Terdzo-GI-003 - Rinchen Terdzö\nklong gsal rdo rje snying po las/_siM ha dmar mo'i phrin las dang srung zlog las kyi rim pa rdo rje'i thog mtshon\nVolume 33 (གི) / Pages 37-54 / Folios 1a1 to 9b4\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 33 > Text #3 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. klong gsal rdo rje snying po las siM ha dmar mo'i phrin las dang srung zlog las kyi rim pa rdo rje'i thog mtshon. In Rin chen gter mdzod chen mo pod so gsum pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 33) by 'jam mgon kong sprul, 37-54. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2018.\nces pa 'di'ang rang gzhan la khyer bde zhing zab pa'i nyams myong dang ldan pas nye bar mkho ba dang /_rin po che gter gyi mdzod gdams zab bcud kyis gtams pa'i cha rkyen du pad+ma gar dbang 'chi med bstan gnyis gling pa rtsal gyis shrI de bI ko Ti'i dben khrod du bgyis pa dge legs 'phel\n༄༅། །ཀློང་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ལས། སིཾ་ཧ་དམར་མོའི་ཕྲིན་ལས་དང་སྲུང་ཟློག་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་རྡོ་རྗེའི་ཐོག་མཚོན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་རུ་ཛྙཱ་ན་ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཡེ། ཕྱི་ནང་རིགས་སྔགས་བྲག་རི་འབུམ། །འཇོམས་མཛད་གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེའི་མཚོན། །དབྱིངས་ཕྱུག་ཁྲོས་མས་བརྩེར་དགོངས་ལ། །འདིར་བཀོད་བྱིན་རླབས་གནང་བ་སྩོལ། །སྲུང་ཟློག་ཟབ་མོ་ཀུན་གྱི་གནད་འདྲིལ་འདི་ནི་གཞུང་ལས། མ་འོངས་འགྲོ་རྣམས་བདག་འཛིན་དུག་ལྔའི་སྟོབས༔ རླངས་པ་མ་རུངས་ལྷ་འདྲེའི་ཟུག་རྔུ་དང༔ མི་རུང་མཐའ་དག་འཇོམས་མཛད་དྲག་རྩལ་ཅན༔ སིཾ་ཧ་མུ་ཁའི་རིག་སྔགས་བཅུད་འདི་ལོངས༔ ཞེས་གསུངས་ཏེ་གཞུང་ཉུང་ལ་འདྲིལ་བས་ཉམས་ལེན་ཁྱེར་བདེ་ཞིང་གློ་བུར་རྐྱེན་ངན་ཟློག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟེ། དེའི་སྲུང་ཟློག་ལས་སྦྱོར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིམ་པ་ནི་གཞུང་ཐེམ་མེད་ལྟར་བྱ་དགོས་ལ། འདིར་ཐུན་མོང་ཙམ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བའི་ཕྲིན་ལས། སྲུང་ཟློག་ལས་རིམ་མོ། །དང་པོ་ནི། མཆོད་གཏོར་སྤྱི་མཐུན་འདུ་བྱ། བསྙེན་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་མར་དཀར་གཏོར་གཏང་། སྐྱབས་འགྲོ་ནི། ན་མོ་ ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གསུམ༔ བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་དང༔ ཆོས་སྐྱོང་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོ་ལ༔ བདག་ནི་གུས་པས་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ༔ སེམས་བསྐྱེད་ནི། ཧྲཱི༔ མ་གྱུར་འགྲོ་བ་ཀུན་དོན་དུ༔ བླ་མེད་སྔགས་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་ནས༔ ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་གང་འདུལ་གྱིས༔ འགྲོ་བའི་དོན་ལ་བརྩོན་པར་བྱ༔ བགེགས་གཏོར་བྱིན་བརླབ་བསྔོ་བ་སྤྱི་མཐུན་བྱས་ལ་བཀའ་བསྒོ་བ་ནི། ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ ང་ནི་དབང་ཆེན་ཁྲོས་པའི་སྐུ༔ ཁམས་གསུམ་འདི་ན་སུ་ཡང་རུང༔ གསང་སྔགས་བལྟ་བར་མི་དབང་བའི༔ ལོག་པར་ལྟ་བ་ཕྱིར་དེངས་ཤིག༔ ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ སུམྦྷ་ནི་སོགས་བརྗོད། དེ་ནས་མཚམས་གཅད་པ་ནི། ཧཱུྃ༔ ཕྱི་སྣོད་གཞལ་ཡས་ནང་བཅུད་ལྷ༔ ཐབས་ཤེས་ཉི་ཟླའི་གྭ་འུ་དང༔ ཕྱི་རོལ་མཚོན་ཆ་མེ་རིའི་གུར༔ སྲུང་བའི་ཚོགས་ཁང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ༔ ཨོཾ་བཛྲ་རཀྵ་རཀྵ་ཧཱུྃ༔ བརྡ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། བདག་གི་ཡི་དམ་རྩ་གསུམ་ལྷ༔ སྔོན་ཆད་མ་རིག་རྨོངས་པས་བསྒྲིབས༔ ད་ནི་རང་ངོ་རང་ཞལ་མཇལ༔ འབྲལ་མེད་དོན་གྱི་ལྷར་ཕྱག་འཚལ༔ ཨ་ཏི་པཱུ་ཧོ༔ དེ་ནས་བཤགས་པ་ནི། སྔོན་ཆད་མ་རིག་ཉེས་པ་གང༔ ཡི་དམ་ལྷ་ལ་མཐོལ་ཞིང་བཤགས༔ ད་ནི་རྩ་གསུམ་ཡི་དམ་ལྷ༔ སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏང་གཟུང༔ བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཧཱུྃ༔ དེ་ནས་བྱིན་འབེབ་པ་ནི། ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ རྗེ་བཙུན་པདྨ་རིག་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་བསྐོར༔ དཔའ་བོ་དབང་ཆེན་ཞི་ཁྲོའི་ལྷ་ཚོགས་བཅས༔ རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས༔ གནས་འདིར་བདག་ལ་བྱིན་ཆེན་དབབ་ཏུ་གསོལ༔ ས་མ་ཡ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨ་ཨཱ༔ མཆོད་པ་བྱིན་བརླབ་ནི། ཧྲཱི༔ མི་གཙང་གཉིས་འཛིན་རང་དག་གི༔ ཀ་དག་རང་བྱུང་མཆོད་སྤྲིན་སྤེལ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ༔ དམ་ཚིག་པ་བསྐྱེད་པ་ནི། ཧཱུྃ༔ ཀློང་ཡངས་ནམ་མཁའི་ཁྱོན་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང༔ མི་ཟད་རྒྱན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པའི་དབུས༔ པད་ཉིའི་སྟེང་དུ་རང་ཉིད་མཁའ་འགྲོ་མ༔ སིཾ་ཧ་མུ་ཁ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་དམར༔ འཇིགས་ཤིང་རྔམ་པ་རུས་པའི་རྒྱན་དྲུག་གསོལ༔ ཕྱག་གཉིས་ཉི་མ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྡེབ༔ སྐུ་སྨད་གནམ་ལྕགས་ཕུར་པ་རྣོ་ངར་ལྡན༔ གནོད་བྱེད་དགྲ་བགེགས་སྙིང་གར་ཟུག་པར་བསྒོམ༔ ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་འདྲེན་པ་ནི། བྷྱོ༔ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་སྤྲུལ་མ༔ ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་དང་དུར་ཁྲོད་ཉུལ་མཛད་ཅིང༔ དམ་ལྡན་ཚུལ་བཞིན་སྲུང་ཞིང་གྲོགས་མཛད་མ༔ རང་བཞིན་གནས་འདིར་སྤྱན་འདྲེན་གཤེགས་སུ་གསོལ༔ བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཛ་ཛ༔ བཞུགས་གསོལ་ནི༔ བྷྱོ༔ སྔགས་ཀྱི་གསང་ཆེན་དུར་ཁྲོད་ནས༔ རབ་འཇིགས་དྲག་སྔགས་སྒྲོག་པའི་ཀློང༔ མ་མོ་ཀུན་གྱི་མཐུ་མོ་ཆེ༔ དྲག་ཤུལ་ཆེན་མོ་བཞུགས་པར་འཚལ༔ ས་མ་ཡ་ཏིཥྛ་ལྷན༔ ཕྱག་འཚལ་བ་ནི༔ གསང་ཆེན་མཁའ་ཀློང་ཡུམ་གྱི་ཀློང༔ མི་སྲུན་རྔམ་པའི་ཆ་ལུགས་ཅན༔ རིག་སྔགས་ཟློག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ མཐུ་རྩལ་ཕྱུང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ ན་མོ་པུ་རུ་ཤ་ཡ་ཧོ༔ མཆོད་འབུལ་ནི༔ བྷྱོ༔ རབ་ཁྲོས་སྔགས་ཀྱི་གཙོ་མོ་ལ༔ གསང་ཆེན་མཆོད་པ་འབུལ་བ་ནི༔ རཀྟའི་ཁྲག་ལྦུ་འཁྲིགས་པ་ལ༔ ཞིང་ཆེན་ལྷུ་དུམ་ཉི་ལི་ལི༔ དགྲ་བགེགས་བླ་ཚེ་སྲོག་གསུམ་བཞེས༔ ཟས་སྐལ་ལྷག་མ་མེད་པར་བཞེས༔ མ་ཧཱ་སརྦ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་མ་ཧཱ་རཀྟ་མ་ཧཱ་བ་ལིཾ་ཏ་ཁཱ་ཧི༔ བསྟོད་པ་ནི༔ བྷྱོ༔ ཆོས་དབྱིངས་ཌཱ་ཀི་དུར་ཁྲོད་གནས་ཀུན་ཉུལ༔ དམ་ལྡན་སྲུང་ཞིང་དམ་ཉམས་སྲོག་ལེན་མ༔ རིགས་སྔགས་རྦོད་གཏོང་ཆོ་འཕྲུལ་ཟློག་མཛད་མ༔ དྲག་རྩལ་རིག་སྔགས་གཙོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད༔ བཟླས་པ་ནི། ཐུགས་ཀར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཧཱུྃ་དམར་པོའི་མཐར་སྔགས་ཕྲེང་དམར་པོ་གཡོན་དུ་འཁོར་བ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། རྩ་གསུམ་རྒྱལ་བ་རབ་འབྱམས་མཆོད་ཅིང་བྱིན་རླབས་ནུས་མཐུ་ཐམས་ཅད་འོད་ཟེར་གྱི་རྣམ་པར་བསྡུས་ཏེ་རང་ལ་ཐིམ་པས་ནུས་སྟོབས་བསྐྱེད། བྱད་མ་རྦོད་གཏོང་ཐམས་ཅད་ཚར་བཅད། སེམས་ཅན་གྱི་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱངས། སྣོད་བཅུད་ལྷ་སྔགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་གྱུར་པར་མོས་ལ། ཨ་ཀ་ས་མ་ར་ཙ་ཤ་རྦད༔ ཅེས་རྒྱུན་ཁྱེར་རྩ་བའི་ཉེ་སྙིང་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་དམ་རྟགས་མ་ཐོན་བར་དུ་བཟླ། ཨ་ཀ་ས་མ་ར་ཙ་ཤ་ད་ར་ས་མ་ར་ཡ་ཕཊ༔ ཅེས་སྒྲུབ་པའི་སྔགས་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་བཞི་ལ་སོགས་པ་བཟླ། བསྙེན་སྒྲུབ་གྱི་གྲངས་ཐེམས་ནས་ལས་སྦྱོར་ནི། ཐུགས་ཀར་རཾ་ལས་ཉི་མའི་སྟེང༔ ཧཱུྃ་ཡིག་དམར་ནག་མཐའ་སྐོར་དུ༔ བསྐོར་ཞིང་འཁོར་བའི་འཕྲོ་འདུ་ཡིས༔ རང་འདྲའི་ཁྲོ་མོ་གྲངས་མེད་འཕྲོས༔ གནོད་བྱེད་ཕྱེ་མར་བརླག་པར་གྱུར༔ ཅེས་དམིགས་ལ་ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་པའི་ཤམ་དུ། ཤྲཱི་ཀཱ་ལ་རུ་ཊ་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ༔ ཅེས་བཏགས་པ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་བཅུ་ཆ་བཟླ། ཟློག་སྔགས་ནི། ཕཊཿཡཿརཿམཿསཿརཿདཿཤཿཙཿརཿམཿསཿཀཿཨ༔ ཞེས་པ་སྟེ་རྒྱུན་ཁྱེར་ལ་དགོང་མོའི་ཆ་ལྟ་བུར་ཉེར་གཅིག་གམ་བརྒྱ་ལས་མི་མང་བར་བཟླས་པའི་མཇུག་ཏུ་བདེན་སྟོབས་ཐལ་རྡེབ་སྤྱི་མཐུན་དང་། བསྙེན་སྒྲུབ་སྐབས་སོགས་བཟླས་པའི་མཐར་ཁ་སྐོང་སྟོང་ཚིགས་སྤྱི་ལྟར་བྱ། ཚོགས་མཆོད་ནི། ཚོགས་རྫས་བཤམས་ལ་བྱིན་བརླབ་པ་ནི། རཾ་ཡཾ་ཁཾ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། གསུམ། ཧཱུྃ༔ ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཤ་སྣ་སྙིང་སྣ་སྟོང༔ ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ༔ ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན༔ ཚོགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་ཟེར༔ གང་ལ་རེག་རྣམས་ཐར་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ༔ བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་གི་འདོད་ཡོན་རི་ལྟར་སྤུངས༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ག་ཎ་ཙཀྲ་པཱུ་ཛ་ཧོ༔ སྤྱན་འདྲེན་པ་ནི། ཧྲཱི༔ ཀློང་གྲོལ་བདེ་བའི་ཤར་ཆ་འགག་མེད་ལྷ༔ བདག་རྒྱུད་དབྱེར་མེད་སྒྲོལ་ཕྱིར་སྤྱན་འདྲེན་ནོ༔ སྐྱེ་འགག་གཉིས་མེད་རང་གྲོལ་སྐུ་གསུམ་གྱི༔ ངོ་བོའི་ཀློང་ལས་བྱིན་རློབས་དབང་བསྐུར་སྩོལ༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ས་མ་ཡ་ཛ་ཛ༔ མཆོད་པ་ནི། ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ སྔགས་ཀྱི་བཅུད་ལེན་ཟག་མེད་བདེ་བའི་ཚོགས༔ མཆོག་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྩ་གསུམ་དགྱེས་ཕྱིར་འབུལ༔ མ་རིག་ལོག་སྤྱོད་འཁྲུལ་པའི་བྱ་བ་གང༔ དམ་བསྐང་མཐོལ་བཤགས་ཚངས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ བསྒྲལ་བའི་ལས། ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ དབང་ཆེན་རབ་ཁྲོས་སྐུ་ལས་མཚོན་ཆའི་ཆར༔ དགྲ་བགེགས་ལུས་ལ་ཐོབས་ཤིག་ཚལ་པར་འགེམས༔ དྲེག་བྱེད་སྙིང་ལ་གཟིར་ཅིག་དུམ་བུ་བརྒྱ༔ རྣམ་ཤེས་མར་མེ་སོད་ཅིག་མཱ་ར་ཡ༔ མཱ་ར་ཡ་མཱ་ར་ཡ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ བསྟབ་པ་ནི། ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ བསྟན་དགྲ་བསྒྲལ་པའི་བམ་གྱི་ཚོགས༔ ཤ་ཁྲག་དམར་གྱི་དོན་སྙིང་འདི༔ དྲག་མོ་དགྱེས་པ་བསྐང་བའི་ཕྱིར༔ ཞལ་དུ་བསྟབ་བོ་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ མ་ཧཱ་མཱཾ་ས་རཀྟ་ཙིཏྟ་བ་སུ་ཏ་གོ་རོ་ཙ་ན་ལ་ཁཱ་ཧི༔ དེ་ནས་ཚོགས་རྫས་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་ཏུ་རོལ་ལ་ལྷག་མ་ནི། ཧཱུྃ༔ དང་པོ་ཕུད་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་རྣམས་མཆོད༔ བར་དུ་ཚོགས་ཀྱིས་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོ་བསྐངས༔ ཐ་མ་ལྷག་ལ་དབང་བ་འདིར་གཤེགས་ཤིག༔ བྷྱོ་བྷྱོ༔ དཔལ་གྱི་བཀའ་ཉན་རོལ་པའི་ལྷག་སྡུད་མ༔ ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་དུར་ཁྲོད་ཉུལ་བྱེད་པའི༔ དབང་ཕྱུག་གིང་དང་ལང་ཀ་འབར་མའི་ཚོགས༔ ཟས་སུ་ཉམས་པའི་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་ཟ༔ ལས་སུ་དགྲ་བགེགས་གསོད་དང་གཅོད་ལ་དགའ༔ ལྷག་གཏོར་བཞེས་ལ་གང་བཅོལ་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ བསྐུལ་པ་ནི༔ བྷྱོ༔ རབ་འཇིགས་དུར་ཁྲོད་འབར་བའི་གཞལ་ཡས་སུ༔ ཌཱ་ཀི་སིཾ་ཧ་མུ་ཁ་སྐུ་བཞེངས་ཤིག༔ སྐུ་མདོག་དམར་ནག་དུས་མཐའི་མེ་ལྟར་འབར༔ ཕྱག་གཉིས་ཉི་ཟླ་ཟུང་གཅིག་ཆ་ལང་རྡེབ༔ མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་དུ་བརླག༔ སྐུ་སྨད་ཟུར་གསུམ་ཕུར་པའི་དབལ་དང་ལྡན༔ གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ཚྭ་ཚྭ་འཕྲོ༔ དགྲ་བགེགས་བན་བོན་བྱད་མ་རྡུལ་དུ་རློག༔ བཀའ་ཉན་མཁའ་འགྲོ་འབུམ་སྡེ་ཕོ་ཉར་བཅས༔ ཤ་ཁྲག་དམར་གྱི་མཆོད་གཏོར་འདི་བཞེས་ལ༔ ཐུགས་དམ་རྒྱུད་བསྐུལ་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ མི་མཐུན་འགལ་རྐྱེན་མཐའ་དག་ཟློག་ཅིང་སོད༔ ཆད་མདོ་ནི། ཧཱུྃ༔ སྔོན་ཚེ་བར་དང་བསྐལ་པ་ཐ་མའི་དུས༔ ཀུན་བཟང་སྣང་མཐའ་པདྨ་ཐོད་ཕྲེང་གིས༔ གསང་ཆེན་རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་པ་བཀྲལ་པའི་ཚེ༔ བཀའ་སྲུང་སོ་སོས་ཁས་བླངས་དམ་བཅས་བཞིན༔ ཕྲིན་ལས་སྒྲུབས་ཤིག་བཀའ་ཡི་སྲུང་མ་རྣམས༔ བཀའ་དང་དམ་ལ་མ་འདའ་ས་མ་ཡ༔ བརྟན་སྐྱོང་ནི། ཧཱུྃ༔ སྔོན་ཚེ་སློབ་དཔོན་པདྨ་ཡི༔ དམ་ལ་གནས་པ་བརྟན་མའི་ཚོགས༔ བདུད་མོ་གནོད་སྦྱིན་སྨན་མོ་བཞི༔ འཁོར་དང་བཅས་པས་འདོད་ཡོན་བཞེས༔ བཀའ་བཞིན་སྒྲུབས་ཤིག་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ མནན་པ་ནི། ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཡི་དམ་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས༔ བཀའ་འདས་དམ་ལོག་མགོ་སྐོར་རྗེས་བསྙགས་ཀུན༔ གཏོར་གཞོང་རི་རབ་ཆེན་པོའི་འོག་ཏུ་བསྟིམས༔ སྟེང་དུ་ཁྲོ་རྒྱལ་དྲག་པོའི་བྲོ་ཡིས་བརྡུང༔ བསྐལ་པའི་བར་དུ་ལྡང་བའི་གོ་སྐབས་མེད༔ ཨོཾ་ལཾ་ཧཱུྃ་ལཾ་སཏྭཾ་བྷ་ཡ་ནན༔ འདིར་མདུན་དཀྱིལ་སོགས་དང་འབྲེལ་ན་གཏང་རག་མཆོད་བསྟོད་བྱ། བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་མཇུག་ལྟ་བུར་དངོས་གྲུབ་བསྐུལ་བ་ནི། ཧྲཱི༔ ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་སེང་གེའི་གདོང་ཅན་དགོངས༔ རང་སྣང་ལྷ་རུ་ཤར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང༔ རང་གྲོལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱལ་པོ་དང༔ ཆོག་ཤེས་ནོར་དང་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་འཁོར༔ བདག་འཛིན་དགྲ་བགེགས་མེད་པའི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ གང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤོག༔ ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ ཀཱ་ཡ་སིདྡྷི་ཨོཾ༔ ཝཱ་ཀ་སིདྡྷི་ཨཱ༔ ཙིཏྟ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ སརྦ་སིདྡྷི་ཧྲཱི༔ ནོངས་བཤགས་བཟོད་གསོལ་ནི། ཡིག་བརྒྱ་དང་། མ་རྙེད་ཡོངས་སུ་སོགས་བརྗོད། མདུན་རྟེན་འབྲེལ་ན་གཤེགས་བསྟིམ་གང་འོས་བྱ། བདག་བསྐྱེད་བསྡུ་ལྡང་ནི། ཧྲཱི༔ གང་ཤར་ཡེ་ཤེས་དམ་ཚིག་རང་གྲོལ་གྱི༔ རྩོལ་བྲལ་འཁོར་ཡུག་རོལ་པའི་ཀློང་ཡངས་ལས༔ གནས་ལུགས་ཡིན་ལུགས་འདྲེས་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་མདངས༔ སླར་ཡང་ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞིར་སྤྱོད་པ་འོ༔ སྨོན་ལམ་ནི། ཧྲཱི༔ སེམས་བསྐྱེད་དག་པའི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཏིང་འཛིན་གྱི༔ འབྲས་བུ་མཁའ་མཉམ་ཐར་བདེའི་ས་བོན་མཆོག༔ ཀུན་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་སྤྱོད་ནས༔ དབྱེར་མེད་རང་གྲོལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་ཤོག༔ ཤིས་བརྗོད་ནི། ཧྲཱི༔ དུས་གསུམ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་མཛད་པ་དང༔ ཕྲིན་ལས་ནུས་མཐུ་བདེན་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས༔ བཀྲ་ཤིས་མི་ཟད་ནམ་མཁའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས༔ ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བདེ་ལེགས་སྩོལ༔ ཅེས་སོགས་བརྗོད་དོ།། །།གཉིས་པ་འདིའི་བསྙེན་སྒྲུབ་ལེགས་པར་སོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྲུང་ཟློག་གི་ལས་སྦྱོར་བརྩམ་པར་འདོད་ན། གོང་གཏོར་མཆོད་ཚོགས་ལེགས་པར་བཤམས་པའི་མདུན་དུ་ལྕགས་སྣོད་དུ་གཙོ་མོ་ལ་དམར་གཏོར་ཕུར་རྩེ་གྱེན་བསྟན་ལྟ་བུ་ཁྲུ་གང་ལས་མི་ཆུང་བ་སྐུ་ཙཀ་མེ་ལོང་དར་གདུགས་མཐིང་ནག་གིས་བརྒྱན་པ། དེ་རྒྱབ་སེང་གདོང་རིགས་བཞི་ལ་གཏོར་དབྱིབས་དེ་མཚུངས་གཙོ་བོའི་ཕྱེད་ཆ་བཞི་ཕྱོགས་བཞིར་བཀོད། དེ་རྒྱབ་དབང་ཕྱུག་ཉེར་བརྒྱད་ལ་ཀོང་བུ་ཟུར་གསུམ་དུ་དམར་གཏོར་བཞག་པ་ཉེར་བརྒྱད་ཕྱོགས་བཞིར་བདུན་བདུན། དེ་རྒྱབ་མཐེབ་ཀྱུ་ཅི་མང་བཞག །གཙོ་འཁོར་ཀུན་ལ་འཚེ་ཡུངས་གཟུག་ཅིང་མེ་རི་ཤ་ཁྲག་གིས་བརྒྱན། ཉིན་རྫོགས་ལྟ་བུ་ལ་གོང་གཏོར་ཟུར་དུ་མི་དགོས་ཤིང་། ཟློག་གཏོར་མདུན་མཆོད་གཏོར་བཤམས་པས་ཆོག །ཟློག་དཀྱིལ་ཟུར་དུ་བྱེད་ན་འདི་ལའང་སྨན་རཀ་ཕྱི་མཆོད་བཤམ་དགོས་སོ། །དེ་ནས་གོང་བཤད་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབུ་ནས་བརྩམ། བདག་བསྐྱེད་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་གཏང་། བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་བཟླས་པ་ཅི་འགྲུབ་བྱ། དེ་ནས་སྲུང་དམིགས་ནི། རང་སེང་གདོང་མར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཐུགས་ཀའི་ཧཱུྃ་ཡིག་གི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོས་པས༔ རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་ར་བ་གུར་བླ་བྲེ་མེ་དཔུང་རང་བཞིན་གྱི་གུར་ཁང་སྲུང་བའི་རང་བཞིན་མི་ཆོད་པ༔ མི་ཤིགས་པ༔ བརྟན་པ་སྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཉིད༔ ར་བ་གུར་བླ་བྲེ་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བར་ཧཱུྃ་ཡིག་གི་མཚན་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཁའ་འགྲོ་མ་སེང་གེའི་གདོང་པ་ཅན་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་རྒྱས་པ་ལྟ་བུའི་སྐུར་གྱུར་པའི་ཞལ་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་དི་རི་རི་སྒྲོག་པར་བསམ་ལ་རྩ་སྙིང་འབྲུ་བརྒྱད་དང་། སྒྲུབ་སྔགས་ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་པ། ཁྱད་པར། ཨོཾ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷཱི་ཀཱ་ལི་ཧ་རི་ནི་ས་བསྲུང་བྱའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྲུངས་ཤིག་རཀྵ་རཀྵ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཞེས་པ་ཅི་འགྲུབ་བཟླ། དེ་ནས་ཟློག་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི། མདུན་གྱི་གཏོར་མ་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལས༔ མཁའ་འགྲོ་མ་སེང་གེའི་གདོང་པ་ཅན་སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ༔ ཞིང་གཡང་གཟིག་ཤམ་ཐོད་ཕྲེང་གིས་བརྒྱན་པའི་ཕྱོགས་བཞི་རུ་སེང་གདོང་མ་བཞི་རིགས་ཀྱི་མདོག་དང་མཐུན་པ༔ ཀུན་ཀྱང་ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་ཉི་ཟླ་རྡེབ་པའི་བར་དུ་བྱད་མ་དགྲ་བགེགས་ཐམས་ཅད་སྒོང་ལྤགས་བཅར་བ་ལྟར་ཕྱེ་མ་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་དུ་བརླགས་པར་གྱུར༔ དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་དབང་མོ་ཉེར་བརྒྱད་ཀྱིས་ཕྱག་ན་ཟློག་པའི་ཁྲག་ཟོར་འཕངས་པས་དགྲ་བོའི་སྐྱེ་རྒྱུད་བཅད་པར་གྱུར༔ དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་བཀའི་ལྷ་མ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཙོ་མོའི་མཐུ་རྩལ་མ་བཟོད་པས༔ ཕོ་ཉ་འབངས་ཀྱི་ཕྱག་ན་ཞིང་གི་དུལ་མོ་བརྡབས་པས་དགྲ་བགེགས་རྟེན་དང་ཕྲལ་བར་གྱུར༔ ཅེས་གསལ་བཏབ་ལ། བྷྱོ༔ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་སོགས་སྤྱན་འདྲེན་ནས་བསྟོད་པའི་བར་གོང་གི་ལས་བྱང་ལྟར་གཏང་། ཐུགས་ཀར་རཾ་ལས་སོགས་སྔགས་དམིགས་དང་ལྡན་པས། ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་མའམ་ཤམ་བུ་ཅན་བརྒྱ་རྩ་སོགས་བཟླ། དེ་ནས་སྤྲོ་ན་བཀའ་སྲུང་གཏོར་འབུལ་བྱ། ཚོགས་བྱིན་རླབས། སྤྱན་འདྲེན། མཆོད་བཤགས་གྲུབ་ནས་ལས་བྱང་ལྟར། བྷྱོ༔ རབ་འཇིགས་དུར་ཁྲོད་སོགས་ཀྱི་བསྐུལ་གཏང་། ཟན་ལིང་ཧོམ་ཁུང་དུ་བཞག་པ་དང་། ཕུར་བུ་གྲི་གུག་སོགས་མདུན་དུ་བཀོད་ལ། མདུན་དུ་གནམ་ལྕགས་ལས་གྲུབ་པའི་གྲུ་གསུམ་ཁ་དོག་ལ་གཏིང་ཟབ་པ༔ འཆི་བདག་ལས་ཀྱི་གཤིན་རྗེའི་བཤན་ཁང༔ ཤན་པའི་གྲོང་ཁྱེར༔ དུག་ལྔའི་མུན་པ་འཁྲིགས་ཤིང༔ ཐོག་དང་མཚོན་ཆའི་ཆར་འབབས་པའི་ནང་དུ༔ ནྲྀ་ཏྲི་ལས་དགྲ་བགེགས་གང་ཡིན་པ་མགོན་སྐྱབས་དང་བྲལ་བར་གྱུར༔ ན་མོ་ དྲིན་ཅན་རྩ་བ་དང་བརྒྱུད་པར་བཅས་པའི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་བདེན་པ་དང༔ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་བདེན་པ༴ ཆོས་ཀྱི་བཀའ་བདེན་པ༴ དགེ་འདུན་གྱི་བཀའ་བདེན་པ༴ བླ་མ་ཡི་དམ་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་དམ་ཅན་སྲུང་མ༔ ཁྱད་པར་དུ་དྲག་མོ་སེང་གེའི་གདོང་པ་ཅན་འཁོར་དང་བཅས་པའི་བདེན་པ་དང༔ ལྷ་སྔགས་ཏིང་འཛིན་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་བདེན་པས༔ བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བར་བྱེད་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་དགྲ༔ གཟུགས་མེད་ཀྱི་བགེགས༔ ཕ་རོལ་གྱི་བྱད་མ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་རང་དབང་མེད་པར་གཟུགས་ལིངྒ་འདི་ལ་ཁུག་ཅིག༔ དགྲ་བགེགས་ནྲྀ་ཏྲི་ཨཾ་ཀུ་ཤ་ཛ༔ བཛྲ་པཱ་ཤ་ཧཱུྃ༔ བཛྲ་སྥོ་ཊ་བཾ༔ བཛྲ་གྷཎྜེ་ཧོ༔ ནྲྀ་ཏྲི་ཛཿཛ༔ ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཱ༔ ཞེས་ལན་གསུམ་གྱིས་འགུགས་བཅིང་བསྡམ་མྱོས་བྱ། གནད་ནས་བསྐུལ་བ་ནི༔ བྷྱོ༔ དུར་ཁྲོད་འབར་བའི་གཞལ་ཡས་ནས༔ ཞེ་སྡང་འབར་བའི་མི་བཟད་མ༔ མུ་སྟེགས་དྲག་མོ་རྔམ་པ་མོ༔ དྲག་ཏུ་བསྐུལ་ལོ་མྱུར་དུ་བྱོན༔ ང་རྒྱལ་རྒྱས་པའི་མཐུ་མོ་ཆེ༔ མི་བསྲུན་དུར་ཁྲོད་གནས་ཉུལ་མ༔ ཉམས་པ་བསྒྲལ་བའི་ཤན་པ་མོ༔ གནད་ནས་བསྐུལ་ལོ་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ ཁམས་གསུམ་ཁྲག་ཏུ་གསོལ་བ་མོ༔ རུ་དྲའི་སྲོག་ལ་ཟ་བ་མོ༔ དགྲ་བགེགས་བདུན་རྒྱུད་གཅོད་པ་མོ༔ མྱུར་དུ་ཕྲིན་ལས་དུས་ལ་བབ༔ དེ་ནས་བསད་པའི་ཕྲིན་ལས་བཅོལ་བ་ནི། ཧོ༔ མཆོག་གསུམ་བླ་མ་ཡི་དམ་ལྷ༔ མཁའ་འགྲོ་དམ་ཅན་དགོངས་སུ་གསོལ༔ དམ་ཉམས་དགྲ་བོ་ལས་ངན་འདིས༔ དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་འཁོར་འདས་ཀྱི༔ རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པ་ཁྱད་དུ་གསོད༔ རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྐུ་དགྲ་ཡིན༔ ཐེག་ཆེན་བསྟན་པའི་རུ་ཏྲ་འདི༔ བསྒྲལ་བའི་ཞིང་དུ་འདི་གྱུར་པས༔ སིཾ་ཧ་མུ་ཁའི་དུས་ལ་བབ༔ དགྲ་བགེགས་གསོད་པའི་དུས་ལ་བབ༔ རྫོང་འཕྲང་སྲོག་གི་གནད་དང་ཚེ་ཁྲུས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྡན་པས་ཕུར་བུ་ཐོགས་ལ། བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ༔ བྷྱོ༔ ལས་ཀྱི་ཕོ་ཉའི་མཁའ་འགྲོ་མ༔ ཤ་ཟ་སེང་གེའི་གདོང་པ་ཅན༔ བྲན་དང་བཅས་པའི་དུས་ལ་བབ༔ རྣོ་ངར་རེག་གཅོད་ཕུར་བུ་ཡིས༔ གཟས་པོའི་བདུན་རྒྱུད་ཐལ་བར་རློགས༔ དགྲ་བགེགས་མཱ་ར་ཡ་ནཱ་ཤ་ཡ་བྷཱནྡྷ་ཡ་སཏྭཾ་བྷ་ཡ་ཕཊ༔ ཅེས་ཕུར་བུས་བཏབ་ཅིང་གྲི་གུག་གིས་དུམ་བུར་གཏུབས། བསྟབ་པ་ནི༔ ཧཱུྃ༔ ཕྱེས་ཤིག་ཕྱེས་ཤིག་ཞལ་ཕྱེས་ཤིག༔ བདེ་གཤེགས་རྒྱ་མཚོ་ཞལ་ཕྱེས་ཤིག༔ སིཾ་ཧ་མུ་ཁ་ཞལ་ཕྱེས་ཤིག༔ ཡོངས་ལ་གནོད་པའི་དགྲ་བགེགས་ཀྱི༔ ཤ་ཁྲག་རུས་པ་ཞལ་དུ་བསྟབ༔ བདུན་རྒྱུད་ལྷག་མ་མེད་པར་བཞེས༔ ཧཱུྃ༔ དགྲ་བགེགས་གསོད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས༔ ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི༔ ཞིང་བཅུ་བསྒྲལ་པའི་དམ་ཚིག་གི༔ མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བླ་མེད་ཀྱིས༔ བདེ་གཤེགས་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་དམ་བསྐང༔ མངོན་སྤྱོད་ཕྲིན་ལས་མྱུར་དུ་མཛོད༔ ལིང་རོ་ཤ་ཁྲག་གི་སྐྱེམས་དང་བཅས་ཟློག་གཏོར་དུ་ཕུལ། ཚོགས་ལ་རོལ་ཅིང་ལྷག་མ་བཏང། དེ་ནས་ཟློག་པའི་ཕྲིན་ལས་བཅོལ་བ་ནི༔ བྷྱོ༔ ཆོས་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིས༔ མ་རྟོགས་དགྲ་བགེགས་ཟློག་ཏུ་གསོལ༔ དྲག་མོའི་སྐུར་བཞེངས་གདུག་པ་འདུལ༔ ལོག་རྟོག་དགྲ་བགེགས་ཟློག་ཏུ་གསོལ༔ སྔགས་བདག་རྔམས་ཆེན་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན༔ བོད་ཁམས་དགྲ་བགེགས་མཐའ་དམག་ཟློག༔ དྲག་སྔགས་མཐུ་རྩལ་རྒྱས་པ་མོ༔ གསང་སྔགས་བསྟན་པའི་རུ་དྲ་ཟློག༔ རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དམ་ཚིག་ཅན༔ རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྐུ་དགྲ་ཟློག༔ སྔགས་ཀྱི་གཟེར་ཁ་འཕེན་པ་མོ༔ རྣལ་འབྱོར་བདག་གི་བར་ཆད་ཟློག༔ མཐུ་རྩལ་སེང་གེའི་ང་རོ་ཅན༔ དགྲ་བགེགས་མཐའ་དག་ཟློག་ཏུ་གསོལ༔ རྒྱལ་བའི་ཞིང་ཁམས་གནས་ཉུལ་མ༔ ཡེ་ཤེས་ལྷ་ཡི་བཀའ་ཆད་ཟློག༔ དང་པོའི་ཐ་ཚིག་འབྲེལ་བ་མོ༔ མུ་སྟེགས་ངན་སྔགས་མཐའ་དག་ཟློག༔ ལས་སུ་བསྔགས་པའི་ཕོ་ཉ་མོ༔ བོན་གྱི་ཟོར་ཁ་མཐའ་དག་ཟློག༔ བདེན་སྟོབས་ཐལ་མོ་རྡེབ་པ་མོ༔ དགེ་སློང་འབུམ་གྱི་འབུམ་བསྐོར་ཟློག༔ སྐྱེ་ཤི་རྩད་ནས་གཅོད་པ་མོ༔ དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་བ་ཟློག༔ དམར་ཆེན་རྔམས་པའི་མི་བཟད་མ༔ དལ་ཡམས་མཐའ་དག་ཟློག་ཏུ་གསོལ༔ ཟློག་བྱེད་ནག་མོ་མཐུ་མོ་ཆེ༔ འགལ་རྐྱེན་བར་ཆད་མཐའ་དག་ཟློག༔ ཐུན་ཟོར་དྲག་པོའི་ལས་མཁན་མ༔ བྱད་ཁ་ཟོར་ཁ་ཐུན་ཁ་ཟློག༔ ཐུན་དང་ཟོར་གྱི་ལས་མཁན་མོ༔ དགྲ་བགེགས་མཐའ་དག་ཟློག་ཏུ་གསོལ༔ ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་བདག༔ སྔོན་ལས་འཕྲལ་རྐྱེན་གདུག་པ་ཟློག༔ མི་སྲུན་རྔམས་པར་བཞེངས་པ་མོ༔ དགྲ་བགེགས་ནད་གདོན་མཐའ་དག་ཟློག༔ བྷྱོ་བྷྱོ་ཟློག་ཟློག༔ བྷྱོ༔ དྲག་སྔགས་དམོད་པའི་ང་རོ་ཅན༔ བདེན་པ་ཆེན་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས༔ བར་ཆད་དགྲ་བགེགས་མཐའ་དག་ཟློག༔ གསང་སྔགས་དམོད་པའི་གད་རྒྱངས་ཅན༔ བདེན་པ་ཆེན་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས༔ བར་ཆད་དགྲ་བགེགས་མཐའ་དག་ཟློག༔ རིག་སྔགས་ནུས་པའི་མཚོན་ཆ་ཅན༔ བདེན་པ་ཆེན་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས༔ བར་ཆད་དགྲ་བགེགས་མཐའ་དག་ཟློག༔ གཟུངས་སྔགས་ཐོག་གི་ཁ་ཕྲུ་ཅན༔ བདེན་པ་ཆེན་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས༔ བར་ཆད་དགྲ་བགེགས་མཐའ་དག་ཟློག༔ རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་པ་ཡི་ཚིག༔ བདེན་པ་ཆེན་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས༔ བར་ཆད་དགྲ་བགེགས་ཟློག་ཏུ་གསོལ༔ ཨོཾ་ཏྲི་ཀཱ་དྷི༔ ཏྲི་མུ་དྷི༔ ཏྲི་ལ་ཀ་པ་ཏཱ་ནི༔ ཏྲི་མཱ་ར་ཎ༔ རྦད་ཁ་བྱད་སྟེམས་མཱ་ར་ཡ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཕཊཿཡཿརཿམཿསཿརཿདཿཤཿཙཿརཿམཿསཿཀཿཨ༔ ཕཊ་ཕཊ༔ བྷྱོ་བྷྱོ་ཟློག་ཟློག་ཟློག༔ ཧ་ཧ༔ ཧི་ཧི༔ ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ ཕཊ་ཕཊ༔ ཟློག་ཟློག༔ བྷྱོ༔ ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་མཐུ་རྩལ་བླ་ན་མེད༔ ཡེ་ཤེས་རྔམ་པའི་གཟི་བརྗིད་གོང་ན་མེད༔ ཡེ་ཤེས་རྩལ་གྱི་ལས་ལ་ཐོགས་པ་མེད༔ ཡེ་ཤེས་འབར་བའི་དམིགས་པས་ཤོར་བ་མེད༔ བསྐུལ་ལོ་བསྐུལ་ལོ་ཟློག་པའི་ལས་ལ་བསྐུལ༔ མཛོད་ཅིག་མཛོད་ཅིག་ཟློག་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད༔ དགྲ་བགེགས་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་ཟློག༔ མཚེ་ཟོར་ཡུངས་ཟོར་འཕེན་པ་ཟློག༔ འབྱུང་པོའི་ཐོད་ཟོར་འཕེན་པ་ཟློག༔ གཤིན་རྗེའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཟློག༔ བདུད་ཀྱི་ཁྲམ་ཁ་འདེབས་པ་ཟློག༔ མ་མོའི་ཁྲག་ཟོར་འཕེན་པ་ཟློག༔ ཀླུ་ཡི་བྱད་དུ་བཅུག་པ་ཟློག༔ ཐེའུ་རང་ཚེ་ལ་རྐུ་བ་ཟློག༔ མུ་སྟེགས་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཟློག༔ ལྟས་ངན་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཟློག༔ ཡེ་འདྲོག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཟློག༔ ལྟས་ངན་ཆོ་འཕྲུལ་ངན་པ་ཟློག༔ མོ་ངན་རྨི་ལམ་ངན་པ་ཟློག༔ བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའི་ནད་རྣམས་ཟློག༔ སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའི་བགེགས་རྣམས་ཟློག༔ ས་མ་ཡ་བྷྱོ་བྷྱོ་ཟློག་ཟློག༔ ཚར་གྲངས་དགོས་ན་ཟློག་ཕྲིན་འདི་ཉིད་བསྐྱར་ལ་བར་རྣམས་སུ་ལིང་རོ་སོགས་འབུལ། མཐར་མདུན་བསྐྱེད་བསྐྱེད་ཆོག་སྐབས་ཀྱི་དམིགས་པ་གསལ་བཏབ་ལ་ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་མ་མཇུག་ལྡོག་ཉིད་བརྒྱ་རྩ་ཙམ་བཟླས་ལ་ཐལ་རྡེབ་ལན་དགུ་བྱ། ཞག་གྲངས་བྱེད་ན་འདི་མཚམས་སྲུང་མའི་གཏོར་འབུལ་དང་། ལས་བྱང་ཆད་མདོ་ཕྱིན་ཆད་མཐར་དབྱུང་། གཏོར་ཟློག་བོར་ཉིན་ཟློག་སྔགས་གྲུབ་པ་དང་། གཏོར་མའི་ཡེ་ཤེས་པ་མདུན་མཁར་བཞུགས། དམ་ཚིག་པ་ལས་བྱེད་སྤྲུལ་པའི་དམག་ཚོགས་དགྲ་ཡུལ་དུ་ཆས་ཏེ་གཏོར་མ་ནད་དུག་མཚོན་གྱི་ཆར་པས་དགྲ་བགེགས་ཁ་ཕུང་རྗེས་མེད་དུ་བརླག་པར་བསམ་ལ། གསེར་སྐྱེམས་སྤྱི་འགྲོ་གཏང་། གཏོར་སྐྱོང་དང་ཆད་མདོའི་རྗེས་སུ་ཟོར་དུ་འཕང་བ་ནི། བྷྱོ༔ ཟློག་བྱེད་དམར་གྱི་གཏོར་མ་འདི༔ ཐུན་དང་མཚོན་གྱི་ཐོག་ཆེན་ལ༔ དྲག་པོ་སྔགས་ཀྱི་དབལ་དང་ལྡན༔ རྣོ་དབལ་ངར་ལྡན་རེག་གཅོད་ཀྱིས༔ བསམ་ཞིང་དམོད་པ་ཐོགས་མེད་གཅོད༔ རིག་སྔགས་དྲག་པོའི་ཐོག་མཚོན་འདིས༔ གཟས་པོའི་དགྲ་བགེགས་ཐལ་བར་རློག༔ བྷྱོ༔ སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་རྨད་བྱུང་བའི༔ གང་འདུལ་ཁྲོ་རྒྱལ་རྔམས་པ་མོ༔ ཐུན་སྔགས་ཟོར་གྱི་ཚྭ་ཚྭ་འཕྲོ༔ མ་རུངས་དུག་ཐུན་བསམ་ཆོད་ཀྱི༔ ཟོར་གྱིས་དགྲ་བགེགས་རྡུལ་དུ་རློགས༔ དགྲ་བགེགས་བདུན་རྒྱུད་རྩད་ནས་ཆོད༔ དགྲ་བགེགས་སྐྱེ་རྒྱུད་དྲུང་ནས་ཕྱུངས༔ ལྷག་མ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་མཛོད༔ བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ༔ ཟློག་ཟློག་ཟློག༔ ཅེས་མཁའ་འགྲོ་རྒྱུ་ཕྱོགས་དང་གདོང་མ་ཐུག་ཅིང་ཐེབས་ཡོད་པའི་ས་འམ་བྱད་དགྲ་དངོས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕང་། དམ་ཚིག་པ་རང་ལ་བསྟིམ། ཐལ་རྡེབ་རྗེས་གཅོད་སྲུང་འཁོར་སྤྱི་ལྟར་ལ། གཏོར་གཞོང་བཤལ་བའི་ཆུས་གཏོར་མ་བྲན་ཅིང་བརླབས་ལ་བརྟན་མ་བསྐྱང་། གཏོར་གཞོང་སྦུབས་པའི་འོག་ཏུ་སྒབ་འདྲེ་བཀུག་ལ་གཏོར་མནན་བྱ། ཡེ་ཤེས་པ་ལ་གཏང་རག་མཆོད་བསྟོད་ཕུལ་ནས་སྤྲོ་ན་དངོས་གྲུབ་བླང་། ནོངས་བཤགས་དང་རྟེན་ཡོད་ན་བརྟན་བཞུགས་དང་མེད་ན་གཤེགས་སུ་གསོལ། བདག་བསྐྱེད་བསྡུ་ལྡང་། བསྔོ་སྨོན་ཤིས་བརྗོད་ལས་བྱང་ལྟར་བྱའོ། །འདི་ལ་ཀཿཐོག་པའི་ཕྱག་བཞེས་སུ་ཡེ་འབར་སོགས་ཡི་དམ་གཞན་གྱི་ཞར་བྱུང་གཏང་བ་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་མཛད་པས་གཏེར་གཞུང་ཁ་སྐོང་མེད་པ་གུང་བསྡེབས་ཙམ་ལས་འདི་ཉིད་རང་རྐང་ཚུགས་པའི་ཆོག་ཁྲིགས་མ་བཞུགས་སྟབས། བསྙེན་སྒྲུབ་དང་ཟློག་པ་སྒེར་ཐུབ་ལ་ལག་ལེན་འདེབས་དཀའ་བས་ཀློང་གསལ་རྡོར་སྙིང་གི་ལས་བྱང་ཆེ་ཆུང་གིས་ཁོག་ཕུབ་སྟེ་རང་གཞུང་རྐང་ཐུབ་ཏུ་བགྱིས་པའོ། །འདོན་སྒོམ་ཏིང་འཛིན་བྱ་སླ་ཞིང་། །རྣོ་མྱུར་བྱིན་རླབས་ཆེར་གྲགས་པ། །འདིར་བརྟེན་གསང་ཆེན་བསྟན་འཛིན་རྣམས། །བདུད་བགེགས་གཡུལ་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཤོག །ཅེས་པ་འདིའང་རང་གཞན་ལ་ཁྱེར་བདེ་ཞིང་ཟབ་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་ལྡན་པས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་གཏེར་གྱི་མཛོད་གདམས་ཟབ་བཅུད་ཀྱིས་གཏམས་པའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་པདྨ་གར་དབང་འཆི་མེད་བསྟན་གཉིས་གླིང་པ་རྩལ་གྱིས་ཤྲཱི་དེ་བཱི་ཀོ་ཊིའི་དབེན་ཁྲོད་དུ་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-GI-003&oldid=128312"


ངག་དབང་དོན་གྲུབ། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཚེ་དཔལ། ཡོང་ཁུངས།ཚེ་དཔལ། སྤེལ་དུས། ༢༠༢༡ལོའི་ཟླ་བ་༡༠ཚེས་༡༢ཉིན།\nསྙན་ངག་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པར《སྙན་ངག་མེ་ལོང》ཐོག་མར་བོད་དུ་བསྒྱུར་པ་དང་། སྙན་ངག་གི་གཞུང་འདིས་ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད།《སྙན་ངག་མེ་ལོང》གི་གཞུང་ཚད་དང་ནང་དོན། དེ་བཞིན་བོད་འགྱུར་གྱི་གཞུང་དང་། དེའི་འགྲེལ་པ་དང་ཡང་འགྲེལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་སྔ་ཕྱིར་མཁས་པ་མང་པོས་ཞིབ་འཇུག་གནང་སྟེ་གསལ་ཁ་སྟོན་པ་དང་། དེའི་སྐོར་གྱི་རིག་དེབ་དང་དཔྱད་རྩོམ་སོགས་བརྗོད་ཀྱི་མི་ལངས་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོའི་མིག་ལམ་དུ་བཀྲམ་ཡོད། དཔྱད་རྩོམ་འདིར《སྙན་ངག་མེ་ལོང》གི་རྩོམ་པ་པོ་སློབ་དཔོན་དཎྜིའི་སྐོར་དང་སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་ནང་དོན། དེ་བཞིན་ས་པཎ་དང་ཤོང་སྟོན་གྱི་འགྱུར་དང་། ཕྱིས་ཀྱི་བོད་འགྲེལ་སོགས་བརྗོད་དེ། སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་འགྱུར་བོད་དུ་དར་ཚུལ་གླེང་ཡོད།\n《སྙན་ངག་མེ་ལོང》གི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་དཎྜི་ཡིན་པ་དང་། བོད་སྐད་དུ་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་ཟེར། ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཐད། ཁ་ཅིག་གིས་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས། ཁ་ཅིག་གིས་བྱང་ཕྱོགས། ཁ་ཅིག་གིས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཞེས་བཞེད་སྟངས་མང་། དོན་དངོས་ཐོག་ཁོང་གི་མེས་པོ་དག་རྒྱ་གར་གུཇརཱཏ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཨཱནནྡཔུར་ནས་ཐོན་ཏེ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཨཅལཔུར་ཞེས་པ་རུ་གཞིས་ཆགས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཉིད་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ནང་ཀཱནྩཱི་དང་། ཀཱབེརཱི་དང་། ཅོལ་དང་། མལཡཱནིལ་ལ་སོགས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་གནས་གྲགས་ཆེན་རྣམས་གསལ་བ་ལས་ཀྱང་ཤེས། དེ་བཞིན་ཁོང་གི་འཁྲུངས་དུས་ལའང་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་སྟེ། ཁ་ཅིག་གིས་ཁོང་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གཉིས་པའི་མི་ཡིན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་དུས་མཇུག་གི་མི་ཡིན་པར་བཞེད་པ་དང་། ཡོངས་གྲགས་སུ་ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་མི་ཡིན་པར་བཞེད།\nདེ་མིན《སྙན་ངག་མེ་ལོང》སུའི་ཆེད་དུ་བརྩམས་ཚུལ་ཐད་དུའང་བཞེད་པ་གསུམ་སྟེ། བཞེད་ཚུལ་དང་པོར། ཁོང་ཆུང་དུས་ནས་དྭ་ཕྲུག་ཏུ་འཁྱམས། ཕྱིས་སུ་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་པོ་ཕ་ལ་ཝའི་བློན་པོར་གྱུར་པ་དང་། པུ་ལ་ཀེ་ཤའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྙན་གཞུང་འདི་བརྩམས་པར་བཞེད། བཞེད་ཚུལ་གཉིས་པར། སྙན་ངག་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་སྔར་གྱི་གཞུང་རྒྱས་པ་རྣམས་ཉན་པར་མི་སྤྲོ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཛད་པའོ། །བཞེད་ཚུལ་གསུམ་པར། རྩོད་དུས་སྙིགས་མའི་སེམས་ཅན་ཚེ་ཐུང་། ཤེས་རབ་ཞན་པས། བྷ་ར་ཏ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་གཞུང་རྒྱས་པ་གཞུང་ཚད་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ལྷག་བཅས་སུ་ཡོད་པར་གྲགས་པ་རྣམས་ཉན་པར་མི་ནུས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བརྩམས་པའོ། །དཎྜིའི་བརྩམས་ཆོས་སུ《སྡེབ་སྦྱོར་རྣམ་བཀྲ》 《ཅཱན་དོ་ཝི་ཅི་ཏི》 《གཞོན་ནུ་བཅུའི་སྤྱོད་པ》 《སྙན་ངག་མེ་ལོང》 《མཛེས་མ་ཨབནྟི་གཏམ་རྒྱུད》སོགས་ཡོད་པར་གྲགས་པ་དང་། དེ་དག་ལས་སྡེབ་སྦྱོར་རིག་པའི་གཞུང《སྡེབ་སྦྱོར་རྣམ་བཀྲ》དང་། སྙན་ངག་རིག་པའི་གཞུང《སྙན་ངག་མེ་ལོང》 སྒྲུང་རྩོམ《གཞོན་ནུ་བཅུའི་སྤྱོད་པ》བཅས་ནི་ཁོང་གི་གྲགས་རྩོམ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི《ལེགས་སྦྱར་བང་མཛོད》ལས། སློབ་དཔོན་རྒྱལ་པོའི་གཙུག་ཕུད་ཅེས་བྱ་བས། །མེ་གསུམ་དང་ནི་རིག་བྱེད་གསུམ། །ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྷ་གསུམ་སྟེ། །དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་བརྩམས་པ་གསུམ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་སྙན་པར་གྲགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །\n《སྙན་ངག་མེ་ལོང》ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་བརྩམས་ཆོས་ཁྲོད། ཐུན་མོང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་སྙན་ངག་གི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། གཞུང་དུ། བསྟན་བཅོས་སྔ་མ་རྣམས་བསྡུས་ཤིང་། །སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱང་ཉེར་མཚོན་ཏེ། །ཞེས་པ་ལྟར། གཞུང་འདི་ནི་རྒྱ་གར་སྔ་རབས་ཀྱི་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་དྲང་སྲོང་རྒྱས་པའི་བྷ་ར་ཏ་དང་། དྲང་སྲོང་མེ་བཞིན་འཇུག་གི་བུ་མོའི་བསྒོམ་པའི་ཆོས། དྲང་སྲོང་གྲོག་མཁར་གྱི་རཱ་མ་ཡ་ན་དང་། མརྐེ་ཎ་ཊ་ཡི་ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་བཅུ་སོགས་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་དང་། རཱ་མ་ཤརྨའི་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས། ནག་མོ་ཁོལ་གྱི་གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་སོགས་སྔ་རབས་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་བླང་དོར་མཛད་དེ་བརྩམས་པའི་གཞུང་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན།\n《སྙན་ངག་མེ་ལོང》གི་གཞུང་ཚད་ལ་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ན་ལེའུ་གསུམ་དང་། ལེའུ་དང་པོར་ཤོ་ལོ་ཀ་བརྒྱ་དང་ལྔ། ལེའུ་གཉིས་པར་ཤོ་ལོ་ཀ་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ། ལེའུ་གསུམ་པར་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོ་ལོ་ཀ་དྲུག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད། ལེའུ་དང་པོར་ཤིས་བརྗོད་དང་། རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ། བརྩམས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། མ་བརྩམས་པའི་སྐྱོན། བརྩམས་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུ་མཚན། རྩོམ་བྱེད་མཁས་རྨོངས་ཀྱི་ཁྱད་པར། རྩོམ་པའི་སྐྱོན་སྤོང་ཐབས། བསྟན་བཅོས་མི་ཤེས་པའི་སྐྱོན། མཁས་པས་ལེགས་པར་དབྱེ་བ་བཅས་ཀྱི་དགོས་པ་བདུན་དང་། ཚིག་བཅད། ཚིག་ལྷུག བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་བཅས་ཀྱི་ལུས་གསུམ། ཤར་ཕྱོགས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་ལམ་གཉིས། ཡོན་ཏན་བཅུ་བཅས་བརྗོད་ཡོད། ལེའུ་གཉིས་པར་དོན་རྒྱན་སོ་ལྔ་བསྟན་ཡོད། ལེའུ་གསུམ་པར་སྒྲ་རྒྱན་དང་གབ་ཚིག་གི་རྒྱན། སྐྱོན་སེལ་བཅས་གསུམ་བསྟན་ཡོད།\nབོད་ལ་སྙན་གཞུང་ཐོག་མ་དུས་ནམ་ལ་དར་བ་དང་འདིའི་ཐད་མཛད་པ་ཆེ་བ་སུ་དག་ཡོད་ཅེ་ན། བོད་ལ་སྙན་ངག་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་མཁན་ནི་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ（1182-1251）ཡིན། སྒྱུར་བའི་དུས་ཚོད་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་ཡིན་པ་དང་། དེང་རབས་ཀྱི་རིགས་གཞུང་སྨྲ་བ་ཕལ་ཆེ་བས་ས་པཎ་གྱི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ལ་ཡིན་པར་གསུངས། དེ་ཡང་ས་པཎ་མཆོག་གིས་བསྟན་པའི་ཚིག་རྒྱན་གྱི་སྐོར་ནི《མཁས་པ་རྣམས་འཇུག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས》ཀྱི་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེའུའི་ནང་གསེས་སྙན་ངག་རྩོམ་ཕྱིར་ཚིག་རྒྱན་བཤད་པའི་སྐོར་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཞུང་རང་དུ་དེ་ལྟར་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་ཤེས་ནས་སྙན་ངག་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚིག་རྒྱན་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ནས། མཇུག་བསྡུའི་བསྔོ་སྨོན་ཚིགས་བཅད་ཤོ་ལོ་ཀ རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་སྲས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཆོད་བྱེད་ཅིང་། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྙན་ངག་མཁན་དུ་འགྱུར་བར་ཤོག །ཅེས་པའི་བར་དུ་བསྟན་ཡོད། གཞུང་འདིར་ཉམས་ལྡན་གྱི་རྒྱན་དགུ་དང་སྐྱོན་བཤད། དཔེ་དོན་འགལ་བ་དང་གྲོང་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དྲུག སྙན་ངག་གི་ལུས། གྲོལ་སོགས་བཞི། ཐུན་མིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བཅུ་ལས་རབ་དྭངས་སོགས་བཞི་དང་། ལམ་གཉིས། དོན་རྒྱན་སོ་ལྔ་ལས་རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་རྒྱན་བཞི་དང་དཔེ་རྒྱན་སོ་གཉིས། གཟུགས་རྒྱན་ཉི་ཤུ། བསྐོར་རྒྱན་གསུམ། འགོག་པའི་རྒྱན་ཉེར་གསུམ། དོན་གཞན་བཀོད་པའི་རྒྱན་བརྒྱད། ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་རྒྱན་བཅུ་རྣམས་ནི་ཆ་ཚང་བསྒྱུར་ཟིན་ལ། གཞན་མཚུངས་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་ལས་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་དང་། གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་ལ་དངོས་སུ་དཔེར་བརྗོད་དང་བཅས་བསྟན་པ་བཅུ་གཉིས། སྲིད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱན་ལས་ཕྱིའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་སྟོན་པའི་རྒྱན་བཅས་བསྒྱུར་ཡོད། རྒྱན་དེ་དག་ནི་སློབ་དཔོན་དནྜིའི《སྙན་ངག་མེ་ལོང》དང《དབྱངས་ཅན་མགུལ་རྒྱན》ལས་བསྒྱུར་པ་ཡིན་པ་དང་། སྦྱར་བའི་དཔེ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་གཞན་རྣམས་ནི་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་སྒྲ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པར་ཡོད་ཀྱང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བོད་སྐད་ལ་མི་འབྱོར་བ་དང་། སྙན་ངག་རྒྱ་གར་ལ་གཙིགས་ཆེ་ཡང་། བོད་སྙན་ངག་གི་ཚུལ་ལ་བློ་མི་འཇུག་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་མེད་པར་གསུངས།\nདེ་ནས། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་མཇུག（སྤྱི་ལོ1277ལོར）ཏུ་ཤོང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་བཀའ་ལྟར། ས་སྐྱའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་པཎྜི་ཏ་མཀྵིམ་ཀ་རའི་མདུན་སར། ཐེངས་དང་པོར《སྙན་ངག་མེ་ལོང》ཡོངས་སུ་ཆ་ཚང་བར་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། ཤོང་སྟོན་གྱི་གཞུང་སྤྱི་ལ་ལེའུ་གསུམ་དང་། ལེའུ་དང་པོར་མཆོད་བརྗོད་སོགས་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་དང་། སྙན་ངག་གི་ལུས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱན་བཅུ། སྙན་ངག་གི་རྒྱུ་གསུམ་བཅས་བཤད་པ་དང་། ལེའུ་གཉིས་པར་དོན་རྒྱན་སོ་ལྔ། ལེའུ་གསུམ་པར་སྒྲ་རྒྱན་དང་གབ་ཚིག་གི་རྒྱན། སྐྱོན་སེལ། རྒྱན་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ། གཞུང་འདི་བརྩམས་པའི་ཕན་ཡོན་བཅས། མདོར་ན《སྙན་ངག་མེ་ལོང》གི་གཞུང་ཆ་ཚང་བ་བསྒྱུར་ཡོད།\nཤོང་སྟོན་གྱི་གཞུང་ལ་དཔང་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་འགྱུར་བཅོས་དང་འཆད་ཉན་ལེགས་པར་མཛད། ཁོང་གིས་སིངྒ་ལའི་ནང་པའི་སློབ་དཔོན་རཏྣ་དང་ཤཱི་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་སློབ་དཔོན་ངག་དབང་གྲགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《སྙན་ངག་མེ་ལོང》གི་རྒྱ་དཔེ་གཉིས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ། ཤོང་སྟོན་གྱི་འགྱུར་ལ་འགྱུར་བཅོས་མཛད་དེ། 《སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་གཞུང་དོན་གསལ་བ》ཞེས་པ་བརྩམས།\n《སྙན་ངག་མེ་ལོང》བོད་དུ་བསྒྱུར་རྗེས། དུས་རབས་མི་འདྲ་བའི་ནང་མཁས་པ་མི་འདྲ་བས། སྔ་རྗེས་སུ་འགྲེལ་པ་དང་ཡང་འགྲེལ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་མཛད་ཡོད་པ་དང་། སྙན་ངག་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་ཡི་ཡ་གྱལ་དུ་གྱུར་ཏེ། རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་རིག་ཚན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ཕྱིས་ཀྱི་བོད་འགྱུར་དེ་དག་དོན་དངོས་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་སྙན་ངག་གཞུང་ལུགས་དེ་བོད་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་གོ་རིམ་ཞིག་ཡིན། 《སྙན་ངག་མེ་ལོང》གི་འགྲེལ་པར་སྣར་ཐང་ལོ་ཙཱ་བ་སངྒ་ཤྲཱིའི《སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་བཤད་པ་མཁས་པའི་ཡིད་འཕྲོག་བཀླགས་པས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ》 རིན་སྤུངས་པ་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་ཀྱི《སྙན་འགྲེལ་མི་འཇིགས་སེང་གེའི་ང་རོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས》 དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་དུས་མགོར་བྱོན་པའི་ཟུར་མཁར་བ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་མེ་ལོང་མར་འགྲེལ་པ་བརྩམས་ཡོད། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི《སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་དཀའ་འགྲེལ་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་གླུ་དབྱངས》 བོད་མཁས་པ་མི་ཕམ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི《སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་མེ་ལོང་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་སྦྱར་དཎྜིའི་དགོངས་རྒྱན》 སྡེ་དགེ་དཔལ་སྤུངས་ཀརྨ་སི་ཏུ་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་ཀྱིས་རྒྱ་འགྲེལ་རྒྱ་དཔེ་མ་གཉིས་དང་བསྡུར་ཏེ་འགྱུར་བཅོས་ལེགས་པར་མཛད་ནས《སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་མཛད་པའི་སྙན་ངག་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར》བརྩམས། དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི《སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ》 འབྲུག་ཁམས་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི《རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་རོལ་མཚོ་ལེགས་བཤད་ནོར་བུའི་འབྱུང་ཁུངས》འཇུ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའི《སྙན་དངགས་མེ་ལོང་གི་འགྲེལ་བ་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་རོལ་མཚོ》 ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི《སྙན་འགྲེལ་གཙང་གཤེན་དགོངས་རྒྱན》 དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི《སྙན་ངག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད》བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་གྱི《ཚངས་སྲས་བཞད་པའི་སྒྲ་དབྱངས》 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི《དབྱངས་ཅན་ཞལ་ལུང་ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲུ་འབྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད》སོགས་སྙན་གཞུང་ཧ་ཅང་མང་བ་འདི་ནི། ཨ་ལགས་དོར་ཞིས“བོད་དང་སོག་ཡུལ་སོགས་ནང་པའི་དགོན་སྡེ་ས་གར་ཁྱབ་ཏུ་སྙན་ངག་གཞུང་གི་འཆད་ཉན་དར་ཞིང་། གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་མཁས་པས། སྙན་ངག་མེ་ལོང་ལ་འགྲེལ་པ་དང་། དཔེར་བརྗོད་མང་དུ་མཛད་ཅིང་། ད་ལྟའི་བར་དུ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་དུ་ཡོད་པའང་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་ཡོད་ལ། གཞུང་གཅིག་ལ་འགྲེལ་པ་དང་། དཔེར་བརྗོད་འདི་ཙམ་མང་བ་ནི་འཛམ་གླིང་ན་ཡང་དཀོན་པར་སྣང་།” ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །\nམདོར་ན། 《སྙན་ངག་མེ་མོང》གི་བོད་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་དང་འགྱུར་འགྲེལ། ཡང་འགྲེལ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་སྣང་ནའང་། རྒྱ་གཞུང་ནས་དངོས་སུ་བོད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཐེངས་གཉིས་ཏེ། ས་པཎ་དང་ཤོང་སྟོན་གྱིས་བསྒྱུར་པ་གཉིས་ཡིན།\nདུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་སྨད་དུ《སྙན་ངག་མེ་ལོང》བོད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་པ་དང་བསྟུན་ནས། 《དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང》དང《སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉ》སོགས་རྒྱ་གར་གྱི་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མང་པོ་བོད་དུ་བསྒྱུར་པས། བོད་འདིར་སྙན་ངག་གི་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་ལེགས་པར་ཚུགས་པ་དང་། གཞུང་འདིའི་འཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་དར། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པ་ནས་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བར་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་། བོད་དུ་རྩོམ་ཉམས་དང་རྩོམ་གཤིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་བྱུང་ཡོད་པ་ལས། ཚབ་མཚོན་འགའ་བཀོད་ན། ཐོག་མར་མགུར་གྱི་ཕྱོགས་ནས《རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་ཞལ་གདམས་མགུར་འབུམ》 《རྒྱལ་བ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པའི་མགུར་ཚོགས》 《ཀུན་གཟིགས་ལྔ་པ་ཆེན་མོའི་སྙན་མགུར་གསང་གསུམ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཆར་འབེབས》 《རིག་འཛིན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་མགུར་གླུ》 རྗེ་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་མཛད་པའི《ཞལ་གདམས་མགུར་མ》 《གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་མགུར་ཚོགས》 རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི《སྙན་མགུར་གྱི་རིམ་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་དོན་ལྡན་ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས》 《ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་མགུར་ཚོགས》སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་བ་དང་། ལེགས་བཤད་སྙན་ངག་ཕྱོགས་ནས་པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པའི《དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད》 གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི《ཆུ་ཤིང་བསྟན་བཅོས》 འཇུ་མི་ཕམ་གྱི《རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས》 ནོམ་ཆི་མཁན་པོ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི《མེའི་བསྟན་བཅོས་ཐར་ལམ་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ》 སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་གྱི《མི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མེ་ཏོག་ཕྲེང་མཛེས》 དཀྱིལ་ཟུར་བློ་བཟང་སྦྱིན་པའི《ལུགས་བཟང་བ་དན་གཡོ་བའི་ལེགས་བཤད་རླུང་གི་བསྟན་བཅོས》སོགས་ཡོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་རྟོགས་བརྗོད་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི《རྣམ་རྒྱལ་མའི་བསྟོད་པ་འདོད་མགུའི་ཆར་འབེབ》 ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པའི《པོ་ཏ་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་གཏམ》དང《ནགས་ཚལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་གཏམ》 རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི《འཇམ་དབྱངས་བསྟོད་སྤྲིན་རྒྱ་མཚོ》དང《དབྱངས་ཅན་མའི་བསྟོད་པ》 《ཆོས་རྗེ་གྲགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསྟོད་པ》 《བྱམས་སྟོད་ཚངས་པའི་ཅོད་པན》སོགས་དང་། མཁས་གྲུབ་རྗེའི《འཇམ་དབྱངས་སྨྲ་སེང་གི་བསྟོད་པ》 ཞང་ཞུང་ཆོས་དབང་གྲགས་པའི《རྒྱལ་པོ་རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད》 རིན་སྤུངས་པ་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་ཀྱི《ཤམྦྷ་ལའི་ལམ་ཡིག》 པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི《ས་པཎ་རྟོགས་བརྗོད》དང《རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་རྟོགས་བརྗོད》 རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི《འཇམ་དབྱངས་བསྟོད་པ་ཏམྦུ་རའི་རྒྱུད་མངས》 བོད་མཁས་པའི《དབྱངས་ཅན་ངག་གི་རོལ་མཚོ་ཡིད་ཀྱི་ངང་མོ་རྣམ་རྩེན》 ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་གླིང་པའི《བསྟོད་པ་སྙན་ཚིག་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་རྒྱང་གླུ》 ཀརྨ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི《བསྟོད་ཚོགས་ཞལ་གདམས་སྐོར》 ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེའི《འཇམ་བསྟོད་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས》 རྒྱ་ནག་པ་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་པའི་ཉི་མའི《སྤྲིན་བཞོན་རྟོགས་བརྗོད》 དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པའི《དབྱངས་ཅན་བསྟོད་པ་ཏམྦུ་རའི་སྒྲ་དབྱངས》 ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི《སྒྲོལ་བསྟོད་གཡུ་ལོ་བཀོད་པའི་དགའ་ཚལ》 འཇུ་མི་ཕམ་པའི《བསྟོད་ཚོགས་ཕྱོགས་བསྡུས》 ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི《སློབ་དཔོན་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན》 རྡོ་སྦིས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི《རྗེ་བསྟོད་དད་པའི་དྲི་བསུང་འཐུལ་བའི་སྤོས་ཀྱི་རྫིང་བུ》སོགས་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་ཡོད།\nདེ་ལྟར་བོད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས《སྙན་ངག་མེ་ལོང》ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་ཚུར་བླངས་པ་མ་ཡིན་པར། ཁོང་ཚོའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་བྱས་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་བཟོ་བཅོས་དང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་ཡོད་དེ།《སྙན་ངག་མེ་ལོང》བོད་དུ་འགྱུར་རྗེས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་བོད་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་རིག་གནས་དང་བསྟུན་ནས། 《སྙན་ངག་མེ་ལོང》ལ་ཁ་གསབ་དང་བསྒྱུར་བཅོས་སོགས་གང་ལ་གང་འཚམ་གནང་སྟེ། 《སྙན་ངག་མེ་ལོང》བོད་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་བོད་ཅན་གྱི་རྩོམ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། གཞུང་འདི་བོད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་ཤིག་ཡིན། སྐབས་དེ་ནས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་མགོ་བརྩམས་པ་དང་། གཞུང་འདིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྣེ་འདྲེན་དང་མཛུབ་སྟོན་གྱི་ནུས་པ་ཐོན། གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕྲིན་ལས་དབྱར་མཚོ་རྒྱས་པ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་། མཁས་པ་དུ་མས་ཕུལ་བྱུང་གི་ཕྱག་རྩོམ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་མཛད་དོ། །\nབོད་མཁས་པ། སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་མེ་ལོང་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་སྦྱར་དཎྜིའི་དགོངས་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། [M] མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོ།\nས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། མཁས་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1981ལོ།\nརྒྱ་ཡེ་བཀྲ་བྷོས་བསྒྲིགས། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྐལ་བཟང་མིག་སྒྲོན། [M] མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2002ལོ།\n 《སྦྲང་ཆར》རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། སྙན་ངག་གི་རྣམ་བཤད། [M] མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2016ལོ།\nསྒོམ་པ་བཀྲ་ཤིས། 《སྙན་ངག་མེ་ལོང》དང་དེ་བོད་དུ་དར་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ། [J] བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག 2013ལོའི་དུས་དེབ་གཉིས་པ།\nསྐལ་བཟང་ལྷུན་གྲུབ། ས་པཎ《མཁས་མཇུག》གིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་འབྲིའི་གཞུང་ལུགས་ཐོག་བཟུང་བའི་གནས་བབ་དང་རིན་ཐང་ལ་དཔྱད་པ།[J] བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཤེས་རམས་པའི་སློབ་གནས་དཔྱད་རྩོམ། 2017ལོ།\n华侃等 藏语语言学史稿[M] 民族出版社 2017.\n先巴加 萨班与雄湟《诗镜》译文比较研究[J] 青海师范大学硕士学位论文 2014.\n当改吉 《<诗镜>注释·妙音欢歌》与《檀丁诗律庄严论》比较研究[J] 青海师范大学硕士学位论文 2013.\n卓泽加 古印度《诗镜》的藏译历程[J] 民族翻译 2017.


རྒྱ་བོད་སྐད་བརྡའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཐབས་ལས་དོན་ཁང་། | Smithsonian Center for Folklife and Cultural Heritage\n2016ལོ་ནས་བཟུང་ང་ཚོས་ཀྲུང་གོའི་ཐེན་ཅིན་དུ་ཡོད་པའི་ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་དང་མཉམ་ལས་བྱས་ཏེ། རྒྱ་བོད་སྐད་བརྡའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཐབས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁང་གཉེར་བ་ཡིན།ལས་སྒྲུབ་ཁང་དེ་དུས་ཡུན་གཟའ་འཁོར་གཉིས་ཡིན་ཞིང་། བོད་སྐད་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་དག་གི་སྐད་ཡིག་རྨ་ང་གཞི་ཡོད་པའི་སློབ་མ་སོ་ལྔ་ནས་ཞེ་ལྔའི་བར་གསོ་སྐྱོང་སྦྱོང་བརྡར་བྱ་རྒྱུ་དང་། སློབ་ཚན་གྱི་ནང་དོན་ནི་སྐད་བརྡའི་ཞིབ་བརྗོད་དང་། སྐད་བརྡའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཟིན་ཐོ་འགོད་པ། དེ་བཞིན་སྐད་རིགས་མང་པོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐབས་བཅས་སོ། །\nཀྲུང་གོའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་བོད་ཁུལ་གྱི་སྐད་བརྡའི་གནས་ཚུལ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ཞིང་། བོད་སྐད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་ཆེན་པོ་གསུམ་སྟེ་དབུས་གཙང་ཕུད། ཨ་མདོ་དང་ཁམས་དང་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་ལ་ད་དུང་མ་མཐར་ཡང་བོད་སྐད་བརྡའི་ཡན་ལག་གི་སྐད་བརྡ་ཆུང་བ་ལྔ་བཅུ་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་བརྡ་(བོད་སྐད་བརྡའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ།)སུམ་ཅུ་སོ་བརྒྱད་ལྷག་ཡོད། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཕ་སྐད་ཀྱི་ སྐད་བརྡ་ཤེས་མཁན་དག་ནི་རྒྱུན་པར་བོད་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཅིང་། ཧ་ལམ་གླེང་མ་ཐག་པའི་ཡུལ་སྐད་ཆེན་པོ་གསུམ་ཕུད། དེ་བྱིངས་ཀྱི་སྐད་རིགས་ཚང་མ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་དེ་བཞིན་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བའི་བྱ་ཐབས་དང་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།\nབོད་རིགས་སློབ་མའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཆེད་དུ། ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གནའ་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ལྷན་ཚོགས་དང་། ཧྲང་ཧའེ་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས། དེ་བཞིན་ཧྲེ་སྨི་སེན་ཉི་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་དང་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ལྟེ་གནས་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་ལས་བྱས་ནས་རྒྱ་བོད་སྐད་བརྡ་དང་དེ་བཞིནབརྡ་རིག་པའི་དབྱར་ཁའི་གུང་གསེང་སློབ་ཚོགས་བཙུགས་པ་རེད། སློབ་ཚོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ནི་ལས་དོན་ཁང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་དུ་དུས་ཡུན་ཉིན་གསུམ་གྱི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གླེང་སྟེགས་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་སློབ་མ་ཚོས་གླེང་སྟེགས་ནང་ཞུགས་ནས་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཞུ་དང་དེ་བཞིན་གྲོས་བསྡུར་ནན་པོ་བྱ་རྒྱུ་རེད།\nནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་ནི་སློབ་ཆེན་རྩེ་གྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེར་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་དང་དེ་བཞིན་དུས་ཡུན་རིང་བའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་ཞིབ་འཇུག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིགས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་འབུམ་རམས་པ་དང་པོ་དེ་ནས་ཐོན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་ནི་རྒྱ་ཡིག་དང་བོད་སྐད་ཀྱི་སྐད་བརྡ་དང་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་དབྱར་གསེང་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་ས་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། 2016ལོའི་ཟླ་6པར་ཧྲི་སྨི་སེན་ཉི་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་དང་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ལྟེ་གནས་དང་ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་གྱིས་སྐབས་དང་པོའི་ལས་དོན་ཁང་འགོ་མ་ཚུགས་གོང་གི་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་ནང་བསམ་ཤེས་དྲན་ཐོར་མིང་རྟགས་བཀོད་པ་རེད། དེའི་གོང་ལ། ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་བརྡ་རིག་པ་སྦྱོང་རྒྱུར་ཆེད་མངགས་གཞོལ་བའི་སློབ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་མྱོང་མེད། དེ་བས། 2016ལོའི་གླེང་སྟེགས་ཀྱང་བོད་སྐད་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོགས་པའི་རིག་གཞུང་འདུ་ཚོགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བརེད།\nསྐད་བརྡའི་གནས་སྤོ་དང་། སྐད་བརྡའི་རྒྱུན་འཁྱོངས། སྐད་བརྡ་མང་པོ་བཟོ་བ་བཅས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་ཤེས་རྟོགས་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་པ།\nསློབ་མ་རྣམས་ལ་ཀྲུང་གོ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཁས་དབང་དང་དགེ་རྒན་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། ཁོ་ཚོར་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མ་ཟད། སློབ་མས་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སློབ་གསོ་དང་ལག་ལེན་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ་བཅས་སོ། །\nལས་སྒྲུབ་ཁང་གིས་དུས་ཡུན་གཟའ་འཁོར་གཉིས་ཀྱི་སློབ་ཐུན་བཅུ་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་གྱི་ཚད་མཐོའི་སྦྱོང་བརྡར་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཤིང་། དེའི་སློབ་ཚན་ལ་རིགས་གསུམ་ཡོད་དེ། སྲོག་ཤིང་སློབ་ཚན། (ཉིན་རེར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀ ཉིན་གསུམ་ནས་བཞི་བར་ཡོད།) སྐད་བརྡའི་ཟིན་ཐོ་དང་ལག་རྩལ་ལས་དོན་ཁང་།(ཉིན་རེར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀ་དང་། ཉིན་གཅིག་གཉིས་ཙམ་ལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ།) དེ་མིན་ཕ་སྐད་བཤད་མཁན་མང་པོ་མེད་པའི་བོད་སྐད་དང་ཡང་ན་བོད་འབར་མ་སྐད་ཀྱི་ཡུལ་དངོས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ། (ཉི་མ་རེ་རེ།)དགོང་མོའི་བྱེད་སྒོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་དེ། སྤྱིར་ན་འཆད་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་དགོང་དྲོའི་རང་སྦྱོང་བྱེད་པ། སློབ་མས་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་སམ་ཡང་ན་སྡེ་ཁུལ་སྐད་ཡིག་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་རིག་གཞུང་གླེང་སྟེགས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nལས་སྒྲུབ་ཁང་གི་སློབ་ཚན་དེ་ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་དང་། ཧྲང་ཧའེ་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན། པེ་ཅིང་སློབ་ཆེན་བཅས་དང་དེ་བཞིན་ཡོ་རོབ་དང་ཨ་རི་ནས་ཡོང་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ཁས་ལེན་བྱས་པའི་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་ཧྲི་སྨི་སེན་ཉི་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་དང་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀོན་ཀྲང་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་བཅས་ཡིན་པ་དང་། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་འཇུག་སྒོ་དང་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་ལས་ཁང་ནི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ལ་དངོས་གཞིའི་གནས་ཡུལ་ཕྱེད་ཙམ་ནས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པར་བྱེད་དགོས།\nསློབ་མ་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཚེ། སློབ་ཡོན་དང་དེ་བཞིན་ཐེན་ཅིན་ལ་འགྲོ་འོང་བྱེད་པའི་འགྲིམ་འགྲུལ་གྲོན་དངུལ་དང་ནན་ཁའེ་སློབ་ཁུལ་ནང་གི་ཞག་སྡོད་གྲོན་དངུལ་སོགས་སྤྲོད་དགོས་ངེས་ཀྱི་གྲོན་དངུལ་རྩ་ཆག་གཏོང་རྒྱུ་དང་། མེས་པ་ཡོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བ་ཡེ་ཤེས་ལ་འབྲེལ་གཏུག་བྱོས།\nཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ཨ་ཚོགས། ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན། འགོ་ཁྲིད་པ།\nཧྥ་རན་སིའ་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཞིག་འཇུག་ལྟེ་གནས CRLAO ། ཞིབ་འཇུག་པ།\nཟོས་ཡིས་ཏྲི་པུར། ཨོ་རེ་གོན་སློབ་ཆེན། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༥་ནས་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༩་བར།\nན་ཐན་སིམས། ཀ་ལིས་ཧྥོར་ཉ་ཀྱི་སཎ་ཏ་པར་པ་རའི་སློབ་ཆེན། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༦་ནས་སྤྱི་ལོ་༢༠༢༠་བར།\nཤུའན་གུའུན། ཨོ་རེ་གོན་སློབ་ཆེན། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༦་ནས་སྤྱི་ལོ་༢༠༢༠་བར།\nབསོད་ནམས་ལྷུན་གྲུབ། སིད་ནིས་སློབ་ཆེན། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧་མཐར་ཕྱིན།\nལུ་ལིན། ཧྲང་ཧེ་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༨་མཐར་ཕྱིན།\nཔོལ་ནོར་བཟང་། ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༠་མཐར་ཕྱིན།\nབོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐད་རིགས་དང་ཁ་སྐད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་ཆེད་དུ Roche, Gerald (2014). “The Vitality of Tibet’s Minority Languages in the 21st Century: Preliminary Remarks.” Multiethnica 2014: 18–24.\nསློབ་ཚོགས་ཀྱི་མཚོན་ཆེད་དང་ཀུན་སློང་སོགས་ཆེད་དུ་ Yeshes Vodgsal, Atshogs, Sun Kai, Gnamsras Lhanrgayal, and Chang Min, (2017). “Review: The First Tibetan Language and Linguistics Forum.” Journal of Chinese Linguistics 45: 466-487.\nརྒྱ་བོད་སྐད་བརྡའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཐབས་ལས་དོན་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ནན་ཁའེ་སློབ་ཆེན་གྱིས་འབད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་རྒྱབ་ཡོད། དེའི་ལོ་རྒྱུ་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་ན “Many Firsts: The First Sino-Tibetan Summer Linguistics Institute,“ with Xiang Xun, Mary S. Linn, Zoe Tribur, Nathaniel Simms, and Xuan Guan, given at the International Conference on Language Documentation and Conservation, University of Hawai‘i, Manoa, March 4, 2017.\nསི་མི་ཐི་སོན་ནིས་ཡཎ་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་དང་རྒྱ་བོད་སྐད་བརྡའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཐབས་ལས་དོན་ཁང་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཆེད་དུ Atshogs, Yeshes Vodgsal and Mary S. Linn. 2020. “The Sino-Tibetan Language Research Methodology Workshop.” ICH Courier online, Field Report, March 2020. Volume 42: 9-11.\nསློབ་ཁྲིད་འདིར་གུའུན་ཤུའན་གྱིས་སྒྲ་རིག་པ་དང་མིང་རྫས་རིག་པ། སྒྲ་སྦྱོར་རིག་པ་སོགས་གླེང་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་སྒྲ་རིག་པ་ནང་གི་ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་སྒྲ་ཆེས་ཆུང་བ་དང་མིང་རྫས་སྐོར་བ་དང་། གནས་དངོས་ལས་འཕྲོས་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱབ་ལུགས་དང་གཞུང་དངོས་ལས་འཕྲོས་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱབ་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་གོ་དོན་ཡང་སྨྲ་ཡོད།\nསློབ་ཁྲིད་འདིར་དགེ་རྒན་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ཨ་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲ་རྟགས་ཀྱི་གཞི་རྩ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། སློབ་ཁྲིད་འདི་ཕ་སྐད་བོད་སྐད་ཀྱི་སློབ་མའི་ཆེད་དུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པས། རྒྱལ་སྤྱི་སྒྲ་རྟགས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་དང་དབྱངས་རྣམས་ནི་བོད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་བསླབས་ཡོད།།\nསློབ་ཁྲིད་འདི་ལ་འཆད་ཁྲིད་གཉིས་གཏོགས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༦་ལོར་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་དུ་དངོས་སུ་འཚོགས་ནས་བཤད་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་པ་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༢༠་ལོའི་དྲ་ཐོག་སློབ་ཁྲིད་ཡིན།\nདགེ་རྒན་མེ་རེས་ལིཎ་དང་ན་ཐཎ་སིམས་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་འདིར་སྐད་དང་རིག་གནས་གློག་བརྙན་གྱི་ལམ་དུ་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཚེ་འགྲོ་སྟངས་ཆེས་ཡག་ཤོས་གང་ཡིན་སྐོར་ཡིན་ལ། རིག་གནས་དང་སྦྲགས་ནས་སྐད་བརྡ་གློག་བརྙན་དུ་ཅི་འདྲ་པར་དགོས་ཏེ་སློབ་མ་ལ་མཛུབ་སྟོན་བྱས་ཡོད། འཆད་ཁྲིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་གི་འཚོ་བའམ་བྱ་བ་ཁྲོད་ཀྱི་ཁ་བརྡ་དང་། དེ་ལས་གཞན་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་ཀྱི་དྲི་ལེན་ལྟ་བུར་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཁ་བརྡ་འདྲ། དེ་རྣམས་ཁྲོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད། མིང་བརྡ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དམིགས་སུ་བགར་ཡོད། སློབ་མ་རྣམས་ལ་གློབ་བརྙན་པར་ལུགས་བསླབས་པར་འཆད་ཁྲིད་འདི་གློག་བརྙན་པར་ལུགས་ལག་དེབ་ཅིག་བཀོལ་ཡོད་ལ། འཆད་ཁྲིད་ཚར་ནས་སློབ་མ་རྣམས་ལའང་སྐད་བརྡའི་སྲུང་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་གློག་བརྙན་བལྟ་དགོས་སྟེ། སློབ་ཁྲིད་འཚོགས་དུས་སྐོར་གླེང་དགོས།།\nསྤྱི་ལོ་༢༠༢༠་ལོའི་འཆད་ཁྲིད་འདིར་དགེ་རྒན་མེ་རེས་ལིཎ་གྱིས་བཤད་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་སྐོར་གྱི་བལྟ་སྟངས་ཀྱིས་སྐད་བརྡའི་སྤྱོད་ལུགས་དང་སྒྱུར་ཚུལ། སྐྱོང་ཚུལ་སོགས་ཅི་བལྟར་ཤེན་ཤུགས་བཏང་ཡོད་པར་གླེང་ཡོད། སྐད་བརྡ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སོར་གནས་བྱེད་པར་སྐད་བརྡ་སྐོར་གྱི་རྩིས་མཐོང་ཆུ་ཚད་གང་འདྲ་ཡོད་དང་། སྐད་བརྡ་དང་དཔལ་སྦྱོར་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཇི་འདྲ་ཡོད། སྡེ་བ་ནས་ཁྲོང་འཁྱེར་བར་གྱི་སྤོ་ལུགས་གྱི་མགྱོགས་ཚད་སོགས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་ཁྲོང་འཁྱེར་དུ་སྐད་བརྡ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྲེས་ཚུལ་སྤྱིར་བཟུང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་བལྟ་ཚུལ་དང་སྐད་ཀྱི་སྤྱོད་སྟངས་ཀྱང་གླེང་ཡོད།།\n༣༽ རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་དམ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་སྐད་རྒྱུད་གྱི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་འགའ། ཇོར་ཅི་ཝཎ་དྲིམ\nའཆད་ཁྲིད་འདི་རྣམས་ནི་མཁས་དབང་ཇོར་ཅི་ཝཎ་དྲིམ་གྱིས་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༦་ལོར་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་དུ་བྱས་ཡོད་དེ། འདིར་གནའ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གདོད་མའི་མིའི་སྤོ་ཚུལ་ལས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་སྐད་རྒྱུད་ཁྲོད་ཀྱི་སྐད་བརྡ་འགའི་མིང་རྫས་ཀྱི་སྦྱར་སྟངས་སོགས་བརྗོད་གཞི་སྣ་ཚོགས་གླེང་ཡོད། འཆད་ཁྲིད་དུའང་དུས་སྐབས་རེའི་རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་གོ་བ་ལེན་ཚུལ་སྐོར་གླེང་། མཁས་དབང་ཝཎ་དྲིམ་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་ཉམས་མྱོང་སྤྱིར་བཟུང་ནས་སྐད་བརྡ་སྲུང་སྐྱོང་གི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་བལྟ་སྟངས་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་དང་མི་འདང་སའང་སྐོར་གསུངས་ལ། ཁྱད་པར་དུ་སྐད་བརྡ་སོ་སོ་རེ་རེའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་པར་ཅེས་གསུངས་ཡོད།།\n༤༽ རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་འགའ། གྷི་ཡམ་ཞ་ཀེས\nའཆད་ཁྲིད་འདི་རྣམས་ནི་མཁས་དབང་གྷི་ཡམ་ཞ་ཀེས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༨་ལོར་ཤང་ཧེ་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་སློབ་ཆེན་དུ་བྱས་ཡོད་དེ། རྒྱལ་རོང་སྐད་དང་། ཀི་རན་ཏི་སྐད། བོད་སྐད། བོད་འབར་སྐད་ཁྱིམ་ཀྱི་སྐད་རིགས་གཞན་སོགས་དཔེ་རུ་བླངས་ནས། ལོ་རྒྱུས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་དང་ལོ་རྒྱུས་མིང་རྫས་རིག་པ་སྐོར་གླེང་ཡོད། འཆད་ཁྲིད་དུ་རྒྱལ་རོང་སྐད་ཀྱི་བྱ་ཚིག་ཁྲོད་ཀྱི་མིང་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་དང་། སྐད་རྒྱུད་ཡོངས་ཀྱི་མི་སྣའི་སྟོན་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་གཞི་སྣ་མང་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། ཞ་ཀེས་ཀྱི་རྒྱལ་རོང་སྐད་དང་ཀི་རན་ཏི་སྐད་དང་འབྲེལ་བའི་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་བལྟར་ནས་གསུངས་ཡོད།།\n༥༽\tརྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་འགའ། སི་ཀོ་ཏེ་དེ་ལཎ་ཤིས།\nའཆད་ཁྲིད་འདི་རྣམས་ནི་ཨོ་རེ་གོན་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་པོ་སི་ཀོ་ཏེ་དེ་ལཎ་ཤིས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༦་ལོར་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་དུ་བྱས་ཡོད་དེ། རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་གསེས་ལས། དེའི་སྐད་རེ་རེའི་ཚིང་ཚོམ་ཁྲོད་ཀྱི་མིང་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་སྐོར་གླེང་ཡོད། དེ་ལཎ་ཤིས་ཀྱིས་རྒྱ་སྐད་དང་བོད་སྐད་ཀྱི་དཔེ་བླངས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཁོང་ཉིད་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཤར་བྱང་རྒྱ་གར་ཡུལ་ནས་རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་བྷོ་དྷོ་སྐད་ཀྱི་དཔེའང་བླངས་ཡོད།\nའཆད་ཁྲིད་འདི་རྣམས་ནི་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་སྐད་བརྡ་རིག་པ་སློབ་མ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ལོ་རྒྱུས་སྐད་བརྡ་རིག་པའམ་སྐད་དབྱེ་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་སྒོ་ནས་མིང་རྫས་\tསྦྱོར་\tསྟངས་ཀྱི་འགྲེལ་སྟངས་ལ་དོ་སྣང་བྱ་བའི་སློབ་མ་ལ་ཕན་ཐོག་ཆེའོ།།\nདགེ་རྒན་ཐིམ་ཐུར་སི་ཏོན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་༢༠༢༠་ལོའི་དྲ་ཐོག་སློབ་སྦྱོང་ཚོགས་འདུས་ཆེད་དུ་བརྗོད་གཞི་འདི་སྐོར་འཆད་ཁྲིད་གསུམ་བྱས་ཡོད་དེ། དང་པོ་རུ་སྐད་རྒྱུད་དང་དངོས་རྒྱུད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་དང་རིག་གནས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ནས། འབངས་མིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་དང་སྒྲུང་གཏམ་སོགས་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་སྦྱོང་སྟང་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དྲི་ཚིག་ལེན་ཡོད། གཉིས་པ་རུ་སྐད་བརྡ་ར་སྤྲོད་བྱེད་སྐབས་སྐད་བརྡ་སྲུང་སྐྱོང་བའི་ཆེད་དུ་དམངས་སྒྲུང་གི་གལ་གནད་གང་ཡིན་ཏེ་གླེང་། གསུམ་པ་རུ་འཆད་ཁྲིད་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དོན་སྤྱིར་བཟུང་ནས་བོད་ཀྱི་གེ་སར་སྒྲུང་གི་ར་སྤྲོད་བྱེད་ལུགས་གསར་པ་སྙམ་པར་འཇོག་ཡོད།།\nཞིས་ཤཱང་དོང་གི་འཆད་ཁྲིད་འདི་རུ་རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྡུར་བྱེད་སྐད་བརྡ་རིག་པ་སྐོར་གྱི་འཆད་ཆུང་བཞི་གཏོགས་ཡོད་དེ། དེའི་ནང་དགེ་ཞིས་ཀྱིས་རྒྱ་སྐད་དང་བོད་སྐད་ཀྱི་གནའ་དེང་འབྲེལ་བ་གླེང་ཞིང་། ལི་ཧྥང་ཀུའི་དང་སྐད་བརྡ་རིག་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་སྐད་རིགས་འདི་གཉིས་ལ་རྒྱུད་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་སྨྲ་ཡོད། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་སྒྲའི་འགྱུར་སྟངས་མང་ན་སྐད་རིགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འགེབས་འགྲོ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་གསལ་བྱེད་སྦྲགས་མ་དེང་སང་མེད་མོད། བོད་སྐད་དང་སྐད་གཞན་གྱི་བསྡུར་བ་ལ་བསྟེན་ནས་གནའ་རྒྱ་སྐད་ལ་ཡོད་དེ་ཤེས་ཐུབ་པར་གསུངས། ཞིས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྡུར་བའི་ཐབ་ལམ་དང་སི་ཝ་དེ་ཞིའི་མིང་ཐོ་ལྟ་བུར་རྩ་བའི་མིང་བརྡའི་ཐོའི་སྤྱོད་སྟངས་གླེང་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་ཡི་གེ་རྣམས་སྒྲ་དང་བྲལ་བར་སྣང་ཡོད་ཅིང་བསྡུར་བྱ་ལྷག་པར་དཀའ་བཤད་ཟིན་ནས་བསྡུར་ཐབས་ལེགས་པོ་འགའ་སྙམ་པར་འཇོག་ཡོད།།\nའཆད་ཁྲིད་འདི་རྣམས་ནི་དགེ་རྒན་མེ་རེས་ལིཎ་དང་དགེ་རྒན་ཟོས་ཡིས་ཏྲི་པུར་གཉིས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧་ལོའི་དབྱར་ཁར་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་དུ་ཉིན་གཉིས་རིང་དུ་འཆད་ཡོད་དེ། མིང་དང་ཕྲད་ཀྱི་དབྱེ་སྟངས་དང་དེའི་རྣམ་དཔྱོད་བྱེད་ལུགས་སོགས་གླེང་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་མིང་བརྡ་དང་བྱ་ཚིག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་བྱ་ཚིག་གིས་མཚོན་པའི་དུས་དང་གཟུགས་སྐོར་གླེང་ཡོད། གཞན་ཡང་བྱ་ཚིག་མིང་དུ་འགྱུར་ཚུལ་དང་། མིང་ཚོམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས། མིང་ཚོམ་ཚིག་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་པའི་ཚུལ་གླེང་ཡོད།\nཔེ་ཅིང་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ལིན་ཡོའུ་ཇིང་གིས་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༨་ལོར་སློབ་ཁྲིད་ཆུ་ཚོད་༡༥་འདི་འཁྲིད་ཟིན་མྱོང་། སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་ལ་སྐད་རིགས་དབྱེ་སྟངས་རིག་པའི་སྒོ་ནས་མིང་ཚོམ་ཀྱི་མིང་རྫས་སྦྱོར་ལུགས་ཏེ་ཡིན། སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བར་མིང་རྫས་ཀྱི་རིགས་སྣ་ཚོགས་མདོར་ཙམ་གླེང་ནས་དེ་རྣམས་རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཁྲོད་ཀྱི་གྲུབ་ལུགས་དང་སྒྲིག་གཞི་གཙོ་བོར་བཤད་ཡོད།\nསློབ་ཁྲིད་འདི་ནི་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་། སློབ་མ་རྣམས་ལ་འདྲིས་མྱོང་མེད་པའི་སྐད་བརྡ་གང་རུང་གི་མིང་ཚོམ་ཁྲོད་ཀྱི་མིང་རྫས་སྦྱོར་ལུགས་སྐོར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཐོན་པར་བསླབས་ཡོད་ཅིང་། ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་དང་འབྲེལ་བའི་སློབ་ཁྲིད་གཞན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་ཐོག\n༡༠༽\tརྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་འགའ། ཤོ་བྷ་ན་ཆེལ་ལཱི།\nདགེ་རྒན་ཤོ་བྷ་ན་ཆེལ་ལཱི་ཡིས་འཆད་ཁྲིད་འདི་རྣམས་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧་ལོའི་དབྱར་ཁར་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་དུ་བྱས་ཡོད་དེ། དགེ་ཆེལ་ལཱི་ཉིད་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ལས་རྒྱ་གར་གྱི་མ་ནི་པུར་ཡུལ་གྱི་བོད་འབར་སྐད་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་ལམ་ཀང་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་སྐད་བརྡ་ཞིག་དཔེ་བླངས་ནས། མིང་རྫས་དང་སྒྲ་སྦྱོར་རིག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་བཤད་ཡོད། འཆད་ཁྲིད་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་ལ། འཆད་ཁྲིད་འདི་རྣམས་ལ་གློག་བརྙན་པར་མེད་མོད། འཆད་ཁྲིད་ཀྱི་མ་གཞི་ཡིག་ཆ་འདིར་སྣོན་ན་བལྟ་ཆོག\nའཆད་ཁྲིད། ༡༽ རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཁྲོད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ།\nའཆད་ཁྲིད། ༢༽ རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་རྫས་སྦྱོར་ལུགས་མདོར་ཙམ་གླེང་བ།\nའཆད་ཁྲིད། ༣༽ རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་སྐད་བརྡའི་འབྲེལ་བ་དང་དབྱེ་སྟངས།\nའཆད་ཁྲིད། ༤༽ ལ་དོན་དང་གོ་རིམ་སྟོན་ཆས།\nའཆད་ཁྲིད། ༥༽ བྱ་ཚིག་གི་ཟློས་ཚུལ།\nའཆད་ཁྲིད། ༦༽ སྐད་བརྡའི་འབྲེལ་འདྲིས།\nགཟའ་འཁོར་གཉིས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་འདི་ནི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཀ་ཏི་ཡ་ཆིར་ཀོ་ཝ་ལགས་དང་སྐུ་ཞབས་ཝང་དེ་ཧེ་གཉིས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧་ལོར་དབྱར་ཁར་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་དུ་འཁྲིད་སོང་། སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་ནི་སྐུ་ཞབས་ཝང་དེ་ཧེའི་ཕ་སྐད་ཨེར་སུ་སྐད་དེ་ཡིན། ཨེར་སུ་སྐད་ནི་བོད་འབར་སྐད་རིགས་ཁྲོད་ཀྱི་དབྱི་རིགས་སྐད་ཅིག་ཡིན་ཅིང་བཤད་མཁན་གཙོ་ཆེ་བ་སི་ཁྲོན་དུ་གནས་ཡོད། སློབ་ཁྲིད་རིང་ལ་དགེ་ཆིར་ཀོ་ཝ་ཡིས་སློབ་མ་རྣམས་ཨེར་སུའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཅི་ལྟར་བྱ་དགོས་པར་བསླབས་ཡོད། སི་ཁྲོན་གྱི་སྐད་གཞན་དང་འདྲ་བར་ཨེར་སུ་སྐད་ཀྱི་སྒྲའི་བཀོད་སྟངས་དང་སྦྱོར་ལུགས་སོགས་ཤིན་ཏུ་རྙག་འཛིངས་ཆེ་ཞིང་། སློབ་ཁྲིད་ཀྱིས་དུས་ཚོད་ཕལ་ཆེ་བ་ཨེར་སུ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་སྐོར་གྱི་སློབ་ཚན་རེད། སྐུ་ཞབས་ཝང་དེ་ཧེ་ཡི་བཤད་བཏང་དཔེ་རུ་འཇོག་ནས་དགེ་ཆིར་ཀོ་ཝ་ཡིས་ཀྱང་སློབ་མ་ཚ་ལ་ཁའི་ཡ་རྐན་སོགས་གྱི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཐབས་བསླབས་ཡོད། སྒྲ་རྫས་དང་སྒྲ་རིག་པ་ལས་གཞན་ཡང་ཨེར་སུ་སྐད་ཀྱི་མིང་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་དང་བྱ་ཚིག་གི་ཕྱོགས་སྟོན་པའི་སྔ་རྐྱེན་སྐོར་གླེང་ཡོད།།\nIf the video is not available, try these links.\nན་ཐན་སིམས་དང་དགེ་རྒན་ཀ་ཏི་ཡ་ཆིར་ཀོ་ཝ་ལགས་གཉིས་ཀྱིས་འཆད་ཁྲིད་འདི་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༦་ལོར་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་དུ་བྱས་ཟིན་ཏེ། འབངས་མིའི་ཡུལ་སྲོལ་ཁྲོད་ཀྱི་རྩི་ཤིང་རིག་པ་སྐོར་གླེང་ཡོད། འཆད་ཁྲིད་འདིར་འབངས་མིའི་ཡུལ་སྲོལ་ཁྲོད་ཀྱི་རྩི་ཤིང་རིག་པ་ར་སྤྲོད་བྱེད་པའི་དགོས་མཁོ་བཤད་ནས། སིམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་ལས་འཕྲོས་ཏེ། སི་ཁྲོན་རྔ་བའི་ནག་ཆུ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་འདྲ་མིན་བསྡུས་པའི་ཉམས་མྱོང་བཤད་ཡོད་པ་དང་། སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཟས་ཆས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་སམ་སྨན་རྩ་སོགས་ཀྱི་བཀོལ་སྤྱོད་སྐོར་དྲིས་ལེན་རེའུ་མིག་ཅིག་འཕུལ་ཡོད། དགེ་ཆིར་ཀོ་ཝ་ཡིས་ཀྱང་སི་ཁྲོན་གྱི་རྩི་ཤིང་གི་མིང་སྣ་ཚོགས་ར་སྤྲོད་བྱེད་པའི་བྱ་བའི་ཉམས་མྱོང་གསུངས་ཡོད།\nའཆད་ཁྲིད་འདི་རྣམས་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཟེང་ཤིའུ་ཡུ་ཡིས་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧་ལོའི་དབྱར་ཁར་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་དུ་བྱས་ཡོད་དེ། ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་སྒྲིག་གཞི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒྲའི་ཞིབ་འཇུག་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་སྟེ་ཡིན། ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་སྒྲ་རྫས་དང་ལྟོས་བཅོས་ཀྱི་སྒྲ་རྫས་ཀྱི་རིགས་གཞིར་བཟུང་ནས་དགེ་ཟེང་གིས་ཀྱང་སྒྲའི་ཁྲིམས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྲེལ་ཚུལ་སྐོར་གླེང་ཡོད།\nའཆད་ཁྲིད་འདི་རྣམས་ཀྱི་གློག་བརྙན་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧་ལོར་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་དུ་པར་ཡོད་དེ། དེའི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་ནི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་མཉན་ཆས་FLEx་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན། མཉན་ཆས་འདི་ནི་དབྱར་ཁའི་སྐད་བརྡ་རིག་པ་ཚོགས་འདུས་ཞེས་འབོད་པའི་ཚོགས་འདུས་ཞིག་གིས་གོང་དུ་འཕེལ་ཡོད་པ་དང་། སྐད་བརྡ་རིག་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད།\nམི་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་FLEx་མཉན་ཆས་བརྒྱུད་ནས་བྱ་བ་ནས་ཉམས་མྱོང་གང་འདྲ་གསགས་ཡོད་དེ་འཆད་ཁྲིད་དུ་བཤད་ཡོད། སྐུ་ཞབས་ཝང་དེ་ཧེ་ཡིས་FLEx་མཉན་ཆས་སྤྱོད་ནས་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་སྐད་ཨེར་སུ་སྐད་ལ་ཚིག་མཛོད་ཇི་ལྟར་སྒྲིག་ཡོད་པ་དང་། གུའུན་ཤུའན་གྱིས་FLEx་ཀྱི་སྤྱོད་སྒོ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཡོད། གུའུན་ཤུའན་གྱིས་འདྲ་པར་དང་སྒྲ་གཉིས་FLEx་དུ་ཇི་ལྟར་བཀོད་དགོས་སྨྲ། དེ་ལས་གཞན་དགེ་ཚེ་དབང་སྒྲོལ་མས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་སྐད་སི་ཏུ་རྒྱལ་རོང་དང་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས། སྐད་བརྡ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་FLEx་སྤྱོད་པའི་ཉམས་མྱོང་གླེང་ཡོད།།\nན་ཐཎ་སིམས་ཀྱིས་འཆད་ཁྲིད་ཆ་ཤས་གསུམ་ཅན་འདི་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༢༠་ལོར་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་གྱི་དྲ་ཐོག་ཚོགས་འདུས་ཆེད་དུ་བྱས་ཡོད། འཆད་ཁྲིད་ཀྱི་ནང་དོན་ནི་FLEx་དང་ELAN་གྱི་མཉན་ཆས་མཉམ་དུ་སྦྲགས་ནས་སྐད་བརྡའི་ཞིབ་འཇུག་ཅི་ལྟར་གྲུབ་དགོས་སྟེ་ཡིན། དང་པོ་ནི་ELAN་གྱི་ངོ་སྤྲོད་དང་། གཉིས་པ་ནི་FLEx་གྱི་ངོ་སྤྲོད། གསུམ་པ་ནི་ELAN་དང་FLEx་གཉིས་མཉམ་དུ་ཅི་ལྟར་སྤྱོད་ཐུབ་སྐོར་གླེང་།།\nཐེའེན་ཅིང་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཞིས་ཤུའུ་ཅུན་གྱི་འཆད་ཁྲིད་འདི་རྣམས་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧་ལོའི་དབྱར་ཁར་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་དུ་སྒྲ་ཕབས་ཡོད། འཆད་ཁྲིད་འདི་རྣམས་སུ་སྒྲ་རིག་པ་ལས་སྒྲའི་མཐོ་དམའ་དང་དྲག་ཞན། གདངས་ཚད་ལ་སོགས་ཚད་འགྲན་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་སྣ་ཚོགས་སྐོར་ཡིན།།\nདགེ་རྒན་བསོད་ནམས་ལྷུན་གྲུབ་གྱི་འཆད་ཁྲིད་འདི་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧་ལོའི་དབྱར་ཁར་ནན་ཀེས་སློབ་ཆེན་དུ་སྒྲ་ཕབས་ཡོད་མོད། འཚོགས་འདུས་ཀྱི་འཆར་གཞི་རུ་བཀོད་མེད། འཆད་ཁྲིད་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་ཡིན་ཅིང་། དགེ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་སྐད་དང་མིའི་ངོས་འཛིན། བཤད་མཁན་གྱིས་རང་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་སྐད་བར་གྱི་བསྡུར་ཚུལ། བལྟ་སྟངས། འབྲེལ་བ་སོགས་སྙམ་ཡོད། ཁོང་ནི་རྟའུ་སྐད་བཤད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཅིང་རང་གི་ཉམས་མྱོང་ལ་བསྟེན་ནས་སློབ་མ་རྣམས་སྐད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་སྐོར་གླེང་པར་སྐུལ་སློང་བྱེད་ཡོད།།\nཤང་ཧེ་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཝང་ཤུང་ཆེང་གྱི་འཆད་ཁྲིད་འདིར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བའི་སྒྲ་ཡོད་དང་སྒྲ་མེད་ཀྱི་སྣ་སྒྲ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་ཡིན་ལ། འཚོགས་འདུས་གང་རུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་ཅིང་ཁ་སྐོང་པའི་འཆད་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན། དགེ་རྒན་ཝང་གིས་སྣ་སྒྲའི་སྒྲུབ་ཆ་འབུགས་ཀྱི་མགྱོགས་ཚད་ལ་སོགས་མཚོན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་འགའ་བསྡུར་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྟེང་གི་སྣ་སྒྲའི་སྤེལ་རིམ་གླེང་ཡོད།།\nདགེ་རྒན་ལཱའི་ཡུན་ཧྥན་གྱི་འཆད་ཁྲིད་འདི་སི་ཁྲོན་གྱི་རྒྱལ་རོང་སྐད་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྲོ་སྐྱབས་ཞེས་བྱ་བ་སྐོར་ཡིན་ལ། འཚོགས་འདུས་གང་རུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་ཅིང་ཁ་སྐོང་པའི་འཆད་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན། འཆད་ཁྲིད་འདིའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཁྲོ་སྐྱབས་སྐད་ཀྱི་བྱ་ཚིག་ཏུ་མི་སྣའི་སྟོན་ཚུལ་ཡིན། གཞན་ཡང་བྱ་ཚིག་གི་མིང་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལས་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བའི་ཡུལ་བར་གྱི་གོ་རིམ་དང་འབྲེལ་བ་གླེང་ཡོད།།


ས་བཅད་གསུམ་པ། བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་བོད་མིའི་ཤེས་རིག\nམཐའ་མའི་བསྐྱར་བཅོས། (༣༠༡༩༩༩༠༥༣༠)\tའབྲི་མཁན། ཡེ་ཤེས་ཆོས་བཟང་།\t༣༠༢༠༡༣༡༩༠༡\nའཇིག་རྟེན་འདིར་མིའི་འགྲོ་བ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང༌། སོ་སོའི་དུས་རབས་དང་བསྟུན་པའི་ཤེས་རིག་རེ་བྱུང་ཡོད་དེ། ཐོག་མར་རྩི་ཤིང་གི་སྤྱིལ་བུ་དང༌། རྡོ་དབྱུག་གི་ལག་ཆ་ཐབས་ཆག་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་སྤྱོད་པ་དང༌།\nའཇིག་རྟེན་འདིར་མིའི་འགྲོ་བ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང༌། སོ་སོའི་དུས་རབས་དང་བསྟུན་པའི་ཤེས་རིག་རེ་བྱུང་ཡོད་དེ། ཐོག་མར་རྩི་ཤིང་གི་སྤྱིལ་བུ་དང༌། རྡོ་དབྱུག་གི་ལག་ཆ་ཐབས་ཆག་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་སྤྱོད་པ་དང༌། དེ་ནས་ཞིང་འབྲོག་གི་སོ་ནམ་དང༌། མདའ་གཞུ་སོགས་མཚོན་ཆ་བཟོ་ཤེས་པ་བཅས་རིམ་བཞིན་ཤེས་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་མཐར་དེང་དུས་ཀྱི་གནམ་ས་བླ་འོག་བསྒྱུར་ནུས་པའི་ཚན་རིག་གི་འཕྲུལ་ཆས་འདི་དག་བཟོ་ཤེས་པ་བྱུང༌། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་རྡོ་ཆས་རྙིང་པའི་ལག་རྩལ་ནས་རིམ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ་དེང་དུས་ཀྱི་བོད་མིའི་ཤེས་རིག་འདི་དག་བྱུང༌ཡོད།\nརྡོ་ཆས་རྙིང་པའི་སྐབས་ཀྱི་གནའ་རྫས་དེ་དག་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ནས་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། གྲངས་ཀ་ཡང་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་འདིས་མངའ་རིས་མན་དང༌། མདོ་ཁམས་ཡན་གྱི་ས་ཁུལ་འདི་དག་ཏུ་བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མི་ཡི་རིགས་འཚོ་ཞིང་གནས་པ་དང༌། དེ་དག་གི་ཤེས་རིག་དང་ལག་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་ཀྱང་དུས་དེར་གཞིགས་ཀྱིས་ཡག་པོ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། སྤྱི་ལོ་1956ལོར་ནག་ཆུའི་ས་ཁུལ་དུ་གནའ་བོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཤུལ་ལུས་རྡོ་ཆས་རྙིང་པ་རིགས་གཉིས་རྙེད་པ་དང༌། དེ་རྗེས་གཉའ་ལམ་དང༌། དིང་རི། ཤན་ཚ། སྤུ་ཧྲེང༌། སུམ་མདོ། རྣམ་གླིང་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་ནས་རྡོ་ཆས་རྙིང་པའི་དུས་རབས་ཀྱི་གནའ་རྫས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་རྙེད་པར་བརྟགས་ན་བོད་འདིར་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཕྲག་གི་གོང་དུ་རོང་འབྲོག་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་དུ་མི་རྣམས་འཚོ་ཞིང་གནས་པར་ངེས་ཏེ། འདི་ནས་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཕྲག་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་འཇིག་རྟེན་འདིར་མཚོན་ཆ་དང༌། ལག་ཆ་བཟོ་རྒྱུའི་ལག་རྩལ་ཡར་རྒྱས་བྱུང་བའི་དུས་རབས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་ཆེད་རམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད་པ་གཅིག་ཏུ་མཐུན། ཨེ་ལྗིབ་ཕུ་ཐི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ལོ་ངོ་འབུམ་གསུམ་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་རྡོ་ཆས་རྙིང་པ་དེ་དག་དང་ང་ཚོ་བོད་ཡུལ་གྱི་རྡོ་ཆས་རྙིང་པ་དེ་དག་བཟོ་དབྱིབས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པས་དེ་ལྟར་ན་བོད་ཀྱི་རྡོ་ཆས་རྙིང་པ་དེ་དག་ལའང་ལོ་ངོ་འབུམ་གཉིས་དང་གསུམ་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་སེམས་སོ། གཞན་ཡང་དེང་དུས་བྱང་ཐང་མི་མེད་ལུང་སྟོང་གི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ས་འོག་ནས་གནའ་རྫས་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་དག་ལ་དཔྱད་ན། བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་དུས་རབས་རྣམས་སུ་བོད་ཡུལ་བྱང་ཐང་གི་ས་ཁུལ་འདི་དག་དེང་དུས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་ལྟར་གྲང་ལྷགས་ཆེ་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། འགྲོ་བ་མི་ཡི་རིགས་རྣམས་འཚོ་གནས་བྱེད་སའི་དྲོ་ཞིང་འཇམ་ལ་ཡངས་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་པར་ཤེས་ཐུབ།\n1. ཆབ་མདོ་ཁ་རུབ་ཀྱི་གནའ་ཤུལ། ཁ་རུབ་ཀྱི་གནའ་རྫས་དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་རིག་གནས་སྐོར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་བདེན་དཔང་ཞིག་ཡིན། གནའ་རྫས་དེ་དག་གི་རིགས་དང་ངོ་གྲངས་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ་》ལས། གདོད་མའི་ཁ་རུབ་གྲོང་ཚོ་དེ་ནི་རྫ་ཆུའི་ནུབ་ངོས་ཆུ་འགྲམ་དུ་གནས་ཡོད་ལ། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་སུམ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད། ཚོད་དཔག་ལྟར་ན། གནས་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི་སྤྱི་ཁྲེ་གྲུ་བཞི་མ་ཆིག་ཁྲི་ཙམ་ཡོད་ཅིང༌། ད་ཕན་སྔོག་ཐེངས་སྔ་རྟིང་གཉིས་ལ་བསྡོམས་པས་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ཁྲེ་གྲུ་བཞི་མ་ཆིག་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་བསྔོགས་ཏེ་ས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་གནའ་རྫས་རིགས་མི་འདྲ་བ་ནི། ཁང་པའི་རྗེས་ཤུལ་ཁག་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་དང༌། རྡོ་རྩིག་དུམ་བུ་གསུམ། རྡོ་རྩིག་གི་སྡིངས་ཆ་སྒོར་མོ་གཉིས། རྡོ་ཡི་ར་སྐོར་གསུམ། མེ་ཡི་ཐལ་དོང་ཁག་བཞི་བཅས་ཡོད་པ་དང༌། གནའ་རྫས་རྡོ་ཆས་ངོ་གྲངས་བདུན་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་དོན་བརྒྱད་དང༌། རུས་ཆས་ངོ་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་བརྒྱད། རྫ་ལེབ་ཉི་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་ཡོད་ལ་ལྷུ་སྒྲིག་ཐུབ་པ་ངོ་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག རྒྱན་ཆ་དངོས་རིགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བཅས་ཡོད་ཅིང༌། རྩྭ་བསྲེས་འདམ་པའི་ཁང་པ་ལའང་སྒོར་མོ་དང༌། གྲུ་བཞི། ནར་མོ་སོགས་བཟོ་དབྱིབས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ལ་ཁང་པ་དེ་ཚོའི་དབུས་སུ་སྒྱེད་རྡོ་རྐང་གསུམ་སོགས་ཀྱི་ཐབ་ཀྱང་ཡོད།\nས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་རུས་ཆས་ནི་ཉུང་ཙམ་ཡིན་ཞིང་རུས་ཆས་ཀྱི་གྲས་སུ། སྙུང་བུ་དང༌། ཁབ། སྟ་རེ། རུས་ལེབ་སོག་ལེའི་ཁ་ཅན། རྭ་སྙུང་སོགས་དང༌། དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་གྱི་རུས་པ་མང་པོ་ཐོན་པ་དང༌། རུས་ཆས་མང་ཆེ་བ་ནི་བཟོ་དབྱིབས་ལེགས་ཤིང་ཞིབ་ཚགས་ཆེ། རུས་ཁབ་ལ་ལར་ལིའི་སྨི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཙམ་ལས་མེད་ལ་ཁབ་མིག་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དུ་བསྡད་ཡོད་པས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཡོད།\nརྫ་ཆས་ནི་ཁོག་མ་དང༌། སླ་ང༌། ཕོར་པ་སོགས་རིགས་ཉུང་ཙམ་ལས་མེད་རུང༌། དེ་དག་གི་རི་མོའི་རྣམ་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། བརྐོས་རིས་དང༌། ཐག་རིས། ལེབ་ཤད། འཚེར་ཅན། སྨྱུག་གཟེབ་སོགས་རིགས་ཧ་ཅང་མང་ཞིང༌། རྫ་ཆས་ཀྱི་མགོ་ནི་དམར་པོ་དང༌། སེར་པོ། ཐལ་མདོག ནག་པོ་བཅས་ཡོད་ལ་རྫ་ཆས་མང་ཆེ་བ་འཇམ་ཤ་དོད་ལ་སྤུས་ཀ་དག་པོ་མཆིས།\nམཛེས་རྒྱན་དངོས་ཆས་སུ་སྐྲ་གཟེར་དང༌། མོ་ཀོར། རྣ་ལུང༌། ཕྲེང་རིལ། མགུལ་རྒྱན། ཕྲུལ་ཕྲུལ། འགྲོན་བུ་སོགས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཆས་ནི་རྡོ་དང༌། གཡང་ཊི། རུས་པ་སོགས་ཡིན་ལ་མཛེས་ཤིང་སྤུས་ཀ་དག་ཅིང་རྣམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད།\nས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་དངོས་པོ་མང་ཆེ་བ་ནི་རྡོ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐོན་སྐྱེད་ལག་ཆ་ཡིན་ཞིང༌། དེའི་ནང་རྡོ་ཆས་ཕྲ་མོ་དང༌། བརྡར་བཟོས་རྡོ་ཆས་བཅས་རིགས་གསུམ་ཡོད་ལ། ལག་ཆ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་སྦྱག་མ་དང༌། སྟ་རེ། འཇོར། གཤོལ། མདུང་རྩེ། མདའ་རྩེ། འབྲེག་གཏུབ་ཀྱི་ལག་ཆ་དང༌། གཙགས་གཅོད་ཀྱི་ལག་ཆ། འཛོག་རྡུང་གི་ལག་ཆ་སོགས་ཁྱོན་བསྡོམས་རྣམ་གྲངས་དྲུག་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད། ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་འདི་ཡིས་ཆབ་མདོ་ཁོ་ན་ཙམ་གྱི་ས་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་མིའི་ཤེས་རིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མདོ་ཁམས་ཡན་དང་དབུས་གཙང་མན་ཆད་ཀྱི་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་རྣམ་པ་མཚོན་ཐུབ།\n2. བྲག་མགོ་ཁ་ས་མཚོ་ཁའི་གནའ་དུར། མདོ་ཁམས་ཏྲེ་ཧོར་བྲག་མགོའི་ཁ་ས་མཚོ་ཁ་ནས་སྤྱི་ལོ་1981ལོར་གནའ་དུར་ལས་མི་རོ་བཞི་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཞིག་བུད་པ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནའ་རྫས་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཐོན་ཡོད། མི་རོ་དེ་དག་རྡོ་ལེབ་ཀྱི་རོ་སྒམ་ནང་དུ་བཅུག་ཡོད་ཅིང༌། རྡོ་ལེབ་དེ་རིགས་དེང་སང་ས་གནས་དེ་གར་གཏན་ནས་མཐོང་རྒྱུ་མེད། ད་དུང་མི་རོ་དེ་དག་དང་ལྷན་དུ་རྡོ་ཆས་ཕྲ་མོ་སྣ་ཚོགས་དང༌། རུས་ཁབ། རུས་འབུག རུས་ལེབ་སོ་ཅན་སོགས་རུས་ཆས་སྣ་ཚོགས། ཟངས་ཀྱི་ཅ་ལག་བཅས་དང༌། གཞན་ཡང་རྫ་མའི་རིགས་ཁ་ཤས་སོགས་ཐོན་ཡོད། དུར་དུ་སྦ་ཚུལ་དེ་ལ་བརྟགས་ན་གནའ་བོའི་བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པར་མཐོང་སྟེ། གནའ་རབས་བོན་ལུགས་ལ་དུར་སྦ་བའི་སྐབས་སུ་དུར་རྒྱགས་དང༌། དུར་ནོར་ཞེས་པ་རང་གི་གཅེས་པའི་ནོར་རྫས་དང་སྒོ་ཕྱུགས་རེ་བསད་དེ་རོ་དང་ལྷན་གཅིག་དུར་དུ་སྦ་བའི་སྲོལ་ཡོད་ལ། རྗེས་སུ་གཡུང་དྲུང་བོན་ཆོས་ཀྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་དང་སློབ་དཔོན་པད་མ་འབྱུང་གནས་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་བོན་ཆོག་དང་ཆོས་ཆོག་རྣམས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གནང་བའི་སྐབས་སུ་དུར་རྫས་དེ་དག་གི་ཚབ་ཏུ་འབྲུ་སྣ་དང༌། དར་སྣ། ཟན་གྱིས་བཅོས་པའི་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་བཅས་རོ་དང་ལྷན་གཅིག་ཏུ་སྦེད་པའམ། ཡང་ན་དུར་ནང་དུ་དོར་བའི་སྲོལ་ཕྱེས་པ་དེ་དེང་དུས་ཀྱང་བོད་ལུགས་མ་ཉམས་པར་བོན་ཆོས་གཉིས་ཀའི་བླ་མ་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེང་དུས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་དམག་འདྲེན་པ། དུར་སྦ་བ། བག་མ་ལེན་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་བོད་རང་གི་སྲོལ་རྙིང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་སྒོམ་འཆིང་བཅའ་ཚུལ་འདི་ལས་ལྷག་པའི་དཔང་པོ་ཞིག་ཅི་ཡོད།\n3. ལྷ་སའི་ཆུ་གོང་གི་གནའ་ཤུལ། སྤྱི་ལོ་1984ལོར་ལྷ་སའི་ཆུ་གོང་གནའ་ཤུལ་ནས་རྙེད་པའི་གནའ་རྫས་ཁག་དེའི་རིགས་དང་དབྱེ་བ་ཧ་ལམ་ཙམ་ཞིག་རྒྱ་ཡིག་གི་《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་》1990ལོའི་དེབ་4པ་ ལས། “གནའ་ཤུལ་དེ་ནི་ལྷ་ས་གྲོང་གི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོང་མཐའ་ཆུ་གོང་དུ་ཡོད་ལ། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་སུམ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད། གནའ་ཤུལ་གྱིས་ཁྱབ་པའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཧ་ལམ་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་ལ། ཐེངས་འདིར་སྔོག་འདོན་བྱས་པ་ནི་ཧ་ལམ་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡིན། གནའ་ཤུལ་དེའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ཁྲེ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་ས་མཚམས་ན་དུར་ཁྲོད་ཅིག་གསར་དུ་རྙེད་པ་ལས་བམ་རོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཞིག་བསྔོགས་ནས་ཐོན། གཞན་ཡང་གནའ་ཤུལ་དེར་ས་དོང་ཆེན་པོ་བཅུ་ལྷག་ཞིག་རྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཕལ་ཆེར་དབྱིབས་ཟླུམ་གཟུགས་སུ་གཅིག་གྱུར་ཏུ་སྣང་ལ། དོང་གི་ནང་དུ་རྫ་ཆག་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་རུས་པ། རྡོ་ཆས་དང་རྡོ་དུམ་སོགས་ཡོད། གཞན་ཡང་ས་དོང་ཁ་ཤས་ལ་སའི་ཐེམ་པ་རིམ་གཉིས་རེ་ཡོད་པ་ཕལ་ཆེར་མིའི་སྡོད་གནས་འདྲ་མིན་ནམ་སྙམ། གནའ་ཤུལ་དེ་དག་ལས་ཐོན་པའི་གནའ་རྫས་དེ་དག་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔྱད་གཞི་ཞིག་ཏུ་སྣང་ལ། གཙོ་ཆེ་བའི་གནའ་རྫས་རྡོ་ཆས་དང༌། རྫ་ལེབ། རུས་ཆས། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་རིགས་ཀྱི་རུས་པ་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་བཅས་བྱུང་ཡོད་པ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་ན། གནའ་རྫས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་དེ་ཧ་ལམ་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ལྟར་ན་གྲངས་ཁྲི་ཕྲག་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ། བཟོས་རྡོ་དང་བརྡར་རྡོའི་རིགས་གཉིས་སུ་འདུག་སྟེ། དེའི་ནང་དུ་མང་ཆེ་ཤོས་ནི་བཟོས་རྡོ་རགས་པའི་རིགས་ཡིན་ལ། བརྡར་རྡོའི་རིགས་ཀྱང་ཁ་ཤས་ཤིག་བྱུང་འདུག རྡོ་ཆས་ཆེ་བ་ལ་སྟ་རེ་དང༌། ཐོ་བའི་དབྱིབས་ཅན་གཅོད་བྱེད་དང༌། གཏོར་བྱེད། བརྡུང་བྱེད་སོགས་ཀྱི་རྡོ་ཆས། ཆུང་རིགས་ལ་གྲི་འབུག་སོགས་གཞོག་བྱེད་དང༌། གཏུབ་བྱེད་དང༌། འབུག་བྱེད་སོགས་ཀྱི་རིགས་ཡོད། གཞན་ཡང་སྤྱོད་སྒོ་མི་གསལ་བའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་འདི་དག་སྤྱོད་སྒོ་མང་ལ་སྤུས་ཚད་དག་པོར་སྣང༌། འདི་དག་གི་ནང་དུ་ཞིང་ལས་ཀྱི་ལག་ཆ་ཡོད་པར་མ་ཟད་ད་རུང་ལག་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཆས་ཡོད་པ་འདིས་སྐབས་དེར་ལག་ཤེས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མཐོན་པོར་སླེབས་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ།\nརུས་ཆས་ཀྱི་སྐོར་ལ་མང་ཆེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྐང་ལག་གི་རུས་པ་ལས་བཟོས་པའི་ཁབ་དང༌། འབུག སོ་མང༌། སྐྲ་གཟེར། མདའ་རྩེ་སོགས་ཡོད་ལ་དེའི་ནང་ཆེས་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ནི་རུས་ཁབ་རྩེ་མོ་ན་ཁབ་མིག་ཡོད་པ་དེང་དུས་ལྕགས་བཟོའི་ཁབ་དབྱིབས་དང་ཆེས་མཚུངས་པར་སྣང༌།\nརྫ་ཆས་ཀྱི་རིགས་ལ་ཆེ་ཆུང་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཡོད་པ་རྫ་མ་ལུང་གཅིག་ཅན་དང༌། རྫ་མ་ལུང་གཉིས་ཅན་དང༌། ལྷུང་བཟེད། ས་རྫའི་གཟར་བུ། རྫ་བུམ་སྐེ་རིང་ཡོད་པ་དེ་དག་བཟོ་དབྱིབས་མཛེས་ཤིང་སྤུས་ཚད་དག་པོར་ཡོད་པ་སྐབས་དེའི་རྫ་མ་བཟོ་རྒྱུའི་ལག་རྩལ་ཧ་ཅང་མཐོན་པོར་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།\nརྒྱན་ཆའི་སྐོར་ལ། རུས་པའི་སྐྲ་གཟེར། རྣ་རྒྱན། ས་རྫའི་གདུ་བུ་དང༌། རྡོའི་གདུ་བུ་སོགས་ཡོད་པ་དེ་དག་ཕལ་ཆེར་མགོ་རྒྱན་གྱི་གྲས་སུ་ངེས། གཞན་ཡང་རྟ་རུས། ནོར་རུས། ར་ལུག་གི་རུས་པ། ཉ་རུས་བཅས་ཡོད། ”\nཅེས་འཁོད་འདུག གོང་གསལ་ས་གནས་ཁག་ནས་ཐོན་པའི་གནའ་རྫས་ཁག་ལ་བརྟགས་ན་ཁང་པའི་ཤུལ་དང༌། སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་ངོ་སུམ་སྟོང་ཡས་མས་སྐབས་ནས་བོད་མི་རྣམས་ལ་གཏན་འཁེལ་གྱི་སྡོད་ས་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ་ཞིང་འབྲོག་གི་ལས་ཀ་བྱེད་ཅིང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་པར་མ་ཟད། ཁབ་དང༌། འབུག རྫ་ཆས་རི་མོ་ཅན། གཡང་ཊི་སོགས་ཉེར་མཁོའི་ལག་ཆ་དང་རྒྱན་ཆ་སོགས་ཡོད་པ་འདི་དག་ལ་བལྟས་ན་སྐབས་དེའི་བོད་མིའི་ཤེས་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་དེ་སྐབས་དེའི་སྔོན་ཐོན་མི་རིགས་དག་ལས་མི་དམན་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་གསལ་ཏེ། རྒྱ་ནག་གི་ཡང་ཧྲའོ་གནའ་རྫས་དང༌། ལོང་ཧྲན་གནའ་རྫས་སོགས་དང་ལག་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་འདྲ་པོར་སླེབས་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར།\nཆུ་གོང་གནའ་ཤུལ་དུ་བམ་རོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་སྦས་པའི་ཉེ་འགྲམ་ན། ས་དོང་བཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་ལག་ཆ་སྣ་ཚོགས་དང༌། རྒྱན་ཆ། སེམས་ཅན་གྱི་རུས་པ་སྣ་ཚོགས་བཅས་རྙེད་པ་འདི་དག་ལ་དཔྱད་ན། གནའ་རྫས་དེ་དག་ནི་མི་ཤི་བའི་རྗེས་སུ་རང་གི་གོས་རྒྱན། ལག་ཆ། གཅེས་ནོར་སོགས་ལྷན་དུ་སྦས་པའི་རྟགས་ཡིན་པར་སེམས་ཏེ། བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མ་དར་བའི་གོང་དུ་བོན་གྱི་རང་ལུགས་ལ་དེ་ལྟའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཡུན་རིང་པོར་གནས་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཉ་ཡི་རུས་པ་རྙེད་པ་དེ་ལ་བསམས་ན་དུར་རྫས་ཡིན་པ་འདྲ་སྟེ། སྒོ་ཕྱུགས་དུར་ནོར་དུ་རྫོང་བ་ལྟ་ཅི་སྟེ། ཉ་རིགས་ཀྱང་དུར་ནོར་དུ་རྫོང་བའི་སྲོལ་ཡོད་པར་གསལ་ཏེ། བོན་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་གར་གྱུར་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་ 《དུར་ཆོག་》 དག་ལས།\nཅེས་སོགས་ཉ་རིགས་དུར་ནོར་དུ་རྫོང་བ་ཡིག་ཆ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གཤིན་པོའི་དུར་ནོར་ལ་གང་བབས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ཟན་གྱིས་བཅའ་བའམ་ཡང་ན་གཏོར་མ་ལ་པར་དུ་བཏབ་སྟེ། དུར་རྫས་གཞན་དག་དང་བཅས་མཚུན་གྱི་བེམ་པོ་དང་ལྷན་དུ་དུར་ནང་བསྐྱལ་ཏེ། གོང་གི་ཆོ་ག་འདི་རྣམས་ཀློག་གིན་ཡོད་པ་ནི་བོད་མི་ཀུན་ལ་གསལ་བ་ལྟར་རེད།


ཕྱོགས་སྟོན་་་་ གཙོ་ངོས།» སློབ་གསོ།» སྐད་ཡིག་དང་སློབ་གསོ། »བོད་འབར་སྐད་ཁག་མཚམས་སྦྱོར་མདོར་བསྡུས།\nརྩོམ་སྒྲིག་པ། ཁཱ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། སྤེལ་དུས། 2013/5/8 ལྟ་ཀློག (5193) རྩོམ་ཁུངས: ངེད་དྲ་བ། པར་འདེབ།\nབོད་འབར་སྐད་ཁག་ནི་རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་ཚན་སྐད་ཁག་ཅིག་ཡིན། སྐད་ཁག་དེ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ས་ཁུལ་གྱི་ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དུ་མ་དང་། ཧིན་རྡུའི་ཤར་བྱང་ས་ཁུལ། བལ་ཡུལ། ཕ་ཁི་སི་ཐན།འབྲུག་ཡུལ། འབར་མ།ཐེ་རྒྱལ་ཁབ། ཡོ་ནན་སོགས་ས་ཁུལ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཁྱབ་ཡོད། དཔེར་ན། འབར་མའི་སྐད་དང་བོད་སྐད། མན་ཉི་ཕུར་སྐད། འཇང་སྐད། རྒྱ་རོང་སྐད་སོགས་སྐད་ཁག་དེའི་ནང་ཚན་སྐད་རིགས་ཡིན། Ethnologue: Languages of the World (2005) 《རིགས་རྒྱུད་རིག་པ་སྟེ་འཛམ་གླིང་གི་སྐད་རིགས》སོགས་ཡིག་ཆ་ལྟ་ན། མིག་སྔར་སྐད་རིགས389ལྷག་སྐད་ཁག་དེར་གཏོགས་ལ། བོད་འབར་སྐད་ཁག་ནི་ད་ལྟའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཏུ་རྒྱ་སྐད་དང་ཉེ་འབྲེལ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་སྐད་ཁག་གཅིག་པུའང་ཡིན། འབར་མའི་སྐད་ནི་བོད་འབར་སྐད་ཁག་ཏུ་སྤྱོད་མཁན་ཆེས་མང་པའི་སྐད་རིགས་ཡིན་ལ། སྤྱོད་མི་ཁྲི3200ལྷག་ཡོད་པ་དང་། དེ་མིན་མི་ཁྲི600ལྷག་གིས་བོད་སྐད་དང་། ཡང་ན་བོད་འབར་སྐད་ཁག་གི་སྐད་རིགས་གཞན་པ་བེད་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད། །\nབོད་འབར་སྐད་ཁག་གི་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཟད། སྐད་རིགས་མང་ཞིང་ཕན་ཚུན་བར་ཁྱད་པར་ཆེ་བས། བོད་འབར་སྐད་ཁག་ལ་དུས་ཡུན་ཧ་ཆང་རིང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་མཚོན། སྐད་ཁག་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་ཕྱོགས་ནས་ཧིན་ཡོ་སྐད་རྒྱུད་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་གོ་གནས་ཡོད་པ་རེད། བོད་འབར་སྐད་ཁག་ཏུ་སྡོམ་པའི་སྐད་རིགས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་ཅི་འདྲ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ནས།ད་ལྟའི་སྐད་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་མ་ལག་ཆ་ཚང་མིན་པ་དང་།དེང་རབས་སྐད་རིགས་ཞིབ་དཔྱོད་ཆ་ཚང་མིན་པ་བཅས་ཀྱི་རྐྱེད་གྱིས།གཏན་བཅད་ཀྱི་གྲངས་ཚད་བྱུང་མེད། །\nབོད་འབར་སྐད་ཁག་གི་སྐད་རིགས་མང་ཆེ་བར་ཡི་གེ་མེད་པ་དང། དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ཡིག་རྒྱུན་ཡོད་པའི་སྐད་རིགས་ལ་བོད་སྐད་དང་འབར་མའི་སྐད། མི་ཉག་སྐད། རོང（ལེ་ཕུ་ཚ）སྐད།དབྱིས་སྐད་བཅས་ཡོད། བོད་ཡིག་ནི་དུས་རབས་བདུན་པར་ཧིན་རྡུའི་ལེགས་སྦྱར་ཡི་གེར་བརྟེན་ནས་གསར་བཏོད་མཛད་པ་ཡིན་ལ། རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེས་སྔ་ཞིང་ཆེས་ཚགས་དམ་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡིག་རིགས་ཡིན། རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ལ་རྒྱུས་ལོན་གསལ་བོར་བྱེད་པར་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན་ཡོད། །\nཧ་ལམ་1850ལོའི་ཡས་མས་སུ། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་མཁས་པས་བོད་ཡིག(དུས་རབས་བདུན་པར་དར་བ)དང་འབར་ཡིག(དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་དར་བ)གི་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་རྒྱུད་རིམ་དུ། སྐད་རིགས་དེ་གཉིས་ལ་ཚད་ངེས་ཅན་ཕྱོགས་ནས་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པ་ངོས་བཟུང་པ་དང་། དེ་ནས་བཟུང་། དབྱིན་ཇིའི་མཁས་པ་དང་དབྱིན་ཇིས་ཧིན་རྡུ་དང་འབར་མར་མངག་པའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་དཔོན་རིགས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་། མ་ལག་ལྡན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས། ས་ཁུལ་དེ་དག་གི་ཕྱི་རོལ་པར་གསང་བར་ལུས་པའི“ཚོ་ཁག”(tribal)དུ་མའི་སྐད་རིགས་ལ་བརྟག་དཔྱོད་དང་ཡི་གེར་བཀོད། དེར་བསྟུན་ནས་ས་ཁུལ་དེ་དག་གི་ཚོ་ཁག་གི་སྐད་རིགས་དང་། བོད་སྐད་དང་འབར་སྐད་སོགས་ཡིག་སྲོལ་ཡོད་པའི་སྐད་རིགས་བར་དུ་ཉེ་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ངོས་བཟུང་། ཞིབ་འཇུག་དེ་དག་གི་ནང་། ཇོ་ཇི་ཀི་རེ་སོན་གྱིGeorge Abraham Grierson《ཧིན་རྡུ་སྐད་རིགས་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་བརྟག་དཔྱོད》(Linguistic Survey of India)(1903-1928)ཅེས་པའི་བརྩམས་ཆོས་བྱུང་ཞིང་། དེའི་དེབ་གསུམ་དུ་བོད་འབར་སྐད་རིགས་སྐོར་ཞིབ་མོར་བཀོད་ཡོད་ལ། བརྡ་རིགས་མཁས་པ་མང་ཤས་ལྟ་ན། བརྩམས་ཆོས་དེ་དུས་སྐབས་དེའི་བོད་འབར་སྐད་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ཕྱོགས་ནས་ཆེས་མཐོ་བའི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་རེད། །\nདེ་ནས་མཁས་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད་གཉིས་བར་ཉེ་རྒྱུད་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ཕྱོགས་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་དངོས་དཔང་ཉུང་བ་དང་། མཁས་པ་ཚོས་གནའ་བོའི་བོད་འབར་སྐད་རིགས་སླར་བཞེངས་བྱེད་མ་ཐུབ་པས། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་སྡོམ་ཚིག་འཇོག་མ་ཐུབ། 1930ལོར་ཨ་མེ་རི་ཁའི་མཁས་པ་རོ་པོ་ཐི་ཧྲེར་ཧྥུརRobert Shaferལ། པེ་ནེ་ཏི་ཁི་ཐི Paul K. Benedict ཡིས་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། ས་ཁུལ་དེ་དག་གི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་དཔོན་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་མཁན་ཚོས་བསྒྲིགས་པའི་མིང་མཛོད་དང་སྐད་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ཡིག་ཆ་རྨང་གཞི་བྱས་ནས། ཐེངས་དང་པོར་བོད་འབར་སྐད་ཁག་གི་སྐད་རིགས་སུ་བགྲངས་པའི་སྐད་རིགས་ལ་ཞིབ་ཆ་ལྡན་ཞིང་མ་ལག་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱས། དེར་བརྟེན་ནས་སྐད་རིགས་དེ་དག་བར་གྱི་ཉེ་རྒྱུད་འབྲེལ་བའི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ངོས་འཛིན་གསལ་བོ་ཡོད་པར་གྱུར། སྐབས་དེའི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་ཕྱོགས་ནས།《 རྒྱ་བོད་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ》(Sino-Tibetan Linguistics)ཞེས་པའི་དེབ་གསུམ་ཅན་གྱི་ཞིབ་འཇུག་བརྩམས་ཆོས་ཡོད་པར་གྱུར། །\n1966ལོར་ཧྲེར་ཧྥུར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་པར་དུ་བསྐྲུན། བརྩམས་ཆོས་དེའི་མིང་ལ《རྒྱ་བོད་སྐད་རིགས་མཚམས་སྦྱོར》(Introduction to Sino-Tibetan)ཟེར། བརྩམས་ཆོས་དེའི་ནང་དུ། ཐའེ་སྐད་རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་དུ་བཀོད་པ་མ་ཟད། བོད་འབར་སྐད་ཁག་གི་སྐད་རིགས་སོ་སོའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་རིགས་འབྱེད་གསལ་བོ་བྱས། སྐད་རིགས་རིགས་འབྱེད་མ་ལག་དེར་བལྟས་མ་ཐག་ལུགས་མཐུན་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཡོད་སྲིད་ནའང་། སྐད་རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱི་གདོད་མའི་རྒྱུ་ཆ་ཉུང་བས། རིགས་འབྱེད་དེར་ཡང་གནད་དོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད། །\nདཔྱད་གཞི་རྒྱུ་ཆ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ན་ཡང་། པེན་ནེ་ཏི་ཁི་ཐི་ལ་ཧྲེར་ཧྥུར་དང་གཅིག་མཚུངས་མིན་པའི་ལྟ་བ་བྱུང་ཡོད། ཁོང་གིས1972ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི《རྒྱ་བོད་སྐད་རིགས་སྤྱི་བཤད》(Sino-Tibetan: A Conspectus) (བརྩམས་ཆོས་དེ1941ལོའི་ཡས་མས་སུ་བརྩམས།)དུ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཐའེ་སྐད་དེ་རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་དུ་བཞག་མེད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་འབར་མ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁ་ཆིན་སྐད(Kachin)དེ་བོད་འབར་སྐད་རིགས་གཞན་པའི“ཁྱབ་མཆེད་ལྟེ་བ”ལ་ངོས་བཟུང་ཞིང་། ཁ་རེན་སྐད་དེ་སྐད་རིགས་ཁྱབ་མཆེད་ལྟེ་བ་དེར་མི་གཏོགས་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། པེན་ནེ་ཏི་ཁི་ཐིའི་བརྩམས་ཆོས་དེར་ཐག་གཅོག་བྱེད་དཀའ་བའི་གནད་དོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་། མིག་སྔའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་མཁན་པོ་མང་ཤས་ལྟ་ན།《རྒྱ་བོད་སྐད་རིགས་སྤྱི་བཤད》པར་དུ་བསྐྲུན་པ་ནས་བཟུང་། རྒྱ་བོད་སྐད་རྒྱུད་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ཕྱོགས་ནས་དུས་རབས་གསར་བ་ཞིག་གི་འགོ་བརྩམས་པ་མ་ཟད། བོད་འབར་སྐད་ཁག་གི་རིགས་འབྱེད་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་རུང་པའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཚོད་དཔག་གལ་ཆེན་ཡོད་པར་གྱུར། །\n《རིགས་རྒྱུད་རིག་པ་སྟེ་འཛམ་གླིང་གི་སྐད་རིགས》(2005)སུ། བོད་འབར་སྐད་ཁག་ལ་ད་དུང་ཧི་མ་ལ་ཡ་སྐད་ཚན་དང་ཅིང་ཕོ་སྐད་ཚན། ཁི་ལོན་སྐད་ཚན། ཁུ་ཁི་ཆིན་ན་ག་སྐད་ཚན། འབར་མའི་སྐད་ཚན། མན་ཉི་ཕིར་སྐད་ཚན། མི་ཁིར་སྐད་ཚན། ཨ་ས་མིར་བྱང་ཕྱོགས་སྐད་ཚན། ནུའུ་སྐད་ཚན། འཇང་སྐད་ཚན། ཐུའུ་ཅ་སྐད་ཚན། པའེ་སྐད་ཚན། མི་རུ་སྐད་ཚན་བཅས་སྐད་ཚན་བཅུ་གསུམ་དུ་འབྱེད་ཡོད་པ་དང་། སྐད་ཚན་དེ་དག་ལས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་སྐད་ཚན་གྱི་སྐད་རིགས་གྲངས་ཀ་ཆེས་མང་ཤས་ཡིན་ལ། དེར་སྐད་རིགས145 གཏོགས།\nལྷོ་ཕྱོགས་ཁ་སྐད ། ཏ་ལི་སྐད།(bfs)\nལེ་ཆ་སྐད། Lepcha (1)\nབོད་སྐད་ཚན། Tibetic (71)\nརྟ་མང་སྐད། Tamangic (15)\nབོད་སྐད། Tibetan (53)\nལུའི་སྐད། Luish (1)\nཁོན་ཡ་བྷོ་དོ་གྷ་རོ་སྐད། Konyak-Bodo-Garo (21)\nབྷོ་དོ་གྷ་རོ་སྐད། Bodo-Garo (13)\nཁོན་ཡ་སྐད། Konyak (8)\nཁ་རེན་སྐད་ཚན། Karen (20)\nཕ་ཨོ་སྐད། Pa'o (1)\nཕ་ཝོ་སྐད། Pwo (4)\nས་ཀོ་པའི་སྐད། Sgaw-Bghai (14)\nཔུ་ཧི་སྐད། Bghai (5)\nཔུ་རེག་སྐད། Brek (1)\nཁ་ཡ་སྐད། Kayah (5)\nས་ཀོ་སྐད། Sgaw (3)\nཁུ་ཁི་ཆིན་ན་གྷ་སྐད། Kuki-Chin-Naga (74)\nཁུ་ཁི་ཆིན་སྐད། Kuki-Chin (49)\nན་གྷ་སྐད། Naga (25)\nཨན་ཁ་མི་ཕོ་ཁྲི་རི་སྐད། Angami-Pochuri (9)\nབཟེ་མེ་སྐད། Zeme (8)\nལོ་ལོ་འབར་མ་སྐད་ཚན། རྒྱ་ཡིག་ཏུ་འབར་དབྱིས་སྐད་ཚན་ཟེར། Lolo-Burmese (73)\nའབར་མའི་སྐད་ཚོགས། Burmish (14)\nལོ་ལོ་སྐད་ཚོགས། རྒྱ་ཡིག་ཏུ་དབྱིས་ཚོགསཟེར། Loloish (57)\nལི་སུའུ་སྐད་ཚོགས། Lisu (2)\nས་མེ་སྐད། Samei (smh)\nདབྱིས་སྐད། Yi (24)\nའཇང་སྐད། (nbf) (1)\nམའེ་ཐའེ་སྐད། Meitei (1)\nཨམ་རི་སྐད། Amri (ajz)\nཁར་པི་སྐད། Karbi (mjw)\nཨ་ས་མིའི་བྱང་ཕྱོགས་སྐད་ཚན། North Assam (13)\nནུའུ་སྐད་ཚན། Nungish (5)\nལྡོང་འཇང་སྐད་ཚན། Tangut-Qiang (15)\nནུབ་ཕྱོགས་བྷོ་ཏི་སྐད། West Bodish (1)\nཏུ་ར་སྐད། Dura (drq)\nམ་རོ་སྐད། (mro) (1)\nཡིག་ཆའི་ཡོང་ཁུངས་ནི《རིགས་རྒྱུད་རིག་པ་སྟེ་འཛམ་གླིང་གི་སྐད་རིགས》(2005)། Ethnologue: Languages of the World (2005)\nEthnologue: Languages of the World. 2005. Language Family Trees: Sino-Tibetan, Tibeto-Burman [online]. Dallas, Tex.: Ethnologue: Languages of the World, [cited2February 2005]. Available from World Wide Web: .\nSTEDT, Department of Linguistics, University of California. nd. Description of the Sino-Tibetan Language Family [online]. Berkeley: STEDT, Department of Linguistics, University of California, [cited 21 November 2004]. Available from World Wide Web: .


ཧི་མ་ལ་ཡ། – Page2– བོད་པའི་སྐད་ཆ།\nOn November 12, 2009 November 17, 2009 By Bhuchung K TseringIn བོད།, འཛམ་གླིང་།, སློབ་གསོ།, ཧི་མ་ལ་ཡ།3 Comments\nགཤམ་དུ་ཡོད་པའི་བརྙན་པར་དེ་ནི་རྒྱ་གར་ཀ་ལོན་བུག་དུ་ཤོག་བུ་བཟོ་ཞིང་པའི་པར་རེད་འདུག འགྲེལ་བཤད་རྒྱབ་མཁན་ལྟར་ན་ཤོག་བུ་དེ་རྣམས་འབྲུག་ཡུལ་དུ་དཔེ་ཆ་པར་རྒྱབ་ཆེད་འཁྱེར་གྱི་ཡོད་འདུག ཤོག་བུ་དེ་མདོག་ལ་བོད་ཤོག་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་པོ་འདུག དེ་སྔ་ཀ་ལོན་བུག་དུ་བོད་ཤོག་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐོར་གུས་པར་ཞུ་རྒྱུ་མེད་པས་དེ་བོད་ཤོག་ཡིན་ནམ་བསམ་བྱུང་། སྔ་མོ་བོད་པས་བོད་ཤོག་བཟོ་སྟངས་དེ་འདྲ་ཡིན་ནམ།\nOn October 26, 2009 October 28, 2009 By Bhuchung K TseringIn བོད།, སློབ་གསོ།, ཧི་མ་ལ་ཡ།3 Comments\nརིན་པོ་ཆེ་མཆོག་༡༩༣༧ ལོར་ལ་དགས་སུ་འཁྲུངས་པ་དང་། ཐོག་མའི་སློབ་སྦྱོང་ཡུལ་དེར་གནང་རྗེས་༡༩༤༥ ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཕེབས་ནས་ཆོས་བཞུགས་གནང་འདུག ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་མིས་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་རྗེས་ཁོང་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དགོན་པའི་སྟི་གནས་སུ་སློབ་སྦྱོང་མུ་མཐུད་གནང་འདུག ༡༩༨༤ ལོར་ཁོང་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་གི་མཁན་པོར་བསྐོ་བཞག་བྱུང་བ་དང་༡༩༩༥ ལོར་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེའི་མཚན་གནས་བཞེས་འདུག\nདགའ་ལྡན་ཁྲི་རབས་རིམ་བྱུང་གི་མཚན་དང༌། ཁྲི་བཞུགས། འཁྲུངས་འདས་བཅས་ལྟ་བདེ་བའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་འགོད་པ།\nཨང་དང་མཚན། འཁྲུངས་འདས། ཁྲིར་བཞུགས།\nདང་པོ་རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པ། ༡༣༥༧།༡༤༡༩ ༡༤༡༠།༡༤༡༩\nགཉིས་པ་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། ༡༣༦༤།༡༤༣༢ ༡༤༡༩།༡༤༣༡\nགསུམ་པ་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང༌། ༡༣༨༥།༡༤༣༨ ༡༤༣༡།༡༤༣༨\nབཞི་པ་ཞ་ལུ་བ་ལེགས་པ་རྒྱལ་མཚན། ༡༣༧༥།༡༤༥༠ ༡༤༣༨།༡༤༥༠\nལྔ་པ་རྗེ་བློ་གྲོས་ཆོས་སྐྱོང༌། ༡༣༨༩།༡༤༦༣ ༡༤༥༠།༡༤༦༣\nདྲུག་པ་བ་སོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། ༡༤༠༢།༡༤༧༣ ༡༤༦༣།༡༤༧༣\nབདུན་པ་རྗེ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ། ༡༤༠༢།༡༤༧༨ ༡༤༧༣།༡༤༧༨\nབརྒྱད་པ་ཆོས་རྗེ་སྨོན་ལམ་དཔལ་པ། ༡༤༡༤།༡༤༩༡ ༡༤༨༠།༡༤༩༠\nདགུ་པ་རྗེ་དབོན་བློ་བཟང་ཉི་མ། ༡༤༣༩།༡༤༩༣ ༡༤༩༠།༡༤༩༢\nབཅུ་པ་ཆོས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ། ༡༤༡༥།༡༤༩༨ ༡༤༩༣།༡༤༩༨\nབཅུ་གཅིག་པ་འདར་སྟོན་བློ་བཟང་གྲགས་པ། ༡༤༢༩།༡༥༡༡ ༡༥༠༠།༡༥༡༡\nབཅུ་གཉིས་པ་འཇམ་དབྱངས་ཤེས་རབ་ལེཌ་པའི་བློ་གྲོས། ༡༤༥༠།༡༥༡༨ ༡༥༡༡།༡༥༡༦\nབཅུ་གསུམ་པ་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན། ༡༤༥༣།༡༥༤༠ ༡༥༡༦།༡༥༢༢\nབཅུ་བཞི་པ་རིན་ཆེན་འོད་ཟེར། བྱ ༡༤༥༣།༡༥༤༠ ༡༥༢༢།༡༥༢༩\nབཅོ་ལྔ་པ་པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ། ༡༤༧༨།༡༥༥༤ ༡༥༢༩།༡༥༣༥\nབཅུ་དྲུག་པ་རྒྱ་ར་བ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོ། ༡༤༧༢།༡༥༣༩ ༡༥༣༥།༡༥༣༩\nབཅུ་བདུན་པ་མི་ཉག་རྡོ་རྗེ་བཟང་པོ། ༡༤༩༡༡།༥༥༤ ༡༥༣༩༡།༥༤༦\nབཅོ་བརྒྱད་པ་ཁྲི་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོ། ༡༤༩༡༡།༥༤༨ ༡༥༤༦།༡༥༤༨\nབཅུ་དགུ་པ་སྟོད་ལུང་པ་ཁྲི་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས། ༡༥༠༡།༡༥༥༡ ༡༥༤༩།༡༥༥༡\nཉི་ཤུ་པ་རྒྱུད་ཆེན་ཆོས་གྲགས་བཟང་པོ། ༡༤༩༣།༡༥༥༩ ༡༥༥༢།༡༥༥༨\nཉེར་གཅིག་པ་འོལ་ཁ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང༌། ༡༥༠༥༡།༥༦༧ ༡༥༥༨།༡༥༦༥\nཉེར་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། ༡༤༩༣།༡༥༦༨ ༡༥༦༥།༡༥༦༨\nཉེར་གསུམ་པ་རྩེད་ཐང་པ་ཚེ་བརྟན་རྒྱ་མཚོ། ༡༥༢༠།༡༥༧༦ ༡༥༦༨།༡༥༧༥\nཉེར་བཞི་པ་མངོན་དགའ་བ་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ། ༡༥༡༦།༡༥༩༠ ༡༥༧༥།༡༥༨༢\nཉེར་ལྔ་པ་རྒྱལ་ཁང་རྩེ་བ་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་མཚོ། ༡༥༢༦།༡༥༩༩ ༡༥༨༢།༡༥༨༩\nཉེར་དྲུག་པ་གཙང་པ་དམ་ཆོས་དཔལ་འབར། ༡༥༢༣།༡༥༩༩ ༡༥༨༩།༡༥༩༦\nཉེར་བདུན་པ་ཁྲི་ཆེན་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན། ༡༥༤༠།༡༦༡༢ ༡༥༩༦།༡༦༠༣\nཉེར་བརྒྱད་པ་ལུམ་པ་དགེ་འདུན་རྒྱལ་མཚན། ༡༥༣༢།༡༦༠༧ ༡༦༠༣།༡༦༠༧\nཉེར་དགུ་པ་ཆོས་རྗེ་གཤེས་གཉེན་གྲགས་པ། ༡༥༤༦།༡༦༡༨ ༡༦༠༧།༡༦༡༥\nསུམ་ཅུ་པ་སྟག་ལུང་བྲག་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ༡༥༤༦།༡༦༡༨ ༡༦༡༥།༡༦༡༨\nསོ་གཅིག་པ་ཁྲི་དམ་ཆོས་དཔལ་བ། ༡༥༤༦།༡༦༢༠ ༡༦༡༨ །༡༦༢༠\nསོ་གཉིས་པ་ལྕང་ལོ་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆོས་འཕེལ། ༡༥༦༡།༡༦༢༣ ༡༦༢༠།༡༦༢༣\nསོ་གསུམ་པ་གྱེ་རེ་བ་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོ། ༡༥༥༥།༡༦༢༣ ༡༦༢༣།༡༦༢༣\nསོ་བཞི་པ་ངག་དབང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། ༡༥༧༥ །༡༦༢༣ ༡༦༢༦།?\nསོ་ལྔ་པ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ། ༡༥༧༣/༡༦༤༦ ༡༦༢༦།༡༦༣༨\nསོ་དྲུག་པ་ཀོང་པོ་བསྟན་འཛིན་ལེགས་བཤད། ༡༦༣༨? ༡༦༣༨? ༡༦༤༤།?\nསོ་བདུན་པ་འཇང་པ་དགེ་འདུན་རིན་ཆེན། ༡༦༤༧།? ༡༦༤༤།༡༦༤༨\nསོ་བརྒྱད་པ་དྭགས་པོ་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན། ༡༦༤༨།? ༡༦༤༨།༡༦༤༨\nསོ་དགུ་པ་སྟོད་ལུང་པ་དཀོན་མཆོག་ཆོས་བཟང༌། ༡༥༨༧།༡༦༧༣ ༡༦༤༨།༡༦༥༤\nབཞི་བཅུ་པ་མངའ་རིས་པ་དཔལ་ལྡན་རྒྱལ་མཚན། ༡༦༧༢།? ༡༦༥༤།༡༦༦༢\nཞེ་གཅིག་པ་རྩེ་ཐང་པ་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། ༡༦༠༠།༡༦༧༢ ༡༦༦༢།༡༦༦༨\nཞེ་གཉིས་པ་ཞོག་གུར་སྨོན་པ་བློ་བཟང་དོན་ཡོད། ༡༦༠༢།༡༦༧༨ ༡༦༦༨།༡༦༧༥\nཞེ་གསུམ་པ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་བཀྲིས། ༡༦༡༨།༡༦༨༤ ༡༦༧༥།༡༦༨༢\nཞེ་བཞི་པ་ལྟག་ཕྱུགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ༡༦༣༥།༡༦༨༨ ༡༦༨༢།༡༦༨༥\nཞེ་ལྔ་པ་འཇམ་དབྱངས་ཚུལ་ཁྲིམས་དར་རྒྱས། ༡༦༣༢།༡༦༩༥ ༡༦༨༥།༡༦༩༢\nཞེ་དྲུག་པ་བསམ་བླཱུ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་མཚོ། ༡༦༥༣།༡༦༩༥ ༡༦༩༢།༡༦༩༥\nཞེ་བདུན་པ་ཡང་སྟེང་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ། ༡༧༠༡།? ༡༦༩༥།༡༧༠༡\nཞེ་བརྒྱད་པ་ཏྲེ་ཧོར་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ། ༡༦༥༥།༡༧༢༧ ༡༧༠༡།༡༧༠༧\nཞེ་དགུ་པ་ཅོ་ནེ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། ༡༦༥༩།༡༧༢༣ ༡༧༠༧།༡༧༡༤\nལྔ་བཅུ་པ་ཞ་བྲ་དགེ་འདུན་ཕུན་ཚོགས། ༡༦༦༥།༡༧༢༥ ༡༧༡༤།༡༧༢༡\nང་གཅིག་པ་ཏ་དབོན་ངག་དབང་དཔལ་ལྡན་གྲགས་པ། ༡༧༢༩? ༡༧༢༡།༡༧༣༠\nང་གཉིས་པ་དྭགས་པོ་ངག་དབང་ཚེ་འཕེལ། ༡༧༢༨།༡༧༣༢ ༡༧༣༠།༡༧༣༢\nང་གསུམ་པ་ཏ་དབོན་རྒྱལ་མཚན་སེངྒེ། ༡༦༧༨།༡༧༥༦ ༡༧༣༢།༡༧༤༠\nང་བཞི་པ་རྭ་སྒྲེང་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན། ༡༦༦༥།༡༧༥༡ ༡༧༤༠།༡༧༤༦\nང་ལྔ་པ་རྡོ་ཟུག་པ་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ། ༡༦༨༥།༡༧༥༠ ༡༧༤༦།༡༧༥༠\nང་དྲུག་པ་སྤོམ་འབོར་བློ་བཟང་དྲི་མེད། ༡༦༨༣།༡༧༥༨ ༡༧༥༠།༡༧༥༧\nང་བདུན་པ་དབུས་པ་བསམ་གཏན་ཕུན་ཚོགས། ༡༧༠༢།༡༧༧༠ ༡༧༥༧།༡༧༦༣\nང་བརྒྱད་པ་བྱ་ཁྱུང་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས། ༡༧༠༧།༡༧༧༨ ༡༧༦༣།༡༧༦༩\nང་དགུ་པ་སྟོད་ལུང་ངགདབང་ཆོས་གྲགས། ༡༧༠༨༡༧༧༢ ༡༧༦༩།༡༧༧༢\nདྲུག་ཅུ་པ་ཚ་རོང་བ་བློ་བཟང་བསྟན་པ། ༡༧༡༠།༡༧༨༡ ༡༧༧༢།༡༧༧༨\nརེ་གཅིག་པ་ཅོ་ནེ་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས། ༡༧༢༡།༡༧༩༡ ༡༧༧༨།༡༧༨༥\nརེ་གཉིས་པ་རྒྱལ་རོང་བྱང་སེམས་བློ་བཟང་སྨོན་ལམ། ༡༧༢༤།༡༧༩༨ ༡༧༨༥།༡༧༩༢\nརེ་གསུམ་པ་འཕན་པོ་བ་བློ་བཟང་མཁས་མཆོག ༡༧༣༦།༡༧༩༢ ༡༧༩༢།༡༧༩༢\nསླར་ཡང་ཁྲི་ཚབ་རྒྱལ་རོང་བློ་བཟང་སྨོན་ལམ། ?།? ༡༧༩༢།༡༧༩༤\nརེ་བཞི་པ་ཏྲེ་ཧོར་ཁྲི་བློ་བཟང་བཀྲིས། ༡༧༣༩།༡༨༠༡ ༡༧༩༤།༡༨༠༡\nརེ་ལྔ་པ་ཡང་སྟེང་པ་དགེ་འདུན་ཚུལ་ཁྲིམས། ༡༧༣༧།༡༨༠༧ ༡༨༠༡།༡༨༠༧\nརེ་དྲུག་པ་གཟིམ་ཁང་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་སྙན་གྲགས། ༡༧༤༦ །༡༨༢༥ ༡༨༠༧།༡༨༡༤\nརེ་བདུན་པ་རྨི་ལི་འཇམ་དབྱངས་སྨོན་ལམ། ༡༧༤༢།༡༨༡༤ ༡༨༡༤།༡༨༡༤\nརེ་བརྒྱད་པ་འཕན་པོ་བློ་བཟང་དགེ་ལེགས། ༡༧༤༩།༡༨༡༦ ༡༨༡༤།༡༨༡༦\nརེ་དགུ་པ་ཆ་ཕྲེང་བ་ཁྲི་བྱང་ཆུབ་ཆོས་འཕེལ། ༡༧༥༦།༡༨༣༨ ༡༨༡༦།༡༨༢༢\nབདུན་ཅུ་པ་སྟག་བྲག་ངག་དབང་ཆོས་འཕེལ། ༡༧༦༠།༡༨༣༩ ༡༨༢༢།༡༨༢༨\nདོན་གཅིག་པ་ཀོང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཐར་འདོད། ༡༧༥༦།༡༨༢༩ ༡༨༢༨།༡༨༣༠\nདོན་གཉིས་པ་ཐོབ་རྒྱས་འཇམ་དཔལ་ཚུལ་ཁྲིམས། ?།? ༡༨༣༠།༡༨༣༧\nདོན་གསུམ་པ་ཅོ་ནེ་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། ༡༧༩༢།༡༨༤༣ ༡༨༣༧།༡༨༤༣\nདོན་བཞི་པ་རྒྱལ་རོང་བློ་བཟང་ལྷུན་གྲུབ། ༡༧༨༨།༡༨༤༧ ༡༨༤༣།༡༨༤༧\nདོན་ལྔ་པ་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། ༡༨༡༡༡།༨༥༥ ༡༨༤༧།༡༨༥༣\nདོན་དྲུག་པ་སྡེ་དྲུག་བློ་བཟང་མཁྱེན་རབ། ༡༧༩༩།༡༨༧༢ ༡༨༥༣།༡༨༥༩\nདོན་བདུན་པ་སྤོམ་འབོར་ཚུལ་ཁྲིམས་དར་རྒྱས། ?།? ༡༨༥༩།༡༨༦༡\nདོན་བརྒྱད་པ་རྒྱལ་རོང་བློ་བཟང་འཇམ་དབྱངས་དམ་ཆོས། ?།? ༡༨༦༡།༡༨༦༧\nདོན་དགུ་པ་སྣང་བཟང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ། ?།? ༡༨༦༧།༡༨༧༠\nབརྒྱད་ཅུ་པ་བསམ་བློ་གྲགས་པ་དོན་གྲུབ། ?།? ༡༨༧༠།༡༨༧༦\nགྱ་གཅིག་པ་ཟུང་ཆུ་ངག་དབང་ནོར་བུ། ?།? ༡༨༧༦།༡༨༨༠\nགྱ་གཉིས་པ་དར་མདོ་ཁྲི་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཆོས་འཕེལ། ?།? ༡༨༨༠།༡༨༨༦\nགྱ་གསུམ་པ་རྒྱལ་རོང་བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའ། ?།? ༡༨༨༦།༡༨༩༠\nགྱ་བཞི་པ་རྒྱལ་རོང་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། ?།? ༡༨༩༠།༡༨༩༦\nགྱ་ལྔ་པ་ཁྲི་བྱང་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་དཔལ་ལྡན། ༡༨༣༩།༡༩༠༠ ༡༨༩༦།༡༩༠༠\nགྱ་དྲུག་པ་རྨེ་རུ་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། ?།? ༡༩༠༡།༡༩༠༨\nགྱ་བདུན་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། ༡༨༦༣།༡༩༢༠ ༡༩༠༨།༡༩༡༤\nགྱ་བརྒྱད་པ་ལྕང་རྒྱབ་པ་ཏྲེ་ཧོར་མཁྱེན་རབ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། ?།? ༡༩༡༤།༡༩༡༩\nགྱ་དགུ་པ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་སྙན་གྲགས་རྒྱ་མཚོ། ༡༩༢༠།? ༡༩༡༩།༡༩༢༠\nདགུ་བཅུ་པ་ཏྲེ་ཧོར་ཁྲི་བྱམས་པ་ཆོས་གྲགས། ༡༨༥༠༡།༩༣༧ ༡༩༢༠།༡༩༢༧\nགོ་གཅིག་པ་ཡ་ར་བ་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། ?།? ༡༩༢༧།༡༩༣༣\nགོ་གཉིས་པ་གཙང་པ་ཁྲི་ཐུབ་བསྟན་ཉིན་བྱེད། ༡༩༣༣? ༡༩༣༣? ༡༩༣༣?\nགོ་གསུམ་པ་མི་ཉག་པ་ཁྲི་ཡེ་ཤེས་དབང་ལྡན། ༡༨༨༡།༡༩༤༣ ༡༩༣༣།༡༩༤༠\nགོ་བཞི་པ་གཙང་པ་ཁྲི་ལྷུན་གྲུབ་བརྩོན་འགྲུས། ༡༩༤༩? ༡༩༤༠།༡༩༤༧\nགོ་ལྔ་པ་མི་ཉག་ཁྲི་བཀྲིས་སྟོང་འདུད། ༡༨༨༨།༡༩༥༨ ༡༩༤༧།༡༩༥༤\nགོ་དྲུག་པ་རྗེ་དྲུང་ཐུབ་བསྟན་ཀུན་དགའ། ༡༩༦༤? ༡༩༥༤།༡༩༦༥\nགོ་བདུན་པ་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས། ༡༩༠༣།༡༩༨༣ ༡༩༦༥།༡༩༨༣\nགོ་བརྒྱད་པ་ཕ་ར་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན། ༡༩༢༣།༡༩༩༤ ༡༩༨༤།༡༩༩༠\nགོ་དགུ་པ་ཐར་ལམ་པ་ཁྲི་ཡེ་ཤེས་དོན་འགྲུབ། ༡༩༡༡།༡༩༩༦ ༡༩༩༠།༡༩༩༥\nཁྲི་ཐོག་བརྒྱ་པ་ཚ་བ་ཁྲི་ཆེན་བློ་བཟང་ཉི་མ། ༡༩༢༩།༢༠༠༨ ༡༩༩༥།༢༠༠༡\nཁྲི་ཐོག་བརྒྱ་དང་དང་པོ་ཤར་པ་ལུང་རིགས་རྣམ་རྒྱལ། ༡༩༢༦ ༢༠༠༡\nའདི་ ཉིད་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་མངར་མོ་ལྷུག་པོར་འཇོ་བཞིན་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བ་ ཡོངས་ཀྱི་མགོན་དང་འཇམ་མགོན་བསྟན་པའི་དཔལ་དུ་ད་ལྟར་འཚཱུ་ཞིང་བཞུགས་པ་འདི་ བཞིན་ལགས་སོ།། (ཁྲི་རབས་ལོ་ཚིགས་འདི་དག་དེ་སྔོན་སྤྱི་ལོ་1999ལོར་བྲིས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ལོ་ཚིགས་ཐད་ད་དུང་དཔྱད་པ་བྱེད་དགོས་པ་མང་དུ་མཐོང་ཡང་འདིར་འགོད་ལོང་མ་ བྱུང༌།)\nOn October 19, 2009 October 19, 2009 By Bhuchung K TseringIn བོད།, སློབ་གསོ།, ཧི་མ་ལ་ཡ།Leaveacomment\nད་ཉིན་ཡུ་ཊུབ་ཏུ་གཤམ་འཁོད་ཀ་ལོན་བུག་སྐོར་གློག་བརྙན་དེ་མཐོང་བྱུང་། དེ་ནི་༡༩༥༧ གཡས་གཡོན་ནས་ཡིན་པ་དང་དེའི་ནང་བོད་མི་ཚོང་པ་འགའ་ཞིག་དང་འབྲུག་པ་འགའ་ཞིག་ཡང་འདུག གུས་རང་ཀ་ལོན་བུག་དུ་འགྲོ་མྱོང་བས་གློག་བརྙན་འདི་མཐོང་དུས་ས་ཆ་དེ་དྲན་གསོ་ཐེབས་སོང་།\nOn October 18, 2009 October 18, 2009 By Bhuchung K TseringIn བོད།, ཧི་མ་ལ་ཡ།, ཨ་མི་རི་ཀའི་སྤྱི་ཚོགས།Leaveacomment\nའབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་བློན་ནམ་བློན་ཆེན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གིས་གདན་ཞུ་གནང་བ་ལྟར་སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ གདུང་སྲས་འགྲེས་པ་འཕྲིན་ལས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་འབྲུག་ཡུལ་དུ་ཟླ་༡༠ ཚེས་༦ ཉིན་ཕེབས་གནང་ནས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་པ་སྐྱངས་བཞིན་རེད་འདུག ཁོང་བོད་ཀྱི་ས་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་དེར་ཟླ་༡༡ ཚེས་༡༠ བཞུགས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་འབྲུག་གི་གསར་འགྱུར་རྒྱུད་ལམ་ནང་གསལ་འདུག\nOn October 12, 2009 October 12, 2009 By Bhuchung K TseringIn ཆབ་སྲིད།, སློབ་གསོ།, ཧི་མ་ལ་ཡ།Leaveacomment\nརྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཨ་རུ་ན་ཆལ་མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོ་དེ་བཞིན་ཟླ་བ་འདིའི་ཚེས་༡༣ ཉིན་གནང་རྒྱུ་རེད་འདུག ས་གནས་དེར་གྲོས་ཚོགས་མཐུས་མི་ ༦༠ དགོས་ཀྱི་ཡོད་པས་ད་ཡོད་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ་ཀོང་གེ་རེ་སི་ནས་ས་དམིགས་ཚང་མར་འོས་གཞི་སྟོན་གནང་འདུག དེ་ཡང་འོས་གཞི་གསུམ་ནི་འགྲན་བསྡུར་མེད་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་འདུག དེའི་ནང་གཅིག་ནི་ད་ཡོད་མངའ་སྡེའི་བློན་པོ་ཆེན་མོ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལགས་རེད་འདུག ཁོང་ནི་མོན་པའི་མི་རིགས་ཡིན་པ་དང་༡༩༩༠ ཙམ་ནས་ད་བར་མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་མཐུས་མིར་བཏུད་མར་འོས་འདེམས་བྱུང་འདུག ༢༠༠༧ ལོར་ཁོང་མངའ་སྡེའི་བློན་པོ་ཆེན་པོར་འོས་འདེམས་བྱུང་འདུག


ཏང་ཡོན་ལ་དམངས་གཙོ་དཔྱད་བསྡུར་ཇི་ལྟར་སྤེལ་བ་ཡིན་ནམ། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2019-05-31 11:23:04 མཚོ་སྔོན་བོད་ཡིག་གསར་འགྱུར། ཀློག་གྲངས།\nགནད་དོན་འདིར་ཇི་ལྟར་ཐག་གཅོད་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་ཤེ་ན། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཐེངས་གྲངས་དང་ཚད་གཞི། ནང་དོན། རིམ་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་ཚིག་ཅིས་ཀྱང་ཡིད་ལ་དྲན་དགོས། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཡིག་ཆའི་གཏན་འབེབས་གཞིར་བཟུང་ནས་ང་ཚོས་རེ་རེ་བཞིན་ལག་ལེན་འདེབས་དགོས་ཏེ།\n2. དཔྱད་བསྡུར་གྱི་ནང་དོན། ཏང་ཡོན་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་ཚད་དང་མཐུན་པའི་ཏང་ཡོན་གྱི་ཚད་གཞི་དང་ཏང་ལ་ཞུགས་པའི་མནའ་ཚིག་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཏང་གཤིས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་དགོས།\n3. དཔྱད་བསྡུར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ། ཏང་ཀྲི་པུའུ་ཡིས་ཏང་ཡོན་ཚོགས་ཆེན་བསྡུས་ནས། རང་གིས་རང་ལ་གདེང་འཇོག་དཔྱད་བསྡུར་དང་ཏང་ཡོན་ཕན་ཚུན་ལ་དཔྱད་བསྡུར། དམངས་གཙོ་ཚད་ལེན་དཔྱད་བསྡུར་བཅས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྟར། ཏང་ཡོན་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་དགོས། ཏང་ཀྲི་པུའུ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུའམ་ཏང་ཡོན་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དང་ཏང་ཡོན་གྱི་དུས་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་མཚོན་ཚུལ་དག་གཞིར་བཟུང་ནས། དཔྱད་བསྡུར་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པའི་བསམ་འཆར་འདོན་དགོས།\n5.དོ་སྣང་བྱེད་དོན། ཏང་ཡོན་ལ་དམངས་གཙོ་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་དུས་རྩ་འཛུགས་འཚོ་བའི་ཚོགས་འདུ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་འཚོགས་ཆོག་པ་ཡིན། ཏང་ཡོན་གྱི་མི་གྲངས་ཅུང་མང་བའི་ཏང་ཀྲི་པུའུ་ཡིས་རང་གིས་རང་ལ་གདེང་འཇོག་དཔྱད་བསྡུར་དང་ཏང་ཡོན་ཕན་ཚུན་ལ་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་པ་དེ་ཏང་ཚན་ཆུང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་སྤེལ་ཆོག\nཐེངས་གྲངས་ཀྱི་གནད་དོན་ནི། 1988ལོའི《བསམ་འཆར》ནང་དུ་གཏན་འཁེལ་གསལ་པོ་བྱས་ཡོད་དེ།“དེང་ཕྱིན་ཆད་ཏང་ཡོན་ལ་དམངས་གཙོ་དཔྱད་བསྡུར་ལོ་རེར་ཐེངས་རེ་སྤེལ་ནས། ལམ་ལུགས་ཤིག་ཏུ་ཆགས་པར་བྱེད་དགོས།”\nཏང་ལ་ཞུགས་པའི་མནའ་ཚིག་ནི་ཚང་མས་གསལ་པོ་ཤེས་ཡོད་པར་བསམས་ཤིང་། ཏང་ལ་ཞུགས་པ་དང་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་ནང་ཞུགས་དུས་ཚང་མས་བཀོལ་གྱིན་ཡོད། རྩོམ་ཡིག་ཧྲིལ་པོ་ནི་ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་གི་དོན་ཚན་དྲུག་པའི་ནང་ནས་རྙེད་ཐུབ་པ་རེད།\nདེས་ན།ཚད་དང་མཐུན་པའི་ཏང་ཡོན་གྱི་ཚད་གཞི་ནི་ཅི་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དབང་གྲགས་ཆེས་ཆེ་བའི་གཞི་འཛིན་ས་ནི་ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་གི་ལེའུ་དང་པོའི“ཏང་ཡོན”གྱི་དོན་ཚན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།གསུམ་པ།བཞི་པ་བཅས་ཡིན།དོན་ཚན་དང་པོའི་ནང་དུ་ཏང་ལ་ཞུགས་པའི་རེ་འདུན་ཞུ་ཡིག་འདོན་པའི་ཆ་རྐྱེན་བཤད་པ་དང་། དོན་ཚན་གཉིས་པའི་ནང་དུ་ཏང་ཡོན་གྱི་གཞི་རྩའི་ཆ་རྐྱེན་བཤད་པ། དོན་ཚན་གསུམ་པའི་ནང་དུ་ཏང་ཡོན་གྱིས་ངེས་པར་དུ་བསྒྲུབ་པའི་འོས་འགན་བཤད་པ། དོན་ཚན་བཞི་པའི་ནང་དུ་ཏང་ཡོན་གྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཁེ་དབང་བཤད་ཡོད། དོན་ཚན་བཞི་བོ་ཐུན་མོང་གིས་ཚད་དང་མཐུན་པའི་ཏང་ཡོན་གྱི་ཚད་གཞི་གྲུབ་ཡོད་པ་རེད།\n2016ལོའི་ཟླ2པར། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གཞུང་ལས་ཐིང་གིས《ཏང་ཡོན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ“ཏང་གི་སྒྲིག་ཡིག་དང་ཏང་སྲོལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་། གསུང་བཤད་རབས་དང་རིམ་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ། ཚད་དང་མཐུན་པའི་ཏང་ཡོན་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི”སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་སྤེལ་བའི་སྐོར་གྱི་ཇུས་གཞི》པར་འགྲེམ་བྱས་ཏེ།“བཤད་པ་བཞི་དང་ཡོད་པ་བཞིའི”ཚད་དང་མཐུན་པའི་ཏང་ཡོན་གྱི་ཚད་གཞི་གཏན་འཁེལ་བྱས་པར་མ་ཟད་ཕྱོགས་བཞི་ནས་བླང་བྱ་དངོས་བཏོན་པ་རེད། 2017ལོའི་ཟླ3པར། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གཞུང་ལས་ཐིང་གིས《“སློབ་པ་གཉིས་དང་བྱེད་པ་གཅིག”གི་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དང་ལམ་ལུགས་ཅན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར》པར་འགྲེམ་བྱས་ནས།རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་ལ“བཤད་པ་བཞི་དང་ཡོད་པ་བཞི”ཡི་ཚད་གཞི་ལྟར།ཆབ་སྲིད་ཚད་དང་མཐུན་པ་དང་། སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་ཚད་དང་མཐུན་པ། ཀུན་སྤྱོད་ཚད་དང་མཐུན་པ། ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་ཚད་དང་མཐུན་པ་བཅས (ཚད་མཐུན་བཞི)བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ཡོད།\nནང་དོན། དབང་གྲགས་ལྡན་པའི་གཞི་འཛིན་ས་ནི“ཡིན་མིན་ལྔ”ཡིན་པས། ད་རུང་ངེས་པར་དུ་དོན་དངོས་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་དགོས།\nམིག་སྔར། ཏང་ཡོན་ལ་དམངས་གཙོ་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་དུས། ངེས་པར་དུ་ཞི་ཅིན་ཕེན་གྱི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནན་ཏན་གྱིས་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པར་གཙོ་བོར་དམིགས་ནས།“འདུ་ཤེས་བཞི”བརྟན་པོ་འཛུགས་པ་དང་། “རང་རྟོན་བཞི”སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། “སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་ཅི་ཐུབ་བྱས་ཏེ།རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་འགན་བསྒྲུབ་པ་དང་འགན་འཁྲི་ཁུར་དུ་ལེན་ཕོད་པ།དངོས་འཛིན་དངོས་སྒྲུབ།སྒྲིག་ཁྲིམས་ནན་སྲུང་བྱེད་པ་སོགས་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་གོང་རིམ་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་དང་བླང་བྱ་ལྟར། གཞི་རིམ་གྱི་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་དང་། ཁྱབ་ཁོངས་མི་འདྲ་བ་དང་ལས་རིགས་མི་འདྲ་བ།སྐོར་ཚོགས་མི་འདྲ་བ་བཅས་ཀྱི་ཏང་ཡོན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞིར་བཟུང་ནས་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ནང་དོན་གཏན་འཁེལ་གསལ་པོ་བྱེད་དགོས།\nཏང་ཀྲི་པུའུ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུའམ་ཏང་ཡོན་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་དམངས་གཙོ་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དང་ཏང་ཡོན་གྱི་དུས་རྒྱུན་གྱི་སྤྱིའི་རྣམ་འགྱུར་མཚོན་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་ནས།དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཏང་ཡོན་རེ་རེ་ལ་དཔྱད་བསྡུར་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་བསམ་འཆར་འདོན་དགོས་པ་དང་། མི་བཟང་རིང་ལུགས་དང་དོ་མཉམ་གཟིགས་སྐྱོང་མི་བྱེད་པ།“ཕུལ་བྱུང”ཏང་ཡོན་དཔྱད་འདེམ་བྱས་པའི་བསྡུར་ཚད་སྤྱིར་བཏང་དུ་སུམ་ཆའི་གཅིག་ལས་བརྒལ་མི་ཆོག་པ་ཡིན། ཏང་ཡོན་ལ་དཔྱད་བསྡུར་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་བསམ་འཆར་དེ་མི་རང་ཉིད་ལ་ཕྱིར་ལན་ལྡོན་དགོས། དཔྱད་འདེམ་བྱས་པའི“ཕུལ་བྱུང”ཏང་ཡོན་ལ་གཟེངས་བསྟོད་བྱེད་དགོས། གོང་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ཏང་ནང་དུ་གཟེངས་བསྟོད་བྱེད་སྐབས་སྤྱིར་བཏང་དུ་དེའི་ནང་ནས་འདེམ་གསེས་བྱེད་དགོས། “ཕལ་ཆེར་ཚད་མཐུན”དཔྱད་བསྡུར་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་ཏང་ཡོན་ལ་སློབ་གསོ་དང་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་དགོས།“ཚད་མཐུན་མིན་པ”དཔྱད་བསྡུར་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་ཏང་ཡོན་ལ་གཏན་འཁེལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ལྟར་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས།\nཏང་ཡོན་ལ་དམངས་གཙོ་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་དུས་རྩ་འཛུགས་འཚོ་བའི་ཚོགས་འདུ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་འཚོགས་ཆོག ཏང་ཡོན་མི་གྲངས་ཅུང་མང་བའི་ཏང་ཀྲི་པུའུ་ཡིས་རང་གིས་རང་ལ་གདེང་འཇོག་དཔྱད་བསྡུར་དང་ཏང་ཡོན་ཕན་ཚུན་བར་གདེང་འཇོག་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་པ་དེ་ཏང་ཚན་ཆུང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་དུ་སྤེལ་ཆོག གྲ་སྒྲིག་ཏང་ཡོན་ནི་དམངས་གཙོ་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་པའི་ནང་ཞུགས་ཆོག་མོད། འོན་ཀྱང་རིམ་པ་གང་ཡིན་དཔྱད་བསྡུར་གཏན་འཁེལ་མི་བྱེད་པ་ཡིན།\nའཁོར་སྐྱོད་ཏང་ཡོན་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་རང་ཉིད་སྡོད་སའི་ཏང་ཀྲི་པུའུ་ཡི་དམངས་གཙོ་དཔྱད་བསྡུར་ནང་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་སའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ནང་དུ་ཡང་ཞུགས་ཆོག་པ་རེད། །\nཉེ་ཆར། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་རྩ་འཛུགས་པུའུ་དང་། ལྗོངས“གསར་བཙུགས་གཉིས”ཀྱི་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན། ལྗོངས་ཁྲིམས་འཛིན་ཐིང་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་གཉེར་བའི་ཁྲིམས་རྩོད་པའི་ལས་རིགས་ཀྱི་ཏང་ཡོན་གྱི་ཆབ་སྲིད་སློབ་གསོར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས“སློབ་སྦྱོང་གཉིས་དང་ཚད་ལོན་གཅིག”གི་སློབ་སྦྱོང་སློ\nཚེས7ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། དུས་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པའི་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཏང་ཡོན་གྱི་ཆབ་སྲིད་སློབ་གསོའི་དཔེ་སྟོན་གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཏང་གི་སློབ་གྲྭར་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་དང་དྲུང་ཆེ་ལིའུ་ཅང་འགོ་ཚུགས་མཛད་སྒོར་ཞུགས་པ་དང་སྦྲགས་ཆེད་དོན་ཟུར་\nཉེ་ཆར། གསར་འགོད་པས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། བློ་མཐུན་དབྱང་ཟླ་བ་དང་དཔའ་ཆེན་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་ཐོན་ཁུངས་དང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་རྒྱུ་ནོར་གྱི་བདེ་འཇགས་ལ་ཉེན་ཁ་ཚབས་ཆེན་འཕྲད་པའི་འགག་རྩའི་དུས་སུ་འགན་འཁྲི་ཁུར་བ་དང་ཁུར་ཕོད་པ