ཤ་བོ་མཁའ་བྱམས། རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། སྤེལ་དུས། ༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་བ་༠༥ཚེས་༢༧ཉིན།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།］ རྩོམ་ཡིག་འདིར་སྤྱི་ལོ་2012དང་སྤྱི་ལོ་2013ལོའི་གནའ་དཔྱད་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་གསར་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་གཞིར་བཟུང་ནས་དཔྱད་ན། ད་ལྟ་ང་ཚོས་ཚད་མར་འཛིན་པའི་རྡོ་རིང་འདིའི་ཡི་གེ་ལ་ཕྱིས་སུ་འབྲུ་ཕབ་སྐབས་བཟོ་བཅོས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་ལ། རྡོ་རིང་འདིའི་མཚན་དངོས་སུ་འཕྲུལ་རིའི་བང་སོའི་རྡོ་རིང་དུ་འབོད་ཅིང་། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་རྡོ་རིང་དེ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བང་སོའི་མདུན་ནས་ད་ལྟའི་འཕྱོང་རྒྱས་ཞོལ་དུ་གནས་སྤོ་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་གོ་རིམ་རྣམས་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] འཕྱོང་རྒྱས། རྡོ་རིང་། བང་སོ།\nརྡོ་རིང་འདི་ད་ལྟ་འཕྱོང་རྒྱས་རྫོང་སྲིད་གཞུང་ར་བའི་ནུབ་བྱང་གི་གྲུ་ཟུར་ཞིག་ཏུ་ཡོད་ལ། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བའི་ནང་གནས་འདི་རྫོང་སྨན་ཁང་གི་ཤུལ་རེད། དེ་སྔོན་རྡོ་རིང་འདི་འཕྱོང་རྒྱས་འཕྱིང་བ་སྟག་རྩེ་དང་བར་ཐག་ཉེ་ལ་འཕྱོང་རྒྱས་ཆུ་བོ་བཞུར་སའི་ཟམ་འགྲམ་དུ་གནས་པས་གོང་གི་མཚན་ཐོག་པར་བསམ་ལ། མཚན་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་(1698—1755)སྐབས་སུ་འདེད་ཐུབ། རྡོ་རིང་གི་དབུ་ལ་མཐོ་ཚད་རྨིད་0.4ཅན་གྱི་ཆར་ཁེབས་བསྐོན་ཡོད་པ་དང་། ཆར་ཁེབས་ཀྱི་རིང་ཚད་ལ་རྨིད་1.2དང་ཞེང་ལ་རྨིད་0.8། ཆར་ཁེབས་ཀྱི་མཐའ་བཞི་དང་འོག་ལ་སྤྲིན་རིས(པར་དང་པོ)། དེའི་སྟེང་མཐོ་ཚད་རྨིད་4.9ཅན་གྱི་ནོར་བུ་ཉིས་བརྩེགས་མ་ཡོད་ཅིང་། ནོར་བུ་ཉིས་བརྩེགས་མ་འབབ་སའི་ཆར་ཁེབས་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་དུ་པད་འདབ་འཁོད་ཡོད། རྡོ་རིང་ཞབས་ཆེ་ལ་སྟེང་ཅུང་ཆུང་། ཞབས་ཀྱི་ཞེང་ཚད་རྨིད་0.85དང་སྟེང་གི་ཞེང་ཚད་རྨིད་0.8། མཐུག་ཚད་ལ་རྨིད་0.4ཡོད། རྡོ་\nརིང་ནུབ་བྱང་ངོས་སུ་ཡི་གེ་འཁོད་པའི་ཤུལ་ཡོད་མོད། ད་ལྟ་ཐིག་ཕྲེང་གཅིག་གཉིས་ཙམ་གྱི་ཤུལ་མཐོང་བ་ལས་ཡི་གེ་གསལ་བོ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག་ལ་ངོས་སྟོང་བ་ལྟ་བུར་གནས་ཤིང་། རྡོ་རིང་གི་ཟུར་གཉིས་སུ་གཡུ་འབྲུག་སྔ་ཕྱི་བསྟར་བ་གསུམ་གོང་ཏུ་འཕུར་གྱིན་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་ལ། གཡུ་འབྲུག་རྗེས་མ་དེ་ཁོག་སྟོད་ལས་མེད། རྡོ་རིང་གི་ཤར་ལྷོའི་ངོས་འཕྲོ་བརླག་ཅུང་ཐེབས་ཡོད་ལ། སྟེང་དུ་སུག་བཞིའི་སྟེང་འགྱིང་བའི་སེང་གེ་ཞིག་དང་། དེའི་གཤམ་དུ་སྡེར་མོ་དང་གཤོག་པ་ཡོད་པའི་རི་དྭགས་ངོས་འཛིན་བྱེད་དཀའ་བ་ཕན་ཚུན་རྒྱབ་གཏད་པ་གཉིས་ཡོད། རྡོ་རིང་གི་ཞབས་ར་དེ་རྡོ་ཕ་བོང་ཕལ་བ་ཞིག་གིས་གྲུབ་ཡོད་ལ། རིང་ཚད་རྨིད་1.9དང་ཞེང་ལ་རྨིད་1.52། མཐུག་ཚད་ལ་རྨིད་0.04ཡོད་ཅིང་། རྡོ་རིང་འདིའི་སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་རྨིད་5.13ཡོད(པར་གཉིས་པ)།\nཉེ་བའི་དུས་རབས་ནང་རྡོ་རིང་འདིར་ཐོག་མར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ནི་དབྱི་ཏ་ལའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་ཆེན་མོ་ཐུའུ་ཅི་(G.tucci)ཡིན་ལ། ཁོང་སྤྱི་ལོ་1948ལོར་འཕྱོང་རྒྱས་ས་ཆར་རྟོག་ཞིབ་དུ་ཕེབས་ཅིང་།①སྤྱི་ལོ་1950ལོར་པར་དུ་བཏབ་པའི་《བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་བང་སོ་》ཞེས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ནང་རྡོ་རིང་འདིའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་མར་བཀོད་ཡོད།སྤྱི་ལོ་1949ལོར་དབྱིན་ཇི་བ་རིས་ཆར་རྡི་སིང་(Richardson)ས་འདིར་རྟོག་ཞིབ་དུ་ཕེབས་པ་དང་། ཁོང་གིས་རྡོ་རིང་འདིའི་ཡི་གེ་གསལ་བ་རྣམས་ངོ་བཤུས་བྱས་པར་བཤད། སྤྱི་ལོ་1961ལོར་རྒྱལ་ནང་གི་གནའ་དཔྱད་མཁས་པ་ཝང་དབྱི་གནས་འདིར་སླེབས་ཡོད་ཅིང་ཁོང་གིས་ཀྱང་རྡོ་རིང་གི་གནས་ཚུལ་མདོར་ཙམ་བཀོད་ཡོད།②ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་རབས་དྲུག་བཅུ་བའི་ནང་རིས་ཆར་རྡི་སིང་མཆོག་ལ་འབྲས་མོ་ལྗོངས་ནང་བློན་འབའ་ཉག་ཨ་ཐིང་གདན་ས་པ་བཀྲ་ཤིས་དགྲ་འདུལ་མཆོག་ནས་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་ཕྱག་དཔེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་གི་ཡིག་ཆ་③ཁག་ཐོབ་པ་ནས་དེ་སྔའི་ངོ་བཤུས་དང་འབྲེལ་སྤྱི་ལོ་1964ལོར་དབྱིན་ཇིའི་《ཨེ་ཤ་ཡའི་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་དུས་དེབ་》སྟེང་དུ་རྡོ་རིང་འདིའི་ཡི་གེ་ཐེངས་དང་པོར་སྤེལ་བ་དང་། སྤྱི་ལོ་1985ལོར་ཁོང་གི་《བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་དང་དྲིལ་བུའི་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》ཅེས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ནང་དུ་བསྡུས་ཡོད།④ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་རྩོམ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལ་ཡི་གེའི་གུ་གེ་ཕྱིར་ལོག་མའི་ཆ་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མཆིས་པ་ལས་ཡི་གེ་གཞན་རྣམས་འདྲ། སྤྱི་ལོ་1985ལོར་བོད་ལྗོངས་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཚན་ཁག་ནས་སའི་འོག་ཏུ་ཐིམས་པའི་རྡོ་རིང་དང་དེའི་ཞབས་ར་བསྔོགས་འདོན། གནའ་དཔྱད་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་ལས་ཀའི་འགྲོ་སྟངས་ལྟར་རྡོ་རིང་གི་གནས་སྟངས་དང་ཆེ་ཆུང་། དེའི་སྟེང་གི་རི་མོ་སོགས་ཀྱི་རྟོག་ཞིབ་སྙན་ཞུ་སྤེལ་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡིག་ཆ་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་དག་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུ་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་ལ་དེ་དག་གིས་ཡི་གེའི་ཐད་རིས་ཆར་རྡི་སིང་གི་ཡི་གེ་གཞིར་བཞག་ཡོད་པ་དང་⑤རྡོ་རིང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་བོད་ལྗོངས་རིག་དངོས་ཚན་པའི་རྟོག་ཞིབ་སྙན་ཞུ་རྩ་བར་བཞག་ཡོད། སྤྱི་ལོ་2012ལོ་དང་སྤྱི་ལོ་2013ལོའི་དབྱར་ཁར་ང་རང་སི་ཁྲོན་སློབ་ཆེན་བོད་བཙན་པོའི་བང་སོའི་གནའ་དཔྱད་རྟོག་ཞིབ་རུ་ཁག་གི་ལས་སྣེ་བའི་ངོས་ནས་རྡོ་རིང་འདིར་ཡང་བསྐྱར་བསྔོགས་ཞིབ་དང་ཚད་འཇལ། གབ་རིས་བླངས་པ་སོགས་རྩོམ་འདིར་བཀོལ་བའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བ་ཙམ་མ་ཟད་གནའ་དཔྱད་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་ལས་ཀ་ཞིབ་ཚགས་རྒྱས་པར་བཏང་ཡོད་པ་དང་། ཞོར་ནས་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་མཆོག་གིས་ཉར་བའི་ཕྱག་དཔེ་དང་རིས་ཆར་རྡི་སིང་གིས་སྤེལ་བའི་རྩོམ་སྔ་ཕྱི་གཉིས། འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རིང་གི་ཡིག་ཆ། བཙན་པོའི་བང་སོའི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཕྱོགས་འདིའི་ཞིབ་འཇུག་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་བལྟས་ཚེ། རིས་ཆར་རྡི་སིང་གིས་སྤེལ་བའི་ཡི་གེའི་ངོ་བཤུས་ལ་དོགས་སློང་ཞིག་དང་། རྡོ་རིང་གི་ཐོག་མའི་མཚན་བྱང་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་རྡོ་རིང་གནས་སྤོ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུུས་དང་གཞི་ཐོག་མ་སློང་བའི་དམིགས་ཡུལ་སོགས་ད་ལྟའི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་ལྐོག་ཏུ་ཡལ་བའི་གསང་བ་མང་པོ་ཞིག་གི་མཐིལ་བརྟོལ་ཐུབ་པར་བསམ།\nརའེ་ཆར་རྡི་སིང་ལྟར་ན་ཁོང་གིས་སྤེལ་བའི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ནི་སྤྱི་ལོ་1949ལོའི་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རིང་གི་ངོ་བཤུས་བྱས་པའི་ཟིན་བྲིས་དང་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་ཕྱག་དཔེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་རིག་བསྡུར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བས་ཚན་རིག་རང་བཞིན་ཆེ་བར་བཤད་ལ། ཡིན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་གོང་གི་ཡི་གེ་གཉིས་རིག་བསྡུར་བྱེད་དུས་མི་འདྲ་བ་ཆེས་ཆེ་ས་ནི་ཡི་གེའི་གཅོད་མཚམས་དང་གུ་གེ་ཕྱིར་ལོག བརྡ་སྤྲོད། ཐིག་ཕྲེང་གི་མང་ཉུང་སྟེང་ཡོད་ལ། གཞན་ནང་དོན་ལ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད། ཀ་ཐོག་གི་ཕྱག་དཔེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དེ་དཔེ་ཆ་སྣ་རིང་མའི་སྟེང་དབུ་མེད་ཀྱིས་སུག་བྲིས་བྱས་ཡོད་ལ། ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་ཐིག་ཕྲེང་བདུན་དང་། ཤད་དགུ་ཡོད་ལ། དེའི་ནང་དབུ་ཁྱུད་ཕྱེད་ཀ་མ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་།⑥རའེ་ཆར་རྡི་སིང་གིས་སྤེལ་ཞིང་ང་ཚོས་ཚད་མར་འཛིན་པའི་ཕབ་ཡིག་དེ་དབུ་ཁྱུད་ཕྱེད་ཀ་མ་གསུམ་གྱི་ཆ་ནས་གོང་དང་གཅིག་པ་ཕུད། ཐིག་ཕྲེང་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་དང་། ཤད་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི། གུ་གེ་དང་ད་དྲག་སོགས་བརྡ་རྙིང་བའི་རྣམ་པ་གོང་དང་མི་འདྲ་བ་བཅུ་བདུན་བྱུང་ཡོད། བར་ཁྱད་ཧེ་བག་དེ་འདྲ་ཆེ་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ཏན་ཏན་ཡོད་དགོས་པ་ནི་རའེ་ཆར་རྡི་སིང་དང་པོར་སླེབས་དུས་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེའི་གནས་སྟངས་དེ་ད་ལྟ་ལས་ལྡབ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ལས་གསལ་བ་ཞིག་དང་། ཆེས་མ་མཐར་ཡང་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེའི་སྤྱི་ཁོག་གསལ་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་མིན་ན་ཀ་ཐོག་གི་ཕྱག་དཔེའི་ཁྲོད་བྱུང་བའི་ངོ་བཤུས་ལས་ཡི་གེ་ཁ་ཤས་ཤིག་དག་གསལ་བྱེད་ཐུབ་མོད། དེ་ལས་བརྒལ་བའི་ཐིག་ཕྲང་ལྷག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་གི་གཅོད་མཚམས་དང་། ཤད་ལྷག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ཤུལ། བརྡ་རྙིང་བ་མི་འདྲ་བཅུ་བདུན་གྱི་ཆ་ལ་དག་གསལ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་གཏན་འཁེལ་རེད། འོ་ན་སྐབས་དེ་དུས་རྡོ་རིང་གནས་སྟངས་ཡང་སྙིང་ག་འདྲ་ཡིན་ཚུལ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།\nསྤྱིར་རྡོ་རིང་འདིར་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་མཁན་ཨང་དང་པོ་ཐུའུ་ཅི་ཆགས་ཡོད་ལ། ཁོ་ནི་རའེ་ཆར་རྡི་སིང་ལས་ཀྱང་ལོ་གཅིག་གི་སྔ་བར་ས་འདིར་རྟོག་ཞིབ་དུ་ཕེབས་པར་མ་ཟད། ཐུའུ་ཅིས་བརྩམས་པའི་《བོད་རྒྱལ་བཙན་པོའི་བང་སོ་》ནི་འཕྱོང་རྒྱས་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་འཛམ་གླིང་གི་རིག་གཞུང་བརྩམས་ཆོས་དང་པོ་ཡིན་ལ། ཡིན་ཡང་བརྩམས་ཆོས་དེའི་ནང་དོན་ཕལ་ཆེ་བ་བང་སོ་ལས་བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་དང་དེ་ལས་འཕྲོས་རྒྱལ་རབས་གནད་དོན་སྐོར་ཡིན། བརྩམས་ཆོས་དེར་རྡོ་རིང་འདི་རླུང་ཆར་གྱིས་འཇིག་སྟེ་ངོས་སུ་ཡི་གེ་ཁ་ཤས་ཤིག་ལས་མི་གསལ་ ⑦ཞེས་ནང་དོན་སོགས་ལ་གླེང་སློང་གང་ཡང་བྱས་མེད། དེ་བཞིན་རའེ་ཆར་རྡི་སིང་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་དུ་ཡང་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ཅན་བྱུང་ཡོད་པ་ནི། དང་པོའི་གླེང་སློང་སྐབས་རྡོ་རིང་འདི་ཆར་རླུང་གིས་འཇིག་པས་ཡི་གེ་ཀློག་ཐུབ་པ་ཁ་ཤས་ཤིག་ལས་མི་འདུག་ཅེས་འཁོད་ཡོད་ལ།⑧ སྐབས་དེའི་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་ཁོང་གིས་སྤེལ་བའི་ཡི་གེ་དེ་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་ཉར་བའི་མ་དཔེའི་སྟེང་དག་གསལ་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཅིག་མི་འོང་ལ། སྣང་ཚུལ་འདི་ཀློག་པ་པོ་སུས་བལྟས་ཀྱང་ད་ལྟའི་ངོ་བཤུས་ཀྱི་ཚན་རིག་རང་བཞིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། སྤྱི་ལོ་1961ལོར་རྒྱལ་ནང་གི་གནའ་དཔྱད་པ་ཝང་དབྱིའང་གནས་འདིར་རྟོག་ཞིབ་དུ་ཕེབས་པར་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་དེ་རྡོ་རིང་ཡོད་སའི་ས་བབས་དང་ཞབས་སུ་ཆུ་རྒྱབ་པ། སྟེང་ལ་ལོ་ཟླའི་ཆར་ཆུས་འཇིག་པས་ཡི་གེ་ཕལ་ཆེ་བ་མི་གསལ་ཞིང་། ཞབས་སའི་ཡིག་ཕྲེང་བཞི་ཙམ་བཙན་གྱིས་ངོས་ཟིན་ཙམ་བྱས་ལ།སྐུ་ཞབས་ཝང་ཀྲུང་ལྟར་ན་འཕྱོང་རྒྱས་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཀློག་ཐུབ་འདུག་ཅེས་བཀོད་ཡོད་མོད།⑨ ད་ལྟ་ང་ཚོས་རྡོ་རིང་གི་ཕབ་ཡིག་ལ་བལྟ་དུས་འདི་འདྲའི་ཡི་གེ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་དེ་དུས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཡང་ནོར་ཡོད་པ་རྟོགས་ལ། ཤུགས་ནས་རྡོ་རིང་གིས་ཡི་གེ་ངོས་འཛིན་མ་ནུས་པ་གསལ་བོ་རེད། དེ་བཞིན་སྤྱི་ལོ་1985ལོར་བོད་ལྗོངས་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཚན་པས་རྟོག་ཞིབ་སྙན་ཞུར་ཆར་རླུང་གིས་འཇིག་པས་ཡི་གེ་ཕལ་ཆེར་མཐོང་ཐུབ་པ་མི་འདུག་ཅེས་བཀོད་ཡོད།⑩རའེ་ཆར་རྡི་སིང་གི་ཕབ་ཡིག་ལ་ད་དུང་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ་1964ལོར་སྤེལ་བའི་མ་ཡིག་དང་སྤྱི་ལོ་1985ལོར་སྤེལ་བའི་མ་ཡིག་བར་གུ་གེ་ཕྱིར་ལོག་དང་ཐིག་ཕྲང་གི་གཅོད་མཚམས་ཐད་མི་འདྲ་ས་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་ཡོད་ལ།⑾མི་འདྲ་བ་རེ་གཉིས་ཙམ་པར་སྐྱོན་ཡིན་སྲིད་མོད། ལུང་ཁུངས་དང་རྟེན་གཞི་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱི་མོའི་འགྱུར་བ་མང་པོ་དེ་རྩོམ་པ་པོའི་ཉམས་མྱོང་གཞིར་བཞག་གིས་བརྡ་རྙིང་སླར་གསོ་བྱས་པ་ཞིག་ལས་ཚན་རིག་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་མ་ཡིན། དེ་འདྲ་ཡིན་ཕྱིན་རྡོ་རིང་འདིའི་ཡི་གེ་ཁུངས་བཙན་ཤོས་གཞན་ཞིག་མ་བྱུང་གོང་དུ་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་ཕྱག་དཔེ་ཁྲོད་ཀྱི་མ་ཡིག་འདི་ཆེས་དག་ཆ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང་། ད་དུང་དོག་གཞི་ཞིག་ལ་རའེ་ཆར་རྡི་སིང་ལ་མཚོན་ན་རྡོ་རིང་གི་ཡིག་ཆ་འདི་ཕབ་པའི་གོ་རིམ་སྔ་ཕྱི་ཚང་མ་ལ་གསལ་ཆ་ཆེ་བས་དབྱིན་ཇིའི་འགྱུར་ཡིག་ཁྲོད་དོན་བསྒྱུར་གཙོ་བྱས་ཤད་ཀྱིས་དོན་ལ་གནོད་པ་ཐེབས་མེད་ཅིང་ཀློག་པ་པོས་གོ་བདེ་ལ། ཡིན་ཡང་རྒྱ་འགྱུར་མར་⑿བསྒྱུར་བ་པོས་ཤད་དང་གཅོད་མཚམས་ལ་གཟབ་ནན་གྱིས་དོན་ལ་འགྱུར་སྐྱོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད།\nགནའ་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་པའམ་ལྷག་པར་བཙན་པོའི་བང་སོའི་ཞིབ་འཇུག་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ལ་མཚོན་ན་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་མཛད་པ་གཙོར་སྟོན་པའི་རྡོ་རིང་འདི་གཅིག་ནས་འཕྱོང་རྒྱས་རྫོང་དང་ཁ་ཐག་རིང་ལ། གཉིས་ནས་བང་སོ་དང་ཡང་རྒྱང་རིང་བར་ས་སྟོང་ཞིག་ལ་ཁེར་རྐྱང་གིས་འགྲེང་ཤིང་། རྡོ་རིང་གི་ཁ་ཕྱོགས་འཁོར་སྟངས་ཐད་ནས་གོང་གི་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་གནས་རྩ་ཆེན་པོ་གང་ལ་ཡང་མ་ཕྱོགས་པར་རི་བོ་བདེ་ཆེན་དགོན་པར་ཁ་ཕྱོགས་ཡོད་པས་རྡོ་རིང་འདི་དང་པོའི་གནས་ཡུལ་ཡིན་པར་དོགས་པ་སྐྱེ་སྲིད་ཅིང་། གཞན་བོད་ཀྱི་བང་སོའི་ལམ་ལུགས་ཐད་ལ་བལྟས་ཚེ་བང་སོར་རྡོ་རིང་བསློངས་པའི་སྲོལ་རྒྱ་ཁྱབ་དུ་ཡོད་པ། གུ་ཙིའི་རྡོ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ། ཞོལ་རྡོ་རིང་། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་བང་སོའི་རྡོ་རིང་།⒀ཆ་གར་བང་སོའི་རྡོ་རིང་། སླེབས་རིའི་རྡོ་རིང་གི་ཞབས་ར་བཅས་ཀྱིས་ར་སྤྲོད་མཛད་ཅིང་། ལྷག་པར་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་གི་གནས་མ་སྤོས་པ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་བང་སོའི་རྡོ་རིང་ལ་བལྟས་ཚེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཁོང་གཉིས་བར་ལ་རྡོ་རིང་གི་ནང་དོན་འགོད་སྟངས་ནས་ཆ་མཐུན་མང་པོ་ཞིག་དང་། གཉིས་ནས་གཅིག་ནི་ད་དུང་བང་སོའི་མདུན་དུ་ཡོད་པ་གཅིག་ཤོས་གནས་གང་ལ་མི་གཏོགས་ཤུལ་གཅིག་ན་ཡོད་པས་ང་ཚོ་ལ་ཡང་རྡོ་རིང་འདིར་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་། ཐེ་ཚོམ་འདི་ཐོག་མ་འདོན་མཁན་ངའི་དགེ་རྒན་ཧོ་ཝེ་ཡིན།⒁ ཁོང་གིས་ལོ་དུ་མའི་རིང་བོད་ཀྱི་བང་སོའི་ལམ་ལུགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ཉམས་མྱོང་གཞིར་བཞག་གིས་འབྲེལ་ཡོད་དཔྱད་རྩོམ་དུ་གཅིག་བྱས་ན་ཁོང་གི་བང་སོའི་ངོས་འཛིན་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་ཡོད་པ་དང་། གཅིག་བྱས་ན་དུས་ཕྱིས་སུ་རྡོ་རིང་འདི་གནས་སྤོ་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་⒂ཅེས་འཁོད་ཡོད་ལ། སྤྱི་ལོ་2012ལོར་རྡོ་རིང་འདི་ཡོངས་སུ་བསྔོགས་ཞིབ་བྱས་པ་ལས་རྡོ་རིང་གནས་སྤོ་བྱས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ཁག་ཅིག་ཡོད་པ་སྟེ། ཀློག་པ་པོས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ནི་རྡོ་རིང་ཟུར་གཉིས་སུ་གནམ་ལ་འཕུར་བའི་གཡུ་འབྲུག་མཇུག་མ་དེ་ཁོག་སྟོད་ལས་མེད་ལ། དེ་ལས་རྡོ་རིང་དེ་ཆགས་གྲུམ་དུ་ཤོར་བ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་པ་མ་ཟད། རྡོ་རིང་གི་ཞབས་ར་རྡོ་ཕ་བོང་ཕལ་བ་ཞིག་ལ་ཨི་ཁུང་བཏོད་ནས་རྡོ་རིང་བསླངས་བ་ཙམ་ལས་རྡོ་བཟོ་མཁས་པའི་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ཆ་མེད་ལ། འདི་བོད་བཙན་པོའི་རྡོ་རིང་གཏོར་སྐྱོན་མ་ཐེབས་པ་དག་ལ་ཞབས་ར་རུས་སྦལ་ལམ།⒃ པད་འདབ།⒄ གླང་བོ།⒅ རི་ཆུ་བཀོད་པ་⒆དག་གི་རྒྱན་རྐོས་རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་དག་དང་རིགས་བསྡུར་བྱས་ན་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་དང་། རྡོ་རིང་ཁོ་རང་ངོས་ནས་ཀྱང་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་གྱི་རྒྱན་སྤྲོས་དོ་མི་མཉམ་པ་ཞིག་རེད་ལ། འདི་འདྲ་བྱུང་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྡོ་རིང་དབོར་བའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ཞབས་ར་སྣུར་མ་ཐུབ་པའམ་ཡང་ན་འཕྲོ་བརླག་ཐེབས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟར་རྡོ་རིང་གཞི་དང་པོར་ས་འདིར་མེད་པར་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བང་སོའི་མདུན་ན་ཡོད་པར་འདོད། དེར་སྒྲུབ་བྱེད་ག་རེ་ཡོད་ཅེ་ན། བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་མོ་ཆེ་《ཡར་ལུང་ཇོ་བོའི་ཆོས་འབྱུང་》དང་《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང》 《རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ》 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 《མགར་གྱི་ཡིག་ཚང་》བཅས་སུ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བང་སོའི་མདུན་ན་ཡི་གེ་འཁོད་པའི་རྡོ་རིང་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཟད། འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ནས་ཐོན་པའི་《བཀའ་གཙིགས་དང་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་》ཞེས་པའི་དཔེ་རྙིང་གི་དབོན་ཞང་རྡོ་རིང་གི་མཇུག་ཏུ་སྐར་ཆུང་རྒྱལ་ལྡེའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བང་སོའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་། བསམ་ཡས་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་། བང་སོ་འཕྲུལ་རིའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ ཀོང་པོ་རྟ་བར་གྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ རྡོ་རིང་ཡི་གེ་འདི་གཉིས་བཅས་བདུན་ཡོད་དོ།། སྐར་ཆུང་ལྷ་ཁང་ནས་བྲིས་སོ་⒇ཞེས་འདིར་བྱུང་པའི་བང་སོ་འཕྲུལ་རིའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ཅེས་པ་ད་ལྟའི་འཕྱོང་རྒྱས་སྟག་རྩེའི་ཟམ་སྣེའི་རྡོ་རིང་སྟེ། བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་བང་སོ་རེ་རེ་ལ་གུས་སྟོད་ཀྱི་མཚན་རེ་རེ་ཡོད་ལ། 《རྒྱལ་རབས་གསང་བ་ཡང་ཆུང་》དུ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་དང་ནང་མིའི་བང་སོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གྲངས་ལས་བང་སོ་བཅོ་ལྔ་ལ་མཚན་ཞེ་དྲག་པ་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལས་སྲོང་བཙན་བང་སོ་ལ་མུ་རི་སྨུག་པོ་དང་། གུང་སྲོང་བང་སོ་ལ་གུང་རི་གུང་ཆེ། འདུས་སྲོང་ལ་ལྷ་རི་ཅན། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་ལ་ལྷ་རི་གཙུག་ནམ། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ལ་རྒྱལ་ཆེན་འཕྲུལ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ལ་འཕྲུལ་རི་གཙུག་ནམ་ཡིན་ལ། འདིར་འཕྲུལ་རིའི་བང་སོའི་རྡོ་རིང་དེ་བང་སོའི་མཚན་འཕྲུལ་རི་ནས་བྱུང་ལ། མཚན་འདིས་རྡོ་རིང་གི་ཐོག་མའི་གནས་ཡུལ་ཀྱང་ཤུགས་བསྟན་བྱས་ཡོད། འོ་ན་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་མཆོག་གིས་ཉར་བའི་ཕྱག་དཔེ་ཁྲོད་འཕྱོང་རྒྱས་སྟག་རྩེའི་ཟམ་སྣེའི་རྡོ་རིང་ཞེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོང་གིས་ཉར་བའི་ཕྱག་དཔེའི་སྟེང་རྡོ་རིང་གི་མཚན་ཕྱིས་སུ་བར་བཅུག་བྱས་པའི་ཤུལ་ཡོད་པ་དང་། གཅིག་བྱས་ན་ཁོང་གིས་འཁོད་པའི་མཚན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་སྲིད་དེ། བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ལས་རྡོ་རིང་བང་སོའི་མདུན་དུ་མཆིས་པར་བཤད་པའི་ཡིག་ཚང་ཕྱི་མ་ནི་སྤྱི་ལོ་1564ལོར་བརྩམས་གྲུབ་གནང་བའི་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བའི་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ཡིན་ལ། དེར་རྡོ་རིང་འདི་བང་སོའི་མདུན་ན་མཆིས་པར་བཤད་པས་རྡོ་རིང་འདི་དུས་ཚོད་དེའི་ཕྱིས་སུ་སྤོས་པར་འདོད་ལ། གཞན་འཕྱོང་རྒྱས་སྲོང་བཙན་ལྷ་ཁང་དུ་རྒྱུན་རིང་བཞུགས་ལ་བཙན་པོའི་བང་སོའི་སྐོར་ལ་ཉམས་ཞིབ་ཟབ་མོ་ཡོད་པའི་ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་(1729—1798)སྐབས་རྡོ་རིང་འདི་བང་སོའི་མདུན་ན་མེད་པ་ནི་ཁོང་གིས་མཛད་པའི་《བཀྲ་ཤིས་སྲོང་བཙན་བང་སོའི་གཏམ་》ལས་ཤེས་ཐུབ་པ་སྟེ། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་དུ་བང་སོའི་གནས་ཡུལ་གྱི་ལུང་ཁུངས་《མགར་གྱི་ཡིག་ཚང་》ལ་གཏུགས་ཡོད་ལ། 《མགར་གྱི་ཡིག་ཚང་》དུ། ཁྲི་སྲོང་བང་སོ་མུ་ར་རི་ལ་བརྩིགས། མིང་ནི་འཕྲུལ་རུ་གཙུག་སྣང་བྱ་བ་ལགས། དེ་ཡི་རྩ་ན་རྡོ་རིང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ཅེས་པའི་ལུང་དེ་བང་སོ་དངོས་དང་ཕན་ཚུན་ངོ་སྤྲོད་དུས་ད་ལྟ་མུ་ར་རིའི་ཆེས་མཐོ་སར་འགྲེང་བའི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བང་སོའི་མདུན་ནས་རྡོ་རིང་མ་མཐོང་བར་དམངས་ཁྲོད་དུ་དེ་སྔོན་རྡོ་རིང་ཡོད་སྐད་དུ་གྲགས་པའི་དུང་དཀར་ལུང་པའི་ཕྱོགས་སུ་གོ་ནོར་ཐེབས་ཡོད་པ་ལས་རྟོགས་ནུས་ལ།﹙21﹚ དེ་འདྲ་ཡིན་ཚེ་རྡོ་རིང་འདི་འཕྱོང་རྒྱས་ཞོལ་དུ་སྤོས་པའི་དུས་ཚོད་སྤྱི་ལོ་1564ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ་1729ལོའི་བར་རམ་དེ་ལས་སྔ་བའི་ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་ནོར་བུའི་(1698—1755)གོང་དུ་འཁེལ་ཡོད། འདི་ལྟར་རྡོ་རིང་འདི་བང་སོའི་རྡོ་རིང་ལ་བཞག་ཚེ་ཀློག་པ་པོར་དྲི་བ་གཞན་ཞིག་སླེབས་ཡོང་བ་ནི་བོད་ཀྱི་བང་སོའི་རྡོ་རིང་གཞན་ཕལ་ཆེ་བར་བང་སོའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་ལ་འདིར་བང་སོའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་མེད་པ་རྒྱུ་མཚན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་དེ་ལ་ལན་གཉིས་མཆིས་ཏེ། གཅིག་ད་ལྟ་ང་ཚོས་ངོ་བཤུས་བྱས་པའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ཆ་ཚང་མིན་མི་ཤེས་པ་དང་། ལྷག་པར་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་བང་སོའི་རྡོ་རིང་ཀྱི་ཡི་གེར་བསྡུར་དུས་ཡི་གེ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་ད་དུང་ཡི་གེ་ཞིག་ཡོད་པའི་སྣང་བ་འཆར་བ་དང་། དེ་བཞིན་རྡོ་རིང་དངོས་ཀྱང་ཆགས་གྲུམ་དུ་ཤོར་བའི་ཤུལ་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ཞིག་ནི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བང་སོ་བརྩིགས་པའི་དུས་ཚོད་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། 《རྒྱལ་རབས་གསང་བ་ཡང་ཆུང་》དང་། 《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང》 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》 《མགར་གྱི་ཡིག་ཚང་》བཅས་ལ་བལྟས་ན་རྒྱལ་པོ་སྐུ་མ་གྲོངས་པར་བང་སོ་བརྩིགས་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྡོ་རིང་ཡང་བང་སོ་བརྩིགས་པའི་གྲུབ་ཆ་གཅིག་ཡིན་པས་དུས་མཉམ་ལ་བཞག་ན་བང་སོའི་མཚན་མ་བཀོད་པ་ཡང་ཨེ་ཡིན་སྙམ་ལ། སྣང་ཚུལ་འདི་དང་འབྲེལ་ད་ལྟ་བང་སོའི་རྡོ་རིང་འདི་དུས་ག་དུས་བསླངས་པའི་དུས་ཚོད་དེ་ཡང་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་ལ། འདིའི་ལོ་ཚིགས་ཐད། རིས་ཆར་རྡི་སིང་གིས་སྤྱི་ལོ་795—800བར་ལ་བཞག་ཡོད་པ་དང་།﹙22﹚ ལིས་ཧྥང་ཀོས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་797ལ་བཞག་ཡོད།﹙23﹚པ་སངས་དབང་འདུས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་797ལོའི་གོང་ཙམ་ལ་བཙུགས་པར་﹙24﹚འདོད་མོད། ལོ་འདི་དག་ཀྱང་ད་དུང་ཚོད་དཔག་ཙམ་ལས་དངོས་དཔང་གསལ་པོ་མེད། རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ལ་གཞིགས་ན་མར་ནི་ལོང་ཤན་གྱི་ལ་རྒྱུད་ཡན་ཅད་ཆབ་འོག་དུ་འདུ་སྟེ་ཞེས་《ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་》ལྟར་ན་བོད་ལོང་ཤན་ལ་རྒྱུད་དང་པོ་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག་པའི་ལོ་ནི་སྤྱི་ལོ་791ལོར་འཁེལ། བང་སོ་དང་རྡོ་རིང་གཉིས་མཉམ་དུ་བཟོ་བཀོད་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཆེས་མ་མཐར་ཡང་སྤྱི་ལོ་696ལོའི་གོང་ཡིན་ལ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་796ལོར་རྒྱལ་སྲིད་མུ་ནེ་བཙན་པོ་ལ་སྤྲད་དེ། དེའི་ཕྱི་ལོ་སྤྱི་ལོ་797ལོར་ཟུང་མཁར་དུ་སྐུ་གཤེགས་པས་དུས་ཚོད་འདི་མུ་མཐུད་ཞིབ་འཇུག་བྱ་དགོས་པའི་གནད་ཅིག་ཆགས་འདུག\nརྡོ་རིང་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གནས་སྤོ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།རྡོ་རིང་འདིའི་ལས་དབང་ཡང་ཞོལ་རྡོ་རིང་དང་དབོན་ཞང་རྡོ་རིང་གཉིས་སྔ་ཕྱིར་ལྷ་སར་གནས་སྤོ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་﹙25﹚དང་རྒྱུ་མཚན་ཆ་འདྲ་བ་མེད་དམ་བསམ་ལ། གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་རྡོ་རིང་འདི་འཕྱོང་རྒྱས་ཞོལ་གྲོང་ཚོའི་གོང་དུ་གནས་པའི་རི་བོ་བདེ་ཆེན་དགོན་པར་ཁ་འཁོར་བ་དེ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་མཐོང་། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་མོ་མཆོག་འཕྱོང་རྒྱས་ཞོལ་ནས་སྤྱི་ལོ་1617ལོར་སྐུ་བལྟམས་ཤིང་། སྐུ་ན་གཞོན་པའི་དུས་སུ་གནས་འདིར་གྲྭ་ཞུགས་དང་རྗེས་སུ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་སྲིད་གཞུང་བཙུགས་པའི་རྗེས་སུ་དགོན་པ་འདི་སྔར་ལས་ལྷག་པར་རྒྱ་བསྐྱེད་﹙26﹚དང་དེ་མིན་སྲོང་བཙན་བང་སོར་ཡང་ལྕགས་རི་སྐོར་བ་﹙27﹚ལ་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་པ་ལ་གཞིགས་ན་དུས་དེར་སྲིད་དང་བྱ་བའི་དགོས་དབང་གིས་རྡོ་རིང་འཕྱོང་རྒྱས་ཞོལ་དུ་གནས་སྤོས་པ་ཡིན་ནམ་བསམ།\nམདོར་ན། ད་ལྟ་ང་ཚོས་ཚད་མར་འཛིན་པའི་རྡོ་རིང་འདིའི་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ལ་མཁས་དབང་རའེ་ཆར་རྡི་སིང་མཆོག་ནས་བརྡ་རྙིང་དང་ཐིག་ཕྲེང་། གཅོད་མཚམས་བཅས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཟོ་བཅོས་མངོན་གསལ་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བཟོ་བཅོས་འདི་ཁོང་གིས་གསུངས་པ་ལྟར་རྡོ་རིང་གི་ངོ་བཤུས་གཞིར་བཞག་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན། དེ་བཞིན་རྡོ་རིང་འདི་དང་པོ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བང་སོ་འཕྲུལ་རི་གཙུག་སྣང་གི་མདུན་དུ་ཡོད་པ་དང་མཚན་ལ་ཡང་འཕྲུལ་རིའི་བང་སོའི་རྡོ་རིང་དུ་འབོད་པ་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་ཡས་མས་སུ་ད་ལྟའི་འཕྱོང་རྒྱས་ཞོལ་ལ་སྤོས་པར་འདོད།\nགསལ་བཤད། དཔྱད་རྩོམ་འདི་ནི་2012ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་མ་རྩའི་རྣམ་གྲངས་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་དུར་འཇུག་ལམ་ལུགས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་པའི་དཔྱད་འབྲས་ཀྱི་ནང་གསེས་ཞིག་ཡིན། ཆོག་མཆན་ཨང་རྟགས་ནི། 12CKG009\n① G.tucci ,1950.The tombs of the Tibetan kings,Roma:42\n③ དེར་དབོན་ཞང་རྡོ་རིང་དང་། རྒྱལ་ལྡེ་སྐར་ཆུང་རྡོ་རིང་། ཀོང་པོ་གཡུང་དྲུང་འཛིན་གྱི་བྲག་བརྐོས། འཕྱོང་རྒྱས་སྟག་རྩེའི་ཟམ་སྣེའི་རྡོ་རིང་། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་བང་སོའི་རྡོ་རིང་བཅས་རྡོ་རིང་ལྔའི་ཡི་གེ་བསྡུས་ཡོད།\n③ H.E.Richardson,1985.A corpus of early Tibetan inscriptions, Royal Asiatic Society:36.\n⑤ 西藏自治区文官会：《琼结县文物志》1986年第112页;Li fang kuei and South coblin,A study of the old Tibetan inscriptions,Nankang,1987.227—236;གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན། བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། [M]ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1995:109;Kazushi IWAO,Nathan HILL and Tsuguhito TAKEUCHI,Old Tibetan inscriptions,ILAA,Tokyo University of Foreign Studies,Tokyo,2009; པ་སངས་དབང་འདུས། སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱི་མ་ཡིག་དག་བཤེར་དང་དེའི་ཚིགས་འགྲེལ་དྭངས་སང་གངས་ཆུ། [M]བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2011:29; ཆབ་འགག་རྟ་མགྲིན། བོད་ཡིག་རྡོ་རིང་ཞིང་འཇུག[M] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012:19.\n⑥༄།ལྷ་བཙན་པོ་ཡབ་མེས་ལྷ་དང་མིའི་རྗེར་གཤེགས་ཏེ་ཆོས་གཙུག་ལག་ནི་ལུགས་ཀྱིས་བཟང་། དབུ་རྨོག་བཙན་པོ་ནི་བྱིན་དུ་ཆེའོ་། ༄། ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཞ་སྔ་ནས་ཀྱང་ཡབ་མྱེས་ཀྱི་ལུགས་བཞིན་གཙུག་ལག་ནི་མ་ཉམས་གནམ་སའི་ཆོས་དང་ནི་འཐུན་པར་མཛད་སྐུ་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་ནམ་ཞིག་རྡོ་རིངས་ལ་བྲིས་སོ་། ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོས་ཕྲིན་ལས་སུ་ཅི་མཛད་པ་དང་། དབུ་རྨོག་བཙན་པོ་བྱིན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་གྱི་ཡི་གེ་ཞིབ་མོ་གཅིག་ནི་གུད་ན་ཡོད་དོ་། ༄། འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་པོ་གཞན་དང་མི་འདྲ་སྟེ་བྱིན་གྱི་སྒམ་དཀྱེལ་ཆེན་པོ་དང་དབུ་རྨོག་བཙན་པོས་ཡར་ནི་ཏ་ཞིག་གྱི་མཚམས་མན་ཆད་མར་ནི་ལོང་ཤན་གྱི་ལ་རྒྱུད་ཡན་ཅད་ཆབ་འོག་དུ་འདུ་སྟེཆབ་སྲིས་ནི་ལྷོ་བྱང་ཤར་ནུབ་མཐའ་ཀླས་པར་ཆེའོ་། དེ་ལྟར་ཆབ་སྲིད་ཆེ་བའི་བྱིན་གྱིས་བོད་ཡོངས་ཡུལ་ཆེ་ཁོང་ཕྱུག་དུ་གྱུརད་པས་ནང་ནས་ཀྱང་ནམ་ཞར་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པར་གནས་སོ། ཐུགས་ལ་བྱང་ཆུབ་གྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་མངའ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་བཟང་པོ་བརྙེས་ནས་ཀུན་ལ་བཀའ་དྲིན་དུ་བྱིན་ནོ། དེ་ལྟར་འགྲོ་དུད་གཉིས་ལ་འཕྲལ་ཡུན་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོས་མ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། མྱི་ཡོངས་ཀྱིས་མཚན་ཡང་འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་གསོལ་ཏོ། མ་ཡིག་འདི་ཇོ་སྲས་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་འོས་སྤྱོར་གྱིས་རྡ་ས་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ་2012ལོར་སྣུམ་པར་བྱས་པའི་《བཀའ་གཙིགས་དང་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་བཞུགས་སོ་》ཞེས་པ་ལས་དྲངས། རྒན་སྐ་བ་ཤེས་རབ་བཟང་པོ་མཆོག་གིས་མ་ཡིག་འདི་གཡར་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ།\n⑦ G.tucci ,1950.The tombs of the Tibetan kings,Roma:42\n⑧H.E.Richardson,1985.A corpus of early Tibetan inscriptions, Royal Asiatic Society:36.\n⑿ཞིབ་ཏུ་གཤམ་གྱི་རྩོམ་ལ་གཟིགས། Li fang kuei and South coblin,A study of the old Tibetan inscriptions,Nankang,1987.231.\n⒀རྡོ་རིང་འདི་དང་པོ་ལྷ་སའི་ཀྲི་ས་ཆའི་ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་གོང་གི་བང་སོའི་མདུན་དུ་ཡོད་པ་དང་ཕྱིས་སུ་ལྷ་སར་སྤོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཏུ་གཤམ་གྱི་རྩོམ་ལ་གཟིགས། Hazod, Guntram，2010. Wandering Monuments: The Discovery of the Place of Origin of the Shöl Stele of Lhasa, Orientations 41(3).\n⒁བོད་རིག་པའི་གནའ་དཔྱོད་པ་ཧིག་ཧྲི་ཀྲུའུ་མཆོག་ནས་རྡོ་རིང་འདི་བང་སོའི་རྡོ་རིང་གི་ཁོངས་གཏོགས་སུ་བཞག་ཡོད་མོད་ཡིན་ཡང་རྡོ་རིང་གནས་སྤོ་བྱས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་མེད། ཞིབ་ཏུ་གཤམ་གྱི་རྩོམ་ལ་གཟིགས། 侯石柱：《西藏考古大纲》[M]，拉萨：西藏人民出版社，1991年，第76—77页。\n⒃རུས་སྦལ་ཞབས་ར་བྱས་པ་སླེབས་རི་དང་དབོན་ཞང་རྡོ་རིང་། འོན་ཅང་མདོ། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་རྡོ་རིང་།\n⒇ A collection of texts of the imperial pillars’ inscriptions and their “deposited version”,Amnye Machen Institute,Dharamsala,2012.\n﹙21﹚《འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་གཏམ་ཚོགས》 [M]བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1998:292—293.\n﹙22﹚H.E.Richardson,1985.A corpus of early Tibetan inscriptions, Rayal Asiatic society.England:36.\n﹙23﹚bLi fang kuei and South coblin,A study of the old Tibetan inscriptions,Nankang,1987.227—236.\n﹙24﹚པ་སངས་དབང་འདུས། 《སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱི་མ་ཡིག་དག་བཤེར་དང་དེའི་ཚིགས་འགྲེལ་དྭངས་སང་གངས་ཆུ》 [M]བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2011:29.\n﹙25﹚Hazod, Guntram，2010. Wandering Monuments: The Discovery of the Place of Origin of the Shöl Stele of Lhasa, Orientations 41(3);Hazod, Guntram，2012.The stelein the centre of the lhasa mandala about the Position of the 9th-Century Sino-Tibetan Treaty Pillar of Lhasain its Historical and Narrative Context.


ཁ་སྒང་ས་ཆའི་མདའ་རྩེད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་སྐོར་གླེང་བ། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2016-09-15 11:42:51 ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ། ཚེ་རྒྱལ། ཀློག་གྲངས།\nཚེ་རྒྱལ། པིར་མིང་རང་སྒྲ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ། འབུམ་རམས་པ། རྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་ཆེན་པ། ཞིབ་འཇུག་ཁ་ཕྱོགས། ནང་བསྟན། རྩོམ་རིག <<བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེའི་རིག་གནས་སྤྱི་བཤད་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ>>དང<<འབའ་གཞུང་ལོ་རྒྱུས་མེས་པོའི་ཞལ་ལུང་།>> <<ཐོན་མི་སམྦྷོ་ཊའི་མཛད་རྗེས་ལས་བརྩམས་པའི་རྟོགས་བརྗོད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཟློས་གར།>> <<གངས་འདབས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད>> <<ཚེ་རྒྱལ་གྱི་སྒྲུང་གཏམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས>>(རྒྱ་ཡིག)<<ཕལ་བའི་མི་ཚེ>>སོགས་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་དང་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་དེབ་དྲུག་ཙམ་དཔེ་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།<<མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་ལེགས་རྩོམ་དཔེ་ཚོགས>>དེབ༡༢དང་།<<བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་དཔེ་ཚོགས>>དེབ༡༨། གཞན་ཡང་<<བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་དཔེ་ཚོགས>>དེབ༧བཅས་དེབ་༣༧ཙམ་གཙོ་སྒྲིག་ཞུས་ཏེ་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད།སྐབས་གསུམ་པའི་སྦྲང་ཆར་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་དང་། སྐབས་གཉིས་པའི་གངས་རྒྱན་རྟགས་མའི་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན"རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ནས་ལོ་འཁོར་ང་ལྔའི"རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན"རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ནས་ལོ་འཁོར་དྲུག་ཅུའི"རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ། རྒྱལ་ཡོངས"ཏུང་ལེ་བུམ་པ"སྐབས་ཉེར་གསུམ་པའི་སྒྲུང་གཏམ་བྱ་དགའ་དང་། སྐབས་ལྔ་བའི<<ཟླ་ཟེར>>རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་བཅས་ཐོབ་མྱོང་།མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ལོ་ཙཱ་བ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི། ད་ལྟ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རིག་གནས་ཁང་<<བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས>>རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་དུ་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལས་ཀ་གཉེར་མུས་སུ་ཡོད།\nཁ་སྒང་ས་ཆ་ནི་མདོ་སྨད་དཔའ་ལུང་རྫོང་ཁོངས་ཏེ། ད་ལྟའི་བཱ་ཡན་གྲོང་བརྡལ་ནས་ནུབ་ཏུ་སྤྱི་ལེ་བཅུ་ཕྲག་ཙམ་ཕྱིན་ན་ཁ་སྒང་གི་ས་སྣེ་ཟིན་ཐུབ། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ཁ་སྒང་གི་མིང་ཐོགས་ཚུལ་ལ་བཤད་སྟངས་གཉིས་མཆིས་ཏེ། དཔྱོད་ལྡན་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཨ་མ་ཀླུ་སྨན་ནས་ཀ་མདོའི་གདོང་དམར་སྣའི་བར་གྱི་ས་ཆ་འདི་རི་སྒང་ཁ་རྒྱུད་མང་པོས་གྲུབ་པས་ཁ་སྒང་ཞེས་ཐོགས་པར་བཤད་ལ། འགའ་ཞིག་གིས་ཆག་གསུམ་གྱི་(རྒྱལ་ར་ཆག ཆག་ཐོག ཆག་ནང) ཡ་གྱལ་ཆག་ནང་གི་མཁར་དེ་རིའི་ཁ་རྒྱུད་འདི་ལ་གནས་པས་མཁར་སྒང་ཞེས་ཐོགས་པར་བཤད། གང་ལྟར་ད་ལྟའི་དུས་སུ་ཁ་སྒང་ཞེས་བྲིས་འབྱམས་སུ་སོང་ཡོད་པས་འདིར་ཡང་ཁ་སྒང་ཞེས་པའི་འབྲི་ཚུལ་འདི་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །\nཁ་སྒང་ས་ཆ་འདིར་སྔོན་མི་རིགས་གཞན་གྱི་དྲི་མི་བྲོ་བར་བོད་ཁོ་ན་གནས་ཤིང་། དཔའ་ལུང་ས་ཆ་འདི་ལ་བུ་རྒྱུད་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བགྲང་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་གནས་འདི་ལ་ཤཱཀྱ་བུ་རྒྱུད། བ་མགོ་བུ་རྒྱུད། ཁ་མ་བུ་རྒྱུད། ཚེ་བརྟན་བུ་རྒྱུད་སོགས་ཀྱིས་བདག་གིར་བཟུང་ཞིང་། ད་ལྟ་བོད་རྒྱ་ཧོས་གསུམ་མཉམ་དུ་གནས་ཡོད་ལ། བཅིངས་གྲོལ་རྗེས་ནས་ཨ་སྔོན་ཡུལ་ཚོ། ས་ནེམ་པོ་ཡུལ་ཚོ། སྟག་ལུང་ཡུལ་ཚོ་བཅས་སྲིད་འཛིན་ཡུལ་ཚོ་གསུམ་བཙུགས་པས་ད་ལྟའི་ཁ་སྒང་ཞེས་པའི་ས་ཆ་ནི་གོང་གི་ཡུལ་ཚོ་འདི་གསུམ་པོ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན། ཁ་སྒང་ས་ཆ་ནི་སྔོན་ནས་བོད་ཀྱི་མདའ་རྩེད་ཆེས་ཆེར་དར་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། ད་ལྟ་མདའ་སྡེ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཡོད་པ་ནི་རིམ་བཞིན་ཆག་ནང་དང་། ལྷས་རྒན། གཞི་སྐྱོང་གོང་ཞོལ། དགུ་རོང་། དངུལ་སྡོང་ལ་ཁ། རུ་མང་། ཤཱཀྱ་བུ་རྒྱུད། ཝ་རྒྱ། ཆུ་དམར། རྒྱ་རྒྱ། ཝ་ཤུལ། ཀོའུ་བ། ཐང་དཀར། ཝུ་ལེ། རྭ་གུག རྣམ་གཤོང་། ཁ་མ་བུ་རྒྱུད་སྲིབ། ཡ་རུང་། དབོན་རྒྱ་བཅས་སོ། །\nམདའ་རྩེད་ནི་བོད་ཀྱི་སྣ་འདུས་རང་བཞིན་གྱི་རྩེད་མོ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་མདའ་ནི་མངའ་མཛད་བཅུ་གཉིས་སྐབས་ཀྱི་དང་པོ་གནོད་སྦྱིན་ནག་པོས་དབང་མཛད་སྐབས་བྱུང་བར་གྲགས་ཤིང་། སྐབས་དེའི་མདའ་གཞུའི་ནུས་པ་མཚོན་ཆའི་དོད་ཙམ་ལས་རྩེད་ཆས་སུ་མི་འགྲོ་ལ། དེ་ཡང་ཚོ་བ་དང་ཚོ་རྒྱུད་ཀྱི་བར་དང་། ས་ཁུལ་དང་ས་ཁུལ་གྱི་བར། ཡང་ན་རང་ཉིད་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། རི་དྭགས་རྔོན་གཤོར་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་མདའ་རྩེད་ཅེས་པ་དར་མེད་དོ། །\nཁ་སྒང་ས་ཆའི་མདའ་རྩེད་ཀྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་ལ་བཤད་ཚུལ་མ་ལྟ་བུ་གཉིས་དང་བུ་ལྟ་བུ་གཅིག་སྟེ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་གཉིས་ནི། དེ་ཡང་ད་ལྟའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ས་འདིའི་མི་རྣམས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་ལྟར་ན། ཁ་སྒང་ས་ཆའི་བོད་མི་རྣམས་ནི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་བོད་སོ་སྲུང་དུ་མངགས་པའི་དམག་མིའི་རྒྱུད་པ་ཡིན་ཅིང་། ཁོ་ཚོས་མཚོན་ཆ་མདའ་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མཐའ་མཚམས་སྲུང་བའི་ཞོར་ནས་སྐྱེན་པོའི་མཐེབ་རྩལ་སྦྱོང་ཕྱིར་འབེན་འདྲ་ལས་ཏེ་མདའ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་། མདའ་སྦྱོང་བྱེད་ཚུལ་ནི་དམག་དཔོན་ཕན་ཚུན་བར་རྒྱལ་ཕམ་གྱི་རྒྱལ་སྐུགས་ཏེ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པ་དང་། དམག་མི་རེ་རེ་ལ་སྐུགས་ཡ་བཏགས་ཏེ་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་ནས་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་དགའི་དཔུང་བསྟོད་ཅིང་། ཕམ་ཁ་བྱུང་བ་དེས་རྒྱལ་ཅི་ཞིག་བཞག་པ་སྔོན་གྱི་ཁ་དན་ལྟར་སྒྲུབ་དགོས་པས་དམག་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་ཕྱིར་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ལ་བསང་བཏང་སྟེ་འཕྲིན་ལས་བཅོལ་བ་དང་། མཐུ་ཆེན་ལ་གཉེར་གཏད་དེ་བསམ་དོན་འགྲུབ་པའི་ཆོ་ག་མང་པོ་བྱས་ཤིང་། འགྲན་བསྡུར་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ན་གླུ་ལེན་གར་རྩེད་ཀྱི་དགའ་འབོད་བྱེད་པ་རིམ་པར་འབངས་མིའི་ཁྲོད་དུ་དར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ད་གཟོད་མདའ་རྩེད་བྱུང་བར་བཤད། གཉིས་པ་ནི། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་བོད་རྒྱལ་གླང་དར་མ་བཀྲོངས་ཏེ་བྲོས་བྱོལ་དུ་མདོ་སྨད་ས་ཆར་བྱོན་ཅིང་། གླང་དར་དགྲོང་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་མདའ་ལྕགས་གཞུ་ལོ་བའི་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཅེས་པར་སྦས་པ་ཕྱིས་སུ་ས་དེའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བཏོན་ཏེ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལ་རྗེས་དྲན་གྱི་ཚུལ་དུ་མདའ་མོའི་འགྲན་བསྡུར་བྱས་པ་ཕྱིས་སུ་ད་ལྟའི་མདའ་རྩེད་དུ་གྱུར་བར་སྨྲ། བུ་ལྟ་བུའི་བཤད་ཚུལ་ནི། གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོས་ཕྱོགས་བཞི་དགྲ་བཞི་བཏུལ། རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཕབ་སྟེ་ཡུལ་ཁམས་བདེ་ལ་བཀོད་པའི་མཚོན་ཆ་གཙོ་བོ་མདའ་གཞུ་ཡིན་པས་ས་འདིའི་མང་ཚོགས་ལ་རིམ་བཞིན་མདའ་རྩལ་སྦྱོང་བའི་སྲོལ་ཞིག་དར་བ་དེ་ཕྱིས་སུ་མདའ་རྩེད་དུ་གྱུར་བར་ཡང་བཤད་དོ། །\nགོང་གི་བཤད་ཚུལ་དེ་དག་གི་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཁ་སྒང་ས་ཆའི་མདའ་འགྲན་དང་རྩེད་མོ་ལྷན་དུ་སྦྱར་བའི་དམངས་སྲོལ་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་འདི་དར་ནས་ད་ལྟའི་བར་ཧ་ལམ་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་ཡས་མས་ཙམ་སོང་ཡོད་ཅིང་། མདའ་རྩེད་ནི་མདའ་འཕེན་འགྲན་བསྡུར་དང་གླུ་ལེན་རྩེད་མོ་ལྷན་དུ་སྦྲེལ་བའི་ལུས་རྩལ་དང་རིག་རྩལ་གཉིས་ཀྱི་བསྡུས་མིང་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། གོས་རྒྱན་གྱི་མེ་ཏོག་བཞད་པ་དང་བཟའ་བཏུང་གི་རྒྱ་མཚོ་བསྐྱིལ་བའི་དམངས་སྲོལ་གྱི་བྱ་འགུལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། ཁ་སྒང་ས་ཆའི་མདའ་རྩེད་ལ་ཕྱིའི་རྣམ་པའམ་གོ་རིམ་གྱི་སྟེང་ནས་དབྱེ་ན། སྔོན་འགྲོའི་བྱེད་སྒོ། མདའ་འཕེན། གླུ་རྩེད་འགྲན་པའི་རིམ་པ་སྟེ་གསུམ་འདུས། དང་པོ་སྔོན་འགྲོའི་བྱེད་སྒོ་ནི་མདའ་སྡེ་ཕན་ཚུན་གྱིས་རང་ཕྱོགས་ནས་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ལས་སྒོ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་མདའ་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་མགོ་མ་ཚུགས་པའི་སྔོན་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཡིན་པས་དོན་དུ་མདའ་རྩེད་དངོས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་མེད་མོད། མདའ་རྩེད་ཁྲོད་ངེས་པར་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། སྔོན་འགྲོའི་བྱེད་སྒོ་མ་བརྒྱུད་པར་མདའ་རྩེད་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། སྔོན་འགྲོའི་བྱེད་སྒོ་ལ་དབྱེ་ན། ༡.གྲོས་བྱེད་པ། ༢.མཐེབ་བསྡུས་པ།༣.བསང་ཕུད་པ་སྟེ་ཆོ་ག་གསུམ་ཡོད།\nདང་པོ་གྲོས་བྱེད་པ་ལ་ཐོག་མར་རང་སྡེའི་ནང་ཁུལ་ནས་མདའ་རྩེད་ཀྱི་གསང་གྲོས་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་གྲོས་ཀྱི་དོན་སྒོ་ལྟར་སྲུ་སྡེ་ལ་གྲོས་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། རང་སྡེ་ནས་གྲོས་བྱེད་ཚུལ་ལ་ཐོག་མར་སྡེ་ཡ་འདེམས་པ། དེ་ནས་གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་དགེ་བའི་ཉི་མ་བདམས་པ།མདའ་དཔོན་བདམས་པ། མ་བུ་ཁྲིད་པའི་མདའ་པ་བདམས་པ་བཅས་རིམ་པ་ཅུང་མང་པས་སྤྱིར་བཏང་དུ་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཅིག་གཉིས་ཙམ་གྱིས་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་མིན་པས་གྲོས་བྱེད་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དུ་མར་བསྡུ་དགོས་ཤིང་། འདི་དག་རང་སྡེ་ནང་ཁུལ་གྱི་གསང་གྲོས་ཡིན་པས་གྲོས་གཏམ་ཕྱི་ལ་ཤོར་མི་རུང་། ཚོགས་ཞུགས་མི་སྣའི་ཐད་ནས་ཀྱང་སྡེ་བའི་ཁ་འགོ་བ་དང་། རྒན་པོ། མདའ་པ་རྒན་པ་འགའ་ལས་སྤྱིར་བཏང་གི་སྡེ་མི་གང་ཡིན་ཚོགས་ཐོག་ཏུ་ཞུགས་མི་ཆོག སྐུགས་སྡེ་ཐག་བཅད་རྗེས་ཉིན་བཟང་གང་ཞིག་ལ་མི་སྣ་ཆེད་དུ་མངགས་ཏེ་སྲུ་སྡེ་ལ་གྲོས་བྱེད་དུ་འགྲོ་ཞིང་། ཆེད་མངགས་མི་སྣ་དེར་གསང་གྲོས་ཀྱི་རྩ་བའི་དགོངས་དོན་ཙམ་གསལ་བརྡ་སྒྲོན་པ་ལས་གྲོས་ཐག་གཅོད་པའི་དབང་ཆ་མེད། ཆེད་མངགས་པའི་དོན་ལྟར་སྲུ་སྡེས་ཀྱང་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་བེད་སྤྱད་དེ་གྲོས་ཚོགས་བསྡུ་བ་དང་། དགོས་གལ་ཆེ་ན་མོ་ཁ་རྩིས་ཁ་ཞུས་པའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད། སྲུ་སྡེ་ལའང་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ་ན་ད་གཟོད་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་སྡེ་གྲོས་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལས་ཕན་ཚུན་གྱི་མདའ་པའི་གྲངས་ཀ མདའ་རྩེད་ཀྱི་གནས། ཞིབ་ཕྲའི་སྒྲིག་ལམ་སོགས་ལ་གྲོས་སྡུར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །\nམདའ་རྩེད་བྱ་རྒྱུར་གྲོས་ཐག་བཅད་པ་ནས་མདའ་རྩེད་དངོས་སུ་མགོ་མ་བརྩམས་པའི་བར་ནི་མཐེབ་བསྡུས་པ་དང་། ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ལ་བསང་གསུར་གཏོང་བའི་དུས་རིམ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་མདའ་རྩེད་ཡོད་པའི་ལོ་དེར་མཐེབ་བསྡུས་གྲངས་མང་ལ་བསྡུས་ཡུན་ཐུང་བའི་རྩ་དོན་དེ་སྲུང་འཛིན་བྱེད་དེ། ཉི་མ་རེ་རེར་མཐེབ་བསྡུས་ལ་བསྡུས་ཡུན་རིང་དྲགས་ན་མཐེབ་རྩལ་དང་འཐེན་རྩལ་ལ་གནོད་པས་བསྡུས་ཡུན་ཐུང་ངུར་གཏོང་བ་ཡིན། མཐེབ་བསྡུས་དང་བསང་གསུར་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་གཉིས་སྦྲགས་ཏེ་བྱེད་པ་དང་། བསང་རྫས་བསྡུ་ཐབས་ལ་སྤྱི་བསང་ཡིན་ན་བསང་རྫས་གཞུང་ནས་གཏོང་བ་དང་མདའ་པའི་ཁྱིམ་ནས་བསྡུ་བའི་བྱེད་ཐབས་གཉིས་དང་། ཁྱིམ་བསང་ཡིན་ན་མདའ་པ་རང་གི་ཁྱིམ་ནས་འདོན་དགོས། བསང་རྫས་ཀྱི་རྒྱ་གྲངས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཚད་འཛིན་མེད་ཅིང་། སྤྱི་བསང་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་མདའ་རྩེད་བྱ་རྒྱུའི་གྲོས་ཐག་བཅད་པ་ནས་མདའ་རྩེད་མཇུག་བསྡུ་རག་བར་གཏོང་ཞིང་། དེ་ནི་གྲོས་ཐག་བཅད་པའི་ཉིན་ནས་མདའ་རྩེད་མཇུག་བསྡུ་རག་བར་དུ་ཉིན་ག་ཚོད་ཡོད་པ་དེས་ཐད་ཀར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པས་དུས་ཡུན་གཏན་ཁེལ་བྱེད་ཐབས་མེད། དེ་བཞིན་དུ་བསང་རྫས་ཀྱི་རྒྱ་གྲངས་ལའང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་མི་ནུས། ཡིན་ནའང་། མདའ་རྩེད་ཐེངས་གཅིག་ཁྲོད་འབྲུ་རིགས་རྒྱ་མ་ཆིག་སྟོང་ཡན་གྱི་བསང་ངེས་པར་གཏོང་བཞིན་ཡོད། དེ་ཡང་བསང་ལ་དཀར་བསང་དང་དམར་བསང(གསུར)གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དཀར་བསང་གི་རྒྱུ་ནི། གྲོ། ནས། ཤུག་པ། བ་ལུ། ཕྱེ། རྩམ་པ། ཇ། ཀ་ར་བྱེ་མ། སིལ་ཏོག མཁན་པ། མར། འོ་མ། བཟང་དྲུག གཞན་ཡང་དྲི་ཞིམ་ལྡན་པའི་ཤིང་རིགས་དང་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་རུང་ངོ་། །དམར་བསང་ནི་སྤྱིར་བཏང་མདའ་རྩེད་ཁྲོད་འགོག་ལ། ལྷག་པར་ཁྱིམ་མཚེས་མདའ་སྡེ་ཕན་ཚུན་བར་མདའ་རྩེད་བྱེད་སྐབས་དམར་བསང་གཏོང་མི་ཆོག གྲོས་ཚོགས་ལས་དམར་བསང་མི་གཏོང་བར་ཐག་བཅད་ན་སོ་སོས་མནའ་བཞག་དམ་བཅའ་འབུལ་དགོས།དམར་བསང་ངམ་གསུར་ལ་གསོན་གསུར་དང་གསུར་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། གསོན་གསུར་ནི་ར་ནག་པོ་དཀར་ཐིག་མེད་པ་ཞིག་ཐོག་མར་རྭ་སྟེང་དང་གདོང་ཁུག་ལ་མར་རྒྱན་བཏང་། ཤུག་བདུག་བྱེད། ཤུག་ཆུས་བཀྲུས་ཏེ་སུག་བཞི་ཐག་པས་བསྡམས་རྗེས་མེ་ལྕེ་ལྷབ་ལྷུབ་གཡོ་བའི་མེ་ནང་དུ་གསོན་པོར་འཕངས་ཏེ་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་བ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་གསུར་གཏོང་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ།གསུར་ཆེན་གཏོང་ན་གསུར་ར་དག་གཙང་བྱེད་ཐབས་གོང་དང་འདྲ་ལ། དེ་ནས་དབུགས་བསྒགས་ཏེ་གསོད་པའམ་ཡང་ན་ཨོལ་བ་ཕུད(སྐེ་གཅོད་པ)དེ་བསད་རྗེས་པགས་པ་ཤ་རུས་རྒྱུས་པ་སོགས་སོ་སོར་མ་འཕྲལ་བར་མེ་ལ་བསྐྱོན་ཅིང་། གསུར་ཆུང་ཡིན་ན་ར་བཤས་ཏེ་ཤ་སྣ་དགུ་གསུར་ལ་ཕུད་རྗེས་བྱིངས་ནི་མདའ་པར་ཤ་སྐལ་བརྒྱབ་ཆོག འདི་དག་ནི་སྤྱི་བསང་གི་སྐོར་ཡིན་ལ། ཁྱིམ་བསང་ལ་བརྒྱ་བསང་ཁྲི་བསང་།གསུར(གོང་སྨྲས་ཀྱི་རྒྱ་དེ་འདྲ་མི་ཆེ་བར་ཤ་སྣ་གཅིག་ཙམ་ཡང་ཆོག)སོགས་ཀྱི་རིགས་མང་པོ་ཡོད། “བསང་ཁས་ལེན”ནི་སྐུགས་ཡའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མདའ་མང་པོ་འབེན་འདྲ་ལ་ཕོག་སྟེ་མ་བུ་གང་རུང་ལོངས་པའི་སྐབས་དང་། ཡང་ན་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་མདའ་མང་པོ་ཕོག་སྟེ་མ་བུ་ལོངས་ཏེ་རྒྱལ་ཕམ་གྱི་དབྱེ་བར་ཉེ་བའི་སྐབས་སུ“བསང་ཁས་ལེན”བྱེད་ལ། དེ་ལ“བསང་ཁས་ལེན”དང”གསུར་ཁས་ལེན”གཉིས་ཡོད་པ་ལས་སྤྱིར་བཏང་བསང་ཁས་ལེན་ནི་དཀར་བསང་ལ་ངོས་འཛིན་ཅིང་། གསུར་ཁས་ལེན་ནི་དམར་བསང་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལ་ཟེར། ལེན་ཚུལ་ནི་རང་གི་མདའ་བརྟན་པའི་ཆེད་དང་གཞན་གྱི་མདའ་འདྲུད་པའི་ཆེད་ཡིན། དེ་ལ་བརྒྱ་བསང་ཁྲི་བསང་བྱས་ཏེ་ཁས་ལེན་པ་སོགས་མང་པོ་ཡོད། “བསང་ཁས་ལེན”ནི་སྤྱིར་བཏང་ལྐོག་ཏུ་ཁས་ལེན་ལ། མདའ་དཔོན་དང་། མདའ་པ། དེ་མིན་མདའ་སྡེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་གང་རུང་སྟེ་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་གསང་བའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་མི་དང་། ཡང་ན་མདའ་པ་རང་སྒེར་རམ་མདའ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་གིས་ཁས་ལེན་བྱེད་པ་གང་རུང་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ“བསང་ཁས་ལེན”གྱི་བསང་རྫས་བསྡུ་ཐབས་ཀྱང་སྡེ་ཚོགས་སྐབས་ངེས་གཏན་བྱས་པའི་མི་དེས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ན་བསང་རྫས་སྡེ་གཞུང་ནས་གཏོང་བ་དང་། མདའ་པ་རང་སྒེར་རམ་མདའ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་གིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ན་བསང་རྫས་མདའ་པ་རང་ཉིད་དམ་སུས་ཁས་བླངས་པ་དེས་འགན་འཁུར་དགོས་སོ། །\nགཉིས་པ་མདའ་འཕེན་དངོས་ལ། དགྲ་ལྷ་འགོད་པ། སྐུགས་རར་བསྐྱོད་པ། མ་བུ་བསུ་བ། སྐུགས་ཡ་འདོགས་པ། མདའ་འབོད་པ།མདའ་འགོག་པ། མདའ་བསུ་བ། སྐུགས་ཡ་བསུ་བ་སོགས་ཀྱི་རིམ་པ་མང་པོ་ཞིག་ལྡན་ལ། དེ་ལས་དགྲ་ལྷ་འགོད་པ་དང་སྐུགས་ཡ་བསུ་བ་གཉིས་སྐུགས་རའི་ནང་གི་བྱ་འགུལ་མིན་པས་ལྟད་མོ་པའི་འདྲེན་བྱེད་དཔལ་དུ་དངོས་སུ་སྣང་མི་ཐུབ།\n༡.དགྲ་ལྷ་འགོད་པ་ནི། མདའ་འགྲན་གྱི་ཉིན་དང་པོར་མདའ་པ་རྣམས་བསང་ཁྲིའི་མཐའ་ལ་འདུས་ཏེ་བསང་དུད་དགུང་ལ་རེག་པའི་སྤྱི་བསང་བཏང་རྗེས། གཉེན་པོ་ཞིག་གམ་མདའ་དཔོན་གང་རུང་གིས་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་ཚོགས་ལ་མདའ་པ་རྣམས་ལ་དགྲ་ལྷ་ཞུགས་པའི་འདོད་གསོལ་དབྱངས་སུ་འགུགས་པ་དང་། ཤུག་བདུག་དང་བུམ་ཆུར་ཁ་རེག་སྟེ་ལུས་ལ་བྱུགས་ཤིང་། མདའ་གཞུ་དགུང་ལ་བཏེགས་ཏེ་ཀི་བསྭོ་ལྷ་རྒྱལ་གྱི་ལྷ་འབོད་བྱེད་བཞིན་བསང་ཁྲིར་སྐོར་བ་རྒྱག་པ་དང་། ཆང་གི་མཆོད་ཁ་འཕེན་པ། དེ་ཡང་སྐུགས་སྡེ་ཁ་ཐག་རིང་ཞིང་ཁོག་དཔུང་ལ་རྒྱ་འཛིན་དགོས་པ་ཡིན་ན། མདའ་པ་རྣམས་རང་ཉིད་མདའ་པར་བདམས་པ་ནས་ཁྱིམ་དུ་མི་ཉལ་བར་གཞུང་ཁང་སོགས་སུ་ལྷན་དུ་སྡོད་།གལ་ཏེ་ཁྱིམ་དུ་བཏང་ན་ཡང་རང་གི་བུད་མེད་ཀྱི་གམ་ནས་མི་ཉལ་བ་སོགས་མནོལ་གྲིབ་ལ་ཤིན་ཏུ་འཛེམས། དེ་བཞིན་སྐུགས་སྡེ་ལ་ཁོག་དཔུང་འཛིན་མི་དགོས་པ་ཡིན་ཡང་མདའ་འགྲན་དངོས་སུ་མགོ་བརྩམས་པའི་ཉིན་གྱི་དགྲ་ལྷ་བཀོད་པ་ནས་མདའ་འགྲན་མཇུག་རྫོགས་པའི་བར་དུ་རང་གི་བུད་མེད་དམ་བུད་མེད་གཞན་གྱི་མནོལ་གྲིབ་ལ་འཛེམས་དགོས་སོ། །དགྲ་ལྷ་འགོད་པའི་ཆོ་ག་མཇུག་གྲིལ་རྗེས་ད་གཟོད་མདའ་དཔོན་གྱིས་མགོ་ཁྲིད་ཅིང་ཕྲེང་བར་བསྒྲིགས་ཏེ་སྐུགས་རར་བསྐྱོད་པ་ཡིན།\n༢.སྐུགས་རར་བསྐྱོད་པ། མདའ་འགྲན་གྱི་གནས་ལ་སྐུགས་ར་ཞེས་འབོད་དོན་ནི་མདའ་རྩེད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་འབྲེལ་བ་ངེས་གཏན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཅིང། གནའ་དུས་དམག་མི་རྣམས་ཀྱིས་མདའ་སྦྱོང་བྱེད་སྐབས་མདའ་སྦྱོང་གི་གནས་དེ་ནས་རྒྱལ་ཕམ་གྱི་རྒྱལ་སྐུགས་པ་ཡིན་པས་ད་ལྟའི་དུས་སུའང་སྔོན་གྱི་བརྡ་མ་ཉམས་པར་སོར་འཛིན་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྐུགས་ར་ནི་སྲིད་ལ་མ་མཐའ་ཡང་སྨི༡༥༠ལྷག་དང་ཞེང་ལ་སྨི༨༠ཡོད་པའི་རྡོ་གཟེགས་མེད་པའི་སྤང་ཁུག་གམ། གཡུལ་ཁ། ཡང་ན་ཞིང་ས་བདེ་མོ་སོགས་ནི་སྐུགས་ར་བྱས་ཆོག་ཅིང་། དེའི་ཕར་ཚུར་ནས་ས་རློན་ནམ་སྤང་ཤས་བཟོས་པའི་འབེན་འདྲ་ཟུར་གསུམ་པ་གཉིས་ཁ་གཏད་དུ་བསླངས་ཡོད་ཅིང་། འབེན་འདྲ་ལ་འཇལ་འབེན་ནམ་འབེན་དགྲ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡང་དང་ཐོག་དགྲ་ཡི་དབྱིབས་བཟོས་ཏེ་དེའི་སྟེང་དུ་མདའ་མོའི་སྐྱེན་རྩལ་འགྲན་པས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས། འབེན་འདྲའི་དབྱིབས་ཟུར་གསུམ་མི་ཞིག་ཙོག་པུར་སྡོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན། མཐོ་ལ༥༠cmནས༨༠cmཙམ། ཞབས་ཀྱི་ཞེང་ལ༣༠cmནས༥༠cmབར།སྟེང་དུ་འཇལ་མདེའུ། དཀར་ཆག རྩི་ཏོག(འབེན་འདྲའི་མཐའ་ཐིག་ལ་རྩི་ཏོག་འཐེན་པའི་སྲོལ་ཡོད)ཐོ་ལེ་སོགས་ཡོད། ཁ་སྒང་ས་ཆ་ནས་ཆག་ནང་སྡེ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྩི་ཏོག་མི་འཐེན་ལ་ཤཱཀྱ་བུ་རྒྱུད་སྡེ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྩི་ཏོག་གི་མཐའ་ཐིག་འཐེན་པ་ཡིན། དགོས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་དང་འབེན་འདྲའི་བཟོ་རྩལ་ལེགས་མིན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པར་སྨྲ། སྤྱིར་བཏང་འཇལ་ཐག(འབེན་འདྲ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཐག)གོམ་པ་དྲུག་ཅུ་ནས་བརྒྱ་བར་ཡང་ཡོད་མོད། ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་གོམ་པ(སྨི)བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཡིན། མདའ་པ་སྐུགས་རར་བསྐྱོད་སྐབས་མདའ་དཔོན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཕྲེང་བར་བསྒྲིགས་ཏེ་བསྐྱོད་པ་དང་། འབེན་འདྲ་དང་བར་ཐག་ངེས་ཅན་ལ་སླེབས་སྐབས་འཁོར་ལོ་གཡས་འཁོར་གྱི་དབྱིབས་ལྟར་སྔར་གྱི་འབེན་འདྲ་རྙིང་བ་རྡོག་རྫིས་བཏང་སྟེ་ཡུལ་ལྷའི་དཔུང་བསྟོད་ཆེད་ལག་པ་དགུང་ལ་ཕྱར། དགྲ་སྡེ་སྤ་བཀོང་ཆེད་རྐང་པས་ས་ལ་བརྡེག་འཆའ། སྐུགས་སྡེ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཕྱིར་ཀོ་བསྭོ་ལྡིར་བཞིན་གཡས་སྐོར་ཁྱུད་མོ་གསུམ་ཙམ་བྱས་རྗེས། ད་གཟོད་མདའ་པས་མཐའ་སྐོར་བའི་དབུས་སུ་འབེན་འདྲ་བཟོ་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་སྐུགས་སྡེ་ཡང་སྐུགས་རར་སླེབས་སྐབས་འཁོར་ལོ་གཡས་འཁོར་གྱི་འཁོར་སྟངས་སྤྱད་དེ་མ་བསུ་བ(རང་ཕྱོགས་ཀྱི་འབེན་འདྲ་ནི་རང་སྡེའི་མ་ཡིན)དང་། འབེན་འདྲ་བཟོས་གྲུབ་རྗེས་སླར་ཡང་འཁོར་ལོ་གཡས་འཁོར་ཉམས་ཀྱིས་འཁོར་ཏེ་མཇལ་མདེའུ་འཛུགས་པ་སྟེ། མདའ་པ་རྣམས་ཚགས་དམ་པོའི་སྒོ་ནས་འཁོར་བའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་མདའ་དཔོན་གྱིས་འཇལ་མདེའུ་བཙུགས་ཏེ་སྟེང་དུ་དཀར་ཆག་གམ་ཤོག་དཀར་གང་རུང་ཞིག་གི་རྟགས་གནོན། སྐུགས་སྡེ་དང་རང་སྡེའི་ས་བབ་ལ་བལྟས་ཏེ་སྐུགས་སྡེ་ལྷོ་དང་རང་སྡེ་བྱང་དུ་ཡོད་ན་ལྷོ་ཡི་འབེན་འདྲ་སྐུགས་སྡེའི་མ་དང་། བྱང་གི་འབེན་འདྲ་རང་སྡེའི་མ་ཡིན།མདའ་སྡེ་གཉིས་གོང་འོག་ཏུ་ཆགས་པ་ལས་སྐུགས་སྡེ་གོང་དུ་ཡོད་ན་ལྷོ་འབེན་མདའ་སྡེའི་མ་དང་། བྱང་འབེན་རང་སྡེའི་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་སྐུགས་སྡེ་ནུབ་བྱང་མཚམས་དང་། ལྷོ་ནུབ་མཚམས། ཤར་ནུབ་མཚམས། ཤར་བྱང་མཚམས་གང་དུ་གནས་ཀྱང་རང་སྡེའི་ས་བབ་ལ་ཕྱོགས་ཆེ་བའི་གནས་ཀྱི་འབེན་འདྲ་རང་སྡེའི་མ་དང་། སྐུགས་སྡེ་ལ་ཕྱོགས་ཆེ་བ་སྐུགས་སྡེའི་མ་ཡིན་ལ། རང་སྡེ་ནས་མདའ་འཕེན་སྐབས་རང་མ་རང་གིས་བདམས་པའི་དབང་ཆ་ཡོད། འཇལ་མདེའུ་བཙུགས་པའི་ཀི་སྒྲ་ལྡིར་རྗེས་ད་གཟོད་སྐུགས་སྡེ་ཚུར་རང་སྡེའི་མ་ཕྱོགས་སུ་ཕྲེང་བསྒྲིགས་ཏེ་འོངས་ཤིང་། ཁྱུང་ཆེན་དགུང་བསྟོད་ཀྱི་འཁོར་སྟངས་ལྟར་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་ཀི་སྒྲ་ལྡིར་རྗེས་ད་གཟོད་མདའ་འཕེན་དངོས་སུ་མགོ་རྩོམ།\n༣.སྐུགས་ཡ་འདོགས་པ་ནི། སྔོན་འགྲོའི་བྱེད་སྒོ་སྟེ་གྲོས་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཡང་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་ལ་མདའ་དཔོན་དང་། མ་བུ་ཁྲིད་མཁན། མ་རྟིང་གནོན་མཁན། མདའ་གཞུག་སོགས་ཡོད་ལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གྲོས་ཐོག་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་རྒྱལ་གྱིས་བཞག་པ་མིན། མདའ་དཔོན་མདའ་གཞུག་སོགས་ལ་འདེམས་སྟངས་མང་པོ་ཡོད་དེ། མདའ་མོ་འདེབས་པ། མཚན་ལེན་པ། སྨེ་བ་སྤར་ཁ་རྩིས་པ་ལས་གཞན་ད་དུང་མ་བུ་ཁྲིད་མཁན་གཉིས་ནི། མ་ཁྲིད་མཁན་ལ་ངེས་པར་དུ་རང་གི་སྐྱེད་མ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། བུ་ཁྲིད་མཁན་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་འཛོམས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས། མདའ་དཔོན་མདའ་པའི་གྲས་སུ་བགྲང་མི་བགྲང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཁ་སྒང་ས་ཆ་ནས་མདའ་པའི་གྲས་སུ་མི་ཞུགས། རང་སྡེ་ནས་མདའ་འཕེན་སྐབས་ཐོག་མར་སྐུགས་སྡེའི་མ་སྟེང་དུ་མ་ཁྲིད་དགོས་པས་རང་སྡེའི་མ་བུ་ཁྲིད་མཁན། མ་རྟིང་བུ་རྟིང་གནོན་མཁན། མདའ་གཞུག་སོགས་སྔོན་གྱི་གྲོས་ཐོག་ལྟར་མདའ་སྡེའི་སྐུགས་ཡར་ལངས་པ་སྟེ། གྲོས་ཐོག་ནས་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བའི་མ་ཁྲིད་མཁན་སྐུགས་སྡེའི་མ་ཁྲིད་མཁན་གྱི་སྐུགས་ཡར་འབུད་དགོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་མ་རྟིང་གནོན་མཁན་ནས་མདའ་གཞུག་བར་རེ་རེར་སྐུགས་ཡར་ལངས་དགོས། སྤྱིར་བཏང་མདའ་པའི་གྲངས་ཀ་གྲོས་ཐོག་ནས་ཐག་བཅད་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། མ་མཐའ་ཡང་མདའ་སྡེ་རེ་ལ་མདའ་བ་བཅོ་ལྔའི་ཡན་དགོས་པ་དང་། ཆེས་མང་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མདའ་པ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ་ཁྱོན་མདའ་པ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་ཙམ་གྱིས་འཕེན་པའང་ཡོད། མདའ་པ་དང་མདའ་དཔོན་ཕུད། ད་དུང་ཁ་འགོ་བ། བསུ་མཁན། འགྲིག་པ་སོགས་ཀྱང་ཡོད། འཕེན་ཚུལ་ནི་མདའ་མོ་ཆ་གཅིག་ཟེར་བ་ལྟར། མདའ་པ་རེ་ལ་མདའ་ཆ་གཅིག་སྟེ་མདའ་གཉིས་ལས་མེད་ལ། མདའ་འཕེན་དངོས་སུ་མགོ་རྩོམ་ཉིན་གྱི་མདའ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ནི་མ་མདའ་ཡིན། མདའ་དང་པོ་དེ་སྐུགས་སྡེའི་མ་ཁྲིད་མཁན་གྱིས་འཕེན་ལ་མདའ་གཉིས་པ་ནི་རང་སྡེའི་མ་ཁྲིད་མཁན་གྱིས་འཕེན། མ་མདའ་ཕོག་ཀྱང་རུང་མ་ཕོག་ཀྱང་རུང་མ་བསུ་བྱེད་དགོས་ལ། སྐུགས་སྡེའི་མ་ཁྲིད་མཁན་གྱིས་མདའ་དང་པོ་འཕངས་ཏེ་མ་བསུ་བྱས་གྲུབ་རྗེས་ད་གཟོད་རང་སྡེའི་མ་ཁྲིད་མཁན་གྱིས་མ་མདའ་འཕེན་ཅིང་། དེ་ནི་རང་སྡེའི་མ་ཁྲིད་པ་ཡིན་པས་མ་བསུ་བྱེད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སྐུགས་སྡེའི་མ་ཁྲིད་མཁན་གྱིས་མདའ་རྗེས་མ་འཕེན་པ་ནས་མ་ལོངས་རེག་བར་གྱི་བསུ་བ་ལ་མདའ་བསུ་ཟེར་བ་ལས་མ་བསུ་ཞེས་མི་བརྗོད། སྤྱིར་མ་མདའ་ལྔ་བུ་མདའ་ལྔ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་ཁ་སྒང་ས་ཆ་ནས་མ་མདའ་ལྔ་དང་བུ་མདའ་གསུམ་སྟེ་ཉིན་གཅིག་ལ་མདའ་བརྒྱད་རྫོགས་པར་འཕེན་པ་ཡོད་ལ། འཁོར་ཐེངས་ངེས་གཏན་མཛད་དེ་སྐུགས་ཐག་གཅོད་པའང་ཡོད་པས་ད་ལྟ་སྔར་གྱི་མ་མདའ་ལྔ་དང་བུ་མདའ་ལྔ། ཉིན་གཉིས་ལ་འཕེན་ཅིང་འཁོར་ཐེངས་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་དེ་ཅུང་ཟད་བསྒྱུར་ཡོད། མདའ་རྩིས་ཚུལ་ནི་ཕན་ཚུན་ལེན་རེས(འདྲུད་རེས་ཀྱང་ཟེར)བྱས་ཏེ་ཐོག་མར་མདའ་ལྔ་སུ་ལོངས་ན་དེ་ནི་མ་ལོངས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་ཉིན་མདའ་ལྔ་སུ་སྔོན་ལ་ལོངས་ན་བུ་ལོངས་པ་ཡིན། ཉིན་གཅིག་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཕན་ཚུན་བགོས་ཏེ་འདྲ་མཉམ་འབྱུང་བའི་དུས་ཡོད་ལ། མདའ་འགྲན་གྱི་ཉིན་གཉིས་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཕན་ཚུན་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད། ལེན་རེས་སམ་འདྲུད་རེས་ནི་འབེན་འདྲའི་སྟེང་དུ་བབས་པའི་མདའ་དེ་དག་ལས་གང་ཞིག་འཇལ་མདེའུ་ལ་ཉེ་བ་དེ་མདའ་གྲས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ལ། བྱིངས་རྣམས་ནི་མདའ་དེས་བླངས་པའམ་དྲུད་པ་ཡིན། མཐོ་དམན་གྱི་དབྱེ་བ་མི་ཆོད་པའི་སྐབས་དང་འཕྲད་ན་ས་བསུབ་ཅེས་ཕན་ཚུན་སུ་ལའང་རྩི་རྒྱུ་མེད་པའི་སྒྲིག་ལམ་ཡོད། འཁོར་ཐེངས་གཅིག་ལ་རང་སྡེའི་མདའ་ལྔ་མདའ་གྲས་སུ་སོང་ན་མ་བཏབ་ཅེས་བརྗོད་ཅིང་། དེ་ལས་ལྷག་པ་བྱུང་ན་གྱོང་རྡོག་དང་བ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་མ་བུའི་གྲངས་འཕེལ་བར་མི་ཕན། འཇལ་མདེའུ་དེ་ཐོ་ལེའི་འོག་ལ་འཛུགས་པ་དང་དཀར་ཆག་དཀྱིལ་ལ་འཛུགས་པའི་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་དོ། །\n༤.མདའ་འབོད་དང་། མདའ་འགོག མདའ་བསུ་བྱེད་ཚུལ་ནི། རང་མདའ་འབོད་པ་དང་གཞན་མདའ་འགོག་པ། ཕོག་ན་བསུ་བ་བཅས་ལ་ཟེར། འབོད་ཚུལ་གྱི་ཉམས་ནི་དང་པོ་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་པའི་རང་སྡེའི་མདའ་པ་རྣམས་ཀྱིས་“མདའ་ལམ་ཕྱེ་བ”ཞེས་འཕེན་མཁན་གྱི་མཐོང་ལམ་མི་སྒྲིབ་པར་གྲལ་མགོ་ནས་རིམ་གྱིས་གྲལ་རྟིང་བར་པདྨའི་འདབ་མ་ལྟར་ཁ་དབྱེ་བ་དང་། ལག་ཁྱིམ་གྱེན་དུ་སྐོར་བ་སོགས་ཀྱི་ཉམས་བཏོད། འབོད་སྟངས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ“ཡ་སྐྱེན་པོ། མདའ་ཁ་དགྲ་ལྷ་ཝེར་མས་འཚོས། སྟེང་དུ་ཀ་བ་འཛུགས་འཛུགས་བྱོས”ལྟ་བུ་དང་། “ཐོག་ཕྲུག”དང“ཐོག་རྒོད།” “ད་ཡོད།” “ད་ལྟད་མོ་སྟོན་ཡ”ལ་སོགས་པ་འབོད་སྟངས་སྤྱི་འགྲོས་ཅན་ལས་བྱིངས་རྣམས་ནི་སྐབས་བསྟུན་དང་གང་དགེ་གང་ཤིས་བྱས་ཆོག མདའ་འགོག་བྱེད་སྐབས། སྔར་གྱི་པདྨའི་ཁ་དབྱེ་བ་ལྟ་བུའི་བསྟར་ཕྲེང་མྱུར་དུ་བསྡུས་ཏེ་མདའ་ལམ་དོག་པོ་བྱེད་པ་དང་། གཡས་ལག་ཁུ་ཚུར་འཆང་ཞིང་ཕ་རོལ་གྱི་དགྲ་ལྷ་ཝེར་མ་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་མཚོན་རྟགས་སུ་མཐེབ་ཆེན་ནང་དུ་དྲངས་ཏེ་སྐུགས་ཡའམ་སྐུགས་སྡེའི་མདའ་པའི་མགོ་ལ་ལག་པ་སྐོར་བ་སོགས་དང་། ཁ་ནས“ཕཊ”ཞེས་བརྗོད་ལ།འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལ“ཕཊ། ལམ་མེད། སྐལ་ཆད། མདའ་མོ་ལྟོང་ནས་ཆག ས་མདའ། གནམ་མདའ། རོ་མདའ། རྐང་བར་དུ་རྫིས”སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། སྤྱོའི་ཚིག་ཐལ་ཆེ་བ་ཕྱུང་བའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་ནའང་། ཕན་ཚུན་གྱི་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སེམས་ཁམས་ལ་གནོད་པའི་ཚིག་ལ་སྤྱིར་བཏང་འཛེམས་པ་ཡིན། བསུ་ཚུལ་ལ། མ་བསུ་བུ་བསུ། མདའ་བསུ་སོགས་ཡོད་པ་དང་། རྫིག་ཉམས་ཀྱིས་འཁོར་ཚུལ་དང་། དཔའ་ཉམས་ཀྱིས་འཁོར་ཚུལ། སྒེག་པའི་ཉམས་ཀྱིས་འཁོར་ཚུལ་སོགས་དང་། འཁོར་སྟངས་ནི་དགྲ་ལྷའི་དཔུང་བསྟོད་ཕྱིར་ལག་པ་དགུང་ལ་གཡུགས། ཕ་རོལ་གྱི་མགོ་འཕང་སྨད་ཕྱིར་རྐང་བས་ས་ལ་བརྡེག་འཆའ། སྐུགས་སྡེ་སྤ་ཀོང་ཕྱིར་ཁ་ནས་ཀི་སྒྲ་ལྡིར་བར་བྱེད་པ་དང་།འཁོར་དབྱིབས་ལ་ཁྱུང་ཆེན་དགུང་བསྟོད་དང་། གླ་བོ་མཆོངས་ལྡིང་། རྨ་བྱ་ནགས་འགྲོས་སོགས་འཁོར་མཁན་རང་ཉིད་ནས་ཉམས་འདོན་སྟངས་དང་། འཁོར་ལོ་གཡས་འཁོར། པདྨ་ཁ་དབྱེ། དཔལ་བེའུ་མདུད་པ། རྒྱལ་མཚན་དགུང་སྐོར་སོགས་འཁོར་མཁན་ནམ་མདའ་པ་སྤྱིའི་ཉམས་ཆ་འདོན་སྟངས་སོགས་མང་ངོ་། །\n༥.སྐུགས་ཡ་བསུ་བ་ནི། སྐུགས་རའི་འཐབ་ཡ་ཁྱིམ་གྱི་མགྲོན་ཡ་ཟེར་བ་ལྟར། སྐུགས་ར་ནས་ཕན་ཚུན་ལ་སྤྱོའི་ཚིག(མདའ་འཕེན་སྐབས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར)དང་། སྡིགས་མཛུབ། ཕཊ་སྐད་བཏང་བའི་སྐུགས་ཡ་དེ་ཁྱིམ་དུ་བསུ་སྐབས་མགྲོན་པོ་གལ་ཆེན་གྲས་ཀྱི་ཡང་ཆེན་དུ་བཞག་སྟེ་མགྲོན་བསུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་ལ། ཟས་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ། ཤ་མར་ཐུད་གསུམ། བཏུང་བ་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ས་ཆ་རང་གི་ཟས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྟར་མགྲོན་བསུ་བྱས་ཏེ་མགྲོན་ངོ་ལོན་དགོས་ཤིང་། ཁ་སྒང་ས་ཆ་ནས་ཟས་སྣ་བཤམས་སྟངས་ནི། བག་ཕྱེའི་སྐོར་ལ་ཐལ་གོར། ལག་འཁྱིལ། གོ་དམར། སོབ་སོབ། ཞལ་ཞལ། གྱོང་རྡོག གཡིས་སྐྱེམས། ཟངས་གོར། གོ་སྨིན་ཤིས་སོགས་དང་། མར་དང་རྩམ་པའི་རིགས་ལ། ནས་རྩམ། གྲོ་རྩམ། ཕྱེ་མར། ཕྱེ་འཕུར། ཟན་ཆང་། མར་སྤགས། འབྲས་ཆན། གྲོ་མའི་རྩམ་པ། གྲོ་མ་མར་ཁུ། འབྲས་སིལ་མར་ཁུ་བཅས་དང་། ཐུད་ལ་ཕྱེ་ཐུད་། སྲན་ཐུད། སྐྱ་ཐུད། གྲོ་མའི་ཐུད། ཕྱུར་ཐུད་སོགས། གཞན་འོ་ཐུག འོ་ཕྱུར། འོ་སྤྲི། ཞོ། འོ་མ། རྩམ་ཞོ། སྔོ་ཕྱུར་སོགས་རྗེན། བསྐོལ། བསྙལ། བསྲུབ། འཐག་སོགས་ཀྱི་གཡོ་སྲོལ་ཡོད་པ་རྣམས་དང་། དམར་ཟས་ཚགས་ཤ ལུག་ཤ ཕག་ཤ་སོགས་དང་། འཚོད་བསྲེག་བརྔོས་གསུམ་གྱི་གཡོས་ཐབས། ཤ་འཁེང་། ཤ་སྐམ། ཤ་རྩམ། ཤ་ཁུ། ཤ་ཐུག ཤ་འབྲས། ཤ་མོག ཚིལ་མགོ ཁྲག་གཡོས་མཆིན་ཁྲ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས། བུར་དཀར། བུར་སེར། བུར་ནག ཀ་ར། བྱེ་མ་ཀ་ར། རྡོ་ཀ་ར། སྦྲང་རྩི་སོགས་མངར་ཟས་ཀྱི་རིགས། སྐྱུར་ཐུག རྗེན་ཐུག གྲོ་ཐུག འབྲས་ཐུག ཤ་ཁུའི་ཐུག་པ་སོགས། ཤ་ཚོམ། ལ་ཕུག་ཚོམ་མ། ཀེའུ་ཚོམ་སོགས་ཚོམ་མའི་རིགས། ཇ་ཐང་། ཇ་བསྲུབས་མ།འོ་ཇ། ཆུ་དཀར། སྟར་ཇ་སོགས་བཏུང་བའི་བྱེ་བྲག ནས་ཆང་། རྒྱ་ཆང་། རྒུན་ཆང་། སིལ་ཆང་སོགས་ཅི་འཛོམས་ཕངས་པ་མེད་པས་མགྲོན་ངོ་ལོན་པར་བརྩོན་ཅིང་། ལྷག་པར་སྐུགས་ཡ་ཆང་གིས་ར་བཟི་བར་བཏང་ན་མགྲོན་བསུའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡང་མགྲོན་ཟས་སྡེར་ལ་ཕྱུར་ཅིང་སེའུ་བཅུའི་ལུས་ཚད་ཡོད་པའི་ཤ་སྡེར། གོ་སྡེར། སིལ་སྡེར། ཀ་སྡེར་སོགས་ཟས་རིགས་མང་པོ་བཤམས་ཏེ་སྐུགས་ཡར་ཟས་མགྲོན་གཏོང་ངོ་། །\nགསུམ་པ་རྩེད་སྟངས་ནི། སྐུགས་ཡ་བསུ་རྗེས་རང་སྡེའི་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར་མདའ་པ་རྣམས་གཞུང་ཁང་ངམ་གཏན་འཁེལ་གྱི་གནས་གང་ལེགས་ཤིག་ལ་ལྷན་དུ་འདུས་ཤིང་གྲལ་ལ་འཁོད་པ་དང་། སྡེ་མིས་མཐའ་སྐོར་བའི་དབུས་སུ་གླུ་གར་གྱི་དགའ་སྟོན་ལ་རོལ་བ་ཡིན། དེ་ལ་བཤད་པ། རྩེད་རིགས། གླུ། ལ་གཞས་བཅས་ཡོད་ཅིང་། བཤད་པ་དང་རྩེད་རིགས་གཉིས་མདའ་རྩེད་སྐབས་སུ་རྩེད་བྱའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་མིན་ལ།གླུ་ཁ་མཚར་དང་ཤགས་ཀྱང་སྲོད་ཀྱི་དུས་བྱོལ་ཐབས་ཙམ་ལས་འགྲན་བྱ་མཐར་ཐུག་མིན། རྩེད་བྱ་མཐར་ཐུག་ནི་རང་སྡེའི་མ་སྲུ་དང་སྐུགས་སྡེའི་མདའ་པས་ལ་གཞས་འགྲན་པ་དེ་ཡིན། དེ་ལ་བརྗོད་པ་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས“རྩེད”ཅེས་བྱ་ལ། མདའ་རྩེད་ཅེས་པ་ཡང་མདའ་འགྲན་དང་རྩེད་གཉིས་ལྷན་དུ་སྦྱར་བ་རེད། བཤད་པ་ལ་སྤྱིར་བཤད་པ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་མདའ་བཤད། སྟོན་བཤད།གྲལ་བཤད་སོགས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཅིང་། དེ་ལས་ཀྱང་མདའ་བཤད་གཙོ་ཞིང་དེ་ལ་མདའ་ཤིང་གི་བཤད་པ། སྒྲོ་བཤད། ལྟོང་བཤད། གཞུ་མཆོག་དཀར་གྱི་བཤད་པ། གཞུ་ཐིག་ཕྲ་མོའི་བཤད་པ་སོགས་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ཀྱང་དང་པོ་ཁ་མཚར་གྱིས་སྣེ་དྲངས་རྗེས་ད་གཟོད་བཤད་པ་ལས་མདའ་སྟོན་བསྡུས་སྐབས་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྩེད་མོར་མི་རུང་ལ་མཇུག་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་ཡང་མི་རུང་། རྩེད་རིགས་ལ་རིགས་མང་ཡང་གཙོ་བོ་ཆ་རྩེད། སུམ་རྩེད། བཞི་རྩེད། ཕོ་མོ་མཉམ་རྩེད་སོགས་ཡོད།\nགླུ་ལ་གཙོ་བོ་ཁ་མཚར་དང་ཤགས་པ་གཉིས་དང་། ཁ་མཚར་ལ་བསྟོད་གླུ། ཆགས་འཇོག དྲི་གླུ་སྨྲེང་གླུ་སོགས་དང་། དེ་ལ་གླུ་སྐད༢༠༠ལས་བརྒལ་བ་ལེན་ཐུབ་མཁན་ཡང་ཡོད། གླུ་ཤགས་ལ་ལབ་རྒྱག དྲི་གླུ། སྲིད་པ་སོགས་ཡོད་པ་ལས་སྲིད་པའི་ཆགས་རིམ། སྲིད་པའི་རང་འཐག་ཆ་བརྒྱད། སྲིད་པའི་བ་ཆུང་སོགས་བསྐལ་བའི་ཆགས་རིམ་གྱི་བརྗོད་དོན་འདུས་པ་ཡང་མང་པོ་འདུག\nལ་གཞས་ལའང་ལ་ཤགས་ཁྲོམ་པ་དགུ་སྐོར། ཟིལ་གནོན་སོགས་ཡོད་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་མདའ་རྩེད་སྐབས་སུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་ལ་ཤགས་ལེན་པའི་སྐབས་ཧ་ཅང་ཉུང་། དེ་ལ་རྩེད་མགོ་རྩོམ་པའི་སྐོར། རོགས་མཐུན་པའི་སྐོར། རོགས་དྲན་པའི་སྐོར། རོགས་འགལ་བའི་སྐོར།བདེ་མོ་འཇོག་པའི་སྐོར་སོགས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡོད་ཀྱང་། མགོ་རྩོམ་པ་དང་བདེ་མོའི་སྐོར་གཉིས་རྩེད་མགོ་དང་རྩེད་མཇུག་བྱེད་པ་ལས་བྱིངས་རྣམས་ལེན་སྟངས་དང་གནས་བབ་ལ་བསྟུན་པ་ལས་གོ་རིམ་ལ་ངེས་གཏན་ཆེན་པོ་མེད་དོ། །\nཁ་སྒང་ས་ཆའི་མདའ་རྩེད་ནི་སྡེ་བ་རེར་མཚོན་ན་ལོ་རེར་ཐེངས་གཅིག་ནས་གཉིས་ཙམ་ཡིན་ཅིང་། གོམས་སྲོལ་ལ་ཟས་དང་བཏུང་བའི་གོ་སྐབས་འཛོམས་པའི་ལོ་གསར་གཏོང་བའི་དུས་ཏེ། རྒྱལ་ལོའི་ནང་དང་། ལོ་ཏོག་གི་ལྗང་བུ་འབུས་ཤིང་མི་ཡི་ལུས་ལ་དཔྱིད་ཀྱི་དྲོད་རྒྱས་པ་བཞི(ལུགས་རྙིང)བའི་ནང་གཉིས་ནི་མདའ་རྩེད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཡིན་ཅིང་། དྲུག་པའི(ལུགས་རྙིང)ནང་ལ་མི་འཕེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འབྲུ་ལ་སྙེ་མ་རྒྱུགས་སྐབས་ཀི་ལྡིར་བྱས་ན་ལོ་ལ་ཐན་སེར་གྱི་གནོད་པ་འབྱུང་བ་འགོག་ཆེད་ཡིན་པར་སྨྲའོ། །མདའ་རྩེད་ཀྱི་དུས་ནི་སྤྱིར་བཏང་ཉིན་བཞི་དང་ཁ་སྒང་ས་ཆ་ནས་བུ་མདའ་གསུམ་ལས་མི་གཏོང་ཞིང་མ་ལོངས་རྗེས་མཇུག་མཐུད་དེ་གཏོང་བས་མ་བུ་ཉིན་གཅིག་སྟེ་ཁྱོན་མདའ་བཅུ་དྲུག་ཉིན་གཉིས་ལ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །\nམདའ་གཞུ་ལ་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད་དེ། མདའ་ལ་ལྕགས་མདའ། སྐྱེར་མདའ། སྨྱུག་མདའ་སོགས་མདའ་ཤིང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། རྒོད་སྒྲོ་མ་དང་། གླག་སྒྲོ་མ། ཁྲ་སྒྲོ་མ། འུག་སྒྲོ་མ་སྟེ་མདའ་སྒྲོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། གསེར་ལྟོང་མ། དངུལ་ལྟོང་མ། ཟངས་སྟོང་མ་སོགས་མདའ་ལྟོང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། གཞུ་ལ་ལྕགས་གཞུ། རྭ་གཞུ། སྨྱུག་གཞུ། ཤིང་གཞུ(ཀྱལ་རྟའི་གཞུ)སོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡོད་དོ།།\n①མདའི་རྒྱུ་ཆ་ལ། འཛེར་བས་མ་བཟུང་བའི་གསོམ་ཤིང་། རྒོད་སྒྲོ་དང་ཁྲ་སྒྲོ། གླག་སྒྲོ། འུག་སྒྲོ་བཞི་ལས་གང་རུང་། དཀར་སེར་དམར་ལྗང་སྔོ་སྟེ་དར་ཚོན་རྣམ་ལྔའི་གོས་སྐུད། གྲོ་ག མདེའུ། སྤྱིན། གསོ་མ་བཅས་སོ། །\n②རྭ་གཞུའི་རྒྱུ་ཆ་ལ། འབྲོང་རྭ་གཉིས། སྒལ་རྩ།(རྟ་བོང་ཁྱི་སོགས་གང་རུང་།) སྤྱིན། གྲོ་ག སྨྱུག་མ། ཆུ་སྲིན་པགས་པ། རྡོར་སྦ་སོགས།\nསག་བརྡར། ལེན་ཆེ་ཆུང་། སྦུ་གུ གྲི ། མེ་ཐུར།(ལྟོང་གཏོད་བྱེད་དམ་སྒྲོ་ཁ་གཏོད་བྱེད) ཁེ་གྲི། གཞན་ཐོ་ཆུང་། སྟེགས། སོག་ལེ་སོགས་དགོས་ཤིང་། ཁ་སྒང་ས་ཆ་ནས་ད་ལྟ་གཞུ་བཟོ་བའི་ལག་རྩལ་ཕལ་ཆེར་ཉམས་པས་ལག་ཆ་ཅི་ཡོད་ཇི་བཞིན་འབྲི་བའི་རྔོ་མ་ཐོགས་སོ། །\n༣. སྐུགས་ར་ལ། སྲིད་མ་མཐའ་ཡང་སྨི༡༥༠ཙམ་དང་ཞེང་སྨི༨༠ལྷག་ཡོད་པ། འཇལ་འབེན་གྱི་རྒྱུ་ས་རློན་ནམ་སྤང་ཤ། མཐོ་ལ༥༠cm_༧༠cmཡོད་པ། ཞབས་ཀྱི་ཞེང་ལ༣༠ cm_༥༠cmཙམ། སྙིང་གར་དཀར་ཆག དེའི་དཀྱིལ་དུ་མཇལ་མདེའུ། མཐའ་གསུམ་ལ་རྩི་ཏོག་གི་མཐའ་ཐིག ཐོ་ལེ་བཅས་ཡོད།\nམདའ་གཞུ་བཟོ་བའི་ལག་རྩལ་ནིི་རྒན་པས་གཞོན་བསླབ་དང་། ཕ་བུ་བརྒྱུད་ནས་སྤེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། ཁ་སྒང་ལ་ད་ལྟ་མདའ་སྡེ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཡོད་པ་ལས་གཞུ་མཁན་དང་མདའ་མཁན་ཅུང་མིང་གྲགས་ཡོད་པ་གཉིས་ཏེ།\nའབྲུག་རྒྱལ། སྐྱེ་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་མི་གསལ། ལོ་ངོ༦༠ལྷག་ལ་གཞུ་བཟོས། དགུང་ལོ༩༤སྟེང་འདས།\nཕག་མོ་ཚེ་རིང་། ༡༩༡༧ལོར་སྐྱེས་ཤིང་། ༡༩༨༠ལོར་འདས། ལོ་ངོ༢༠ལ་རྭ་གཞུ་བཟོས།\nརྣམ་རྒྱལ། ༡༩༤༥ལོར་སྐྱེས་་ཤིང་། ༡༩༩༩ལོར་འདས། ལོ་ངོ༤༠ལྷག་ལ་གཞུ་བཟོས།\nརྣམ་རྒྱལ། སྐྱེ་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་མི་གསལ། དགུང་ལོ༨༠ཙམ་ལ་འཚོ་གཞེས་གནང་། དགུང་ལོ༢༠ནས་བཟུང་སྟེ་མདའ་བསྟད།\nའབྲུག་བྱམས། ༡༩༡༩ལོར་སྐྱེས་ཤིང་། ༡༩༩༧ལོར་འདས། དགུང་ལོ༢༠ནས་བཟུང་སྟེ་མདའ་བསྟད།\nལྕགས་བྱམས། ༡༩༦༨ལོར་སྐྱེས། རང་ལོ༢༠ཙམ་ནས་བཟུང་མདའ་བསྟད་ཅིང་། ད་ལྟ་ཁ་སྒང་ཝ་རྒྱ་སྡེ་བ་ནས་འཚོ་གཞེས་གནང་མུས་སུ་ཡོད་དོ། །\n༡.གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ལྡན་པ། མདའ་རྩེད་དངོས་སུ་མ་བྱས་པའི་ཡར་སྔོན་ལ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་བསང་གསུར་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་དཔུང་བསྟོད་ཅིང་། དེ་ལ་དཀར་བསང་སྟེ་ཤུག་པ། བ་ལུ། མཁན་པ། བཟང་དྲུག ཕྱེ་མར་རྩམ་གསུམ་གྱི་བསང་ཆེན་གཏོང་ལ། སེམས་ཅན་ར་ལུག་སོགས་བསད་དེ་དམར་བསང་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད་པས་མདའ་རྩེད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་ལ་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་སམ་བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་འདུས།\n༢. གནའ་རབས་ཀྱི་དམག་མི་གཡུལ་ལ་ཆས་པའི་རྣམ་པ་ལྡན་པ། མདའ་རྩེད་ལ་མ་ཕེབས་པའི་ཡར་སྔོན་ལ་མདའ་པ་རྣམས་བསང་བཏང་བའི་བསང་ཁྲིའི་མཐའ་སྐོར་དུ་གྲལ་དུ་བསྒྲིགས་ཏེ་དགྲ་ལྷ་འགོད་པ་དང་། སྐུགས་ར་ལ་སླེབས་སྐབས་སྐུགས་ཡ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཀི་བསྭོ་སྒྲོགས་པ། མདའ་འཕེན་སའི་གནས་ལ་སྐུགས་ར་དང་། འཕེན་ཡ་ལ་སྐུགས་ཡ། འཇལ་འབེན་ལ་འབེན་དགྲ་ཞེས་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཆ་ནས་གཡུལ་སའི་མིང་གཡར་བ་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་ལ། མདའ་འགོག་གི་སྐབས་སུ“ཕཊ”ཞེས་འགྱེལ་བའི་བརྡ་གཏོང་བ་སོགས་ལས་གནའ་རབས་བོད་དམག་གཡུལ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་མངོན་ཡོད།\n༣. ལྟད་མོའི་རྣམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ཆེ་བ། ཁ་རྒྱུན་ལ་འབྲོག་པའི་སྐྱ་རྩལ་དང་རོང་བའི་མཐེབ་རྩལ་ཞེས་འབྲོག་པས་རྟ་རྒྱུགས་འགྲན་པ་དང་། རོང་བས་མདའ་མཐེབ་རྩལ་འགྲན་པ་གཉིས་བོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡིན་ལ། མདའ་རྩེད་ཀྱི་སྐུགས་རའི་སྲིད་ལ་མ་མཐའ་ཡང་སྨི༡༥༠ཡན་དང་། ཞེང་ལ་སྨི༨༠ལས་ལྷག་པ་དགོས་པས་དེའི་མཐའ་སྐོར་གཡས་གཡོན་ནས་ལྟ་མཁན་གྱིས་ལྟད་མོར་བལྟས་ཆོག་ཅིང་།གཟབ་རྒྱས་ལྡན་པའི་ལྟད་མོ་བ་འདི་ལ་མི་ལྔ་སྟོང་ལྷག་གིས་ལྷན་དུ་ལྟད་མོར་བལྟས་ཆོག་ལ། རང་ཕྱོགས་ཀྱི་མདའ་བསུ་དང་གཞན་ཕྱོགས་ཀྱི་མདའ་འགོག་གི་འུར་སྒྲའི་ཁྲོད་མདའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་མདའ་མཐེབ་བསྡུས་སྐབས་ཀྱི་གཟུར་ཁྱད་མེད་པས་སྤྱིར་འབེན་དུ་ཕོག་དཀའ་བ་དང་། ཕོག་ཀྱང་མདའ་བཅུ་མདའ་གཅིག་གིས་ལེན་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པས་མདའ་མཁན་དང་ལྟ་མཁན་སུ་ལའང་ཁོག་དཔུང་དང་ལ་རྒྱ་སྐྱེས་པས་གཟབ་རྒྱས་ལྡན་མོའི་རྣམ་པ་ལྡན།\n༤.རྫིག་ཉམས་དང་དཔའ་ཉམས་ཀྱི་འཁོར་ཚུལ་སྣ་ཚོགས། མདའ་བསུ་དང་། མ་བསུ། བུ་བསུའི་འཁོར་ཚུལ་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ལ། ལག་པ་དགུང་ནས་གཡུགས། རྐང་བས་ས་ལ་བརྡེག་པའི་ཁྱུང་ཆེན་དགུང་བསྟོད། གླ་བོ་མཆོངས་ལྡིང། རྨ་བྱ་ནག་འགྲོས་སོགས་ཀྱི་འཁོར་སྟངས་དང་། འཁོར་ལོ་གཡས་འཁོར། པདྨ་ཁ་དབྱེ། དཔལ་བེའུ་མདུད་པ། རྒྱལ་མཚན་དགུང་སྐོར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པའང་ཡོད་པས་མདའ་བསུའི་ཉམས་འགྱུར་ལ་རྫིག་ཉམས་དང་དཔའ་ཉམས་སྣ་ཚོགས་ལྡན་ནོ། །\n༥.གོས་རྒྱན་མེ་ཏོག་སྡིངས་ཆ། མདའ་རྩེད་སྐབས་མདའ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རིགས་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བོད་ལྭ་བོད་ལྷམ་བོད་ཞྭ་སོགས་གྱོན་དགོས་པར་མ་ཟད། (བོད་ལྭ་མ་གྱོན་པར་རྒྱ་ལྭ་གྱོན་མཁན་ལ“གཅེར་བུ”ཞེས་བརྗོད་ལ། མདའ་ལྷ་མི་འཁོར་བ་སྟེ་འབེན་ལ་མི་ཕོག་པའི་ཤོད་ཚུལ་ཡོད)ལྟད་མོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་གོས་རྒྱན་གྱི་རིགས་ཅི་ཡོད་བཏགས་ནས་ལྟད་མོ་བྱེད་པ་དང། མདའ་རྩེད་ཀྱི་སྔོན་དུ་བོད་ལྭ་བོད་རྒྱན་མེད་པའི་སྟག་ཤར་མ་སྲུ་ཚོ་ལ་ཆེད་དུ་གྱོན་གོས་གསར་བ་བསྒྲིགས་པའི་སྲོལ་ཡོད་པས་མདའ་རྩེད་སྐབས་མདའ་པ་མ་གཏོགས་ལྟད་མོ་པ་དག་གིས་ཀྱང་གོས་གསར་བགོ་པས་སྐུགས་རའི་མཐའ་སྐོར་ལ་གོས་རྒྱན་གྱི་མེ་ཏོག་གད་ཡོད།\n༦.མགྲོན་བསུའི་བཟའ་བཏུང་རྒྱ་མཚོ། མདའ་རྩེད་གྲུབ་རྗེས་གཉེན་ཚང་གིས་རང་གི་སྐུགས་ཡར་བཟའ་བའི་རི་རབ་དང་བཏུང་བའི་རྒྱ་མཚོ་བསྐྱིལ་ཏེ་ཟས་མགྲོན་བྱེད་དགོས་ལ། ཟས་ལ་ཤ་མར་ཐུད་གསུམ། དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་སོགས་དང་། ད་དུང་མ་སྲུ་ཚོའི་རང་གི་ལག་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོས་པའི་ཟས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྡེར་ཁ་བཤམས་པ་དང་། བཏུང་བ་ཇ་ཆང་སོགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་སྐྱིལ་དགོས་པས་མདའ་རྩེད་ཀྱི་དུས་ནི་བཏུང་བ་རྒྱ་མཚོ་དང་། ལོ་གསར་གཉིས་པའི་དུས་ཡིན།\n༧.གླུ་གར་འགྲན་པའི་དོ་ར། ཉིན་མོའི་མདའ་འགྲན་གྲུབ་རྗེས་ནས་གླུ་གར་འགྲན་པའི་མདའ་སྟོན་གྱི་དུས་ཡིན་ལ། གླུ་འགྲན་གྱི་ནང་དོན་ལ། ཁ་མཚར་འགྲན་པ། གླུ་ཤགས་འགྲན་པ། རྩེད་རིགས་འགྲན་པ། ལ་གཞས་འགྲན་པ་བཅས་དང་། གཞན་ཡང་མདའ་བཤད། གྲལ་བཤད་སོགས་བཤད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་ཡོད་ལ། གླུ་གར་ལ་རོལ་བའི་དུས་ཡུན་འདི་རིང་ན་ཕྱི་ཉིན་ནམ་གསལ་རེག་བར་བྱས་ཆོག་པས་མདའ་རྩེད་ནི་གླུ་དང་གར་གྱི་དོ་ར་ཞིག་ཡིན་ནོ། །\n༨.མདའ་རྩེད་ཀྱི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་ལ་རྟགས་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོས་ལ་སྣུམ་གྱིས་ཟིན་པ་ལྟར་ཡོད་པ། མདའ་རྩེད་ནི་སྤྱིར་རྩེད་མོའི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཡིན་ནའང་། མདའ་རྩེད་ཀྱི་ཐོག་མའི་བྱེད་སྒོ་ནས་མཇུག་མདའ་སྟོན་གྲུབ་རེག་བར་དུ་མདའ་པ་དང་མདའ་དཔོན། འགྲིག་པ། ཁ་འགོ་བ་གཙོ་བྱས་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ལྟད་མོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟགས་དང་རྟེན་འབྲེལ་མ་ནོར་བར་བྱེད་དགོས་ལ།མདའ་བ་ལ་མཚོན་ན། ཐོག་མའི་གྲོས་མགོ་བཏོན་ཏེ་རང་ཉིད་མདའ་བའི་གྲས་སུ་བསྡུས་པའམ། ཡང་ན་དགྲ་ལྷ་བཀོད་པ་ནས་རང་གི་བུད་མེད་ཀྱི་གམ་ནས་མི་ཉལ་བ་དང་། སྐུགས་རར་བསྐྱོད་སྐབས་མདའ་མགོ་མཇུག་སློག་སྟེ་མི་འཛིན་པ། མདའ་འཕེན་སྐབས་གཞུ་ཁ་སྐུགས་ཡར་མི་གཏོད་པ། མདའ་བསུ་སྐབས་ཐང་ལ་འགྱེལ་བ་སོགས་ལ་གཟབ་པ། མདའ་བ་ནང་ཕན་ཚུན་མཐུན་སྒྲིལ་བྱེད་པ། ཟས་ལ་མཆོད་ཁ་ཡོད་པ།གོས་གཙང་མ་གྱོན་པ(གཙོ་བོ་འགོངས་ཡུག་མི་འཆོར་བ)རྒྱུན་དུ་ཤུག་བདུག་བྱེད་པ། གཏམ་དང་ཁ་མཆུ་ལ་འཛེམས་པ་སོགས་རྟགས་དང་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བརྟག་པ་དང་སྲུང་བ་བཅས་སོ། །\n༡.མདའ་རྩེད་ལ་གནའ་རབས་ཀྱི་རིག་གནས་བསྐྱར་གསོན་གྱི་རིན་ཐང་ཡོད་པ། མདའ་རྩེད་དར་ནས་ད་སྔའི་བར་མ་མཐའ་ཡང་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་སོང་ཡོད་ལ། མདའ་རྩེད་ཀྱི་ཐོག་མའི་བྱེད་སྒོ་ལ་ཅུང་ཟད་གསང་བའི་སྒོ་ནས་དཀར་བསང་དང་དམར་བསང་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡོད་ལ། དམར་བསང་ནི་གདོད་མའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་སམ་བོན་ཆོས་ལ་དར་བ་ཞིག་ཡིན་མོད། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས“བོན་ལྷ་དམར་མཆོད།” “ཡུ་མོ་བྱིན་བྲེག”ལྟ་བུའི་དམར་བསང་བཀག་སྟེ་རྒྱུན་བཅད་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་མདའ་རྩེད་ཁྲོད་དུ་ད་དུང་ར་ལུག་གསུར་ལ་ཕུད་པའི་སྲོལ་དེ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་དང་། མདའ་རྩེད་ནི། དང་པོ་དམག་སྦྱོང་གི་ཆ་ལས་དར་བ་ཡིན་པས། མདའ་རྩེད་ཀྱི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་ལ་གནའ་རབས་དམག་འཐབ་ཀྱི་ནང་དོན་མང་པོ་ལྡན་པས་མདའ་རྩེད་ནི་སྔོན་གྱི་བོད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅིག་མ་ཉམས་གསོན་པོར་གནས་པའི་དཔང་རྟགས་དང་། བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་དང་སེམས་ཁམས་སོགས་ཞིབ་འཇུག་གཏོང་བ་ལ་རིན་ཐང་མི་དམན་པ་ལྡན།\n༢.མདའ་རྩེད་ལ་ཐོག་མའི་བྱེད་སྒོ་ནས་མདའ་སྟོན་བར་གྱི་བརྗོད་སྙིང་གསུམ་འདུས་པས་དམངས་སྲོལ་གྱི་ཕུང་བོ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་བྱ་འགུལ་ཅིག་ཡིན། མདའ་རྩེད་ལ་དཀྱུས་ཕྱོགས་ནས་བལྟས་ན་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས། བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས། གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས། དེང་རབས་རྩེད་མོ་བཅས་ལྷན་དུ་འདུས་པའི་ཕུང་བོ་ཞིག་ཡིན་པས་ལོ་རྒྱུས་རིམ་འགྱུར་གྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་དང་། འཕྲེད་ཕྱོགས་ནས་བལྟས་ན། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ། ལུས་རྩལ། གླུ། གཞན་ཡང་ཟས་རིགས། གོས་རྒྱན་བཅས་ངོམས་པའི་ཕུང་བོ་ཞིག་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ལུས་རྩལ་དང་། གླུ་གཞས། ཟས་རིགས་གོས་རྒྱན་སོགས་དམངས་སྲོལ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏོང་བར་རིན་ཐང་མི་དམན་པ་ལྡན་ནོ། །\n༣.མདའ་རྩེད་ལ་སྡེ་བ་འགྲིག་མཐུན་ཡོང་བའི་དགོས་གལ་ལྡན་པ། བོད་ས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མི་རྣམས་ལ་ལུང་དུ་གནས་པས་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་ཚོས་དཔྱད་པ་ལྟར་ན། བོད་ཀྱི་མིང་འདི་ཡང་དང་ཐོག་ལ་ལུང་ཁུག་ཀྱོག་ཏུ་གནས་པས་ཕན་ཚུན་བརྡ་གཏོང་སྐབས་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་འབོད་པས(བོད་ནི་འབོད་པའི་དོན)བོད་ཅེས་ཐོགས་པར་བཤད། མདའ་རྩེད་ནི་ལྟད་མོ་པའི་ཤོང་རྒྱ་ཆེས་ཆེ་བའི་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོ་ཞིག་གམ།ཡང་ན་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་མཉམ་སྤྲོའི་འདུ་འཛོམས་ཤིག་ཡིན། མཉམ་འཛོམས་འདི་ནི་ལ་ལུང་ཁུག་ཀྱོག་ནས་རང་དགར་ལྷན་དུ་བསྡུས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་མདའ་སྡེ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀྱི་མཛའ་འབྲེལ་སྟེང་ནས་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མདའ་རྩེད་སྟེང་ནས་རང་རང་གི་སྐུགས་ཡ་ཁྱིམ་ལ་བསུ་བ་དང་། སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ལ་མདའ་སྟོན་ཏེ་ཟས་ཀ་ར་བུ་རམ། དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ། ཤ་མར་ཐུད་གསུམ། བཏུང་བ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀྱིས་མགྲོན་བྱེད་པས་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་ཐུབ། མདའ་རྩེད་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་ལྟད་མོ་པ་ཕན་ཚུན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ངོ་མི་ཤེས་པ་ངོ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ངོ་ཤེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པས་མདའ་རྩེད་ལ་སྡེ་བ་འགྲིག་མཐུན་ཡོང་བའི་དོན་སྙིང་ལྡན་ནོ། །\n༤.མདའ་རྩེད་ལ་བོད་ཀྱི་གླུ་རྩེད་རིགས་འཕེལ་བའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ། མདའ་རྩེད་ཀྱི“རྩེད”ནི་གླུ་རྩེད་རིགས་ལ་གོ་བ་དང་།མདའ་རྩེད་སྐབས་ཀྱི་གླུ་ལ་ཁ་མཚར། ཤགས་པ། རྩེད་རིགས། ལ་གཞས། བཤད་པ(མདའ་བཤད)སྟེ། དེ་རེ་རེ་ལའང་ནང་གསེས་མང་པོ་དང་། གླུ་སྐད་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་ལ་ལོངས་པ་བཅས་ཡོད་པ་དང་། མདའ་རྩེད་སྐབས་ཀྱི་གླུ་རྩེད་ནི་ཁྲོམ་པ་གྲལ་ལ་བསྡུས་ཏེ་རྩེད་མོ་ཙམ་སྟོན་རྒྱུ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། མདའ་སྡེ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀྱི་གླུ་རྩེད་ཀྱི་འགྲན་སྡུར་ཞིག་ཡིན་པས་མདའ་བ་རྣམས་དང་མ་སྲུ་ཚོས་སྔ་མོ་ནས་གླུ་སྦྱོང་དགོས་ལ། གླུ་སྦྱངས་ཏེ་ཁོག་དཔུང་མི་འཆོར་བ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་པས་མདའ་རྩེད་ལ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གླུ་རྩེད་འཕེལ་བའི་དོན་སྙིང་ཆེན་པོ་ལྡན་ནོ།།\n༥.བཟའ་བཏུང་རིག་གནས་དང་། གོས་རྒྱན་རིག་གནས་འཕེལ་བའི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་པ། མདའ་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་མདའ་སྟོན་བྱེད་སྐབས་མ་སྲུ་ཚོས་རང་རང་གི་འཇོན་ཐང་དང་ལག་རྩལ་ཕུད་དེ་ཟས་རིགས་སྣ་ཚོགས་གཡོས་སྦྱོར་བྱེད་དགོས། དེ་ལ་བོད་རང་གི་ཟས་རིགས་གཡོས་སྦྱོར་གྱི་རྨང་གཞི་སྟེང་དེང་སྐབས་ཀྱི་ཟས་རིགས་གཡོས་སྦྱོར་གྱི་ལག་རྩལ་བསླབ་སྟེ་མགྲོན་པོར་ཟས་སྣ་མང་པོས་མགྲོན་བྱེད་ཅིང་།མདའ་རྩེད་སྐབས་མདའ་བས་དགྲ་ལྷ་འཁོར་གསུམ་ཚང་བའི་ལྭ་བ་གྱོན་པ་མ་ཟད། ལྟད་མོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་རང་ལ་གང་འབྱོར་གྱི་ལྭ་བ་གྱོན་པ་དང་། གཡུ་བྱུར་གསེར་དངུལ་གྱི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་པས་མདའ་རྩེད་ནི་བཟའ་བཏུང་རིག་གནས་དང་། གོས་རྒྱན་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་དོན་སྙིན་ཆེན་པོ་ལྡན།\n༦.མདའ་གཞུའི་བཟོ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་། བོད་ཀྱི་མདའ་གཞུ་བཟོ་ཚུལ་ནི་བོད་རང་གི་ས་བབ། ཆ་རྐྱེན། གོམས་སྲོལ་བཅས་ཀྱི་དབང་གིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཅིང་། མདའ་གཞུའི་བཟོ་ཚུལ་ཡང་དང་པོ་སླ་ས་ནས་རིམ་པར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྡན་ཏེ། ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་ལག་ཆ་ལེན། སག་བརྡར། མེ་ཐུར་ལ་སོགས་པས་སྤྱིར་བཏང་མ་ཡིན་པའི་མགྱོགས་ཚད་དུས་ཚོད་རེར་སྤྱི་ལེ༨༠༠ལ་བསྐྱོད་པའི་མདའ་བཟོ་ཐུབ་པ་དང་། འབྲོང་རྭ། སྒལ་རྩ། གྲོ་ག ཆུ་སྲིན་པགས་པ་བཅས་རྒྱུ་ཆ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཀོལ་ནས་འཕེན་ཚད་སྨི༢༠༠ནས་༤༠༠བར་སླེབས་ཐུབ་པའི་གཞི་བཟོ་ཐུབ་པ་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་སྟབས་བདེ་ལག་རྩལ་ཁྲོད་ཀྱི་ནོར་བུ་ཞིག་ཡིན་པས། མདའ་གཞིའི་བཟོ་རྩལ་ལ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བཟོ་རྩལ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ལྡན་ནོ། །\nཁ་སྒང་ས་ཆའི་མདའ་རྩེད་ནི་བོད་ཀྱི་མདའ་རྩེད་ཁྲོད་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཞིང་། དེ་ཡང་གྲོ་ཚང་ལུང་བདུན་དང་དཔའ་ལུང་ཁ་སྒང་གི་མདའ་རྩེད་ནི་ཨ་མདོ་མདའ་རྩེད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་མཚོ་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་མང་འབའ་བྱ་གསུམ། ཆབ་འགག ས་གྲུ་བཞི་སོགས་དང་། མཚོ་བྱང་གི་དུར་ལམ་སོགས་ལ་གནས་པའི་རོང་སྡེ་རྣམས་ནི་གྲོ་ཚང་། དཔའ་ལུང་ཁ་སྒང་བཅས་ནས་མཆེད་པ་དང་། དེ་དག་གི་མདའ་རྩེད་ཀྱང་གྲོ་ཚང་ཁ་སྒང་སོགས་ཀྱི་མདའ་རྩེད་བྱེད་སྲོལ་རྒྱུན་མཐུད་ཡོད་པས་ཁ་སྒང་མདའ་རྩེད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་མདའ་རྩེད་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་བྱས་རྗེས་བསྐྲུན་ཡོད། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱང། དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་ནས་བདུན་ཅུ་བར་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་དབང་གིས་ཁ་སྒང་ས་ཆའི་མདའ་རྩེད་མཚམས་བཞག་པའམ་ཡང་ན་མདའ་རྩེད་སླ་བཅོས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁ་སྒང་མདའ་རྩེད་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཉེན་ཁར་རེག ཡིན་ནའང་། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བ་ནས་ཁ་སྒང་མདའ་རྩེད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སླར་གསོ་བྱས་ཤིང་། ད་ལྟ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་ཀྱིན་ཡོད་མོད། མདའ་རྩེད་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་མཐའ་དག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སླར་གསོའམ་ཡང་ན་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ད་དུང་གེགས་རྒྱ་མི་ཆུང་བ་ཐེབས་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་གཤམ་གྱི་ཕྱོགས་འགའ་ནས་མཚོན་ཐུབ་སྟེ།\n༡. ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་བའི་ལོ་དཀྱིལ་ནས་ཧ་ལམ་ལོ་རབས་བདུན་ཅུ་བའི་མཇུག་སྟེ་ལོ༢༠ལ་ཉེ་བའི་བར་མདའ་མཚམས་བཞག་པའམ། ཡང་ན་མདའ་རྩེད་སླ་བཅོས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡེ་བའི་སྔོན་གྱི་མདའ་བ་རྣམས་སྐུགས་ར་ལས་ངལ་གསོས་པ་དང་། གཞོན་རབས་རྣམས་ལ་མདའ་རྩེད་རྒྱུན་མཐུད་མ་ཐུབ་པས་མདའ་རྩེད་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཉེན་ཁ་བཟོས་ཡོད།\n༢. མདའ་མཁན་དང་གཞུ་མཁན་ཇེ་ཉུང་ནས་ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་བ་དང་། (༢༠༠༦ལོའི་ཟླ༩པར་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་ཁ་སྒང་ས་ཆ་ལ་གཞུ་མཁན་གྱི་རྒྱུད་ཆད་འདུག) ད་ལྟ་ཞལ་བཞུགས་གནང་བའི་ཁྲོད་ནས་ལ་ལ་ལོ་རྒས་ཏེ་རང་གི་ལག་རྩལ་ཕྱི་རབས་པར་སྤེལ་བའི་ནུས་པ་མེད་པ་དང་། ལ་ལ་ལོ་གཞོན་པས་རྒན་པའི་ལག་རྩལ་ཇི་བཞིན་སློབ་མ་ཐུབ་པ། འཚོ་བ་གསར་བ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་གཞོན་རབས་རྣམས་ལ་མདའ་མཁན་གྱི་ལག་རྩལ་སློབ་པའི་འདུན་པ་ཞན་པ་དང་བོད་ཀྱི་མདའི་རིག་གནས་ཀྱིི་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་གནས་སུ་ལྷུང་བས། མདའ་ཕྱོགས་ཇེ་ཞན་དུ་གྱུར་ཡོད།\nདེ་བས་ང་ཚོས་རང་རེའི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་འདི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ལ། དེ་ལ་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་དགོས་པར་མ་ཟད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱབ་རོགས་དང་། འདིའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆེད་ལས་མི་སྣ་དང་བོད་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་ཐུགས་བློ་དཀར་བའི་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་མཉམ་སྒྲིལ་བྱེད་དགོས་པ་གཞིར་བཅས། ཐོག་མར་ད་ལྟ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་སུ་གྱུར་བའི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་སྙིང་དོན་ཙམ་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ལ་གྲོས་སུ་འདེབས་ན།\n༡.སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་ཁ་སྒང་ས་ཁུལ་ལམ། བོད་ཀྱི་མདའ་རྩེད་རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། གནས་སྟངས་། འགྱུར་ལྡོག་གི་གོ་རིམ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་བསྡུ་རུབ་བྱེད་པ། གལ་ཆེའི་ཡིག་རིགས་ཡིག་ཚགས་སུ་ཉར་བ། ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་པར་དུ་བསྐྲུན་པ།\n༢.མདའ་གཞུ་བཟོ་བའི་ལག་རྩལ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་། མ་ཉམས་གོང་འཕེལ། མདའ་མཁན་དང་གཞུ་མཁན་གྱི་འཛིན་གྲྭ་བསྒྲུབས་ཏེ་ལག་རྩལ་བརྒྱུད་འཛིན་དང་མཐོར་འདེགས་བྱེད་པ།\n༣. མདའ་མཁན་གྲགས་ཅན་དང་། གཞུ་མཁན་གྲགས་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྡུ་རུབ་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ལོ༡༩༤༩ལོ་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་མདའ་སྡེ་སོ་སོའི་མདའ་རྩེད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡེ་གེར་བཀོད་དེ་ཚགས་ཡིག་ཏུ་ཉར་པའམ་དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་པ།\n༤. མདའ་རྩེད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་རྒྱུན་སྲོལ་མ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩེད་མོའི་རྣམ་གྲངས་དང་། གླུ་སྐད། ལ་སྐད། རྩེད་རིགས་ཀྱི་སྐད་སོགས་སྒྲ་ལེན་པ། མདའ་རྩེད་ཀྱི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་བརྙན་དུ་བསྡེབས་ཏེ་བཀྲམས་པ།\n༥. འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་ལ་ཆེད་དུ་ཞུས་ཏེ་ཁ་སྒང་མདའ་རྩེད་འདི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དངོས་རྫས་མ་ཡིན་པའི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་དུ་བཞག་ན་ད་གཟོད་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཁྱད་ནོར་འདི་མི་ཡི་ཁྲོད་དུ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཐུབ་བོ། །


ཡོང་ཁུངས།：མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ། སྤེལ་དུས།：2017-09-28 15:28 རྡེབ་ཚད།：4733\nཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ།(མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན། མཚོ་སྔོན། ཟི་ལིང་། 810007)\nནང་དོན་གནད་བསྡུས། འདིར་དུས་སྐབས་གསར་བའི་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སློབ་མར་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་གཏོང་སྟངས་ཁྲོད་གནས་པའི་གནད་དོན་དང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ། ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བར་སློབ་སྦྱོང་དང་ཤུགས་སྣོན་དགོས་ཚུལ་སོགས་གླེང་བ་བརྒྱུད་དེ། སློབ་མའི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བར་ཤུགས་སྣོན་བྱེད་དགོས་ཚུལ་གླེང་ཡོད།\nབརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བ། མི་རིགས་སློབ་ཆེན། སློབ་མ། གཏོང་ཐབས། རྩོམ་ཡིག་འབྱོར་ཉིན། 2017-02-12\nརྩོམ་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ། ཕོ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་གི2015ལོའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ། 〖 དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས། G41 ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་། རྩོམ་ཡིག་སྒྲིག་ཨང་། 1005-2089(2017)02-125-05  སྤྱི་ལོ2016ལོའི་ཟླ12པའི་ཚེས7ནས8ཉིན། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་ཚོགས་འདུ་བསྡུས་པ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཚོགས་འདུ་ཐོག་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་གནང་སྟེ། རྣམ་པ་གསར་བའི་འོག་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བར་ཤུགས་སྣོན་དང་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་པར་རེ་བ་བཏོན་པ་དང་བཀོད་འདོམས་བྱས་པ་རེད། ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུ་ནི་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པའི་དགོངས་དོན་ལ་ལག་ལེན་དཔྱིས་ཕྱིན་བྱེད་པའི་ཚོགས་འདུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེ་ནི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་བཅོས་སྒྱུར་དང་འཕེལ་རྒྱས། ཏང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ལྟ་བུའི་གལ་ཆེའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་དང་། དེས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་སྲོག་ཤིང་ཡིན་པའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བར་མཐོང་ཆེན་དང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་མངོན་གསལ་སྒོས་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་བོ་ཞིག་བསྟན་པ་དང་། སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བཏང་སྟེ་སློབ་གྲྭ་དང་སློབ་གསོ་སྡེ་ཁག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམ་བློ་གཅིག་གྱུར། ཤེས་རྟོགས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་དམིགས་བསལ་རང་བཞིན་དང་དགོས་གལ་རང་བཞིན། དངོས་ཡོད་རང་བཞིན་ལ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་གི་སློབ་གསོའི་ཁ་ཕྱོགས་ལག་ལེན་ཏུ་བསྟར་དགོས་པའི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་སྟེ། མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་གཏོང་བ་རྩ་བར་འཛིན་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་རྩ་བ་ཇེ་བརྟན་དུ་བཏང་སྟེ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་མའི་བསམ་བློའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས།\nརང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་ནི་མཐོ་རིམ་སློབ་གསོའི་ཁྲོད་ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་སློབ་གསོའི་མ་ལག་གི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་མི་རིགས་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་ལ་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དང་དངོས་འབེབས་སྒོས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལམ་ཕྱོགས་ལ་བསྙེགས་ཏེ། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ལྟ་བ་ལག་ལེན་དང་སློབ་སྦྱོང་མཐའ་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་མི་རིགས་སློབ་གསོའི་སྲིད་ཇུས་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལམ་ཉག་གཅིག་ཡིན། རང་རྒྱལ་གྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་བསམ་བློའི་ཁྱེར་སོ་དང་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་། སློབ་གསོའི་སྤུས་ཚད་ནི་ཐད་ཀར་རང་རྒྱལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བྱ་གཞག་གི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ནང་སྒོས་སུ་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་ནི་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་དང་ལག་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་སྟེ། དེའི་བསམ་བློའི་དམིགས་ཚད། ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི། རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ་སོགས་ཕྱོགས་མང་བོ་ནས་བལྟས་ཚེ། ཆེས་གལ་ཆེ་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། འོན་ཀྱང་དུས་སྐབས་གསར་བའི་འཕེལ་འགྲོས་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་ཁྲོད་རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་ཁག་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སློབ་མའི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བ་དེ་དེ་འདྲའི་ཚད་ལྡན་མིན་པ་དང་ཅུང་བག་ལ་ཞ་བའི་གནས་སུ་ལུས་ཡོད་ལ། སློབ་གྲྭ་དང་སྡེ་ཁག་སོ་སོ། འགོ་ཁྲིད་ཚོས་འདིའི་ཐད་དུ་གཙིགས་ཆེན་མི་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ན་བྱེད་ཐབས་སོགས་མི་འདང་བ་དང་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སོགས་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ལ། ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྟངས་དེ་ཡང་ཆིག་རྐྱང་བྱེད་ཐབས་མ་གཏོགས་སྣ་མང་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ཉུང་བས། སློབ་མར་དུས་སྐབས་གསར་བའི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་དགོངས་དོན་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་། ཏང་སྲིད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་བརྒྱུད་བསྒྲགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཀྱང་ནུས་ཚད་ཞན་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་སོགས་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ལ། དེ་བས་སློབ་གསོ་གཏོང་སྟངས་དང་སློབ་གསོའི་ཐབས་ལམ། དོ་དམ་གྱི་ནུས་པ། ཤེས་བྱ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཞན་པའི་དབང་གིས་སློབ་མའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ཞན་པ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མིག་རྒྱང་ཐུང་བ། ཤེས་བྱའི་བྱང་ཚད་ཞན་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་བྱུང་ཡོད། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་བསྟན་དོན། "སློབ་མ་ཡོངས་ལ་ཁ་གཏད་དེ་ཡང་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་དང་། མི་ཚེ་ལྟ་ཚུལ། རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ་བཅས་སེམས་ལ་ཆགས་པར་རོགས་འདེགས་བྱས་ཏེ། ཀུན་སྤྱོད་དམ་སེམས་པའི་འཇོན་ཐང་མཐོར་འདེགས་དང་། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་བསམ་གཞིག་བྱེད་སྟངས་གསོ་སྐྱོང་དང་། ལུས་སེམས་དང་མི་གཤིས་འཕེལ་རྒྱས་བདེ་ཐང་འབྱུང་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས།"① ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནི་མི་འཇོན་ཐང་ཅན་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་ས་དང་སློབ་མ་རྣམས་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་རེ་བ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མ་འོངས་པ་ཡིན་པས། སློབ་གྲྭ་ཁག་གིས་ངེས་པར་དུ་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་སློབ་གསོ་གཏོང་སྟངས་དེ་ནུས་ལྡན་ཅན་དང་སྲིད་ཇུས་གསར་བའི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་སྒོ་བསྟུན་ཅི་ཐུབ་བྱས་ཏེ། འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་རྒྱུ་དང་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུ་ཡིས་སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ་དང་དེ་དག་གི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་བཏང་སྟེ་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་བྱ་གཞག་གི་འཛུགས་སྐྲུན་མཁན་དང་རྐང་འཛིན་པ་རུ་འགྱུར་བར་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། དེར་མ་ཟད་སློབ་ཆེན་ཁག་གིས་ཀྱང་སློབ་མའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་གཏོང་བར་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་བྱེད་ཐབས་སྣ་མང་རང་བཞིན་ཅན་དང་ནུས་ལྡན་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བཏང་སྟེ། ཁྱོན་ཡོངས་ལ་དམིགས་པའི་བྱེད་ཐབས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། དེར"སློབ་ཆེན་ཁག་གིས་ཀྱང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ཏེ་སློབ་མའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་། རིག་གནས་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བཅས་ཀྱི་ཐད་ནས་ནུས་ཤུགས་གང་ལེགས་བཏོན་ཏེ་རུལ་སུངས་ཀྱི་བསམ་བློའི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་ལུས་ཀྱི་བསམ་གཞིག་བྱེད་སྟངས་སོགས་ལེགས་བཅོས་གཏོང་དགོས།"② ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །\nསྤྱིར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་དོ་མཉམ་སྒོས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ན། ཐོག་མར་ཡང་དག་པའི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་གཞི་རྩ་ཡིན་པའི་ཡང་དག་གི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་དང་། རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ། མི་ཚེ་ལྟ་ཚུལ་སོགས་རྨང་རྟིང་ཡག་པོ་ཞིག་བཏིང་སྟེ། སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་མཐའ་དག་ལ་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་བདེ་ཐང་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འབྱུང་བར་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། སློབ་མའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་བསམ་བློ་བདེ་ཐང་ངང་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བར་གང་ནུས་ཅི་ལྕོགས་སྒོས་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ཁོ་ཚོའི་བསམ་བློ་དུས་རབས་དང་འཚམ་པར་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རུ་འཇུག་དགོས། མི་རིགས་སློབ་ཆེན་ཁག་གིས་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་གཏོང་སྟངས་ཀྱི་ཐད་དུ་ནུས་ཐོན་རང་བཞིན་དང་སྣ་མང་རང་བཞིན་གྱི་སློབ་གསོའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་ན་ད་གཟོད་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་སྲིད།\nབརྡ་འཕྲིན་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་གོམ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ཏེ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སློབ་མར་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་བྱེད་ཐབས་དེའང་བྱེད་ཐབས་སྣ་མང་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་སྤེལ་ཏེ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་སྒོས་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་བཅོས་ནན་མོ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། བརྡ་འཕྲིན་དང་དྲ་རྒྱའི་ལག་རྩལ། འཕྲིན་སྟེགས་གང་རུང་བརྒྱུད་དེ་ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་དགོངས་པ་རྣམས་དུས་ཐོག་ཏུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། འཆར་གཞི་དང་གསར་བཏོད་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་མའི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་སྟེ། སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ། མི་ཚེ་ལྟ་ཚུལ། རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་འཛིན་དགོས་པར་མ་ཟད། དེར་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་ལེན་ནན་མོ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭས་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་དགོངས་པར་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་ལེན་ཐད་ཀྱི་གལ་ཆེན་དགོངས་པ་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། བྱ་འགུལ་སྣ་མང་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཁྲོད་ནས་སྲིད་ཇུས་གསར་བའི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་སྒོ་བསྟུན་ཏེ་ཏང་སྲིད་བྱ་བའི་ལག་ལེན་ཁྲོད་དཔེ་སྟོན་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མི་སྣའི་མཛད་རྗེས་དང་གཏམ་བཤད་རྣམས་བྱ་ཐབས་སྣ་མང་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། རྒྱུགས་སྤྲོད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་དེ་སློབ་མའི་ཏང་སྲིད་ཐད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་རྣམས་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ་འོས་འཚམ་གྱི་སློབ་གསོའི་བྱེད་ཐབས་བདམས་ཏེ་སློབ་མའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་བསམ་བློ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་སྔར་ན་མེད་པའི་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས།\nགཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་རྒྱུ་ནི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་ངེས་པར་དུ་རྩ་འཛིན་དང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་གནད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། སློབ་གསོའི་སྡེ་ཁག་ཐམས་ཅད་ལ་མཚོན་ནའང་ངེས་པར་གཙིགས་ཆེན་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་གནད་ཅིག་ཀྱང་ཡིན། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་ནན་གྱིས་བསྟན་དོན། "ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་དགོངས་པ་དེ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་གོ་རིམ་ཡོངས་སུ་བརྒྱུད་དགོས་པ་དང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་བསམ་བློའི་བྱང་ཚད་ལ་དམིགས་ཏེ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་བསྙེག་པའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་པ་དང་། བསླབ་བྱ་གཞན་དག་དང་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་གཞུང་ལུགས་གཉིས་དོ་མཉམ་སྒོས་སྤེལ་བ་ལས་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་སྣང་ཚུལ་འབྱུང་མི་རུང་ལ། མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་དུ་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་ལྟ་བ། བྱེད་ཐབས་རྣམས་རྒྱབ་རྟེན་དུ་བཟུང་ནས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས།"③ ཞེས་གདམས་ཡོད།\nམི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་གསོ་དང་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་བྱ་བ་དེ་ངེས་པར་དུ་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་དོན་དངོས་དགོས་མཁོ་དང་འབྲེལ་བར་བྱེད་དགོས། མི་རིགས་མི་འདྲ་བའི་སློབ་མའི་གཤིས་སྤྱོད་བཟང་ངན་དང་། དང་ལེན་གྱི་ནུས་པ། ངོས་འཛིན་གྱི་ནུས་པ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་བཅས་ཀྱི་དབང་གིས། མི་རིགས་སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་སྤེལ་བར་དཀའ་ལས་ཅུང་བཟོས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་སློབ་ཆེན་ཁག་གི་སློབ་གསོ་སྤེལ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བརྗོད་ན་རིགས་སོ་སོའི་སློབ་མའི་གཤིས་ཀར་ཁྱད་པར་ཆེ་བའི་དབང་གིས་དགེ་རྒན་དང་། འཛིན་བདག ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་སོ་སོས་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཚད་མཐོ་བའི་བླང་བྱ་ནན་མོ་འདོན་དགོས་པ་དང་། ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་དེ་ཞིབ་ཚགས་ལྡན་པ་དང་། གནད་ལ་ཁེལ་བ། གཟབ་ནན་སྒོས་དུས་དང་གནས་བབ་ལ་བསྟུན་དགོས་པའི་རྩ་དོན་ཡང་འདོན་དགོས། མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་མའི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་བྱ་བ་དེ་གཙོ་བོ་བསམ་བློ་དང་ཀུན་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་ཐད་ནས་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ། རིགས་སོ་སོའི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་ཐད་དུ་གཙོ་འཛིན་དང་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་པར་སྐྱེད་བསྲིང་བྱེད་དགོས་པར་མ་ཟད། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བར་སྙམ། དེ་བས་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་འོས་འགན་ནི་དམིགས་ཡུལ་སྣ་མང་ཅན་ཏེ། སློབ་གསོའི་ལས་དོན་དང་མཐུན་དགོས་པར་མ་ཟད། སྒོས་སུ་མི་རིགས་ལས་དོན་གྱི་དགོས་མཁོ་དང་མཐུན་ཐབས་བྱེད་དགོས་ལ། ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ་ད་དུང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་མའི་གནས་ཚུལ་དངོས་དང་བསྟུན་དགོས་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བ་དེ་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ་མི་རིགས་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་སྒོས་རོགས་སྐྱོར་དང་ཐུགས་ཁུར་མཛད་དགོས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་བབ། དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས། རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས། སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སློབ་མའི་དོན་དངོས་བསམ་བློ་བཅས་དང་འབྲེལ་ནས། རིགས་སོ་སོའི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སློབ་གསོ་ལག་ལེན་གྱི་ཁྲོད་ནས་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པ་དང་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས་པར་མ་ཟད། ལག་ལེན་གྱི་གོ་རིམ་ལའང་མཉམ་འཇོག་བྱེད་དགོས་ཤིང་། གཞན་ཡང་ཤེས་ཡོན་ཅན་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པར་དགེ་རྒན་དང་། བདག་གཉེར་དོ་དམ། སྤུས་ཚད་སོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་བཏང་སྟེ་ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་རྣམས་འགོག་སྲུང་དང་མེད་པར་བཟོ་དགོས།\nཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་སྤེལ་བའི་ཁྲོད་དུ་ངེས་པར་དུ་དོ་སྣང་དང་བརྩི་མཐོང་བྱེད་དགོས་པ་ནི་མི་རིགས་རང་སྟེང་གི་འཕེལ་རྒྱས་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཕན་པའི་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་བོ་རྣམས་གང་ནུས་ཅི་ལྕོགས་སྒོས་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཏེ། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་དང་གཅིག་རོགས་གཅིག་འདེགས་སྒོས་རྒྱུན་འཛིན་དང་གསར་སྤེལ་བྱས་ན། བསམ་བློའི་རིག་གནས་གསར་བ་ཆགས་ཐུབ་པའམ་གཏིང་ཟབ་པའི་རྨང་གཞི་ལེགས་པོ་བསྐྲུན་ཐུབ་པར་མ་ཟད། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཐད་དུའང་བླ་ལྷག་གི་ནུས་པ་འདོན་ཐུབ། དེ་མིན་ད་དུང་མི་རིགས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱས་ན། རིགས་སོ་སོའི་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ། མི་རིགས་ཚང་མ་མཉམ་དུ་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བའི་རྩ་བའི་ཆ་རྐྱེན་སྟེང་། ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། མི་རིགས་སོ་སོའི་དགེ་སློབ་རྣམས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཚོ་བ་དང་རིག་གནས་ལམ་སྲོལ། སྤྱི་ཚོགས་རྒྱབ་ལྗོངས་ཐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་མཉམ་འཇོག་དང་བརྩི་སྲུང་བྱེད་དགོས་ལ། སློབ་གསོའི་ཐུན་མིན་གྱི་དགོས་མཁོར་དམིགས་བསལ་སྟེར་བ་བཅས་ལ་བསྟེན་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྟངས། མི་རིགས་བྱ་བའི་ལག་ལེན་དངོས་ལ་ཞུགས་སྟེ་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བ་དེ་མི་རིགས་བྱ་བའི་དགོས་མཁོ་དང་སྲོལ་བཟང་དང་སྦྲགས་ཏེ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་བསམ་བློ་རྒྱུན་འཛིན་དང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བས་རྒྱལ་ཁབ་གཏན་འཇགས་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་དགོས་ཤིང་། དེ་བས་མི་རིགས་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོལ་བཟང་དར་སྤེལ་དང་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བ་ཁྱོན་་་་་་་་་ ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་མཐའ་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་བྱ་གཞག་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་སློབ་མ་བདེ་ཐང་གིས་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བར་གང་ཐད་ནས་ཀྱང་ཐུགས་ཁུར་གནང་དགོས་པར་མ་ཟད། སློབ་མ་རྣམས་ལ་རེ་བ་ནན་མོ་བཅངས་ནས་ཁོ་ཚོའི་བསམ་བློ་དང་། འཚོ་བ། ཀུན་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་མི་གཤིས་བཟང་བོ་ཞིག་འཁྱོངས་དགོས་པའི་སློབ་གསོ་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་ཡང་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་དང་མི་ཚེ་ལྟ་ཚུལ། རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་ངེས་དགོས་པའི་མི་ཚད། སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་པའི་མི་ཞིག་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དག་པའི་ངོས་འཛིན་གསལ་བོ་ཞིག་ཡོད་དགོས།\n①ཞི་ཅིན་ཕིང་། མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་བྱ་བའི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་གི་གསུང་བཤད། མི་དམངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར། 2016-05-19.\n②ལིག་ཧེ་མེའི། མོའོ་ཁུ། སློབ་གསོའི་ལག་ལེན་དང་བསམ་གཞིག སློབ་ཆེན་སློབ་གསོ། ཀྭང་ཞིས་སློབ་གསོའི་སློབ་གླིང་། 2016，(5):71.\n③རྒྱལ་ཡོངས་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གིས་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློ་བྱ་བའི་དགོངས་དོན་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་དངོས་འབེབས་བྱེད་དགོས། ཀྲུང་གོའི་སློབ་གསོ་ཚགས་པར། 2016-12-26.\n④ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་རབ་དང་རིམ་པའི་དགོངས་དོན། སློབ་སྦྱོང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2016.\n⑤ཞི་ཅིན་ཕིང་། ལིག་ཡོང་ཧྲན། བཱང་ཆི་ཧྲན། ཏང་གི་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པའི་ཡིག་ཆའི་སློབ་སྦྱོང་མཛུབ་ཁྲིད་ཀྱི་དྲིས་ལན་བརྒྱ། སློབ་སྦྱོང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་ཏང་འཛུགས་ཀློག་དེབ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2016：11.


Terdzo-LA-033 - Rinchen Terdzö\nVolume 26 (ལ) / Pages 535 / Folios 1a1 to 1b6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 26 > Text #33 (Scroll to Bottom)\n'jam mgon kong sprul. sman mchod. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nyer drug pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 26) by 'jam mgon kong sprul, 535. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nbsam yas mchims phu gre gu dge'ur bsnyen sgrub 'brel 'jog bgyid skabs gu Nas spel ba dge\nསྨན་མཆོད་ནི། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་དང་། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་ཆོས། །དབང་གི་ལྷ་མོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ། །སྨན་མཆོད་འབུལ་ལོ་ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །མ་ཧཱ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་ཁཱ་ཧི། པདྨ་འབྱུང་གནས་མཁར་ཆེན་མཚོ་རྒྱལ་མ། །ཆོས་རྒྱལ་ཡབ་སྲས་རྒྱལ་བ་མཆོག་གི་དབྱངས། །ཆོས་བློའི་རྣམ་རོལ་གཏེར་ཆེན་མཆོག་གྱུར་གླིང་། །སྨན་མཆོད་འབུལ་ལོ་ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །མ་ཧཱ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་ཁཱ་ཧི། ལས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་བཅུ་ཕྲག་སོགས། །བཀའ་བརྒྱུད་སྒྲུབ་བརྒྱུད་དོན་བརྒྱུད་འཛིན་པ་ཡི། །རིག་འཛིན་རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་འཁོར་བཅས་ལ། །སྨན་མཆོད་འབུལ་ལོ་ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །མ་ཧཱ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་ཁཱ་ཧི། རྟ་མཆོག་ཡབ་ཡུམ་ཕྱག་བརྙན་ཁྲག་འཐུང་བཞི། །ཟིལ་གནོན་བརྒྱད་དང་སྒོ་སྲུང་དམ་ཅན་སོགས། །དབང་ཆེན་འདུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཚོགས་ལ། །སྨན་མཆོད་འབུལ་ལོ་ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །མ་ཧཱ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་ཁཱ་ཧི། དངོས་གྲུབ་ཐིག་ལེ་གནས་གསུམ་དུ་བཀོད་ལ། ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཀ་ཙིཏྟ་སརྦ་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། ལྕེར་མྱོང་ལ། བཛྲ་ཨ་མྲྀཏ་སིདྡྷི་མྨེ་པྲ་ཡཙྪ། བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུ་གྲེ་གུ་དགེའུར་བསྙེན་སྒྲུབ་འབྲེལ་འཇོག་བགྱིད་སྐབས་གུ་ཎས་སྤེལ་བ་དགེ། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-LA-033&oldid=127682"\nThis page was last edited on 15 January 2019, at 19:04.


Glossary - ཚན་རིག་ཡིག་མཛོད།\nzygote ས་བོན་འདུས་སྒོང་། biol. A zygote is the cell formed when two gametes fuse during fertilization. ས་བོན་འདུས་སྒོང་ནི་ས་བོན་འདྲེས་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་ཁམས་རྡུལ་གཉིས་འདུས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྲ་ཕུང་དེ་ལ་གོ\nZygospore ཁམས་འདུས་སོན་ཕྱེ། biol.\nZooplankton མཚོ་གཡེངས་སྲོག་ཆགས། biol.\nzoology སྲོག་ཆགས་རིག་པ། biol. The scientific study of the behavior, structure, physiology, classification, and distribution of animals. སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གཤིས་སྤྱོད་དང། བཀོད་པ། ཕུང་གནས། སྡེ་ཚན་དབྱེ་བསྡུ། ཁྱབ་ཚུལ་བཅས་ལ་བརྟག་པའི་ཚན་རིག\nzinc ཏི་ཚ། chem. The chemical element of atomic number 30,asilvery-white metal that isaconstituent of brass and is used for coating iron and steel to protect against corrosion. རྡུལ་ཕྲན་ཨང་གྲངས་ ༣༠ ཡིན་པའི་རྩ་རྫས་ཏེ། མདོག་དངུལ་དཀར་གྱི་ལྕགས་རིགས་ཤིག འདི་ནི་རག་གི་གྲུབ་ཆ་ཡིན་ཞིང་། ལྕགས་དང་ངར་ལྕགས་ལ་བཙའ་མི་རྒྱག་པའི་ཆེད་དུ་ཚོན་སྐོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།\nzeroth law of thermodynamics དྲོད་ཤུགས་རིག་པའི་གཏན་ཁྲིམས་ཀླད་ཀོར་བ། phys. One other law is used in thermodynamics. Because it is fundamental to, and assumed by, the other laws of thermodynamics it is usually known as the zeroth law of thermodynamics. This states that if two bodies are each in equilibrium withathird body, then all three bodies are in thermal equilibrium with each other. དྲོད་ཤུགས་རིག་པར་སྤྱོད་པའི་གཏན་ཁྲིམས་གཞན་ཞིག དྲོད་ཤུགས་རིག་པའི་གཏན་ཁྲིམས་གཞན་དག་གིས་ཡིན་ཤག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་གི་རྩ་བར་གྱུར་སྟབས་འདི་ལ་དྲོད་ཤུགས་རིག་པའི་གཏན་ཁྲིམས་ཀླད་ཀོར་བ་ཞེས་བརྗོད། གཏན་ཁྲིམས་འདིས། གལ་ཏེ་དངོས་གཟུགས་གཉིས་སོ་སོ་ནས་དངོས་གཟུགས་གསུམ་པ་ཞིག་དང་དྲོད་ཚད་ཆ་མཉམ་ཡིན་ཚེ། དངོས་གཟུགས་དེ་གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་དྲོད་ཚད་ཆ་མཉམ་གྱི་ངོ་བོར་གནས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད།\nZ boson Z སྦོ་སོན་རྡུལ། phys. An electrically neutral subatomic particle that mediates the weak nuclear force. The Z boson hasamass 182,000 times that of the electron. ལྟེ་རྡུལ་གྱི་ཞན་ཤུགས་སྐྲུན་མཁན་གློག་ཁུར་མེད་པའི་ཕྲ་རྡུལ་ཞིག་ཡིན། Z སྦོ་སོན་རྡུལ་གྱི་གདོས་ཚད་ནི་གློག་རྡུལ་གྱི་གདོས་ཚད་ཀྱི་ལྡབ་ ༡༨༢༠༠༠ ཡིན།\nyeast ཕབས། biol. A type of fungus that is used in making alcoholic drinks and in baking to help make dough rise. ཆང་རག་གི་བཏུང་བ་བཟོ་བ་དང་། བག་ལེབ་བཟོ་སྐབས་སྐྱུར་ལངས་པར་ཕན་རོགས་བྱེད་པར་སྤྱོད་པའི་ཧམ་ཤའི་རིགས་ཤིག\nY chromosome ཚོས་གཟུགས་ Y / ཚོས་ཕུང་ Y biol. The sex chromosome associated with male characteristics in mammals, not occurring in females and occurring with one X chromosome in the male sex-chromosome pair. ནུ་གསོས་སྲོག་ཆགས་ཕོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མཚན་མའི་ཚོས་གཟུགས་དེ་ལ་གོ་ཞིང་། མོའི་ནང་དུ་མེད་པ་དང་། ཕོའི་མཚན་མའི་ཚོས་གཟུགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཚོས་གཟུགས་ X ཞིག་དང་ལྷན་དུ་ཆ་བྱས་ནས་འབྱུང་།\nxylose ཛ་ལོ་མངར་རྫས། biol. Pentose sugar found in woody materials that is used asanonnutritive sweetener and in dyeing and tanning. ཚོས་རྒྱག་པ་དང་མདོག་སྨུག་པོར་སྒྱུར་བྱེད་དུ་སྤྱོད་ཅིང་། བཅུད་མེད་མངར་རྫས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཀ་ར་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཤིང་ནགས་མངར་རྫས་ཤིག


Names of Wikimedia languages/bo - Meta\nNames of Wikimedia languages/bo\n(Feel free to translate the instructions and the table header in your language. Create Names of Wikimedia languages/message-bo and replace the existing template.)\nThis is the list of Wikimedia languages to be translated into Tibetan language.\nArticle on Tibetan language Wikipedia\nLanguage name in Tibetan language\n"in language" in Tibetan language\nཨ་རབ་སྐད། Arabic language ar ཨ་རབ་སྐད།\nའཇར་མན་སྐད། German language de འཇར་མན་སྐད།\nའབྲུག་པའི་སྐད། Dzongkha dz འབྲུག་པའི་སྐད།\nཀེ་རི་སིའི་སྐད། Greek language el ཀེ་རི་སིའི་སྐད།\nདབྱིན་ཇིའི་སྐད། English language en དབྱིན་ཇིའི་སྐད།\nསེ་པན་སྐད། Spanish language es སེ་པན་སྐད།\nཏ་ཟིག་གི་སྐད། Persian language fa ཏ་ཟིག་གི་སྐད།\nཧྥ་རན་སིའི་སྐད། French language fr ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།\nརྒྱ་གར་སྐད། Hindi hi རྒྱ་གར་སྐད།\nརྒྱལ་སྤྱིའི་སྐད། Interlingua ia རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐད།\nཨི་ཏ་ལིའི་སྐད། Italian language it ཨི་ཏ་ལིའི་སྐད།\nཉི་ཧོང་སྐད། Japanese language ja ཉི་ཧོང་སྐད།\nལ་ཏིན་སྐད། Latin language la ལ་ཏིན་སྐད།\nསོག་པོའི་སྐད། Mongolian language mn སོག་པོའི་སྐད།\nའབར་མའི་སྐད། Burmese language my འབར་མའི་སྐད།\nབལ་པོའི་སྐད། Nepali language ne བལ་པོའི་སྐད།\nཕོ་ལན་སྐད། Polish language pl ཕོ་ལན་སྐད།\nཔོ་ཅུ་གྷལ་གྱི་སྐད། Portuguese language pt པོ་ཅུ་གྷལ་གྱི་སྐད།\nཨུ་རུ་སུའི་སྐད། Russian language ru ཨུ་རུ་སུའི་སྐད།\nལེགས་སྦྱར་སྐད། Sanskrit sa ལེགས་སྦྱར་སྐད།\nསི་ཅི་ལིའི་སྐད། Sicilian language scn སི་ཅི་ལིའི་སྐད།\nསེལ་འོ་སུ་འན་གྱི་སྐད Silesian language szl སེལ་འོ་སུ་འན་གྱི་སྐད\nཡུལ་གོར་སྐད། Uyghur language ug ཡུལ་གོར་སྐད།\nཨུཀ་རཡི་ནི་སྐད། Ukrainian language uk ཨུཀ་རཡི་ནི་སྐད།\nཀྲོང་སྐད། Zhuang languages za ཀྲོང་སྐད།\nརྒྱ་སྐད། Chinese language zh རྒྱ་སྐད།\nཙོ་ལུའུའི་སྐད། Zulu language zu ཙོ་ལུའུའི་སྐད།\nRetrieved from "https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Names_of_Wikimedia_languages/bo&oldid=12000386"


ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་མོན་གྷོ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་གཞུང་ལམ་གསར་བཟོའི་ལས་གཞི་དབུ་འབྱེད་གནང་བ། – བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།\n༢༠༡༥ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༧ རེས་གཟའ་ལྷག་པ།\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ཉིན་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་རྒྱ་རི་སྒྲོལ་མ་མཆོག་གིས་ཀར་ན་ཊ་ཀ་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་སྦེང་ལོར་དང་གྲོང་ཁྱེར་མེ་སོར་བཅས་ཀྱི་ནང་འབྲེལ་ཡོད་མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་རྣམས་དང་མཇལ་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིར་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་སྤྲོད་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལམ་སྟོན་ཐོག་གོ་བསྡུར་གནང་འདུག དེ་ཡང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་རྒྱ་རི་སྒྲོལ་མ་མཆོག་གིས་གོང་ཚེས་ཉིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀར་ན་ཊ་ཀ་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་སྦེང་ལོར་ནང་མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ཞབས་ཀོ་ཤིག་མུ་ཁར་ཇི་ Shri. Kaushik Mukherjee ལགས་སོགས་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ནས་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་སའི་ནང་རིང་མིན་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་འདྲ་མིན་ནས་ལག་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཟོག་ཚོང་རྒྱུའི་འགྲེམས་སྟོན་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་གནང་སྐབས། བོད་མིའི་ལག་ཤེས་ཚོང་ཟོག་རྣམས་ཚོང་ཆེད་ཁྲོམས་རྭ་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པ་མ་ཟད།\nགཞན་ཡང་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་མངའ་སྡེའི་ཁྲལ་བསྡུ་ལས་ཁུངས་སུ་ཕེབས་ནས་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ཞབས་བྷ་ས་ཝ་རཱ་ཇུ་ Dr. Basavaraju ལགས་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་དེ་སྔ་མངའ་གཞུང་གིས་བོགས་གཏོང་གནང་བའི་ས་ཁང་ས་ཞིང་དེ་དག་ས་ཐོབ་ལག་འཛིན་བཟོ་གནང་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པ་ལྟར། འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ནས་མེ་སོར་དང་ཀར་ཝར། ཅམ་རཱཇ་ན་གར་བཅས་བོད་མི་གནས་སྡོད་ཀྱི་རྫོང་དཔོན་སོ་སོར་བཀོད་མངགས་བཏང་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལྔའི་ནང་ས་ཐོབ་ལག་འཛིན་བཟོ་དགོས་པའི་བཀོད་མངགས་གནང་བར་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་མཆོག་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུས།\nཕྱི་ཚེས་ ༣ ཉིན་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ས་གནས་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཕེབས་ནས་ཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་དབུ་བཞུགས་གནང་བ་མ་ཟད། གཞིས་ཆགས་ཀྱི་རྒན་གསོ་ཁང་དང་ཕྱུག་གསོ་ཁང་། དེ་བཞིན་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་རྣམས་ལ་སྡོད་ཁང་གསར་རྒྱག་གི་ལས་གཞི་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང་། སྐྱེ་ལྡན་སོ་ནམ་ལས་གཞིའི་འོག་ཨམ་མྲའི་ཤིང་འབྲས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་བ་མ་ཟད། འདི་ལོར་མོན་གྷོ་བོད་མི་ཚོའི་འབྲས་ཀྱི་སྟོན་ཐོག་ལ་ལོ་ཉེས་བྱུང་བ་རྣམས་ལའང་གཟིགས་ཞིབ་གནང་འདུག\nཕྱོགས་མཚུངས་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤ ཉིན་མངའ་སྡེའི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཌེ་ཤི་པན་ཌེ་ Shri. R.V. Deshpande མཆོག་དང་མོན་གྷོ་ས་གནས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་(MLA) སྐུ་ཞབས་ཧེ་བྷར་མཆོག་བཅས་དང་ལྷན་མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་གཞུང་ལམ་གསར་བཟོའི་ལས་གཞི་དབུ་འབྱེད་གནང་འདུག དེ་ཡང་གཞུང་ལམ་གསར་བཟོའི་ལས་གཞི་དེར་འགྲོ་གྲོན་ཧིན་སྒོར་འབུམ་ ༣༠༠ ཡིན་པ་དང་།\nཐེངས་འདིར་མངའ་སྡེའི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མོན་གྷོ་གཞིས་ཆགས་ནང་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་གྱི་ཁོར་ཡུག་སྐྲུན་ཆེད་མགྲོན་ཁང་ Yatri Nivas གསར་རྒྱག་ཆེད་ཧིན་སྒོར་འབུམ་ ༧༥ གསོལ་རས་གནང་ཡོད།\nམོན་གྷོ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་གཞུང་ལམ་ཙམ་མ་ཟད་གྲོང་སྡེ་ནང་ཁུལ་གྱི་ལམ་རྒྱག་ཆེད་ཧིན་སྒོར་འབུམ་ ༣༧༠ དང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་འཐུང་ཆུའི་མཐུན་རྐྱེན་ཆེད་ཧིན་སྒོར་འབུམ་ ༡༢༠ གནང་རྒྱུ་དང་།


བོད་མིའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཆེན་པོ་དངོས་སུ་འགོ་འཛུགས་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱི་ཆབ་སྲིད་དབུ་ཁྲིད་དང་གནད་ཡོད་སྣས་གསུང་བཤད་གནང་བ། – བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།\n༄༅། །འདི་གར་བོད་མིའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ལས་འགུལ་གྱི་གསར་འགོད་ཚོགས་ཆུང་ནས་བཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣༠ རེས་གཟའ་ལྷག་པ་ཉིན་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ཀྱིས་ སྣེ་ཁྲིད་པའི་བོད་མིའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཆེན་མོ་དངོས་སུ་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་ཉིན་དང་པོར་མི་མང་འདུ་འཛོམས་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་ཆབ་སྲིད་དབུ་ཁྲིད་དང་། གནད་ཡོད་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད།\nདེ་ཡང་གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ ཐོག་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་གསར་པའི་ཏལ་ཀ་ཏོ་ར་རྩེད་རའི་ (Talkatora Stadium) ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་བོད་མི་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་མི་གྲངས་ ༥༠༠༠ ལྷག་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་གྱི་དེ་སྔའི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་དང་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་བྷི་ཇེ་པི་ (BJP) ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པའི་དཔོན་རིགས་རྒན་གྲས་སྐུ་ཞབས་ཨ་ཌཱ་ཝ་ནི་ (Shri. L.K. Advani) མཆོག་གིས་བོད་མིའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཆེན་པོ་དངོས་སུ་འགོ་འཛུགས་ཐོག་གསུང་བཤད་གནང་དོན། གོང་དུ་སྲིད་སྐྱོང་དང་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ཡག་པོ་གནང་སོང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོས་བསྟན་པའི་རྒྱ་གར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་པའི་བརྙན་འཁོར་དེ་བརྒྱུད་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ནས་ད་བར་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་ལ་བཟུང་པའི་འདུ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང་། འདིར་རྒྱ་གར་བ་མང་པོ་མེད་ཀྱང་ངས་ཚབ་མཚོན་ཞུས་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་གྷན་དྷི་མཆོག་སྐུ་བཀྲོངས་པའི་རྗེས་དྲན་གྱི་ཉིན་མོ་དང་འབྲེལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་འདི་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག ང་འདིར་བསྡད་ནས་དུས་ཚོད་གང་ཙམ་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོའི་གདོང་པ་མཐོང་སྐབས། སོ་སོའི་རྩ་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་མཐོང་གི་འདུག རྒྱ་གར་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་སྐབས། ང་རང་སློབ་ཕྲུག་ཡིན་ཡང་སྙིང་ནས་རང་བཙན་བསམ་མྱོང་ཡོད།\nདེ་བཞིན་བོད་མི་ཚོ་ལ་རེ་བ་ཡོད་པ་རེད། བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རེ་བ་ཞུ་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ཐེངས་མང་པོ་མཇལ་མྱོང་བས་ཁོང་མི་ཕལ་པ་ཞིག་མ་རེད། དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་གཉིས་ཕན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་འདོན་གནང་མཛད་པ་དང། ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་བོད་དོན་འགན་ཁུར་བཞེས་ཡོད། སྔོན་མ་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་སར་ཌར་པཱ་ཊེལ་ (Sardar Patel) མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༧ ཉིན་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གལ་ཆེའི་ཡི་གེ་ཤོག་གྲངས་བདུན་ཅན་ཞིག་སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་མཆོག་ལ་ཕུལ་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་དེའི་སྐབས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་བོད་དོན་ཐོག་འགན་ཁུར་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། སྔོན་མ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་ཤོས་སྐབས་རྒྱ་གར་ལ་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང་། ཁོ་ཚོས་དགོས་མཁོ་ཚུལ་བཞིན་བསྐང་ཐུབ་མེད་པ་དང་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་རེད། བོད་དོན་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་བ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་བོད་མི་རྣམས་སོ་སོའི་ནང་ཚང་སོགས་བསྐྱུར་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཡོང་བ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་རྒྱ་གར། རྒྱ་གར་ལ་གུས་འདུད་ཡོད་སོགས་གསུངས་པ་རེད།\nདེ་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ་དང། ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀ་འདིར་ཡོད་པ་དེ་ཡག་པོ་བྱུང་། དེ་རིང་གི་ལས་འགུལ་འདིས་སེམས་གཏིང་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཐེབས་བྱུང་། དེ་སྔ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་དང་ཐུག་སྐབས། ངས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ༌མ་མཆོག་བཞིན་དབུ་ཁྲིད་མེད་སྐོར་དང་། ཁོང་གི་གཉིས་སྨན་དགོངས་བཞེད་སྐོར་བཤད་པ་ཡིན། ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ༌མ་མཆོག་གི་དགོངས་བཞེད་ལྟར་བོད་དོན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་སེལ་དགོས། དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ནང་ཟིང་འཁྲུག་བྱུང་ཡང་། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་ནང་ཞི་བདེའི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་འདི་སེལ་ཐུབ་ན། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདི་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་དུས་རབས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་རེ་ཡོད། སྙིང་ནས་རེ་སྨོན་ཡོད། གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་།\nདེ་ནས་རྒྱ་གར་ཀོང་རི་སི་ཚོགས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་སྐུ་ཚབ་འཐུས་མིའི་གཙོ་འཛིན་དང་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་ལྕམ་སྐུ་པྲིཡ་དཏྟ་ (Priya Dutt) མཆོག་གིས་གསུང་བཤད་གནང་དོན། དེ་རིང་འདིར་བཅར་ཐུབ་པ་ཤིན་ ཏུ་དགའ་སྤྲོ་བྱུང། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་གུས་བརྩི་དང་དམིགས་བསལ་མི་གྲངས་ ༩༩ ཡིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་བའི་གནས་སྟངས་ལ་གུས་ཞབས་ཡོད། ངའི་ཨ་ཕ་ཡང་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་རེད། རང་ཉིད་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་ཉམས་མྱོང་བརྒྱུད་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཞིག་རེད། བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པར་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟ་སྲིད་སྐྱོང་དང་ཚོགས་གཙོའི་གསུང་བཤད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་མངོན་འདོད་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། དེ་རིང་འདིར་བོད་མི་མང་པོས་མིག་ཆུ་གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཤུགས་དང་ཉམས་མྱོང་སོགས་མི་རབས་ནས་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་གི་འདུག ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཕ་མ་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཇི་ལྟར་འཕྲད་ཀྱང་བོད་དོན་ཡལ་བར་མ་དོར་བ་གནས་ཐུབ་པ་ཧ་ལས་པ་རེད། བོད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ༌མ་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཞུགས་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་ཞི་བདེའི་བརྡ་ལན་སྤྲོད་གནང་མཛད་པར་ཤིན་ཏུ་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་དང་མངོན་འདོད་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་ཚོགས་པ་ཡོངས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད།\nདེ་རྗེས་ཇམ་མུ་ཀར་ཤི་མིར་མངའ་སྡེའི་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་ཧ་སན་ཁན་ (Shri Hassan Khan) མཆོག་གསུང་བཤད་གནང་དོན། ང་རང་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་འདིར་བཅར་ཐུབ་པ་དགའ་བོ་བྱུང་། དེ་རིང་གི་ཡིག་ཆ་བཀྲམ་པའི་ནང་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་སོགས་མཐོང་སྐབས་ཧ་ལས་ཧོན་འཐོར་སོང་། ལ་དྭགས་སུ་ཡོད་པའི་པུར་ཁང་མང་པོའི་མདུན་ང་ཚོའི་དེ་རིང་ནི་ཁྱེད་ཚོའི་སང་ཉིན་གྱི་ཆེད་དུ་བློས་གཏོང་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་ནང་གི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གཏོང་མཁན་རྣམས་ཀྱི་བློས་བཏང་ཡང་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས། ཁྱེད་ཚོས་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ནམ་ཡང་བརྗེད་མི་རུང་། བོད་མི་ ༩༩ ནས་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་གནང་སྟེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་འདུག་པའི་ནང་ཕལ་ཆེར་གཞོན་སྐྱེས་དང་དམིགས་བསལ་ཕྲུ་གུའི་ཕ་མ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་འདུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱེད་ཚོར་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པར་རང་དབང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་ཆེད་ཡིན་པས་མི་དེ་ཚོར་རྗེས་དྲན་ཞུ་དགོས་པ་རེད། འཛམ་གླིང་ནང་བོད་ལ་གདུག་རྩུབ་གཏོང་བཞིན་པ་དེ་ལས་ཚབས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་མེད། ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ༌མ་མཆོག་གིས་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཆེད་འབྲེལ་མོལ་གྱི་ཐབས་ལམ་བཙལ་ཡང་སྐུ་ངལ་འཕྲད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་རེད། ཁྱེད་ཚོས་ལོ་མང་པོའི་རིང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་མངོན་འདོད་ཉར་བ་ཡིན་སྟབས། ཉིན་ཞིག་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་ཏེ་བོད་མཐོང་མ་མྱོང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཡིག་སོགས་རྒྱུད་འཛིན་ཐུབ་པ་ནི་དགེ་མཚན་རེད། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཅེས་ཉར་ཐུབ་པར་ཤིན་ཏུ་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་མཐོང་བྱུང་། ང་དང་ངའི་མངའ་སྡེའི་མི་མང་རྣམས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཀྱིས་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད།\nདེ་ནས་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་དང་ཀོང་རེ་སི་ཚོགས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་སྐུ་ཚབ་ནཊ་ཆི་པན་(Dr S. Natchiappan) མཆོག་གིས་གསུང་བཤད་གནང་དོན། ང་ཚོའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་མཆོག་ནས་གང་གསུངས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད། ང་ཚོའི་ཚོགས་པའི་དབུ་ཁྲིད་སོ་ནི་ཡ་གྷན་དྷི་དང་། ར་ཧུལ་གྷན་དྷི། སྲིད་བློན་མན་མོ་ཧན་སིངྒ་མཆོག་སོགས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་དང་། ང་ཚོས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པ་ཙམ་མ་ཟད། བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ལ་སེམས་འཚབ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་མི་ཚང་མ་གཅེན་གཅུང་ལ་རྩི་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་ཁྱིམ་མཚེས་དང་། སྐྱབས་བཅོལ་བ་སོགས་སུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་མེད། ཚོར་སྣང་དེ་ཡང་ང་ཚོའི་དབུ་ཁྲིད་སོ་ནི་ཡ་གྷན་དྷི་མཆོག་ལ་ཡོད་སྐོར་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད་པ་བཅས། །


ཨབ་ར་ཧེམ་ལེན་ཁུན་མཆོག་གི་གཏམ་རྒྱུད། རླབས་ཆེན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐྲུན་པའི་སྐྱེས་བུ། →\nདེ་རིང་ཨ་ཕ་ཁྱིམ་ལ་ལོག་སྐབས་ཨ་མ་དང་ངེད་གཉིས་ལ་རྒྱ་སེ་མེ་ཏོག་རེ་རེ་བྱིན་སོང་། ཅིའི་ཕྱིར་ངེད་གཉིས་ལ་རྒྱ་སེ་མེ་ཏོག་བྱིན་པ་ཡིན་ཞེས་ཨ་ཕ་ལ་དྲིས་དུས། དེ་རིང་ངའི་ལས་རོགས་འགས་རང་གི་ཆུང་མ་དང་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ལ་ལེ་བདའ་བྱེད་བཞིན་འདུག རེད་དེ་ང་རང་ཧ་ཅང་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་རེད། གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ནས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་སོང་ཞིང་། རང་གི་བུ་མོ་ལོ་ངོ་བཅུ་བདུན་ལ་སྙོར་སྐྱོང་བྱས་ནའང་ལེ་བདའ་བྱེད་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་པས་ཡིན་ཞེས་ལན་འདེབས་བྱས།\nམཆན། •མ་ཡིག་གཤམ་ལ་བཀོད་ཡོད། ཁྱེད་ཅག་གིས་བྱམས་བརྩེས་གཟིགས་ཏེ་ལམ་སྟོན་གང་མང་གནང་རོགས།\nShort Love Story 1\nToday, my dad came home with roses for my mom and I. “What are these for I asked?” He said that several of his coworkers were complaining about their wives and children today. He realized how lucky he was that after 20 years of marriage, and raisingadaughter for the last 17 years, he still had nothing to complain


Southeast Ks འཚོལ་བཤེར་མཐའ་འབྲས་ཤོག་ངོས།\nཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར8ཡོད། བཙལ་ཡུན་སྐར་ཆ 0.324 ཡིན།\npo/ cup, cavity. 1. the Kongpo province in Southeast Tibet,adistrict in Tibet. 2. syn. @ÈE-T"-,UGÈN--...situated on the subcontinent Chamara to the Southeast of the Jambu Continent. Chamara is the central...y Accomplished Mound ü‡P-u‡T-TëÂCc- to the Southeast. 6. Display of Great Secret CcE-G‰P-_È`-R- to\n西藏艺术研究.2010(3):45—56. ③Samuel,G, “Tibet and the Southeast Asian Highlands:Rethinking the Intellectual Context...opular Pilgrimage and Visionary Landscape in Southeast Tibet. New York: Oxford University Press. 1999\nརྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 东南亚 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Southeast Asia(SEA) གྲོང་ཁྱེར་གཙོ་བོ། ཅི་ལུང་ཕོ། ཞིན་ཅཱ་ཕོ། ཡཱ་ཅཱ་ཏཱ། མན་ཀུའུ་སོགས། ས་ཁོངས་གཙོ་བོ། དབུས་ལྷོའི་ཕྱེད་གླིང་། མ་ལེ་གླིང་ཚོམ། ཆུ་བོ་གཙོ་བོ། དབྱི་ལུའོ་ཝ་ཏི་གཙང་བོ། སཱ་ཨེར་ཝན་གཙང་བོ།\nརྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 东南大学 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Southeast University བསྡུས་མིང་། ཏུང་ཏ(SEU) བཙུགས་ལོ། སྤྱི་ལོ1902ལོ། སློབ་གྲྭའི་རིགས་དབྱེ། ཕྱོགས་བསྡུས་རིགས། གཙོ་གཉེར་སྡེ་ཁག ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་སློབ་གསོ་པུའུ། སློབ་གྲྭའི་གནས་ཡུལ།