མགོ་ལོག་དཔལ་གྲགས། རྩོམ་སྒྲིག་པ།མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་རིག་དེབ།ཡོང་ཁུངས།མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་རིག་དེབ། སྤེལ་དུས། ༢༠༢༡ལོའི་ཟླ་བ་༡༡ཚེས་༢༩ཉིན།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས] བོད་དུ་མིའི་རིགས་རིག་པའི་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་སྤེལ་བ་ལ། དེའི་སྔོན་འགྲོར་གྱུར་པའི་བརྡ་ཆད་གཏན་འབེབས་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་མིའི་རིགས་རིག་པའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་དམིགས་སུ་བཟུང་ཞིང་། ད་ཕན་སུས་ཀྱང་བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་གོ་བ་གསལ་འདོན་མ་བྱས་པར་དམིགས་ཏེ། ཡིག་ཚང་མང་ཙམ་གོ་བསྡུར་ནས་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་གང་ནུས་ཀྱིས་བསྔོགས་ཡོད་དེ། ཁྱིམ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་འདི་ཆེས་ཐོག་མར་སྐར་ཆུང་རྡོ་རིང་ངོས་སུ་བྱུང་བ་དང་། ཁྱིམ་ཞེས་པར་མ་མཐར་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ“འཆིང་བ་དང་སྐོར་བ”འམ་མཐའ་ནས་སྐོར་བའི“ཀོར་ཀོར”གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏུ་གོ་བའི་སྐབས་གཉིས་ཡོད་ཚུལ། ཁྱིམ་ཚང་དང་དུད་ཚང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གཉིས་ཀྱི་བྱུང་ཚུལ་དང་གོ་འཛོལ། དེ་ནས། ཕྱི་དར་མིའི་རིགས་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པས་ཁྱིམ་ལ་གོ་བ་ཇི་ལྟར་ལེན་པ་དང་། དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་སྟངས་གང་དག་ཡོད་པ། དེ་ལ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་འགྱུར་བ་ཅི་ཞིག་ཕྱིན་པ་སོགས་དང་འབྲེལ་ནས། མཐར་མི་རིགས་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གོ་བ་དེ་ཞིབ་འཇུག་གི་རྨང་གཞིར་འཛིན་འོས་པའི་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད།\n[གནད་ཚིག] ཁྱིམ། ཁྱིམ་ཚང་། དུད། མིའི་རིགས་རིག་པ། སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ།\nའཛམ་གླིང་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་དུས་སྐབས་འདིར། དངོས་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་དག་གིས་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་ནས་མཉམ་དུ་འདྲེས་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རིག་ཚན་དག་ཀྱང་རིག་མཚམས་བརྒལ་ནས་མཉམ་དུ་བསྲེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རིག་ཚན་ཕན་ཚུན་བར་ལྟོས་མེད་ཁེར་ཚུགས་མིན་པར། དེ་དག་མཉམ་དུ་བསྲེས་ནས་དཔྱད་ན། ད་གཟོད་ཕྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནས་ནང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་གྱི་ཆ་ཚང་བའི་གང་ཟག་ཅིག་མཐོང་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེས་ན། རང་རེའི་བོད་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱང་ཕྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་བ་འདིར་གཞའ་ས་གཡོལ་ས་ཅི་ཡང་མེད་པས། སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས། བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་མིའི་རིགས་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པའི་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་ལས་སྤེལ་བ་ལ། དེའི་སྔོན་འགྲོར་གྱུར་པའི་བརྡའི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་དབབ་རྒྱུ་ནི་རྩ་བའི་ལས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིར། འདིར་རིག་ཚན་དེ་གཉིས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་ཡན་ལག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་སྣང་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ། བོད་ཡིག་གི་ཐ་སྙད་ཁྱིམ་ཞེས་པ་དེའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྲ་དོན་དང་། ཕྱི་དར་མིའི་རིགས་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པས་དེར་གོ་བ་ཇི་ལྟར་ལེན་པའི་ཐད་དཔྱད་པ་ཅུང་ཟད་ལྷུར་ལེན་པ་ལ།\nཁྱིམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་བྱུང་ངམ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་ལྟོས་མེད་ཀྱི་དུས་ཤིག་སྟོན་མི་ཐུབ་པར་མ་ཟད། ལྟོས་བཅས་ཀྱི་དུས་དེའང་གང་དེའི་གཞིར་གཟུང་བྱའི་རྒྱུ་ཆའི་རིགས་གསར་པ་རྙེད་པ་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་གྱིས་བཟོ་བཅོས་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། མིག་སྔའི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཡིག་ཚང་གཞིར་བཟུང་ཚེ། ཁྱིམ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་འདི་ཆེས་ཐོག་མར་རྒྱལ་སྡེ་སྐར་ཆུང་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་རིང་ངོས་སུ་བྱུང་ཡོད་དེ། རྡོ་རིང་དེའི་ཐིག་ཕྲེང50པར། “ལྷ་རྀས་ཀྱི་ཁྱྀམ་ཡྀག་གྀ་མགོ་ནན་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཚིས་མཛད་དོ། །”ཞེས་བྱུང་། རྡོ་རིང་འདི་ནི་བོད་རྗེ་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན(སྤྱི་ལོ764-815)གྱིས་སྲིད་སྐྱོང་བའི་སྐབས་ཏེ། སྤྱི་ལོ800-815ལོའི་བར་ལ་བཞེངས་པར་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལྟར་ན། མཚོན་རྟགས་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ཐ་སྙད་ཁྱིམ་ཞེས་པ་འདི་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་སྟོད་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གྲུབ་སྟེ། བགྲང་བྱ་སྟོང་དང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་གི་སྔོན་གྱི་ཡི་གེ་འབྲི་རྫས་དང་བཅས་པ་ད་ལྟའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཐུབ་པས་སོ། །འདིར་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཆེས་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་དུས་ཤིག་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ནི། དབང་པོ་མངོན་སུམ་གྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་ལས། རིགས་པ་གཞན་གྱིས་བརྟགས་ཚེ་དེ་ལས་སྔ་བར་བྱུང་ཡོད་པ་དཔག་ཐུབ།\nགོང་ལས་ཅུང་སྔ་བའི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན(སྤྱི་ལོ742-797)གྱི་དུས་སུ་བཞེངས་པའི་རྡོ་རིང་དང་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ། དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་བཅས་སུ་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དངོས་སུ་མ་བྱུང་ཡང་། དེ་ནི་དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱའི་ཚད་བཀག་གིས་ཡིན་པ་ལས་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དངོས་སམ། དེ་དང་དོན་ཉེ་བའི་ཐ་སྙད་རེ་ངེས་པར་བྱུང་ཡོད་སྲིད་དེ། དུས་དེར་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོའི་ཐོན་སྐྱེད་རྟེན་གཞི་ནི་འབངས་མི་ཁྱིམ་དག་ཡིན་པ་དང་། དོ་དམ་གྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཁྱིམ་ནི་གཞི་རྩ་བྱས་པའི་རུ་བཞི་དང་རྒོད་གཡུང་གི་སྟོང་སྡེ། ས་མཚམས་སྲུང་བའི་དཔའ་སྡེ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ཡོད། དེ་བཞིན་བཙན་པོས་རབ་བྱུང་བ་རེ་ལ་འབངས་མི་ཁྱིམ་བདུན་བདུན་བསྩལ་པ་ཡིག་རྙིང«དབའ་བཞེད»སོགས་ལས་བྱུང་བ་དེས་ཁྱིམ་དང་ཁྱིམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མཚོན་པ་དང་། ཞོལ་རྡོ་རིང་བྱང་ངོས་གཅིག་པུར་ཡང་ཁྱིམ་རྒྱུད་དམ་ཁྱིམ་མིའི་འབྲེལ་བ་མཚོན་པའི་ཚིག“བུཿཚ་རྒྱུད”ཅེས་པ་ཐེངས15ལ་བྱུང་བ་སོགས་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མང་དུ་ཡོད།\nཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མང་དུ་བྱུང་བར་མ་ཟད། དེ་ལ་མིང་མཐའ་དང་ཚིག་གྲོགས་གང་མང་སྦྱར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། མིང་གི་རིགས་རྒྱུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་གྲུབ་འདུག འོན་ཀྱང་། ཡིག་རྙིང་འདི་དག་གི་ལོ་ཚིགས་གསལ་པོར་གཏན་ཁེལ་མི་ཐུབ་པ་དང་། ཡི་གེ་དེ་དག་འབྲི་རྫས་སྔ་མ་ལས་གྱེས་ཏེ། འབྲི་རྫས་ཕྱི་མ་གང་རུང་ཞིག་གི་ངོར་བྲིས་ཡོད་པས། མཚོན་རྟགས་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་བྱུང་བར་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པར་སྐར་ཆུང་རྡོ་རིང་ལས་ཀྱང་སྔ་བའམ་གཙིགས་པའི་དཔྱད་གཞི་ཞིག་འཇོག་ཐབས་མེད་པར་འདོད། ཁྲམ་ཤིང་དག་ནི་འབྲི་རྫས་དང་ཡིག་གཟུགས་ཡ་མ་བྲལ་བར་ཡོད་པས། དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི«བོད་ཀྱི་ཁྲམ་ཤིང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས»ཞེས་པར་འཁོད་པའི་ཁྲམ་ཤིང464ཡོད་པ་ནན་གྱིས་བཀླགས་མོད། ཁྱིམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་མཐོང་ལམ་དུ་མ་གྱུར། འོན་ཀྱང་། ཁྱིམ་དང་དོན་ཉེ་བའི་ཐ་སྙད་སྡུམ་ཞེས་པ་འབྱུང་སྟེ། ཁྲམ་ཤིང་ཨང331པའི་རྒྱབ་ངོས་ཀྱི་ཐིག་ཕྲེང་གཉིས་པར“སྡུམ་ཐབ་ནི་བཀུམ”ཞེས་བྱུང་ཡོད། སྡུམ་ཞེས་པ་ཁང་པ་དང་གཉེན་སྒྲིག་པའི་དོན་ལ་གོ་བ་ལས་ཁྱིམ་དངོས་ལ་མི་འཇུག་པར་འདོད། ཁྱིམ་དང་ཁང་པ་གཉིས་སོ་སོ་ཡིན་མོད་ནམ་ཞར་དམ་དུ་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་མང་། སྔ་མ་ནི་ཁྱིམ་མིའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བས་གྲུབ་པ་དང་ཕྱི་མ་ནི་ས་རྡོ་སོགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་དངོས་གཟུགས་ཤིག་རེད། དག་ཡིག་རྙིང་གྲས་དབུས་པ་བློ་གསལ་རྩོད་པའི་སེངྒེའི«བརྡ་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ»ལས་ཀྱང“སྡུམ་པར་ཁང་པ”ཞེས་གསུངས། ཕྱིས་ཀྱི་དག་ཡིག་འགའ་རེར་སྡུམ་མིང་མཐའ་མེད་པ་ཁྱིམ་དང་། མིང་མཐའ་པ་སྦྱར་བའི་སྡུམ་པ་ནི་ཁྱིམ་བདག་ལ་གོ་བ་ལེན་མཁན་བྱུང་མོད། དེ་དག་ནི་གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར་ཁྱིམ་དང་ཁང་པ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱིས་མི་རྣམས་ཀྱི་གོ་བ་ལ་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་པ་རེད་སྙམ། མདོར་ན་སྐབས་འདིའི་དཔྱད་སྡོམ་ནི། ཡིག་ཚང་གསར་པ་མ་རྙེད་ཚུན་ཆད། ཁྱིམ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་འདི་ཆེས་ཐོག་མར་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་སྟོད་དུ་བཞེངས་པའི་སྐར་ཆུང་རྡོ་རིང་གི་ངོས་སུ་བྱུང་བར་འདོད་པ་ཡིན།\nཁྱིམ་ཞེས་པ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱིས་སྲོལ་བཏོད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་རིང་བས་ཡབ་མེས་དག་གིས་དེ་ལ་གོ་བ་ཇི་ལྟར་ལེན་གྱིན་པའི་ཐད་ད་ལྟའི་ང་ཚོ་ཀུན་ནས་རྨོངས་ཡོད། དེ་བས། འདིར་ཕྲན་གྱིས་རང་རེའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཁྱིམ་ཞེས་པར་གོ་བ་ག་འདྲ་ལེན་གྱིན་པའི་ཐད་གཤམ་གསལ་ཕྱོགས་འགའ་ནས་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པ་ལ།\nགཅིག་ནས་འས་འཕུལ་གྱི་ཟླས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་ཁྱིམ་དང་འཁྱིམ་གཉིས་ནི་མིང་གཞི་གཅིག་པའི་ཆ་ནས་བྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་བྱུང་བའི་མིང་ཡིན་པ་དང་། སྐབས་འདིར་སྔ་མ་དངོས་པོའི་མིང་དང་ཕྱི་མ་བྱ་བའི་མིང་ཡིན་པར་འདོད་དེ། བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་དཔའ་རིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས“མིང་གཞི་གཅིག་པའམ། མིང་གཞི་སྡེ་བ་གཅིག་པ་ལས། མགོ་འཇོག་སྦྱོར་མི་སྦྱོར་གྱི་ཆ་ནས། བྱ་བའི་མིང་དང་དངོས་པོའི་མིང་ངམ། ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་མིང་གཉིས་རེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་བྱུང་བ་སྐོར་ཞིག་ཡོད”ཅེས་དང་། ཡང་དེ་ལས་དངོས་པོའི་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་བའི་དཔེར་བརྗོད་ལ“ལུ་གུར་ནུ་མ་བསྣུན་ནས་གསོན། ། …ལྒང་བའི་སྣོད་དུ་གཅིན་གྱིས་གང་། ། … …ཞེས་པ་སོགས་བཞག་འདུག བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་མིང་གི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་འདི་རྩ་བར་བཟུང་ནས། ཕྲན་གྱིས་འཁྱིམ་ཞེས་པ་འདི་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བར་འདོད་དེ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིངp.t.0269v«རྒྱུད་དོན་ཐོར་བུ»ཞེས་པར། “རྣལ་འ༹བྱོར་ཤེས་རབ་དིང་འ༹ཛིན་དེ།།ཕྱྀ་འྀ༹་སྤྱོད་པ་བྱང་ཅུབ་སེམས། །ནང་གྱྀ་སྒོམ་བ་ཕང་མཐོ་ན། ཕྱི་འི༹་སྤྱོད་པ་ཀུན་མཛེས་སྟེ། །ལུང་གཡས་མང་པོ་འྀ༹་ཆུ་འདུས་བཞིན་། ནང་གི་སྒོམ་བ་ཕང་དམའ༹་ན་། །ཕྱི་འི་ཐབས་སུ་སྤྱོད་དོ་ཆོག་། །རྣམ་པར་མྱི་འ༹གྲོལ་འ༹ཆིང་འ༹གྱུར་དེ། །འ༹ཁོར་བའྀ༹་རྒྱམ་མཚོ་ཀླུང་ན་འ༹ཁྱིམ།”ཞེས་བྱུང་། ཤོག་དྲིལ་འདིར་ད་ཕན་འགྲེལ་བརྒྱབ་པ་མེད་པས་གཞན་ལུགས་འགོད་རྒྱུ་མེད། འདིར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་གི་ཕྱིའི་སྤྱོད་པ་དང་ནང་གི་ཉམས་རྟོགས་གཉི་གའི་འབྲེལ་བ་སྟོན་པའི་ཚིག་ཆ་ཚང་དྲངས་ཡོད་མོད། འཁྱིམ་ཞེས་པར་གོ་བ་ལེན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྨན་པ་ནི་ཚིག་རྗེས་མ་གཉིས་རེད། དེ་གཉིས་དཔེ་དོན་གྱི་འབྲེལ་བར་གྲུབ་འདུག་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་མ་ཐུབ་པར་འཆིང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཀླུང་ན་འཁྱིམ་པ་དང་འདྲ་ཞེས་པའི་དོན་དུ་འགྲེལ་འོས་སྙམ། སྐབས་འདིའི་དཔེ་དོན་གཉིས་ཀྱི་མཚུངས་ཆོས་ནི་འཆིང་ཡིན་པ་དང་། འཆིང་དང་དོན་གཅིག་པ་ནི་ངེས་པར་འཁྱིམ་ཡིན་དགོས་པ་རེད། དེ་བཞིན་འཆིང་བྱ་བའི་མིང་ཡིན་པས་འཁྱིམ་ཡང་བྱ་བའི་མིང་ཡིན་པ་རིགས་པས་གྲུབ། འོ་ན་ཁྱིམ་དང་འཁྱིམ་གཉིས་དེ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བར་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན། དེའི་ཤེས་བྱེད་གལ་ཆེན་ཞིག་ནི་གང་དུའང་འཚོལ་དཀའ་བའི་གོང་གི་ཚིག“འཁོར་བའྀ་རྒྱམ་མཚོ་ཀླུང་ན་འཁྱིམ།”ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། གངས་ལྗོངས་སུ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་དབུ་བརྙེས་རྗེས། གང་དེའི་ལྟ་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་ཁྱིམ་ནི་མྱང་འདས་ཀྱི་དགྲ་ཡིན་པས་དགག་བྱ་དང་སྤང་བྱར་གྱུར་པ་དང་། རྣམ་ཀུན་ཁྱིམ་དང་འཁོར་བ་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཀླུང་ལ་དཔེ་འཇོག་པའི་སྲོལ་ཆེས་ཆེར་དར། དེ་བས། གོང་གི་ཚིག་དེའང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཀླུང་ན་ཁྱིམ་ལྟར་ངེས་མེད་དུ་འཁྱར་ཞིང་། དེ་ལས་ཐར་ཐབས་མེད་པར་ཀུན་ནས་འཆིང་བར་གོ་བ་ལེན་དགོས། དེས་ན། ཁྱིམ་དང་ཁྱིམ་པ་གང་ཞིག་འཁོར་བའི་ནང་དུ་འཆིང་བའི་བྱ་བ་སྟོན་པ་ལ་འཁྱིམ་ཞེས་བཏགས་པས། འཁྱིམ་ནི་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བར་འདོད་དོ། །\nགཉིས་ནས་འཁྱིམ་དང་འཁྱིམས་ས་མཐའ་ཅན་གཉིས་ནི་ཧ་ལམ་དོན་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད། གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར་འཁྱིམ་ལ་འཆིང་བའི་དོན་ཡོད་པ་ལྟར་དུ། འཁྱིམས་ས་མཐའ་ཅན་ལ་ཡང་འཆིང་བའི་དོན་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ཤ་སྟག་འབྱུང་སྟེ། p.t.1057«སྨན་དཔྱད»ཅེས་པ་ལས། “དེས་གྱང་མ་སླེབས་མ་ཕན་ཏེ་རྣག་དུ་འཁྱྀམས་ན་ཁྲག་རླང་ཙམ་དུ་ཁར་ཚགས་གྱིས་དྲོལ་ལ་རྨ། ཁར་དོམ་ཁྲིས་དང་རྒྱ་ཚ་དང་བོང་བུ་ཚ་དང་སྲུབ་མ་དང་ཤིང་བཙ་དང་དབྀ་མོའིཞྭ་དང་དེ་རྣམས་བསྲེསྟེ། །ཁར་བཏབ་ན་མྱི་རྡོལ་མྱི་སྲིདོ། །”ཞེས་སྐབས་འདིའི་འཁྱིམས་ཞེས་པ་འདི་རྣག་འཁྱིམས་པ་སྟེ། རྣག་གིས་གང་ནས་ཕྱིར་འབུད་མི་ཐུབ་པའི་རྣམ་པ་མཚོན་པས་ན་འཆིང་བའམ་འཁྱིམ་པའི་དོན་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་ཞིང་། ཡང་དཔལ་ཁང་ལོ་ཙཱ་བས(སྤྱི་ལོ1456ལོར་འཁྲུངས)མཛད་པའི«དག་ཡིག་ངག་སྒྲོན»གྱི་རང་འགྲེལ་དུ། “འོད་འཁྱིམས་ནི་འོད་ཀོར་རམ་འོད་ཀྱི་ར་བ”ཞེས་འོད་ཀོར་ཀོར་རམ་འོད་ཀྱི་ར་བར་གོ་བ་བླངས་པས་དངོས་པོའི་མིང་དང་། དེའི་འགྲེལ་བ་ཁུ་ནུ་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན(སྤྱི་ལོ1895-1977)གྱིས་མཛད་པ་རུ། “ཉི་མ་འཁྱིམས་པ་འོད་སྐོར་བ”ཞེས་འོད་ཀྱིས་སྐོར་བའི་བྱ་བའི་མིང་དུ་དགོངས། ཞ་ལུ་ལོ་ཆེན(སྤྱི་ལོ1441-1527)གྱི«བོད་ཀྱི་བརྡའི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ»རུ། “ཉི་མ་འཁྱིམས”ཞེས་པ་ཙམ་ལས། འཁྱིམས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་འགྲེལ་མ་མཛད་མོད། དེའི་འགྲེལ་བ་ནམ་མཁའ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པ་རུ“ཉི་མ་འཁྱིམསདྲོ་བ།། འོདཁྱིམའཁྱིམས་ཆུ་བོ་འཁྱིལ་བ་སོགས། །”ཞེས་ཉི་འཁྱིམས་དང་འོད་འཁྱིམས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས། སྔ་མ་དྲོ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཧ་ཅང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་རེད་མོད། འདིའི་མཇུག་ཐོག་ཏུ་འོད་འཁྱིམས་ཞེས་པ་བྱུང་ཡོད་པས། འཁྱིམས་ས་མཐའ་ཅན་འདི་འོད་ཀྱིས་མཐའ་ནས་བསྐོར་བའི་བྱ་བའི་མིང་དང་དེས་གྲུབ་པའི་འོད་ཀོར་ཀོར་གྱི་དངོས་པོའི་མིང་ལ་འཇུག་པར་གནོད་བྱེད་མི་འབྱུང་བ་གསལ། དེ་བས། མཐའ་ནས་བསྐོར་བའི་བྱ་བ་དང་དེས་གྲུབ་པའི་དབྱིབས་ཀོར་ཀོར་གང་ཡིན་ཀྱང་། གོང་གི་འཆིང་བ་དང་འཁྱིམ་པའི་དོན་འདུས་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ། ད་དུང་སྒྲུབ་བྱེད་རིགས་ཤིག་ཡོད་པ་ནི། འཁྱིམ་དང་འཁྱིམས་གཉིས་ཕན་ཚུན་བརྗེ་བའམ་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཡོད་དེ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིངIOL.Tib.J.VOL.17« 9དམ་ཆོས་ཐོར་བུ»ཞེས་པར། “དུས་དུས་སུ་ནམ་མཁའ༹་ལ་འཇ་འྀ༹་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་འ༹ཁྱིམ་པར་འ༹གྱུར།”ཞེས་འོད་དང་འབྲེལ་བར་མ་ཟད། འཇའི་ཁ་དོག་ཟླ་ཕྱེད་དབྱིབས་སུ་སྐོར་བ་སྟེ། འཁྱིམས་ཀྱི་དོན་དང་གཅིག་ཅིང་། ཡང་དགེ་སློང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ གྱིས“ཉི་འཁྱིམ་བྲོ་འཁྲབ་གནས་སུ་འཁྲས”ཞེས་འཁྱིམས་ཀྱི་དོད་དུ་འཁྱིམ་ཐད་ཀར་བྲིས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱིམ་དང་འཁྱིམས་གཉིས་བརྗེ་བ་ནི་གོང་དུ་ནམ་མཁའ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དག་ཡིག་ཏུ་གསལ་བ་དེ་ཡིན།\nདེ་ལྟར་འཁྱིམ་ནི་ཁྱིམ་ལས་བྱུང་བར་བསྒྲུབས་ཟིན། འཁྱིམས་དང་འཁྱིམ། ཁྱིམ་གསུམ་ཧ་ལམ་དོན་གཅིག་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏེ། ད་ནི་གཞི་ནས་རང་རེའི་ཡབ་མེས་དག་གི་བརྡའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཞེས་པར་གོ་བ་ཅུང་ཟད་ལེན་ཐུབ་པ་བྱུང་། འཁྱིམས་དང་འཁྱིམ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ནས་གཞིར་བཟུང་ན། ཁྱིམ་ཞེས་པར་མ་མཐར་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ“འཆིང་བ་དང་སྐོར་བའི”བྱ་བའི་མིང་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཤིག་དང་། མཐའ་ནས་བསྐོར་བའི“ཀོར་ཀོར”གྱི་རྣམ་པ་མཚོན་པའི་དངོས་པོའི་མིང་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་གཉིས་ཡོད་པའི་སྡོམ་ཚིག་ཐོབ།\nམིའི་རིགས་རིག་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་ན། བོད་ཀྱི་གནའ་མི་ཚོའི་ཁྱིམ་གྱི་སྒྲ་དོན་འདིར་དོན་དང་མཐུན་པའི་ཆ་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པར་ཏར་ཝུན་གྱི་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་ཤན་ཤུགས་ཀྱིས་གཟུགས་གཞི་མིའི་རིགས་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་སྟེ། གནའ་ནས་ད་བར་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་གཟུགས་གཞིའི་འཕེལ་འགྱུར་ལ་དཔྱད་པ་བགྱི་བའི་འགོ་བརྩམས། དེ་དག་གི་དྲིན་གྱིས། ད་ལྟ་ང་ཚོས་མིའི་རིགས་ཀྱི་གཟུགས་གཞི་ནི་སྤྲ་ནས་མི་རུ་གྱུར་པའི་སྐྱ་ཐིག་ཅིག་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད། སྐྱ་ཐིག་དེའི་ནང་ནས་སྐབས་བབ་ཀྱི་བརྗོད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ནི། གནའ་དཔྱོད་རིག་པའི་ངོས་ཀྱི་དེང་རབས་ཀྱི་མིའམ་མི་གསར་བྱུང་བའི་མཚམས་དེ་ཡིན། ཨུ་རུ་སུའི་མཁས་པ་ཤེར་མེའོ་ནོ་ཧྥུ་ཡིས་ལོ་ངོ་ཁྲི4ཡི་སྔོན་ལ་དེང་རབས་ཀྱི་མིས་ནཻ་ཨན་ཌིར་ཌོལ་མི་ཡི་ཚབ་བྱས་པར་འདོད་པ་དང་། ཁོང་གིས“མི་གསར་རམ་ཤེས་རབ་ལྡན་པའི་མི་ནི་སྤྲ་མིའམ་གནའ་མི་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མི་རུ་འགྱུར་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པར། དེང་རབས་ཅན་གྱི་སྨིན་ཟིན་པའི་མི་ཡིན། སྨིན་ཟིན་པའི་མི་འདི་དག་དང་མཉམ་དུ་སྨིན་ཟིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱང་བྱུང་། འདི་ལྟར་གདོད་མའི་མི་ཚོགས་རུས་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་ཏུ་གྱུར།”ཅེས་བྱུང་བ་ལྟར། ཁོང་གི་ལུགས་ལ་རུས་རྒྱུད་ཚོ་པ་ནི་མཚམས་འདིར་བྱུང་བར་འདོད། རུས་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་གི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྔ་དུས་དང་བར་དུས་ནི་མ་རྒྱུད་སྤྱི་ཚོགས་ཡིན་ཞིང་། མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྣམ་པའང་མ་རྒྱུད་རུས་ཚོ་ཡིན་པར་བཞེད། དེ་ལྟ་བུའི“ཁྱིམ་དེ་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་རྒྱས་པ་དང་བསྟུན་ནས། མ་རྒྱུད་རུས་ཚོ-མ་དབང་གི་ཁྱིམ—ཕ་དབང་གི་ཁྱིམ(གཉེན་འབྲེལ་ལྷོད་མོའི་དུས་ནས་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། དཔེ་མཚོན་ནི་ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་གཅིག་ཡིན)གྱི་ལམ་ཐིག་བརྒྱུད་ནས་གནས་འགྱུར་བྱུང་བར”བཤད། མ་རྒྱུད་རུས་ཚོའི་ཁྱིམ་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ངོས་ནས་ཐུན་མོང་གིས་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་མིའི་འབྲེལ་བའི་ངོས་ནས་ཞང་པོས་ཚ་བོ་ཚ་མོ་བདག་སྐྱོང་གི་འགན་གཙོ་བོ་འཁུར་བ། གཉེན་སྡེབ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་རུས་ཚོའི་ནང་ཁུལ་དུ་གཉེན་སྡེབ་གཏན་ནས་བྱས་མི་ཆོག་པར་གཉེན་ཕྱི་ལ་བསྡེབ་དགོས། མིའི་རིགས་ཀྱི་གདོད་མའི་ཁྱིམ་གྱི་རྣམ་པ་འདི་དང་རང་རེའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་གཉིས་བསྡུར་ཚེ་གའུ་ཁ་སྦྱོར་བ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འཕྲོད་དེ། རུས་རྒྱུད་ཚོ་པའི་ཕྱི་ནང་གི་མཚམས་གཉེན་སྡེབ་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་གསལ་པོར་བཅད་ཅིང་བསྐོར་བས་མཚམས་ནི“ཀོར་ཀོར”ཆགས་ཤིང་། ནང་ཁུལ་དུ་མཐུན་པའི་ཨ་ལོང་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་ནས་ཟས་གོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཐུན་མོང་གིས་སྒྲུབ་ཅིང་མཉམ་དུ་འཚོ་བས་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ“འཆིང་བ་དང་སྐོར་བའི”ཤོག་ཁ་ཞིག་ཏུ་ཅིས་ཀྱང་གྲུབ་འདུག་པས་སོ། །\nགཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་སྡོད་ཁང་གི་དབྱིབས་དེའང་གཅིག་བྱས་ན་སྔོན་གྱི་ཡབ་མེས་ཚོའི་ཁྱིམ་གྱི་གོ་བ་དང་འབྲེལ་ཆེ་བ་ཞིག་མིན་འགྲོ་སྙམ་སྟེ། ཆབ་མདོའི་ཁ་རུབ་གནའ་ཤུལ་ལས་སྡོད་ཁང་གི་དབྱིབས་རིགས་གསུམ་ཐོན་ཅིང་། རིགས་དང་པོ་སྙུང་དབྱིབས་ཡིན་པར་མ་ཟད་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཡིན་པར་བཤད། གནའ་ཤུལ་འདི་མིག་སྔར་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་རོང་བའི་གཏན་སྡོད་རྗེས་ཤུལ་གྱི་ཚབ་མཚོན་ཞིག་ཡིན། བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་པ་ཚོས་དུས་རྒྱུན་སྐྱེས་སྤོར་བྱ་དགོས་པས། དེ་དག་གི་ཤིན་ཏུ་སྔ་བའི་སྡོད་ཁང་གི་དབྱིབས་ཤེས་ཐུབ་པའི་གནའ་དཔྱོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཁུངས་ལྡན་མེད་མོད། དཔྱད་འབྲས་གཞན་ལས་ཅུང་ཤེས་ཏེ། རྒན་ལི་ཡོང་ཤན་གྱིས་བོད་བྱང་རྒྱུད་དང་ནུབ་རྒྱུད་ནས་རྙེད་པའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་ལས་མངོན་པའི་སྦྲ་གུར་དེ་དག་གི་དབྱིབས་རིགས་ལྔ་ལ་ཕྱེ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ལས་རིགས་གཉིས་ནི་མ་མཐར་ཡང་སྙུང་དབྱིབས་ཡིན་པ་མཐོང་སླ། སྟག་ཚང་རྫོང་པ་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོའི«རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ»རུ། “བཙན་ལྔ་མན་ཆད་བང་སོ་ཡུལ་དུ་བཏབ། ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་འཕྱིང་ལུང་ང་ར་ཐང་། བཙན་ལྔའི་ཆད་པ་ས་ཕུང་སྦྲ་འདྲར་ཡོད། ཕུལ་མེད་ཆད་པ་གྲུ་བཞིའི་མི་ཤེས་སྐད།”ཅེས་སྐབས་དེ་ཙམ་ལ་སྦྲའི་དབྱིབས་ས་ཕུང་ལྟར་སྙུང་དབྱིབས་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས། བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་སྦྲ་གུར་གྱི་དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་བཙན་ཐག་ཆོད་གཅིག་ནི་གཏེར་ལམ་ནས་ཐོན་པའི་དུར་སྒམ་ངོས་ཀྱི་རི་མོ་ཡིན། ད་ཆ་དུར་སྒམ་སོ་སོའི་ངོས་སུ་བྱུང་བའི་སྦྲ་གུར་དག་བསྡོམས་ན་ཁྱོན་སྦྲ་གུར་གྱི་རི་མོ་བརྒྱད་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་དབྱིབས་ས་ཕུང་ལྟ་བུའི་ཀོར་ཀོར་ཡིན་ལ། སྦྲའི་གཙུག་ཏུ་སྒྲ་དུང་གི་ཁ་གནམ་དུ་བསྟན་པའི་དབྱིབས་ཤ་སྟག་འབྱུང་། གནའ་དཔྱོད་མཁས་པ་ལ་ལས་བོད་ཀྱི་སྦྲ་གྲུ་བཞིའི་དབྱིབས་དེའི་རིགས་ནི། དུས་ཕྱིས་བོད་ཀྱིས་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ལུང་པ་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་པར་འདོད་དོ། ། དེ་བས། བོད་ཀྱི་ཡབ་མེས་དག་གིས་ཁྱིམ་ཞེས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ“འཆིང་བ་དང་སྐོར་བ”འམ་མཐའ་ནས་བསྐོར་བའི“ཀོར་ཀོར”གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏུ་གོ་བ་ལེན་པ་སྟེས་དབང་ཞིག་མིན་པ་འདྲ།\nབཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དག་ལ་བལྟས་ན། སྐབས་དེར་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་མིང་རྐྱང་ཙམ་ནས་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་ཏེ་མིང་གི་རིགས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཞིག་གྲུབ་འདུག འདིར་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞུས་ན། ཁྱིམ་ཞེས་པའི་མིང་རྐྱང་གཞིར་བཟུང་ནས་དེ་ལ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་མིང་སྦྱར་ཏེ་གྲུབ་པའི་རིགས་ནི། ཁྱིམ་ཚེས། ཁྱིམ་ཡིག་ལྟ་བུ་རྡོ་རིང་གི་ངོས་སུ་བྱུང་བ་དང་། ཁྱིམ་ཕུགས། མི་ཁྱིམ། ཁྱིམ་བདག ཁྱིམ་རྩིས། ཁྱིམ་ལྷ་ལྟ་བུ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་བྱུང་བ་དང་། ཁྱིམ་ཕྱི་ན་ལྟ་བུ་དགའ་ཐང་འབུམ་པ་ཆེའི་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ནང་བྱུང་བ་སོགས་དང་། ཡང་ཁྱིམ་གི་ཉེས་པ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཁྱིམ་དང་དབུ་བ་འདྲའོ། །ལྟ་བུ་ཐུབ་བསྟན་གྱི་གོང་ཐང་གཅོད་ཕྱོགས་ཁྱིམ་དུ་འཕོས་པའི་རིགས་དང་། གཟའི་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས། གླང་ཁྱིམ་སྒོར་བྱུང་མ་ཐག་སེང་གེ་དང་ཕྲད། བདུད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཐམས་ཅད་ལྟ་བུ་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཏགས་པའི་རིགས་སོགས་བྱུང་འདུག\nཁྱིམ་དང་ཚང་གཉིས་མཉམ་དུ་སྦྱར་ནས་ཁྱིམ་ཚང་ཞེས་གྲུབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེ་དུས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་སྲོལ་མེད་པ་འདྲ། ཚང་ཞེས་པ་དོན་ཁ་ཤས་ལ་འཇུག་པ་ལས་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ནང་འདབ་ཆགས་ཀྱི་ཚང་ལ་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་སྟེ། “ཤྀང་མ་ཆག་དང་ཚང་མྱི་ཞིག”(p.t.1287) “བྱ་ཁུག་སྟ་ཚང་འདྲ་བ་ཞིག”(p.t.1057)སོགས་བྱུང་ལ། ཁྱིམ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ནི“ཚང་མང”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་རེད། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིངp.t.0746ཏུ“ཁང་ཁྱིམ་དང་ར་བ་རྩིག་པ་དང་ཚང་མང”ཞེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚང་མང་ནི་གཡོས་ཁང་ངམ་མེ་ཚང་ལ་གོ། དེས་ན་ཚང་མང་ཞེས་པ་ནི་ཁྱིམ་དང་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་དམ་པའི་མིང་ཞིག་རེད་མོད། དེ་དུས་མཉམ་དུ་སྦྱོར་སྲོལ་བྱུང་མེད་པ་འདྲ། གལ་སྲིད་མཉམ་དུ་སྦྱར་ཀྱང་། དོན་ཐ་དད་ཀྱི་མིང་གཉིས་མཉམ་དུ་འདུས་ཏེ་གྲུབ་པའི་མིང་འདུས་མ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་ལས། དེང་སང་ལྟར་དོན་གཅིག་ལས་མེད་པའི་མིང་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད། དེས་ན། ཁྱིམ་དང་ཚང་གཉིས་མཉམ་དུ་སྦྱར་ནས་དོན་གཅིག་སྟོན་པར་འདོད་པའི་གོ་འཛོལ་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་བྱུང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་ཡང་དག་ཅིག་གདབ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་མོད། དག་ཡིག་དག་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ་བལྟས་ན། ཤིན་ཏུ་ཉེ་བའི་དུས་སུ་མ་གཏོགས་བྱུང་མེད་པ་ཤེས་ཏེ། དེ་ནི«སློབ་ཆུང་དག་ཡིག»ཅེས་པ་དེའི་ནང་རེད། དག་ཡིག་འདིའི་ཁ་བྱང་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་རྗེས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས། དེའི་སྔོན་གྱི་དག་ཡིག་ཁུངས་བཙུན་གང་གི་ནང་དུའང་མ་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། རྩོམ་མཁན་གྱིས་ཁ་སྐད་ལས་བཏུས་པ་མིན་ནམ་སྙམ། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་པར་བསྒྲིགས་པའི«ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ»རུ«མཁས་པའི་དགའ་སྟོན»ལས་ལུང་དྲངས་ཞེས་ཚན་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དེར། “འབངས་མི་ཁྱིམ་ཚང་ཉིས་བརྒྱ”ཞེས་བྲིས་འདུག «མཁས་པའི་དགའ་སྟོན»དུ་བལྟས་པ་ན། ལུང་ཚན་པ་དེ་ཇི་བཞིན་བྱུང་འདུག་མོད་ཡི་གེ་མི་གཅིག་ས་མང་། ཚན་པ་དེ«མཁས་པའི་དགའ་སྟོན»རང་གི་ཚིག་ཅིག་ཀྱང་མིན་པར«སྦ་བཞེད»ལས་ལུང་དྲངས་པ་ཞིག་རེད། «མཁས་པའི་དགའ་སྟོན»དང«སྦ་བཞེད»གཉིས་ཀ་ནས“འབངས་ཁྱིམ་ཉིས་བརྒྱ”ཞེས་བྱུང་བ་ལས། གོང་གི«ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ»ནང་བཞིན་བྱུང་མེད་པས། དེ་ནི་རྩོམ་མཁན་རང་གིས་བཅོས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོ་འཕྲོད། དེ་མིན་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྙིང་པ་ཁ་ཤས་སུ“འབངས་མི་ཁྱིམ”ཞེས་རེ་གཉིས་བྱུང་བ་ལས་ཁྱིམ་ཚང་ཞེས་བྲིས་པ་མི་འདུག\nདེས་ན། ད་ལྟ་ཀུན་གྱིས་ཁྱིམ་ཚང་ཞེས་པ་ཁྱིམ་གྱི་དོན་དང་གཅིག་པར་སྤྱོད་ཀྱིན་པ་ནི་མིང་གི་ངོ་བོ་འགྱུར་ནས་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་ལས། མ་གཞི་ཁྱིམ་དང་ཚང་གཉིས་དོན་ཐ་དད་དུ་སོང་བའི་མིང་གཉིས་ཡིན་ནོ། །\nགཞན་ཡང་ད་ལྟ་དུད་ཅེས་པའི་མིང་འདིར་ཁྱིམ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་མངོན་གསལ་རེད་མོད། གོང་གི་ཁྱིམ་ཚང་ཞེས་པ་ནང་བཞིན་བཙན་པོའི་སྐབས་སུའང་ཁྱིམ་གྱི་དོན་ཡོད་མེད་ནི་དོགས་པའི་གནས་ཤིག་རེད། དུད་ཚང་ཞེས་པ་ཡང་ཁྱིམ་ཚང་དང་ལྷན་དུ་གོང་དུ་དྲངས་པའི་དག་ཡིག་དེར་བྱུང་བ་ལས་དག་ཡིག་སྔ་མ་དག་ལས་མཐོང་དུ་མེད། བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དག་ལས་ད་ཕན་དུད་ཅེས་པ་ཁྱིམ་ལ་གོ་བ་ལེན་པའི་སྐབས་གཉིས་ཙམ་མ་གཏོགས་མཐོང་རྒྱུ་མེད། དེ་ལས་དང་པོ་ནི་བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལས་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་དུ་བྱུང་བའི“འུང་གི་འོག་ཏུ་བཀྲགས་ཀྱྀ་བུ་ལྷ་བུ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཕ་ཚན་དང་། །རྒྱ་ཕ་ཚན་དུ་འཐབས་སོ། རྒྱས་བཀྲགས་རབས་བཆད། དུད་སྣ་ཕོ་ལོ།།”ཞེས་པ་འདི་རེད། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་དུད་ཅེས་པ་དེ་གོ་ཤུལ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་དང་གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན། དབང་རྒྱལ་བཅས་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ཁྱིམ་གྱི་དོན་ལ་གོ་བ་བླངས་མོད། ཞིབ་འཇུག་པ་ཡོད་ཚད་ལ་གོ་བ་གཅིག་གྱུར་ཞིག་བྱུང་མི་འདུག་སྟེ། བཙན་ལྷ་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དུད་འགྲོ་ལ་གོ་བ་བླངས་འདུག དེར་རྒྱུ་མཚན་ཆེ་བར་འདོད་དེ། གཅིག་ནས་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་རང་དུ་བྱུང་བའི“འགྲེང་ནྀ་བཙོན་དུ་བཟུང་། །དུད་ནྀ་མནངས་སུ་བཆད”ཅེས་དང་། “འགྲེང་མགོ་ནག་གྀ་རྗེ་ལ། དུད་རྔོག་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེནདུ་གཤེགསྰོ”ཞེས་པའི་དུད་གཉིས་ཀ་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚང་མས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་དུད་འགྲོ་ལ་གོ་བ་བླངས་པ་དང་། གཉིས་ནས་ཚིག་དོན་གྱི་བབ་ལ་གཞིགས་ཀྱང་ཕྱུགས་ཟོག་འཕྲོག་པའི་དོན་དུ་གོ་དགོས་སྙམ་སྟེ། གོང་གི“འགྲེང་ནྀ་བཙོན་དུ་བཟུང་། །དུད་ནྀ་མནངས་སུ་བཆད”པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཤ་ཁྱིས་ལོ་ངམ་ཆམ་ལ་ཕབ་ནས་དགྲ་ཤ་བླངས་པའི་མཇུག་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན“དུད་སྣ་ཕོ་ལོ། །”ཞེས་པའི་ཚིག་དེའང་རྒྱ་ཕ་ཚན་གྱིས་བཀྲགས་ཀྱི་རབས་བཅད་པའི་མཇུག་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེས་དབང་ཞིག་མ་རེད་སྙམ། དམག་འཁྲུག་ལས་རྒྱལ་རྗེས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བའི་འགྲེང་དུད་གཉིས་ལ་ཅིས་ཀྱང་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། འོ་ན“དུད་སྣ་ཕོ་ལོ། །”ཞེས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲེང་མ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི། དུད་ཅེས་པ་དུད་འགྲོར་གོ་བའི་སྐབས་སུ་འགྲེང་ངེས་པར་ཟླ་རུ་སླེབ་པ་ཞིག་རེད་ཟེར་ན། ཚིག་དེའི་ནང་བཀྲགས་ཀྱི་རབས་བཅད་ཅེས་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད་པས། རབས་བཅད་པ་ཞིག་ལ་འགྲེང་ཡོང་ཐབས་མེད་པས་སོ། །\nགཉིས་པ་ནི་ལི་ཡུལ་གྱི་ཁྲམ་ཤིང་ཞིག་གི་ངོས་སུ“དུད་ཀྲལ”ཞེས་བྱུང་བ་དེ་རེད། འདི་དུད་ཁྲལ་དང་དོན་གཅིག་པར་བཤད། དེ་ནི་ཏག་ཏག་ཕྲན་གྱིས་དུད་ཅེས་པ་ཁྱིམ་ལ་འཇུག་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་འདོད། དུད་ཅེས་པ་ཁྲལ་དང་མཉམ་དུ་བཞག་དུས་ཁྱིམ་ལ་འཇུག་དགོས་དོན་ནི། ཁྲལ་བསྡུ་ཡུལ་གྱི་ཁྱིམ་དག་ངེས་པར་དུ་ཁྲལ་འབུལ་ཡུལ་གྱི་མི་དྲག་དག་གི་འོག་ཏུ་མགོ་བོ་དུད་དེ་འདུག་དགོས་པས། འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པར་འདོད། ཡང་དཔྱ་ཁྲལ་ཞེས་པ་དེའི་ཤུགས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡོད། མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུ་བ་དེ་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་རྟགས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་བགྲང་། བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ངོས་འཛིན་ཐད་ལྟ་བ་གཅིག་མཐུན་བྱུང་མེད་མོད། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་བྱས་ན། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་ནི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འབྲེལ་བའི་མྱུ་གུ་ཐོན་ཟིན་པའི་སྐབས་ཤིག་ཏུ་འདོད། ལུགས་དེ་ལྟར་ན། དུད་ཅེས་པའི་མིང་འདི་བོད་ཀྱི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འབྲེལ་བའི“ལོ་ཚོད”མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་སྙམ་སྟེ། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་དུད་ཅེས་པ་ཁྱིམ་དུ་ཧ་ལམ་མ་སྤྱད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་གཞི་ཚུགས་པ་དང་། ཡན་ལག་ཉིང་ལག་རྒྱས་པའི་དུས་མཚུངས་སུ་དུད་ཅེས་པའང་ཁྲལ་བསྡུ་ཡུལ་གྱི་ཁྱིམ་གྱི་དོན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཤུགས་ཆེ་རུ་སོང་བར་འདོད་དེ། བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དག་ཏུ། དུད་ཁྱིམ་གྱི་དོན་དུ་གོ་ཆོག་ཆོག་གཅིག་ལས་མེད་པ་གོང་དུ་སོང་ཟིན་པ་ནང་བཞིན་དང་། གཅིག་པུ་དེའང་ཁྲལ་དང་འབྲེལ་འདུག་པ་དང་། ས་སྐྱ་པའི་དུས་ཤིག་ནས་ཆེས་ཆེར་སྤྱོད་ཀྱིན་པའི་རྟགས་སུ། སྐབས་དེར་དུད་ཆུང་དུད་ཆེན་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས་ཁྱིམ་རྩིས་བྱེད་ཀྱིན་པས་དང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྐབས་སུ་རྒྱ་ཆེར་བཀོལ་བའི་རྟགས་མཚན་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ལ། ལྕགས་སྟག་ལོའི«ལྕགས་སྟག་ཞིབ་གཞུང»ཞེས་པའི་དེབ་དེ་འཇོག་འོས། དེབ་དེ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཁྲལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་མོར་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེབ་ཧྲིལ་པོར“དུད་རྐང་དུད་མང་ཉུང་། བསྡད་དུད། སྦྲ་དུད”སོགས་ཀྱིས་གང་འདུག དེས་ན། དུད་ཅེས་པ་ཁྱིམ་ལ་འཇུག་སྐབས་ཁྲལ་དང་ཡང་ན་དུད་ཁྲལ་གྱི་གྲངས་ལེན་པར་འབྲེལ་ཆེ་ཞིང་། དེ་ཡང་མཐར་དེད་ན་བོད་ཀྱི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་འབྲེལ་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་འདུག་སྙམ།\nད་ལྟ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འགྱུར་ཟིན་ཀྱང་། “དུད་ཁྱིམ”དང“དུད་ཚང”ཞེས་སྨྲ་མཁན་དང་འབྲི་མཁན་མང་དུ་ཡོད། ཡིན་ནའང་། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས“མིང་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་མཐུན་པར་བསྒྲགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྲན་ལའང“གཡའ་མ་ལུང་ལ་ཡིད་སྨོན་ལུང་དུ་བཅོས་པའི”འདུན་པ་གཏན་ནས་མེད་མོད། བཤད་འདོད་པ་ནི། སྐབས་རེར་ཐ་སྙད་ཅིག་གི་གནས་འགྱུར་གྱི་ཤུགས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གི་གནས་འགྱུར་མངོན་ཆུང་གིས་སྐུང་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་བའི་ཚུལ་དེ་ཅུང་ཟད་སྟོན་པར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་ཡིན།\nམིའི་རིགས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ཞེས་པར་ཚན་རིག་གི་ཐབས་ཤེས་སྤྱད་དེ་མ་ལག་ཚང་བའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་ལོ་ངོ200ལས་འགོར་མེད་པ་དང་། ཁྱིམ་ཞེས་པའི་གནས་འགྱུར་དང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དུས་ཡུན་དེ་ལས་ཀྱང་ཐུང་སྟེ། ཡོངས་གྲགས་ལྟར་སྤྱི་ལོ1861ལོར་པ་ཧོ་ཧྥུན་གྱིས«མ་དབང་ཞིབ་འཇུག»བརྩམས་པ་ནས་བརྩིས་ན་ལོ་ངོ150ལྷག་ལས་འགོར་མེད། དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་འདིའི་ནང་མིའི་རིགས་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ རིག་པའི་མཁས་པ་ཚོས་ཁྱིམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་དགེ་མཚན་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་བཞེས་ནས། ཁྱིམ་ལ་རིག་གཞུང་གི་ལམ་ནས་ངོས་འཛིན་གང་འཚམ་གནང་ཡོད། འདིར་ཚབ་མཚོན་ཙམ་དུ་མིའི་རིགས་རིག་པའི་མཁས་དབང་ལེ་བེ•སི་ཊི་རོ་སིཡི་ཁྱིམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅིག་བཀོད་ན། ཁོང་གིས་ཁྱིམ་ནི“དུས་ཡུན་རིང་ཐུང་ལ་མ་བལྟོས་པར། ཕོ་གཅིག་དང་མོ་གཅིག་མཉམ་དུ་འདུས་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་ཐོབ་ཅིང་། དེ་དག་གི་བུ་རྒྱུད་ཀྱང་ཡོད་པ”ཞིག་ལ་འདོད་པ་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པས་ཀྱང་ཧ་ལམ་དེ་ལྟར་དུ་འདོད་དེ། «ཀྲུང་གོའི་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པའི་གླེགས་བམ»དུ། “ཁྱིམ་ནི་གཉེན་འབྲེལ་དང་ཁྲག་རྒྱུན། ཡང་ན་བུ་དོད་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་བས་བསྡུས་པའི་མི་ཚོགས་ལ་ཟེར་ཞིང་། ཕ་མ་དང་ཁྱོ་ཤུག ཕུ་ནུ་མིང་སྲིང་བར་ལ་སོ་སོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གི་ངོས་ནས་འབྲེལ་བ་བཙུགས་ཏེ་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་ཤིག་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་ཞིག”ཅེས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ། དུས་རབས20པའི་མིའི་རིགས་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པའི་མཁས་པ་མང་པོས་ཁྱིམ་ལ་གོང་ལྟར་གྱི་གོ་བ་ལེན་པ་རེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་ཁོ་ཚོས་གཞི་འཛིན་ས་དེ“ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་གཅིག”གི་གཉེན་སྡེབ་ལམ་ལུགས་འདི་ཡིན་པས་རེད། ཆ་རྐྱེན་འདི་ལས་བརྒལ་ཚེ་ཁྱིམ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅིག་འཇོག་དཀའ་བར་གྱུར་པ་རེད། དེ་བས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ངོས་ནས་བལྟས་ན། གདོད་མའི་མ་རྒྱུད་རུས་ཚོའི་ཁྱིམ་གྱི་རྣམ་པ་ནས་ད་ལྟའི་ཕ་དབང་གི་ཁྱིམ་མམ་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁྱིམ་གྱི་བར་དུ་ཁྱིམ་གྱི་རྣམ་པ་འདྲ་མིན་བརྒྱུད་པ་གོང་དུ་སོང་ཟིན་པ་ལྟར་དང་། ཐད་དུ་བལྟས་ན་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་རིགས་སོ་སོའི་ཁྲོད་དུ་ཕ་མེད་མ་མེད་ཀྱི་ཁྱིམ་དང་། ཁེར་རྐྱང་གི་ཁྱིམ། ཚང་སྟོང་ཁྱིམསོགས་དང་། ཡང་དཔལ་འབྱོར་རྩེར་སོན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དག་ཏུ་དར་སྲོལ་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་མཐུན་གྱི་ཁྱིམ་དང་རྒྱུད་སྤེལ་མི་འདོད་པའི་ཏེང་ཁུའི་ཁྱིམསོགས་འབྱུང་གིན་པས་ན། དེང་གི་མིའི་རིགས་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པའི་མཁས་པ་ཚོས། ཁྱིམ་གྱི་ངོ་བོར་མ་ལུས་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅིག་འཇོག་རྒྱུའི་ལས་དེར་གཡོལ་བཞིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་སླ།\nཆེས་གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་ནི་དེ་རིང་ང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ་པའི་ཁྱིམ་འདིའི་རིགས་དང་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་སུ་ཁྱིམ་ལ་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་འདུག འགྱུར་བ་དེར་ཆེས་ཐོག་མར་རིག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་མཁན་ནི་ཨ་རིའི་མིའི་རིགས་རིག་པའི་མཁས་པ་ཆེན་མོ་མོར་གྷནརེད། ཁོང་གིས་སྐབས་དེར་ཤུགས་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཏར་ཝུནགྱི་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་གཞིར་བཟུང་ནས། མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་འགྱུར་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པ་སྟེ། མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐོག་མ་ནི་མིང་སྲིང་བར་རམ་ཡང་ན་ཕ་མ་མིང་སྲིང་གི་མིང་སྲིང་བར་གཉེན་བསྡེབས་ནས་གྲུབ་པའི་ཁྲག་རྒྱུན་གཅིག་པའི་ཁྱིམ་དང་། དེའི་འཕྲོར་ཕ་མ་གཅིག་གམ་ཕ་མ་མིང་སྲིང་གི་བུ་མོ་སྤུན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་དང་དེ་དག་གི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱོ་གས་གྲུབ་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་བར་གཉེན་བསྡེབས་པའི་ཚོགས་སྡེབ་ཁྱིམ་ཟེར་བ་ཞིག་དང་། དེའི་འཕྲོར་ཁྱོ་ཤུག་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་གཉེན་འབྲེལ་ཤིན་ཏུ་ལྷོད་པའི་དབང་གིས་གཉེན་འཐོར་རྒྱུན་ལྡན་ཅན་གྱི་ཡུན་ཐུང་གཉེན་སྡེབ་ཀྱི་ཁྱིམ། ཡང་དེའི་འཕྲོར་ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་མང་གི་ཕ་དབང་གི་ཁྱིམ་ཞེས་པ་བྱུང་ནས། མཇུག་མཐར་ཁྱོ་གཅིག་ཤུག་གཅིག་གི་ཆ་སྡེབ་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་རྣམ་པར་གནས་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད། ཡིན་ནའང་། རྗེས་སུ་འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་མི་འདྲ་བའི་མི་རིགས་རེག་ཟིགགི་རྒྱུ་ཆ་དང་གནའ་དཔྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་གསར་པ་མང་དུ་རྙེད་པ་དང་བསྟུན་ནས། ཁོང་གིས་བཏོན་པའི་ཁྱིམ་གྱི་རྣམ་པ་སྔ་མ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་མ་མྱོང་བར་བདེན་དཔང་བྱས་པ་རེད།\nདེང་རབས་མིའི་རིགས་རིག་པས་གོང་གི་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་སྟངས་དེ་བསྐྱུར་ནས། གནའ་སྔ་མོའི་དུས་ཀྱི་ཁྱིམ་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པའི་དཔེ་ལུགས་གསར་པ་བཏོན་ཡོད། དེའི་མིང་ལ་མེས་རྒྱུད་གཞུང་ལུགསཞེས་བཏགས་འདུག ཁོང་ཚོས་གནའ་དེང་ཕྱི་ནང་གི་ཁྱིམ་གྱི་རིགས་གང་ཡིན་ཀྱང་། དེ་དག་ཐོག་མར་ཉེ་དུའི་ཚོ་ཁག་གམ་ཉེ་ཚོངེས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་གཞི་རྩའི་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག་པར་ཁོ་བོས་འདོད། དེ་ཡང་བཟོ་ལས་སྤྱི་ཚོགས་དུས་མཚམས་སུ་བཟུང་ནས། དེའི་སྔོན་གྱི་བཟའ་བཏུང་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཉེ་ཚོ་གཙོ་བོ་ནི་མེས་རྒྱུད་ཚོ་ཁགཅེས་པའི་ཁྱིམ་ཆེན་དེའི་རིགས་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་གི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་མཁན་གྱི་ཉེ་ཚོ་གཙོ་བོ་ནི་ཕ་མ་དང་དེ་དག་གི་བུ་ཕྲུག་གིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་སྙིང་ཁྱིམཡིན་པར་བྱས་ཡོད། དེ་ལྟའི་དབྱེ་ཞིབ་ཀྱི་མིག་དབང་སྤྱད་དེ་གནའ་དེང་ཕྱི་ནང་གི་ཉེ་ཚོའི་ངོ་བོ་དང་རིགས་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ནི། ད་ལྟའི་མིའི་རིགས་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པའི་མཁས་པ་དག་གིས་ཁྱིམ་དང་གཉེན་ཉེ་དུ་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཕྱག་ལེན་གཙོ་བོར་གྲུབ་འདུག་པར་སེམས་སོ། །མིང་གི་བཀོལ་སྟངས་ཐད་ནས་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་ཁྱིམ་གྱི་རིགས་མཐའ་དག་གི་སྤྱི་མིང་ལ་ཉེ་དུའི་ཚོ་ཁག་གམ་ཉེ་ཚོ་ཞེས་བཏགས་ཡོད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཟོ་ལས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་དུ་དར་བའི་ཉེ་ཚོའི་སྤྱི་མིང་ལ་མེས་རྒྱུད་ཚོ་ཁག་ཅེས་སྤྱོད་པ་དང་། བཟོ་ལས་སྤྱི་ཚོགས་དར་རྗེས་དཀྱིལ་སྙིང་ཁྱིམ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ཉེ་ཚོའི་སྤྱི་མིང་ལ་ད་གཟོད་ཁྱིམ་ཞེས་པ་སྤྱད་འདུག་པར་ཁོ་བོས་འདོད།\nརང་རེའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་སྒྲ་དོན་དེ་གནའ་དེང་ཕྱི་ནང་གི་ཉེ་དུའི་ཚོ་ཁག་གང་ལ་སྦྱར་ཀྱང་མཚོན་སྟོབས་ཆེ་ཙམ་ཡོད་པ་ནི་གོང་དུ་སོང་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན། འོན་ཀྱང་། དེང་རབས་མིའི་རིགས་རིག་པས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅིག་འཇོག་པའི་ལས་བསྐྱུར་ནས། དབྱེ་ཞིབ་ཀྱི་དཔེ་ལུགས་གསར་པ་བཏོན་འདུག་པས་ན། རང་རེའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་གོ་བ་དེའང་མཚོན་སྟོབས་ཆེ་མི་ཆེ་དང་། ཀུན་ལ་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་ཀྱི་ངོས་ནས་དེ་ཙམ་གལ་མི་ཆེ་བ་ཤེས། དེས་ན་གལ་ཆེ་བ་གང་རེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མིའི་རིགས་རིག་པའི་མཁས་པ་ཆེན་མོ་གྷེར་ཚིཡིས་གདམས་པ་ལྟར་ཏེ། “ས་གནས་རང་གི་མིས‘མི’ལ་ཇི་ལྟར་གོ་བ་ལེན་གྱིན་པ་ཤེས་རྒྱུ་ནི་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་དེ་ཡིན”ཞེས་པ་དེ་རེད། དེས་དེང་རབས་མིའི་རིགས་རིག་པས་ས་གནས་རང་གི་གོ་བ་ལ་དང་དོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་པ་མཚོན་པས། ཁྱིམ་ཞེས་པའི་སྣང་ཚུལ་ཡང་དེ་ལས་མ་འདས་པར། བོད་རང་གི་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་གོ་བ་དེ་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རྐང་འཛུགས་ས་ཞིག་ངེས་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་མོ། །\nགངས་རིའི་ལྗོངས་སུ་མིའི་རིགས་རིག་པའི་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་སྤེལ་བ་ལ་དེའི་སྔོན་འགྲོར་གྱུར་པའི་བརྡ་ཆད་གཏན་འབེབས་ནི་ལས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བས། འདིར་བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཞེས་པའི་གོ་བ་ལེན་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ཕྱི་དར་མིའི་རིགས་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པས་ཁྱིམ་ལ་གོ་བ་ཇི་ལྟར་ལེན་པ་དང་། དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་སྟངས་གང་དག་ཡོད་པ། དེ་ལ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་འགྱུར་བ་ཅི་ཞིག་ཕྱིན་པ་སོགས་ཀྱང་བསྟན་ནས། མཐར་མི་རིགས་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གོ་བ་དེ་ཞིབ་འཇུག་གི་རྨང་གཞིར་འཛིན་འོས་པའི་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་པ་ཡིན། ཚིག་དོན་ཙམ་ལའང་མི་རིགས་སོ་སོར་རང་རང་གི་གོ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ནི། དབྱིན་ཡིག་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དུ“family”ནི་རྒྱུ་ནོར་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕུང་པོ་ཞིག་ལ་གོ་བ་དང་། རྒྱ་ཡིག་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དུ“家”ནི་གཏན་སྡོད་ཀྱི་དོན་ལ་གོ་བ་བཞིན། རང་རེའི་བོད་ཡིག་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དུ“ཁྱིམ”ཞེས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ“འཆིང་བ་དང་སྐོར་བ”འམ་མཐའ་ནས་བསྐོར་བའི“ཀོར་ཀོར”གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏུ་གོ་བཞིན་ཡོད་པ་དེས་ཤེས་སོ། །\n པ་ཚབ་པ་སངས་དབང་འདུས། སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱི་མ་ཡིག་དག་བཤེར་དང་དེའི་ཚིག་འགྲེལ་དྭངས་སང་གངས་ཆུ། [M] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013: 47.9-11.\n 王尧 . 王尧藏学文集 ( 卷三 )[M]. 北京：中国藏学出版社，2012:107.\n བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་པོད་ཉེར་ལྔ་པ། [G] སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014: 3.\n དཔའ་རིས་སངས་རྒྱས། བརྡ་སྤྲོད་སྦྱོར་བ་རྣམ་བཞི་རབ་གསལ། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008:158.159-160.\n ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཚགས། ④ [G] ཧྲང་ཧེ་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007:245.\n སྟོབས་ལྡན། ཁ་སྒང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། ཧྥ་རན་སིར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ་ཡིག་རྙིང་གི་བཤུས་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། [G] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2016:199.\n བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་པོད་ཉི་ཤུ་པ། [G] སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014 : 60. 205.\n བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་པོད་བཅུ་དགུ་པ། [G] སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014:57.281.119.\n «དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་གཉེར་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་དང་ནུབ་ལྗོངས་བོད་ཡིག་ཡིག་ཚགས ③ [G] ཧྲང་ཧེ་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012:198.\n ཞིབ་འཇུག་གི་རིག་པ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་དེང་རབས་ཀྱི་མི་དང་གཤག་ལས་རིག་པས་འདོད་པའི་དེང་རབས་ཀྱི་མི་གཉིས་མི་འདྲ། སྔ་མ modern humansཞེས་པ་འདི་ཡིན་ལ། དེང་རབས་ཀྱི་མི་འདིའི་རིགས་ནི་ལོ་ངོ་ཁྲི20ཡི་སྔོན་དུ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁར་བྱུང་བར་འདོད་ཅིང་། དེའི་ཐད་བདེན་དཔང་འདོན་མཁན་ནི University of California,Berkeley བྱ་བའི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་སློབ་ཆེན་དེའི་ཆ་རྡུལ་རྒྱུད་འཇོག་རིག་པའི་མཁས་པ་སྐོར་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་ཚོའི་ལྟ་བར། ད་ལྟའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སྟེང་གི་ཕྲ་ཕུང་གི་གྲུབ་ཆར་གྱུར་པའི mitochondrial DNA ཞེས་པའི་རྒྱུད་འཇོག་དངོས་གཟུགས་འདི་ལོ་ངོ་ཁྲི20ཡི་སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་བུ་མོ“Eve”རུ་བཏགས་ པ་དེའི་ལུས་སྟེང་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བར་འདོད་པའོ།། ཕྱི་མ་ནི anatomically modern humans ཞེས་པ་འདི་ཡིན། མི་འདིའི་རིགས་ནི་གཙོ་བོ་གཟུགས་གཞི་དང་ངོ་ དབྱིབས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན། མི་འདིའི་རིགས་ད་ལྟའི་བར་ལོ་ངོ་ཁྲི15 -10སྔོན་དུ་བྱུང་ཡོད་པའི་འགྱུར་རྡོའི་བདེན་དཔང་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྗེས་ཤུལ་མཐོང་ཐུབ་པ་ནས་བརྩིས་ན་ལོ་ངོ་ཁྲི9-4ཡི་སྔོན་དུ་བྱུང་ཡོད་པར་ཁས་འཆེ།\n འདིར་གསལ་བཤད་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཨུ་རུ་སུའི་མཁས་པ་ཤེར་མོ་ནོ་ཧྥུ ( 谢苗诺夫 )ཡིས་དེང་རབས་ཀྱི་མི་ནི་ནཻ་ཨན་ཌིར་ཌོལ་མི(neandertals, 尼安德特人 )ལས་བྱུང་བར་འདོད་མོད། ད་ལྟའི་དཔྱད་འབྲས་ལྟར་བྱས་ན་མ་ངེས་ཏེ། གནའ་དཔྱོད་མཁས་པ་ཆེ་གེ་མོས་ནཻ་ཨན་ཌིར་ཌོལ་མི་དང་དེང་རབས་ཀྱི་མི་གཉིས་ཀའི་ཡབ་མེས་ཐ་དད་ཡིན་པར་མ་ཟད། དེ་གཉིས་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཁ་ཤས་བར་མཉམ་དུ་འཚོ་མྱོང་བར་བཤད། ནཻ་ཨན་ཌིར་ཌོལ་མི་རྣམས་ལོ་ངོ་ཉིས་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་སྔོན་དུ་ད་དུང་གསོན་ཡོད་པར་འདོད། དེས་ན། དེང་རབས་ཀྱི་མི་བྱུང་ནས་མ་མཐར་ཡང་ད་ལྟའི་བར་ལོ་ངོ་ཁྲི15སོང་ཟིན་པས། དེ་གཉིས་བར་ཡབ་མེས་དང་རྗེས་རབས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མི་གྲུབ། གཞན་ཤེར་མོ་ནོ་ཧྥུ་ཡིས་ལོ་ངོ་ཁྲི་བཞིའི་ཡར་སྔོན་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་མི་བྱུང་བར་འདོད་པའི་ལྟ་བ་དེ་གཙོ་བོ“མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྐྱ་རེངས”སུ་བཏགས་པའི་ཧྥ་རན་སིའི Lascaux དང Chauvet ཡི་བརྗིད་ཆགས་གསོན་ཉམས་དོད་པའི་བྲག་རིས་གསར་རྙེད་ལ་གཞི་བཅོལ་བ་ཞིག་རེད། བྲག་རིས་དེ་དག་གིས་སྐབས་དེའི་མི་རྣམས་ལ་རྟོག་བཏགས་ཀྱི་བློ་རིག་རྒྱས་པ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོད་པ། མཛེས་རྟོག་གི་ཤེས་རབ་མངའ་བ་སོགས་གསལ་སྟོན་བྱས་པས། འདིར་སྨིན་ཟིན་པའི་མི་ཡི་ཤེས་བྱེད་དུ་བཞག་ན་དགོས་པ་ཆེ་མོད། ཡོ་རོབ་གླིང“མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྐྱ་རེངས”སུ་མི་འདོད་མཁན་ཡང་མང་། ཞིབ་པ་དྲྭ་ཐག་mhhe.com/kottak ལ་ཟུར་བལྟ་བྱ་རོགས།\n “新人 ( 智人 ) 与猿人和古人不同，他们已经不是正在形成中的人，而是现代的业已成熟的人。与这种业已成熟的人一起，随即产生了业已形成的社会。就这样，原始人群变成了氏族。”谢苗诺夫 . 婚姻和家庭的起源 [M]. 北京：中国社会科学出版社，1983:96.\n 扬善华编著 . 家庭社会学 [M]. 北京：高等教育出版社，2012:4.\n 中国社会科学考古研究所编 . 昌都卡若 .[M]. 北京：文物出版社，1985:13.\n 李永先 . 西藏原始艺术 [M] 成都：四川人民出版社，1998:225.\n སྟག་ཚང་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོ་། རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ [M] སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985 :137.\n 马东 . 青海夏塔图吐蕃王朝时期管板画艺术研究 . 博士后研究工作报告 . 四川大学中国藏学研究所，2010，29~39.\n 霍巍，王煜，吕宏亮 . 考古发现与西藏文明 第一卷：史前时代 . 科学出版社，2015:119.\n སྟོབས་ལྡན་དང་ཁ་སྒང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། ཧྥ་རན་སིར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ་ཡིག་རྙིང་གི་བཤུས་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས [G] དེབ་བརྒྱད་པ། བོད་ལྗོང་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2016:7.\n བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་པོད་ཉེར་གཉིས་པ་ལས། སློབ་ཆུང་དག་ཡིག [M] སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014 དེབ་འདིའི་ཤོག་ངོས 468 པར“ཁྱིམ་ཚང་དུད་ཚང་འཕུལ་མེད་ཅིང”ཞེས་བྱུང་ཡོད།\n ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་དང་ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲིག་རྩོམ་བྱས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ། [M] སྟོད་ཆ། བོད་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་་ དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003:317.\n དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006:200. དབའ་གསལ་སྣང་།\n གོ་ཤུལ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས། གནས་རྩོམ་གཅེས་བཏུས་སློབ་དེབ་གསར་མ་གཞོན་ནུའི་ལང་ཚོ།(སྟོད་ཆ) [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012:197.197.\n བཙན་ལྷ་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསྒྲིགས། བརྡ་དཀྲོལ་གསེར་གྱི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། [M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1997:324.\n གོ་ཤུལ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས། གནའ་རྩོམ་གཅེས་བཏུས་སློབ་དེབ་གསར་མ་གཞོན་ནུའི་ལང་ཚོ། [M] སྟོད་ཆ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012: 201. 203.\n 王尧 . 王尧藏学文集 : 卷三 [M] . 北京 : 中国藏学出版社，2012:142.(ཁྲམ་ཤིང་ཨང417པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚིག་ཆ་ཚང་ནི“སྟོང་བོང་སྦྲུམ་གཅིག་ལ་སྲང་བཞི། ཕོ་བོང་གཅིག་ལ། སྲང་གསུམ། དགྱེའུ་བོར་གཅིག་ལ་སྲང་གཉིས། གླ་ནི་འཕྲལ་ཞག་དུ་ཐོགས་པ་ལས། ཉིན་རེ་བྲེ་རེའི་ཐང་དུ་དུད་ཀྲལ་ལས་བཀྲལ་ཏེ་སྩལ་ཏོ། རྒྱང་རྩེར་བ་བོང་མཆི་བ་སྟོང་གོང་མ་དང་འདྲ། གླ་ན་ཁླ་ཕྱེད”ཡིན)\n དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་སྐོར་བཤད་པ།[M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004: 20.\n རྡོ་སྦིས་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེས་བསྒྲིགས། ལྕགས་སྟག་ཞིབ་གཞུང་། [G] བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2016.\n དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་སྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ། (གངས་ཅན་རིག་མཛོད་དེབ་བཅུ་པ།) [M] བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008:63.\n འདི་ནི巴霍芬 གྱི« 母权论 »ཞེས་པའི་དེབ་དེ་ཡིན་ཞིང་སྤྱི་ལོ1861ལོར་བརྩམས།\n Claude Levi-Strauss，克洛德 • 列维 - 斯特劳斯 (1908—2009).\n 邓伟志 , 徐新 . 家庭社会学导论 [M]. 上海 : 上海大学出版社，2006:34.\n 中国大百科全书 • 社会学卷 [Z]，中国大百科全书出版社，1991:102.\n རིམ་བཞིན 单亲家庭、单身家庭、空巢家庭 བཅས་ཀྱི་འགྱུར་ཡིན།\n རིམ་བཞིན 同性家庭、丁克家庭 གཉིས་ཀྱི་འགྱུར་ཡིན།\n Thomas Hunt Morgan，托马斯 • 亨特 • 摩尔根 (1866-1945).\n Charles Robert Darwin，查尔斯 • 罗伯特 • 达尔文 (1809-1882).\n 摩尔根 .古代社会 [M].北京：中央编译出版社，2007:273.(ཁྱིམ་གྱི་རྣམ་པ་ལྔ་དེ་རིམ་བཞིན)血婚制家族、伙婚制家族、偶魂之家族、父权制家族、专偶制家族 བཅས་ཀྱི་འགྱུར་ཡིན།\n 扬善华，编著 . 家庭社会学 [M]. 高等教育出版社，2012:4.\n Descent theory, 继嗣理论 ཞེས་པའི་འགྱུར་ཡིན།\n Descent group, 继嗣群 ཞེས་པའི་འགྱུར་ཡིན།\n 康拉德 • 菲利普 • 科塔克 , 著 . 黄剑波 , 方静文等 , 译 . 人类学：人类多样性的探索 [M]. 北京：中国人民大学出版社，2016:423-445.\n Clifford Geertz, 克利福德 • 格尔茨 ,(1926-2006)\n 王铭铭 . 人类学是什么 [M] 北京：北京大学出版社，2016:74


Terdzo-HUNG-031 - Rinchen Terdzö\npad+ma gsang ba'i thig le las/_phrin las rnam pa bzhi myur du sgrub pa'i sreg blug gi cho ga sna tshogs nor bu'i bang mdzod\nVolume 63 (ཧཱུྃ་) / Pages 903-930 / Folios 1a1 to 14b1\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 63 > Text #31 (Scroll to Bottom)\nrje drung phrin las byams pa 'byung gnas. pad+ma gsang ba'i thig le las phrin las rnam pa bzhi myur du sgrub pa'i sreg blug gi cho ga sna tshogs nor bu'i bang mdzod. In Rin chen gter mdzod chen mo pod drug bcu re gsum pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 63) by 'jam mgon kong sprul, 903-930. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nces pa'ang mdo smad gser thar dung dkar dgon gyi mchog sprul nas do gal chen pos bskul ba bzhin bdud 'joms nam mkha'i rdo rjes bris pa las bzhi'i phrin las lhun gyis grub pa'i rgyur gyur cig_/sarba mang+ga laM/\n༄༅། །པདྨ་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་ལས། ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞི་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྲེག་བླུག་གི་ཆོ་ག་སྣ་ཚོགས་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་རུ་པདྨཱཀ་ར་ཡ། ཡེ་ཤེས་འབར་བའི་མེ་ལྕེ་ཡིས། །འཁྲུལ་རྟོག་ཚང་ཚིང་སྲེག་མཛད་ཅིང་། །ཚོགས་གཉིས་སྣང་བ་རྒྱས་མཛད་པའི། །འཆི་མེད་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ལ་འདུད། །དེ་མཉེས་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྒོ། །མྱུར་མགྱོགས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ལམ། །ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞིའི་འགྱུར་བ་ཅན། །ནོར་བུ་སྣ་ཚོགས་མདོག་ཅན་སྤེལ། །དེ་ཡང་པདྨ་ཟབ་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་སྐོང་མན་ངག་འཐོར་བུའི་རྒྱུད་ལས། ཕན་འདོགས་ཚར་གཅོད་ལ་སོགས་པ༔ ལས་ཀུན་མྱུར་མགྱོགས་མེ་ཡིས་འགྲུབ༔ ཞི་བ་དཀར་སོགས་ཤར་བལྟས་དང༔ ཐབ་ཁུང་ཟླུམ་པོ་ཞི་བའི་སེམས༔ ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཞི་བའི་ཕྱིར༔ སྲེག་བླུག་འབུལ་ལ་ལྷ་ཚོགས་བསྐྱེད༔ འཇིག་རྟེན་པ་དང་འདས་པ་ལ༔ དེ་བཞིན་རྒྱས་དབང་དྲག་པོར་འབུལ༔ ལས་འགྲུབ་མེ་ཡི་སྦྱོར་བ་འོ༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལག་ཏུ་བླང་བ་ལ། གང་དུ་བྱ་བའི་གཞིར། ས་གླུད་གཏོར་མ་གསེར་སྐྱེམས་ཉེར་སྤྱོད་སོགས་བཤམས་ལ། བདག་ཉིད་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས། མཆོད་གཏོར་རྣམས་ལས་ཆུས་བྲན། ཧྱ་གྲཱྀ་ཝས་བསང་། སྭ་བྷཱ་ཝས་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་བྷྲཱུྃ་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་གཏོར་མ་ཁ་དོག་དྲི་རོ་ནུས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཟག་པ་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བསམ་ལ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་སྔགས་རྒྱ་ལན་གསུམ་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ཨ་ཀཱ་རོ་མུ་ཁཾ་གིས་བསྔོས་ལ། ཀྱཻ། དགོངས་ཤིག་ས་བདག་ལྷ་ཀླུ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་། །གནས་དང་ཡུལ་གྱི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཀུན། །རིན་ཆེན་ས་གླུད་མཆོད་གཏོར་འདི་བཞེས་ལ། །བདག་གིས་གནས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ལ། །ཀོ་ལོང་རུ་ང་ཕྲག་དོག་མ་མཛད་པར། །རིན་ཆེན་གཏེར་གྱི་ས་འདི་བསྩལ་དུ་གསོལ། །རྣལ་འབྱོར་བསམ་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད། །བྷཱུ་མི་པ་ཏི་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་གཙྪ། ཞེས་མཆོད་གཏོར་གཙང་སར་གཤེགས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་བལྟས་ལ། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷཿསརྦ་དྷརྨཱཿསྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ྅་ཧཾ། ཞེས་སྔགས་ལན་གསུམ་བརྗོད་ཅིང་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསམ་པས་ས་གཞི་དྲི་མ་མེད་པར་སྦྱང་ངོ་།། ༈ །།དེ་ལ་ཐོག་མར་ཞི་བ་ལས་ཐམས་ཅད་པའི་སྲེག་བླུག་ལ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་རྗེས་གསུམ། དང་པོ་ལ་ཆོ་གར་མ་གཏོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། བཀྲ་ཤིས་པའི་ས་ལ་སྟེག་བུ་གྲུ་བཞི་ཁོད་སྙོམས་པར་བྱས་པའི་སྟེང་དུ། དྲི་བཟང་དང་བ་བྱུང་ལྔ་བདུད་རྩི་དང་སྦྱར་བས་ཆག་ཆག་བཏབ་ལ། ཚངས་ཟུར་གྱི་ཐིག་སྤྱི་དང་མཐུན་པར་གདབ། དབུས་ནས་ཁྲུ་ཕྱེད་ཀྱི་ཟླུམ་པོར་བསྐོར་བའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སོར་བཞིའི་ཚད་ཅན་གྱི་མཆུ་དང་ཁ་ཁྱེར་བསྐོར་ལ། ཟུར་བཞིར་ཟླ་ཕྱེད་རྡོ་རྗེས་མཚན་པ། ཐབ་ཀྱི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་དཀར་པོ་རྩེ་ལྔ་པ། ཟླུམ་བསྐོར་ཐ་མར་མེ་རི་དང་། ཕྱི་མཐར་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བ་དང་བཅས་པར་ནག་པོ་སོགས་ཚོན་སེལ་གྱིས་མ་གོས་པར་བྲི། སྲོག་ཆགས་མེད་པའི་བའི་ལྕི་བ་སྐམ་པོ་ཟླུམ་པོར་བརྩེགས་ལ་དཀར་པོའི་དར་གྱིས་བཀབ་སྟེ། མེ་ཏོག་དང་འབྲུ་དཀར་པོ་ལས་བཅོས་པའི་གཏོར་མ་དཀར་ཟླུམ་པད་འདབ་ཅན། ཤེལ་སོགས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དང་། སྡིག་པ་ཞི་བ་ལ་ཏིལ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱི་རྫས་གང་མང་བསགས། འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ཁྲུ་གང་གི་ཚད་དུ་ལོང་བའི་ཡམ་ཤིང་། སྣོད་ཀྱང་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ཁ་དོག་དཀར་པོ། ཚེས་གྲངས་ཡར་ངོ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྲུབ་པ་པོ་ཆས་གོས་དཀར་པོ་ཞི་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་བཟང་པོའི་འདུག་སྟངས་ཀྱིས་ཁ་ཤར་དུ་ཕྱོགས་པས་འཁོད་ལ། གཡས་གཡོན་དུ་མཆོད་སྲེག་གི་རྫས། དགང་གཟར་བླུག །མར་ཁུ། མེ་ཡོལ། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་སོགས་འོག་ཏུ་དགོས་པའི་ཡོ་བྱད་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འདུ་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཆོ་གར་གཏོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། བདག་གི་རྣལ་འབྱོར་བཟླས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་སོང་ནས། རང་ཉིད་གཙོ་བོའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ལངས་ཏེ་སྲེག་བླུག་གི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་བསམ་ལ། རྡོར་དྲིལ་བསང་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཨཱཿལས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན། མཱུྃ་ལས་དྲིལ་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ། གཉིས་ཀའང་དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་བསམ་ལ་རྡོ་རྗེ་གསོར་ལ་དྲིལ་བུ་དཀྲོལ། ཨོཾ་བཛྲ་གྷཎྜེ་ར་ཎི་ཏ། པྲ་ར་ཎི་ཏ། སཾ་པྲ་ར་ཎི་ཏ། སརྦ་བུདྡྷ་ཀྵེ་ཏྲ། པྲ་ཙཱ་ལི་ཏེ། པྲ་ཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏ། ནཱ་ད་སཾ་བྷ་བེ་བཛྲ་དྷརྨ་ཧྲྀ་ད་ཡ། སནྟོ་ཥ་ནི་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧོ་ཧོ་ཧོ་ཨ་ཁཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བརྗོད་ལ་བྱིན་བརླབས། དགང་བླུག་བསང་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་དགང་བླུག་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བའི་དམ་ཚིག་གི་ཡོ་བྱད་དུ་གྱུར་པར་བསམ། མཆོད་སྲེག་གི་རྫས་རྣམས་བསང་སྦྱང་། ཧཱུྃ། རྣམ་དག་ཆོས་དབྱིངས་ངང་ཉིད་ལས། །རང་བྱུང་མཆོད་པའི་ཕུང་པོ་ནི། །ཀུན་བཟང་མཆོད་པའི་སྤྲིན་ལྟ་བུ། །དཔག་ཡས་ནམ་མཁའ་གང་བར་གྱུར། །ཨོཾ་བཛྲ་ཨརྒྷཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ནས། ཤབྡའི་བར་དང་། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་སརྦ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་ཧཱུྃ་ཧྲཱིཿཋ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་མ་ཧཱ་རཀྟ་ཛྭ་ལ་མཎྜལ་ཧཱུྃ་ཧྲཱིཿཋ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་མ་ཧཱ་བ་ལིཾ་ཏ་ཏེ་ཛོ་བ་ལིང་ཏ་བྷ་ལ་བྷ་ཏེ་གུ་ཧྱ་ས་མ་ཡ་ཧཱུྃ་ཧྲཱིཿཋ། ཞེས་ལན་གསུམ་རེས་བྱིན་བརླབས། སྲེག་རྫས་བདུད་རྩིས་བྲན་ལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་རེག་ཅིང་། ཨོཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཡམ་ཤིང་ལ། ཨོཾ་ཨཱཿསྭཱ་ཧཱ། ཞུན་མར་ལ། ཨོཾ་ཤྲཱིཾ་སྭཱ་ཧཱ། འབྲུ་རྣམས་ལ། ཨོཾ་ཛྲིཾ་སྭཱ་ཧཱ། རྫས་གཞན་རྣམས་ལ། ཨོཾ་ཀུ་རུ་ཀུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ། རྫས་རྣམས་ཀྱི་མ་དག་པའི་ཉེས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྦྱངས་ཏེ་སྟོང་པར་གྱུར། སྟོང་པའི་ངང་ལས་རྫས་རྣམས་རང་རང་གི་མིང་ཡིག་དང་པོ་ཐིག་ལེས་བརྒྱན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་ཅན་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཞི་བའི་ལས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་བསམ་ལ། ཨོཾ་བི་མ་ལ་ཨགྣེ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་སོགས་སྔགས་རྣམས་ལན་གསུམ་གསུམ་བརྗོད་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། །དེ་ནས་བགེགས་གཏོར། རཾ་ཡཾ་ཁཾ་གིས་བསང་། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་བྱིན་བརླབ། ཨོཾ་སརྦ་བིགྷྣཱན་ན་མཿསརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བྷྱོ་བི་ཤྭ་སོགས་ལན་གསུམ་སྔགས་རྒྱ་དང་བཅས་པས་བསྔོས། ཧཱུྃ༔ ང་ནི་ཡེ་ནས་ངང་གིས་ཁྲོ༔ ཁྲོ་ལ་ཁྲོས་པས་ཞི་མཛད་པའི༔ ཐུགས་རྗེ་ཁྲོས་དཔལ་རྟ་ཡི་རྒྱལ༔ རིག་རྩལ་འཕྲོ་འདུ་འབར་བའི་སྤྲིན༔ ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་རྒྱན་དུ་ཤར༔ ཉོན་ཅིག་མ་རིག་བདུད་དགྲའི་དཔུང༔ ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གདོན་ཚོགས་ཀུན༔ ཡེ་ཤེས་རྒྱན་གྱི་གཏོར་མ་ལོངས༔ ཡོངས་གྲུབ་ཆོས་སྐུའི་ཀློང་དུ་དེངས༔ འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་མཚམས་བཅད་དོ༔ ཨོཾ་ཧྲཱིཿབཛྲ་ཀྲོ་དྷ་རཀྵ་རཀྵ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཅེས་བགེགས་གཏོར་བསྔོ་ཞིང་མཚམས་བཅད། དེ་ནས་གཙུབ་ཤིང་ངམ་དགོན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དུ་བ་མེད་པའི་མེ་སྦར་ཏེ། ཨོཾ་ཛྭ་ལ་ཛྭ་ལ་ཧཱུྃ། རླུང་གཡབ་ཀྱིས་གཡབ་ཅིང་། ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཞེས་བརྗོད། ཧཱུྃ་ལན་བདུན་བཟླས་ཏེ་མར་ཁུས་ཀྱང་གསོ་འོ། །དེ་ནས་ཀུ་ཤ་སྔོ་ལྗང་དྲི་མ་མེད་པ་ལས་ཆུས་བྲན་ཏེ། ཧྱ་གྲཱྀ་ཝས་བསང་ལ། ཨོཾ། ཀུ་ཤ་འདི་ནི་གཙང་ཞིང་དགེ །ཚངས་པ་ལྷ་རྣམས་དག་བྱེད་ཡིན། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་མཉེས་བྱེད་པ། །ས་ལས་སྐྱེས་པ་འདབ་མའི་སྙིང་། །བདག་གི་གེགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །ཞི་དང་བཀྲ་ཤིས་མཛད་དུ་གསོལ། །སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བརྗོད་དེ་ཀུ་ཤ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་རྩེ་མོ་གཤིབས་པ་དག་སྒྲུབ་པོའི་གཡོན་ངོས་ཀྱི་ཐབ་ཀྱི་ཁ་ཁྱེར་ནས་རིམ་པར་རྩེ་མོ་ཤར་དང་ལྷོ་ནུབ་བྱང་དུ་བསྟན་པ་དགྲམ་ཞིང་རྒྱབ་མ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་མདུན་མ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བས་ནོན་པར་བྱ་ཞིང་། སླར་ཐབ་ཏུ་རྩེ་མོ་ཤར་དུ་བསྟན་པའི་ཀུ་ཤ་བ་ལང་གི་རྣ་བ་ལྟ་བུ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བས་གཡོགས།། །།གཉིས་པ་དངོས་གཞིའི་དང་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་མེ་ལྷ་མཆོད་པ་ནི། དེ་ནས་ཐབ་བསང་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཧཱུྃ་ལས་ཞི་བའི་ཐབ་ཁུང་ཟླུམ་པོ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་མུ་རན་ཁ་ཁྱེར་དང་བཅས་པའི་དབུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་དང་ཟླ་བའི་ལྟེ་བར་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ། ཁ་ཁྱེར་ལ་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བ་དང་གྲྭ་བཞིར་ཟླ་ཕྱེད་རྡོ་རྗེས་མཚན་པ། དྭངས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་ཀུན་ཏུ་འཕྲོ་བ་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ནང་དུ་ཞི་བའི་མེ་དཀར་གསལ་གཡས་སུ་འབར་བའི་ཀློང་དུ། པཾ་ལས་པདྨ་དང་མ་ལས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་རཾ་ཡིག་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཞི་བའི་མེ་ལྷ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ། གཡས་མེ་ཡི་འཁོར་ལོ་དང་གཡོན་རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་འཛིན་པ་དྲང་སྲོང་གི་ཆ་བྱད་ཅན། ར་སྐྱེས་དཀར་པོའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ། རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་དབུ་བརྒྱན་ཅིང་། དྲང་སྲོང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་གསལ་བའི་སྤྱི་བོར་ཨོཾ་དཀར་པོ། མགྲིན་པར་ཨཱཿདམར་པོ། ཐུགས་ཀར་ཧཱུྃ་སྔོན་པོས་མཚན་པ། བདག་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུ་འཕྲོས་པས་ཤར་ལྷོ་ནས་མེ་ལྷ་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྤྱན་དྲང་པར་བསམ་ལ། ལག་གཡས་མི་འཇིགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བཅས་མཐེ་བོང་གཡབ་ལ། ཨོཾ། དད་པ་དང་ནི་དམ་ཚིག་གིས། །ཚུར་བྱོན་ཚུར་བྱོན་འབྱུང་པོ་ཆེ། །མི་མཐུན་འཇིགས་བརྒྱད་ཞི་བའི་ཕྱིར། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ད་ཚུར་ཤོག །ཆིབས་སུ་ར་སྐྱེས་ཁམ་པ་འཆིབ། །ཕྱག་ན་མེ་ཡི་འཁོར་ལོ་བསྣམས། །ཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་ཕྱིར་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཨོཾ་ཨེ་ཧྱེ་ཧི་བྷ་ག་ཝན་ཨགྣ་ཡེ་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཛཿ ཞེས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བྱོན་པར་བསམ། ལས་སྔགས་བརྗོད་ཅིང་ལས་ཆུས་བྲན་ཏེ་ཕྱིར་འབྲང་གི་བགེགས་བསྐྲད། ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོཿས་དམ་ཡེ་དབྱེར་མེད་དུ་བསྟིམ། བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཏིཥྛ་ལྷན། ཞེས་གདན་ལ་བཞུགས། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་པས་མཆོད་ཡོན་སྦྲེང་། ཨ་ཏི་པཱུ་ཧོས་ཕྱག་འཚལ། ཨོཾ། ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་མཆོད་པའི་སྤྲིན། །དཔག་མེད་ནམ་མཁའ་གང་བའི་ཚོགས། །མེ་ལྷ་འཁོར་དང་བཅས་ལ་འབུལ། །བཞེས་ནས་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་ཏུ་གསོལ། །ཨོཾ་བཛྲ་ཨརྒྷཾ་པྲ་ཏཱིཙྪ་སྭཱ་ཧཱ་ནས། ཤབྡའི་བར་མཆོད། ཧཱུྃ། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་མེ་ཡི་ལྷ། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྩོལ་མཛད་པའི། །བདག་གཞན་དོན་སྒྲུབ་ས་ལ་བཞུགས། །འཛིན་མཛད་མེ་ལྷ་ཉིད་ལ་འདུད། །ཅེས་པས་བསྟོད། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་བྷི་ཥེ་ཀ་ཏ་ས་མ་ཡ་ཤྲཱི་ཡེ་ཧཱུྃ། ཞེས་བུམ་པའི་ཆུས་དབང་བསྐུར། ཨོཾ་རཏྣ་ཨ་ལཾ་ཀཱ་རཿསྭཱ་ཧཱ། ཞེས་པས་དུང་ཤེལ་སོགས་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཕུལ། དེ་ནས་བྱོན་སྐྱེམས་ནི། མེ་ལྷ་ཞལ་འཛུམ་པ་དང་བཅས་ཅུང་ཟད་གདངས་པའི་ལྗགས་དང་གཟར་བུ་གཉིས་ཀྱི་ཁ་ལ་རཾ་ཡིག་གིས་མཚན་པས་སྲེག་བླུག་གི་བདུད་རྩི་དྲངས་ནས་གསོལ་བས་མཉེས་པར་བསམ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁུ་ཚུར་གྱིས་དགང་བླུག་བཟུང་ལ། ཨོཾ་བི་མ་ལ་ཨགྣེ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བླུག་གཟར་གྱིས་མར་ཁུ་ལན་བདུན་བཀང་སྟེ་པུས་མོའི་ཕྱིར་མི་འདའ་བར་གཡས་སུ་བསྐོར་ཞིང་། ཨོཾ་པཱ་བ་ཀཿཨགྣ་ཡེ་ཞེས་པའི་མཐར། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་འཁོར་དང་བཅས་པས་ཐོག་དྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་འགལ་རྐྱེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཤཱནྟིཾ་ཀུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་སྤེལ་ཚིག་དང་བཅས་ལན་གསུམ་དུ་འབུལ་ཞིང་མེ་པྲ་བརྟག །དེས་མཚོན་ཏེ་རྫས་གཞན་ལ། ཡམ་ཤིང་། ཨོཾ་བཻ་ཤྭེ་ཧསྟ་བཛྲ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། མར་ཁུ། ཨོཾ་བི་མ་ལ་ཨགྣ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། ཏིལ། ཨོཾ་སརྦ་པཱ་པཾ་ད་ཧ་ན་བཛྲ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། ཞོ་ཟན་དང་ཟས་མཆོག །ཨོཾ་སརྦ་སམྦ་དེ་སྭཱ་ཧཱ། འབྲས། ཨོཾ་བཛྲ་པུཥྚཱ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། སོ་བ། ཨོཾ་བཛྲ་བཱི་ཛཱ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། ནས། ཨོཾ་མ་ཧཱ་བེ་གཱ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། སྲན་མ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་བ་ལ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། གྲོ། ཨོཾ་བཛྲ་གྷསྨ་རི་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། དཱུརྦ། ཨོཾ་བཛྲ་ཨཱ་ཡུ་ཥེ་སྭཱ་ཧཱ། ཀུ་ཤ །ཨོཾ་ཨ་པྲ་ཏི་ཧ་ཏ་བཛྲ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། རྫས་གཞན་རྣམས། ཨོཾ་ཨཱ་ཧ་ར་ཨཱ་ཧ་ར་པུ་ལེ་མ་ཧཱ་ད་ར་བཻ་ཤྭེ་ཤཱནྟིཾ་ཀུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐར། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་སོགས་གོང་གི་སྤེལ་ཚིག་བརྗོད་ལ་གྲངས་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་འབུལ། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ། སྲེག་རྫས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་ཕུལ་པ་མེ་ལྷས་བཞེས་ཏེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕྲོས། བདག་ལ་ཕོག་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས། ཡང་འོད་ཟེར་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་ཅན་གྱིས་ཁྲུས་བྱས་པས་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་དག་པར་བསམ་མོ། །མཐར་དགང་བླུག་ལན་གསུམ་དང་། ཨ་ཀཱ་རོའི་སྔགས་ཀྱིས་གཏོར་མ་བསྔོས་ལ་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་མི་འབུལ། བསྟོད་པ་ནི། ཧཱུྃ། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་མེ་ཡི་ལྷ། །ཚངས་དབང་འཇིག་རྟེན་མགོན་གྱི་སྲས། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྟེར་མཛད་པ། །བདག་གཞན་དོན་གཉིས་བརྩོན་ལ་བཞུགས། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་འདུད། །དམ་བཅས་བཞིན་དུ་མེ་ཡི་ལས། །ནུས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་དང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ལ། ན་མོ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པས་སྲེག་རྫས་ལྷའི་ཞལ་དུ་འབུལ་བ་དང་། མེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བའི། བྱད་ཕུར། རྦོད་གཏོང་། ཆག་ཆེ། ཉམ་ང་། དགྲ་རྐུན། བྱད་མ། བསམ་ངན་སྦྱོར་རྩུབ་སོགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྡིག་སྒྲིབ་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཞིང་དག་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཤཱནྟིཾ་ཀུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་ལས་བཅོལ། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་ལན་གསུམ་བརྗོད་ལ་ལྷག་ཆད་ཁ་བསྐང་ངོ་། །གཉིས་པ་འདས་པའི་མེ་ལྷ་མཆོད་པ་ལ་གཉིས། སྒྲུབ་མཆོད་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང་། འབྲེལ་བའོ། །དང་པོ་ནི་བུད་ཤིང་ཅུང་ཟད་ཁ་གསོས། ཐབ་ལས་ཆུས་བསང་། དམ་ཚིག་མེ་ལྷའི་ལྟོ་བ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དབུས་སུ་རྩ་གསུམ་ཚེ་ཡི་ལྷ་ཚོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསལ་ལ་རྫོགས་པ་འོད་ཟེར་ དཀར་པོའི་ ཕྲེང་བ་མཁའ་ཁྱབ་ཏུ་སྤྲོ་བར་བསམ་ལ། ཨ༔ ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས༔ སོགས་སྤྱན་འདྲེན་བཞུགས་གསོལ་ཕྱག་མཆོད་བསྟོད་པའི་བར་སོང་ནས། འོག་གི་བྱོན་སྐྱེམས་ནས་བརྩམ་སྲེག་བླུག་རྫོགས་པར་འབུལ། གཉིས་པ་གལ་ཏེ་སྒྲུབ་མཆོད་དང་འབྲེལ་ན། བུད་ཤིང་ཁ་གསོས་ལ། ཧཱུྃ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་མེ་ལྷ་ཡི། །ཐུགས་ཀ་འབྱམས་ཀླས་ཆོས་དབྱིངས་སུ། །སྣོད་བཅུད་དངོས་འཛིན་དག་པའི་དབུས། །ནོར་བུ་ཆུ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པའི༔ བདེ་ཆེན་དག་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ༔ ཚད་དང་མཚན་ཉིད་ཡོངས་རྫོགས་པའི༔ དབུས་མཁར་སྣ་ཚོགས་པདྨ་ནི༔ འདབ་བརྒྱད་གྱེས་པའི་ལྟེ་བ་རུ༔ ཐབས་ཤེས་ཉི་ཟླ་པདྨར་བཅས༔ མ་བསྐྱེད་ཡེ་རྫོགས་ཚུལ་དུ་གསལ། །དེ་ནས་སྤྱན་འདྲེན་པ་ནི། དབྱངས་དང་རོལ་མོ་བཅས་ཏེ། ཧཱུྃ༔ ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་གྱི་ནུབ་བྱང་མཚམས༔ སོགས་ནས། ཨཱ་བཻ་ཤ་ཡ་ཨ་ཨ་ཨཱ༔ ཞེས་སྒྲུབ་དཀྱིལ་ལས་མར་མེ་གཅིག་ལས་གཉིས་མཆེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱོན་པར་བསམ་ལ་གཙོ་འཁོར་གྱི་སྔགས་བརྗོད་བཞིན་སྒྲུབ་དཀྱིལ་ལས་མཎྜལ་མེ་ཏོག་གིས་མཚོན་པ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་གཙོ་འཁོར་སོ་སོའི་སྔགས་ཀྱི་མཐར། ས་མ་ཡ་ཏིཥྛ་ལྷན། ཞེས་སྤྱན་དྲངས་པ་སླར་ཡང་གསལ་གདབ་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཧཱུྃ། བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི། །དབུས་མཁར་སྣ་ཚོགས་པདྨ་ནི༔ འདབ་བརྒྱད་གྱེས་པའི་ལྟེ་བ་རུ༔ ཐབས་ཤེས་ཉི་ཟླ་པདྨའི་སྟེང༔ ཧྲཱིཿཡིག་དཀར་པོ་ཡོངས་གྱུར་ལས༔ འཆི་མེད་མཚོ་སྐྱེས་པདྨ་འབྱུང༔ སོགས་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྲུབ་གྱུར༔ ཅེས་པས་གསལ་གདབ། དེ་ནས་ལས་བྱང་ལྟར་བཞུགས་གསོལ་མཆོད་བསྟོད་དང་བཅས་པ་སོང་ནས། སྒྲུབ་མཆོད་དང་འབྲེལ་མ་འབྲེལ་གང་ལྟར་ཡང་། དཀྱིལ་འཁོར་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལས་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་ལྟ་བུའི་འོད་ཟེར་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ་མཁའ་ཁྱབ་ཏུ་འཕྲོ་བས་ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པར་བསམ་ལ་སྲེག་རྫས་འབུལ་བ་ནི། ཧཱུྃ། ཡེ་ཤེས་ཀློང་ཡངས་འཁྱིལ་བའི་ཧོམ་ཁུང་དུ། །དམ་རྫས་བདུད་རྩི་འབར་བའི་སྦྱིན་སྲེག་འདི། །འཆི་མེད་ཚེ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ལ་འབུལ། །ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་ཕྱིར་བཞེས་སུ་གསོལ། །དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཞལ་འཛུམ་པ་དང་བཅས་པས་ཅུང་ཟད་གདངས་པའི་ལྗགས་རྡོ་རྗེ་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། གཟར་བུ་གཉིས་ཀྱི་ཁ་ལ་ཧཱུྃ་ཡིག་གིས་མཚན་པས་སྲེག་བླུག་གི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་དྲངས་ཏེ་གསོལ་བས་མཉེས་པར་བསམ་ལ། རྩ་སྔགས་ལ་གོང་ལྟར་འདོད་གསོལ་དང་བཅས་པ་སྦྱར་ཏེ་བྱོན་སྐྱེམས་ནས་བརྩམ་རྫས་རྣམས་རྫོགས་པར་འབུལ། རྫས་རྣམས་རྫོགས་པའི་སྐབས། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྤྲོས་པའི་རིག་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་གྱི་བུམ་པ་བདུད་རྩི་དཀར་པོས་གང་བ་འཛིན་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་སྟེང་ཕྱོགས་ནས་ཁྲུས་བྱས་པས་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་དག་པར་བསམ་ལ། སླར་ཡང་དགང་བླུག་སྔར་བཞིན་འབུལ། ཨོཾ་བཛྲ་ཝསཏྲ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱས་གོས་གསར་པ་དང་། ཨོཾ་བཛྲ་ཏམ་བུ་ལཱ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་སོ་རྩི་འབུལ། ཨོཾ་བཛྲ་ཨརྒྷཾ་ནས་ཤབྡ་སརྦ་པཉྩ་ཨ་མྲྀཏ་མ་ཧཱ་བ་ལིངྟ་མ་ཧཱ་རཀྟ་མ་ཧཱ་ཡོ་གི་དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་པཱུ་ཛཿཧོཿ ཞེས་སྔགས་ཙམ་གྱིས་ཉེར་སྤྱོད་སྨན་གཏོར་རཀྟ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པ་འབུལ། ཧཱུྃ༔ མ་བཅོས་སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ༔ བདེ་ཆེན་ལྷུན་གྲུབ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས༔ སྐྱེ་འཆི་སྤངས་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ༔ དབྱེར་མེད་མཚོ་སྐྱེས་རྒྱལ་བར་བསྟོད༔ ཅེས་བསྟོད་ལ། ཧོཿ བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩ་གསུམ་འཆི་མེད་ཚེ་ཡི་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་སོགས་ནས། མཛད་དུ་གསོལ་ཤཱནྟིཾ་ཀུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་མེ་ལྷའི་སྐབས་ལྟར་ཕྲིན་ལས་གསོལ་བ་བྱ། མ་རྙེད་ཡོངས་སུ་མ་ཚང་དང་། །སོགས་ཡིག་བརྒྱ་ལན་གསུམ་གྱིས་ལྷག་ཆད་ཁ་བསྐང་། སྒྲུབ་མཆོད་དང་མི་འབྲེལ་ཚེ། ཨོཾ། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སོགས་ཀྱི་གཤེགས་གསོལ་བྱ། འབྲེལ་ཚེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཤེགས་ཏེ། གཞལ་ཡས་ཁང་གདན་དང་བཅས་པ་རང་ལ་ཐིམ་པར་བསམ་ལ་བཀུར་སྟི་དང་བཅས་ཏེ་ཚོམ་བུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་གནས་སུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བསྟིམ་མོ།། །།གསུམ་པ་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་མེ་ལྷ་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་སླར་ཡང་གསལ་བར་བསམ་ལ་བྱོན་སྐྱེམས་བཞིན་དགང་བླུག་ཕུལ། སྲེག་རྫས་སོ་སོའི་སྔགས་མཐར། ཨོཾ་པཱ་བ་ཀཿཨགྣ་ཡེ་བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་འཁོར་དང་བཅས་པས་ཐོག་དྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་ཉེས་ལྟུང་། རྫས་དང་ཡོ་བྱད་མ་ཚང་བ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་གསལ་བ། ཆོ་ག་ལྷག་ཆད་དུ་གྱུར་པ་སོགས་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་ཤཱནྟིཾ་ཀུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་དང་། གོས་ཟུང་སོ་རྩི་སྔགས་དང་བཅས་ཕུལ། ཨོཾ་བཛྲ་པུཥྤེ་ནས་ཤབྡའི་བར་གྱིས་མཆོད་ཅིང་། མེ་སྟེ་བསྲེག་བྱ་ཟ་བའི་ལྷ། །དྲང་སྲོང་རྒྱལ་པོ་གདོན་གྱི་བདག །ཤར་ལྷོ་མེ་ལྷའི་ཚོགས་བཅས་ལ། །མཆོད་ཅིང་བསྟོད་དེ་ཕྱག་ཀྱང་འཚལ། །ཞེས་པས་བསྟོད། ཨ་ཀཱ་རོ་སོགས་ཀྱིས་གཏོར་མ་ཐབ་ཏུ་འབུལ་ཞིང་། མཆོད་སྦྱིན་གཏོར་མ་འདི་བཞེས་ལ། །སོགས་ཀྱིས་ཕྲིན་ལས་བཅོལ། མ་རྙེད་ཡོངས་སུ་མ་ཚང་དང་། །སོགས་ཡིག་བརྒྱ་ལན་གསུམ་གྱིས་ལྷག་ཆད་ཁ་བསྐང་། བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན། །སྒྲུབ་བྱེད་བསྲེག་བྱ་ཟ་བ་གཤེགས། །ཇི་བཞིན་དུས་སུ་ཚུར་བྱོན་ལ། །བདག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབས། །ཨོཾ་བཛྲ་མུཿ ཞེས། མེ་ལྷ་ཡེ་ཤེས་པ་རང་གནས་སུ་གཤེགས། དམ་ཚིག་པའི་མེ་ལྷ་རང་གི་སྙིང་ཁར་ཐིམ་པར་བསམ། ལས་མཇུག་བྲོ་ཡིས་བརྡུང་བ་ནི། བྲོ་ར་ཟླུམ་པོར་བསྐོར་ལ་ཞི་བའི་སེམས་ཀྱིས། རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱི་ཨེ་ཀློང་དུ༔ ཉོན་མོངས་བདག་ལྟའི་དགྲ་ཚོགས་རྣམས༔ ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་རྩལ་གྱིས་མནན༔ ནམ་ཡང་ལྡང་བར་མ་བྱེད་ཅིག༔ ཨོཾ་ལཾ་ཧཱུྃ་ལཾ་སཏྭཾ་བྷ་ཡ་ནན༔ ཞེས་པས་བྲོ་བརྡུང་། དགེ་བསྔོ་བཀྲ་ཤིས་སོགས་སྤྱི་ལྟར་བྱས་པས་འགྲུབ་བོ། །སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པའི་མེ་དཀྲུག་བརྡལ་མི་བྱ་བར་རང་ཞིར་འཇོག །ལོང་མེད་ན་འོ་ཆབ་ཀྱིས་གཞིལ་ཏེ་ཐལ་སོལ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོར་དོར་བར་བྱའོ།། །། ༈ གཉིས་པ་རྒྱས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་པའི་སྲེག་བླུག་ནི། ཐབ་དྲི་བཟང་དང་བ་བྱུང་ལྔ་བདུད་རྩི་དང་སྦྱར་བས་ཆག་ཆག་བཏབ་ལ། ཚངས་ཟུར་གྱི་ཐིག་སྤྱི་ལྟར་བཏབ་པའི་དབུས་ནས་ལོགས་ངོས་ཁྲུ་རེ་གཞལ་བའི་སར་གྲུ་བཞིར་བཅད་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སོར་བརྒྱད་པའི་མཆུ་དང་ཁ་ཁྱེར་གྱིས་བསྐོར། ཐབ་དབུས་སུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པའི་ལྟེ་བར་ཟུར་དྲུག་པའི་རིན་པོ་ཆེས་མཚན་པའམ་ཡང་ན་རིན་ཆེན་རྐྱང་པས་ཀྱང་རུང་། མུ་རན་ལ་མེ་རི་སེར་པོ་གཡས་སྐོར། དེའི་ཁ་ཁྱེར་དང་ཟུར་བཞི་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་བྲི། ཐམས་ཅད་ཁ་དོག་སེར་པོ། བཅད་ཚོན་སོགས་ཀྱང་ངུར་སྨྲིག་གམ་ཚོན་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ལས་ནག་པོ་སོགས་ཚོན་སེལ་གྱིས་མ་ཕོག་པ་གལ་ཆེའོ། །དེར་ཚེར་མ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཤིང་འོ་མར་བཅས་པའི་གུར་གུམ་གྱི་ཆབ་ཀྱིས་བྲན་པ་གྲུ་བཞིར་བརྩེགས། མེ་ཏོག་སེར་པོ་གྲོ་དང་རྒུན་འབྲུམ་སོགས་ལས་བཅོས་པའི་གཏོར་མ་གྲུ་བཞི་པད་འདབ་ཅན། འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཡམ་ཤིང་ཁྲུ་གང་བ་མངར་གསུམ་དང་མར་ཁུས་སྦགས་པ། ཤིང་ཏོག་དང་མེ་ཏོག་རིན་པོ་ཆེ་སེར་པོ། ཁྱད་པར་དུ་ཚེ་འཕེལ་བ་ལ་དཱུརྦ་སོགས་གང་གཙོ་བོ་བྱེད་པའི་རྫས་མང་དུ་བསགས། སྣོད་ཀྱང་དབྱིབས་གྲུ་བཞི། ཁ་དོག་སེར་པོ། ཚེས་བརྒྱད་དང་བཅོ་ལྔ་སོགས་སྔ་དྲོའི་ཆ་ལ་སློབ་དཔོན་ཆས་གོས་སེར་པོ་དང་བཅས་བཟང་པོའི་འདུག་སྟངས་ཀྱིས་ཁ་བྱང་དུ་བལྟས་པས་འཁོད་ལ་ལས་རིམ་ལ་འཇུག །གོང་གི་ཚིག་རིས་ཞི་བ་དང་དཀར་པོ་སོགས་ལ། རྒྱས་མཛད་དང་། སེར་གསལ་སོགས་སུ་ཁ་བསྒྱུར། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དང་གཙུབ་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་མེ་སྦར། ཐབ་བསང་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཧཱུྃ་ལས་རྒྱས་པའི་ཐབ་ཁུང་སེར་པོ་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་མུ་རན་ཁ་ཁྱེར་དང་བཅས་པའི་དབུས་སུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པའི་ལྟེ་བར་རིན་པོ་ཆེ་སེར་པོ་དང་། ཁ་ཁྱེར་དང་ཟུར་བཞིར་རིན་པོ་ཆེས་མཚན་པ་དྭངས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབུས་སུ་རྒྱས་པའི་མེ་སེར་གསལ་དུ་འབར་བའི་ཀློང་དུ། རྒྱས་པའི་མེ་ལྷ་སེར་པོ་གནོད་སྦྱིན་སྒེག་པའི་ཉམས་ལྡན་ཕྱག་གཡས་ན་རྒྱས་མཛད་མེ་ཡི་འཁོར་ལོ་དང་གཡོན་ན་རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་འཛིན་པ་དྲང་སྲོང་གི་ཆ་བྱད་ཅན། ར་སྐྱེས་སེར་པོའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ། རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱིས་དབུ་བརྒྱན་ཅིང་སོགས་དང་། སྤྱན་འདྲེན་སྐབས། མི་མཐུན་འཇིགས་བརྒྱད་མལ་དུ། ཚེ་བསོད་འབྱོར་དྲུག་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སྦྱར། བྱོན་སྐྱེམས་སྐབས། མཐེབ་མཛུབ་རྩེ་སྤྲད་རིན་པོ་ཆེའི་ཁུ་ཚུར་གྱིས་དགང་བླུག་བཟུང་། འདོད་གསོལ་སྐབས། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་འཁོར་དང་བཅས་པས་ཐོག་དྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དང་བསོད་ནམས་ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་པུཥྚིཾ་ཀུ་རུ་ཨོཾ། ཞེས་སྦྱར། དམིགས་པ་ནི། སྲེག་རྫས་ཕུལ་པས་མེ་ལྷ་མཉེས་ཏེ་འོད་ཟེར་གསེར་མདོག་ཉི་མ་ལྟ་བུ་འཕྲོས་པའི་རྩེ་ལས་འཆི་མེད་ཀྱི་བདུད་རྩི་དང་། ནོར་བུའི་ཆར་བབས་ཏེ་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་འབྱོར་ཞིང་རྒྱས་པར་བསམ། འདོད་གསོལ་སྐབས། ན་མོ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པས་སྲེག་རྫས་ལྷའི་ཞལ་དུ་འབུལ་བ་དང་། མེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཚེ་བསོད་དཔལ་འབྱོར་སྙན་གྲགས་དབང་ཐང་གཟི་བརྗིད་ལང་ཚོ་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་འབངས་མངའ་རིས་ཆུས་སྲིད་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་དུ་གསོལ། ཁྱད་པར་དུའང་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་མཐུ་ཉམས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་དཀར་པོའི་བསམ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་ལེགས་མ་ལུས་པ་ཡར་ངོའི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་དུ་གསོལ་པུཥྚིཾ་ཀུ་རུ་ཨོཾ། ཞེས་སྦྱར། འདས་པའི་སྐབས། དཀྱིལ་འཁོར་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལས་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུའི་འོད་ཟེར་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་འཕྲོས་པས་རྒྱས་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པར་བསམ། བྱོན་སྐྱེམས་སྐབས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཞལ་འཛུམ་པ་དང་བཅས་པས་ཅུང་ཟད་གདངས་པའི་ལྗགས་རིན་པོ་ཆེ་སེར་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། གཟར་བུ་གཉིས་ཀྱི་ཁ་ལ་བྷྲཱུྃ་ཡིག་གིས་མཚན་པས་སྲེག་བླུག་གི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་དྲངས་ཏེ་གསོལ་བས་མཉེས་པར་བསམ། རྫས་རྣམས་རྫོགས་ནས་ལས་འཆོལ་བའི་ཚེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྤྲོས་པའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་གསེར་གྱི་བུམ་པ་བདུད་རྩི་དང་རིན་པོ་ཆེས་གང་བ་འཛིན་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་སྟེང་ཕྱོགས་ནས་བདུད་རྩི་དང་རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་ཕབ་པས་ལུས་དང་ཁྱིམ་གང་། ཚེ་དང་བསོད་ནམས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བསམ། མཆོད་བསྟོད་ཀྱི་རྗེས། ཧོཿ བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩ་གསུམ་འཆི་མེད་ཚེ་ཡི་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་སོགས་ནས། མཛད་དུ་གསོལ་པུཥྚིཾ་ཀུ་རུ་ཨོཾ། ཞེས་མེ་ལྷའི་སྐབས་ལྟར་ཕྲིན་ལས་གསོལ་བ་བྱ། རྗེས་ཆོག་མེ་ལྷའི་སྲེག་རྫས་མཐར། ཨོཾ་པཱ་བ་ཀཿཨགྣ་ཡེ་བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་འཁོར་དང་བཅས་པས་ཐོག་དྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནོངས་པ་གང་བགྱིས་པའི་ཉེས་ཚོགས་ཞི་སྟེ། སྲིད་ཞིའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་པུཥྚིཾ་ཀུ་རུ་ཨོཾ། ཞེས་འབུལ། བྲོ་བརྡུང་སྐབས་རྒྱས་པའི་སེམས་དང་བྲོ་ར་གྲུ་བཞིར་བཅས་ལ། རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱི་ཨེ་ཀློང་དུ༔ ཉོན་མོངས་བདག་ལྟའི་དགྲ་ཚོགས་རྣམས༔ ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་རྩལ་གྱིས་མནན༔ ནམ་ཡང་ལྡང་བར་མ་བྱེད་ཅིག༔ ཨོཾ་ལཾ་ཧཱུྃ་ལཾ་སཏྭཾ་བྷ་ཡ་ནན༔ ཞེས་ལས་གཞུང་ལྟར་བྲོ་བརྡུང་། མེ་ཡི་བྱ་བ་ཞི་བ་ལྟར་ལ་ཐལ་སོལ་བང་མཛོད་དུ་སྦའོ།། །། ༈ གསུམ་པ་དབང་གི་སྦྱིན་སྲེག་ནི། སྟེགས་བུ་མྱོས་བྱེད་དང་ཆོས་སྨན་གྱིས་བྱུགས་ཤིང་སིནྡྷུ་ར་བརྡལ་བའི་སྟེང་དུ། དབུས་སུ་ཟླ་གམ་རྒྱར་མཐོ་དོ། སྲིད་དུ་ཁྲུ་གང་བ་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ལྕགས་ཀྱུས་མཚན་པ། དེ་རྒྱབ་སོར་བརྒྱད་པའི་མཆུ་དང་ཁ་ཁྱེར་ལ་མེ་རི་དམར་པོ་གཡོན་སྐོར་དང་། མེ་ཏོག་དམར་པོ་ལྕགས་ཀྱུའི་ཕྲེང་བ། ཟུར་ལའང་དེ་ལྟར་བྲི། དམར་པོའི་གཞི་ལ་དེ་དང་མི་ཟློས་པའི་དམར་སེར་ལྟ་བུས་གཅད། ཁ་དོག་མི་མཐུན་པའི་ཚོན་སེལ་མི་རྒྱག་པ་འདི་གནད་དུ་ཆེའོ། །དེ་སྟེང་ཁ་དོག་དམར་པོའི་ཤིང་ཁྲུ་གང་བ་མྱོས་བྱེད་ཀྱིས་བྲན་པ་ཟླ་གམ་དུ་བརྩེགས། བུ་རམ་དང་འབྲས་དམར་རམ་བུའི་ཕྱེ་མ་སོགས་མར་ལ་བསྲེས་པའི་དབང་གི་གཏོར་མ་དམར་པོ་དབྱིབས་ཟླ་གམ་པད་འདབ་ལྔ་པ། སྨན་རཀ །ཏིལ་མར་གྱི་མར་ཁུ། ཙནྡ་དམར་པོ་སོགས་སྐྱུར་བའི་ཤིང་སྡོང་སོར་ལྔ་པའམ་གསུམ་པ་བུ་རམ་དང་མར་ཁུས་རྩེ་མོ་དང་། སིནྡྷུ་ར་དང་མཚལ་གྱིས་རྩ་བ་བྱུགས་པ། ཤིང་ཐོག་དམར་པོ་དང་། དར་དམར། ཁྱད་པར་གྱི་རྫས་མེ་ཏོག་དམར་པོ། མངར་གསུམ། རཀྟ་སོ་ལྔ། བྱེ་རུ་སོགས་རིན་པོ་ཆེ་དམར་པོ། སྣོད་སྤྱད་རྣམས་དབྱིབས་ཟླ་གམ་དང་ཁ་དོག་དམར་པོ། དུས་དམར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚེས་བཅུ་སོགས་ཀྱི་དགོང་མོའི་ཆར། སློབ་དཔོན་ཆས་གོས་དམར་པོ་ཆགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པས་པད་སྐྱིལ་གྱིས་ཁ་ནུབ་ཏུ་ཕྱོགས་པས་འཁོད། འདོན་བྱ་ཞི་བ་དང་དཀར་པོ་སོགས་ལ། དབང་དང་དམར་པོ། དབང་མཛད་དང་དམར་གསལ་སོགས་བསྒྱུར་རོ། །རོལ་མོ་མཁན་དང་སྨད་འཚོང་མའི་ཁྱིམ་ནས་བྱུང་བའི་མེ་སྦར། ཐབ་བསང་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཧཱུྃ་ལས་དབང་གི་ཐབ་ཁུང་ཁ་དོག་དམར་པོ་ཟླ་གམ་གྱི་དབྱིབས་ཅན་མུ་རན་ཁ་ཁྱེར་དང་བཅས་པའི་དབུས་སུ་པདྨ་དམར་པོའི་ལྟེ་བར་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཁ་ཁྱེར་དང་ཟུར་བཞིར་མེ་ཏོག་དམར་པོ་དང་ལྕགས་ཀྱུས་མཚན་པ་དྭངས་གསལ་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྒྱ་དཔངས་སོགས་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ནང་དུ་དབང་གི་མེ་དམར་གསལ་དུ་འབར་བའི་དབུས་སུ། དབང་གི་མེ་ལྷ་དམར་པོ་ཆགས་པའི་ཉམས་ཅན་ཕྱག་གཡས་དབང་མཛད་མེ་ཡི་འཁོར་ལོ་དང་གཡོན་རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་འཛིན་པ་དྲང་སྲོང་གི་ཆ་བྱད་ཅན། ར་སྐྱེས་དམར་པོའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་དབུ་བརྒྱན་ཅིང་ཞེས་བསྒྱུར། སྤྱན་འདྲེན་སྐབས། ཁམས་གསུམ་སྲིད་གསུམ་དབང་སྡུད་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། བྱོན་སྐྱེམས་སྐབས། ལག་པ་ཁུ་ཚུར་སྲིན་མཛུབ་རྩེ་སྤྲད་པའི་པདྨའི་ཕྱག་རྒྱས་དགང་བླུག་བཟུང་། འདོད་གསོལ་སྐབས། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རླུང་སེམས་སྣང་བ་ཡིད་ལ་འདོད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཝཱ་ཤཾ་ཀུ་རུ་ཧོ། ཞེས་སྦྱར། དམིགས་པ་ནི། འོད་ཟེར་དམར་པོ་ལྕགས་ཀྱུའི་རྡུལ་ཅན་ཉི་ཟེར་ལྟར་འཕྲོས་པས་ཁམས་གསུམ་སྲིད་གསུམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་མ་འདས་པའི་དཔལ་འབྱོར་དངོས་གྲུབ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འདུས་པར་བསམ། འདོད་གསོལ་སྐབས། ན་མོ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པས་སྲེག་རྫས་ལྷའི་ཞལ་དུ་འབུལ་བ་དང་། མེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་འདྲེ་མི་གསུམ། རྒྱལ་བློན་བཙུན་མོ། འགྲོ་བ་ཕོ་མོ། ཟས་ནོར་ལོངས་སྤྱོད། དྲེགས་ལྡན་མི་དང་མི་མིན་མཐའ་དག་རང་དབང་མེད་པར་ཆོས་བཞིན་དབང་དུ་འདུ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། རྩ་བ་གསུམ་གྱི་བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་རླུང་སེམས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འདུ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། མདོར་ན་འཁོར་འདས་ལམ་གསུམ་མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཡིད་ལ་འདོད་པ་གང་མཆིས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་དབང་དུ་འདུ་བར་མཛོད་ཅིག་ཝཱ་ཤཾ་ཀུ་རུ་ཧོ། ཞེས་སྦྱར། དཀྱིལ་འཁོར་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལས་འཆར་ཁའི་ཟེར་ཐག་ལྟ་བུའི་འོད་དམར་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་འཆར་བས་དབང་གི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པར་བསམ། བྱོན་སྐྱེམས་སྐབས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཞལ་འཛུམ་ཞིང་ཆགས་པ་དང་བཅས་ཅུང་ཟད་གདངས་པའི་ལྗགས་པདྨ་དམར་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། གཟར་བུ་གཉིས་ཀྱི་ཁ་ལ་ཧྲཱིཿཡིག་གིས་མཚན་པས་སྲེག་བླུག་གི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་དྲངས་ནས་གསོལ་བས་མཉེས་པར་བསམ། ལས་བཅོལ་བའི་ཚེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྤྲོས་པའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་པདྨ་རཱ་གའི་བུམ་པ་བདུད་རྩི་དམར་པོས་གང་བ་འཛིན་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་སྟེང་ཕྱོགས་ནས་དབང་བསྐུར་བས། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་མོས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་དབང་དུ་བསྡུ་བའི་ནུས་མཐུ་ལ་མངའ་བརྙེས་པར་བསམ། མཆོད་བསྟོད་རྗེས། ཧོཿ བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩ་གསུམ་འཆི་མེད་ཚེ་ཡི་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་སོགས་ནས། འདུ་བར་མཛོད་ཅིག་ཝཱ་ཤཾ་ཀུ་རུ་ཧོ། ཞེས་མེ་ལྷའི་སྐབས་ལྟར་ཕྲིན་ལས་གསོལ་བ་བྱ། རྗེས་ཆོག་མེ་ལྷའི་སྲེག་རྫས་འབུལ་སྐབས། ཨོཾ་པཱ་བ་ཀཿཨགྣ་ཡེ་བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་ཡོན་མཆོད་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནོངས་པ་གང་བགྱིས་པའི་ཉེས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཞི་ཞིང་། རླུང་སེམས་སྣང་བ་ཡིད་ལ་འདོད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་དབང་དུ་འདུ་བར་གྱུར་ཅིག་ཝཱ་ཤཾ་ཀུ་རུ་ཧོ། ཞེས་བརྗོད། བྲོ་བརྡུང་སྐབས་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྲོ་ར་ཟླ་གམ་དུ་བསྐོར་ལ། རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱི་ཨེ་ཀློང་དུ༔ ཉོན་མོངས་བདག་ལྟའི་དགྲ་ཚོགས་རྣམས༔ ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་རྩལ་གྱིས་མནན༔ ནམ་ཡང་ལྡང་བར་མ་བྱེད་ཅིག༔ ཨོཾ་ལཾ་ཧཱུྃ་ལཾ་སཏྭཾ་བྷ་ཡ་ནན༔ ཞེས་ལས་བྱང་ལྟར་བྲོ་བརྡུང་། ཐབ་ཀྱི་མེ་རང་ཞིའམ་ཆང་གིས་གཞིལ་ཏེ་ཐལ་སོལ་རི་རྩེར་རླུང་ལ་ཕྱར་བའམ་ཆུ་ཆེན་དུ་བསྐྱལ་ལོ།། །། ༈ བཞི་པ་དྲག་པོའི་སྲེག་བླུག་ལ། དྲག་པོའི་ཐབ་ཁུང་གྲུ་གསུམ་ཁ་ཁྱེར་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟེ་བར་ཆོས་འབྱུང་མཐིང་ནག་རཾ་ཡིག་གིས་མཚན་པ་བྲི། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོན་སེལ་གྱིས་མ་གོས་པར་དུག་ཤིང་ལ་དུག་ཁྲག་གིས་བྲན་པའི་ཧོམ་གྲུ་གསུམ་དུ་བརྩེགས། ཚེར་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ལ་ཚ་བ་གསུམ་གྱིས་བྲན་པའི་ཡམ་ཤིང་དང་། མར་ནག་ཚིལ་ཞུན་གྱིས་སྦགས་པ། དགྲ་བགེགས་མིང་རུས་བླ་དྭགས་དང་བཅས་པའི་ལིང་ག་གྲངས་ལྡན། དྲག་པོའི་རྫས་ལྕགས་ཟངས་རྡོ་ཕྱེ། ཤ་སྣ་དུག་དང་བསྲེས་པའི་རིལ་བུ། མར་ནག་རྨེ་ནལ་གྱི་ཁྲག་གིས་སྦགས་པ། ཏིལ་དང་ཡུངས་དཀར། ཚ་བ་གསུམ། ཟག་རྫས་བག་ཕྱེ་དང་བསྲེས་པའི་རིལ་བུ་བཅས་རྫས་རྣམས་ལྕགས་སམ་ཐོད་སྣོད་དུ་རིམ་པར་བཀོད། འབྲུ་ནག་དང་ཁྲག་སྐྱེམས་སྦྱར་བའི་དྲག་པོའི་གཏོར་མ་གྲུ་གསུམ་དབལ་ཅན། ཁྲག་གི་མཆོད་ཡོན། དབང་པོའི་མེ་ཏོག་སོགས་དྲག་པོའི་ཉེར་སྤྱོད་དང་། སློབ་དཔོན་ཆས་གོས་ནག་པོ་དང་ལྡན་པས་གཏུམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁ་ལྷོར་ཕྱོགས་པས་འཁོད། མཆོད་རྫས་བྱིན་རླབས་སྐབས། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཨཱཿལས་ཐོད་པའི་སྣོད་དུ་དགྲ་བགེགས་བསྒྲལ་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཆོད་སྤྲིན་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ་རྒྱས་པར་འགེངས་པར་གྱུར། ཨོཾ་བཛྲ་ཨརྒྷཾ་ནས་ཤབྡའི་བར་དང་། སྨན་རཀ་གཏོར་སྔགས་སྦྱར་བས་བྱིན་བརླབས། སྲེག་རྫས་རྣམས་བསང་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཨཱཿལས་བྱུང་བའི་ཐོད་པའི་སྣོད་དུ་ནྲྀ་ཏྲི་ལས་བྱུང་བའི་དགྲ་བགེགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལ་རྣམ་པ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་བར་གྱུར། རྩ་སྔགས་མཐར། ནྲྀ་ཏྲི་ཨ་མུ་ཀ་མཱ་ར་ཡ་ཛཿཛཿ ཞེས་བྱིན་བརླབས། མེ་ཐབ་བསྐྱེད་སྐབས་བསང་སྦྱང་། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཧཱུྃ་ཡིག་ལས་བྱུང་བའི་དྲག་པོའི་ཐབ་ཁུང་གྲུ་གསུམ་མཐིང་ནག་བང་རིམ་གསུམ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པའི་ནང་དུ། ར་སྐྱེས་ཁམ་པ་ལ་གནས་པའི་ཟ་བྱེད་མེ་ལྷ་མཐིང་ནག་ཁྲོ་གཏུམ་གྱི་ཚུལ་ཅན་འཇིགས་སུ་རུང་བ། གཡས་དྲག་པོའི་མེ་ཧོམ་དང་གཡོན་རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་འཛིན་པ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་དབུ་རྒྱན་ཅིང་ཞེས་སྦྱར། སྤྱན་འདྲེན་སྐབས། དགྲ་བགེགས་གདུག་པ་ཚར་གཅོད་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། བྱོན་སྐྱེམས་སྐབས། མེ་ལྷའི་ལྗགས་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོ་གཅིག་པར་རཾ་དང་དགང་བླུག་གི་རྩེར་ཧཱུྃ་མཐིང་ནག་འབར་བས་མཚན་པས་སྲེག་བླུག་གི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་དྲངས་ཏེ་གསོལ་བས་མཉེས་པར་བསམ་པ་དང་། དགང་བླུག་ཁྲོ་བོའི་ཁུ་ཚུར་གྱིས་བཟུང་ནས་པུས་མོ་ལས་ནང་དུ་མི་འདའ་བར་གཡོན་དུ་བསྐོར་ཞིང་། ཨོཾ་ཨགྣ་ཡེ་དཱི་བྱ་དཱི་བྱ་བི་ཤུདྡྷེ་མ་ཧཱ་ཤྲཱི་ཧ་བྱ་ཀ་བྱ་བ་ཧ་ན་ཡ། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་རྒྱུ་སྦྱོར་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བར་བྱེད་པའི་འགལ་རྐྱེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་བསམ་པ་ངན་པ་ཡིད་ལ་འཆང་ཞིང་སྦྱོར་བ་རྩུབ་མོ་ལག་ཏུ་ལེན་པའི་དགྲ་བོ་ཆེ་གེ་མོ་བྱད་མ་རྦོད་གཏོང་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་མཱ་ར་ཡ་རྦད། ཅེས་ལན་གསུམ་གྱིས་ཕུལ་ལ། ན་མོ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་མེ་ལྷ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པས་སྲེག་རྫས་ལྷའི་ཞལ་དུ་འབུལ་བ་དང་། མེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེར་མཛད་ནས་བདག་གི་ཕྲིན་ལས་མ་ལུས་པ་སྒྲུབ་ཏུ་གསོལ། ཞེས་བརྗོད། ཡམ་ཤིང་། ཨགྣ་ཡེ་བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་རྒྱུ་སྦྱོར་སོགས་ནས་སྔར་བཞིན། མཱ་ར་ཡ་རྦད། ཅེས་དང་། མར་ཁུ། ཨགྣ་ཡེ་བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་རྒྱུ་སྦྱོར་སོགས། རྫས་གཞན་རྣམས། ཨོཾ་ཨགྣེ་ཀྲོ་དྷ་ཡ་དགྲ་བགེགས་ཤ་ཏྲུན་མཱ་ར་ཡ་ཛྭ་ལ་རཾ་ཧཱུྃ་ཕཊ། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་རྒྱུ་སྦྱོར་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བའི་དགྲ་བགེགས་བྱད་མ་རྦོད་གཏོང་དང་བཅས་པའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་བླ་ཚེ་སྲོག་དབུགས། ལོངས་སྤྱོད་མངའ་ཐང་དང་བཅས་པ་ལྷག་མ་མེད་པར་བཞེས་ལ་མིང་ཙམ་མེད་པར་ཐལ་བར་བརླག་པར་མཛོད་ཅིག །ཅེས་རྫས་རྣམས་གྲངས་ཚང་བར་འབུལ། འདོད་གསོལ་སྐབས། ན་མོ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྲེག་རྫས་ལྷའི་ཞལ་དུ་འབུལ་བ་དང་། མེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེར་མཛད་ནས། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་རྒྱུ་སྦྱོར་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བར་བྱེད་པའི་དགྲ་བགེགས་འབྱུང་པོ་དམ་སྲི་སྒབ་འདྲེ་བྱད་མ་རྦོད་གཏོང་དང་བཅས་པ་ཚར་གཅོད་པར་མཛད་དུ་གསོལ་སརྦ་ཤ་ཏྲུན་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ། ཅེས་ཕྲིན་ལས་གསོལ། འདས་པའི་སྐབས། ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྐུ་མདོག་ཆར་སྤྲིན་ལྟར་གནག་ཅིང་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་གཟི་བྱིན་ཅན་དྲག་པོའི་བསྲེག་བྱ་ཟ་བའི་ལས་ལ་རྔམས་པར་བསམ། བྱོན་ཟན་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ལྗགས་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོ་གཅིག་པར་རཾ་དང་། དགང་བླུག་གི་རྩེར་ཧཱུྃ་མཐིང་ནག་འབར་བས་མཚན་པས་སྲེག་བླུག་གི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་དྲངས་ཏེ་གསོལ་བས་མཉེས་པར་བསམ་ལ། མར་ཁུ་རྩ་སྔགས་བདུན་གྱིས་དགང་ཞིང་། ཨོཾ་ཨགྣ་ཡེ་དཱི་བྱ་སོགས་ནས། མཱ་ར་ཡ་རྦད། ཅེས་པའི་བར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐབས་བཞིན་འབུལ། དེ་ནས་དམིགས་བྱའི་རཱུ་པ་སོགས་རྫས་རྣམས་ལ་འགུགས་གཞུག་ལན་གསུམ་སོགས་དང་། ཧཱུྃ༔ ཨེ་ཡི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ གཏུམ་ཆེན་རྔམས་པ་ཁྲོས་པའི་ལྷ༔ འབར་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་ལ༔ བདག་ལྟ་གཉིས་འཛིན་བདུད་སྡེའི་དཔུང༔ མཚན་མ་རྫས་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཁུག༔ ཤེས་རབ་རྡོ་རྗེའི་མཚོན་ཆེན་གྱིས༔ ལོག་རྟོག་འཁོར་བ་རྡུལ་དུ་རློགས༔ དུག་ལྔའི་རང་བཞིན་ཤ་ཁྲག་རུས༔ དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཚོགས་ཞལ་དུ་བསྟབ༔ ཨ་ལི་ཨུ་ལི་ཏ་ལི་ཏ་པ་ལི་གྷ་ཎ་རཽ་ཌི་ཁ་རཾ་ཡོ་གི་ཁཱ་ཧི་ཧོ༔ ཞེས་བརྗོད་ལ་ཁ་སྦྱོར་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱ། ཧཱུྃ། ཡེ་ཤེས་ཀློང་ཡངས་འཁྱིལ་པའི་ཧོམ་ཁུང་དུ། །དམ་རྫས་བདུད་རྩི་འབར་བའི་མཆོད་པ་དང་། །དམ་ཉམས་དགྲ་བགེགས་བསྒྲལ་པའི་ཤ་ཁྲག་འདི། །བཅོམ་ལྡན་ཚེ་ཡི་ལྷ་ཚོགས་ཞལ་དུ་འབུལ། །བཞེས་ནས་དགྲ་བགེགས་མ་ལུས་བསྒྲལ་དུ་གསོལ། །རྩ་སྔགས་ཀྱི་མཐར་གནོད་བྱེད་དགྲ་བགེགས་བྱད་མའི་ཙིཏྟ་ཛྭ་ལ་རཾ་བྷིནྡྷ་ཡ་བྷིནྡྷ་ཡ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཛྭ་ལ་རཾ་ཁཱ་ཧི༔ ཞེས་རྫས་རྣམས་འབུལ། གྲངས་རྫོགས་པ་ན། ན་མོ། རྩ་གསུམ་ཚེ་ཡི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་རྒྱུ་སྦྱོར་སོགས་སྤེལ་ཚིག་གོང་ལྟར་བྱ། ཚུལ་དེས་ཇི་ཙམ་གྱི་གྲངས་རྫོགས་པར་ཕུལ་བའི་མཐར། གོས་ཟུང་དང་སོ་རྩི་འབུལ། མཆོད་བསྟོད་རྗེས། ཧོཿ བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩ་གསུམ་འཆི་མེད་ཚེ་ཡི་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས། བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་རྒྱུ་སྦྱོར་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བར་བྱེད་པའི་དགྲ་བགེགས་འབྱུང་པོ་དམ་སྲི་སྒབ་འདྲེ་བྱད་མ་རྦོད་གཏོང་དང་བཅས་པ་ཚར་གཅོད་པར་མཛད་དུ་གསོལ་སརྦ་ཤ་ཏྲུན་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ། ཅེས་མེ་ལྷའི་སྐབས་ལྟར་ཕྲིན་ལས་གསོལ་བ་བྱ་བ་ནས་བརྩམ་གཤེགས་སུ་གསོལ་བའི་བར་གོང་གི་ལས་གཞན་བཞིན་བྱ། རྗེས་ཆོག་མེ་ལྷའི་སྲེག་རྫས་སྐབས། ཨོཾ་པཱ་བ་ཀཿཨགྣ་ཡེ་བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་རྒྱུ་སྦྱོར་འཁོར་དང་བཅས་པས་ནོངས་པ་གང་བགྱིས་པའི་ཉེས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཞི་སྟེ། དགྲ་བགེགས་ལོག་འདྲེན་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པར་གྱུར་ཅིག་མཱ་ར་ཡ་རྦད། ཅེས་པས་འབུལ། བྲོ་བརྡུང་སྐབས་ཁྲོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྲོ་ར་གྲུ་གསུམ་དུ་བསྐོར་ལ། རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱི་ཨེ་ཀློང་དུ༔ ཉོན་མོངས་བདག་ལྟའི་དགྲ་ཚོགས་རྣམས༔ ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་རྩལ་གྱིས་མནན༔ ནམ་ཡང་ལྡང་བར་མ་བྱེད་ཅིག༔ ཨོཾ་ལཾ་ཧཱུྃ་ལཾ་སཏྭཾ་བྷ་ཡ་ནན༔ ཞེས་ལས་བྱང་ལྟར་བྲོ་བརྡུང་། བདག་བསྐྱེད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བསྔོ་སྨོན་ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་བར་ལས་གཞུང་ལྟར་མཐར་དབྱུང་། མེ་དུག་ཁྲག་གི་ཆུས་བསད་པའི་ཐལ་སོལ་ལ་འགུགས་གཞུག་དང་གནས་མི་ལྡང་བའི་ཕྱིར་གནན་པར་བྱའོ།། །། ༈ དེ་ལྟར་ཕྱི་ཡི་སྲེག་བླུག་གི་བྱ་བ་འདི་དག །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གཞོལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟས་ཟ་བའི་ཚེ་འབྲུ་གསུམ་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། ལག་པའི་དགང་བླུག་གིས་ཁའི་ཐབ་ཁུང་དུ་ཕུལ་བས་གཏུམ་མོའི་མེས་སྦྱངས་ཏེ་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་བསམ་པ་ནང་དང་། ཡུམ་གྱི་མཁའི་ཐབ་ཁུང་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་མེས་ཧཾ་ཡིག་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ཞུ་སྟེ་རོ་རྐྱང་གི་དགང་བླུག་གིས་ཕུལ་བས་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་མཉེས་པར་བསམ་པ་གསང་བ་དང་། སྐྱེ་མེད་རང་བྱུང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཐབ་ཁུང་དུ་བདེ་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མེར་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གི་དགང་བླུག་གིས་གཉིས་སྣང་མཚན་མའི་སྲེག་རྫས་ཐམས་ཅད་ཕུལ་བས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་རོ་མཉམ་དུ་འགྱུར་བའི་གནས་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་པར་ཡང་གསང་གི་སྲེག་བླུག་རྣམས་བྱའོ། །འདིར་འབད་དགེ་བ་གང་མཆིས་པས། །བདག་དང་མཐའ་ཡས་སེམས་ཅན་ཀུན། །ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ཤིང་སྒྲིབ་གཉིས་བྱང་། །སྐུ་བཞིའི་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག །ཅེས་པའང་མདོ་སྨད་གསེར་ཐར་དུང་དཀར་དགོན་གྱི་མཆོག་སྤྲུལ་ནས་དོ་གལ་ཆེན་པོས་བསྐུལ་བ་བཞིན་བདུད་འཇོམས་ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེས་བྲིས་པ་ལས་བཞིའི་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-HUNG-031&oldid=113305"


Terdzo-PA-028 - Rinchen Terdzö\nLang gro dkon mchog 'byung gnas\nye shes rab 'bar las:_rtsa ba'i sgrub pa\nVolume 13 (པ) / Pages 361-362 / Folios 1a1 to 1b5\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 13 > Text #28 (Scroll to Bottom)\nklong gsal snying po. ye shes rab 'bar las rtsa ba'i sgrub pa. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bcu gsum pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 13) by 'jam mgon kong sprul, 361-362. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nTreasure colophon: ye shes rab 'bar rtsa ba'i sgrub pa ni:_mtsho rgyal lang gro'i rjes 'jug don mdzad phyir:_drag po gsum la bka' yi gnyer bcol ba:_dus su skal par ldan pa'i spyod yul te:_gter rgya:_gtad rgya:_sbas rgya:_gsang rgya:_sa ma ya:_\nRevealer colophon: zhes gnam chen brag dkar gyi dkyil 'khor nas mkha' 'gro ral gcig mas spyan drangs pa ste/_sgrub pa po zab mo'i bka' babs su mthong ba'i phyir/_lha dang bla mas byin gyis brlabs pa'i pho brang du/_rdzogs chen pa klong gsal snying pos dag par phab pa'o\nཡེ་ཤེས་རབ་འབར་ལས༔ རྩ་བའི་སྒྲུབ་པ་བཞུགས་སོ༔ རྒྱལ་བསེན་བཅལ་དུ་བཀྲམ་པའི་གདན་སྟེངས་སུ༔ ཧཱུྃ་ཡིག་དམར་ནག་ཚྭ་ཚྭ་འཕྲོ་བ་ལས༔ བདག་ཉིད་དྲག་པོ་ཆེ་མཆོག་དམར་ནག་འཁྲུགས༔ ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་ཞབས་བཞི་འདོར་སྟབས་བསྒྲད༔ གཡས་དཀར་གཡོན་ལྗང་དབུས་དམར་སྤྱན་དགུ་འཁྲུགས༔ ཞལ་གདངས་མཆེ་གཙིགས་ལྗགས་འདྲིལ་སྨིན་མ་འབར༔ རྡོ་རྗེ་ཐོ་བ་བསྐལ་པའི་མེ་དཔུང་གཡས༔ བྷན་ཁྲག་ལྕགས་སྡིག་ལྕགས་ཕུར་གཡོན་ན་འཛིན༔ ཡུམ་མཆོག་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སྐུ་མདོག་མཐིང༔ ཕྱག་གཡས་གྲི་གུག་གཡོན་པས་ཐོད་ཁྲག་སྟོབ༔ ཐོད་སྐམ་དབུ་རྒྱན་རློན་པའི་དོ་ཤལ་དང༔ གླང་ཆེན་ཀོ་རློན་སྟག་ཤམ་སྦྲུལ་ཆུན་དང༔ ཞིང་ལྤགས་གཡང་གཞི་དུར་ཁྲོད་ཆས་རྣམས་རྫོགས༔ བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོར་འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད༔ ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོར་དབང་ཆེན་རྟ་མགྲིན་དམར༔ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་འཛིན༔ སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོར་མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔ་ཤར༔ བདེ་སྐྱོང་འཁོར་ལོར་ཡཀྴ་མེ་དབལ་འཁྲུགས༔ རང་མདུན་ཤར་དུ་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་རྩལ༔ ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་རཏྣ་དྲག་པོ་རྩལ༔ ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་པདྨ་དྲག་པོ་རྩལ༔ བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཀརྨ་དྲག་པོ་རྩལ༔ ཀུན་ཀྱང་གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་སྡིག་འཛིན༔ ཕྱི་རོལ་གནམ་ལྕགས་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཅུ་ལ༔ དཔལ་ཆེན་ཐུགས་སྤྲུལ་རབ་འཇིགས་ཁྲོ་རྒྱལ་བཅུ༔ ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་སྐུ་སྨད་གནམ་ལྕགས་ཕུར༔ ཉམས་པའི་སྙིང་གར་གཟིར་བའི་ཚུལ་དུ་བསྐྱེད༔ ཐུགས་ཀར་ཕ་ལམ་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བ་རུ༔ ཉི་གདན་དབུས་སུ་ཧཱུྃ་ཡིག་དམར་ནག་མཐར༔ ཡེ་ཤེས་རབ་འབར་གསང་བའི་སྙིང་པོས་བསྐོར༔ འབར་འཁྲུགས་ཟེར་གྱིས་ལོག་འདྲེན་གདོན་བགེགས་འདུལ༔ རབ་འབར་ཚྭ་ཚྭས་རྒྱལ་བསེན་འགོང་པོ་གཟིར༔ བདུད་བགེགས་ལོག་འདྲེན་གཤེད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ༔ དེ་ལྟར་གསལ་བའི་གནས་གསུམ་འོད་ཟེར་གྱིས༔ རང་བཞིན་དབྱིངས་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྷ་མཆོག་བསྐུལ༔ ས་མ་ཡ༔ ཡེ་ཤེས་རབ་འབར་རྩ་བའི་སྒྲུབ་པ་ནི༔ མཚོ་རྒྱལ་ལང་གྲོའི་རྗེས་འཇུག་དོན་མཛད་ཕྱིར༔ དྲག་པོ་གསུམ་ལ་བཀའ་ཡི་གཉེར་བཅོལ་བ༔ དུས་སུ་སྐལ་པར་ལྡན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ༔ གཏེར་རྒྱ༔ གཏད་རྒྱ༔ སྦས་རྒྱ༔ གསང་རྒྱ༔ ས་མ་ཡ༔ ཞེས་གནམ་ཆེན་བྲག་དཀར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་མཁའ་འགྲོ་རལ་གཅིག་མས་སྤྱན་དྲངས་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་པོ་ཟབ་མོའི་བཀའ་བབས་སུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ལྷ་དང་བླ་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕོ་བྲང་དུ། རྫོགས་ཆེན་པ་ཀློང་གསལ་སྙིང་པོས་དག་པར་ཕབ་པའོ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-PA-028&oldid=116766"