སྤེལ་དུས 2020-06-28 ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། རྩོམ་པ་པོ། སངས་རྒྱས་སྐྱིད།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] དཔྱད་རྩོམ་འདིར་དེང་རབས་མིང་མཛོད་རིག་པར་གཞི་བཅོལ་ཏེ་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་དང་ཁྱད་པར་དུ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པར་བྱུང་བའི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་སུམ་ཅུར་ཉེ་བ་དཔྱད་གཞིར་དྲངས་ནས། གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་མིང་མཛོད་དང་ཤེས་བྱའི་མིང་མཛོད་རིགས་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ཤིང་། དེ་དག་ནི་སྐད་གཉིས་ནས་སྐད་མང་ཤན་སྦྱར་དུ་འཕེལ་བཞིན་པ་དང་འགྲེལ་སྟངས་ལའང་རིགས་སྣ་མང་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་མོད། འོན་ཀྱང་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ཐད་ནས་གསར་བྱུང་མིང་བརྡར་གོ་བ་མི་གསལ་བ་དང་། མིང་མཛོད་ལ་དུས་ལྟར་བཅོས་སྒྲིག་མེད་པ། ཞིབ་འགྲེལ་མི་རྒྱས་པ་དང་། དཔྱད་འབྲས་ཉུང་བ་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་མཆིས་པ་དག་དབྱེ་ཞིབ་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ཕྱོགས་ནས་ཇེ་ལགས་དང་། འཐུས་ཚང་། ཚད་ལྡན་བཅས་སུ་གཏང་དགོས་པའི་སྐོར་བརྗོད་ཡོད།\nསྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་བའི་འགྲོས་དང་བསྟུན་དངོས་པོ་གསར་པ་དང་རིག་ཚན་གསར་པ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལ་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཚད་ལྡན་ཞིག་གདགས་པར་བ་བར་གཞིགས་ཏེ་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་མང་པོ་བྱུང་འདུགམིང་མཛོད་དེ་དག་གིས་སྐད་ཆའི་འགྱུར་ལྡོག་གསར་པ་དུས་ལྟར་མཚོན་པར་བས་ནས། གནས་བབ་གསར་པའི་འོག་མི་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་འདྲིས་ལ་ཐེབས་པའི་སྐད་ཆའི་བཀག་རྒྱ་ཅི་ནུས་སྒོས་སེལ་ཡོད་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འཕེལ་རྒྱས་དང་མིང་མཛོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྲོ་བར་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན་ཡོད། ད་ཡོད་བོད་ཀྱི་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་མིང་མཛོད་དང་ཁྱད་པར་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པར་བྱུང་བའི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ནི་ཕྱོགས་བསྡུས་མིང་མཛོད་ནས་ཤེས་བྱའི་མིང་མཛོད་ཅན་དང་། སྐད་གཉིས་ནས་སྐད་མང་ཅན་དང་། མིང་འགྲེལ་ནས་ཞིབ་འགྲེལ་དང་དེ་ནས་རིས་འགྲེལ་འཁོད་པ་ཅན། བོད་སྐད་ཀློག་པ་པོ་ལས་ད་དུང་རྒྱ་སྐད་དང་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་ཀློག་པ་པོས་ཀྱང་སྤྱད་ཆོག་པའི་མིང་མཛོད་སྣ་མང་ཅན་སྒྲིག་པའི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། རིག་ཚན་སྣ་མང་གི་ཀློག་པ་པོའི་དཔེ་ཀློག་དང་ཞིབ་འཇུག ཡིག་སྒྱུར་སོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་བཞིན་ཡོད།\nམིང་མཛོད་རིག་པའི་གཞུང་དུ་མིང་མཛོད་ལ་རིགས་ཆེན་པོ་གཉིས་དང་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་སོགས་མཆིས་ཀྱང་། སྐབས་བབ་ཀྱི་བརྗོད་བར་དམིགས་ཏེ་འདིར་རིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་“མིང་མཛོད་ལ་སྐད་ཡིག་མིང་མཛོད་དང་། ཤེས་བྱའི་མིང་མཛོད། ཕྱོགས་བསྡུས་མིང་མཛོད་བཅས་རིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཡོད་པ་ལ། སྐད་ཡིག་མིང་མཛོད་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་མིང་བརྡ་གཙོར་བྱས་རིག་ཚན་མིང་བརྡ་ཉུང་ཤས་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས་པ་ལ་གོ་ཞིང་། ཤེས་བྱའི་མིང་མཛོད་ནི་རིག་ཚན་གྱི་མིང་བརྡ་རྐྱང་པ་བསྡུ་བ་ཞིག་དང་། ཕྱོགས་བསྡུས་མིང་མཛོད་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་མིང་བརྡ་དང་རིག་ཚན་གྱི་མིང་བརྡ་གཉིས་ཆ་བསྡུས་ཡོད་པ་ལ། གྲངས་མང་ཉུང་གིས་སྐད་ཡིག་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་མིང་མཛོད་དང་། ཤེས་བྱ་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་མིང་མཛོད་དུ་དབྱེ་ཆོག་པ་རེད།”①ཅེས་པ་བཞིན། སྐབས་བབ་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ནི་སྐད་ཡིག་རང་བཞིན་གྱི་མིང་མཛོད་ལ་ནང་གསེས་སུ་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་དང་། སྤྱིར་བཏང་རང་བཞིན། ཆེད་དམིགས་རང་བཞིན་བཅས་རིགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆེད་དམིགས་རང་བཞིན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། དེ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་བསྡུས་མིང་མཛོད་དང་། ཤེས་བྱའི་མིང་མཛོད་རིགས་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ཆོག་པ་རེད།\nགཅིག ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་གྱི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད། ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་གྱི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ནི་དགྲོལ་བ་མིང་གསར་ཡིན་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནང་དོན་རིགས་སྣ་མང་བ་སྟེ། 《ཐ་སྙད་གསར་བསྒྲིགས་》དང་། 《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་རྒྱུན་བཀོལ་གསར་བྱུང་མིང་མཛོད》 《བོད་རྒྱ་དབྱིན་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་གསར་པའི་ཚིག་མཛོད་》བཅས་པ་ལྟ་བུ་ཡོད། དེ་དག་ལས་《ཐ་སྙད་གསར་བསྒྲིགས་》དང་པོ་དང་གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ་བཅས་ནི་སྔ་ཕྱིར་1954ལོ་དང་། 1955ལོ། 1957ལོ་བཅས་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་དུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང་པར་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། སྐབས་དེར་བྱུང་བའི་རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་གསར་བོད་སྐད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྣམས་བསྒྲིགས་ཡོད་ཅིང་། སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་དོན་ཅུང་མང་བར་མངོན། དེ་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ཏེ་བཟོ་བཅོས་དང་ཁ་སྣོན་ཐེངས་མང་བགྱིས་པ་ལས་1964ལོར་《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་》བསྒྲིགས་ལ། དེར་མིང་གསར་ཆིག་ཁྲི་སུམ་སྟོང་ལྷག་བསྡུས་ཡོད་པ་འདི་དག་ནི་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཐོག་མའི་གྲས་སུ་གཏོགས།\nརྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་དང་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་གླེང་བར་《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད་》ནི་ངེས་པར་དུ་གླེང་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། དེས་ནི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པར་བྱུང་བའི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་རིགས་ལ་རྨང་གཞི་ལེགས་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་འདུག མིང་མཛོད་འདི་ཉིད་ནི་ལྗོངས་ཞིང་ལྔའི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ལྔ་ཡིས་ཐུན་མོང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་མཉམ་སྒྲུབ་བྱས་ཐོག《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད་》﹙1976ལོ﹚ལ་གཞིར་བྱས་སྔར་ཡོད་ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་ལ་བཟོ་བཅོས་དང་། ད་དུང་སྔར་མེད་པ་ཁག་ཅིག་གསར་དུ་བསྣན་ནས་གཤིབ་བསྡུར་གཏན་འབེབས་གནང་ཞིང་། རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་དག་སོགས་ཡང་ཡང་བགྱིས་ཏེ་1991ལོའི་ཟླ་llཔར་པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས་ཏེ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་འགྲེམས་བྱས། དེ་ནི་དེབ་ཚད་བཅུ་དྲུག་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་དང་། དེ་རུ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཐ་སྙད་ཁྲི་8ལྷག་བསྡུས་ཡོད། 2002ལོའི་ཟླ་7པར་པར་གཞི་དང་པོར་བཟོ་བཅོས་ཅུང་ཟད་སྒོས་བསྐྱར་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་དེབ་ཚད་སོ་གཉིས་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བསྒྱུར། མིང་མཛོད་འདི་ནི་ཕྱོགས་བསྡུས་མིང་མཛོད་ཀྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་གྲངས་མང་བའི་ཁར་དེ་རུ་རིག་ཚན་སོ་སོའི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡ་འང་མང་པོ་བསྡུས་ཡོད་ཅིང་། ཟུར་བཀོད་དུ་རྒྱ་བོད་སྒྲ་སྒྱུར་བྱ་བའི་གཞི་འཛིན་རེའུ་མིག་སོགས་བཀོད་པར་བརྟེན་གཡར་མིང་གཅིག་གྱུར་དང་ཚད་ལྡན་ཡོང་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྗེས་བྱུང་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་རིགས་ལའང་རྨང་གཞི་བཏིང་ཡོད་པ་རེད།\nདུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ཚུན་དུ་གསར་བྱུང་མིང་མཛོད་འགའ་ཤས་བྱུང་ཡོད་པ་དག་ལས་ཤུགས་རྐྱེན་ཅུང་ཆེ་ཤོས་ནི་《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་རྒྱུན་བཀོལ་གསར་བྱུང་མིང་མཛོད་》②ཡིན་ཏེ། མིང་མཛོད་འདི་ནི་མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་པའི་འགན་ཁུར་ཏེ། བོད་ལྗོངས་དང་། མཚོ་སྔོན། སི་ཁྲོན། ཀན་སུའུ། ཡུན་ནན། པེ་ཅིན་སོགས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དང་ཆེད་མཁས་མང་པོས་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོ་ཆུང་བཙུགས་ཏེ། ཐོག་མར་ཐ་སྙད་བསྡུས་ཏེ་མིང་ཇི་ལྟར་གདགས་ཚུལ་གྱི་རྩ་དོན་གཏན་འབེབས་གནང་ཞིང་། དེ་ནས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡིག་སྒྱུར་ལས་ཁུངས་དང་མཁས་པ་སོ་སོའི་དགོངས་འཆར་བསྡུ་ལེན་དང་། མཐར་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་འཛོམ་གྱིས་དཔྱད་བསྡུར་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་མང་པོ་འཚོགས་ནས་ཐ་སྙད་རེ་རེ་བཞིན་ལེགས་པར་བརྟགས་ཐོག ཡང་ཡང་བསྡུར་ནས་ཅི་ནུས་ཀྱིས་དོན་དུ་འབྱོར་ཞིང་བརྗོད་བདེ་བར་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས་གཏན་འབེབས་གནང་བའི་མིང་མཛོད་ཅིག་ཡིན། དེར་ཐ་སྙད་ཁྲི་གཅིག་ལྷག་གི་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གྱི་མིང་ཤན་སྦྱར་དུ་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད་ཞིབ་འགྲེལ་ཡང་བཀོད་འདུག མིང་མཛོད་འདིའི་སྔ་རྗེས་སུ་ཡན་ལག་མིང་མཛོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད་》ཅེས་པ་ཁག་ཅིག་བསྒྲིགས་འདུག་ཅིང་། དེ་ལས་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད་དང་པོར་③བསྡོམས་པས་ཐ་སྙད་1900ཡོད་པ་དང་། པར་རིས་1390སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་35བཅས་ཡོད། རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད་གཉིས་པར་④ཐ་སྙད་2545ཡོད་པ་དང་། པར་རིས་1991སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་56བཅས་ཡོད། རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད་གསུམ་པར་⑤བསྡོམས་པས་ཐ་སྙད་2621ཡོད་པ་དང་། པར་རིས་2435 སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་57བཅས་ཡོད། ཁ་སྐོང་གི་དེབ་⑥ཏུ་ཐ་སྙད་2000ལྷག་འཁོད་འདུག མིང་མཛོད་ཚོགས་པ་འདི་ལ་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཟས་གོས་ཡོ་བྱད་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཕལ་མོ་ཆེའི་ཐ་སྙད་རྒྱུགས་ཆེ་བ་དག་གཙོར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་ལ། རྣམ་པའི་ཆ་ནས་སྐད་གསུམ་ཤན་སྦྱར་དང་། བོད་ཡིག་གི་འགྱུར་མིང་བོད་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་ལ་སྦྱར་བས་ཀུན་གྱིས་གོ་བདེ་བ། ཡན་ལག་རིས་འབྲེལ་མིང་མཛོད་དུ་ཐ་སྙད་རེ་རེ་བཞིན་ཚོན་ལྡན་པར་རིས་སྡེ་ཚན་དང་བཅས་ཏེ་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད་པས་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ངོ་འཕྲོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས། བོད་ཡིག་གི་མིང་མཛོད་སྒྲིག་ལུགས་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དཔེ་མཚོན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད།\n《གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་ཐ་སྙད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་》⑩ནི་གངས་ལྗོངས་ཤེས་རིག་ནོར་བུའི་སློབ་གླིང་གིས་སྒྱུར་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་ཡེན། དེར་རྒྱུན་སྤྱོད་ཐ་སྙད་གསར་པ་2000ལྷག་ལ་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་པར་རིས་མིང་འགྲེལ་དང་བཅས་ཏེ་འཁོད་ཅིང་། བོད་ཡིག་གི་འགྱུར་མང་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་དམངས་གླུ་དང་གཏམ་དཔེ་སོགས་ལས་བཏུས་པས། སློབ་བདེ་ཞིང་ཡིད་ལ་འཛིན་སླ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།\n《བོད་རྒྱ་དབྱིན་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་གསར་པའི་ཚིག་མཛོད་》⑪ནི་ཀྲོའུ་ཝེ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། ཉི་མ་སྒྲོལ་མ་བཅས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་ལ། དེར་“རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བོད་སྐད་ཐ་སྙད་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་”མ་བཙུགས་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་བཅུའི་རིང་གི་ཐ་སྙད་གསར་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་སྲིད་ཇུས་སྐོར་གྱི་ཐ་སྙད་བོད་འགྱུར་མ་རྣམས་ལ་སྔར་ཡོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་དག་དཔྱད་གཞིར་བཟུང་ཐོག 《ཀྲུང་གོའི་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་》གྱིས་ལོ་ངོ་བཅུའི་ནང་དུ་ཕྱོགས་བསྡུས་དང་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་རྒྱ་ཡིག་གི་ཐ་སྙད་གསར་པ་བེད་སྤྱོད་ཚད་ཆེ་བ་རྣམས་བོ་ད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་བསྒྲིགས་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་རུ་བསྡོམས་པས་ཐ་སྙད་4800ལྷག་ཡོད་པར་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་གཅིག་ཏུ་སྣང་ནའང་དེ་རུ་སྒྲིག་རིམ་གྱི་ཆ་ནས་ཐོག་མར་བོད་རྒྱ་དབྱིན་དང་བར་དུ་རྒྱ་བོད་དབྱིན། མཐར་དབྱིན་བོད་རྒྱ་བཅས་ཡིག་རིགས་གསུམ་གྱི་ཤན་སྦྱར་སུམ་ཕྲེང་བསྒྲིགས་པ་ཞིག་ཡིན།\n《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་གཞུང་ཡིག་ཚིག་མཛོད་》⑫ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ལོ་ཙཱ་ཁང་གིས་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས་པ་དང་། ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་གཞུང་ཡིག་བརྡ་ཆད་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར། འདི་ནི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གྱི་རྒྱུན་སྤྱོད་མིང་གསར་གཙོར་བྱས་ཏེ། རིག་ཚན་སོ་སོའི་མིང་བརྡ་ཁྲི་བཞི་ལྷག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་གྱི་མིང་མཛོད་ཅིག་ཏུ་མཐོང་ངོ་། །\n1.དཔལ་འབྱོར་དང་དངུལ་རྩའི་སྐོར། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ཚུན་དུ་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་པའི་དཔལ་འབྱོར་དང་དངུལ་རྩའི་མིང་མཛོད་འགའ་ཤས་མཆིས་པ་ལས།《རྒྱ་བོད་དངུལ་རྩའི་ཚིག་མཛོད་》⑬ནི་གཡང་དྲུང་དབང་ཕྱུག་གིས་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས་ལ། དེར་དངུལ་རྩའི་ཤེས་བྱ་དང་དངུལ་རྩའི་ལས་རིགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐ་སྙད་17900ལྷག་བསྡུས་ཡོད་ཅིང་། དེ་རུ་སྔོན་དུ་ཐ་སྙད་དག་འཚོལ་བདེ་བའི་རེའུ་མིག་ཅིག་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་ལ་ཞིབ་འགྲེལ་ཡང་བྱས་འདུག\n《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་དངུལ་རྩའི་ཐ་སྙད་ཚིག་མཛོད་》⑭ནི་ཀྲུང་གོ་ཞིང་ལས་དངུལ་ཁང་མ་རྐང་ཚད་ཡོད་ཀུང་སི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཡན་ལག་དངུལ་ཁང་བཙུགས་པ་ནས་ལོ་ངོ་20རིང་ལ་བསྡུ་ཉར་དང་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས་པའི་དངུལ་རྩའི་སྐོར་གྱི་རྒྱུན་སྤྱོད་ཐ་སྙད་5000ལྷག་བསྡུས་འདུག་ཅིང་། ཐ་སྙད་མང་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་ལྗོངས་བོད་སྐད་ཡིག་ཐ་སྙད་བཀས་བཅད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ཞིབ་བཤེར་གཏན་འབེབས་གནང་བའི་ཚད་ལྡན་ཅན་དང་། ཡོངས་ཁྱབ་ཅན། གོ་བདེ་ཅན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། ཟུར་བཀོད་དུ་ཀྲུང་གོ་ཞིང་ལས་དངུལ་ཁང་མ་རྐང་ཚད་ཡོད་ཀུང་སི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཡན་ལག་དངུལ་ཁང་ཁོངས་གཏོགས་སྒྲིག་གཞིའི་མིང་འཁོད་འདུག\n《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད་》⑮ནི་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་གྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་པ་སྟེ། དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་བརྡ་ཆད་རྣམས་རྒྱ་ཡིག་གི་པིར་རིས་གོ་རིམ་ལྟར་ཉུང་བ་ནས་མང་པོར་རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཏེ་བསྒྲིགས་ཡོད་ལ། སྔོན་ལ་རྒྱ་ཡིག་གི་ཐ་སྙད་ལ་ཞིབ་འགྲེལ་འཁོད་པ་དང་། མཇུག་ཏུ་བོད་ཡིག་གི་འགྱུར་མིང་ལ་ཞིབ་འགྲེལ་འཁོད་འདུག\n2.རྩིས་དངོས་རྫས་དང་སྐྱེ་དངོས་རིག་པའི་སྐོར། རྩིས་དངོས་རྫས་གསུམ་གྱི་ཆེད་ལས་མིང་མཛོད་ཅུང་སྔ་ཤོས་ནི་ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་པར་བྱུང་བའི་རང་བྱུང་ཚན་རིག་གི་ཚིག་མཛོད་དེབ་ཕྲེང་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེར་《བོད་རྒྱ་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་དངོས་ལུགས་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད་》དང་། 《བོད་རྒྱ་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་རྫས་འགྱུར་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད》《བོད་རྒྱ་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་གྲངས་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད་》སོགས་ཡོད།\nདུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པར་བྱུང་བའི་མིང་མཛོད་ལ་མཚོན་ན། ཐོག་མར་ལྗོངས་ཞིང་ལྔའི་བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་མཉམ་སྒྲུབ་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གཞུང་ལས་ཁང་གིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་ཤན་སྦྱར་རང་བྱུང་ཚན་རིག་མིང་བརྡའི་དཔེ་ཚོགས་ཏེ། 《གྲངས་རིག་པ་》⑯དང་།《དངོས་ལུགས་རིག་པ》⑰《རྫས་འགྱུར་རིག་པ》⑱《རྩིས་འཁོར་རིག་པ་》⑲བཅས་ཡིན། རྒྱལ་ཡོངས་བོད་ཡིག་སློབ་གཞི་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་རིག་གཞུང་ཚན་ཁག་སོ་སོའི་ཐ་སྙད་གཅིག་གྱུར་དང་ཚད་ལྡན་དུ་འགྲོ་བ། སློབ་གཞི་རྩོམ་སྒྱུར། སློབ་ཁྲིད། ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་སོགས་ལ་ཚད་ལྡན་ཡོ་བྱད་ཅིག་འདོན་སྤྲོད་བྱ་ཆེད། ལྗོངས་ཞིང་ལྔའི་བོད་ཡིག་བསླབ་གཞི་རྩོམ་སྒྱུར་སྡེ་ཁག་དང་། འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད། ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག ཡིག་སྒྱུར་སོགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཆེད་མཁས་མང་པོ་གདན་དྲངས་ཏེ་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། མིང་མཛོད་དེབ་ཕྲེང་འདིའི་སྒྲིག་སྟངས་ཐད་རིག་ཚན་སོ་སོའི་མིང་གསར་རྣམས་རྒྱ་ཡིག་གི་དབྱངས་གསལ་གྱི་གོ་རིམ་བཞིན་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཤན་སྦྱར་དུ་བྱས་ཡོད་ཅིང་། དེ་རུ་རྫས་འགྱུར་རིག་པའི་ཐ་སྙད་21590དང་། གྲངས་རིག་པའི་ཐ་སྙད་28400དང་། དངོས་ལུགས་རིག་པའི་ཐ་སྙད་26000 རྩིས་འཁོར་རིག་པའི་ཐ་སྙད་32000བཅས་བསྡུས་ཡོད།\n《བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་དངོས་ལུགས་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་》⑳དང་《བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་དངོས་ལུགས་རིག་པའི་མིང་མཛོད་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་》﹙21﹚གཉིས་ནི་མགོན་པོ་རབ་བརྟན་གྱིས་མཐོ་རིམ་དངོས་ལུགས་རིག་པའི་སློབ་ཁྲིད་ཞིབ་འཇུག་གི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་། བོད་ཡིག་གི་དངོས་ལུགས་དགེ་རྒན་དང་། ལོ་ཙཱ་བ། བོད་ཀྱི་སྐད་བརྡའི་ཆེད་མཁས་པ་མང་པོའི་བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཐོག དངོས་ལུགས་རིག་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་སྔར་ཡོད་དངོས་ལུགས་རིག་པའི་བོད་ཡིག་མིང་བརྡ་ལེགས་སྒྲིག་དང་ཁ་གསབ་བྱས་ཏེ་བསྒྲིགས་པ་ཞིག་ཡིན། 《ཚིག་མཛོད་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་》རུ་མིང་བརྡ་7550ལྷག་བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་ཤན་སྦྱར་དུ་བྱས་ཤིང་། བོད་ཡིག་གི་ཞིབ་འགྲེལ་འཁོད་ཡོད་ལ། 《མིང་མཛོད་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་》རུ་བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་དང་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ། དབྱིན་བོད་རྒྱ་གསུམ་བཅས་ཤན་སྦྱར་སུམ་ཕྲེང་གིས་མིང་བརྡ་11710བསྒྲིགས་ཡོད།\n《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་སྐྱེ་དངོས་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད་》﹙22﹚ནི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དང་གུ་རུ་འཚོས་སྔར་ཡོད་དཔྱད་འབྲས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་། ལོ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་གི་རིང་ལ་སྐྱེ་དངོས་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྐོར་དང་། སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་སོགས་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་རྒྱུན་སྤྱོད་ཐ་སྙད་འཚོལ་བསྡུ་དང་ཕྱོགས་སྒྲིག ཡིག་སྒྱུར་བཅས་བྱས་ཏེ་བསྒྲིགས་པ་ཞིག་ཡིན།\n《རྫས་འགྱུར་རིག་པའི་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད་》﹙23﹚ནི་གཙོ་སྒྲིག་པ་མཆོག་གསུམ་དང་གཙོ་སྒྲིག་གཞོན་པ་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱིས་《སྐྱེ་མེད་རྫས་ཀྱི་མིང་འདོགས་ཐབས་ཀྱི་རྩ་དོན་》དང་། 《སྐྱེ་ལྡན་རྫས་ཀྱི་མིང་འདོགས་ཐབས་ཀྱི་རྩ་དོན》《རྫས་འགྱུར་ཐ་སྙད་》སོགས་ཐ་སྙད་ཚད་ལྡན་དུ་བཟོས་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཟུར་ལྟ་བྱས་ཏེ་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས་ཤིང་། བསྡོམས་པས་ཐ་སྙད་18450ལྷག་བསྡུས་འདུག\n3.ཁྲིམས་ལུགས་སྐོར་གྱི་མིང་མཛོད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གོམ་སྟབས་མགྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན། རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁྲིམས་འཛིན་གྱོད་ཞིབ་བྱེད་པའི་རེ་འདུན་ཡང་ཇེ་མཐོ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་རྐྱེན། ཁྲིམས་ལུགས་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་རེ་འགའ་རྩོམ་སྒྲིག་བས་ཡོད་པ་ལས།\n《རྒྱ་བོད་ཁྲིམས་ལུགས་ཚིག་མཛོད་》﹙24﹚ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གི་མཐོ་རིམ་ཞིབ་དཔྱོད་དཔོན་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བོད་སྐད་ཡིག་མཛུབ་ཁྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དོན་བྱེད་ཁང་དང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རྩོམ་སྒྱུར་ཅུད་ཀྱིས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་པ་བརྒྱུད། ལོ་ཙཱ་བ་དང་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་མཁས་དབང་གདན་ཞུ་གནང་སྟེ་འཕྲི་སྣོན་དང་བཟོ་བཅོས་གང་ལེགས་བྱས་ཐོག ཁྲིམས་ལུགས་ཐ་སྙད་ཁྲི་2ལྷག་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་དང་། རྒྱ་ཡིག་གི་སྒྲ་སྦྱོར་དབྱངས་གསལ་དང་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་གོ་རིམ་བཞིན་བསྒྲིགས་ཡོད།\n《བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གྱི་ཚིག་མཛོད་》﹙28﹚ནི་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས་པ་སྟེ། 2005ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་ལྔོངས་ཞིང་ལྔའི་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་དང་སྐད་བརྡའི་ཆེད་མཁས། ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་གདན་ཞུ་གནང་སྟེ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་གཞིའི་ཚོ་ཆུང་བཙུགས་ནས་མིང་བརྡ་བཞི་སྟོང་འདུས་པའི་《ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གྱི་བོད་ཡིག་ཐ་སྙད་》ཅེས་པའི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་། མིང་བརྡ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཁར་བསྣན་ཏེ་མིང་བརྡ་དྲུག་སྟོང་ལྷག་འདུས་པའི་མིང་མཛོད་འདི་ཉིད་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། དེ་རུ་ཀློག་པ་པོ་སོ་སོའི་སྐད་རིགས་ཀྱི་དགོས་མཁོར་བསྟུན་ཆེད། བོད་རྒྱ་དབྱིན་དང་རྒྱ་བོད་དབྱིན། དབྱིན་བོད་རྒྱ་བཅས་ཡིག་རིགས་གསུམ་གྱི་ཤན་སྦྱར་སུམ་ཕྲེང་བཀོད་འདུག\n《རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ཚན་རིག་གི་ཐ་སྙད་》(པར་གཞི་གསུམ་པ)﹙30﹚ནི་མིང་མཛོད་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྱུར་སྒྲིག་ཨུ་ལྷན་གྱིས་1996ལོར་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པའི་《རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ཚན་རིག་གི་ཐ་སྙད་》ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་དག་བཅོས་དང་ཁ་སྐོང་བྱས་ཏེ་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས་ཤིང་། དེར་རླུང་ཁམས་ཆེན་པོ་དང་། གནམ་བྱད་རིག་པ། ནམ་ཟླ་རིག་པ། ཉེར་སྤྱོད་གནམ་བྱད་རིག་པ་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐ་སྙད་2400ལྷག་དང་དེ་དག་གི་ཞིབ་འགྲེལ་འཁོད་འདུག\n《རྒྱ་བོད་གློག་བརྙན་དང་བརྙན་འཕྲིན་མིང་མཛོད་》﹙31﹚ནི་རིན་ཆེན་ཚེ་རིང་དང་བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས་པ་སྟེ། རྒྱ་ཡིག་གི་《གློག་བརྙན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མིང་མཛོད་》དང་། 《དེང་རབས་གློག་བརྙན་བརྙན་འཕྲིན་ལག་རྩལ་མིང་མཛོད་》གཉིས་གཙོར་བཟུང་སྟེ་གློག་བརྙན་གཞུང་ལུགས་དང་། འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་སྒྲིག འཁྲབ་ཁྲིད། མཛེས་རྩལ། སྒྲིག་བཟོ། རྒྱུད་སྒྲོག་སོགས་སུ་ཚན་པ་བཀར་ཏེ། བརྡ་ཆད་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ལ་རྒྱ་ཡིག་གི་ཞིབ་འགྲེལ་འཁོད་པ་ཞིག་སྟེ། དེར་བསྡོམས་པས་ཐ་སྙད་1100ལྷག་བསྡུས་ཡོད།\nགོང་འཕྲོས་དག་ནི་མིང་མཛོད་རིག་པར་གཞི་བཅོལ་ཏེ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པར་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ལ་རིགས་ཕྱེས་ནས་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཅིག་ནས་ད་ཡོད་མིང་མཛོད་རྣམས་ཀློག་པ་པོར་ངོ་སྤྲོད་པའི་ཆེད་དང་། གཉིས་ནས་མིང་མཛོད་འདི་དག་དཔྱད་གཞིར་དྲངས་ནས་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་བོད་ཀྱི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་རིགས་ལ་ཁྱད་ཆོས་ཅི་ཡོད་དང་། གནད་དོན་གང་མཆིས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བས་པ་ལགས།\nགཅིག སྐད་གཉིས་ནས་སྐད་མང་ཤན་སྦྱར་དུ་འཕེལ་བ།ཞིན་པ། སྐད་ཡིག་གི་ཆ་ནས་མིང་མཛོད་ལ་སྐད་གཅིག་མིང་མཛོད་དང་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད། སྐད་མང་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་བཅས་རིགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ཆོག་ཅིང་། སྐབས་བབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ཀྱི་རིགས་ནི་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་དང་སྐད་མང་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། དམིགས་བྱའི་ཀློག་པ་པོ་མི་འདྲ་བས་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་ལའང་བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། Aནི་ཕ་སྐད་དང་། Bནི་གཞན་སྐད་ཡིན་པར་བྱས་ན། A-Bཅན་དང་B-Aཅན་ཏེ། A-Bཅན་ནི་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཀློག་པ་པོར་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། B-Aཅན་ནི་མི་རིགས་རང་གི་ཀློག་པ་པོར་དམིགས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་Aནི་བོད་སྐད་དང་། Bནི་རྒྱ་སྐད་ཡིན་པར་བྱས་ན། A-Bནི་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་དང་། B-Aནི་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་ལ་བྱ་བ་ཡིན། ཡང་སྐད་མང་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་ནི་སྐད་རིགས་གསུམ་མམ་ཡང་ན་སྐད་རིགས་གསུམ་ཡན་གྱི་མིང་རེ་རེ་ལྷན་དུ་སྡུད་པ་ཞིག་ལ་བྱ་སྟེ། རྒྱ་བོད་དབྱིན་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་ནི་སྐད་མང་ཤན་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་B-A-Cཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །\nདུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པར་བྱུང་བའི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ལ་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་རྒྱུན་བཀོལ་གྱི་མིང་བརྡ་དང་། སྲིད་ཇུས། དཔལ་འབྱོར་། དངུལ་རྩ། བརྙན་འཕྲིན། རྩིས་དངོས་རྫས་གསུམ། ཁྲིམས་ལུགས། གསོ་རིག ཆ་འཕྲིན། རླུང་ཁམས་སོགས་རིག་ཚན་སོ་སོར་ཁྱབ་ཡོད་པས་ནང་དོན་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་། རྣམ་པའི་ཆ་ནས་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་དང་སྐད་གསུམ་ཤན་སྦྱར་ཏེ། ཕལ་ཆེ་བ་B-Aདང་B-A-Cཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན། ཡང་《བོད་རྒྱ་དབྱིན་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་གསར་པའི་མིང་མཛོད་》དང་། 《བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གྱི་ཚིག་མཛོད》《བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་དངོས་ལུགས་རིག་པའི་མིང་མཛོད་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་》བཅས་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། འདི་ནི་བོད་རྒྱ་དབྱིན་དང་། རྒྱ་བོད་དབྱིན། དབྱིན་བོད་རྒྱ་བཅས་ཤན་སྦྱར་སུམ་ཕྲེང་ལས་འཁོད་ཡོད་པས། བོད་རིགས་དང་། རྒྱ་རིགས། དབྱིན་ཇི་པ་བཅས་ཀྱི་ཀློག་པ་པོ་གང་རུང་ལ་མཚོན་ནའང་ལྟ་ཀློག་ཐད་སྟབས་བདེ་བསྐྲུན་ཡོད་པས་ན། མིང་མཛོད་ཀྱི་དམིགས་བའི་ཁྱབ་རྒྱ་ཇེ་ཆེ་དང་། བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་ཇེ་མཐོ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པ་རྟོགས་ཐུབ།\nགཉིས། ཐབས་སྣ་མང་གིས་ཀློག་པ་པོར་གོ་བརྡ་སྤྲོད་པ། ཐོག་མར་དོན་གཅིག་མིང་གིས་འགྲེལ་བ་བཀོད་པ་དང་རིམ་བཞིན་ཞིབ་འགྲེལ་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀློག་པ་པོའི་ལྟ་ཀློག་གི་དགོས་མཁོ་བསྐངས་ཡོད། ད་ཆར་རིས་འགྲེལ་འགོད་པའི་བྱེད་ཐབས་སྤྱོད་པར་ཕྱོགས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན།《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད་》དང་པོ་དང་གཉིས་པ། གསུམ་པ་ལྟ་བུའོ། ། དངོས་པོའི་མིང་ལ་ལ་ཞིག་ལ་ཡི་གེའི་ཞིབ་འགྲེལ་འགོད་པ་ལས་པར་རིས་བཀོད་ན་ནི་ཀློག་པ་པོར་གོ་བརྡ་ལེགས་པོར་སྤྲོད་ཐུབ་སྟེ། འཇག་མ་ལ་ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་རྩྭའི་རིགས་ཤིག་ཅེས་ཞིབ་འགྲེལ་བཀོད་ན། འཇག་མ་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་ཀློག་པ་པོར་རྩྭ་ལྡུམ་དེ་ངོ་འཕྲོད་དཀལབ་དང་། ཡང་ཟོ་བ་ལ་དཔངས་མཐོ་ལ་ཁ་གཡེལ་བའི་ཆུ་སྣོད་ཀྱི་རིགས་ཤིག་གི་མིང་ཞེས་འགྲེལ་བའི་ཞེ ཟོ་བ་ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཁ་གཡེལ་བའི་སྣོད་ཅིག་དང་ཁྱད་མེད་པའི་ཚོར་བ་སྟེར། དེར་བརྟེན། འདི་ལྟ་བུའི་བ་དངོས་ཀྱི་མིང་ལ་རིས་འགྲེལ་འགོད་པའི་ཐབས་སྤྱད་ན་ནི་ཀློག་པ་པོར་གོ་བརྡ་ལེགས་པོར་སྤྲོད་ཐུབ་པར་མ་ཟད། ད་དུང་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ལའང་བསམ་བློ་བཞི་གསུམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཡི་གེའི་ཞིབ་འབྲི་དགོད་པའི་ལས་ཚེགས་ཀྱང་ཇེ་ཡང་དུ་གཏོང་ཐུབ་པས་སོ། །\nརིས་འགྲེལ་དགོད་པ་ལའང་རིགས་སྣ་མང་སྟེ། མཚོན་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་སྣ་གཅིག་ཅན་གྱི་རིས་འགྲེལ་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་ཅན་གྱི་རིས་འགྲེལ་ཏེ། འཇག་མ་དང་ཟོ་བ་ལ་སོ་སོའི་པར་རིས་བཀོད་པ་ལ་སྣ་གཅིག་ཅན་དང་།《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད་༣》དུ་“བཞིན་རས་”﹙33﹚ཀྱི་པར་རིས་ལས་སྨ་ར་དང་འགྲམ་པ། མིག་ཀོང་། གཉེར་མ། མིག་ཟུར། མིག་ལྕིབས། ཁ་ཟུར་སོགས་རེ་རེ་བཞིན་བསྟན་ཡོད་པ་ནི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཅན་གྱི་རིས་འགྲེལ་དུ་གཏོགས། མདོག་ལ་ཚོན་མདོག་ཅན་དང་སྐྱ་བོ་རིགས་གཉིས་དང་། རྒྱུ་ཆའི་ཐད་ལ་བྲིས་མ་དང་འདྲ་པར་འཁོད་པ་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས།《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད་》དུ་བཀོད་པ་ནི་ཚོན་མདོག་ཅན་དང་འདྲ་པར་གྱི་རིས་འགྲེལ་ཡིན་ཞིང་། 《དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་》སུ་ཐགས་ཁྲིའི་རི་མོ་ཞིག་བཀོད་ཡོད་པ་ནི་མདོག་སྐྱ་བོ་དང་བྲིས་མའི་རིགས་སུ་གཏོགས་སོ། །\nགཅིག རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་དང་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་གསལ་བ། མིང་གསར་གྱི་མཚན་བྱང་བཀོད་པའི་མིང་མཛོད་མང་པོ་ཞིག་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པ་ལས། ལ་ལ་ཞིག་ནི་མིང་གསར་ཁོ་ན་བསྡུ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སྔར་ཡོད་ཀྱི་མིང་གིས་མིང་མཛོད་ཀྱི་བརྒྱ་ཆའི་མང་ཙམ་ཟིན་འདུག་པའམ། ཡང་ན། མིང་མཛོད་དུ་བསྒྲིགས་པའི་མིང་མང་པོ་ཞིག་སྐད་ཆའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བེད་སྤྱོད་ཡུན་རིང་བ་དང་ཅུང་གཏན་ཆགས་ཡིན་པ། ཀུན་གྱིས་སྤྱོད་གོམས་སུ་སོང་བའི་མིང་བསྡུས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་མིང་མཛོད་ནི་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་དུ་བརྩི་བ་ལས། གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་དུ་བགྲངས་ཆོག་མིན་ནི་ད་དུང་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་འཁུམས། རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་དང་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ནི་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲེལ་བ་ཡིན། དེར་བརྟེན། མིང་མཛོད་རིགས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་པོ་འབྱེད་པ་དང་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་བྱ་བར་ཐོག་མར་མིང་གསར་ཞེས་པ་ལ་གོ་བ་གསལ་པོ་ཞིག་ལོན་པར་བྱ་རྒྱུ་ནི་གནད་ཀྱི་དམ་པའོ། །\nའོ་ན་ཅི་ཞིག་ལ་མིང་གསར་ཟེར་ཞེ་ན། དེ་ནི་གསར་དུ་བསྐྲུན་པའི་མིང་སྟེ། དེས་མཚོན་པའི་དངོས་པོ་དེ་གསར་དུ་བྱུང་བའམ་ཡང་ན་དེས་བསྟན་པའི་གོ་དོན་ཉིད་གསར་པ་ཡིན་པ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་དེའི་རྣམ་པ་ཡང་གསར་པ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་གོ་བ་﹙34﹚ཞེས་དང་། ཡང་གསར་སྐྲུན་བྱས་པའམ་ཡང་ན་དེ་ནི་སྐད་རིགས་གཞན་པ་དང་། མི་རིགས་རང་གི་ཡུལ་སྐད་ག་གེ་མོ་ཞིག་གམ། བརྡ་རྙིང་ངམ། ལས་རིགས་ག་གེ་མོའི་མིང་བརྡའི་ཁྲོད་གསར་དུ་གཡར་ཏེ་ཐོན་པ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས་པ་མ་ཟད། གོ་དོན་གསར་པ་ཞིག་དང་སྤྱོད་སྒོ་གསར་པ་བྱུང་བའི་ཅུང་གཏན་འཇགས་རང་བཞིན་གྱི་མིང་ལ་གོ་བ་﹙35﹚ཞེས་པ། ད་དུང་དེ་ནི་གསར་དུ་བྱུང་བ་དང་། མིང་ཡིན་པ། གློ་བུར་དུ་མ་བྱུང་བ། བསམ་བཞིན་གསར་དུ་མ་བཟོས་པ་ཞིག་ལ་གོ་བ་﹙36﹚ཞེས་པ་སོགས་མིང་གསར་ལ་གོ་དོན་འཇོག་སྟངས་སྣ་མང་ཞིག་ཡོད་པ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ན། གཅིག་ནས་མིང་ཡིན་པའི་རྨང་གཞི་སྟེང་དུ་ངེས་པར་དུ་གསར་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ལ་གསར་པ་ཞེས་པ་ནི་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་གོ་དོན་ཞིག་ཡིན་པས་ན་དེ་ལ་དུས་བཀག་རང་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ཡོང་ཁུངས་ཀྱི་ཆ་ནས་གསར་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོའམ་གོ་དོན་ཉིད་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་པའམ་ཡང་ན་མིང་རྙིང་པ་ཞིག་གམ་ཡུལ་སྐད་ག་གེ་མོའི་ཁྲོད་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་འཇོན་པའི་མིང་གང་རུང་ཞིག་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཏེ་དེ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན། འཕེལ་རྒྱས་ལྟ་བུ་ནི་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་། ཤེས་རམས་པ་ལྟ་བུ་སྔར་ཡོད་མིང་གིས་གོ་དོན་གསར་པ་མཚོན་པ། པ་སེ་དང་མོ་ཊ་ལྟ་བུ་ནི་ཡུལ་སྐད་མིང་བརྡའི་དོན་མཚོན་པའོ། ། གཉིས་ནས་གློ་བུར་བ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ་ཅུང་གཏན་འཇགས་ཡིན་དགོས། མིང་གསར་ལ་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས་གཏན་འཇགས་མིན་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་བརྗོད་པའི་གློ་བུར་བ་ཞེས་པ་ནི་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་ཐུང་ངུ་ཞིག་གམ་ཡང་ན་སྐད་ཆའི་བརྗོད་པ་གཅིག་ལས་བེད་མི་སྤྱོད་པའམ་བརྗོད་པའི་གནས་བབ་ལ་གཞིགས་ནས་གོ་བ་ལེན་དགོས་པར་གོ་སྟེ། དཔེར་ན། “མོ་ཞི་མོ་ཞི་”ཞེས་པ་ནི་ཉི་ཧོང་སྐད་དུ་ཁ་པར་ལེན་པའི་སྐབས་སུ་ཕ་རོལ་པོར་བརྡ་གཏོང་བར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཀྱང་། སྐབས་འགར་བོད་སྐད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ན་གཞོན་ཕན་ཚུན་བར་དང་ཡང་ན་གྲོགས་པོའི་བར་ཁ་པར་གཏོང་ལེན་བྱེད་དུས་མིང་དེ་སྤྱོད་ལ། ཡིན་ནའང་མིང་དེ་ནི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་དུ་མི་འཇུག་པ་ལྟ་བུ། གསུམ་ནས་བསམ་བཞིན་གསར་དུ་བཟོས་པ་ཞིག་མིན་པ་སྟེ། འདོད་མོས་བཞིན་གསར་དུ་བཟོས་པའམ་སྔར་ཡོད་པའི་མིང་གི་རྣམ་པ་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་བ་﹙37﹚ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། གཞིས་ཀ་རྩེ་ལ་རི་ཁ་བརྩེ་དང་། དཀར་མཛེས་ལ་ཀན་ཙི་རུ་འབྲི་བའི་རིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །\nགོང་འཕྲོས་ཆ་རྐྱེན་འདི་དག་འཛོམས་ན་ད་གཟོད་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་དུ་བསྡུ་ཆོག་པ་ལས། མིང་གསར་རྙིང་གང་ཡིན་ཚང་མ་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་དུ་བསྡུ་བ་ནི་ལས་ལྷག་ཅིག་ཡིན་པ་ལས་དོན་སྙིང་ཆེར་མེད་སྙམ་སྟེ། དཔེར་ན། 《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད་》དུ་མིང་རྙིང་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་བསྡུས་ཡོད་པས། དེ་ནི་《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད་》ནང་བཞིན་ཡིག་སྒྱུར་དང་ཡང་ན་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་བར་མཁོ་བའི་མིང་མཛོད་ཅིག་ཏུ་བགྲང་རྒྱུ་ལས། མིང་དོན་མཚུངས་པའི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་དུ་བརྩི་མིན་ལ་དོགས་གཞི་ཆེན་པོ་གདའ།\nགཉིས། པར་གཞི་ལ་དུས་ལྟར་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་མེད་པ། མིང་མཛོད་གང་ཞིག་གིས་དུས་བབ་དང་བསྟུན་ནས་ཀློག་པ་པོའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་བར། དུས་ལྟར་མིང་མཛོད་ལ་དག་བཅོས་དང་ཁ་གསབ་རྒྱག་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་མིང་མཛོད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་གི་རྒྱུན་ཐག་སྲུང་སྐོར་ལྟ་བུ་རེད། རྒྱ་ཡིག་གི་《新华字典》ནི་1953ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་པར་གཞི་llབྱུང་ཡོད་པ་དང་། དཔར་གྲངས་དུང་ཕྱུར་ལྔ་ལ་ཉེ་ཞིང་། རྒྱལ་ནང་གི་དཔར་གྲངས་ཆེས་མང་བའི་དཔེ་ཆའི་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད། ཡང་ན་རྒྱ་ཡིག་གི་《现代汉语词典》ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ནའང་། 1978ལོར་པར་གཞི་དང་པོ་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་ནས། 1983ལོར་པར་གཞི་གཉིས་པ་དང་། 1996ལོར་པར་གཞི་གསུམ་པ། 2002ལོར་པར་གཞི་བཞི་པ། 2005ལོར་པར་གཞི་ལྔ་པ། 2012ལོར་པར་གཞི་དྲུག་པ། 2016ལོར་པར་གཞི་བདུན་པ་བཅས་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་ལ། ཕལ་ཆེར་ལོ་བཞི་ནས་ལྔའི་ནང་དུ་པར་གཞི་དག་སྒྲིག་ཐེངས་གཅིག་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་དག་བཅོས་དང་ཁ་གསབ་བྱས་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཞིང་། ཐ་ན་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད་》ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང་1991ལོར་པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུར་ཉེ་བ་ཞིག་ཕྱིན་ཡང་། 2002ལོར་བཟོ་བཅོས་ཐེངས་གཅིག་བྱས་པ་ལས་མེད་པ་རེད། གཞན་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ལས་《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་རྒྱུན་བཀོལ་གསར་བྱུང་མིང་མཛོད་》ལ་2013ལོར་ཁ་སྐོང་གི་དེབ་གཅིག་བསྒྲིགས་པ་དང་། 《རྒྱ་བོད་ཁྲིམས་ལུགས་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》ལ་2017ལོར་པར་གཞི་གཉིས་པ་བྱུང་བ། 《རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ཚན་རིག་གི་ཐ་སྙད་》ནི་པར་གཞི་སྒྲིག་ཐེངས་སྔོན་མའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་པར་གཞི་གསུམ་པ་བྱུང་བ་ལས། མིང་མཛོད་མང་ཆེ་བར་བཟོ་བཅོས་དང་ཁ་སྣོན་བྱ་བར་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་མི་སྒེར་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་མིང་མཛོད་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་པར་གཞི་ཐེངས་གཅིག་ལས་མེད་ཅིང་། མུ་མཐུད་མིང་མཛོད་གང་དེར་སྔར་བཞིན་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་ཡོད་མེད་དང་། དུས་བབ་དང་མཐུན་མིན་སོགས་ལ་སྣང་མེད་དུ་བཞག་པར་མངོན།\nམིང་མཛོད་ཅིག་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་པར་སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པས། སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས་མིང་མཛོད་ལའང་བཟོ་བཅོས་དང་ཁ་གསབ་རྒྱག་དགོས་ཤིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་མཛོད་ཀྱི་བཀོལ་སྤྱོད་རང་བཞིན་དང་རྒྱུན་རིང་བའི་རང་བཞིན་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་དགོས་པས།﹙38﹚བོད་ཡིག་གི་མིང་མཛོད་དག་ལ་དུས་བབ་དང་བསྟུན་ནས་བཟོ་བཅོས་དང་ཁ་སྣོན་བྱས་ཏེ། དུས་རབས་དང་འཚམ་པར་བྱ་རྒྱུ་ནི་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་པ་དང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དོ་སྣང་བྱ་དགོས་པའི་གནད་ཅིག་དང་། ཁྱད་པར་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ལ་མཚོན་ན་དུས་བསྟུན་བཟོ་བཅོས་དང་ཁ་གསབ་བ་རྒྱུ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་གལ་ཆེ་སྟེ། གཅིག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་བའི་འགྲོས་ཚད་ཧ་ཅང་མགྱོགས་པ་དང་། དངོས་པོ་གསར་པ་དང་རིག་ཚན་གསར་པ་ནི་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་བཞིན་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པས། དུས་བབ་དང་བསྟུན་ནས་མིང་གསར་བསྡུ་ལེན་བྱེད་དགོས། གཉིས་ནས་དུས་སྐབས་སོ་སོར་བྱུང་བའི་མིང་གསར་ལ་ལ་ཞིག་ནི་དུས་ཀྱི་འཁོར་འགྲོས་ཁྲོད་ཡུན་རིང་པོར་གནས་ཐུབ་པ་དང་། མིང་མཛོད་ཕུན་ཚོགས་སུ་བཏང་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་དེས་མཚོན་པའི་དངོས་པོའམ་སྣང་ཚུལ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོར་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད་པས་ཡིན་ལ། ཡང་ན་དེས་བསྟན་པའི་གོ་དོན་དང་འདུ་ཤེས་ནི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དང་ལེན་བས་ཏེ་འབྲེལ་འདྲིས་ལ་མཁོ་བའི་ལག་ཆ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ཡིན། ཡིན་ནའང་མིང་གསར་ལ་ལ་ཞིག་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་མི་འགོར་བར་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་རིམ་གྱིས་མེད་པར་འགྱུར་འགྲོ་སྟེ། དེ་ནི་དེས་མཚོན་པའི་དངོས་པོའམ་དོན་གང་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་པས་དང་། ཡང་ན་དེས་བསྟན་པའི་གོ་དོན་དང་འདུ་ཤེས་ཉིད་དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་དང་མི་འཚམ་པས་སོ། །﹙39﹚དཔེར་ན་ཏང་ཤེད་ཅན་དང་། རིག་ཤེད་ཅན། མ་རྩར་འགྲོ་མཁན་དབང་འཛིན་པ། སྒྲ་སྐྱེལ་འཁོར་ལོ་སོགས་ལྟ་བུ་ད་ལྟའི་དུས་རབས་དང་མི་འཚམ་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེར་བརྟེན་དུས་ལྟར་མིང་མཛོད་ལས་ནོར་འཕྱུགས་བྱུང་བ་ལ་དག་བཅོས་དང་། བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་བྲལ་བ་རྣམས་འདོར་བ། དངོས་ཡོད་འཚོ་བར་མཁོ་བའི་མིང་གསར་རྣམས་བསྡུ་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་མིང་མཛོད་དེ་ཉིད་དུས་རབས་དང་མཐུན་པར་བ་དགོས་པ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བའོ།\nགསུམ། ཞིབ་འགྲེལ་མི་གསལ་བ། ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་ལ་འགྲེལ་སྟངས་རིགས་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་དོན་གཅིག་མིང་གིས་འགྲེལ་བ་སྟེ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་གང་ཞིག་ལ་དེ་དང་དོན་མཚུངས་པའི་བོད་ཡིག་གི་འགྱུར་མིང་ཞིག་འགོད་པ་དང་། གཉིས་ནི་ཞིབ་ཏུ་འགྲེལ་བ་སྟེ། མིང་གི་གོ་དོན་ཞིབ་ཏུ་འགྲེལ་བ་དེ་གཉིས་སོ། ། སྔ་མ་ནི་“电影”ལ་“གློག་བརྙན་”ཞེས་སུ་འགྲེལ་བ་དང་། རྗེས་མ་ནི་“电影演员”ལ་“གློག་བརྙན་གྱི་བརྗོད་བྱའི་མི་སྣ་འཁྲབ་མཁན་གྱི་མིའོ་”ཞེས་པ་ལྟ་བུ། མིག་སྔར་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་མང་ཆེ་བ་ནི་དོན་གཅིག་མིང་གིས་འགྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ། 《བོད་རྒྱ་དབྱིན་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་གསར་པའི་མིང་མཛོད་》དང་། 《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཉེར་མཁོའི་ཐ་སྙད》《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་སྐྱེ་དངོས་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད》 《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་དངུལ་རྩའི་ཐ་སྙད་ཚིག་མཛོད་》སོགས་ལྟ་བུ་དང་། ཞིབ་འགྲེལ་དུ་འཁོད་པ་ནི་《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད་》དང་། 《རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ཚན་རིག་གི་ཐ་སྙད》 《རྒྱ་བོད་ཁྲིམས་ལུགས་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》བཅས་པ་ལྟ་བུའོ། །\nམིང་གཅིག་འགྲེལ་དང་ཞིབ་འགྲེལ་ལ་སོ་སོའི་དགེ་སྐྱོན་ཡོད་དེ། དང་པོ་ལ་བདེ་གསལ་ཆེ་ཞིང་ཐད་ཀར་ཚིག་གི་སྦྱོར་བར་དྲངས་ཆོག་མོད། མཚམས་རེར་དོན་ཆ་ཚང་བ་དང་ཡང་དག་པར་མཚོན་ཐུབ་མེད་དེ། དཔེར་ན་“学生”ལ་“སློབ་མ་”ཞེས་པའི་ཚེ། སྤྱིར་བཏང་སློབ་གྲྭའི་སློབ་མ་ཁོ་ནར་ངོས་བཟུང་བས་“学生”ཡི་ནང་དོན་ཇེ་དོག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད། ཡང་“学生”ལ་“ཤེས་བྱ་ག་གེ་མོར་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་ནམ་ལས་རིགས་གང་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན། ཡང་ན་སློབ་གྲྭ་གང་རུང་ཞིག་ནས་སློབ་གསོ་མྱོང་མཁན་”ཞེས་ཞིབ་འགྲེལ་བཀོད་ཚེ་“学生”ཡི་གོ་དོན་གསལ་ཞིང་ཆ་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་ཀློག་པ་པོར་གོ་བ་སྟེར་ཐུབ་པས། སློབ་གྲྭའི་སློབ་མ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་བཀག་རྒྱ་ལས་གྲོལ་ཏེ། “འཚེམ་བཟོ་སློབ་མ་”དང་“ལྷ་བཟོ་སློབ་མ།” ‘་ཤིང་ཕྲུག་”ལྟ་བུའི་ནང་དོན་སོགས་ཀྱང་གོ་ཐུབ་པས། ཀློག་པ་པོས་མ་ཡིག་གི་ནང་དོན་ལ་གཞིགས་ནས་རང་ལ་མཁོ་ཞིང་འཚམ་པའི་མིང་བརྡ་འདེམས་ཆོག ཡང་“假月”ལ་“ཟླ་རྫུས་”ཞེས་འགྱུར་མིང་གཅིག་པུ་ལས་ཞིབ་འགྲེལ་མེད་ཚེ། རླུང་ཁམས་རིག་པའི་ཤེས་བྱ་ལ་རྒྱུས་མེད་པ་ཚོས་མིང་དེའི་བསྟན་བྱ་གང་ཡིན་རྟོགས་དཀའ་བས། དེ་ལ་“ཟླ་བ་དང་མཐོ་ཚད་ཟུར་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཐོག་ཏུ་གནས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཟླ་བའི་གཞུ་དབྱིབས་བརྒྱུད་འཁྱགས་ཟིལ་གྱི་ལྡོག་འཕྲོ་དང་འཁྱོག་འཕྲོའི་ནུས་པར་བརྟེན་ནས་ཆགས་པའི་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཉམས་ཞན་དེར་ཟེར་”ཞེས་པའི་ཚེ་ན་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་གོ་བ་གསལ་པོ་ཞིག་སྟེར་ཐུབ་པས་སོ། །དེ་བཞིན་མིང་མཛོད་ཀྱི་འགན་ནུས་གཙོ་བོ་ནི་མིང་བརྡའི་ནང་དོན་ཀློག་པ་པོར་གསལ་པོར་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས། མིང་གཅིག་གི་དོན་དང་སྤྱོད་སྒོ་ལ་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བའི་གནད་ཅིག་རེད། ལྷག་པར་དུ་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་མང་ཆེ་བ་ནི་ཆེད་དམིགས་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་བྱའི་མིང་མཛོད་ཡིན་པས། རིག་ཚན་སོ་སོའི་ཆེད་ལས་མིང་བརྡ་ལ་ཞིབ་འགྲེལ་མེད་ཚེ། རིག་ཚན་གྱི་སྦྱོང་བ་ཞན་པའི་ཀློག་པ་པོ་ཞིག་ལ་ཕན་པ་ཆེར་མེད་ཅིང་། དེའི་བཀོལ་སྤྱོད་རིན་ཐང་ལའང་བཀག་རྒྱ་ཐེབས་བཞིན་པས། ཞིབ་འགྲེལ་ལ་བདེ་གསལ་རང་བཞིན་ཞན་ཡང་། དོན་ཆ་ཚང་དང་ཡང་དག་པར་གོ་བརྡ་སྤྲོད་ཐུབ་པས་ན། མིང་མཛོད་འདི་རིགས་ལ་ཞིབ་འགྲེལ་གསལ་པོ་དགོད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་སྙམ།\nཡང་“桌面”ཞེས་པ་དཔེར་བཞག་ན། 《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད་》དུ། “桌面ཅོག་ངོས། སྒྲོག་ཙེའི་ངོས། ཅོག་ཙེའི་ངོས།”﹙40﹚ཞེས་དང་། 《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད་》དུ། “桌面ཅོག་ངོས། desktop; tabletopརྩིས་འཕྲུལ་གྱི་འཆར་ཤེལ་གྱི་གཟུགས་རིས་འཆར་སའི་ངོས་སམ་གཞིའོ། །”﹙41﹚ཞེས་འཁོད་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་《新世纪新词语大词典》ཞེས་པར་དེ་ལ་འདི་ལྟར་འཁོད་འདུག་སྟེ། “桌面zhuomian<名>指电脑用户屏幕上显示的背景。微软在桌面和PC服务器高端操作系统方面具有强大的优势; 高端服务器操作系统、 数据管理系统以及系统网络软件市场是国外占主导。 (经济参考报. 2003.7. l) 桌面视屏会议等工具可以将课堂带到农村地区; 网络计算机可以将偏远地区学校教师与世界各地的同行连接到一起。 (人民网. 2010.16) ” “桌面”ནི་མིང་རྙིང་པས་དོན་གསར་པ་སྟོན་པ་ཞིག་སྟེ། 《新世纪新词语大词典》ནང་“桌面”ཡི་གོ་དོན་གསར་པ་དང་། མིང་གི་དབྱེ་བ། དཔེར་བརྗོད་བཅས་གསལ་པོར་འཁོད་འདུག་པས། མིང་མཛོད་གཞན་གཉིས་དང་བསྡུར་ན་དེ་བས་ཀྱང་ཀློག་པ་པོར་གོ་བ་གསལ་པོ་ཞིག་སྤྲོད་ཐུབ་ལ། ཡང་《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད་》དུ་“ཅོག་ངོས་”སུ་འགྲེལ་བ་ནི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་གྲས་སུ་མི་གཏོགས་ཤིང་། ཞིབ་འགྲེལ་དུ་“རྩིས་འཕྲུལ་གྱི་འཆར་ཤེལ་གྱི་གཟུགས་རིས་འཆར་སའི་ངོས་སམ་གཞིའོ་”ཞེས་གོ་དོན་གསར་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ལས། མིང་འགྲེལ་གོང་འོག་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ཆགས་འདུག མིང་གང་གི་དོན་གསལ་པོར་རྟོགས་པར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དོན་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་མིང་གི་དབྱེ་བ་དགོད་དགོས་པ་མ་ཟད། དོན་དང་མཐུན་པའི་དཔེར་བརྗོད་དགོད་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་མིང་གཅིག་གི་དོན་དང་སྤྱོད་སྒོ་གཉིས་ཀ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་ནུས། དེར་བརྟེན། བོད་སྐད་ཀྱི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་དུ་ཞིབ་འགྲེལ་དང་དེ་མཐུན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་དགོད་རྒྱུ་གལ་ཆེའོ། །\nབཞི། མིང་མཛོད་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་བབ་ཉག་ཕྲ་བ། མིང་མཛོད་ཞིབ་འཇུག་ནི་མིང་མཛོད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་མིང་མཛོད་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བར་ནུས་པ་མི་དམན་པ་འཐོན་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་བོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་བབ་ལ་དམིགས་ཚེ་དཔྱད་འབྲས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་མངོན། ད་ལྟའི་བར་གྱི་དཔྱད་འབྲས་ལ། མིང་མཛོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་པ་མང་སྟེ། 《བོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་འཕེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་》﹙42﹚དང་། 《བོད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་རགས་བཤད》﹙43﹚《ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་རིང་གི་བོད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གནས་བབ་གླེང་བ》﹙44﹚《དེང་རབས་བོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་འཕེལ་རྒྱས》﹙45﹚《ལོ་ངོ་60རིང་གི་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས》﹙46﹚《བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་མིང་མཛོད》﹙47﹚《བྱེ་བྲག་རྟོག་བྱེད་ཆེན་མོ་སྟེ་བོད་ཀྱི་སྐད་གཉིས་མིང་མཛོད་ཀྱི་འགོ་ཁུངས》﹙48﹚《བོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་གི་དབྱེ་མཚམས་དང་ཁྱད་ཆོས》﹙49﹚《བོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལོ་རྒྱུས》﹙50﹚《བོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་ཤན་སྦྱར་མའི་བྱུང་འཕེལ་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ་》བཅས་སུ་མིང་མཛོད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེངས་ཡོད་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྔ་རབས་ཀྱི་མིང་མཛོད་གླེངས་པ་མང་ཞིང་། དེང་རབས་ཀྱི་མིང་མཛོད་དང་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེངས་པའང་རེ་གཉིས་ཙམ་འདུག མིང་མཛོད་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་དེ་དག་གི་དགེ་སྐྱོན་གླེང་བའི་ཕྱོགས་ནས། 《བོད་ཀྱི་རིག་གནས་མངོན་པར་མཚོན་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་བཏུས་མིང་མཛོད་དེ་དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》﹙51﹚ཞེས་པར་《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》གླེངས་ཡོད་པ་དང་། 《གྲངས་རིག་པའི་མིང་མཛོད་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་སྒྱུར་དང་ཆེད་དམིགས་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་ཐད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་འགལ》﹙52﹚ཞེས་པར་《བོད་རྒྱ་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་གྲངས་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད་》དང་《གྲངས་རིག་པ་》གཉིས་གླེངས་པ། 《སྐད་ཆ་རིག་པའི་རིག་ཚན་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་བོད་ཡིག་གི་མིང་མཛོད་ཤན་སྦྱར་མ་གཉིས་ལ་དཔྱད་པ་》﹙53﹚རུ་《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》དང་《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད་》གཉིས་གླེངས་ཡོད་པ། 《དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་བོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་》﹙54﹚ཞེས་པར་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པར་བྱུང་བའི་མིང་མཛོད་ལ་དུས་མཚམས་ཕྱེས་ཏེ་བྱེ་བྲག་མིང་མཛོད་འགལརེ་ངོ་སྤྲོད་དང་དེ་དག་གི་ཁྱད་ཆོས་རགས་ཙམ་བརྗོད་འདུག་པ། 《མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་སྐོར་གྱི་བསམ་གཞིག་དུམ་བུ་འགའ་》﹙55﹚ཞེས་པར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་ཞིང་། ཐ་སྙད་ཚད་ལྡན་དང་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་རིག་ཚན་སོ་སོའི་ཆེད་ལས་མིང་མཛོད་སྒྲིག་དགོས་པའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་པ།《བོད་ཡིག་གི་མིང་མཛོད་རིག་པ་གླེང་བ་》﹙56﹚ཞེས་པར་དེང་རབས་མིང་མཛོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་བརྒྱུད་བོད་ཡིག་གི་མིང་མཛོད་ཁྲོད་ཀྱི་མིང་གི་འདོགས་སྟངས་དང་དབྱེ་བ། སྒྲིག་སྟངས་བཅས་ལ་བསམ་གཞིག་གནང་ནས་གླེངས་ཡོད་པ་རེད།\nགོང་འཕྲོས་དཔྱད་འབྲས་ལ་དག་ལས་གཞིགས་ཚེ། ད་ཡོད་བོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་ཞིབ་འཇུག་ཉག་ཕྲ་བའི་ཁར་དེང་རབས་མིང་མཛོད་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་མེད་ཅིང་། མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་གི་གནས་བབ་བརྗོད་པ་དང་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་གནང་བ་སྤྱི་བམ་ཙམ་ཡིན་པ། ཇི་ལྟར་མིང་མཛོད་ཚད་ལྡན་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ལམ་བརྗོད་པར་བྱེ་བྲག་གི་གཞི་འཛིན་ས་མེད་པ། དེང་རབས་ཀྱི་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་དང་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ཀྱི་ཆ་ནས་གླེང་བ་ཉུང་ཞིང་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་བས་མེད་པ་བཅས་མིང་མཛོད་ཞིབ་འཇུག་ལ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དབེན་ཞིང་། ཞིབ་འཇུག་གི་ཐབས་ལམ་གཅིག་རྐྱང་ཡིན་པ་དང་། དཔྱད་གཞི་འཐུས་ཚང་མིན་པ་སོགས་མདོར་ན་ད་ཡོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་ཞིབ་འཇུག་གིས་ནི་བོད་ཡིག་མིང་མཛོད་ཀྱི་གནས་བབ་མཚོན་ཐུབ་མེད་ཅིང་། དཔྱད་འབྲས་ཆ་ཚང་དང་ཡང་དག་པ་ཅིག་ཡོང་མེད་པས། མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་ལ་དཔེ་སྟོན་རང་བཞིན་གྱི་མཛུབ་སྟོན་བྱ་ཐུབ་མེད་པ་བཅས་སོ། །\nམདོར་ན་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པར་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་དང་ཁྱད་པར་དུ་བོད་ཀྱི་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ཀྱི་ཆ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་ཤིང་། ཆེད་དམིགས་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་བྱའི་མིང་མཛོད་ཇེ་མང་དང་། མིང་མཛོད་དེ་དག་ཀྱང་ཚད་ལྡན་དང་། འཐུས་ཚང་། སྤྱོད་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་བཞིན་ཡོད་པས། སྤྱིའི་ཆ་ནས་རིག་ཚན་སོ་སོའི་ཀློག་པ་པོའི་དཔེ་ཀློག་དང་ཞིབ་འཇུག ཡིག་སྒྱུར་བཅས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་བསྐངས་ཡོད་ཅིང་། ཆེད་ལས་བརྡ་ཆད་གཅིག་གྱུར་དང་ཚད་ལྡན། འཐུས་ཚང་བཅས་ཡོང་བར་ཡང་རྔོ་ཆེན་པོ་ཐོགས་ཡོད། ཡིན་ཡང་། མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་གི་བྱེད་ཐབས་དང་གཞུང་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཆ་ནས་ཉག་ཕྲ་བས། མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་ལ་མཛུབ་སྟོན་མེད་པ་དང་། མིང་མཛོད་ལ་དུས་ལྟར་བཅོས་སྒྲིག་མ་བྱས་པ། བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་ལྡན་མིན་སྣང་མེད་དུ་བཞག་པ། མིང་མཛོད་ཀྱི་གནས་བབ་ལ་དོ་སྣང་མེད་ཅིང་ཕན་ཚུན་ཟུར་ལྟ་མི་བྱེད་པ། མིང་བརྡ་ལ་འགྱུར་མང་ཞིང་གཅིག་གྱུར་བྱུང་མེད་པ་བཅས་གནད་དོན་གང་མང་ཞིག་གནས་པའི་རྐྱེན་པས་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་ཐོབ་པའི་མིང་མཛོད་ཅིག་བསྐྲུན་པར་ད་དུང་བར་ཐག་ངེས་ཅན་ཞིག་མཆིས། དེར་བརྟེན། མིང་མཛོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ཏེ་དུས་ལྟར་གསར་བྱུང་མིང་བརྡའི་མིང་མཛོད་ལ་བཅོས་སྒྲིག་ཁ་གསབ་དང་། ད་ཡོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་དག་མུ་མཐུད་དུ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཟུར་ལྟ་ལེབ་མཐོང་དང་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་གི་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་དང་འཚམ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཆགས་ཐུབ་པར་བས་ཏེ། རྩོམ་སྒྲིག་ལ་ཞིབ་ཆ་ལྡན་པ་དང་། པར་སྐྲུན་གྱི་སྤུས་ཀ་མཐོ་བ། བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་མིང་མཛོད་ཅིག་བསྐྲུན་པར་འབད་པ་བྱ་དགོས་པ་བཅས་པའོ། །\n① 解海江、章黎平、王敏: 《汉语语文辞书的状况与发展研究》 [M], 北京: 商务印书馆，20l5年. 第23-24页。\n② ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས།《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད》[z] ཁྲེང་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོ།\n③ ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས།《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད》[z] ཁྲེང་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོ།\n④ ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས།《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད། ༢》[z] ཁྲེང་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོ།\n⑤ ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས།《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད། ༣》[z] ཁྲེང་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2018ལོ།\n⑥ ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས།《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད（ཁ་སྐོང་གི་དེབ）》[z] ཁྲེང་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོ།\n⑦ ཀྲུང་གོ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་བོད་ཡིག་ཁང་གིས་བསྒྲིགས།《རྒྱ་བོད་བརྡ་ཆད་གསར་པ》[z] པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང། 2011ལོ།\n⑧ བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བོད་སྐད་ཡིག་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་གཞུང་ལས་ཁང་དང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བོད་སྐད་ཡིག་ཐ་སྙད་བཀས་བཅད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནས་བསྒྲིགས།《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་གསར་བསྒྲིགས》[z]ལྷ་ས། བོད་ལྔོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོ།\n⑨ ཀན་ལྷོ་ཁུལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བྱ་བའི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་སྒྱུར་སྒྲིག་བྱས། 《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཉེར་མཁོའི་ཐ་སྙད》[z] པེ་ཅིན། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོ།\n⑩ གངས་ལྗོངས་ཤེས་རིག་ནོར་བུའི་སློབ་གླིང་གིས་སྒྱུར་སྒྲིག་བྱས།《གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་ཐ་སྙད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》[z]ལན་ཀྲོའུ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོ།\n⑪ ཀྲོའུ་ཝེ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། ཉི་མ་སྒྲོལ་མས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས། 《བོད་རྒྱ་དབྱིན་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་གསར་པའི་ཚིག་མཛོད》[z] པེ་ཅིན། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2015ལོ།\n⑫ མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ལོ་ཙཱ་ཁང་གིས་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས། 《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་གཞུང་ཡིག་ཚིག་མཛོད》[z] ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2016ལོ།\n⑬ གཡང་དྲུང་དབང་ཕྱུག་གིས་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས། 《རྒྱ་བོད་དངུལ་རྩའི་ཚིག་མཛོད》[z] པེ་ཅིན། ཀྲུང་གོའི་དངུལ་རྩའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2010ལོ།\n⑭ ཀྲུང་གོ་ཞིང་ལས་དངུལ་ཁང་མ་རྐང་ཚད་ཡོད་ཀུང་སི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཡན་ལག་དངུལ་ཁང་གིས་བསྒྲིགས། 《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་དངུལ་རྩའི་ཐ་སྙད་ཚིག་མཛོད》[z] ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2016ལོ།\n⑮ དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་གྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས། 《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད》[z] པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2018ལོ།\n⑯⑰⑱⑲ ལྗོངས་ཞིང་ལྔའི་བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་མཉམ་སྒྲུབ་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གཞུང་ལས་ཁང་གིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས།《གྲངས་རིག་པ》[z] ཁྲེང་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2000ལོ།\n⑳﹙21﹚མགོན་པོ་རབ་བརྟན་གྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས། 《བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་དངོས་ལུགས་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》[z] པེ་ཅིན། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོ།\n﹙22﹚ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དང་གུ་རུ་འཚོས་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས། 《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་སྐྱེ་དངོས་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད》[z] པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོ།\n﹙23﹚མཆོག་གསུམ་དང་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་མས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས། 《རྫས་འགྱུར་རིག་པའི་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད》[z] པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2018ལོ།\n﹙24﹚ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས། 《རྒྱ་བོད་ཁྲིམས་ལུགས་ཚིག་མཛོད》[z] ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2002ལོ།\n﹙25﹚ཀྲང་ཕེའེ་ཀྲུང་གིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས། 《རྒྱ་བོད་ཁྲིམས་ལུགས་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》 [z] པེ་ཅིན། ཁྲིམས་ལུགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2011ལོ།\n﹙30﹚《རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ཚན་རིག་གི་ཐ་སྙད་》སྒྱུར་སྒྲིག་ཨུ་ལྷན་གྱིས་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས། 《རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ཚན་རིག་གི་ཐ་སྙད》(པར་གཞི་གསུམ་པ) [z] ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014ལོ།\n﹙32﹚བློ་བཟང་རྡོ་རྗེས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས།《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཕྱུགས་ལས་སྨན་བཅོས་ཚིག་མཛོད》[z] ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2016ལོ།\n﹙33﹚ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས། 《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད། ༣》[z] ཁྲེང་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2018ལོ། ཤོག་ངོས་167\n﹙35﹚王铁昆: 《新词语的判定标准与新词新语词典编纂的原则》[J],《语文应用文字》，l992年第4期, 第l6页。\n﹙36﹚宗守云: 《新词语的立体透视—理论研究与个案分析》[M], 桂林: 广西师范大学出版社，2007年，第3页。\n﹙37﹚符淮青: ﹙现代汉语词汇﹚[M], 北京: 北京大学出版，2004年，第l75页。\n﹙38﹚解海江、章黎平、王鉀: 《汉语语文辞书的状况与发展研究》[M], 北京: 商务印书馆，20l5年，第2l3页。\n﹙40﹚རྩོམ་སྒྲིག་མཉམ་སྒྲུབ་ཚོ་ཆུང་གིས་བསྒྲིགས། 《རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད》[z] པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2002ལོ། ཤོག་ངོས་1646\n﹙41﹚ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གཙོ་སྒྲིག་བྱས། 《རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོད་མིང་མཛོད》[z] ཁྲེང་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2009ལོ། ཤོག་ངོས་683\n﹙42﹚亢世勇、刘海润主编: 《新世纪新词语大词典》 [z], 上海:上海辞书出版社，2005年，第715页。\n﹙43﹚ནོར་བུ་ཚེ་རིང་། 《བོད་ཀྱི་མིང་མཛོད་འཕེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས》[J]《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག》1990ལོའི་དེབ་བཞི་པ། ཤོག་ངོས་18-26\n﹙44﹚华侃: 《语辞书述略》[J], 《西藏研究》 l990年3期，第 l26-l32页。\n﹙45﹚华侃: 《四十多年来藏语辞书的发展》[J], 《辞书研究》1997年4期， 第57-64页。\n﹙47﹚当增扎西:《回顾藏文现代辞书60年发展历程》 [J]， 《出版发行研究》2011年9期，第30-33页。\n﹙49﹚张运珍:《〈翻译名义大集〉—藏文双语辞书的发端》[J]，《中国藏学》 2013年l期， 第177-179: 183页。\n﹙51﹚尹伟先: 《藏语文词书编纂简史》[J], 《中国藏学》l995年l期，第121-132页。\n﹙54﹚རྟ་མགྲིན་རྒྱལ།《སྐད་ཆ་རིག་པའི་རིག་ཚན་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་བོད་ཡིག་གི་མིང་མཛོད་ཤན་སྦྱར་མ་གཉིས་ལ་དཔྱད་པ》[D] ཤེས་རམས་པའི་མཐར་ཕྱིན་དཔྱད་རྩོམ། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། 2006ལོ།\n﹙55﹚周炜:《21世纪藏文辞书发展的特征》[J], (青海民族研究》2015年4期， 第161-163页。\n﹙56﹚གཉའ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་སྐོར་གྱི་བསམ་གཞིག་དུམ་བུ་འགའ》《གཉའ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ཕྱོགས་བསྡུས》པོད་གཉིས་པ། [M] པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2015ལོ། ཤོག་ངོས་77-106


Thirty-two major marks ofabuddha - Rigpa Wiki\nThirty-two major marks ofabuddha\nRevision as of 20:24, 28 December 2011 by Tsondru (talk | contribs) (moved Thirty-two major marks to Thirty-two major marks ofabuddha: To match page called Eighty minor marks ofabuddha)\nThe thirty–two major marks ofabuddha (Tib. མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་) are:\nOn the palms of his hands and the soles of his feet are the designs ofathousand-spoked wheel that protrudes, as if stamped fromamould.(Tib. ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་གི་རྣམ་པ་རྒྱ་ལས་རྒྱ་ཡི་འབུར་དོད་པ་ལྟ་བུས་མཚན་པ་དང༌། )\nThe soles of his feet are even and wellset, like the belly ofatortoise. (Tib. ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་གཉིས་རུས་སྦལ་གྱི་ལྟོ་བ་ལྟར་མཉམ་ཞིང་ལེགས་པར་གནས་པ་དང༌། )\nThe fingers on his hands and the toes on his feet are, like the swan, connected withaweb [made of light]. (Tib. ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་ངང་པ་ལྟར་ ་བས་འབྲེལ་བ་དང༌། )\nHis arms and legs are smooth and firm. (Tib. ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་དང༌། )\nThe seven parts of his body are rounded — the wrists of his hands and ankles of his feet, the two shoulders and his neck, making seven, are rounded by being full, curved and without indentations. (Tib. སྐུ་ཡི་གནས་བདུན་མཐོ་བ་སྟེ། ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་རྒྱབ་བཞི་ཕྲག་པ་གཉིས་ལྟག་པ་དང་བདུན་པོ་ཤོང་བུ་མེད་པར་རྒྱས་ཤིང་གང་སྟེ་མཐོ་བ་དང༌། )\nHis fingers and toes are long. (Tib. ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་རིང་བ་དང༌། )\nThese four — the ball and heel of each foot — are prominent and broad. (Tib. རྒྱབ་ཀྱི་རྟིང་པ་བཞི་ཆ་ཕྱིར་འཕགས་ཤིང་ཡངས་པ་དང༌། )\nTaller than the ordinary man, his body is about seven cubits, large and straight, firm likeadiamond and endowed with the strength of Vishnu. (Tib. ཕལ་པ་ལས་ཁྲུ་བདུན་ཙམ་དུ་སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མཁྲེགས་ལ་སྲེད་མེད་བུའི་སྟོབས་མངའ་བ་དང༌། )\nNo protrusions are visible on his ankles and knees. (Tib. ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་ལྷ་ང་བཅས་པའི་འབུར་མི་མངོན་པ་དང༌། )\nThe hairs on his body grow in an upward direction. (Tib. སྐུའི་བ་སྤུ་ཐམས་ཅད་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པར་སྐྱེས་པ་དང༌། )\nHis calves are round, full and beautiful like those of the enaya deer. (Tib. བྱིན་པ་རི་དྭགས་ཨེ་ན་ཡ་དང་འདྲ་བར་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་ཤིང་མཛེས་པ་དང༌། )\nHis arms are long and beautiful, and when extended they can cover his kneecaps, even without bending his body. (Tib. སྐུ་མ་བཏུད་ཀྱང་ཕྱག་བསྐྱང་བ་པུས་མོའི་ལྷ་ངར་སླེབ་པས་ཕྱག་རིང་ཞིང་མཛེས་པ་དང༌། )\nLike an elephant orastallion, his genitals i.e., private parts are drawn up withinasheath. (Tib. གླང་པོའམ་རྟ་ཅང་ཤེས་ལྟར་འདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྟེ་གསང་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་དང༌། )\nHis skin is the colour of gold, clear and radiant, and hasabeautiful shine. (Tib. པགས་པ་གསེར་གྱི་མདོག་ལྟ་བུར་དྭངས་གསལ་སྣུམ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། )\nHis skin is thin and smooth. (Tib. པགས་པ་སྲབ་ཅིང་འཇམ་པ་དང༌། )\nEach hair on his body is fine and smooth, singular and curls to the right. (Tib. སྐུའི་བ་སྤུ་ཐམས་ཅད་སྲ་ཞིང་འཇམ་ལ་རེ་རེ་ནས་སྐྱེས་ཏེ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་དང༌། )\nThe place between his eyebrows is adorned withacoiled hair that is supple, smooth and white, and which, by nature, has the length of one or three cubits. Coiled clockwise, its size is like the kyurura fruit and it resemblesaprotrusion of silver. (Tib. མཛོད་སྤུ་རང་བཞིན་དུ་ཁྲུ་གང་ངམ་གསུམ་ཙམ་པ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་ཞིང་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུའི་ཚད་ཙམ་དངུལ་གྱི་འབུར་ལྟ་བུས་བརྒྱན་པ་དང༌། )\nThe torso is expansive likealion. (Tib. རོ་སྟོད་སེང་གེ་ལྟར་འཕེལ་ཀ་ཆེ་བ་དང༌། )\nThe top of the two shoulders are round like golden vases. (Tib. དཔུང་པ་གཉིས་ཀྱི་མགོ་གསེར་གྱི་བུམ་པ་ལྟར་ཟླུམ་པ་དང༌། )\nThe two palms are round and full without any indentations. (Tib. ཐལ་གོང་གཉིས་གཤོང་བུ་མེད་པར་རྒྱས་ཤིང་གང་བ་དང༌། )\nHis tongue has the quality that whatever taste is experienced becomes most delicious. (Tib. ལྗགས་ལ་རོ་གང་བླང་བ་རོ་ཞིམ་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དང༌། )\nHis body, with proportions like the nyagrodha tree, is upright, balanced and beautiful. (Tib. སྐུ་ཤིང་ཎྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་སྟེ་གྱེན་འཕྲེད་ཆ་སྙོམས་པར་མཛེས་པ་དང༌། )\nThe protuberance, which is round, shiny black and coiled clockwise, is not evident to the sight. (Tib. ཟླུམ་ཞིང་གནག་ལ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བའི་གཙུག་ཏོར་བལྟར་མི་མངོན་པ་དང༌། )\nHis tongue, which is naturally large enough to cover his whole face, is long and beautiful. (Tib. རང་བཞིན་དུ་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁེབ་པ་ཙམ་གྱི་ལྗགས་རིང་ལ་མཛེས་པ་དང༌། )\nHis voice, endowed with the melodiousness of Brahma, has these five aspects of clarity: it is intelligible and brings full comprehension, is worthy of listening to and without unpleasant intonations, has depth and resonance, is generous and pleasant to hear, and is unruffled. Alternatively, these can be subdivided into sixty, or into the sixty aspects of melodious speech. (Tib. གསུང་ཚངས་པའི་དབྱངས་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཤེས་ཤིང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ། མཉན་པར་འོས་ཤིང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ། ཟབ་ཅིང་རྗེས་སུ་སྒྲོགས་པ། བཏང་མི་བྲ་ཞིང་རྣ་བར་ཉན་པ། མ་འཁྲུགས་ཤིང་གསལ་བའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའམ། དེ་ལས་ཕྱེས་ཏེ་དྲུག་ཅུར་བགྲང་བའམ། ཡང་ན་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་འོག་ནས་འཆད་འགྱུར་ལྟར་རོ།། )\nHis two cheeks are beautiful, round, full and resemble the surface ofamirror or the jaws ofalion. (Tib. འགྲམ་པ་གཉིས་སྡུག་ཅིང་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་པ་མེ་ལོང་གི་ངོས་སམ་སེང་གེའི་འགྲམ་པ་འདྲ་བ་དང༌། )\nAll his teeth, including the four incisors, haveavery white color. (Tib. མཆེ་བ་བཞི་སོགས་ཚེམས་ཐམས་ཅད་མདོག་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དང༌། )\nAll the teeth are equal in length and width. (Tib. ཚེམས་ཐམས་ཅད་མཐོ་དམན་རིང་ཐུང་གི་ཚད་མཉམ་པ་དང༌། )\nThe teeth are evenly set, and are not divided by gaps. (Tib. ཚེམས་ལ་བར་མཚམས་མ་བྱེ་བས་ཐག་བཟང་བ་དང༌། )\nHe has the complete number of forty teeth; twenty each above and below. (Tib. ཡས་དང་མན་ན་ཉི་ཤུ་རེ་སྟེ་ཚེམས་ཀྱི་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་བ་དང༌། )\nWhile his eyes, beautiful like sapphire gems, show the primary feature, the particular aspects are these five: the iris in the middle of his eyes is round, shiny black likeabee, and has an extremely black pupil at its center; around them, the white of the eye, to the right and the left, is extremely white; the two corners haveared hue; the color of the center of the eye is bluish at the surface; and in its depth it is yellowish like the color of gold. (Tib. སྤྱན་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་མཐོན་མཐིང་དང་འདྲ་བར་མཛེས་པ་ཞེས་གཙོ་བོར་སྨྲོས་པ་སྟེ། ནང་གསེས་སུ་དབུས་ཀྱི་སྤྱན་འབྲས་ཟླུམ་པོ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པའི་དབུས་ན་རྣོ་མིག་ཤིན་ཏུ་གནག་པ་དང་བཅས་པ། དེའི་རྒྱབ་ཏུ་གཡས་གཡོན་གྱི་སྤྱན་ཚིལ་དཀར་བ། དེའི་་ཟུར་གཉིས་དམར་བའི་བག་དང་ལྡན་པ། སྤྱན་དབུས་ཀྱི་ཁ་སོ་སྔོ་བ། གཏིང་དུ་གསེར་གྱི་མདོག་ལྟར་སེར་བ་ལྔ་ཡོད་དོ།། )\nHis eyelashes are like those ofasupreme heifer, chief among cows. The hairs on his upper and lower eyelids are beautifully curved and untangled, like the eyelashes ofacow or calf. (Tib. སྤྱན་གྱི་རྫི་མ་བ་མཆོག་སྟེ་བ་ཡི་ཁྱུ་མཆོག་དང་འདྲ་བ་ནི། སྤྱན་གྱི་ཡ་ལྕིབ་མ་ལྕིབ་ཀྱི་སྤུ་རྣམས་ལེགས་པར་གཞོལ་ཞིང་མ་འདྲེས་པ་ཁྱུ་མཆོག་དང་བེའུའི་རྫི་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། )\nThese thirty-two marks make whoever sees them understand: “This isagreat being,” and generate admiration. They are therefore known as the marks that signifyagreat being. (Tib. མཚན་སོ་གཉིས་པོ་འདི་དག་གང་གིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་ཤེས་ཤིང་དང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་འདི་དག་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་མཚོན་པར་བྱེད་པས་མཚན་ཞེས་བྱའོ།། ) \n1.\tThe palms of his hands and soles of his feet bear signs ofawheel. (Tib. ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོའུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་)\n2.\tHis feet are well set upon the ground like those ofatortoise. (Tib. རུས་སྦལ་བཞིན་དུ་ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་)\n3.\tHis fingers and toes are webbed. (Tib. ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་དྲ་བས་འབྲེལ་་པ་)\n4.\tHis hands and feet are smooth and tender. (Tib. ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཤིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་)\n5.\tHis body has seven prominent features: broad heels, broad hands, broad shoulder blades and broad neck. (Tib. ཕྱག་དང་ཞབས་དང་ཐལ་གོང་དང་ལྟག་པའི་ཕྱོགས་མཐོ་བའི་ཕྱིར་སྐུ་ནི་བདུན་མཐོ་བ་)\n6.\tHis fingers are long. (Tib. སོར་མོ་རིང་བ་)\n7.\tHis heels are soft. (Tib. རྟིང་བ་ཡངས་བ་)\n8.\tHe is tall and straight. (Tib. སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་)\n9.\tHis ankle-bones do not protrude. (Tib. ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་)\n10.\tThe hairs on his body point upward. (Tib. སྐུའི་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་)\n11.\tHis ankles are like those of an antelope. (Tib. བྱིན་པ་རི་དྭགས་ཨེ་ན་ཡའི་ལྟ་བུ་)\n12.\tHis hands are long and beautiful. (Tib. ཕྱསག་རིང་ཞིང་མཛེས་པ་)\n13.\tHis male organ is withdrawn. (Tib. འདོམས་ཀྱི་ལྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་)\n14.\tHis body is the colour of gold. (Tib. སྐུ་མདོག་གསེར་འདྲ་བ་)\n15.\tHis skin is smooth. (Tib. ལྦགས་པ་འཇམ་པ་)\n16.\tEach hair curls to the right. (Tib. སྤུ་རེ་རེ་ནས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་)\n17.\tHis face is adorned withacoiled hair between his eyebrows. (Tib. ཞལ་མཛོད་སྦུས་བརྒྱན་བ་)\n18.\tThe upper part of his body is like that ofalion. (Tib. རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ་བ་)\n19.\tHis head and shoulders are perfectly round. (Tib. དཔུང་འགོ་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་)\n20.\tHis shoulders are broad. (Tib. ཐལ་གོང་རྒྱས་པ་)\n21.\tHe has an excellent sense of taste. (Tib. རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་མཁྱེན་པ་)\n22.\tHis body has the proportions ofabanyan tree. (Tib. ཤིང་ཉ་གྲོ་རྡ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་)\n23.\tHe hasaprotrusion on the crown of his head. (Tib. དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ་)\n24.\tHis tongue is long. (Tib. ལྗགས་རིང་བ་)\n25.\tHis voice mellifluent. (Tib. གསུང་ཚངས་དབྱངས་དང་ལྡན་པ་)\n26.\tHis cheeks are like those ofalion. (Tib. འགྲམ་པ་སེང་གེ་འདྲ་བ་)\n27.\tHis teeth are white. (Tib. ཚེམས་དཀར་བ་)\n28.\tThere are no gaps between his teeth. (Tib. ཚེམས་མཉམ་པ་)\n29. His teeth are evenly set. (Tib. ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་)\n30.\tHe hasatotal of forty teeth. (Tib. ཚེམས་བཞི་བཅུ་མངའ་བ་)\n31.\tHis eyes are the colour of sapphire. (Tib. སྤྱན་་མཐོན་མཐིང་ཅན་)\n32.\tHis eyelashes are like those ofamagnificent heifer. (Tib. རྫི་མ་བའི་ལྟ་བུ་)\n↑ *Mipham, Gateway to Knowledge Vol.3.\n↑ Tibetan-English Dictionary of Buddhist Terminology, Tsepak Rigdzin, Library of Tibetan Works and Archives. This dictionary is based on The Great Volume of Precise Understanding – Mahavyutpatti, drawn up by Tibetan translators in the ninth century at the instigation of Tibetan dharma-king Tri Ralpachen.\nMipham, Gateway to Knowledge, Volume III, pages 239-242\nEighteen unshared qualities ofabuddha\nFour perfect knowledges\nRetrieved from "https://www.rigpawiki.org/index.php?title=Thirty-two_major_marks_of_a_buddha&oldid=67690"


Terdzo-YA-018 - Rinchen Terdzö\nthugs rje chen po bde gshegs kun 'dus kyi bsnyen yig bklags pas kun shes\nin cycle ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བདེ་གཤེགས་ཀུན་འདུས་ (Thugs rje chen po bde gshegs kun 'dus)\nVolume 24 (ཡ) / Pages 323-338 / Folios 1a1 to 8b5\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 24 > Text #18 (Scroll to Bottom)\ngter bdag gling pa 'gyur med rdo rje. thugs rje chen po bde gshegs kun 'dus kyi bsnyen yig bklags pas kun shes. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nyer bzhi pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 24) by 'jam mgon kong sprul, 323-338. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nzhes pa mchog sprul bla ma chos kyi bdag_/lam 'di sgrub la rtse gcig 'jug dgongs tshe/_/gsung gis bskul ngor badz+ra ak+Sha ras/_/sbyar ba'i yig mkhan blo gsal rgya mtsho 'o\n༄༅། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བདེ་གཤེགས་ཀུན་འདུས་ཀྱི་བསྙེན་ཡིག་བཀླགས་པས་ཀུན་ཤེས་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་ཡ། འདིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བདེ་གཤེགས་ཀུན་འདུས་ཀྱི་བསྙེན་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་རིམ་པ་ནི། གནས་དབེན་ཞིང་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་གནས་ཇི་སྲིད་མཚམས་ཀྱི་བྱ་བ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་མཚམས་གློ་བུར་དུ་འགྲོལ་དགོས་པའི་རྐྱེན་མི་འབྱུང་བའི་སར་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པར་བྱས་ནས། དང་པོར་ཞག་འགའི་རིང་མཚམས་ཀྱི་ཁྲིགས་ཁ་དམ་པོ་མིན་ཙམ་གྱིས། སྐྱབས་སེམས་ཡིག་བརྒྱ་ཕྱག་མཆོད་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་སོགས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་ཅི་འགྲུབ་རེ་ཉི་མ་གཉིས་གསུམ་སོགས་ལོང་སྐབས་དང་སྦྱར་བ་དང་། གཞན་ཡང་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་བ་དང་། དགེ་འདུན་སོགས་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཚོགས་གསག་གི་སྟོན་མོ་དང་བར་ཆད་མི་འབྱུང་ཞིང་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའི་གསོལ་འདེབས་དང་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ཡང་བྱ་ཞིང་། དེ་ནས་བདག་ཉིད་རྟ་མགྲིན་དུ་གསལ་བཏབ་དེའི་བཟླས་པ་ཅི་ནུས་བྱས་ནས་ས་གཞིའི་བདག་པོ་ལ་གཏོར་མ་ཕུལ་ཏེ་ས་བླང་བ། ས་གཞིར་དྲིའི་ཆུ་འཐོར་ཞིང་སྦྱོང་བ། བགེགས་བསྐྲད་པ། རྒྱལ་ཆེན་གྱི་ཐོ་བརྩིགས་པ། དམ་སྲི་མནན་པ། སྒོ་བྱང་གདགས་པ། ཁྲོ་བཅུའི་ཕུར་གདབ་རྣམས་འབྱོར་ན་དབང་ཆོག་གི་དཀྱུས་བཞིན་བྱ། དེ་ཙམ་མ་འབྱོར་ན་གཞི་བགེགས་ལ་གཏོར་མ་བཏང་ནས་ཕྲིན་ལས་བཅོལ་བ་དང་གཞན་དུ་བསྐྲད་རྗེས་ཐོ་བརྩིགས་ལྷར་བསྐྱེད་བསྟིམ་ཕྲིན་བཅོལ་བརྟན་བཞུགས་བྱ། དེ་ཕྱིན་ཆད་མཚམས་ཐོའི་ཕྱིར་མི་འགྲོ །དེ་ནས་སྒྲུབ་ཁང་གི་ནུབ་ངོས་ནས་ཤར་དུ་ལྟ་བའི་སྟེགས་བུ་གྲུ་བཞི་པ་ཁྱད་པར་གྱི་རྫས་ཀྱིས་ཆག་ཆག་བཏབ་པའི་ཁར་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དབང་ཆོག་ལྟར་བྲིས་པའམ་ཡང་ན་སྟེགས་བུ་ཁེབས་ཀྱིས་བཀབ་པའི་ཁར་རས་བྲིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དགྲམ། དེའི་དབུས་སུ་མཉྫིའི་ཁར་བུམ་པ་བཅུད་ལྡན་མགུལ་ཆིངས་དང་ལྡན་པའི་ཁར་ཐོད་པ་དུམ་བུ་གཅིག་པའི་ནང་ལ། ཁྱད་པར་གྱི་རྫས་ཀྱིས་ཆོས་འབྱུང་བསྣོལ་མ་ལྟེ་བར་པད་འདབ་བཞི་མུ་ཁྱུད་དང་བཅས་བྲིས་པའི་ལྷ་གནས་སུ་སོ་སོའི་སྔགས་དང་ཆོས་འབྱུང་གི་ཟུར་དྲུག་ལ་གཡུང་དྲུང་བྲིས་པའི་ནང་དུ་རྫས་ཀྱི་རིལ་བུས་གང་བའམ། མ་འབྱོར་ན། རིན་ཆེན་འབྲུ་སྨན་དྲི་བཟང་ཟས་སྣ་སོགས་ཀྱིས་བཀང་བའི་དབུས་སུ་རྫས་ཀྱི་རིལ་བུ་བརྒྱ་ཕྲག་ལས་མི་ཉུང་བ་དར་དམར་པོས་དྲིལ་བ་སྙིང་པོར་གཞུག །ཐོད་པའི་ཁ་དར་དམར་གྱིས་བཀབ་པའི་ཁར་མེ་ལོང་ལ་སིནྡྷུ་རའི་མཎྜལ་གཡོན་པའི་མཐེབ་སྲིན་གྱིས་ཐོད་པའི་མཎྜལ་ལྟར་བྲིས་པ་བཞག །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་ནས་སྨྱུག་མའི་སྒྲོམ་ལ་བརྟེན་པའི་དར་དམར་པོའི་ལྡིང་གུར་ཕུབ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཤར་དུ་སྨན་རཀ་གཏོར་གསུམ་དང་མཐའ་མཆོད་པས་བསྐོར། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཕྱོགས་པར་རང་གི་ཁ་ནུབ་ཏུ་བལྟ་བའི་གདན་ནང་ཚངས་ཅན་བཏིང་བའི་འོག་ཏུ་གཡུང་དྲུང་བྲི། མདུན་དུ་རྡོར་དྲིལ་ནང་མཆོད་སོགས་ཉེར་མཁོ་རྣམས་ཚོགས་པར་བྱ། གསང་རྟེན་གྱི་འཁོར་ལོ་ལུས་ལ་བཅང་བ་སོགས་གཤོམ་རྣམས་ལེགས་པར་ཚང་བར་བྱས་ནས། དགོང་ཐུན་གྱི་ཆ་ཉི་མའི་ཕྱི་དྲོར་བབས་པ་ན་སྟན་ལ་འཁོད་དེ་ཐོག་མར་བགེགས་གཏོར་བཤམ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ལས་བྱང་བཞིན་ཕྱིར་བཏང་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངར་དང་ལྡན་པས་དྲག་སྔགས་བཟླ་ཞིང་ཐུན་བྲབ་གུ་གུལ་གྱིས་བདུག་པ་སོགས་བུངས་བསྐྱེད་དེ་བྱ། དེ་ནས། ཧཱུྃ༔ ང་ནི་བདེ་གཤེགས་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་གཅོད་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ནན་ཏན་དུ་བསྒོམས་ལ་སྲུང་འཁོར་གྱི་སྔགས་ཉིད་ཅི་ནུས་སུ་བཟླ་ཞིང་། རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་མི་ཕྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་བརྟན་པས་ཕྱོགས་ཀུན་བཅིངས་པར་བསམ། དེ་ནས་མཚམས་དམ་དུ་བཅད་ལ་ཉེར་མཁོ་མཚམས་འོག་ཏུ་ཐོག་མ་ནས་བཅུག་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་མི་གསར་དང་མི་འཕྲད། དངོས་སྤྱད་གསར་པ་ནང་དུ་མི་གཏང་བ་སོགས་སྤྱི་ལྟར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྔར་གྱི་སྲུང་འཁོར་གྱི་རྗེས་དེ་མ་ཐག་པར་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོས་བློ་སྦྱངས་ནས་སྐྱབས་འགྲོ །སེམས་བསྐྱེད། རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས། མཎྜལ། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དབང་ལེན་པའི་བར་སྔོན་འགྲོའི་མན་ངག་བཞིན་བྱས་ལ། དེ་ནས་ལས་བྱང་གི་བཤགས་པ། བྱིན་དབབ། མཆོད་རྫས་བརླབ་པ་རྣམས་བྱ། དེ་ནས་དངོས་གཞིའི་ཏིང་འཛིན་གསུམ་ནས་བཟུང་མདུན་གྱི་སྒྲུབ་རྟེན་དང་བདག་ཉིད་དབྱེར་མེད་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་སྒོམ་པ། གནས་གསུམ་བྱིན་བརླབ། དབང་བསྐུར། སྤྱན་འདྲེན། བཞུགས་གསོལ། ཕྱག་མཆོད་བསྟོད་པ་རྣམས་ཚིག་ཤར་ཙམ་དུ་མ་སོང་བར་དེ་དང་དེའི་དོན་བསྒོམ་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུར་བར་བྱ། དེ་ནས་བདག་ཉིད་ལྷའི་རྣམ་པ་གསལ་བ་དང་ང་རྒྱལ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལ་བསླབས་ནས། སྙིང་གར་པདྨ་དམར་པོ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་ཁ་གྱེན་དུ་བྱེ་བ་གེ་སར་ཟི་ཕོལ་དང་བཅས་པའི་ལྟེ་བར་ཉི་ཟླ་བརྩེགས་པ་སྲན་མ་ཕྱེད་གཤགས་ཙམ་གྱི་ལྟེ་བར་ཧྲཱིཿདམར་པོ་སྤུས་བྲིས་པ་ལྟར་ཕྲ་བ་མར་མེ་ལྟར་འབར་ཞིང་གསལ་བའི་མཐར་སྔགས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་བསྐོར་བ། དེ་ལས་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུས་དོན་གཉིས་བྱས་སྣང་གྲགས་ལྷ་སྔགས་ཀྱི་རོལ་པར་གསལ་བས་བཟླས་པ་བྱ་སྟེ། གཙོ་སྔགས་ཉིད་ཅི་ནུས་དང་འཁོར་སྔགས་རྣམས་བདུན་གྱིས་ཉུང་མཐའ་བྱས་པ་རེ་བཟླ། ཡིག་བརྒྱ་ཡང་ཅི་རིགས་བཟླས་ནས། རྗེས་སུ་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཀུན༔ ཞེས་པའི་དོན་བཞིན་རྗེས་བསྡུ་བྱས་ནས་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ལྷར་ལངས་ནས་སྤྱོད་ལམ་ལ་འཇུག །དེ་ནི་དགོང་ཐུན་ཐོག་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་སྲོད་ཐུན་ལ་སྔོན་འགྲོ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་དང་། དངོས་གཞི་སྔར་བཞིན་བཟླས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་བྱས་ནས། ཆོས་སྐྱོང་སྤྱི་སྒོས་ཀྱི་གཏོར་འབུལ་དང་། ཚོགས་མཆོད་སོགས་རྒྱས་པར་བྱས་ནས་ཐུན་གྱི་རྗེས་བསྡུ་སྤྱོད་ལམ་ལ་འཇུག་པ་དང་ཉལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཉལ་ལོ། །མཚམས་ལ་ཞུགས་པའི་ཉིན་གྱི་ཐུན་གཉིས་སོ། །དེ་ནས་སང་ཞོགས་ལྡང་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ལངས་ནས་ཆོ་གའི་ཁྲིགས་གཞན་སྔར་བཞིན་ལས་ཐོག་མར་ཐུན་མོང་སྔོན་འགྲོས་རྒྱུད་སྦྱང་བ་སྐྱབས་སེམས་རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས་མཎྜལ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དབང་ལེན་པའི་བར་སྔོན་འགྲོའི་མན་ངག་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་མཚམས་གཅོད་སྲུང་འཁོར་ལ་ནན་ཏན་དང་། བཤགས་པ་ནས་བཟླས་པའི་བར་སྔར་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་ཐུན་བསྡུ། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོར་ཆགས་མེད་སོགས་ཀྱི་ཁྲིགས་ཡོད་ན་བྱ། ཐོར་ཐུན་ནོ། །དེ་ནས་སྔོན་འགྲོ་སྔར་གྱི་སྲོད་ཐུན་བཞིན་བསྡུས་པ་བྱས་ནས་དངོས་གཞི་བཟླས་པའི་མཐར་རྗེས་བསྡུ་དང་གུང་ཚིགས་སོགས་བྱེད། སྔ་ཐུན་ནོ། །དེ་ནས་སྔོན་འགྲོ་སྔར་གྱི་ལྟར་བསྡུས་ལ་དགོང་སྲོད་ཀྱི་ཐུན་གཉིས་ཏེ། གང་ལྟར་ན་ཡང་ཐོར་ཐུན་གྱི་འགོར་སྔོན་འགྲོ་རྒྱས་པ་དང་། སྲོད་ཐུན་གྱི་རྗེས་སུ་རྗེས་ཆོག་གཏོར་བསྔོ་སོགས་རྒྱས་པར་བྱ་སྟེ་ཐུན་གྱི་ཐོག་མཐའ་དེ་གཉིས་ཡིན་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུས་མཚམས་དངོས་གཞིའི་ཡུན་དང་སྦྱར་ཏེ་ཞག་གསུམ་མམ་བདུན་ཙམ་གྱི་རིང་བཟླས་པའི་གྲངས་འགྲོ་མ་རྩིས་པར་སྒོམ་བཟླས་ཅི་འདྲེས་སུ་གཅུར་ནས་བློ་ལང་དུ་མ་སོང་བར་བྱ་ཞིང་། ཐུན་ཧ་ཅང་གིས་རིང་བར་མི་བྱེད་པར་ལྷོད་ཅིང་སྙོམས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཐུན་ཇེ་རིང་ལ་བཏང་ནས་གཞན་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལས་བཟླས་དམིགས་ཀྱི་ཚེ། ཐུགས་ཀའི་ཧྲཱིཿལས་ཇི་ལྟར་བཟླ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་གཅིག་རྗེས་གཅིག་ནོན་དུ་བར་མ་ཆད་པར་བྱུང་བ་ཞལ་ནས་ཐོན། ཡུམ་གྱི་ཞལ་དུ་ཞུགས། སྐུའི་དབྱིབས་བརྒྱུད་པདྨར་སོན། རང་གི་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཞུགས། སྐུའི་དབྱིབས་བརྒྱུད། སླར་ཐུགས་ཀའི་ཧྲཱིཿལ་ཐིམ། དེ་ལྟ་བུའི་སྤྲོ་བསྡུ་བར་མ་ཆད་པའི་ངང་ནས་བཟླས་པ་བྱ་སྟེ། གཙོ་སྔགས་ཡི་གེ་བཅུ་པ་ཉིད་གཙོ་བོར་བཟླ་ཞིང་། རྗེས་སུ་རྟ་མགྲིན་དང་ཡུམ་སྔགས་ཀྱང་སྟོང་ཚོ་ལ་བརྒྱ་རྩ་སོགས་གཙོ་སྔགས་ལས་བཅུ་ཆ་རེ་བཟླ་ཞིང་འཁོར་སྔགས་དང་དབང་སྡུད་ཀྱི་སྔགས་ཀྱང་ཉེར་གཅིག་བདུན་སོགས་སྐབས་སྦྱར་ཏེ་བཟླའོ། །དེ་ལྟ་བུས་གྲངས་བསྙེན་གཙོ་བོ་ལ་འབུམ་ཚོ་བཅུ། རྟ་མགྲིན་དང་ཡུམ་ལ་འབུམ་ཚོ་རེ། འཁོར་རྣམས་ལ་ཁྲི་ཚོ་གསུམ་རེ། ལས་སྔགས་ཁྲི་ཚོ་གཅིག་གོ། དུས་བསྙེན་ནི་ཟླ་བ་དྲུག་ནས་གཅིག་གིས་མཐའ་རྟེན་པ་ཡན་ཆད། མཚན་མའི་བསྙེན་པ་ལ་ཞག་གྲངས་ཀྱི་རྩིས་གདབ་མེད། དེའི་རྗེས་སུ་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རེ་གཞན་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལས་གཅེས་གནད་མན་ངག་ཏུ་གསུངས་པ་བཞིན་ཡབ་སྔགས་ཡི་གེ་དྲུག་པའི་ཤམ་དུ་ར་ཙ་ཧྲི་ཡ་ཞེས་བཏགས་པ་ལྔ་ཆ་གསུམ་དང་། ཡུམ་སྔགས་ཡི་གེ་དགུ་པའི་ཤམ་དུ་ཧ་རི་ནི་ས་བཏགས་པ་ལྔ་ཆ་གཅིག །གཉིས་ཀ་སྦྲེལ་མའི་ཤམ་དུ་པ་ཤཾ་ཀུ་རུ་ཧཱུྃ་ཛ༔བཏགས་པ་ལྔ་ཆ་གཅིག་རེ་ཙམ་བཟླའོ། །ཡང་ན་ཧྲཱིཿལས་སྔགས་ཕྲེང་བྱུང་། རང་གི་སྐུའི་དབྱིབས་བརྒྱུད་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཐོན། ཡུམ་གྱི་པདྨ་ནས་ཞུགས། ཡུམ་གྱི་སྐུའི་དབྱིབས་བརྒྱུད། ཞལ་ནས་ཐོན་རང་གི་ཞལ་དུ་ཞུགས། ཐུགས་ཀའི་ཧྲཱིཿལ་ཐིམ་པར་བསྒོམས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ཡང་སྔ་མས་བྱིང་བ་སེལ། ཕྱི་མས་རྒོད་པ་སེལ་ཞིང་དམིགས་པ་སྔ་མས་རོ་སྟོད་ན་བ་དང་། དབུགས་འཚང་བ། ཤེས་པ་འཕྱོ་བ་སོགས་བྱུང་ན། ཕྱི་མ་འདི་གེགས་སེལ་དུ་ཡང་འགྲོའོ། །རྒྱུན་གྱི་བསྙེན་པའི་ཚེ་ཡིག་འབྲུའི་མདོག་གཙོ་བོའི་སྐུ་མདོག་དང་མཚུངས་ཤིང་། མྱུར་དལ་རན་པ་ཡིད་ལ་འཆར་བདེ་བ་བྱས་པས་ཁྱབ་ལ། ལས་སྦྱོར་གྱི་ཚེ་དུས་གནད་ངེས་པ་དག་ལ་ནི་སྐབས་དེ་དང་དེར་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བཟླས་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་མང་ཡང་། གཙོ་བོར་དོ་ལིའམ་ཁྱོགས་ཀྱི་བཟླས་པ་སྟེ་བཤད་མ་ཐག་པ་ཉིད་དོ། །གང་ལྟར་སྔགས་འཁོར་བའི་ཚེ་ཡིག་འབྲུ་རེ་རེ་བཞིན་རང་རང་གི་སྒྲ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྒྲོག་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཙོ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་དཔའ་བོ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་ལ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་དོན་དུ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བཞུགས་ནས་བཟླས་པ་མཛད་པར་མོས་པ་བྱའོ། །ཐུན་མཚམས་སུ་ངག་བཅད་མ་གྲུབ་ཀྱང་དགག་ཆ་ཆུང་ཞིང་། ཐུན་སྒང་ལ་ནི་བཟླ་བྱའི་སྔགས་ཉིད་ལ་སྨྲ་བརྗོད་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་བྱ་བ་གལ་ཆེ་ཞིང་ཐུན་མཚམས་རེ་རེ་བཞིན་མཆོད་གཏོར་སོགས་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྲོད་ཐུན་གྱི་མཐར་ངེས་པར་བྱ། ཟས་རྣམས་ཟ་བ་ན་ཕུད་མཆོད་པའི་ཚུལ་དུ་འབུལ་བ་དང་། རང་ལྷར་གསལ་བའི་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་གིས་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད། ཐུན་མཚམས་སུ་དགོས་མེད་ཀྱི་གཏམ་མི་སྨྲ་ཞིང་ལྷ་སྐུར་ལམ་གྱིས་ལངས་ནས་སྔགས་ཡང་ཡང་བཟླ། ངག་ནུས་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱིན་རླབས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བའི་དགོས་པ་ཡོད་ཅིང་། བསྙེན་པའི་གྲངས་ལ་ནི་མི་རྩིའོ། །སྔགས་བརྒྱ་སྟོང་ཙམ་གྱི་མཐོ་དམན་ལ་སྒྲིག་ངེས་བཟུང་རང་མེད་པའི་ངང་ནས་གང་འགྲོ་བྱ། ཐུན་གྲངས་ནི་བཤད་ཚོད་ཐུན་བཞི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ཕྱག་ལེན་ཡང་དེ་ལྟར་མཛད་ལ། དེའི་ཚེ་ན་ཐོ་རངས་ནས་ནམ་སེང་ཡན་ཐོར་ཐུན། དེ་ནས་གུང་ཡན་ལ་སྔ་ཐུན། གུང་རྗེས་ནས་ས་སྲོས་ཡན་དགོང་ཐུན། ས་སྲོས་ནས་སྲོད་ཡན་ལ་སྲོད་ཐུན་ནོ། །གཉིས་མའི་ཚེ་ན་ཐོ་རངས་ནས་ཉིན་ཕྱེད་ཡན་སྔ་ཐུན། ཕྱི་དྲོ་ནས་སྲོད་ཡན་ཕྱི་ཐུན་དུ་བྱ་སྟེ། གཉིས་བྱེད་པ་སྔགས་འགྲོ་ཆེ་བ་ཡིན་གསུངས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་རུང་ངོ་། །མདོར་ན་ཡིད་མི་བདེ་སྐྱེས་ན་བློ་དཔངས་བསྟོད། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་རྟོག་གཡེང་ན་དགོས་མེད་ཀྱི་དྲན་པ་བསྟེན་ནོ། །ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་པའི་འདུན་པ་ཤུགས་དྲག་པོ་བྱ་བ་གནད་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་ཐོག་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཕྱི་སྒྲུབ་རྫོགས་རྒྱུའི་སྔ་ཐུན་དེ་ལ་མཆོད་པ་ཁ་གསོ་ཞིང་བཟླས་པའི་འགོར་ཛཔ྄་བསྐུལ་དང་བཟླས་པའི་མཐར་རང་ཉིད་གཙོ་བོ་ལས་ལོགས་སུ་ཕྱེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ལ་མཆོད་ཅིང་བཤགས་ནས། ཨོཾ༔ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་མཆོག༔ ཅེས་སོགས་ཀྱིས་དངོས་གྲུབ་བླང་། མཆོད་ཅིང་བསྟོད་ནས་ཚོགས་མཆོད་སོགས་རྒྱས་པར་བྱ་ཞིང་། རྗེས་བསྡུ་བྱའོ། །དེ་ནི་ཕྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རིམ་པའོ། །གཉིས་པ་ནང་སྒྲུབ་ལ། ཕྱི་དཀྱིལ་རས་བྲིས་ཉིད་མེད་ཀྱང་ཆོག་མོད། འོན་ཀྱང་གཅེས་གནད་དུ་ཆིག་སྒྲིལ་སྦགས་སྒྲུབ་དང་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཞིན་གཤོམ་བཀོད་སྔར་གྱི་དེ་ཉིད་ལ་སླར་ཡང་མཆོད་གཏོར་སོགས་རྒྱས་པར་གསོས་ལ། མཚམས་གཅོད་སྲུང་འཁོར་ནས་བཟུང་སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་ལས། དངོས་གཞིའི་སྐབས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཧྲཱིཿཡིག་སྒོམ་པ་ནས་པདྨ་དང་ཉི་ཟླའི་གདན་ལ་ཧྲཱིཿལས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྐུར་ལས་བྱང་བཞིན་སྒོམ་སྟེ། རང་ལུས་གདོད་ནས་གྲུབ་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ངོ་བོ་ཅན་ནོ། །དེའི་སྤྱི་བོར་པད་ཟླའི་གདན་ལ་རིགས་བདག་འོད་དཔག་མེད་བླ་མ་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒོམ། སྙིང་གར་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཉི་མ་དང་རོའི་གདན་ལ་རྟ་མགྲིན་ཡི་དམ་ཀུན་འདུས་སུ་བསྒོམ། ལྟེ་བར་ཆོས་འབྱུང་དམར་པོའི་དབུས་སུ་གསང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་མཁའ་འགྲོ་ཀུན་འདུས་སུ་བསམ། གསང་གནས་སུ་པདྨ་འདབ་བཞི་ལ་རིགས་བཞིའི་མཁའ་འགྲོ་ཡུམ་དང་བཅས་པ་བསྒོམ། དཔུང་པའི་ཚིགས་ཆེན་གཉིས་དང་། པུས་མོའི་ཚིགས་ཆེན་གཉིས་ཏེ་བཞིར་ཕྲ་མེན་བཞི་རྣམས་གསལ་བར་བསྒོམས་ལ་གནས་གསུམ་བརླབ། དབང་བསྐུར་སྤྱན་འདྲེན་མཆོད་བསྟོད་སོགས་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལས། བཟླས་པའི་ཚེ། སྙིང་གའི་རྟ་མགྲིན་གྱི་ཐུགས་ཀར་ཧྲཱིཿཡིག་ལ་སྔགས་ཕྲེང་གིས་བསྐོར་བ། ལྟེ་བའི་ཆོས་འབྱུང་གི་ནང་གི་འོག་ཏུ་གཏུམ་མོ་ཨ་ཤད་མེའི་རང་བཞིན་འབར་ཞིང་གསལ་བར་བསྒོམས་ལ། རླུང་འབྱུང་འཇུག་དང་དམིགས་པའི་སྤྲོ་བསྡུ་སྦྱར་ཏེ། རླུང་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ན་སྙིང་གའི་ས་བོན་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་བརྟན་གཡོ་སྣོད་བཅུད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕོག །རླུང་ནང་དུ་འོང་བ་ན་འོད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབང་དུ་བསྡུས་སྣ་བུག་གི་ལམ་བརྒྱུད་བྱང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞུ་བ་ཆོས་འབྱུང་གི་ནང་གི་མེ་ལ་བསྟིམ། སྡོང་རྩ་མར་ཁུས་བརླན་པ་བཞིན་གཏུམ་མོའི་མེ་ཧར་གྱིས་འབར། བདེ་བ་ཆེར་གཡོས་པ་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་བཞག །བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངང་གདངས་བསྐྱང་ཞིང་རླུང་བུམ་པ་ཅན་དང་སྦྱར་ནས་རླུང་སྔགས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་བཟླས་པ་ལ་གཙོ་བོར་བྱ་སྟེ། ཡབ་ཀྱི་འབྲུ་བཅུ། རྟ་མགྲིན་གྱི་བཅུ་དྲུག་པ། ཡུམ་གྱི་འབྲུ་དགུ །འཁོར་གྱི་བཅོ་ལྔ་པ་རྣམས་སྦྲེལ་བའི་རྗེས་སུ་དབང་སྡུད་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ་ཉིད་བཏགས་པ་ཁོ་ན་བཟླ་ཞིང་། ཐུན་རྗེས་སུ་ལུས་ལ་བཀོད་པའི་ལྷ་རྣམས་རང་རང་གི་གནས་སུ་འོད་དུ་ཞུ་བ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པ་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་གནས་ལུགས་སྐྱོང་བ་ལ་ཡུན་བསྲིང་། ཐུན་བཞིར་བྱེད་ཚུལ་ཕྱི་སྒྲུབ་དང་འདྲ། དེ་ལྟ་བུའི་གྲངས་འབུམ་ཕྲག་གཅིག །དུས་ཟླ་བ་གཅིག །མཚན་མ་ལ་རྩིས་མེད། དེ་ལྟར་ནང་སྒྲུབ་སོང་བའི་རྗེས་འབྲེལ་དུ་གཅེས་གནད་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་བཟླས་བསྒོམ་གཞན་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལས་ཐུན་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་བཟླས་པ་རྫོགས་མཚམས་སུ། སྙིང་གའི་ས་བོན་ལས་སྔགས་འོད་ལྕགས་ཀྱུའི་རྣམ་པ་ཅན་མེ་ལྟར་ཚ་ཞིང་རྣོ་བ་འཕྲོས་པས་གང་འདོད་ཀྱི་བརྟན་གཡོ་སྣོད་བཅུད་ཉིད་དབང་དུ་བསྡུས་ནས་སྙིང་གའི་ས་བོན་དང་སྒྲུབ་རྫས་རིལ་བུ་ལ་ཐིམ་པར་བསམ་ལ། ཡབ་ཡུམ་གྱི་རྩ་སྔགས་སྔར་ལྟར་སོ་སོའི་ཤམ་དང་བཅས་པ་སྦྲེལ་བའི་གཤམ་དུ་ཨ་ནྲྀ་ཏྲི་མ་བྷི་ས་མ་ཡེ་པདྨ་ཛ་དྷ་ར་དྷ་ར་ཧཱུྃ་ཛ༔ བུདྡྷ་བུདྡྷ་བི་བུདྡྷ་པདྨ་ཨ་མོ་གྷ་མུ་ཁི་པ་ར་དེ་སྭཱ་ཧཱ༔ སརྦ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་སརྦ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ་ཛ༔ ཞེས་ཡིག་འབྲུ་ཞེ་བརྒྱད་པ་ཉིད་བཏགས་པ་བརྒྱ་རྩ་སོགས་བཟླས་ལ་རིལ་བུ་འཕེལ་ཞིང་སྒྲ་འོད་འབྱུང་བ་ཚད་ཡིན། དེ་ནས་ནང་སྒྲུབ་རྫོགས་རྒྱུའི་སྔ་ཐུན་ལ་མཆོད་པ་ཁ་གསོ་ཞིང་། ཐུན་རྗེས་སུ་ཚོགས་མཆོད་སོགས་རྒྱས་པར་བྱ་ཞིང་དངོས་གྲུབ་ལེན། རྗེས་སུ་རྫོགས་རིམ་བྱ། དེ་ནི་ནང་སྒྲུབ་ཀྱི་རིམ་པའོ། །གསུམ་པ་གསང་སྒྲུབ་ལ། གོང་གི་སྒྲུབ་རྫས་ཀྱི་གཤོམ་བཀོད་དེ་ཉིད་ལས། ནང་སྒྲུབ་སོང་མ་ཐག་པའི་ཕྱི་དྲོའི་ཐུན་དེ་ཉིད་ལ་སྔར་བཞིན་མཆོད་གཏོར་རྣམས་ཁ་གསོ། མཚམས་གཅོད་སྲུང་འཁོར་སོགས་སྔོན་འགྲོ་རྣམས་རྒྱས་པར་བྱ། དངོས་གཞི་ལ་ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་ཧྲཱིཿལས་བདག་ཉིད་གསང་སྒྲུབ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྟ་མགྲིན་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྐུར་བསྒོམས་པའི་སྐུ་ལ་རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་ལྔ། འཁོར་ལོའི་གནས་རྣམས་སུ་ལྷ་རྣམས་བསྒོམས་པའི་ཡབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྟ་མགྲིན་དང་ཡུམ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་ཕག་མོ་བསྒོམ། རང་གི་སྤྱི་བོར་རིགས་བདག་འོད་དཔག་མེད་གསལ་བཏབ། དེ་ལྟར་གསལ་ཐེབས་པ་དང་གནས་གསུམ་བྱིན་གྱིས་བརླབ། དབང་བསྐུར་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས། བསྟིམས་ནས་གཉིས་མེད་དུ་བསྲེས་ལ། སླར་ཡང་གཤང་སྒོར་རླུང་དཀྱིལ་ལྗང་གུ་ཡཾ་གྱིས་མཚན་པ་ཡང་ཞིང་གཡོ་བ། དབུ་མའི་མར་སྣར་ཨཾ་དམར་པོ་འབར་ཞིང་གསལ་བ། སྤྱི་བོར་ཧཾ་དཀར་པོ་འཁྱིལ་ཞིང་འཛག་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་གསལ་བཏབ། རླུང་རོ་དགུ་ཕྲུགས་སུ་ཕྱིར་བསལ། འོག་རླུང་གྱེན་དུ་འཐེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཤང་སྒོའི་རླུང་གཡོས་གསང་གནས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་རྣམས་བདེ་བ་ཆེར་གཡོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཏུམ་མོའི་མེ་སྦར། འཁོར་ལོ་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་བདེ་བ་ཆེན་པོར་འབར་ཞིང་འཕར་བའི་དྲོད་ཀྱིས་སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ཞུ་ཞིང་བབས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སྤྱི་བོའི་རྩ་འཁོར་གང་བའི་དགའ་བ་ལ་སེམས་བཟུང་ཡིད་བཟླས་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་མགྲིན་པའི་རྩ་འཁོར་གང་བའི་མཆོག་དགའ་ལ་སེམས་བཟུང་ཡིད་བཟླས་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་གའི་རྩ་འཁོར་གང་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་སེམས་བཟུང་ཡིད་བཟླས་བྱ། སླར་ཡང་ལྟེ་བའི་རྩ་འཁོར་གང་བའི་ཁྱད་དགའ་ལ་སེམས་བཟུང་ཡིད་བཟླས་བྱ། སླར་ཡང་རླུང་ཕྱིར་བསལ་བ་ན་སྙིང་གའི་ཧྲཱིཿལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་བརྟན་གཡོ་སྣོད་བཅུད་འཁོར་འདས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རླུང་རྔུབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྡུས་བག་ཆགས་དངོས་འཛིན་ཐམས་ཅད་གཏུམ་མོའི་མེས་བསྲེགས། རླུང་སེམས་དྭངས་མའི་ཐིག་ལེ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་ནས་ཡིད་བཟླས་བྱ། ཐུན་རྗེས་ཐམས་ཅད་དུ་གང་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མདུན་དུ་བཀུག་པ་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཀྱིས་གདུངས་པས་གཟི་བརྗིད་མ་བཟོད་པར་ཉི་མས་མར་བཞུ་བ་བཞིན་བྱང་སེམས་དཀར་དམར་གྱི་ངོ་བོར་ཞུ་བ་སྒྲུབ་རྫས་དང་རང་གི་གསང་བའི་ལམ་ནས་ཐུགས་ཀའི་ཧྲཱིཿལ་ཐིམ་པར་བསམ་ཞིང་། ཐུན་བསྡུ་བ་ནང་སྒྲུབ་དང་འདྲ། བཟླ་བྱའི་སྔགས་ནི་ཡི་གེ་བཅུ་པ། བཅུ་དྲུག་པ། དགུ་པ། བཅོ་ལྔ་པ་སྟེ་གཙོ་འཁོར་གྱི་སྔགས་རྣམས་ཡིན་ལ། ཐུན་རྗེས་དབང་སྡུད་ཀྱི་ཚེ་སྔགས་དེ་དག་གི་གཤམ་དུ་ཨ་ནྲྀ་ཏྲི་པཱ་ཤཾ་ཀུ་རུ་ཧཱུྃ་ཛ༔ ཨ་མོ་གྷ་པདྨ་ཀུ་ཤ་ས་མ་ཡ་གྲྀཧྣ་གྲྀཧྣ་ས་ར་ཡ་ཧ་ར་མ་མ་ཧཱ་པ་ཏྲ་ཧཱུྃ་ཛ༔ ཞེས་འབྲུ་སོ་ལྔ་པ་གཅེས་གནད་དུ་གསུངས་པ་ཉིད་བཟླའོ། །ཐུན་གྱི་ཐོག་མཐའ་དང་ཐུན་མཚམས་སོགས་ནི་སྔར་དང་འདྲ་ཞིང་། ཁྱད་པར་ཐུན་རྗེས་མ་ལ་དངོས་གྲུབ་ལེན་པ་ནང་སྒྲུབ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ཡང་གསང་སེམས་ལ་བཀོད་ནས་སྒྲུབ་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་ཀའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་སྤྱིར་གཅེས་པའི་གནད་གསང་ཡིན་གྱིས་ཐུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་ནན་ཏན་བསྒོམ་ཞིང་དེ་ནས་ཐུན་སྒང་དང་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་དང་ཅི་འདྲེས་སུ་སྦྱང་ངོ་། །དེ་ནས་གསང་སྒྲུབ་གྲོལ་རྒྱུའི་སྔ་དྲོའི་ཐུན་འགོར་མཆོད་གཏོར་ཁ་གསོ་བ་དང་། མཇུག་ཏུ་ཚོགས་མཆོད་གཏོར་འབུལ་སོགས་རྒྱས་པར་བྱ་ཞིང་། འདི་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཡུན་རིང་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་མོད། གཞན་ཟླ་ཞག་སྔགས་ཀྱི་གྲངས་སོགས་ལ་རྩིས་གདབ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་དྲོད་རྟགས། དེ་ཉིད་ལམ་དུ་ལེན་ཚུལ་སོགས་ནི་རྩ་བའི་གཞུང་དུ་བལྟའོ། །མ་གྲུབ་ན་གནད་དབབ་གསུངས་པ་ཟླ་བ་དྲུག་ཚུན་ལ་བྱར་མི་རུང་། ལོ་སྒྲུབ་སོགས་ལ་རྟགས་མ་བྱུང་ན་གནད་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབང་གི་སྦྱིན་སྲེག་ནི། གསང་སྒྲུབ་སྔ་ཐུན་ལ་གྲོལ་བའི་རྗེས་ཀྱི་ཕྱི་དྲོ་དེ་ཉིད་རང་ལ་བྱ་ཞིང་། ཁ་སྐོང་གི་སྦྱིན་སྲེག་དང་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་ལ་གཏང་རག་གི་མཆོད་གཏོར་འབུལ་བ་ཡང་དཀྱུས་ཐོག་དེ་ཉིད་ལ་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་བའི་གནད་དམ་པའོ། །བསྙེན་པ་མ་གྲོལ་བའི་བར་ལྷ་གང་གི་བསྙེན་པ་ཡིན་གཞན་སུས་ཀྱང་མ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་བར་ཆད་མི་འབྱུང་ཞིང་དངོས་གྲུབ་མྱུར་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །རྗེས་ཐོ་འགྲོལ་བ་དང་བག་གསེང་ཞིང་གནས་བསྲུང་བ་སོགས་སྤྱི་དང་འདྲའོ། །རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་མོ། །ཞེས་པ་མཆོག་སྤྲུལ་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་བདག །ལམ་འདི་སྒྲུབ་ལ་རྩེ་གཅིག་འཇུག་དགོངས་ཚེ། །གསུང་གིས་བསྐུལ་ངོར་བཛྲ་ཨཀྵ་རས། །སྦྱར་བའི་ཡིག་མཁན་བློ་གསལ་རྒྱ་མཚོ་འོ།། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-YA-018&oldid=115788"\nThis page was last edited on 29 December 2017, at 21:27.