ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དབུ་བརྙེས་ཚུལ།ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་ཤོག་དང་ལས་ཁུངས་ཚུགས་ཡུལ།ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་འགན།ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཕྱོགས།ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་རྗེས་ཀྱི་ལས་དོན་གལ་ཆེ་ཁག་ཅིག་ཟུར་བཀོད།ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ནས་༢༠༠༩ བར་གྱི་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་དོན་རིམ་པ་རྣམས་ལོ་རིམ་གཞི་བཟུང་བཀོད་པ།ལོ་དུས་གཞིར་བཟུང་བསྒྲིགས་པའི་གནས་ཚུལ་གལ་ཆེ་ཁག(༡༩༦༡-༡༩༧༠)ཤེས་རིག་པར་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས།\nབཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ལྷན་ཁང་ཆེ་གྲས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ ཟླ་༡༠ ཚེས་༤ ཉིན་གསར་འཛུགས་བྱས། དེ་ཡང་ྋགོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་རྗེས། ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ཟླ་༤ ཚེས་༢༥ ཉིན་མ་སུ་རིར་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་ཀླུ་ཁང་བདེ་མཁར་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་དང༌། གཡུ་ཐོག་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ། སྐུའི་གཅེན་པོ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ། ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན། སྤོམ་མདའ་ཡར་འཕེལ་སོགས་ཀ་སྦུག་བདེ་དོན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་རྣམས་དང༌། ༸གོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་ཕྲུག་ཚོ་ཐུགས་བཙེས་སྐྱོང་བ ཞིན་པ། སྐབས་དེར་བྱེས་འབྱོར་གནད་ཡོད་གཞུང་ཞབས་༣༠ བརྒལ་བའི་ཚོགས་ཆེན་མ་སུ་རིར་བསྐྱངས་ཐོག ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ལམ་སྟོན་གཞི་བཟུང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་གནང་སྒོ་ཁག་ལས་བགོས་བསྐྱོན། སྐབས་དེར་ཕྱག་ལས་རྣམ་གྲངས་གཙོ་བོ་ནང་སྲིད་དང༌། ཕྱི་སྲིད། འདུ་འགོད། ཤེས་རིག ཆོས་དོན་བཅས་ལ་གཏན་འབེབས་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཤེས་རིག་ལས་དོན་གྱི་འགན་ཁུར་ཀུན་བདེ་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གནང་རྒྱུར་ཐུགས་གཏན་འཁེལ།\nསྐབས་དེར་ཉམས་མྱོང་དང་དཔལ་འབྱོར། ཡུལ་བབ་གནས་སྟངས་སོགས་གང་ཐད་ནས་སྐུ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེ་ཡང་བྱེས་འབྱོར་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་ཞི་བའི་ས་བོན་དུ་བརྩེ་གཟིགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༣ ཚེས་༣ ཉིན་བོད་ཕྲུག༌༥༠ ཡོད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་དང་པོ་མ་སུ་རི་བོད་གཞུང་གཏན་སློབ་གསར་འཛུགས་གནང༌ཡོད་1ནའང། སྐབས་དེར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཞེས་ལས་ཁུངས་ཟུར་དུ་བཙུགས་པ་མེད།\nལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢ ནང་མ་སུ་རིར་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་དང་ཤེས་རིག་འགན་ཁུར་བ་ཀུན་བདེ་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན། གསར་འགྱུར་མེ་ལོང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཁུ་ནུ་བ་བཱ་པཱུ་མཐར་ཕྱིན། ལྷ་ལུང་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་སོགས་ཡོད་པའི་ལྷན་ཚོགས་བསྐྱངས་ཏེ་སློབ་གྲྭ་དང་སློབ་ཚན་སྒྲིག་ཕྱོགས། སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གྲོས་བསྡུར་གནང་སྟེ་འཆར་གཞི་ཕུལ་བར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྣོན་འཕྲི་ཕྲན་བུ་དང་བཅས་ཕྱག་རྟགས་སྩལ།\nཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ཟླ་༡༢ ནང་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་གནས་ཡུལ་ས་ཁུལ་ཡོངས་ནས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཚོགས་འཛོམས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དང་འབྲེལ་བླང་དོར་ཞུ་བྱའི་གནའ་གན་མཐུ་མོ་ཆེ་འབུལ་ལམ་ཞུ་སྐབས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་འདི་སྔར་ལྟར་མ་ཡིན་པར་མང་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དགོས་གལ་ཆེ༌བར་བརྟེན། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ངོ་ཚབ་མང་མོས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་འཐུས་མིའི་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་དགོས་པས།སྔ་འཕྲོས་ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་བཞི་ནས་འཐུས་མི་རེ་དང༌། ཆོལ་ཁ་གསུམ་ནས་འཐུས་མི་རེ་བཅས་ཁྱེད་རྣམས་ཁུངས་སོ་སོར་ཕྱིར་ལོག་ཟིན་འཕྲལ་མི་མང་གི་ཁྲོད་དུ་ཤེས་ཡོན་འཇོན་ཐང་དང༌། རྒྱལ་གཅེ ས་ལྷག་བསམ་ལྡན་ལ། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་བློ་གཏད་འཕེར་བ་ཇི་ཡོད་ནས་འོས་འདེམས་ཀྱིས་མིང་ཐོ་འོས་གྲངས་འཕྲལ་དུ་འབུལ་དགོས་ཞེས་ཕེབས་དགོངས་ལྟར། ཁུངས་སོ་སོ་ནས་འོས་འདེམས་མིང་ཐོ་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཐོག་ནས་སྐབས་དང་པོའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སེར་སྐྱ་མི་གྲངས་བཅུ་གསུམ་ལ་བསྐོ་གཞག་ཕྱག་རྟགས་སྩལ་ཏེ། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་༢ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་མཇལ་ཕྱག་དམ་འབུལ་དང་འབྲེལ་བོད་ལྗོངས་མང་གཙོའི་གཞུང་དབུ་བརྙེས་པའི་དགའ་སྟོན་མཛད་སྒོ་བསྐྱངས།\nཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ ཟླ་༩ ཚེས་༣ ནས་བཟུང་ཉིན་གྲངས་བདུན་རིང་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་དང་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་ཚང་འཛོམས་ཀྱིས་དེ་སྔ་ཕན་གྱི་གཞུང་གི་ལམ་སྲོལ་དང་མཛད་ཕྱོགས་སོགས་ལ་དགེ་སྐྱོན་ཇི་ཡོད་ཞིབ་འཇུག་དང་འབྱུང་འགྱུར་མཛད་ཕྱོགས་ཇི་དགེ། ད་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཁག་རྒྱ་སྐྱེད་དང༌། ལས་བྱེད་གསར་བསྐོ་གནང་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གྲོས་བསྡུར་ཞིབ་ཕྲ་གནང་སྟེ། སྐབས་དེར་ཡོད་མུས་ཆོས་དོན་དང༌། ནང་སྲིད། ཕྱི་སྲིད། དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་བཅས་ལས་ཁུངས་ཁག་བཞིའི་ཐོག ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཟུར་དུ་འཕར་འཛུགས་གནང་རྒྱུ་ཐག་གཅོད་མཛད་དེ། གོང་གསལ་ལས་ཁུངས་ཆེ་ཁག་ལྔ་དང༌། ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་བཞི་བཅས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དང༌། འགན་འཛིན། དྲུང་ཆེ་བཅས་ཀྱི་འོས་མི་སྐབས་དེར་ལས་བྱེད་དང་མི་མང་ཁོངས་ནས་གང་འོས་ཕོ་མོ་དབྱེར་མེད་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པས་མང་མོས་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས ་འཆར་འབུལ་ཞུས་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕྱིར་སྩལ་མི་གྲངས་ ༢༩ སྡེབ་གཅིག་ལ་གསར་མཇལ་དམ་འབུལ་ཞུས།\n“༄༅། ། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ བོད་རབ་བྱུང་ ༡༦ ལྕགས་ཁྱི། ྋརྒྱལ་བསྟན་ཡུན་གནས་དང༌། བོད་ལྗོངས་རང་དབང་རང་བཙན་འཕྲལ་མྱུར་ལོན་ཐབས་བཅས་པར་འཕྲལ་ཡུན་མཛད་ཕྱོགས་ཇི་དགེའི་སྐོར་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་དགོངས་བཞིན། སྲིད་བཀའ་དང༌། བོད་ལྗོངས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་སྤྱི་འཐུས། གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་བཅས་ཚོགས་འདུ་རྒྱས་འཛོམས་ཐོག་བསམ་ཞིབ་གྲོས་བསྡུར་ཞུས་སྙིང༌། སྔ་ལོ་མ་སུ་རིར་ྋརྒྱལ་བློན་བཀའ་གྲོས་ཀྱིས་དུས་བསྟུན་ལས་ཁུངས་ཁག་བཞི་སྒྲིག་འཛུགས་གནང་བ་རང་འཇགས་ཐོག ད་ལམ་ཤེས་རིག་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་གཅིག་འཕར་སྣོན་གྱིས་ལས་ཁུངས་ཁག་ལྔ་སྒྲིག་འཛུགས་གནང་ཕྱོགས་དང༌། ལས་ཁུངས་དེ་དག་གི་འགན་འཁུར་དོ་དམ་ངོ་ལས་སུ་འོས་བསྐོ་བཞག་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཐུབ་པ་ཞེས་པའི་ཐོ་ཤོག་ལྷེ་དང་བཅས་ྋསྙན་ཞུར་འབུལ་ལམ་ཞུས་དོན་ལས་ཁུངས་རྣམས་འཕྲལ་དུ་སྒྲིག་འཛུགས་ཞུ་དགོས་བཀའ་སློབ་ཐོག གཙོ་འཛིན་ངོ་མ་དང༌། ལས་རོགས་བཅས་བསྐོ་གཞག་སྤྱི་སྩལ་བྱུང་སྟབས་གཙོ་ཆེར་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་རང་བཙན་འཕྲལ་མྱུར་ལོན་ཐབས་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་ཐོག བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་པའི་རིས་མེད་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་རང་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་འཆད་ཉན་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་འབྱུང་ཐབས་དང༌། ལྷག་པར་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་མ་ཐུབ་བར་ད་མུས་ལམ་ལས་དང༌། ནགས་ལས་སོགས་ངལ་རྩོལ་ཁོ་ནར་སྡོད་མ་དགོས་པར་འཕྲལ་སྒང་གཞིས་ཆགས་ཐོག་སོ་ནམ་དང༌། བཟོ་ལས་བྱས་ཏེ་རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་ཐབས། ལོ་གཞོན་རྣམས་ལ་རང་ལུགས་བོད་ཡིག་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག ཁྲིམས་ལུགས། ཚན་རིག་སོགས་སློབ་སྦྱོང་མཐར་ཕྱིན་ཐོན་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ། གོང་གི་ལས་དོན་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་དཔལ་འབྱོར་ལ་རག་ལུས་པས་དངུལ་ཕོགས་འདུ་འགོད་བཅས་རྩ་བའི་ལས་དོན་ཁག་འདི་ལྔ་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་རང་རང་གཤམ་གསལ་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་དོ་དམ་གཙོ་འཛིན་དང༌། ལས་རོགས། ལས་བྱེད་བཅས་ནས་ཤེས་ནུས་གང་ཐོན་གྱི་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱས་ཏེ་ལས་དོན་གལ་ཆེའི་རིགས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ྋསྙན་ཞུས་བཀའ་འཁྲོལ་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་སོགས་གཤམ་གསལ་ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་ལས་དོན་སྔ་འཕྲོས་ཚོད་ལྟ་ལྟ་བུར་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར།\nཆོས་དོན་ལས་ཁུངས། སྦག་སའི་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་དང༌། ཌས་ལ་ཧའོ་སེའི་རྒྱུད་གྲྭ་སྟོད་སྨད། ཀ་སྦུག་ ཆོས་དོན་ཁང༌། དྷ་རམ་ས་ལར་ཡོད་པའི་བླ་སྤྲུལ་དང་དགེ་བཤེས་སློབ་སྦྱོང་གནང་མི་བཅས་པར་རང་ལུགས་ཀྱི་འཆད་ཉན་གོང་འཕེལ་ཐོག ཆོས་ཁྲིམས་གནོན་འདོམས། དུས་བསྟུན་སློབ་སྦྱོང་སོགས་ལ་ལྟ་རྟོག་ཞིབ་འཇུག་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་གཙོས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ནས་ཆོས་སྐོར་སྙན་ཞུ་ཕུལ་རིགས་དང་མཇལ་བཅར་ཞུ་མི་རྣམས་ལ་བཀའ་ལན་དང་མཐུན་ལམ་སྣེ་ལེན་འབྲེལ་མཐུད་སོགས་བྱེད་རྒྱུ། ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཆོས་སྐོར་གྱི་ཕྱག་བྲིས་གནང་སྐབས་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་སུ་གོ་བསྡུར་བྱེད་དགོས། རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་གིས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་གདན་ཞུ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་དུ་གཏང་འོས་རིགས་དྲག་འདེམས་གཏོང་ཕྱོགས་དགོས་རྒྱུ།\nནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཁོངས་གཏོགས་བདེ་འཇགས་ཁང་དང༌། ལས་བྱེད་བདག་གཉེར་ཁང༌། དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང༌། ལྡི་ལིའི་སྐྱོབས་གསོའི་དོན་གཅོད་ཁང༌། ཀ་སྦུག་དོན་གཅོད་ཁང༌། སྒང་ཐོག་དོན་གཅོད་ཁང༌། ཌས་ལ་ཧའོ་སེའི་དོན་གཅོད་ཁང༌། བལ་ཡུལ་དོན་གཅོད་ཁང་སོགས་ལ་ལྟ་རྟོགས་ཞིབ་འཇུག་དང༌། འབའ་ལུག་སྤུངས། འབུམ་ལྡེ་ལ། ལ་དྭགས། ཀུ་ལུ། པི་ཏི། ཀེ་ལ། ཁར་མུག ཀན་ཌ་ལི། ནར་ཀན་ཌ། སྒང་འབང༌། ཅོ་པལ་སོགས་ལམ་བཟོ་དང༌། ནགས་ལས་པ་སོགས་བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ཁག་གི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་དང༌། འཚོ་ཐབས་སྐོར་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ། ལྷག་པར་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་རིམ་པས་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་མ་ཐུབ་བར་འཕྲལ་སྒང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་སོ་ནམ་འབྲོག་ལས་དང༌། བཟོ་ལས་སུ་བསྐུལ་ཏེ་རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ།\nལྡི་ལིའི་དོན་གཅོད་ཁང་ནས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་གྱི་སྐྱོབས་གསོ་དང༌། གཞིས་ཆགས་སྐོར་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་དབུས་སྐྱོབས་གསོ། རོགས་རམ་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་རྒྱུ་ལས། སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་རིགས་སྲིད་ཚེ་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་སུ་གོ་བསྡུར་དགོས་རྒྱུ།\nཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས། མ་སུ་རི་སློབ་གྲྭ་དང༌། དེའི་ཡན་ལག་ཀ་སྦུག རྡོར་གླིང༌། དྷ་རམ་ས་ལའི་བུ་བཅོལ་ཁང༌། གཞན་ཡང་བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་ཁག་ལ་ད་ལྟ་ཡོད་མུས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་དང༌། ཟློས་གར་གྱི་ཚོགས་པ་ཁག ད་དུང་ལས་བྱེད་སློབ་གྲྭས་གཙོས་སློབ་སྦྱོང་གསར་འཛུགས་གནང་རྒྱུ་བཅས་པར་ལྟ་རྟོག་ཞིབ་འཇུག་དང་འབྲེལ་བ འི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཞིང༌། སློབ་དེབ་གསར་སྒྲིག་དང་འབྲེལ་ཤེས་རིག་སློབ་སྦྱོང་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སློབ་ཕྲུག་གཏོང་དགོས་བྱུང་ཚེ་སློབ་གྲྭ་སོ་སོ་ནས་དྲག་འདེམས་བྱེད་འོས་བྱས་ཏེ་སློབ་ཕྲུག་ཕྱིར་གཏོང་གི་ལག་ཁྱེར་ཞུ་ལེན་སོགས་གལ་ཆེ་སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་རིགས་ཇི་བྱུང་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་དང་གོ་བསྡུར་ཐོག་ནས་བྱེད་དགོས་རྒྱུ།\nདངུལ་ཕོགས་ཁང་འདི་བཞིན་ལས་དོན་ཚང་མའི་རྟེན་གཞི་དཔལ་འབྱོར་ཁོ་ནར་རག་ལུས་པས། འདུ་འགོད་སྲི་འཚག་གང་ཆེའི་ཐོག ལས་བྱེད་པ་ཁག་གི་འཆར་འཕར་ཕོགས་དང༌། འགྲིམ་འགྲུལ་ཁག་གི་འགྲོ་ཆ། ལས་ཁུངས་ཁག་གི་འགྲོ་གྲོན། གཞན་ཡང་གཞུང་དོན་འགྲོ་ཆ་རྩག་རྩིག་དགོས་དངུལ་རྣམས་སྐབས་འཕྲལ་ལེ་མེད་གོ་སྒྲིག་ཐུབ་ཐབས་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་དགོས་རྒྱུ།\nགོང་གསལ་ལས་ཁུངས་ཁག་ལྔའི་གཙོ་འཛིན་རྣམས་རེས་གཟའ་ཟླ་བ་མིག་དམར་གང་རུང་ནམ་འཁེལ་ལ་བཀའ་ཤག་ཏུ་འཛོམས་ཏེ་རང་རང་ལས་ཁུངས་ཁག་ནས་ཐག་ཆོད་མ་ཐུབ་པའི་ལས་དོན་གལ་ཆེའི་རིགས་དང༌། གཞན་ཡང་ལས་དོན་ཡར་རྒྱས་དང༌། མྱུར་འགྲུབ་འབྱུང་ཆེད་བསམ་འཆར་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ། ཡང་གལ་ཆེ་ཛ་དྲག་བྱུང་ཚེ་རེས་གཟར་སྟབས་བསྟུན་མ་དགོས་པར་དུས་སྐབས་གང་འཁེལ་དུ་གཙོ་འཛིན་ལྔའམ། ཡང་ན་གཙོ་འཛིན་ཆེ་ཆུང་དང་ལས་རོགས་བཅས་པའི་བཀའ་ཤག་ཚུགས་ཏེ་བསམ་འཆར་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ། ལས་ཁུངས་སོ་སོ་དང་ཁོངས་གཏོགས་ལས་ཁུངས་ཁག་ནས་ལས་དོན་ཧུར་འབུངས་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཇི་ཐོན་རིམ་པས་ལས་བསྡོམས་ྋསྙན་འབུལ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། དེ་བསྟུན་ལས་དོན་ལེགས་བཅོས། སྣོན་འཕྲི་བྱེད་འོས་གནང་རྒྱུ། གོང་གསལ་ལས་ཁུངས་ཁག་ལྔའི་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་གཏན་འཁེལ་མ་བྱུང་བར་ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་གཙོ་འཛིན་རེ་ཞོགས་ལྟར་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་ཀྱིས་ྋསྙན་ཞུ་འབྱོར་རིགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཐོག ལས་ཁུངས་སོ་སོར་གཏོང་འོས་དང༌། བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་རང་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་འོས་བཅས་བར་ལྡིང་དུ་མ་ལུས་པར་འཕྲལ་འཕྲལ་ཐག་གཅོད་གནང་དགོས། ད་ལམ་ལས་ཁུངས་ཁག་ལྔ་སྒྲིག་འཛུགས་དང་འབྲེལ་དོ་དམ་གཙོ་འཛིན་དང༌། ལས་རོགས་བཅས་བསྐོ་གཞག་སྩལ་སྐོར་སླད་ྋསྙན་འབུལ་ཞུ་སྟངས་སོགས་བྱེད་བདེའི་རྒྱ་ཁྱབ་དོན་གཅོད་ཁང་དང༌། སྒར་སའི་འགོ་འཛིན་ཁག་ལ་བཀའ་ཤག་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་བཀོད་རྒྱ་རེ་བཅས་གཏོང་རྒྱུ་ཞུས་ན་སྙམ་པ་ད་དུང་ཉམས་མྱོང་རིམ་གསོག་གིས་གང་ཅིའི་འཆར་གཞི་རྗེས་འབུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཞུས་ན་འཐུས་མིན་ྋསྙན་ཞུ།”2ཞེས་གསལ་འདུག་ཅིང༌། ལག་བྲིས་སྙན་ཞུ་དེའི་མཇུག་ཏུ་“ཞེས་པའི་འཆར་གཞི་ཕྱག་རྟགས་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་བཤུས་ལ་བཞུད་(ཞུས་)དག་སོང་”ཞེས་བཀོད་འདུག\nཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་སྐོར་ལ་སྐབས་དེར་གསར་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་བའི་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་དང་པོ་ཀུན་བདེ་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ནང་། “བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ཤེས་རིག་བཀ འ་བློན་ཐོག་མ་དེ་ཕྲན་ལ་བསྐོ་གཞག་བསྐྱངས་པ་ལྟར་བཀའ་དོན་དང་ལེན་གྱིས་མ་སུའུ་རིའི་སློབ་སྤྱིའི་ལས་འགན། ལས་རོགས་ཛ་སག་ཕྲེང་རིང་ལ་རྩིས་འབུལ་ཞུས་ཏེ་ཕྲན་རང་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་དུས་ཐོག་ཞབས་བཅར་གྱིས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་ཕྲན་བཀའ་བློན་ཀུན་གླིང་ཛ་སག་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་དང༌། ལས་རོགས་ཛ་སག་ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས། རྩེ་དྲུང་ལས་ཚན་ཐུབ་བསྟན་ཉིན་བྱེད། ཁྲི་རྒན་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་དབྱངས་འཕྲིན་ལས་དབང་པོ། ལས་བྱ་རྩེ་དྲུང་བྱམས་པ་ཡོན་ཏན་བཅས་ལ་བསྐོ་གཞག་སྤྱི་བསྩལ་ལྟར་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཚང་འཛོམས་ཀྱིས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཐོག་མའི་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་སྒོ་དབྱེ་རྟེན་འབྲེལ་སརྒ་མི་འཆོལ་བའི་ཐོག རང་རང་འཁུར་བབས་ཞུ་བྱར་ཚང་མས་བསྟན་སྲིད་སྤྱི་དོན་སྙིང་བཅངས་དཀའ་རྙོག་བཟོད་བསྲན་གདོང་ལེན་ལྷག་བསམ་འཁུར་བརྩོན་ཞུ་རྒྱུར་ཡིད་དམ་བཅས་པ་ཡིན།”3 ཞེས་གསུངས་འདུག དོན་སྙིང་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནི། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་མང་གཙོ་ཅན་དུ་བཙན་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྒྱུར་འགོ་བཙུགས་ཏེ། ཚོགས་སྐོང་མཛད་པའི་སྐབས་དང་པོའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དང་པོས། སྐབས་དེའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲལ་ཕུགས་དངོས་ཡོད་དགོས་མཁོ་མ་འོངས་སོན་རྩར་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཚད་དང་ལྡན་པ་སྤྲོད་དགོས་པ་གཞིར་བཟུང་འཆར་འབུལ་ཞུས་པ་ལྟར་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་ལས་ཁུངས་དང་པོ་དེ་ཡིན།\nསྐབས་དེའི་གསར་འགྱུར་མེ་ལོང་གསར་ཤོག།༡༩༦༠ སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་འདོན་ཐེངས་ནང། བོད་ཀྱི་སྐྱབས་བཅོལ་ཞུ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་གནང་འདུག་ ཅེས་པའི་འགོ་བརྗོད་འོག སྤྱི་ཟླ་༣ ཚེས་༣ ཉིན་མ་སུ་རིའི་གསར་གསལ། ༸གོང་ས་མཆོག་ནས་མ་སུ་རིའི་གཤོངས་སུ་ཆགས་པའི་ཀིལ་ཌ་རི་ཞེས་པའི་ཁང་པར་བོད་མི་ སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་སྐད་རིགས་སོགས་ཡོན་ཏན་སློབ་གསོའི་ཆེད་དུ་རྒྱ་གར་ན་སྔར་ མེད་སློབ་གྲྭ་ཞིག་སྒོ་འབྱེད་མཛད་འདུག་ཅིང། སློབ་གྲྭ་དེར་ནང་པའི་བསྟན་པ་དང་ཤེས་རིག་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཆེད་གནའ་སྲོལ་ བཟང་པོའི་ཆོས་དང་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རིག་གིས་མཚོན་དབྱིན་ཇི་དང་ཧིན་དིའི་སྐད་ཡིག་ སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། དབུ་འདོམས་སྐུ་ངོ་ཀུན་གླིང་ཛ་སག་མཆོག་ལ་ཕྱག་སྦྲེལ་དྲུག་དང་བཅས་སློབ་གྲྭ་ འདིའི་འཚོ་འཛིན་བསྒོ་བཞག་གནང་འདུག་པ་མ་ཟད། སྐབས་དེར་སློབ་གཉེར་བ་ལྔ་བཅུའ་སྐོར་གྲལ་བཞུགས་དང། རིང་མིན་སློབ་གཉེར་བ་གསུམ་བརྒྱ་ཙམ་ལ་ཡོན་ཏན་སློབ་སྦྱོང་གནང་རྒྱུ་རེད། བིར་ལ་ཧའུ་སིར་༸གོང་ས་མཆོག་གི་༸ཞབས་འདེགས་ཞུ་མི་༣༠ སྐོར་ལའང་སློབ་གྲྭ་དེར་གྲལ་ཞུགས་གནང་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་འདུག་པའི་གནས་ཚུལ་ མདོར་བསྡུས། ཞེས་བཀོད་འདུག དེ་རྗེས་ཕྱི་ཟླ་བཞི་པ་ལྔ་པའི་འདོན་ཐེངས་ནང་གསར་འགྱུར་མེ་ལོང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་ པ་མ་སུ་རིར་ངོ་བཅར་གྱིས་སློབ་གྲྭའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཙམ་དང་ལྷན་དུ་འདྲ་པར་ཁ་ཤས་ ཀྱང་བཀོད་འདུག\nཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཡིག་ཁངས་ཡིག་ཆ་ལག་བྲིས་མ། ཨང་དང་པོ་འཁོད་པ། ཤོག་ངོས་༥ ཅན་ཞིག་འདུག་པ་ལས་ཞལ་བཤུས་ཞུས།\nམི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་ཐབས་བྱུས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་འབྲས་བུ། དེབ་དང་པོ། ཀུན་བདེ་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས། ཤོག་ངོས་ ༣༤༣/༣༤༤ ལ་གསལ།\nལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐབས་དེའི་ལས་ཤོག་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་ཁང་ཞེས་གསལ་ཞིང༌། དབྱིན་ཡིག་ནང་ Council for Tibetan Education ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེ་རྗེས་ལོ་ཤས་སོང་བའི་ལས་ཤོག་ཐོག་ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་ཞེས་ བཀོད་ཅིང༌། ༡༩༩༡ རྗེས་ནས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཞེས་དང་དབྱིན་ཡིག་ནང་ Department of Education ཞེས་བཀོད་འགོ་བཙུགས་པ་རེད། (དེབ་འདིའི་ནང་དགོས་པ་དམིགས་བསལ་མེད་ཚེ་ཀློག་པ་པོར་མགོ་རྙོག་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཞེས་དེང་གི་མིང་དེ་བཀོད་ཡོད།)\nཐོག་མའི་ལས་ཁུངས་ཚུགས་ཡུལ་ནི་དྷ་སྟེང་དུ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ཤེས་རིག་གི་ལས་དོན་ཕལ་མོ་ཆེ་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་པར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༦ ཟླ་ ༨ ནང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་མ་ལག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་སྟེ་ལས་ཁུངས་ཨ་མ་ལྡི་ལིར་སྤོས་ནས་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་སྟག་ལྷ་བ་བསྟན་འཛིན་ངག་དབང་ལས་བྱ་དང་བཅས་པས་འཛིན་སྐྱོང་གནང་བ་དང༌། དྷ་རམ་ས་ལའི་ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་ངག་དབང་བསྟན་སྐྱོང་ལས་བྱ་ད ང་བཅས་པས་འཛིན་སྐྱོང་གནང༌། འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་ལི་ཐང་འཇང་ཚ་ཆོས་མཛད་གློ་བུར་སྐུ་གཤེགས་པ་དང་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་ཀྱང་སྙུན་མནར་བཅས་ཀྱི་ཐོག ལྡི་ལི་ལས་ཁུངས་ཨ་མའི་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་སྟག་ལྷ་བ་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་ཕྱག་བྲིས་ཞབས་ཞུ་ཡང་ཡང་ཞུ་དགོས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༧ ཟླ་བ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་ལྡི་ལི་བོད་གཞུང་དབུས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དྷ་སའི་ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་དང་ཟླ་བསྒྲིལ་གནང༌།\nལོ་དེ་གའི་ནང་བོད་གཞུང་ལས་ཁུངས་ཁག་རྒྱ་སྐྱེད་འགྲོ་བའི་དགོས་མཁོར་གཞིགས་ཏེ། དྷ་ཤོད་ཀྱི་རྒྱབ་ཐོད་རི་ངོགས་སུ་ཨ་མར་ནཱ་ཐ་ཞེས་པའི་ས་ཁང་ཡོངས་རྫོགས་དང་དེའི་འདབས་འབྲེལ་ས་ཡུལ་བཅས་པ་བོད་གཞུང་གིས་རྩ་གཟིགས་གནང་སྟེ་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་མིང་བསྒྱུར་དེབ་སྐྱེལ་དང་སྦྲགས་བོད་ཟླ་ ༨ པ་བཀྲ་ཤིས་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་ ༡༡ དང་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༤ སྔ ་ཆ་གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་དགེ་འཛོམས་ཉིན་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཁང་དང་བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས་མ་གཏོགས་དེ་མིན་བཞུགས་སྒར་ལས་ཁུངས་ཁག་དང་ལས་བྱེད་སྡོད་ཤག་བཅས་པ་གསར་སྤོ་མཛད་པའི་ཁོངས་སུ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱང་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་སྤོས།1\n༡༩༦༩ ལོར་དཔལ་འབྱོར་སྲི་ཚགས་དགོས་པའི་དགོངས་འཆར་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་ཟླ་དྲུག་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་བདུན་པའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོ ག་གིས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དགོངས་བཞིན་བཀའ་བློན་ཚོ་རང་འཇགས་ཐོག་ལས་ཁུངས་དང་ལས་བྱེད་ལ་བཀོད་སྒྲིག་གནང་བའི་ཁོངས་ནང་སྲིད་དང་བདེ་སྲུང་ཟླ་སྒྲིལ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གཏོང་ཡོང་འདུ་འགོད་དང་ཀ་ཏ་ཡིད་ཆེས་དགེ་རྩ་ཟླ་སྒྲིལ་སོགས་ལས་ཁུངས་ཁག་ཅིག་ཟླ་བསྒྲིལ་གནང་བའི་ཁོངས་ཆོས་དོན་དང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་གཉིས་ཟླ་སྒྲིལ་གནང་སྟེ་ལོ་ཤས་རིང་ཆོས་ཤེས་ལྷན་ཁང་གི་ལས་བསྡོམས་ཞེས་མཉམ་དུ་འབུལ་སྲོལ་ཡང་བྱུང༌།\n༡༩༦༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་གི་ཆེད་བསྒྲགས།\n༡ གཞོན་སྐྱེས་སློབ་ལོ་སོན་པ་རྣམས་སློབ་སྦྱོང་བྱ་ཡུལ་གཏན་འཇགས་སློབ་གྲྭ་དང་ཉིན་མོའི་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། དེའི་ཆེད་ས་ཆ་བསིལ་ས་ཁག་ནས་ས་ཁང་ཐོབ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་གཙོ་འདོན།\n༣ སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་རྒྱུན་གྲོན་དང༌། ཨར་ལས་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་འཆར་གཞི་བཀོད་དེ་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་བོད་མིར་རོགས་རམ་གནང་མཁན་གཞུང་སྒེར་ཚོགས་པ་ཁག་དང༌། ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་ཁག འབྱོར་ལྡན་སྒེར་པ་ཁག་བཅས་པར་འབོད་སྐུལ་གྱིས་རོགས་དངུལ་དོན་སོན་ཡོང་ཐབས།\n༤ ས་གནས་གང་སར་གནས་འཁོད་བོད་མིའི་བུ་ཕྲུག་རིམ་འབྱོར་ཡོང་མུས་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྡོད་གནས་སུ་དྷ་རམ་ས་ལ་དང་ཀང་ར་སོགས་སུ་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་གོ་སྒྲིག་ཐོག གོས་ལྷམ་འཚོ་བ་སོགས་གོ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ།\n༥ གསར་བཙུགས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་དགེ་རྒན་མང་པོ་ཛ་དྲག་གི་ཐོག་ནས་བསྐོ་བཞག་བྱ་དགོས་པའི་དམིགས་སྒོར། ཕྱོགས་མཐར་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པའི་གཞུང་ཞབས་རྙིང་པ་དང༌། ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོའི་གཙོ་དྲག་སོགས་ཤེས་ཡོན་དྲག་གྲས་ཁག དེ་བཞིན་བོད་ཡིག་དང་རིག་གནས་ལ་སྦྱངས་པ་ཡོད་པའི་རིས་མེད་དགེ་འདུན་པ་ཁག་བསྡུ་རུབ་ཀྱིས་འཚོ་ཕོགས་སྣེ་སེལ་དང་བཅས་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་དང་ལས་བྱེད་དུ་བསྐོ་གཏོང་བྱ་རྒྱུ།\n༦ སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་དེབ་གསར་རྩོམ་ཆེད་རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་དེབ་འགྲོ་སྟངས་ལ་མིག་བལྟ་དང་སློབ་སྟོན་ཞུས་ཐོག རང་རིགས་མཁས་དབང་འཚོལ་བསྡུ་ཞུས་ཏེ་འཛིན་གྲྭ་མཐོ་དམའ་བར་གསུམ་གྱི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ།\n༧ རྩོམ་སྒྱུར་སྡེ་ཚན་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཛིན་སྤེལ་གྱི་རྩོམ་བྲིས་དང་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆ་ཁག་དབྱིན་སྒྱུར། དབྱིན་ཡིག་ཡིག་ཆ་བོད་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ།1\n༨ སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཟིན་རིམ་བཞིན་པར་སྐྲུན་རྒྱ་ཆེ་དགོས་སྟབས། པར་འདེབས་བྱེད་པོར་ཤེས་རིག་པར་ཁང་གསར་འཛུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ།\n༡༠ བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟློས་གར་ཁག་གཅེས་འཛིན་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་སོགས་ཀྱི་དགོས་དོན་ཆེད་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་གསར་འཛུགས་སོགས་ཞུ་སྒོ་སྣ་མང་ཡོད་ཅིང༌། ཕྱིས་སུ་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཐོན་རྗེས་དེ་དག་ལ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་ཡོན་ཐབས་འཚོལ་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་གསར་བཙས་བོད་ཕྲུག་གཏན་སློབ་ཏུ་འཇུག་སྐབས་སློབ་གྲོན་འབུལ་དགོས་བྱུང་རྗེས་དེ་དག་ལ་སློབ་ཡོན་ཐབས་འཚོལ། ཨ་རི་སོགས་ལ་མཐོ་རིམ་སློབ་སྦྱོང་དུ་གཏོང་ལམ་ཆགས་རྗེས་དེ་དག་འདེམས་གཏོང་གི་འགན་ཁུར་ཞུ་རྒྱུ་སོགས་ནི་ཕྱིས་སུ་གནས་སྟངས་འཕོ་འགྱུར་གཞི་བཟུང་འགན་ཁུར་བྱ་དགོས་བྱུང་བའི་འགན་ཁུར་གྱི་རིགས་ཡིན།\nད་ལྟ་(ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩) ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་དོན་རྒྱ་ཆེ་སྣ་མང་ཞིག་ཡོད་པའི་ཁོངས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་སྤྱི་ཡོངས་ལ་རང་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་ཁྲིམས་གཞི་ཁག་ཁྱབ་བསྒྱུར་དང་བྱུས་འགོད། ལག་བསྟར། རྟོག་ཞིབ་བཅས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། དགོས་མཁོ་ཅན་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་བོད་རིགས་སློབ་སྤྱི་དང་དགེ་རྒན་བསྐོ་གཏོང༌། ཆེད་ལས་དང་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭར་སྐྱོད་མཁན་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སློབ་ཡོན་ཐབས་འཚོལ་དང་འབྲེལ་བའི་གཟིགས་རྟོག ཕ་མ་ཉམ་ཐག་ལ་སློབ་ཡོན་དང་འཚོ་དོད་ཐབས་འཚོལ། སྤྱི་ཡོངས་སློབ་ཚན་འཆར་འགོད། སློབ་གཞི་བསྐྱར་ཞིབ་དང་གཏན་འབེབས། དགེ་སློབ་གཉིས་ཀར་གཞོགས་འདེགས་རྒྱུ་ཆ་མཁོ་འདོན། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྦྱོང་སའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་དང་དེའི་སློབ་ཚན་ངོས་འཛིན། དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་དང་ཟབ་སྦྱོང་འཛུགས་སྐྱོང་སོགས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་གཞི་རིམ་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་དོན་འཁེལ་ཡོང་བའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད།\nཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་བྱེད་སྐབས་ལས་བྱེད་སོ་སོར་ལས་བགོས་བྱས་པ་ལས་ལས་ཁུངས་ཨ་མའི་ནང་སྡེ་ཚན་གྱི་དབྱེ་བ་མེད། ཕྱིས་སུ་རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་དང་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ལྟ་བུ་ཟུར་དུ་ཚུགས་པ་བྱུང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ནང་རྒྱ་གར་ནང་གསར་བཙས་བོད་ཕྲུག་རྣམས་གཏན་སློབ་ཏུ་སློབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས་སློབ་ཡོན་ཐབས་འཚོལ་དགོས་སྟབས་སློབ་ཡོན་སྡེ་ཚན་དང༌། ༡༩༧༩ ནས་དབྱིན་བོད་ཚིག་མཛོད་གསར་བསྒྲིགས་སོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོའི་ཆེད་རྩོམ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་སོགས་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་པ་དོད་འགོ་ཚུགས་ཤིང༌། དེ་ཡང་ཐོག་མར་ལས་དོན་གང་རུང་འགན་ཁུར་བྱེད་པོར་ལས་བྱེད་གཅིག་ཆེད་འཛུགས་བྱས་པ་དེས་མ་ལྕོགས་པར་ལས་བྱེད་གཉིས་གསུམ་སྤར་བསྟུན་སྡེ་ཚན་གྲུབ་པ་དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ནང་བོད་ཕྲུག་མཐའ་སྐྱོའི་སློབ་ཡོན་ཐབས་འཚོལ་བྱེད་མཁན་ལས་བྱེད་གཅིག་ལས་མེད་པ་དང༌། དེ་ནས་གཉིས་དང་གསུམ་སོགས་ལ་སྤར་ཏེ་མཐར་སློབ་ཡོན་སྡེ་ཚན་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་ནང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནང་སྤྱིར་བཏང་སྡེ་ཚན་དང༌། ཤེས་ཡོན་དང་ཐད་འཛིན་སློབ་ཁག་སྡེ་ཚན། སློབ་ཡོན་སྡེ་ཚན། མཐོ་སློབ་སྡེ་ཚན། རྩོམ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན། དངུལ་རྩིས་སྡེ་ཚན་བཅས་སྡེ་ཚན་དྲུག་ཡོད་པ་དང༌། ༡༩༨༧ ལོར་སློབ་ཡོན་སྡེ་ཚན་དང་མཐོ་སློབ་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཟླ་བསྒྲིལ་གྱིས་སྡེ་ཚན་ ༥ བཟོས་འདུག\n༡༩༩༠ ནང་སྤྱིར་བཏང་སྡེ་ཚན་གྱི་ཚབ་ཏུ་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་བཙུགས་ཏེ། འཛིན་སྐྱོང༌། ཤེས་ཡོན། དངུལ་རྩིས། རྩོམ་སྒྲིག འཆར་འགོད། སློབ་ཡོན་སློབ་འཇུག་(འདིའི་ནང་མཐོ་སློབ་ཀྱང་ཚུད་)བཅས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ ལོར་མདུན་ལམ་སློབ་སྟོན་སྡེ་ཚན་གསར་འཛུགས་དང༌། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༣ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྲོལ་རྒྱུན་ཤེས་ཡོན་སྡེ་ཚན་གསར་འཛུགས་བྱས།\nཕྱི་ལོ་༢༠༠༤ ལོར་བཀའ་ཤག་གིས་སྒྲིག་འཛུགས་བསྐྱར་བཅོས་གནང་སྐབས། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་འཆར་འབུལ་ཞུས་པ་ལྟར་ལོ་དེའི་ཟླ་བ་༡༢ ཚེས་ ༢ ཉིན་བཀའ་ཤག་ནས་སྡེ་ཚན་དང་ཚན་པ་དབྱེ་འབྱེད་བཀོད་སྒྲིག་གནང་བའི་རྩ་འཛིན་ཡིག་ཆའི་འབྲེལ་ཆགས་དོན་གནད་ཆ་ཚང་ལེབ་བཤུས་ཞུས་པ་གཤམ་གསལ།\n༡༽ འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན། ༢༽ ཤེས་ཡོན་སྡེ་ཚན། ༣༽ རོགས་སྐྱོར་སྡེ་ཚན་གསུམ་དུ་དབྱེ་རྒྱུ།\n༡༽ འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་ནང་ ཀ༽ ལས་ཁུངས་འཛིན་སྐྱོང་ཚན་པ། ཁ༽ རྩིས་ཁང་ཚན་པ། ག༽ ཁྱབ་ཁོངས་སྡེ་སྐྱོང་ཚན་པ།\n༢༽ ཤེས་ཡོན་སྡེ་ཚན་ནང༌། ཀ༽ སྲོལ་རྒྱུན་ཤེས་ཡོན་ཚན་པ། ཁ༽ དེང་རབས་ཤེས་ཡོན་ཚན་པ། ག༽ རྩོམ་སྒྲིག་ཚན་པ།\n༣༽ རོགས་སྐྱོར་སྡེ་ཚན་ནང༌། ཀ༽ སློབ་ཡོན་ལས་དོན་ཚན་པ། ཁ༽ འཆར་འགོད་ཚན་པ།2\nགོང་གསལ་སྡེ་ཚན་ཡོངས་ཀྱི་འགན་འཛིན་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་འོག་ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེས་གནང་རྒྱུ། ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་དེང་སྐབས་གཏན་འབེབས་དེ་ཉིད་གཞིར་བཟུང་ལག་བསྟར་བྱེད་མུས་ཡིན། ཤེས་རིག་གི་སྡེ་ཚན་དང་ནང་གསེས་ཚན་པ་ཁག་གཟིགས་བདེའི་རེའུ་མིག་ཏུ་བཀོད་པ་གཤམ་གསལ།\nསྐབས་དེར་རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་བྲག་གཡབ་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བོད་དྲུང་སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། ཡོངས་གླིང་གསོལ་དཔོན་ཐུབ་བསྟན་ཚེ་རིང༌། དགའ་གདོང་བསྟན་འཛིན་དབང་གྲགས། དབྱིན་དྲུང་ཕྱག་མཛོད་ཚང་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་དང་འབྲས་ལྗོངས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཚེ་རིང་བཅས་ཡོད་འདུག\nཐོག་མར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་སྐབས་ལས་བྱེད་བཅུ་སྐོར་ལས་མེད་ཅིང༌། ལས་དོན་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་རྣམས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འཆར་འབུལ་ཕྱག་རྟགས་དགོངས་དོན་གཞི་བཟུང་ངམ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐད་ཀར་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཕེབས་དགོངས་བཞིན་ཞུ་བ་དང༌། དེ་མིན་ལས་དོན་གནད་ཆེ་རྣམས་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་གྱིས་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་དང་བཀའ་གྲོས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད། རྒྱུན་ལྡན་ལས་དོན་རྣམས་བཀའ་བློན་དང་བཀའ་བློན་ལས་རོགས། དྲུང་ཆེ་སོགས་བཀའ་བསྡུར་གྱིས་ཐག་གཅོད་དང༌། ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་ཟླ་དྲུག་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་རིམ་པ་དང༌། བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ནང་ལོ་འཁོར་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་རིམ་པ། དེ་བཞིན་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཤེས་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་ཐག་གཅོད་ཁག་ཀྱང་གལ་ཆེའི་ཐག་གཅོད་དུ་བརྩིས་ཏེ་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ནས་ད་བར་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་སྔ་རྗེས་ཐེངས་ལྔ་འཚོགས་པའི་གྲོས་ཆོད་རྣམས་ལ་གཙིགས་འཛིན་གྱིས་ཕྱག་བསྟར་གནང་སྲོལ་ཡོད།\nཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་མཁས་པ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་སློབ་སྟོན་ཞུ་བ་དང༌། ་བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ནང་ཤེས་རིག་གྲོས་འདྲི་ལྷན་ཚོགས། དགུ་བཅུ་གོ་གྲངས་ནང་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྟོན་ཚོགས་ཆུང་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་ཤེས་ཡོན་ཐད་ཤེས་མྱོང་གཉིས་ལྡན་གྱི་མི་སྣ་བསྐོ་འཛུགས་ཀྱིས་དུས་ནས་དུས་སུ་ཤེས་ཡོན་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཞུས་པའང་བྱུང་ཞིང༌། དེ་མིན་སློབ་དེབ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་དང་ལས་བྱེད། སློབ་ཕྲུག་བཅས་པའི་བསམ་འཆར་བསྡུས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ཆེད་འཛུགས་སློབ་དེབ་བསྐྱར་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་གིས་སློབ་དེབ་ལ་སྣོན་འཕྲི་བསྐྱར་བཅོས་ཇི་དགོས་གནང་གི་ཡོད།\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ནས་ཤེས་རིག་གི་སྡེ་ཚན་ཁག་གི་འགན་འཛིན་ཡན་ཡོད་པའི་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ཁག་བཀའ་བསྡུར་ཐག་གཅོད་གནང་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེས་ཐག་མ་ཆོད་པའི་རིགས་གོང་རིམ་བཀའ་ཤག་ལ་སྙན་གསན་གྱིས་ཐག་གཅོད་གནང་གི་ཡོད། ཡང་ལོ་རེར་ཤེས་རིག་ནང་ཉུང་མཐར་ཤེས་རིག་ལས་བྱེད་ཡོངས་རྫོགས་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གཉིས་ལས་མི་ཉུང་བ་གནང་གི་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་ལས་བྱེད་ཀྱི་དགོངས་འཆར་ཇི་ཡོད་བསྡུ་རུབ་གནང་གི་ཡོད།\nརྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་ལས་དོན་གནད་ཆེ་ཁག་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཅིང༌། ལྷན་ཚོགས་དེའི་ནང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་དམིགས་འཛུགས་གནང་བའི་ཚོགས་མིའི་ངོ་བོར་ད་ལྟའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཤེས་རིག་བཀའ་བློན། ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ། ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་བཅས་བཞི་ཡོད།\nཤེས་རིག་ཁྱབ་ཁོངས་སཾ་བྷོ་ཊ་བོད་སློབ་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིག་ཚང་དང༌། ཤེས་རིག་པར་ཁང་གི་དངུལ་རྩིས་དང་ལས་དོན་གནད་ཆེ་ཁག་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་གཉིས་ཀྱི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཅིང༌། འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དང་ཚོགས་གཞོན་ནི་རིམ་པ་བཞིན་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་མཆོག་དང་དྲུང་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཡིན། དྷ་ས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་དང༌། མ་སུ་རི་བོད་ཁྱིམ་གྱི་ལས་དོན་གལ་ཆེ་ཁག་དེ་གཉིས་སོ་སོའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་གནང་གི་ཡོད་ཅིང༌། འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་ཡོད། བལ་ཡུལ་སློབ་ཁག་གི་ལས་དོན་རྣམས་ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་ནང་བལ་ཡུལ་ཤེས་རིག་ལས་འཛིན་དང་བལ་ཡུལ་གངས་ཅན་བདེ་རྩའི་དྲུང་ཆེ་གཙོ་གྱུར་འབྲེལ་ཐོགས་རྣམས་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཅིང༌། ༡༩༩༠ གོ་གྲངས་ནང་གནད་དོན་གལ་ཆེ་ཁག་བལ་ཡུལ་ཆེས་མཐོའི་ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་གནང་གི་ཡོད་ཅིང༌། ལྷན་ཚོགས་དེའི་ནང་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་མཆོག་དང་དྲུང་ཆེ་གཉིས་ཀ་ཡོད། ཉེ་ལམ་བལ་ཡུལ་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་སོང་སྟབས་གོང་གསལ་ལྷན་ཚོགས་དང་བལ་ཡུལ་ཤེས་རིག་ལས་འཛིན་གཉིས་ཀ་རིམ་པས་མེད་པར་གྱུར་ཅིང༌། ཤེས་རིག་གིས་བཀོད་ཁྱབ་དང་ཐག་གཅོད་གནང་དགོས་ཁག་བལ་ཡུལ་གངས་ཅན་བདེ་རྩ་བརྒྱུད་དེ་གནང་གི་ཡོད།\nདེ་མིན་ལས་དོན་བྱེ་བྲག་པའི་ཐོག་ཐག་གཅོད་གསར་པ་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཚེ། དོན་གནད་དེའི་ཐད་མྱོང་རྒྱུས་དང་ཤེས་ཚད་ལྡན་པའི་ཚོགས་ཆུང་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་གྲོས་བསྡུར་གྱིས་རྒྱབ་གཉེར་བྱུང་བའི་སྙན་ཐོར་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་དང་དྲུང་ཆེའམ། དགོས་གལ་མཆིས་ཚེ་བཀའ་ཤག་ནས་ཐུགས་ཞིབ་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་གནང་གི་ཡོད།\nསྤྱིར་བཏང་ལས་དོན་གྱི་རིམ་པ་ནི། བཀའ་བློན་གྱི་འོག་ཏུ་དྲུང་ཆེ་དང༌། དྲུང་ཆེའི་འོག་ཏུ་སྡེ་ཚན་ཁག་གི་འགན་འཛིན། སྡེ་ཚན་ཁག་གི་འགན་འཛིན་འོག་ཏུ་ཚན་པའི་འགན་འཛིན། ཚན་པའི་འགན་འཛིན་འོག་ཏུ་འབྲེལ་ཆགས་ལས་བྱེད་བཅས་བྱ་སྤུ་གནོན་གྱི་རིམ་པ་ཡག་པོ་ཆགས་ཡོད།\nཨང༌། མཚན། ལས་ཡུན།\n༡༽ ཀུན་བདེ་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན། ༡༩༦༠།༡༠།༤ ནས་ ༡༩༦༤།༩ བར།\n༢༽ འཇང་ཆོས་ཚེ་རིང་མགོན་པོ། (༡༩༦༤།༩ ནས་ ༡༩༦༦།༧།༡༠ བར།)\n༣༽ ཕྲེང་རིང་འཇིགས་མེད་སུམ་རྩེན་དབང་པོ། (༡༩༦༨།༡ ནས་ ༡༩༧༣ ཕྱི་ཟླ་ ༥ བར།)\n༤༽ ཐུབ་བསྟན་ཉིན་བྱེད། (༡༩༧༤།༢།༦ ནས་ ༡༩༨༠།༢།༢ བར།)\n༥༽ འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ། (༡༩༨༠།༨།༢༤ ནས་ ༡༩༨༥།༡ བར་དང༌།)\n(༡༩༨༧།༩ ནས་ ༡༩༨༨།༡༡ བར།)\n༦༽ བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད། (༡༩༨༥།༡༡ ནས་ ༡༩༨༧།༨ བར་།)\n༧༽ བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུད། (༡༩༨༨།༡༡ ནས་ ༡༩༩༠།༥ བར།)\n༨༽ རྗེ་བཙུན་པདྨ། (༡༩༩༠།༥།༡༧ ནས་ ༡༩༩༣།༧ བར།)\n༩༽ རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ། (༡༩༩༣།༧ ནས་ ༢༠༠༡།༩ བར།)\n༡༠༽ ཐུབ་བསྟན་ལུང་རིགས། ༢༠༠༡།༩།༥ ནས་ད་བར།\n༡༽ རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༡༩༧༦ ནས་ ༡༩༨༢ བར།\n༢༽ ཕྱག་མཛོད་ཚང་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན། ༡༩༨༢ ནས་ ༡༩༩༡ བར།\n༣༽ བསམ་མཁར་གཡང་སྐྱིད། ༡༩༩༡ ནས་ ༡༩༩༣ བར།\n༤༽ ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ། ༡༩༩༣ ནས་ ༩༥ བར་དང༌།\n༡༩༩༩ ནས་ ༢༠༠༠ བར།\n༥༽ དངོས་གྲུབ་ཚེ་རིང༌། ༡༩༩༥ ནས་ ༡༩༩༩ བར།\n༦༽ ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ། ༢༠༠༠།༣།༢༠ ནས་ ༢༠༠༢།༤།༩ བར།\n༧༽ གཡུ་ཐོག་ཀརྨ་དགེ་ལེགས། ༢༠༠༢།༤།༡༠ ནས་ད་བར།\nཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤།༥ ནང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྡི་ལིར་ཆིབས་སྒྱུར་གནང་སྟེ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་མཆོག་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མིའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་ཞིང༌། སྐབས་དེར་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་ཀུན་བདེ་གླིང་ཡང་མཉམ་འཁྲིད་མཛད་ཡོད། སྐབས་དེའི་བཀའ་མོལ་སྐོར་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཞུ་སྐབས་བསྙེལ་ཐོ་འཁྱུག་བྲིས་ཤིག་ཐོབ་པ་ཆ་ཚང་ལེབ་བཤུས་ཀྱིས་བཀོད་པ་གཤམ་གསལ། ༡༽ རྒྱ་གར་ས་ཐོག་ཏུ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ཟླ་ ༢ ཚེས་ཕན་འབྱོར་བའི་བུ་ཕྲུག་ལོ་ ༡༦ མན་གྱི་གྲངས་འབོར་བུ་དང་བུ་མོ་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་གྲངས་ ༢༩༧༥ ཡོད་ཐོག་ནས་ཕྲུག་གུ་ལོ་ ༡ ནས་ ༨ བར་གྲངས་ ༢༥༠ ལོ་ ༨ ནས་ ༡༦ བར་ ༡༠༠༠ བཅས་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་སློབ་སྦྱོང་གི་རོགས་རམ་གནང་རྒྱུར་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་བ་ལྟར་མ་སུ་རིར་མི་གྲངས་ ༤༠༠ ཡོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག ༡ དང༌། དྷ་རམ་ས་ལར་མི་གྲངས་༢༥༠ ཡོད་པའི་བུ་གསོ་ཁང་ ༡ ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ལའང་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་རིམ་ཚད་གཞི་དང་ལྡན་པ་བྱུང་མེད་ཁར་འཕྲོས་མི་གྲངས་ ༦༠༠ སློབ་གྲྭ་ཁག་བགོས་གང་མྱུར་འཛུགས་རྩིས་བཅས་ཕུད་རུང་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་མ་ཐོབ་པ་མི་གྲངས་ ༡༧༢༥ བསྡད་པའི་ཐོག་ད་དུང་སྐྱབས་བཅོལ་གསར་འབྱོར་ཡོང་དང་ཡོང་མུས་བཅས་ལ་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པའི་རོགས་རམ་ཡོད་པ་ཞུ་རྒྱུ། ༢༽ གོང་གསལ་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སློབ་གྲྭའི་འགྲོ་སོང་སློབ་གྲྭ་མཐར་སོན་མ་ཐུབ་བར་གཏོང་དགོས་དེ་དག་ལོ་རྒྱུན་རིང་པོར་བརྟེན་པས་ཐུགས་གཡེང་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་རྒྱུན་འཁྱོང་རོགས་རམ་ཡོང་བ། ༣༽ ཕྱིན་ཆད་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་ཕྲུག་དོན་དུ་འགྲོ་སོང་སྔོན་རྩིས་འཆར་གཞི་ཇི་ཡོད་གསལ་གསུང་ཐུབ་ན་ང་ཚོས་བསམ་བློའི་གཏོང་ཕྱོགས་ཁྱད་པར་ཡོང་གནས། ༤༽ རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་རོགས་རམ་གནང་རྒྱུ་དེ་དག་ལག་ལེན་གང་མགྱོགས་འཁེལ་ཐབས་དང༌། རིག་གསར་དང་མཐུན་པའི་སློབ་སྦྱོང་གི་འགྲོ་སྟངས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་གནང་བར་ཆེད་མངགས་མི་གཅིག་བསྐོ་འཛུགས་གནང་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་བ་འདུག ༥༽ སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དང་ལས་བྱེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་དགེ་རྒན་ང་ཚོས་ལྡང་ངེས་གཏོང་ཐུབ་ཅིང༌། ཧིན་རྡི་དང་དབྱིན་ཇིའི་དགེ་རྒན་ཤེས་ཚད་དྲག་གྲས་གཏོང་གནང་རོགས་རམ་ཡོད་པ་ཞུ་རྒྱུ། ༦༽ བོད་ཡིག་དང༌། གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་ལ་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་དེབ་གཞི་སློབ་ཚན་ཚད་རིམ་དང་ལྡན་པ་མེད་སྟབས་དེང་སང་གོ་རིམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱེད་མུས་མཇུག་སྐྱོང་དང་པར་སྐྲུན་སྐོར་ལ་འགྲོ་སོང་དང༌། རྒྱུས་མངའི་ལམ་སྟོན་རོགས་རམ་ཡོང་བ། དེ་ལྟར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་སོན་རྩ་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ཕྱི་ནང་གི་ཤེས་ཡོན་གཉིས་ལྡན་ཞིག་ཏུ་གསོ་སྐྱོང་གནང་རྒྱུ་ནི་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་བཅས་གང་ཐད་ནས་སྙིང་པོའི་ནང་གི་སྙིང་པོ་ཡིན་པར་གཟིགས་ཏེ་རེ་སྐུལ་གནང་བ་ལྟར། སྲིད་བློན་ནེ་རུ་མཆོག་གིས་ཞལ་བཞེས་དང་སྦྲགས་སྐབས་དེར་ཤེས་ཡོན་དང་གཞོན་སྐྱེས་ཞབས་ཞུའི་བློན་ཆེན་ལས་ཁུངས་(Ministry of Education & Youth Services)ཞེས་དང་དེང་སྐབས་མི་ཆའི་ནུས་པ་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་བློན་ཆེན་ལས་ཁུངས་ར(Ministry of Human Resource Development)ཞེས་འབོད་པ་དེའི་གྲོས་ཆོད་ལྟར་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་ཚོགས་པ་དེབ་སྐྱེལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་(XXI OF 1860)གཞི་བཟུང་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་རང་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་ཞིག་དངོས་སུ་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་ཏེ་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང༌། ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག་ལས་དོན་ཆེད་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་ཀུན་བདེ་གླིང་དང་ལས་བྱེད་བཅས་དུས་ཡུན་གང་ཙམ་རིང་ལྡི་ལིར་རྒྱུན་བཞུགས་ཀྱིས་ཕྱག་ལས་གནང་དགོས་པའང་བྱུང༌།\nཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་དོན་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་བྱེས་འབྱོར་བོད་རིགས་ཁོངས་སུ་སློབ་ལོ་སོན་པའི་ན་གཞོན་ལྔ་སྟོང་གྲངས་ཀ་འདི་ཕྱིས་སུ་ ༡༩༦༢ ནང་བཀོད་པའི་གྲངས་ཐོ་ཡིན་པས་གོང་གསལ་གཞན་དང་ནང་འགལ་དུ་བལྟ་མི་ཉན་སྐོར་ཡོད་པ་རྣམས་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་ཤེས་ཡོན་དང་ལག་ཤེས་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དོན་དེའི་ཐད་དམིགས་བསལ་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་ཏེ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་འཕྲལ་མ་སུ་རིར་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པའི་ཐོག ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་བྱས་རྗེས་༡༩༦༠ ལོར་སིམ་ལ་གཏན་སློབ་༢༢ དང༌། ༡༩༦༡ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་དང་པོའི་ནང་རྡོར་གླིང་གཏན་སློབ་གསར་འཛུགས་གནང༌།༢༣ དེ་བཞིན་ ༡༩༦༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཀ་སྦུག་ཤེས་རིག་ཡན་ལག་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་བྱས་༢༤པ་ཤེས་རིག་གིས་རྩིས་ལེན་འཛིན་སྐྱོང་གནང༌། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་བྱས་རྗེས་ཚོགས་པ་དེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ཚེས་ ༡ ཉིན་༢༥ནས་མ་སུ་རི་གཏན་སློབ་དང༌། སིམ་ལ་གཏན་སློབ། རྡོར་གླིང་གཏན་སློབ་བཅས་དངོས་སུ་གཞུང་འབྲེལ་རྩིས་ལེན་བྱས། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༠ པར་ཀ་སྦུག་ཤེས་རིག་སློབ་གྲྭ་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པས་རྩིས་ལེན་བྱས། དེ་བཞིན་སྐབས་དེའི་ཁུངས་ལྡན་ཡིག་ཆར་གསལ་བར་གཞིགས་ན། བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བས་ལམ་བཟོའི་ལས་ཀ་བྱ་ཡུལ་གཙོ་གྱུར་བོད་མི་གནས་ཡུལ་ཁ་ཤས་ལ་འཕྲལ་སེལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་པ་དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོར་སླེབས་སྐབས་ཀ་ལོན་སྦུག་ཁོ་ནར་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་བཞི་ཡོད་པ་དང༌། འབྲས་ལྗོངས་ནང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་ལམ་བཟོ་བའི་ཆེད་བྱང་ཁུལ་དུ་སློབ་གྲྭ་གཅིག་དང་ལྷོ་ཁུལ་དུ་གཅིག་བཅས་སློབ་གྲྭ་གཉིས་ཡོད། ཡུ་པི་མངའ་སྡེའི་སན་དེའུ་དང་སྤའོ་རི་(Sandeo Camp and Pauri, Uttar Pradesh)སོ་སོར་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་རེ། དེ་བཞིན་ལ་དྭགས་ཁུལ་གྱི་བོད་མི་ལམ་བཟོ་བའི་ཕྲུ་གུའི་ཆེད་སློབ་གྲྭ་གཉིས་དང༌། མའི་སོར་གཞིས་ཆགས་སུ་སློབ་གྲྭ་གསུམ་ཡོད་མུས་ལ་འདོད་ཁེངས་མ་བྱུང་བར་གཞིས་ཆགས་སྤྱིའི་ཆེད་སློབ་གྲྭ་ཡག་པོ་གཅིག་འཛུགས་རོགས་ཞེས་ ༡༩༦༡ ལོར་ཞུ་མུས་རེད་འདུག ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ནང་སིམ་ལའི་ཉེ་འགྲམ་སྐབས་དེར་བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཚམས་ལམ་ཆེན་གྱི་ལམ་བཟོ་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོས་ས་གནས་མ་ཏི་ཡཱ་ན་དང༌། ཤིའ་ལ་རུ། ནར་ཀན་ཌ་(Matiana, Shillaru and Narkanda)བཅས་སུ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གསུམ་བཙུགས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་བྷ་ལུག་སྤུང་(Bhalukpung)གསོག་སྒར་དུ་ཡང་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ཡོད་པ་༢༨རྣམས་མ་འོངས་པར་ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་ཚོར་དཔྱད་གཞིར་ཕན་པར་སྙམ་ནས་འདིར་མཚོན་ཙམ་ཞུས་པ་ལགས། རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པ་བཙུགས་རྗེས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ལས་ཁུངས་དེ་དང་མཉམ་སྦྲེལ་གྱིས་གཏན་འཇགས་དང་ཉིན་མོའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་མང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་སློབ་གྲྭའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཏུ་གསལ་ངེས་ལ་བརྟེན་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ།།\nབོད་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་འབྲེལ་མོལ་གྱིས་གཏན་འཇགས་དང་ཉིན་མོའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གསར་འཛུགས་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་གནས་ཡུལ་ཁག་ནས་སློབ་ལོ་སོན་པའི་བུ་ཕྲུག་མང་པོ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་སུ་སློབ་འཇུག་ཆེད་སྡེབ་སྐྱེལ་བྱས་པ་རྣམས། སློབ་གྲྭ་ངོ་མར་སློབ་འཇུག་མ་ཐུབ་བར་གནས་སྐབས་གནས་སྡོད་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱ་ཡུལ་དགོས་གལ་ཛ་དྲག་ཆེ་བར་བརྟེན། ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠།༡༩༦༡ ནང་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་དང་པོ་དེ་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་ཚུགས་ཡུལ་དྷ་སའི་ཀོ་ནི་ཡུམ་ ཀོ་ཋི་(Conium Kothi)ས་གནས་ཀྱི་ཁང་མིག་ཁ་ཤས་སྟོང་པ་བཟོས་པའི་ནང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་འགོ་འཛུགས་ཞུས་ཤིང༌། སྐབས་དེར་འགན་འཛིན་དུ་ཕྱིས་སུ་མ་སུ་རི་བོད་ཁྱིམ་གྱི་དྲུང་ཆེ་ལས་རོགས་གནང་མཁན་སྐུ་ངོ་བསམ་མཆོག་ལགས་བསྐོ་བཞག་གནང༌། དེ་རྗེས་ཡང་བསྐྱར་ཕྲུ་གུ་མང་པོ་སླེབས་ཏེ་མ་ཤོང་བར་བརྟེན་དྷ་ཤོད་གྲོང་བརྡལ་གྱི་ཤར་ངོས་ནས་ཁང་པ་གཅིག་ལ་ཧིན་སྒོར་ ༤༠༠༠ སྤྲད་ནས་སྤུས་གཟིགས་གནང་ཞིང༌། ཁང་པ་དེར་ཉམས་གསོ་ཕྲན་བུ་དང་གད་བདར་བྱས་ཐོག མདུན་ངོས་ས་སྟོང་ཁོད་སྙོམ་གྱིས་རྩེད་ཐང་བཟོས་ཏེ་དྷ་ཤོད་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་བཙུགས། གོང་གསལ་ཟློས་གར་ཁང་ཁོངས་སུ་ཚུགས་པའི་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཡང་དེར་སྤོས་པས་དེ་ལ་དིང་སང་ཡང་དྷ་ཤོད་ཟུར་གསོག་ཅེས་མིང་ཐོགས་ཡོད། དེ་དང་དུས་མཚུངས་ལྟ་བུར་དྷ་རམ་ས་ནས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༨ ཙམ་གྱི་སར་ཆགས་པའི་ཀང་ར་གྲོང་བརྡལ་དུ་ཁང་པ་ཐོག་གཅིག་མ་ཞིག་གཡར་ཏེ་འགོ་འཛིན་ལས་བྱེད་ཐོག་ཁེ་ན་ཌའི་དང་བླང་དགེ་རྒན་དང་སྨན་ཞབས་མ་གཉིས་ཀྱི་འོག་སློབ་ཕྲུག་ཁག་ཅིག་བཞག་པ་དེར་ཀང་ར་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཟེར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༤ ལོར་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཕོན་ཆེ་ཞིག་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་ཉེ་འགྲམ་ནའོ་ཏ་ན་(Naotana ཡིག་ཆར་འདི་ལྟར་འཁོད་ཀྱང་ཞིབ་འཇུག་སྐབས་དེང་གི་Nautanwa ཞེས་པ་དེ་མིན་ནམ་སྙམ་པས་དཔྱད།)ཞེས་པར་འབྱོར་ཞིང༌། ས་དེར་ཚ་དྲོད་ཆེ་ལ་སྐབས་ཤིག་རིང་བོད་མི་དེ་རྣམས་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཀའི་ནང་འགྲོ་མ་བཅུག་པར་བཀག་སྐྱིལ་བྱས་ཐོག་སྨན་བཅོས་སོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞན་པས་ཕྲུ་གུ་ཚུད་པའི་མི་མང་ཙམ་འདས་གྲོངས་སོང༌། བོད་གཞུང་གིས་གནས་ཚུལ་དེ་གསན་འཕྲལ་ལས་བྱེད་ཆེད་གཏོང་གིས་ས་གནས་ལ་རྟོག་ཞིབ་ཐོག་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་སུ་སྙན་གསན་ཞུས་ཏེ་མཐར་བོད་མི་དེ་རྣམས་རྒྱ་གར་ནང་ཡོང་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། བོད་མི་དེ་དག་གི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་དྷ་སར་འཁྲིད་དེ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཛ་དྲག་ཐོག་དྷ་སྟེང་ཀོ་ཋི་(Kothi)ས་གནས་སུ་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་ནས་ལྟ་སྐྱོང་གནང་བ་དེར་དྷ་སྟེང་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཟེར་ཞིང༌། ཕྲུ་གུ་འདི་རྣམས་ཐོག་མར་སླེབས་སྐབས་འཚོ་བཅུད་ཀྱིས་མ་འདང་བ་དང་ཚད་པས་མནར་བ། ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཕལ་མོ་ཆེ་ནད་མནར་ཡིན་རུང་འཚོ་གོས་དང་སྨན་བཅོས་མཐུན་རྐྱེན་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་སྦྱར་ཏེ་ཛ་དྲག་ལྟ་སྐྱོང་གནང་བས། དྷ་སྟེང་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭར་སླེབས་པའི་ཕྲུ་གུའི་ཁོངས་ནས་འདས་གྲོངས་སོང་བ་གཉིས་ལས་མ་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་སྐབས་དེར་ཚང་མས་སྐད་གྲགས་དང་དགའ་མོས་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་ཡོད། འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆར་གཞིགས་ན་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༢ ནས་༡༩༦༧ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་གསུམ་པ་བར་དུ་གོང་གསལ་ཟུར་གསོག་སློབ་ཁག་ལ་སློབ་ཕྲུག་ཁྱོན་༣༥༧༦ བྱུང་འདུག ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བཟའ་བཅའ་ཕྲན་བུ་དང་དབུས་ངལ་སེལ་ཚོགས་པས་སྐབས་སྐབས་སུ་སྨན་དང་གྱོན་གོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་གནང་བ་ལས་དེ་མིན་གྱི་འགྲོ་སོང་ཕལ་མོ་ཆེ་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐབས་འཚོལ་དང་ནར་གཏོང་ཞུས། དེ་རྗེས་ཐོག་མར་ཀང་རའི་ཟུར་གསོག་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཚ་བ་དང་བཟའ་བཅའ་འོར་འདྲེན་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པར་བརྟེན་ ༡༩༦༤།༦༥ ཙམ་ནས་རིམ་པས་དྷ་ས་སྟེང་ཤོད་གཉིས་ཀྱི་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭར་ཟླ་བསྒྲིལ་བཏང༌། ༡༩༦༦།༦༧ ནས་གཅིག་ནས་རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་གཏན་སློབ་ཁག་ཏུ་སློབ་ཕྲུག་སློབ་འཇུག་གི་སྒྲིག་གཞི་ཕྲན་བུ་ལྷོད་དུ་བཏང་ནས་སློབ་འཇུག་གྲངས་འབོར་སྤར་བ་དང༌། གཉིས་ནས་རྒྱ་གར་ནང་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ཕ་མ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཡིན་ཡང༌། སློབ་འཇུག་གི་སྡེ་ཚན་འདིའི་ཁོངས་སུ་ཚུད་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་མང་པོ་གཏན་སློབ་ཁག་ནང་ཚུད་ཐུབ་པ་བྱུང༌། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲའི་དབང་གིས་རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱིས་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་རྣམས་རིམ་པས་སྒོ་རྒྱག་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༧ ཟླ་ ༣ པར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཟུར་གསོག་སློབ་ཁག་ལ་སློབ་ཕྲུག་བསྡུ་རྒྱུ་དངོས་སུ་མཚམས་བཞག དེ་ནས་དྷ་སྟེང་ཟུར་གསོག་གི་བུ་མོ་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་སུད་སི་བོད་དོན་ཚོགས་པས་རོགས་རམ་གནང་སྟེ་རྒྱ་གར་ཌས་ཌུན་སློབ་གྲྭར་བཅུག་རྗེས་བུ་རྣམས་དྷ་ཤོད་ཟུར་གསོག་དང་ཟླ་བསྒྲིལ་གྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༨ ལོར་དྷ་སྟེང་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཐོག་མར་སྒོ་བརྒྱབས། དེ་ནས་དྷ་ཤོད་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་ལྷག་བསྡད་ ༦༥༠ ཕལ་མོ་ཆེ་གཏན་སློབ་ཁག་ནང་འཇུག་བཞེས་གནང་འཕྲོས་གཞན་རྣམས་རྒྱ་གར་ནང་གི་ཡི་ཤུ་དང་དབྱིན་ཇིའི་སློབ་གྲྭར་བཏང་སྟེ་དྷ་ཤོད་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་ཡང་ ༡༩༦༨ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་དངོས་སུ་སྒོ་བརྒྱབས།\nྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་གནང་མ་ཐག་ཏུ་བོད་ཕྲུག་ཚོར་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་ཛ་དྲག་ཆེ་ཤོས་དང་གལ་འགངས་ཆེ་ཤོས་སུ་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་གནང་གཏན་འཁེལ་བའི་ཆ་ཤས་སུ། སློབ་གྲྭའི་སློབ་རིམ་དང་འཚམས་པར་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་འཛིན་ལམ་སྟོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐོང་འཚོགས་གནང་ལེགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པ་ལྟར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ནང་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཆེད་དུ་བསྡུ་སྐོང་གནང་ཞིང༌། ལྷན་ཚོགས་དེའི་ནང་བཀའ་ཤག་རྙིང་པའི་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། མ་སུ་རི་བོད་གཞུང་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི། བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཁོངས་ཀྱི་མཁས་པ་པད་བཀོད་བདུད་འཇོམས་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། དགའ་ཤར་ཛེ་སྨད་སྤྲུལ་སྐུ། ངོར་ཐར་རྩེ་མཁན་པོ། རྭ་སྟོད་སྐྱོང་ལྷ་སྤྲུལ་སྐུ། གསར་འགྱུར་མེ་ལོང་གསར་ཤོག་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཁུ་ནུ་བ་མཐར་ཕྱིན་བྷ་བྷུ། ལྷ་ལུང་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་བཅས་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད། ལྷན་ཚོགས་དེའི་ཐོག་གོ་བསྡུར་གནང་མཐར་གཤམ་གསལ་དོན་ཆེན་བཞི་འཆར་འབུལ་ཞུས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་བཅོས་ཕྲན་བུ་དང་བཅས་ལག་བསྟར་བྱ་འཐུས་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས་སྩལ། དོན་ཆེན་བཞི་ནི།\n༡༽ བོད་ཕྲུག་ཚོར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྐབས། དེང་དུས་དང་འཚམས་པའི་ཐབས་ལམ་གསར་པ་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་སློབ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ།\n༢༽ བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་ནང་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང༌། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས། སྙན་ངག་སོགས་ཀྱང་ངེས་པར་ཚུད་པ་བྱ་དགོས་ཤིང༌། སློབ་ཚན་དེ་དག་འཛིན་རིམ་དང་པོ་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས་རིམ་པས་འཛིན་རིམ་མཐོ་སར་སླེབས་སྐབས་གོ་བ་གཏིང་ཚུགས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ།\n༣༽ འཛིན་རིམ་བདུན་པ་མན་དུ་འཛིན་རིམ་རེར་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་གཅིག་གིས་འཐུས་པ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། སློབ་དེབ་དེའི་ནང་གོང་དུ་བཤད་པའི་སློབ་ཚན་ཚང་མ་ཚུད་པ་བྱ་རྒྱུ། འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པ་ནས་རྒྱལ་རབས་དང་ནང་ཆོས་སོགས་སློབ་ཚན་རེར་སློབ་དེབ་རེ་ལོགས་སུ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ།\nདེ་ནས་གོང་གསལ་ཐག་གཅོད་ལག་བསྟར་ཆེད་དགའ་ཤར་ཛེ་སྨད་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། པད་བཀོད་བདུད་འཇོམས་སྤྲུལ་སྐུ། རྭ་སྟོད་སྐྱོང་ལྷ་སྤྲུལ་སྐུ། ངོར་ཐར་རྩེ་མཁན་པོ། མཁན་དྲུང་ཏཱ་བླ་མ་ཐུབ་བསྟན་ནོར་བཟང་༢༩བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གསར་འཛུགས་གནང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ ལོ་འགོ་ནས་ཕྱག་ལས་གནང་འགོ་བཙུགས། ཚོགས་ཆུང་འདིས་གོང་གསལ་རྩ་འཛིན་དོན་ཚན་ཁག་དང་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ། དེ་བཞིན་ཕྱི་ནང་རྒྱུས་ཅན་མི་སྣར་གོ་བསྡུར་གནང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོའི་ཟླ་བ་༡༡ ཚེས་ ༢༠ ལ་སླེབས་སྐབས་སྔོན་འགྲོའི་འཛིན་གྲྭ་ཁག་གསུམ་དང་དངོས་གཞིའི་འཛིན་གྲྭ་དང་པོ་ནས་ལྔ་པ་བར་གྱི་སློབ་དེབ་ཆ་ཚང་རྩོམ་སྒྲིག་དང་ཞུ་བཅོས་ཟིན་པར་ལྷ་ལུང་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དེང་དུས་གསར་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ལེགས་ཆ་གོང་མཐོར་སྤེལ་བའི་སྣོན་འཕྲི་ལེགས་པར་གནང་སྟེ་༣༠དངོས་སུ་པར་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་བཙུགས། དེ་ནས་འགྲོ་གྲོན་ལ་དགོངས་ཏེ་རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་ཚོགས་པར་དེང་གི་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་རེ་སྐུལ་གནང་འབྲས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པས་པར་སྐྲུན་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་ཀྱང༌། དབུས་བོད་སློབ་ཚོགས་པ་དེས་སློབ་དེབ་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་བསྐོས་ཀྱིས་ཡང་བསྐྱར་ཞུ་དག་གནང་འཆར་དུས་འགོར་ཆེ་ཐོག སློབ་དེབ་སོ་སོའི་མཇུག་ཏུ་དབུས་བོད་སློབ་ཚོགས་པས་འགན་ལེན་གསར་སྒྲིག་བྱས་ཞེས་པའི་བརྗོད་བྱ་འགོད་པ་མ་གཏོགས་བོད་གཞུང་གི་མིང་རྩ་བ་ནས་འགོད་འཆར་མེད་པར་བརྟེན་ཕུགས་སྐྱོན་ཆེ་བར་དགོངས་ནས་འགྲོ་གྲོན་གཙོ་བོ་བོད་གཞུང་རང་གིས་ནར་གཏོང་གནང་སྟེ་པར་སྐྲུན་གནང༌།\nསློབ་དེབ་རྣམས་བོད་ཡིག་ཡིན་སྟབས་རྒྱ་གར་པར་ཁང་དུ་པར་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་སྐབས་དེའི་མཐུན་རྐྱེན་དང་འཕྲུལ་ལས་ལག་རྩལ་ད་ལྟ་བཞིན་སྟབས་བདེ་མེད་སྟབས་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བརྟེན། ལྡི་ལི་ཁུལ་དུ་པར་སྐྲུན་ལག་རྩལ་སློབ་སྦྱོང་དུ་ལས་བྱེད་ཆེད་གཏོང་གནང་བ་ཕྱིར་འཁོར་བྱུང་རྗེས་༡༩༦༡ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་པར་ཁང་གསར་འཛུགས་གནང་ཞིང༌། དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་ཟུར་དུ་གསལ་བས་དེར་གཟིགས།\nདེ་རྗེས་ཀྱི་སློབ་དེབ་རྣམས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་པོར་སྔར་ལམ་ལྟར་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་བླ་སྤྲུལ་མཁས་དབང་བསྡུ་འགུག་མཛད་ཚེ་ཕོགས་ཐོབ་དང་གཞུང་གྲོན། བཞུགས་གནས། འགོར་ཡུན་བཅས་གང་ཐད་ནས་ཚང་མར་སྐུ་ངལ་ཅི་ཆེ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན་སྔ་འཕྲོས་ཟིན་བྲིས་ཕྱོགས་སྒྲིག་མཛད་གཙོར་ཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཕྱག་རོགས་སུ་ཆོས་ལུགས་ཁག་ནས་ཆོས་དོན་ལས་རོགས་སུ་ཡོད་མུས་རྙིང་འཐུས་སྡེ་དགེ་དཔལ་ཡུལ་འཇམ་དཔལ་བློ་གྲོས་དང༌། བཀའ་བརྒྱུད་འཐུས་མི་ཨཱཿཁྲོ་གཞན་ཕན་ཆོས་ཀྱི་ཟླ་བ། ས་སྐྱའི་འཐུས་མི་རྩེད་གཞིས་ཚེ་དབང་རྟ་མགྲིན་བཅས་ལ་བསྐོ་བཞག་མཛད། གོང་གསལ་ཆོས་དོན་ལས་རོགས་རྣམས་ལས་བྲེལ་དབང་གིས་རྟག་བཅར་མི་ཐུབ་པར་བརྟེན་ཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་རོགས་སུ་བྲག་གཡབ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་དང་མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་ཐུགས་སྲས་བཅས་སུ་བསྐོ་བཞག་གནང་༣༡བ་ལྟར་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོའི་ལོ་མཇུག་ནས་ཕྱག་ལས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་འཛིན་གྲྭ་དྲུག་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་བར་གྱི་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་དང་སྔོན་དུ་བརྩམས་ཟིན་པའི་གཞི་རིམ་འོག་མའི་སློབ་དེབ་རྣམས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་ཡང༌། ཕྱིས་སུ་ཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེར་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་གི་འགན་འཛིན་སོགས་ཕྱག་ལས་གནད་ཆེ་མང་པོ་འགན་བསྐུར་གནང་བར་བརྟེན། སློབ་དེབ་འཕྲོ་སྐྱོང་བྱེད་པོར་ཤེས་རིག་རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་ཁོངས་སུ་རྙིང་འཐུས་དཔལ་ཡུལ་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་དཔལ་བློ་གྲོས་དང༌། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་ལེགས་བཤད། ཁམས་སྤྲུལ་དོན་བརྒྱུད་ཉི་མ། སིམ་ལའི་ཆོས་དགེ་སེར་སྨད་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་མཐར་ཕྱིན་བཅས་མི་བཞི་ཡོད་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་བསྐོ་བཞག་གནང༌། ཚོགས་ཆུང་དེས་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤ ཟླ་བ་ ༧ ཚེས་ ༤ ནས་ཕྱག་ལས་འགོ་འཛུགས་གནང་སྟེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་དགོངས་བསྐོར་སྙན་ཞུ་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་སློབ་དགེ་ཚོའི་དགོངས་འཆར་དང་ཉམས་མྱོང་བསྡུ་ལེན་ཐོག་སྐབས་དང་པོའི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་མཁས་པ་རྣམས་ཚུད་པའི་མཁས་པ་མང་པོར་གོ་བསྡུར་གྱིས་ཞུ་བཅོས་འཕྲི་སྣོན་གང་འོས་གནང་སྟེ་ལོ་དེ་རང་ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་རིམ་པས་པར་སྐྲུན་གནང༌།\nདེ་རྗེས་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་མཐོ་མཐའ་བཅུ་གཅིག་ནས་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྒྱུར་བར་བརྟེན། སྔོན་ཡོད་སློབ་ཚན་ཐོག་རིག་གནས་སྐོར་གསར་བསྣན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༧༠ ལོར་པར་སྐྲུན་གནང༌།\nཕྱི་ལོ་༡༩༧༢ ལོར་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པའི་གྲོས་ཆོད་ཀྱི་འབྲུ་དོན་ལྟར་དེ་སྔ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་འཛིན་རིམ་དང་པོ་ནས་དགུ་པ་བར་གྱི་སློབ་དེབ་ཁག་དུས་ཡུན་གང་ཙམ་སོང་སྟབས་བསྐྱར་ཞིབ་དགོས་གལ་གཟིགས་ཏེ་སིམ་ལ་གཏན་སློབ་ཀྱི་སློབ་དགེ་བྱམས་པ་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་གཙོ་འགན་འོག དབུས་གཙང་སྤྱི་འཐུས་རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང༌། རིགས་སློབ་དབུ་དགེ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། བོད་ཁྱིམ་ཆོས་དགེ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་རྒྱལ་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་ཚོགས་ཆུང་བསྐོ་འཛུགས་ཀྱིས་སྔོན་འགྲོ་ནས་འཛིན་རིམ་དགུ་པ་བར་གྱི་སློབ་དེབ་ལ་རིམ་པས་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་པར་སྐྲུན་གནང༌།\n༡༩༨༨ ལོར་ཡང་བསྐྱར་དུས་བསྟུན་བསྐྱར་ཞིབ་དགོས་གལ་གཟིགས་ཏེ་ཤེས་རིག་རྩོམ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་དྲུང་ཆེ་རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་དྲུང་གཞོན་རྒྱལ་མཚན་བྱམས་པ། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་བོད་དགེ་པདྨ་རྡོ་རྗེ། ཧུན་སུར་རབ་རྒྱས་གླིང་གཞིས་ཆགས་སློབ་གྲྭའི་བོད་དགེ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས། ཤེས་རིག་རྩོམ་སྒྲིག་ལས་བྱེད་ཀརྨ་སྨོན་ལམ་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་ལམ་སྟོན་ཚོགས་ཆུང་བསྐོ་བཞག་དང༌། སློབ་དེབ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་རྩོམ་སྒྲིག་གི་འགན་ཁུར་ཤེས་རིག་རྩོམ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་གྱིས་གནང་སྟེ་འཛིན་རིམ་དང་པོ་ནས་ལྔ་པ་བར་གྱི་སློབ་དེབ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་ཟིན་པར་ལམ་སྟོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་བསྐྱར་ཞིབ་དང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་གནང༌།\n༡༩༩༣ ལོར་བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད། བཀའ་ཟུར་དབང་འདུས་རྡོ་རྗེ། ཐོན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་སོགས་ལས་གྲུབ་པའི་སློབ་སྟོན་ཚོགས་ཆུང་དང༌། རྩོམ་སྒྲིག་འགན་ཁུར་བ་རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང༌། རྨང་གཞིའི་རྩོམ་སྒྲིག་ལས་བྱར་འཕགས་མོ་ཚེ་རིང་དང༌། གདུགས་དཀར་འབུམ། མགོན་པོ་ཚེ་རིང༌། བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་བཅས་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་ལྟར། འཛིན་རིམ་དྲུག་པ་ནས་བརྒྱད་པ་བར་གྱི་སློབ་དེབ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱལ་རབས་སློབ་དེབ་གསར་སྒྲིག་དང༌། རིགས་ལམ་དང་ནང་ཆོས། ཆོས་འབྱུང་བཅས་ལ་སྣོན་འཕྲི་ཕྲན་བུ་བཅས་བྱས་ཏེ་ ༡༩༩༣ ལོར་ཚོད་བལྟའི་ངོ་བོར་འགྲེམས་སྤེལ་དང༌། ༡༩༩༤ ལོར་གཏན་འབེབས་དང་སྦྲགས་གོང་གསལ་འཛིན་རིམ་རྣམས་ལ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་དགེ་རྒན་ལག་དེབ་རེ་རྩོམ་སྒྲིག་གནང༌།\n༡༩༩༦ ལོར་བཀའ་ཤག་གིས་སྔོན་འགྲོ་ནས་སློབ་རིམ་ཚང་མའི་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་ཡོངས་རྫོགས་རིམ་པས་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་གྱིས་ཚོགས་གཙོར་མཁས་དབང་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བཀའ་བློན་ཨ་ལགས་ཙ་ཡུས་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབར། ཤེས་རིག་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ལས་རོགས་ཀརྨ་སྨོན་ལམ། བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ། ནོར་གླིང་མཐོ་སློབ་སློབ་སྤྱི་ཨ་ཙཱརྱ་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་སློབ་གྲྭའི་བོད་དགེ་ཚེ་བརྟན་བཀྲ་ཤིས་དང་ཟླ་བ་བཀྲ་ཤིས་ཕྱིས་སུ་ཨ་ཙཱརྱ་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་བོད་དུ་ཕེབས་པ་དང་ཨ་ལགས་ཙ་ཡུས་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༩ ལོར་ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་སྤྱི་པདྨ་རྡོ་རྗེ་དང་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་སློབ་གྲྭའི་བོད་དགེ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས། བོད་དགེ་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་བཅས་ལ་ཚོགས་མི་ཁ་སྣོན་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱས།བཅས་ཡོད་པའི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་དེབ་བསྐྱར་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་ལྟར། ཚོགས་ཆུང་གིས་ལས་རིམ་བསྒྲིགས་རྗེས་ཤེས་རིག་རྩོམ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་གྱིས་རྐང་འགན་བླངས་ཏེ་བཙན་བྱོལ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་བོད་དགེ་དང་སློབ་ཕྲུག མཁས་དབང་བཅས་ཀྱི་བསམ་ཤོག་བསྡུ་རུབ་གནང་མཇུག་འཛིན་རིམ་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་སློབ་དེབ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༨ ནས་༢༠༠༠ བར་གྱི་དུས་ཡུན་ནང་པར་འགྲེམས་གནང༌། དེ་རྗེས་འཛིན་རིམ་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ། བརྒྱད་པ་བཅས་ཀྱི་སློབ་དེབ་དགུ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་སྟེ་གཙོ་བོ་སྐད་ཡིག་སློབ་ཚན་མང་དུ་བཏང་སྟེ་སྐད་ཡིག་གི་གནས་ཚད་གཏིང་ཚུགས་པ་བྱུང་ན་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་སོགས་ཤེས་བདེ་བའི་དགོངས་འཆར་བྱུང་བ་གཞི་བཟུང་སྔར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་དང༌། རིགས་ལམ་ནང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་དེབ་གཉིས་ཡོད་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོར་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་པར་སྐྲུན་གནང༌། དེ་ནས་བཟུང་ཡིག་རྒྱུགས་སྐབས་སུའང་སྐད་ཡིག་ལ་བརྒྱ་ཆ་ ༦༠ བཞག་ཡོད། གོང་གསལ་རྣམས་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང༌། རིགས་ལམ་ནང་ཆོས་བཅས་གཙོ་བོ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་སློབ་དེབ་སྐོར་ཡིན།\nདེང་རབས་ཚན་རིག་སོགས་ཀྱི་སློབ་ཚན་ཡོངས་རྫོགས་རིམ་པས་བོད་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱ་དགོས་སྐོར་ྋགོང་ས་མཆོག་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་ནས་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་རིམ་ཅན་དུ་ཕེབས་པ་ལྟར། ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གོང་སྤེལ་རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་ཕྱག་ལས་འགོ་འཛུགས་གནང་ཡང༌། མི་རིང་བར་ལྷན་ཚོགས་དེ་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་ཁོངས་སུ་ཟླ་བསྒྲིལ་གནང་སྟེ་སློབ་ཚན་བསྒྱུར་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་རྣམས་འཇའ་ཡལ་བ་ལྟར་གྱུར། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༩ ལོར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་སུ་ཚན་རིག་གི་ཐ་སྙད་གཙོ་གྱུར་ཕྱིའི་མིང་ཚིག་བོད་སྐད་དང་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་གསར་བསྒྲིགས་ཀྱི་ལས་འགོ་བརྩམས་ཤིང༌། ༡༩༨༥ ལོར་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་ནན་ཕེབས་ལྟར་ཤེས་རིག་གིས་ཁྱབ་ཁོངས་སློབ་དགེ་ཁག་ཅིག་ལ་ཚན་རིག་སོགས་ཀྱི་སློབ་ཚན་བོད་སྒྱུར་གནང་རྒྱུའི་འགན་དཀྲི་གནང་བ་དང་དུས་མཚུངས་དྷ་ས་བོད་ཁྱིམ་ནས་ཀྱང་ཕབ་སྒྱུར་གནང་འགོ་བཙུགས་པར་བརྟེན། ལས་དོན་ཉིས་ཟློས་མི་དགོས་པའི་ཆེད་དུ་ཤེས་རིག་ནས་གནང་མུས་རྣམས་བོད་ཁྱིམ་དང་ཟླ་བསྒྲིལ་གྱིས་བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་གྱི་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་དང་དགའ་གཞོན་པདྨ་ཚེ་རིང༌། པདྨ་རྡོ་རྗེ། ངག་དབང༌། ཕུན་རབ་ཆོས་བཟང༌། ངག་དབང་རྡོ་རྗེ། ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། ཚེ་དབང་རྡོ་རྗེ། འཇམ་དཔལ་ཕུན་ཚོགས། ལྷ་དབང་དངོས་གྲུབ། གནམ་ལྷ་བཅས་ཀྱིས་ཚན་རིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་ཀྱི་སློབ་དེབ་འཛིན་གྲྭ་ལྔ་པ་བར་ཕབ་སྒྱུར་གནང་བར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཆེད་འཛུགས་བསྐྱར་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཞུ་དག་དང་བསྐྱར་ཞིབ་གནང་སྟེ་བོད་ཁྱིམ་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས།\nདེ་བཞིན་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་འཛིན་གྲྭ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་གྱིས་ཕབ་སྒྱུར་དང་པར་སྐྲུན་གནང་ཡོད་ཀྱང་འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ། ལྔ་པ་བཅས་ཀྱི་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་མ་བསྒྱུར་བར་ནར་ལུས་སོང་ཞིང༌། ཤེས་རིག་ནས་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༦ ལོར་བོད་ཁྱིམ་ལ་མུ་མཐུད་བསྒྱུར་རོགས་ཞེས་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཀྱང་ཞལ་བཞེས་མ་བྱུང་བར་བརྟེན། ཤེས་རིག་དང་བོད་ཁྱིམ་གྱི་གྲོས་ཆོད་གཞི་བཟུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་༡༩༩༧ ལོར་ཤེས་རིག་ལས་བྱེད་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་དང་དྷ་ཤོད་བོད་ཁྱིམ་གྱི་རྩིས་དགེ་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ། སིམ་ལ་གཏན་སློབ་ཀྱི་ཨང་རྩིས་དགེ་རྒན་པདྨ་རྒྱལ་མཚན། སྦིར་བོད་དགེ་སྐལ་བཟང་དགྲ་འདུལ་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་འཛུགས་ཀྱིས་འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པ་ནས་ལྔ་པ་བར་གྱི་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་ཆ་ཚང་རྩོམ་སྒྱུར་དང་གཏན་འབེབས་བྱས། དེ་རྗེས་བོད་ཁྱིམ་ཤེས་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་སྡེ་ཚན་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ལོགས་སུ་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྱུར་དང་པར་སྐྲུན་གནང་ཡོད།\nཕྱི་ལོ་༢༠༠༢ ནས་བཟུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲུང་གཞོན་བཀྲ་ཤིས་དོན་འགྲུབ་ཀྱི་འགན་ཁུར་འོག་སྔོན་ཡོད་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་ཡོངས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་སིམ་ལ་གཏན་སློབ་ཀྱི་དགེ་རྒན་པདྨ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་འཛིན་རིམ་དྲུག་པ་ནས་བརྒྱད་པ་བར་གྱི་ཨང་རྩིས་སློབ་དེབ་བོད་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་ཤིང༌། ༢༠༠༦ ལོར་ཤེས་རིག་གི་ལས་གཞིའི་འོག་ན་ག་སངས་རྒྱས་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས་འཛིན་གྲྭ་དྲུག་པའི་ཚན་རིག་སློབ་དེབ་བོད་སྒྱུར་གནང་བ་དང༌། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༧ ལོར་ཤེས་རིག་ལས་བྱེད་ཆུང་ཚེ་རིང་དང་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེས་འཛིན་གྲྭ་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པའི་ཚན་རིག་སློབ་དེབ་བོད་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་དང་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད།།\nགཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དབྱིན་ཧིན་དང་ཚན་རིག་སོགས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ནི་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་བ་སོགས་ཕྱི་མི་ཐབས་འཚོལ་གྱིས་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཕྲུག་ཤེས་ཚད་གང་ཙམ་ཡོད་པ་མང་པོར་དགེ་འོས་སློབ་ཡོན་གནང་སྟེ་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་འོས་སྦྱོང་ཁང་ཁག་ཏུ་སློབ་གཉེར་དུ་བཏང་སྟེ་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཐབས་གནང༌། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་དགེ་རྒན་ཐད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་དགོངས་བཞིན་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༣ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༨ ཉིན་པན་ཇབ་རྫོང་ཁོངས་ཀང་ར་ཕྱིས་སུ་དྷ་ཤོད་དུ་སྤོས་འདུགཞེས་པར་གནས་ཚད་ལྡང་ངེས་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་གྲྭ་གྲངས་༣༠ ལ་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་དྲུག་རིང་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་སྤྲད་ཅིང༌། འགོ་འཛིན་ཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང༌། དེང་རབས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ཐབས་ལམ་སློབ་མཁན་དུ་ཁེ་ན་ཌའི་ལྕམ་འཇུ་ཌི་ལགས་བསྐོ་བཞག་བྱས། དེ་ཡང་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༨ ནས་དགོང་དྲོ་ ༡༠།༣༠ བར་འོས་སྦྱོང་ཚུགས་ཤིང༌། འོས་སྦྱོང་གི་མཇུག་ཏུ་ཉེ་འཁོར་བོད་མིའི་གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་སློབ་ཁྲིད་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པར་བཏང་ནས་ཡིག་རྒྱུགས་དང་ངག་རྒྱུགས། སློབ་ཁྲིད་ལག་ལེན་བཅས་ཀྱི་རྒྱུགས་ལེན་བྱས་ཏེ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་བསྐོ་གཏོང་བྱས། ༡༩༦༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༨ ནས་བཟུང་ཡང་བསྐྱར་བཙུན་མ་གཉིས་ཚུད་པའི་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་མི་གྲངས་ ༢༦ གྲངས་ ༢༥ གསལ་བའང་འདུག་ལ་སྐབས་གཉིས་པའི་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་གོང་གསལ་དང་མཚུངས་པ་སྤྲད། ཡིག་རྒྱུགས་ཁག་ལ་རྟོག་ཞིབ་གནང་མཁན་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཕྱག་རྟགས་དགོངས་དོན་ཆོས་དོན་སྐུ་ཚབ་བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང༌། ཤེས་རིག་སྐུ་ཚབ་བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་བར་ཞི་བ། དགེ་འོས་སློབ་སྤྱི་ཛེ་སྨད་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ནས་གནང༌། དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་འདི་མཇུག་སྒྲིལ་རྗེས་གནས་སྐབས་འོས་སྦྱོང་གོ་སྒྲིག་གནང་མཚམས་བཞག དེ་རྗེས་ཝཱ་ཎ་མཐོ་སློབ་དང་ས་རཱ་མཐོ་སློབ། བོད་ཁྱིམ་བཅས་སུ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་སྣ་མང་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་རྣམས་ལོ་དུས་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཟིགས་ན་རོབ་ཙམ་མཁྱེན་རྟོགས་ཐུབ་ངེས།།\nཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ཕྱི་ཟླ་༨ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཀ་སྦུག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་ཟིན་པ་དེས་མ་སུ་རིར་ཆེད་བཅར་གྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གཟིགས་ཕུད་ཕུལ་བར། ཐུགས་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོས་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་འདི་བཞིན་ཚགས་ཚུད་རྒྱུན་གནས་ཆེད། གཏན་འཇགས་གནས་ཡུལ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་སྤོ་དགོས་བཀའ་ཕེབས་པ་ལྟར། འཛིན་སྐྱོང་འགན་འཛིན་དང༌། གར་རོལ་དགེ་རྒན། འཁྲབ་སྦྱོང་དགེ་རྒན་འཁྲབ་སྟོན་པ་བཅས་ཁྱོན་ཕོ་མོ་༢༦ བཅར་བའི་ཐོག ཁ་སྣོན་དུ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ་དང་བུ་གསོ་ཁང་ནས་ཆ་རྐྱེན་ཚང་བའི་བུ་དང་བུ་མོ་ ༡༨ གཞུང་དམག་ཁོངས་ནས་དུང་པ་ལོ་གཞོན་ ༥ བཅས་སྡེབ་གཅིག་ལ་གསར་འཇུག་བྱས། ཐོག་མའི་འགྲོ་གྲོན་གཏོང་དམིགས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསོལ་རས་ཧིན་སྒོར་༤༦༩༩༥ དང་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ཧིན་སྒོར་༡༥༠༠༠ དབུས་སྐྱོབ་གསོ་ལས་ཁུངས་ནས་ཟ་འབྲུ་དང་སྐབས་རེ་གོས་ཕོགས་གནང་གི་ཡོད་པའི་འཕྲོས་འགྲོ་གྲོན་ཡོངས་རྫོགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཐབས་འཚོལ་གྱིས་གོ་སྒྲིག་གནང༌། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་དབུ་འཛིན་དུ་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་གྱི་ཕྱག་རོགས་ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་བསྐོས་པ་ལྟར། སྐབས་ཤིག་རིང་ཟློས་གར་རང་དུ་གཏན་འཇགས་བཞུགས་ཏེ་འགོ་ལས་ཚང་མས་འཛིན་སྐྱོང་དང་གར་རོལ་འཁྲབ་སྦྱོང་གི་ལས་དོན་ཁག འཁྲབ་བྱའི་གཞུང་གི་མི་སྣའི་ཆས་གོས་དང༌། བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོའི་འཁྲབ་ཆས་གསར་བཟོ་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཡོངས་བོད་རང་གི་སྔར་སྲོལ་ཁུངས་དག་རྒྱུན་འཛིན་ཐོག གསར་བརྩམས་གཞས་ཚིག་ཁག་ཀྱང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་མཁས་པ་ཚད་ལྡན་མང་པོར་འབོད་སྐུལ་གྱིས་བརྩམས་སྟབས་ཚིག་དོན་གང་ཐད་ནས་སྙན་འཇེབས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ་བྱུང༌། འཁྲབ་སྟོན་ལ་མཚོན་ནའང༌། བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་གཞུང་གི་འཆར་འཕར་མཛད་སྒོ་ཁག་དང༌། དུས་ཆེན་ཁག་ལ་གཟིགས་འབུལ་ཐོག རྒྱ་བལ་ཁུལ་གྱི་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟློས་གར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་གར་རོལ་དགེ་རྒན་གྱི་དམིགས་སྒོ་གསོ་སྐྱོང་དང༌། དེ་དག་ལ་སྐབས་མཚམས་སོ་སོར་ཟབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པ་སོགས་ཀྱི་འགན་ཁུར་བཞེས། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ ཟླ་༡༡ ཚེས་ ༢༢ ནས་གོང་རིམ་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བསྐྱར་མ་གནང་སྟེ། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་དེ་བཞིན་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ཁོངས་བཞག་པ་ལྟར། ད་ལྟ་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཡིན་པས། ཞིབ་ཕྲའི་ལོ་རྒྱུས་ཟློས་གར་རང་ནས་གསར་བསྒྲིགས་གནང་མུས་ནས་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་ངེས།།\nསློབ་དེབ་པར་སྐྲུན་གྱི་དགོས་མཁོར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ལྡི་ལིར་ཆོས་དོན་ལས་ཟུར་ཨོ་རྒྱན་ཚེ་རིང་དང༌། གཞུང་ཞབས་བགྲེས་ཡོལ་སྐལ་བཟང་དབང་ཕྱུག་གཉིས་ཆེད་གཏོང་གིས་པར་སྐྲུན་ལག་རྩལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཕྱིར་འཁོར་མཚམས་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོའི་ཟླ་༥ ཚེས་༢༣ ཉིན་ཤེས་རིག་པར་ཁང་གསར་འཛུགས་བྱས། པར་ཁང་དེ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་སྔོན་འགྲོ་ནས་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་བར་གྱི་སློབ་དེབ་ཆ་ཚང་པར་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་ཐོག བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དགོས་མཁོའི་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀྱི་དཔེ་ཚན་སྣ་མང་པར་སྐྲུན་ཞུས་པ་དཔེར་ན། ལྷ་ཞོལ་པར་མའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་ཆ་ཚང༌། སྡེ་དགེ་པར་མའི་བསྟན་འགྱུར་ཆེན་མོ་ཆ་ཚང༌། དེ་མིན་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་དང་འཁྲུངས་རབས་རྣམ་ཐར། སྙན་ངག་སུམ་རྟགས། ལམ་རིམ་དང་བློ་སྦྱོང་སོགས་དཔེ་དེབ་སྣ་མང་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད། པར་ཁང་གི་ཞིབ་ཕྲའི་ལོ་རྒྱུས་སྡེ་ཚན་ལོགས་སུ་བཀོད་ཡོད་པས་དེར་གཟིགས།\nཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་དང་བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ནང་སློབ་ཕྲུག་མང་བ་དང་སློབ་གྲྭ་ཉུང་བའི་གནས་སྟངས་འོག་སློབ་ལོ་སོན་པ་ཚང་མ་སློབ་འཇུག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དཀའ་ངལ་དེ་རིགས་རོགས་ཚོགས་ཁག་གིས་ཤེས་རྗེས་རོགས་ཚོགས་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡི་ཤུའི་སློབ་གྲྭ་གཙོ་གྱུར་སློབ་གྲྭ་ཁ་ཤས་ནང་བོད་ཕྲུག་སློབ་འཇུག་གི་གོ་སྐབས་གནང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཁ་ཤས་ལ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་འབྲེལ་གཏུགས་རེ་སྐུལ་ཞུས་པ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་སྣ་ཚོགས་དབང་གིས་སློབ་གྲྭ་དེ་རིགས་ནང་བོད་ཕྲུག་མང་པོ་ཞིག་ལོ་ལྟར་སློབ་འཇུག་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་བར་མ་ཟད། སློབ་གྲྭ་ཁ་ཤས་ནང་བོད་དགེ་བསྐོ་བཞག་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་ཡང་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། སྐབས་དེའི་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་ནང་སློབ་གྲྭ་འདི་རིགས་ལ་སྒེར་སློབ་ཅེས་སྡེ་ཚན་ཟུར་དུ་ཕྱེ་འདུག་ཅིང༌། སློབ་གྲྭ་དེ་རིགས་ཁྱོན་ག་ཚོད་བྱུང་བ་དང་དེ་ཚོའི་ནང་ཡང་སྙིང་བོད་ཕྲུག་ག་ཚོད་བཏང་ཡོད་མེད་ཀྱི་གྲངས་ཐོ་ཆ་ཚང་བལྟ་འཚོལ་མ་ཐུབ་ཀྱང་འདིར་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞུས་ན།\n1. B.M.M.F Girl’s School Bulandshar.\n2. Banasthali Vidyapith, Rajasthan.\n3. Church of Northern India, Dehradun.\n4. Kalakshetra, Madras.\n5. Kimmin’s High School, Panchgani.\n6. Waverley Convent, Mussoorie.\n7. Dasis High School, Hyderabad.\n8. Stanes High School, Coonoor.\n9. St. Joseph’s College (School Dept), Darjeeling.\n10. Sophia Girl’s Covent, Sahranpur.\n11. Wynberg Allen School, Mussoorie.\n12. Baldwin girl’s High School, Bangalore.\n13. St. Xavier’s High School, Jaipur.\n14. All Saint’s School, Nainital.\n15. Seventh Day Adventist School, Roorkee.\n16. St. Joseph of Cluny, Pondicharry.\n17. St. Philomena’s High School, Mysore.\n18. St. Hilda’s High School, Ootacamund\n20. Cambrian Hall School, Dehradun.\n21. Dr Graham’s Homes, Kalimpong.\n22. Mt. Carmen School, Dehradun.\n23. St George’s College, Mussoorie.\n24. Mussoorie Public School, Mussoorie.\n25. Green Vale School, Dehradun.\n26. Nirmala Convent, Mysore.\n27. Welham Girl’s High School, Dehradun.\n28. St. Joseph’s Academy, Dehradun.\n29. St. John’s High School, Bangalore.\n30. Goethal Memorial School, Kurseong.\n31. Mahadevi Kaya Barshala, Dehradun.\n32. Modern School, Mussoorie.\n༡༩༧༢ ལོར་གོང་གསལ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སྔོན་འགྲོའི་འཛིན་གྲྭའི་ནང་བོད་ཕྲུག ༣ དང༌། འཛིན་གྲྭ་དང་པོར་ ༢༡ གཉིས་པར་ ༤༦ གསུམ་པར་ ༦༢ བཞི་པར་ ༦༤ ལྔ་པར་ ༦༡ དྲུག་པར་ ༤༢ བདུན་པར་ ༥༥ བརྒྱད་པར་ ༤༦ དགུ་པར་ ༥༡ བཅུ་པར་ ༥༩ བཅུ་གཅིག་པར་ ༣༨ ཁྱོན་བསྡོམས་ ༥༤༨ ཡོད་འདུག་ཅིང༌།\n༡༩༧༣ ལོར་གོང་གསལ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སྔོན་འགྲོའི་འཛིན་གྲྭའི་ནང་བོད་ཕྲུག ༧ དང༌། འཛིན་གྲྭ་དང་པོར་ ༢༢ གཉིས་པར་ ༢༥ གསུམ་པར་ ༤༣ བཞི་པར་ ༥༧ ལྔ་པར་ ༣༤ དྲུག་པར་ ༥༠ བདུན་པར་ ༥༡ བརྒྱད་པར་ ༦༢ དགུ་པར་ ༤༤ བཅུ་པར་ ༣༠ བཅུ་གཅིག་པར་ ༡༧ ཁྱོན་བསྡོམས་ ༤༨༢ ཡོད་འདུག\n༡༩༧༤ ལོར་གོང་གསལ་སློབ་ཁག་གི་སྔོན་འགྲོའི་ནང་བོད་ཕྲུག ༡༡ དང༌། འཛིན་གྲྭ་དང་པོར་ ༢༥ གཉིས་པར་ ༢༩ གསུམ་པར་ ༤༠ སོགས་ཁྱོན་བསྡོམས་ལོ་དེར་སློབ་ཕྲུག ༤༦༥ འདུག་པའི་ཐོག་ནས་སྐབས་དེའི་སློབ་གྲྭ་དེ་རིགས་ནང་བོད་ཕྲུག་ཇི་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཟུར་བལྟས་ལེབ་མཐོང་ཐུབ་ངེས།\nསྒེར་སློབ་འདི་རིགས་ནང་བོད་ཕྲུག་གཏོང་མཚམས་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་ནང་མཚམས་བཞག་འདུག་ཅིང༌། དེང་སྐབས་ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་ཆེ་གནང་བཞིན་པ་ཐུབ་བསྟན་བསམ་འཕེལ་ལགས་དང༌། མཁས་དབང་ཟླ་བ་ནོར་བུ། བཀའ་བློན་བསྟན་པ་ཚེ་རིང༌། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ་ལྷ་བཟང་ཚེ་རིང༌། བོད་ཁྱིམ་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་ཚེ་དབང་ཡེ་ཤེས་དང་སྤྱི་ཁྱབ་ཤེས་ཡོན་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ། ཤེས་རིག་དེང་རབས་ཤེས་ཡོན་ཚན་པའི་འགན་འཛིན་རི་ཁ་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུ་སོགས་སློབ་གྲྭ་འདི་དག་ནས་ཐོན་པ་ཡིན་འདུག\n༩༽ ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སློབ་སྦྱོང༌། (༡༩༦༨ བར)\nཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་སུད་སི་དང་འཇར་མན་སོགས་ལ་བོད་ཕྲུག་སློབ་གཉེར་ཆེད་བཏང་བ་གང་ཙམ་བྱུང་ཡོད་པའི་གྲངས་ཐོ་ཞིབ་ཕྲ་ད་ལྟ་ཞིབ་འཇུག་མ་ཐུབ་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༨ ལོའི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞུས་ན།\nསུད་སི། སུད་སིའི་ཁྱིམ་ཚང་སྒེར་པ་ཁག་གིས་བོད་རིགས་དྭ་ཕྲུག་ ༡༦༠ སུད་སིར་བླངས་ཏེ་བུ་ཚབ་ཏུ་ཉར་ཞིང༌། དེ་དག་སུད་སིའི་ནང་གི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་འགྲོ་མུས་ཐོག་ཟླ་རེར་བོད་གཞུང་གིས་ཆེད་གཉེར་གནང་བའི་བོད་རིགས་མཁས་པས་སུད་སིའི་གྲོང་བརྡལ་ཁག་བཞིའི་ནང་རིམ་འཚོགས་གནང་མུས་འཛིན་གྲྭར་ཐེངས་རེ་བཅར་གྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་སུད་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཏྲེ་གེན་གྱི་པེ་སེ་ཊོལ་ལོ་ཇིའི་བོད་ཁྱིམ་(Pestalozzi Children’s Village in Trogen)ཞེས་པའི་བུ་ཁྱིམ་ནང་བོད་ཁྱིམ་ཞིག་ཆེད་འཛུགས་བྱས་པར་བོད་རིགས་དགེ་ལས་བདུན་གྱི་ལྟ་སྐྱོང་འོག་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་ ༤༤ ཡོད།\nཨིན་ཡུལ། ཨིན་ཡུལ་གྱི་པེ་སེ་ཊོལ་ལོ་ཇིའི་བོད་ཁྱིམ་(Pestalozzi Children’s Village in Seddlescombe, Sussex)ནང་བོད་ཕྲུག ༢༢ ཡོད་ཅིང༌། དེའི་ནང་གི་བོད་ཕྲུག་ལོ་ན་རྒན་པ་རྣམས་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་དང་ཆུང་བ་རྣམས་སེ་ཌལ་ཁོམ་སློབ་གྲྭའི་(Seddlescomb School)ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཕྲུག་དེ་ཚོར་བོད་རིགས་ཕ་ཚབ་གཅིག་དང་དགེ་རྒན་དགེ་འདུན་པ་གཅིག་གིས་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nདེ་བཞིན་ཨིན་ཡུལ་བོད་དོན་ཚོགས་པའི་རོགས་རམ་འོག་སློབ་ཕྲུག་གཅིག་དང༌། ཨོག་ཀན་ཌོན་ ཝན་ཅོར་གྱིས་རོགས་རམ་འོག་སློབ་ཕྲུག་གཉིས་བཅས་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མུས་མ་ཟད། སྨན་ཞབས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཡང་གཉིས་ཡོད།\nནུབ་འཇར་མན། འཇར་མ་ནིའི་པེ་སེ་ཊོལ་ལོ་ཇིའི་བོད་ཁྱིམ་(Pestalozzi Children’s Village, Wahlwies)ནང་བོད་རིགས་ཕ་ཚབ་གཅིག་དང་དགེ་རྒན་དགེ་འདུན་པ་གཅིག་གི་ལྟ་སྐྱོང་འོག་བོད་ཕྲུག ༡༤ སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད།\nཕ་རན་སི། ཕ་རན་སིའི་ཊོན་ནར་རེ་(Tonnerre/Yonne)ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་བོད་རིགས་ཕ་ཚབ་གཅིག་དང་དགེ་རྒན་དགེ་འདུན་པ་གཅིག་གི་ལྟ་སྐྱོང་འོག་བོད་ཕྲུག ༢༠ སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད།\nཌན་མག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༦༤ བར་ཀོ་པེན་ཧེ་གན་ཉེ་འགྲམ་ཨལ་ས་གྷར་དེར་(Aalsgarde, near Copenhagen)བོད་ཕྲུག༌༢༠ ཚང་མ་བུ་རེད་གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཤིང༌། དེ་རྗེས་དེའི་ཁོངས་༡༥ ལས་རིགས་སློབ་སྦྱོང་དུ་ཞུགས་པ་དང་སློབ་ཕྲུག་ ༢ ཕྱི་ལོ་༡༩༦༦ ལོའི་ལོ་སྟོད་དུ་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས། སློབ་ཕྲུག༌༣ ལ་ནོར་ཝེ་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུའི་སློབ་ཡོན་ཐོབ། དེ་འཕྲོས་རྣམས་༡༩༦༦ ལོ་མཇུག་ཏུ་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཏེ་མའི་སོར་གཞིས་ཁག་སོགས་སུ་ལས་ཞབས་ཞུས་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང༌།\nནོར་ཝེ། ནོར་ཝེ་ལྷན་ཚོགས་(Norwegian Commitee)ཀྱི་སྦྱིན་བདག་འོག་བོད་ཕྲུག༌༡༥ ཞིང་ལས་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ༡༩ གློག་དང་འཕྲུལ་ལས། ཨར་ལས་འཛུགས་སྐྲུན། ༣ སྨན་ཞབས། ༦ གཞི་རིམ་གོང་མའི་སློབ་སྦྱོང་བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་བོད་ཕྲུག༌༤༣ ལ་སློབ་སྦྱོང་ཐོབ། དེའི་ཁོངས་ནས་གཉིས་ཞིང་ལས་སློབ་སྦྱོང་ཚར་ཏེ་རྒྱ་གར་ལ་ལོག་ནས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ནང་ལས་ཀ་བྱས།\nསུད་ཌན། སུད་ཌན་ལ་བོད་རིགས་བུ་མོ་ ༤༠ ཙམ་སློབ་སྦྱོང་དུ་བཏང་བ་ནས་ ༣༠ ཐམ་པས་གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ལེགས་པར་ཟིན་ཏེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༨ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ལོག་གིས་ལས་གནས་འདྲ་མིན་དུ་ཞབས་འདེགས་ཞུས། བུ་མོ་ ༡༠ ལ་སློབ་ཡོན་ཐོབ་པ་ལྟར་སུད་ཌན་ནས་དབྱིན་ཡུལ་དུ་སྨན་ཞབས་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་ཐོན།\nབྷེལ་ཇམ། བྷེལ་ཇམ་ནང་བོད་རིགས་བུ་མོ་ལྔ་ལ་རོགས་ཚོགས་ Aide Aus Tibetains ཞེས་པས་རོགས་རམ་གནང་བའི་འོག་སྨན་ཞབས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་དང༌། སྐུ་ཞབས་ Dr. Cecile de Sweemer གྱིས་སློབ་ཡོན་གནང་བའི་འོག་བོད་ཕྲུག་བདུན་གྱིས་ལག་ཤེས་འདྲ་མིན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད།\nཨ་རི། ཨ་རིའི་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ཕྲུག༌༡༤ སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད།\nཉི་ཧོང༌། མོ་རོ་སྨན་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་སྨན་པ་སེའི་མི་ མ་རུ་ཀིས་ (Dr. Seimi Maruki, President of Moro Hospital)སྦྱིན་བདག་གནང་བའི་འོག་བོད་ཕྲུག ༡༠ སྨན་པའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཏང་བའི་ཁ་གྲངས་ལོ་སོ་སོའི་ལས་དོན་ནང་གང་ཙམ་གསལ་པོ་བཀོད་ཡོད།\nཕྱི་ལོ་༡༩༦༣ ཟླ་༡༠ ཚེས་༧ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁོངས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གོང་སྤེལ་རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་༣༢ ཞེས་པ་གསར་འཛུགས་བྱས།\nལྷན་ཚོགས་དེའི་དམིགས་ཡུལ་སྐོར་སྐབས་དེའི་འཆར་ཟིན་ནང༌། “ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གོང་སྤེལ་རྩོམ་སྒྱུར་གྱི་ལས་དོན་ལྷན་ཚོགས་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བོད་དུ་དར་བའི་ཆོས་དང༌། སྲིད་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་རིག་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་གོང་སྤེལ་ཐོག དེ་དག་མི་རིགས་གཞན་ཁག་གི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཆེ་ཡོང་ཐབས་བཅས་ཡིན་” ཞེས་འཁོད་འདུག\nདེ་ནས་ཞིབ་ཕྲའི་ནང་དོན་འཁོད་པའི་དོན་ཚན་ཁག་བཀོད་པའི་ནང༌། དང་པོ། ལྷན་ཚོགས་འདི་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཡིན་པ་དང༌། གཉིས་པ། ལྷན་ཚོགས་འདིས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་ཤེས་རིག་ཉམས་ཞིབ་རྩོམ་སྒྱུར་ཁང༌། བོད་ཡིག་པར་སྐྲུན་ཁང་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་འཛིན་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་གསལ་འདུག གསུམ་པར་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་བྱེད་སྒོ་ལས་འགན་ཞིབ་ཙམ་འཁོད་ཅིང༌། བཞི་པར་ཤེས་རིག་ཉམས་ཞིབ་རྩོམ་སྒྱུར་ཁང་གི་བྱེད་སྒོ་ལས་འགན་ཁག་ཞིབ་ཙམ་གསལ་འདུག་པ་༣༣སོགས་ཞིབ་ཕྲ་འདིར་དྲངས་མེད།\nལྷན་ཚོགས་འདིའི་འགན་འཛིན་བྲག་གཡབ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་མཆོག་དང༌། འགན་འཛིན་ལས་རོགས་སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། བོད་དྲུང་ཡོངས་གླིང་གསོལ་དཔོན་ཐུབ་བསྟན་ཚེ་རིང༌། དབྱིན་དྲུང་ཕྱག་མཛོད་ཚང་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་བཅས་ཡིན་འདུག་ཅིང༌། རྗེས་སུ་དགའ་གདོང་བསྟན་འཛིན་དབང་གྲགས་དང༌། ཟླ་བ་གསལ་སྒྲོན། རྒྱ་མཚོ་ཚེ་རིང་བཅས་ཁ་སྣོན་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང༌། དེ་རྗེས་ཡང་བསྐྱར་ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་དང༌། བསམ་ཕོ་སྲས་འཇིགས་མེད། ཁམས་ལུང་ཟླ་བ་བསམ་གཏན་བཅས་ཀྱང་བསྐོ་བཞག་གནང་འདུག་ཅིང༌། ལས་ཁུངས་ནི་དྷ་ཤོད་ཀ་ཤི་སྨྲིར་ཀོ་ཊིར་ཁང་པ་གཡར་ཏེ་ཚུགས་འདུག ཁོང་ཚོའི་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཚེ་རིང་སོགས་ཀྱིས་དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་སྐོར་གྱི་དེབ་གཅིག་དང༌། བྲག་གཡབ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དུས་གསུམ་རེའུ་མིག་སོམ་ཉིའི་དྲ་བ་གཅོད་པའི་རལ་གྲི། ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱིས་གཞུང་སྲོལ་ཡིག་བསྐུར་གཅེས་བསྡུས་བརྩམས་བྲིས་སོགས་དང༌། དེ་མིན་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་དང༌། ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་བོད་ཡིག་ཏུ་ཕབ་སྒྱུར། སློབ་དེབ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་གསར་བསྒྲིགས་སོགས་དུས་ཐུང་ནང་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐོན་འདུག\nའོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༥ ལོར་ལྷ་སྲས་རྒྱ་ལོ་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་བཀའ་འབྲེལ་ལྟར་རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་དེ་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་ཁོངས་སུ་ཟླ་སྒྲིལ་གནང་འདུག་ཅིང༌། དེ་ནས་བཟུང་རིམ་པས་རྩོམ་སྒྱུར་ལྷན་ཚོགས་དེའི་ལས་དོན་འཆར་གཞི་ཁག་ཀྱང་འཇའ་ཡལ་བ་ལྟར་གྱུར།\nརྩོམ་སྒྱུར་ཁང་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་མ་བྱས་གོང༌། ལས་དོན་འཕྲོ་ཅན་དུ་ལུས་པའི་ཁོངས་ཁེ་སྨད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་པ་ཟུར་བཏོན་བྱས་པ་ཞིག་དང༌། བཀྲས་མཐོང་བསོད་ནམས་སྟོབས་འབྱོར་གྱིས་དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། བྲག་གཡབ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་དེ་སྔོན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གིས་མཆོད་བཀུར་མཛད་པའི་དགོན་ཁག་དང་གཞུང་སའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་སྐོར། དབྱིན་བོད་ཚིག་མཛོད། བོད་ཀྱི་ས་བཀྲ། རྒྱ་གར་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་གནས་ཡུལ་གྱི་ས་བཀྲ། བོད་ཡིག་ལྕགས་པར་སོགས་ཡོད་འདུག


གནའ་བོའི་བོད་དང་པེར་ཤ་ཡ་གི་འབྲེལ་བ། | རྫ་ཆུའི་རླབས་སྒྲ།\n2019 ལོའི་ཟླ3ཚེས 22 ཉིན། 3036 6\nཔེར་ཤ་ཡ་ཟེར་བ་ནི་ཨེ་ཤ་ཡ་ཡི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་ཁུལ་དུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལ་དེང་སང་ཨི་རན་ཞེས་འབོད་ཅིང་། མུ་སི་ལིམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད། འདི་ཡི་མི་རིགས་ནི་འཕགས་པའི་མི་རིགས་ཡིན་པས་རྒྱ་གར་དང་ཡུ་རོབ་སོགས་ཀྱི་མི་རིགས་དང་གཅིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱ་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་། དེང་སང་ཨི་རན་ཞེས་འབོད་པ་ཡང་ཨརྱཱ་སྟེ་འཕགས་པའི་མི་རིགས་ཞེས་པའི་དོན་རེད། འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རིག་གནས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་རྙིང་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། སྟོབས་ཤུགས་ཀྱང་ཆེ་བས་གནའ་བོའི་རྒི་རི་སི་ལ་འཇིགས་སྐུལ་གཏོང་མཁན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། པེར་ཤ་ཡ་གི་མངའ་ཐང་རྒྱས་སྐབས་དཀྱིལ་ཤར་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་མོ་ཆེ་པེར་ཤ་ཡ་གིས་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་རྒི་རི་སི་སོགས་ནུབ་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་སོགས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར་ཁྱབ་ཡོད།\nལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་དང་གལ་གནད་དེ་དག་གི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་མང་དུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་ཀྱང་གྲངས་མེད་པ་ཡོད་ན་ཡང་འདིར་གཞན་རྣམས་གཡུགས་ནས་སྐབས་སུ་བབ་པར་པེར་ཤ་ཡ་དང་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་བར་དུ་བྱུང་བའི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་བཤད་པར་འདོད། དེ་ཡང་བོད་བཙན་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་པར་སིཀ་ཅེས་ཡང་ཡང་འབྱུང་བ་ལ་དོན་དུ་པར་སིཀ་ནི་པེར་ཤ་ཡ་གི་སྒྲ་ཟུར་ཆགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཡར་སྔོན་དུ་བོད་དང་པར་སིཀ་གི་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཟབ་པས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་ནི་ཐོག་མར་པེར་ཤ་ཡ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་ཤོས་བྱུང་ཞིང་། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་ཤོས་བྱུང་། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་ཤོས་བྱུང་སྟེ་རིམ་པས་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་གྲུབ་ཡོད།\nདེ་ཡང་བོད་དང་པེར་ཤ་ཡ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་ཡང་གཙོ་བོ་ས་ཁམས་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ནི་བཤད་མ་དགོས་པ་སྟེ། གནའ་བོའི་པེར་ཤ་ཡ་གི་མངའ་ཐང་རྒྱས་སྐབས་དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་མཚམས་དང་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་མཚམས་རྣམས་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡོད་པས་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོང་བའི་རྨང་གཞི་ཚུགས། དེར་བརྟེན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནའ་བོའི་པེར་ཤ་ཡ་དང་བོད་ནུབ་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤི་བའི་ཕུང་པོ་ལ་རས་དཀར་པོས་བཀབ་ནས་རྡོ་ཡི་ཐོག་ཏུ་འཇོག་པ་དང་། བྱ་རྒོད་ལ་སྤྲོད་ཚུལ་སོགས་ཡུལ་གྲུ་གཉིས་པོའི་ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པ་མང་པོ་འདྲ་མཚུངས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང་། དེ་འདྲའི་ལུགས་སྲོལ་ནི་གནའ་བོའི་པེར་ཤ་ཡ་དང་བོད་གཉིས་ལས་ཡུལ་གྲུ་གཞན་ལ་ཧ་ཅང་དཀོན་པར་བཤད།\nད་དུང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་Giuseppe Tucci ཏུ་ཅི་དང་Geoffery Samuel སེ་མུ་ཨེལ་གཉིས་ཀྱིས་གནའ་བོའི་བོན་གྱི་ལུགས་སུ་ཐོག་རྡེའུ་འམ་གནམ་ལྕགས་དགུ་བསྒྲིགས་རྙེད་ན་ཧ་ཅང་བཟང་པོར་འཛིན་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་པེར་ཤ་ཡ་གི་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་པ་ལུ་རི་སི་ཏན་ཞེས་པའི་ལུང་པ་དེ་ནས་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་འདྲའི་རིགས་རྙེད་སོན་བྱུང་བ་དེས་རིག་གཞུང་གཉིས་པོའི་བར་དུ་གནའ་བོའི་དུས་སུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པར་དྭོགས་པ་གནང་ཡོད།\nའགའ་ཤས་ཀྱིས་གནའ་བོའི་པེར་ཤ་ཡ་དང་བོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་གཉིས་ཧ་ཅང་འདྲ་བ་ཡང་ཆེས་སྔ་མོའི་དུས་སུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་སམ་ཁོར་ཡུག་བཅས་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པར་དྭོགས་པ་བྱེད་ཅིང་། ད་དུང་པེར་ཤ་ཡ་གི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན་པེར་ཤ་ཡ་གི་རྒྱལ་པོ་དང་པོར་གྲགས་པ་གྷ་ཡ་མ་ར་ཏན་ཞེས་པའི་མི་སེར་རྣམས་རི་མཐོན་པོའི་ཁུལ་དུ་གནས་ཤིང་། ལུས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་པགས་པ་གྱོན། སེམས་ཅན་སྒོ་ཕྱུགས་སུ་གསོས་ཏེ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད་པར་བཤད་པ་ཡང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ས་ཆ་དེ་ནི་བོད་ཡིན་མིན་ལ་དྭོགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་ཡས་མས་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་བོད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཆ་ཞང་ཞུང་དང་པེར་ཤ་ཡ་གཉིས་པོའི་བར་དུ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟེ། བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རྙིང་ཤོས་བོན་ཡང་དོན་དུ་པེར་ཤ་ཡ་ནས་བོད་ལ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཡོད་པ་རེད།\nདཔེར་ན་བོན་གྱི་སྟོན་པའི་མཚན་གཤེན་རབ་ལ་སོགས་པའི་བོན་གྱི་ཐ་སྙད་མང་པོ་ཞིག་བོད་དང་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ལས་ཀྱང་པེར་ཤ་ཡ་གི་སྐད་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་ཆེ་བ་དང་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་དང་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ལ་དོན་དམིགས་བསལ་མི་སྟོན་ཀྱང་པེར་ཤ་ཡའི་བརྡ་རྙིང་ནང་དུ་དོན་དག་གསལ་པོ་ཡོད་པ་དེས་ཞིབ་འཇུག་པ་མི་ཉུང་བ་ངོ་མཚར་དུ་བཅུག་པར་གྲགས། ད་དུང་བོན་གྱིས་ཞིང་ཁམས་སུ་ངོས་འཛིན་པའི་འོལ་མོ་ལུང་རིང་ཞེས་པ་དེ་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནའ་བོའི་དུས་སུ་པེར་ཤ་ཡའི་ས་ཁུལ་ཡིན་ཀྱང་། ད་ལྟའི་ཆར་ཨུ་ཛ་རྦེ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ལུང་པར་ཡོད་པའི་ཨོལ་མ་ལིཥ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པར་དྭོགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།\nདུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་དུ་ཨ་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱས་པས་པེར་ཤ་ཡའི་སྟོབས་ཤུགས་ཉམས་མགོ་ཚུགས་ན་ཡང་། པེར་ཤ་ཡ་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་གནས་ཡོད། སྐབས་དེར་བོད་དུ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བཙུགས་པའི་ཡར་ཀླུངས་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཧ་ཅང་རྒྱས་པས་བོད་བཙན་པོ་ནི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་དུ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་ཁུལ་དུ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རྩོམ་པ་པོ་A. Nikitin ནི་ཀི་ཊིན་ཞེས་པས་སྐབས་དེར་བོད་བཙན་པོའི་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་གློ་བུར་དུ་རྒྱས་པ་ཡང་ཨ་རབ་ཀྱི་བཙན་འཛུལ་ལ་བརྟེན་ནས་པེར་ཤ་ཡའི་མི་མང་པོ་ཞིག་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་ནས་རིམ་པས་བོད་ལ་སྐྱབས་ཞུས་པ་དང་། དེ་ཚོ་འགའ་ཤས་ཤིག་བོད་བཙན་པོའི་མི་སྣ་གལ་ཆེན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཁོ་ཚོས་བོད་དམག་གི་སྦྱོང་བརྡར་སྔར་ལས་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཟོས་པས་ཡིན་པར་བཤད།\nདེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་རྩོམ་པ་པོ་ Beckwith རྦེཀ་ཝིཐ་ཞེས་པས་རྒྱ་ནག་གི་ཡིག་ཆ་འགར་བོད་བཙན་པོའི་དམག་རྣམས་ནི་པེར་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་རབས་མཐའ་མ་སྟེ་སེ་སཱ་ནིའེན་ཞེས་པའི་དམག་ཆས་དང་འདྲ་བར་དམག་དང་རྟ་གཉིས་ཀའི་མགོ་དང་ཁོག་སྟོད་ཕལ་མོ་ཆེ་ཁྲབ་རྨོག་གིས་བཀབ་ཡོད་ཚུལ་བཤད་ཡོད་པ་རེད། ཨ་རབ་ཀྱིས་སེ་སཱ་ནིའེན་རྒྱལ་རབས་ཆམ་ལ་ཕབ་ནས་མུ་མཐུད་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྟོབས་ཤུགས་བསྐྱེད་ན་ཡང་བོད་བཙན་པོས་ཡུ་གུར་ནས་ཡིན་པའི་ཊུར་གི་མི་རིགས་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཨ་རབ་ཀྱི་དམག་དཔུང་ཕྱིར་བསྐྲོད་བཏང་རྗེས་དེ་སྔོན་པེར་ཤ་ཡ་གི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཆགས་ཤིང་པེར་ཤ་ཡ་གི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཁོ་ཏན་ལ་སོགས་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བོད་ཀྱི་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས་ཡོད།\nདེའི་འབྲས་བུར་ཁོ་ཏན་ནས་ནང་པའི་གྲྭ་པ་དང་། ལག་རྩལ་པ་དང་། ཚོང་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བོད་དུ་གནས་སྤོས་བྱས་པ་དེས་དེ་དག་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་རྒྱ་མི་ཆུང་བ་བཞག་ཅིང་། ལྷག་པར་པེར་ཤ་ཡའི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་པའི་ལུང་པ་ Sogdia སོག་དྷི་ཡ་ཞེས་པའི་(དེང་སང་ཏ་ཇི་ཀི་སི་ཐན་དང་ཨུཛ་རྦེ་ཀི་སི་ཐན་སོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ངོས་འཛིན་སྲོལ་ཡོད།)ལུང་པ་དེའི་མི་མང་པོ་ཞིག་བོད་བཙན་པོ་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བས་དེ་དག་གི་བརྒྱུད་ནས་བོད་དང་པེར་ཤ་ཡ་ཙམ་མིན་པར་བོད་དང་ཨ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ཚོང་འབྲེལ་ཆེན་པོ་བྱུང་། བོད་ནས་པེར་ཤ་ཡ་དང་ཨ་རབ་ལ་ཕྱིར་འདྲེན་བྱས་པའི་ཚོང་རྫས་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི་གླ་རྩི་ཡིན་པ་ལ་སྐབས་དེར་བོད་ནས་བྱུང་བའི་གླ་རྩི་ནི་དྲི་བཟང་གོང་ཚད་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། དུས་རབས་བཅུ་པའི་ནང་དུ་བྱོན་ཅིང་ཨ་རབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དང་འཛམ་གླིང་འགྲུལ་བཞུད་པ་ Al Mas’udi མ་སུ་ཌི་གི་གསུང་རྩོམ་དུ་པེར་ཤ་ཡའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ནས་ཡིན་པའི་ཚོང་པ་མང་པོ་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།\nད་དུང་བོད་དུ་ཧ་ཅང་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་གོས་ཆེན་ཀྱང་དེང་སང་ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མར་རྒྱ་ནག་ནས་བོད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སོག་དྷི་ཡ་ནས་བོད་ལ་སླེབས་པའི་དྭོགས་གཞི་ཆེ་བར་གཟིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། གནའ་བོའི་དུས་སུ་བོད་བཙན་པོས་དབང་དུ་སྒྱུར་བའི་མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནས་སོག་དྷི་ཡ་གིས་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཤས་ཉེ་དུས་རྙེད་སོན་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། གཞན་ཡང་གནའ་བོའི་པེར་ཤ་ཡ་གི་ཡིག་གཟུགས་ནང་དུ་བྲིས་པའི་ཅ་དངོས་རྙིང་པ་ཊམ་ཀ་སོགས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཀྱང་བོད་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་རྒྱ་ནག་དང་བོད་ལུགས་ཀྱི་རི་མོ་ཡོད་པའི་ཅ་དངོས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སོག་དྷི་ཡ་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་ཞིང་། པེར་ཤ་ཡ་གི་ལུགས་ཀྱི་རི་མོ་ཡོད་པའི་གནའ་རྫས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་རྒྱ་ནག་དང་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་བ་དེས་པེར་ཤ་ཡ་དང་བོད་ཀྱི་བར་དུ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་ནི་གཏམ་རྒྱུད་ཙམ་མིན་པར་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་དཔང་རྟགས་གསལ་པོར་གྱུར་ཡོད།\nདེ་བཞིན་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཧ་ཅང་དད་མོས་ཆེ་བའི་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱང་། རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་སུ་སྙན་གྲགས་དེ་ཙམ་མེད་པ་ལ་གཙོ་བོ་པེར་ཤ་ཡའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་བའི་དཀྱིལ་ཤར་ཡུལ་གྲུ་ནས་དར་ཏེ་ཐོག་མར་རྒྱ་ནག་ཏུ་དར་ཞིང་། རིམ་པས་བོད་དུ་དར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། འོད་དཔག་མེད་དང་འབྲེལ་བའི་འགྲེལ་བརྗོད་རྣམས་ནི་གནའ་བོའི་པེར་ཤ་ཡའི་ཆོས་ལུགས་སྟོན་པ་Zartosht རྫར་ཏོ་ཤྟ་གསུངས་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་མཚུངས་ཆེ་བས་ན་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་དད་མོས་རིང་ལུགས་ནི་དོན་དུ་རྒྱ་གར་ལས་བྱུང་བ་མིན་པར་པེར་ཤ་ཡ་ལས་བྱུང་བར་དྭོགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་པེར་ཤ་ཡའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཁོ་བོས་རྩོམ་གཞན་ཞིག་ཏུ་བྲིས་པས་འདིར་བསྐྱར་དུ་མི་བཤད།\nམདོར་ན་ང་ཡང་སྔ་མོ་པེར་ཨི་རན་ནམ་པེར་ཤ་ཡ་ནི་མུ་སི་ལིམ་གྱི་ལུང་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྙམ་པ་ལས་དེ་ལ་སེམས་ཚོར་གང་ཡང་མེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་། Joseph Cambell གིས་བརྩམས་པ་The Masks of God ཞེས་པའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་པེར་ཤ་ཡ་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལེ་ཚན་དེ་ཞིབ་བལྟས་བྱས་རྗེས་ཡུལ་གྲུ་འདི་དང་དེའི་མི་རིགས་ལ་སེམས་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་སྐྱེས་ཤིང་། དེས་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་མིན་གྱིས་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཅི་ཙམ་ཐེབས་མིན་གྱི་ངེས་ཤེས་ཀྱང་སྔོན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་སྐྱེས། དེར་བརྟེན་དེ་རིང་ཞོགས་པ་ལང་དུས་དེ་རིང་པེར་ཤ་ཡ་གི་ལོ་གསར་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་པེར་ཤ་ཡའི་སྐོར་གྱི་ཆེད་ལས་ཞིབ་འཇུག་པ་K.E. Eduljee གིས་བརྩམས་པ་ཨི་རན་དང་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཐུང་དེའི་ནང་དོན་སྙིང་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་སྔོན་ཚུད་ནས་བོད་ཡིག་ནང་དུ་སྤེལ་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་འདུག་དྲན་ཀྱང་ད་ལྟའི་བར་ལུས་པ་ལ་དེ་རིང་ཞོག་པ་ཁོམ་སྐབས་སུ་བྲིས་ཏེ། པེར་ཤ་ཡ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཟབ་པའི་བོད་རིགས་རྣམས་ལ་རྩོམ་འདིས་པེར་ཤ་ཡ་གི་ལོ་གསར་ལ་འཚམས་འདྲི་ཞུ།\n6 མིག་གསུམ་པ། གནའ་བོའི་བོད་དང་པེར་ཤ་ཡ་གི་འབྲེལ་བ།


Terdzo-RI-021 - Rinchen Terdzö\nMdo lung chen po lnga'i dgongs pa phyag rgya gcig pa\nDpal chen he ru ka\nRevision as of 18:42, 29 December 2017 by Jeremi (talk | contribs) (Text replacement - "= Tibetan Text = " to "
Tibetan Text
 ")\nmdo lung chen po lnga'i dgongs pa phyag rgya gcig pa'i don dbang gi cho ga lung chos bdud rtsi'i zhun thigs\nin cycle མདོ་ལུང་ཆེན་པོ་ལྔའི་དགོངས་པ་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པ་ (Mdo lung chen po lnga'i dgongs pa phyag rgya gcig pa)\nVolume 55 (རི) / Pages 547-562 / Folios 1a1 to 8b5\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 55 > Text #21 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. mdo lung chen po lnga'i dgongs pa phyag rgya gcig pa'i don dbang gi cho ga lung chos bdud rtsi'i zhun thigs. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nga lnga pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 55) by 'jam mgon kong sprul, 547-562. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\ntshul 'di'ang smin grol gnyis ka khungs btsun zhing khyer bde ba'i zab chos snga na med pa dus zhabs kyi rig pa 'dzin pa yongs kyi snying gi bcud du 'os par mthong nas mtshams sbyor mdor bsdus 'chi med bstan gnyis g.yung drung gling pas rdzong shod bde gshegs 'dus pa'i pho brang chen por bgyis pa dge legs 'phel\ngter mdzod mdo lung lnga dgongs mchog gling\n༄༅། །མདོ་ལུང་ཆེན་པོ་ལྔའི་དགོངས་པ་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་དོན་དབང་གི་ཆོ་ག་ལུང་ཆོས་བདུད་རྩིའི་ཞུན་ཐིགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་རུ་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་ཡ། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་ཏུ་རྫོགས། །ཀུན་གྱི་སྤྱི་དཔལ་འགྲོ་དྲུག་ཐུགས་རྗེས་སྒྲོལ། །བཅོམ་ལྡན་ཆེ་མཆོག་མངོན་རྫོགས་རྒྱལ་པོ་ཉིད། །རྡོ་རྗེ་བླ་མའི་གར་གྱིས་རོལ་ལ་འདུད། །དེ་སྒྲུབ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི། །སྲིད་པ་གསུམ་ན་རྙེད་དཀའ་བའི། །སྨིན་བྱེད་གྲོལ་བ་བཞི་ལྡན་འདི། །བློ་ལྡན་མཆིས་ན་དོན་གཉེར་འོས། །གསང་ཆེན་ངེས་པའི་ཐིག་ལེའི་ཡང་བཅུད་ཀྱི་སྨིན་བྱེད་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐལ་ལྡན་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་སྤྲོ་ན། གནས་དབེན་པར་དུར་ཁྲོད་ཆས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཏེ་གུང་དུ་རྟེན་བཀྲམ་པའི་མདུན། སྟེགས་བུའི་སྟེང་མཎྜལ་མེ་ཏོག་གི་ཚོམ་བུ་མཐིང་ནག་གཅིག་བཀོད་པའི་དབུས་སུ་ཁྲིའུ་ལ་བུམ་པ་སོ་ལྔའི་བཅུད་ལྡན་མགུལ་ཆིངས་མཐིང་ནག་ཅན་གྱི་ཁར། ཐོད་པ་མཚན་ལྡན་ཆང་དང་ཆོས་སྨན་སྦྱར་བས་བཀང་བ་བཞག་པ་ལ། མེ་ལོང་སིནྡྷུ་ར་བརྡལ་ཏེ་ཨེ་ཝཾ་བྲིས་པས་བཀབ་པའི་སྟེང་ཤེལ་རྡོ་བཞག་ལ་དར་གུར་ཕུབ། བུམ་པའི་ཁ་རྒྱན་གསེབ་སྐུ་ཙཀ་བཙུགས་པའང་ལེན་བདེར་བཞག །མདུན་རྒྱབ་གང་བདེར་དཔལ་གཏོར། གཡས་གཡོན་སྨན་རཀ །སྤོས་མེ་ཏོག་མར་མེ་དྲི་ཆབ་སྟེ་བཞི་བསྣོལ་ཆ་བཞི་ཕྱོགས་བཞིར་བཤམ། ལས་བུམ་ཚོགས་མཆོད་སོགས་འདུ་བྱའོ། །དེ་ནས་དབང་དོན་སྒྲུབ་མཆོད་ནི། བརྒྱུད་པའི་གསོལ་འདེབས་སོགས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་དབུའི་བཀའ་བསྒོ་ནས་མཐར་ཆགས་སུ་གཏང་ཞིང་དཀྱིལ་འཁོར་བདག་མདུན་དབྱེར་མེད་དུ་བསྐྱེད་ལ། བསྟོད་བཤགས་འདོད་དོན་དམ་བཅའི་བར་བཏང་། དེ་ནས་མདུན་དཀྱིལ་གྱི་གོ་སར་ཛཔ྄་ཁང་ཕྱེས་ཏེ་དམིགས་པའི་འཕྲོ་འདུ་གསལ་བཏབ་ལ་རུ་ལུའི་བཟླས་པ་ཅི་འགྲུབ་བྱ། བུམ་བཟླས་ཟུར་དུ་སྤྲོ་ན་གསལ་འདེབས་སྤྱི་མཐུན་དང་གཟུངས་ཐག་བླངས་ལ་རུ་ལུ་བཟླ། ལས་བུམ་ཀྲོ་དྷཱི་ཤྭ་རཱིའི་སྔགས་ཀྱིས་བརླབ། མཐར། ཨེ་མ་ཧོ༔ ཆོས་ཀུན་སྐུ་ལ་རྫོགས་པ་སོགས་ཀྱིས་གཞི་བསྟོད་དང་། ཧཱུྃ༔ ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་སོགས་ཀྱིས་བཤགས་པ་འབུལ། བུམ་ལྷ་འོད་ཞུ་བྱ། རིག་པའི་མེ་ཏོག་དོར་ལ་གནང་བ་ནོད་དོ། །དེ་ནས་དབང་གི་ཐོག་མར་ཟུང་དུ་མ་གྱུར་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཁྲུས་ནས་དབྱུང་། བགེགས་གཏོར་གཏང་། བཀའ་བསྒོ་ཞིང་བགེགས་བསྐྲད་ལ་སྲུང་འཁོར་བསྒོམ། མཎྜལ་བཀྱེ་བསྡུ། སེམས་བསྐྱེད་གསལ་བཏབ་ལ། དེའང་འབྲས་བུ་ལམ་བྱེད་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྙིང་པོ་ནང་པ་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་ལའང་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གི་རིམ་པ་གཙོར་བཏོན་པར་བྱེད་པའི་ཡོ་ག་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ལས། སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རང་ཤར་བར་བལྟ་ཞིང་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ལུང་ཨ་ནུ་ཡོ་གའི་གསང་བ་ཟབ་མོ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་འདུས་པའི་མདོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མདོ་ལུང་ཆེན་པོ་ལྔའི་དགོངས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་སྨིན་གྲོལ་གྱི་རིམ་པ་ཟབ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་བོད་ཡུལ་གྱི་ལྗོངས་འདིར། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་དངོས་ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་དང་། ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་ལ་བཞུགས་པའི་གནུབས་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལས་བྱུང་ཞིང་། དེང་སང་དུའང་བཀའ་མའི་དབང་གི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་མ་ཉམས་པར་བཞུགས་པ་ལས། གཏེར་མའི་ཕྱོགས་སུ་རྗེས་མཐུན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཙམ་ལས་ཨ་ནུ་རང་རྐང་ཚུགས་པའི་ཆོས་སྡེ་སྔོན་ཆད་མ་བྱོན་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མ་མཆིས་པས་ཟླ་གཟུགས་དང་ཆུ་སྣོད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་བཞིན་དུ། གདུལ་བྱའི་ཡུལ་དང་འདུལ་བྱེད་རྐྱེན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ལས། ལྷ་སྲས་དམ་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་རྩོད་བྲལ་སྤྲུལ་པའི་གཏེར་ཆེན་འགྲོ་འདུལ་༧མཆོག་གྱུར་བདེ་ཆེན་གླིང་པས་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་རང་སྐད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སློང་བའི་ཟབ་ཆོས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མང་དུ་སྤྱན་དྲངས་པ་ལས། སྐབས་སུ་བབས་པ་མདོའི་ལུང་ཆེན་པོ་ལྔའི་དགོངས་བཅུད་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་སྙིང་པོར་དྲིལ་བ་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པ་འདི་ནི་མདོ་ཁམས་གནས་ཆེན་ཉེར་ལྔའི་ནང་ཚན། ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་གནས་མཆོག་སེང་ཆེན་གནམ་བྲག་ནས་དམ་ཆོས་ཤོག་སྡེ་དྲུག་པ་སྤྱན་དྲངས་པའི་སྐབས་སུ། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་གནུབས་ཆེན་པོའི་ཕྱག་དཔེ་གསང་བའི་གླེགས་བམ་མཁའ་འགྲོས་དངོས་སུ་བསྩལ་པ་ལས་ཞལ་བཤུས་པའི་ངོ་མཚར་དང་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་རིམ་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་མཎྜལ་འབུལ་དུ་གཞུག །མཚམས་སྦྱོར་སྤྱི་མཐུན་བྱས་ལ། ཨཱ་ཁཾ་བཱི་ར་ཧཱུྃ་གིས་གདོང་གཡོགས། འབྲུ་གསུམ་གྱིས་མེ་ཏོག་སྦྱིན། དེ་ནས་ཐལ་མོ་མེ་ཏོག་དང་བཅས་པས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ཁྲག་འཐུང་གཙོ་བོ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཐར་པ་ཆེན་པོ་བདག་འདོད་དེ། །དེ་ཉིད་དམ་ཚིག་རིམ་པ་རྣམས། །མགོན་པོ་དཔའ་བོར་སྐྱབས་གསོལ་ཏེ། །ཐེག་ཆེན་ཁང་པར་གཞུག་པ་དང་། །མཁྱེན་རབ་ཡེ་ཤེས་བདག་ལ་སྩོལ། །ལན་གསུམ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལ་སྣོད་དུ་རིག་ནས་བཀའི་གནང་བ་བྱིན་པར་མོས་ཤིག །བུ་འདིར་ཤོག་ཅིག་ཅི་བདེ་བའི། །ལས་སྤྱོད་རིམ་པར་འགྲོ་བ་དང་། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གཟུང་། །རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་ཆེན་ལ། །དམིགས་པ་མེད་པར་གནས་ཕྱིར་དུ། །སེར་སྣ་སྤངས་པའི་དང་ཡིད་ཀྱིས། །གཏོང་ཞིང་རང་སེམས་བརྟན་པར་གཟུང་། ཁྲོ་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་དབང་རྫོགས་སྦྱིན། །ཐོག་མར་རྒྱུད་དག་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ། བླ་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཁྲག་འཐུང་ཀུན་གྱི་སྤྱི་དཔལ་ཆེན་པོ་ཧེ་རུ་ཀ་མངོན་རྫོགས་རྒྱལ་པོ་རབ་འབྱམས་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་འདུས་སུ་བཞུགས་པ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བསྒྲལ་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་མཆོད་པ་འབུལ་བ་སོགས་ཡན་ལག་བདུན་གྱིས་གསག་སྦྱོང་སྤེལ་གསུམ་བགྱི་འོ་སྙམ་པས་དོན་རེ་རེ་ནས་གསལ་ཐོབས་ལ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། ཨེ་མ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འདྲེན་པའི་གཙོ༔ ཡེ་ནས་དག་ལ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ༔ ཕྱག་མཆོད་ལ་སོགས་ཡན་ལག་མ་མཆིས་ཀྱང༔ འཕྲལ་རྟོག་བསལ་ཞིང་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར༔ ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ༔ རང་བཞིན་གསལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས༔ ཐུགས་རྗེ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ༔ སྐུ་གསུམ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ ངོ་མཚར་ཀུན་བཟང་མཆོད་སྤྲིན་བསམ་མི་ཁྱབ༔ འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ངང་དུ་མཆོད་པ་འབུལ༔ ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་ཆོས་སྐུར་དག་པ་ལ༔ མ་རིག་དབང་གིས་སྒྲོ་དང་སྐུར་བཏབ་སྟེ༔ བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་གྱུར༔ དེ་བཟློག་ཕྱིར་ན་རྒྱལ་བའི་དམ་མནོས་ཏེ༔ དེ་ལས་འགལ་བར་གྱུར་པ་ཅི་མཆིས་བཤགས༔ འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཁྱབ༔ རང་རིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་རྗེས་ཡི་རང༔ ངོ་བོ་གཅིག་ལ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་དགུ༔ ཟབ་ལ་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར༔ གཞི་དང་འབྲས་བུ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ལས༔ ལམ་དུ་བགྲོད་རྒྱུ་མེད་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ༔ བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་གཉིས་གང་རྫོགས་པ༔ འཁོར་འདས་དམིགས་མཐའ་བྲལ་བའི་ངང་དུ་བསྔོ༔ ཨེ་མ་ཧོ་བླ་མས་གཟུང་དུ་གསོལ༔ ལན་གསུམ། ལམ་གྱི་སྟེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཐེག་རིམ་རྣམས་ལས་གོང་དུ་འཕགས་ཏེ་བླ་མེད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐེག་པར་གཞུག་ཅིང་བསླབ་པའི་གནས་རྗེས་སུ་གདམས་པ་འདི་ལ་གསན་འཚལ། འཁོར་བ་ཐབས་ཀྱིས་རང་སངས་སྤང་བའི་ཕྱིར༔ ཡེ་ནས་མ་བཅོས་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ལ༔ ངོ་བོ་གསལ་བའི་ཆ་འདི་མ་རྟོགས་པས༔ ཐེག་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅིར་ཡང་བྱུང༔ འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ཅི་ཡང་མི་སེམས་པ༔ མ་རིག་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྙིང་རེ་རྗེ༔ དགེ་བའི་བློ་སྐྱེས་ལྷ་མིའི་ཐེག་པ་ཡང༔ འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལས་མ་འཕགས་སོ༔ ལོག་པར་རྟོག་པའི་མུ་སྟེགས་རིགས་གསུམ་རྣམས༔ ལྟ་བར་བྱེད་ཀྱང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་ལྷུང༔ སེམས་འདུལ་ལ་བརྩོན་ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་ཡང༔ འཕགས་སར་བཞུགས་ཀྱང་གང་ཟག་ཉིད་ལ་གོལ༔ གཞན་ཕན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམས༔ བདག་གཉིས་རྟོགས་ཤིང་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྫོགས་ཀྱང༔ བླ་ན་མེད་པའི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་སོ༔ ཆོས་ཀུན་རིགས་གསུམ་ལྟ་བ་ཀྲི་ཡ་ཡང༔ ཀུན་རྫོབ་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་དུ་གོལ༔ སྣང་སྲིད་རིགས་བཞིར་ལྟ་བ་ཨུ་པ་ཡང༔ ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་མ་དག་གོ༔ རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་སུ་ལྟ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ཡང༔ ཇི་བཞིན་ཉིད་དུ་སྙིང་པོའི་དོན་མ་ལོན༔ ཡང་དག་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་སྒོ་དམ་པ༔ རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་མ་ཧཱ་ཡོ་ག་སྟེ༔ སྙིང་པོ་བླ་མེད་ལུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི༔ རྩ་རླུང་ཁམས་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་དལ༔ འདི་ནི་བཤད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པར་ཉོན༔ ཁམས་དྲུག་དག་པ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་མཆོག་འདི༔ བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་ལྟོས༔ དེ་ལྟར་བསྒོས་པའི་དོན་བཞིན་ཐེག་པ་འོག་མའི་བསླབ་གཞི་མཐའ་དག་གོང་མ་བླ་ན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུང་སྟེ། ལྷ་དང་སློབ་དཔོན་མི་སྤང་ཞིང་རང་ལུས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བལྟ་བ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱི་དམ་ཚིག་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྲུང་བར་བགྱིའོ་སྙམ་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས། བདེར་གཤེགས་སློབ་མར་བཅས་པ་བདག་ལ་དགོངས༔ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བླ་མ་བདག་ལ་དགོངས༔ རང་རིག་རྒྱལ་པོ་དཔལ་ཆེན་བདག་ལ་དགོངས༔ འདྲེན་པའི་བདག་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་གཙོ་བོ་དགོངས༔ བདག་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ཕྱིར༔ ཐེག་པ་བདུན་པོའི་ལྟ་སྤྱོད་ཕུགས་བཀྲོལ་ཞིང༔ ཐེག་པའི་རྩེ་མོའི་ཡང་དག་དོན་རྟོགས་ཕྱིར༔ སོ་སོ་ཐར་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ༔ གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་དམ་ཚིག་གང་གསུངས་པ༔ འོག་མ་ཐམས་ཅད་གོང་མའི་ཀློང་ཆུབ་པར༔ གོང་ནས་གོང་འཕེལ་བདག་གིས་བླང་བར་བྱ༔ འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་གཤེད་མ་ཀུན་འདུས་ཏེ༔ བདག་གི་ལུས་འདི་དུམ་བུ་སྟོང་གཏུབས་ཀྱང༔ ཐར་པའི་སྲོག་འཛིན་བླ་མ་དེ་ཡི་ཡུམ༔ བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་བསླབ་པ་ཤེས་རབ་དང༔ ཡི་དམ་རྒྱལ་བ་ཁྱོད་ནི་ཡོངས་མི་སྤང༔ ཁམས་དྲུག་ལྡན་པ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་མཆོག་འདི༔ ཡི་དམ་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པར་བལྟ༔ ལན་གསུམ། དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་པ་དབབ་པའི་སླད་དུ་ཁྱེད་རང་རྣམས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གནད་ལེགས་པར་གཅུན་ལ་དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱིས་ཤིག །སྣང་སྲིད་དག་པ་རྒྱལ་བའི་ཞིང་ཁམས་སུ་གདོད་ནས་རྫོགས་པའི་དབུས་སུ་པདྨ་ཉི་ཟླ་དྲེགས་པའི་གདན་ལ་ཧཱུྃ་མཐིང་ནག་ལས་ཁྱེད་རང་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་དཔལ་ཆེན་ཧེ་རུ་ཀ་མཐིང་ནག་རྡོ་རྗེ་དང་དུང་ཁྲག་བསྣམས་ཤིང་རང་འོད་ཀྱི་ཡུམ་ལ་འཁྱུད་པ། གར་དགུའི་ཉམས་དང་ལྡན་ཅིང་དཔལ་དང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཆས་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་ཐུགས་ཀར་ཧཱུྃ་ཡིག་མར་མེ་ལྟར་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོད་ཅིག །སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་མཁའ་དབྱིངས་ཁྱབ་པར་འཕྲོས། ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་ཞི་ཁྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་འབྱམས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དཔལ་ཆེན་མངོན་རྫོགས་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིག་འབྲུ་འོད་ཟེར་གྱི་རྣམ་པར་ཁ་ཆར་བུ་ཡུག་འཚུབས་པ་བཞིན་བྱོན་ནས་ཁྱེད་རང་གི་སྙིང་གའི་ཧཱུྃ་ཡིག་ལ་ཐིམ་པར་མོས་ཤིག །སྤོས་རོལ་དབྱངས་བཅས་བབ་དྲུག་འདས་བཞི་མའི་མཐར། རུ་ལུ་ལ། ཛྙཱ་ན་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨཱཿ བཏགས་པ་བརྗོད་ལ་བྱིན་དབབ། ཏིཥྛ་བཛྲས་བརྟན་པར་བྱ། མེ་ཏོག་གི་ཅོད་པན་ལྷག་པའི་ལྷ་ལ་ཕུལ་བའི་མོས་པས་སྔགས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་བཅས་འདོར་བར་ཞུ། པྲ་ཏཱིཙྪ་བཛྲ་ཧོཿ ཞེས་དོར། དེ་ཉིད་དབང་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྤྱི་བོར་བྱིན་པར་མོས་ཤིག །ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཞེས་མགོར་བཞག །དེ་ནས་མིག་དབྱེ་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། དྲི་མེད་རང་བྱུང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི༔ མ་རིག་གློ་བུར་དྲི་མའི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས༔ ཡོངས་སུ་བསྒྲིབས་པ་རྒྱལ་བས་བསལ་ནས་ཀྱང༔ རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བར་མཛོད༔ སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འཕྲོས་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་གསེར་གྱི་ཐུར་མ་ལྟ་བུས་མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་སྐད་ཅིག་གིས་བསལ་བར་མོས་ཤིག །བདེ་གཤེགས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པ་བཞིན༔ ཐབས་ལ་མཁས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐབས༔ ཤེས་རབ་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་ཐུར་མ་ཡིས༔ ཁ་སྦྱོར་ཤེས་རབ་རྩ་ཡི་མ་རིག་དབྱེ༔ ཞེས་གདོང་གཡོགས་བསལ། དེ་ལྟར་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་དྲི་མ་མེད་པ་ཐོབ་པས་དཔལ་ཆེན་མངོན་རྫོགས་རྒྱལ་པོ་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་མངོན་སུམ་བཞིན་མཇལ་བར་མོས་ལ་དད་སྤྲོ་སྐྱེད་ཅིག །བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི༔ བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས༔ མཐོང་བའི་མོད་ལ་བསྐལ་འབུམ་སྡིག་སྒྲིབ་འདག༔ ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་རྫོགས༔ དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་འགྲོ་འཇུག་པའི་ཆོས་རྣམས་གྲུབ་ནས། དངོས་གཞི་དབང་བསྐུར་ཞུ་བའི་ཡོན་དུ་དམིགས་ཏེ་མཎྜལ་ཕུལ། གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས། བདེ་གཤེགས་སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་ཚོགས་མ་ལུས༔ བདག་ཅག་རིག་འཛིན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་དགོངས༔ དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི་ལ་བདག་གཞུག་སྟེ༔ གོ་འཕང་མཉམ་པའི་དབང་མཆོག་བསྩལ་དུ་གསོལ༔ ལན་གསུམ། བཀྲ་ཤིས་དབང་གི་བུམ་པ་ཟླ་གམ་སྨུག་ནག་ཁ་སྦྱོར་དུ་གསལ་བ་ཕྱི་སྣོད་ཐམས་ཅད་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཉམ་པའི་བརྡས་ཕྱི་དབང་ཕན་པའི་ཆུ་བོ། ནང་དུ་དཔལ་ཆེན་མངོན་རྫོགས་རྒྱལ་པོ་ཡུམ་ཀྲོ་དྷཱི་ཤྭ་རཱི་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་ཏེ་བཞུགས་པ་ནང་བཅུད་སྐྱེ་འགྲོ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བརྡས་ནང་དབང་འབྱུང་བའི་ཆུ་བོ། ཡབ་ཡུམ་སྦྱོར་བའི་དཀར་དམར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་རོ་མཉམ་པའི་བརྡའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་དབང་གྲགས་པའི་ཆུ་བོ་བཅས་ཅིག་ཅར་དུ་རྫོགས་པར་མོས་ཤིག །བུམ་པ་ཁ་རྒྱན་སྐུ་གཟུགས་བཅས་པས་དབང་བསྐུར་ཞིང་བུམ་ཆུ་སྦྱིན་ལ། སྣོད་བཅུད་རྫོགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་བུམ་པ་ནང༔ ཟླ་གམ་སྨུག་ནག་དཀར་དམར་ཁ་སྦྱོར་ནི༔ སྣོད་ཀྱི་ཐབས་དང་སྣོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཚང༔ ཕྱི་སྣོད་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ རྟོགས་ཕྱིར་ཟླ་གམ་བུམ་པའི་དབང་བསྐུར་རོ༔ ཐེག་དགུ་རྫོགས་པའི་ཕྱག་ཆེན་ཧེ་རུ་ཀ༔ མངོན་རྫོགས་རྒྱལ་པོ་དཔལ་ཆེན་ཀུན་གྱི་གཙོ༔ གཉིས་མེད་དགྱེས་ཡུམ་ཀྲོ་དྷཱི་ཤྭ་རཱི་མ༔ ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འཇུག་སྐུ་མངའ་བ༔ བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཕོ་རྣམས་ཐབས་ཀྱི་ཆ༔ མོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས༔ བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་འགྲོ་བ་ཕོ་མོ་རྣམས༔ ཐབས་ཤེས་ལྷ་དང་ལྷ་མོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར༔ དཔལ་ཆེན་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་རོ༔ ཡབ་ཡུམ་གཉིས་མེད་མཉམ་སྦྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས༔ དཀར་དམར་རྒྱུན་མཆོག་བུམ་པའི་ནང་དུ་འཁྱིལ༔ འཇིག་རྟེན་ཕྱི་ཡི་སྣོད་དང་ནང་གི་བཅུད༔ ཐབས་ཤེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར༔ བཀྲ་ཤིས་བུམ་པའི་བཅུད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་རོ༔ ཞེས་དང་རུ་ལུ་བརྗོད། དེས་ཕྱི་ནང་སྒྲུབ་པ་གསུམ་གྱི་བརྡའ་མཚོན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་གི་ཆུ་བོ་གསུམ་ཐོབ། ལས་སྒྲིབ་དང་ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་བཀྲུས། ཨ་ནུ་ཡོ་ག་མན་ཆད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཉན་བཤད་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་། སྒོམ་ལམ་ལུང་ཆེན་ཐོབ་པ་དང་མཐར་ལམ་དང་པོ་རྩལ་ཆེན་རྫོགས་པ་དང་གཉིས་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་དང་། མི་སློབ་ལམ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་སོ། །བནྡྷ་ཟླ་གམ་ལྕང་ལོ་ཅན་གླིང་ལྔ་འདུས་པ་བྱང་སེམས་དཀར་དམར་གྱིས་བཀང་བའི་བརྡས། རང་ལུས་ཟླ་གམ་དབང་གི་ཕོ་བྲང་དུ་རྩ་ཁམས་འཁོར་ལོའི་གདན་དུ་རླུང་ལྔ་དབུ་མར་ཐིམ་ནས་དཀར་དམར་ཐིག་ལེ་ཐབས་ཤེས་ཨེ་ཝཾ་ཟུང་འཇུག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བདེ་སྟོང་འགྱུར་མེད་གསང་བའི་དབང་རྫོགས་པར་མོས་ཤིག །བནྡྷས་དབང་བསྐུར་ཞིང་བདུད་རྩི་ཁར་སྦྱིན་ལ། ཕུང་པོ་ཟླ་གམ་གཞལ་ཡས་ལ་རྟོགས་ཕྱིར༔ ཟླ་གམ་བྷནྡྷ་འབར་བའི་དབང་བསྐུར་རོ༔ རྩ་ཁམས་འཁོར་ལོའི་གདན་དུ་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར༔ ལྕང་ལོ་གྱེན་དུ་འཁྱིལ་བའི་དབང་བསྐུར་རོ༔ རླུང་ལྔ་དབུ་མའི་དབྱིངས་སུ་བསྟིམ་པའི་ཕྱིར༔ གླིང་ལྔ་དབུས་སུ་འདུས་པའི་དབང་བསྐུར་རོ༔ ཐིག་ལེ་དཀར་ཆ་ཡབ་ཏུ་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར༔ བདུད་རྩི་བྱང་སེམས་ཆང་གི་དབང་བསྐུར་རོ༔ ཐིག་ལེ་དམར་ཆ་ཡུམ་དུ་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར༔ རཀྟ་པདྨ་རཀྟའི་དབང་བསྐུར་རོ༔ ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་མེད་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར༔ ཡབ་ཡུམ་ཁམས་གཉིས་འདྲེས་པའི་དབང་བསྐུར་རོ༔ ཨ་ལས་ཨེ་བྱུང་བདེ་དྲོད་འབར་བར་ཤོག༔ ཧཾ་ལས་ཝཾ་བྱུང་བདེ་བ་རྒྱས་པར་ཤོག༔ ཨེ་བཾ་གཉིས་མེད་བདེ་སྟོང་རྟོགས་པར་ཤོག༔ རུ་ལུ་བརྗོད། དྭངས་པའི་མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་སྣང་སྟོང་དུ་འཆར་བ་ལ་སིནྡྷུ་རའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཨེ་ཝཾ་ཡིག་འབྲུས་བརྒྱན་པའི་བརྡས། བདེ་སྐྱེད་རིག་མ་ལྷ་སྐུ་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མར་རྟོགས་པའི་ཆུ་སྐྱེས་དང་ཐབས་ཤེས་སུ་འབྲེལ་བས། རྒྱུ་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་འཕོ་མེད་དུ་བཅིངས་པའི་བདེ་བས་འབྲས་བུ་དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་རྫོགས་པར་མོས་ཤིག །མེ་ལོང་སྙིང་གར་གཏད་ཅིང་སིནྡྷུ་ར་བྱུགས་ལ། བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ཡུམ་མཆོག་མཁའ་འགྲོ་མ༔ ལྷ་རུ་རྟོགས་ཤིང་ལྷ་ཡང་སྒྱུ་མར་མཐོང༔ མེ་ལོང་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་དབང་བསྐུར་རོ༔ ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་ཨར་ལ་གཏད་ནས་ཀྱང༔ དོན་དམ་ཐིག་ལེ་བསྐྱར་ལ་འདོན་པའི་ཕྱིར༔ ཤེས་རབ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་དབྱིངས་ལ་མཚོན་པའི༔ སིནྡྷུ་ཨེ་ཝཾ་གཉིས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་རོ༔ ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་སེམས་ལ་འཆར་བར་ཤོག༔ བདེ་བ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ༔ གཉིས་སུ་མེད་པར་མདུང་ཚུགས་རྟོགས་པར་ཤོག༔ ཅེས་དང་རུ་ལུ་བརྗོད། ཤེལ་གྱི་ངོ་བོ་བབས་ཀྱིས་དྲི་མ་མེད་པ་གཞི་ཀ་དག །རང་བཞིན་མདངས་རྩལ་འཇའ་འོད་ལམ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཐ་དད་མེད་པར་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་དུ་ངོ་སྤྲོད་པ་བཞི་པའི་དབང་རྫོགས་པར་མོས་ཤིག །ཤེལ་རྡོ་ལ་འཇའ་ཚོན་ཤར་བར་བྱས་ལ། གཞི་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཀ་ནས་དག༔ ཡེ་ནས་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་དབང་བསྐུར་རོ༔ བདེ་ཆེན་མདངས་རྩལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༔ ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་འཇའ་ཡི་དབང་བསྐུར་རོ༔ ངོ་བོ་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར༔ འཇའ་ཤེལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དབང་བསྐུར་རོ༔ རིག་པ་རྩལ་གྱི་དབང་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཀྲོལ་ནས་ངོ་སྤྲོད་པ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རྐང་ལ་ལེགས་པར་གསན་འཚལ། ཨ་ཧོ་ཡེ༔ གཞི་ནི་ཀ་ནས་དག་པ་ལ༔ རང་བཞིན་གསལ་བའི་ཆ་དེ་ལ༔ འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་ཁྱད་པར་ཡོད༔ རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན༔ མ་རྟོགས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡིན༔ ཡུལ་དང་དབང་པོས་མཚམས་སྦྱར་ཏེ༔ འཁྲུལ་པའི་འཁོར་ལོར་འཁོར་བ་ཡིན༔ ངོ་བོ་དྭངས་གསལ་རྙོག་མེད་ལ༔ རང་རིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་འདོགས༔ ཡུལ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣམ་ཤེས་ལ༔ འཁྲུལ་པའི་སེམས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན༔ ཐབས་ཤེས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཚེ༔ རིག་པ་གནད་དུ་མ་གཅུན་པའི༔ རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ལ༔ རིག་པ་གནད་ལ་གཅུན་པ་ཡི༔ བདེ་སྟོང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ཡི༔ དམིགས་མེད་བརྗོད་བྲལ་མྱོང་བ་ཅན༔ གཙང་རྟག་བདེ་བ་འདི་ཁོ་ན༔ རང་རིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ནོ༔ རང་རིག་ནམ་མཁའ་དྲི་མེད་ལྟར༔ སེམས་ནི་ཁུ་རླངས་སེར་བུ་འདྲ༔ ནམ་མཁའི་ཀློང་དུ་འབྱུང་ལགས་ཀྱང༔ ནམ་མཁའ་ལས་ནི་བྱུང་བ་མེད༔ ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་མ་འདས་སོ༔ གློ་བུར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད༔ རྟག་པ་མིན་ཏེ་ནམ་མཁར་ཐིམ༔ ཀུན་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཆོས་མིན་ནོ༔ གང་ལས་མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་སོ༔ འདི་ནི་ཀུན་བཟང་དགོངས་ཀློང་ངོ༔ རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་དགོངས་པ་གཅིག༔ ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་འོ༔ ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་རྟག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བས་རྟོགས་གོམས་གདིང་ཁེལ་དུ་མཛད་པར་ཞུ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསང་དབང་རྫོགས་པའི་ཆུ་བོ་གསུམ་ཐོབ། ཉོན་ཤེས་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། ངག་ཡིད་འཕོ་བའི་ཐིག་ལེའི་དྲི་མ་འཁྲུད། ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གསང་བ་ཉན་བཤད་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་། མཐར་ལམ་གསུམ་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། མི་སློབ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་སོ། །ཞེས་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་ལ་མེ་ཏོག་འཐོར་ཞིང་ཤིས་པ་བརྗོད། དམ་ཚིག་བསྒྲག་གཟུང་ཕྱིན་གྱི་དབང་གི་རྗེས་ཆོག་སྤྱི་ལྟར་བྱ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྔགས་ཀྱིས་གསལ་གདབ་ཅིང་བྱིན་རླབས་ནས་བརྩམ། ལྷག་ཆོག་གི་བར་དུ་གཏང་། སྤྲོ་ན་གཏོར་སྐྱོང་རྡོ་རྗེ་བཀོད་པ་ལྟར་བྱ། མཆོད་བསྟོད་ནོངས་བཤགས་ལུགས་འདིར་དམིགས་བསལ་མ་གསུངས་ཀྱང་། བོར་མ་ནུས་ན་སྤྱི་ལྟར་བྱས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་ཅིང་། བསྡུ་ལྡང་ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་བར་ཡང་རྡོ་རྗེ་བཀོད་པ་དང་མཚུངས་སོ། ཁམས་གསུམ་སྒྲོལ་མཛད་དཔལ་ཆེན་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། །རྟོག་འཁྲུལ་འགྲོ་ཀུན་མ་རིག་གཉིད་སད་དེ། །ཡེ་ཤེས་དགུ་ཀློང་ཉི་མ་སྙིང་ལ་ཤར། །བྱ་རྩོལ་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་འུབ་ཆུབ་ཤོག །ཚུལ་འདིའང་སྨིན་གྲོལ་གཉིས་ཀ་ཁུངས་བཙུན་ཞིང་ཁྱེར་བདེ་བའི་ཟབ་ཆོས་སྔ་ན་མེད་པ་དུས་ཞབས་ཀྱི་རིག་པ་འཛིན་པ་ཡོངས་ཀྱི་སྙིང་གི་བཅུད་དུ་འོས་པར་མཐོང་ནས་མཚམས་སྦྱོར་མདོར་བསྡུས་འཆི་མེད་བསྟན་གཉིས་གཡུང་དྲུང་གླིང་པས་རྫོང་ཤོད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་བགྱིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-RI-021&oldid=115367"


ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་དྲ་བ། | རྩོམ་པ་པོ། | སྤེལ་དུས། 2018-05-18\nཚན་རིག་ལག་རྩལ་ནི་མིའི་རིགས་གོང་འཕེལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་སྒུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཚན་རིག་ཤེས་བྱ་ཁྱབ་གདལ་དང་ཡིག་སྒྱུར་ནི་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་དག་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱོད་པའི་སྔོན་འགྲོ་དང་བེད་སྤྱོད་ལེགས་པོ་ཐུབ་མིན་གྱི་འགག་རྩ་ཡིན། ཚན་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་དང་ཡིག་སྒྱུར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་གྱི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་པས། འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པ་དང་མི་སྣའི་སྣེ་ཁྲིད་དགོས་ལ། སྐྱེ་བོ་ཚང་མ་ཡང་ལས་ཀ་དེར་ཧུར་ཐག་གིས་ཞུགས་དགོས། དེ་འདྲ་བྱུང་ཚེ་གཞི་ནས་ཚན་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གཡུར་དུ་ཟ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོན་ཐུབ།\nབོད་རིགས་ས་ཁུལ་དུ་རང་བྱུང་ཚན་རིག་གི་ཤེས་བྱ་ཚན་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་གཏན་འཚོ་བའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཡག་ཏུ་འགྲོ་བར་གྲུབ་འབྲས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐོབ་ཡོད་དེ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སུ《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་སྐོར་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས》དང《<ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་སྐོར་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས>སྐོར་ཀྱི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ལག་བསྟར་བྱ་ཐབས》ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཤིང་། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་སྲིད་གཞུང་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པས་ཚན་རྩལ་ཤེས་བྱའི་ཁྱབ་གདལ་ལས་ཀ་ནན་ཏན་ངང་སྤེལ་བ་དང་། ཁྱབ་གདལ་ལས་ཀའི་སྒྲིག་སྲོལ་བཟོ་བ། ཁྱབ་གདལ་གྱི་མ་དངུལ་གཏོང་བ། དགོས་ངེས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་མཁོ་འདོན་བྱེད་པ། ཚན་རྩལ་ལྷན་ཚོགས་འཛུགས་པ་སོགས་བྱས་པ་མ་ཟད། 2006ལོར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞིང་འབྲོག་ཐིང་གིས་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་ཚན་རྩལ་ཤེས་བྱ་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་མ་དངུལ་ཁྲི་491བཏང་བ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་འཕྲོད་བསྟེན་ཐིང་གིས་ཀྱང་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཁྱབ་བྱས་ཏེ་བོད་རྒྱ་སྐད་རིགས་གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་དེབ་ཆུང་ཁྲི་150དམངས་ཚོགས་ལ་སྤྲད་པ་རེད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཚན་རྩལ་ཐིང་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་གསར་འགྱུར་ལས་ཁུངས་ཁག་གིས་མཉམ་དུ་ཚན་རྩལ་ལྡུམ་ར་དང་། མཐོ་སྒང་ཚན་རྩལ། ཁོར་ཡུག་དང་འཕེལ་རྒྱས་སོགས་ཀྱི་ལེ་ཚན་གཉེར་ཏེ་ཚན་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་གྱི་དོན་དངོས་རང་བཞིན་དང་དམིགས་ཕན་རང་བཞིན་གོང་མཐོར་བཏང་བ་རེད། 2007ལོར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནས་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པ་11ཞུགས་པའི་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་ལས་ཀའི་འབྲེལ་གཏུག་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་ལས་ཀའི་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་འདུ》དང་《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་ལས་ཀའི་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་འདུའི་ཁོངས་མི་ཚན་པའི་ལས་ཀའི་འགན་འཁྲི》སོགས་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་ལས་ཀའི་སྒྲིག་སྲོལ་བཟོས་པ་རེད། དེ་རྗེས་ས་ཁུལ་ཁག་དང་རྫོང་ཁ་ཤས་སུ་སྔ་རྗེས་སུ་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་ངམ་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་ལས་ཀ་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་སྒྲིག་སྲོལ་བཟོས་ནས་ཚན་རྩལ་ཤེས་བྱའི་ཁྱབ་གདལ་ལས་ཀ་རྣམས་སྒྲིག་འཛུགས་ལེགས་པར་ཐུབ་ཅིང་ས་ཁུལ་དབར་མཉམ་འབྲེལ་བྱུང་སྟེ་དོ་དམ་ལེགས་པོ་ཐུབ་པ་རེད། 2007ལོར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ཚན་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་གྱི་ཆེད་གཉེར་རྣམ་གྲངས་ལ་མ་དངུལ་ཁྲི་162བཏང་བ་མ་ཟད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནོར་སྲིད་ཅུས་ཀྱིས《བོད་ལྗོངས་ཚན་རྩལ་ཚགས་པར》དང་《བོད་ལྗོངས་ཚན་རྩལ་》གཉེར་ཆེད་སྒོར་ཁྲི་80བཏོན་པ་སོགས་ལོ་མང་གི་འབད་བརྩོན་འོག་མཐོ་སྒང་དུ་ཚན་རྩལ་གྱི་འོད་ཟེར་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སུ་ཕྱིན་པ་རེད། གཞན་ཡང་2010ལོར་ཆབ་མདོར་འཚོགས་པའི་བོད་ལྗོངས་ཚན་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་ལས་ཀའི་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་ཚོགས་འདུའི་ལག་བསྟར་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ས་ཁུལ﹙གྲོང་ཁྱེར﹚ཁག་གིས་བྱ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་དེ་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་བཏོན་ནས་གྲོང་གསེབ་ཏུ་ཚན་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བ་དང་། ཚན་རྩལ་གྲོང་ཁུལ་དུ་སྐྱོད་པ། སློབ་གྲྭར་སྐྱོད་པ། དགོན་སྡེར་སྐྱོད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་བ་བརྒྱུད་རྒྱ་ཆེའི་སྤྱི་དམངས་ལ་ནུས་རྒྱུ་གྲོན་ཆུང་བསྲི་ཚགས་བྱེད་པ་དང་། ཐོན་ཁུངས་བེད་སྤྱོད་ལུགས་མཐུན་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཤེས་བྱ་དང་ཐབས་ཤེས་ཁྱབ་གདལ་བཏང་བ་དང་། གྲོན་ཆུང་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་དར་སྤེལ་བཏང་བ་རེད། ད་ཡོད་ཀྱི་ཚན་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་ཐོན་ཁུངས་དང་གསར་འགྱུར་སྨྱན་སྦྱོར་གྱི་དགེ་མཚན་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ་རང་ས་ཁུལ་གྱི་དོན་དངོས་དང་བསྟུན་པ་དང་། དཔེ་མཚོན་གཏོད་པ། དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན་བཅས་བྱས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་ཚན་རྩལ་རིག་གནས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་གང་ཐུབ་བྱས་ཤིང་། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ད་དུང་ངེས་པར་དུ་ལས་ཀའི་དོན་དངོས་དང་ཟུང་སྦྲེལ་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གསར་གཏོད་བྱེད་པ། སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཚན་རིག་རིག་གནས་བྱང་ཚད་རིམ་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་ཚན་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་ལས་དོན་ཐད་དུ་བླང་བྱ་ཁ་གསལ་བཏོན་པ་རེད།\nད་དུང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་དང་ཚན་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་ལས་ཀར་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱས་པར་གཞིགས་ན། བོད་ལྗོངས་ཚན་རྩལ་དང་ཚན་རྩལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་དེ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་། ཆུང་བ་ནས་ཆེ་བའི་བར་གྱི་མཆོང་སྐྱོད་ལྟ་བུའི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། 2009ལོར་ཚན་རྩལ་གྱིས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕར་སྣོན་ཐད་ལ་བྱས་རྗེས་འཇོག་ཚད་32%ལ་སླེབས་པ་དང་། ཚན་རྩལ་གྱིས་ཞིང་འབྲོག་ལས་རིགས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་འཕར་སྣོན་ཐད་བྱས་རྗེས་འཇོག་ཚད་38.5%ལ་སླེབས་པས། ཚན་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་ཐུབ་ཚད་75%སླེབས་ཡོད།\nརང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པར། “《བློན་པོ་བཀའ་ཐང》ནང་གསལ་བ་ལྟར། གཉའ་ཁྲིའི་སྐབས་ནས་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་སྐྱེ་དངོས་དང་། སྲོག་ཆགས། གཏེར་ཁའི་རིགས་བཅས་འགའ་ཤས་ལ་ནད་གསོ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཟིན་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བོན་སྟོན་གཤེན་རབ་ཀྱི་སྲས་བརྒྱད་ནང་གི་ཆེ་ཤོས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཞེས་པ་སྨན་དཔྱད་བསྟན་པའི་རྐང་འཛིན་ཡིན་ཚུལ་སོགས་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་དེར་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གྲུབ”ཅེས་པ་ལྟར། ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ནི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ནས་ཆུ་ཚད་ངེས་ཅན་དུ་སླེབས་ནས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་དང་། དེའི་ནང་དུ་ལོ་ཙཱ་བ་རིམ་བྱོན་ཁག་གི་མཛད་རྗེས་ནི་དེ་བས་ཆེ་བ་མངོན་ཐུབ། དེ་བཞིན་རང་རེའི་བཟོ་རིག་པའང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་ནས་བཟུང་ལྷ་འབྲིའི་ཐིག་རྩ་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཐིག་རྩ་སོགས་དར་བ་དང་། རིམ་བཞིན་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་ལི་ཡུལ། བལ་པོ་སོགས་ནས་བཟོ་ལས་ལག་རྩལ་སྐོར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་བསྒྱུར་བ་ལས་ད་ལྟ་ང་ཚོས་སྤོབས་པ་བྱེད་འོས་པ་དང་། མི་རིགས་གཞན་གྱིས་ཡིད་སྨོན་འཆོར་བའི་བཟོ་བ་རིག་པ་འདི་བྱུང་། དེ་དག་ཚད་ལྡན་གྱི་རང་ལུགས་རིག་པ་ཞིག་ཆགས་པར་ལོ་ཙཱ་བ་རིམ་བྱོན་དག་དང་ཁོང་རྣམ་པས་བསྟན་བཅོས་བསྒྱུར་བའི་མཛད་རྗེས་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་རེད།\nདུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་དང་དགུ་བཅུའི་མཚམས་སུ། རང་ལྗོངས་སུ་སློབ་ཆུང་དང་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་ཁྲིད་ལ་མཁོ་བའི་རང་བྱུང་ཚན་རིག་སྐོར་གྱི་རིག་ཚན་སྣེ་མང་བསྒྱུར་བའི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པ་དང་ཕུལ་བྱུང་གི་ཚན་རྩལ་ལོ་ཙཱ་བ་མང་པོ་ཐོན་ཡོད། དེ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་ལས་དོན་གྱི་བསྒྱུར་བཅོས་དགོས་མཁོ་དབང་གིས་དེའི་སྐོར་གྱི་ཡིག་སྒྱུར་ལས་ཀ་བར་མཚམས་ཆད་པ་དང་། རིག་ཚན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་པའི་རྨང་གཞི་མེད་རྐྱེན་ད་བར་དེང་རབས་ཀྱི་རང་བྱུང་ཚན་རྩལ་ཡིག་སྒྱུར་ཐད་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཚད་ལྡན་གྱི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཆགས་མེད་ལ། ཚན་རྩལ་སྐོར་གྱི་བརྡ་ཆད་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་བཀག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟོས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁྱབ་རྒྱ་ཆུང་བ་དང་ཚོད་ལྟའི་རང་བཞིན་གྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་འབྲས་བུ་དག་ནི་རིམ་པར་རང་བྱུང་ཚན་རིག་གི་རིག་ཚན་ཁག་དང་འབྲེལ་བའི་མི་སྣས་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་སྡོམ་གནང་བའི་བརྩམས་ཆོས་སམ་དུས་དེབ་ཁག་གི་དཔྱད་རྩོམ་ཁག་ནས་མཇལ་ཐུབ།\nདེ་ཡང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཏན་འཁེལ་ལམ་གསར་པ་ཞེས་སྨྲ་བའི་གཞི་མེད་ནའང་། རང་རེའི་བོད་འགྱུར་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་ལེན་དངོས་ནང་ཞུགས་ནས་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་འབྲས་བུའམ་བྱས་རྗེས་ཕྲན་བུ་བཞག་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ད་བར་པར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན་པའི་བོད་ཡིག་གི་ཚན་གདལ་བསྒྱུར་དེབ་དང་བརྩམས་ཆོས་ཁག་གི་གྲངས་འབོར་ངེས་ཅན་ཞིག་ཟིན་པ་དང་ནང་དོན་ཡང་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན།\n1. 《ཆ་འཕྲིན་སྤེལ་རེས་ཐད་སྤྱོད་རྒྱུའི་བོད་ཡིག་ཨང་ཚབ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚད་གཞི་དང་རྒྱལ་ནང་ཚད་གཞིར་བསྒྱུར་ཕྱོགས》 བོད་ལྗོངས་བོད་སྐད་ཡིག་མཛུབ་ཨུད་ནས་གཙོ་གཉེར་བྱས།\n2. 《གནམ་གཤིས་སྔོན་བརྡའི་ཤེས་བྱ་ཐོར་བུ》 ཕུན་ཚོགས་ནོར་བུས་རྩོམ་སྒྱུར་བྱས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2005ལོའི་ཟླ་1པོ། དེབ་འདིའི་ནང་གཙོ་བོ་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་བརྙན་འཕྲིན་གནམ་གཤིས་ལེ་ཚན་བལྟ་སྟངས་སྐོར་དཔེ་རིས་སྦྲགས་མའི་ཐོག་ནས་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད་པ་དང་། རྒྱའི་སྐད་ཡིག་མ་མཁྱེན་པའི་བོད་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་རྣམ་པས་གནམ་གཤིས་ལེ་ཚན་གྱི་གོ་དོན་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་རྟོགས་ཐུབ་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུར་སྟབས་བདེ་ཡོང་བ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་གནམ་གཤིས་རིག་པའི་བརྡ་ཆད་རྣམས་ལའང་ཞུན་བརྡར་ཡང་ཡང་བྱས་མཐར་བོད་རིགས་ཀུན་གྱིས་གོ་བའི་མིང་ཚིག་ཁྱབ་གདལ་གང་ཐུབ་བྱས་པ་དང་། ཅུང་གོ་དཀའ་བའི་རིགས་ལ་ལུང་འདྲེན་རྒྱས་བཤད་མཛད་ཡོད།\n3. 《བོད་ཀྱི་རྒྱུན་མཐོང་སྨན་རྩྭའི་དཀར་ཆག》 རྡོ་སྦིས་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེས་བསྒྱུར། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008ལོའི་ཟླ་2པ། དཔེ་དེབ་འདི་ནི་བོད་ས་མཐོའི་སྐྱེ་དངོས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བཏོན་པ་དང་། སྐད་རིགས་བོད་རྒྱ་ལཱ་ཏིང་ཡིག་རིགས་གསུམ་ནས་སྐྱེ་དངོས་སྨན་རྩྭའི་མིང་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། བོད་རྒྱ་སྐད་རིགས་གཉིས་ནས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་དང་སྨན་རྩྭ། དཔལ་འབྱོར་སྐྱེ་དངོས་གཙོ་གྲས་བཅས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཚོན་ཁྲ་ཅན་གྱི་འདྲ་པར་ཡང་བཀོད་ཡོད། དུས་མཚུངས་སུ་སྐྱེ་དངོས་དེའི་ཁྱབ་ཡུལ་དང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟངས་སོགས་མདོར་བསྡུས་གསལ་བཤད་བགྱིས་ཡོད།\n4. 《བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་འབྲོག་ལས་གནམ་གཤིས་ཁུལ་དབྱེ》 བདེ་སྐྱིད་སྒྲོལ་དཀར་དང་ཟླ་བས་བསྒྱུར། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོའི་ཟླ་11པ། དེབ་འདི་ཁྱོན་བསྡོམས་ལེའུ་དྲུག་ལ་དབྱེ་ཡོད་པ་སྟེ། རཌ་བཤད་དང་གནམ་ནུས་འབྱུང་ཁུངས། རྩྭ་ར་དང་གནམ་གཤིས། སྒོ་ཕྱུགས་དང་གནམ་གཤིས། གནོད་འཚེ་དང་འབྲོག་ལས་ཐོན་སྐྱེད་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ། འབྲོག་ལས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་འབྱུང་ཁུལ་སོགས་ཡིན་པ་རེད།


བཅར་འདྲི། Archives - Page 22 of 22 - བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་དྲ་བ།\n༢༠༠༨ ཟླ་བ་ ༡༡ ཚེས ༡༤ 2008 ཟླ་བ་ 11 ཚེས 14 བོད་ཀྱི་བང་ཆེན། ༧༨ ཀློག་གྲངས།0Comments\nལན། དང་པོ་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་པ་ནས་ལྷ་ས་བར་དུ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཐེངས་གསུམ་ཡོང་མྱོང༌། སྐབས་རེར་རོགས་པ་གྲྭ་པ་གསུམ་རེ་དང་བཞི་རེ་མཉམ་དུ་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་རྗེས་མར་ཕྱིན་ནས་བསྐྱར་དུ་ཕྱག་འཚལ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་བ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྣམ་སྤྲུལ་ྋརྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པ་དང༌། དམིགས་སུ་བཀར་ནས་སྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པ། པཎ་ཆེན་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གློད་གྲོལ་ཡོང་བ་དང་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པ། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཞི་འགྲིག་ཡོང་བ། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། མ་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ། ཚེ་འདིའི་དྲིན་ཅན་ཕ་མ་གཉིས་དང༌། ལྷ་ས་ནས་ཡར་ཡོང་བའི་ལམ་བར་དུ་ཞལ་འདེབས་འབུལ་མཁན་ཁ་ཤས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་རླངས་འཁོར་ལ་བསྡད་ནས་ཡོང་མཁན་ཡོད་པ་རེད་དེ། ངས་སོ་སོའི་ཤ་ཁྲག་གིས་དཀའ་ངལ་བརྒྱབ་ནས་འདི་བར་དུ་ཡོང་བ་ཡིན།\n༢༠༠༨ ཟླ་བ་ ༡༡ ཚེས ༡༤ 2008 ཟླ་བ་ 11 ཚེས 14 བོད་ཀྱི་བང་ཆེན། ༥༦ ཀློག་གྲངས།0Comments\nབུད་མེད་སྙན་ངག་པ་གཟུངས་ཕྱུག་སྐྱིད་ལགས་ཀྱིས་ཆུང་དུས་ནས་གླིང་སྒྲུང་དང་ཟློས་གར་བསྟན་བཅོས་སོགས་སྦྱང་བའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་སྔ་གཞུག་བོད་ནང་གི་དུས་དེབ་སོགས་སུ་སྙན་རྩོམ་དང་ལྷུག་རྩོམ། དཔྱད་རྩོམ་སོགས་མང་པོ་སྤེལ་མྱོང་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ནས་ཀྱང་འབྲི་རྩོམ་རྒྱུན་མཐུད་ནས་སྔར་ནས་ད་བར་སྙན་རྩོམ་གྱི་དེབ་ཕྲེང་བཞི་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།\n༢༠༠༨ ཟླ་བ་ ༡༡ ཚེས ༡༣ 2008 ཟླ་བ་ 11 ཚེས 13 བོད་ཀྱི་བང་ཆེན། ༦༠ ཀློག་གྲངས།0Comments\nལན། ཕྱི་ལོ་༡༩༧༢ ལོར་བདེ་སླར་གཞིས་གྲོང་གསུམ་པར་སྐྱེས་ཤིང་མེ་སོར་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་ཚོང་རིག་སྡེ་ཚན་(B.com)ཐོག་མཐོ་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་བྷེང་ལོར་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ནས་ལོ་གཅིག་རིང་ཆེས་མཐོའི་ཚོང་རིག་སློབ་སྦྱོང་བྱས། མེ་སོར་མཐོ་སློབ་སྐབས་མེ་སོར་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་ལས་འགན་ཁུར་བ་ཡིན། ༡༩༩༥ ལོར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་དྲུང་ལས་ཁུངས་སུ་རྩིས་པའི་འགན་ཁུར། ༡༩༩༦ ལོར་གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་གྱི་དྲུང་གཞོན་ལས་རོགས་གནས་རིམ་ཐོག་བསྐོ་བཞག་བྱུང་ནས་ཟླ་དྲུག་རིང་འཛིན་སྐྱོང་ཐོག་སྦྱོང་བརྡར་བྱས། ལོ་དེའི་ཟླ་༩ པ་ནས་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་གི་རྩིས་པའི་འགན་ལོ་བཞི་ལ་ཁུར་བ་ཡིན། སྐབས་དེར་ལས་ཞོར་དུ་ལོ་གཅིག་རིང་Diploma in Computer Applicationསློབ་སྦྱོང་བྱས། ༢༠༠༠ ལོའི་ཟླ་༨ པར་དྲུང་གཞོན་གནས་སྤར་ཐོག་ལྷོ་ཨ་ཧཕི་རི་ཁའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཀྱི་དྲུང་ཆེར་གནས་སྤོས་བྱས། ༢༠༠༦ ཟླ་༡ ནང་ཟུང་དྲུང་དུ་གནས་སྤར་ཐོག་བྷེལ་ཀོབ་བདེ་སྐྱིད་སླར་གསོའི་ས་གནས་འགོ་འཛིན་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱུང༌། ༢༠༠༧ ཟླ་༡༠ དང་༡༡ གཉིས་རིང་བྷེང་ལོར་ལྷོ་གཞིས་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་འགན་ཁུར་འཕར་མ་བྱས། ༢༠༠༨ ཟླ་༡ ནས་ཟླ་༥ བར་བྷེལ་ཀོབ་ལུགས་བདེ་གཉིས་ཀྱི་ས་གནས་འགོ་འཛིན་གཅིག་ལྕོགས་བྱས་པ་ཡིན། ད་ལྟ་ལུགས་ཟུང་བསམ་སྒྲུབ་གླིང་ས་གནས་འགོ་འཛིན་གྱི་ལས་འགན་ཁུར་བཞིན་པ་ཡིན།\n༢༠༠༨ ཟླ་བ་ ༡༡ ཚེས ༡༡ 2008 ཟླ་བ་ 11 ཚེས 11 བོད་ཀྱི་བང་ཆེན། ༥༢ ཀློག་གྲངས།0Comments\nAll the educated and able Tibetan women should have confidence and courage to undertake any adventure both in the family as well as the society at large.\nDr. Dawa Dolma worked in the branch of Men-Tsee-Khang from 1978-86 and for eleven years from 1987-97, she undertook the responsibility of section officer Mcleodganj branch of Men-Tsee-Khang and since from 1997 till date, she has been undertaking the responsibility of researcher in the field of Tibetan medicine at Men-Tsee-Khang, Gangchen Kyishong, Dharamsala. She has received the great privilege to become the personnal physician of H.H.The Dalai Lama since from 2000 which makes her the first lady doctor of H.H.The Dalai Lama in history. The main topic to interview her was her personal opinion with regards to the Policies on Woment Empowerment outlined by 13th Kashag.\n༢༠༠༨ ཟླ་བ་ ༡༠ ཚེས ༢༨ 2008 ཟླ་བ་ 10 ཚེས 28 བོད་ཀྱི་བང་ཆེན། ༥༥ ཀློག་གྲངས།0Comments\n༢༠༠༨ ཟླ་བ་ ༡༠ ཚེས ༢༨ 2008 ཟླ་བ་ 10 ཚེས 28 བོད་ཀྱི་བང་ཆེན། ༨༣ ཀློག་གྲངས།0Comments\n༢༠༡༨ ཟླ་བ་ ༠༤ ཚེས ༢༣ བོད་ཀྱི་བང་ཆེན། No Comments ༡༩༢༩༤༣ ཀློག་གྲངས།\n༢༠༡༩ ཟླ་བ་ ༠༣ ཚེས ༢༠ བོད་ཀྱི་བང་ཆེན། No Comments ༡༣༤༡ ཀློག་གྲངས།


སོ་ནམ་སློབ་སྟོན་པའི་ས་མིག་གསལ་བསྒྲགས། – བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༤ རེས་གཟའ་ལྷག་པ།\n༄༅། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སྦེལ་ཀོབ་དང་། ཏི་ཛུ། ཨོ་ཌི་ཤ་བཅས་ཀྱི་ས་གནས་སུ་སོ་ནམ་སློབ་སྟོན་པའི་ས་མིག་གྲངས་ ༤ ཁ་སྐོང་ཆེད་ཆོད་གན་གྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་བསྐོ་གཞག་གནང་རྒྱུ་ལགས་ན་གཤམ་གསལ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ཚང་རིགས་ནས་འཚང་སྙན་འབུལ་འཐུས།\n༡། ཤེས་ཚད། ཉུང་མཐར་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་ཐོན་པའམ། ཡང་ན་དེ་དང་མཉམ་པའི་ཤེས་ཚད་ལག་འཁྱེར་ཡོད་པ་གང་ཞིག་སོ་ནམ་ལས་དོན་ཐོག་དོ་དབྱིངས་དང་ཉམས་མྱོང་ཡོད་དགོས། སོ་ནམ་སློབ་ཚན་ཐོག་ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པ་ B.Sc. Agriculture ཐོན་པའམ། དེ་དང་མཉམ་པའི་ཤེས་ཚད་ལག་འཁྱེར་ BA or equivalent to BA ཡོད་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་དགོངས་བཞེས་གནང་རྒྱུ།\n༣། ཉམས་མྱོང་། ཤེས་ཚད་ལག་འཁྱེར་ཡོད་ཐོག་དེ་སྔོན་ཨི་ཛི་རལ་དང་ཉི་ཧོང་སོགས་སུ་སོ་ནམ་སྦྱོང་བརྡར་དང་གླ་ཡོད་ལས་རིགས་སོགས་ལ་བསྐྱོད་དེ་རྙོག་གླེང་གང་ཡང་མེད་པར་ཕྱིར་ལོག་བྱུང་བའི་ན་གཞོན་དང་། རྒྱུན་དུ་རང་ས་རང་འདེབས་བྱེད་མཁན་གྱི་ན་ གཞོན་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་དགོངས་བཞེས་གནང་རྒྱུ།\n༡། སོ་ནམ་སློབ་ཚན་ཐོག་ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པའི་ལག་འཁྱེར་ཡོད་རིགས་རྣམས་དབུས་བོད་མིའི་ངལ་སེལ་ཚོགས་པའི་སྒྲིག་གྲལ་སྡེ་འགན་གནས་རིམ་དུ་བསྐོ་གཞག་གིས་ཟླ་རེར་སྒང་ཕོགས་ཧིན་སྒོར་ ༡༩,༤༣༢ འཐོབ་རྒྱུ།\nགོང་གསལ་ཆ་རྐྱེན་རྣམས་ཚང་ཞིང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སོ་ནམ་སློབ་སྟོན་པའི་ལས་གནས་ཐོག་ཞུགས་བློ་ཡོད་རིགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༠ རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་ཕྱི་དྲོ་ཚོུད་ ༥༌༠༠ ནང་ཚུད་གཤམ་གསལ་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲུང་ཆེའི་མཚན་ཐོག་ཞུ་སྙན་འབུལ་དགོས་རྒྱུ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་ཞུ་སྙན་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་རིགས་ལ་ངོས་ལེན་ཞུ་རྒྱུ་མིན།\nE-mail: [email protected]/[email protected]ྱ་\nMobile No. 9805816273