Terdzo-THI-041 - Rinchen Terdzö\n'dzi sgar dgongs gter sgab 'dre mnan pa\nVolume 40 (ཐི) / Pages 863-864 / Folios 1a1 to 1b4\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 40 > Text #42 (Scroll to Bottom)\nrig 'dzin thugs kyi rdo rje. 'dzi sgar dgongs gter sgab 'dre mnan pa. In Rin chen gter mdzod chen mo pod bzhi bcu pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 40) by 'jam mgon kong sprul, 863-864. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\n...'dzi sgar thugs kyi rdo rje'i dgongs gter ro/_/mchan/\nsgab 'dre mnan thabs\ngter mdzod bsnyen sgrub spyi gces thugs rdo rje\nས་མ་ཡ༔ ཤྲཱི་བཛྲ་ཀུ་མཱ་ར་ཡ༔ སྒབ་འདྲེ་གནོན་ཐབས༔ ལིང་ག་དཔེའུ་རིས་ལྟར་བྲིས༔ འགུག་གཞུག་དྲག་ཏུ་བྱ༔ སྒྲུབ་ཁང་སྒོའི་གཡོན་ལོགས་སུ་ས་ལ་གྲུ་གསུམ་གཏིང་རིང་བར་བྲུས༔ དེར་མནན༔ མི་ཁའི་རྫས་ཀྱིས་བཀང༔ ཁ་རོ་གཡམ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་བྲིས་པས་བཀབ༔ སྟེང་དུ་རབ་བདུད་འདུལ་མཆོད་རྟེན་ཚད་ལྡན༔ མི་འགྲུབ་ན་མཆོད་རྟེན་ནག་པོའི་ཚུལ་བྱ༔ སཱཙྪར་སྤུ་གྲིའི་སྔགས་ཅན་གང་མང་གཞུག༔ སྐྱེར་ཕུར་སྔགས་བཀོད་པ་ཁྲོ་བོ་སྟོབས་པོ་ཆེར་བསམ༔ བུམ་པར་གཞུག༔ གཞུང་ལྟར་བསྐྱེད་བསྟིམ་རབ་ཏུ་གནས༔ འདི་ཟབ་བོ༔ སྒབ་འདྲེ་བཙན་ཐབས་སུ་གནོན་པ་ཡིན༔ ཡང་ན་རང་གི་གདན་འོག་ཏུ་ལིངྒ་མནན་ནས་གཟིར་བའོ༔ ༁ྃ༔ ྈྈྈྈྈྈྈྈྈ རྡོ་རྗེ་དྲག་པོས་བྲིས་པའོ༔ ས་མ་ཡ༔ གནད་གཅིག་ཐུགས་ལ་གབ༔ སློབ་དཔོན་ཞལ་ལས་ཤེས༔ ༁ྃ༔ ས་མ་ཡ༔ ཧཱུྃ་ལས་ཁྲོ་རྒྱལ་སྟོབས་པོ་ཆེ༔ སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་ཤིན་ཏུ་ཁྲོས༔ ཞལ་གདངས་མཆེ་གཙིགས་སྤྱན་གསུམ་དམར༔ དབུ་སྐྲ་སྨར་སྨིན་མེ་ལྟར་འབར༔ ཕྱག་གཡས་མེ་ཡི་ཐོ་བ་དང༔ གཡོན་པས་གནམ་ལྕགས་ཕུར་བུ་བསྒྲིལ༔ སྐུ་སྨད་ཆུ་སྲིན་ཁར་འཕྱང་བའི༔ ལྕགས་སྲེག་ཕུར་པས་གདོན་བགེགས་གཟིར༔ སྐུ་ལས་མེ་དཔུང་མཚོན་ཆ་འཕྲོས༔ ཐུགས་ཀར་ཉི་གདན་ཧཱུྃ་མཐིང་ལ༔ སྔགས་ཕྲེང་གཡས་འཁོར་དེའི་འོད་ཀྱིས༔ རང་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་དྲངས་བསྟིམ༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་མ་ཧཱ་བཱ་ལ་བཛྲ་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལ་ཡ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཡ་མ་དམ་སྲི་གམྤ་རི་ཏྲི་ཛ་ཧུར་ཐུམས་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ༔ ཅེས་རྩ་སྔགས་ཁྲི་ཕྲག་བཟླས༔ ཤམ་བུ་སྟོང་ཕྲག་བཏགས༔ རང་ཉིད་དམ་ མཆོད་རྟེན་དབུས་སུ་ ཁྲོ་བོ་བསྐྱེད༔ ཞབས་སུ་ལྕགས་སྲེག་ཧོམ་ཁུང་དུ་དམ་སྲི་སྒབ་འདྲེ་ལུས་རིད་པ་ཡན་ལག་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་ཤིང་ཉམ་ཐག་དབུགས་དང་བྲལ་ལ་ཁད་པ༔ དེའི་སྙིང་གར་སྐུ་སྨད་ཕུར་པས་བཏབ༔ རྣམ་ཤེས་ནྲྀ་ཏྲི་ནག་ཐུམ་གྱིས་བསད༔ སྐུ་ལས་རང་འདྲའི་ཁྲོ་བོ་སྤྲོས་པས༔ སྤྱི་མགྲིན་ལྟེ་གསང་ཚིགས་ཆེན་བཞིར་ལྕགས་སྲེག་གི་ཕུར་བུ་རེས་འཛེར་མ་བཏབ༔ ཐོ་བས་བརྡུངས་ནས་འགུལ་མི་ཤེས་པར་བཅིངས་པར་བསམ༔ ྈྈྈྈྈྈྈྈྈ ཤིན་ཏུ་ཟབ་བོ༔ ཟབ་རྒྱ༔ གཉན་རྒྱ༔ གསང་རྒྱ༔ གཏད་རྒྱ༔ ས་མ་ཡ༔ རྒྱ༔་་་འཛི་སྒར་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་དགོངས་གཏེར་རོ། །མཆན།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-THI-041&oldid=117572"\nThis page was last edited on 11 January 2018, at 15:23.


གོ་ཆེ་དགོན། – བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དགོན་སྡེ་གསར་རྙིང་གི་བརྙན་པར་ཕྱོགས་བསྡུས།\n13. July 2020 11. July 2020 by བཀའ་བརྒྱུད་པ།\nཁམས་ཀྱི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་མོ་གོ་ཆེ་དགེ་འཕེལ་གླིང་གི་བྱུང་བ་ཉུང་ངུ་། གོ་ཆེ་དགེ་འཕེལ་ཆོས་གླིང་ནི་ཡུལ་གྱི་མིང་དགོན་པར་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ནང་ཆེན་རྫོང་གི་བྱང་ཕྱོགས་སྤྱི་ལེ༣༧གྱི་མཚམས་སུ་ཡོད། དེ་ཡང་མཁས་གྲུབ་ཀརྨ་ཆགས་མེད་ཀྱི་སློབ་མའིི་གཙོ་བོ་གནས་མདོ་ཨོ་རྒྱན་མཐར་ཕྱིན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༦༥༧ལོར་ཕྱག་བཏབ། ཁོང་གི་སློབ་མའི་ཐུ་བོ་བླ་མ་སྐྱབས་སམ་ཧོར་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོས་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བཅས་པ་ལེགས་གྲུབ་མཛད། གདན་ས་འདིར་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཕེབས་ཏེ་འདུས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་རྫོགས་པར་མཛད། ཕྱིས་སུ་པདྨ་ཉིན་བྱེད་དབང་པོས་འབྲོག་རས་ཆམ་དགོན་དང་། དགོན་འོག་དགོན་གཉིས་ཀྱང་གདན་ས་འདིར་བསྡོམས་ཏེ་དར་རྒྱས་ཆེན་པོར་གྱུར།\n1982 ལོར་སྔར་ལུས་སྒར་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་ཐུགས་བཞེད་ལྟར་གྲྭ་རྒན་རྣམས་དང་ཡུལ་མི་ལྷག་བསམ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱར་བཞེངས་ཀྱི་དབུ་བཙུགས་ཏེ་ལྷ་ཁང་དང་གྲྭ་ཤག་སོགས་བཞེངས་པ་དང་གྲྭ་པ་བསྡུ་བ། སྒྲུབ་སྡེ་གོང་མ་བསྐྱར་འཛུགས་འོག་མ་གསར་བཞེངས་བཅས་ལེགས་པར་གྲུབ།\n1996ལོར་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ཀརྨ་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་དགེ་སྡིག་བླངས་དོར་གྱི་བསླབ་བྱ་གནང་ནས་ལམ་ལ་བཀོད་ཅིང་། རང་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་ནས་ནང་བརྟགས་རྒྱུད་གསུམ་བར་གྱི་གཞུང་ལུགས་སྐོར་འཆད་ཁྲིད་གནང་ནས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་ཕེབས་པའི་སློབ་གཉེར་བ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གི་གྲྭ་སར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། གདན་ས་འདིའི་དགེ་འདུན་པའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་འདུལ་བའི་ཕྱག་བཞེས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གངས་ལྗོངས་བཀའ་བརྒྱུད་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་པས་ཀྱང་གཟེངས་བསྟོད་དང་ལེགས་སྐྱེས་གང་མང་གནང་མྱོང་། དེ་ནས་གཟུང་ད་བར་ཆོས་སྡེ་འདི་ནས་མཁན་པོ་དང་སྐྱོར་དཔོན་སོགས་མཁས་པ་མང་པོ་བྱུང་། དགོན་པ་གཞན་ལ་མཁན་པོ་མངགས་པ་སོགས་རྒྱལ་བསྟན་ལ་རི་མོར་བགྱི་བཞིན་པ་དང་། སྒྲུབ་སྡེ་གོང་འོག་རྣམས་སུ་དུས་ལྟར་སྒྲུབ་བླ་བར་མ་ཆད་དུ་བཞུགས་ཏེ་རྒྱུད་སྡེ་རྒྱ་མཚོའི་ཉིང་ཁུ་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོས་གཞོལ་བ་དང་། ད་ལྟ་ཆོས་གྲྭ་འདིར་བཞུགས་བཞིན་པའི་གྲྭ་པ་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དང་། སྤྱི་སྒེར་གྱི་གྲྭ་ཤག310 ཙམ་སྟེ། ཕྱི་ཡི་ཁོར་ཡུག་དང་ནང་གི་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་བསྟན་པ་རྒྱས་བཞིན་པ་ནི་གཤམ་གྱི་པར་རིས་ལས་གསལ།


ཡོང་ཁུངས།：ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་ཡིག་སྒྱུར་ཁང་། རྩོམ་སྒྲིག་པ།：ཁོན་ཐར་འཚོ། སྤེལ་དུས།：2019-02-20 09:32 རྡེབ་ཚད།：42943\nཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་མངག་བཅོལ་ལྟར། ད་ལྟ2018ལོའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དང2019ལོའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་འཆར་ཟིན་སྐོར་གྱི་སྙན་ཞུ་ཞིང་ཆེན་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པས་གྲོས་ཞིབ་གནང་བར་ཕུལ་བ་དང། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་དང་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཟུར་ཞུགས་མཛད་པའི་བློ་མཐུན་རྣམ་པས་ཀྱང་དགོངས་འཆར་འདོན་རོགས་ཞུ།\n2018ལོར་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་མགོ་ཁྲིད་བརྟན་པོའི་འོག་དང། རིམ་པ་སོ་སོའི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་དང་དེའི་རྒྱུན་ཨུ་ཁང་གི་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་སྟོན་འོག་ཏུ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་ནོར་སྲིད་སྡེ་ཁག་གིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་སྟོན་དུ་བཟུང་བ་དང་། ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་བ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་དགོངས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ཤིང་། ཞིང་ཆེན་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཨུ་ཡོན་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་བཞི་བ། ལྔ་བའི་བཀོད་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་ནས། “འདུ་ཤེས་བཞི”དངོས་གནས་ཇེ་དྲག་དང“ཏན་ཏན་ཏིག་ཏིག་བཞིའི”བླང་བྱ་གལ་ཆེན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ། “སྒྱུར་བ་བཞི”ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད། “འཐབ་ཇུས་བཞི་ཅན་ལྔ”ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བཅས་བྱས་ནས། “སྔོན་འགྲོ་གཅིག་དང་སྤུས་ལེགས་གཉིས”ལ་ཧུར་ཐག་གིས་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་། ཞིང་ཆེན་དམངས་ཆེན་གྱི་ཇུས་ཆོད་སོ་སོ་ནན་ཏན་སྒོས་ལག་བསྟར་དང་། འཕེལ་རྒྱས་གསར་བའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོར་བཅངས་ནས། བརྟན་བརླིང་ཁྲོད་འཕེལ་རྒྱས་བརྩོན་ལེན་གྱི་བྱ་བའི་སྤྱིའི་མདོ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཤིང་། ནོར་སྲིད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཧུར་ཐག་གིས་དོན་འཁྱོལ་དང་། སྔོན་རྩིས་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་ནན་མོ་བྱས་ཐོག ཁྲིམས་ལྟར་ཡོང་སྒོ་རྩ་འཛུགས་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ལ། ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྱུར་དང་ནོར་ཁྲལ་སྒྲིག་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་བདེ་བླག་ངང་ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་ཡོད།\n(1) ཞིང་ཆེན་ཡོངས་སུ་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ། 2018ལོར་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར272.9ཡོད་ཅིང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི103.1%ཡིན་ལ། ལོ་སྔོན་མའི་ཡོངས་འགྲུབ་ཚད་དང་བསྡུར་ན10.8%འཕར་བ་རེད། དེའི་ཁར་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1230.4ཡོད་པ་དང་། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྤྱིར་བཏང་གི་བུན་འཛིན་བཀྲམ་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར424.8(འདིའི་ནང་སྤྱིར་བཏང་གི་བུན་འཛིན་བརྗེ་སྒྱུར་བྱས་པའི་སྒོར་དུང་ཕྱུར218འདུ)ཡོད་པ་དང་། སྔོན་ལོའི་ལྷག་འཕྲོ་རྩིས་ཁོངས་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར18ཡོད་ཅིང། སྔོན་རྩིས་གཏན་འཇགས་སྙོམ་སྒྲིག་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར93.3དང། ལོ་རིམ་བྱུང་གི་ནོར་སྲིད་ཀྱི་བསགས་དངུལ་དང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩ་སོགས་སྒོར་དུང་ཕྱུར15.3ནང་འདྲེན་བྱས་རྗེས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2054.7ཡོད་ཅིང། སྤྱིར་བཏང་གི་བུན་འཛིན་བཀྲམ་པ་བརྗེ་སྒྱུར་བྱས་པ་ཕུད་རྗེས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཀྱི་སྤྱིའི་ནོར་ཤུགས་སྒོར་དུང་ཕྱུར1836.7ཡོད་ལ། སྒོར་དུང་ཕྱུར179.7འཕར་ཡོད།\nཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1647.5ཡོད་ཅིང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད95.2%ཡིན་ལ། ལོ་སྔོན་མའི་ཡོངས་འགྲུབ་ཚད་དང་བསྡུར་ན7.6%འཕར། བུ་ལོན་གྱི་མ་རྩ་འཇལ་བའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར219.1བཏང། སྔོན་རྩིས་གཏན་འཇགས་སྙོམ་སྒྲིག་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར89.3བཀོད་སྒྲིག་དང། གོང་སྤྲོད་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.1བཏང། གཏོང་ཡོང་གཉིས་ཐོད་གཏུགས་རྗེས་ལོ་མཇུག་ཏུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར97.7ལྷག་ཡོད་ལ། ཚང་མ་ལོ་རྗེས་མའི་འགྲོ་སྒོའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་ཡོད།\n(2) ཞིང་ཆེན་རིམ་པར་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ས་གནས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར84.3ཡོད་ཅིང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད101.3%ཡིན་ལ། ལོ་སྔོན་མའི་ཡོངས་འགྲུབ་ཚད་དང་བསྡུར་ན9.3%འཕར་བ་རེད། དེའི་ནང་དུ་དཔྱ་ཁྲལ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར59ཡོད་ལ། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད93.1%ཡིན། ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར4ཇེ་མང་དུ་སོང་ཞིང7.3%འཕར་བ་རེད། དཔྱ་ཁྲལ་མིན་པའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར25.3ཡོད་ལ། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད127.4%ཡིན། ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར3.1ཇེ་མང་དུ་སོང་ཞིང14.2%འཕར་བ་རེད། དེའི་ཁར་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར300(ཀྲུང་དབྱང་གིས་རང་ཞིང་ལ་ཁ་གསབ་བྱས་པའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1230.4ནང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར930.4ཁ་གསབ་བྱས་པ་ཕུད་ཡོད) ཡོད་པ་དང། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྤྱིར་བཏང་གི་བུན་འཛིན་བཀྲམ་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར330.8(འདིའི་ནང་སྤྱིར་བཏང་གི་བུན་འཛིན་བརྗེ་སྒྱུར་བྱས་པའི་སྒོར་དུང་ཕྱུར174.2འདུ)ཡོད་པ་དང། ལོ་སྔོན་མའི་ལྷག་འཕྲོ་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར11.8ཡོད། སྔོན་རྩིས་གཏན་འཇགས་སྙོམ་སྒྲིག་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར70དང། རྒྱལ་དབང་མ་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.3ནང་འདྲེན་བྱས་རྗེས། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་སྤྱིའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར797.2ཡོད་པ་དང། སྤྱིར་བཏང་གི་བུན་འཛིན་བཀྲམ་པ་བརྗེ་སྒྱུར་བྱས་པ་ཕུད་རྗེས། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དོན་དངོས་ཀྱི་སྤྱིའི་ནོར་ཤུགས་སྒོར་དུང་ཕྱུར623ཡོད་ལ། ལོ་སྔོན་མ་ལས་སྒོར་དུང་ཕྱུར36.4ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད།\nཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར533.3ཡོད་པ་དང་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད95%ཡིན་ལ8.5%འཕར་ཡོད། བུ་ལོན་གྱི་མ་རྩ་འཇལ་བའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར174.4བཏང་ཞིང། སྔོན་རྩིས་གཏན་འཇགས་སྙོམ་སྒྲིག་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར60.6བཀོད་སྒྲིག་དང། གོང་སྤྲོད་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.1བཏང། གཏོང་ཡོང་གཉིས་ཐོད་གཏུགས་རྗེས་ལོ་རྗེས་མའི་འགྲོ་སྒོའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར27.8སྤོས་ཡོད། འགྲོ་སྒོ་བཏང་ཚུལ་གཙོ་བོ་ནི། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཕྱི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར33བཏང་ཞིང་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི100%ཡིན།(གཤམ་ནས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན) སྤྱི་པའི་བདེ་འཇགས་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར43.1བཏང་ཞིང94%ཡིན། སློབ་གསོའི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར29བཏང་ཞིང87.6%ཡིན། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར8.3བཏང་ཞིང99.6%ཡིན། རིག་གནས་ལུས་རྩལ་དང་སྨྱན་བྱད་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར12.1བཏང་ཞིང85.1%ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་དང་ལས་ཞུགས་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར78.4བཏང་ཞིང98%ཡིན། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེ་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར54.3བཏང་ཞིང98%ཡིན། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར26.2བཏང་ཞིང99.2%ཡིན། ཞིང་ནགས་ཆུ་གསུམ་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར35.6བཏང་ཞིང93.5%ཡིན། འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར111.7བཏང་ཞིང96.8%ཡིན། སྡོད་ཁང་འགན་སྲུང་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར9.2བཏང་ཞིང99.5%ཡིན།\nཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར265ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ལོ་དེ་གའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར136.9ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་པ་དང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི186%ཡིན། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར12.2ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.8ནང་འདྲེན་བྱས་ཤིང། ལོ་སྔོན་མའི་རྩིས་ཁོངས་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར65.1ཡོད་ཅིང། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་བཀྲམ་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར49(ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་བརྗེ་སྒྱུར་བྱས་པའི་སྒོར་དུང་ཕྱུར2འདུ)ཡོད། སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར228.6བཏང་བ་དང་། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི92.9%ཡིན། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་སྒོར་དུང་ཕྱུར10.9ནང་འདྲེན་བྱས་ཤིང། བུ་ལོན་གྱི་མ་རྩ་འཇལ་བའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར8བཏང། ལོ་རྗེས་མའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར17.5ཡོད་པ་རེད།\nཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར88.3ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ལོ་དེ་གར་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར28.2ཡོད་པ་དང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི100.9%ཡིན། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར-6.5(ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར12.2ཁ་གསབ་ཡོད་པ་ལས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར18.7ཁ་གསབ་བྱས་པ་ཕུད)ཡོད་ཅིང། ལོ་སྔོན་མའི་རྩིས་ཁོངས་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར60.6ཡོད། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་གསར་བསྣན་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར6(ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར47ཡོད་པ་ལས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར41དངུལ་བུན་དུ་བསྒྱུར)བཀྲམ། སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར74.2བཏང་བ་དང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི86%ཡིན། བུ་ལོན་གྱི་མ་རྩ་འཇལ་བའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2བཏང། ལོ་རྗེས་མའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར12.1ཡོད།\nཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར3.3ཡོད་ལ། དེའི་ནང་དུ་ལོ་དེ་གར་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.6ཡོད་པ་དང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི232.1%ཡིན། ལོ་སྔོན་མའི་རྩིས་ཁོངས་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.7དང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.03ཡོད། རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2.1བཏང་བ་དང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི70.8%ཡིན། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.4བཀོད་གཏོང་བྱས་ཤིང། ལོ་རྗེས་མའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.9ཡོད།\nཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2.9ཡོད་ལ། དེའི་ནང་དུ་ལོ་དེ་གར་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.3ཡོད་པ་དང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི229.4%ཡིན། ལོ་སྔོན་མའི་རྩིས་ཁོངས་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.6དང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.03ཡོད། རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.9བཏང་བ་དང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི72.4%ཡིན། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.3བཀོད་གཏོང་བྱས་ཤིང། ལོ་རྗེས་མའི་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྤོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.7ཡོད།\nཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར575ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་ལ། དེའི་ནང་དུ་ལོ་དེ་གར་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར355.5ཡོད་པ་དང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི106.1%ཡིན། ལོ་སྔོན་མའི་ལྷག་འཕྲོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར219.5ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར331.3བཏང་ལ། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི98.5%ཡིན། ལོ་མཇུག་གི་ལྷག་འཕྲོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར243.6ཡོད།\nཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར420.9ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་ལོ་དེ་གར་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར291.4ཡོད་པ་དང། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི106.9%ཡིན། ལོ་སྔོན་མའི་ལྷག་འཕྲོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར129.5ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར284བཏང་ལ། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་ཚད་ནི97.8%ཡིན། ལོ་མཇུག་གི་ལྷག་འཕྲོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར136.8ཡོད།\nབྱེ་བྲག་གི་གནས་ཚུལｫམཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི2018ལོའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དང2019ལོའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་འཆར་ཟིནｻལས་གསལ་བ་དང་། གོང་གི་དོན་ཚན་སོ་སོའི་གཏོང་ཡོང་གི་གཞི་གྲངས་དེར་ནོར་སྲིད་པུའུ་ཡིས་ངེས་རྩིས་ལ་བཀའ་ལན་འབྱོར་རྗེས་འགྱུར་ལྡོག་ཅུང་ཙམ་ཡོད་སྲིད་ལ། སྐབས་དེར་ཞིང་ཆེན་དམངས་ཆེན་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་འབྲེལ་ཡོད་དོན་ཚན་དག་གི་སྙན་ཞུ་འབུལ།\nགསལ་བཤད་བྱ་དགོས་པའི་གནད་དོན། གཅིག་ནི་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་འཆར་གཞི་མང་བསྡུ་ཉུང་བསྡུ་བྱས་པའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཏེ། 2018ལོར་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ས་གནས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.1མང་དུ་བསྡུས་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་ཁྲལ་འབབ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར4.4ཉུང་བསྡུ་བྱས་ལ། གཙོ་བོ་ནི་གཙོ་གནད་ཁེ་ལས་ཀྱིས་དཔྱ་ཁྲལ་འཕར་བའི་འགྲོ་ལུགས་བསྒྲུབས་ནས་དཔྱ་ཁྲལ་འགྱངས་སྤྲོད་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན། དཔྱ་ཁྲལ་མིན་པའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར5.5མང་དུ་བསྡུས་ལ། གཙོ་བོ་ནི་འབྲེལ་ཡོད་ཡོང་སྒོ་བསྡུ་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བསྡུ་རུབ་དོ་དམ་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ནགས་ཚལ་གྱི་སྔོ་ཁེབས་སླར་གསོ་གྲོན་དངུལ་དང་། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ལས་ཞུགས་འགན་སྲུང་གྲོན་དངུལ་སོགས་ཆེད་སྤྱོད་ཡོང་སྒོ་དང་། ཁྲིམས་ཁང་དང་རྒྱལ་ཁོངས་སྲིད་འཛིན་དོན་ལས་རང་བཞིན་གྱི་དངུལ་བསྡུ། སྤྱི་བདེ་དང་ཁྲིམས་ཁང་གི་དངུལ་ཆད་དང་གཞུང་བཞེས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་བཅས་འཕར་བ་ཅུང་མང་བས་ཡིན། གཉིས་ནི་ཀྲུང་དབྱང་གིས་སྤོ་སྒྱུར་བྱས་ཏེ་སྤྲད་པའི་མ་དངུལ་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཏེ། ལོ་འདི་འགར། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་ནོར་ཤུགས་གཤམ་སྤྲོད་ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་དབྱང་གིས་སྤོ་སྒྱུར་བྱས་ཏེ་སྤྲད་པའི་མ་དངུལ་གྱི80%གྲོང་ཁྱེར(ཁུལ)དང་རྫོང་ལ་སྤོ་སྒྱུར་བྱས་པ་དང་། 2018ལོར་ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར930.4བཏང་ལ། ལོ་སྔོན་མ་ལས11.9%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ནོར་ཤུགས་རང་བཞིན་གྱི་རོགས་དངུལ་སྒོར་ཁྲི499.1ལ་སླེབས་པ་དང་། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་ནོར་ཤུགས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་ནུས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ཡོད། གསུམ་ནི་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་བའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཏེ། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་དེ་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་སྒོར་དུང་ཕྱུར620.3ལས་སྒོར་དུང་ཕྱུར87ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་ཡོད་ལ། གཙོ་བོ་ནི་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་གྱི་ཁྲོད་དུ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ལས་རིགས་གཙོ་གཉེར་སྡེ་ཁག་གིས་བཏོན་པའི་ལས་གཞིའི་བགོ་བྱའི་འཆར་གཞི་ལྟར། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་གྲབས་བསྐྱུར་མ་དངུལ་ས་གནས་སོ་སོར་གཤམ་སྤྲོད་བྱས་ནས། བབ་བསྟུན་གྱིས་ཞིང་ཆེན་རིམ་པར་ཉུང་འཕྲི་དང་ས་གནས་སོ་སོའི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་འཕར་སྣོན་བྱས་ཡོད། བཞི་ནི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུན་འཛིན་འགྲེམ་སྤེལ་བཀོལ་སྤྱོད་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཏེ། 2018ལོར་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་སུ་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྤྱིར་བཏང་གི་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར424.8(བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར206.8གསར་སྣོན་དང་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར218བརྗེ་སྒྱུར་བྱས)བཀྲམ་པ་དང་། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར49(བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར47གསར་སྣོན་དང་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར2བརྗེ་སྒྱུར་བྱས)བཀྲམ་ཡོད་ལ། གསར་དུ་བསྣན་པའི་བུན་འཛིན་གཙོ་བོ་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་སོགས་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་དང་མ་རྩ་རང་བཞིན་གྱི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་སྟེང་དུ་བཀོལ་བ་དང་། རྗེས་སྒྱུར་བྱས་པའི་བུན་འཛིན་དུས་ཐོན་པའི་གསོག་ཚད་ཀྱི་བུན་ལོན་མ་རྩ་ཕྱིར་སྤྲོད་པའི་ཐད་ལ་བཀོལ་ཡོད། འབྲེལ་ཡོད་གཏན་ཕབ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་དང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ནང་དུ་མངོན་པར་བྱས་ཡོད། 2018ལོའི་ལོ་མཇུག་བར་དུ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར1763ལྷག་ཡོད་ལ། ཕྱོགས་བསྡུས་བུ་ལོན་ཁུར་ཚད45.5%ཡིན་ཞིང་། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་བུ་ལོན་ཉེན་ཁ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཚོད་འཛིན་ཐུབ་ཡོད།\n2018ལོར། ཞིང་ཆེན་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་སྔོན་རྩིས་གྲོས་ཆོད་ཀྱི་བླང་བྱ་ལྟར། ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་ཐིན་གྱིས་སྔོན་རྩིས་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་ནན་མོ་བྱས་ཏེ། གནད་དོན་གྱི་ཁྲིད་ཕྱོགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་སྒྲིག་གཞིའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཞིང་། གཏོང་ཡོང་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་ལ། མ་དངུལ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ཕྱོད་ཇེ་མཐོར་བཏང་ནས། གཙོ་གནད་འགྲོ་སྒོར་ཤུགས་ཆེན་པོས་འགན་སྲུང་བྱས་པ་དང་། དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་རྒྱུན་མཐུད་སྐྱོན་བྲལ་ངང་གོང་དུ་འཕེལ་བར་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། གཙོ་བོ་གཤམ་གྱི་བྱ་བ་དག་བསྒྲུབས་པ་སྟེ།\n1.ས་གནས་ནོར་ཤུགས་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་བརྟན་འཇགས་ངང་འཕར་བ། ཞིང་ཆེན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་རྐང་བཙུགས་ཏེ། གཙོ་གནད་འབུར་དོད་སྒོས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ནོར་ཤུགས་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་མང་དུ་བསྐྱེད་རྒྱུ་དེ་ནོར་སྲིད་བྱ་བའི་གལ་ཆེན་ནང་གི་འགངས་ཆེན་དུ་བཟུང་ནས་བསྒྲུབས། ཡོང་སྒོ་བསྡུ་བའི་དོ་དམ་དང་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བཏང་བ། ཁྲིམས་ལྟར་བསྡུ་ལེན་དོ་དམ་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། ཡོང་སྒོར་ལྟ་བཤེར་ཚོད་འཛིན་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཡོང་སྒོའི་སྤུས་ཚད་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་ནས། ནོར་སྲིད་ཡོང་སྒོ་བསྡུ་དགོས་པ་མཐའ་དག་བསྡུས་ནས་དུས་ཐོག་ཏུ་ཁ་ཚང་མཛོད་དུ་འཇུག་པར་ཁག་ཐེག་བྱས་ཏེ། ལོ་མགོར་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་དམིགས་འབེན་ལས་འགན་ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་གི་ནོར་སྲིད་རྒྱབ་སྐྱོར་ཧུར་ཐག་གིས་བརྩོན་ལེན་བྱས་པ། ཞིང་ཆེན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ངོས་འཛིན་ཟབ་མོ་བྱས་ཏེ། འགན་འཁྲི་ཁུར་སེམས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་བ་དང་། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་དང་མཉམ་འབྲེལ་སྒོས་ཀྲུང་དབྱང་གི་པུའུ་ཨུ་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ནས་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ཞིང། མཐུན་སྦྱོར་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་དང་བྱ་བའི་སྒྲིལ་ཤུགས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ཐོག བྱ་བའི་གྲུབ་འབྲས་དངོས་འབུར་དོད་ནས་ལོ་ཧྲིལ་བོར་སྤྱི་བསྡོམས་པས་ཀྲུང་དབྱང་གི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1230.4དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་དང10.1%འཕར་ལ། 2017ལོ་ལས་སྒོར་དུང་ཕྱུར113.2ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད་ལ་ལོ་རིམ་བྱུང་ལས་ཆེས་མཐོ་ཤོས་རེད། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་གསར་བསྣན་བུ་ལོན་གྱི་ཚད་སྒོར་དུང་ཕྱུར261བརྩོན་ལེན་བྱས་ཤིང་། མཚོ་སྔོན་ལ་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར15.5དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་དང8.5%འཕར་ཡོད། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིའི་ནོར་ཤུགས་སྒོར་དུང་ཕྱུར1800ལས་བརྒལ་བ་དང་། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་འགྲོ་སྒོ་གཙོ་བོ་འགན་སྲུང་བྱེད་པར་ཤུགས་དང་ལྡན་པའི་འདེགས་སྐྱོར་འདོན་སྤྲོད་བྱས་པ་རེད།\n2.འགག་གཏོར་གཡུལ་འཐབ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་བྱེད་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་ནུས་ལྡན་བྱས་པ། ལོ་འཁོར་གྱི་དམིགས་འབེན་ལས་འགན་ལ་དམིགས་ནས། མ་དངུལ་གཏོང་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་སྟེ། འགག་གཏོར་གཡུལ་འཐབ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལེགས་པོར་རྒྱག་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས། སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་ཉེན་ཁར་ནུས་ཡོད་འགོག་ཟོན་བྱས་པ། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་བུ་ལོན་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས་བཏོན་ནས། ཁྲིམས་འགལ་སྲོལ་འགལ་སྒོས་བུ་ལོན་བླངས་པའི་ངན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩིས་ཐོ་གསལ་ཐག་ཆོད་པར་བྱས་ཏེ། ཚད་ལྡན་མིན་པའི་བུ་ལོན་ལེན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་སྒྱུར་བྱས། ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་འགྲེམ་པའི་རིགས་སྣ་གསར་སྐྲུན་བྱས་ཏེ། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་མར་གྱུར་ཡོད། བུ་ལོན་གསོག་ཚད་བརྗེ་སྒྱུར་བྱ་བ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱས་ཏེ། དུས་ཐོན་པའི་བུ་ལོན་གྱི་མ་སྐྱེད་དུས་ལྟར་འདང་ངེས་ཀྱིས་ཕྱིར་སློག སྲིད་གཞུང་གི་མི་མངོན་པའི་བུ་ལོན་གཞི་རྒྱ་ལ་དམིགས་ནས། དེ་སེལ་བའི་འཆར་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཤིང་། མ་མཐའ་ཡང་མ་ལག་རང་བཞིན་དང་ས་ཁོངས་རང་བཞིན་གྱི་ཉེན་ཁ་མི་འབྱུང་བ་ནན་སྲུང་བྱས། གནད་འཁེལ་དབུལ་སྐྱོར་ཤུགས་ཚད་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ། ཧ་ཅང་དབུལ་ཕོངས་ཡིན་པའི་ས་ཁུལ་དུ་གཅིག་བསྡུས་བྱས་ཏེ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་དབུལ་སྐྱོར་ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར63.9གཤམ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། ཐོན་ལས་དབུལ་སྐྱོར་དང་ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་སྤོར་ནས་དབུལ་སྐྱོར། གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་ཚོད་ལྟ་གནས་བཅས་ཤུགས་ཆེན་པོས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང། དབུལ་ཕོངས་ལ་སྐྱེ་ཁམས་ལྟ་སྲུང་ལས་རྐང་སོགས་བཙུགས་ནས། དབུལ་ཕོངས་རྫོང12ཀྱི་ཞྭ་མོ་ཕུད་པ་དང་དབུལ་ཕོངས་སྡེ་བ526དབུལ་ཕོངས་སྡེ་བའི་གྲལ་ནས་ཕྱིར་འཐེན་པ། དབུལ་ཕོངས་མི་གྲངས་ཁྲི17.6དབུལ་ཕོངས་ལས་ཐར་བར་བདེ་བླག་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་དང་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར72.6གཤམ་སྤྲོད་བྱས་ནས། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་། རྩྭ་ཐང་གི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པར་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་དང་བྱ་དགའ་སྟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཤིང་། རང་བྱུང་ནགས་སྲུང་སྐྱོང་དང་ནགས་ཚལ་དང་བརླན་སའི་སྐྱེ་ཁམས་ཕན་འབྲས་ཐོབ་པར་ཁ་གསབ་སྟེར་བའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཡོད། མཁའ་དབུགས་དང་ཆུ། ས་གཤིན་སྦགས་བཙོག་གི་མགོ་ཁུངས་བཅོས་སྐྱོང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཡོངས་སུ་བཅོས་སྐྱོང་བྱས་ནས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་མངོན་གསལ་སྒོས་ལེགས་སྒྱུར་བྱུང་ཡོད།\n3. ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པར་དགེ་མཚན་དང་ཕན་ནུས་ཐོན་པ། ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི་གཞི་རྒྱ་ཧུར་ཐག་གིས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། འདོན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་དང་། ཁྲལ་འཕྲི་རིན་གཅོག་གི་ཤུགས་ཚད་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས་དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་ལེགས་པའི་སྒོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་། རྨང་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར359.5གཤམ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། “འཇུ་ལག་ཆུ་བོ་ཙོང་ཆུར་འདྲེན་པ”དང་ཙོང་ཆུའི་མ་ཡུར་བྱང་མའི་བཟོ་སྐྲུན། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྦུག་དྲ། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་གྱི་མ་ལམ། ཁྱུང་རི་མྱུར་ལམ་སོགས་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས། ནུས་ལྡན་གྱིས་མ་དངུལ་བཏང་བ་དེས་དཔལ་འབྱོར་འཕར་བར་གནད་འགག་རང་བཞིན་གྱི་བྱེད་ནུས་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད། ཐོན་ལས་རིགས་སྒྱུར་རིམ་སྤར་གྱི་ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར36.3གཤམ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། བཟོ་ལས་ཁེ་ལས་ཀྱི་རིགས་སྒྱུར་རིམ་སྤར་དང་ནུས་སྲི་འཛད་གྲོན། རེས་འཁོར་གྱིས་བཀོལ་སྤྱོད། ཁེ་ལས་ཀྱི་ལག་རྩལ་གསར་སྐྲུན། སྒུལ་ནུས་གསར་རྙིང་བརྗེ་སྒྱུར། རྒྱལ་དབང་ཁེ་ལས་དབུལ་སྒྲོལ་གོང་སྤེལ་སོགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། དཔལ་འབྱོར་འཕར་ས་གསར་བ་གསོ་སྐྱོང་དང་སྟོབས་ཆེན་དུ་བཏང་། ཚོང་ལས་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་ཐད་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར15གཤམ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། ཚོང་ཟོག་ཁོར་རྒྱུག་དང་ཕྱི་འབྲེལ་ཉོ་ཚོང་། འཁྱགས་སྦྲེལ་ཟོང་སྐྱེལ། མཐོ་སྒང་ཡུལ་སྐོར་སོགས་ཐོན་ལས་གསུམ་པ་སྤུས་ལེགས་སྐྱོན་བྲལ་ངང་གོང་དུ་འཕེལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲལ་འཕྲི་རིན་གཅོག་གི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ནན་མོ་བྱས་ཏེ། རིན་འཕར་དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་ཚབ་འཇོག་ཁྲལ་འབོར་ཕྱིར་སློག་གི་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབས་པ་དང་། ཆ་རྐྱེན་དང་འཚམ་པའི་ཁེ་ལས་ཆུང་བར་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཐོབ་ཁྲལ་ཕྱེད་ཀ་ཉུང་བསྡུ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྲལ་འབབ་ཆག་ཡང་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཐོག སྲིད་འཛིན་དོན་ལས་རང་བཞིན་གྱི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་བའི་རྣམ་གྲངས་གཉིས་བསྡུ་མཚམས་བཞག་པ་དང་། སྲིད་འཛིན་རང་བཞིན་གྱི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་བའི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་དང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩ་བསྡུ་བའི་ཚད་གཞི་ཇེ་དམའ་རུ་བཏང་ནས། ལོ་ཧྲིལ་བོར་ཚོང་ར་གཙོ་བོར་སྤྱི་བསྡོམས་ཁྲལ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར105.3ཆག་ཡང་ངམ་རྩ་ཆག་ཏུ་བཏང་ཡོད།\n4. དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་ཆུ་ཚད་བསྟུད་མར་ཇེ་མཐོར་བཏང་བ། མི་དམངས་ལྟེ་བ་ཡིན་པའི་གོང་འཕེལ་གྱི་བསམ་བློ་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ཏེ། དམངས་འཚོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཏོང་སྒོ་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས་དམངས་འཚོའི་དོན་དངོས་བཟོ་སྐྲུན་དོན་ཚན36ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཡོད། དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ལས་ཞུགས་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། གཙོ་གནད་ཚོགས་སྤྱིའི་ལས་ཞུགས་འགན་སྲུང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ངལ་རྩོལ་ནུས་རྩལ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཁེ་ལས་ཀྱི་ལས་རྐང་བརྟན་འཇགས་གཏོང་བ། ངལ་ལས་ཚོང་རྟགས་བསྐྲུན་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་པ་བརྒྱུད་ནས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ལས་ཞུགས་སྔར་བས་ཇེ་མང་དུ་བཏང་ཡོད། སློབ་གསོ་སྔོན་དུ་སྤེལ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྔོན་འགྲོ་སློབ་གསོའི་ལོ་གསུམ་འཆར་གཞིའི་འགུལ་སྐྱོད་ལག་བསྟར་དང་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་གྲྭའི་ཞན་ཆ་བསྒྱུར་བཀོད། མཐོ་འབྲིང་དཀྱུས་མའི་འགག་གཏོར་འཆར་གཞི། དེང་རབས་ལས་རིགས་སློབ་གསོའི་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས། མཐོ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡུས་དངོས་ཤུགས་མཐོར་འདེགས་སོགས་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཤིང། སློབ་གསོའི་རིམ་པ་སོ་སོའི་སློབ་མར་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་སློབ་མ་ཁྲི99ལ་ཕན་ཁེ་བསྐྲུན། བདེ་ཐང་གི་མཚོ་སྔོན་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། གསོ་སྨན་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་སྒྲིག་གཞི་བཅོས་སྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་དང“སྨན་གསུམ་མཉམ་འགུལ”གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས། སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་གི་རིན་སྤྲོད་བྱེད་སྟངས་བཅོས་སྒྱུར་ལ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་། གཞུང་བཙུགས་སྨན་ཁང་གི་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཕྱིའི་ནུས་ཤུགས་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་ཁུངས་དོན་ལས་སྡེ་ཚན་གྱི་མི་སྣའི་གཞི་རྩའི་གླ་ཕོགས་སྙོམ་སྒྲིག་སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་དང་ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོ་མི་སྣའི་རྒན་གསོའི་ཉེན་སྲུང་། མ་མཐའི་འཚོ་བའི་འགན་སྲུང་། གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་སོགས་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཇེ་མཐོར་བཏང་ཐོག སྡོད་ཁྱིམ་དང་སྡེ་གླིང་གི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཕྱི་ཚོད་ལྟའི་གྲུབ་འབྲས་བརྟན་སྲུང་དང་རྒྱ་ཆེར་བཏང་ནས་སྡོད་དམངས་ཀྱི་སྣ་མང་རང་བཞིན་གྱི་འདོད་བློ་བསྐངས་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡོད་ཁང་ཆ་རྐྱེན་བསྟུད་མར་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་ཏེ། སྡོད་ཁང་ཐབས་ཆག་ཁུལ་དུ་ཁང་པ་ཁྲི3.05སྒྱུར་བཀོད་དང་ཁང་པ་ཁྲི2ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང། ཞིང་སྡེའི་ཁང་བ་ཉེན་ཁ་ཅན་དང་རྙིང་བ་ཁྲི6སྒྱུར་བཀོད་བྱས་ཤིང་། མཐོ་སྒང་གི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་གྲོང་གསེབ300དང་མཛེས་པའི་གྲོང་རྡལ16འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། རིག་གནས་ལུས་རྩལ་ལས་དོན་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཏུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། རིག་གནས་ཐོན་ལས་ལས་གཞི་དང་གཞི་རིམ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་རིག་གནས་ཞབས་ཕྱི་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན། “ཁང་ལྔ”རིན་མེད་སྒོ་འབྱེད་དང་ལུས་རྩལ་ར་བ་ཆེ་གྲས་རིན་དམའ་སྒོས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྒོ་འབྱེད་པ། རིག་དངོས་དང་གཟུགས་འདས་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རྒྱུན་འཛིན་བཅས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་དང་། རིག་གནས་ལུས་རྩལ་ཡུལ་སྐོར་སོགས་བྱ་འགུལ་གལ་ཆེན་གྱི་རིགས་སྤེལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད།\n5. ནོར་ཁྲལ་སྒྲིག་གཞིའི་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། བཏོན་ཡོད་པའི་བཅོས་སྒྱུར་འཆར་གཞི་དོན་འཁྱོལ་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བཟུང་བའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་། མུ་མཐུད་དུ་ལམ་ལུགས་གསར་སྐྲུན་དང་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། བཅོས་སྒྱུར་བྱ་བའི་ཤུགས་ཚད་དང་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་སྲུང་འཛིན་སྒོས་བཅོས་སྒྱུར་བྱ་བའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་ཡོད། སྡེ་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་བྱེད་ཐབས་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་མོ་བྱས་པ། 2019ལོའི་སྔོན་རྩིས་སྒྲིག་བཟོ་འཛིན་ལུང་བྱས་ཏེ། ལས་གཞིའི་མཛོད་ཀྱི་དོ་དམ་དང་སྔོན་རྩིས་ལེགས་སྒྲིག་དང་སྙོམ་སྒྲིག། གཞི་རྩའི་འགྲོ་སྒོའི་སྔོན་རྩིས་སྒྲིག་བཟོ། སྤྱི་པའི་གྲོན་དངུལ་སྣ་རྐྱང་གི་དངུལ་ཚད་ཚད་གཞི། སྲིད་གཞུང་གི་ཉོ་སྒྲུབ་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་སོགས་ལམ་ལུགས་བྱེད་ཐབས་དང་བཀོལ་སྤྱོད་སྒྲིག་སྲོལ་བཅས་བཏོན་ནས། བཅོས་སྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱ་བ་ནན་མོར་བཟུང་ཡོད། སྔོན་རྩིས་སྒྲིག་བཟོ་བྱེད་ཐབས་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་ཏེ། བརྟན་ཅིང་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་རྩ་དོན་ལྟར། དཔག་རྩིས་བྱ་ཐུབ་པའི་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་དང་མ་དངུལ་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཚང་མ་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་དང་། “བྱ་བའི་ཚད”སྔོན་རྩིས་བྱེད་ཐབས་ཧུར་ཐག་གིས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་ཏེ། སྲིད་འཛིན་ལས་ཆོད་དང་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་ནུས་ཤུགས་གཞི་འཛིན་ས་བྱས་ཏེ་སྡེ་ཁག་གི་འགྲོ་སྒོའི་སྔོན་རྩིས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས། ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ཞིབ་ཚགས་ཅན་དང་དངོས་སྤྱོད་ཅན་དུ་བཏང་ནས། མ་དངུལ་བྱེ་བྲག་གི་ས་ཁུལ་དང་ལས་གཞིའི་སྟེང་དུ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་དོན་ཐོག་ཏུ་ཐོན་ཚད་ཇེ་མཐོར་བཏང་ཡོད། བསགས་ཡོད་པའི་མ་དངུལ་ཧུར་པོར་གཏོང་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་བ། སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང་དོན་འཁྱོལ་ཐུབ་པའི་དོ་དམ་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ནས། “གཙང་སེལ”འགུལ་སྐྱོད་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྤེལ་བ་དང་། བསགས་ཡོད་པའི་མ་དངུལ་ཧུར་པོར་གཏོང་བའི“མཐའ་མཇུག་གི་སྤྱི་ལེ་གཅིག”གི་འགག་རྩ་གཏོར་ནས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གཏན་འཁེལ་ཡོད་པའི་མ་དངུལ་ལས་གཞན། བསགས་ཡོད་པའི་མ་དངུལ་ལ་རིགས་དབྱེ་བ་དང་རིམ་པ་བཀར་ཏེ་ཕྱིར་བསྡུས་ཏེ། རིམ་པ་སོ་སོའི་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་ལོ་ཧྲིལ་བོར་ནོར་སྲིད་ཀྱི་བསགས་ཡོད་མ་དངུལ་རིམ་བསགས་ཀྱིས་སྒོར་དུང་ཕྱུར112ཕྱིར་བསྡུས་ཡོད་ལ། བསགས་ཡོད་པའི་མ་དངུལ་གྱི་གནད་དོན་ཞི་འཇགས་སུ་ཚད་ཅུང་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད། ལས་གཞིའི་མཛོད་བསྐྲུན་པར་ཤུགས་བསྣན་པ། ལས་གཞི་གྲབས་ཉར་བྱ་བ་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས། ལས་གཞི་གྲུབ་པ་དང་མཛོད་ཉར། འཁོར་སྐྱོད་ཀྱིས་དོ་དམ་སོགས་བྱ་བའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཙུགས་ནས། རིམ་པ་འབྱེད་ནས་འཛུགས་པ་དང་རིམ་པ་བཀར་ནས་དོ་དམ། འཁོར་སྐྱོད་ཀྱིས་གསར་སྒྱུར་བྱེད་པའི་སྡེ་ཚན་དང་སྡེ་ཁག ནོར་སྲིད་བཅས་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ལས་གཞི་མཛོད་བཙུགས་ཡོད། སྔོན་རྩིས་ནང་འགོད་དགོས་པའི་ལས་གཞི་ངེས་པར་དུ་ཐོག་མར་ལས་གཞིའི་མཛོད་དུ་བཅུག་ཅིང་། ལས་གཞི་གྲུབ་པའི་གཞི་འཛིན་ས་འདང་ངེས་དང་ལག་བསྟར་གྱི་དུས་ཡུན་གསལ་ཐག་ཆོད་པ། ལུགས་མཐུན་གྱི་སྔོན་རྩིས་དགོས་མཁོ་དང་དཔྱད་འཇོག་ཐུབ་པའི་ལས་ཕྱོད་དམིགས་འབེན་བཅས་ཡོད་པ་ལས། ལས་གཞིའི་མཛོད་དུ་བཅུག་མེད་པ་གཅིག་ལའང་སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་མེད། ནོར་སྲིད་ཀྱི་དོན་གཅོད་དབང་ཆ་དང་འགྲོ་སྒོའི་འགན་འཁྲི་དབྱེ་གཅོད་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཕྱིའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ནོར་སྲིད་ཀྱི་དོན་གཅོད་དབང་ཆ་དང་འགྲོ་སྒོའི་འགན་འཁྲི་དབྱེ་གཅོད་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ལག་བསྟར་འཆར་གཞི་བཏོན་ནས། རིམ་པ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གི་ནོར་ཤུགས་དང་དོན་དབང་འགྲོ་སྒོ་དོ་མཉམ་པའི་མ་དངུལ་འགན་བགོས་རྐྱེན་སྲོལ་གཟུགས་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། རིམ་པ་སོ་སོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་སྔར་ལས་ལེགས་པའི་སྒོ་ནས་འགན་འཁྲི་ལག་ཏུ་བསྟར་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་དུ་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་སྐོར་གྱི་དཀར་ཆག་རྩིས་ཐོ་དཔར་འགྲེམས་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྡེ་ཁག་གིས་འགན་སྒྲུབ་བྱ་སྤྱོད་མཐུན་སྦྱོར་བྱས་ཤིང་། ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་བྱེད་པའི་བཀོད་སྒྲིག་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་བ་དང་། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འགྲོ་སྒོ་དང་ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་བྱེད་པའི་དབྱེ་མཚམས་ཡང་དག་སྒོས་བཅད་དེ། ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་དུ་ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་བྱེད་པའི་མ་ལག་སྔར་བས་འཐུས་ཚང་དུ་བཙུགས་ཡོད། ཁྲལ་ལུགས་བཅོས་སྒྱུར་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། དུས་ལྟར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུ་མགོ་བརྩམས་པ་དང། བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་སོགས་ལས་རིགས་ཀྱི་རིན་འཕར་ཁྲལ་གྱི་ཁྲལ་ཚད་ཇེ་དམའ་རུ་བཏང་ལ། མི་སྒེར་གྱི་ཐོབ་ཁྲལ་བསྡུ་མཚམས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད།\n6. ནོར་སྲིད་ལ་དོ་དམ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་བསྟུད་མར་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་བ། ལམ་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ལག་བསྟར་ནན་མོར་བཟུང་སྟེ། ཁྲིམས་ལྟར་ནོར་གཉེར་ནན་བཟུང་དང་ནོར་སྲིད་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་དང་སྤྱི་པའི་རྒྱུ་ནོར་ངེས་པ་དོན་གྱིས་དོ་དམ་ལེགས་པོ་དང་བཀོལ་སྤྱོད་ལེགས་པོ་བྱས་ཡོད། སྔོན་རྩིས་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ལས་ཕྱོད་དམིགས་འབེན་ཡོངས་འགྲུབ་དེ་སྡེ་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་ལས་གཞིའི་འགྲོ་སྒོ་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པར་བྱས་པ་དང་། སྡེ་ཁག་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་འགྲོ་སྒོའི་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ཚོད་ལྟའི་གནས་དངོས་སུ་མགོ་བརྩམས་ཏེ། གཙོ་གནད་ལས་གཞིའི་ལས་ཕྱོད་འཁོར་སྐྱོད་ལ་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་བྱས། ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་གྱི་ནོར་སྲིད་དོ་དམ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྡེ་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་ཕྱོགས་བསྡུས་ལས་ཕྱོད་ལ་དཔྱད་འཇོག་བྱེད་པའི་དམིགས་ཚད་མ་ལག་སྔར་བས་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་པས། བྱ་བ་དངོས་དང་སྦྲེལ་མཐུད་ཀྱི་ཚད་དང་དམིགས་གཏད་རང་བཞིན་དེ་བས་ཇེ་མཐོར་སོང་། གཙོ་གནད་ཆེད་སྤྱོད་འགྲོ་སྒོའི་ལས་ཕྱོད་དཔྱད་འཇོག་གི་ཁྱབ་རྒྱ་སྔར་བས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། འབྲེལ་ཡོད་ལས་གཞི45དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར288ལ་ལས་ཕྱོད་དཔྱད་འཇོག་བྱས། ལས་ཕྱོད་ཆ་འཕྲིན་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ལས་ཕྱོད་དམིགས་འབེན་དང་གཙོ་གནད་ཆེད་སྤྱོད་ལས་ཕྱོད་དཔྱད་འཇོག་གི་མཇུག་འབྲས་དེ་སོ་སོར་སྔོན་རྩིས་དང་ངེས་རྩིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཉམ་དུ་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཡོད། སྔོན་རྩིས་ཆ་འཕྲིན་ཡོངས་བསྒྲགས་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ལམ་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་དོན་འཁྱོལ་འཛིན་པ་མཉམ་གཉེར་བྱ་རྒྱུར་གཙིགས་འཛིན་བྱས་ནས། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྡེ་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་ཆ་འཕྲིན་ཡོངས་བསྒྲགས་མ་དཔེ་གཏན་འཁེབས་བྱས་ཏེ། ལོ་ཧྲིལ་བོར་ཞིང་ཆེན་ནོར་སྲིད་སྡེ་ཁག་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྔོན་རྩིས་སྡེ་ཁག་གི་ལས་སྒྲུབ་མི་སྣར་གསོ་སྦྱོང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གཉིས་ལ་བསྡུ་བ་དང་། དུས་ངེས་གཏན་སྒོས་འཐེན་ཞིབ་དང་དཔྱད་ཞིབ་ལྟ་སྐུལ་བྱས་ནས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་དང་སྡེ་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་དང་ངེས་རྩིས་ཀྱི་སྙན་ཞུ་དང་འབྲེལ་ཡོད་རེའུ་མིག་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པར་མ་ཟད། འགྲེལ་བའི་གསལ་བཤད་ཀྱང་ཟུར་དུ་བཀོད་ཡོད། སྔོན་རྩིས་དང་ངེས་རྩིས་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱ་བར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་དཔྱད་འཇོག་བྱས་པའི་ཨང་རིམ་དེ་ལས་ལོ་སྔོན་མ་ལས་ཨང་གནས14ཡར་འཕར་ཡོད། ཁ་ཚད་ཡོངས་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་དོན་འཁྱོལ་ནན་མོ་བྱས་ཏེ། སྔོན་རྩིས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པའི་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་། རིགས་སོ་སོའི་ནོར་སྲིད་ཀྱི་སྡེབ་གསོག་མ་དངུལ་དེ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་དབང་མ་རྩའི་སྔོན་རྩིས་དེ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་པའི་བསྡུར་ཚད25%ཇེ་མཐོར་བཏང་ཡོད། ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་སྐོར་གྱི་ལེགས་སྒྱུར་བསམ་འཆར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། གཙོ་གནད་འགྲོ་སྒོའི་མཐུད་སྦྲེལ་རྐྱེན་སྲོལ་ཚད་ལྡན་གཙང་སེལ་བྱས་པ་དང་། སྔོན་རྩིས་རྗེས་སྣོན་བྱེད་པའི་དོན་ཚན་ཚོད་འཛིན་ནན་མོ་བྱས་ཏེ། སྤྱིར་བཏང་གི་འགྲོ་སྒོ་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཇེ་ཉུང་དུ་བཏང་ལ། “གཞུང་གསུམ་གྲོན་དངུལ”ལོ་སྔོན་མ་དང་བསྡུར་ན3.8%ཇེ་དམའ་རུ་བཏང་ཡོད། རྒྱལ་དབང་མ་རྩའི་དོ་དམ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྲིད་འཛིན་དོན་ལས་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་དབང་མ་རྩར་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ལ་རྒྱལ་དབང་མ་རྩའི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྙན་ཞུ་དང་དངུལ་ལོར་ཁེ་ལས་ཀྱི་རྒྱལ་དབང་མ་རྩའི་ཆེད་དོན་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཡོད། ཧུར་ཐག་ནུས་ལྡན་སྒོས་ནོར་སྲིད་ལྟ་སྐུལ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། རྩིས་གཉེར་ལྟ་སྐུལ་དང་སྔོན་རྩིས་དང་ངེས་རྩིས་ཡོངས་བསྒྲགས་སོགས་ཀྱི་ཞིབ་བཤེར་དང“མཛོད་ཁང་ཆུང་བ”ཆེད་དོན་བཅོས་སྐྱོང་ནན་ཏན་སྒོས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས། ཁྲིམས་སྲོལ་སྒྲིག་སྲོལ་ལྟར་ངོ་བོ་གཏན་འཁེལ་སྒོས་ཐག་གཅོད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ནོར་སྲིད་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལ་དངོས་གནས་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ་དང་། མ་དངུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་ལ་འགན་སྲུང་ཐོབ་ཡོད།\nའཐུས་མི་རྣམ་པ། འདས་ཟིན་པའི་ལོ་གཅིག་ནང་དུ། བཅོས་སྒྱུར་གྱི་བླང་བྱ་གསར་བ་དང་གནས་བབ་གསར་བར་བལྟོས་བཅས་ཀྱིས་ནོར་སྲིད་བྱ་བར་སྔར་བཞིན་དཀའ་ཁག་དང་མི་འདང་སའང་ཡོད་པ་ང་ཚོས་གསལ་བོར་མཐོང་ཡོད་ལ། གཙོ་བོ་ནི། དཔལ་འབྱོར་མར་ཆག་པ་དང་དཔྱ་ཁྲལ་འཕྲི་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་དབང་གིས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིའི་ནོར་ཤུགས་འཕར་ཚད་དལ་ལ། དེས་ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི་གཞི་རྒྱ་བརྟན་འཇགས་ངང་འཕར་བར་བཀག་རྒྱ་བཟོས་ཡོད། དམངས་འཚོ་དང་བུན་སྐྱེད་སྤྲོད་པ་སོགས་ཅིས་ཀྱང་གཏང་དགོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་འཕར་ཚད་མགྱོགས་དྲགས་པའི་ཁར་ནོར་སྲིད་འགན་སྲུང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་མུ་མཐུད་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པ་དང་། ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་ཁག་ཅིག་གཏན་འཇགས་ཅན་དུ་གྱུར་བས་གཏོང་ཡོང་གི་འགལ་བ་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་རེད། འགྲན་རྩོད་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བཏང་བ་ཅུང་མང་ལ། དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་ནང་དུ་ནོར་སྲིད་ཀྱི་གཏོང་སྒོར་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ནས་ཁེ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲོ་བ་ལ་དཀའ་ཁག་ངེས་ཅན་ལྡན་པ་རེད། ཚད་གཞི་ཇེ་མཐོར་བཏང་བའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་གི་ཐེབས་རྩ་ཁག་ཅིག་གིས་ལོ་དེའི་ཡོང་འབབ་ཡིས་འགྲོ་སྒོ་ཟིན་མེད་པས། ནོར་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་ལ་ཤུགས་ཆེན་ཐེབས་ཡོད། འགྲོ་སྒོའི་དོ་དམ་ད་དུང་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས་ལ། སྔོན་རྩིས་ལས་བསྟར་ཚད་ཅུང་དལ་བ་དང་། མ་དངུལ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ད་དུང་སྔར་བས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། གནད་དོན་འདི་དག་ལ་ང་ཚོས་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་བྱས་ཏེ། ཤུགས་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་ཐབས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ།\n2019ལོར་རང་རྒྱལ་གྱི་གོང་འཕེལ་དེ་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་གོ་སྐབས་གལ་ཆེན་ཏུ་སྔར་བཞིན་གནས་ཡོད་པར་མ་ཟད་ད་དུང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་སྲིད་ལ། དཔལ་འབྱོར་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་བའི་གཞི་རྩའི་རྣམ་པར་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་མེད་པས། ནོར་སྲིད་ཀྱི་གཏོང་ཡོང་བརྟན་འཇགས་ངང་འཕར་བར་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་པོ་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་གོང་འཕེལ་ཐད་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁོར་ཡུག་དང་རྒྱལ་ནང་གི་ཆ་རྐྱེན་དག་ལ་རྙོག་འཛིང་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ལ། དཔལ་འབྱོར་ཐད་མར་ཆག་པའི་གནོན་ཤུགས་དང་འཕྲད་ཡོད་ཅིང། གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་ཁག་ཅིག་གི་ཉེན་ཁའི་གནོན་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རང་ཞིང་ཆེན་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གནས་བབ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་མཐུན་ལ། བརྟན་འཇགས་མིན་པ་དང་ངེས་གཏན་མེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁག་ཅིག་གིས2019ལོའི་ནོར་སྲིད་གཏོང་ཡོང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅུང་ཆེན་པོ་ཐེབས་སྲིད་པ་རེད།\nགཅིག་ནི་ས་གནས་ཡོང་སྒོ་ལ་ཁྲལ་འཕྲིའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བཀག་རྒྱ་ཅུང་ཆེན་པོ་ཐེབས་སྲིད་པ། ཀྲུང་དབྱང་དཔལ་འབྱོར་བྱ་བའི་ཚོགས་འདུ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ནོར་སྲིད་བྱ་བའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བརྡ་རྟགས་ལས། 2019ལོར་ཀྲུང་དབྱང་གིས་སྔར་ལས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁྲལ་འཕྲི་རིན་གཅོག་གི་སྲིད་ཇུས་འདོན་གྲབས་ཡོད་པ་དེས། ནོར་སྲིད་ཡོང་སྒོ་འཕར་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཅུང་ཆེན་པོ་བཟོ་སྲིད། རིན་འཕར་དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་ཐད་ནས། འོས་འཚམ་གྱིས་རིན་འཕར་དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་ཁྲལ་ཚད་ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་བ་དང། གཞི་རྒྱ་ཆུང་བའི་ཁྲལ་འཇལ་མཁན་ནས་བསྡུ་མགོ་རྩོམ་མཚམས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང། རིམ་བཞིན་རིན་འཕར་དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་ཚབ་འཇོག་ཁྲལ་སློག་ལམ་ལུགས་རིམ་བཞིན་འཛུགས་རྒྱུ་རེད། ཁེ་ལས་ཀྱི་ཐོབ་ཁྲལ་གྱི་ཐད་ནས། ཁེ་ལས་ཆུང་གྲས་དང་ཚན་རྩལ་རྣམ་པའི་གསར་སྐྲུན་ཁེ་ལས་ལ་གཟིགས་སྐྱོང་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲལ་བསྡུ་ཉུང་འཕྲི་རྩ་ཆག་གཏང་རྒྱུ་རེད། མི་སྒེར་གྱི་ཐོབ་ཁྲལ་གྱི་ཐད་ནས། ཆེད་དོན་དོན་ཚན6གི་ཟུར་སྣོན་འཕྲི་བའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ཁྲལ་འཕྲི་ཚད་དང་ཁྱབ་རྒྱ་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་ཆེར་གཏང་རྒྱུ་རེད། དེ་ལས་གཞན། ཞིང་ཆེན་ནང་གི་གཙོ་གནད་ཁེ་ལས་ཁག་ཅིག་གིས་ཚོང་གཉེར་དཀའ་ཁག་གི་དབང་གིས་ཁྲལ་འཇལ་དུས་འགྱངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བསྟུད་མར་བྱུང་བས། དེས་ཀྱི་ཁྲལ་བསྡུ་ཡོང་སྒོ་འཕར་བར་ཤུགས་རྐྱེན་བཟོས་ཡོད། རང་རེའི་ཞིང་ཆེན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་གཞི་ཆུང་ལ་ཁེ་ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆུང་བས། ཁྲལ་རིགས་གཙོ་བོ་ཉུང་བསྡུ་བྱས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་དེར་ཐབས་ལམ་གཞན་དག་བརྒྱུད་ནས་ཁ་གསབ་བྱེད་ཁག་པོ་ཡོད། གལ་ཏེ2019ལོར་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁྲལ་འཕྲི་ཤུགས་ཚད་ང་ཚོའི་སྔོན་དཔག་ལས་ཆེས་ཆེར་བརྒལ་ན། ཡོང་སྒོའི་སྔོན་རྩིས་ལ་བབ་མཐུན་གྱིས་སྙོམ་སྒྲིག་བྱ་དགོས།\nགཉིས་ནི་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པའི་དཀའ་ཁག་ཇེ་ཆེར་སོང་བ། 2019ལོར་ཁྲལ་འཕྲིའི་ཤུགས་ཚད་ཇེ་ཆེར་བཏང་ན། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཡོང་སྒོ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་དང་། ས་གནས་ཀྱི་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་འཕར་ཚད་ལ་ཚད་བཀག་ཡོད་ལ། རང་རེའི་ཞིང་ཆེན་གྱིས་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པའི་དཀའ་ཁག་སྔར་བས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ཡོད།\nགསུམ་ནི་ནོར་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་སྒོའི་དགོས་མཁོ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ། རང་རེའི་ཞིང་ཆེན་ནི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བའི་གནད་འགག་གི་དུས་རིམ་ལ་འཁེལ་ཡོད་པས། འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་ཞན་ཆ་ཁ་གསབ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གོང་སྤེལ་འཐབ་ཇུས་སུ་འཇུག་པ་བཅས་ལ་ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཤུགས་དང་ལྡན་པའི་རོགས་སྐྱོར་དགོས། དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང། གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”“ཞིན་བོད་བརྟན་སྲུང”། འགྲིམ་འགྲུལ། ཆུ་བེད་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་མ་ཟད། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་དང་སློབ་གསོ། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་སོགས་དམངས་འཚོའི་ལས་དོན་གྱི་ཞན་ཆ་བཅས་ཚང་མའི་ཐད་ལ་ནོར་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་སྒོ་འོས་འཚམ་གྱིས་འཕར་བ་སྲུང་འཛིན་བྱ་དགོས་པ་རེད། “གླ་ཕོགས་འགན་སྲུང་དང་འཁོར་སྐྱོད་འགན་སྲུང་། དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང”སོགས་ཅིས་ཀྱང་གཏང་དགོས་པའི་འགྲོ་སྒོའི་གནོན་ཤུགས་ཀྱང་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།\nབཞི་ནི་བུན་འཇལ་སྐྱེད་སྤྲོད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་མངོན་གསལ་ཡིན་པ། 2018ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་ལྷག་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1763(སྤྱིར་བཏང་གི་བུ་ལོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར1463དང་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར300)ཡོད་པ་དང་། 2019ལོར་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་འཇལ་དགོས་པའི་མ་སྐྱེད་སྒོར་དུང་ཕྱུར192.7(མ་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར128.3དང་སྐྱེད་ཀ་སྒོར་དུང་ཕྱུར64.4)ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པར་སྒོར་དུང་ཕྱུར148.7(སྤྱིར་བཏང་གི་བུན་འཛིན་མ་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར91.8ཡོད་ཅིང་། དེ་བུན་གསར་བླངས་ནས་བུན་རྙིང་སྤྲད་ཆོག་པ་དང་། སྐྱེད་ཀ་དང་འགྲེམས་སྤེལ་རིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར56.9སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ནོར་ཤུགས་ཀྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་དགོས)ཡོད། དེ་ལས་གཞན། སྲིད་གཞུང་གི་མངོན་མིན་བུ་ལོན་འཇལ་བར་ད་དུང་མ་དངུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་དགོས།\nམདུན་དུ་ལྷགས་པའི་ནོར་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་བབ་གཞིར་བཟུང་སྟེ། 2019ལོའི་སྔོན་རྩིས་སྒྲིག་བཟོའི་མཛུབ་སྟོན་བསམ་བློ་ནི། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་སྟོན་དུ་བཟུང་སྟེ། ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་ཇུས་ཆོད་བཀོད་སྒྲིག་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང་། ཏང་གིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མགོ་ཁྲིད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། བརྟན་བརླིང་ཁྲོད་ཡར་ཐོན་བརྩོན་པའི་བྱ་བ་སྤྱིའི་མདོ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང། གསར་སྐྲུན་དང་མཐུན་སྦྱོར། ལྗང་མདོག སྒོ་འབྱེད། མཉམ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་གོང་འཕེལ་འདུ་ཤེས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཐོག རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་གཙོ་བོའི་འགྱུར་ལྡོག་དེ་མཚོ་སྔོན་དུ་དངོས་སུ་མངོན་པར་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ། “འཐབ་ཇུས་བཞི་ཅན་ལྔ”དང“སྔོན་འགྲོ་གཅིག་དང་སྤུས་ལེགས་གཉིས”ཀྱི་འཐབ་ཇུས་དེ་ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་དང་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་མ་དངུལ་བཀོད་སྒྲིག་གི་གཞི་འཛིན་ས་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་དང་། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་དང“བརྟན་བརླིང་དྲུག”གི་བྱ་བའི་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ། ལྗང་མདོག་གོང་སྤེལ་གྱི་རྣམ་པ་བསྐྲུན་པར་དམིགས་ནས། འདོན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་དེ་བྱེད་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་སྒོས་དགེ་མཚན་དང་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་དང་། ཁྲལ་འཕྲི་རིན་གཅོག་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཏེ། ངེས་པ་དོན་གྱིས་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཁུར་བོ་ཡང་དུ་གཏང་དགོས། ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་སྔར་བས་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་ཏེ། “འགག་གཏོར་གཡུལ་འཐབ་ཆེན་པོ་གསུམ”ལེགས་པར་བརྒྱག་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས་ལ། ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་གནད་ལ་འཁེལ་ཚད་དང་ནུས་ཐོན་རང་བཞིན་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས།“གྲོན་ཆུང་སྒོས་འཚོ་བ་རོལ་བའི”བསམ་བློ་བརྟན་པོར་བཅངས་ནས། སྤྱིར་བཏང་རང་བཞིན་གྱི་འགྲོ་སྒོར་ཚོད་འཛིན་ནན་མོ་བྱ་དགོས་ལ། གཞི་རྩ་འགན་སྲུང་དང་གཙོ་གནད་འགན་སྲུང་། ཞན་ཆ་ཁ་གསབ་བཅས་སྔོན་ལ་བྱ་དགོས། ནོར་ཁྲལ་སྒྲིག་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་མུ་མཐུད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས། དེང་རབས་ནོར་སྲིད་ལམ་ལུགས་མགྱོགས་པོར་བསྐྲུན་པ་དང་། སྔོན་རྩིས་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དང་། ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ཇེ་མཐོར་གཏང་དགོས། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། མངོན་མིན་བུ་ལོན་གྱི་ཉེན་ཁ་ཧུར་ཐག་གིས་འགོག་ཟོན་བྱས་ཐོག ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་རྩ་བ་ནས་སྔོན་འགོག་དང་གཙང་སེལ་བྱས་ནས་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་བསྟུད་མར་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།\n(གཅིག) ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་དམིགས་སར་སླེབས་ཚད་མཐོར་འདེགས་ཚད་མཐོན་པོར་གཏང་དགོས། རང་རེའི་ཞིང་ཆེན་གྱི་ནོར་སྲིད་འགྲོ་སྒོའི80%ཡན་ནི་ཀྲུང་དབྱང་གི་རོགས་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་གྱི་གཞི་རྒྱ་གཏན་འཁེལ་བྱ་དཀའ་བས། འདས་ཟིན་པའི་ལོ་འཁོར་དག་གི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་གི་ནོར་ཤུགས་གཙོ་བོ་ནི་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་དང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འཇགས་རོགས་དངུལ་ཉུང་ཙམ་གཙོ་བོར་བྱས་པ་དང་། དེར་བསྟུན་ཏེ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་འགྲོ་སྒོའི་གཞི་རྒྱ་ཆུང་བ་དང་སྔོན་རྩིས་ཡོངས་སུ་དམིགས་སར་སླེབས་ཚད་ཅུང་དམའ་བ་རེད། 2015ལོར་སྔོན་རྩིས་བཅའ་ཁྲིམས་གསར་བ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་ནས་བཟུང་། ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་དམིགས་སར་སླེབས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་སྔོན་རྩིས་སྒྲིག་བཟོ་ཞིབ་ཚགས་སུ་གཏོང་བ། སྔོན་རྩིས་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་ཇེ་དམ་དུ་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་སྔར་ལས་མཐོ་བའི་བླང་བྱ་གསར་བ་བཏོན། ཉེ་བའི་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ། ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་མ་དངུལ་སྔོན་སྤྲོད་བྱེད་པའི་གཞི་རྒྱ་མུ་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། སྔོན་སྤྲོད་བྱས་པའི་བསྡུར་ཚད་ལོ་ཧྲིལ་བོའི80%ལ་སླེབས་ཡོད་ལ། དེས་ས་གནས་ཀྱི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་དམིགས་སར་སླེབས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བར་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་པོ་བསྐྲུན་ཡོད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་ཚོས2019ལོའི་སྔོན་རྩིས་སྒྲིག་བཟོ་བྱེད་སྐབས། ཧུར་ཐག་བརྟན་བརླིང་གི་རྩ་དོན་གཞིར་བཟུང་ནས། 2018ལོར་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་སྔོན་སྤྲོད་བྱས་པའི2019ལོའི་རོགས་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྦྲེལ་ཏེ། ཀྲུང་དབྱང་གིས་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་གཞི་རྒྱར་བྱེད་སྲིད་པའི་ལུགས་མཐུན་གྱིས་དཔག་རྩིས་བྱས་ཡོད(2018ལོར་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གྲངས་འབོར་གྱི96%ལྟར་དཔག་རྩིས་བྱས་པ)། དེའི་སྟེང་དུ2018ལོ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྡེ་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་སྒྲིག་བཟོའི་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། ལས་གཞིའི་མཛོད་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་ནས་ཐོད་བརྒལ་ངེས་ཅན་བྱུང་ཡོད་ལ། སྔོན་རྩིས་ཞིབ་ཚགས་སུ་བཟོ་བར་རྨང་གཞི་བཏིང་བ་དང་། ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་དམིགས་སར་སླེབས་ཚད་ཇེ་མཐོར་ཚད་མཐོན་པོ་སོང་ཡོད། སྔོན་རྩིས་ཀྱི་གཞི་གྲངས་སྟེང་མངོན་པ་ལྟར་ན། 2019ལོའི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་གཏོང་ཡོང་བཀོད་སྒྲིག་ལོ་སྔོན་མའི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ལས་འཕར་སྣོན་ཅུང་ཚད་མཐོན་པོ་བྱུང་ཡོད། འདི་ལས་ལོ་ཧྲིལ་བོའི་ནོར་ཤུགས་ཚད་མཐོན་པོར་འཕར་བ་མཚོན་མི་ཐུབ་ལ། ལོ་སྔོན་མ་དག་ཏུ་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ཁྲོད་དུ། ཀྲུང་དབྱང་གི་རྗེས་བསྣན་བཀོད་སྒྲིག་གི་ནོར་ཤུགས་དེ་སྔོན་ལ་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་འཆར་འགོད་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པས་ཡིན། འདི་ལྟར་བྱས་ན། གཅིག་ནས་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་སྒྲིག་བཟོ་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་སྟེ་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་ཞིབ་བཤེར་དང་རྩིས་བཤེར་ལྟ་སྐུལ་ལ་སྟབས་བདེ་བཟོས་ཡོད། གཉིས་ནས་ལག་བསྟར་ཁྲོད་ཀྱི་རྗེས་སྣོན་དོན་ཚན་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་བར་ཕན་པ་དང་། སྔོན་རྩིས་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་བཙན་པོ་དང་གཟབ་ནན་རང་བཞིན་མངོན་པར་བྱས་ཡོད། གསུམ་ནས་སྡེ་ཁག་གིས་མ་དངུལ་སྔ་མོ་ནས་བྱེ་བྲག་གི་ལས་གཞིའི་སྟེང་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་འགྲོ་སྒོའི་ལས་ཆོད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།\n(གཉིས) སྔོན་སྤྲོད་བྱས་པའི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུན་འཛིན་དེ་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ཁྲོད་དུ་འཇུག་པ། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཇུས་ཆོད་བཀོད་སྒྲིག་དོན་འཁྱོལ་མཐར་ཕྱིན་དང་། བུ་ལོན་གཏོང་བ་དང་བུན་འཛིན་མ་དངུལ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་བཀོལ་བའི་བྱ་བ་སྔ་མོ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ། གཙོ་གནད་ལས་གཞིའི་མ་དངུལ་གྱི་དགོས་མཁོ་འགན་སྲུང་བྱ་ཆེད། 2018ལོའི་ཟླ12པའི་ཚེས29ཉིན་ལ་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བདུན་པའི་སྟེང་སྲིད་གཞུང་གི་གསར་བསྣན་བུན་འཛིན་བཅད་གྲངས་སྔོན་སྤྲོད་བྱེད་དབང་སྟེར་བའི་གྲོས་གཞི་ལ་གྲོས་ཞིབ་བྱས་ནས་གྲོས་མཆན་བྱུང་བས། 2019ལོ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཞིང་ཆེན་སོ་སོའི་ནོར་སྲིད་སྡེ་ཁག་གི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་སྔོན་སྤྲོད་བྱས་པའི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་གསར་འཕར་བུ་ལོན་བཅད་གྲངས་དེ་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ནང་བཅུག་སྟེ། ཞིང་ཆེན་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་ཞིབ་བཤེར་ཆོག་མཆན་འགོད་པར་སྙན་ཞུ་འབུལ་ཆོག དེར་བསྟེན་ང་ཚོས་ནོར་སྲིད་པུའུ་ཡིས་རང་རེའི་ཞིང་ཆེན་ལ་སྔོན་སྤྲོད་བྱས་པའི་སྲིད་གཞུང་གི་གསར་བསྣན་བུ་ལོན་བཅད་གྲངས་སྒོར་དུང་ཕྱུར178དེ2019ལོའི་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྔོན་རྩིས་ཁྲོད(དེའི་ཁྲོད་དུ། སྤྱིར་བཏང་གི་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར150དང་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར28ཡོད)བཅུག་སྟེ་ཡོངས་རྫོགས་མ་རྩ་རང་བཞིན་དང་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་ལས་གཞིའི་འགྲོ་སྒོར་བཀོལ་རྒྱུ་ཡིན།\n(གསུམ) 2019ལོའི་གཏོང་ཡོང་བཀོད་སྒྲིག་གི་རྩ་དོན། གཅིག་ནི་ཧུར་ཐག་བརྟན་བརླིང་གིས་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་སྒོའི་སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་དགོས། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་དང་ཚན་རིག་གིས་སྔོན་དཔག་བྱས་ཏེ། ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་འཕར་ཚད་དེ་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གསར་བ་དང་འཚམ་པའི་སྒོ་ནས་ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་དང་མཐུད་སྦྲེལ་བྱ་དགོས་ལ། ཁྲལ་འཕྲི་རིན་གཅོག་སྲིད་ཇུས་སོགས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བསམ་གཞིགས་གང་ལེགས་གཏང་དགོས། གཉིས་ནི་ཀྲུང་དབྱང་གི་རོགས་སྐྱོར་ཡོང་སྒོ་ལུགས་མཐུན་གྱིས་དཔག་རྩིས་བྱ་དགོས། 2018ལོར་ལག་བསྟར་དང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་སྔོན་སྤྲོད་བྱས་པའི2019ལོའི་རོགས་སྐྱོར་མ་དངུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་སྦྲེལ་ནས། ཀྲུང་དབྱང་གི་རོགས་སྐྱོར་མ་དངུལ་ལུགས་མཐུན་གྱིས་དཔག་རྩིས་བྱས་ཐོག། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུན་འཛིན་གྲངས་བཅད་ཤུགས་ཆེན་པོས་བརྩོན་ལེན་སྒོས་ལོ་མགོའི་ནོར་ཤུགས་གཞི་རྒྱ་ཧུར་ཐག་གིས་ཆེ་རུ་བཟོ་དགོས། གསུམ་ནི“གྲོན་ཆུང་སྒོས་འཚོ་བ་རོལ་བའི”བསམ་བློ་བརྟན་པོར་བཅངས་དགོས། ཅིས་ཀྱང་གཏང་དགོས་པའི་འགྲོ་སྒོ་དང་གཙོ་གནད་ལས་གཞིའི་འགྲོ་སྒོ་ལས་གཞན། འགྲོ་སྒོ་གཞན་པ་མཐའ་དག2018ལོར་ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་པའི་གྲངས་འབོར་གྱི5%ཡི་བསྡུར་ཚད་ལས་མི་དམའ་བ་ལྟར་ཉུང་འཕྲི་བྱ་དགོས། བཞི་ནི་དམངས་འཚོའི་ཞན་ཆ་ཧུར་ཐག་གིས་ཁ་གསབ་བྱ་དགོས། གཞི་རྩའི་དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་སྔོན་ལ་བྱས་ཏེ། དམངས་འཚོའི་དམིགས་ཚད་སྙོམ་སྒྲིག་གི་ཚད་ལུགས་མཐུན་སྒོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང་། དམངས་འཚོའི་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཞན་ཆ་ཁ་གསབ་པའི་ཐད་ལ་མ་དངུལ་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས། ལྔ་ནི་འཐབ་ཇུས་གལ་ཆེན་དོན་འཁྱོལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། “སྔོན་འགྲོ་གཅིག་དང་སྤུས་ལེགས་གཉིས”ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་ནས། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་གྱི་འཐབ་ཇུས་ཐད་ལ་མ་དངུལ་གཏོང་ཚད་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ས་ཁོངས་མཐུན་སྦྱོར་གོང་སྤེལ་གྱི་འཐབ་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། དྲུག་ནི“འགག་གཏོར་གཡུལ་འཐབ་ཆེན་པོ་གསུམ”ལ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ཐོན་ཁུངས་ཕྱོགས་བསྡུས་སྒོས་དབུལ་ཐར་འགག་གཏོར་གཡུལ་འཐབ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པ་དང་། སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་མ་དངུལ་གཏོང་ཚད་ཇེ་མང་དུ་གཏང་དགོས། བདུན་ནི་ཐོན་ལས་གོང་དུ་སྤེལ་སྟངས་བསྒྱུར་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། སྲིད་གཞུང་དང་ཚོང་རའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བྱས་ཏེ། ཐད་ཀར་མ་དངུལ་གཏོང་ཚད་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཐད་ཀར་མ་དངུལ་གཏོང་བ་ནས་གཞན་བརྒྱུད་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པར་བསྒྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག། ད་སྔ་བཙུགས་ཟིན་པའི་ཐོན་ལས་ཐེབས་རྩ་བསྡུ་རུབ་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་ཏེ། ཐེབས་རྩའི་སྣེ་འཁྲིད་བྱེད་ནུས་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱ་དགོས། བརྒྱད་ནི་ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་ཀྱི་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་གཏང་དགོས། རྫོང་རིམ་པའི་གཞི་རྩའི་ནོར་ཤུགས་འགན་སྲུང་བྱེད་པར་ཞིང་ཆེན་རིམ་པས་འགྲོ་སྒོ་གཏོང་བའི་འགན་འཁྲི་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་དང་ནོར་ཤུགས་སྙོམ་སྒྲིག་གི་ཤུགས་ཚད་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས།\n(བཞི) 2019ལོའི་ཡོང་སྒོ་དང་འགྲོ་སྒོའི་བཀོད་སྒྲིག་གི་གནས་ཚུལ། སྔོན་རྩིས་སྒྲིག་བཟོའི་བླང་བྱ་དང་འགྲོ་སྒོ་སྐོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་ལྟར། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་དང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་དང། རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་སྔོན་རྩིས། སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་བཅས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར།\n(1) ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ལོ་མགོའི་སྤྱིའི་ནོར་ཤུགས་སྒོར་དུང་ཕྱུར1841.9ཡོད་པ་དང། ལོ་སྔོན་མའི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ལས36.8%འཕར། དེའི་ནང་དུ་ས་གནས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར292.4བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ཅིང་ལོ་སྔོན་མའི་ལག་བསྟར་ཚད་ལས7%འཕར། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1182.8ཡོད་ལ། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་གསར་བསྣན་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར150ཡོད་པ་དང། སྔོན་རྩིས་བརྟན་འཇགས་ལེགས་སྒྲིག་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར89ནང་འདྲེན་བྱས་པ་དང་། གཅིག་གྱུར་གྱིས་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཏེ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར30ནང་འདྲེན་བྱས་པ་དང། ལོ་སྔོན་མར་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར97.7ཡོད།\n(2) ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་གནས་ཚུལ། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ལོ་མགོའི་སྤྱིའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར740.3ཡོད་ཅིང་ལོ་སྔོན་མའི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ལས19.9%འཕར། དེའི་ནང་དུ་ས་གནས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར90.1བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ་ལོ་སྔོན་མའི་ལག་བསྟར་ཚད་ལས7%འཕར་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར375.4(ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1182.8ལས་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་ལ་ཁ་གསབ་སྟེར་བྱའི་སྒོར་དུང་ཕྱུར807.4ཕུད་ཡོད)ཡོད། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་གསར་བསྣན་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར150ཡོད་ཅིང་། གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་མ་དངུལ་རིགས་སྣ་ཚོགས་སྒོར་དུང་ཕྱུར25.2ནང་འདྲེན་བྱས། སྔོན་རྩིས་གཏན་འཇགས་སྙོམ་སྒྲིག་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར68བཀོལ་བ་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁུལ་གྱིས་གོང་སྤྲོད་བྱས་པའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར3.8དང། ལོ་སྔོན་མའི་རྩིས་ཁོངས་ནས་སྤོས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར27.8ཡོད།\nཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར736.8བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དང། ལོ་སྔོན་མའི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ལས18.8%(གཤམ་ནས་འདི་དང་མཚུངས)འཕར་ཡོད། གོང་སྤྲོད་འགོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར3.5ཡོད། བྱེ་བྲག་གི་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་ཚུལ་ནི། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཕྱི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར34.9ཡོད་པ་དང13.2%འཕར་ཡོད། སྤྱི་པའི་བདེ་འཇགས་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར43.7ཡོད་པ་དང2.8%འཕར། སློབ་གསོའི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར47.3ཡོད་པ་དང8.2%འཕར། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར8.9ཡོད་པ་དང4.1%འཕར། རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ལུས་རྩལ་དང་སྨྱན་བྱད་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར14.3ཡོད་པ་དང14.4%འཕར། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་དང་ལས་ཞུགས་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར90.3ཡོད་པ་དང53.8%འཕར། འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་གི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར55.5ཡོད་པ་དང38.7%འཕར། ནུས་སྲི་ཁོར་སྲུང་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར22.9ཡོད་པ་དང20.6%འཕར། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡེ་གླིང་གི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར4.9ཡོད་པ་དང17.8%འཕར། ཞིང་ནགས་ཆུ་གསུམ་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར69.3ཡོད་པ་དང35.6%འཕར། འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར153ཡོད་པ་དང12.5%འཕར། ཐོན་ཁུངས་རྩད་གཅོད་ཆ་འཕྲིན་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར16.8ཡོད་པ་དང5.3%འཕར། ཚོང་ལས་དང་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2.3ཡོད་པ་དང29.4%འཕར། དངུལ་ལོར་གྱི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2.6ཡོད་པ་དང18.2%འཕར། རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་དང་རྒྱ་མཚོ་གནམ་གཤིས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར19.3ཡོད་པ་དང32.7%འཕར། སྡོད་ཁང་འགན་སྲུང་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར14ཡོད་པ་དང37.3%མར་ཆག འགྲོ་སྒོ་གཞན་པ་སྣ་ཚོགས་ཐད་ལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར136.8ཡོད་པ་དང17.5%འཕར་ཡོད།\n2019ལོའི་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྡེ་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ན། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྲིད་འཛིན་དོན་ལས་སྡེ་ཚན་གྱིས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་མ་དངུལ་སྤྱད་དེ“གཞུང་གསུམ་གྲོན་དངུལ”སྒོར་དུང་ཕྱུར1.86(དེའི་ནང་དུ་གཞུང་དོན་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འགྲོ་བའི་གྲོན་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.31དང། གཞུང་དོན་སྣེ་ལེན་གྲོན་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.3དང། གཞུང་འཁོར་བཀོལ་སྤྱོད་དང་ཉོ་སྒྲུབ་གྲོན་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.1དང། གཞུང་འཁོར་འཁོར་རྒྱུག་གྲོན་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.15བཅས་ཡིན)བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད།\nགསལ་བཤད་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འགྲོ་སྒོའི་སྔོན་རྩིས་ཁག་ཅིག་མར་ཆག་པའི་རྒྱུན་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི། བཅོས་སྒྱུར་གྱི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་ནས2019ལོའི་སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་སྐབས། མ་དངུལ་བཀོད་སྒྲིག་གི་རིམ་ཐེངས་གཟབ་ནན་གྱིས་བཀར་ཏེ། སྔོན་ཆད་ཞིང་ཆེན་རིམ་པ་རུ་གྲབས་འཇོག་བྱས་པའི་མ་དངུལ་དེ་ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྟེར་བའི་ཁྲོད་དུ་ཕྲ་ཞིབ་ཀྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པས་ཡིན།\n(3) ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྟེར་བའི་གནས་ཚུལ། ཞིང་ཆེན་གྱིས་གྲོང་ཁྱེར(ཁུལ)ལ་སྟེར་བྱའི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར807.4ཡོད་པ་དང་། ལོ་སྔོན་མའི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་སྒོར་དུང་ཕྱུར293.6ཇེ་མང་དུ་བཏང་ལ57.1%འཕར། དེའི་ནང་དུ་ཕྱིར་སློག་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར39.2ཡོད་ལ་ལོ་སྔོན་མ་དང་འདྲ་མཉམ་རེད། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་སྒོར་དུང་ཕྱུར434.9ཡོད་པ་དང་སྒོར་དུང་ཕྱུར90.1ཇེ་མང་དུ་སོང་ཞིང26.1%འཕར། ཆེད་སྤྱོད་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་སྒོར་དུང་ཕྱུར333.2ཡོད་པ་དང་སྒོར་དུང་ཕྱུར206.4ཇེ་མང་དུ་སོང་ཞིང162.8%འཕར་ཡོད།\n2. སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར104.8ཡོད་པ་དང། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་གསར་བསྣན་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར28བཀྲམ་ལ། སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར128.4བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར24.8ཡོད་པ་དང། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་གསར་བསྣན་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར28བཀྲམ་ལ། སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར63.4བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད།\n3. རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་སྔོན་རྩིས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1ཡོད་པ་དང། རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.4བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.8དང། རྒྱལ་དབང་མ་རྩ་བདག་གཉེར་གྱི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.1བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད།\n4. སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར396.4དང། སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར371.4བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར325.4ཡོད་པ་དང། སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར319.5བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད།\n1. ལྗང་མདོག་གོང་སྤེལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཐད་ལ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར78.7བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ལ། ལོ་སྔོན་མའི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ལས36.3%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར29.3དང་ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར49.4བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད།\n(1) སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་མ་ལག་བསྐྲུན་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར32.5བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། སྐྱེ་ཁམས་ཁ་གསབ་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བའི་ཐད་དང་། རྩྭ་ཐང་དང་ནགས་ཚལ། བརླན་སའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་གི་རོགས་དངུལ་སྟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་དང་། གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་དང་ཁུ་ནུ་རི་བོའི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན། རྒྱལ་ཁོངས་སོགས་སྐྱེ་ཁམས་བཟོ་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཐདད་ལ་བཀོལ་དགོས། ཆུ་བོའི་མགོ་ཁུངས་བཅོས་སྐྱོང་དང་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་གཏེར་ལས་དབང་ཆ་ཕྱིར་སྤྲོད་ཀྱི་ཁ་གསབ་སྟེར་བ་སོགས་བྱ་བ་སྤེལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་ལྟ་སྐྱོང་ལས་རྐང་གི་མ་དངུལ་དགོས་མཁོ་འགན་སྲུང་སྒོས་འབྲོག་དམངས་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་ཁྲོད་དུ་ཞུགས་པའི་བརྩོན་སེམས་སྐུལ་སློང་བྱ་དགོས།\n(2) སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ཀྱི་འགག་གཏོར་གཡུལ་འཐབ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར4.9བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། མཁའ་དབུགས་སྦགས་བཙོག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་དང་གཙོ་གནད་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུའི་སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྐྱོང་། གཤིན་སའི་སྦགས་བཙོག་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་དང་བསྐྱར་གསོ་སོགས་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་ལག་བསྟར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། ཁོར་ཡུག་ཁྲིམས་འཛིན་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་གྱི་ནུས་ཤུགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས།\n(3) སྐྱེ་ཁམས་འབྱུང་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞི་གསར་བ་བསྐྲུན་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར36.9བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། མཐོ་སྒང་གི་མཛེས་པའི་གྲོང་གསེབ་བསྐྲུན་པར་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། ཞིང་སྡེའི་མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་གི་ལོ་གསུམ་འགུལ་སྐྱོད་དང་ཞིང་སྡེའི་སྤྱི་ཡོངས་གནས་སྤོ་ལས་གཞི་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། གྲོང་རྡལ་གྱི་བཙོག་ཆུ་ཐག་གཅོད་སྒྲིག་ཆས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ཚོང་གཉེར་གྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྟེར་བ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གད་རྙིགས་སྒྱུར་འདྲེན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས།\n(4) ཡུལ་སྐོར་ཀྱི་རྐང་འཛིན་ཐོན་ལས་ཤུགས་ཆེན་པོས་བསྐྲུན་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར4.4བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། ཡུལ་སྐོར་གོང་སྤེལ་ཐེབས་རྩའི་སྣེ་འཁྲིད་བྱེད་ནུས་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ། གྲོང་གསེབ་ཏུ་ཡུལ་སྐོར་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཡུལ་སྐོར། ཤེས་རིག་ཡུལ་སྐོར། ཁོངས་ཡོངས་སུ་ཡུལ་སྐོར། འཁོར་ལྡན་ཡུལ་སྐོར་སོགས་ཀྱི་ཆ་འགྲིག་སྒྲིག་བཀོད་འཐུས་ཚང་དུ་བསྐྲུན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་སྒོས་ཡུལ་སྐོར་ལས་དོན་གོང་འཕེལ་ལ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས།\n2. མཐུན་སྦྱོར་གོང་འཕེལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཐད་ལ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར218.5བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ལ། ལོ་སྔོན་མའི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ལས58%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར172.6དང་ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར46བཀོད་སྒྲིག་ཡོད།\n(1) གྲོང་རྡལ་གོང་འཕེལ་གྱི་རྒྱུ་སྤུས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བའི་ཐད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར11.5བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་དང་མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་རྒྱུད་གྲོང་ཁྱེར་ཁྱུ་ཚོགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་གཞི་གཅིག་ཅན་དུ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པའི་དཔེ་སྟོན་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞིར་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆུ་འདོན་ཕྱུང་གི་སྦུག་དྲ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས།\n(2) གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར67.6བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། ཞིང་སྡེ་དང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སློབ་གསོ་དང་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན། རིག་གནས། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་། ས་ཞིང་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་སོགས་ཐད་ལ་གཏོང་ཆ་ཇེ་མང་དུ་བཏང་ནས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བར་ཁྱད་རིམ་བཞིན་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏང་དགོས། ཞིང་ལས་ཀྱི་ཁ་གསབ་སྟེར་བའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། འབྲུ་ཐོན་སྐྱེད་རྫོང་ཆེན་དང་ཕག་ཕྱིར་འདྲེན་རྫོང་ཆེན་ལ་བྱ་དགའ་སྟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་འདོན་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་ལ་གཏིང་ཟབ་སྒོས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། སྤུས་ཚད་དང་ལྗང་མདོག་གིས་ཞིང་ལས་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཐོག། ཞིང་སྨན་དང་ལུད་རྫས་ཉུང་འཕྲི་སྒོས་ཕན་འབྲས་མཐོར་འདེགས་གཏོང་བའི་འགུལ་སྐྱོད་སྤེལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས། ཁོངས་ཡོངས་ཀྱི་ལྗང་མདོག་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་དཔེ་སྟོན་ཞིང་ཆེན་དུ་སྐྲུན་པ་དང་། དེང་རབས་ཞིང་ལས་གོང་སྤེལ་གྱི་རྨང་གཞི་སྲ་བརྟན་དུ་གཏང་བ་དང་། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གཞི་རྩའི་ཚོང་གཉེར་ལམ་ལུགས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏང་དགོས།\n(3) བདེ་མྱུར་ངང་སྒོ་ཕྱིར་སྐྱོད་སྟངས་བསྐྲུན་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར133.3བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། ཟི་ལིང་ནས་ཁྲིན་ཏུའུ་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་དང་ཟི་ལིང་གནམ་གྲུ་ཐང་གི་ལས་གྲྭ་སྐབས་གསུམ་པ། གཅན་ཚ་ནས་གུང་ཧོ་དང་ཀྲང་ཡེ་ནས་ཏ་ཐུང་སོགས་བར་གྱི་གཙོ་གནད་རྒྱལ་ལམ་དང་ཞིང་ཆེན་ལམ། མྱུར་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་བདག་སྐྱོང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཅིང་། དམངས་སྤྱོད་མཁའ་འགྲུལ་གྱི་སྐྱེལ་འདྲེན་ཁ་གསབ་དང་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར། གླ་འཁོར་བཅས་ཀྱི་སྣུམ་རིན་ཁ་གསབ་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས།\n(4) དེང་རབས་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་ཤུགས་ཆེན་པོས་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་བར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར6.1བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། ཐོན་སྐྱེད་རང་བཞིན་གྱི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་རིགས་མཉམ་འདྲེས་གོང་འཕེལ་དང་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཞབས་ཕྱི་ཅན་དུ་རིགས་སྒྱུར། ཞབས་ཕྱིའི་ནུས་ཤུགས་གསར་སྐྲུན་སོགས་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་ཕྱོགས་ཉོ་ཚོང་དང་ཉོ་ཚོང་། སྐྱེལ་འདྲེན། མཛོད་ཉར་སྡེབ་སྐྱེལ། སྒྱུར་སྐྱེལ་སོགས་ལ་གཏོང་ཆ་ཇེ་མང་དུ་བཏང་ཐོག། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་འབྲེལ་འདྲིས་དང་གོང་འཕེལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས།\n3. མཉམ་སྤྱོད་གོང་འཕེལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཐད་ལ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར346.8བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ་ལོ་སྔོན་མའི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ལས70.6%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར162.1དང་ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར184.7བཀོད་སྒྲིག་ཡོད།\n(1) གནད་འཁེལ་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་འགག་གཏོར་གཡུལ་འཐབ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར56.8བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། ནོར་གནག་དང་ནས། འོད་ཝོལ། གྲོང་གསེབ་ཏུ་ཡུལ་སྐོར། མི་རིགས་ཀྱི་ལས་ཤེས་བཟོ་ལས་སོགས་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་ཐོན་ལས་ཆེན་པོ་ལྔ་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་དང་། ལས་རིགས་དབུལ་སྐྱོར་དང་དབུལ་ཕོངས་སྡེ་བ་གོང་སྤེལ་བཟོ་སྐྲུན་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཅིང་། དབུལ་སྐྱོར་གནས་སྤོ་མཇུག་སྒྲིལ་བ་དང་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན། ཞིང་ལས་ཚན་རྩལ་ཁྱབ་བརྡལ། སྐྱེ་ཁམས་དབུལ་སྐྱོར་སོགས་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས།\n(2) སློབ་གསོ་དོ་མཉམ་ངང་གོང་དུ་འཕེལ་བར་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར63.2བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་གྲོན་དངུལ་འགན་སྲུང་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། དུས་རིམ་སོ་སོའི་སྐབས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་སློབ་མའི་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་དུ་ལག་བསྟར་དང་། སྔོན་འགྲོ་སློབ་གསོའི་ཐོན་ཁུངས་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭ་དང་བཅའ་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས། སློབ་གྲྭའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དང་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བའི་འཆར་གཞི་དང་རིག་ཚན་རྩེ་གྲས་འཛུགས་པ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། སློབ་སྒྲུབ་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སྒྱུར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས།\n(3) བདེ་ཐང་མཚོ་སྔོན་བསྐྲུན་པར་མུ་མཐུད་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར24.7བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་འཕྲོན་བསྟེན་ཞབས་ཕྱིའི་གྲོན་དངུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། རིམ་པ་སོ་སོའི་གཞུང་བཙུགས་སྨན་ཁང་གི་ནུས་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང། གསོ་སྨན་འཕྲོད་བསྟེན་སྒྲིག་གཞིའི་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། ཟས་རིགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཞིབ་བཤེར་དང་ཚད་ལེན་གྲོན་དངུལ་དོན་འཁྱོལ་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ། ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་ལ་རམ་འདེགས་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས།\n(4) སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར164བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། ལས་ཞུགས་བརྟན་འཇགས་ཡོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ལས་ཞུགས་ཀྱི་ཁ་གསབ་སྟེར་བ་སྲིད་ཇུས་སྣ་ཚོགས་དོན་འཁྱོལ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་སྡོད་ཁང་ཐབས་ཆག་ཁུལ་གྱི་སྒྱུར་བཀོད་དང་ཞིང་སྡེའི་ཉེན་ཁང་དང་ཁང་རྙིང་སྒྱུར་བཀོད། རོང་འབྲོག་པའི་སྡོད་ཁང་ཆ་རྐྱེན་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་ལེགས་སྒྱུར་སོགས་བཟོ་སྐྲུན་ལག་བསྟར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་། རྒན་གསོའི་འགན་སྲུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་རོགས་སྐྱོབ། སྤྱི་ཚོགས་ཕན་བདེ། གཟིགས་སྐྱོང་བཀོད་སྒྲིག་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། ཁེ་ལས་ཀྱི་ལས་བཟོ་བ་དང་ལས་ཁུངས་ལས་དོན་སྡེ་ཚན་གྱི་ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོ་མི་སྣའི་རྒན་གསོ་དངུལ་གྱི་ཚད་གཞི་སྙོམ་སྒྲིག་གི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཐོག དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་འཚོ་བ་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ཚབས་ཆེན་གྱི་ལྟ་སྐྱོང་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྟེར་བའི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་ནན་མོ་བྱ་དགོས།\n(5) བསམ་པའི་རིག་གནས་འཚོ་བ་ཕུན་ཚོགས་སུ་གཏོང་བར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར13.3བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། སྤྱི་པའི་རིག་གནས་ཞབས་ཕྱི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དང་། རིག་གནས་ཞབས་ཕྱིའི་སྒྲིག་ཆས་འགན་སྲུང་། ཞབས་ཕྱིའི་བྱེད་ནུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས། མཚོ་སྔོན་འཁོར་སྐར་འཕྲིན་ལམ་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་དང“བོད་རྒྱ་སྐད་གཉིས”ཀྱི་དྭངས་གསལ་རྒྱང་སྒྲོག་བརྙན་འཕྲིན་ལྟེ་གནས་བསྐྲུན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས། རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་ངང་གོང་འཕེལ་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་བ་དང་། དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དང་རིག་གནས་ཁང་། དཔེ་མཛོད་ཁང་སོགས་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་རིག་གནས་སྒྲིག་བཀོད་དེ་སྤྱི་ཚོགས་སུ་རིན་མི་ལེན་པར་སྒོ་འབྱེད་པར་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས།\n(6) ཁྲིམས་སྐྱོང་མཚོ་སྔོན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར24.6བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། ཁྲིམས་འཛིན་སྒྲིག་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་མོ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། སྲིད་ཁྲིམས་གྲོན་འགན་སྲུང་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ཁྲིམས་སའི་དྲུང་ཡིག་དང་ཉེན་རྟོག་པ་ཟུར་བ་གདན་ཞུའི་གྲོན་དངུལ་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་གསར་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། རྒྱལ་སྲུང་དང་མེ་འགོག མི་དམངས་ཀྱི་མཁའ་ཉེན་འགོག་སྲུང་སོགས་ལས་གྲྭ་བསྐྲུན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། མཉམ་སྐྲུན་དང་མཉམ་བཅོས། མཉམ་སྤྱོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་གི་རྣམ་པ་བསྐྲུན་དགོས།\n4. གསར་སྐྲུན་གོང་སྤེལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཐད་ལ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར33.3བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ལ། ལོ་སྔོན་མའི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ལས22.4%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར19དང་ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར14.3བཀོད་སྒྲིག་ཡོད།\n(1) འཐབ་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་གསར་དར་ཐོན་ལས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྟོབས་ཆེན་དུ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2.4བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། གྲངས་ཀའི་དཔལ་འབྱོར་དང་གཞི་གྲངས་ཆེན་མོའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང། ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་གོང་དུ་སྤེལ་བར་རོགས་སྐྱོར་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ནུས་སྲི་ཁོར་སྲུང་དང་དྭངས་གཙང་ཐོན་སྐྱེད། དྭངས་གཙང་ནུས་ཁུངས་སོགས་འཐབ་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་གསར་དར་ཐོན་ལས་སྟོབས་ཆེན་དུ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པར་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས།\n(2) སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་ཀྱི་རིགས་སྒྱུར་རིམ་འཕར་ལ་མུ་མཐུད་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏང་བར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར15.8བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། བཟོ་ལས་ཁེ་ལས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་སྙོམ་སྒྲིག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། ཐོན་ལས་གོང་དུ་སྤེལ་སྟངས་སྙོམ་སྒྲིག་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། ད་སྔ་བཙུགས་ཟིན་པའི་ཐོན་ལས་ཐེབས་རྩ་ལེགས་སྒྱུར་བསྡུ་རུབ་དང་། དངོས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་དང་དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་གོང་སྤེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས།\n(3) གསར་སྐྲུན་གྱི་སྒུལ་ཤུགས་ནུས་ཤུགས་མཐོར་འདེགས་བྱེད་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར7.9བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། ཚན་རྩལ་གསར་སྐྲུན་གྱི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཚན་རྩལ་གྱི་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་དང་གཙོ་གནད་ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་རྨང་གཞིའི་ནུས་ཤུགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། “ཁུ་ནུ་ཕུལ་བྱུང་འཇོན་མི”འགུལ་སྐྱོད་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས་ལ། ཁེ་ལས་ཀྱི་ལག་རྩལ་གསར་སྐྲུན་གྱི་བྱེད་པོའི་གོ་གནས་སྔར་བས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ཚན་རྩལ་གྲུབ་འབྲས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས།\n(4) ནོར་སྲིད་ཀྱི་དངུལ་ལོར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར7.2བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། ཞིང་ལས་ཀྱི་ཉེན་འགོག་རིན་སྲུང་ཁ་གསབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་ཉེན་སྲུང་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་དམིགས་ཚད་མཐོར་འདེགས། སྣ་ཁ་ཇེ་མང་གཏོང་བ་བཅས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། དངུལ་ལོར་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། དངུལ་བསྡུ་ཁག་ཁུར་སོགས་ཕུང་གསུམ་པའི་ལས་སྟེགས་ཀྱིས་གཞུང་བཙུགས་མིན་པའི་དཔལ་འབྱོར་དང་ཁེ་ལས་ཆུང་གྲས་ལ་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས།\n5. རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་ཞན་ཆ་ཁ་གསབ་ཀྱི་ཐད་ལ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར134.6བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ལ། ལོ་སྔོན་མའི་ལོ་མགོའི་སྔོན་རྩིས་ལས92.1%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར49.8དང་ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར84.8བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། གཙོ་གནད་ཆུ་བེད་གལ་ཆེན་དང་སློབ་གསོ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྤྱི་ཁུལ། འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་། སྤྱི་པའི་བདེ་འཇགས་སོགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། གཞི་རྩའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞིའི་བུ་ལོན་གྱི་སྐྱེད་ཀར་ཁ་གསབ་སྤྲོད་པ་དང་ལས་གཞིའི་དུས་མགོའི་འགྲོ་གྲོན་སོགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པར་བཀོལ་རྒྱུ་ཡིན།\n2019ལོ་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ནས་ལོ་འཁོར་བདུན་ཅུ་ལོན་པའི་ལོ་དང་། རང་རེའི་ཞིང་ཆེན་བཅིངས་འགྲོལ་བྱས་ཏེ་ལོ་འཁོར་བདུན་ཅུ་འཁོར་བའི་ལོ་ཡིན་ལ། རང་རེའི་ཞིང་ཆེན་གྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་དང་མཉམ་དུ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པར་རྒྱལ་ཁའི་རྟིང་མ་ལེན་པའི་གནད་འགག་གི་ལོ་དེ་ཡང་ཡིན། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་བྱ་བ་དེ་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་ཇུས་ཆོད་བཀོད་སྒྲིག་དང་། ཞིང་ཆེན་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་གྲོས་ཆོད་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ནས། དུས་ཐོག་ཏུ་གནས་བབ་གསར་བ་དང་ལས་འགན་གསར་བ། བླང་བྱ་གསར་བར་དམ་དུ་སྦྲེལ་ཐོག“འཐབ་ཇུས་བཞི་ཅན་ལྔ”ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་སྒོས“སྔོན་འགྲོ་གཅིག་དང་སྤུས་ལེགས་གཉིས”ལ་ཧུར་ཐག་གིས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང། བྱ་བའི་བྱེད་ཐབས་ཞིབ་ཅིང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས་ཤིང་། ནོར་སྲིད་ཡོང་སྒོ་ཧུར་ཐག་གིས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་གཙོ་གནད་འགྲོ་སྒོ་འགན་སྲུང་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། ནོར་ཁྲལ་སྒྲིག་སྲོལ་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས་གཤམ་གྱི་བྱ་བ་དག་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས།\n(གཅིག) གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ནན་མོར་བཟུང་སྟེ། ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་འགན་སྲུང་ནུས་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས། གཅིག་ནས་ཡོང་སྒོའི་སྤུས་ཚད་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ཡོང་སྒོའི་སྤུས་ཚད་དང་ཕན་འབྲས་མུ་མཐུད་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏང་དགོས། ཁྲལ་དོན་སོགས་བསྡུ་ལེན་བྱེད་མཁན་ལས་ཁུངས་དང་འབྲེལ་འདྲིས་དང་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཁྲལ་འཕྲི་རིན་གཅོག་གི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ། སྒྲིག་འགལ་གྱིས་ཁྲལ་དངུལ་ཆག་ཡང་ངམ་རྩ་ཆག་གཏོང་བ་དང་འགྱངས་སྤྲོད་བྱེད་པ་གཏན་འགོག་བྱ་དགོས། བསྡུ་ལེན་དོ་དམ་གྱི་སྟོང་ཆ་ཤུགས་ཆེན་པོས་བཀག་ནས་ཡོང་སྒོ་ཧུར་ཐག་གིས་སྔོག་འདོན་བྱ་དགོས། ནོར་སྲིད་བསྡུ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཚད་ལྡན་དུ་བཏང་ནས། ཡོང་སྒོ་རྫུན་སྤར་དང་ནོར་སྲིད་ཕྱིར་སློག་གཡོ་ལེན་སོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་གཏན་འགོག་དང་རྡུང་རྡེག་ནན་མོ་གཏང་དགོས་ལ། མཛོད་ཁང་བརྗེ་བ་དང་མཛོད་ཁང་བསྲེས་པའི་སྲོལ་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་གཏན་འགོག་ནན་མོ་བྱེད་པ་དང་། ཁྲལ་མ་ཡིན་པའི་ཡོང་སྒོ་རང་དགར་གྱིས་བསྡུ་ལེན་དང་ཕྱིར་གཏོང་བྱེད་པ་གཏན་འགོག་བྱས་ཏེ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་འདང་ངེས་མཛོད་ཉར་བྱེད་པར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས། གཉིས་ནས་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་གཏང་དགོས། དབྱེ་ཞིབ་བརྡ་བསྒྲགས་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་སྟོན་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་གཏང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁྲིད་ཕྱོགས་དང་མ་དངུལ་གཏོང་ཕྱོགས་དང་དམ་པོར་སྦྲེལ་ནས། མཚོ་སྔོན་གྱི་དམིགས་བསལ་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྔོག་འདོན་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཐོག། ལས་གཞིའི་དུས་མགོའི་བྱ་བ་ནན་མོར་འཛིན་པ་དང་། དམིགས་གཏད་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་འབྲེལ་ཡོད་པུའུ་ཨུ་དང་མཐུད་སྦྲེལ་བྱེད་པར་ཤུགས་བསྣན་ནས། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྣ་ཚོགས་བརྟན་འཇགས་ངང་འཕར་བར་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས། གསུམ་ནས་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་གྱི་ལས་ཚད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏང་དགོས། སྔོན་ལ་གཤམ་སྤྲོད་དང་སྔོན་ལ་གཏོང་སྤྲོད། སྤྲོད་དངུལ་སྔ་འདོན། གསོག་ཚད་མ་དངུལ་ཧུར་པོར་སྒྱུར་བ། བུན་འཛིན་སྔོན་འགྲེམས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཕྱོགས་བསྡུས་སྤྱད་ནས། སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་དོ་དམ་བྱ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ལེགས་སྒྱུར་དང་། སྔོན་རྩིས་དམིགས་ཚད་མགྱོགས་མྱུར་ངང་གཤམ་སྤྲོད་བྱེད་པ། ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་འགུལ་རྣམ་ལྟར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ལས་གཞི་གལ་ཆེན་ལ་ལྟ་སྐུལ་སྣེ་འཁྲིད་སྤེལ་བ་དང་། ལས་གཞི་གང་མགྱོགས་སྒོས་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། མ་དངུལ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཕན་འབྲས་འདོན་སྤེལ་བྱ་དགོས། བཞི་ནས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས། ནོར་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་པའི་འགན་འཁྲི་དངོས་གནས་ཁུར་ཏུ་བླངས་ནས། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ནོར་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་པའི་འགག་རྩ་དམ་པོར་བཟུང་སྟེ། གནད་དོན་ཀྱི་ཁྲིད་ཕྱོགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་བྱ་བའི་བྱེད་ཐབས་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། གཏོང་ཡོང་སྔོན་རྩིས་ལུགས་མཐུན་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་དང་། ལས་གཞི་གལ་ཆེན་གྱི་རྒྱུན་མཐུད་པའི་ནུས་ཤུགས་དཔྱད་དཔོག་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ཐོག། རྒྱལ་མཛོད་ཀྱི་མཛོད་དངུལ་དང་གཏོང་ཡོང་མ་དངུལ་ལ་དོ་དམ་ནན་མོར་བྱེད་པ་དང་། མངོན་མིན་བུ་ལོན་སེལ་བ་དང་ཐག་གཅོད་འོས་འཚམ་བྱས་ཏེ། ནོར་སྲིད་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་བརྟན་འཇགས་རང་བཞིན་དང་ཉེན་ཁ་སྔོན་འགོག་གི་ནུས་ཐོན་རང་བཞིན་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས།\n(གཉིས) འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་ཏེ། གཞི་རྩ་སྲུང་བ་དང་གཙོ་གནད་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོས་འབུར་དུ་དོད་དགོས། གཅིག་ནས“འགན་གསུམ”འགྲོ་སྒོ་སྔོན་ལ་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས། ཡང་དག་པའི་སྲིད་སྐྱོང་བྱས་རྗེས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཅངས་ནས“འགན་གསུམ”དེ་བྱ་བ་སོ་སོའི་མགོར་འཇོག་དགོས་ལ། “གཞི་རྩའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཞི་རྩ་དང་མ་མཐའི་ཁྲོད་ཀྱི་མ་མཐའ”སྲུང་འཛིན་ནན་མོ་བྱ་དགོས། མ་མཐའ་སྲུང་བའི་འགན་འཁྲི་དངོས་གནས་དོན་འཁྱོལ་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས་ལ། དཀའ་ཁག་ཆེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར(ཁུལ)དང་རྫོང་ལ“གནད་འཁེལ་རོགས་སྐྱོར”བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་རིམ་པ་སོ་སོའི་སྔོན་རྩིས་སྒྲིག་བཟོའི་ཐད་ནས“འགན་གསུམ”དགོས་མཁོ་དོན་འཁྱོལ་ནན་མོ་བྱེད་པར་ལྟ་སྐུལ་བྱ་དགོས། གཉིས་ནས་དམངས་འཚོ་ལེགས་སྒྱུར་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། ནུས་པ་དང་བསྟུན་ཏེ་སྒྲུབ་པ་དང་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་རྩ་དོན་གཞིར་བཟུང་ནས། དམངས་འཚོའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་སྙོམ་སྒྲིག་གི་ཚད་ལུགས་མཐུན་གྱིས་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་ནོར་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས། ལས་ཞུགས་བརྟན་འཇགས་སུ་གཏང་རྒྱུ་དེ་འབུར་ཐོན་གྱི་གོ་གནས་སུ་བཞག་ནས། གཙོ་བོ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མ་དང་ཞིང་བ་གླ་རྒྱག་པ། དམག་ཁོངས་ནས་བུད་པའི་མི་སྣ་བཅས་གཙོ་གནད་ཁྱུ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཞུགས་ཐག་གཅོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། དམངས་འཚོའི་ཞན་ཆར་དམིགས་ཏེ། སློབ་གསོ་དང་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ལས་དོན་གོང་སྤེལ་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་ཇེ་མཐོར་གཏང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་སྒོས2019ལོའི་དམངས་འཚོའི་དོན་དངོས་བཟོ་སྐྲུན་ནན་ཏན་སྒོས་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། གསུམ་ནི་དབུལ་ཐར་འགག་གཏོར་གཡུལ་འཐབ་རྒྱག་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་དབུལ་ཐར་འགག་གཏོར་གཡུལ་འཐབ་ཀྱི་བྱ་བའི་བཀོད་སྒྲིག་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། སྲིད་གཞུང་གི་མ་དངུལ་གཏོང་མཁན་དང་གཙོ་ཁྲིད་ཀྱི་བྱེད་ནུས་འདོན་སྤེལ་སྒོས། དབུལ་ཐར་འགག་གཏོར་གྱི་ལས་འགན་དང་འཚམ་པའི་གཏོང་འཇོག་འགན་སྲུང་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ཞིང་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་མ་དངུལ་དོན་དམ་སྒོས་བསྡུ་རུབ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། དབུལ་སྐྱོར་ལས་གཞིའི་མ་དངུལ་གྱི་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ཐོག། དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་ལ་འགུལ་རྣམ་ལྟར་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། དངོས་གནས་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་མ་དངུལ་དོ་དམ་ལེགས་པོ་དང་བཀོལ་སྤྱོད་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས། ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པར་བྱ་དགའ་དང་ཁ་གསབ་སྟེར་བ་དང་ངལ་ལས་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྟེར་བ་སོགས་བྱེད་སྟབས་གསར་སྐྲུན་བྱས་ནས། དབུལ་ཕོངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ནང་གནས་སྒུལ་ཤུགས་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ། དབུལ་ཐར་འགག་གཏོར་གྱི་དམིགས་འབེན་ལས་འགན་ཡོོངས་འགྲུབ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། བཞི་ནས་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ཤུགས་ཆེན་པོས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་དུམ་ཁག་ཆེན་པོ་ལྔའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཧུར་ཐག་གིས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་དཔེ་སྟོན་ཞིང་ཆེན་གསར་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། རྩྭ་ཐང་དང་བརླན་ས། རྨོ་ཞིང་། ས་རྒོད། ཆུ་མགོ་སོགས་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་གལ་ཆེན་མུ་མཐུད་དུ་བསྐྲུན་ཏེ། མཁའ་དབུགས་དང་ཆུ། ས་གཤིན་བཅས་ཀྱི་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བྱ་བར་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ཐད་ལ་གཏོང་ཆ་ཇེ་མང་དུ་བཏང་ནས། དངོས་གནས་མི་དམངས་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སྒྱུར་བྱ་དགོས། ལྔ་ནས་སྲིད་གཞུང་གིས་མ་དངུལ་གཏོང་ཚད་རན་པོ་སྲུང་འཛིན་བྱ་དགོས། ཀྲུང་དབྱང་གི་སྔོན་རྩིས་ནང་གི་དངུལ་གཏོང་དང་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུན་འཛིན་སོགས་མ་དངུལ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཆར་འགོད་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ། འགྲོ་སྒོའི་སྒྲིག་གཞི་སྔར་བས་ལེགས་སྒྱུར་དང་། གཙོ་གནད་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དང་དབུལ་ཐར་འགག་གཏོར། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་སྲུང་། དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་དམིགས་སུ་བཟུང་སྟེ། དུས་མགོ་བྱ་བའི་ཐད་ལ་གྲོན་དངུལ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་ཚད་ཇེ་མང་དུ་གཏང་བ་དང་། འགྲིལ་སྤྱོད་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཐོག། ལས་གཞི་གལ་ཆེན་ཁག་ཅིག་གྲབས་གསོག་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། སྲིད་གཞུང་གིས་མ་དངུལ་བཏང་ནས་འཕར་སྣོན་བརྟན་འཇགས་གཏོང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐུལ་ཁྲིད་ནུས་པ་སྔར་བས་འདོན་སྤེལ་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས།\n(གསུམ) ནོར་ཁྲལ་བཅོས་སྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་དང་། དེང་རབས་ནོར་སྲིད་ལམ་ལུགས་གང་མགྱོགས་ཀྱིས་འཛུགས་དགོས། གཅིག་ནས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་དོན་གཅོད་དབང་ཆ་དང་འགྲོ་སྒོའི་འགན་འཁྲི་དབྱེ་གཅོད་ཀྱི་བཅོས་སྒྱུར་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏང་དགོས། ད་ཡོད་ཀྱི་ནོར་ཤུགས་སྒྲིག་གཞི་དང་གཞི་རྒྱ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བརྟན་འཇགས་ཡིན་པ་སྲུང་འཛིན་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དོན་གཅོད་དབང་ཆ་དང་འགྲོ་སྒོའི་འགན་འཁྲི་འོས་འཚམ་གྱིས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། སློབ་གསོ་དང་འཚུབ་བསྟུན་རོགས་སྐྱོབ། རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་དོན་གཅོད་དབང་ཆ་དང་འགྲོ་སྒོའི་འགན་འཁྲི་དབྱེ་གཅོད་ཀྱི་བྱ་བར་ཧུར་ཐག་གིས་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ལ་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་ནས། ཐུན་མོང་གི་ནོར་སྲིད་དོན་གཅོད་དབང་ཆ་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་བྱེད་པ་དང་། མ་དངུལ་བགོ་བཤའ་རྒྱག་ཐབས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ཚོད་འཛིན་དང་གཅུན་འདོམས་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས། གཉིས་ནས་ཁྲལ་ལུགས་བཅོས་སྒྱུར་ལས་འགན་དུས་ཐོག་ཏུ་དམ་འཛིན་གྱིས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་གྱི་བཀོད་སྒྲིག་གཞིར་བཟུང་ནས། མི་སྒེར་གྱི་ཐོབ་ཁྲལ་བཅོས་སྒྱུར་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ལེགས་པོ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ལ་གཞོགས་འདེགས་སྒོས། ཐོན་ཁུངས་དཔྱ་ཁྲལ་དང་རིན་འཕར་དཔྱ་ཁྲལ་བཅོས་སྒྱུར་དང་ཁྲལ་བསྡུ་སྐོར་གྱི་ཁྲིམས་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། ས་གནས་ཁྲལ་སྲིད་བྱ་བ་ལེགས་སྒྲུབ་དང་ས་གནས་ཀྱི་དཔྱ་ཁྲལ་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས། གསུམ་ནས་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་སྔོན་རྩིས་ཞིབ་བཤེར་ལྟ་སྐུལ་གྱི་གཙོ་གནད་འགྲོ་སྒོའི་སྔོན་རྩིས་དང་སྲིད་ཇུས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། འགྲོ་སྒོའི་སྔོན་རྩིས་དང་སྲིད་ཇུས་ཇེ་གསལ་དུ་གཏང་དགོས། སྡེ་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་བྱེད་སྟངས་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་མོ་བྱེད་པ་དང་། ལས་གཞིའི་མཛོད་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དང་། ལས་གཞིར་དཔྱད་ཞིབ་རོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། མཛོད་ཉར་ལས་གཞིའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏང་དགོས། འགྲོ་སྒོའི་ཚད་གཞི་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། སྲིད་གཞུང་སྡེ་ཁག་གི་འགྲོ་སྒོའི་ཆུ་ཚད་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཚད་ཇེ་དམ་དུ་གཏང་དགོས། བཞི་ནས་ས་གནས་ཀྱི་རྒྱལ་དབང་དངུལ་ལོར་མ་རྩའི་དོ་དམ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། རྒྱལ་དབང་དངུལ་ལོར་མ་རྩའི་མ་དངུལ་གཏོང་མཁན་གྱི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་དབང་དངུལ་ལོར་མ་རྩར་བསྡོམས་རྩིས་ལྟ་བཤེར་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབས་ནས། ས་གནས་རྒྱལ་དབང་དངུལ་ལོར་མ་རྩར་ཕྱོགས་བསྡུས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་དོ་དམ་བྱེད་པར་ཏན་ཏིག་གིས་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། སྲིད་འཛིན་དོན་ལས་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་དབང་རྒྱུ་ནོར་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་དང་རྒྱལ་དབང་རྒྱུ་ནོར་སྙན་ཞུ་འབུལ་བའི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་དབང་རྒྱུ་ནོར་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་སྙན་ཞུ་དང་སྲིད་འཛིན་དོན་ལས་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་དབང་རྒྱུ་ནོར་ཆེད་དོན་སྙན་ཞུ་འབུལ་བའི་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། ལྔ་ནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྣེ་འཁྲིད་པའི་ཐེབས་རྩ་སྣ་ཚོགས་བསྡུ་རུབ་བྱ་དགོས། དོན་དམ་པའི་བྱེད་ནུས་ད་དུང་མ་བཏོན་པ་དག་གཅིག་གྱུར་གྱིས་བསྡུ་རུབ་བྱེད་པ་དང་། གཙོ་བོ“དོན་དག་བཞི་ལེགས་པོ་བསྒྲུབ་པར”རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། བཙུགས་ཟིན་པར་མ་ཟད་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་པ་དག་ལ། འཁོར་སྐྱོད་ལ་ཚད་ལྡན་གྱིས་དོ་དམ་བྱེད་པར་ལྟ་སྐུལ་བྱ་དགོས། མ་དངུལ་སྔར་ལས་མང་པོ་སྔོག་འདོན་བྱས་ཏེ“སྔོན་འགྲོ་གཅིག་དང་སྤུས་ལེགས་གཉིས”ཀྱི་གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་དང་ཉམ་ཞན་པའི་ཁག་ལ་གཏང་དགོས། དྲུག་ནས་ཆ་འཕྲིན་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏང་དགོས། ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་པ་རྒྱུན་རྣམ་དང་ཡོངས་བསྒྲགས་མི་བྱེད་པ་དམིགས་བསལ་ཡིན་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྔོན་རྩིས་ཡོངས་བསྒྲགས་ཀྱི་ནང་དོན་དང་ཁྱབ་ཁོངས་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་ཆེར་གཏང་དགོས་ལ། སྔོན་རྩིས་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་སྟངས་དང་བྱེད་ཐབས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཐོག སྔོན་རྩིས་ངེས་རྩིས་ཡོངས་བསྒྲགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། ཆ་འཕྲིན་ཡོངས་བསྒྲགས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་སྟེ། ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱི་སྔོན་རྩིས་ལམ་ལུགས་ཚད་ལྡན་ཅན་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས།\n(བཞི) ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། མ་དངུལ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ཤུགས་ཆེན་པོས་མཐོར་འདེགས་གཏང་དགོས། གཅིག་ནས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོ་དམ་གྱི་རྣམ་པ་བསྐྲུན་དགོས། ཞིང་ཆེན་གྱིས་འོག་རིམ་ནོར་སྲིད་ལ་དོ་དམ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་ཕྱོགས་བསྡུས་ལས་ཕྱོད་ཀྱི་དཔྱད་འཇོག་བྱེད་སྟངས་བཅོས་སྒྱུར་ཟབ་མོ་བྱས་ཏེ། སྲིད་གཞུང་གི་སྔོན་རྩིས་དང་། སྡེ་ཁག་དང་སྡེ་ཚན་གྱི་སྔོན་རྩིས་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས། སྲིད་ཇུས་དང་ལས་གཞིའི་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། སྲིད་ཇུས་དང་ལས་གཞིའི་སྔོན་རྩིས་མ་དངུལ་གྱི་བཀོལ་སྤྱོད་ཕན་འབྲས་ཕྱོགས་བསྡུས་སྒོས་ཚད་འཇལ་ཏེ། འགུལ་རྣམ་ལྟར་གདེང་འཇོག་དང་སྙོམ་སྒྲིག་གི་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ནས། སྲིད་ཇུས་དང་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་གྱི་ཕན་འབྲས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། གཉིས་ནས་བརྒྱུད་རིམ་ཡོངས་ལ་དོ་དམ་གྱི་སྦྲེལ་ཐག་འཛུགས་དགོས། ལས་ཕྱོད་དམིགས་འབེན་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་གི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་བཞག་ནས། ལས་ཕྱོད་དམིགས་འབེན་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ། ལས་ཕྱོད་དམིགས་འབེན་གསལ་ཐག་མི་ཆོད་པ་དང་འཐུས་ཚང་མིན་པའམ་སྒྲིག་བཟོའི་སྤུས་ཚད་མི་མཐོ་བར་སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་ཉུང་དུ་གཏོང་བའམ་བཀོད་སྒྲིག་མི་བྱེད། ལས་ཕྱོད་འཁོར་སྐྱོད་ལ་ངེས་པ་དོན་གྱི་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ནས། ལས་ཕྱོད་དམིགས་འབེན་མངོན་འགྱུར་བྱས་ཚད་དང་སྔོན་རྩིས་ལག་བསྟར་གྱི་འགྲོས་ཚད་ལ“ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་ཟུང”ལས་བསྟར་བྱེད་པ་དང། ཉེན་བརྡ་ཡོ་བསྲང་རྐྱེན་སྲོལ་བསྐྲུན་དགོས། ལས་ཕྱོད་གདེང་འཇོག་གི་བྱ་བ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ། སྲིད་ཇུས་གལ་ཆེན་དང་གཙོ་གནད་ལས་གཞིའི་ལས་ཕྱོད་དཔྱད་འཇོག་གི་རྒྱུན་རྣམ་རྐྱེན་སྲོལ་བཙུགས་ནས། གདེང་འཇོག་བྱ་བའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏང་དགོས། ལས་ཕྱོད་མཇུག་འབྲས་ཀྱི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ལས་ཕྱོད་མཇུག་འབྲས་དེ་སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་དང་སྲིད་ཇུས་སྙོམ་སྒྲིག་གི་གཞི་འཛིན་ས་གཙོ་བོར་བཞག་སྟེ། ལས་ཕྱོད་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་དངོས་གནས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས། གསུམ་ནས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པའི་དོ་དམ་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་དགོས། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་མ་ལག་བསྐྲུན་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་། སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་དང་རྒྱལ་དབང་མ་རྩའི་ཚོང་གཉེར་སྔོན་རྩིས། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་བཅས་རིམ་བཞིན་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ཁྲོད་བཅུག་ནས། སྔོན་རྩིས་བཞིའི་བར་གྱི་མཐུད་སྦྲེལ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་གཏང་དགོས། སྲིད་གཞུང་གི་དངུལ་གཏོང་ཐེབས་རྩ་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ཉོ་སྒྲུབ། སྲིད་གཞུང་གིས་ཞབས་ཕྱི་ཉོ་སྒྲུབ། སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་ལས་གཞི་བཅས་ཀྱི་ལས་ཕྱོད་དོ་དམ་ཧུར་ཐག་གིས་སྤེལ་དགོས།\n(ལྔ) བུ་ལོན་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་རྩ་བ་ནས་འགོག་སེལ་གཏང་དགོས། གཅིག་ནས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་གྱི་བཅད་གྲངས་དོ་དམ་དང་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་ནན་མོ་བྱས་ཏེ། ཉེན་འགོག་དང་གོང་འཕེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཁོང་དུ་ལེགས་པོར་ཆུད་དགོས་ལ། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་གསར་འཕར་བུ་ལོན་བཅད་གྲངས་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་འོས་འཚམ་སྒོས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བ་དང་བུ་ལོན་གྱི་ཉེན་ཁ་ཅུང་དམའ་བའི་ས་ཁུལ་དུ་ཕྱོགས་དགོས། གཉིས་ནས་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་དོ་དམ་བྱེད་སྟངས་བཅོས་སྒྱུར་ལ་བརྟན་འཇགས་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ལས་གཞི་ཚོད་འཛིན་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། གཟབ་ནན་སྒོས་ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་དང་ལས་གཞི་ཕན་ཚུན་འཕྲོད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཆེད་སྤྱོད་བུན་འཛིན་བཀོལ་སྤྱོད་ཁྱབ་ཁོངས་ལུགས་མཐུན་གྱིས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། སྐྲུན་བཞིན་པའི་ལས་གཞི་བརྟན་འཇགས་ངང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྔོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས། གསུམ་ནས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་ཉེན་ཁར་དཔྱད་དཔོག་དང་ཉེན་བརྡའི་རྐྱེན་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཐོག། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་དོ་དམ་ལས་ཕྱོད་ལ་གདེང་འཇོག་བྱ་ཚུལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཅིང་། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་ཆ་འཕྲིན་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབས་ནས། དངུལ་བསྡུ་ལས་སྟེགས་སྤྱི་གཉེར་ཁང་ཚོང་ར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་དགོས། བཞི་ནས་མངོན་མིན་བུ་ལོན་འཕར་བར་རྦད་དེ་གཏན་འགོག་བྱས་ཏེ། སྲིད་གཞུང་གི་མངོན་མིན་བུ་ལོན་གསོག་ཚད་དངོས་གནས་སེལ་དགོས་ལ། མ་མཐའ་ཡང་ས་ཁོངས་རང་བཞིན་དང་མ་ལག་རང་བཞིན་གྱི་ཉེན་ཁ་བརྟན་པོར་བསྲུང་དགོས། ལྟ་སྐུལ་འདྲི་རྩད་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ཁྲིམས་འགལ་སྲོལ་འགལ་གྱི་དངུལ་བསྡུ་ཁག་ཁུར་བྱ་སྤྱོད་ཞིབ་གཅོད་དང་འདྲི་རྩད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། བུ་ལོན་ལེན་པའི་རྙོང་འཛིང་གི་སྣང་ཚུལ་བཅོས་སྐྱོང་ནན་མོ་བྱས་ཏེ། ཚེ་གང་བོར་འགན་འཁྲི་འདྲི་རྩད་དང་ལྡོག་བཤེར་བྱ་དགོས།\nའཐུས་མི་རྣམ་པ། 2019ལོར་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་བཅོས་སྒྱུར་དང་གོང་སྤེལ་གྱི་ལས་འགན་ལྗིད་ཅིང་དཀའ་ཚེགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བས། ང་ཚོས་ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཆོད་ནན་ཏན་སྒོས་དངོས་འབེབས་བྱས་ནས། ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་བཀོད་སྒྲིག་དང་བླང་བྱ་ལྟར། རང་འགུལ་སྒོས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་པ་དང་། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མི་བརྗེད་པར་འོས་འགན་ཡིད་ལ་དམ་པོར་བཅངས་ནས། བློ་རྩ་བརྟན་པོས་ཡར་རྒྱས་བརྩོན་ལེན་དང་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་སྒོས་དམིགས་འབེན་ལས་འགན་སྣ་ཚོགས་ཧུར་ཐག་གིས་ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཡོངས་དང་མཉམ་དུ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པར་ཁག་ཐེག་དང་སྔར་ལས་འབྱོར་ཕྱུག་དཔལ་ཡོན་དང་འཆམ་མཐུན་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་མཚོ་སྔོན་གསར་བ་བསྐྲུན་པར་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་བྱས་རྗེས་འཇོག་དགོས།


གངས་རྒྱན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་བཤད་པ། – གངས་རྒྱན་གྱི་ཟིན་བྲིས།\nPublished: ཟླ་གཉིས་པ། 14, 2020\nསྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནི་དཔལ་འབྱོར་མ་ལག་དང་སྤྱི་ཚོགས་མ་ལག་རབ་དང་རིམ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆ་(ཐོན་རྫས་དང་། མ་རྩ། ས་ཞིང་། རྒྱུ་ནོར་སོགས) སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་དབང་པ་དང་དམངས་གཙོ་ཡིས་སྒོ་ནས་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་མ་ལག་འདི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ལ། འདིར་འཁོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དབང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཐོན་སྐྱེད་འབྲས་བུའམ་རྒྱུ་ཆ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབང་བ་དང་། ཐུན་མོང་ལ་དབང་བ། ངལ་རྩོལ་བཟོ་པའི་མཉམ་ལས་དང་ཐ་ན་སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་མ་རྐང་འཛིན་པར་བརྟེན་ནས་གྲོས་མཐུན་བྱུང་བ་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་མང་པོ་ཡོད་པ་དེར་མདོར་བསྡུས་བྱས་ཆོག་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཀྱང་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཚང་མས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆས་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་དགོས་སྙམ་གྱིན་ཡོད།\nསྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་ཚོང་ར་ཡོད་མེད་ལ་གཞིགས་ན་རིགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཆོག ཚོང་རྭ་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱིས་ཚོང་ར་དང་མ་དངུལ་རྣམས་བཟོ་སྐྲུན་དང་ལག་རྩལ་ཐོག་གི་བླང་བྱར་བསྒྱུར་ནས་དངོས་རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་རིན་ཐང་རྩིས་རྒྱག་གི་ཡོད་སྟབས། མ་རྩ་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་རིན་ཐང་ཆོས་ཉིད་མེད་པར་བཟོས་པ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེ་རིགས་ཀྱིས་མ་རྩ་གསོག་འཇོག་མི་ཡོང་བ་དང་ཁེ་སྤོགས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཆུད་ཟོས་དང་དངུལ་རྩའི་ཉམས་ཉེན་སེལ་བར་བྱས་པ་རེད། ཆབ་སྲིད་ལས་འགུལ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་འདོད་བློ་ནི་ལེགས་བཅོས་རིང་ལུགས་ནས་གསར་བརྗེའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བར་ལ་ཁྱབ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱིས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་། བགོ་བཤའ་དང་། བརྗེ་རེས་བཅས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབང་བར་བྱེད་ན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་མངོན་འགྱུར་བྱུང་པར་འདོད་པ་དང་། རང་མོས་འདོད་བློ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱིས་སྲོལ་རྒྱུནཐབས་ལམ་སྤྱད་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་སྟངས་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་ཆར་བརྟེན་ནས་དོ་དམ་བྱེད་པར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་། དམངས་གཙོ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱིས་དམངས་གཙོ་ཅན་གྱི་འཕེལ་རིམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་པའི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nདེང་རབས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ནི། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་སྐབས་སུ་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་བཟོ་པའི་གྲལ་རིམ་གྱིས་སྤེལ་བའི་བཟོ་ལས་ཅན་དང་སྒེར་དབང་རྒྱུ་ནོར་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་ལས་འགུལ་ཁྲོད་ནས་བྱུང་བ་རེད། སྔོན་གྲས་ཀྱི་སྟོང་བསམ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་པ་དཔེར་ན་རོ་པོ་ཐེ · ཨོའུ་ཝུན་གྱིས་རང་མཁོ་རང་འདང་དང་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཁ་བྲལ་བའི་མཉམ་ལས་ཞིང་གྲོང་ཅིག་བཙུགས་མྱོང་། ཧྲེང་ཞི་མོན་གྱིས་ཐ་སྙད socialism གསར་གཏོད་བྱས་ཏེ་ལག་རྩལ་པ་དཔོན་རིགས་སུ་བསྐོ་རྒྱུ་དང་འཆར་གཞིའི་བཟོ་ལས་དར་སྤེལ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཡོད། མར་ཁེ་སི་དང་ཨེན་ཀེ་སི་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་དུ་ཕུགས་བསམ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཇུས་འགོད་བྱས་པ་དང་། མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཚད་མ་ལོན་པའམ་དུས་ཚིགས་རིང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ལྷག་ཟིན་པའིསྐྱོན་སེལ་ཆེད་དུ། སྲིད་གཞུང་མེད་པའི་རིང་ལུགས་དང་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་མེད་པར་བཟོས་ཏེ། དེང་རབས་ཚན་རྩལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཁྲོད་དུ་སྤེལ་ཆོག་པར་བྱས་ཡོད། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་དུས་འགོར། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་པས་ད་དུང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་དོ་ཁུར་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་སླེབས་སྐབས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཐུན་མོང་ལ་དབང་བའི་སྒྲིག་སྲོལ་གསར་པ་ཚུགས་ཐུབ་པའི་སྒུལ་ཤུགས་སུ་གྱུར་པར་མ་ཟད། མ་རྩ་རིང་ལུགས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁ་གཏད་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ཡོད།\nསྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ལ་ཏིང་སྐད་ཀྱི sociare (སྤྱི་ཚོགས)ནས་བྱུང་བ་དང་། དོན་ནི་མཉམ་འབྲེལ་དང་མཉམ་སྤྱོད་ལ་ཟེར། རོམ་རྒྱལ་ཁབ་དང་དུས་རབས་བར་མའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཁྲོད་དུ་སྤྱི་ཚོགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་ཆེད་ལས་ཐ་སྙད་ནི societas རེད། ཐ་སྙད་འདི་ལ་གྲོགས་པོ་དང་མཛའ་བརྩེ་ཡི་མཚོན་དོན་ཡོད་ལ། གང་ཟག་བར་མོས་མཐུན་བྱུང་བར་བརྟེན་ནས་གན་རྒྱའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཤིག་ལ་ཡང་གོ་ཆོག གནའ་བོའི་གྷེ་རི་སེའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་མཁས་ཅན་ཡ་ལི་སི་ཏུའོ་ཏེས་མི་ནི་མཁར་རྫོང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་ལྷན་སྐྱེས་ནས་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད་ལ། རྨང་གཞི་དེའི་ཐོག རང་དབང་ཐོབ་ཡོད་པ་དང་སྒེར་ཚུགས་ཅན་གྱི་མི་བུ་སོ་སོའི་བར་ལས་གྲུབ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི་རྣམས་ལ་དྲང་བཞག་དང་། འདྲ་མཉམ་གྱི་གོ་གནས་ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་ཚོགས(social)ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེར་གོ་དོན་གསལ་པོ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། གོ་དོན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ཚུད་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་ནི་སྤྱི་དམངས་བར་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་གན་རྒྱའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། རོགས་པ་དང་གྲོགས་པོའི་བར་གྱི་བརྩེ་དུང་གི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།\nསྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་ལ་རྩོད་པ་ཡོད་དེ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་གཤམ་གྱི་བཤད་ཚུལ་རིགས་གཉིས་ཡོད། བཤད་ཚུལ་དང་པོ་དེར་རྒྱབ་ལྗོངས་ངེས་ཅན་ཞིག་འདུས་ཡོད་ཅིང་། སྔ་དུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འགུལ་སྐྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གླེང་གཞིར་ཞིབ་དཔྱད་བྱེད་པ་དང་། བཤད་ཚུལ་གཉིས་པས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འདོད། བཤད་ཚུལ་རིགས་དང་པོའི་ནང་མི་གཉིས་རྟག་ཏུ་གླེང་གི་ཡོད་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་རྗེ་སི་ཐུའོ་མ་སི་·མོར་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ཁོང་གིས་མིང་ལ༼སྟོང་བསམ་རྒྱལ་ཁབ༽ཟེར་བའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་བྲིས་པ་དང་། གཞན་ཞིག་ནི་ཐུའོ་མ་སི · རྨིན་ཚའེ་ཨེར་ཡིན་ལ། ཁོ་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་པའི་སྨྱུ་གུ་ཐོག་མར་བཏོན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ནས་འགོ་རྩོམ་ངེས་ཡིན། མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། ཧྥ་རན་སི་ནི་སྟོང་བསམ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང་སྟོང་བསམ་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། མ་ཟད་བསམ་པའི་རླབས་རྒྱུན་དེ་གཉིས 1789 ལོ་ནས 1799 ལོའི་བར་གྱི་རླབས་ཆེན་གསར་བརྗེའི་དུས་སྐབས་སུ་བྱུང་བ་རེད།\nསྟོང་བསམ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་ཝུའུ་ཐུའོ་པང་（སྒྲ་བསྒྱུར）སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱང་ཟེར། མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་གནས་ཚུལ་དང་གྲལ་རིམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ད་དུང་མཚར་ལོངས་བྱུང་མེད་པའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེང་རབས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འབྱུང་ཁུངས་ཤིག་རེད། སྟོང་བསམ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་པས་ཕུགས་བསམ་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྟོན་འོག ཚུལ་ལྡན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་ཐུབ་པར་མ་ཟད། དམིགས་ཡུལ་དེ་འགྲུབ་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱེད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།\nཚན་རིག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་གཉིས་མིང་དོན་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། དེ་ནི་མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པ་དང་། མར་ཁེ་སིས་སྟོང་བསམ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ཁྲོད་ནས་ལུགས་མཐུན་གྱི་གྲུབ་ཆ་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་བྱེད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་རེད། ཚན་རིག་ཡིན་ཟེར་དོན་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་རྐྱེན་གྱི་་གྲལ་རིམ་སྟོབས་ཤུགས་ཏེ་འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་གཙིགས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རང་དོན་རང་སྐྱོང་དང་། དགོས་མཁོ་ལྟར་བགོ་བཤའ་རྒྱག་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཇུས་གཞི་གསར་གཏོད་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དོན་དུ་འབད་འཐབ་བྱེད་པའི་གྲལ་རིམ་གྱི་རྩ་འཛུགས་བྱེད་སྟངས་སྟེ་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་སོགས་རྙེད་པ་རེད། འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་གྱི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་ལ་ལུའུ་སེན་པའོ་རིང་ལུགས་དང་ལེ་ཉིན་རིང་ལུགས་གཉིས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་མི་འདྲ་བ་རེ་བྱས་ཡོད། ལེ་ཉིན་རིང་ལུགས་དེ་སི་ཏཱ་ལེན་རིང་ལུགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཚན་རིག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ཀར་སྙད་ངན་ཐོགས་པ་རེད། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གུང་རྒོལ་རིང་ལུགས་པས་ཚན་རིག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནི་གུང་ཁྲན་ཏང་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་ཟེར་བ་ཡང་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྤྱིར་བཤད་ན། སྒེར་འཛིན་ལམ་ལུགས་ནི་མར་ཁེ་སིའི་མ་གཞིའི་དགོངས་དོན་དང་གཏན་ནས་མི་མཐུན།\nདམངས་གཙོ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནི་དེང་རབས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ཁྲིམས་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཆར་ལྡན་དཔལ་འབྱོར་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཤིག་ཡིན། དཔལ་འབྱོར་ཐོག་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་ཆ་ཚང་བ་དང་ཡང་ན་རགས་ཙམ་ཞིག་ལག་ལེན་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་དང་། དབང་བགོས་རྣམ་པའི་འཆར་ལྡན་དཔལ་འབྱོར་དང་། ཐེ་ཞུགས་དཔལ་འབྱོར། ཚོང་རའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་བཅས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། ཆབ་སྲིད་ཐོག་ཡོངས་ཁྱབ་འདེམས་བསྐོ་དང་། ཏང་མང་ལམ་ལུགས། དབང་གསུམ་ལོགས་འབྱེད། ཆབ་སྲིད་རང་དབང་། ཁྲིམས་གཙོའི་སྲིད་ལུགས་བཅས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་ནི་དེའི་འཆར་བཀོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།།\nརང་དབང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཞེས་པ་ནི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། སྤྱི་ཚོགས་ཐད་ལ་རིམ་ལྡན་ལམ་ལུགས་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་སྟེ། དྲག་ཤུགས་སམ་ཡང་ན་བཙན་གནོན་ལམ་ལུགས་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ལ་ཟེར་བ་མ་ཟད། མི་ཚང་མས་རང་དབང་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཆ་འཕྲིན་དང་དང་ཐོན་སྐྱེད་ཡོ་བྱད་སོགས་ཤེས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ལ་ཟེར། རྒྱུ་ནོར་སྒེར་དབང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ནས་བཟོ་ཚོགས་དང་། གཞི་རིམ་གྱི་སྲིད་དབང་། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ངམ་ཐུན་གཉེར་ཁང་ནས་སྤྱི་དབང་ལམ་ལུགས་དཔལ་འབྱོར་དོ་དམ་བྱ་རྒྱུའི་འདོད་བློ་བཅིངས་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་དུ་སྲིད་གཞུང་གི་དབང་གྲངས་ཅུང་ཞན་པ་དང་ཐ་ན་སྲིད་གཞུང་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།\nདམངས་རྐྱང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཁས་མཆོག་རིམ་གྲས་ཀྱི་རུལ་སུངས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་མ་ཟད། མི་སེར་དཀྱུས་མར་དམིགས་བསལ་སྤྲོད་པ་དང་། དབུལ་པོར་དམིགས་བསལ་སྤྲོད་པ། དབུལ་པོར་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་དར་སྤེལ་གཏོང་བཞིན་པའི་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་སྲོལ་ཞིག་ལ་ཟེར། དམངས་རྐྱང་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ཁ་ཤས་ནི་ཁྲིམས་སྐྱོང་དང་། ཁྲིམས་གཙོའི་སྲིད་ལུགས། སྒྲིག་ལམ་བཅས་མི་བརྩི་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕུང་བོ་རུ་འགྱུར་སྲིད།\nསུའུ་ཝེར་མནའ་འབྲེལ་རྣམ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནི་དབང་ཆ་བསྡུས་དྲགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་མ་དཔེ་ཞིག་ཡིན། སུའུ་གུང་དབུས་གཞུང་གི་མཛུབ་སྟོན་འོག འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས་སུ་དབུལ་ཕོངས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་དབང་དེ་ལྟ་བུ་མང་པོ་བཙུགས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་དེ་རིགས་ཡོ་རོབ་ཤར་མའི་འཕོ་འགྱུར་དང་ཀོར་པ་ཆའོ་ཕུའུ་སྒྱུར་བཅོས་བྱས་རྗེས་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། སུའུ་ཝེར་མནའ་འབྲེལ་རྣམ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་སི་ཏཱ་ལེན་རིང་ལུགས་ཀྱང་ཟེར། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དགོངས་པ་དང་ཁྲའོ་ཞན་གྱི་བསམ་བློ་གཙོ་བོ་དག་ནི་སུའུ་ཝེར་མནའ་འབྲེལ་རྣམ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད།\nད་དུང་མི་རིགས་རིང་ལུགས་སམ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཆབ་སྲིད་ལྟ་གྲུབ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་ཉིད་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཞེས་འབོད་པ་ཡོད། དཔེར་ན། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང་། དབྱི་སི་ལམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས། ཨ་རབ་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སོགས་ཡོད་པ་རེད།\nཚན་རིག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནི་མར་ཁེ་སི་དང་ཨེན་ཀེ་སིའི་རིག་གཞུང་གི་ལྟ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེས་འདོད་ཚུལ་ནི། སྒེར་དབང་་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དུས་རིམ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་བཟོས་ནས་རང་གཤིས་དང་རྒྱབ་འགལ་བྱས་པ་ཞིག་མིན་པར། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་འཕེལ་རྒྱས་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་རེད། མིའི་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་དབང་གིས་མཐར་ཐུག་ཏུ་ངལ་རྩོལ་ལྟར་དུ་དགོས་མཁོ་བསྐོང་བ་དང་།རང་གི་འཇོན་ཐང་གང་ཡོད་འདོན་ཐུབ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བསྐྱོད་ངེས་ཡིན། མར་ཁེ་སི་ཡིས་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དེ་ཡིས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་ནུས་པ་ཡག་ཤོས་བཏོན་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནི་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་དང་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་བར་གྱི་བར་བརྒལ་དུས་རིམ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཐུབ་པ་དེའང་། མ་རྩ་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གསར་བརྗེ་བྱེད་པར་ཅ་ལག་དང་བསམ་བློ་གསར་སྤེལ་བྱེད་ནས་མཐུན་རྐྱེན་སྐྲུན་པས་རེད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་སྤེལ་དགོས་ན། དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱིས་རྨང་གཞི་བྱས་ན་མ་གཏོགས་མངོན་འགྱུར་བྱུང་མི་ཐུབ།\nམར་ཁེ་སི་དང་ཨེན་ཀེ་སི་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་ལྟར་ན། འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་དང་འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་བར་འགལ་ཟླའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་ཙམ་མི་ཡིན་ན་པར། ད་དུང་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡང་ཡོད། རྒྱུན་འཛིན་གྱི་འབྲེལ་བའི་ཁྲོད་དུ། འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་གྱིས་མ་རྩ་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་ནས་ཐོན་པའི་ཐོན་སྐྱེད་འབྲེལ་བ་ཡོངས་རྫོགས་དང་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་དགོས་ལ། གལ་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཐོན་སྐྱེད་འབྲེལ་བ་དེ་རིགས་རྒྱུན་འཛིན་མ་བྱས་ན། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་མི་འདང་བའི་དབང་གིས་དབུལ་ཕྱུག་སྣེ་གཉིས་ཅན་གྱི་སྒེར་དབང་ལམ་ལུགས་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་མི་ཐུབ།\nདཔལ་འབྱོར་རང་དབང་སྨྲ་བ་དང་གཡས་རུའི་རང་དབང་རིང་ལུགས་པས། ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆ་སྒེར་དབང་ལམ་ལུགས་ནི་རང་དབང་དང་བཅིངས་འགྲོལ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་དུ་བརྩིས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཁོ་ཚོའི་སེམས་ལ་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆ་སྤྱི་དབང་ལམ་ལུགས་དང་། མཉམ་ལས་ཁང་། འཆར་ལྡན་དཔལ་འབྱོར་བཅས་ནི་རང་དབང་ལ་བཙན་གནོད་བྱས་པ་རེད་བསམ་གྱིན་ཡོད།\nདཔལ་འབྱོར་རིག་པ་སྨྲ་བ་སྨི་སའེ་སི་ཡིས་དཔལ་འབྱོར་མ་ལག་ཅིག་གིས་མ་དངུལ་དང་། དཔལ་འབྱོར་ཞིབ་རྩིས། ཚོང་རའི་རིན་གོང་གཏན་འབེབས་ཐབས་ཤེས་བཅས་བེད་སྤྱོད་མ་བྱས་ན། མ་རྩའི་དངོས་ཟོག་བརྗེ་རེས་དང་ཐོན་སྐྱེད་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་མི་ཐུབ་པས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་མི་ཐུབ་པར་འདོད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགག་རྒྱག་ལྟ་བའི་ཁྲོད་དུ་། སྤྱི་དབང་ལམ་ལུགས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཚོང་རའི་ཆ་འཕྲིན་དབུས་གཞུང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཅིག་བསྡུ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ནུས་ལྡན་སྒོས་དཔལ་འབྱོར་ཡོངས་ལ་འཆར་གཞི་ཞིག་བཟོ་མི་ནུས་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།\nསྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་ལ་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་ངོས་ཐད་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པ་ཆེས་མང་བ་ནི། སུའུ་ཝེར་མནའ་འབྲེལ་ལྟ་བུའི་འཆར་ལྡན་དཔལ་འབྱོར་ལག་ལེན་གྱི་སྟེང་ལ་བབས་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་རིག་པ་སྨྲ་བའི་འདོད་ཚིལ་ལྟར་ན། འཆར་ལྡན་དཔལ་འབྱོར་འོག ཁེ་ལས་ཀྱི་འཁོར་རྒྱུག་ལ་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ཚད་གཞི་མེད་པས་ཁེ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་ལྕག་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཤོར་ཚར། དེ་བས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕན་བདེ་ཧྲིལ་པོར་ཤུན་ཤུགས་ངན་པ་ཐེབས་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད།\nEconomic calculation in the Socialist Commonwealth (PDF). 1990 [2016-03-25].\nF. A. Hayek, (1935), “The Nature and History of the Problem” and “The Present State of the Debate,” ed. Collectivist Economic Planning, pp. 1–40, 201–43.\nHeilbroner, Robert. Socialism. (བསྒྲིགས།) David R. Henderson (ed.). Concise Encyclopedia of Economics 2nd. Indianapolis: Library of Economics and Liberty. 2008. ISBN 978-0865976658. OCLC 237794267.\nStiglitz, Joseph. Whither Socialism. The MIT Press. January 1996. ISBN 978-0262691826. .\n← olderགངས་རྒྱན། བག་འཁུམ་རིང་ལུགས་བཤད་པ།


ཐོག ནི་མིང་གཅིག་དོན་མང་ལ་འཇུག་སྟེ། དེར་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ2ཡོད།\n༡ གློག་རྫས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་སྤྲིན་ཕུང་གཉིས་ཐུག་ནས་གློག་འཁྱུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོ། ༢ འོག་གི་ལྡོག་ཟླ། ༣ ཕྱི་ངོས་ཀྱི་མིང་། ༤ དུས་སམ་དེ་མ་ཐག་གི་དོན། ༥ གནས་ཀྱི་དོན། ༦ འབྲས་བུའི་མིང་། ༧ ཐོག་མ་ཞེས་པའི་མིང་མཐའ་བསྡུས་པ།\nདབྱིན་ཡིག 1.on, on top of 2.through, by means of, 3.inside of 4.in addition 5.at the time of 6.concerning 7.roof 8.lightning\n1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས། ①གློག་རྫས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་སྤྲིན་ཕུང་གཉིས་ཐུག་ནས་གློག་འཁྱུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོའི་མིང་སྟེ། ཆར་ཤ་འོངས་ནས་ཐོག་བརྒྱབ་ལྟ་བུ། ཡོངས་གྲགས་ལ་འབྲུག་གྲགས་ཟེར། ②འོག་གི་ལྡོག་ཟླའི་མིང་། དཔེར་ན། ཁང་ཐོག སྟེགས་ཐོག ཐོག་ཁེབས་ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུ། ③ཕྱི་ངོས་ཀྱི་མིང་སྟེ། རྟའི་བརླ་ཐོག་གི་ཆུ། རྔ་ཐོག་གི་སྲན་མ། རྨ་ཐོག་གི་མེ་བཙའ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ④དུས་སམ་དེ་མ་ཐག་གི་དོན་ཏེ། བཞོས་ཐོག་འོ་མ་དྲོད་མོ། ཁོལ་མ་ཁོལ་ཐོག ལོ་ལྔ་བཅུའི་ཐོག དབྱར་ཐོག དགུན་ཐོག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། ⑤གནས་ཀྱི་དོན་ཏེ། སྟོན་མོའི་སྟོན་ཐོག་ལ་སོང་། ཚོགས་འདུའི་ཚོགས་ཐོག་ནས་གཏམ་བཤད་ལྟ་བུ། ⑥འབྲས་བུའི་མིང་སྟེ། སྟོན་ཐོག ཤིང་ཐོག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། ⑦ཐོག་མ་ཞེས་པའི་མིང་མཐའ་བསྡུས་པ།\n2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས། བརྒྱ་སྦྱིན་རྡོ་རྗེ་དང་གནམ་ལྕགས། 1.帝释（ 天神名）之金刚杵。2.雷电，霹雳。【增】1.屋顶，盖。2.头，顶点。3.果实，产品。4.财物。5.一种植物与其果实名。﹝达﹞楼。﹝高﹞\n3.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས། ①དབྱར་དུས་ནམ་མཁའི་ཀློང་དུ་ཆར་སྤྲིན་འཁྲིགས་ནས་འབྱུང་བ་ཚ་གྲང་འཐབ་པའི་ཚེ། སྐབས་འགར་གློག་འཁྱུགས་ཤང་གློག་གི་ཆ་ཤས་ས་ཐོག་ཏུ་ཟག་པའི་ཁྲོ་་ཆུ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ལྕེ་སྙིང་མེད་དང་། ལྕེ་འབབ་པ།ལྕེ་འབར་བ། ཆད་ཉམས། ཆུ་འཛིན་སྐྱེས། ཆུ་ལས་འབར། ཆུས་མི་ཉམས། རྡོ་རྗེའི་ཆར་པ། རྡོ་རྗེའི་ཟེགས་མ། ནམ་མཁའི་ཐོ་བ། གནམ་ལྕགས། སྤྲིན་གྱི་མེ་བོ་ཆེ། སྤྲིན་གྱི་ཟེར་འཕྲོ་བ། སྤྲིན་གྱི་འོད་ཟེར། འཕྲོ་འཇོམས། འབིགས་བྱེད། མེ་ཆར། རི་འཇོམས་བཅས་སོ།། ②ཁང་པའི་ཐོག་ཀའམ། སྟེང་། ཁང་པའི་ཐོག་འགེབས་རན་པ། ③ཤིང་ཐོག ལོ་ཐོག\n4. སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས། མིང་ཚིག ①ཕྱོགས་གཉིས་ནས་རླུང་ཤིན་ཏུ་ཚབ་དག་ལྡང་སྟེ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཐུག་པ་གློག་འབྱུང་། དེ་ཉིད་དྲག་ཅིང་ངར་ན་གནམ་ལྕགས་ཐོག་ཏུ་འགྱུར། མེ་ལྕགས་རྡོ་ལ་བརྡབས་པ་ན་བར་ནས་མེ་ལྕེ་དང་འོད་ཟེར་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡིན། ཨོ་རྒྱན་གླིང་པའི་གཏེར་བྱོན་རྒྱལ་པོ་བཀའ་ཐང་ལས་ཀྱང་། མཚོ་ཡི་རླངས་པས་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དུ་ཆགས། ། དེ་ཉིད་འཐབ་པས་མཁའ་ལ་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོགས། ། འབྱུང་བ་ཚ་གྲང་འཕྲད་པས་གློག་ཏུ་འཁྱུག ། དྲག་ཅིང་ངར་ན་གནམ་ལྕགས་ཐོག་ཏུ་བབས། ། དཔེར་ན། མེ་ལྕགས་རྡོ་ལ་བརྡབས་པ་བཞིན། ། བར་ནས་མེ་དང་རིན་ཆེན་འོད་ཟེར་འཕྲོ། ། །ཞེས་གསུངས། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ། སྒྲ་ཅན། ལྕེ་སྙིང་མེད། ལྕེ་འབབ། ཆུ་འཛིན་སྐྱེས། ཆུས་མི་ཉམས། ཆུ་ལས་འབར། ཐོག་མདའ། རྡོ་རྗེ་ཟེར་འཕྲོ། རྡོ་རྗེའི་ཟེགས་མ། ནམ་མཁའི་ཐོ་བ། གནམ་གྲུམ་པ། གནམ་ལྕགས། སྤྲིན་གྱི་མདའ། སྤྲིན་གྱི་མེ་བོ་ཆེ། སྤྲིན་གྱི་མེ། སྤྲིན་གྱི་ཟེར་འཕྲོ། སྤྲིན་གྱི་འོད་ཟེར། འཕྲོ་འཇོམས། འབིགས་བྱེད། མེ་ཆར། རི་འགེམས། རི་འཇོམས། ②སྟེང་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན། ཕོ་བྲང་ཐོག་ནས་དུང་བུས་ལྟ་བུ། ལྡོག་ཚིག འོག ③ གོས་དང་པགས་པ་སོགས་ཕྱི་ངོས་ཀྱི་མིང་སྟེ། ལྭ་བ་ཐོག་གི་ལྷན་པ། བྲང་ཐོག་གི་གའུ། བརླ་ཐོག་གི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ། ④ དུས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན། མཛོ་མོ་བཞོས་ཐོག་གི་འོ་མ་དྲོན་མོ། ལྕགས་ཚམ་ཐོག་ལ་བརྡུང་དགོས་ལྟ་བུ། ⑤གནས་ཀྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན། མི་མང་འདུ་འཛོམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་འདི་བྱུང་། དེ་རིང་དམིགས་བསལ་དུས་དྲན་ཐོག་ཏུ་སོང་ལྟ་བུ། ⑥འབྲས་བུའི་མིང་སྟེ། དཔེར་ན། ད་ལོ་ཆར་ཆུ་ལེགས་པའི་ཐོག་ཡག་པོ་བྱུང་ལྟ་བུ། ⑦ཐོག་མ་ཡི་ཚིག་བསྡུས་པ། ལྡོག་ཚིག མཐའ། ཕྲད་ཚིག ཚིག་སྔ་མའི་བྱ་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་ཐོག་སྒྲ་སྦྱར་བ་དེས་སྦྱར་གཞིའི་ཚིག་དོན་དེ་ཉིད་གཙོར་བཟུང་ངམ་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་གྱི་ཚོད་དུ་བཏང་ནས་དེའི་མོད་ལ་གཞི་མཐུན་པའི་ཚིག་ཕྱི་མ་འདྲེན་པའི་དོན་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན། ནོར་བཟང་གི་རྣམ་ཐར་ལས། ཉིན་གཅིག་ཚོམས་ཆེན་དུ་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པར་བཤམས། ལྗོན་པའི་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་རྗེ་འབངས་ཀུན་འཛོམས་ཐོག ནོར་བཟང་ཡིད་འཕྲོག་གཉིས་ཀྱང་སྤྱན་དྲངས། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ།\n5. བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས། 名词。ནམ་མཁའི་ཐོག། 霹雳，暴雷，留霆：ནམ་མཁར་སྤྲིན་བྱ་རོ་ཙམ། ས་གཞིར་ཐོག་གཡག་རོ་ཙམ། 天上乌云小如鸟，地面醉解大似牛。喻小题大做。གནམ་ལྕགས་ཐོག་འབེབས། 晴天霹雳。ཐོག་བབས་པ། 降霹雳，落雷。མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ལྕེ་སྙིང་མེད་དང༌། ལྕེ་འབབ་པ། ལྕེ་འབར་བ། ཆད་ཉམས། ཆུ་འཛིན་སྐྱེས། ཆུ་ལས་འབར། ཆུས་མི་ཉམས། རྡོ་རྗེའི་ཆར་པ། རྡོ་རྗེའི་ཟེགས་མ། ནམ་མཁའི་ཐོ་བ། གནམ་ལྕགས། སྤྲིན་གྱི་མེ་བོ་ཆེ། སྤྲིན་གྱི་ཟེར་འཕྲོ་བ། སྤྲིན་གྱི་འོད་ཟེར། འཕྲོ་འཇོམས། འབིགས་བྱེད། མེ་ཆར། རི་འཇོམས་བཅས་སོ། ཁང་པའི་ཐོག་ཀའམ། སྟེང༌། 屋顶，头上：ཁང་པའི་ཐོག་འགེབས་རན་པ། 房子可以盖顶了。ཏོག结果：ཤིང་ཐོག果类。ལོ་ཐོག收成，庄稼的收获物。\nདག་ཡིག ཐོག གློག་རྫས། སྤྲིན་ཕུང་། གློག་འཁྱུགས། ལྡོག་ཟླ། ཕྱི་ངོས། འབྲས་བུ།


རྩོམ་ཡིག :: དཀོན་མཆོག་བོད་རང་བཙན་དྲྭ་ཚིགས།།\nམདུན་ངོས། > རྩོམ་ཡིག\n༄༅།། རང་སྐད་མི་ཤེས་གཞན་སྐད་སྦྱོང་། སེམས་ཀྱི་དྲན་ཤིང་རྒྱང་རིང་ལུས་སོང་།། སྐྱོ་བའི་མིག་ཆུ་ས་མཐའི་ཟགས་སོང་།། ཀུན་གཞིའི་ཟ་འོག་ལྷགས་པས་ཟོས་སོང་།། སྐྱོ་སྣང་ཁྲོད་ནས་གཅིག་པར་ལུས་སོང་།། མི་ཡུལ་འདི་ནས་དཀའ་སྡུག་རིང་མོ།། With teacher and classmate. འཇར་མིན་དགེ་ཀ་རིན་ཀརཏི་ལས། Teacher playing with Bloon. ...\nནམ་ཡང་སེམས་ལ་ཟུག་འོང་བའི་ཚེར་མའི་མེ་ཏོག གངས·གཡུ་མཚོ། ༡. བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་མི་རིགས་གཞན་དང་ཆང་ས་རྒྱག་མཁན་འདི་ཚོ། མི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཁྱོན་ནས་མེད་པའི་མི་འདི་ཚོས་རང་གི་གནས་བབས་དང་འཚོ་བ་ལ་ཁ་གཡེར་ནས་མི་རིགས་གཞན་ལ་ཆང་ས་རྒྱག་གིན་འདུག ངས་བསམ་ན་འདི་རིགས་ཀྱིས་བོད་རང་གི་འདས་མ་ད་གསུམ་ལ་བསམ་གཞིགས་གཏོང་བའི་བློ་གྲོས་དང་ལ་རྒྱ་གཏན་དུ་བོར་སོང་ལ།...\nཀ་རྩོམ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ཀ་ལི་ཀ་ཏ་བལ་ཡུལ་པེ་ཅིང་དང་།། ཁ་བ་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་སོགས།། ག་ས་གང་དུ་ཡོད་པའི་མི་འདི་རྣམས།། ང་ཡིས་བལྟས་ན་རང་བཞིན་གཅིག་པར་མཐོང་།། ཅ་ཅོ་འུར་ཟིང་ཕྱོགས་ལ་མི་དགའ་ཞིང་།། ཆ་ལུགས་ཞི་དུལ་གནང་བ་ཁོང་ཚོ་ཡང་།། ཇ་མར་གོས་དང་པད་ཤག་མཐོང་བའི་ཚེ།། ཉ་པ་རྒད་པོའི་སེམས་དང་ཁྱད་མི་འདུག། ཏ་རེན་སྐུ་དྲག་ངོ་བསྟོད་གཏམ་ལ་དགའ།། ཐ་མལ་མི་རྣམས་གཡོ་དང་སྒྱུ་ལ་དགའ།། ད་ལྟའི་ཕལ་ཆེར་ཐ་མག་ཆང་ལ་དགའ།། ན་གཞོན་རྣམས་ནི་མཆོར་སྒེག་ཉམས་ལ་དགའ།། པ་ཕ་ཨ་མའི་ཕྱོགས་ལ་ཞེན་པ་དང་།། ཕ་རོལ་རིགས་མ་མཐུན་ལ་སྡང་བ་སོགས།། བ་ལང་དང་ནི་རང་རེའི་མི་རྣམས་\nཚེ་སྲོག་གི་འབོད་པ། ང་ཚོ་གདོད་མ་ནས གནམ་སའི་བཅད་པའི་རང་བྱུང་གི་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས། ལང་ཚོ་དང་ཚེ་སྲོག་འབྱུང་བཞི་ལ་བསྟིམས་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་། དཀའ་ཁག་དང་ངལ་དུབ་ཀྱིས་བརྒྱུད་པའི་ལམ་བུ་རེ་རེའི་ཁུག་སོ་ནས། ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་བསྒོ་སྐལ་ཏུ་སྨིན་པའི་རང་བྱུང་གི་སྣོད་བཅུད་ལ། ཉི་འོད་དང་འཇའ་ཚོན་གྱིས་སྦྲས་པའི་མཛེས་སྡུག་གིས་བརྒྱན་ན་འདོད། བསྐལ་བའི་ཆག་འཇིག་ལས་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་གོད་ཆག་ནག་པོས། སྒེག་མའི་བཞིན་མདངས་ལས་སྨིན་པའི་ས་ཆེན་གྱི་མཛེས་རིས་བཅོམ་ཞིང། མེ་ཏོག་གི་འདབ་བརྒྱ་གྲོལ་བའི་དབྱར་གཞུང་གི་ཉི་འོད་སེར་བོ། སྤྲིན་ནག་གི་ལྐོག་གཡོའ\nབོད་ཡིག་ཤེས་ན་གོ་སྐབས་མེད་དོན་ཅི་རེད། རྩོམ་པ་པོ། བྱ་སྨྱོན་པ། གཞུང་ཡིག་དང་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་དབྱིན་ཡིག་དང་རྒྱ་ཡིག་ཤེས་ན་གོ་སྐབས་ཡོད་ལུགས་དང་གཞུང་གི་སྔོན་རྩིས་དང་འཆར་འགོད། དྲིལ་བསྒྲགས་སོགས་དབྱིན་ཡིག་གི་གསལ་སྒྲག་སྣ་ཚོགས་མཐོང་དུས། ང་རང་དབང་མེད་པར་བོད་ཡིག་ལ་དུང་བ་ཇེ་ཟབ་དུ་བུད་སོང་ལ། བོད་ཡིག་གི་ལས་སྐལ་ལ་འཁྲེང་བའི་ཚིག་དོན་རེ་གཉིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཐལ་སོང་། དྲང་མོར་བཤད་ན། བོད་ཡིག་གི་དགོས་མཁོ་གླེང་གིན་ཡོད་པ་དེ་ནང་བཞིན་ཚང་མས་ཀྱང་དེར་དོ་སྣང་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞིག་བྱེད་རན་ཡིན་པ། ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་ཅིག་ལྟོས་དང་།...\nཚེ་སྲོག་དང་བདེ་སྡུག་གི་གསང་བ། ཤོ་ཤར་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། ཚེ་སྲོག་གི་དབྱངས་རྟ་འདི་རིལ་རིལ་གྱི་གོ་ལ་འདིར་གྲགས་པ་ནས་བཟུང༌།བདེ་སྡུག་བར་མའི་འཚོར་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ངོ་མཚར་གྱི་གྲགས་ཆ་སྙན་པོ་ཞིག་ཀྱང་ལོ་ངོ་དུ་ མའི་ཆར་རླུང་ཁྲོད་དུ་བར་མེད་སྒྲོགས་ཤིང་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་དུ་གྱུར་འགོ་བརྩམས། རེད་ཨང༌།ཚེ་སྲོག་འདི་རྒྱུ་གང་ཞིག་ལས་འབྱུང་བ་དང༌།གང་ཞིག་གིས་དོན་དུ་གོ་ལ་འདིར་ཆགས་ཤིང༌།གནས་པ།འཕེལ་བ།མཐའ་མ་འཇིག་འགྲོ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་འདྲི་བ་འདིར་ལན་གནད་དུ་འཕིགས་པ་ཞིག་འདེབས་རྒྱུ་མེད་པར་ང་ཡིད་ཆེས་ཡོད།...\n༄༅། །ཁྱེད་ཚོ་དང་་ཀ་ཅ། ཝ་སྤྱང་གི་ཧབ་དགོད་ཆེ་ཞིང། མུན་པའི་ཟབ་ཚབ་འཐུག་པའི་དཀའ་ས་ཁག་སའི་ཕ་ཡུལ་ནས། རང་རིགས་ལ་དུང་ཞེན་ཟབ་ཅིང་མི་རིགས་ཡར་རྒྱས་ལ་ནུས་པ་རེ་འདོན་ཐུབ་ན་རབ་ཡིན་བསམ་པའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ཁྱེད་ཚོས་རང་ལུས་ཐུང་ཐུང་དེ་མེ་རུ་སྒྲོན་ཞིང། རང་སེམས་དམར་པོ་དེ་དམར་རྗེན་དུ་སྟོན་ནས། སེང་དཀར་མོའི་གཡུ་རལ་ངོམ་མྱོང་སའི་འཇིག་རྟེན་དེར་རང་དབང་ཆ་ཚང་ཞིག་བསྐྲུན་པར་འབད་ཅིང་བརྩོན་པའི་དམ་བཅའ་གཙང་མ་རེ་བྱེད་ནས་མདུན་ལམ་མེ་ཕུང་དེ་འདམས་ནས་ཆས་ཚེ་ང་ངོ་མ་འགྱོད་ཅིང་གདུང། ཁྱེད་ཚོའི་མི་ཚེར་རིན་ཐང་མེད་པ་མ་རེད་ལ། ཁྱེད་ཚོ་འཇིག་རྟེན་འདིར་འཚོ་འདོད་མེད་པ་དེ་བས་ཀྱང་མ་རེད་མོད།...