ཡོང་ཁུངས།：མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ། རྩོམ་སྒྲིག་པ།：ཁོན་ཐར་འཚོ། སྤེལ་དུས།：2019-12-17 17:09 རྡེབ་ཚད།：51966\nཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྲིད་ཁྲིམས་ཨུ་ལྷན། ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན། ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་བཟོ་ལས་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་འཚུབ་ཟློག་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན། ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན། ཞིང་ཆེན་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སྡོད་ཁང་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཚོང་དོན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས། ཞིང་ཆེན་སྤྱི་ཁྱབ་བཟོ་ཚོགས། ཞིང་ཆེན་འཕྲིན་གཏོང་དོ་དམ་ཅུས། རྒྱལ་ཁབ་ཁྲལ་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་ཅུས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཁྲལ་དོན་ཅུས་བཅས་ཀྱི《མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་མྱུར་བར་ཚུལ་སྒྱུར་རིམ་སྤར་བྱས་ནས་སྤུས་ལེགས་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྐོར་གྱི་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར》ལ་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་འཐད་པ་བྱུང་ཞིང་། ད་ལྟ་ཁྱོད་ཚོར་བརྒྱུད་སྤེལ་བྱས་པ་བཞིན་ནན་ཏན་སྒོས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས།\nཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྲིད་ཁྲིམས་ཨུ་ལྷན། ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན། ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་བཟོ་ལས་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་འཚུབ་ཟློག་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན། ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན། ཞིང་ཆེན་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སྡོད་ཁང་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཚོང་དོན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས། ཞིང་ཆེན་སྤྱི་ཁྱབ་བཟོ་ཚོགས། ཞིང་ཆེན་འཕྲིན་གཏོང་དོ་དམ་ཅུས། རྒྱལ་ཁབ་ཁྲལ་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་ཅུས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཁྲལ་དོན་ཅུས།\n《རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་ལས་ཐིན་གྱིས་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་པུའུ་སོགས་སྡེ་ཁག་གི་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་མྱུར་བར་ཚུལ་སྒྱུར་རིམ་སྤར་བྱས་ནས་སྤུས་ལེགས་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྐོར་གྱི་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར》(རྒྱལ་གཞུང་སྤེལ﹝2019﹞ཨང16པ།)གྱི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས། རང་ཞིང་གི་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་ཚུལ་སྒྱུར་རིམ་སྤར་བྱེད་པར་མྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཁྲོམ་རའི་ཁོར་ཡུག་ངེས་པ་དོན་གྱིས་ལེགས་སྒྱུར་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་སྐྱེལ་འདྲེན་ལས་ཕྱོད་ཇེ་མཐོར་བཏང་སྟེ། ཟོང་འདྲེན་ལས་རིགས་སྐྱོན་བྲལ་དང་བརྟན་བརླིང་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་ཆེད། དོན་དངོས་དང་སྦྲེལ་ཏེ་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར་བཏོན་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར།\nཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་སྟོན་དུ་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་བ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་དགོངས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། ཞིང་ཆེན་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་བ་དང་ལྔ་བ། དྲུག་པ་བཅས་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་བ་བརྟན་པོར་བཅངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་ཅིང་། “འཐབ་ཇུས་བཞི་ཅན་ལྔ”གཏིང་ཟབ་ཏུ་ལག་བསྟར་དང“སྔོན་འགྲོ་གཅིག་དང་སྤུས་ལེགས་གཉིས”ལ་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག འདོན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུར་བཅོས་དེ་བྱེད་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ། བདེ་འཇགས་བརྟན་བརླིང་དང་གྲོན་ཆུང་ཕན་ཆེ། ལྗང་མདོག་ཐཱན་ཉུང་བཅས་ཀྱི་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཞབས་ཕྱིའི་མ་ལག་མྱུར་བར་བསྐྲུན་ནས། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་སྐྱོན་བྲལ་དང་བརྟན་བརླིང་། སྤུས་ལེགས་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས།\nསྲིད་གཞུང་གིས་ཁྲིད་སྟོན་དང་ཁྲོམ་རས་གཙོ་ཁྲིད་བྱ་དགོས། སྲིད་གཞུང་གིས་ཁྲིད་སྟོན་དང་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་དངོས་ཟོང་འདྲེན་སྟངས་སྣ་མང་དཔེ་སྟོན་ལས་གྲྭ་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྗང་མདོག་སྡེབ་སྐྱེལ་དཔེ་སྟོན་ལས་གཞི། རླངས་འཁོར་མེད་པའི་ཟོང་འདྲེན་འགན་ལེན་པ་ཚོད་ལྟའི་གནས་སོགས་ཟོང་འདྲེན་གྱི་ལས་རྣམ་གསར་བར་སྲིད་ཇུས་ཐད་ནས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས། ཁྲོམ་རས་ཐོན་ཁུངས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ངེས་གཏན་ནུས་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁེ་ལས་ཀྱི་རང་སྟོབས་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཐོག རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་སྟངས་ཧུར་ཐག་གིས་འཚོལ་ཞིབ་ཁྲོད་གསར་གཏོད་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་སྤུས་ལེགས་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་དགོས།\nཐོན་ཁུངས་སྡེབ་སྒྲིག་དང་ལེགས་ཆ་མཉམ་འདྲེས་ཡོང་བར་བྱ་དགོས། སྡེ་ཁག་མང་པོས་མཉམ་དུ་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་བྱ་བའི་རྐྱེན་སྲོལ་གསར་བ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས་འཛུགས་པ་དང་། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་གོང་དུ་སྤེལ་ཁྲོད་ཀྱི་སྡེ་ཁག་སོ་སོའི་རྨང་གཞིའི་ཆ་རྐྱེན་དང་ལེགས་ཆར་བརྟེན་ནས་ཐོན་ཁུངས་སྡེབ་སྒྲིག་མཉམ་སྤྱོད་དང་མཉམ་ལས་མཉམ་བཅོས་བྱེད་ཐད་ལ་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་བ་ཆགས་སུ་འཇུག་དགོས།\nསྔོན་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཏེ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། ས་ཁུལ་སོ་སོའི་རྨང་གཞི་དང་ཆ་རྐྱེན་མི་འདྲ་བར་གཞིགས་ཏེ་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་ཚོད་ལྟའི་བྱ་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་བདམས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་དང་སྣ་མང་ཅན་གྱི་ཟོང་འདྲེན་རྩ་འཛུགས་བྱེད་སྟངས་འཚོལ་ཞིབ་ཁྲོད་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏང་དགོས། “ཁ་ལོ་བའི་གཞིས་ཁྱིམ”དང“སྦྲེལ་དྲ+འགྲིམ་འགྲུལ་ཟོང་སྐྱེལ”། “མྱུར་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཕྱེའི་ལམ་རིན་བསྡུ་ལེན”བཅས་ཚོད་ལྟའི་དཔེ་སྟོན་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། ཉམས་མྱོང་བསགས་ཏེ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་མ་ལག་དང་ལམ་ལུགས་ཚད་གཞི་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། གནས་གཅིག་གིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ཁྲིད་དེ་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་བསྐྱེད་དགོས།\nལོ3ནས་ལོ5ཡི་རིང་ལ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་བརྒྱུད་དེ་སྣེ་ཁྲིད་རྐང་འཛིན་ཁེ་ལས་སྐོར་ཞིག་རྒྱ་ཆེན་སྟོབས་ཆེན་དུ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེལ་འདྲེན་རྩ་འཛུགས་བྱེད་སྟངས་མྱུར་བར་གསར་གཏོད་བྱས་ཐོག ཁེ་ལས་གཞི་ཁྱོན་ཅན་དང་ལེགས་བསྡུས་ཞིབ་གཉེར་ཅན་དུ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། སྐྱེལ་འདྲེན་ལས་ཕྱོད་དང་ཞབས་ཕྱིའི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་ཚད་མཐོན་པོ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། ལས་རིགས་ཚུལ་སྒྱུར་རིམ་སྤར་ཐད་ནས་འགག་སྒོ་གཏོར་དགོས། ཁྲིམས་དང་འགལ་ཞིང་ཁ་དན་ཚིག་ལ་མི་གནས་པའི་གཉེར་སྐྱོང་མཁན་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་དང་ཆད་གཅོད་བསླབ་འདོམས་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། “རྩ་འཛུགས་སྔོན་ཐོན་དང་འབྲེལ་མཐུད་ཐོགས་མེད། བདེ་འཇགས་བརྟན་བརླིང་། གྲོན་ཆུང་ཕན་ཆེ། ལྗང་མདོག་ཐཱན་ཉུང”བཅས་ཀྱི་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཞབས་ཕྱིའི་མ་ལག་རགས་ཙམ་ཆགས་སུ་འཇུག་དགོས།\n1.ཟོང་འཁོར་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཚད་འཇལ་བྱེད་སྟངས་ལེགས་སྒྱུར་བྱ་དགོས། ཟོང་འཁོར་དཀྱུས་མར་ཞིང་ཆེན་གཞན་དུ་བདེ་འཇགས་ལག་རྩལ་ཞིབ་བཤེར་དང་། མཇུག་རླངས་འབུད་ཚད་ཞིབ་བཤེར། ཕྱོགས་བསྡུས་གཤིས་ནུས་བཤེར་འཇལ་བཅས་བྱེད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བླང་བྱ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་སྔར་ལས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཞིབ་བཤེར་ཚད་འཇལ་གྱི་དུས་འཁོར་གཅིག་གྱུར་བྱེད་ཅིང་། ཐེངས་གཅིག་གིས་དྲ་ཐོག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པ། གྲོན་དངུལ་བསྡུ་བ། རླངས་འཁོར་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཚད་འཇལ་གྱི་ཡི་གེ་སྟེར་བ་བཅས་ཚད་ལྡན་དུ་གཏང་དགོས། སྐྱེལ་འདྲེན་ལས་སྒོའི་ཆ་འཕྲིན་མ་ལག་སོགས་དམངས་ལ་སྟབས་བདེ་བཟོ་བའི་ལས་སྟེགས་ཀྱི་རྩོལ་ནུས་ལེགས་སྒྱུར་དང་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ཟོང་འཁོར་དཀྱུས་མར་ཞིབ་བཤེར་ཚད་འཇལ་གྱི་ཆ་འཕྲིན་སྤེལ་རེས་དང་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས། 2019ལོའི་ལོ་མཇུག་གི་སྔོན་ལ་ཟོང་འཁོར་དཀྱུས་མར་དྲ་ཐོག་ཏུ་ལོ་འཁོར་གྱི་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་སྒྲུབ་པ་དང་། དངོས་ཟོང་དཀྱུས་མ་དང་ཉེན་ཆེ་བ་འདྲེན་པའི་རླངས་འཁོར་གྱི་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་ལག་ཁྱེར་གསབ་སྤྲོད་དང་བརྗེ་སྤྲོད། ཐོ་སུབ་པ་དང་ལས་གཉེར་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་རེ་ཞུ་སྒྲུབ་ལེན་བཅས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་དྲ་ཐོག་ཏུ་བསྒྲུབ་དགོས། (སྣེ་འཁྲིད་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཐིན་བཅས་དང་། གཞོགས་འདེགས་བྱེད་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས་དང་ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁུར་དགོས།)\n2.ཁྲོམ་རར་ཞུགས་བདེ་བར་བཟོ་བ་དང་། གཉེར་སྐྱོང་ཞབས་ཕྱིའི་རང་བཞིན་གྱི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་ལེན་དང་གནས་ཐང་འཕར་ཁྲལ་གྱི་བཙོངས་འཛིན་དོ་དམ་བྱེད་ཚུལ་ཚད་ལྡན་དུ་གཏང་དགོས།རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁེ་ལས་ཐོ་འགོད་དང་གཉེར་སྐྱོང་ཆོག་འཐུས་ལག་ཁྱེར་ལེན་པའི་འགྲོ་ལུགས་དང་ལས་རིམ་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་ནས། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་གཉེར་སྐྱོང་ཆོག་འཐུས་ཐོབ་པའི་དངོས་ཟོང་དཀྱུས་མ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་སྒྲིག་འཛུགས་དང་གཉེར་སྐྱོང་དྲ་ཚིགས་སྣོན་འཛུགས་བྱེད་པའི་ལས་གཉེར་ལག་ཁྱེར་བླངས་རྗེས་སྙན་སེང་ཐོ་འགོད་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ཡང་བསྐྱར་སྒྲུབ་མི་དགོས། དྲ་སྦྲེལ་ཟོང་སྐྱེལ་ལས་སྟེགས་ཁེ་ལས་ཀྱིས་གནས་ཐང་འཕར་ཁྲལ་གྱི་ཆེད་སྤྱོད་འཛིན་ཡིག་འདོན་པའི་ཚོད་ལྟའི་བྱ་བ་གཏན་འབེབས་ལྟར་བསྒྲུབ་དགོས། འབབ་ཚིགས་དང་གཉེར་སྐྱོང་ཐོན་སྐྱེད་ཁྲོད་དུ་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་དང་འབྲེལ་བའི་གཉེར་སྐྱོང་ཞབས་ཕྱིའི་རང་བཞིན་གྱི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་ཚུལ་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་སྟེ། གྲོན་དངུལ་གཞན་པ་གང་ཡང་སྒྲིག་འགལ་གྱིས་སྣོན་བསྡུ་བྱ་མི་ཆོག (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ཁྲལ་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་ཅུས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཁྲལ་དོན་ཅུས་དང་ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས་བཅས་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁུར་དགོས།)\n3. ཉེན་ཆེའི་དངོས་ཟོང་སྐྱེལ་འདྲེན་ལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཉེན་ཆེའི་དངོས་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁེ་ལས་དང་རླངས་འཁོར། ལས་གཉེར་མི་སྣ་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཆོག་འཐུས་གཟབ་ནན་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཉེན་ཆེའི་དངོས་ཟོང་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་སྐོར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་བླང་བྱ་གཟབ་ནན་སྒོས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། ཉེན་ཆེའི་རྫས་འགྱུར་དངོས་པོ་ཐོན་སྐྱེད་དང་གསོག་ཉར། ཕྱིར་འཚོང་། བེད་སྤྱོད་བཅས་བྱེད་པའི་ཁེ་ལས་ཀྱི་མགོ་ཁུངས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། ཉེན་ཆེའི་རྫས་འགྱུར་དངོས་པོ་ཐུམ་རྒྱག་དང་འདོན་འཇུག་སོགས་ལྷུ་ཚིགས་གཙོ་བོའི་བདེ་འཇགས་སྲུང་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་ནན་མོ་བྱ་དགོས། སྐྱེལ་དངོས་བཅོལ་མཁན་དང་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་མཁན། དངོས་ཟོང་རྩིས་ལེན་བྱེད་མཁན་བཅས་ལ་ལྷུ་ཚིགས་སོ་སོའི་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་བྱེད་པོའི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཉེན་ཆེའི་དངོས་ཟོང་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་གློག་རྡུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་འཛིན་ཡིག་བེད་སྤྱོད་དང་རླངས་འཁོར་ལ་འགུལ་རྣམ་ལྟར་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཤུགས་སྔར་ལས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས། ཚད་བཀག་དམ་བླུགས་ཏན་རླངས་དང་དབྱང་གཉིས་ཐཱན་འགྱུར་སོགས་ཉེན་ཆུང་རླངས་གཟུགས་རྒྱ་ལམ་སྟེང་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐད་ཀྱི་ཁྲིམས་སྒོ་རང་བཙན་གྱི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། (སྣེ་འཁྲིད་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་འཚུབ་ཟློག་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིན་བཅས་དང་། གཞོགས་འདེགས་བྱེད་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་བཟོ་ལས་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་ཐིན་དང་། ཞིང་ཆེན་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས་བཅས་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁུར་དགོས།)\n4. གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྡེབ་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་ཤར་བགྲོད་ལེགས་པོ་ཐུབ་པར་བྱ་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་སྡེ་ཁག་གི་སྡེབ་སྐྱེལ་ནུས་ཤུགས་དགོས་མཁོར་དོ་དམ་དང་སྤྱི་བདེ་འགྲིམ་འགྲུལ་དོ་དམ་སྡེ་ཁག་གི་ཤར་བགྲོད་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་མཉམ་འགུལ་རྐྱེན་སྲོལ་སྔར་ལས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། རླངས་འཁོར་ཤར་བགྲོད་ལ་དོ་དམ་དང་ཚོད་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྡེབ་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་གྱི་གཅིག་གྱུར་མཚོན་རྟགས་དང་། ཚད་ལྡན་རླངས་འཁོར་བཀོལ་སྤྱོད། རླངས་འཁོར་ཤར་བགྲོད། སྡོད་འཇོག འདོན་འཇུག་སོགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་འགན་སྲུང་བྱེད་ཐབས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། ཚད་གཞི་དང་མཐུན་པའི་ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྡེབ་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་ཤར་བགྲོད་ལ་སྟབས་བདེ་བཟོ་དགོས་ཤིང་། དམིགས་བསལ་ས་ཁོངས་ལས་གཞན་གློག་སྒུལ་ཤ་སྟག་གི་ཟོང་འཁོར་ལ་རྩ་དོན་ཐོག་ཏུ་ཤར་བགྲོད་ཚོད་འཛིན་བྱ་མི་ཆོག (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཚོང་དོན་ཐིན་བཅས་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁུར་དགོས།)\n5.ཟོང་འཁོར་སྐྱོད་མཚམས་མི་འཇོག་པར་ལམ་རིན་བསྡུ་བའི་མ་ལག་མྱུར་བར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱ་དགོས།ཟོང་འཁོར་སྐྱོད་མཚམས་མི་འཇོག་པར་གློག་རྡུལ་གྱི་ལམ་རིན་བསྡུ་བའི་མ་ལག(ETC)གི་ལག་དངུལ་མིན་པའི་ལམ་རིན་སྤྲོད་སྟངས་སམ་སྒུལ་བདེའི་སྤྲོད་སྟངས་གཞན་དག་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་པ་དང་། ETCཡི་ལག་དངུལ་མིན་པའི་ལམ་རིན་སྤྲོད་སྟངས་སམ་སྒུལ་བདེའི་སྤྲོད་སྟངས་གཞན་དག་སྤྱོད་པ་མ་ཟད། འབྲེལ་ཡོད་ཆག་ཡང་དང་རྩ་ཆག་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་དང་མཐུན་པའི་ཟོང་འཁོར་ལ་ཤར་བགྲོད་ལམ་རིན་འོས་འཚམ་གྱིས་ཇེ་བདེར་གཏང་དགོས། མྱུར་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཕྱེའི་ལམ་རིན་བསྡུ་བའི་སྲིད་ཇུས་ཁེབས་རྒྱ་སྔར་ལས་ཆེ་རུ་བསྐྱེད་དགོས། (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་ཡིན།)\n6. སྐྱེལ་འདྲེན་རྩ་འཛུགས་བྱེད་སྟངས་སྔོན་ཐོན་ཅན་མྱུར་བར་གསོ་སྐྱོང་བྱ་དགོས།མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་དངོས་ཟོང་འདྲེན་སྟངས་སྣ་མང་དཔེ་སྟོན་ལས་གྲྭ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་དཔེ་སྟོན་ལས་གྲྭ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྗང་མདོག་ཟོང་འདྲེན་སྡེབ་སྐྱེལ་དཔེ་སྟོན་ལས་གྲྭ་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཟབ་མོ་གཏོང་བ་དང་། སྐྱེལ་འདྲེན་རྩ་འཛུགས་སྔོན་ཐོན་ཅན་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས། ལས་རིགས་མཐུན་ཚོགས་དང་ཁེ་ལས་མནའ་འབྲེལ་གྱིས་འདྲུད་འཁོར་ཕན་ཚུན་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བར་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པ་དང་། ཟོང་འཁོར་དཀྱུས་མ་བོགས་མར་གཏོང་ལེན་དང་འདྲུད་འཁོར་མཉམ་སྤྱོད། ཐག་རིང་མཐུད་འགེལ། དོས་སྒམ་སྡེ་ཚན་ཅན་སོགས་མ་དཔེ་གསར་བ་གསར་གཏོད་བྱ་དགོས། (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན། ཞིང་ཆེན་བཟོ་ལས་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཚོང་དོན་ཐིན་བཅས་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁུར་དགོས།)\n7. སྐྱེལ་འདྲེན་ཁེ་ལས་གཞི་ཁྱོན་ཅན་དང་ལེགས་བསྡུས་ཞིབ་གཉེར་ཅན་དུ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ལག་རྩལ་གསར་གཏོད་སོགས་བྱས་པ་བརྒྱུད་དེ་རྒྱ་ཆེན་སྟོབས་ཆེན་དུ་གཏོང་བར་ཡར་སྐུལ་བྱས་ཏེ། རླངས་འཁོར་མེད་པའི་ཟོང་འདྲེན་འགན་ལེན་པ་ཚོད་ལྟའི་ཁེ་ལས་གཙོར་བཟུང་ནས་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་སྣེ་ཁྲིད་ཁེ་ལས་མྱུར་བར་གསོ་སྐྱོང་བྱ་དགོས། ཟོང་འདྲེན་ཁེ་ལས་ཆུང་གྲས་ཀྱིས་མནའ་འབྲེལ་མཉམ་ལས་བྱེད་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ་མ་ལམ་གྱི་སྐྱེལ་འདྲེན་ཞབས་ཕྱི་སྤུས་ལེགས་པོ་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་པའི་རླངས་འཁོར་རུ་ཁག་ཆེན་མོའི་མ་དཔེ་གསར་གཏོད་དང་གོང་དུ་སྤེལ་བར་ཡར་སྐུལ་བྱ་དགོས། (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་ཡིན།)\n8.“དྲ་སྦྲེལ+ཟོང་འདྲེན”གྱི་ལས་རྣམ་གསར་བ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་ཧུར་ཐག་གིས་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས།“གསར་གཏོད་ལ་ཡར་སྐུལ་དང་མཉམ་འདྲེས་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི”རྩ་དོན་ལྟར། དྲ་སྦྲེལ་དང་ཟོང་སྦྲེལ་དྲ་རྒྱ། གཞི་གྲངས་ཆེན་མོ། སྤྲིན་རྩིས་སོགས་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་སྔོན་ཐོན་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཟོང་སྐྱེལ་གྱི་སྤྱི་པའི་ཆ་འཕྲིན་ལས་སྟེགས་ཀྱི་རྩོལ་ནུས་མྱུར་བར་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ཟོང་སྐྱེལ་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་གཞི་གྲངས་ཆ་འཕྲིན་སྤེལ་རེས་དང་མཉམ་སྤྱོད་ལ་ཧུར་ཐག་གིས་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། རླངས་འཁོར་མེད་པའི་ཟོང་འདྲེན་འགན་ལེན་པ་སོགས་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་གྱི་ལས་རྣམ་གསར་བ་ཤུགས་ཆེན་པོས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ་དང་ཟོང་འདྲེན་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཆ་འཕྲིན་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས“དྲ་སྦྲེལ+ཟོང་འཁོར་ཆ་སྒྲིག”དང“དྲ་སྦྲེལ+ཆེད་སྤྱོད་ལམ་ཐིག་སྡེབ་སྒྲིག” “དྲ་སྦྲེལ+སྡེ་གླིང་སྦྲེལ་མཐུད”སོགས་མ་དཔེ་གསར་བ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་ཧུར་ཐག་གིས་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། ཁེ་ལས་ཀྱི་དྲ་ཐོག་དྲ་ཕྱི་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་ཞབས་ཕྱིའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་གསར་རྙིང་མཉམ་འདྲེས་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། ལས་སྟེགས་ཁེ་ལས་ཀྱིས་འགྲན་རྩོད་མེད་པར་བཟོ་བའམ་ཚོད་འཛིན་པ་དང་། ཟོང་འཁོར་ཁ་ལོ་བའི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒེར་སྡེམ་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་ཞིབ་གཅོད་བྱ་དགོས། (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་དང་། ཞིང་ཆེན་བཟོ་ལས་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས། ཞིང་ཆེན་འཕྲིན་གཏོང་དོ་དམ་ཅུས་བཅས་ཡིན།)\n9. ཁྲའེ་སྣུམ་སྣོན་པའི་འདྲེན་འཁོར་རྙིང་བ་ཧུར་ཐག་བརྟན་བརླིང་སྒོས་འདོར་དགོས། རྒྱུན་གནོན་གཤེར་གཟུགས་ཀྱི་ཉེན་ཆེའི་ཟོང་འདྲེན་ཟོམ་འཁོར་ལ་བསྟུད་མར་ཆེད་དམིགས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་དགོས། ས་གནས་སོ་སོས་ཁྲའེ་སྣུམ་སྣོན་པའི་འདྲེན་འཁོར་དང་སོལ་རླངས་སྣོན་པའི་འདྲེན་འཁོར་སྔ་སྣུར་གྱིས་དོར་ནས་གསར་བརྗེའི་དམིགས་འབེན་དང་ལག་བསྟར་འཆར་གཞི་བཟོ་བར་ཡར་སྐུལ་བྱས་ནས། ཁྲའེ་སྣུམ་སྣོན་པའི་འདྲེན་འཁོར་དང་ཟད་གྲོན་ཆེ་ཞིང་ཕན་འབྲས་ཆུང་བའི་ཚད་ལྡན་མིན་པའི་རླངས་འཁོར། སྟར་འཁོར། ཟོམ་འཁོར་སོགས་ཁྲའེ་སྣུམ་སྣོན་པའི་འདྲེན་འཁོར་རྙིང་བ་དོར་ནས་ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་ཟོང་འཁོར་ཉོས་ཚེ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བླང་བྱ་ལྟར་ད་ལྟ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་ཉོ་སྒྲུབ་ཁ་གསབ་སྟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་ལོངས་སུ་སྤྱད་ཆོག (སྣེ་འཁྲིད་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་ཚོང་དོན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཐིན་བཅས་དང་། གཞོགས་འདེགས་བྱེད་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འཚུབ་ཟློག་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དོངས་སུ་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁུར་དགོས།)\n10. སྔོན་ཐོན་གྱི་ཟོང་འཁོར་རིགས་ཁྱབ་གདལ་དང་བེད་སྤྱོད་གཏང་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་མཐུན་པའི་འཁོར་མདའ་དབུས་སྦྱོར་ཅན་གྱི་རླངས་འཁོར་དང་སྟར་འཁོར། འཁོར་སྒམ་ཅན་གྱི་ཕྱེད་འགེལ་རླངས་འཁོར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བར་ཡར་སྐུལ་བྱ་དགོས། སྐྱེལ་འདྲེན་ནུས་པ་རྗེས་ལུས་ཅན་མྱུར་དུ་འདོར་བ་དང་། རྟགས་སེར་རླངས་འཁོར་དང་ལག་རྩལ་རིམ་པ་གཉེར་སྐྱོང་བླང་བྱ་དང་མི་མཐུན་པའི་རིགས་ཚང་མ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཁྲོམ་ར་ནས་ཕྱིར་འཕུད་དགོས། ཟོང་འཁོར་གྱི་རིགས་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་ཧུར་ཐག་གིས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཡང་བའི་ཟོང་སྐྱེལ་སྡེབ་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་ལ་ནུས་ཁུངས་གསར་བའམ་ནུས་ཁུངས་གཙང་མའི་རླངས་འཁོར་སྤྱོད་པར་གང་མགྱོགས་ཀྱིས་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། ཟོང་སྐྱེལ་གླིང་ཁུལ་དང་ཐོན་ལས་གླིང་། སྡེབ་སྐྱེལ་ལྟེ་གནས་སོགས་སུ་ཆེད་སྤྱོད་གློག་གསོག་སྒྲིག་ཆས་གཅིག་བསྡུས་སྒོས་འཆར་འགོད་བྱས་ཏེ་བསྐྲུན་པར་ཡར་སྐུལ་བྱ་དགོས། (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་བཟོ་ལས་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སྡོད་ཁང་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་བཅས་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁུར་དགོས།)\n11. ཟོང་འཁོར་གྱི་ཚད་བཀག་དང་ཐེག་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས།ཞིང་ཆེན་གྱི་རླངས་འཁོར་གྱི་ཚད་བཀག་དང་ཐེག་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་བའི་མགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གཞུང་ལས་ཁང་གི་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་འགན་ནུས་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ནས། “སྲིད་གཞུང་གིས་གཙོ་འཛིན་དང་སྡེ་ཁག་གིས་མཉམ་འབྲེལ། གཏོགས་ཁུལ་གྱིས་དོ་དམ། ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་བཅོས་སྐྱོང”བཅས་བྱེད་པའི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་ལྟར་སྲིད་གཞུང་གི་ཚད་བརྒལ་བཅོས་སྐྱོང་གི་བྱེད་པོའི་འགན་འཁྲི་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་བ་དང་སྡེ་ཁག་གི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ནུས་པ་ཇེ་ཆེར་བཏང་སྟེ།《མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཟོང་འཁོར་གྱི་ཚད་བཀག་དང་ཐེག་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་བར་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་ཐབས》ལག་བསྟར་ནན་མོ་བྱེད་པ་དང་། ཁྲིམས་འཛིན་ལྟ་སྐུལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེ་དང་ཞུ་གཏུག་ཐེར་འདོན་གྱི་ཐབས་ལམ་རྒྱ་ཆེར་གཏང་དགོས། རྒྱལ་ཡོངས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཚད་བཀག་དང་ཐེག་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་ངོས་འཛིན་པའི་ཚད་གཞི་དང་ཚད་བརྒལ་བཤེར་འཇལ་ས་ཚིགས་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཁྲིམས་འཛིན་བརྒྱུད་རིམ་ལག་བསྟར་ནན་མོ་བྱེད་པ་དང་། ཚད་བརྒལ་བཅོས་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་ཁྲིམས་འཛིན་བྱ་སྤྱོད་ཚད་ལྡན་དུ་གཏང་དགོས་ཤིང་། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཚད་བརྒལ་བཤེར་འཇལ་ས་ཚིགས་མཉམ་འབྲེལ་སྒོས་ཁྲིམས་འཛིན་སྟངས་ངེས་གསལ་བྱས་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་པ་དང་། འབྱུང་རྩ་ནས་ཚད་བརྒལ་བཅོས་སྐྱོང་དང་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས“ཚད་བརྒལ་གཅིག་ལ་ཆད་པ་བཞི་གཅོད་པ”གཟབ་ནན་གྱིས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། མྱུར་ལམ་གྱི་རིན་བསྡུ་ས་ཚིགས་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་རུ་ལྗིད་ཚད་བཤེར་འཇལ་དང་ཚད་བརྒལ་རླངས་འཁོར་ཕྱིར་ཟློག་པའི་བྱ་བ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། གཞུང་ལམ་དཀྱུས་མའི་ཚད་བརྒལ་བཤེར་འཇལ་ས་ཚིགས་སུ་གློག་རྡུལ་པར་ལེན་མ་ལག་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱ་དགོས། འགག་སྒོ་བཙན་བརྒལ་གྱི་ཁྲིམས་འགལ་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་རྡུང་རྡེག་གཏོང་བའི་ཡུན་ཕན་རྐྱེན་སྲོལ་དང་འཚུབ་ཟློག་གཅུན་སྡོམ་བྱེད་ཐབས་འཐུས་ཚང་དུ་འཛུགས་པ་དང་། རླངས་འཁོར་གྱི་ཆ་འཕྲིན་དང་ཁྲིམས་འཛིན་ཆ་འཕྲིན་ཐོན་ཁུངས་བརྗེ་རེས་དང་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པར་མྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས་བཅས་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁུར་དགོས།)\n12.ལས་གཉེར་མི་སྣའི་ལས་རིགས་སློབ་གསོའི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་བཅོས་བྱ་དགོས། ཟོང་འདྲེན་ཁེ་ལས་ཀྱིས་སློབ་གྲྭ་དང་ཁེ་ལས་ལ་མཉམ་ལས་བྱས་པ་བརྒྱུད་དེ་རླངས་འཁོར་ཆེ་གྲས་ཀྱི་ཁ་ལོ་བ་མངག་ཐོ་ལྟར་གསོ་སྐྱོང་གི་རྐྱེན་སྲོལ་འཛུགས་པར་ཡར་སྐུལ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་གཏན་འབེབས་ལྟར་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་ཁེ་ལས་ཀྱིས་དགེ་ཕྲུག་ལམ་ལུགས་གསར་བ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། སྤྱིར་བཏང་གི་ཟོང་འདྲེན་ཁ་ལོ་བའི་དྲ་ཐོག་དང་དྲ་ཕྱི། དེ་མིན་ཡུལ་གཞན་དུ་ལས་ཞུགས་ཀྱི་རྒྱུགས་སྤྲོད་པ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། 2019ལོའི་ལོ་མཇུག་གི་སྔོན་དུ་ཟོང་འདྲེན་ཁ་ལོ་བའི་ལས་གཉེར་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ལ་ཡིད་རྟོན་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་དྲ་ཐོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁ་ལོ་བར་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་རྒྱུན་མཐུད་སློབ་གསོ་གཏོང་བའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཟོང་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བར་རྒྱུན་མཐུད་སློབ་གསོ་གཏོང་བར་ཡར་སྐུལ་བྱེད་པ་དང་། ས་གནས་ཀྱིས་ལས་རིགས་བསྒྱུར་བའི་ཟོང་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བར་ཡང་བསྐྱར་ལས་ཞུགས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་དང་། ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ཐིན་བཅས་ཡིན།)\n13. ཟོང་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བའི་ཁེ་དབང་ངེས་པ་དོན་གྱིས་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་དགོས། 《ངལ་རྩོལ་བཅའ་ཁྲིམས》དང《ངལ་རྩོལ་གན་རྒྱའི་བཅའ་ཁྲིམས》སོགས་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ནན་ཏན་སྒོས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ལྟར་རང་གིས་གླས་པའི་ཟོང་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བའི་བར་དུ་ངལ་རྩོལ་གན་རྒྱ་འཇོག་པ་མ་ཟད། སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་གྲོན་དངུལ་སྤྲོད་པ་དང་། ལས་བཟོ་པའི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་དང་བཟོ་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་བཟོ་ཚོགས་ཀྱི་འགན་ནུས་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས། ཟོང་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བའི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་འགན་སྲུང་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས། ལས་གཉེར་མི་སྣའི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཟོང་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བ་ཁྲིམས་ལྟར་སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་སྤྱི་ཁྱབ་བཟོ་ཚོགས་དང་། ཞིང་ཆེན་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐིན། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་བཅས་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁུར་དགོས།)\n14.གཞུང་ལམ་སྟེང་རླངས་འཁོར་སྐྱོད་སྐབས་ཀྱི་ཞག་སྡོད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་བསྟུད་མར་ལེགས་བཅོས་བྱ་དགོས།སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མ་རྩ་ཞུགས་པར་ཧུར་ཐག་གིས་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ནས། ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་མྱུར་ལམ་གྱི་ཞབས་ཕྱིའི་ཁུལ་དང་ཟོང་འདྲེན་ལྟེ་གནས(ཟོང་སྐྱེལ་སྡེ་གླིང)སམ་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་གཞུང་ལམ་གྱི་མ་ལམ་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་རྩོལ་ནུས་སྤྱོད་གོ་ཆོད་པ་དང་གོང་བདེ་ཞིང་ཕན་ཁེ་ལྡན་པ། ཞབས་ཕྱི་སྟབས་བདེ་བའི“ཁ་ལོ་བའི་གཞིས་ཁྱིམ”སྐོར་ཞིག་བསྐྲུན་ཏེ། ཟོང་འཁོར་ཁ་ལོ་བར་རིན་གོང་འོས་འཚམ་ཡིན་ཞིང་བདེ་འཇགས་ལ་འགན་སྲུང་ཡོད་པའི་རླངས་འཁོར་སྡོད་འཇོག་དང་ཞག་སྡོད། བཟའ་བཏུང་། རླངས་འཁོར་ཞིག་གསོ་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ཕྱི་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ནས། ཁ་ལོ་བར་ངལ་གསོ་བ་དང་ལུས་སེམས་གཡེང་བའི་བར་སྟོང་ལེགས་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་དགོས། 2019ལོར“ཁ་ལོ་བའི་གཞིས་ཁྱིམ”2བསྐྲུན་ནས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་དགོས། (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་སྤྱི་ཁྱབ་བཟོ་ཚོགས་དང་ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིན་བཅས་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁུར་དགོས།)\n15. རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་རླངས་འཁོར་གྱི་སྐྱེལ་འདྲེན་ཁྲོམ་རའི་ཁོར་ཡུག་བསྟུད་མར་ལེགས་བཅོས་བྱ་དགོས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ནག་འཇོམས་ངན་སེལ་གྱི་ཆེད་དམིགས་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་བླང་བྱ་ལྟར། མང་ཚོགས་ལ་བསམ་འཆར་ཆེ་བའི་གནད་དོན་འབུར་ཐོན་ཅན་ལ་དམ་པོར་དམིགས་པ་དང་། ཆེད་དམིགས་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་ཕྱིར་མངོན་པའི་ལས་རིགས་བཅོས་སྐྱོང་གི་ཞན་ཆར་དམིགས་ནས། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་ཀྱི་རྙོག་ཟིང་ཆེ་བའི་སྣང་ཚུལ་ཆེད་དམིགས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་བ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་དང་། རླངས་འཁོར་ཇག་རྐུན་དང་ལམ་གྱི་གཤེད་མ། “སྲུང་སྐྱོབ་གྲོན་དངུལ”ལེན་པ་དང་རླངས་འཁོར་གྱི་འབར་སྣུམ་དང་དངོས་ཟོང་རྐུ་བ་སོགས་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་གསོག་བྱ་སྤྱོད་ལ་རྡུང་རྡེག་དྲག་པོ་གཏོང་བ་དང་། ཁོག་ངན་བཅངས་ནས་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་སྐྱེལ་འདྲེན་རྩ་འཛུགས་དང་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁྲོམ་རའི་སྒྲིག་ལམ་དཀྲུགས་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཆད་པ་ནན་མོ་གཅད་དགོས། གཙོ་བོ་མྱུར་ལམ་གྱི་ཞབས་ཕྱི་ཁུལ་དང་ཟོང་འདྲེན་ར་བ(ཟོང་སྐྱེལ་སྡེ་གླིང)། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་གཞུང་ལམ་འགྲམ་རྒྱུད་ཀྱི་རླངས་འཁོར་འཇོག་ས་སོགས་ས་ཁོངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་ཐད་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། མྱུར་ལམ་གྱི་ཞབས་ཕྱི་ཁུལ་དང་ཟོང་སྐྱེལ་སྡེ་གླིང་གཉེར་སྐྱོང་དོ་དམ་སྡེ་ཚན་གྱིས་རླངས་འཁོར་འཇོག་རའི་གློག་སྒྲོན་དང་སྤྱི་སྤྱོད་ར་བའི་སོ་མིག་སོགས་སྒྲིག་ཆས་འཐུས་ཚང་དུ་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱེད་པར་མཛུབ་སྟོན་བྱས་ཏེ། ཟོང་འཁོར་གྱི་ཁ་ལོ་བར་དེ་བས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ལས་གཉེར་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་དགོས། (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྲིད་ཁྲིམས་ཨུ་ལྷན་དང་ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་བཅས་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁུར་དགོས།)\n16.རིགས་དང་རིམ་པ་བཀར་ནས་དོ་དམ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། ཟོང་འདྲེན་ཁེ་ལས་ལ་རིགས་དང་རིམ་པ་བཀར་ནས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་མ་ལག་བཙུགས་ཏེ། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁེ་ལས་དང་དེའི་རླངས་འཁོར་དང་ཁ་ལོ་བའི་འགྲིམ་འགྲུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་འགལ་དང་བདེ་འཇགས་ཆག་སྒོ་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཆ་འཕྲིན་སྡེ་ཁག་བརྒལ་ནས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཟོང་འདྲེན་ཡིད་རྟོན་ཆ་འཕྲིན་མཉམ་སྤྱོད་བརྗེ་རེས་དང་མཉམ་སྒུལ་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ་ཟོང་འདྲེན་ཡིད་རྟོན་ཆ་འཕྲིན་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཡིད་རྟོན་ཆ་འཕྲིན་མཉམ་སྤྱོད་ལས་སྟེགས(མཚོ་སྔོན)སུ་མཉམ་སྤྱོད་བརྗེ་རེས་བྱས་ནས། ཁ་དན་ཚིག་ལ་མི་གནས་པའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་གཉེར་སྐྱོང་མཁན་ལ་ཆད་གཅོད་བསླབ་འདོམས་དང་གནས་གཏན་ཁེལ་གྱིས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཆ་འཕྲིན་མིང་ཐོ་ནག་པོའི་ནང་དུ་འགོད་པ་མ་ཟད། “ཡིད་རྟོན་ཀྲུང་གོ(མཚོ་སྔོན)”ཞེས་པའི་དྲ་ཚིགས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ནས། “གནས་གཅིག་ཏུ་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཚེ། ག་ས་གང་དུ་བཀག་རྒྱ་ཐེབས་པར”གཏོང་བ་དང་། གནས་ཚུལ་ཚབས་ཆེ་ན། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁྲོམ་ར་ནས་ཕྱིར་འཕུད་དགོས། (འགན་འཁུར་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན་དང་ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིན། ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན། ཞིང་ཆེན་ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས་བཅས་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་གྱི་འགན་འཁུར་དགོས།)\nགཞི་གྲངས་ཆེན་མོ་སོགས་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁྲོམ་རའི་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་ཚུལ་ལ་ལྟ་འཇལ་དང་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་ནུས་ཆེ་རུ་གཏང་དགོས། ལས་རིགས་མཐུན་ཚོགས་དང་ཚན་ཞིབ་ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱིས་ཁྲོམ་རའི་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་ཚུལ་ལ་ལྟ་འཇལ་བྱས་ནས། དུས་བཅད་ལྟར་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཟོང་སྣ་མི་འདྲ་བ་དང་རླངས་འཁོར་གྱི་རིགས་དབྱིབས་མི་འདྲ་བར་མཁོ་བའི་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁྲོམ་རའི་མཁོ་འདོན་གནས་ཚུལ་དང་། སྐྱེལ་འདྲེན་གླ་ཡོན་སོགས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་སྤྱི་བསྒྲགས་བྱེད་པར་མཛུབ་སྟོན་བྱས་ནས། ཁྲོམ་རའི་སྐྱེལ་འདྲེན་ནུས་ཤུགས་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཁྲིད་སྟོན་དང་ལུགས་མཐུན་སྒོས་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཏེ། མཁོ་འདོན་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་དོ་མཉམ་ཡོང་བ་དང་ཁྲོམ་ར་སྐྱོན་བྲལ་དང་བརྟན་བརླིང་ཡོང་བར་བྱ་དགོས། (སྣེ་འཁྲིད་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་བཟོ་ལས་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་ཐིན་ཡིན། གཞོགས་འདེགས་བྱེད་མཁན་སྡེ་ཚན་ནི། ཞིང་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་སྒྱུར་ཨུ་ལྷན་དང་ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིན། ཞིང་ཆེན་ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུས་བཅས་ཡིན།)\n(གཅིག) རྩ་འཛུགས་དང་མགོ་ཁྲིད་ཐད་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་སྒྲིག་སྲོལ་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཟུགས་དགོས།རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་ནི་དེང་རབས་ཕྱོགས་བསྡུས་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་མ་ལག་གི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་དེ་རགས་ལས་ཀྱིས་གོང་དུ་སྤེལ་བ་ནས་ལེགས་བསྡུས་ཞིབ་གཉེར་ཕྱོགས་སུ་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྐྱེལ་འདྲེན་ནས་དེང་རབས་ཀྱི་ཞབས་ཕྱིའི་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོད་པའི་འགག་རྩའི་དུས་རིམ་དུ་སླེབས་ཡོད་པས། ས་གནས་སོ་སོ་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་སྤུས་ལེགས་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་བྱེད་པོའི་ནུས་པ་དངོས་གནས་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཐོག སྲིད་གཞུང་གིས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་མགོ་ཁྲིད་པ་དང་། འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་སྤྱི་བདེ། འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་སྒྱུར། ནོར་སྲིད། བཟོ་ལས་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན། སློབ་གསོ། ཚོང་དོན། ཁྲལ་དོན། འཚུབ་ཟློག མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་། རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག སྡོད་ཁང་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན། ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ། འཕྲིན་གཏོང་དོ་དམ། བཟོ་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཁག་མཉམ་དུ་ཞུགས་པའི་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ལས་རིགས་ཚུལ་སྒྱུར་རིམ་སྤར་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་མཐུན་སྦྱོར་བྱ་བའི་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ། སྐྱེལ་འདྲེན་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་ཁྲོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཆེན་པོར་དུས་ཐོག་ཏུ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས།\n(གཉིས།) ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། ལྟ་འཇལ་སྔོན་དཔག་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས།ས་གནས་སོ་སོ་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོས་ལས་ཁུངས་ཁུ་བསྡུ་དང་དབང་ཆ་གཤམ་སྤྲོད་ལ་བསྟུད་མར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཁྲོམ་རར་ཞུགས་འཐུས་དང་གཙོ་གནད་ཁག་ལ་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན། ལྷུ་ཚིགས་གཙོ་བོར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་སོགས་བྱེད་པའི་ཡུན་ཕན་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས། རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁྲོམ་རའི་འཁོར་སྐྱོད་ལྟ་འཇལ་རྐྱེན་སྲོལ་རིམ་བཞིན་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཁྲོམ་ར་གཙོ་བོ་དང་དཔེ་མཚོན་ལམ་ཐིག དཔེ་མཚོན་ཟོང་སྣ་བཅས་བདམས་ནས་གྲངས་གཞི་ཆེན་མོ་སོགས་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁྲོམ་རའི་འཁོར་སྐྱོད་ལྟ་འཇལ་དང་དབྱེ་ཞིབ་ནུས་པ་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས། ལས་རིགས་མཐུན་ཚོགས་དང་ཚན་ཞིབ་ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱིས་ཁྲོམ་རའི་འཁོར་སྐྱོད་ལྟ་འཇལ་བྱེད་པར་ཤུགས་བསྣན་ནས་རྒྱ་ལམ་སྟེང་ཟོང་འདྲེན་པའི་ཁྲོམ་རའི་མཁོ་འདོན་གནས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དུས་བཅད་ལྟར་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་པར་མཛུབ་སྟོན་བྱས་ནས། ཁྲོམ་རའི་སྐྱེལ་འདྲེན་ནུས་ཤུགས་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཁྲིད་སྟོན་དང་ལུགས་མཐུན་གྱིས་སྙོམ་སྒྲིག་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཏེ་མཁོ་འདོན་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་དོ་མཉམ་ཡོང་བར་བྱ་དགོས།\n(གསུམ།) གླེང་ཕྱོགས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཐད་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་སྔོན་ལ་ཚོད་ལྟའི་དཔེ་སྟོན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། རིམ་པ་སོ་སོའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་དོན་དངོས་དང་སྦྲེལ་ཅིང་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ཏེ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྦས་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་རྨང་གཞིའི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་པའི་ས་ཁུལ་དུ་ཚོད་ལྟའི་དཔེ་སྟོན་བྱ་བ་བསྒྲུབ་དགོས། དཔེ་སྟོན་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པ་བརྒྱུད་དེ་སྒྲིག་སྲོལ་རྐྱེན་སྲོལ་དང་སྐྱེལ་འདྲེན་རྩ་འཛུགས་བྱེད་སྟངས། ཆ་འཕྲིན་དོ་དམ་ཞབས་ཕྱི། ཁྲོམ་ར་གསོ་སྐྱོང་དང་ཚད་དང་ལྡན་པར་གོང་དུ་སྤེལ་སྟངས་སོགས་གསར་གཏོད་བྱ་དགོས། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་ཇུས་དང་བྱ་བའི་ཕན་འབྲས་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་སྤེལ་གཏོང་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། སྨྱན་སྦྱོར་གསར་བའི་ལས་སྟེགས་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱས་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དོ་ཁུར་བྱེད་བཞིན་པའི་ལས་རིགས་ཀྱི་ཚ་གནད་དང་དཀའ་གནད། འགག་གནད་བཅས་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཨ་ལན་བྱིན་ཐོག དྲང་ཕྱོགས་ནས་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས་ཟོང་འདྲེན་ལས་རིགས་སྐྱོན་བྲལ་དང་བརྟན་བརླིང་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་གླེང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལེགས་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་དགོས།


塔尔寺　༄༅ །། སྐུ་འབུམ་དགོན་པའི་མཚམས་སྦྱོར་མདོར་བསྡུས།\n塔尔寺，藏文名称“古本贤巴林”—十万佛像弥勒洲，藏传佛教的著名圣地，格鲁派六大寺院之一，因最初修建宗喀巴大师纪念塔，而后逐渐建成寺院，故得名“塔尔寺”，因“第二佛陀、文殊菩萨化身”宗喀巴大师诞生地而被称为 “第二蓝毗尼园”，塔尔寺坐落在青藏高原东北部的宗喀地区—青海省西宁市西南二十五公里处的湟中县鲁沙尔镇形似八瓣莲花山中，塔始建於公元1379年，1560年建成“佛、法、僧”三宝俱全的寺院，几经扩建，始具规模。鼎盛时期住寺僧众达3600名，活佛80位，现有僧众800多名。占地面积143公顷，殿堂52座，僧舍及各类建筑1万余间，文物10万余件， 1961年被国务院公布为第一批国家重点文物保护单位，2015年荣膺国家5A级旅游景区。\n༄༅ །།སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་ཆེན་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་དང་། རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་བསྟན་པའི་སྲོལ་འབྱེད༧རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་འཁྲུངས་གནས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་གལ་ཆེན་སྡེ་ཁག་ཀྱང་ཡིན། སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་གྲྭ་ཚང་བཞི་ཡོད་དེ། དཔལ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་དང་། གསང་སྔགས་བདེ་ཆེན་གླིང་། གསོ་རིག་དར་རྒྱས་གླིང་། རིགས་ལྡན་བློ་གསལ་གླིང་བཅས་ཡོད། དེ་ཡང་། དཔལ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་ངམ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་སྦྱང་བྱ་ནི་མཛོད་འདུལ་དབུ་ཕར་སོགས་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་པ་དང་ཞོར་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་གང་ལའང་སྦྱོང་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ།། གསང་སྔགས་བདེ་ཆེན་གླིང་ངམ་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་ནི་ཐོག་མར་དཔལ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་སོགས་ནས་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔར་སྦྱངས་བ་མཐར་ཕྱིན་གནང་སྟེ་ཐུན་ མོང་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་ལ་ལེགས་པར་བསླབས། དེ་ནས་རྒྱུད་གྲྭར་འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེ་ ཐེག་པའི་མན་ངག་མཐར་ཐུག་གི་གཞུང་རྣམས་ལ་འཆད་ཉན་གྱིས་གསང་སྔགས་ སྒྲས་ཟིན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གཞུང་ཚིག་གི་ངེས་དོན་གྱི་སྙིང་བོ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ལེགས་པར་བཅད་དེ་རྒྱུད་སྡེ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་བོ་ཉམས་བཞེས་གནང་གི་ཡོད། གསོ་རིག་དར་རྒྱས་གླིང་ངམ་སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་གི་སྦྱང་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་བདུད་རྩི་སྙིང་བོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞིའི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་དང་ལག་ལེན་བྱེད་པ། ནད་ཀྱི་གཞི་རྟགས་གསོ་གསུམ་དང་། སྨན་པའི་རྒྱུད་དྲུག་སོགས་སྨན་པའི་ཀུན་སྤྱོད། སྨན་རྫས་ངོས་འཛིན་དང་འདུལ་སྦྱོང་སྦྱོར་ལུགས་སོགས་ལག་ལེན་བཅོ་བརྒྱད་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། རྒྱུད་བཞིའི་རྩ་འགྲེལ་ཆེ་ཆུང་ཁག་དང་ཞོར་དུ་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་གསོ་རིག་ལའང་དཔེ་གཟིགས་བྱེད་པ། ཆོས་སྤྱོད་རྒྱུད་སྡེའི་ཕྱོགས་ལའང་ཉམས་ལེན་གནང་བཞིན་ཡོད། རིགས་ལྡན་བློ་གསལ་གླིང་ངམ་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་ནི་གཙོ་བོ་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་གཞུང་སྟེ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པར་ཐོས་བསམ་དང་། ཕྱི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྟོགས་པ་ལ་རི་མོའི་ལམ་ནས་རི་རབ་ཁང་ཁྱིམ་དང་ཉི་ཟླ་རྒྱུ་སྐར་སོགས་ཀྱི་གྲུབ་ལུགས་ནས་གཞན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དགོངས་པར་ཉམས་ལེན་གནང་བཞིན་ཡོད།\nLocated in an eight-petal lotus-like col in Lushaer Town of Huangzhong County which is 25 kilometers south of Xining, the capital of Qinghai Province, Kumbum Monastery is one of the six major monasteries of the Gelug School of Tibetan Buddhism. At the same time, Kumbum Monastery is the birth place of Lama Tsongkhapa who is the founder of the Gelug School (also known as the Commandment-First School).\nIn the year 1357 (the 17th year under the reign of Emperor Zhizheng of Yuan Dynasty), Lama Tsongkhapa was born in the current Grand Golden Tower of the Grand Golden Tiled Hall. In the year 1397 (the 12th year under the reign of Emperor Hongwu of Ming Dynasty), the mother of Lama Tsongkhapa, according to what the Lama said in his letter, builtaclose-lotus-like memorial tower around the uncommon bodhi trees with 100,000 leaves each of which hasastatue of roaring lion, with the help of the five tribes nearby. Later, the memorial tower develops into the current Grand Silver Tower after continuous reconstructions and redecorations. The Grand Golden Tower, 12.5 meters high, is plated with gold and decorated with various jewelries. Believers revere this tower as much as they respect Lama Tsongkhapa. In the year 1560 (the 39th year under the reign of Emperor Jiajing of Ming Dynasty), Retreatant Renqin Zongzhe Gyaltsen constructedasmall temple on the south mountain foot of the Tower. In the year 1583 (the 11th year under the reign of Emperor Wanli of Ming Dynasty), Sonam Gyatso, the 3rd Dalailama, visited Qinghai and resided in Kumbum Monastery. He asked Renqin Zongzhe Gyaltsen to put upaMaitreya Buddha Hall to the right of the Tower. After the Maitreya Buddha Hall was completed, all Buddhist activities of the Kumbum Monastery were held in the Hall. The Monastery was named "Kumbum" (which means the Maitreya Temple of 100,000 roaring-lion Buddhas). The Kumbum Monastery isavaluable cultural heritage of China. On March 4, 1961, the State Council listed it into the first batch of historical and cultural relics under state protection.\nThe Kumbum Monastery is alsoarenowned tourism destination in China. The centuries-old history, unique buildings, flourishing barbola, exquisite wall paintings, reputed butter flowers, vivid Buddha statues, magnificent decorations, numerous art treasures, special lifestyles of the monks, as well as the extensive and profound connotations of the Buddhism, all have left unforgettable memories on visitors from home and abroad.


ཀ་ལོན་སྦུག་གི་ཐུག་པ་བཟོ་མཁན། ༼༤༽ – འོད་དཀར་དྲ་ཚིགས།\nདོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། སྔོན་ཆད་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ལ་གྲ་བཞིའི་དམག་སྒར་དང་རྒྱལ་བའི་སྐུ་སྲུང་དམག་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་སར་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་ཁམས་དང་ཨ་མདོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམངས་དམག་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་དམག་དཔུང་ཆགས་པ་རེད། དེའི་རྗེས་ལ་བོད་གཞུང་གྲ་བཞིའི་དམག་དང་ཆུ་སྒང་གི་དམག་མཉམ་བསྲེས་བྱས་ཏེ། ༡༩༥༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ལྕགས་ཚ་གྲི་གུ་ཐང་དུ་བསྟན་སྲུང་དང་བླངས་དམག་ཟེར་བ་བཙུགས་འདུག ངེད་གཉིས་དམག་སྒར་འདི་དག་དང་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱས་ན་གང་འདྲ་འདུག\nའཇམ་དབྱངས་བཀྲ་ཤིས། གླེང་གཞི་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། ཆུ་སྒང་དམག་གི་སྣེ་འཁྲིད་པ་གཙོ་བོ་ཨ་འབྲུག་མགོན་པོ་བཀྲ་ཤིས་རེད། རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་དེབ་ནང་ཨ་འབྲུག་གི་སྐོར་མང་ཙམ་འདུག ཨ་འབྲུག་མགོན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ལྷ་སར་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་གསེར་ཁྲི་ཞིག་བཞེངས་པ་ནས་བཟུང་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁོང་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས་འདུག ཁོས་ནོར་བུ་གླིང་ཁའི་གསེར་ཁྲི་དེ་བཞེངས་སྐབས་མང་ཚོགས་ཀྱི་གསེར་དངུལ་ཞལ་འདེབས་ཀྱང་ཕོན་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུས་ཡོད་ས་རེད།ཨ་འབྲུག་མགོན་པོ་བཀྲ་ཤིས་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་དང་བསྟུན་ཏེ། ཨ་མདོ་དང་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་དམག་མང་པོ་ཁོའི་དམག་ཁོངས་སུ་ཞུགས་ཏེ། མཐའ་མར་དམག་ ༣༥༠༠༠ ནས་ ༤༠༠༠༠ བར་འདུས་ཡོད་ས་རེད། ལྷོ་ཁ་ནས་རྒྱ་དམག་ཕམ་ཉེས་ཆེན་པོ་བཏང་སྟབས། སྐབས་དེར་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དམག་དཔོན་ཀྲེང་ཅིན་ཝུ་སོགས་ཀྱང་ཞེད་སྣང་སྐྱེས་ཏེ། མཚན་མོ་མིའི་མི་མཐོང་སར་དམག་མང་པོ་རླངས་འཁོར་ནང་ལྷ་སའི་ཉེ་འཁོར་ཞིག་ཏུ་བསྐྱལ་ཏེ། ཕྱི་ཉིན་ཚང་མའི་མིག་གི་མཐོང་སར་ཕྱིར་དམག་སྒར་དུ་དབོར་འདྲེན་བྱས་ཏེ། ལྷ་སར་རྒྱ་དམག་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་མདོག་མདོག་བྱས་ཡོད་ས་རེད། ཀྲེང་ཅིན་ཝུ་ཨུ་ཐུག་སྟེ་བོད་གཞུང་ལ་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་སློང་མཁན་དེ་ཚོ་(ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་ཡུལ་དམག)རྩ་མེད་བཟོ་དགོས་སྐོར་ལབ་ཡོད་ས་རེད། སྐབས་དེར་བོད་གཞུང་གིས་ཉན་འཇོག་བྱས་མི་འདུག་ལ། གལ་སྲིད་དམག་ཐབས་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་། སྐབས་དེར་བོད་གཞུང་ལ་གྲ་བཞིར་དམག་ ༢༠༠༠ དང་རྒྱལ་བའི་སྐུ་སྲུང་དམག་ ༥༠༠ ཙམ་ལས་ཡོད་ས་མ་རེད།\nརྗེས་སུ་བོད་ས་ཤོར་ནས་ཀ་ལོན་སྦུག་ཏུ་འབྱོར་སྐབས། དམག་མང་ཆེ་བ་ཨ་འབྲུག་མགོན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་པ་ཡིན་འདུག་ལ། དོན་ལྡན་རིན་པོ་ཆེ་ཟེར་བའི་ཨ་མདོ་བླ་བྲང་གི་གྲྭ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་འོག་ཏུའང་དམག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་གུང་ཐང་ཚུལ་ཁྲིམས་དོན་ལྡན་རིན་པོ་ཆེའི་གཉེར་བ་ཡིན་ས་རེད། ཐོག་མ་ ༡༩༥༧ ལོ་ནས་བཟུང་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་(CIA)ཀྱིས་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་གསང་བའི་དམག་སྦྱོང་སྤྲད་དེ་ཕྱིར་བོད་ནང་བཏང་འདུག ཡོངས་གྲགས་སུ་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ལ་ཐོག་མར་འབྲེལ་བ་འཛུགས་མཁན་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཡིན་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་ཀྱང་། དེབ་འདིའི་ནང་འཁོད་སྟངས་བྱས་ན། རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཐོག་མ་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ལ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་དེ་སྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་རེད། སྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ ༡༩༥༤ ལོ་ཙམ་ནས་ཨ་རིར་ཕྱིན་འདུག ཁོང་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་ལོ་བརྒྱུད་ནས་ཀ་ལོན་སྦུག་ཏུ་འབྱོར་ཡོད་པའི་ཨ་འབྲུག་མགོ་པོ་བཀྲ་ཤིས་སོགས་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་འདུག ༡༩༥༧ ནས་ ༡༩༦༣ ལོའི་བར་སྔ་ཕྱིར་བོད་དམག་ ༢༥༠ ཙམ་ལ་ཨ་རིས་གསང་བའི་དམག་སྤྱོང་སྤྲད་ཡོད་པ་དང་། སྦྱོང་བརྡར་གང་འཚམ་སྤྲད་རྗེས་ཁོང་ཚོ་གནམ་གྲུའི་ནང་ནས་བོད་ནང་ལ་བསྐྱལ་ཏེ་མཚན་མོ་བར་སྣང་ནས་སར་མཆོང་དུ་བཅུག་འདུག་ལ། ཁག་ཅིག་རྒྱ་གར་བརྒྱུད་དེ་རྐང་ཐང་དུ་བོད་ནང་ལ་བཏང་འདུག ཁོ་ཚོའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་རྒྱ་ནག་ལ་འཐབ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུ་དང་གསང་བའི་གནས་ཚུལ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་ཡིན་འདུག ཁོ་ཚོར་གསང་བརྡ་སྐྱེལ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་འཕྲིན་དང་། དམག་འཐབ་མེ་མདའ། རྒྱང་མཐོང་སོགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གལ་སྲིད་ཉེན་ཁར་ཐུག་ན་རང་སྲོག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་དུག་གི་རུལ་བུ་རེའང་སྐེ་ལ་བཏགས་ཡོད་ས་རེད། ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བཤད་སྟངས་བྱས་ན། ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་རྩ་བ་ནས་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། གལ་སྲིད་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་རེ་གསན་ཡོད་ན་སྐུ་འཁོར་ཕ་ལྷ་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་རྒྱུ་རེད། དེ་མ་གཏོགས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གསང་བའི་ལས་འཆར་དེར་འབྲེལ་བ་རྩ་བ་ནས་མེད་ལབ་འདུག སྔོན་ཆད་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་དམག་འཐབ་སྐོར་གྱི་གསང་བའི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པ་དེ་རྦད་དེ་ནོར་འདུག་ཅེས་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བློ་འགྱོད་ཆེན་པོ་གནང་གི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་པ་ཚོས་ཨ་རིར་གསང་འབྲེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་ཁ་གཡར་ཏེ་བོད་མི་མང་པོ་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་ལས་མང་བར་བཙོན་འཇུག་རྡུང་རྡེག་ཕོག་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བཀོད་འདུག ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་སྐབས་དེར་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་རོགས་པ་ཞིག་བྱས་མེད་པ་དང་། མཚོན་ཆ་སྤྲད་པ་མང་ཆེ་བ་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལྷག་འཕྲོ་དག་ཡིན་པ་དང་། རོགས་པ་ཕྲན་བུ་བྱས་པ་དེའང་བོད་པ་ཚོ་སྙིང་རྗེ་བ་མིན་པར། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཕམ་ཉེས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཙམ་མ་ཟད་ཨ་རིས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་བར་ལའང་དབྱེན་སྦྱོར་མང་པོ་བྱས་མཐར་ ༡༩༦༢ ལོའི་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་དམག་འཁྲུག་དེ་བྱུང་ཚུལ་སོགས་བཀོད་འདུག\nདོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། བོད་ས་ཡོངས་སུ་ཤོར་རྗེས་བསྟན་སྲུང་དྭངས་བླང་དམག་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ནང་བྲོས་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ཡོད་པ་དང་། བལ་ཡུལ་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་གློ་སྨོན་ཐང་ཞེས་པར་བོད་པའི་ཡིབ་དམག་གི་སྒར་བཏབས་ཏེ་ལོ་ངོ་བཅུ་གྲངས་རིང་བོད་ནང་གསང་འཛུལ་གྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་འཐབ་རྒོལ་རབ་དང་རིམ་པ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། རྗེས་སུ་དཀའ་ངལ་སྣ་མང་འོག་གློ་དམག་སྒར་ཐོར་ཞིག་སོང་སྟེ། བོད་དམག་སྐོར་ཞིག་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྡེ་ར་རྡིན་དུ་བཙུགས་ཡོད་པའི་ (Establishment 22)ཞེས་པའི་ནང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།\nའཇམ་དབྱངས་བཀྲ་ཤིས། བོད་ས་ཤོར་ནས་རྒྱ་གར་ལ་འབྱོར་རྗེས་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རོགས་རམ་འོག་ ༡༩༦༠ ལོར་གློ་སྨོན་ཐང་གི་དམག་སྒར་བཙུགས་འདུག ཐོག་མ་དམག་གཅིག་སྟོང་ལས་བསྡུ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་མེད་ཀྱང་། དམག་བསྡུ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་མ་ཐག ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་དམག་ཁོངས་སུ་ཞུགས་མཁན་མང་པོ་འབྱོར་ཏེ། མཐའ་མར་གློ་སྨོན་ཐང་དུ་དམག་ ༢༠༠༠ ཙམ་བྱུང་ཡོད་ས་རེད། དམག་སྒར་དེའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་རྒྱ་ནག་ལ་གསང་བའི་ཕར་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། རྒྱ་དམག་གི་གསང་བའི་གནས་ཚུལ་དང་ཡིག་ཆ་སོགས་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཡིན་འདུག སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་བཅིངས་གྲོལ་དམག་མིའི་( Bulletin of Activities )ཞེས་པའི་ཡིག་ཆ་རྩ་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་རག་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ པ་ནས་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༡༠ པའི་བར་བོད་མི་ ༨༧༠༠༠ ཙམ་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་དེ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ལ་མ་སྤྲད་པར་ད་ལྟའང་ཁོ་རང་གིས་ཉར་ཡོད་ཚུལ་བཀོད་འདུག༡༩༦༢ ལོར་རྒྱ་དཀར་ནག་བར་དམག་འཁྲུག་བྱུང་སྟེ་རྒྱ་གར་ལ་ཕམ་ཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ཏག་ཏག་ལ་རྒྱ་གར་ཕྱི་འབྲེལ་མི་སྣ་(K.L. Mehta)ཟེར་བ་དེས་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལྡི་ལིར་སྐད་བཏང་སྟེ། བོད་པ་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཁྲོད་ནས་དམག་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཏེ། དམིགས་བསལ་མཐའ་མཚམས་དམག་དཔུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་གྲོས་མོལ་གནང་མཐར་ (Establishment 22 / Special Frontier Force)ཞེས་པའི་དམག་སྒར་དེ་བཙུགས་ཡོད་འདུག དམག་སྒར་དེའི་ནང་ཐོག་མ་བོད་མི་ན་གཞོན་ ༦༠༠༠ ཙམ་བསྡུས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁོངས་སུ་དེ་སྔའི་བོད་གཞུང་གི་དམག་མིའང་མང་པོ་ཞིག་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་འདུག ཁོ་རང་ཚོས་རྗེས་སུ་རྒྱ་གར་དང་པཱ་ཀི་སི་ཐན་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་བྱས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་སྟབས། དམག་འཁྲུག་མཚམས་བཞག་རྗེས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐབས་དེའི་སྲིད་བློན་ཨིན་དྷི་ར་གྷན་དྷེ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་བོད་པའི་དམག་སྒར་ལ་ངོས་འཛིན་གཟེངས་རྟགས་ཤིག་སྤྲད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་རྒན་རབས་པ་ཚོར་བཤད་རྒྱུ་འདུག ༡༩༦༦ ལོ་ཙམ་ནས་གློ་སྨོན་ཐང་གི་དམག་སྒར་ལ་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་མཚམས་འཇོག་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་ཞིག་བྱུང་བར་བརྟེན་ཏེ། གློ་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་ཁུལ་དུ་རྙོག་གྲ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ༡༩༦༧ ལོར་ཨ་རིའི་རོགས་སྐྱོར་དངོས་སུ་མཚམས་ཆད་རྗེས་རྒྱ་གར་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་མུ་འཐུད་ཡོད་འདུག རྗེས་སུ་གློ་སྨོན་ཐང་གི་དམག་སྤྱི་འབའ་བ་ཡེ་ཤེས་ཟེར་བ་དེས་དབང་འདུས་རྒྱ་རྡོ་ཚང་ལ་དབང་ཆ་མ་སྤྲད་པ་སོགས་ཀྱི་རྙོག་གྲ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ༡༩༧༣ ལོར་བལ་བོའི་རྒྱལ་བོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ། བལ་ཡུལ་གཞུང་གིས་བཀའ་བཏང་ནས་གློ་སྨོན་ཐང་གི་བོད་དམག་ཚོས་ལག་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་བལ་ཡུལ་གཞུང་ལ་རྩིས་སྤྲད་དེ་རང་སར་ལོག་དགོས་ཚུལ་ལབ་ཡོད་འདུག རྒྱབ་ལོགས་ནས་རོགས་སྐྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་དང་། ནང་ཁུལ་ནས་རྙོག་གྲ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་གློ་དམག་སྒར་ཐོར་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁར་ཐུག་ཡོད་སྐབས། རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་གློ་དམག་སྒར་གྱི་རྙོག་གྲ་གཙང་མ་བཟོ་ཆེད་དྲུང་ཡིག་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་བཏང་འདུག་ཀྱང་། བལ་བོའི་རྒྱལ་ས་ནས་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་དང་རོགས་པ་མི་ལྔ་བཅས་འཛིན་བཟུང་བྱས་འདུག བལ་གཞུང་གིས་ཁོ་ཚོའི་གྲས་ཀྱི་མི་གཅིག་ལ་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་ཡོད་པ་དང་། ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་སོགས་གཞན་པ་ཚང་མར་ཚེ་བཙོན་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་འདུག་ཀྱང་། རྗེས་སུ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་བལ་བོའི་རྒྱལ་པོར་ཞུ་ཡིག་ཅིག་ཕུལ་ཏེ་ལོ་ལྔའི་རྗེས་ལ་ཁོ་ཚོ་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་འདུག ད་དུང་དེབ་འདིའི་ནང་གི་གནད་འགག་གཅིག་བཤད་རྒྱུ་ལྷག་དུག དེ་གང་རེད་ཟེར་ན། བོད་ས་ཡོངས་རྒྱ་ལག་ཏུ་ཤོར་ཏེ་༧གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་མི་མང་པོ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་རྗེས་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ཏེ་ཛི་པུར་དུ་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཐོག་མ་དེ་བསྐྱངས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་བཤད་སྟངས་བྱས་ན་སྐབས་དེའི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ནང་དོན་སྐོར་ལ། ༧གོང་ས་མཆོག་དང་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོས་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཏེ། བོད་དེ་སྔོན་མ་ནས་རང་སྐྱོང་གི་ངོ་བོའི་ཐོག་བསྡད་ཡོད་པ་དང་། གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་བཙན་དབང་འོག་འཇོག་བཅུག་པ། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་དྲག་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་བཙན་འཁྲིད་བྱས་པ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་དེ་བདེན་པ་མིན་སྐོར་སོགས་བཀོད་ཡོད་འདུག རྒྱལ་ལོས་བཤད་སྟངས་བྱས་ན། ལྷ་སའི་སྐུ་དྲག་མི་དྲག་མང་པོ་ཞིག་ ༡༩༥༡ ནས་ ༡༩༥༩ ལོའི་བར་རྒྱ་ནག་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད་རྒྱ་ནག་གི་ཕོགས་ཀྱང་ལེན་བཞིན་ཡོད་འདུག སྐབས་དེའི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཀློག་མཁན་ཡང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མིན་པར་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་ཡིན་ས་རེད། སྐབས་དེ་དུས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་ཡིས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བོད་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོགས་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་དང་སྐད་ཆ་བཤད་འཇུག་རྒྱུར་འདོད་པ་ཡོད་ས་མ་རེད། ༡༩༥༤ ལོར་རྒྱ་དཀར་ནག་བར་བཞག་པའི་གྲོས་ཆིངས་(Panchsheel Treaty)ཟེར་བ་དེར་དོ་ཕོག་འགྲོ་བར་དོགས་ཀྱི་ཡོད་ས་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་པར་གནས་ཚང་གཡར་བ་དེའང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་མགྲོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ཏེ་རོགས་སྐྱོར་གནང་བ་མ་གཏོགས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་མིན་སྐོར་བཀོད་འདུག བོད་མི་ཚོ་མ་སུ་རིར་གཏོང་དོན་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་དོ་སྣང་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ས་རེད། དེའི་རྗེས་ལ་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་ལ་གསལ་ཆ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་དོན་ཆེད་མཁས་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་དྷིའི་དྲུང་ཡིག་ D.K. Sen (༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་རྣམ་ངེད་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངེད་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་དེབ་དེ་འབྲི་རོགས་གནང་མཁན་ཡིན་ས་རེད།) སོགས་ལ་སློབ་སྟོན་ཞུས་ཏེ། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་དམིགས་བསལ་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཏེ། གོང་གི་ཏེ་ཛི་པུར་གྱི་གསར་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ནང་དོན་སྟེང་ལ། བོད་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་རྩིས་མེད་བཏང་བ་རྩལ་དུ་བཏོན་ཏེ་བསྒྲགས་ཡོད་ས་རེད། སྐབས་དེར་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་དྲིལ་བསྒྲགས་འགན་འཛིན་ཡིན་ས་རེད།\nདེའི་རྗེས་ལ་ཐེ་ཝན་ནས་ཅིང་ཅེ་ཧྲིས་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ། ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བོད་མི་ཚོའི་བྱེད་ཕྱོགས་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་སྐོར་དང་། གོ་མིན་ཏང་གིས་ཕྱིར་རྒྱ་ནག་གཞུང་བཟུང་པ་ཡིན་ན་བོད་ལ་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་སོགས་བཤད་ཡོད་ཀྱང་། ཐེ་ཝན་གཞུང་གིས་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་སྤེལ་བའི་ནང་ལ་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལ་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་དེ་གོ་མིན་ཏང་གཞུང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེད་ཡིན་སྐོར་སོགས་བཤད་ཡོད་སྟབས། བོད་གཞུང་གིས་ཐེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བྱས་ཡོད་ས་མ་རེད། ༡༩༦༤ ཙམ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཐེ་ཝན་དུ་སོང་སྟེ་ཅིང་ཅེ་ཧྲི་ཕ་བུ་གཉིས་ལ་ཐུག་སྟེ། ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་འཁྲིད་པའི་བོད་གཞུང་གི་མིང་ཐོག་ནས་ཐེ་ཝན་ནང་བོད་པའི་དོན་གཅོད་ཁང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་རྒྱུ་སོགས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་གསལ་བསྒྲགས་དེ་སྤེལ་མ་སོང་། ཅིང་ཅེ་ཧྲིའི་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཡོད་ས་རེད། ཅེས་སོགས་བཀོད་འདུག\nདོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་མཆོག་དང་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་བར་འབྲེལ་འདྲིས་གང་འདྲ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གི་ཕྱག་ལས་གནང་སྟངས་དང་རྗེས་སུ་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ནས་རྒྱལ་ལོ་ལ་གཟིགས་ཚུལ་ག་འདྲ་འདུག\nའཇམ་དབྱངས་བཀྲ་ཤིས། རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཐོག་མའི་མཐོང་སྣང་ལ། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་མཚོན་ན། གཅིག་ནས་ཁོང་གི་སྐུ་འཁོར་གཙོ་བོ་ཅུའུ་འཇིགས་མེད་སོགས་ཡག་པོ་མེད་པ་དང་། གཉིས་ནས་དགུང་ལོ་ཆུང་དུས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བདག་པོ་བརྒྱབ་སྟེ་ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་གི་རྨང་གཞི་ཡག་པོ་འཇོག་ཐུབ་མེད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ། མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་གི་ལག་ཆ་ཙམ་ལས་རེ་བ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་མཐོང་ཚུལ་བྱུང་ཡོད་སྐོར་བཀོད་འདུག ཅུའུ་འཇིགས་མེད་དང་རྒྱལ་ལོ་དོན་འགྲུབ་གཉིས་སྔོན་ཆད་ནན་ཅིན་ཆབ་སྲིད་སློབ་གྲྭ་ནས་ངོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ས་རེད། རྗེས་སུ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཕྱག་ལས་གལ་ཆེན་པོ་མང་པོ་གནང་བ་དང་། ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་བདུན་གྱི་སྙན་ཞུ་བྲིས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ། རྒྱལ་ལོས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་མིའི་འོག་ཏུ་འགྲོ་མཁན་ཞིག་མིན་པར་རང་ཚུགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ། བཀའ་མོལ་གནང་སྟངས་དང་དགོངས་པ་བཞེས་སྟངས་སོགས་ཡག་པོ་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱུང་འདུག པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ནམ་རྒྱུན་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལ། རྒྱ་ནག་གི་སྐོར་ཡག་པོ་ཧ་གོ་དགོས་པ་རེད་ཟེར་ནས་ཡང་ཡང་གསུངས་སོང་ཞེས། དེབ་ནང་བཀོད་འདུག རྗེས་སུ་ ༡༩༧༩ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་ཏིན་ཞའོ་ཕིན་ལ་ཐུག་ཏུ་ཕྱིན་སྐབས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་ཡོད་ས་རེད། སྐབས་དེར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བཙོན་ཁང་ནས་ཀློད་གྲོལ་ཐོབ་མ་ཐག་ཡིན་པ་དང་། སྐུ་གཟུགས་སྐྱོ་བོ་དང་སེམས་ཁམས་ལྷོད་པོ་མེད་པ། ཁོར་ཡུག་ཀྱང་ཧ་ཅང་དམ་དྲག་འོག་བཞག་ཡོད་འདུག སྐབས་དེར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལ། ཁྱོད་ད་ཐེངས་ཏིན་ཞའོ་ཕིན་ལ་ཐུག་སྐབས་ངའི་སྐོར་ལ་དྲང་བདེན་གྱི་ཐག་གཅོད་ཅིག་གནང་རྒྱུ་དང་། སྔོན་ཆད་ཀྱི་གོ་གནས་བསྐྱར་གསོ་ཡོང་ཐབས་སོགས་ལབ་རོགས་ཞེས་ངག་བཅོལ་གནང་སོང་ཞེས་བཀོད་འདུག པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གྲོངས་སྟངས་སྐོར་ལ། བཙན་བྱོལ་ནང་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་བཤད་སྟངས་གཉིས་ཅུང་མ་འདྲ་བ་ཆགས་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༧ གྱི་དགོང་མོར་གཞིས་ཀ་རྩེའི་ཤར་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་ཕོ་བྲང་ནས་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་དེ། རྒྱ་གཞུང་གིས་དུག་དྲངས་ནས་བགྲོངས་པ་རེད་ཟེར་བའི་བཤད་ཚུལ་དེར། རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་པན་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཤ་ཧ་ཅང་རྒྱག་པ་རྒྱ་མ་ ༢༥༠ ལྷག་ཡོད་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་སྐབས་མི་གཉིས་ཀྱིས་རྩུབ་གཡས་གཡོན་ནས་ཡར་མགྱོགས་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ཆགས་ཡོད་པ། དེའི་སྟེང་ཕྱག་ལས་ཧ་ཅང་བྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཁྲག་ཤེད་སོགས་ཀྱི་ན་ཚ་གང་རུང་ཞིག་གི་འོག་སྐུ་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བཀོད་འདུག ད་དུང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གྲོངས་ཁར་ལྷ་ས་ནས་ཐད་འཕུར་གནམ་གྲུ་ཞིག་ཡོང་བ་དེའང་ཆེད་དུ་དལ་འགོར་བྱས་པ་རེད་ཟེར་བའི་བཤད་ཚུལ་དེར་ཡང་མོས་མཐུན་མེད་པར། སྐབས་དེར་གནམ་གྲུའི་ནང་ཝུན་ཅ་པའོ་དང་ཡན་མཱེན་ཧྥོ་སོགས་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་རང་ཚོས་དེ་འདྲ་གནང་མདོག་ཁ་བོ་མ་རེད། ངའི་བསམ་པར་ཁོ་རང་ཚོས་གང་ཡོང་ཡོང་བྱས་ཡོད་རེད་དྲན་གྱི་འདུག ཅེས་སོགས་བཀོད་འདུག ༢༠༠༢ ལོར་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་བོད་ནང་ལ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་སྐབས་གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བཞུགས་པའི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་སྐུ་གདོང་ལ་མཇལ་སྐབས། རྒྱལ་ལོ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ལས་བྱེད་ཅིག་གིས་རྒྱལ་ལོ་ལ། བོད་མི་ཚོ་འདིར་ཡོང་ན་ཚང་མས་ཕྱག་འཚལ་གྱི་འདུག ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱག་མི་འཚལ་དོན་ག་རེ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་རྒྱལ་ལོས་ངས་ང་རང་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ལ་མ་གཏོགས་ཕྱག་འཚལ་གྱི་མེད། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་ངའི་གྲོགས་པོ་རེད། ང་ཁོང་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དད་པ་དེ་འདྲ་མེད་ཅེས་ལབ་ཡོད་སྐོར་ཁོ་རང་གི་དེབ་འདིའི་ནང་བཀོད་འདུག དེ་ཙམ་མ་གཏོགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་མང་པོ་མི་འདུག\nདོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། ད་ནི་ཕལ་ཆེར་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ད་སྔའི་མི་ཚེའི་ནང་གི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་མང་ཆེ་བ་ཞིག་གླེང་སློང་བྱས་ཚར་སོང་བསམ་གྱི་འདུག རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཁོ་རང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བོད་པའི་དུས་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་འཐབ་མོ་བ་དང་། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཚོའི་སྐོར་ནས་དེབ་འདིའི་ནང་གང་འདྲ་གླེང་འདུག ཀློག་པ་པོ་ཁྱེད་རང་དེབ་འདིའི་ཐོག་སྤྱི་ཡོངས་ནས་གཟིགས་ཚོར་གང་འདྲ་བྱུང་སོང་།\nའཇམ་དབྱངས་བཀྲ་ཤིས། བོད་པ་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྟངས་ཐོག་ནས་བོད་ཕྱོགས་ནས་ནོར་འཁྲུལ་ཚབས་ཆེན་ཁ་ཤས་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། བོད་པ་ཚོར་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་ཆེ་དྲགས་པ་དང་། ལས་ཀར་འགོར་འགྱངས་བྱས་པ། དུས་སྐབས་སོ་སོའི་ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་མགོ་མ་འཚོས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཐུས་ཤོར་མང་པོ་བཏང་སོང་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་དེ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཚོར་སོང་། ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་མི་གཞུང་དྲང་དང་རང་ཚིགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་གཟིགས་ཚུལ་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། ང་ཕོད་ཀྱིས་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལ་ཁོས་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་མང་པོ་བསྔོགས་ནས་མིང་རྒྱལ་རབས་དང་ཆིང་རྒྱལ་རབས། མན་ཇུའུ་སོགས་གང་གི་སྐབས་སུའང་བོད་པ་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལ་ཁྲལ་འཇལ་མྱོང་མི་འདུག་ཅེས་ལབ་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གཉིས་བཀའ་མོལ་གནང་སྐབས་རྒྱལ་ལོས་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་ཏེ་ང་ཕོད་ལ། ཁྱོད་རང་རྒྱ་ནག་ལ་ཞེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ལབ་སྐབས། “ང་ཕོད་ཀྱིས་ང་མི་གཅིག་ལ་སྲོག་གཅིག་རེད། ང་ཚེ་གཅིག་ལ་བོད་མི་ཞིག་བྱས་ནས་ཡོང་བ་ཡིན” ཞེས་ལབ་པ་སོགས་བཀོད་འདུག དེ་ནས་འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་དང་ཙོང་ཁ་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་། ལི་ཐང་ཨ་ཐར། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། གུང་ཐང་ཚུལ་ཁྲིམས། འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན། རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གནས་ཚུལ་གཞན་པའི་ཞོར་དུ་གླེང་ཙམ་རེ་མ་གཏོགས་ཁོ་རང་ཚོའི་སྐོར་ཆེད་དུ་རྒྱས་པ་བྲིས་བཞག་པ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་མི་འདུག ཞ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་ལ་མཚོན་ན། སྔར་ལྷ་སར་ཡོད་སྐབས་ནས་བཤད་སྤྱོད་ཡག་པོ་མེད་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་ཅག་གིས་ཀ་སྦུག་བདེ་དོན་འཛུགས་སྐབས་ཀྱང་། མང་ཚོགས་ནང་ཁོ་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་ཤོད་མཁན་མང་པོ་བྱུང་ཡང་། བོད་སྤྱི་བའི་རྩ་དོན་ཆེད་དུ་འདས་པའི་རྙོག་གྲ་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱབ་ཏུ་གཡུགས་ཏེ་འཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་ལབ་འདུག བོད་པའི་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་རྙོག་གླེང་ཟེར་ན་འདྲ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནད་དོན་རིགས་དཔེར་ན། ཐེ་ཝན་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གནད་དོན་དང་ཚོགས་ཁག་བཅུ་གསུམ་ཟེར་བ་འདྲ་བོ། ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་ནང་རྙོག གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོང་གི་གནས་ཚུལ་སོགས་གང་ཡང་མི་འདུག སྤྱི་ཡོངས་ནས་བལྟས་ན། རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཧ་ཅང་མདོ་བསྡུས་བྱེད་རྒྱུ་མང་དྲགས་པ་དང་། ཁོང་ལ་གྲ་སྒྲིག་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་མགོ་བརྩམས་འདུག་བསམ་པ་ཞིག་བྱུང་སོང་། དེ་ནས་གནད་འགག་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་སོགས་ཀྱང་ཁ་གསལ་མེད་པ་དེ་འདྲ་རེད།\nདེབ་འདིའི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་ལ་བལྟས་ཡོང་ན། ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ནང་ཕྱག་ལས་གལ་ཆེན་པོ་མང་པོ་ཞིག་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འཁོད་ཆེད་དང་། མི་རྒན་པའི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་མི་རབས་རྗེས་མ་ཚོར་བརྒྱུད་སྤྲོད་ཆེད་དེབ་འདི་བྲིས་པ་ལས། ཁོ་རང་གི་བྱས་རྗེས་དང་ཁོ་རང་གི་རིན་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་དུ་བྲིས་པ་ཞིག་མ་རེད་བསམ་པ་ཞིག་ཚོར་སོང་། གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྤྱི་ཚོགས་ནང་གླེང་རྙོག་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཁོ་རང་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལབ་གླེང་མང་པོ་ཡོད་པ་དག་ལ་ཆེད་དུ་གསལ་བཤད་ལན་འདེབས་བྱས་པ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་མི་འདུག མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་སྐྱོན་ཡོན་གཉིས་ལྡན་ཡིན་པ་ལྟར་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལའང་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་དེབ་འདིའི་ནང་དངོས་སུ་མཐོང་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ཆབ་སྲིད་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལབ་གླེང་ཡོད་པ་རྒྱུན་ལྡན་ལྟ་བུ་རེད། ཡིན་ནའང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་གཏམ་ཁྱར་དེ་གཞི་ལ་བཞག་སྟེ། མི་དེ་ལ་སྡོམ་ཚིག་བརྒྱབ་ན་དོན་གྱིས་རང་ཉིད་བོར་སོང་བ་རེད། ང་རང་ལ་མཚོན་ན། རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་བཀླགས་རྗེས་སུའང་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་མི་འདི་འདྲ་ཞིག་རེད་ཅེས་ཞུ་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཁོ་རང་སྐབས་འཚོལ་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་དྲང་མོ་དྲང་བཞག་དང་། སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་ངོས་ལེན་གྱི་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་པ། དོན་འབྲས་སོན་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་ཡང་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་འཕྲད་ཀྱང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆགས་པར། མི་ཚེ་ཧྲིལ་བོ་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་ནང་བཏུམས་ཚར་བ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སོང་། དེ་ནི་ཁོ་རང་གི་རིན་ཐང་གི་ཆའང་རེད་བསམ་གྱི་འདུག


Orgyen Lingpa - The Treasury of Lives: A Biographical Encyclopedia of Tibet, Inner Asia and the Himalayan Region\nཨོ་རྒྱན་གླིང་པ་ནི་ཅུང་སྔ་ཤོས་ཀྱི་གཏེར་སྟོན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཨོ་རྒྱན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་མཛད་རྣམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེན་པདྨ་བཀའ་ཐང་དང་བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ་གཏེར་ལས་བཞེས་པར་མཛད། གཞན་ཡང་བསྡོམས་པས་གཏེར་ཆོས་ཉེར་བརྒྱད་གཏེར་ལས་བཞེས་པར་གྲགས། ཁོང་ནི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྲས་འབྲིང་པ་ལྷ་སྲས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་བདུན་པར་གསུང་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་ཕག་མོ་གྲུབ་པའི་སྲིད་དབང་དང་འགལ་བས་ཚེ་སྨད་དུ་ཡུལ་གྱར་གྱི་ཚུལ་དུ་འཚོ་དགོས་བྱུང་། འདི་ཙམ་ལས་ཁོང་གི་མཛད་རྣམ་གཞན་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་ཏོ།\nWylie: o rgyan gling pa\nBradburn, Leslie, ed. 1995. Masters of the Nyingma Lineage. Cazadero: Dharma Publications, 1995, pp. 168-169.\nDudjom Rinpoche. 2002. The Nyingma School of Tibetan Buddhism. Trans. Gyurme Dorje and Matthew Kapstein. Boston: Wisdom.\n'Jam mgon kong sprul blo gros mtha' yas. 2007. Gter ston brgya rtsa. In Rin chen gter mdzod chen mo. New Delhi: Shechen, v.1 pp 65a-67a.\nKarma mi 'gyur dbang rgyal. 1978. Gter bton brgya rtsa'i mtshan sdom gsol 'debs chos rgyal bkra shis stobs rgyal gyi mdzad pa'i 'grel pa lo rgyus gter bton cho 'byung. Darjeeling: Taklung Tsetrul Rinpoche Pema Wangyal, Orgyen Kunsang Chokhor Ling, pp. 98.2 ff.\nKapstein, Matthew. 2000. The Tibetan Assimilation of Buddhism. Oxford: Oxford University Press, pp 165-166.


August 18, 2016\tEvents\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༨ ནས་ ༢༡ བར་འདི་ག་བྱང་ཨ་རིའི་ནིའུ་ཡོག་མངའ་སྡེའི་གྷེ་རེ་སོན་བསྟི་གནས་ཁང་དུ་བྱང་ ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་དང་བོད་མིའི་ཁྱད་ལས་དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་ཁང་ཐུན་མོང་གིས་གོ་སྒྲིག་འོག་ ༢༠༡༦ ལོའི་ བོད་མིའི་གཞོན་སྐྱེས་འགོ་ཁྲིད་ལྷན་ཚོགས་ཞེས་ཚོགས་ཆེན་ཚོགས་གཏན་འཁེལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟའི་ཚོགས་ཆེན་ནི་ལོ་ རྒྱུས་ཐོག་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང་དེ་སྔ་བྱང་ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་གིས་གོ་སྒྲིག་འོག་ ༢༠༠༧ ལོའི་བྱང་ཨ་ རིའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་ཆེན་དང་ ༢༠༠༩ ལོའི་ཆེད་ལས་བོད་མིའི་ཚོགས་ཆེན་གཉིས་ལམ་ ལྷོང་ཇེ་ཆེར་གྱུར་ཡོད་རུང་ད་ལྟའི་ཚོགས་ཆེན་འདིས་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་གཏོང་གིས་ཡོད།།\nབྱང་ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་དང་བོད་མིའི་ཁྱད་ལས་དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་ཁང་ཐུན་མོང་གིས་གོ་སྒྲིག་གནང་བའི་ ༢༠༡༦ ལོའི་བོད་མིའི་གཞོན་སྐྱེས་འགོ་ཁྲིད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་གནས་པའི་བོད་མིའི་ན་ གཞོན་འགོ་ཁྲིད་རྣམ་པ་འདུ་བཀོང་གིས་ཕན་ཚུན་མྱོང་བ་སྦྱང་ཤེས་དང་། བློ་སྤོབས་འཕེལ་ཐབས། བོད་རྒྱ་ཆེ་མི་མང་དང་སྤྱི་ཚོགས། སྒོས་སུ་བོད་མིའི་འཐབ་བརྩོད་མདུན་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུར་ད་ཡོད་འགོག་རྐྱེན་རྣམས་གདུལ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་ ཞིབ་སོགས། ཕན་ཚུན་བློ་སྤོབས་གཅིག་ཏུ་མཐུད་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐད་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཡོང་བར་གཉེར་གཏད་ ཐུབ་མཁན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་བསྐྲུན་ཐབས་དེ་ཡིན།།\nThe Office of Tibet in Washington, DC with Tibet Corps is organizing the Young Tibetan Leaders Summit 2016 from August 18-21 at the Garrison Institute, New York. This is the first such gathering of its kind and complements two earlier and highly successful conferences organized by the Office of Tibet at the same venue: Conference of University Students in North America in 2007; and Conference of Tibetan Professionals in North America in 2009.\nThe Young Tibetan Leaders Summit 2016 (YTLS 2016) organized by the Office of Tibet-Washington DC and Tibet Corps aims to bring young Tibetan leaders between the ages of 20-35 together to learn, be inspired, develop solutions to barriers inhibiting the advancement of the Tibetan people, community, and the movement; and connect the inspiration to creatingacommunity committed to bringing about real change in the world.\nPlease note: Conference date has shifted. As agreed upon the conclusion of the 14th North American …


གསང་ཆེན་ལྷ་ལུང་འབྲི་རྭ་དགོན་པ། – བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དགོན་སྡེ་གསར་རྙིང་གི་བརྙན་པར་ཕྱོགས་བསྡུས།\n18. July 2020 18. July 2020 by བཀའ་བརྒྱུད་པ།\nགསང་ཆེན་ལྷ་ལུང་འབྲི་རྭ་དགོན་པ་ཞེས་པའི་འབྲི་རྭ་ཕུག་ནི་ཡུལ་མིང་ཡིན་ཞིང་། འབྲི་རྭ་ཕུག་ཅེས་པ་ནི་གངས་ཏི་སེའི་གནས་སྒོ་ཐོག་མར་འབྱེད་མཁན་དང་འབྲི་རྭ་དགོན་ཕྱག་བཏབ་པ་པོ་རྒྱལ་བ་རྒོད་ཚངས་པ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་གངས་ཏི་སེར་ཞབས་སྐོར་དུ་ཕེབས་སྐབས་མཁའ་འགྲོ་སེང་གདོང་མས་སྐོར་ལམ་སྟེན་མཁན་འབྲོང་འབྲི་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས་ད་ལྟའི་རྒོད་ཚངས་པའི་སྒྲུབ་ཕུག་བྲག་ལ་ཐིམ་པས་འབྲི་ཐིམ་འབྲི་རྭ་ཕུག་ཅེས་སོ། །\nགསང་ཆེན་ལྷ་ལུང་འབྲི་རྭ་དགོན་པ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༢༨༤ གཡས་གཡོན་དུ་རྒྱལ་བ་རྒོད་ཚངས་པས་ཕྱག་བཏབ་པ་དང་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་དགོན་པ་དང་སྐུ་རྟེན་བཅས་པ་གཏོར་བཤིག་ཏུ་སོང་།སྤྱི་ལོ་༡༩༨༦ ལོར་ཏང་གི་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་གོ་སྐབས་བཟང་པོའི་འོག་འབྲི་རྭ་དགོན་པ་བསྐྱར་བཞེངས་མཛད།\nའབྲི་རྭ་དགོན་པའི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་སྔོན་མ་འབྲུག་པ་བཀའ་རྒྱུད་ཡིན་པ་དང་ད་ལྟ་ཡེལ་བ་བཀའ་བརྒྱུད་ཡིན། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༦ ལོ་འབྲི་བྱིའུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་འདུན་དང་གདན་ས་མཚུར་ཕུ་དགོན་གྱི་༧སྒྲུབ་དཔོན་ཀརྨ་བདེ་ཆེན་དང་བྲག་སྐྱའི་བླ་མ་ཨ་ཆུང་རིན་པོ་ཆེའི་དང་དགོངས་གཞི་ལྟར་ ༡༩༩༦ ལོ་ལྷ་འུ་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་འགྲུབ་སྐུ་མཆེད་གཉིས་ཀྱིས་ཉམས་གསོ་ལེགས་པར་མཛད་པ་དང་། བསྟན་པ་དང་དགེ་འདུན་པའི་སྡེ་རྣམས་འཛིན་སྐྱོང་གནང་བའི་ཡེལ་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་རིང་ལུགས་འཛིན་པའི་དགོན་སྡེ་ཞིག་ཡིན། གཞནཡང་བཤད་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་བྱ་བ་དུས་གདའ་བཞིན་པ་བཅས་་པ་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས་སུ།


The Eternal Vajra Song - Official Website of Khentrul Rinpoché\nHome Practice Kalachakra Materials for Practice The Eternal Vajra Song\nThe Eternal Vajra Song\nA long life prayer for the wisdom display of Khentrul Jamphel Lodrö\n༄།། མཁན་སྤྲུལ་འཇམ་དཔལ་རོལ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཞབས་པད་བརྟན་པའི་སྨོན་ཚིག་རྟག་བརྟན་རྡོ་རྗེའི་རོལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །\nBy H.E. Kathog Rigzin Chenpo\nA short prayer for the long life of Khentrul Rinpoché Jamphel Lödro and for the swift accomplishment of his many enlightened activities.\nགདོད་ནས་སྤྲོས་པའི་དྲི་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །འོད་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་གཏེར། །\nམཁྱེན་བརྩེའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་དག་ལྷ་ཡི་སྐུར། །ཡོངས་ཤར་བླ་མ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྐྱོངས། །\nDharmakaya truth body, primordially free from stains of elaboration;\nInconceivable treasury of spontaneous clear light;\nPerfect pristine awareness of wisdom and compassion\nAppearing completely as the body of the deity—Guru Kalachakra please protect us!\nའཇམ་དཔལ་དབྱངས་སོགས་སྲས་བཅས་རྒྱལ་ཀུན་གྱི། །བརྩེ་ཆེན་བྱིན་རླབས་ཕྲིན་ལས་རྣམ་རོལ་བའི། །\nབསྟན་གཉིས་འོ་མའི་མཚོ་ཆེན་རྒྱས་པའི་གཉེན། །བློ་གྲོས་རྨད་བྱུང་བཤེས་གཉེན་ཞབས་བརྟན་གསོལ། །\nVirtuous friend who with the two Dharmas transmits an ocean of nectar—\nThe compassionate blessings of Manjushri and all the Victor’s children\nThat manifest asamagical display of enlightened activities.\nBeloved guide of incomparable wisdom, may you livealong and healthy life!\nདམ་ལྡན་རྡོ་རྗེའི་སློབ་མ་སྤྲིན་བཞིན་འདུས། །མདོ་སྔགས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་འབྲུག་ལྟར་ལྡིར། །\nསྨིན་གྲོལ་བདུད་རྩིའི་ཆར་གྱིས་ས་ཆེན་བརླན། །ཐུབ་བསྟན་པདྨའི་ཚལ་ཆེན་རྒྱས་པར་ཤོག །\nEndowed with samaya, vajra disciples gather like clouds,\nRoaring like thunder, the melodious sounds of sutra and tantra ring out,\nAnd the ambrosial rain that ripens and liberates, moistens the earth;\nMay the great lotus garden of the Buddha’s teachings flourish for all time!\nAs requested by students of Khentrul Rinpoche, I who am called Kathog Rigzin Chenpo have written whatever has come to mind naturally at the time of the tsok feast of Tara—the queen of great bliss and the victorious one of the three realms—on the first dakini day of the fourth month of the Tibetan fire bird year (25 June, 2017). May it be virtuous!\nH.E. Kathog Rigzin Chenpo


༄༅།།མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་ག ... - 雪域猛禽的日志 - 博客西藏：西藏文化的精神牧场 -\n已有 232 次阅读2019-7-26 11:17 |系统分类:信仰| 三智, 喇钦\n༄༅།།མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་མཛད་རྗེས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།འབྲུག་ལྷ། ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ\nསྔོན་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་སྲིད་བསྐྱངས་པའི་སྐབས་སུ། བློན་དབས་སྟག་རྣ་ཅན་སོགས་ཀྱིས་དབང་ཆ་འཕྲོག་ཏེ་ནང་ཆོས་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་དགོས་བསམ་ནས། ཐོག་མར་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མཛད་མཁན་ལྷ་སྲས་གཙང་མ་མོན་ལ་སྤྲུགས། དེ་ནས་བཙུན་མོ་ངང་ཚུལ་མ་དང་བན་ཆེན་པོ་བྲན་ཀ་དཔལ་ཡོན་གཉིས་མཐུན་ཡོད་ཚུལ་རྒྱལ་པོའི་སྙན་དུ་ཕྲ་མ་བཅུག་པས། བཙུན་མོ་ངང་ཚུལ་མ་དེར་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཆད་དེ་ལྕེབས་ནས་གྲོངས་པ་དང་། བྲན་ཀ་དཔལ་ཡོན་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པས་བཀུམ། ལྕགས་མོ་བྱ(སྤྱི་ལོ་841) ཡི་ལོ་ལ། བློན་དབས་སྟག་རྣ་ཅན་དང་། ཅོག་རོ་ལྷ་ལོད། ལེགས་སྡུག་བཙན་གསུམ་གྱིས་མལ་གྲོ་ཞམ་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་དབུ་ལྟག་ཏུ་བསྐོར་ནས་བཀྲོངས། ལོ་དེར་བཙན་པོ་ཁྲི་དར་མ་འུ་དུམ་བཙན་རྒྱལ་སྲིད་ལ་བཀོད་ཅིང་། བཙན་པོས་རེ་ཞིག་ཡབ་མེས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་ནས་ནང་ཆོས་སྤེལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་མོད། ཕྱིས་སུ་དབས་སྟག་རྣ་ཅན་དང་། ཅོག་རོ་ལེགས་སྒྲ། སྣ་ནམ་རྒྱལ་ཚ་སོགས་ཀྱིས་དབང་ཆ་བཟུང་སྟེ་ནང་ཆོས་ཕྱོགས་བསྣུབས་པའི་སྦྱོར་བ་བརྩམས་པ་ནི། 《སྔོན་གྱི་གཏམ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ》ལས། “དེའི་འོག་ཏུ་བློན་པོ་ཆོས་ལ་གནག་པ་ཀུན་གྱིས་སྦས་རྒྱལ་པོ་སྟག་སྣ(སྦས་སྟག་སྣ་རྒྱལ་པོའི)བློན་པོར་བསྐོས་ནས། ཆོས་ཁྲིམས་དང་འགལ་བ་མང་དུ་བྱས། དུས་དེར་ལྷ་སར་སད་དང་སེར་བ་དང་། རྩྭ་(བཙའ) དང་མུ་གེ་དང་། མི་ནད་ཕྱུགས་ནད་མང་པོ་བྱུང་བས། དེ་ལ་བསྙད་བྱས་ཏེ་ཐུགས་སུ་གདོན་གསོལ་ཟེར་ནས། (ཁ་ཅིག་ན་རེ། བློན་བྲན་ཀས་བྱ་འཁྲུག་པ་འཕམ་པར་བྱས་པས་ལྟོ་ཆོས་བྱུང་ནས་)འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྟེན་འདྲེ་ཅན་དང་། མཐའ་མི་ཆ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་བྱུང་། དེ་དག་གི་སྒོར་ཞུགས་ནས་ཆོས་བྱས་པས་ལན་པ་ཡིན་པས། ཆོས་ཁྲིམས་བཞིག(བཤིག)ཅེས་གླེང་ནས། བློན་པོ་ངན་པ་བསྐོས་ནས། བཙུན་པ་ཀུན་རྟགས་དང་ཕྲལ། རྟགས་འབོར་དུ་མ་བཏུབ་ཀུན་ལ་མདའ་གཞུ་དང་། རྔ་ཤང་གཏད་ནས་ལིངས་ལ་བཀོད། དེ་ལ་མི་ཉན་པ་སྲོག་དང་ཕྲལ། འགའ་ཞིག་ནི་ཁམས་སུ་བྲོས། པོ་ཏི་ཕལ་ཆེར་ལྷ་སའི་བྲག་ལྟེ་བ་ཅན་ལ་སྦས། འགའ་ཞིག་ཆུ་ལ་ཕོ། བྲག་དམར་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་ཁང་ཀུན་སྒོ་ལ་འདག་པ་བརྒྱབ། འགའ་ཞིག་མེ་ལ་བསྲེགས་པས། བློན་པོ་དད་པ་ཅན་ཀུན་རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་སུ་གདོན་གསོལ་བར་ངེས་ཞེས་མྱ་ངན་དྲག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་། ཡབ་མེས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་བལྟ། ལོ་མེད་ལྷག་མེད་ཀུན་ལ། བྱ་བཏང་ཡིབ་ཅིང་བྲོས་སུ་བཅུག སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཉམས་སྨད། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་ནུབ་ནས་བོད་ཡུལ་མུན་པའི་དམག(སྨག) རུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ། .......” ①ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། དབས་སྟག་རྣ་ཅན་དང་། ཅོག་རོ་ལེགས་སྒྲ། སྣ་ནམ་རྒྱ་ཚ་སོགས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཁག་དེས་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས་ནས་བཟུང་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་འཕྲོག་འདོད་ཡོད་པ་ལ། ཁོང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་བཀོལ་ཏེ་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་བཀྲོངས་ནས་ཁྲི་དར་མ་འུ་དུམ་བཙན་རྒྱལ་སྲིད་ལ་བཀོད། སྐབས་དེར་ལྷ་སར་སད་དང་སེར་བ་བབས་ཤིང་། མུ་གེ་དང་མི་ནད་ཕྱུགས་ནད་སོགས་རང་བྱུང་གི་གནོད་སྐྱོན་མང་པོ་བྱུང་བ་ལ། བློན་པོ་དག་གིས་དེ་ནི་ཆོས་བྱས་པས་ལན་ཞེས་བསྙད་བཏགས་ནས་ནང་ཆོས་སྒོ་ཀུན་ནས་མེད་པར་བཟོས། སྦས་སྟག་སྣ་ཅན་སོགས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་མེད་པར་བཟོས་ཏེ། དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་དུ་ལོ་པཎ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་ཉམས་ཉེས་ཐེབས་པ་དང་། རབ་བྱུང་གི་རྟགས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བཟོས་པ་ལ། ནང་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་རྣམས་སེམས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་དང་ཞེ་སྡང་ལངས་པ་ལས་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་གྱུར། ཆུ་ཕག་གི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ848ལོར། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་མདའ་བརྒྱབ་ཏེ་བཙན་པོ་བཀྲོངས་ཤིང་རང་ཉིད་མདོ་སྨད་དུ་བྲོས། དེའི་རྗེས་བཙན་པོའི་སྲས་འོད་སྲུངས་དང་ཡུམ་བརྟན་གཉིས་མ་འཆམ་པར་དབང་ཆ་འཕྲོག་རྩོད་བྱས་ཏེ་ཟིང་འཁྲུག་བསླང་ས་པར་བརྟེན། འོག་གི་འབངས་ལ་མུ་གེ་དང་། ནད་ཡམས་སོགས་མི་འདོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བ་དང་། དབུས་གཙང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དུ་གྱུར།\nབཙན་པོ་གླང་དར་མས་ནང་ཆོས་བསྣུབས་པའི་་སྐབས་སུ། གཡོ་དགེ་བའི་འབྱུང་གནས་དང་། གཙང་རབ་གསལ། དམར་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་བཅས་མཁས་པ་མི་གསུམ་ཡང་དབུས་གཙང་དུ་སྡོད་མ་ནུས་པར་མདོ་སྨད་དུ་བྲོས་ནས་བསྟན་པ་སྤེལ་བ་སྟེ། མཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་《རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ》ལས། “དེ་དུས་བསྐལ་བ་ཉམས་པས། དགེ་འདུན་གྱི་འཚོ་བ་བླ་ནས་སྦྱོར་བ་མེད། ཆུ་བོ་རིའི་སྒོམ་གྲྭ་ན། གཡོ་དགེ་འབྱུང་། གཙང་རབ་གསལ། དམར་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་གསུམ་ཡོད་པས། ཧོར་གྱི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ཙ་ན། དེར་ཡང་ཆོས་ལུགས་ལ་འགོད་པར་མ་ནུས་ནས། ཧོར་གྱི་དགེ་བསྙེན་ཤཱཀྱ་བྲ་བ་དང་འགྲོགས་ནས། མདོ་སྨད་ཨན་ཆུང་རྣམ་རྫོང་གི་དགོན་པར་བཞུགས་པའི་ཚེ།”②ཞེས་དང་། 《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》ལས། “དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པའི་དུས་སུ། འཇད་ཀྱི་གྱེལ་གཙང་རབ་གསལ་དང་། བོ་དོང་བ་གཡོ་དགེ་འབྱུང་། སྟོད་ལུང་པ་དམར་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང་གསུམ་ཆུ་བོ་རི་ན་སྒོམ་ཞིང་ཡོད་པ་བཙུན་པ་ཁྱི་ར་བྱེད་པ་མཐོང་། གཏམ་དྲིས་པས། རྒྱལ་པོས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པར་ཤེས་ཏེ། འདུལ་བ་དྲེལ་ཁལ་ཅིག་བཀལ་ཏེ་མངའ་རིས་སྟོད་དུ་བྲོས་ནས་གར་ལོག་ནས་ལམ་ཐོན་ནས་ཧོར་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་སྐད་རིགས་མི་གཅིག་པའི་སར་བསྟན་པ་དར་བར་བྱ་སྙམ་པ་ལ་དར་བར་མ་ནུས་ཏེ་མདོ་སྨད་ལྷོ་ངོས་ཀྱི་བེ་རོ་ཚྭ་ན་ཚུར་བྱུང་སྟེ་རྨ་ལུང་རྡོ་རྗེ་བྲག་དང་། ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་དང་། ཏན་ཏིག་ཤེལ་གྱི་ཡང་དགོན་ནས་སྒོམ་ཞིང་ཡོད་པ།”③ཞེས་གསལ་པ་ལས། བཙན་པོས་ནང་ཆོས་བསྣུབས་པའི་དུས་དེར། དགེ་འདུན་གྱི་འཚོ་བ་བཙན་པོས་བླ་ནས་སྦྱོར་བ་མེད་པས་དགེ་འདུན་རྣམས་འཚོ་མི་ཐུབ་པར་གྱུར་བ་ན། གཡོ་དགེ་འབྱུང་། གཙང་རབ་གསལ། དམར་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་གསུམ་ཆུ་བོ་རིའི་སྒོམ་གྲྭ་ནས་མདོ་སྨད་དུ་བྲོས། མདོ་སྨད་དུ་བྲོས་པའི་ལམ་ཐིག་ལ་ལྟོས་ན། མཁས་པ་མི་གསུམ་ཐོག་མར་ཧོར་ལ་ཕྱིན་ནས་བསྟན་པ་སྤེལ་རྩིས་བྱས་པ་ལ། ཧོར་ཡུལ་གྱི་སྐད་མ་གོ་བ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ས་དེར་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་མ་ནུས་ནས། ཧོར་གྱི་དགེ་བསྙེན་ཤཱཀྱ་བྲ་བ་ཟེར་བ་ཞིག་ཁྲིད་ནས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་དང་། ཏན་ཏིག་ཤེལ་གྱི་ཡང་དགོན་སོགས་སུ་སྒོམ་ཏེ་བཞུགས། མཁས་པ་མི་གསུམ་ཐད་ཀར་མདོ་སྨད་དུ་མ་བྲོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཙན་པོ་གླང་དར་མས་ནང་ཆོས་བསྣུབས་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ནི་དབུས་གཙང་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། 《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད》ལས། “རྨ་ལུང་རྡོ་རྗེ་བྲག་ར་ཨན་ཆུང་གནམ་གྱི་ཡང་རྫོང་གཙུག་ལག་ཁང་རྒྱ་ཕིབས་ཡོད་པ་དང་། དན་ཏིག་ཤེལ་གྱི་ཡག་དགོན་དུ་བྱོན་ནས། ཕྱིས་དན་ཏིག་ཡང་དགོན་ལས་མཆེད་པའི་ལྷ་ཁང་རྒྱ་ཕིབས་ཁྱུང་མགོ་ཅན་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་བྱུང་བ་མཆིས། སྔར་གྱི་བཙུན་ཆས་སུ་ཞུགས་པས། དེ་ན་ཡོད་པའི་མི་ཀུན་ན་རེ། ཨ་པ་ཕ་རྒྱལ་པོ་སྡིག་ཅན་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱིས་མ་ཕོག་པའི་མི་ཡང་གདའ་ཟེར་བས། བྲེད་ནས་སྐྲག་སྟེ། ནགས་སུ་བྲོས་ཕྱིན་པས་འཚོ་བ་མེད་པར་སྐུང་སྟེ་བཞུགས་པ་ལ། དགེ་བསྙེན་མ་གཅིག་གིས་བག་རེ་བཏེགས།”④ཞེས་གསལ་བ་ལས། བཙན་པོས་བོད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་བསྣུབས་པའི་སྐབས་སུ། མཁས་པ་མི་གསུམ་མདོ་སྨད་དུ་བྲོས་ནས་བྱོན་པ་ལ། ས་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཙན་པོའི་ཁྲིམས་མ་ཕོག་པའི་བཙུན་པ་འདུག་ཟེར་ནས་ཡ་མཚན་སྐྱེས་པས། ཁོང་གསུམ་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་སྡོད་མ་ཐུབ་པར་ནགས་སུ་བྲོས་ནས་སྐུང་དགོས་བྱུང་བ་དེ་ལས། བཙན་པོས་བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་བསྣུབས་པའི་སྦྱོར་བ་བརྩམས་པ་ཤེས་ཐུབ། ཡིན་ཡང་། མདོ་ཁམས་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ལྟེ་བ་མིན་པར་བརྟེན་ནང་ཆོས་བསྣུབས་པ་དབུས་གཙང་ལྟ་བུའི་ཚབས་ཆེན་མིན་པས། མཁས་པ་མི་གསུམ་ཧོར་ཡུལ་ནས་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་ཤིང་ནགས་གསེབ་དང་བྲག་ཕུག་སོགས་སུ་ཡིབ་ནས་སྒོམ་པ་ཐུབ་པ་བྱུང་།\nབླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་སྐོར་ལ་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་གིས་བླ་ཆེན་འཕན་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་པར་བཤད་དེ། 《སྔོན་གྱི་གཏམ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ》ལས། “དེའི་ཚེ་འཕན་ཡུལ་ཞོགས་པ་ན་མུ་ཟུ་གསལ་འབར་ཞེས་བྱ་བའི་བོན་པོ་གཅིག་ལ་བུ་མུ་གསལ་འཕན་ཞེས་བྱ་བ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་གཅིག་གིས་སྣང་གསལ་ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱིན་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཆོས་བཤད་ཉན་པའི་གཟུགས་གྱང་རིས་ལ་འདུག་པ་མཐོང་བས། འདི་ཅི་ཡིན་དྲིས་པས། རྒན་མོ་ན་རེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཟེར། ལས་འཕྲོའི་སྟོབས་ཀྱི་དད་གུས་སྐྱེས་ཏེ། འདི་འདྲ་ད་ལྟ་ག་ན་ཡོད་དྲིས་པས། རྒད་པོ་གཅིག་ན་རེ། གཞོན་དུས་སུ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མས་ཆོས་སྣུབ་པའི་དུས་ཕལ་ཆེར་བསད། ལ་ལ་ཕབ། ཁམས་སུ་ཡང་འགའ་རེ་བྲོས་ཟེར་ཏེ། གཞན་ནི་ཁུངས་མ་ཐོས། ཆུ་བོ་རི་ནས་བྲོས་པའི་དམར་གཡོ་རྩངས་གསུམ་ནི་ཡོད་ངེས་པར་འདུག་ཟེར་རོ།། དེའི་ཚེ་ལས་འཕྲོ་སད་དེ་ཆོས་མིན་པ་ལ་ཡིད་མི་དྲན་པའི་དད་པ་སྐྱེས་ནས་མདོ་སྨད་དུ་འཚོལ་དུ་བྱོན།”⑤ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན། བཤད་ཚུལ་གཅིག་གིས་མདོ་སྨད་དུ་འཁྲུངས་པར་འདོད་དེ། 《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ》ལས་ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་སུ་འཁྲུངས་པར་བཤད་པ་དང་། 《 ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་》སོགས་ལས་མཁས་པ་མི་གསུམ་མདོ་སྨད་དུ་སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ནི་ས་དེའི་ར་རྫི་བྱིས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡང་བླ་ཆེན་མདོ་སྨད་དུ་འཁྲུངས་པར་འདོད། མཁས་པའི་དབང་པོ་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་མཆོག་གིས་ད་ལྟའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡ་རྫི་རྫོང་གི་རྒྱ་ཞུར་གྲོང་ཚོ་ཞེས་པར་འཁྲུངས་པར་འདོད་ལ། དན་ཏིག་དགོན་པ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཡུལ་དེའི་ངག་རྒྱུན་དུའང་དེ་ལྟར་བཤད་པས། ད་ལྟ་ས་དེ་གའི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ཆེན་འཁྲུངས་ཤུལ་ཡིན་ཟེར་བའི་ས་དེར་མཆོད་རྟེན་ཞིག་ཀྱང་བརྩིགས་འདུག བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ཆུང་དུས་བོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་ཆུང་དུས་ཀྱི་སྐྱ་བོའི་མིང་ལ་ཀ་ར་འཕན་དང་། བོན་བསླབས་པས་བོན་པོའི་མིང་མུ་ཟུ་གསལ་འབར་ཞེས་འབོད་པ་ནི་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁ་མཐུན་ནོ།།\nབླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་འཁྲུངས་འདས་སྐོར་ལ། 《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ》 ལས། “ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་སུ་ཆུ་ཕོ་བྱི་བ་ལ་སྐུ་འཁྲུངས”⑥ཞེས་གསུངས་པ་དང་། 《དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང》ལས། “བླ་ཆེན་བསྟན་པ་བསྣུབས་པ་ལས་ལོ་དགུས་སྔ་བའི་ཆུ་བྱི་ལོར་”⑦འཁྲུངས་པར་བཤད། བླ་ཆེན་འཁྲུངས་པའི་ཆུ་བྱི་ལོ་དེ་སྤྱི་ལོ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཐོག་མར་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པའི་ལྕགས་བྱ་ལོ་དེ་སྤྱི་ལོ་841ཡིན་པར་འདོད་མཁན་དང་། བསྟན་པ་བསྣུབས་པའི་ལོ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ901ཡིན་པར་འདོད་མཁན་གཉིས་འདུག་པས། དེ་བས་བླ་ཆེན་འཁྲུངས་པའི་ཆུ་བྱིའི་ལོ་དེ་ལ་ཡང་ངོས་འཛིན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཡོད་དེ། ལ་ལས་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་832ཡིན་པར་འདོད་ལ། ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ892ཡིན་པར་འདོད། 《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ》ལས། “སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་འདས་འདས། བསྟན་པ་བསྣུབས་པའི་ལྕགས་བྱ་ནས་ལོ་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཅིག་འདས་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ཕོ་རྟ་ལ་ཇོ་བོ་རྗེ་བོད་དུ་ཕེབས།”⑧ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ཇོ་བོ་རྗེ་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་ཆུ་རྟ་(སྤྱི་ལོ1042)ནས་ཡར་ལོ་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཅིག་དེད་པའི་ལོ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་892ལོར་བབས་འདུག མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་མཛད་པའི《བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་ལོ་ཚིགས་ལ་དཔྱད་པ》ཞེས་པ་ལས། “བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ནི། གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པར་གྲགས་པའི་ལྕགས་བྱ(841)ལོའི་རྗེས་ནས་ལོ་ལྔ་བཅུ་འདས་པའི་ཆུ་བྱི(892)ལོར་འཁྲུངས།”⑨ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཆུ་བྱི་ཕྱི་མ་སྟེ་སྤྱི་ལོ892འཐད་ལྡན་དུ་བསྒྲུབ་ཡོད་དོ།། དེ་བས། འདིར་ཁོ་བོ་ཡང་མཁས་དབང་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བླ་ཆེན་འཁྲུངས་པའི་ཆུ་བྱིའི་ལོ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་892ལོར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། 《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ》ལས། “ དེ་ལྟར་བླ་ཆེན་པོས་ལོ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ལ་དན་ཏིག་ཏུ་བྱོན། ལོ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་དན་ཏིག་དུ་བཞུགས། བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་ཤིང་ཕག་གི་ལོ་ལ་དགའ་ལྡན་དུ་གཤེགས། ཤིང་ཕག་འདི་བསྟན་པ་བསྣུབས་པའི་ལྕགས་བྱ་ནས་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་པ་ཡིན།”⑩ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། བླ་ཆེན་པོ་དགུང་ལོ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ལ་དན་ཏིག་ཏུ་བྱོན་ཞིང་དེར་ལོ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔར་བཞུགས། བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་ཤིང་ཕག་གི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ975ལོར་སྐུ་གཤེགས་སོ།།\nབླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་དང་མཁས་པ་མི་གསུམ་མཇལ་བའི་ལོ་ཚིགས་སྐོར་ལ། མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་མཛད་པའི《བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་ལོ་ཚིགས་ལ་དཔྱད་པ》ཞེས་པ་ལས། “ དགུང་ལོ་ཉི་ཤུར་ཕེབས་པ་ལྕགས་ལུག(911)ལོར་དམར་གཡོ་གཙང་གསུམ་གྱིས་མཁན་སློབ་གསང་སྟོན་བཅས་མཛད་ནས་རབ་བྱུང་བསྙེན་རྫོགས་ཆབས་ཅིག་ཏུ་བཞེས། དེ་དུས་དམར་གཡོ་གཙང་དགུང་ལོ་དགུ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དུ་ཕེབས་ཟིན།”⑾ཞེས་བླ་ཆེན་དང་མཁས་པ་མི་གསུམ་མཇལ་བའི་ལོ་ནི་ལྕགས་མོ་ལུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ911ཡིན་པར་འདོད། བླ་ཆེན་གྱིས་སྡོམ་པ་ལེན་པའི་སྐབས་སུ། མཁས་པ་མི་གསུམ་ལོ་ན་བགྲེས་པོ་ཡོད་པ་ཆོས་འབྱུང་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་སྟེ། 《མཁས་པ་ལྡེའུ་མཛད་པའི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ》ལས། “དེ་ནས་ལོ་འགའ་ལོན་པ་ན། བྲུམ་འབར་བ་བྱ་བས་གསུམ་པོ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་ཞུས་པས། གཡོ་ན་རེ་ཁོ་བོ་རྒས་པས་མཁན་བུ་མི་འཁྱོངས་བས། དགེ་བ་གསལ་གྱིས་མཁན་པོ་གྱིས་གནས་གཞི་ཚུགས། བསྟན་པ་སྤེལ་ཞེས་གསུངས་པས། དགེ་བ་གསལ་ན་རེ་བདག་གིས་སྡོམ་པ་བླངས་ནས་ལོ་ལྔ་ལས་མ་ལོན་པར་དེ་ལྟར་རུང་ངམ་ཞུས་པས། མཁན་སློབ་ལ་དྲི་མ་ཤས་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་ལ་མི་གནོད་པས་གྱིས་ཤིག་གསུངས་ནས། དགེ་བ་གསལ་གྱིས་མཁན་པོ་བྱས། གཙང་གིས་སློབ་དཔོན་བྱས། བྲུམ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་དུ་བཏགས།”⑿ཞེས་གསུངས་པ་ལས། བྲུམ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་གཡོ་དགེ་བའི་འབྱུང་གནས་ལོ་ན་རྒས་ནས་མཁན་བུ་མི་འཁྱོངས་པས། བླ་ཆེན་བསྙེན་རྫོགས་བསྒྲུབས་ནས་ལོ་ལྔ་ལས་མ་སོང་པས་གཞན་ལ་རབ་བྱུང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གནང་བའི་ལོ་ཚད་ལོན་མེད་ཀྱང་། འདུལ་བ་ལ་མཁས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། གནས་ཀྱི་བླ་མར་འོས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་དག་ཚང་ཡོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀས་བཅད་གནང་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པར་བཀའ་ཡི་གནང་བ་ཐོབ་པ་བཞིན། བྲུམ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་དང་སྤང་གོང་ཡེ་ཤེས་གཡུང་དྲུང་སོགས་རབ་བྱུང་དང་བསྙེན་རྫོགས་མཛད་དོ།། བླ་ཆེན་པོ་དང་མཁས་པ་མི་གསུམ་ཐོག་མར་མཇལ་བའི་གནས་ལ་ཡང་འདོད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་དེ། 《བསྟན་རྩིས་གསལ་བའི་ཉིན་བྱེད》ལས། “དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་སློང་གསུམ། མདོ་ཁམས་རྨ་ལུང་དན་ཏིག་ཤེལ་གྱི་དགོན་པ་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ། ལས་དང་སྐལ་བ་ལྡན་པ་བོན་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་རྨུ་སུ་གསལ་འབར་ཞེས་བྱ་བ་གཙང་གིས་མཁན་པོ། གཡོས་སློབ་དཔོན་བྱས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་དགེ་ཚུལ་ལོ་གཅིག་ལོན་ནས་སྔར་གྱི་མཁན་སློབ་དང་། སྨར་གྱིས་གསང་སྟོན། རྒྱའི་ཧ་ཤང་ཀེ་ཝམ་དང་ཀེ་བག་གཉིས་ཀྱིས་ཁ་སྐོང་བྱས་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས།”⒀ཞེས་རྨ་ལུང་དན་ཏིག་ཤེལ་གྱི་དགོན་པ་ནས་སྡོམ་པ་བླངས་ཚུལ་བཤད་ལ། ཡང་མཁས་པ་ལྡེའུས་མཛད་པའི་《རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ》ལས། “(མཁས་པ་མི་གསུམ) མདོ་སྨད་ཨན་ཆུང་རྣམ་རྫོང་གི་དགོན་པར་བཞུགས་པའི་ཚེ། བླ་ཆེན་པོས་ཞལ་ལྟར་ཕྱིན་ཏེ། མཇལ་བས་ཆོས་གཅིག་སློབ་པར་ཞུས་པས། འདུལ་བ་འོད་ལྡན་བསྟན་ནས་འདི་ལ་ལྟོས་དང་། དད་ན་གྲོས་བྱ་ཡི་གསུངས་པས། དེ་ཁྱེར་ནས་ལམ་ནས་ཕར་ལྟ་བཞིན་ཕྱིན་པས། དད་ནས་མཆི་མ་ཡང་ཤོར། དེ་ནས་ཟླ་གཅིག་ལོན་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་། ⒁”ཞེས་གསལ་བ་ལས། མཁས་པ་མི་གསུམ་མདོ་སྨད་ཨན་ཆུང་གནམ་རྫོང་གི་བྲག་ཕུག་ན་སྒོམ་ཞིང་བཞུགས་པའི་ཚེ་བླ་ཆེན་ལ་སྡོམ་པ་གནང་བར་འདོད།《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ》ལས། “རི་དན་ཏིག་དང་ཉེ་བ་ན་ཐིའུ་རང་སྤུན་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མ་ཡིན་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་བླ་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་དང་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། བདག་ཅག་གི་ས་ཕྱོགས་གང་དང་གང་ན་དགོན་པ་ཆེན་པོ་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པ་མང་དུ་བྱུང་། རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྙེད་སླ་བ་དེར་འབྱོན་པ་ཅི་གནང་། བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱི་གྲོགས་དང་དགེ་བསྙེན་དུ་ཡང་བགྱིའོ་ཞེས་ཞུས་པས། གནང་ནས་དན་ཏིག་དུ་བྱོན་⒂”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། བླ་ཆེན་པོ་དགུང་ལོ་ཞེ་དགུ་ལོན་པའི་ཚེ་ཐིའུ་རང་སྤུན་དགུ་ཞེས་བྱ་བས་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་དན་ཏིག་ལ་ཕེབས་པར་གཞིགས་ན། དེ་སྔོན་སྡོམ་པ་ལེན་སའི་གནས་ནི་ཨན་ཆུང་གནམ་རྫོང་ཡིན་ནམ་སྙམ། དེ་ལྟར་བླ་ཆེན་གྱིས་སྡོམ་པ་ལེན་སའི་གནས་ལ་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཅུད་ཟད་ཡོད་ཀྱང་། སྡོམ་པ་བླངས་པའི་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེར་མཐུན་ཏེ། ས་དེའི་ཕྱུགས་རྫི་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་གསུམ་སྒོམ་ཞིང་བཞུགས་པ་མཐོང་ནས་གཏམ་སྨྲས་པས། རྨུ་ཟུ་གསལ་འབར་བྱ་བས་ཐོས་ནས་བལྟ་བར་ཕྱིན་ཞིང་མཁས་པ་མི་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་ཞུས་པས། མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱི་འདུལ་བའི་དཔེ་⒃ཞིག་གནང་ནས་འདིར་ལྟོས་དང་། དད་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་ཆོག་གསུངས། རྨུ་ཟུ་གསལ་འབར་སྔོན་བོན་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་མཁས་པ་མི་གསུམ་ཀྱིས་གནང་བའི་དཔེ་ཆ་དེར་གཟིགས་པས་དད་པ་སྐྱེས་ཤིང་། ཟླ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་དང་། དེ་ནས་ལོ་གཅིག་ལོན་པའི་དུས་སུ་བསྙེན་རྫོགས་ཞུས་པས་དགེ་སློང་ལྔ་མ་ཚང་བས་མི་འོང་གསུང་བ་དང་། སྔར་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་བ་དགེ་སློང་གསུམ་ཀློང་ཐང་དུ་འདུག་པ་མཐོང་བས་བཙལ་ཏེ་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དང་མཇལ་ནས་ཞུས་པས། ངས་རྒྱལ་པོ་བསད་པས་ཁ་སྐོང་མི་འོང་གི ངས་བཙལ་གྱི་གསུངས་ཏེ། རྒྱ་ནག་ཧ་ཤྭང་ཀེ་བང་དང་། གྱི་བན་བྱ་བ་གཉིས་བཙལ་ཏེ་ཁ་སྐོང་མཛད་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་། གཡོ་དགེ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མཁན་པོ་དང་། གཙང་རབ་གསལ་གྱིས་སློབ་དཔོན། དམར་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་ཡིས་གསང་སྟོན་བྱས་ནས་རབ་བྱུང་བསྒྲུབས་པར་བརྟེན། ཁོང་གི་མཚན་ལ་ཡང་མཁན་སློབ་ཀྱི་མཚན་སྦྱར་ཏེ་དགེ་བ་གསལ་དུ་བཏགས། ཕྱིས་ཐུགས་རབ་ཆེ་བས་དགོངས་པ་གསལ་དང་། མདོ་སྨད་དུ་བསྟན་པའི་མེ་རོ་བསླངས་པས་བླ་ཆེན་ཞེས་གྲགས་ཤིང་། ཡོངས་གྲགས་སུ་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ཞེས་འབོད་དོ།།\nབླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱིས་མདོ་སྨད་དུ་སློབ་བུ་བསྐྱངས་ཚུལ་ནི། ཐོག་མར་སྤང་ཀོང་ཡེ་ཤེས་གཡུང་དྲུང་དང་། གྲུམ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་བསྐྱངས། དེ་ནས་མཁན་བུ་སོག་པོ་མི་དྲུག་⒄དང་། གཞད་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དང་། སྲགས་རྒྱ་མཚོ་སྟེ་གཞད་སྲགས་གཉིས་དང་། ཟོང་མཆོག་ཆོས་སྐྱོང་དང་འཚུར་ཤེས་རབ་མཆོག་གཉིས་དང་བཅུ་བསྐྱངས་པ་དང་། གཞན་ཤོ་ཆུང་པ་ཤེས་རབ་གྲགས་པ་དང་། ཨན་འབར་བ་བྱང་ཆུབ་སོགས་ཀྱང་བསྐྱངས་ནས་མདོ་སྨད་དུ་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་བཙུགས། 《སྔོན་གྱི་གཏམ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ》 ལས།“གཞན་ཡང་ཤོ་ཆུང་པ་ཤེས་རབ་གྲགས་པ་དང་། ཨན་འབར་བ་བྱང་ཆུབ་དང་། སྒྲོ་མཉྫུ་ཤྲི་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོས་བཀའ་དྲིན་མནོས་ཏེ། མདོ་སྨད་དུ་བསྟན་པའི་མེ་རོ་ལངས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏོ། དེའི་ཚེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་གཡང་དྲུང་གིས། གྲུམ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་རབ་ཏུ་བྱུང(ཕྱུང) སྟེ། མཁན་སློབ་ཀྱི་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱི་ཆེད་དུ་ཞིང་སྨོ(རྨོ) བ་དང་། ཕྱུགས་བསྲེལ་བ་ཡང་དཀག(བཀག) འོག་ཏུ་འདིང་བའི་དོན་བཏན(སྟན)ཡང་ཡི་གེ་འཛུག(མཛུབ)མོས་མནན་ཏེ་ཕྱུང་། བཙུན་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ། གྲུམ་ཨ་ཙརྱ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་གྲགས་ལ། དེའི་མཁན་བུ་རྣམས་ལའང་བཙུན་རྒྱུད་དུ་གྲགས་སོ། སྣུབས་དཔལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། ཨན་འབར་བ་བྱང་ཆུབ་གཉིས་ཀྱིས། མཁན་སློབ་ཀྱི་གྲྭ་ལོགས་སུ་བཟུང་སྟེ། དགེ་འདུན་གྱི་ཆེད་དུ་ཞིང་རྨོ་བ་དང་། ཕྱུགས་བསྲེལ་བ་དང་ཉོ་ཚོང་དང་། འབུན་སྐྱེད་དང་། རྒྱལ་སྲིད་ཕྱེད་ཀྱང་བཙངས་པས་བསླབ་པ་ཕན་ཆུང་བར་གྲགས་ཏེ། འོན་ཀྱང་སློབ་མ་རྣམས་ལ(སྡོམ་པ་མེད་ཟེར་མ་ནུས་པར)མཁས་རྒྱུད་དུ་གྲགས་སོ།”⒅ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བླ་ཆེན་པོས་མདོ་སྨད་དུ་སློབ་བུ་དུ་མ་བསྐྱངས་ཤིང་མཆོད་གཞིས་བཙུགས་པར་བརྟེན། འདུལ་བའི་བསྟན་པའི་མེ་རོ་མདོ་སྨད་ནས་སོས་ཐུབ་པར་གྱུར།\nགཅིག བཙན་པོ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པའི་དུས་དབུས་གཙང་དུ་འདུལ་བའི་རྒྱུན་ཆད་ལ་ཉེ་བ་ལ། མཁས་པ་མི་གསུམ་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་ནས་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལ་སྡོམ་པ་གནང་བས། དེ་སྔོན་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ནས་བརྒྱུད་པའི་སྡོམ་རྒྱུན་ཟམ་མ་ཆད་པར་གནས་ཐུབ་པར་བྱས། སྨད་འདུལ་གྱི་སྡོམ་རྒྱུན་ནི། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》ལས། “དེ་ལྟར་དབུས་གཙང་གི་མི་དྲུག་འ་འབྲེ་དང་བཅས་པ་ལ་གྱེས་པ་ནི་སྨད་འདུལ་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། སྡོམ་རྒྱུན་ནི། སྟོན་པ། ཤ་རིའི་བུ། དགྲ་གཅན་འཛིན། ཀླུ་སྒྲུབ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད། དཔལ་སྦས། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ། བོ་དྷི་ས་ཏྭ་རྣམས་ཡིན། དེ་ཕྱིན་ལ་འདོད་ལུགས་དུ་མ་སྣང་སྟེ་མཁན་པོ་ཞི་བ་འཚོ། རྦ་རཏྣ། ལི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས། ཀ་བ་འོད་མཆོག་གྲགས། དེས་སྨར་གཡོ་གཙང་གསུམ་ཞེས་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ཞི་བ་འཚོའི་མཁན་བུ་ཀ་མ་ལ་ཤ་ལ། དེས་གཡོ་དགེ་འབྱུང་ཞེས་འཆད་པ་དང་། རྦ་རཏྣའི་མཁན་བུ་སྨར་གཡོ་གཙང་གསུམ་ཡིན་པར་འཆད་པ་ཡང་སྣང་ལ། ཁ་ཅིག་ཛི་ན་མི་ཏྲའི་མཁན་བརྒྱུད་དུ་འདོད་ཀྱང་བོ་དྷི་ས་ཏྭ་བོད་ཀྱི་གདུལ་སྐལ་ཡིན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་དེའི་སྡོམ་རྒྱུན་དུ་གོར་མ་ཆག་གོ”⒆ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཁས་པ་སོ་སོའི་ལུགས་ལ་སྡོམ་པའི་བརྒྱུད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཅུང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། བསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་ཀྱི་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ནས་བརྒྱུད་པའི་སྡོམ་རྒྱུན་ཟམ་མ་ཆད་པར་གནས་པ་ཀུན་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་འཁུམས། དེ་མ་ཟད། མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་སྡོམ་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་དབུ་ཚུགས་ཐུབ་པར་གྱུར་ཏེ། བླ་ཆེན་པོས་དབུས་གཙང་གི་མི་བཅུ་ལ་སྡོམ་པ་གནང་ཞིང་། སྨད་འདུལ་ལ་བརྟེན་ནས་དབུས་གཙང་དུ་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་དབུ་ཚུགས་པ་ཡིན་ནོ།། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ། སྨད་འདུལ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཚུལ་སྐོར་ནི། ཀཿཐོག་རིག་འཛིན་ཆེན་པོས་“དེ་ཡང་ཕྱི་དར་ལ་འདུལ་བའི་སྡོམ་རྒྱུན་གསུམ་བྱུང་བ་སྡེ་པ་གཞི་ཡོད་སྨྲ་བ་འབའ་ཞིག་པ་སྣང་ཞིང་། དེ་ལས་སྟོད་འདུལ་ནི་ཧ་ཅང་འཕེལ་བ་མ་བྱུང་བར་མངོན་ལ་སྨད་འདུལ་དུ་གྲགས་པའི་མཁན་པོ་ཞི་བ་འཚོ་ནས་བརྒྱུད་པ་འདི་ཉིད་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཆུ་གླང་(སྤྱི་ལོ་893)ལོ་ལ་དབུ་བརྙེས། ས་སྟག་(སྤྱི་ལོ་978)ནས་དར་བར་གྱུར་ཏེ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་བྱ་(སྤྱི་ལོ་1165)ལོ་བར་གྱི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་དང་དོན་གཉིས་རིང་དགེ་བསྙེན་དང་རབ་བྱུང་དགེ་ཚུལ་དགེ་སློང་རྣམས་སྡོམ་རྒྱུན་འདི་ཁོ་ནར་བརྟེན་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་། བཀའ་གདམས་ཀྱི་དགེ་བསྙེན་འབྲོམ་དང་། དགེ་སློང་ཁུ་རྔོག་གཉིས། སྐུ་མཆེད་གསུམ། གླང་རི་ཐང་པ། ཤ་ར་བ། སྣར་ཐང་པ་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཆེན་པོ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་དང་། ཁམས་པ་མི་གསུམ། འབྲི་སྟག འབྲུག་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་སྒྲངས་(བགྲང་) བར་དཀའ་བ་དང་། སྙིང་མ་ཡི་ཟུར་ཆེན་འཛམ་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ། ཀཿདམ་པ་བདེ་གཤེགས་སོགས་འབྱམས་ཀླས་པ་དང་། གཞན་དུ་མཁས་གྲུབ་ཁྱུང་བོ་རྣལ་འབྱོར་ཡང་རྡོ་རྗེ་གདན་པས་ལུང་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་གླང་རི་ཐང་པ་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་པ་དང་། བཀའ་གདམས་གསར་མར་གྲགས་པ་གངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་འདུལ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་ནོར་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ཡི་གདུང་འཚོབས་ཤར་གཙོང(ཙོང)ཁ་པ་ཆེན་པོ་ཡང་སྨད་འདུལ་གྱི་སྡོམ་རྒྱུན་འཛིན་པར་གྲགས” ⒇ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྨད་འདུལ་ལ་བརྟེན་ནས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ནས་བརྒྱུད་པའི་སྡོམ་རྒྱུན་ཟམ་མ་ཆད་པར་ད་བར་དུ་གནས་ཐུབ་པ་དེའོ།།\nགཉིས། མཁས་པ་མི་གསུམ་མདོ་སྨད་དུ་མ་ཕེབས་གོང་དུ་མདོ་སྨད་དུ་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་མི་གསལ་བས། མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལ་སྡོམ་པ་གནང་ནས་མདོ་སྨད་དུ་སྡོམ་རྒྱུན་སྤེལ་བ་དེ་ནི་མདོ་སྨད་དུ་འདུལ་བསྟན་གྱི་སྲོལ་བཙུགས་པའི་ཐོག་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ། མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་བླ་ཆེན་པོས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་ཨན་ཆུང་གནམ་རྫོང་དང་། རྨ་ཀླུང་རྡོ་རྗེ་བྲག དན་ཏིག ཀ་མདོ་གདོང་དམར་སྣ། ཕུ་ལ་ཡང་རྫོང་། དམར་གཙང་བྲག ཟི་ལིང་གི་ཏཱ་ཧྥོ་ཟི་སོགས་ཡོད་ལ། གནས་དེ་དག་ནི་འདུལ་བའི་བསྟན་པའི་མེ་རོ་མདོ་སྨད་ནས་སོས་པའི་གནས་གཞི་དང་མདོ་སྨད་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ཆུ་འགོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བརྟེན། ཡུལ་དེ་སོ་སོའི་ཡུལ་མི་དང་བསྟན་འཛིན་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་དེ་དག་གི་མཆོད་པ་ད་བར་དུ་མ་ཉམས་པར་རྒྱུན་བསྐྱངས་ཏེ་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་བླ་ཆེན་པོའི་མཛད་རྗེས་དྲན་གསོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་ལགས་སོ།།\n①⒅《སྔོན་གྱི་གཏམ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ》ནེའུ་པཎྜི་ཏ་གྲགས་པ་སྨོན་ལམ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་2005ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔ》ཞེས་པའི་ནང་འཁོད། P30-31.P33 – 34. P36 – 37.\n②⑿⒁《མཁས་པ་ལྡེའུ་མཛད་པའི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ》 བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་1987ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P361.P391. P391.\n③《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》 བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱིས་མཛད། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོས་བསྒྲིགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་1988ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P193.\n④《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད》ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱིས་བརྩམས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས་པའི་1988ལོའི་པར་གཞི P443.\n⑥⑧⑩⒂《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ》སྟོད་ཆ། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱིས་བརྩམས། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས1984 ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P89. P99. P93. P91.\n⑦《ཆོས་འབྱུང་དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང》སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་བརྩམས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས 1992 ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P384.\n⑨⑾《མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་འབུམ》(དཔྱད་རྩོམ) མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས2004ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P283 . P284.\n⒀《བསྟན་རྩིས་གསལ་བའི་ཉིན་བྱེད》མང་ཐོས་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོས་མཛད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ1988ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P63\n⒃《མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གི་གསུང་འབུམ》 (གླེགས་བམ་བཅུ་གསུམ)ལས། “ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དངོས་ཀྱི་ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་འདུལ་བའི་ལས་ཆོག་ཀརྨ་ཤཱ་ཏམ་གྱི་དཔེ་ད་ལྟ་བཀའ་འགྱུར་གྱི་གྲས་སུ་བཞུགས་པ་འདི་གཏད་ནས་འདི་ལྟར་ནུས་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་ཆོག་གསུངས།” ཞེས་འདུལ་བའི་དཔེ་དེ་ནི་ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་《འདུལ་བའི་ལས་ཆོག་ཀརྨ་ཤཱ་ཏམ་》ཡིན་པར་བཤད།\n⒄ ཆོས་འབྱུང་མང་པོའི་ནང་དུ“སོག་པོ་མི་དྲུག”ཅེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་། ནེའུ་པཎྜི་ཏ་གྲགས་པ་སྨོན་ལམ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང《སྔོན་གྱི་གཏམ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ》ལས། “ཟོག་པོ་མི་དྲུག”ཅེས་འབོད་དགོས་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་དེ། “དེ་ནས་ཡར་བྱོན་ཏེ་ཟོག་པོ་མི་དྲུག་གིས་སྣ་བླངས་ནས་ཞབས་རྟོག <ཏོག>བྱས་ཏེ་ཆོས་གྲྭ་བཙུགས་པ་ལ། དེ་ཡང་ཟོག་པོ་མི་དྲུག་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དམར་གཡོ་གཉིས་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་ཞུས་པས། འདེ་འདུན་མ་འཚོག་སྟེ། དེའི་བར་གཟུགས་བཙུན་དུ་བྱས་པས་ཟོག་པོ་མི་དྲུག་བྱ་བར་གྲགས་ལ།”ཞེས་གསུངས་སོ།། 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔ》 བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས་པའི2005ལོའི་པར་གཞི། P35.\n⒆《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་བརྩམས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ1985ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན། P481.\n⒇《རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་བའི་རྩ་ལག་བོད་རྗེ་ལྷ་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཚིག་ཉུང་དོན་གསལ་ཡིད་ཀྱི་མེ་ལོང》ཀཿཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་མཛད། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་2005 ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔ》 ཞེས་པའི་ནང་དུ་འཁོད་འདུག P82.\nPowered by Discuz! X3.2GMT+8, 2020-1-24 04:08 , Processed in 0.029086 second(s), 20 queries .