不定因 三種定 1 健行定2如幻定3金剛喻定 三種所知 1 現前2隱晦\nབ ་ོ བ ལ་ཁྲིམས་ མ་ག མ ཉེས་ ོད་ ོམ་པའི་ ལ་ཁྲིམས དགེ་བའི་ཆོས་ ད་ཀྱི་ ལ་ཁྲིམས སེམས་ཅན་དོན་ ེད་ཀྱི་ ལ་ ཁྲིམས ཆ་ག མ འི་ བས ིའི་ བས བར་ བས ལ་ ་ག མ བཟོ་བོ་ ལ་ ེ་བ་ ལ་ མཆོག་གི་ ལ་ ཆོ་འ ལ་ག མ ཆོ་འ ལ་ཏེ་ ་ ་འ ལ་གྱི་ཆོ་ འ ལ གས་ ེས་ ་བ ན་པའི་ཆོ་ འ ལ ག ང་ཀུན་ ་བ ོད་པའི་ཆོ་ འ ལ གས་ཡང་དག་ག མ འ ས་ གས་ཡང་དག རང་བཞིན་གྱི་ གས་ཡང་དག མ་དམིགས་པའི་ གས་ཡང་དག གས་ ར་ ང་ག མ མ་ བ་པའི་ གས འགལ་བའི་ གས མ་ངེས་པའི་ གས ཏིང་ངེ་འཛིན་ག མ དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན ་མ་ ་ འི་ཏིང་ངེ་འཛིན ་ོ ེ་ ་ འི་ཏིང་ངེ་འཛིན གཞལ་ འི་གནས་ག མ མངོན་ ར ོག་ ར\n3 types of morality morality of abstention from duṣkṛtasaṃavaraśīla misbehaviour kuśaladhārmasṃagrahaśīl morality of integratingavirtues morality of working for the sattvakṛtyaśīla welfare of other sentient beings trikāṇḍaka3times pῡrvānta\npresent time3emanation bodies ofabuddha artisan emanation\n3 kinds of miracle\nmiracle of body\n3 correct reasons\ncorrect reason of effect\ncorrect reason of nature\ncorrect reason of non-cognition\n3 wrong reasons\nmeditative stabilization going likeahero\nmeditative stabilization like an illusion meditative stabilization likeavajra3objects of knowledge\nཤིན་ ་ ོག་ ར ིང་ ེ་ མ་ག མ སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ ིང་ ེ ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ ིང་ ེ དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་ ིང་ ེ སེམས་དཔའ་ག མ་བ ེགས དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ ཤེས་རབ་ མ་པ་ག མ ཐོས་པ་ལས་ ང་བའི་ཤེས་རབ\nབ མོ ་པ་ལས་ ང་བའི་ཤེས་རབ བ བ་པ་ག མ ག་པའི་ ལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བ བ་པ ག་པའི་སེམས་གྱི་བ བ་པ; ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བ བ་པ ག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བ བ་པ ེ་ ོད་ག མ མདོ་ ེའི་ ེ་ ོད འ ལ་བའི་ ེ་ ོད ཆོས་མངོན་པའི་ ེ་ ོད འཁོར་ལོ་རིམ་པ་ག མ འཁོར་ལོ་དང་པོ [བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་འཁོར] འཁོར་ལོ་བར་པ [མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ འཁོར] འཁོར་ལོ་ཐ་མ [ལེགས་པར་ མ་པར་ ེ་བའི་ ཆོས་འཁོར] བས་ག མ སངས་ ས་ལ་ བས་ ་མཆིའོ\nཆོས་ལ་ བས་ ་མཆིའོ\n3 非常隱晦 三種慈悲 1 眾生緣慈2法緣慈3無緣慈 三種薩埵 1 誓句薩埵2智慧薩埵3定薩埵 三慧\n三學 1 增上戒學 [戒學]2增上心學 [定學]3增上慧學 [慧學] 三藏 1 經藏2律藏3論藏 三轉法輪 1 第一法輪 [四諦法輪]2第二法輪 [無相法輪]3第三法輪 [分別法輪] 三歸依\nextremely obscure phenomena3types of compassion\ncompassion merely observing sentient beings\ncompassion observing the doctrine\ncompassion observing the lack of true existence\n3 types of sattvas [beings]\ntri vidhā prajñā\n3 types of wisdom wisdom acquired through hearing wisdom acquired through contemplation wisdom acquired through meditation3trainings\ntri śikṣā adhiśīlaśikṣā\ntraining in higher discipline; ethics\n3 scriptural collections\nsets of discourses\nsets of discipline\nsets of manifest knowledge3turnings of the wheel of dharma\ntri dharmacakra prathama dharmacakra\ntriśaraṇagamanaṃ buddhaṃ śaraṇaṃ gacchāmi dharmaṃ śaraṇaṃ gacchāmi\n3 refuges taking the buddha as refuge taking the dharma as refuge 11\n3 歸依僧 三寶 1 佛寶2法寶3僧寶 四力對治 1 依止力2對治力3能破力4防護力 四大宗派 1 婆沙部 [說分別部]2經量部a隨教行經量 部b隨理行經量 部3唯識宗a隨教行唯識 宗b隨理行唯識 宗4中觀宗a中觀宗自續 派b中觀宗應成 派 四大洲 1 東勝身洲2南贍部洲3西牛貨洲\nདགེ་འ ན་ལ་ བས་ ་མཆིའོ དཀོན་མཆོག་ག མ སངས་ ས ཆོས དགེ་འ ན གཉེན་པོ་ ོབས་བཞི ེན་གྱི་ ོབས གཉེན་པོའི་ ོབས མ་པར་ ན་འ ིན་པའི་ ོབས ཉེས་པ་ལས་ ར་ ོག་པའི་ ོབས བ་མཐའ་ ་བ་བཞི ེ་ ག་ ་བ མདོ་ ེ་པ ང་གི་ ེས་འ ང་མདོ་ ེ་པ\nsaṅghaṃ śaraṇaṃ gacchāmi triratnāni [ratnatraya]\ndharma saṅgha catvāri pratipak ṣabala\ncatvāri siddhānta vaibhāṣika\nsautrāntika-follower of scripture\nརིགས་བའི་ ེས་འ ང་མདོ་ ེ་པ སེམས་ཙམ་པ ང་གི་ ེས་འ ང་སེམས་ཙམ་པ རིགས་བའི་ ེས་འ ང་སེམས་ ཙམ་པ ད ་མ་པ ད ་མ་རང་ ད་པ\nsautrāntika-follower of reasoning\ncittamātrin-follower of scripture\ncittamātrin-follower of reasoning\nད ་མ་ཐལ་འ ར་བ གླིང་བཞི ཤར་ ས་འཕགས་པོ ོ་འཛམ་ ་གླིང\nmādhyamika prāsaṅgika; consequence school\nEast Continent; Great Body South Continent; Jambudvīpa West Continent; Using Oxen North Continent; Unpleasant Sound4meditative stabilizations\nང་ ་མི་ ན ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི 四三摩地 དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་ 1 健行三摩地 འཛིན ནམ་མཁའ་མཛད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་2虛空庫三摩地 འཛིན ི་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན3無垢三摩地 內觀教育基金會 http://www.insights.org.tw/\n3 Jewels buddha, the fully enlightened one dharma, the teachings sangha, the holy community4opponent forces force of reliance force of overcoming misdeeds through antidotes force of repentance force of not repeating the misdeeds4tenets\ntaking the saṅgha as refuge\npratipakṣa-bala viduśaṇa-bala niviṛtti-bala\nJambudvīpa Aparagodānīya Uttarakuru catvāri samādhi śuraṃgamasamādhi\nmeditative stabilization going asahero\nmeditative stabilization likeasky treasury\nstainless meditative 12\nstabilization4獅子奮迅三摩 སེང་གེ་ མ་པར་འགྱིང་བའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན 地 四不定 1 睡眠2惡作3尋4伺 四生 1 卵生2胎生3濕生4化生 四加行位 [四順抉擇分] [四善根] 1 煖2頂3忍4世第一法\nགཞན་འ ར་བཞི གཉིད འགྱོད་པ ོག་པ ད ོད་པ ེ་གནས་བཞི མངལ་ ེས གོང་ ེས ོད་གཤེར་ལས་ ེས་བ བ ས་ ེས ོར་ལམ་བཞི [ངེས་འ ེད་ཆ་མ ན་བཞི] [དགེ་ ་བཞི] ོད ེ་མོ བཟོད་པ འཇིག་ ེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག ཡང་དག་ ོང་བ་བཞི\n4 types of birth\nbirth from an egg\nbirth fromawomb birth from heat and moisture miraculous birth4levels of the path of preparation\nsamsvedajā upapādukājā caturprayogamārga [catvāri nirvedha bhāgīya] [catvāri kuśalamῡla]\n[4 good roots]\nsupreme mundane qualities4thorough abandonings\nམི་དགེ་བ་ ེས་པ་ ོང་བ\nདགེ་བ་མ་ ེས་བ་བ ེད་པ\n1 未生惡令不生 མི་དགེ་བ་མ་\n1 中有2生有3本有4死有 四向四果 1 預流向 [須陀洹向]2預流果 [須陀洹果]3一來向 [斯陀含向]\nnon-generation of afflictions not yet generated\nabandoning of afflictions already generated generation of pure phenomena not yet generated increasing of pure phenomena already generated4states of birth\n4 enterers and4abiders\nenterer into the fruit ofastream-winner\nན་ གས་འ ས་གནས\nenterer into the fruit ofaonce-returner\n4 已生善令增長 དགེ་བ་ 四有\nmeditative stabilization likealoftily looking lion4changeable mental factors sleep\ncatvāri samyakprahāṇa utpannānāṃ kuśalamῡlānāṃ saṃrakṣaṇaṃ utpannānāṃ akuśalānāṃ prahāṇaṃ\nདི ་པ་བཞི བར་དོའི་ ིད་པ ེ་བའི་ ིད་པ ོན་ ས་ཀྱི་ ིད་པ འཆི་བའི་ ིད་པ གས་གནས་བ ད ན་ གས་ གས་པ\n4 一來果 [斯陀含果]5不還向 [阿那含向]6不還果 [阿那含果]7阿羅漢向\nabider in the fruit ofaonce-returner\nenterer into the fruit ofanever returner\nདགྲ་བཅོམ་འ ས་གནས བ ལ་བཞི 四劫[四中劫] ཆགས་པའི་བ ལ་པ 1 成劫 གནས་པའི་བ ལ་པ2住劫 འཇིག་པའི་བ ལ་པ3壞劫 ོང་པའི་བ ལ་པ4空劫 མ་ཟེའི་རིག་ ེད་བཞི 四吠陀 ན་ངག 1 梨俱吠陀 མཆོད་ ིན2夜柔吠陀 ནེས་བ ོད3娑摩吠陀 ིད་ ོང4阿闥婆吠陀 ཡིད་ལ་ ེད་པ་བཞི 四作意 1 力勵運轉作意 ིམ་ ེ་འ ག་པ2有間缺運轉作 བར་ ་ཆད་ཅིང་འ ག་པ 8 阿羅漢果\n意3無間缺運轉作 ཆད་པ་མེད་པར་འ ག་པ 意4無功用運轉作 ན་ བ་ ་འ ག་པ 意 ོང་ཉིད་བཞི 四空 1 有性空2無性空3本性空4他性空 四姓 1 婆羅門[淨行]2剎帝利[王種]3吠舍[商賈]4戌陀羅 [農獵人] 四依 1 依義不依語\nདངོས་པོ་ ོང་པ་ཉིད དངོས་པོ་མེད་པ་ ོང་པ་ཉིད རང་བཞིན་ ོང་པ་ཉིད གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ ེ་ངོ་བོའི་ ོང་པ་ཉིད རིགས་བཞི མ་ཟེའི་རིགས ལ་རིགས ེ ་རིགས དམངས་རིགས ོན་པ་བཞི དོན་ལ་ ོན་པར་ འི་ཚིག་འ ་ ལ་ ོན་པར་མི་\nabider in the fruit ofanever returner enterer into the fruit ofafoe-destroyer abider in the fruit ofafoe-destroyer4intermediate aeons\naeons of the formation\naeons of its persistence\naeons of its dissolution\naeons of vacuity\n4 vedas of brahmins\nscience of aphorisms\n4 mental engagements\nemptiness ofathing\nemptiness of nature\nemptiness of other-nature\n4 castes of Hintu society\ncatvāri pratisaraṇāni artha-pratisaraṇena bhavitavyaṃ na vyañjana-pratisaraṇena\nrelying on meaning and not on the expression\nཆོས་ལ་ ོན་པར་ འི་གང་ཟག་2依法不依人 ལ་ ོན་པར་མི་ ཡེ་ཤེས་ལ་ ོན་པར་ འི་ མ་3依智不依識 ཤེས་ལ་ ོན་པར་མི་ ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ ེ་ལ་ ོན་4依了義經不依 པར་ འི་ ང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་ 不了義經 ེ་ལ་ ོན་པར་མི་ ཉེར་ལེན་བཞི 四取 འདོད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ 1 欲取\n་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ ལ་ཁྲིམས་དང་བ ལ་ གས་ མཆོག་འཛིན་ཉེ་བར་ལེན་པ བདག་ ་ཉེ་བར་ལེན་བ ག་ ་བཞི, ་བ་བཀའ་བཏགས འ ་ ས་ཐམས་ཅད་མི་ ག་པ ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་ ག་ བ ལ་བ ཆོས་ཐམས་ཅད་ ོང་ཞིང་བདག་ མེད་པ ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ ན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི ས་ ན་པ་ཉེར་བཞག\n2 見取3戒禁取4我語取 四法印 1 諸行無常2諸漏皆苦3諸法無我4涅槃寂靜 四念住\n1 他罵不應返罵 གཤེ་ཡང་\n2 他瞋不應返瞋 ཁྲོས་ཀྱང་\n3 他調不應返調 མཚང་\nས་ཀྱང་ ར་མི་ ་བ\n4 他打不應返打 བ 四事業 1 息災2增益\nེག་ཀྱང་ ར་མི་བ ེག་པ འ ིན་ལས་བཞི ཞི་བའི་ལས ས་པའི་ལས\ndharma-pratisaraṇena bhavitavyaṃ na pudgala-pratisaraṇena jñāna-pratisaraṇena bhavitavyam na vijñ āna-pratisaraṇena nītārtha-sῡtra-pratisaraṇe na bhavitavyaṃ na neyārtha-sῡtra-pr atisaraṇe na catvāri upādānāni rāga dṛṣṭi śīlavṛataparāmarśa ahamdṛṣṭi\nrelying on teachings and not on the person relying on wisdom and not on an ordinary mind relying on definitive teachings and not on interpretive teachings4compulsive acquisitions compulsive acquisition of desire compulsive acquisition of view compulsive acquisition of regarding moral discipline and practices as superior compulsive acquisition of the view of self\ncatvāri dṛṣṭinamitta mudra4seals of buddhist doctrine sarvasaṃskāranityatā\nall contaminated things are miserable\nsarvadharmaśῡnyāasvāmi all phenomena are empty ka and selfless nirvāṇaśānta\n4 mindful establishments mindful establishments of kāya-smṛty-upasthānaṃ body vedanā-smṛty-upasthāna mindful establishments of ṃ feelings mindful establishments of citta-smṛty-upasthānaṃ thoughts mindful establishments of dharma-smṛtyupasthānaṃ phenomena catvāraḥ śramaṇakāraka4precepts ofamonk dharmāḥ ākruṣtena na not to scold another pratyākroṣtaryaṃ although being scold not to become angry when roṣitena na pratiroṣitvyaṃ incited to angry bhaṇḍitena na not to reveal another's pratiroṣitvyaṃ faults when he does so tāḍiteṅa na not to hit another in return pratitāḍitavyaṃ when being hit catvāri samudacāra4types of virtuous activity śānticāra\nactivity of peace\nactivity of increase 15\nདབང་གི་ལས ག་པོའི་ལས ཟས་བཞི ཁམ་གྱི་ཟས རེག་པའི་ཟས ཡིད་ལ་སེམས་པའི་ཟས མ་པ་ཤེས་པའི་ཟས ་འ ལ་གྱི་ ང་པ་བཞི\nactivity of power\nactivity of force\nfood of touch\nfood of mental thought\nའ ན་པ བ ོན་འ ས བསམ་པ\nmīmāṃsā catur vidhacāra gamanaṃ\nsleeping4methods of dealing with questions direct answer\nquestioning in return\nརང་རིག་མངོན་ མ་གྱི་ཚད་མ ལ་འ ོར་མངོན་ མ་གྱི་ཚད་མ ད་ ེ་བཞི ་ ད ོད་ ད ལ་འ ོར་ ད ལ་འ ོར་ ་མེད་ ད འཁོར་ མ་བཞི དགེ་ ོང་ཕ དགེ་ ོང་མ\ncatvāri pratyakṣapramāṇa indriya-pratyakṣa-pramāṇamānasa-pratyakṣa-pramā ṇa svasaṃvedana-pratyakṣa -pramāṇa yogi-pratyakṣa-pramāṇa\n4 direct valid cognizers\nད ོད་པ ོད་པ་ མ་པ་བཞི འགྲོ་པ འཆོག་པ འ ག་པ ཉལ་བ ང་བ ན་པ་བཞི མགོ་གཅིག་ ་ ང་བ ན་པ མ་པར་ ེ་ ེ་ ང་བ ན་པ ཡོངས་ ་ ེས་ཏེ་ ང་བ ན་པ་ ར་ ིས་ནས་ ང་བ ན་པ བཞག་པར་ ང་བ ན་པ མངོན་ མ་གྱི་ཚད་མ་བཞི དབང་པོའི་མངོན་ མ་གྱི་ཚད་མ\nfood of consciousness4legs of manifestation;4legs of emanation leg of manifestation of aspiration leg of manifestation of effort leg of manifestation of thought leg of manifestation of analysis4activities\nself-knowing direct valid cognizer yogic direct valid cognizer\nhighest yoga tantra4types of monastic community monk\n3 懷愛4降伏 四食 1 段食2觸食3意思食4識食 四神足 1 欲神足2勤神足3心神足4觀神足 四威儀 1 行2住3坐4臥 四記問 1 一向記2分別記3反問記4默置記 四現量\n4 瑜伽現量 四密續 1 作續2行續3瑜伽續4無上瑜伽續 四眾 1 苾芻[比丘]2苾芻尼 [比丘尼]\nsense direct valid cognizer mental direct valid cognizer\n3 鄔波索迦 [優婆塞,近事男]4鄔波斯迦 [優婆夷,近事女] 四智 1 大圓鏡智2平等性智3妙觀察智4成所作智 四無色定 [四無色等至] 1 空無邊處2識無邊處3無所有處\nདགེ་བ ེན་མ ཡེ་ཤེས་བཞི མེ་ལོང་ ་ འི་ཡེ་ཤེས མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས སོར་ ོགས་ཡེ་ཤེས ་ བ་ཡེ་ཤེས ག གས་མེད་ ོམས་འ ག་བཞི ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ ོམས་ འ ག མ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ ོམས་ འ ག ཅི་ཡང་མེད་པའི་ ོམས་འ ག\nwisdom of discrimination\nwisdom of accomplishment\n4 formless meditative absorptions\nmeditative absorption of infinite space\nmeditative absorption of infinite consciousness\n4 非想非非想處 འ ་ཤེས་མེད་འ མིན་གྱི་ ོམས་འ [有頂] 四無所畏\nམི་འཇིགས་པ་བཞི ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ ོགས་པར་ ང་ བ་པ་མི་ འཇིགས་པ\nབར་ ་གཅོད་པའི་ཆོས་བ ན་ པ་ལ་མི་འཇིགས་པ\nངེས་པར་འ ང་བའི་ལམ་བ ན་ པ་ལ་མི་འཇིགས་པ\n四無為法 1 虛空無為2非擇滅無為3擇滅無為4真如 四無量 1 慈無量2悲無量\nའ ས་མ་ ས་ཀྱི་ཆོས་བཞི ནམ་མཁའ སོ་སོར་བ གས་མིན་གྱི་འགོག་པ སོ་སོར་བ གས་འགོག དེ་བཞིན་ཉིད ཚད་མེད་བཞི མས་པ་ཚད་མེད ིང་ ེ་ཚད་མེད\nmeditative absorption of nothingness meditative absorption of naivasaṃjñānāsaṃjñāyat neither-discrimination-nor-n anaṃ on-discrimination [peak of cyclic existence] catvāravāiśāradya4fearlessnesses fearlessness with respect to asserting that I am sarvadharmābhisambodhi completely and perfectly vaiśāradyaṃ enlightened with respect to all phenomena fearlessness with respect to teaching that the afflictive sarvāsravakṣayajñānavai obstructions and śāradyaṃ obstructions to omniscience are to be ceased antarāyikadharmānyathāt fearlessness with respect to vaniścitavyākaraṇavaiśār teaching the paths of adyaṃ deliverance fearlessness with respect to sarvasampadadhigamāya teaching that the nairyāṇikapratipattathatva obstructions are to be vaiśāradyaṃ ceased4uncompounded catvāri saṃskṛtadharma phenomena ākāśa space ākiñcanyāyatanaṃ\nimmeasurable compassion 17\n3 喜無量4捨無量 四無礙解 1 義無礙解\nདགའ་བ་ཚད་མེད བཏང་ ོམས་ཚད་མེད སོ་སོར་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི\nimmeasurable equanimity4perfect specific understandings specific perfect understanding of meaning specific perfect understanding of dharma specific perfect understanding of definitive words specific perfect understanding of confidence4joys\ntrue cessations of suffering\ntrue paths out of suffering\nblack result due to black actions\nkarmaṃ śuklaṃ śukla-vipākaṃ\nwhite result due to white actions\nkarmaṃ kṛṣṇa-śuklaṃ kṛṣna-śukla-vipākaṃ\nblack-white result due to black-white actions\nkarmaṃ akṛṣṇam aśuklaṃ akṛṣnaśukha-vipākaṃ karmaṃ karma-kṣayāya saṃvartati caturvidho vikalpaḥ\nlacking result and destroying the actions due to non-black and non-white actions4conceptions conceptions of grasping at objects grasping at deluded phenomena grasping at purified phenomena conceptions of grasping at the subject grasping at substantial phenomena grasping at imputed\nཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག་པ ངེས་ཚིག་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག་3詞無礙解 པ ོབས་པ་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག་4辯無礙解 པ དགའ་བ་བཞི 四喜 དགའ་བ 1 初喜 རབ་ ་དགའ་བ2勝喜 ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་བ3極喜 ན་ ེས་ཀྱི་དགའ་བ4俱生喜 འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི 四聖諦 ག་བ ལ་བདེན་པ 1 苦聖諦 ཀུན་འ ང་བདེན་པ2集聖諦 འགོག་པའི་བདེན་པ3滅聖諦 ལམ་གྱི་བདེན་པ4道聖諦 ལས་བཞི 四業[俱舍] གནག་ལ་ མ་པར་ ིན་པ་ 1 黑黑異熟業 གནག་པ དཀར་ལ་ མ་པར་ ིན་པ་2白白異熟業 དཀར་བ དཀར་གནག་ ་ ར་ལ་ མ་3黑白黑白異熟 པར་ ིན་པ་དཀར་གནག་ ་ 業 འ ར་བ མི་གནག་ཅིང་མི་དཀར་ལ་ མ་4非黑非白無異 པར་ ིན་པར་མི་འ ར་ཞིང་ 熟業能盡諸業 ལས་ཟད་པར་འ ར་བ མ་ ོག་བཞི 四種分別 ག ང་ ོག 1 所取分別2法無礙解\na 雜染所取分別 ཉོན་མོངས་གb清淨所取分別2能取分別\nམ་ ང་ག ང་ ོག འཛིན་ ོག\nས་འཛིན་ ོག་པ 假有能取分別 བཏགས་འཛིན་ ོག་པ\ndharmapratisavid niruktipratisavid pratibhānapratisavid\ngrāhya-vikalpa kleṣagrahyakalpa vyavadānagrahyakalpa grāhaka-vikalpa\n四種反省 1 暇滿難得2死亡無常3輪迴痛苦\n4 業果決定 四種妙陀羅尼門 1 忍陀羅尼門2咒陀羅尼門3詞陀羅尼門 [法陀羅尼]4義陀羅尼門 四種定 [加行道]\n་ོ ོག་ མ་བཞི དལ་འ ོར་ ེད་དཀའ་བསམ་པ འཆི་བ་མི་ ག་བསམ་པ འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་ པ ལས་བཟང་ངན་གྱི་འ ས་ ་ བདེ་ ག་གཉིས་ ་ངེས་པར་ བསམ་པ ག ངས་ཀྱི་ ོ་བཞི བཟོད་པའི་ག ངས གས་ཀྱི་ག ངས ཚིག་གི་ག ངས དོན་གྱི་ག ངས ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི\n3 入真義一分 [印順定]4無間 四種所緣 1 遍滿所緣a有分別影相 所緣b無分別影相 所緣 c 事邊際所緣d所作成就所 緣2淨行所緣a多貪行者 緣不淨b多瞋行者 緣修慈 c 多癡行者\nདེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ོགས་གཅིག་ ་ གས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན དམིགས་པ་བཞི ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ མ་པར་ ོག་པ་དང་བཅས་ པའི་ག གས་བ ན མ་པར་མི་ ོག་པའི་ག གས་ བ ན་བ དངོས་པོའི་མཐའ་ལ་དམིགས་པ དགོས་པ་ཡོངས་ ་ བ་པ ད་པ་ མ་ ོང་གི་དམིགས་པ འདོད་ཆགས མི་ ག་པ ཞེ་ ང མས་པ གཏི་ ག\nphenomena4thought transformations realizing the preciousness of human birth realizing the impermanence of life realizing the faults of cyclic existence\nrealizing that pleasure and suffering result from good and bad actions, respectively4doors of retention\nretention of patience\nretention of secret speech\nformula for retaining words\nformula for retaining meaning catvāri samādhi4meditative stabilizations meditative stabilization of saṃvedana achieving perception of āloka-labdha-samādhi emptiness meditative stabilization of vṛddha-āloka-samādhi the increase of the perception of emptiness meditative stabilization tattva-artha-eka-deśapravi which understands ṣṭa-samādhi suchness one-sidedly uninterrupted meditative ānantarya-samādhi stabilization4objects of calm abiding catvāri śamathālaṃbana meditation vyāpyālambana pervasive objects arthadhārani\nlimits of phenomena\ncaritaviśodhana-ālambana[rāga]\nthorough achievement of the purpose object for purifying behaviour [desire]\n緣眾緣性諸 ེན་འ 緣起d憍慢行者 ང་ ལ\nཁམས མ་ ོགe尋思行者 緣入出息念 ད གས་ ི་ནང་ ་བ མཁས་པའི་དམིགས་པ3善巧所緣 ང་པོa蘊善巧 ཁམསb界善巧 ེ་མཆེད c 處善巧 ེན་འ ངd緣起善巧e處非處善巧 གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ ཉོན་མོངས་ མ་ ོང་གི་དམིགས་4淨惑所緣 པ དབང་བཞི 四種灌頂 མ་དབང 1 瓶灌 གསང་དབང2密灌 ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང3智慧灌頂 ཚིག་དབང4名詞灌頂 ཡོན་ཏན་བཞི 四德[涅槃] ག་པ 1 常 བདེ་བ2樂 བདག3我 གཙང4淨 ེན་བཞི 四緣 ་ ེན 1 因緣 དེ་མ་ཐག་ ེན2等無間緣 དམིགས་ ེན3所緣緣 བདག་ ེན4增上緣 བསམ་གཏན་བཞི 四靜慮 བསམ་གཏན་དང་པོ 1 初靜慮 ོག་པa尋 ད ོད་པb伺 དགའ་བ c 喜 བདེ་བd樂e心一境性 སེམས་ ེ་གཅིག་པ བསམ་གཏན་གཉིས་པ2第二靜慮 ནང་རབ་ ་དང་བa內等淨 དགའ་བb喜 བདེ་བ c 樂 緣界差別\n[division of constituents]\n[discursiveness] [inhalation and exhalation of the breath] skilful objects\ndependent-arising appropriate and inappropriate\nསེམས་ ེ་གཅིག་པ བསམ་གཏན་ག མ་པ3第三靜慮 བཏང་ ོམསa捨 ན་པb念 ཤེས་བཞིན་ཡིན་པ c 正知 བདེ་བd樂e心一境性 སེམས་ ེ་གཅིག་པ བསམ་གཏན་བཞི་པ4第四靜慮 བཏང་ ོམས་ཡོངས་ ་དག་པa捨清淨 ན་པ་ཡོངས་ ་དག་པb念清淨 ག་བ ལ་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་ c 不苦不樂受 མ་ཡིནd心一境性 སེམས་ ེ་གཅིག་པ མཐའ་བཞི 四邊[四生] བདག་ལས་ ེ་བ 1 自生 གཞན་ལས་ ེ་བ2他生 གཉིས་ཀ་ལས་ ེ་བ3共生 ་མེད་ལས་ ེ་བ4無因生 ིན་ཅི་ལོག་བཞི 四顛倒 མི་ ག་པ་ལ་ ག་པར་འཛིན་པ 1 常d心一境性\n2 樂3淨4我 四魔 1 蘊魔2煩惱魔3死魔4天子魔 四攝事 1 布施攝事2愛語攝事3利行攝事4同事攝事 五力 1 信力2精進力\nག་བ ལ་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པ མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་ འཛིན་པ བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ ་ འཛིན་པ བ ད་བཞི ང་པོའི་བ ད ཉོན་མོངས་པའི་བ ད འཆི་བདག་གི་བ ད འི་ འི་བ ད བ ་བའི་དངོས་པོ་བཞི ིན་པ ན་པར་ ་པ དོན་ ོད་པ དོན་འ ན་པ ོབས་ དད་པའི་ ོབས བ ོན་འ ས་ཀྱི་ ོབས\nthoroughly pure equanimity thoroughly pure mindfulness\nproduction without causes\n4 wrong thoughts to apprehend what is impermanent as permanent to apperhend what is miserable as happiness\nnitya prīti suddhi\nto apperhend what is impure as pure\nto apperhend what is selfless as havingaself\nevil of aggregates\nevil of afflictions\nevil of death\nevil of the son ofagod4qualities making for amicable association giving\nconduct profitable to others cooperation with others to lead them into the truth5forces\nsamānārthatā pañca-balāni śraddhā vīryaḥ\nforce of faith force of enthusiastic perseverance 21\n3 念力4定力5慧力 五支作法 1 宗2因3喻4合5結 五方佛 1 毗盧遮那佛 [大日如來]2不動佛3寶生佛4阿彌陀佛 [無量光佛]5不空成就佛 五次第[密咒] 1 語遠離2心遠離3幻身4光明5雙運 五戒 1 離殺生 [不殺生]2離不與取 [不偷盜]3離欲邪行 [不邪淫]4離虛誑語 [不妄語]5不飲酒 五位[胎中] 1 羯剌藍位2頞部曇位3閉尸位4鍵南位5缽羅奢佉位 五決定 [報身佛]\nན་པའི་ ོབས ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ ོབས ཤེས་རབ་ཀྱི་ ོབས བ་ངག་ཡན་ལག་ ་ ན དམ་བཅའ་བ གཏན་ཚིགས དཔེ ཉེ་བར་ ར་བ མ ག་ ད ལ་བ་རིགས་ མ་བར་ ང་མཛད མི་བ ོད་པ [མི་འ གས་པ] རིན་ཆེན་འ ང་ ན འོད་དཔག་མེད དོན་ཡོད་ བ་པ གས་ཀྱི་རིམ་པ་ ངག་དབེན སེམས་དབེན ་ ས འོད་གསལ ང་འ བ ལ་ཁྲིམས་ ོག་གཅོད་པ་ ོང་བ\nforce of mindfulness\nforce of wisdom 5-membered proof;5parts ofasyllogism thesis; proposition\nམ་ ིན་པར་ལེན་པ་ ོང་བ འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ ོང་བ ན་ ་ ་བ་ ོང་བ ོས་པར་འ ར་བའི་བ ང་བ་ ོང་པ མངལ་གྱི་གནས་ བས་ ར་ ར་པོ མེར་མེར་པོ ནར་ནར་པོ གོར་གོར་པོ འ ར་པོ་ ངེས་པ་ [ལོངས་ ]\nsign; reason demonstration of the pervasion in an example application\n5 stages of mantra vehicle\nisolation of speech\nisolation of mind\n5 ethics;5precepts\nnot indulging in sexual misconduct\nmṛṣāvādāt prati viratiḥ\nnot taking intoxicating drinks\n5 periods in womb\nhard fleshy foetus\nsoft fleshy foetus\n5 protuberances5certainties of Sambhogakaya\nགནས་ངེས་པ ་ངེས་པ ས་ངེས་པ ཆོས་ངེས་པ འཁོར་ངེས་པ ཡོན་ཏན་ [འདོད་ཡོན་ ]\n5 qualities of desires\n་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན ི་སའི་ཡོན་ཏན རོ་ འི་ཡོན་ཏན\nརེག་ ་ ང་གི་ཡོན་ཏན\nལ་ངེས་ འ ན་པ མོས་པ ན་པ ཏིང་ངེ་འཛིན ཤེས་རབ རིག་གནས་ཆེ་བ་\n1 處決定2身決定3時決定4法決定5眷屬決定 五妙欲 [五種功德]\n五別境 1 欲2勝解3念4三摩地 [定]5慧 五明 1 聲明2工業明 [工巧明]3醫方明4因明5內明 五果 1 等流果2增上果3士用果4異熟果5離繫果 五法[唯識] 1 名2相3分別4正智5如如 五法蘊[無漏] 1 戒蘊\nབཟོ གསོ་པ གཏན་ཚིག ནང་དོན འ ས་ ་ ་མ ན་གྱི་འ ས་ བདག་པོའི་འ ས་ ེས་ ་ ེད་པའི་འ ས་ མ་ ིན་གྱི་འ ས་ ལ་བའི་འ ས་ ཆོས་ མིང མཚན་མ མ་ ོག མི་ ོག་ཡེ་ཤེས དེ་བཞིན་ཉིད ཟག་མེད་ཀྱི་ ང་པོ་ ལ་ཁྲིམས\nvisible form [as the quality of fire] sound [as the quality of space] odor [as the quality of earth] taste [as the quality of water] tangible object [as the quality of wind]5determining mental factors aspiration\neffect caused by persons\nreality5uncontaminated aggregates moral discipline\n2 定蘊3慧蘊4解脫蘊5解脫智見蘊 五苾芻 [五比丘] 1 阿若憍陳如2十力迦葉 [婆沙波]3跋提4摩訶男 [大名]5阿說示 [馬勝] 五神通\nཏིང་འཛིན ཤེས་རབ མ་པར་གྲོལ་བ མ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ མཐོང་བ འཁོར་ ་ ེ་བཟང་པོ ཀུན་ཤེས་ཀོ ངས་པ བཟང་ ེན མིང་ཆེན ་ ལ མངོན་པར་ཤེས་པ་\n་འ ལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ འི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ2天眼智證通 འི་མ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ3天耳智證通 གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་4他心智證通 ཤེས5宿住隨念智證 ོན་གནས་ ེས་ ན་གྱི་མངོན་ ཤེས 通 དབང་པོ་ 五根 དད་པའི་དབང་པོ 1 信根 བ ོན་འ ས་ཀྱི་དབང་པོ2精進根 ན་པའི་དབང་པོ3念根 ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ4定根 ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ5慧根 ་བའི་ ང་ 五根本氣 ོག་འཛིན་གྱི་ ང 1 持命氣 ར་སེལ་གྱི་ ང2下行氣 གྱེན་ འི་ ང3上行氣 མཉམ་གནས་ཀྱི་ ང4平住氣 ཁྱབ་ ེད་ཀྱི་ ང5遍行氣 ན་ 五眼 ཤའི་ ན 1 肉眼 འི་ ན2天眼 ཤེས་རབ་ཀྱི་ ན3慧眼 ཆོས་ཀྱི་ ན4法眼 སངས་ ས་ཀྱི་ ན5佛眼 1 神境智證通\nthat which sees the wisdom of thorough liberation\n5 good disciples\n5 extraordinary knowledges;5clairvoyances knowledge of miracles\nknowledge of the divine eye\nknowledge of the divine ear\nknowledge of others' minds\npῡrvanirvāsānusmṛtijñāna memory of former lives ṃ pañcendriyaṃ\npower of mindfulness power of meditative stabilization power of wisdom\n5 principal winds\nlife supporting wind\ndownward moving wind\nequally abiding wind\n五道[位] 1 資糧道2加行道3見道4修道5究竟道 [無學道] 五過失 1 懈怠2忘聖言3惛沉掉舉4不作行5作行 五遍行 1 受2想3思4作意5觸 五停心觀 [五種淨行所緣] 1 不淨觀 [白骨觀]2慈悲觀3緣起觀4界分別觀5持息念 [數息觀] 五淨居[天] 1 無煩天2無熱天3善現天4善見天5色究竟天 五智 1 法界體性智2大圓鏡智3平等性智4妙觀察智5成所作智\nལམ་ ཚགས་ལམ ོར་ལམ མཐོང་ལམ ོམ་ལམ མི་ ོབ་ལམ ཉེས་དམིགས་ ལེ་ལོ གདམས་ངག་བ ེད་པ ིང་བ, རགོད་པ འ ་མི་ ེད་པ འ ་ ེད་པ ཀུན་འགྲོ་ ཚར་བ འ ་ཤེས སེམས་པ ཡིད་ལ་ ེད་པ རེག་པ ོད་པ་ མ་པར་ ོང་བའི་ དམིགས་པ་ མི་ ག་པ མས་པ ེན་འ ང ཁམས ད གས་ ི་ནང་ ་བ་ ེས་ ་ ན་པ གནས་གཙང་མའི་ས་ མི་ཆེ་བ མི་ག ང་བ གྱ་ནོམ་ ང་བ ཤིན་ ་མཐོང་བ འོག་མིན ཡེ་ཤེས་ ཆོས་ཀྱི་ད ིངས་ མ་པར་དག་པ མེ་ལོང་ ་ འི་ཡེ་ཤེས མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས སོ་སོར་ ོགས་པའི་ཡེ་ཤེས ་བ་ནན་ཏན་ ་ བ་པའི་ཡེ་ ཤེས\nforgetting the advice\n[over]application5omnipresent mental factors feeling\n5 meditations;5objects for purifying behaviour\ndivision of constituents\ninhalation and exhalation of the breath\n5 pure celestrial places\n5 wisdoms wisdom of the embodied nature of dharmadhātu mirror-like wisdom\n五無間 1 殺父2殺母3殺阿羅漢4破和合僧5出佛身血 五順上分結 1 色貪2無色貪3無明4慢5掉舉 五順下分結 1 欲貪2瞋3薩迦耶見 [身見]4戒禁取5疑 五補特伽羅\nམཚམས་མེད་ ཕ་བསད་པ མ་བསད་པ དགྲ་བཅོམ་པ་གསད་པ\n5 boundless actions\nདགེ་འ ན་ད ེན་འ ེད་པ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ ་ལས་ ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ ང་བ གོང་མའི་ཆ་མ ན་གྱི་ཀུན་ ོར་\nག གས་ཀྱི་འདོད་ཆགས ག གས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས མ་རིག་པ [རམོངས་པ] ང་ ལ ོད་པ ཐ་མའི་ཆ་མ ན་གྱི་ཀུན་ ོར་ འདོད་ཆགས ཁོང་ཁྲོ འཇིག་ ལ་ཁྲིམས་བ ལ་ གས་མཆོག་ འཛིན ཐེ་ཚམ གང་ཟག་\nན་ གས ིར་འོང ིར་མི་འོང དགྲ་བཅོམ རང་སངས་ ས མ་ཤེས་ཀྱི་ ང་པོའི་རིགས་ཀྱི་ ཆོས་ ཀུན་ ོག་བ ད་བ ང་བ་དཀར་ལམ་པའི་སེམས\n1 預流果2一來果3不還果4阿羅漢果5獨覺果 五種粗細心 1 八十分別心\ncausingaschism within the spiritual community drawing blood from the tathāgatasyāntike body ofabuddha with evil duṣticittarῡdhirotpādanam intention5higher bonds of desire pañcordhvabhāgīya still existing in the upper realms rῡpataṇhā desire of form realm arῡpataṇhā\ndesire of formless realm\nexcitement5bonds in the lower desire-realms desire\nview of the transitory collection as real I and mine conception of [bad] ethics and modes of conduct as supreme doubt5persons on the Hinayana paths stream winner; stream enterer once returner\npratyekabuddha pañca vijñānaskandhagotradhar ma\nsolitary realizer5phenomena on the level of the aggregate of consciousness eithty indicative minds mind of radiant white appearance mind of radiant red increase mind of radiant black near attainment mind of the clear light of death5families\nsatkāyadṛṣṭi śīlavrataparāmarśa vicikitsā pañca pudgala śrotāpanna\n1 聲聞乘種性2獨覺乘種性3如來乘種性4不定種性5決定種性 五蓋 1 貪欲蓋2瞋恚蓋3惛沉睡眠蓋4掉舉惡作蓋5疑蓋 五篇罪 1 波羅夷2僧殘3捨墮4提舍尼 [向彼悔]5突吉羅 [惡作] 五趣[五道]\nཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་ ོགས་པའི་རིགས རང་སངས་ ས་ཀྱི་ཐེག་པ་ མངོན་པར་ ོགས་པའི་རིགས དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་ མངོན་པར་ ོགས་པའི་རིགས མ་ངེས་པའི་རིགས ངེས་པའི་རིགས ིབ་པ་ འདོད་པ་ལ་འ ན་པ གནོད་སེམས གས་པ་དང་གཉིད ོད་པ་དང་འགྱོད་པ ཐེ་ཚམ ང་བ་ ེ་ ཕམ་པ དགེ་ ོང་གི་ ང་ ་ ག་མ ང་པའི་ ང་ ེད སོར་བཤགས\nཉེས་ ས འགྲོ་བ་རིགས་\n1 天趣2人趣3地獄趣4餓鬼趣5傍生趣 [畜生趣] 五濁 1 見濁2煩惱濁3眾生濁4命濁5劫濁 五蘊 1 色蘊2受蘊3想蘊4行蘊5識蘊 六力\nམི ད ལ་བ ཡི་ གས ད་འགྲོ ིགས་མ་ ་བ་ ིགས་མ ཉོན་མོངས་ ིགས་མ སེམས་ཅན་ ིགས་མ ཚ་ ིགས་མ ས་ ིགས་མ ང་པོ་ ག གས་ཀྱི་ ང་པོ ཚར་བའི་ ང་པོ འ ་ཤེས་ཀྱི་ ང་པོ འ ་ ེད་ཀྱི་ ང་པོ མ་ཤེས་ཀྱི་ ང་པོ ོབས་ ག\npratyekabuddhayānābhi-s solitary family amaya-gotraḥ tathāgatayānābhisamayatathāgata family gotraḥ aniyata-gotraḥ\n5 obstructions aspiration to attributes of the desire realm harmfulness\nexcitement and contrition\n1 聽聞力2思惟力3憶念力4正知力5精進力6串習力 六大煩惱地法 1 癡2放逸3懈怠4不信5惛沉6掉舉 六支[時輪] 1 別攝2靜慮3中善4認持5隨念6三摩地 六句義 [勝論派] 1 實句義2德句義3業句義4同句義5異句義6和合句義 六因 1 能作因2俱有因3異熟因4相應因5遍行因6同類因 六合釋 1 不盡釋 [鄰近釋]2彼士釋\nཐོས་པ བསམ་པ ན་པ ཤེས་བཞིན བ ོན་འ ས ཡོངས་ ་འ ིས་པ ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་ས་མང་ ག མ་རིག་པ བག་མེད་པ ལེ་ལོ མ་དད་པ གས་པ ོད་པ ས་འཁོར་གྱི་ ོགས་རིམ་ ོར་ བ་ཡན་ལག་ ག སོར་ ད བསམ་གཏན ོག་ ོལ འཛིན་པ ེས་ ན ཏིང་འཛིན ེད་ ག་པའི་ཚིག་དོན་ ག ས ཡོན་ཏན ལས ི ེ་ ག འ ་བ ་ ག ེད་ ན་ཅིག་འ ང་བའི་ མ་ ིན་གྱི་ མ ངས་ ན་གྱི་ ཀུན་འགྲོའི་ ལ་མཉམ་གྱི་ ཚིག་ ད་ ག མི་ཟད་པར་ ར་པ དེའི་ ེས་\nparicaya familiarity ṣaḍ kleśamahābhῡmikādharm6bases of big afflictionsaavidyā ignorance pramāda\nauddhatya ṣaḍ kālacakrautpannakramay ogānga pratyāhāra\nexcitement6limbs of the completion stage practice according to the Kalachakra tantra collection\nmeditative stabilization6principles of the particularists substance\n6 types of causes\nacting cause simultaneously arising cause ripening cause\n6 methods of compounding\n[依士釋]3分合釋 [相違釋]4多穀釋 [多財釋]5持業釋 [同依釋]6雙分釋 [帶數釋] 六受身\ncopulative or aggregative compounds\nrelative or attributive compounds\ndescriptive determinate compounds\nnumeral determinate compounds\n6 aggregates of feeling\nfeeling produced through visual contact\nfeeling produced through olfactory contact\nfeeling produced through aural contact\nfeeling produced through gustatory contact\nfeeling produced through physical contact\nfeeling produced through mental contact\n6 types of taste\n6 doctrines of Naropa\nyoga of psychic heat\nyoga of illusory body\nyoga of clear light yoga of consciousness transference yoga of dreams\nyoga of intermediate rebirth\nགོ ས་གཉིས་པ ཚར་བའི་ ང་པོ་ ག 1 眼觸為緣所生 མིག་གི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་བའི་ཚར་བ 諸受2耳觸為緣所生 ་བའི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་བའི་ཚར་བ 諸受3鼻觸為緣所生 འི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་ བའི་ཚར་བ 諸受4舌觸為緣所生 ེའི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་ བའི་ཚར་བ 諸受5身觸為緣所生 ས་ཀྱི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་བའི་ཚར་བ 諸受6意觸為緣所生 ཡིད་ཀྱི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་བའི་ཚར་བ 諸受 རོ་ ག 六味 ཁྭ་བ 1 苦味 ར་པ2酸味 མངར་བ3甘味 ཚ་བ4辛味 ལན་ཚ་བ5鹹味 བ ་བ6淡味 ན་རོ་ཆོས་ ག 六法[那洛] ག མ་མོའི་གདམས་པ 1 拙火 ་ ས་ཀྱི་གདམས་པ2幻身 འོད་གསལ་གྱི་གདམས་པ3光明 འཕོ་བའི་གདམས་པ4遷識 ི་ལམ་གྱི་གདམས་པ5夢觀 བར་དོའི་གདམས་པ6中有 ཕ་རོལ་ ་ ིན་པ་ ག 六波羅蜜多 1 布施波羅蜜多 ིན་པ2淨戒波羅蜜多 ལ་ཁྲིམས3安忍波羅蜜多 བཟོད་པ4精進波羅蜜多 བ ོན་འ ས5靜慮波羅蜜多 བསམ་གཏན 內觀教育基金會 http://www.insights.org.tw/\n6 般若波羅蜜多 ཤེས་རབ 六界[六大] 1 地界\nṣaḍ dhātῡni [ṣaḍ bhῡta]\nམེ ང ནམ་མཁའ མ་ཤེས གྲོང་ཁྱེར་ ག ལ་པོའི་ཁབ ཡངས་པ་ཅན\n6 cities of central India\nམཉན་ཡོད ཙམ་པ གནས་བཅས ཝ་ར་ན་སི ོག་གེའི་ ེ་ ག [ ་ ེགས་ ེད་པ] ང་འཕེན་པ ར་ ་པ ཱར་བཱ༹་ཀ ལ་བ་པ ནིར་གརན་ཏཧ གཅེར་ ་པ ེ་ མ་བ་ར གྲངས་ཅན་པ སེར་ ་པ ད ོད་པ་བ\n6 ancient Hindu schools of the non-buddhists\nfollower of jina\nfollower of kapila\n་ེ ག་པ གཟེགས་ཟན་པ རིག་པ་ཅན ང་མིག་པ བ་མཐའ་གཞན རིག་ ེད་པ ལ་འ ོར་ ོད་པ ཁྱབ་འ ག་པ\nfollower of kaṇāda\nfollower of akṣipāda\nའ ང་བ་ ག ས\n2 水界3火界4風界5空界6識界 六城[中印] 1 王舍城2毗舍離城 [廣嚴城]3室羅筏城 [舍衛城]4瞻波城5娑枳多城6波羅奈城 六派[外道] 1 順世派 [路伽耶] 廣主派 迦爾瓦卡派2耆那派 尼乾子a裸形派 3\nb 白衣派 數論派 [僧佉派] 伽毗羅派 彌曼差派 [伺察派] 勝論派 [衛世師] 食屑仙派 正理派 [尼夜耶] 足目派\n其他外道宗派 吠檀多派 瑜伽派 遍入派 [毗紐天]\nother schools vedānta\n自在天派 [塗灰] 邪命論\nཚང་པ་བ སེམས་པའི་ ང་པོ་ ག 六思身 མིག་གི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ 1 眼觸所生思 ང་བའི་སེམས་པ ་བའི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་2耳觸所生思 ང་བའི་སེམས་པ འི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་3鼻觸所生思 བའི་སེམས་པ ེའི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་4舌觸所生思 བའི་སེམས་པ ས་ཀྱི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་5身觸所生思 ང་བའི་སེམས་པ ཡིད་ཀྱི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་6意觸所生思 ང་བའི་སེམས་པ མངོན་པར་ཤེས་པ་ ག 六神通 ་འ ལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ 1 神境智證通 འི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ2天眼智證通 འི་ ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ3天耳智證通 གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་4他心智證通 ཤེས5宿住隨念智證 ོན་གནས་ ེས་ ན་གྱི་མངོན་ ཤེས 通6漏盡智證通 ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས 梵天派\n་ ེགས་ཀྱི་ ོན་པ་ ག\n1 阿耆多翅舍欽 མི་འཕམ་ 婆羅2尼乾陀若提子 གཅེར་3富樓那迦葉\nའོད་ ངས་ ོགས་ ེད་ཅན\n4 末伽黎拘舍梨 ཀུན་ ་ 子5迦鳩馱迦旃延 ཀ་ འི་\n་གནག་ ས་ཀྱི་ ་ནོག་པ་ཅན6散若夷毘羅胝 ་འདོད་ཀྱི་ ་མོའི་ ་ཡང་དག་ ལ་བ་ཅན 子 དབང་པོ་ ག 六根 མིག་གི་དབང་པོ 1 眼根 ་བའི་དབང་པོ2耳根 內觀教育基金會 http://www.insights.org.tw/\n6 aggregates of intention\nintention produced through visual contact\nintention produced through aural contact\nintention produced through olfactory contact\nintention produced through gustatory contact\nintention produced through physical contact\nintention produced through mental contact\n6 extraordinary knowledges\nknowledge of others' thoughts\npῡrvanirvāsānusmṛtijñāna knowledge of recollecting m past lives āśravakṣaya-jñānaṃ ṣaḍ śāstārāḥ ajita-keśakambalaḥ nirgrantha jñāti-putraḥ pῡraṇa kāśyapaḥ maskārī gośaliputraḥ\nknowledge of the extinction of contamination6teachers of the non-buddhists ajita-keshakambala [of carvāka] nirgrantha jnyāti-putra [of jaina] pῡraṇa kāshyapa [of ajīvaka] maskārī goshaliputra [of ajīvaka]\nkakuda kātyana [of ajīvaka]\nsanyjaya vairaṭiputra [of ajñāna]\neye sense power\near sense power 31\n3 鼻根4舌根5身根6意根 六根本煩惱 1 貪2瞋3慢4無明5見[不正見]6疑 六欲天 1 四大王眾天2三十三天3夜摩天4睹史多天5樂變化天6他化自在天 六莊嚴 1 龍樹2提婆[聖天]3無著4世親5陳那6法稱 六無為法 [百法] 1 虛空無為2擇滅無為3非擇滅無為4不動滅無為5想受滅無為6真如無為 六想 1 無常想2苦想3無我想4不淨想\nའི་དབང་པོ ེའི་དབང་པོ ས་ཀྱི་དབང་པོ ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ ་ཉོན་ ག འདོད་ཆགས ཁོང་ཁྲོ ང་ ལ མ་རིག་པ ་བ་ཉོན་མོངས་ཅན ཐེ་ཚམ འདོད་ ་རིགས་ ག ས་ཆེན་རིས་བཞི མ་ ་ ་ག མ འཐབ་ ལ དགའ་ ན འ ལ་དགའ གཞན་འ ལ་དབང་ ེད ན་ ག ་ བ འཕགས་པ་ ཐོགས་མེད ད ིག་གཉེན ོགས་གླང ཆོས་གྲགས འ ས་མ་ ས་ཀྱི་ཆོས་ ག ནམ་མཁའ སོ་སོར་བ གས་འགོག སོ་སོར་བ གས་མིན་གྱི་འགོག་པ མི་གཡོ་བའི་འ ས་མ་ ས འ ་ཤེས་དང་ཚར་བ་འགོག་ པའི་འ ས་མ་ ས དེ་བཞིན་ཉིད འ ་ཤེས་ ག མི་ ག་པ ག་བ ལ བདག་མེད་པ མི་གཙང\nnose sense power\ntongue sense power\nbody sense power\nmental sense power\ndoubt6classes of the gods in the desire realm four great kings\ngods of the Thirty-three\ngods of non-combat\ngods of Tushita\ngods enjoying emanations gods controlling other's emanations6ornaments\ndharmakīrtī6uncompounded phenomena space\nnon-analytical cessation state of being unmoved by pleasure or pain\nstate without discrimination and feeling\nṣaḍ saññā uppādetabbā\n6 discriminations discrimination of impermanence discrimination of suffering discrimination of selflessness discrimination of ugliness\naniccasaññā anicce dukkhasaññā dhukkhe anattasaññā asubhasaññā\n6 一切世間不可 འཇིག་ 樂想 六想身 1 眼觸所生想2耳觸所生想3鼻觸所生想4舌觸所生想5身觸所生想6意觸所生想 六境 1 色\nའ ་ཤེསའི་ ང་པོ་ ག མིག་གི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་བའི་འ ་ཤེས ་བའི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་བའི་འ ་ཤེས འི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་ བའི་འ ་ཤེས ེའི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་ བའི་འ ་ཤེས ས་ཀྱི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་བའི་འ ་ཤེས ཡིད་ཀྱི་འ ས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ ང་བའི་འ ་ཤེས ལ་ ག ག གས\n2 聲3香4味5觸6法 六隨念 1 佛隨念2法隨念3僧隨念4戒隨念5捨隨念6天隨念 六趣[六道]\nི རོ རེག་ ཆོས ེས་ ་ ན་པ་ ག སངས་ ས་ ེས་ ་ ན་པ ཆོས་ ེས་ ་ ན་པ དགེ་འ ན་ ེས་ ་ ན་པ ལ་ཁྲིམས་ ེས་ ་ ན་པ གཏོང་བ་ ེས་ ་ ན་པ ་ ེས་ ་ ན་པ འགྲོ་བ་རིགས་ ག\n1 天趣2人趣3阿素洛趣4地獄趣5餓鬼趣6傍生趣 [畜生趣] 六識 1 眼識\nམི ་མ་ཡིན ད ལ་བ ཡི་ གས ད་འགྲོ མ་ཤེས་ ག མིག་གི་ མ་ཤེས\nsabbaloke anabhiratisaññā ṣaḍ saṃjñāskandha\ndiscrimination of death discrimination of disaffection with everything worldly6aggregates of discriminations\ndiscrimination produced through visual contact\ndiscrimination produced through aural contact\ndiscrimination produced through olfactory contact\ndiscrimination produced through gustatory contact\ndiscrimination produced through physical contact\ndiscrimination produced through mental contact\nrecollection of dharma\nrecollection of sangha recollection of moral-discipline recollection of giving\nrecollection of the deity\n་བའི་ མ་ཤེས འི་ མ་ཤེས ེའི་ མ་ཤེས ས་ཀྱི་ མ་ཤེས ཡིད་ཀྱི་ མ་ཤེས རེག་པ་ ག མིག་གི་འ ས་ཏེ་རེག་པ\nཡིད་ཀྱི་འ ས་ཏེ་རེག་པ ཡན་ལག་བ ན་པ ག་འཚལ་བ མཆོད་བ་ ལ་བ བཤགས་པ ེས་ ་ཡི་རང་བ བ ལ་བ གསོལ་བ བ ོ་བ ཁ་ ོར་ཡན་ལག་བ ན ལོངས་ ོད་ ོགས་པ ཁ་ ོར བདེ་ཆེན རང་བཞིན་མེད་པ ིང་ ེ་ཡོངས་གང ན་མི་ཆད་པ འགོག་པ་མེད་པ ་འ ས་མན་ངག་བ ན\nིན་ ན ིན་གཟོ ཡིད་འོང་ མས་པ ིང་ ེ ག་བསམ ང་ བ་ཀྱི་སེམས\n2 耳識3鼻識4舌識5身識6意識 六觸\n七支[普賢] 1 禮敬諸佛2廣修供養3懺悔業障4隨喜功德5請轉法輪6請佛住世7普皆迴向 七支和合 [報身] 1 受用圓滿2和合3大樂4無自性5大悲周遍6利生無間7無滅 七因果口訣\n3 報恩4慈5悲6增上意樂7菩提心\n6 contacts contact through association with eye contact through association with ear contact through association with nose contact through association with tongue contact through association with body contact through association with mind7branch practices\ndedication7features of complete enjoyment body complete enjoyment\nnon-inherent existence completely pervaded by compassion uninterrupted continuity\nsampῡrṇakaruṇāṅga anācchedaṅga anirodhaṅga\nnon-cessation 7-fold quintessential instructions recognizing all sentient beings as mothers being mindful of their kindness repaying their kindness\nmotive of enlightenment\nsapta hetuphala upadeśa\n七事[相應教] 1 蘊2處3界4緣起5食6聖諦7菩提分 七眾 1 苾芻[比丘]2苾芻尼 [比丘尼]3式叉摩那 [學法女]4沙彌 [勤策男]5沙彌尼 [勤策女]6鄔波索迦 [優婆塞,近事男]7鄔波斯迦 [優婆夷,近事女] 七等覺支 1 念等覺支2擇法等覺支3精進等覺支4喜等覺支5輕安等覺支6定等覺支7捨等覺支 七聖財 1 信財2戒財3慚財4愧財 勤財5聞財6捨財7慧財 七慢 1 慢\nའགྲེལ་ ང་བ ན ང་པོ ེ་མཆེད ཁམས ེན་འ ེལ ཟས བདེན་པ ང་ བ་ ོགས་ཀྱི་ཆོས འཁོར་ མ་བ ན དགེ་ ོང་ཕ དགེ་ ོང་མ\nང་ བ་ཡན་ལག་བ ན ན་པ ཆོས་རབ་ ་ མ་འ ེད བ ོན་འ ས དགའ་བ ཤིན་ ངས\nཏིང་འཛིན བཏང་ ོམས འཕགས་པའི་ནོར་བ ན དད་པའི་ནོར ལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནོར ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་ནོར ཁྲེལ་ཡོད་པའི་ནོར བ ོན་འ ས་ཀྱི་ནོར ཐོས་པའི་ནོར གཏོང་བའི་ནོར ཤེས་རབ་ཀྱི་ནོར ང་ ལ་བ ན ང་ ལ\nsmṛti saṃbodhyaṅgaṃ dharma pravicaya saṃbodhyaṅgaṃ vīrya saṃbodhyaṅgaṃ\n7 branches of enlightenment mindfulness wisdom effort\nprīti saṃbodhyaṅgaṃ praśrabdhi saṃbodhyaṅgaṃ samādhi saṃbodhyaṅgaṃ upekṣā saṃbodhyaṅgaṃ\n7 jewels of the Aryas\nཆེ་བའི་ང་ ལ ང་ ལ་ལས་ཀྱང་ང་ ལ ངའོ་ མ་པའི་ང་ ལ མངོན་པའི་ང་ ལ ང་ཟད་ མ་པའི་ང་ ལ ལོག་པའི་ང་ ལ ཡིད་ལ་ ེད་པ་བ ན མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ ཡིད་ ེད མོས་པ་ལས་ ང་པའི་ཡིད་ ེད\nརབ་ ་དབེན་པའི་ཡིད་ ེད\nདགའ་བ་ ད་པའི་ཡིད་ ེད\nད ོད་པའི་ཡིད་ ེད\n2 過慢3慢過慢4我慢5增上慢6卑慢7邪慢 七種作意 1 了相作意\n6 加行究竟作意7加行究竟果作 意 七種覺知 1 現識2比推3決斷識4意伺5顯而未定6猶疑7顛倒識 七寶 1 金2銀3琉璃4玻璃[水晶]5硨磲6赤珠7瑪瑙 七寶[輪王] 1 輪寶2末尼珠寶3女寶4主藏臣寶\nོར་བ་མཐའི་ཡིད་ ེད ོར་བ་མཐའི་འ ས་ ་ཡིད་ ེད ོ་རིག་བ ན མངོན་ མ ེས་དཔག བཅད་ཤེས ཡིད་ད ོད ང་ལ་མ་ངེས་པ ཐེ་ཚམ ལོག་ཤེས རིན་པོ་ཆེ་ ་བ ན གསེར ད ལ ཱཻ་ ་ ཤེལ ག ་ཏིག་དམར་པོ ོའི་ ིང་པོ རིན་པོ་ཆེ་ ་བ ན འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ ནོར་ ་རིན་པོ་ཆེ བ ན་མོ་རིན་པོ་ཆེ ོན་པོ་རིན་པོ་ཆེ\n7 mental contemplations mental contemplation of lakṣaṅapratisaṃvedīmana individual knowledge of the skāra character mental contemplation adhimokṣikamanaskāra arisen from belief mental contemplation of prāvivekyamanaskāra thorough isolation ratisaṃgrāhakamanaskār mental contemplation ofawithdrawal or joy mental contemplation of mīmāṃsāmanaskāra analysis mental contemplation of prayoganiṣṭhamanaskāra final training prayoganiṣṭhaphalamana mental contemplation that skāra is the fruit of final training sapta buddhividhi\nsubsequent cognizers correctly assuming consciousnesses awarenesses to which the object appears but is not acertained doubting\n5 象寶6馬寶7主兵臣寶 [將軍寶] 八大菩薩 1 妙吉祥 [曼殊室利]2金剛手3觀自在 [觀世音]4地藏5除蓋障6虛空藏7彌勒 8 普賢 八不定 1 尋2伺3惡作4睡眠5貪6瞋7慢 8 疑 八心法[八識] 1 眼識2耳識3鼻識4舌識5身識6意識7末那識 [意] 8 阿賴耶識 [心] 八世法[八風] 1 得2不得3毀4譽5稱6譏\nགླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ ཉེ་བའི་ ས་བ ད འཇམ་དཔལ་ད ངས ག་ན་ ོ་ ེ ན་རས་གཟིགས ས་ཡི་ ིང་བོ ིབ་པ་ མ་སེལ ནམ་མཁའི་ ིང་པོ མས་པ ཀུན་ ་བཟང་པོ གཞན་འ ར་བ ད ོག་པ ད ོད་པ འགྱོད་པ གཉིད འདོད་ཆགས ཁོང་ཁྲོ ང་ ལ ཐེ་ཚམ མ་ཤེས་ཚགས་བ ད མིག་གི་ མ་པར་ཤེས་པ ་བའི་ མ་པར་ཤེས་པ འི་ མ་པར་ཤེས་པ ེའི་ མ་པར་ཤེས་པ ས་ཀྱི་ མ་པར་ཤེས་པ ཡིད་ཀྱི་ མ་པར་ཤེས་པ ཉོན་ཡིད་ མ་པར་ཤེས་པ\n8 close disciples\nsamantabhadra 8 changeable mental factors investigation\nafflicted consciousness; mind afflicted with egoism\nཀུན་གཞི་ མ་ཤེས འཇིག་ ེན་ཆོས་བ ད ེད་པ མ་ ེད་པ མ་གྲགས་པ ན་གྲགས བ ོད་པ ད་པ\nfoundation consciousness; mind-basis-of-all\nབདེ་བ ག་བ ལ 8 苦 ོག་གེའི་ཚིག་དོན་བ ད 八事[因明] མངོན་ མ་ཡང་དག 1 現量 མངོན་ མ་ ར་ ང2似現量 ེས་དཔག་ཡང་དག3比量 ེས་དཔག་ ར་ ང4似比量 བ་ངག་ཡང་དག5能立 བ་ངག་ ར་ ང6似能立 ན་འ ིན་ཡང་དག7能破 ན་འ ིན་ ར་ ང 8 似能破 དངོས་པོ་བ ད 八事[般若經] མ་མཁྱེན 1 一切相智 ལམ་ཤེས2道相智 གཞི་ཤེས3一切智 མ་ ོགས་ ོར་བ4圓滿加行 ེ་མོའི་ ོར་བ5頂加行 མཐར་གྱིས་ ོར་བ6究竟加行 ད་ཅིག་མའི་ ོར་བ7剎那加行 འ ས་ ་ཆོས་ 8 果法身 ག་བ ལ་བ ད 八苦 ེ་བའི་ ག་བ ལ 1 生苦 ་བའི་ ག་བ ལ2老苦 ན་བའི་ ག་བ ལ3病苦 འཆི་བའི་ ག་བ ལ4死苦 མི་ ག་བ་དང་འ ད་པའི་ ག་5怨憎會苦 བ ལ ག་པ་དང་ ལ་བའི་ ག་བ ལ6愛別離苦 གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་ ེད་7求不得苦 པ་དེ་ཡང་ ག་བ ལ 8 略攝一切五取 མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ ག་ བ ལ 蘊苦 མཛད་པ་བ ད 八相成道 1 從兜率天下 དགའ་ ན་ནས་འཕོ་བ7樂\n2 入胎3出生4出家5降魔\nམ་གྱི་ མས་ ་བ གས་པ ་བ མས་པ རབ་ ་ ང་བ བ ད་ ེ་བཅོམ་པ\n8 topics of the logicians\ncorrect direct perception\nwrong direct perception correct inferential perception wrong inferential perception\nwrong refutation 8 topics of the Perfection of Wisdom Text omniscient mind\nknowledge of bases complete training of all aspects peak training\nresultant truth body\n8 kinds of suffering\nassociation with the disliked\npriya-viprayoga-duḥkhaṃ yadapīcchayā paryeṣamā-ṇo na labhate tadapi duḥkhaṃ saṃkṣepeṇa pañco padāna-skandha-duḥkha ṃ aṣṭa buddhakārya\nseparation from the liked\ntuṣiteṣu cyutiṃ tataḥ pratisaṃdhiḥ jāti pravrajitaḥ mārābhibhuḥ\nnot getting what one wishes in brief,5grasped aggregates areasource of suffering 8 deeds descent from Tushita heaven entering the womb of his mother taking birth renunciation and ordination asamonk defeating the host of 38\ndemons attaining full enlightenment turning the wheel of doctrine passing into the state of peace 8 groups of gods and serpents gods\nགནོད་ ིན ི་ཟ ་མ་ཡིན ནམ་མཁའ་ ིང མི་འམ་ཅི ོ་འ ེ་ཆེན་པོ མངོན་པར་ ོགས་པ་བ ད མ་མཁྱེན ལམ་ཤེས གཞི་ཤེས མ་ ོགས་ ོར་བ ེ་མོའི་ ོར་བ མཐར་གྱིས་ ོར་བ ད་ཅིག་མའི་ ོར་བ ཡེ་ཤེས་ཆོས་ གྲང་ད ལ་བ ད ་ ར་ཅན ་ ར་ ོལ་བ་ཅན\n8 clear realizations\n8 cold hells\nསོ་ཐམ་ཐམ་པ ཨ་ ་ཟེར་བ ཀྱེ་ ད་ཟེར་བ ད་པལ་ ར་གས་པ\nsplit like an utpala\nའ ས་མ་ ས་ཀྱི་ཆོས་བ ད\n6 成道7轉法輪 8 入涅槃 八部眾\n3 藥叉4健達縛5阿素洛[非天]6揭路荼 [金翅鳥]7緊捺洛[歌神] 8 莫呼洛伽 [大腹] 八現觀 1 一切相智2道相智3一切智4圓滿加行5頂加行6究竟加行7剎那加行 8 智慧法身 八寒地獄 1 皰 [頞部陀]2皰裂 [尼剌部陀]3頞哳吒 [阿吒吒]4臛臛婆5虎虎婆6青蓮華 [嗢缽羅]7紅蓮華 [缽特摩] 8 大紅蓮華 [摩訶缽特摩] 八無為法 1 善法真如\nསངས་ ས་པ ཆོས་འཁོར་བ ོར་བ ་ ་ངན་ལས་འདས་པ\n་དང་ ་ལ་སོགས་པ་བ ད\nabhisambudhyati dharma-cakra-pravartana ṃ\n8 uncompounded phenomena suchness of virtuous phenomena 39\nཆོས་མི་དགེ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད ཆོས་ ང་མ་བ ན་ མས་ཀྱི་དེ་ བཞིན་ཉིད ནམ་མཁའ སོ་སོར་བ གས་མིན་གྱི་འགོག་པ སོ་སོར་བ གས་འགོག མི་གཡོ་བ\nsuchness of non-virtuous phenomena\nsuchness of un-recordable phenomena\nའ ་ཤེས་དང་ཚར་བ་འགོག་པ ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ ེ་མཆེད་ 八勝處 བ ད ནང་ག གས་ཅན་ ་འ ་ཤེས་ 1 內有色想觀外 པས་ ི་རོལ་གྱི་ག གས་ ང་ ་ ལ་བ ་ཞིང་ག གས་དེ་དག་ 色少 ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ ནང་ག གས་ཅན་ ་འ ་ཤེས་2內有色想觀外 པས་ ི་རོལ་གྱི་ག གས་ཆེན་པོ་ ལ་བ ་ཞིང་ག གས་དེ་དག་ 色多 ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ ནང་ག གས་མེད་པར་འ ་ཤེས་3內無色想觀外 པས་ ི་རོལ་གྱི་ག གས་ ང་ ་ ལ་བ ་ཞིང་ག གས་དེ་དག་ 色少 ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ ནང་ག གས་མེད་པར་འ ་ཤེས་4內無色想觀外 པས་ ི་རོལ་གྱི་ག གས་ཆེན་པོ་ ལ་བ ་ཞིང་ག གས་དེ་དག་ 色多 ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ ནང་ག གས་མེད་པར་འ ་ཤེས་5內無色想觀外 པ་ཁོ་ནས་ ི་རོལ་གྱི་ག གས་ ོན་པོ་ལ་བ ་ཞིང་ག གས་དེ་ 色青 དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ ནང་ག གས་མེད་པར་འ ་ཤེས་6內無色想觀外 པ་ཁོ་ནས་ ི་རོལ་གྱི་ག གས་ སེར་པོ་ལ་བ ་ཞིང་ག གས་དེ་ 色黃 དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ ནང་ག གས་མེད་པར་འ ་ཤེས་7內無色想觀外 པ་ཁོ་ནས་ ི་རོལ་གྱི་ག གས་ དམར་པོ་ལ་བ ་ཞིང་ག གས་ 色赤 དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ 8 內無色想觀外 ནང་ག གས་མེད་པར་འ ་ཤེས་ པ་ཁོ་ནས་ ི་རོལ་གྱི་ག གས་ 色白\nanalytical cessation state of being unmoved by pleasure or pain state without discrimination and feeling\n2 不善法真如3無記法真如4虛空5非擇滅6擇滅7不動 8 想受滅\n8 surpassing concentrations\nimaging himself having adhyātma-rῡpa-saṃjñī-ba form, he sees small hirdhā rῡpāṇi paśyati external forms, and parīttāni overcome them imagining himself having adhyātma-rῡpa-saṃjñī-ba form, he sees large hirdhā rῡpāṇi paśyati external forms, and mahadgatāni overcome them imagining himself lacking adhyātmam-arῡpa-saṃjñīform, he sees small bahirdhā rῡpāṇi paśyati external forms, and parīttāni overcome them imagining himself lacking adhyātmam-arῡpa-saṃjñīform, he sees large bahirdhā rῡpāṇi paśyati external forms, and mahadgatāni overcome them adhyātmam-arῡpa-saṃjñī- imagining himself lacking bahirdhā rῡpāṇi paśyati form, he sees external blue nīlāni forms, and overcome them imagining himself lacking adhyātmam-arῡpa-saṃjñīform, he sees external bahirdhā rῡpāṇi paśyati yellow forms, and pītāni overcome them adhyātmam-arῡpa-saṃjñī- imagining himself lacking bahirdhā rῡpāṇi paśyati form, he sees external red lohitāni forms, and overcome them adhyātmam-arῡpa-saṃjñī- imagining himself lacking bahirdhā rῡpāṇi paśyati form, he sees external avadātāni white forms, and overcome 40\nདཀར་པོ་ལ་བ ་ཞིང་ག གས་ དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ མི་ཁོམ་པ་བ ད སེམས་ཅན་ད ལ་བ ད་འགྲོ ཡི་ གས ་ཚ་རིང་པོ མཐའ་ཁོབ་ ་ ེས་བ; ཀླ་ཀློའི་གནས་ ་ ེ་བ དབང་པོ་མ་ཚང་བ\n7 邪見 [世智辯聰]\n八無暇[八難] 1 地獄2傍生3餓鬼4長壽天5邊地\nདེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ མས་མ་ ང་བ མ་ཐར་བ ད 八解脫 1 內有色想觀諸 ག གས་ཅན་ག གས་ལ་བ ་ བའི་ མ་ཐར 色解脫\n3 淨解脫身作證 具足住解脫\n4 空無邊處具足 ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ ཐར 住解脫\n5 識無邊處具足 住解脫\n6 無所有處具足 ཅི་ཡང་མེད་པའི་ 住解脫\n8 non-conducive factors\nbirth asahell being\nbirth as an animal\nbirth asahungry ghost\nbirth asalong living god birth inabarbaric land where the Buddha's doctrine does not exist having incomplete sense faculties\npratyanta-janapadaṃ indriya-vāikalyaṃ mithyā-darśanaṃ\n2 內無色想觀外 ག གས་མེད་ག བའི་ མ་ཐར 色解脫\ntathāgatānām anutpādaḥ aṣṭau vimokṣāḥ rῡpī rῡpāṇi paśyaty-ayaṃ prathamo vimokṣaḥ adhyātmam arῡpasaṃjñī bahirdhā rῡpāṇi paśyaty-ayaṃ dvitīyo vimokṣaḥ śubhaṃ vimokṣaṃ kāyena sākṣākṛtvopasaṃpadya viharaty-ayaṃ tṛtīyo vimokṣaḥ sa sarvaśo rῡpasamjñānāṃ samatikramāt pratigha-sañjṅānām astaṃgamān nānātva-saṃjñānām a-manasi-kārād-anantam ākāśam-ityākāśānantyāya tanam upasampadya viharaty-ayaṃ caturtho vimokṣaḥ sa sarvaśa ākāśānantyāyatanaṃ samatikramyānantaṃ vijñānamiti-vijñānānantyā yatanam upasampadya viharaty-ayaṃ pañcamo vimokṣaḥ sa sarvaśo vijñānānantyāyatanaṃ samatikramya nāsti kiṃcidity-ākiṃcanyāyatan\nholding wrong view birth inaland where Buddha's doctrine does not flourish 8 liberations; 8 emancipations liberation of the embodied looking ataform liberation of the formless looking ataform\nliberation through beautiful form\nliberation of infinite space\nliberation of infinite consciousness\nliberation of nothingness\nam upasaṃpadya viharaty-ayaṃ ṣaṣṭho vimokṣaḥ\n7 非想非非想處 具足住解脫\nིད་ ེའི་ མ་ཐར\n8 滅想受定具足 འགོག་པའི་ 住解脫\n八聖道支 [八正道] 1 正見2正思惟3正語4正業5正命6正精進7正念 8 正定 八熱地獄 [八大地獄] 1 等活地獄2黑繩地獄3眾合地獄4號叫地獄5大叫地獄6炎熱地獄7極熱地獄 8 無間地獄 八斷行 1 欲2勤3信4安5念6正知\nliberation of the peak of existence\nliberation of equipoise of cessation\nའཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བ ད ཡང་དག་པའི་ ་བ ཡང་དག་པའི་ ོག་པ ཡང་དག་པའི་ངག ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ ཡང་དག་པའི་འཚ་བ ཡང་དག་པའི་ ོལ་བ ཡང་དག་པའི་ ན་པ ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན\n8 branches of the superior path\ncorrect aims of actions\ncorrect livelihood correct effort; correct exertion correct mindfulness correct meditative stabilization\nཚ་ད ལ་བ ད ཡང་གསོས ཐིག་ནག བ ས་འཇོམས ་འབོད ་འབོད་ཆེན་པོ ཚ་བ རབ་ ་ཚ་བ མནར་མེད གཉེན་པོ་བ ད འ ན་པ ོལ་བ དད་པ ཤིན་ ་ ངས་པ ན་པ ཤེས་བཞིན\n8 hot hells\nsa sarvaśa ākiṃcanyāyatanaṃ samatikramya-nāiva-saṃj ñā-nāsaṃjñāyatanam upasampadya viharaty-ayaṃ saptamo vimokṣaḥ sa sarvaśo nāivasaṃjñanāsaṃjñāyat anam samatikramya saṃjñā-vedita-nirodhaṃ kāyena-sākṣāt kṛtvopasaṃpadya viharaty-ayaṃ aṣṭamo vimokṣaḥ\nsamyagvyāyāma samyaksmṛti samyaksamādhi\nསེམས་པ བཏང་ ོམས 8 捨 བ ེན་གནས་ཡན་ལག་བ ད 八關齋戒 ོག་གཅོད་པ་ ོང་པ 1 離殺生 མི་ ིན་པར་ལེན་པ་ ོང་པ2離不與取 མི་ཚངས་པར་ ོད་པ་ ོང་པ3離非梵行 བ ན་ ་ ་བ་ ོང་པ4離虛誑語 ོས་པར་འ ར་བའི་བ ང་བ་5離飲諸酒 ོང་པ [ཅཧང་ ོང་པ] ོས་ ང་ཁ་དོག་དང་ ག་པ་6離持香鬘塗彩 དང་ ེང་བ་ཐོགས་པ་ ོང་པ ་གར་ ོང་པ [離歌舞] ཁྲི་ ན་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་ ན་7離高廣大床 ཆེན་པོ་ ོང་པ ས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ ོང་པ 8 離非時食 མ་ད ེ་བ ད 八囀聲 ངོ་བོ་ ོན་པའི་ 1 體聲 ལས་ ་ ་བའི་2業聲 ེད་པའི་3具聲 དགོས་ཆེད་ཀྱི་4所為聲 འ ང་ཁུངས་ཀྱི་5所從聲 འ ེལ་བའི་6所屬聲 ེན་གནས་ཀྱི་7所依聲 འབོད་པའི་ 8 呼聲 སེམས་གནས་དགུ 九心住 སེམས་འཇོག་པ 1 內住 ན་ ་འཇོག་པ2等住 ན་ཏེ་འཇོག་པ3安住 ཉེ་བར་འཇོག་པ4近住 ལ་བར་ ེད་པ5調順 ཞི་བར་ ེད་པ6寂靜 ཉེ་བར་ཞི་བར་ ེད་པ7最極寂靜 ེ་གཅིག་ ་ ེད་པ 8 專注一趣 མཉམ་པར་འཇོག་པ9等持 མཐར་གྱིས་གནས་པའི་ ོམས་ 九次第定 པར་འ ག་པ་དགུ [九等至] བསམ་གཏན་བཞི 1 四靜慮 ག གས་མེད་བཞི2四無色定7思\nའགོག་པའི་ ོམས་འ ག\nequanimity 8 precepts ofaone day vow holder not killing\naṣṭa śīlāni prāṇātipāta-viratiḥ adattādāna-viratiḥ a-brahma-caryā-viratiḥ mṛṣāvāda-viratiḥ madya-pāna-viratiḥ\nnot stealing not indulging in sexual misconduct not lying not taking intoxicating drinks\nnot being dressed with gandha-mālya-vilepanava flowers, perfumes and rṇaka-dhāraṇa-viratiḥ cosmetics [gānā nātak viratiḥ] [not singing and dancing] ucca-śayana-mahāśayan a-viratiḥ\nnot using high and luxurious seat or bed\nnot takingameal after noon\n8 cases in grammar\n9 mental abidings\nsetting in equipoise\nnavānupῡrvavihārasamāp9serial absorptions atti catvāri dhyāna catvāri ārῡpasamāpatti nirodhasamāpatti\n4 concentrations4absorptions within the formless realm meditative absorption of cessation 43\n九想 1 膨脹想\nམི་ ག་པའི་འ ་ཤེས་དགུ མ་པར་བམ་པའི་འ ་ཤེས\nམ་པར་ གས་པའི་འ ་ཤེས\nམ་པར་ ོས་པའི་འ ་ཤེས\n8 焚燒想9滅壞想 九種實有[我] 1 以自相存在 [自相有]2以自性存在 [自性有]3以自體存在 [自體有]4真實存在 [諦有]5真正存在 [真有]6勝義存在 [勝義有]7真性存在 [真性有] 8 實質存在 [實物有]9從自方存在 [自方有] 十力 123 4\n9 discriminations discrimination of the bloated corpse discrimination of the worm-infested corpse discrimination of the bleeding corpse discrimination of the livid corpse discrimination of the gnawed corpse discrimination of the scattered corpse discrimination of the skeleton discrimination of the corpse being burnt\nམ་པར་ཚིག་པའི་འ ་ཤེས མ་པར་འ ས་གཞིག་པའི་འ ་ ཤེས བདག་དགུ\nexistence through its own entitiness\nexist as its own reality\nདེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ་ བ་པ\nexistence as its own suchness\nexistence from its own side\n10 forces ofabuddha\nknowledge of sources and non-sources\nknowledge of actions and their fruitions\nknowledge of the divisions of the eighteen constituents\nknowledge of varieties of inclinations\nས་ ་ བ་པ\nརང་ངོས་ནས་ བ་པ ོབས་བ གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་ 處非處智力 པའི་ ོབས ལས་ཀྱི་ མ་པར་ ིན་པ་མཁྱེན་ 業異熟智力 པའི་ ོབས ཁམས་ ་ཚགས་མཁྱེན་པའི་ 種種界智力 ོབས མོས་པ་ ་ཚགས་མཁྱེན་པའི་ 種種勝解智力 ོབས\nvipaḍumakasaṃjñā nava ātman\ndiscrimination of the festering corpse9selves [inherently established] existence by way of its own character\nདབང་པོ་ ་ཚགས་མཁྱེན་པའི་ ོབས\nཐམས་ཅད་ ་འགྲོ་བའི་ལམ་ མཁྱེན་པའི་ ོབས\nབསམ་གཏན་དང་ མ་པར་ཐར་ བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་7靜慮解脫等持 ོམས་པར་འ ག་པ་དང་ཀུན་ 等至染淨智力 ཉོན་དང་ མ་ ང་དང་ ན་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ ོབས ོན་གྱི་གནས་ ེས་ ་ ན་པ་ 8 宿住隨念智力 མཁྱེན་པའི་ ོབས འཆི་འཕོ་བ་དང་ ེ་བ་མཁྱེན་9死生智力 པའི་ ོབས\nknowledge of superior and non-superior faculties\nknowledge of the paths leading to all forms of cyclic existence and solitary peace knowledge of the concentrations, liberations, sarvadhyānavimokṣasam meditative stabilizations, ādhisamāpattisaṃkleśavy and meditative absorptions, avadānavyutthānajñānab and knowledge of others' alaṃ afflictions and others' non-contamination pῡrvanivāsānusmṛtijñānab knowledge remembering alaṃ earlier lives cyutyupapattijñānabalaṃ\nknowledge of death, transmigration, and birth\nསེམས་ཀྱི་ས་མང་བ ཚར་བ འ ་ཤེས སེམས་པ རེག་པ འ ན་པ ཤེས་རབ ན་པ ཡིད་ལ་ ེད་པ མོས་པ ཏིང་ངེ་འཛིན ོབ་མ་ཆེན་པོ་བ ་རིའི་ མོ ་དག་ལ་གྱི་ འོད་བ ང མ་འགགས་པ རབ་འ ོར མས་མའི་ ་གང་པོ ཀ་ འི་ ་ཆེན་པོ ཉེ་བར་འཁོར ་གཅན་འཛིན ཀུན་དགའ་བོ དགེ་བའི་ས་མང་བ དད་པ\ndaśa mahābhῡmika dharma vedanā\nknowledge of contaminations and their extinction 10 main bases of mental factors feeling\n10 principal disciples\nānandaḥ daśa kuśalamahābhῡmikā dharma śraddhā\nānanda 10 bases of big virtuous mental factors faith\n1 受2想3思4觸5欲6慧7念 8 作意9勝解 10 三摩地 十大弟子 1 舍利弗2目犍連3大迦葉4阿那律5須菩提6富樓那7迦旃延 8 優波離9羅怙羅 10 阿難陀 十大善地法 1 信\n2 不放逸3輕安4捨5慚6愧7無貪 8 無瞋9不害 10 精進 十小煩惱地法 1 忿2覆3慳4嫉5惱6害7恨 8 諂\nབག་ཡོད་པ ཤིན་ ་ ངས་པ བཏང་ ོམས ངོ་ཚ་ཤེས་པ ཁྲེལ་ཡོད་པ མ་ཆགས་པ ཞེ་ ང་མེད་པ མ་པར་མི་འཚ་བ བ ོན་འ ས ཉོན་མོངས་ ང་ འི་ས་མང་བ ཁྲོ་བ འཆབ་པ སེར་ ག་དོག འཚིག་པ མ་པར་འཚ་བ འཁོན་འཛིན གཡོ\nvīrya daśa parīttakleśabhῡmikā dharma krodha\nགས་པ ོགས་བ ཤར ོ བ ང ཤར་ ོ ོ་ བ བ་ ང ང་ཤར འོག ེང མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བ ོག་གཅོད་པ མ་ ིན་པར་ལེན་པ\nindulging in sexual misconduct\n9 誑 10 憍 十方 1 東2南3西4北5東南6西南7西北 8 東北9下 10 上 十不善業道 1 殺生2不與取 [偷盜]3欲邪行 [邪淫]4虛誑語 [妄語]5麤惡語 [惡口]6離間語\nན་ ་ ་བ ཚིག་ བ་མོ་ ་བ ་མར་ ་བ\n10 bases of small afflictions\n[重舌]7雜穢語 [綺語] 8 貪\nཚིག་བཀྱལ་བ, ངག་འཁྱལ་བ བ བ་སེམས གནོད་སེམས ལོག་པར་ ་བ མཉམ་པ་ནིད་བ མཚན་ཉིད་མེད་པ\n9 瞋 10 邪見\n10 samenesses lacking truly existence features lacking truly existence signs and marks lacking production from four extremes being unproduced\nbeing primordially pure\n་ེ བ་མེད་པ 無起平等性 མ་ ེས་པ 遠離平等性 དབེན་པ 本來清淨平等 གདོད་མ་ནས་ མ་པར་དག་པ 性\n8 無取無捨平等 ང་དོར་ ་བ་མིན་པ 性9如夢如幻如影 ི་ལམ་དང་ ་མ་དང་མིག་ཡོར་ 如水中月如 དང་ ་ ་དང་ག གས་བ ན་ 鏡中像如化 དང་ ལ་པ་ ་པར 事平等性 10 有事無事不二 དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ 平等性 十地 [三乘共] 1 淨觀地2種姓地3第八地4具見地5薄地6離欲地7巳辦地 8 獨覺地9菩薩地 10 佛地 十地[大乘] 1 極喜地2離垢地3發光地4焰慧地\nlacking conceptual elaboration not being objects of cultivation and elimination\nbeing likeadream, svapana-māyā-pratibhāsa hallucination, shadow, -candrachapa-pratibimbamoon in the water, nirmaṇopama reflection and emanation bhāvatābhavata\nbeingathing or non-thing\n10 grounds of three vehicles pure seeing ground\nthe eighth ground\ndiminishment ground ground free from attachment ground understanding deeds ground of Solitary Realizer\nbuddha ground 10 bodhisattva grounds of great vehicle very joyful ground\nས་བ [ཐེག་པ་ག མ] དཀར་པོ་ མ་པར་མཐོང་བའི་ས རིགས་ཀྱི་ས བ ད་པའི་ས མཐོང་བའི་ས བ བས་པའི་ས འདོད་ཆགས་དང་ ལ་པའི་ས\nས་པ་བ ང་བའི་ས རང་སངས་ ས་ཀྱི་ས ང་ བ་སེམས་དཔའི་ས སངས་ ས་ཀྱི་ས ས་བ [ཐེག་ཆེན] རབ་ ་དགའ་བ ི་མ་མེད་པ འོད་ ེད་པ འོད་འ ོ་བ\n5 極難勝地6現前地7遠行地 8 不動地9善慧地 10 法雲地 十法行 1 書寫2供養3施他4聽聞5披讀6受持7開演 8 諷誦9思惟 10 修習 十法界 1 佛界2菩薩界3獨覺界 [緣覺界]4聲聞界\nང་དཀའ་བ མངོན་ ་ ོགས་པ རིང་ ་སོང་བ མི་གཡོ་པ ལེགས་པའི་ ོ་གྲོས ཆོས་ཀྱི་ ིན ཆོས་ ོད་བ ཡི་གེ་འ ི་བ མཆོད་པ་ ལ་བ ིན་པ་གཏོང་བ ཆོས་ཉན་པ ཀློག་པ འཛིན་པ འཆད་པ ཁ་ཏོན་ ་ ་བ ཆོས་ཀྱི་དོན་སེམས་པ ཆོས་ཀྱི་དོན་ ོམ་པ ཆོས་ཀྱི་ད ིངས་བ སངས་ ས ང་སེམས རང་ ལ ཉན་ཐོས\nམི ་མ་ཡིན ད ལ་བ ཡི་ གས9餓鬼界 10 傍生界 ད་འགྲོ [畜生界] ཕ་རོལ་ ་ ིན་པ་བ 十波羅蜜多 1 布施波羅蜜多 ིན་པ2淨戒波羅蜜多 ལ་ཁྲིམས3安忍波羅蜜多 བཟོད་པ4精進波羅蜜多 བ ོན་འ ས5靜慮波羅蜜多 བསམ་གཏན6般若波羅蜜多 ཤེས་རབ7方便善巧波羅 ཐབས 蜜多 ོན་ལམ 8 願波羅蜜多 ོབས9力波羅蜜多6人界7阿素洛界 [阿修羅界] 8 地獄界\nground difficult to overcome\nground gone afar\nground of good intelligence\nground of dharma cloud\n10 dharma trainings\n10 spheres of dharma\n10 智波羅蜜多 十根本煩惱 1 貪2瞋3慢4無明5疑6薩迦耶見 [身見] [有身見]7邊執見 8 見取9戒禁取 10 邪見 十遍處 1 地遍處2水遍處3火遍處4風遍處5青遍處6黃遍處7赤遍處 8 白遍處9空遍處 10 識遍處 十智 1 苦智2集智3滅智4道智5盡智6無生智7法智 8 類智9世俗智 10 他心智 十喻\nཡེ་ཤེས ་ཉོན་བ འདོད་ཆགས ཁོང་ཁྲོ ང་ ལ མ་རིག་པ ཐེ་ཚམ འཇིག་ མཐར་ ་བ་མཆོག་འཛིན ལ་ཁྲིམས་བ ལ་ གས་མཆོག་ འཛིན ལོག་ ཟད་པར་གྱི་ ེ་མཆེད་བ ཟད་པར་སའི་ ེ་མཆེད ཟད་པར་ འི་ ེ་མཆེད ཟད་པར་མེའི་ ེ་མཆེད ཟད་པར་ ང་གི་ ེ་མཆེད ཟད་པར་ ོན་པོའི་ ེ་མཆེད ཟད་པར་སེར་པོའི་ ེ་མཆེད ཟད་པར་དམར་པོའི་ ེ་མཆེད ཟད་པར་དཀར་པོའི་ ེ་མཆེད ཟད་པར་ནམ་མཁའི་ ེ་མཆེད ཟད་པར་ མ་པར་ཤེས་པའི་ ེ་ མཆེད ཤེས་པ་བ ག་བ ལ་ཤེས་པ ཀུན་འ ང་ཤེས་པ འགོག་པ་ཤེས་པ ལམ་ཤེས་པ ཟད་པ་ཤེས་པ མི་ ེ་བ་ཤེས་པ ཆོས་ཤེས་པ ེས་ ་ ོགས་པར་ཤེས་པ ཀུན་ ོབ་ཤེས་པ གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ ་མའི་དཔེ་བ\n10 root afflictions\nview of the transitory collection as real I and mine\nview holding to an extreme conception ofa[bad] view as supreme conception of [bad] ethics and modes of conduct as supreme perverse view 10 totally pervasive concentrations total pervasion of earth\ntotal pervasion of water\ntotal pervasion of fire\ntotal pervasion of wind\ntotal pervasion of blue\ntotal pervasion of yellow\ntotal pervasion of red\ntotal pervasion of white\ntotal pervasion of space\ntotal pervasion of consciousness\nknowledge of sufferings knowledge of the origin of all sufferings knowledge of cessation\nknowledge of the path\nknowledge of exhaustion knowledge of non-production knowledge of dharma\ndṛṣṭiparāmarśa śīlavrataparāmarśa mithyādṛṣṭi daśa kṛtsnāyatanāni\nanutpādajñānaṃ dharmajñānaṃ anvayajñānaṃ saṃvṛtijñānaṃ paracittajñānaṃ daśa upamāḥ\nsubsequent knowledge knowledge of conventional phenomena knowledge of other's mind 10 examples of illusory nature 49\n1 幻事[幻]2夢境[夢]3陽燄4光影[影]5空花6鏡像[像]7響 8 犍闥婆城 [尋香城]9變化事[化] 10 水月 十勝義別名 1 法界2法性3不虛妄性4不變異性5平等性6空性7法住 8 實際9真如 10 不思議界 十善業道 1 離殺生 [不殺生]2離不與取 [不偷盜]3離欲邪行 [不邪淫]4離虛誑語 [不妄語]5離麤惡語 [不惡口]6離離間語 [不重舌]7離雜穢語 [不綺語] 8 離貪9離瞋 10 離邪見 [正見] 十無學法\n་མ མི་ལམ ིག་ མིག་ཡོར ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག མེ་ལོང་ནང་གི་ག གས་བ ན ་བ ན ི་ཟའི་གྲོང་འཁྱེར མིག་འ ལ ་\na mirage;ahallucination\ncity of smell-eaters\nདོན་དམ་པའི་ མ་གྲངས ཆོས་ཀྱི་ད ིངས དེ་ཁོ་ན་ཉིད མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད ཆོས་མི་འ ར་བ་ཉིད མཉམ་པ་ནིད ོང་པ་ཉིད ཆོས་གནས་པ་ཉིད ཡང་དག་པའི་མཐའ དེ་བཞིན་ཉིད བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ད ིངས དགེ་བ་བ འི་ལས་ཀྱི་ལམ ོག་གཅོད་པ་ ོང་བ\ndaśa paramārtha-paryāyāḥ dharma-dhātuḥ\na magic playareflection of the moon in the water 10 synonyms of ultimate truth space of reality\ndaśa kuśala karma patha\nsuchness unthinkable space; inconceivable space 10 virtues\nམ་ ིན་པར་ལེན་པ་ ོང་བ འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ ོང་བ ན་ ་ ་བ་ ོང་བ\nཚིག་ བ་མོ་ ་བ་ ོང་བ\nnot using harsh words\n་མར་ ་བ་ ོང་བ ཚིག་བཀྱལ་བ་ ོང་བ་ངག་ འཁྱལ་བ་ ོང་བ བ བ་སེམས་ ོང་བ གནོད་སེམས་ ོང་བ ལོག་པར་ ་བ་ ོང་བ མི་ ོབ་པའི་ཆོས་བ\nnot indulging in idle gossip\nnot holding wrong view\ndaśa aśaikṣa dharma\n10 qualities belonging to\n1 無學正見2無學正思惟3無學正語4無學正業5無學正命6無學正勤7無學正念 8 無學正定9無學正解脫 10 無學正智 十想 1 無常想2苦想3無我想4不淨想5死想\nམི་ བོ ་པའི་ཡང་དག་པའི་ ་བ མི་ བོ ་པའི་ཡང་དག་པའི་ ོག་ པ མི་ བོ ་པའི་ཡང་དག་པའི་ངག\nམི་ ོབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལས མི་ ོབ་པའི་ཡང་དག་པའི་འཚ་ བ མི་ ོབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ ོལ་ བ མི་ ོབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ ན་ བ མི་ ོབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན མི་ ོབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཐར་ བ མི་ ོབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་ རབ འ ་ཤེས་བ མི་ ག་པ ག་བ ལ བདག་མེད་པ མི་གཙང འཆི་བ\n6 一切世間不可 འཇིག་ 樂想7厭食想 8 斷想9離想 10 滅想 十號 [如來] 1 如來2應供3正等覺 [正遍知]4明行圓滿 [明行足]\nཟལ་ལ་མི་མ ན་པ ོང་བ འདོད་ཆགས་དང་ ལ་བ འགོག་པ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ བ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ དགྲ་བཅོམ་པ ཡང་དག་པར་ ོགས་པའི་སངས་ ས རིག་པ་དང་ཤབས་ ་ ན་པ\naśaikṣa samyaksaṃkalpa aśaikṣa samyagvāk\nthe adepts right understanding as held by the adepts right thought as held by the adepts right speech as held by the adepts right activities as held by the adepts\nright livelihood as held by the adepts\nright effort as held by the adepts\nright mindfulness as held by the adepts\nright meditative stabilization as held by the adepts\nright emancipation as held by the adepts\nright insight as held by the adepts\ndaśa saññā uppādetabbā aniccasaññā anicce dukkhasaññā dhukkhe anattasaññā asubhasaññā maraṇasaññā\n10 discriminations discrimination of impermanence discrimination of suffering discrimination of selflessness discrimination of ugliness\ndiscrimination of death discrimination of disaffection with everything worldly discrimination of revulsion from nutriment discrimination of elimination discriminaiton of dispassionateness discrimination of cessation\n10 synonyms of tathāgata\nperfect in enlightenment\nperfect in knowledge and behaviour\nsabbaloke anabhiratisaññā āhāre paṭikῡlasaññā pahānasaññā virāgasaññā\n5 善逝6世間解7無上丈夫 [無上士] 8 調御士 [調御丈夫]9天人師 10 佛 世尊 [薄伽梵] 勝者 世間主 十隨念 1 佛隨念2法隨念3僧隨念4戒隨念5捨隨念6天隨念7入出息隨念 8 厭隨念 [生隨念]9死隨念 10 身隨念 十一色法[俱舍] 1 眼根2耳根3鼻根4舌根5身根6色\nབདེ་བར་གཤེགས་པ འཇིག་ ེན་མཁྱེན་པ ་ན་མེད་པ ེས་ ་འ ལ་བའི་ཁ་ལོ་བ ར་ བ ོན་པ སངས་ ས བཅོམ་ ན་འདས ལ་བ འཇིག་ ེན་གྱི་གཙ་བོ ེས་ ་ ན་པ་བ སངས་ ས་ ེས་ ་ ན་པ ཆོས་ ེས་ ་ ན་པ དགེ་འ ན་ ེས་ ་ ན་པ ལ་ཁྲིམས་ ེས་ ་ ན་པ གཏོང་བ་ ེས་ ་ ན་པ ་ ེས་ ་ ན་པ ད གས་ ི་ནང་ ་བ་ ེས་ ་ ན་པ ེ་བ་ ེས་ ་ ན་པ འཆི་བ་ ེས་ ་ ན་པ ས་ཀྱི་ མ་པ་ ེས་ ་ ན་པ ག གས་བ ་གཅིག མིག་གི་དབང་པོ ་བའི་དབང་པོ འི་དབང་པོ ེའི་དབང་པོ ས་ཀྱི་དབང་པོ ག གས\n7 聲 8 香9味 10 觸 11 無表色 十一善 1 信2慚\nི རོ རེག་ མ་པར་རིག་ ེད་མ་ཡིན་པའི་ ག གས དགེ་བ་བ ་གཅིག དད་པ ངོ་ཚ་ཤེས་པ\nrecollection of the moment of breath\nrecollection of birth\nrecollection of death recollection of the form of the body 11 forms\nཁྲེལ་ཡོད་པ མ་ཆགས་པ ཞེ་ ང་མེད་པ གཏི་ ག་མེད་པ བ ོན་འ ས ཤིན་ ་ ངས་པ བག་ཡོད་པ བཏང་ ོམས མ་པར་མི་འཚ་བ ག ང་རབ་ཡན་ལག་བ ་གཉིས མདོའི་ ེ ད ངས་ཀྱིས་བ ད་པའི་ ེ ང་བ ན་པའི་ ེ ཚིགས་ ་བཅད་པའི་ ེ\n12 scriptural categories\n5 自說 [法句]\nཆེད་ ་བ ོད་པའི་ ེ\nspecific teachings; purposeful statements\n6 因緣 [緣起] [尼陀那]7譬喻 [撰錄] [阿波陀那] 8 本事 [本起] [如是語]9本生 [本緣] [生處]\nlife stories; birth stories\n3 愧4無貪5無瞋6無癡7勤[精進] 8 安[輕安]9不放逸 10 捨 11 不害 十二分教 [十二部經] 1 契經2應頌 [祇夜] [美音經]3授記 [記別]4諷頌 [偈經] [記句經]\n10 方廣 [廣經] 11 希法 [未曾有] 12 論議 [大教] [優波提舍] 十二相成道 [十二佛業]\nོགས་པར་བ ོད་པའི་ ེ དེ་ ་ ་ ང་བའི་ ེ ེས་པའི་རབས་ཀྱི་ ེ ཤིན་ ་ ས་པའི་ ེ ད་ ་ ང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ ེ\ngrand scriptural teachings; vast texts marvellous teachings; miraculous qualities\nགཏན་ལ་ཕབ་པར་བ ན་པའི་ ེ\nfinalized teachings; delineations\ntuṣiteṣu cyutiṃ tataḥ\nམ་གྱི་ མས་ ་བ གས་པ ་བ མས་པ བཟོའི་གནས་ལ་མཁས་པར་ ོན་ པ བ ན་མོའི་འཁོར་ ་དགྱེས་པར་ རོལ་བ རབ་ ་ ང་བ དཀའ་པ་ ད་པ\n3 出生4受學伎藝5受欲6出家7苦行\ndescent from Tushita heaven entering the womb of his mother taking birth\ndisplaying his skill in the worldly arts\nenjoyments with the women of the harem\nrenunciation and ordination asamonk practising arduous 53\n8 詣道場9降魔 10 成道 11 轉法輪 12 入涅槃 十二處[俱舍] 1 眼處2耳處3鼻處4舌處5身處6意處7色處\ndiscipline meditating under the Bodhi tree defeating the host of demons attaining full enlightenment turning the wheel of doctrine passing into the state of peace 12 sources\near sense power\nརོ རེག་ ཆོས་ཀྱི་ ེ་མཆེད མ་པར་རིག་ ེད་མ་ཡིན་པའི་ ག གས ཚར་བའི་ ང་པོ འ ་ཤེས་ཀྱི་ ང་པོ འ ་ ེད་ཀྱི་ ང་པོ འ ས་མ་ ས་ཀྱི་ཆོས་ག མ\n་མའི་དཔེ་བ ་གཉིས ་མ ི་ལམ ིག་ མིག་ཡོར མེ་ལོང་ནང་གི་ག གས་བ ན ་བ ན ི་ཟའི་གྲོང་འཁྱེར མིག་འ ལ ་ འཇའ་ཚན གློག\ndvādaśa upamāḥ māyā\ncompositional factors3uncompounded phenomena 12 examples of illusory nature an illusion\na magic playareflection of the moon in the waterarainbow\nང་ བ་ཤིང་ ང་ ་བ གས་པ བ ད་ ེ་བཅོམ་པ སངས་ ས་པ ཆོས་འཁོར་བ ོར་བ\n་ ་ངན་ལས་འདས་པ ེ་མཆེད་བ ་གཉིས མིག་གི་དབང་པོ ་བའི་དབང་པོ འི་དབང་པོ ེའི་དབང་པོ ས་ཀྱི་དབང་པོ ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ ག གས\n8 聲處9香處 10 味處 11 觸處 12 法處a無表色b受蘊 c 想蘊d行蘊e三無為法 十二喻 1 幻事[幻]2夢境[夢]3陽燄4光影[影]5鏡像[像]6響7犍闥婆城 [尋香城] 8 變化事[化]9水月 10 虹 11 電\nabhisambudhyati dharma-cakra-pravartana m\nbudbud dvādaśaṅgapratītyasamu dpāda avidyā\na water bubble 12 branches of dependent-arising ignorance\n་ ར ེན་འ ེལ་ཡན་ལག་བ ་གཉིས མ་རིག་པ ལས མ་ཤེས མིང་ག གས ེ་མཆེད་ ག རེག་པ ཚར་བ ེད་པ ལེན་པ ིད་པ ེ་བ ་ཤི ངས་པའི་ཡོན་ཏན་བ ་གཉིས ག་དར་ཁྲོད་པ\nངི ་བ་པ བསོད་ ོམས་པ ན་གཅིག་པ\nkhalu paścād bhaktikaḥ\nདགོན་པ་བ ཤིང་ ངས་པ ་གབ་མེད་པ ར་ཁྲོད་པ ཙག་ ་པ\n12 ascetic practices wearing robes made of rags wearing the three dharma robes wearing robes made only of wool subsisting on alms eating one's food in one sitting not accepting food after having risen from one's seat dwelling inahermitage\nགཞི་ཇི་བཞིན་པ ་ ེགས་ཅན་གྱི་བདག་གི་ མ་ གྲངས་བ ་ག མ བདག སེམས་ཅན ོག ེ་བ་པོ གསོ་བ ེས་ གང་ཟག\n12 泡 十二緣起 1 無明2行3識4名色5六處6觸7受 8 愛9取 10 有 11 生 12 老死 十二頭陀功德\n8 樹下坐9露地住 10 塚間住 11 常坐不臥 12 隨處住 十三種外道我 1 我2有情3命者4生者5養者6士夫7補特伽羅\nvṛkṣa-mῡlikaḥ ābhyavakāśikāḥ śmāśānikaḥ nāiṣadikaḥ\ndwelling at the foot ofatree dwelling in an open and unsheltered place dwelling in cemetries remaining in the sitting posture sleeping wherever one may happen to be\n13 selves of the non-buddhists\n8 意生9儒童 10 作者 11 受者 12 知者 13 見者 十四心不相應行 法 [俱舍論] 1 得2非得3同分4無想異熟5無想定6滅盡定7命根 8 生9老 10 住 11 無常 12 名身 13 句身 14 文身 十四心不相應行 法 [五蘊論] 1 得2無想等至3滅盡等至4無想所有5命根6眾同分7生 8 老9住 10 無常 11 名身 12 句身 13 文身 14 異生性\nཤེད་ལས་ ེས་པ ཤེད་ ེད་པ་པོ ཚར་བ་པོ ཤེས་པ་པོ མཐོང་བ་པོ ན་མིན་འ ་ ེད་བ ་བཞི འཐོབ་པ མ་འཐོབ་པ རིགས་འ ན་པ འ ་ཤེས་མེད་པ་བ འ ་ཤེས་མེད་པའི་ ོམས་འ ག འགོག་པའི་ ོམས་འ ག ོག་གི་དབང་པོ ེ་བ ་བ གནས་པ མི་ ག་པ མིང་གི་ཚགས ཚིག་གི་ཚགས ཡི་གེའི་ཚགས ན་མིན་འ ་ ེད་བ ་བཞི འཐོབ་པ འ ་ཤེས་མེད་པའི་ ོམས་འ ག འགོག་པའི་ ོམས་འ ག འ ་ཤེས་མེད་པ་བ ོག་གི་དབང་པོ རིགས་འ ན་པ ེ་བ ་བ གནས་པ མི་ ག་པ་ཉིད མིང་གི་ཚགས ཚིག་གི་ཚགས ཡི་གེའི་ཚགས སོ་སོ་ ེ་བོ་ཉིད\npaśyakaḥ caturdaśa cittaviprayuktasaṃskāra dharma prāpti\npashyaka 14 non-associated compositional factors\nsimilarity of type one having no discrimination absorption without discrimination absorption of cessation\nvyañjanakāya caturdaśa cittaviprayuktasaṃskāra dharma prāpti\n14 non-associated compositional factors\nacquisition absorption without discrimination absorption of cessation one having no discrimination life faculty\nsimilarity of type\nstate of an ordinary being\nasaṃjñisamāpatti nirodhasamāpatti āsaṃjñika\nང་ ་མ་བ ན་པའི་ཆོས་བ ་ བཞི འཇིག་ ེན་ ག་པ 世常 འཇིག་ ེན་མི་ ག 世無常 འཇིག་ ེན་ ག་ཀྱང་ ག་ལ་མི་ 世亦常亦無常 ག་ཀྱང་མི་ ག་པ ག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ཏག་པ་ 世非常非無常 ཡང་མ་ཡིན འཇིག་ ེན་མཐའ་ཡོད་པ 世有邊 འཇིག་ ེན་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན 世無邊 世亦有邊亦無 མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མཐའ་ མེད་ཀྱང་མེད 邊 世非有邊非無 མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན\n十四無記根 1234567 8\n9 如來死後為有 དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞི་ནས་ཡོད\nདེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞི་ནས་མེད 11 如來死後亦有 དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞི་ནས་ ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད 亦非有 དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞི་ནས་ 12 如來死後非有 ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་ 非非有 མ་ཡིན ོག་དེ་ ས་ཡིན 13 命者即身 ོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ ས་ཀྱང་ 14 命者異身 གཞན 十五色法[集論] ག གས་བཅོ་ སའི་ཁམས 1 地界 འི་ཁམས2水界 མེའི་ཁམས3火界 ང་གི་ཁམས4風界 མིག་གི་དབང་པོ5眼根 མ་བའི་དབང་པོ6耳根 འི་དབང་པོ7鼻根 ེའི་དབང་པོ 8 舌根 ས་ཀྱི་དབང་པོ9身根 ག གས 10 色 ཁ་དོགa顯色 ད ིབསb形色 10 如來死後非有\n11 聲a有執受大種 為因聲\nཟིན་པའི་འ ང་བ་ཆེན་པོ་ ར་ ས་ཀ་པ\n14 unspecified views\na permanent world\nan impermanent worldaworld which is both permanent and impermanentaworld which is neither permanent nor impermanentaworld which has an end\na world which has no end\na world which is both with and without an end\nśāśvataścāśvataśca nāiva śāśvato nāśāśvataśca\nbhavati tathāgataḥ paraṃ maranāt na bhavati tathāgataḥ paraṃ maraṇāt bhavati ca na bhavati ca tathāgataḥ paraṃ maraṇāt\na world which is neither with nor without an end existence of Buddha after passing into peace non-existence of Buddha after passing into peaceaBuddha who is both existent and non-existent after passing into peace\nnāiva bhavati na na bhavati tathāgataḥ paraṃ maraṇāt\na Buddha who is neither existent nor non-existent after passing into peace\nsajīvas tac charīram\nlife-force is the body\nanyo jīvo anyac charīram\nlife-force and body are independent of each other\nsound sound caused by elements conjoined with consciousness\nb 無執受大種 མ་ཟིན་པའི་འ ར་ ས་པ 為因聲 12 香a好香b惡香 13 味[六味] 14 所觸一分a滑b澀 c 重d冷e饑f渴 15 法處所攝色a極略色\nི ི་ཞིམ་པ ི་མི་ཞིམ་པ\nརོ རེག་ འི་ ོགས་གཅིག འཇམ་པ བ ི་བ གྲང་བ བཀྲེས་པ ོམ་པ ཆོས་ཀྱི་ ེ་མཆེད་པའི་ག གས\na branch of tangible object\nབ ་བ་ལས་ ར་བ\nthirst form for the mental consciousness form arising from aggregation [of eight substances] space-form\nform arising from promises\nform for one with meditative power\n16 great states\nkamboja ṣoḍaśadarśanamārgakṣa ṇa\nkamboja 16 moments [of cognition and forbearance] of the\nམངོན་པར་ བས་ཡོད་པ c 受所引色 ཡང་དག་པར་ ངས་པ་ལས་ ར་བ [無表色]d遍計所起色 ཀུན་བཏགས་པe定自在所生 དབང་འ ོར་བ 色 ལ་ཆེན་བ ་ ག 十六大國 ཨང་ག 1 鴦伽 ལ་མ་ག་དྷ2摩竭陀 ཀཱ་ ི་ཀ3迦尸 ཀོ་ཤ་ ཱ4居薩羅 བརི་ཛི5拔祇 མ་ལ་ཡ6末羅 ཅེ་ ི7支提 བ་ཙ 8 拔沙 ཀུ་9居樓 ་ལེན་པ 10 般闍羅 ཨ་ ་ཀ 11 阿濕波 ཨ་བན་ཏི [བ ང] 12 阿波提 མ་ 13 婆蹉 ་ར་སེ་ན 14 蘇羅娑 གན་ ་ར 15 乾陀羅 ཀམ་བོ་ཇ 16 劍洴沙 མཐོང་ལམ [ཤེས་བཟོད] 十六心剎那b極迥色\nsound caused by elements anupāttamahā-bhῡtahetuk not conjoined withaconsciousness gandha odor\nད་ཅིག་མ་བ ་ ག ག་བ ལ་ཆོས་བཟོད\nག་བ ལ་ ེས་བཟོད\nག་བ ལ་ ེས་ཤེས\nཀུན་འ ང་ ེས་བཟོད\nཀུན་འ ང་ ེས་ཤེས\npath of seeing duhkha dharmajñānakṣāntiḥ\nforbearance with the reality of suffering cognition of the reality of duhkha dharmajñānam suffering duhkha subsequent forbearance anvayajñānakṣāntiḥ with suffering subsequent cognition of duhkha anvayajñānam suffering samudaya forbearance with the reality dharmajñānamkṣāntiḥ of the origin of suffering cognition of the reality of samudaya dharmajñānam the origin of suffering samudaya subsequent forbearance anvayajñānakṣāntiḥ with the origin of suffering subsequent cognition of the samudaya anvayajñānam origin of suffering nirodha forbearance with the reality dharmajñānakṣāntiḥ of the cessation of suffering cognition of the reality of nirodha dharmajñānam the cessation of suffering subsequent forbearance nirodha with the cessation of dharmajñānakṣāntiḥ suffering subsequent cognition of the nirodha dharmajñānam cessation of suffering mārga forbearance with the reality dharmajñānakṣāntiḥ of the path cognition of the reality of mārga dharmajñānam the path mārga subsequent forbearance dharmajñānakṣāntiḥ with the path subsequent cognition of the mārga dharmajñānam path ṣoḍaśaśῡnyatā 16 emptinesses\nལམ་ ེས་ཤེས ོང་ཉིད་བ ་ ག ནང་ ོང་པ་ཉིད ི་ ོང་པ་ཉིད ི་ནང་གཉིས་ཀ་ ོང་པ་ཉིད ོང་པ་ཉིད་ ོང་པ་ཉིད ཆེན་པོ་ ོང་པ་ཉིད དོན་དམ་པ་ ོང་པ་ཉིད འ ས་ ས་ ོང་པ་ཉིད\nའ ས་མ་ ས་ ོང་པ་ཉིད\nཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ ོང་པ་ ཉིད\n十六空 1 內空2外空3內外空4空空5大空6勝義空\nemptiness of the internal\nemptiness of the external emptiness of the internal and the external emptiness of emptiness\nemptiness of the great\nemptiness of the ultimate emptiness of compounded phenomena emptiness of uncompounded phenomena emptiness of what has passed beyond the extremes\nemptiness of what is beginningless and endless 59\n11 無散空 12 本性空 13 一切法空 14 自相空 15 不可得空 16 無性自性空 十六行相 A 苦諦四行相 1 非常[無常]2苦3空4非我[無我] B 集諦四行相\nདོར་བ་མེད་པ་ ོང་པ་ཉིད རང་བཞིན་ ོང་པ་ཉིད ཆོས་ཐམས་ཅད་ ོང་པ་ཉིད རང་གི་མཚན་ཉིད་ ོང་པ་ཉིད མི་དམིགས་པ་ ོང་པ་ཉིད དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ོང་པ་ཉིད མི་ ག་སོགས་བ ་ ག\nག་བདེན་གྱི་ མ་པ་བཞི མི་ ག་པའི་ མ་པ ག་བ ལ་བའི་ མ་པ ོང་པའི་ མ་པ བདག་མེད་པའི་ མ་པ ཀུན་འ ང་བདེན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ བཞི\n5 因6集7生 8 緣 C 滅諦四行相9滅 10 靜 11 妙 12 離\nཀུན་འ ང རབ་ ེས ེན འགོག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི འགོག་པ ཞི་བ གྱ་ནོམ་པ ངེས་འ ང\nལམ་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི ལམ 13 道 རིགས་པ 14 如 བ་པ 15 行 ངེས་འ ིན 16 出 གནས་བ ན་བ ་ ག 十六羅漢 1 賓度羅跋囉惰 ་ར་ ་ཇ་བསོད་ ོམས་ལེན ཱ 闍2迦諾迦伐蹉 གསེར་གྱི་བེ3迦諾迦跋釐惰 ་ར་ ་ཇ་གསེར་ཅན ཱ 闍 ེད་ ེད4蘇頻陀 ན་ཀུ་ལ5諾距羅 བཟང་པོ6跋陀羅 D 道諦四行相\nprakṛtiśῡnyatā sarvadharmaśῡnyatā svalakṣaṇaśῡnyatā anupalambhaśῡnyatā abhāvasvabhāvaśῡnyatā\nemptiness of the indestructible emptiness of nature emptiness of all phenomena emptiness of definitions emptiness of the unapprehendable emptiness of the inherent existence of non-things\n16 attributes of the four noble truths4attributes of the noble truth of suffering impermanence\n4 attributes of the truth of the origin of suffering\ncondition4attributes of the noble truth of cessation cessation\nexcellence renunciation; definite emergence4features of the noble truth of path path\n16 elder ārhats\nniḥsaraṇa catvāri mārgasatyaviseṣa\nས་ ན 8 伐闍羅弗多羅 ོ་ ེ་མོའི་ མི་ ེད་པ9戌博迦 ལམ་ཆེན་བ ན 10 半託迦 ་གཅན་འཛན 11 羅怙羅 འི་ ེ 12 那伽犀那 ཡན་ལག་འ ང 13 因揭陀 ནགས་ན་གནས 14 伐那婆斯 མ་ཕམ་པ 15 阿氏多 16 注荼半託迦 ལམ་ ན་བ ན སངས་ ས་ཀྱི་ཆོས་མ་འ ེས་པ་ 十八不共佛法 བཅོ་བ ད འི་ ོད་པ་འ ལ་བ་མི་མངའ་ 1 身無誤失 [無誤失業] བ ག ང་ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ2無卒暴音7迦理迦\nན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ གས་མཉམ་པར་མ་གཞག་པ་ མི་མངའ་བ\n18 unshared qualities ofabuddha\nnāsti tathāgatasya skhalitaṃ\npossessing unmistaken bodily qualities\nnāsti ravitaṃ nāsti muṣitasmṛtitā\nnot possessing uncontrolled speech possessing undeclining memory\nconstant abidance in meditative equipoise\nnot having the various discriminations of one-pointedly apprehending cyclic existence as to be forsaken and nirvana as to be attained\npossessing indiscriminate equanimity\nnāsti chandasya hāniḥ\npossessing undeclining aspiration\nnāsti vīryasya hāniḥ\npossessing undeclining effort\nnāsti smṛter hāniḥ\npossessing undeclining mindfulness asameans for taming sentient beings\nnāsti samādher hāniḥ\npossessing undeclining meditative stabilization\nnāsti prajñāyā hāniḥ\npossessing undeclining wisdom\nnāsti vimukter hāniḥ\npossessing undeclining liberation\nnāsti vimuktijñāna darśanaya hāniḥ\npossessing undeclining wisdom of thorough liberation\nvirtuous activity of body\nང་དོར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ བ་བའི་ ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་འ ་ཤེས་མི་ མངའ་བ\nསོ་སོར་བ་བ ག་པའི་བཏང་ ོམས་མི་མངའ་བ འ ན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ 志欲無退 བ ོན་འ ས་ཉམས་པ་མི་མངའ་ 精進無退 བ སེམས་ཅན་འ ལ་བའི་ཐབས་ 憶念無退 ན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའི་བ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་མི་ 定無退 མངའ་བ ཤེས་རབ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ 般若無退 མ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མི་ 解脫無退 མངའ་བ མ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ 解脫智見無退 མཐོང་བ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ\n13 一切身業智為 前導隨智而轉\n14 一切語業智為 前導隨智而轉\nག ང་གི་འ ིན་ལས\n15 一切意業智為 前導隨智而轉\nའདས་པའི་ ས་མཁྱེན་པ་ལ་མ་ ཆགས་མ་ཐོགས་པའ་པའི་ཡེ་ཤེས 17 於未來世所起 མ་འོངས་པའི་ ས་མཁྱེན་པ་ལ་ 智見無著無礙 མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས 18 於現在世所起 ད་ ་བ་མཁྱེན་པ་ལ་མ་ཆགས་མ་ 智見無著無礙 ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས ཉན་ཐོས་ཀྱི་གང་ཟག 十八有學 [དགེ་འ ན་བཅོ་བ ད] དད་པས་ ེས་ ་འ ང་བ 1 隨信行 ཆོས་ཀྱི་ ེས་ ་འ ང་བ2隨法行 དད་པས་མོས་པ3信解 མཐོང་བས་ཐོབ་པ4見至 16 於過去世所起 智見無著無礙\nunobstructed wisdom concerning the future unobstructed wisdom concerning the present\na follower by faith\na devotee by faith one who has attained the correct view one who has witnessed the cessation of the body one born from family to family he who is bound by one obstacle only enterer into the fruit ofastream-winner\nརིགས་ནས་རིགས་ ་ ེ་བ\nunobstructed wisdom concerning the past\nvirtuous activity of mind\nས་ཀྱིས་མངོན་ ་ ེད་པ\nvirtuous activity of speech\n8 預流向 [須陀洹向]9預流果 [須陀洹果] 10 一來向 [斯陀含向] 11 一來果 [斯陀含果] 12 不還向 [阿那含向] 13 不還果 [阿那含果]\nན་ གས་ གས་པ\nabider in the fruit ofastream winner\nabider in the fruit ofanever returner\none who attains liberation without interruption\nhe who attains liberation as he is reborn\nhe who attains liberation with great effort\nརི ་མི་འོང་འ ས་གནས བར་མ་དོར་ཡོངས་ ་ ་ངན་ ལས་འདས་པ ེས་ནས་ཡོངས་ ་ ་ངན་ལས་ འདའ་བ མངོན་པར་འ ་ ེད་བ་དང་ བཅས་པས་ཡོངས་ ་ ་ངན་ ལས་འདའ་བ\njñānānuparivarti sarvavākkarma jñānapῡrvaṃgamaṃ jñānānuparivarti sarvamanaskarma jñānapῡrvaṃgamaṃ jñānāpuparivarti atīte'dhvany asaṅgam apratihataṃ jñānadarśanaṃ pravartate anāgate'dhvany asaṅgam apratihataṃ jñānadarśanaṃ pravartate pratyutpanne'dhvany asaṅgam apratihataṃ jñānadarśanaṃ pravartate\nམངོན་པར་འ ་ ེད་པ་མེད་ པར་ཡོངས་ ་ ་ངན་ལས་ འདའ་བ གོང་ ་འཕོ་བ ོང་ཉིད་བཅོ་བ ད ནང་ ོང་པ་ཉིད ི་ ོང་པ་ཉིད ི་ནང་གཉིས་ཀ་ ོང་པ་ཉིད ོང་པ་ཉིད་ ོང་པ་ཉིད ཆེན་པོ་ ོང་པ་ཉིད དོན་དམ་པ་ ོང་པ་ཉིད འ ས་ ས་ ོང་པ་ཉིད\n17 無行般涅槃 18 上流 十八空 1 內空2外空3內外空4空空5大空6勝義空\n10 無際空 11 無散空 12 本性空 13 一切法空 14 自相空 15 不可得空 16 無性空 17 自性空 18 無性自性空 十八部派 A 聖上座部 1 化地部 分別說部2法藏部3雪山部 根本上座部4銅鍱部 B 聖大眾部5根本大眾部\nཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ ོང་པ་ ཉིད དོར་བ་མེད་པ་ ོང་པ་ཉིད རང་བཞིན་ ོང་པ་ཉིད ཆོས་ཐམས་ཅད་ ོང་པ་ཉིད རང་གི་མཚན་ཉིད་ ོང་པ་ཉིད མི་དམིགས་པ་ ོང་པ་ཉིད དངོས་པོ་མེད་པའི་ ོང་པ་ཉིད རང་གི་ངོ་བོ་ ོང་པ་ཉིད དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ོང་པ་ཉིད ེ་པ་བ ་བ ད་པོ འཕགས་པ་གནས་བ ན་པ ས་ ོན་པའི་ ེ མ་པར་ ེ་ ེ་ ་བའི་ ེ ཆོས་ ང་ ེ གངས་རི་བོའི་ ེ གནས་བ ན་པའི་ ེ་པ་ ་བ གོས་དམར་ ེ འཕགས་པ་དགེ་འ ན་ཕལ་ཆེན་ པ དགེ་འ ན་ཕལ་ཆེན་པའི་ ེ\nhe who attains liberation without great effort\nhe who progresses higher\nanavarāgraśῡnyatā anavakāraśῡnyatā prakṛtiśῡnyatā sarvadharmaśῡnyatā svalakṣaṇaśῡnyatā anupalambhaśῡnyatā abhāvaśῡnyatā svabhāvaśῡnyatā\nemptiness of what is beginningless and endless emptiness of the indestructible emptiness of nature emptiness of all phenomena emptiness of definitions emptiness of the unapprehendable emptiness of non-things emptiness of its own entityness\nemptiness of the inherent existence of non-things\nཐ་ ད་གཅིག་པའི་ ེ འཇིག་ ེན་འདས་ འི་ ེ6說出世部 ་གག་རིས་ཀྱི་ ེ7雞胤部 བ་ལང་གནས་པའི་ ེ 牛住部 མང་ ་ཐོས་པའི་ ེ 8 多聞部 བཏགས་པར་ ་བའི་ ེ9說假部 མཆོད་ ེན་པའི་ ེ 10 制多山部 འཕགས་པ་གནས་མ་ C 聖犢子部 11 根本犢子部 གནས་མ་ འི་ ེ་པ་ ་བ ཆོས་མཆོག་པའི་ ེ 12 法上部 བཟང་པོ་ འི་ ེ 13 賢冑部 གྲོང་ཁྱེར་ ག་པའི་ ེ 14 六城部 ཀུན་ཀྱིས་བཀུར་བའི་ ེ 15 正量部 拘屢拘羅部 ཀུ་ ་ཀུ་ ླེ ས་ ོགས་རིས་ཀྱི་ ེ 宣地部 བ ང་བ་པའི་ ེ 不可棄部 འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ D 聖說有部 ་བ 16 根本說一切有 གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ ་ བའི་ ེ 部 འོད་ ང་པའི་ ེ 17 飲光部 འཕོ་བར་ ་བའི་ ེ 18 說轉部 E 其他後期部派 ེ་པ་གཞན་དག ག ག་ལག་ཁང་ཆེན་ལ་གནས་ 1 大寺住部 པའི་ ེ ལ་ ེད་ཚལ་ན་གནས་པའི་ ེ2祇多林住部3無畏山住部 འཇིགས་མེད་རི་ལ་གནས་པའི་ ེ ཤར་གྱི་བོའི་ ེ4東山住部 བ་ཀྱི་རི་བོའི་ ེ5西山住部 ང་གི་རི་བོའི་ ེ6北山住部 ལ་པོ་རི་བོའི་ ེ7王山住部 དོན་ བ་པའི་ ེ 8 義成部 མདོ་ ེ་ ་བའི་ ེ9經量部 ཁམས་བཅོ་བ ད 十八界 མིག་གི་དབང་པོ 1 眼界 ་བའི་དབང་པོ2耳界 འི་དབང་པོ3鼻界 ེའི་དབང་པོ4舌界 ས་ཀྱི་དབང་པོ5身界 ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ6意界 一說部\nvādinaḥ ekavyāvahārika vādinaḥ\nother later schools\nmental sense power 64\n8 聲界9香界 10 味界 11 觸界 12 法界 13 眼識界 14 耳識界 15 鼻識界 16 舌識界 17 身識界 18 意識界 二十隨煩惱 1 忿2恨3覆4惱5嫉6慳\nི རོ རེག་ ཆོས་ཀྱི་ཁམས མིག་གི་ མ་ཤེས ་བའི་ མ་ཤེས འི་ མ་ཤེས ེའི་ མ་ཤེས ས་ཀྱི་ མ་ཤེས ཡིད་ཀྱི་ མ་ཤེས ཉེ་ཉོན་ཉི་ ཁྲོ་བ འཁོན་འཛིན འཆབ་པ འཚིག་པ ག་དོག སེར་\n7 誑 8 諂9憍 10 害 11 無慚 12 無愧 13 惛沉 14 掉舉 15 不信 16 懈怠 17 放逸 18 忘念 19 不正知 20 散亂 二十二根 1 眼根2耳根3鼻根4舌根5身根6意根7女根\nགཡོ གས་པ མ་པར་འཚ་བ ངོ་ཚ་མེད་པ ཁྲེལ་མེད་པ གས་པ ོད་པ མ་དད་པ ལེ་ལོ བག་མེད་པ བ ེད་ངེས་པ ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ མ་པར་གཡེང་བ དབང་པོ་ཉི་ ་ ་གཉིས མིག་གི་དབང་པོ ་བའི་དབང་པོ འི་དབང་པོ ེའི་དབང་པོ ས་ཀྱི་དབང་པོ ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ མོའི་དབང་པོ\nfemale faculty 65\n8 男根9命根 10 苦根 11 樂根 12 憂根 13 喜根 14 捨根 15 信根 16 精進根 17 念根 18 定根 19 慧根 20 未知當知根 21 已知根 22 具知根 二十三心不相應 行法 [集論] 1 得2無想定3滅盡定4無想異熟5命根6眾同分7生 8 老9住 10 無常 11 名身 12 句身 13 文身 14 異生性 15 流轉 16 定異 17 相應 18 勢速 19 次第 20 時\nཕོའི་དབང་པོ ོག་གི་དབང་པོ ག་བ ལ་གྱི་དབང་པོ བདེ་བའི་དབང་པོ ཡིད་མི་བདེའི་དབང་པོ ཡིད་བདེའི་དབང་པོ བཏང་ ོམས་ཀྱི་དབང་པོ དད་པའི་དབང་པོ བ ོན་འ ས་ཀྱི་དབང་པོ ན་པའི་དབང་པོ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་ པོ ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ ཀུན་ཤེས་པ་དང་ ན་པའི་ དབང་པོ ན་མིན་འ ་ ེད་ཉེར་ག མ འཐོབ་པ འ ་ཤེས་མེད་པའི་ ོམས་འ ག འགོག་པའི་ ོམས་འ ག འ ་ཤེས་མེད་པ་བ ོག་གི་དབང་པོ རིགས་འ ན་པ ེ་བ ་བ གནས་པ མི་ ག་པ་ཉིད མིང་གི་ཚགས ཚིག་གི་ཚགས ཡི་གེའི་ཚགས སོ་ ེ འ ག་པ སོ་སོར་ངེས་པ འ ོར་འགྲེལ འགྱོགས་པ གོ་རིམ ས\nfaculty of suffering\nfaculty of mental sorrow\nfaculty of mental happiness\nfaculty of equanimity\nfaculty of knowing all that is unknown\nfaculty of knowing all\nfaculty of that which has the quality of knowing all\ntrayoviṃśati cittaviprayuktasaṃskāra dharma prāpti\n23 non-associated compositional factors\n21 方 22 數 23 和合 二十四心不相應 行法 [百法] 1 得2命根3眾同分4異生性5無想定6滅盡定7無想報 8 名身9句身 10 文身 11 生 12 老 13 住 14 無常 15 流轉 16 定異 17 相應 18 勢速 19 次第 20 方 21 時 22 數 23 和合性 24 不和合性 二十八天 [集論] A 欲界六天 1 四大王眾天a東持國天b南增長天 c 西廣目天d北多聞天2三十三天\nལ གྲངས ཚགས་པ ན་མིན་འ ་ ེད་ཉེར་བཞི འཐོབ་པ ོག་གི་དབང་པོ རིགས་འ ན་པ སོ་སོ་ ེ་བོ་ཉིད འ ་ཤེས་མེད་པའི་ ོམས་འ ག འགོག་པའི་ ོམས་འ ག འ ་ཤེས་མེད་པ་བ མིང་གི་ཚགས ཚིག་གི་ཚགས ཡི་གེའི་ཚགས ེ་བ ་བ གནས་པ མི་ ག་པ འ ག་པ སོ་སོར་ངེས་པ འ ོར་འགྲེལ འགྱོགས་པ གོ་རིམ ལ ས གྲངས ོད་པ་མ ན་པའི་ཚགས; འ ་བ ོད་པ་མི་མ ན་པའི་ཚགས; འ ་བ་མིན་པ ་ཉི་ ་ ་བ ད འདོད་ ་རིགས་ ག ས་ཆེན་རིགས་བཞི ཤར་ ་ ལ་འཁོར་ ང ོ་ ་འཕགས་ ེས་ བ་ ་ ན་མི་བཟང ང་ ་ མ་ཐོས་ ས མ་ ་ ་ག མ\nsāmagrī caturviṃśati cittaviprayuktasaṃskāra dharma prāpti\ncollection 24 non-associated compositional factors\nstate of an ordinary being absorption without discrimination absorption of cessation one having no discrimination group of stems\ncollection of same kind; composition\ncollection of different kind; non-composition\n28 gods6types of the gods of the desire realm4great royal lineages\ndhritaraṣṭra in the east\nvirῡḍhaka in the south\nvirῡpakṣa in the west\nvaishravana in the north\nའཐབ་ ལ དགའ་ ན4睹史多天 འ ལ་དགའ5樂變化天6他化自在天 གཞན་འ ལ་དབང་ ེད བསམ་གཏན་དང་པོའི་གནམ་ B 初禪三天 ག མ ཚངས་རིས7梵眾天 ཚངས་པ་མ ན་འདོན 8 梵輔天 ཚངས་ཆེན9大梵天 བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་གནམ་ C 二禪三天 ག མ འོད་ ང 10 少光天 ཚད་མེད་འོད 11 無量光天 འོད་གསལ 12 極光淨天 བསམ་གཏན་ག མ་པའི་གནམ་ D 三禪三天 ག མ དགེ་ ང 13 少淨天 ཚད་མེད་དགེ 14 無量淨天 དགེ་ ས 15 遍淨天 བསམ་གཏན་བཞི E 四禪九天 ིན་མེད 16 無雲天 བསོད་ནམས་ ེས 17 福生天 འ ས་ ་ཆེ 18 廣果天 19 無想有情天 འ ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན མི་ཆེ་བ 20 無煩天 མི་ག ང་བ 21 無熱天 གྱ་ནོམ་ ང་བ 22 善現天 ཤིན་ ་མཐོང་བ 23 善見天 འོག་མིན 24 色究竟天 F 無色界四天 ག གས་མེད་པ་བཞི 25 無邊空處天 ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ ེ་མཆེད མ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ ེ་མཆེད 26 無邊識處天 27 無所有處天 ཅི་ཡང་མེད་པའི་ ེ་མཆེད 28 非想非非想處 འ ་ཤེས་མེད་འ ་ཤེས་མེད་ མིན་ ེ་མཆེད [ ིད་ ེ] 天 [有頂] ེས་ ་ཆེན་པོའི་མཚན་ མ་ ་ 三十二大士相 ་གཉིས 1 烏瑟膩沙相 ད ་ག ག་ཏོར་དང་ ན་པ3夜摩天\nད ་ ་གཡས་ ་འཁྱིལ་བ\ngods of joyous\ngods enjoying emanation gods controlling other's emanations\nparanirmitavaśavartin tri prathamadhyānadhisthānabrahmakāyika\nin front of brahmā\n3 levels of the second concentration\n3 levels of the third concentration\nśubakṛtsna nava caturdhyānādhistgāna anabhraka\nvast bliss9levels of the fourth concentration cloudless\na god of no discrimination\n4 gods of formless realm\nnaivasaṃjñānāsaṃ jñāyatanaṃ [bhavāgra]\n32 major marks ofabuddha\n3 levels of the first concentration\nHe hasaprotrusion on the crown of His head the hair on His head turning to the right side 68\nHe hasabroad and open forehead His face is adorned byacoiled hair between His eyebrows His eyes are the color of sapphire; His eyelashes are like those ofamagnificant heifer He hasatotal of forty teeth\nད ལ་བའི་ད ེས་མཉམ་པ\n5 目紺青相 [牛王睫相]\nན་མཐོན་མཐིང་ཅན; བའི་ ི་མ་ ་\nཚམས་བཞི་བ ་མངའ་བ ཚམས་མཉམ་པ ཚམས་ཐགས་བཟང་བ ཚམས་ཤིན་ ་དཀར་བ རོ་ ོ་བའི་མཆོག་དང་ ན་པ\nགྲམ་པ་སེང་གེ་འ ་བ གས་ཤིན་ ་རིང་ཤིན་ ་རིང་ ཞིང་ བ་པ ཚངས་པའི་ད ངས ད ང་མགོ་ཤིན་ ་ མ་པ\nབ ན་མཐོ་བ ཐལ་གོང་ ས་པ པགས་པ་ བ མདོག་གསེར་འ ་བ\nབཞེངས་བཞིན་ ་མ་བ ད་པ ག་ ས་མོ་ ེབས་པ རོ་ ོད་སེང་གེའི་འ ་བ\n20 身分圓滿相 [如諾瞿陀樹]\nཤིང་ཉ་གྲོ་དྷ་ ར་ ་ཞེང་གབ་པ\n21 孔生一毛相 [身毛右旋相]\nekaikaromapradakṣiṇāvar each hair grows from each taḥ pore and curls to the right\n་རེ་རེ་ནས་ ེས་ཤིང་གྱས་ ་ འཁྱིལ་བ འི་ ་གྱེན་ ་ ོགས་པ འདོམས་ཀྱི་ ་བ་ བས་ ་ བ་ པ བ ་ལེགས་པར་ མ་པ\n25 足趺端厚相 [足不露踝]\n7 牙齒齊平 8 牙齒無隙9牙齒鮮白相 10 得最上味相 11 頷如師子相 12 廣長舌相 13 得大梵音相 14 肩膊圓滿相 15 七處充滿相 16 兩腋圓滿相 17 皮膚細滑相 身真金色相 常光一尋相 18 身廣洪直相 [身不僂曲] 立手摩膝相\n22 身毛上靡相 23 勢峰藏密相\nsamadantaḥ aviraladantaḥ sῡśukladantaḥ rasarasāgratā\nHis teeth are evenly set there are no gaps between His teeth His teeth are white He has an excellent sense of taste His cheeks are like those ofalion\nHis voice is mellifluent His shoulders are perfectly round His body has seven prominent features His shoulders are broad\nHis skin is smooth; His body is the color of gold; 10-foot halo around Him He is tall and straight; His hands are long the upper part of His body is like that ofalion His body has the proportions ofabanyan tree\nhairs on His body point upward\nHis male organ is withdrawn\nHis legs are beautiful and round His ankle-bones do not protrude palms of His hands and feet are smooth and tender 69\nཤིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ ག་དང་ཞབས་ ་བས་འ ེལ་བ 手足縵網相 སོར་མོ་རིང་བ 指纖長相 ག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་འཁོར་ 千輻輪相 ལོའི་མཚན་དང་ ན་པ 足善安住相 ཞབས་ཤིན་ ་གནས་པ 足跟圓長相 ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ ིང་པ་ཡངས་པ 伊尼延鹿王相 ིན་པ་རི་ གས་ ཱཻ་ནེ་ཡའི་ ་\n三十七菩提分法 1 四念住2四正斷3四神足4五根5五力6七等覺支7八聖道支 四十六心所有法\nང་ ོགས་སོ་བ ན ན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི ཡང་དག་པར་ ོང་བ་བཞི ་འ ལ་གྱི་ ང་པ་བཞི དབང་པོ་ ོབས་ ང་ བ་ ོགས་ཀྱི་ཆོས་བ ན འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བ ད སེམས་ ང་ཞེ་ ག\n3 六大煩惱地法 ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་ས་མང་\nHis fingers and toes are webbed His fingers are long palms of His hands and feet bear signs ofawheel\nsaptatriṃśat bodhipakṣīyadharmāḥ catvāri smṛtyῡpasthāna-nāmāni catvāri samyak prahāṇāni\nHis feet are well set upon the ground His heels are soft His ankles are like those of the antelope or deer 37 harmonies with enlightenment4establishments in mindfulness4thorough abandonings\n4 legs of manifestation\n5 forces7branches of enlightenment 8-fold path\nsupratiṣṭhitapādaḥ āyatapādapārṣṇiḥ aiṇeyajaṅghaḥ\naṣṭāṇga-mārga-nāmāni ṣaṭ-catvāriṃśat caittasikā dharma daśa mahābhῡmikā dharma daśa kuśalamahābhῡmikā dharma ṣaṭ kleśamahābhῡmikā dharma dvāu akuśalamahābhῡmikā dharma daśa parīttakleśabhῡmikā dharma\n46 mental factors 10 main bases of mental factors 10 bases of big virtuous mental factors6bases of big afflictions2bases of big unvirtuous mental factors 10 bases of small afflictions\nགཞན་འ ར་བ ད\n8 changeable mental factors\nསེམས་ ང་ ་བ ་ ་གཅིག\neka-pañcāśat caittasikā dharma\nལ་ངེས་ དགེ་བ་བ ་གཅིག ་ཉོན་ ག ཉེ་ཉོན་ཉི་ གཞན་འ ར་བཞི\npañca-pañcāśat caittasikā 55 mental factors dharma\n6 八不定 五十一心所有法\n3 十一善4六根本煩惱5二十隨煩惱6四不定 五十五心所有法\n4 二大不善地法 མི་དགེ་བའི་ས་མང་གཉིས5十小煩惱地法 ཉོན་མོངས་\n5 omnipresent mental factors5determining mental factors 11 virtuous mental factors\n20 secondary afflictions4changeable mental factors\n20 secondary afflictions4changeable mental factors 60 buddha's tones or voices\nལ་ངེས་ དགེ་བ་བ ་གཅིག ་ཉོན་བ ཉེ་ཉོན་ཉི་ གཞན་འ ར་བཞི\nད ངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ ག་བ\n3 十一善4十根本煩惱5二十隨煩惱6四不定 六十美妙支音 七十五法 [俱舍論] 1 色法23 4\nཆོས་དོན་ [ཆོས་མངོན་མཛད] ག གས སེམས 心法 心所有法  སེམས་ ང 心不相應行法 ན་མིན་འ ་ ེད \nའ ས་མ་ ས་ཀྱི་ཆོས\nདཔེ་ ེད་བཟང་པོ་བ ད་བ ཆོས་གོ་གཉིས 九十二法 [ ང་པོ་ འི་རབ་ ེད] [五蘊論] ག གས 1 色法2心所有法 སེམས་ ང3心不相應行法 ན་མིན་འ ་ ེད  སེམས4心法 འ ས་མ་ ས་ཀྱི་ཆོས5無為法 ཆོས་བ 百法 སེམས 1 心法2心所有法 སེམས་ ང ག གས3色法 八十隨好\n4 心不相應行法 5無為法 一百零八法類 [般若經] 一百零九法 [集論] 1 色法2心所有法\nན་མིན་འ ་ ེད འ ས་མ་ ས་ཀྱི་ཆོས མ་གྱི་འགྲེས་ ང་བ ་དང་ བ ད ཆོས་བ ་དང་དགུ [ཀུན་བ ས] ག གས སེམས་ ང\npañca-saptatiḥ dharma [kośa]\nnon-associated compositional factor uncompounded phenomenon 80 minor marks ofabuddha\ndvinavatiḥ dharma 92 phenomena [pañcaskandhaprakaraṇa] rῡpa\nnon-associated compositional factor\nmind uncompounded phenomenon 100 phenomena\nnon-associated compositional factor uncompounded phenomenon\n108 groups of phenomena\nmental factor 71\n3 心不相應行法 ན་མིན་འ  སེམས4心法5無為法 二百五十戒 1 四波羅夷2十三僧殘3二不定法\nས་མ་ ས་ཀྱི་ཆོས དགེ་ ོང་གི་བ ང་ འི་ཁྲིམས་ ཉིས་བ ་ ་བ ཕམ་པ་བཞི དགེ་ ོང་གི་ ང་ ་ ག་མ་བ ་ ག མ མ་ངེས་པ་གཉིས\nmind uncompounded phenomenon\nasaṃskṛtadharma pañcā-śat dvi-śatam śīla\ntrayo-daśa saṅghāvaseṣa 13 remainders dvāvaniyatau\n2 uncertain commandments\nང་པའི་ ང་ ེད་ མ་\n30 propelling downfalls\n5 九十波逸提 [單墮]6四提舍尼 [向彼悔]7百眾學法\nསོར་བཤགས་བཞི བ བ་པའི་ཆོས་བ ོད་པ་ཞི་བར་ ེད་པའི་ཆོས་ བ ན བ བ་པའི་གཞི་ཉིས་བ ་ ་ བ ་ ་ག མ ཕམ་པ་བཞི དགེ་ ོང་གི་ ང་ ་ ག་མ་བ ་ ག མ ང་པའི་ ང་ ེད་ མ་\nsapta adhikaraṇa śamathāḥ\n7 kinds of vinaya for ending disputes\ntri pañcā-śat dvi-śatam śikṣāvastu\ndvi-daśa śatam duṣcarita caturasītisahastraṇi-dhar maskandha\n112 wrong conducts\n8 七滅諍法 二百五十三學處 1 四波羅夷 [四他勝]2十三僧殘3三十捨墮4九十波逸提 [九十單墮]5四提舍尼 [四向彼悔]6百十二惡作 八萬四千法蘊\nསོར་བཤགས་བཞི ཉེས་ ས་བ ་དང་བ ་གཉིས ཆོས་ ང་བ ད་ཁྲི་བཞི་ ོང\ntrayo-daśa saṅghāvaseṣa 13 remainders\n84000 heaps of doctrine\n《常用漢藏梵英佛學術語》 林崇安編輯--[桃園縣]中壢市：內觀教育基金會， 民 97 面：29x21 公分 --（藏傳佛法系列） 1. 佛學辭典\n《常用漢藏梵英佛學術語》 編輯：林崇安教授 出版：[桃園縣]中壢市內觀教育基金會 助印郵撥：19155446 財團法人內觀教育基金會 通訊：320 中壢郵政 9–110 信箱。或： 桃園縣大溪鎮頭寮福安里十鄰 12 之 3（大溪內觀教育禪林） 電話： （03）388-2428 傳真： （03）425–8073 網址：http://www.insights.org.tw 版次： 【內觀教育版】2008 出版日期：2008 年2月 有版權,有意印贈流通者,請先知會: 內觀教育基金會(email: [email protected])。\nReport "Common Chinese-Tibetan-Sasnkrit-English Buddhsit Terminology"