ས་བྱི་ལོའི་བརྙན་ཕབ་གསར་པ། – བོད་ཀྱི་དུས་བབ།\nཉེ་ལམ་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ལག་སོན་བྱུང་པའི་བརྙན་ཕབ་དེ་ནི། ༢༠༠༨ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གདན་ས་སེ་ར་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་དང་ཆུ་བཟང་དགོན་པའི་བཙུན་མ་ཚོས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ཞི་བའི་ཁྲོམ་སྐོར་ལ་རྒྱ་དམག་གིས་དྲག་གནོན་བྱ་རྩིས་བྱས་སྐབས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲིན་ཀོན་ཆུས་དོག་སྡེ་ཞང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་དམག་སེ་རར་ཡོང་མ་བཅུག་པར་ལམ་ཁ་བཀག་པ་དང་། དགེ་འདུན་པའི་ལས་འགུལ་ལ་མཉམ་ཞུགས་བྱས་སྟབས། ཉིན་ཤས་རྗེས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་དམག་མི་དང་ཉེན་རྟོག་རུ་ཆེན། སྤྱི་བདེ་ཉེན་རྟོག་པ། དམིགས་བསལ་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་པ། མཐའ་མཚམས་དམག་མི་བཅས་མཉམ་རུབ་ཐོག་གློ་བུར་དུ་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་ལ་འཇབ་རྒོལ་བྱས་ཏེ། ཅ་དངོས་སྔོག་བཤེར་དང་བོད་མི་འཛིན་བཟུང་བྱེད་བཞིན་པའི་བརྙན་ཕབ་ཅིག་ཡིན་འདུག\nགནས་ཚུལ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་བོད་ཀྱི་གྲོང་སྡེ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་ཐོག་རྒྱ་དམག་གིས་དྲག་གནོན་དང་། ཐུབ་ཚོད་གཏོང་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་རེད། འདིས་མཚོན་ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་འབྱུང་སའི་བོད་ཁུལ་ཡོངས་ལ་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་བྱུང་བ་རེད་ལ། འདི་ནི་དཔེ་མཚོན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཕྱིར་ཐོན་པ་རེད།\nད་དུང་ས་ཁུལ་ས་ཤས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ཏུ་རྒྱ་དམག་སླེབས་སྐབས་ཐོག་མར་སྒོ་ཁྱི་ལ་མེ་མདས་བརྒྱབ་ནས་བསད་དེ། དེ་ནས་ཁྱིམ་ལ་བཙན་འཛུལ་གྱིས་ཁྱིམ་མི་དམར་གསོད་དང་། བཙན་བཟུང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།\nང་ཚོས་མཐོང་ས་ན་རྒྱ་དམག་གིས་ཉམ་ཆུང་བོད་མིར་ཐུབ་ཚོད་གཏང་བཞིན་པ་འདི་རེད། ད་དུང་གནས་ཚུལ་ཆེས་ཛ་དྲག་ཤོས་དེ་ནི། བཙན་ཁང་ནང་མི་འདི་དག་ཁེར་ཁྲིད་བྱས་ད་གཟོད་ཡོད་པ་རེད།\nད་གནས་ཚུལ་འདི་ཚོར་སོམས་དང་། འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཟེར་བ་དེ་ཤི་སོང་བ་རེད་དམ། མང་ཚོགས་ཉམ་ཆུང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཙམ་ཡང་མ་ཐུབ་ན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཟེར་བས་ག་རེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཁྱོད་ཚོས་རྒྱ་དམར་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་པའི་སྲིད་གཞུང་ལ་སྤྲེལ་ལད་རྐྱང་འཁྲབ་ཏེ། ངོ་ཚ་རྒྱ་མེད་པ་གང་ཡིན་ནམ།\nརྒྱ་མིས་བོད་ས་དུམ་བུ་མང་པོར་བགོས་ཏེ། རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་ཆེན་ཁག་གི་ངོར་སྦྱར་ཡོད་ལ། ཕྱི་ལོ་༡༩༥༠ནས་༡༩༨༠་བར་བོད་མི་ཁྲི་༡༢༠དམར་གསོད་བཏང་། དགོན་སྡེ་༦༠༠༠རྩ་གཏོར་བཏང་ཡོད་པ་སོགས་ཞོར་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས་པ་རེད།\nརྒྱ་དམག་གིས་འདི་འདྲའི་བོད་ཀྱི་མི་ཚང་ཉམས་ཆུང་རེའི་ཐོག་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་དྲག་གནོན་འདི་ག་རེ་རེད། གངས་ཅན་གྱི་དཔའ་དགོད་ཚོས་བསམ་བློ་རེ་ཐོངས་དང་། ང་ཚོ་ཤི་ནའང་གནས་ཚུལ་ཚབས་ཆེན་འདི་ཚོ་སེམས་ནང་བརྗེད་མི་ཉན།\nཉི་མ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་ཕྱི་རབས་པ་ཚོས་དགོངས་དག དེ་ང་ཚོའི་ནོར་འཁྲུལ་མ་རེད། མི་རབས་སྔ་མ་ཚོའི་ནོར་འཁྲུལ་དང་། ཐལ་ཆ་རེད་ཟེར་ཉིན་ཞིག་འབྱུུང་རྒྱུ་དེ་ཆོས་ཉིད་རེད།\nཇི་འདྲའི་ཐབས་སྐྱོ་བ་ལ། ཁྱེད་ཚོས་བརྙན་ཕབ་འདིི་ཕན་ནུས་དང་གནོད་པ། དམིགས་ཡུལ་སོགས་ལ་་བསམ་བློ་མི་གཏོང་བར་གང་འདོད་དུ་འགྲམ་སྤེལ་བྱས་ན་ག་ལ་འགྲིག\nས་བྱིའི་ཞི་རྒོལ་འགེབས་སྲུང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་མ་མི་རྟོགས་ན་བོད་དང་བོད་མི་ཟེར་བཞིན་ཅི་ཞིག་ལ་ས་མཐའ་ཞིག་ནས་ལྡུམ་བུ་འགམས་བཞིན་བསྡད་ཡོད་དམ། ལྷག་པར་དུ་དུས་བབས་ཚང་གི་མཁས་པ་ཚོར་ཀླད་པར་ཚ་བརྒྱབ་མེད་ན་དོན་འདི་ངེས་པར་དུ་རྟོགས་དགོས། རྟོགས་ཡོད་ན་ཁ་བྱང་གི་འཇབ་རྒོལ་དང་ཅ་དངོས་སྔོག་བཤེར་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་རྫུན་མ་དེ་ཚོ་ཅི་ལ་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ན་བདེ་སྲུང་གི་ཆེད་དུ་ཉེས་མི་འཛིན་བཟུང་བྱེད་པའི་བརྙན་ཕབ་ཞིག་ལ་དེ་འདྲའི་ཧ་ལས་རྒྱུ་འདུག་གམ༏\nགནས་ཚུལ་འདི་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་སྙན་གྲགས་ཡོད་པའི་གསར་ཁང་ཞིག་ལ་ཁོ་སྤྲོད་མ་བྱས་དོན་གང་ཡིན་ནམ། ང་ཚོ་བོད་པ་ནང་ཁུལ་དུ་སྤེལ་བ་ནིན་ཁྱབ་ཆུང་དྲགས་པ་རེད། མ་འོངས་པར་གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་འབྱོར་ཚེ་ངེས་པར་དུ་ཕྱི་ལ་གང་མང་སྤེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པར་སེམས།\nད་འུ་ཚོས་འདི་ལྟར་མིག་གི་མཐོང་ཡང་དོན་དམ་ནུས་པ་ཐོན་ཁག་པོ་རེད། མ་ཟད་བོད་མི་རང་གི་འདི་ལྟར་ལས་འབྲས་མེད་པས་བྱ་བ་བྱས་འབྲས་ལས་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ད་དུང་དམར་གཞུང་གི་རྒྱུག་ཁྱི་འགའ་རེ་ནི་བོད་མི་ཡིན་ཡང་ད་དུང་མ་ཤེས་བས་དབང་གི་ལས་ངན་འདི་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ངོ་མ་སེམས་སྐྱོ་བ་ཞིག་དང་ངོ་གནོང་དགོས་པ་ཞིག་རེད།\nསེམས་སྐྱོ་ཡ་རང་རེད། བོད་མི་རྣམ་བཤས་ར་ནང་དུ་དུད་འགྲོ་རྣམ་ཁྲིད་པ་ནང་བཞིན་རྒྱ་འདྲེ་དེ་ཚོས་བྱས་སྟངས་དེ་བོད་མིའི་རྣམ་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་སོང་ན་རྗེད་ཐུབ་པ་མི་འདུག ད་དུང་ཁོང་ཚོ་མནར་གཅོད་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་གཏོང་ཡོད་ཤག་རེད། བྱེད་སྟངས་དེ་མུ་མཐུད་གནས་ན་ཉིན་ཞིག་བོད་མི་ཚོས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཆག་ནས་ལུས་ལ་འབར་རྫས་བཏགས་ནས་འགྲོ་དགོས་པའི་དུས་ཞིག་ཤར་ངེས་གཏན་རེད། ང་ཚོས་འཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་པའི་འོག་ནས་རྒྱ་མི་དམར་པོའི་བྱེད་སྟངས་དེ་ཚོ་མཁྱེན་གྱི་མེད་ན་ཡག་པོ་ཞིག་གཟིག་ན་ལེགས། དེ་ཡང་རྒྱ་འདྲེས་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཟུར་ཞིག་རེད། བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན། རྒྱ་དམར་བོད་ནས་ཕར་རྒྱུག་ཤིག བོད་རྒྱལ་ལོ།\nབོད། ཤ་ཁྲག་རུས་གསུམ་ལ་བསམ་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་གླེང་། བརྙན་གཟུགས་འདི་ཁོང་གི་སྟོད་གོས་དང་ཞྭ་མོ་གང་དུ་ཡང་སྦས་ནས་པར་བརྒྱབ་པ་ཞིག་རེད་མི་འདུག་སྙམ། རྒྱུ་མཚན་ཨ་རིས་ཨེ་རག་གི་འཇིགས་སྐུལ་བར་རྒོལ་བའི་བརྙན་རིས་ལ་ལད་ཟློས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གིས་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པའི་སྒོས་ཆེད་དུ་བཟོས་པ་འདྲ་བའི་ཚོར་བ་ཞིག་བྱུང་། ལན་དུ་མར་བརྙན་ངོས་སར་ཕབ་སྟངས་ལ་བལྟས་ན་བརྙན་ཕབ་ཀྱང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་མིན་པར་ཆེན་པོ་ལྗིད་ཚད་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ཚོར་ཐུབ་ལ། རྕིག་འགྲམ་ནས་དམག་མི་རྣམས་ཅུང་བྲེལ་འགྲོ་བྱེད་སྐབས་བརྙན་ཕབ་མཁན་ཁོང་དབུགས་བསགས་བཞིན་པའི་རྣམ་པས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཙམ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ།\nརྒྱ་ནག་གིས་བོད་མི་རིགས་འདི་འཇིགས་སྐུལ་བ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐབས་དང་། ད་དུང་རྒྱ་ནག་དམར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བང་མཛོད་དུ་བོད་ཆམ་ལ་ཕབ་པའི་དངོས་གཟུགས་བརྙན་ཕབ་གསོག་ཉར་སོགས་གྱི་ཆེད་དུ་བཟོས་པ་ཡིན་པ་འདྲ། ད་དུང་གོ་སྐབས་ཡོད་ཚེ་འདི་རྒྱལ་སྤྱིས་ཁ་ཕྱོགས་པའི་འཇིགས་སྐུལ་བར་རྒོལ་བའི་བྱེད་ཐབས་ལྟར། བོད་འདི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་མདུན་སར་ནམ་ཡང་ནག་པོ་ནག་རྐྱང་བཟོ་འདོད་ཀྱི་ལག་ཆར་བེད་སྤྱོད་རྒྱུར་དམིགས་ཡོད་ཀྱང་། ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་ལོའི་སྐབས་དེར་རྒྱལ་སྤྱི་དང་འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་ཁག་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་(དཔེར་ན་CNNསོགས་སུ་སྐབས་དེར)ཅུང་ཙམ་བསྟན་པས་ཁོང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་མ་འགྲུབ་པར་སྦས་སྐུང་བྱས་པ་ཕྱི་ལ་ཤོར་བ་ཞིག་ཨེ་ཡིན་ནམ་འདོད།\nའོ་ན། འདི་ཕྱི་ལ་ཅི་ལྟར་ཤོར་བའི་རྒྱུད་རིམ་དེ་རྒྱ་ནག་ལས་ང་ཚོས་རྩད་གཅོད་གཏོང་རྒྱུ་ཞིག་མ་རེད་ལ། ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་བོར་སོང་བའི་ཡུལ་མི་དེ་དག་ཅི་ལྟར་རྩད་གཅོད་གཏོང་དགོས་པ་དེ་རེད། ཨ། ཕྱི་སྡོད་བོད་པ་རྩྭ་ཟན་ཚོ།\nངས་བརྙན་ཐག་འདི་ལ་བལྟ་ཞོར་དུ་བསམ་བློ་བཏང་། བསམ་བློ་བཏང་། བསམ་བློ་དེ་ཡང་བརྙན་ཐག་འདི་འཁོ་འཕྲོད་བྱེད་མཁན་དང་། བརྙན་ཐག་འདི་བརྙན་ཕབ་དུ་ལེན་མཁན་སོགས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་། བརྙན་ཐག་ལ་ཞིབ་དུ་བལྟས་ན། བརྙན་ཕབ་ལེན་མཁན་ཡང་སྐད་ཆ་འདྲི་མཁན་གྱི་བོད་མི་དེ་རེད་འདུག ཁོས་རང་གི་རིགས་ཀྱི་མི་དག་འདི་ལྟར་བཙན་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ཁྲོད་དུ་ལས་གནས་ཀྱི་དབང་གིས་དེད་དེ་སོང་ན་ཡང་། རང་ཉིད་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པ་བརྗེད་མི་འདུག་ལ། རང་ཉིད་བོད་མི་ཞིག་གི་ངོས་ནས་ཁོང་ཚོ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞིག་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཐབས་དེ་ལས་མེད་སོང་བ་རེད་འདུག ཁོས་མི་རེ་རེ་ཡི་མིང་གསལ་བོ་བྱས་ནས་འདྲི་བ་དང་གདོང་ཡང་ཁོ་རང་ལ་ཐད་ཀར་གཏོད་པར་སྐུལ་ལྕགས་གཏོང་གི་འདུག བརྙན་ཐག་འདི་ཁོ་རང་གི་སྟོད་གོས་སམ། ཡང་ན་ཞ་མོའི་ནང་དུ་སྤས་སྐོང་བྱས་ཡོད་པ་འདྲ། འདི་ལྟར་ཁོས་རང་ཉིད་བོད་མི་ཞིག་གི་འགན་འཁུར་ནས་རྒྱའི་སྲིད་གཞུང་གི་ངན་ཇུས་བཀོད་འདོམས་འོག་མི་འགྲོ་ཐབས་མེད་དུ་གྱུར་འདུག བུད་མེད་ལོ་ན་བཞི་བཅུ་ལ་སོན་པ་དེར་རྒྱ་དམག་ཞིག་གིས་ས་ཕག་ཞིག་བསྒུམ་ནས་བརྡུངས་གྲབས་བྱས་དུས། འགྲམ་གྱི་བོད་མི་དམག་མི་དེ་དག་གིས་མ་བྱེད་རོགས་ཟེར་ནས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བའི་ཚབ་དུ་དགད་མོ་དགད་སྟབས། མི་དེ་ཡིས་བརྡུང་སྟངས་མ་ཤེས་པར་ས་ཕག་དེར་སར་གཡུགས་སོང་། འདི་ལྟར་བལྟས། ངས་བོད་མི་དམག་མི་དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་ལྟོ་ཕོར་དང་རང་རང་གི་བཟའ་ཟླ་བུ་ཕྲུག་གི་བདེ་འཇག་ཆེད་དུ། ལས་ཀ་དེ་ཡི་ཆེད་དུ། ཐབས་ཤེས་གཞན་མེད་པའི་བཙན་པོའི་དབང་ཡོད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་དག་གིས་འོག་ནས། རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་བ་དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན། ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེ་ཡི་ནང་དུ་འཛུལ་ནས། ལུ་གུ་གླག་གིས་བཟུང་བ་ལྟར། བརྙན་ཕབ་མཁན་གྱི་བོད་མི་དམག་མི་འདི་བཞིན་དུ། བོད་མི་དམག་མི་གཞན་དག་ལ་ཡང་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གཏན་བྲལ་དུ་སོང་བ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པར། རྒྱའི་སྲིད་གཞུང་གི་དྲགས་གནོན་ལ་བོད་མི་ཁུ་བཙུར་ལས་མེད་པ་དེ་དག་གཏན་ནས་འགྲོ་ཡུལ་གཞན་མེད་པ་ཁོང་ཚོས་གསལ་བོ་ཤེས་འདུག ཡ་ང་བ་ཞིག་ལ་ཁོང་ཚོའི་ལག་པར་མིང་བྱང་དེ་དག་གསལ་གསལ་དག་དག་ཞིག་འཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་བོད་མི་དེ་སུ་ཡིན་ན། དེ་ནི་དངོས་ནས་ཉེས་ཅན་ལྟེ་བོ་རེད་ལ། རང་ཉིད་ལས་གཞན་གང་ཡང་བསམ་རྒྱུ་མེད་པའི་རྩ་གཟུགས་ཀྱི་མི་དེ་རེད། ད་མང་བོ་མང་བོ་མི་བཤད། ང་ཚོ་ས་མཐའ་ཞིག་ནས་སྐྱིད་ས་ཞིག་ནས། སྐད་ཆ་སྤོམས་པོ་རེ་བཤད། ཅིག་ཅིག་མ་འགྲིག་ཚུལ། ཅིག་ཅིག་རྒྱུའི་རྒྱུགས་ཁྱི་ཡིན་རབས་བཤད་དེ། རང་གིས་མི་ལ་བསྡིག་དམོད་བྱས་ནས་དངོས་ནས་གང་ཡང་མི་ཕན། འདི་ནི་བཙན་བྱོལ་དང་བྱེས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོ་ནས་གནས་བཅའ་བའི་བོད་མི་འདུས་བསྡོད་ཚང་མའི་ཁ་ཤོམ་བརྒྱབས་དེ། རང་སྐྱིད་རང་བདེ་ལ་སྙེགས་པའི་མཇུག་འབྲས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པ་སེམས་སུ་འཛིན་དགོས་པ་རེད་འདུག འདི་ཙམ་ཡིན།\nཡིད་སྐྱོ་བ་རང་རེད། གཤས་ར་ནས་ལུག་འཛིན་འཛིན་བྱས་ནས་ཁྲིད་སོང་ན། འཇིགས་སྣང་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་འདུག་ན། ཕར་རྒྱབ་བཙོན་ལས་བྱ་ས་ན་ཅི་འདྲིའི་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་ཅིག་མྱོང་བཞིན་ཡོད་ཨང་། དཔའ་བོ་འདི་དག་གི་གང་བྱས་པ་ང་ཚོ་ཚང་མའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་སེམས་ལ་ནམ་ཡང་བརྟན་པོར་འཛིན་རོགས། ཕྱི་སྡོད་བོད་རིགས་རྩྭ་ཟན་ཚོ།\nརྒྱ་དམག་གི་བྱ་སྤྱོད་ཡ་ང་བ་དེས་ངའི་སྙིང་རླུང་སྟོད་ལ་འཚང་བཅུག་གི ངོས་རང་སྔོན་མ་ནས་དེ་ལྟར་དྲན་སོང་། ས་བྱི་ལོའི་བརྙན་པར་དེ་དུས་ཚོད་སྟབས་བདེ་ཞིག་བྱུང་ཚེ་བཙན་བྱོལ་ནང་དུ་ཐོན་རྒྱུ་རེད། བརྙན་པར་འདི་ནི་ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་མི་མང་ལ་དཔང་པོ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆ་ཞིག་ཡིན། བྱས་ཙང་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་དགོས་པ་ཡིན། བརྙན་པར་འདིའི་པར་པ་སུ་ཡིན་རུང་ཁོང་གི་དཔའ་མཛངས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཐུགས་རྗེ་ལན་མང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱིས་གྲི་འཕྱར་ནས་དཔའ་བོའི་བྱ་སྤྱོད་བསྟན་མེད་ཀྱང་འདི་ནི་དཔའ་བོའི་བྱ་སྤྱོད་གཅིག་ཏུ་ངོས་རང་གིས་ངོས་འཛིན་བཞིན་ཡོད། སྐུ་ཚེ་རིང་ཨ།\nདཔང་རྟགས་འདི་རིགས་ཐོག་མར་གསར་ཁང་ཆེ་རིག་དཔེར་ན་BBC དང་CNN་སོགས་ལ་མཁོ་སྤྲོད་མ་བྱས་པར་གསར་འགྱུར་ཆུང་ཆུང་དག་གི་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ན་ཁྱབ་བསྒྲག་འགྲོ་བ་ལ་གནོད་པ་ཧ་ཅང་ཆེ། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཁྱབ་བསྒྲག་སོང་ཟིན་པ་ཞིག་གསར་འགྱུར་ཆེ་བ་དག་གི་ལུང་འགྲེན་བྱེད་གི་མ་རེད། དེས་ན་ཐོར་མར་འདི་འདྲ་དཔང་རྟགས་གལ་ཆེན་རིགས་BBC སོགས་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་རེད་འོང་ཀྱང་རང་རེས་ཕྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་འདིའི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་དང་སྙན་གྲགས་ལས་གཞན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་ནི་ཉུང་ཉུང་རེད་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་\nང་ལ་རྒྱ་རིགས་ལས་བྱེད་ཚོ་ལས་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་ཀྱིས་བོད་སྐད་བརྒྱབ་ནས་ཁོ་རེ་ཁྱོད་རེ་མིང་ག་རེ་ཡིན་པ་འདྲི་བ་དང་། ཡང་། རང་རིགས་རྒྱའི་ལས་བྱེད་བོད་རིགས་གཞན་པ་དེ་ལ་ཁོང་༼བོད་པ་༽ཚོ་ཟིན་ཐུབ་སོང་ཟེར་བའི་ཚིག་འདི་ཚོ་རྒྱ་རིགས་ཀྱིས་ཤི་ཤི་ལ་ལ་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་ལས་ལྷག་པ་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་མང་བ་ཅིག་ལང་བྱུང་བས་ང་ནོར་བ་རེད་པེ། དྲ་གྲོགས་ཚོ།\nཔར་འདི་མཁོ་སྒྱུབ་གནང་མཁན་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཞུ། པར་འདི་སི་ཨན་ཨན་དང་བྷི་བྷི་སི་སོགས་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ཁག་ནང་སྟོན་ཐུབ་ན་དགེ་མཚན་ཧ་ཅང་ཆེ། སྤྱང་དང་བྱ་ཁྲུང་ཁྲུང་གི་སྒྲུང་ལྟར་ང་ཚོས་རྒྱ་དམར་གྱི་ངན་མཚང་འཛམ་གླིང་མི་མང་མདུན་སར་གང་ཐུབ་བསྒྲགས་ནས་ཕམ་པར་བྱ་རྒྱུ་ནི་ལས་འགན་ཨང་དང་པོ་དེ་རེད་བསམ།\nདཔང་རྟགས་འདི་རིགས་གསེར་གྱིས་མི་ཁུགས། དེང་སང་མིག་ལམ་དུ་སྟོན་རྒྱུ་ཞིག་ཧ་ཅང་མཁོ། འདི་རིགས་ད་དུང་མི་ཉུང་བ་རེ་ཡོད་ངེས། ག་ལེར་ལྷང་ལ་འབུད་རྒྱུ་རེད།\nལྟ་འདོད་ཧ་ཅང་ཆེ་ཡང་. ཕབ་ལེན་ལ་ཧ་ཅང་འགོར་ཆེ་བས་ལྟ་མ་ཐུབ་ཐལ. རྗེས་སུ་ལྟ་ཆོག


བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་ན། ཐོག་མར་གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་དེ་བོན་ཆོས་ལས་བྱུང་བའི་ལུང་དག་ནི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེན་གྱི་གྲས་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་གྱིས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རེད། ཡོངས་གྲགས་སུ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་། སྟོན་པ་གཤེན་རབས། རྒྱའི་ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་གསུམ་ནི་དུས་སྐབས་གཅིག་ལ་འཁྲུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་། ལྷག་པར་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དང་རྒྱའི་ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་གཉིས་དུས་མཉམ་པའི་གནས་ཚུལ་བོན་གཞུང་རྣམས་སུ་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། “རྒྱལ་པོ་རྒྱ་རིགས་ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་”ཞེས་དང་། ① “དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། རྒྱ་ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཡང་། ཡི་མུག་ག་ཆད་འཇིགས་པའི་སེམས་སྐྱེས་ནས། མིག་ནས་མཆི་མ་ཕྱུང་ནས། ཁ་གནམ་དུ་ལྟས་ནས་སྨྲེང་ནས་བོས་པ། ”②ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་བོན་གཞུང་རྣམས་སུ་རྒྱའི་ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་རྒྱལ་གྱི་སྐོར་མང་དུ་གླེང་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེ་ལ་ཧ་ཅང་བརྩི་མཐོང་ཆེ་བ་འདིས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དང་རྒྱའི་ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་རྒྱལ་བར་དངོས་བརྒྱུད་ཅི་རིགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཟབ་པ་མཚོན་ཡོད། “སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་གཤེན་རབ་མི་བོས་ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་རྒྱལ་གྱི་ཚ་བོ་འཕྲུལ་བུ་ཆུང་ལ་གབ་ཙེ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་བསྟན་པ་རྣམས་མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་དུ་དར་བར་འགྱུར་བ་ལུང་བསྟན་”③ཞེས་དང་། “སྟོན་པས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ལ་བདུད་རྩི་དཔྱད་ཀྱི་མདོ་དགུ་སོགས་བསྟན་”④ སོགས་ཀྱི་ལུང་ལ་བརྟག་ན། ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ལྔ་པའི་མཚམས་སུ་བོད་དུ་སྨན་དང་རྩིས་ཀྱི་རིག་པ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བར་མ་ཟད། དེ་དག་རྒྱ་ནག་ཏུ་སྤེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའང་མཐོང་ཐུབ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། དེབ་ཐེར། བོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་གྲགས་ཅན་《བྱམས་མ》སོགས་སུ་“གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་རིང་ལ་རྒྱུའི་བོན་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བོན་དར་བ”⑤སོགས་གསུངས་ཡོད་ལ། རྒྱུའི་བོན་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་ནི་གནའ་རབས་བོན་གྱི་ཕྱི་མོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་གནའ་རབས་བོན་གྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་སོགས་བསྟན་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྨན་དང་རྩིས་ཀྱི་རིག་པའང་ཞིབ་རྒྱས་སུ་བཤད་ཡོད་པ་དང་། “གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་རེ་ལ་སྐུ་སྲུང་བོན་གཤེན་རེས་མཛད་པས་བོན་གཤེན་མངའ་ཐང་ཆེའོ། ། དེ་དུས་ག་ཅུ་ཡ་གོང་ཕམ་ཤི་ལྡེ་བཙུན་བཞི་ལྷ་ཁང་མཆོད་རྟེན་དགོན་སྡེ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཕེལ་ལོ། ། ”⑥ཞེས་《ཉི་སྒྲོན་》གྱི་ཚིག་ཁུངས་སུ་དྲངས་ཏེ་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་སྐབས་རྒྱལ་པོ་རེར་སྐུ་གཤེན་རེ་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ལྷ་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་དགོན་སྡེ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་པར་བཤད་ཡོད། གོང་གསལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལས། མ་མཐའ་ཡང་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ལྔ་པའི་སྐབས་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་དར་རྒྱས་ཆེ་བ་མཐོང་ཐུབ་པར་མ་ཟད། གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་སྐབས་དགོན་སྡེའི་སློབ་གསོ་བྱུང་ཡོད་པའང་མཐོང་ཐུབ། དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དཀྱིལ་ཙམ་ལ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྒྲ་བསྒྱུར་རྒྱ་གར་གླིང་བཙུགས་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྲིད་གཞུང་གིས་གཉེར་བའི་ལོ་ཙཱ་ཆེད་ལས་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་ཐོག་མ་ཡིན་ལ། འཛིན་གྲྭ་དེ་ནི་སློབ་དཔོན་བཅུ་གསུམ་དང་སློབ་མ་ཉེར་ལྔས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་རྗེས་གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོས་(708—833)བསྐོར་བསྐྱོད་སྨན་པའི་སློབ་གྲྭ་(ཡུལ་གཏན་འཇགས་མིན་པ)བཙུགས་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྒེར་བཙུགས་བོད་སྨན་ཆེད་ལས་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་ཐོག་མ་ཡིན་ལ། འཛིན་གྲྭ་དེ་ནི་གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོས་དགུང་ལོ་སོ་ལྔའི་སྟེང་བཙུགས་ཤིང་། སྐབས་དེར་སློབ་མ་སུམ་ཅུ་ལྷག་འདུས་པ་དང་། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔའི་ཐོག་སློབ་མ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་རྒྱུན་དུ་ཡོད་པ་དང་། དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་བཞེས་སྐབས་སློབ་མ་ཆིག་ཁྲི་ལྷག་འདུས་པ་སོགས་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ། ཁོང་གིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭ་དེར་མང་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བརྟེན། མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་རིམ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཚུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ངོ་། །\nདུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དུས་འགོར་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་(954—1055)མངའ་རིས་མཐོ་ལྡིང་དགོན་པར་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས། སློབ་གྲྭ་དེ་རུ་ནང་རིག་པ་དང་། སྒྲ་རིག་པ། གསོ་བ་རིག་པ་སོགས་ཆེད་ལས་སྣ་མང་སྦྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཆེད་ལས་སྣ་མང་སྦྱོང་བའི་སློབ་གྲྭའི་ཐོག་མ་མཐོ་ལྡིང་དགོན་པའི་སློབ་གྲྭ་འདི་ཡིན་པར་བཤད་ཆོག་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་“སྨན་པ་མཁས་པ་མི་དགུ་”ཞེས་སུ་གྲགས་པའང་ལོ་ཆེན་རིན་བཟང་གི་དངོས་སློབ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་སློབ་གྲྭ་འདི་ལས་ཐོན། རྗེས་སུ་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གསང་ཕུ་དགོན་པ་བཏབ་པ་དང་། ཁོང་གི་དབོན་པོ་རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་(1059—1109)ཀྱིས་《ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་》དང་《ཕར་ཕྱིན་》《དབུ་མ་》སོགས་ཆེད་དུ་སློབ་པའི་བཤད་གྲྭ་བཙུགས་པ་ནས་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེའི་སློབ་གསོའི་ཁྲོད་བཤད་གྲྭ་དང་སྒྲུབ་གྲྭ་གཉིས་སོ་སོར་དགར་བའི་སྲོལ་བྱུང་ངོ་།།\nཕྱུ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ་(1109—1169)ནི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྟག་རྩེ་རྫོང་ལ་མོ་ཆུས་ཁོངས་སུ་སྐུ་བལྟམས། ཁོང་གཞོན་དུས་ནས་བློ་རིག་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་མགུར་མ་སྣ་ཚོགས་ཐུགས་ཐོག་ནས་གསུང་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། དགེ་བཤེས་རྒྱ་དམར་བས་རང་གི་ཞབས་ཕྱིར་ཁྲིད་ནས་ཁོང་གི་མདུན་ནས་《ཚད་མ་》དང་《དབུ་མ་》གསན་སྦྱོང་གནང་། ཞང་ཚེ་སྤོང་ཆོས་ཀྱི་བླ་མའི་དྲུང་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་མཚན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ་གསོལ། ཞང་ཚེ་སྤོང་དང་ཁོང་གི་སློབ་མ་ཉང་བྲན་ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་དྲུང་དུ་《ཕར་ཕྱིན་》དང་《སྤྱོད་ཕྱོགས་སྐོར་》གསན། སྐབས་དེར་གསང་ཕུ་རུ་《དབུ་མ་》དང་《ཚད་མ་》ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་གྲགས་པ་རྒྱས། རྗེས་སུ་གསང་ཕུའི་མཁན་པོ་མཛད་ནས་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་གདན་ས་བསྐྱངས་ཤིང་། ཁོང་ནི་གསང་ཕུའི་མཁན་རབས་དྲུག་པ་ཡིན། ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་གང་བོར་སློབ་གཉེར་དང་སློབ་ཁྲིད་ཁྲོད་དུས་འདས་ཤིང་། གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། དེའི་ཁྲོད་སྐད་གྲགས་དང་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་བའི་སློབ་མ་“རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་སེང་ཆེན་བརྒྱད་”ཅེས་གྲགས་པ་བྱུང་། དེ་དག་ནི་གཙང་ནག་པ་བརྩོན་འགྲུས་སེང་གེ། དར་བག་སྨྲ་བའི་སེང་གེ། བྲུ་ཤ་བསོད་ནམས་སེང་གེ། རྨ་བྱ་རྩོད་པའི་སེང་གེ། རྩེགས་དབང་ཕྱུག་སེང་གེ། ཉང་བྲན་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ། འདན་མ་དཀོན་མཆོག་སེང་གེ། གཉལ་བ་ཡོན་ཏན་སེང་གེ་བཅས་ཡིན།གསུང་རྩོམ་སྐོར་ལ། 《བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔའི་འགྲེལ་བ》《ཚད་མ་རྣམ་ངེས་ཀྱི་འགྲེལ་བ》《ཚད་མ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ》《ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔའི་རྣམ་གཞག》 (རྒྱས་བསྡུས་གཉིས)《དབུ་མ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་བ》《དབུ་མ་སྣང་བའི་འགྲེལ་བ》《སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་འགྲེལ་བ》《ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའི་བསྡུས་པ》སོགས་ཡོད། གསུམ་པ། སློབ་གཉེར་ལེགས་བཅོས་ཀྱི་ནང་དོན།\nབོད་དུ་དགོན་སྡེའི་སློབ་གསོ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་ཐུན་མོང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོད་པ་དང་། འགོ་ཁྲིད་ཡོད་པ། ལམ་ལུགས་ཡོད་པ། ཚད་གཞི་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་བྱུང་བར་བཤད་ཆོག་མོད། ཡིན་ནའང་སློབ་གཉེར་གྱི་གོ་རིམ་ཁྲོད་སློབ་མར་ཁ་གཏད་དེ་བྲིས་པའི་སློབ་དེབ་དང་། འཛིན་གྲྭའི་རིམ་པ། སློབ་གཉེར་བྱེད་སྟངས་སོགས་གཏན་འཁེལ་མེད་པས་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཐབས་སོགས་དེ་འདྲ་ཆ་ཚང་ཞིང་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པ་ཞིག་མིན། དེ་བས་ཕྱཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་སློབ་གཉེར་གྱི་ཉམས་མྱོང་ལ་སྤྱི་སྡོམ་དང་། དོན་དངོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་དབྱེ་ཞིབ། མ་འོངས་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེའི་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཐབས་དེ་འཆར་གཞི་ལྡན་ཞིང་སྐབས་སུ་བབས་པའི་སློབ་མའི་བློ་ཁ་དང་འཚམ་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་རིམ་གསལ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ལེགས་བཅོས་གནང་བ་འདི་ལྟར། 1. སློབ་དེབ་ལེགས་བསྒྲིགས། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེའི་སློབ་གསོའི་སློབ་དེབ་གྱི་ཆ་ནས། གཞུང་ཆ་ཚང་སློབ་པའི་སློབ་དེབ་དང་། འདེམ་སྒྲིག་སློབ་དེབ་དང་། ཟུར་བལྟའི་སློབ་དེབ་དང་བཅས་རིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཆོག《བསྡུས་གྲྭ་》ནི་འདེམ་སྒྲིག་སློབ་དེབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་《ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་》གྱི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་རྣམས་བསྡུས་ཚན་ཉེར་ལྔར་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཡོད་པས་ན་མིང་ལའང་《བསྡུས་གྲྭ་》རུ་གྲགས། ཕྱཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེས་སློབ་མའི་བློ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་ལ་དམིགས་ནས་བསྡུས་ཆུང་དང་། བསྡུས་འབྲིང་། བསྡུས་ཆེན་སོགས་དོན་ཚན་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་བཀར་ནས། རིགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ནས་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་པའི་འཆད་ཉན་བྱེད་ཐབས་བཏོན་ཐོག《བསྡུས་གྲྭ་》བསླབ་ན་《ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་》གྱི་གཞུང་དོན་ཆ་ཚང་དུས་ཚོད་ཐུང་ངུའི་ནང་ཁོང་དུ་ཆུད་ཐུབ་པའི་དགེ་མཚན་ལྡན། 《བསྡུས་གྲྭ་》ཞེས་པའི་སློབ་དེབ་འདིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་རྒྱུད་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་ལ་ནུས་པ་གལ་ཆེན་བཏོན་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་ལྟའི་བར་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེའི་ཁྲོད་ཚད་མ་རིག་པར་སྦྱོང་བའི་སློབ་དེབ་ཏུ་བཀོད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ལས་བཤད་སྡེའི་སློབ་གཉེར་ཁྲོད་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་ཙམ་ཤེས་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ཐོག་མར་རིགས་ལམ་ལ་སྦྱོང་བའི་སྲོལ་བཙུགས་པ་དེ་ནི། ཕྱཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེའི་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེའི་སློབ་གསོ་ལས་སློབ་གཉེར་ལེགས་བཅོས་ཐད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཏུ་མཐོང་ངོ་། ། 《གྲུབ་མཐའ་》ཡང་འདེམ་སྒྲིག་སློབ་དེབ་ཅིག་ཡིན་ལ། ཕྱཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེས་《ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའི་བསྡུས་པ་》བརྩམས་པ་ནས་བོད་རང་དུ་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པའི་གཞུང་གསར་དུ་བྱུང་བར་སྣང་ལ། གཞུང་དེ་རུ་ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་གནད་གཙོ་བོ་རྣམས་ཁ་གསལ་ཞིང་ཚིག་ཉུང་ལ་དོན་འདྲིལ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཡོད་ཕྱིར། སློབ་དེབ་དེར་སྦྱངས་ན་ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་སྤྱི་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་ཐུབ། ཕྱཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེའི་སློབ་གཉེར་གྱི་དགོས་མཁོར་དམིགས་ནས་གོང་གསལ་གྱི་སློབ་དེབ་གཉིས་གསར་དུ་བརྩམས་པ་དེ་ནི། སློབ་དེབ་ལེགས་བསྒྲིགས་ཐད་ཀྱི་མཛད་རྗེས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ནོ། ། གཞུང་ཆ་ཚང་སློབ་པའི་སློབ་དེབ་ནི་《རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་》དང་《མཛོད་》《མངོན་རྟོགས་རྒྱན་》དང་དེ་དག་གི་འགྲེལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ཏུ་གཞུང་དོན་ཆ་ཚང་ཞིག་བྱེ་བྲག་གི་གོ་དོན་རྣམས་རྒྱས་སུ་བསྟན་ཡོད། ཟུར་ལྟའི་སློབ་དེབ་ནི་སློབ་དེབ་ནང་གི་གལ་ཆེ་བའི་རིགས་ཟུར་དུ་བཀོད་པའི་སློབ་དེབ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། 《ཕར་ཕྱིན་》གྱི་ནང་ནས་“དྲང་ངེས་”དང་“དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ་” “བསམ་གཟུགས་”“རྟེན་འབྲེལ་” “ཀུན་གཞི་" སོགས་ཟུར་དུ་བཀོད་པ་དང་། 《དབུ་མ་》ཡི་ནང་ནས་“མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་འགོག་”དང་། “བདག་འགོག་པ་”སོགས་ཟུར་དུ་བཀོད་པ་དང་།《ཚད་མ་》ཡི་ནང་ནས་“བློ་རིགས་”དང་“རྟགས་རིགས་”སོགས་ཟུར་དུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། 2. འཛིན་གྲྭའི་སྒྲིག་འཛུགས། སྐབས་དེར་གཞུང་ཆེན་དག་ལ་སྦྱོང་བའི་འཛིན་གྲྭ་དུ་ཡོད་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་བཙུན་ཞིག་རྙེད་དཀའ་ཡང་། སྐབས་དེར་《ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་》ལ་སྦྱོང་བའི་འཛིན་གྲྭ་ལྔ་ཡོད་པར་གསལ་ཏེ། བསྡུས་ཆུང་དང་། བསྡུས་འབྲིང་། བསྡུས་ཆེན། བློ་རིགས། རྟགས་རིགས་བཅས་འཛིན་གྲྭ་ལྔ་རུ་བགོས་ཡོད། 3. བགྲོ་གླེང་བྱེད་སྟངས། བགྲོ་གླེང་བྱེད་སྟངས་ལ་མཚོན་ན་འཛིན་གྲྭ་ནང་ཁུལ་ནས་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་དང་། འཛིན་གྲྭ་གོང་འོག་གཏུགས་ཏེ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ། སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་ཁོ་ནས་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་སོགས་བགྲོ་གླེང་གི་ཁྲོད་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསར་གཏོད་གནང་ཡོད། འཛིན་གྲྭ་ནང་ཁུལ་ནས་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དགེ་སྐུལ་གྱིས་འོས་འཚམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱི་རྒོལ་ཏེ་ལན་འདེབས་མཁན་གྱི་དམ་བཅའ་བ་ཞིག་བདམས་ནས་དེ་ཚང་མའི་གྲལ་འགོ་རུ་ཁ་མར་འཁོར་བྱས་ནས་འདུག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་ནས་རིགས་སློང་བ་སྟེ་དྲི་བ་འདོན་མཁན་གྱི་སྔ་རྒོལ་ཞིག་ཡར་ལངས་ནས་བགྲོ་གླེང་གི་འགོ་རྩོམ་དགོས། བགྲོ་གླེང་གི་འགོ་མ་བརྩམས་གོང་དམ་བཅའ་བས་ཞྭ་མོ་ཕུད་པ་དང་། རིགས་སློང་པས་ཀྱང་གཟན་མདུན་སྐྱོར་ལ་བླངས་ནས་ཕན་ཚུན་བརྩི་བཀུར་བྱས་རྗེས་དམ་བཅའ་བས་སླར་ཞྭ་མོ་གྱོན་པ་དང་། རིགས་སློང་པས་ཐལ་སྐད་བཏང་སྟེ་བགྲོ་གླེང་གི་འགོ་རྩོམ་མོ། །ཐལ་སྐད་གཏོང་ལུགས་ནི། ཐོག་མར་རིགས་སློང་པས་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་ཇི་ལྟར་ཆོས་འཆད་ན། ཞེས་པས་ཐོག་དྲངས་ཏེ། རྟག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡོད་པ་གང་ཞིག་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རྩོད་གཞི་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་གྱིས་དངོས་གཞི་ལ་འབབ་པ་དང་། དངོས་གཞི་ལ་བབས་རྗེས་རིགས་སློང་པས་གཟན་སྐེད་པར་དཀྲིས་ནས་ཕལ་ཆེར་བགྲོ་གླེང་མཇུག་རྫོགས་རག་བར་རྟགས་གསལ་གཏོང་དགོས་ལ། འཛིན་གྲྭའི་སློབ་གཉེར་བ་གཞན་ཚང་མས་ཀྱང་རིགས་སློང་པའི་ཕྱོགས་བཟུང་ནས་དམ་བཅའ་བའི་ཁས་ལེན་ལ་རིགས་པའི་གནོད་བྱེད་གཏོང་བ་དང་། སྔ་རྒོལ་པས་ཕྱི་རྒོལ་དམ་བཅའ་བ་ལ་ཁྱབ་མཐའ་འགོད་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་(རྟགས་གསལ་ཁྱབ་གསུམ་)བསྐོར་བ། ཁས་ལེན་ཤོར་ན་ཚ་(ངོ་ཚ་ཟེར་བའི་དོན་)སྟེར་བ་སོགས་བགྲོ་གླེང་འཕེལ་བའི་བྱེད་ཐབས་དུ་མ་གསར་གཏོད་གནང་། སྐབས་རེར་འཛིན་གྲྭ་གོང་འོག་གཉིས་ཕན་ཚུན་དམ་བཅའ་འཇོག་རེས་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་(འདི་ལ་འཛིན་གྲྭ་གཏུགས་ཟེར་)དང་། འཛིན་གྲྭ་གོང་མའི་སློབ་གཉེར་ལེགས་གྲས་རྣམས་འཛིན་གྲྭ་འོག་མར་གྲལ་སྐོར་ལ་གཏོང་བ། འཛིན་གྲྭ་འོག་མའི་སློབ་གཉེར་ལེགས་གྲས་རྣམས་འཛིན་གྲྭ་གོང་མར་སྤོ་བ། སློབ་གཉེར་ཞན་པ་རྣམས་འཛིན་གྲྭ་འཕར་དུ་མི་འཇུག་པར་རང་ གནས་སུ་འཇོག་པ། འཛིན་གྲྭ་སོ་སོའི་ནང་གི་སློབ་གཉེར་ལེགས་གྲས་ཁག་གཅིག་བསྡུས་ཏེ། དེས་འཛིན་གྲྭ་ཡོངས་རྫོགས་མཉམ་འཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་གྲྭ་སྐོར་དམ་བཅའ་འཇོག་ཏུ་འཇུག་པ། སློབ་གཉེར་ཐོན་པའི་རིགས་ལ་སློབ་གཉེར་གྱི་སྦྱངས་འབྲས་ལེགས་ཉེས་ལ་དམིགས་ནས་མཚན་གནས་(学位)སྤྲོད་པ་སོགས་སྐབས་དེའི་སློབ་གཉེར་འཕེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་གསར་པ་མང་པོ་གསར་གཏོད་གནང་། 4. བགྲོ་གླེང་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་མཚོན་དོན། “དྷཱིཿ”ཞེས་པ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིན་ལ། དོན་ནི་སེམས་བྱེད་དང་བློ་ལ་འཇུག ནང་རིག་པའི་གཞུང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་རྩ་སྔགས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ས་བོན་དུ་བཞེད། གཞུང་དེ་རུ་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འབྱེད་བྱེད་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་བཞེད་ཅིང་། ཤེས་རབ་སྦྱོང་བ་ནི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེན་དུ་བཟུང་ཡོད། དེ་བས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་བཞེད་ཅིང་། འདིར་ཡང་ཤེས་རབ་སྦྱོང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ལ་དམིགས་ནས་ཐོག་མ་“དྷཱིཿ”ཞེས་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་འཆད་དགོས་པར་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། སྔ་རྒོལ་གྱིས་བགྲོ་གླེང་གི་འགོ་བརྩམས་པ་ནས་བཟུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་འགོད་ཐེངས་རེར་ལག་པ་གཡས་པའི་ལག་མཐིལ་གྱིས་ལག་པ་གཡོན་པའི་ལག་མཐིལ་སྟེང་བརྡབ་སྟེ། ཕྱིར་ལག་པ་གཡས་པའི་ལག་མཐིལ་གྱེན་དུ་བསྟན་ནས་ཡར་འདྲེན་པ་ཡིས་ངན་སོང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོ་རིས་དང་ཐར་བའི་གནས་སུ་འདྲེན་པ་མཚོན་ལ། ལག་པ་གཡོན་པའི་ལག་མཐིལ་ཐུར་དུ་བསྟན་ནས་མར་ནོན་པ་ཡིས་ངན་སོང་གི་སྐྱེ་སྒོ་གཅོད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་པར་གསུངས། ཕྲེང་བས་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཚོན་པར་བཤད་དོ། ། 5.རིགས་ལམ་གསར་གཏོད། ཕྱུ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེས་སློབ་གཉེར་གྱི་ཐོག་མར་རིག་པའི་རྩལ་སྦྱོང་དགོས་པ་ཆེས་གལ་ཆེན་དུ་བཟུང་ཞིང་། ཁོང་གིས་གསར་སློབ་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པའི་རྩ་མདུད་གྲོལ་བའི་དགོས་མཁོར་དམིགས་ནས་“དགག་གཞི་རྐྱང་རྩིས་”དང་“དྲུག་སྒྲ” “ཁས་ལེན་སོང་ཚུལ”“ཕྱཱ་བའི་ལུགས་ཀྱི་རྫས་ལྡོག་” “དྲིས་འཕངས་”སོགས་ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་དུའང་མེད་པའི་རིགས་པའི་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་མང་པོ་གསར་གཏོད་གནང་ངོ་། ། 6. བཙུན་པ་དང་བཙུན་མའི་རྩོད་པ། ཕྱཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ་ཞལ་བཞུགས་དུས་འཆད་ཉན་ཧ་ཅང་དར་རྒྱས་ཆེ་ཞིང་། སྐབས་དེར་བཙུན་མ་སྐོར་ཞིག་ཀྱང་གསང་ཕུ་རུ་སློབ་གཉེར་དུ་ཡོང་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེ་དག་གི་ཁྲོད་རིགས་ལམ་ལ་ཧ་ཅང་བྱང་ཆ་ཆེ་བའི་བཙུན་མའང་སྐོར་ཅིག་བྱུང་། སྐབས་ཤིག་ལ་བཙུན་པ་དང་བཙུན་མ་འདྲེས་ནས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདུལ་ཁྲིམས་དང་མི་མཐུན་པར་དགོངས་ནས། རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སུ་ཕམ་པ་དེ་ཡུལ་ཐོན་བྱ་དགོས་པར་ཐག་བཅད། དེ་ལྟར་བརྩད་ཀྱང་བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པ་རྣོ་བས་ཁོང་ཚོ་ཕམ་མ་ནུས། རྗེས་སུ་ཕྱཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེས་“རང་ཉིད་ལྡོག་ཆོས་དང་རང་མ་ཡིན་པའི་ལྡོག་ཆོས་ཀྱི་ཁྱོད་བཞག་ལ་བརྟེན་ནས་ལྡོག་ཆོས་ཕུང་སུམ་ཙམ་པ་པོའི་ཐ་སྙད་གསར་དུ་བྱས། རིགས་པའི་འཕྲུལ་གང་ཆེ་འགྲན་དུ་བཅུག་ནས་རྫས་མཐུན་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་དགོས་བྱུང་ཡང་རེ་ཤིག་བཙུན་མ་རྣམས་ཕམ་མ་ནུས། སྐབས་ཤིག་རབ་བྱུང་རྣམས་ལ་བུམ་པའི་སྤྱི་དང་ཁྱོད་ཁྱོད་རང་མ་ཡིན་པ་གང་རུང་སོགས་ཀྱི་རིགས་པའི་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ལྐོག་ཏུ་བསླབས་པས་བཙུན་མ་རྣམས་མགོ་འཐོམས་ཏེ་ཡུལ་ནས་བཏོན་པ་"⑦སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་གྲྭ་བའི་ངག་རྒྱུན་དུ་རླུང་ལྟར་གྲགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་“ཕྱཱ་བའི་ལུགས་ཀྱི་རྫས་ལྡོག་”ནི་བཙུན་མ་ཕུད་སྤྱད་ཡིན་ཞེས་ངག་རྒྱུན་དུ་གྱུར་འདུག སྤྱིར་བསྡུས་གྲྭ་སྦྱོང་སྐབས་གཙོ་བོ་རིགས་ལམ་སྦྱོང་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ངག་རྒྱུན་ཏུའང་ཡིན་པ་མིན་པར་བསྒྲུབས་ན་བསྡུས་གྲྭ་བྱང་བའི་རྟགས། མིན་པ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ན་བསྡུས་གྲྭ་བྱང་བའི་རྟགས་ཞེས་སུ་གྲགས་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་བོ། ། བཞི་པ། སློབ་གཉེར་ལེགས་བཅོས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན།\nཕྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེས་གསང་ཕུའི་ལུང་པ་ཆུང་ཆུང་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ནང་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེའི་སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས་ལེགས་བཅོས་དང་གསར་གཏོད་གནང་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག མགྱོགས་མྱུར་ངང་ཚལ་གུང་ཐང་དང་། ར་བ་སྟོད། སྣར་ཐང་། ས་སྐྱ། ངམ་རིང་། ཞ་ལུ། ཁྲོ་ཕུ། གནས་རྙིང་། སྐྱོར་མོ་ལུང་། བོ་དོང་། པ་རྣམ་དགའ་གདོང་། སྟོད་ལུང་མཚོ་སྨད། ཟུལ་བུ། བཟང་རི། རྩེད་ཐང་སོགས་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བཤད་གྲྭ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་བྱུང་ཞིང་། དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་མ་བྱུང་གོང་གི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་མཁས་པ་ཕལ་མོ་ཆེའང་གོང་གསལ་གྱི་བཤད་གྲྭ་དེ་དག་ཏུ་སློབ་གཉེར་དང་གྲྭ་སྐོར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་ལ། དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་བྱུང་རྗེས་གྲུབ་མཐའི་དབང་དུ་བཏང་ན་དགེ་ལུགས་པ་གཙོ་ཡིན་པའི་རྙིང་མ་པ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་པ། ས་སྐྱ་པ། བོན་པོ་སོགས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྟངས་ཚང་མ་ཕྱཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེའི་ལུགས་བཞིན་ཡིན་པ་དང་། ཁོ་ཚོའི་ལག་ལེན་ཁྲོད་སྔར་ཡོད་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལམ་ལུགས་དེ་རིམ་གྱིས་ཆ་ཚང་ཅན་དུ་བཏང་ཡོད་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཡུལ་གྲུའི་དབང་དུ་བཏང་ན། དབུས་གཙང་གཉིས་དང་། མདོ་སྨད། སོག་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་རྣམས་སུའང་གཞུང་ཆེན་ལྔར་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྟངས་ཚང་མ་ཕྱཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེས་ལེགས་བཅོས་དང་གསར་གཏོད་གནང་བའི་སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས་དེ་མིག་དཔེ་དང་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། ཕྱཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེས་གསར་གཏོད་གནང་བའི་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེའི་སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས་དེས་བོད་ཀྱི་སློབ་གསོའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ཉེ་རབས་དགོན་སྡེའི་སློབ་གསོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཕྱཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེས་གསར་གཏོད་གནང་བའི་སློབ་གསོའི་ལམ་ལུགས་དེ་རྩ་དོན་ལྟ་བུར་བཟུང་འདུག་གོ།\n①②《མདོ་གཟེར་མིག》དྲང་རྗེ་བཙུན་པ་གསེར་མིག་གིས་བརྩམས། ཤོག་ངོས་༥༣༧དང་༥༧༤ན་གསལ། ༡༩༩༡ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།\n③④⑥《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས། ཤོག་ངོས་༡༥༦དང་༡༦༦ན་གསལ། ༡༩༨༤ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།\n⑤《ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་བརྩམས། ཤོག་ངོས་༢༩༩ན་གསལ། ༡༩༩༤ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།\n⑦《བསྡུས་གྲྭ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བཞུགས་སོ》ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སོགས་ཀྱིས་བརྩམས། ཤོག་ངོས་༢༣༠ན་གསལ། ༢༠༠༠ལོར་ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།


རྩོམ་པ་པོ། མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་བོད་སྐད་ཨུའི་ཡིག་སྒྱུར་ཁའོ། རྩོམ་སྒྲིག་པ། Lhamo དུས་ཚོད། 2019-2-23 12:47:00 རྩོམ་ཁུངས། མཚོ་སྔོན་པོ་དྲ་བ། ཀློག་གྲངས།\nསྤྱི་ཟླ2པའི་ཚེས23ཉིན། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ཐེངས་བཞི་བའི་གྲོས་ཚོགས་དེ་ཁུལ་གྲོས་ཚོགས་ལྟེ་གནས་སུ་སྤེལ་མགོ་བརྩམས་ཤིང་། གྲོས་ཚོགས་སུ་ཞུགས་འོས་པའི་ཨུ་ཡོན228དང་། དངོས་སུ་ཞུགས་པའི་ཨུ་ཡོན185ཡིན་ལ། གཏན་འཁེལ་གྱི་མི་གྲངས་དང་འཚམ།\nཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ལིས་བརྒྱད་ཅུ་དང་། ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ལིན་ཅི་ཀྲུང་། སྟག་འབུམ་རྒྱལ། རེན་ཅན་མིང་། ཀུན་བཟང་པདྨ་རྣམ་རྒྱལ། བློ་གསལ་རྒྱ་མཚོ། ཁྲེན་ཀྲེན་ཆིན། དེ་མིན་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་ལུས་ཅིན་ཞང་བཅས་ཀྲུའུ་ཞིའི་སྟེགས་བུར་བཞུགས་ཤིང་། ལིན་ཅི་ཀྲུང་གིས་གྲོས་ཚོགས་ལ་མདོ་འཛིན་མཛད།\nཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་དང་ཁུལ་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ཀྲང་ཝུན་ཁོས་དང་། ཁུལ་དཔོན་བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ། ཝང་ཅན་མིན། ལི་ཐིང་ཞང་། ཀུན་བཟང་། ཁུལ་ཨུའི་རྒྱུན་ཨུ་སོ་སོ་དང་ཁུལ་དམངས་ཆེན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་སོ་སོ་བཅས་གདན་ཞུ་ལྟར་ཀྲུའུ་ཞིའི་སྟེགས་བུའི་མདུན་གྲལ་དུ་བཞུགས་ལ། ཁུལ་ཨུའི་པུའུ་ཨུ་སོ་སོ་དང་། ཆབ་ཆར་སྡོད་པའི་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་འགན་ཁུར་བ་བཅས་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཞུགས།\nསྔ་དྲོའི་དུས་ཚོད9ཡིི་སྟེང་། གྲོས་ཚོགས་རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པའི་རྒྱལ་གླུའི་ཁྲོད་མགོ་བརྩམས། ལིས་བརྒྱད་ཅུས་སྲིད་གྲོས་བྱ་བའི་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བ་སྟེ། ཁོང་གིས་གསུང་རྒྱུར། 2018ལོ་ནི་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་འགོ་འཛུགས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ནས་ལོ་འཁོར་བཞི་བཅུ་ལོན་པའི་ལོ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་ཁར་ཕུ་ཐག་གཅོད་པའི་ལོ། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད་གོང་འོག་རྒྱུན་མཐུད་ཀྱིས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་གནད་འགག་གི་ལོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཁུལ་སྲིད་གྲོས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྟོན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། ཀྲུང་གུང་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་ཨུའི་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག མཐུན་སྒྲིལ་དང་དམངས་གཙོའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་གཉིས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་དང་། དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ། སྲིད་ཞུགས་སྲིད་གླེང་བཅས་ཀྱི་འགན་ནུས་ནན་ཏན་གྱིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཐོག ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་སྔོན་འགོག་དང་སེལ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་དང་། གནད་འཕིགས་དབུལ་སྐྱོར། སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ཐབས་ལེགས་པོ་བཀོད་པར་དམིགས་ནས། འབྲེལ་བ་མཐུན་སྦྱོར་དང་། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་བསྡུ། ཐབས་འདོན་ཇུས་འབུལ། ཁྱོན་ཡོངས་ཞབས་ཞུ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་ནུས་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རམ་འདེགས་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་སྐུལ་སྤེལ། སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་བདེ་འཇགས་ཁྲོད་དུ་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་བཏོན་ཡོད།\nལིས་བརྒྱད་ཅུས་གསུང་རྒྱུར། ལོ་ངོ་གཅིག་གི་རིང་ལ། ཁུལ་སྲིད་གྲོས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ངོ་བོ་ངེས་གནས་འཁྲུལ་མེད་དམ་པོར་བཟུང་བ་དང་། འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པའི་གཙོ་གནད་དམ་འཛིན་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་ཐབས་བྱས་ཚུལ་གཙོ་བོ་གཤམ་གསལ་གྱི“རྒྱུན་འཁྱོངས་བཞིའི”ཕྱོགས་ནས་མཚོན་ཐུབ་སྟེ།\nཏང་གི་གཅིག་བསྡུས་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ལ་སྔར་ལས་བློ་ཐག་ཆོད་པའི་ངང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ནང་ཞུགས་ལས་ཁུངས་ཁག་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཨུ་ཡོན་རྣམས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལེན་དུ་བཅུག་པ་དང་། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་གྲོས་ཁོངས་གཏོགས་ལས་ཁུངས་དག་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མི་དམངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་བཅོས་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་བློ་དང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་གྲོས་བསྡུར་ཚོགས་འདུ་དང་ཏང་གི་འཛུགས་སྐྱོང་ལས་དོན་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས།རིམ་པ་ཁག་གི་སྲིད་གྲོས་རྩ་འཛུགས་དང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་རྣམས་ལ“འདུ་ཤེས་བཞི”བརྟན་པོར་བཙུགས་པ། ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ་དོན་གལ་ཆེན་གྱི་བསམ་བློའདི་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པར་སྔར་ལས་རང་རྟོགས་དང་སྤྱོད་ལམ་སྔར་ལས་བརྟན་པོ། ལས་དོན་སྔར་ལས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་ཡིན།\nཁུལ་ཨུའི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་སྔར་ལས་ནུས་ལྡན་དང་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁུལ་ཨུའི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཐོག ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་དག་གལ་ཆེན་དང་། ལས་དོན་གལ་ཆེན་ཁུལ་ཨུར་སྙན་སེང་དང་ཡར་ཞུ་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་པ་དང་།ལོ་རེའི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་དང་ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག་གཙོ་བོ།རྟོག་ཞིབ་གཟིགས་ཞིབ་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་དུས་ལྟར་ཁུལ་ཨུ་ལ་སྙན་སེང་ཞུ་བ་དང་།དུས་བཀག་ལྟར་ཁུལ་ཨུ་ལ་ཏང་ཙུའུ་ཡི་ལས་དོན་བསྒྲུབས་པའི་གནའ་ཚུལ་དང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རེའི་བྱ་བའི་སྙན་ཞུ་ཡར་ཞུ་བྱེད་པ་དང་།རང་རྟོགས་སྒོས་ཁུལ་ཨུའི་བྱ་བའི་གཙོ་གནད་གང་དུ་ཡོད་ཚེ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་བྱ་བའང་དེ་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཁུལ་ཨུ་དང་བློ་བསམ་གཅིག་མཐུན།དམིགས་འབེན་ཕྱོགས་མཚུངས།ལས་ཀའི་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱས།\nགྲོས་མོལ་སྲིད་གླེང་གི་ཕན་འབྲས་སྔར་བས་གཏིང་ཟབ་སྒོས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས། གྲོས་དོན3བདམས་ཏེ་དམངས་གཙོའི་ཏང་ཁག་དང་རིགས་ཁོངས་ཁག་གི་ཨུ་ཡོན་རྣམ“ཟླ་ཟུང་གྲོས་མོལ”གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་ལག་ལེན་བྱེད་སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཇེ་ཟབ་ཏུ་བཏང་བ་དང་། ལྟ་སྐུལ་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་རྒྱ་བསྐྱེད་བཏང་བ་དང་། གྲོས་མོལ་བྱེད་གྲངས་ཀྱང་ཇེ་མང་དུ་བཏང་། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་ཁུལ་ཨུ་དང་ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གལ་ཆེན་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཚུལ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དོ་ཁུར་དང་གླེང་ཐེངས་མང་བའི་དཀའ་གནད་དག་ལ་སྲིད་གླེང་ལྟ་སྐུལ་བྱས་ཤིང་། གྲོས་བསྡུར་བྱ་གཞི5ལ་དམིགས་ཏེ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་དང་། གྲོས་བསྡུར་བྱ་གཞི6བདམས་ནས་ཆེད་དོན་གཟིགས་ཞིབ་གནང་སྟེ། རང་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བློ་བསྡུས་དགེ་འཚོལ་དང་། ཐབས་འདོན་ཇུས་འབུལ་སོགས་བྱས་ནས་སྲིད་དོན་གྲོས་བསྡུར་ལྟ་སྐུལ་ཕན་འབྲས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཆེ་བར་བཏང་།\nཨུ་ཡོན་གྱི་གཙོ་ཤུགས་ནུས་པ་སྔར་ལས་ཞིབ་ཕྲའི་ངང་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས། རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི“འཐབ་ས་དང་པོ་བཞི”ཡི་བླང་བྱ་གལ་ཆེན་ནན་ཏན་གྱིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཤིང་། མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི《འགན་སྒྲུབ་ལས་ཀའི་སྒྲིག་སྲོལ》ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་དང་། སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་གྱི“གཅིག་རེ་བཞིའི”བྱེད་སྒོ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་དང་། ཨུ་ཡོན་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་འཐབ་ཕྱོགས་དང་པོར་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་ཏུ་བསྐྱོད་པ་དང་། ཆེད་དོན་གཟིགས་ཞིབ་གནང་བ། གྲོས་མོལ་སྲིད་གླེང་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ། གནས་ཡུལ་གཞན་ལ་ཕྱིན་ནས་བརྟག་ཞིབ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ། ལས་སྒོའི་གསོ་སྦྱོང་གཅིག་སྡུད་དང་ལས་ཀའི་བརྡ་འཕྲིན་བརྒྱུད་གཏོང་སོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་དེ་ཧུར་ཐག་སྒོས་ཨུ་ཡོན་གྱིས་རང་གི་འགན་འཁྲི་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་ཞབས་ཞུའི་ལས་སྟེགས་བསྐྲུན། ཨུ་ཡོན་རྣམས་དང་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། ཨུ་ཡོན་གྱིས་འགན་འཁྲི་བསྒྲུབ་པའི་ཧུར་སེམས་ལ་སྐུལ་མ་བཏང་བ་དང་། ཨུ་ཡོན་གྱི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཚོར་ཤེས་དང་འགན་ཁུར་འདུ་ཤེས་ལ་ཤུགས་བསྣན་པ་ཡིན།\n2018ལོར། ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་གཙོ་བོ་གཤམ་གསལ་ཕྱོགས་འགའ་ནས་བྱ་བ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། 1.ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་སྒོས་སྲོག་ཤིང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་སྟངས་འཛིན་ནན་མོའི་ཁྲོད་དུ་ཐུན་མོང་གི་ངོས་འཛིན་གསར་པ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱས། 2.ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གྲོས་མོལ་ངང་ནས་དོན་སྒྲུབ་ཐབས་དང་གྲོས་མོལ་བྱས་ནས་གཅིག་མཐུན་ཡོང་ཐབས་ལས་བརྟེན་ནས། དམངས་གཙོའི་གྲོས་མོལ་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་གྲུབ་འབྲས་གསར་བ་མངོན་དུ་བཅུག་པ། 3.ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཁྱོན་ཡོངས་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་བར་བཟུང་སྟེ་བསྒྱུར་བཅོས་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཁྲོད་བྱས་རྗེས་གསར་བ་འཇོག་པ་ལ་རམ་འདེགས་བྱས། 4.ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཁྱོན་ཡོངས་ལས་ཀ་མཉམ་དུ་སྒྲུབ་པར་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ། མཐུན་སྒྲིལ་དམངས་གཙོ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པའི་ཁྲོད་ནུས་ཚད་གསར་པ་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ། 5.ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དུས་བསྟུན་མདུན་སྐྱོད་དང་གསར་གཏོད་ཡར་བརྩོན། རང་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་སྤེལ་བའི་ཁྲོད་འཇོན་ཐང་གསར་བ་ཇེ་མཐོར་བཏང་། 6.ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བརྩེ་བ་ཟབ་མོ་དང་དོ་དམ་ཡག་པོ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ།རང་སྟེང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་པའི་ཁྲོད་སྣང་བརྙན་གསར་བ་བཞེངས་སྐྲུན་བྱས།\nལིས་བརྒྱད་ཅུས་གསུང་རྒྱུར། 2019ལོ་ནི་ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དང་མི་དམངས་སྲིད་གྲོས་བཙུགས་ནས་ལོ་འཁོར70 ལ་ཐོན་པའི་ལོ་སྟེ། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པ”འཆར་འགོད་སྔ་མཐུད་ཕྱི་སྤེལ་གྱིས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་གལ་ཆེན་ལོ་ཞིག་དང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་ལོ་བརྒྱ་དང་པོའི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་ཀྱི་འགག་རྩའི་ལོ་ཞིག་ཡིན། ཁུལ་སྲིད་གྲོས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ལས་དོན་གྱི་སྤྱིའི་བསམ་ཕྱོགས་ནི། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དར་ཆ་མཐོན་པོར་སྒྲེང་བ་དང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པས་སྣེ་ཁྲིད་དང་། ཀྲུང་གུང་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་ཞིང་ཆེན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མི་དམངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་བཅོས་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་གལ་ཆེན་དགོངས་དོན་ལ་ལག་བསྟར་ནན་མོ་བྱས་ནས། ཀྲུང་གུང་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་ཨུའི་ཞུམ་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་དམིགས་པ་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས“སྔོན་འགྲོ་གཅིག་དང་སྤུས་ལེགས་གཉིས”འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་དང་། བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་གྲོས་མོལ་བྱེད་པ། ལྟ་སྐུལ་དོན་གཉེར་བྱེད་པ། སྲིད་མོལ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། སྔར་བས་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་འགན་ནུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། དམངས་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ལམ་ལུགས་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་སྐྱོང་། རང་ངོས་ཀྱི་ནུས་པ་ལེགས་སྐྱོང་དང་སྲིད་གྲོས་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལས་དོན་གྱི་ཆུ་ཚད་སོགས་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་དེ་བས་འབྱོར་ཕྱུག་དང་། ཤེས་དཔལ། ཞི་མཐུན། མཛེས་སྡུག་གི་མཚོ་ལྷོ་གསར་བ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གོམ་འགྲོས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་ཆེད་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གང་ཡོད་འདོན་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར།\nལིས་བརྒྱད་ཅུས་སྙན་ཞུ་ཁྲོད་ད་ལོའི་བྱ་བའི་གཙོ་གནད་དྲུག་བཏོན་ཏེ། 1. རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དྲག་ཆས་སྣེ་ཁྲིད་ཇེ་དམ་དང་ཇེ་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མི་བརྗེད་པ། དད་སེམས་བརྟན་པོ་དང་། གཡོ་འགུལ་མེད་པར་ཁ་ཕྱོགས་སྟངས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ། 2.གྲོས་མོལ་དམངས་གཙོའི་བླང་བྱ་གསར་པ་གཞི་འཛིན་སར་ལག་བསྟར་དང་། གྲོས་མོལ་བྱས་ནས་ལས་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་གོ་བསྡུར་བྱས་ནས་མཐུན་ཐབས་བྱེད་པ། སེམས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་ངང་ལྷོད་གཡེང་རྩ་བ་ནས་མི་གཏོང་བ། 3.དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དེ་འགན་འཁྲིའི་ལྟེ་བར་དམ་པོར་དམིགས་ནས་འགན་འཁྲི་ཁུར་ཕོད་པ། ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཞིང་ཕྱོགས་ནོར་མེད་པ། 4.ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་གི་རྣམ་པ་བཟང་པོ་འདི་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་གཙོ་ཐིག་ཏུ་བཟུང་ནས་བསམ་ཤེས་ཁོང་ཡངས། མཉམ་ལས་མཉམ་སྒྲུབ། འཆམ་མཐུན་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ་ཁ་གསལ་དོན་གསལ་ཡིན་པ། 5. མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་སྣང་ཇེ་མཐོར་གཏོང་རྒྱུར་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་ནས་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ངང་དམངས་དོན་སྒྲུབ་པ། བརྩེ་སེམས་ཀྱིས་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ། དམིགས་ཡུལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་བརྗེད་པ། 6.ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལས་དོན་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་རྩ་བར་བཟུང་ནས་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་བཟོ་རྒྱུ་དང་། དམ་འཛིན་ནན་པོ་དང་དོ་དམ་དངོས་སུ་བཟུང་ནས་ལྷོད་གཡེང་མི་གཏོང་བར་རང་འགན་དང་དུ་བླངས་ནས་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པ་བཅས་སོ།།\nམཛད་སྒོ་མཇུག་སྒྲིལ་རྗེས། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལས་རིགས་སོ་སོའི་ཨུ་ཡོན་དང་། ཟུར་ཞུགས་མི་སྣ《སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་བྱ་བའི་སྙན་ཞུ》དང《ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ཕུལ་བའི་གྲོས་གཞི་བྱ་བའི་སྙན་ཞུ》ལ་ཚོ་ཆུང་བགོས་ནས་བགྲོ་གླེང་བྱས།