འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ། – བོད་ཀྱི་དུས་བབ།\nཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢ ཉིན་ནམ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཉིན་དབུས་གངས་ལྗོངས་རང་བདེན་རྩོད་ལེན་མཐུན་ཚོགས་ ཀྱིས། མགོ་བརྗོད་དུ། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་ཞེས་ པའི་ཤོག་ངོས་དགུ་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཞིག་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད་ལ། དེ་ནི་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་ཡུན་རིང་གནས་སྲིད་པས། བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་བྱེད་ཕྱོགས་ཁག་ཅིག་ཁ་ཇེ་གསལ་དུ་ བཏང་བ་དང་། སྔར་བས་ཀྱང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་དུ་གོམ་གང་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་ཆེད་དུ་ཡིན་འདུག\nཉིན་ དེར་གངས་ལྗོངས་རང་བདེན་རྩོད་ལེན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གྲྭ་བློ་བཟང་དཔལ་ ལྡན་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན། ང་ཚོས་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་འདིའི་ནང་སྤྱིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་གི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ ལས་འགུལ་སྤེལ་ཕྱོགས་སྐོར་གཅིག་དང་། གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་རེ་འདུན་མངོན་པར་མཚོན་པའི་ལས་འགུལ་ཁག་ཅིག རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་སོགས་ཁྲིམས་སྒྲིག་གི་འབྲུ་དོན་འོག་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་འཐབ་ རྩོད་བྱེད་ཐབས་བཅས་དོན་ཚན་ཆེན་མོ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཡོད་ལ། ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་དེའི་སྔོན་གླེང་ནང་དུ་ད་ལྟ་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་བཟུང་གནས་ བབ་འོག བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཏུ་ སླེབས་ཡོད་ལ། འདས་པའི་མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་བོད་ནང་གི་བོད་མི་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་གཞིས་བྱེས་ བོད་མི་ཡོངས་ཀྱིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་བྱས་ཡོད་ ལ། བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་འདི་ནི་བོད་མི་མང་གི་རྩ་དོན་ཡིན་པ་ལས་མི་སྒེར་བ་རེ་ཟུང་ གི་ཁེ་ཕན་གྱི་གནད་དོན་མ་ཡིན་པ་མ་ཟད། མ་འོངས་པའི་དུས་ཡུན་ནང་བོད་མི་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བརྒྱུད་འཐབ་རྩོད་བྱ་ རྒྱུ་ཡིན་པ་འདས་པའི་མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་བོད་ནང་བྱུང་བའི་ཞི་རྒོལ་བྱེད་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཧ་ཅང་གསལ་བོ་བཟོས་ཡོད། དེར་བརྟེན་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་རྩོད་ལེན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་དུ་མུ་ མཐུད་འགྲོ་དགོས་པ་ནི་རྩ་བའི་དམ་བཅའ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་དང་། འཚེ་མེད་ཞི་བ་ནི་བོད་དང་བོད་མིའི་ངོས་ནས་བོད་ལ་རང་དབང་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ འདོར་མི་རུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་ནན་ཏན་གྱི་སྒོ་ ནས་དྲན་གསོ་ཞུ་བཞིན་པ་མ་ཟད། བོད་རྒྱ་དབར་གྱི་འཐབ་རྩོད་འདི་དུས་ཡུན་རིང་བོའི་བར་གནས་སྲིད་པས་བོད་མི་མང་ གི་ངོས་ནས་དེའི་ཐད་གྲ་སྒྲིག་ཚགས་ཚུད་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། ཞེས་གསལ་ཡོད།\nལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་གི་ལས་འགུལ་གནང་ཕྱོགས་ཞེས་པའི་ནང་། གཙོ་བོ་ད་བར་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་འདི་གནད་དོན་གང་ཞིག་ལ་མོས་མཐུན་མེད་པའི་ ཁོར་ཡུག་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་། མོས་མཐུན་མེད་མཁན་གྱི་ངོས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན་ལ། སོ་སོའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་གྱི་ཚད་གཞི་དང་མཐུན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་ངེས་ ཅན་ཐོབ་དང་འཐོབ་བཞིན་པ་ཡིན་ཞེས་དང་། གཞུང་དང་མཐུན་ལམ་མི་བྱེད་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ ནས་མཐུན་ལམ་མི་བྱེད་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མི་མཐུན་ལམ་མི་པ་སོགས་ནི་བོད་ལྟ་བུའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ ཡོད་པ་ཚོས་རིམ་བཞིན་ལག་བསྟར་བྱས་དང་བྱེད་མུས་རེད། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་དོན་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་མིན་ནི། མི་མང་གི་ངོས་ནས་གནད་དོན་གང་གི་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་རྩོད་གཞི་དེའི་ ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་དམ་བཅའ་བརྟན་མིན་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་གནས་བབ་འོག་གི་གྲ་སྒྲིག་ལ་རག་ལས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསལ་ཡོད།\nཡང་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་རེ་འདུན་མངོན་པར་མཚོན་པའི་ལས་འགུལ་ཁག་ཅིག་ཅེས་པའི་ནང་། ནང་གསེས་སྡེ་ཚན་གསུམ་ཡོད་ལ། གཙོ་བོ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འདས་པའི་མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་བོད་ལ་ གོད་ཆག་དང་། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་འདྲ་བྱུང་ཡང་ནམ་ཡང་བློས་གཏོང་བྱས་མེད་པ་ནི་༸གོང་ས་ མཆོག་ཡིན་ལ། གནད་དོན་འདིས་བོད་འདི་གནས་སྟངས་བཟང་ངན་ཡག་སྡུག་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ལྷུང་ཡང་བོད་ ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་༸གོང་ས་མཆོག་ཡིན་པ་གསལ་བཟོ་བྱས་ཐོག ཁོང་མགྱོགས་མྱུར་ངང་བོད་ལ་ཕེབས་དགོས་པ་ནི་མི་མང་གི་སེམས་སྟེང་གི་རེ་འདུན་ གཙོ་ཆེ་ཤོས་དེ་རེད་ཅེས་དང་། ཁོང་བོད་དུ་ཕེབས་ཆེད་མང་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་རྟགས་བསྡུ་རུབ་དང་སྐུ་ཚབ་ཆེད་གཏོང་ གིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྙན་ཞུ་འབུལ་བ། རེའུ་གཟའ་ལྷག་པ་ནམ་ཡིན་ལ་མི་མང་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ཞབས་བརྟན་ འདོན་པ། ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་མཉམ་འདུས་ཀྱིས་ཁོང་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་འདུན་ ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་དགོས་པ་སོགས་གསལ་ཡོད།\nདེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་སོགས་ཁྲིམས་སྒྲིག་གི་འབྲུ་དོན་འོག་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཐབས་ཞེས་པའི་ནང་། རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྤྲད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་འབངས་མི་སེར་ ལ་ཡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་སྤྱི་དང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་འདུས་སྡོད་ཀྱི་ས་གནས་ལ་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་བྱེད་ཆོག་ པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་སྤྲད་ཡོད། ལྷག་དོན་དམིགས་བསལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་བབ་ལྡན་པའི་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་བོད་ ལ་འཛིན་སྐྱོང་གཅིག་གི་འོག་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་ དགོས་པ་དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ལ། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབ་ཐད་ད་ཡོད་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་མི་རིགས་ ཀྱི་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་འཐུས་ཚང་ཡིན་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང་། ཁྲིམས་ཡིག་དེའི་ནང་གསལ་བ་གང་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྔ་ཕྱི་རིམ་པར་འཛམ་གླིང་ལ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ལམ་ནས་ཁས་ལེན་བྱས་ པ་རྣམས་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསལ་ཡོད་ལ། ནང་གསེང་དོན་ཚན་ལྔ་རུ་དབྱེ་སྟེ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་མ་ འགལ་བའི་ཐོག་འཚེ་མེད་ཞུ་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཕྱོགས་སོགས་བསྒྲགས་ཡོད་པ་རེད།\nའཇིགས་བྲལ་བསྟན་འཛིན་ལགས། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལས་ལྷག་ཅིག་ྋ་གོང་ས་མཆོག་གིས་ང་ཚོར་གསལ་བོར་གསུངས་ཡོད། ད་སྔོན་མ་དང་མི་འདྲ་མ་ཤེས་པ་ཟེར་བ་དེ་ཕལ་ཆེར་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་ལས་མི་ལས་ལ་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཞེས་ཚིག་ཐག་བཅད་ནས་གསུངས་པ་ལན་ཉུང་ཉུང་མིན། འོན་ཀྱང་ད་དུང་སྔར་བཞིན་ཁ་ཙམ་ནས་བཤད་པ་དང་ཡིག་ཐོག་ནས་འདོན་པ་ཙམ་གཙོ་གནད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ངས་བཤད་ག་ལ་དགོས། ཁྱེད་ལའང་མྱི་ཞད་ཅིག་ཡོད་ན་འདི་ལ་གསལ་བཤད་ལོང་པ་གང་བྲིས་ནས་བསྐྱར་བཤད་འདི་འདྲ་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ན་ཡོད། ཡིན་ན་རཱ་ངས་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་བསྐངས་ནས་བྲིས་ཡོད།\nཨ་རོགས། ཨ་ལ་ལ་ལགས། ད་ལག་ནས་ལས་པའི་དུས་ཡིན་དཱ། ཟེར་བ་ནི་ཧ་ཅང་གནད་ལ་ཕིགས་པའི་གཏམ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་། ལག་ལེན་ལ་འབབ་དགོས་པ་དངོས་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་ཇི་ལྟར་ལག་ལེན་ལ་འབབ་དགོས་པ་ནི་ང་ཚོ་ལ་དྲི་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། འདིར་གངས་ལྗོངས་རང་བདེན་རྩོད་ལེན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་ལག་ལེན་ལ་འབེབ་སྟངས་གནད་ལ་ཕིག་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བཏོན་འདུག་པས་ཁྱོད་ལ་ཅུང་ཟད་ཕན་པར་སྨོན། ཅིག་བྱས་ན་ཁྱོད་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དངོས་སུ་བྱོན་ཏེ་ཆོས་གསུངས་ཡང་གནས་ལུགས་ངོ་མི་འཕྲོད་པའི་བླུན་པོ་ཞིག་མིན་པར་སྨོན།\nདྲ་གྲོགས་ཚོ། འདི་ན་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་རྙོག་གླེང་མི་འདུག་ལ། ནང་དཀྲུགས་བྱེད་ས་ཡང་འདི་ན་མི་འདུག རྣམ་པ་ཚོ་ཡང་ཞེ་དྲག་མཇལ་རྒྱུ་ཡང་མི་འདུག ཡིན་ནའང་ཁྱོད་རང་དོན་དམ་པའི་བོད་ལ་ཤ་ཚ་ཡོད་ན་ཡིག་ཆ་འདི་ཀློག་དགོས་ངེས་རེད།\nདྲ་གྲོགས་ཚོ། གངས་ལྗོངས་རང་བདེན་རྩོད་ལེན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤེལ་བའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཕྱོགས་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་འདི་རུ་ཆ་ཚང་བཀོད་ཡོད། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་ཟེར་བ་འདི་བཞིན་ངོ་བཤུས་ཀྱིས་བོད་ནང་དུ་རྣམ་པ་ཚོའི་ཐད་ཀའི་འབྲེལ་ཡོད་ལ་གཏོང་གནང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཚོགས་པའི་མིང་ཐོག་གི་ཡིག་ཆའི་ཚིག་དོན་ལ་འགྱུར་བ་རྩ་བ་ནས་མི་གཏོང་བའི་རེ་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཆོག་མཆན་ཡང་ཡང་སྤྲད་མེད།\nདྲ་གྲོགས་ཚོ། གངས་ལྗོངས་རང་བདེན་རྩོད་ལེན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤེལ་བའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཕྱོགས་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་འདི་རུ་ཆ་ཚང་བཀོད་ཡོད། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་ཟེར་བ་འདི་བཞིན་ངོ་བཤུས་ཀྱིས་བོད་ནང་དུ་རྣམ་པ་ཚོའི་ཐད་ཀའི་འབྲེལ་ཡོད་ལ་གཏོང་གནང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཚོགས་པའི་མིང་ཐོག་གི་ཡིག་ཆའི་ཚིག་དོན་ལ་འགྱུར་བ་རྩ་བ་ནས་མི་གཏོང་བའི་རེ་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཆོག་མཆན་ཡང་ཡང་སྤྲད་མེད།\nགསུམ་པ། བོད་མི་ཚོ་དུས་རབས་དང་མཐུན་པར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ལ། འགྲོ་འདོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡོང་བར་དེང་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚན་རིག་དང་ལག་རྩལ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་ཆ་ཤས་ལེན་དགོས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཡུལ་མིར་སློབ་གསོའི་འགན་ཁུར་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ལེན་དགོས་པ་དང༌། ས་གནས་ནས་རང་བདག་གི་སྒོ་ནས་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུའི་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན། དེར་བརྟེན་བོད་མི་ཚོས་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བར་དགོས་འདུན་ནན་པོ་འདོན་དགོས་པ་ཡིན། འདི་ནི་རྩ་ཁྲིམས་སོགས་ཁྲིམས་སྒྲིག་གིས་གནང་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡིན།\nདེ་ཡང་དོན་ཚན་བཅུ་དགུ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་བྱ་བཞག་གོང་དུ་སྤེལ་ཏེ་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱི་ཚན་རིག་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སློབ་གྲྭ་སྣ་ཚོགས་འཛུགས་གཉེར་བྱས་ཏེ་དམའ་རིམ་འོས་འགན་སློབ་གསོ་ཁྱབ་གདལ་དུ་གཏོང་བ་དང་འབྲི་རིམ་སློབ་གསོ་དང༌། ལས་རིགས་སློབ་གསོ།མཐོ་རིམ་སློབ་གསོ་བཅས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་མ་ཟད་སློབ་ལོ་མ་ལོན་སྔོན་གྱི་སློབ་གསོའང་གོང་དུ་སྤེལ་བ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་གྱི་སློབ་གསོའི་སྒྲིག་བཀོད་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་ཏེ་ཡིག་རྨོངས་སེལ་བ་ཡིན་ལ། བཟོ་པ་དང་ཞིང་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ། ངལ་རྩོལ་པ་གཞན་དག་བཅས་ལ་ཆབ་སྲིད་དང་རིག་གནས། ཚན་རིག ལག་རྩལ། བྱེད་སྒོ་བཅས་ཀྱི་སློབ་གསོ་གཏོང་བ་དང༌། རང་སྦྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཐུན་མོང་དཔལ་འབྱོར་རྩ་འཛུགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ལས་ལས་དོན་རྩ་འཛུགས༌། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྟོབས་ཤུགས་གཞན་དག་བཅས་ཀྱིས་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་ལྟར་སློབ་གསོའི་བྱ་བཞག་སྣ་ཚོགས་འཛུགས་གཉེར་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པའི་སྤྱི་སྐད་དར་ཁྱབ་གཏོང་བ་ཡིན། ཅེས་དང༌། དོན་ཚན་བརྒྱ་དང་བཅུ་དགུ མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ས་གནས་དེ་གའི་སློབ་གསོ་དང༌། ཚན་རིག རིག་གནས། འཕྲོད་བསྟེན། ལུས་རྩལ་བཅས་ཀྱི་བྱ་བཞག་རྣམས་ལ་རང་བདག་སྒོ་ནས་དོ་དམ་བྱེད་པ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གཏོང་དགོས། ཅེས་དང༌། བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་སོ་དགུ་པར་ཡང་གསལ་ཡོད་པས། ཁེ་དབང་འདི་དག་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ནི་བོད་འདི་དུས་རབས་དང་མཐུན་པའི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མིན་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱིས་སྤྲད་པའི་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ལག་བསྟར་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཁག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་མིན་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་འདི་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་ལ། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ངོས་ནས་རྣམ་འགྱུར་ངེས་པར་བཏོན་དགོས། དཔེར་ན།\n༡ མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ལས་གྲུབ་པའི་བོད་ཁུལ་དུ་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་དང་འཚམས་པའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་དགོས་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་སྙན་ཞུ་གོང་རིམ་ལ་འབུལ་བ། བདག་སྤྲོད་མེད་ཚེ་ཤེས་ཡོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་དོན་མཚམས་འཇོག་པ།\n༣ རང་སྦྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ་ཡིན་ན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཚན་རིག་དང་ལག་རྩལ་རང་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང༌། འགོག་རྐྱེན་བྱུང་ཚེ་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་ཁྲིམས་གཏུག་བྱེད་པ།\n༤ མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ས་གནས་དེ་གའི་སློབ་གསོ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གཏོང་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་ནན་པོ་འདོན་པ་དང༌། རེ་འདུན་ལ་བདག་སྤྲོད་མེད་ཚེ་མི་རིགས་ཀྱི་ངོས་ནས་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་ངོས་ལེན་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་འདོན་བྱེད་པ།\nབཞི་པ། ད་བར་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་རབས་ཀྱི་སྐད་འགོ་ཧ་ཅང་མཐོ། ཡིན་ནའང་ད་བར་བོད་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་ཡོངས་བབ་ཀྱིས་བོད་མི་མང་གི་རང་ཁ་གསོ་ཐུབ་ངེས་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བོད་ནས་དབོར་འདྲེན་བྱས་པའི་ཐོན་དངོས་ཀྱི་གསུམ་ཆ་གཅིག་བོད་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བཏང་མེད་པ་ཡང་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཞིག་གིས་བལྟས་ན་གསལ་པོ་རེད། དོན་གནད་གང་ལྟར་ཡང་བོད་ཀྱི་ཐོན་དངོས་བོད་ཀྱིས་བོད་ལ་བེད་སྤྱོད་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་ལས་དོན་རྩོམ་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེར་བརྟེན་དོན་ཚན་བརྒྱ་དང་བཅོ་བརྒྱད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་སུ་ཐོན་སྒོ་འབྱེད་པ་དང་ཁེ་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་སྐབས་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་དགོས། ཅེས་དང༌། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༢༧/༢༨/༤༥/༦༦ སོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་ཡོང་ཐབས་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ཐོན་དངོས་བོད་ཀྱིས་བོད་ལ་བེད་སྤྱོད་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་ལས་དོན་རྩོམ་དགོས་ལ། མང་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱབ་གཉེར་བྱེད་དགོས།\nལྔ་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ནི་བོད་ཁུལ་ལ་མཚོན་ན་བོད་མི་མང་བདེ་ཐང་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་མིན་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ཉེར་གཅིག རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་བྱ་གཞག་གོང་དུ་སྤེལ་བ་དང༌། དེང་རབས་ཀྱི་སྨན་དཔྱད་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སྨན་དཔྱད་གོང་དུ་སྤེལ་བ་ཡིན། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་དཔལ་འབྱོར་རྩ་འཛུགས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ལས་ལས་དོན་གྱི་རྩ་འཛུགས། སྲང་ལམ་གྱི་རྩ་འཛུགས་བཅས་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཐད་ཀྱི་སྒྲིག་བཀོད་སྣ་ཚོགས་འཛུགས་གཉེར་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་དང་བརྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཐོག མང་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གཙང་སྦྲའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཏེ་མི་དམངས་ཀྱི་ལུས་ཁམས་བདེ་ཐང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལུས་རྩལ་བྱ་བཞག་གོང་དུ་སྤེལ་བ་དང་འབྲེལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ལུས་རྩལ་གྱི་བྱ་བ་སྤེལ་ནས་མི་དམངས་ཀྱི་གཟུགས་གཞི་བདེ་ཐང་དུ་གཏོང་བ་ཡིན། ཅེས་གསལ་ཡོད་ལ། ཐག་གཅོད་ཀྱི་ལས་འགན་དེ་མི་རིགས་སོ་སོའི་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ལ་ཡོད་པ་གསལ་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་ཁུལ་དུ་མཐུན་རྐྱེན་འདི་དག་དོན་དངོས་ལག་བསྟར་ཡོང་ཐབས་སུ་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་རིམ་པ་ཁག་གི་ལས་བྱེད་བརྒྱུད་བོད་ཁུལ་དུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་འགན་ལེན་དགོས་པའི་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་ལས་འགུལ་རྩོམ་དགོས་པ་ཡིན།\nགོང་དུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཕྱོགས་རིམ་ཞུས་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་གི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཕྱོགས་དང་། གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་རེ་འདུན་དང་ལས་འགན་མངོན་པར་མཚོན་པའི་ལས་འགུལ་ཁག་ཅིག ད་ཡོད་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གང་ཡོད་པ་ཁག་ཅིག་བཅས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་ཡིན་ལ། དཔེ་མཚོན་འདི་དག་བརྒྱུད་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་གང་འདྲ་ཞིག་རྩོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་གྱི་ཡོད་ལ། གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་འདི་དག་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་བརྒྱུད་བོད་ཀྱི་མི་མང་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ཡོད་པ། མ་འོངས་བོད་གསར་པ་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་པར་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པ་བཅས་ཡོང་ཐབས་བྱེད་དགོས། གོང་དུ་ལམ་ཙམ་ཞུས་པ་ལྟར་འཚེ་མེད་ཞི་བ་ཁོ་ནར་བརྟེན་པའི་འཐབ་རྩོད་འདི་དག་བོད་ནང་གནད་དོན་ཆུང་ཁག་ནས་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་རིམ་བཞིན་རྩོད་ལེན་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་སུ་བོད་མི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་སྤྲོད་དགོས་པ་ཡིན། མ་ཟད་བོད་ཁུལ་གྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོས་མང་ཚོགས་ནང་སྐུལ་སློང་གིས་བོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ད་ཡོད་ཁག་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས། རྩོད་ལེན་འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཕྱིར་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆིག་སྒྲིལ་རྒྱུན་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པ་རྩ་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་ཡིན་པ་ཡིད་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་དང་གཅིག འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་ལས་འགུལ་གང་སྤེལ་ཡང་འུ་ཐུག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་རྣམ་པ་དྲག་པོའི་ལས་སུ་མི་ཞུགས་པ་དང་གཉིས་འགལ་མེད་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་ལ། དེང་རབས་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་ནུས་པ་ཚད་མཐོའི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་ཡིག་ཆ་འདི་བཞིན་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཡིག་རིགས་གཞན་གྱི་ཐོག་ཏུ་རིམ་བཞིན་འདོན་གྱི་ཡིན།\nརྒྱལ་སྤྱིའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཉིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མའི་སོར་སྦེལ་ཀོབ་བོད་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་གཏན་གཞི་བྱས་པའི་གངས་ལྗོངས་རང་བདེན་རྩོད་ལེན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་རྒྱུན་ལས་ཁང་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ཉིན་ལ།\nTIBETAN RIGHTS AND FREEDOM RESTORATION COMMITTEE ( TRFRC )\nOpposite Tibetan Local Justice Commission\nOld Camp No. 1\nP.O. Bylakuppe – 571104\nMysore District ( K.S.)\nརྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་བཅས་ཀྱིས་སྤྲད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་འབངས་མི་སེར་ལ་ཡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་སྤྱི་དང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་འདུས་སྡོད་ཀྱི་ས་གནས་ལ་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་བྱེད་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་སྤྲད་ཡོད། ལྷག་དོན་དམིགས་བསལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་བབ་ལྡན་པའི་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་བོད་ལ་འཛིན་སྐྱོང་གཅིག་གི་འོག་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་དགོས་པ་དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབ་ཐད་ད་ཡོད་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་འཐུས་ཚང་ཡིན་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང་། ཁྲིམས་ཡིག་དེའི་ནང་གང་གསལ་བ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྔ་ཕྱི་རིམ་པར་འཛམ་གླིང་ལ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ལམ་ནས་ཁས་ལེན་བྱས་པ་རྣམས་རྩོད་ལེན་ངེས་པར་བྱེད་དགོས། ཁྲིམས་ལུགས་འདི་དག་གིས་བོད་ཀྱི་འཚོ་གནས་ལ་ཁག་ཐེག་བྱེད་ཐུབ་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང་ད་ཡོད་བོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གང་ཡོད་པ་བོད་མི་མང་ལ་དབང་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་ཡིན་པས་ངེས་པར་རྩོད་དགོས། དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྔོན་གླེང་ནང༌། ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་སོ་སོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་མི་རིགས་མང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན། འདྲ་མཉམ་དང་མཐུན་སྒྲིལ། མཉམ་ལས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་མི་རིགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཚུགས་ཡོད་པ་མ་ཟད་ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་ཤུགས་སྣོན་བྱ་རྒྱུ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་འཐབ་རྩོད་འགན་སྲུང་བྱེད་པའི་ཁྲོད་མི་རིགས་ཆེན་པོ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པ་དང་གཙོ་བོ་རྒྱ་རིགས་ཆེན་པོ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པ་དང་ས་གནས་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ལ་ཡང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས། ཅེས་དང་། རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བཞི་པར། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་དགོས་མཁོ་གཞིར་བཟུང་ནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་ཁག་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་འཕེལ་ཚད་ཇེ་འགྱོགས་སུ་གཏོང་རོགས་བྱེད་དགོས། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་འདུས་སྡོད་བྱེད་པའི་ས་གནས་སོ་སོར་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ལག་བསྟར་བྱེད་སྟེ་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་འཛུགས་རྒྱུ་དང་རང་སྐྱོང་དབང་ཆ་ལག་བསྟར་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས། ཅེས་གསལ་བ་མ་ཟད། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྔོན་གླེང་ནང་འཁོད་དོན། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་སོ་སོའི་མི་དམངས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་ཁུངས་དང་དྲག་ཆས་སྟོབས་ཤུགས། སྲིད་ཏང་ཁག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་པ། ཁེ་ལས་ལས་དོན་སྡེ་ཁག་སོགས་ངེས་པར་ཏུ་རྩ་ཁྲིམས་ཏེ་ལས་འགུལ་གྱི་རྩ་བའི་ཚད་གཞི་བྱས་པ་མ་ཟད་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིལ་སྙན་ཉམས་མེད་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་རྩ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་འགན་སྲུང་བྱེད་པའི་འགན་འཁྲི་ཁུར་དགོས། ཅེས་གསལ་བས་གཤམ་ལ་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲུ་དོན་འོག་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཕྱོགས་སྐོར་ཅིག་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nདང་པོ། བོད་མི་ཚོའི་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་ལ་བདག་གཅེས་བྱེད་འདོད་ཡོད་མེད་ནི་སུ་ལའང་དོགས་པ་ཡོད་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་གཤམ་གསལ་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་འོག་ནས་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་ཐོབ་ཐང་འདི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཡིན།\nདེ་ཡང་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བརྒྱ་དང་ཉེར་གཅིག མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལས་འགན་སྒྲུབ་སྐབས་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་དེའི་རང་སྐྱོང་ཁྲིམས་སྲོལ་གྱི་གཏན་འབེབས་ལྟར་ས་གནས་དེ་གར་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པའི་སྐད་ཡིག་རིགས་གཅིག་གམ་རིགས་ཁ་ཤས་སྤྱོད་དགོས། ཅེས་དང༌། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་བཞི་པ། དེ་བཞིན་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་བཅུ་པ་དང༌། སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཞིན་བོད་མི་ཚོས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་འདོན་དགོས་པ་དང༌། ལག་བསྟར་ཡོང་ཕྱིར་རྣམ་འགྱུར་འདྲ་མིན་འདོན་དགོས་པ་ཡིན། དཔེར་ན།\n༢ སྲིད་གཞུང་ལ་སྙན་ཞུ་སོགས་བོད་ཡིག་ཁོ་ནའི་ཐོག་བྲིས་ཏེ་འབུལ་བ་དང༌། བདེ་སྡུག་བོད་སྐད་ཐོག་ཤོད་པ།\n༥ སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་སྐད་ཡིག་གཞན་གྱིས་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་གི་ཚབ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ན་དགེ་སློབ་གཉིས་ཀྱིས་སློབ་མཚམས་འཇོག་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཟུར་ཁྲིད་བྱེད་པ།\n༧ ཟ་ཁང༌། ཚོང་ཁང༌། ནང་མ་ཁང་སོགས་ཀྱི་སྒོ་བྱང་བོད་ཡིག་རྐྱང་པའི་ཐོག་འབྲི་འགེལ་བྱེད་པ།\nགཉིས་པ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་མི་ནི་ཆོས་དད་ཆེ་བའི་མི་མང་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ད་བར་བོད་མི་ཚོས་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ཀྱི་ནང་དོན་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་དར་སྤེལ་བྱེད་པ་བརྒྱུད་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་ཞི་བདེ་རྩོད་ལེན་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་འདས་པའི་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ་ཉེ་བའི་རིང་བོད་མི་ཚོའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་ཚོད་འཛིན་རིམ་པར་སླེབས་ཏེ་བོད་ཁུལ་གྱི་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་ལ་གཏོར་བརླག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་པས། མ་འོངས་པའི་དུས་ཡུན་ནང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆོས་དད་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཞིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བརྟན་ལྷིང་ལ་གནོད་པའི་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་འཛིགས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་དོན་རྩ་བ་ནས་མི་བྱེད་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་འོག་ནས་བོད་མི་ཚོས་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པ་སྟེ། སྔར་ཡོད་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་གཞིར་བཟུང་དགོན་པའི་འཛིན་སྐྱོང་དང༌། སློབ་གཉེར་བྱེད་ཕྱོགས། གྲྭ་བཙུན་སྒྲིག་འཇུག ཆོས་བཤད་དབང་བསྐུར། བླ་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་སོགས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཁག་རང་སྟོབས་རང་སྤེལ་བྱེད་ཆོག་པའི་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་ཁོར་ཡུག་མུ་མཐུད་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་ཐོབ་ཐང་འདི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཡིན།\nདེ་ཡང་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་སོ་དྲུག ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་དམངས་ལ་ཆོས་དད་རང་དབང་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་ཁུངས་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་པ། མི་སྒེར་བཅས་གང་ཡིན་རུང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་སྤྱི་དམངས་ལ་ཆོས་ལ་དད་མོས་བྱེད་དུ་འཇུག་པའམ་ཆོས་ལ་དད་མོས་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པ་བྱེད་མི་ཆོག ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པའི་སྤྱི་དམངས་དང་ཆོས་ལ་དད་པ་མེད་པའི་སྤྱི་དམངས་སུ་ལའང་མཐོང་ཆུང་བྱེད་མི་ཆོག རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རྒྱུན་ལྡན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་ཡིན། མི་སུ་ཡིན་རུང་ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་བ་དང༌། སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ལུས་ཁམས་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལམ་ལུགས་ལ་འགལ་རྐྱེན་བཟོ་བ་བཅས་ཀྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་མི་ཆོག ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཚོགསས་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཐད་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་མི་ཆོག ཅེས་གསལ་བ་བཞིན་ཆོས་དད་རང་དབང་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རྒྱུན་ལྡན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ན་གོང་གསལ་དགོས་འདུན་ཁག་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས་ལ། ལག་བསྟར་ཡོང་བར་ཆབ་སྲིད་དང་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ནུས་པ་ཅན་འདོན་དགོས་པ་ཡིན། དཔེར་ན།\n༡ རྒྱུན་ལྡན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ཁག་འཛིན་སྐྱོང་དང༌། སློབ་གཉེར་བྱེད་ཕྱོགས། གྲྭ་བཙུན་སྒྲིག་འཇུག ཆོས་བཤད་དབང་བསྐུར། བླ་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་སོགས་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་བྱེད་རྒྱུའི་སྙན་ཞུ་འབུལ་བ།\nཤོས་ཤིག་ཡིན། ཡིན་ནའང་མུ་མཐུད་དུས་ཚོད་ནར་ལུས་སུ་གྱུར་པའི་གནས་སྟངས་འོག་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་འདུན་འདི་སྟོང་ཟད་དུ་འགྲོ་ཉེན་ཧ་ཅང་ཆེ་བས། འོག་མི་མང་གི་རེ་འདུན་སྒྲུབ་དགོས་པ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཁུར་དུ་བབ་པའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བོད་ལ་གང་མྱུར་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་གསལ་བར་མཚོན་པའི་ལས་འགུལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་དགོས།\nགཉིས་པ། བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱིས་གོ་ལའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི་དཀའ་ངལ་སེལ་བར་ཕན་ནུས་འདོན་པ་དང་། བོད་མིའི་གཞི་རྩའི་གཤིས་ཀ་དང་མཐུན་པར་མ་འོངས་པར་བོད་འདི་བཞིན་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་པ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཞི་བདེ་བརྟན་ལྷིང་དང་། ཡང་སྒོས་བོད་དང་བོད་མི་འཚོ་གནས་ཀྱི་གནས་བབ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་བོད་འདི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལྡན་པའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་བར་བྱེད་དགོས་པའི་བོད་མིའི་དགོས་འདུན་ལ་འགྱུར་བ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་གསལ་འདོན་བྱེད་དགོས། བོད་མི་ཚོས་གནད་དོན་འདིའི་ཆེད་དུ་རང་ནུས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ལམ་ནས་ལས་དོན་རྩོམ་དགོས།\nགསུམ་པ། འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་སྲོལ་ཇི་རྙེད་ཅིག་བྱུང་བའི་ནང་ནས་ཆེས་ལེགས་པ་ནུབ་ཕྱོགས་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ར་སྤྲད་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ནང་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་བཟང་པོ་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་གྲངས་མེད་བཏང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་ལྟ་ཡིན་ནའང་གཏོང་བཞིན་པ་མང་པོ་ཞིག་ང་ཚོའི་མིག་མདུན་དུ་ཡོད་བཞིན་པ་ཞིག་རེད། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ལ་མཚོན་ན་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ནང་གོམ་པ་སྤོས་ཏེ་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་འགྲོ་ལ་ཉེ་བ་ཡིན་པ་མ་ཟད། མ་འོངས་པའི་བོད་དེ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཁྲིམས་བཟོ་གྲོས་ཚོགས་དང་། འཛིན་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་། དབང་ལྡན་ཁྲིམས་ཁང་བཅས་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའི་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བཞག་ཟིན་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་མི་ཚོས་རང་དབང་མང་གཙོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་། རང་རེའི་ཁ་གཏད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་ངོ་བོ་ལས་བྱུང་བའི་ཆིག་སྒྲིལ་ལ་གཏོར་བརླག་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་ལས་རིམ་འགྲོ་མུས་ལ་བརྟེན་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་རང་དབང་མང་གཙོའི་དཔལ་ཡོན་གྱི་ལམ་ནས་མངོན་པར་བྱེད་དགོས་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལས་འགན་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ངེས་པར་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། གཅིག་སྡུད་དམར་པོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་བོད་དང་བོད་མིའི་མངོན་འདོད་སྒྲུབ་ཐབས་མེད་པའི་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ལ་ངེས་ཤེས་བརྟན་པོ་རྙེད་དགོས་ལ། མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་ཁག་བོད་མི་མང་ལ་ར་སྤྲོད་དུས་ནས་དུས་སུ་བྱེད་ཐབས་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས།\nད་ལྟ་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཙན་བཟུང་གི་གནས་བབ་འོག་བོད་མི་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་ཁ་བྲལ་ཕྱིན་ཏེ་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་དང༌། འདས་པའི་མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་བོད་ནང་གི་བོད་མི་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་བྱས་ཡོད་ལ། དུས་ཡུན་དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་རྩོད་ལེན་འདི་བོད་མི་མང་གི་རྩ་དོན་ཡིན་པ་ལས་མི་སྒེར་པ་རེ་ཟུང་གི་ཁེ་ཕན་གྱི་གནད་དོན་མ་ཡིན་པ་མ་ཟད། མ་འོངས་པའི་དུས་ཡུན་ནང་བོད་མི་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བརྒྱུད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ་བོད་ཀྱི་འདས་པའི་མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་བོད་ནང་བྱུང་བའི་ཞི་རྒོལ་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་བཟོས་ཡོད། དེར་བརྟེན་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་རྩོད་ལེན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་དུ་མུ་མཐུད་ཕེབས་དགོས་པ་རྩ་བའི་དམ་བཅའ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ལ། འཚེ་མེད་ཞི་བ་ནི་བོད་དང་བོད་མིའི་ངོས་ནས་བོད་ལ་རང་དབང་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་འདོར་མི་རུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་ནན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་དྲན་གསོ་ཞུ་གི་ཡོད་ལ། རྒྱ་བོད་དབར་གྱི་འཐབ་རྩོད་འདི་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་བར་གནས་དགོས་པ་ཆགས་སྲིད་པས་བོད་མི་མང་གི་ངོས་ནས་དེའི་ཐད་གྲ་སྒྲིག་ཚགས་ཚུད་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་ནི་འདོར་ཐབས་མེད་པའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན་ལ། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་ལས་དོན་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་བརྒྱུད་ལག་ལེན་གོང་མཐོར་གཏོང་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་དང་ཐབས་ལམ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོ་ལ་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་ལས་འགན་ཡིན། གཤམ་ལ་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་གི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་ཅིག་དང༌། གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་རེ་འདུན་དང་ལས་འགན་མངོན་པར་མཚོན་པའི་ལས་འགུལ་ཁག་ཅིག དེ་བཞིན་ད་ཡོད་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་སོགས་ཁྲིམས་སྒྲིག་གི་འབྲུ་དོན་འོག་བོད་དང་བོད་མིའི་ངོ་བོ་དང་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ཅིག་གི་ཐད་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཇི་ལྟར་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་གསལ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nདེ་ཡང་ད་བར་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་འདི་དོན་གནད་གང་ཞིག་ལ་མོས་མཐུན་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་དུ་མོས་མཐུན་མེད་མཁན་གྱི་ངོས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ལ། སོ་སོའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་གྱི་ཚད་གཞི་དང་མཐུན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ངེས་ཅན་ཐོབ་དང་འཐོབ་མུས་ཡིན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་མཐུན་ལམ་མི་བྱེད་པ་ནི་བོད་ལྟ་བུའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ཚོས་རིམ་བཞིན་ལག་བསྟར་བྱས་དང་བྱེད་མུས་རེད། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་དོན་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་མིན་ནི་མི་རེ་རེ་ནས་གྲུབ་པའི་མི་མང་གི་ངོས་ནས་དོན་གནད་གང་གི་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་གཞི་དེའི་ཐོག་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་དམ་བཅའ་བརྟན་མིན་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་གནས་བབ་འོག་གི་གྲ་སྒྲིག་ལ་རག་ལས་པ་ཞིག་རེད།\n༡ གཞུང་དང་མཐུན་ལམ་མི་བྱེད་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ། དཔེར་ན།\nགཞུང་གི་ལས་ཀ་དང༌། གོ་གནས། རམ་འདེགས་སོགས་མི་བྱེད་པ་དང་ཕྱིར་ལྡོག་བྱེད་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསང་བ་བརྟོལ་པ། ཁྲིམས་ཁང་དང་མང་ཚོགས་བར་འབྲེལ་ཐག་གཅོད་པ། གཞུང་གི་ལས་དོན་རྒྱུན་འགོག་དང་གཡོལ་བ། མི་མང་གིས་ཉན་འཇོག་མི་བྱེད་པ། ཟས་བཅད་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ། བཙོན་ཁང་དུ་འགྲོ་བ།\n༢ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ནས་མཐུན་ལམ་མི་བྱེད་པ། དཔེར་ན།\nལས་མཚམས་འཇོག་པ། ཁང་པ་མི་གཡོར་བ། ཁྲལ་མི་སྤྲོད་པ། གཞུང་དངུལ་མི་ལེན་པ། ཚོང་ལས་མཚམས་འཇོག་བྱེད་པ། རང་ཡུལ་གྱི་ཐོན་དངོས་མི་བཙོང་བ། རང་འཚོའི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་བ།\n༣ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཐུན་ལམ་མི་བྱེད་པ། དཔེར་ན།\nསློབ་གྲྭ་སློབ་མཚམས་འཇོག་པ། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བ་མཚམས་འཇོག་པ། མི་རེ་རེ་ནས་ཁ་གཏད་ལ་མཐུན་ལམ་མི་བྱེད་པ། སོ་སོའི་སྐད་ལས་གཞན་པའི་སྐད་ཡིག་མི་སྤྱོད་པ། ཁ་གཏད་ཀྱི་སྡེ་ཁག་དང་སྐད་ཆ་མི་ཤོད་པ།\n༤ གཞན་ཁག དཔེར་ན།\nརྩོམ་ཡིག འདུ་འཛོམས། གཏམ་བརྗོད། རི་མོ། གླུ་གཞས། ཟློས་གར་སོགས་རྒྱུན་ལྡན་བྱེད་སྒོ་ཁག་ཏུ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་གཙོ་བོར་དམིགས་པའི་ཐོག་རང་ལུགས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པ།\nདང་པོ་། འདས་པའི་མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་བོད་ལ་གོད་ཆག་དང་། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་བྱུང་ཡང་བོད་མི་མང་གིས་ནམ་ཡང་བློས་གཏོང་བྱས་མེད་པ་ནི་༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཡིན་ལ། གནད་དོན་འདིས་བོད་འདི་བདེ་སྡུག་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ལྷུང་ཡང་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཡིན་པ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་གསལ་པོ་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལ་མགྱོགས་མྱུར་ཕེབས་དགོས་པ་བོད་མི་མང་གི་སེམས་གཏིང་གི་རེ་འདུན་གཙོ་ཆེ་\nབློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ལགས། དྲ་ངོས་སུ་བཀོད་པ་ཡིན་གང་སར་དུས་ཐོག་དུ་སྤེལ་ཐུབ་ངེས་ཡིན་པ་བདག་གིས་མ་ཞུས་ཀྱང་། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་ཡིན་སྟབས། དེ་ལྟར་སྤེལ་ཉིན་ནས་བདག་གིས་ཀྱང་ཐུབ་ཚོད་ཅིག་འབད་བརྩོན་བྱེད་ངེས་ཡིན་ལགས།\nངས་གང་མགྱོགས་གང་ཡིག་ཆ་འདི་ཆ་ཚང་ཡོད་སའི་ཁ་བྱང་ཞིག་རྣམས་པ་ཚོར་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ངེས་ཡིན། ང་ཚོ་ཚང་མས་མཉམ་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ། བོད་རྒྱལ་ལོ།\nLeaveaReply to རྒྱང་རིང་ནས། Cancel reply


Worcester / Central Ma འཚོལ་བཤེར་མཐའ་འབྲས་ཤོག་ངོས།\nཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར111ཡོད། བཙལ་ཡུན་སྐར་ཆ 0.288 ཡིན།\nWorcester / Central Ma_ཡོངས་འཛིན་པར་རིས།\nplaces in Tö, Mangyul. See Central Citadel.¶ NT"-U-íÈE-/dbu ma rdzong/ Central Citadel, one of Milarepa's...the Upper Nyang area of the Tsang province in Central Tibet. He wasagreat nonsectarian master and...circle of the mandala. 1. mandala circle. 2. Central figure with surrounding deities. 3. circle of\n明》，北京燕山出版社，2006年。འགྱུར་ཡིག་རྩོམ་འདིའི་ཁྲོད་དུ Central Asian Textiles and Their Contexts in the Early...10 Christopher Beckwith, The Tibetan Empire in Central Asia(Princeton: Princeton University Press,1987);...Nisa to Niya: New Discoveries and studies in Central and innerAsian Art and Archaeology, eds. Madhuvanti\nདེས་ནCPUགྱི་གོ་དོན་ལ་སྤྱིར་བཏང་དུ་ངེས་གཏན་གྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་མེད་དེ་དོན་དངོས་སུCPUཞེས་པ་ནི(Central Processing Unit)ཀྱི་བསྡུས་མིང་དང་། དེས་ནCPUགྱི་བཟང་ངན་ལ་བལྟ་དུས་དང་ཐོག་དེའི་བཟོ་རྩལ་དང་ཚོང་རྟགས་ལ་བལྟ་བ་ནི་ཆེས་ཡང་དག་གི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 中央处理器 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Central Processing Unit བསྡུས་མིང་། CPU འགྲེམས་སྤེལ་དུས་ཚོད།\nདབུས་ཧྥེ་རྒྱལ་ཁབ་སྟེ། རྒྱ་སྐད་དུ（中非共和国）ཟེར་བ་དང་། དབྱིན་སྐད་དུ（The Central Africa Republic）ཟེར་བ་ཡིན། མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི62.2984ཡོད་པ་དང་། མི་གྲངས་ཁྲི380མཆིས།\nཅི་ཞིག་ལ་རྩིས་འཁོར་གྱི། cpuའམ་སྒྲིག་འཁོར་གཙོ་བོ་ཞེས་ཟེར། དེའི་བྱེད་ལས་དང་ནུས་པ་_ཡོངས་འཛིན་དྲིས་ལན།\nའདི་ནི་དབྱིན་ཡིག་གི་མིང་ཚིག་བསྡུས་འབྲི་ཡིན་ཏེ Central Processing Unit ཞེས་པ་འདི་ཡིན། བོད་སྐད་དུ་དོན་བསྒྱུར་བྱས་ན་ཚོད་འཛིན་ཆས་སམ་ཡང་ན་ཚོད་འཛིན་སྡེ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་འདོད། རྩིས་འཁོར་གྱི་འཆར་ངོས་སུ་གཟུགས་གང་རུང་ཅིག་འཆར་བ་དང་རྩིས་འཁོར་ལ་བཀའ་གཏོང་བ། དེ་ནས་རྩིས་འཁོར་གྱི་ཡིད་འཛིན་ཆས་ནང་དུ་ཡིག་ཚགས་སྣོན་པ་དང་བསུབ་པ་ཡོད་ཚད་ཐོག་མ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་སྡེ་འདིར་བརྡ་བཏང་ནས་དེ་རྗེས་ཚོད་འཛིན་\nལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 前后藏，即中区前后藏四翼之略 དབྱིན་ཡིག the four ancient divisions of Central Tibet. རྒྱས་འགྲེལ། དེ་སྔ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས། དབུས་ལ་དབུ་རུ་དང༌། གཡོ་རུ། གཙང་ལ་གཡས་རུ་དང༌། རུ་ལག ཡན་ལག་སུམ་པའི་རུ་བཅས་རུ་ལྔར་ཕྱེ་བ་ཡིན་རུང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པར།


རྒྱལ་ཁབ་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་ཅུས་ཀྱི་སྤྱི་སྟེགས་བརྒྱུད། འགན་བཅོལ་ལ་ཞུགས་མཁན་གྱིས་འགན་བཅོལ་ལ་ཞུགས་སའི་ས་ཆར་སྙན་ཐོ་འགོད་དགོས་མིན་འདྲི་རྩད་བྱ་ཆོག་ལ། འགན་བཅོལ་ལ་ཞུགས་སའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་སྒྲུབ་གཉེར་སྒྲིག་གཞིར་བླང་བྱ་ཞིབ་ཕྲ་བློ་འདྲི་བྱ་ཆོག\nསྙན་ཐོ་འགོད་དགོས་མིན་འདྲི་རྩད་བྱེད་པའི་སྐོར་གྱི་བཀོད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཞིབ་ཕྲའི་ཐད། རྒྱལ་ཁབ་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་ཅུས་ཀྱི་སྤྱི་སྟེགས་ལ་དོ་ཁུར་བྱས་ནས། དྲ་ངོས་གཤམ་འོག་གྱི་ཕྱོགས་སྟོན་ཚན་བྱང་གི“ངའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ”—“སྤྱི་དམངས་འདྲི་རྩད”—“སྒོ་བསྟེན་སྨན་ཁང་དཀྱུས་མའི་སྨན་རིན་ཞིང་ཆེན་ལས་བརྒལ་ནས་ཐད་ཀར་མཇུག་རྩིས་རྒྱག་ཆོག་པའི་སྤྱི་འདོམས་ས་ཁུལ”མནན་རྗེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཚོལ་དགོས་པའི་ཞིང་ཆེན་བདམས་ཚེ་ཤེས་ཐུབ།\n家庭鲜花保鲜方法 如何正确储存鸡蛋？ 进城务工指南 如何查询参保地是否开通? 哪些定点医药机构可以直接结算？ 如何线上办理异地就医备案? 结算报错怎么办？ 时间确定！社保将迎来6大新变化 未来5年你的生活会怎样改变？ 劳务“三包一靠”


“དམངས་ཀྱིས་བྱ་གཞག་སྐྲུན་པ་དང་ཀུན་གྱིས་གསར་གཏོད་བྱེད”ཅེས་པ་ནི་སྤྱི་ལོ2014ལོའི་ཟླ9བའི་དབྱར་ཁར་ཏ་ཝོ་སི་གླེང་སྟེགས་ཐོག་ཙུང་ལི་ལི་ཁེ་ཆང་གིས་གནང་བའི་གསུང་བཤད་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ལི་ཁེ་ཆང་གིས་བསྟན་དོན། ས་ཆ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི960ཐོག་ཏུ“དམངས་ཀྱིས་བྱ་གཞག་སྐྲུན་པ་དང་ཀུན་གྱིས་གསར་གཏོད་བྱེད་པའི”རྣམ་པ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་པར་བརྩོན་དགོས། དེ་རྗེས་ཁོང་གིས་འཛམ་གླིང་དྲ་སྦྲེལ་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་དང་པོ་དང་། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུ། སྤྱི་ལོ 2015ལོའི《སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་ཞུ》སོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག གནད་ཚིག་དེར་ཡང་ཡང་འཆད་འགྲེལ་གནང་བ་རེད། སྤྱི་ལོ2018ལོའི་ཟླ9བའི་ཚེས18ཉིན་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས《གསར་གཏོད་ལས་གཏོད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས“གཉིས་གཏོད”ཀྱི་རིམ་འཕར་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར》བཀྲམ་པ་རེད། སྤྱི་ལོ 2018ལོའི་ཟླ12པའི་ཚེས20ཉིན། སྤྱི་ལོ 2018ལོའི་ལོ་འཁོར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་རིགས་ཀྱི་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་སྐད་ཆ་བཅུའི་གྲས་སུ་བདམས།\nཙུང་ལི་ལི་ཁེ་ཆང་གིས“དམངས་ཀྱིས་བྱ་གཞག་སྐྲུན་པ་དང་ཀུན་གྱིས་གསར་གཏོད་བྱ་རྒྱུ”གསལ་བོར་བཏོན། ལས་ཁུངས་ཁུ་བསྡུ་དང་དབང་ཆ་གཤམ་སྤྲོད་ཀྱི་བསྒྱུར་བཅོས་དེ་ཚོང་རའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོར་བརྩིས་ནས་བར་སྟོང་སྔར་ལས་གློད་གྲོལ་བཏང་སྟེ། རྒྱལ་དམངས་ལ་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ནོར་གསར་སྐྲུན་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་བསམ་པའི་འཚོལ་སྙེག་མངོན་འགྱུར་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས། འདི་ནི་སྐབས་འདིའི་སྲིད་གཞུང་གིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་པའི་ཁ་ཕྱོགས་ཡིན།\nདམངས་ཀྱིས་བྱ་གཞག་སྐྲུན་པ་དང་ཀུན་གྱིས་གསར་གཏོད་བྱེད་པར་མཚོན་ན། “ཆེད་ལས་མི་སྣ” ནི་ཁྲོམ་རའི་སྦྱོང་བརྡར་ཁྲོད་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། “གཉིས་གཏོད”ཀྱིས་མི་མང་པོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་གཏོང་ཐུབ། “ཆེད་ལས་མི་སྣ”སྔར་བས་མང་བ་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་པ་ལས་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་དེ་མི་ཤུགས་མ་རྩར་བསྒྱུར་བ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་མི་ཤུགས་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་བཟང་ཆ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་འདོན་སྤེལ་གཏོང་དགོས།\nགཞན “གཉིས་གཏོད”ཚུད་པའི་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་ན། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་གསར་གཏོད་བྱེད་ཕོད་པ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་བཅིངས་འགྲོལ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐུན་མོང་ཕྱུག་འགྱུར་མངོན་པར་ཕན་ཐོགས་ཡོད།\n1. ས་ཁོངས་རང་བཞིན་གྱི་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞིས་གསར་གཏོད་ཐོན་ཁུངས་གཅིག་བསྡུས་ས་ཁོངས་དག་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་སྟེ། ཞབས་ཞུ་ཅན་གྱི་སྲིད་གཞུང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། གཉིས་གཏོད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་ལ། ལས་སྐྲུན་མ་འཇོག་གི་ཡོང་ཁུངས་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་། ལས་སྐྲུན་གསར་གཏོད་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་དགོས།\n2. མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་དང་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞིས་མི་ཤུགས་དང་ལག་རྩལ་ཐོན་ཁུངས་སྔོག་འདོན་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ། ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དང་ཚན་རྩལ་གྱི་དགེ་མཚན་དེ་ཐོན་ལས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དགེ་མཚན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།\n3. ཁེ་ལས་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞིས་ཁེ་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་གཙོ་བོ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ། ལས་སྒོ་གསར་འབྱེད་དང་གསར་གཏོད་ལ་འཚམ་པའི་ཁེ་ལས་དོ་དམ་མ་ལག་འཛུགས་པ་དང་། ཁེ་ལས་ཀྱི་ལས་བཟོ་པའི་གསར་གཏོད་བྱེད་ནུས་སྐུལ་སློང་བྱ་དགོས།\n4. ཚན་ཞིབ་ཁང་གི་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞིས་མི་ཤུགས་དང་ལག་རྩལ་ཐོན་ཁུངས་སྔོག་འདོན་གང་ལེགས་དང་། ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དང་ཚན་རྩལ་གྱི་དགེ་མཚན་དེ་ཐོན་ལས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དགེ་མཚན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ལས་སྐྲུན་གྱི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་དང་འཁོར་རྒྱུག་གི་ལམ་སྲོལ་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཚན་རྩལ་གྲུབ་འབྲས་འཕོ་འགྱུར་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་བྱ་གཞག་གསར་གཏོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་མ་ལག་འཛུགས་དགོས།\n1 པའེ་ཏུའུ་རིག་མཛོད། 2020-01-16


Monster Family འཚོལ་བཤེར་མཐའ་འབྲས་ཤོག་ངོས།\nཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར11ཡོད། བཙལ་ཡུན་སྐར་ཆ 2.405 ཡིན།\nelder evening ! Text A Picture of My Family (''!)+%336(\t'3)%6'%6(...) usually\tlast apple uncle* Text Nancy’s Family This is my friend Nancy. She is from England.... pass easy factory rest? Text My Family / ) ) ) 3+ ' ) +)336(%% '1 !!33 ))%77)/\nརྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 家庭问题 དབྱིན་ཡིག་གི་མིང་། Family problems ཀུང་སི། ཧྲང་ཧའེ་གློག་བརྙན་བཟོ་གྲྭ། གློག་བརྙན་འཁྲབ་ཡུལ། ཀྲུང་གོའི་སྐམ་ས་ཆེན་པོ། འཁྲབ་ཁྲིད་པ། ཧྥུ་ཁྲའོ་ཝུའུ། འཁྲབ་གཞུང་། ཧུའུ་ཝན་ཁྲུན། ཧྥུ་ཁྲའོ་ཝུའུ། བརྙན་སྐྲུན་མཁན། ཁྲེ་ཞིས་ཏོ།\nརྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 革命家庭 དབྱིན་ཡིག་གི་མིང་། A Revolutionary Family/Ge Ming Jia Ting ཀུང་སི། པེ་ཅིང་གློག་བརྙན་བཟོ་གྲྭ། གློག་བརྙན་འཁྲབ་ཡུལ། ཀྲུང་གོའི་སྐམ་ས་ཆེན་པོ། འཁྲབ་ཁྲིད་པ། ཧྲུའེ་ཧྭ། རིགས། གཏམ་རྒྱུད། གསར་བརྗེ། སྟོན་དུས།


རྩོམ་སྒྲིག་པ།ཡོང་ཁུངས།བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག སྤེལ་དུས། ༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་བ་༡༠ཚེས་༢༩ཉིན།\nདུས་སྐབས་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་རྒྱལ་བའི་བཀའ་བསྟན་ལ་ལྷད་འཇུག་ནུས་ན་མཁས་པས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལྷད་འཇུག་པ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་དག་གི་དགོས་པ་ཡང་ལ་ལ་ནི་ཁེ་དབང་གི་དགོས་མཁོ་དང་། ལ་ལ་ནི་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་རྐང་ཚུགས་ཐབས། ལ་ལ་ནི་ནང་བསྟན་མུ་མཐུད་ནས་གནས་ཐབས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་མཁོ་འདྲ་མིན་ཡོད། དེ་ལྟའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་འོག་བཙན་པོའི་ཕྱག་དབའ་དང་། མཆིམས་བུ། བསམ་ཡས་ལ་སོགས་པའི་བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིབ་མོ་རྣམས་ཧ་ལམ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་དང་། ཏུན་ཧོང་གི་ཡི་གེ་བོད་མིའི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་བའི་བར་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་སྲིད་དོན་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟ་བའི་མིག་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ཕྱིས་ཀྱི་ཚལ་པའི《དེབ་དམར》དང《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》སོགས་སུ་ཡིག་ཪྙིང་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་པ་ཕུད་དེ་མིན་ཧ་ལམ་ཆོས་འབྱུང་ཁོ་ན་ལྟ་བུར་སྣང་།\nད་ལམ་སྐབས་སུ་བབས་པ《སྦ་བཞེད》ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་གཞིའི་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ཡོད་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་གོང་ས་ལྔ་པའི《རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན》དང་། དཔའ་བོ་གཙུག་ཕྲེང་གི《ལྷོ་བྲག་ཆོས་འབྱུང》དེ་བཞིན་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ན་ཐའི་སློབ་དཔོན་པདྨའི་རྣམ་ཐར《ཡིད་ཆེས་གསུམ་ལྡན》སོགས་སུ《སྦ་བཞེད》ཀྱི་ལུང་མི་ཉུང་བ་དྲངས་ཡོད་པ་སོགས་དེབ་ཐེར་མང་པོའི་ཁུངས་གཏུགས་སའི་གཞི་ལྟ་བུར་མཛད་ཡོད། འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཡིག་ཪྙིང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དེབ་ཐེར་འདི་ཉིད་སྦ་གསལ་སྣང་གིས་བརྩམས་པར་གྲགས་པས་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ཡིག་ཪྙིང་འབོར་ཆེན་ཡོད་ངེས་སྙམས་ཏེ་བལྟ་ཀློག་བགྱིས་སྐབས་དེའི་ནང་ཡིག་ཪྙིང་ཐོ་རེ་བ་ལས་སྣང་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཟད་དེ་ཉིད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ཡིག་སྲོལ་དང་རྩོམ་པ་པོ་སྦ་གསལ་སྣང་ཡིན་ཚུལ་ལ་འགལ་འདུའི་ཕུང་པོ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་། དེ་ཕྱིར་ད་ལམ་བྱ་ཐབས་གཙོ་བོ་མེས་འཚིག་མེར་བསྟེན་པའི་ལམ་ནས་དེ་སྐོར་ལ་དཔྱད་བརྗོད་རགས་ཙམ་ཞུ་ཁུལ་ལགས།\nདེང་སྐབས་ང་ཚོས་མཐོང་བཞིན་པའི་པེ་ཅིང་མི་རིགས་རིག་གནས་ཕོ་བྲང་དང་། བོད་ལྗོངས་ཡིག་ཚགས་ལས་ཁུངས། བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་དེ་སྔའི་དབུ་ཁྲིད་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་ལགས་བཅས་གསུམ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱག་དཔེ་གསུམ་གོ་བསྡུར་གྱིས་དཔར་འགྲེམས་བྱས་པའི་《སྦ་བཞེད་》དེའི་ནང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་འཁྲུངས་སྐོར་གཏམ་རྒྱུད་དང་འདྲ་བའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ལྟར་འཁོད་ཡོད་དེ“ཀོང་ཇོ་ལ་ཡོས་བུའི་ལོ་ལ་རྒྱལ་བུ་ཆགས། དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཕོ་བྲང་བྲག་དམར་འོམ་བུའི་ཚལ་ན་བཞུགས། ཡོས་བུའི་ལོ་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ཚེས་གསུམ་ལ་བབ་པ་ན། རྒྱའི་ཧ་ཤང་མངོན་ཤེས་ཡོད་པ་གཅིག་ན་རེ། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་བཙུན་མོ་ལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ངེས་པ་གཅིག་བཙའ་བར་ངེས། དེ་ལ་རིམ་གྲོ་སྐྱེད་ཅིག་ཟེར། རྒྱལ་པོས་ནམ་ཕྱེད་ལ་མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་རྩ་བཞེངས། འཇིམ་པ་ལྷག་མ་ལ་ངའི་སྐུ་ཚབ་བྱེད་གསུངས་ནས་མཆོད་རྟེན་གྲེས་ཐག་ཅན་ཡང་བརྩིགས། ནངས་པར་ཕོ་ཉ་བྱུང་ཏེ་ཀོང་ཇོ་ལ་སྲས་གཅིག་བལྟམས་སོ་ཞེས་ཟེར། རྒྱལ་པོ་ཡར་ལུང་འཕང་ཐང་དུ་སྲས་བལྟམས་པ་གཟིགས་སུ་བྱོན་པའི་ཚེ། ཀོང་ཇོའི་བུ་སྣ་རྣམ་བཟའ་བཞི་སྟེངས་ཀྱིས་འཕྲོགས་ནས་འདི་ང་ལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཟེར། དེར་བློན་པོ་ཀུན་གྱིས་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐང་ཚིགས་ཀྱི་བུ་གར་བུ་བཞག་ནས་སུ་ཐོབ་ཕྱེད་དུ་བཅུག་པས། ཀོང་ཇོའི་སྔོན་ལ་ཟིན་པ་བཞི་སྟེངས་ཀྱིས་ཤི་ནའང་ཤི་སྙམ་སྟེ་ཕྲོགས་པས། ཀོང་ཇོས་བུ་ཤི་དོགས་ནས་ལྷོད་བཏང་སྟེ། ཡིན་དང་ངའི་ཡིན་ཏེ་དྲེ་མོ་ཁྱོད་ཟེར་ནས་བཏང་། བུ་ཀོང་ཇོས་ཡིན་པ་ཤེས་ལོ་གཅིག་ལོན་ཙ་ན་ཞབས་འཛུགས་པའི་དགའ་སྟོན་བྱས་ཏེ། སྣ་རྣམ་པ་རྣམས་བེར་ཆུང་ངུ་རེ་ལག་ན་ཐོགས་ནས་ཞང་པོའི་པང་དུ་ཤོག་ཟེར། རྒྱལ་བུ་ན་རེ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་རྒྱ་ཚ་ལགས། སྣ་རྣམ་ཞང་གིས་ཅི་བགྱི་འཚལ། གསུངས་ནས་རྒྱའི་པང་དུ་སོང་བས། མིང་ཡང་རང་གིས་བཏགས་སོ”ཞེས་བྱུང་།\nའདི་ལྟ་བུའི་གཏམ་རྒྱུད་ངོ་མཚར་ཅན་དང་སྦྱར་བའི་བཙན་པོའི་འཁྲུངས་རབས་ལྟ་བུ་བོད་ཁོ་ནར་མ་གཏོགས་མེད་དམ་ཞེ་ན། 《མདོ་མཛངས་བླུན》གྱི་ཁྱིམ་བདག་དབྱིག་པ་ཅན་གྱི་ལེའུ་ལས“....རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཡང་བུད་མེད་གཉིས་ཤིག་བུ་གཅིག་ལ་རྩོད་དེ་རྒྱལ་པོ་བློ་མཁས་པས་བརྟག་ནས་བུད་མེད་གཉིས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ཁྱེད་གཉིས་ཀྱིས་བུའི་ལག་པ་རེ་རེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དྲོངས་ལ་གང་གིས་ཐོབ་པ་དེས་བུ་འཁྱེར་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་བ་དང་། བུའི་མ་མ་ཡིན་པ་དེས་ནི་བུ་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་སྣད་ཀྱིས་མི་དོགས་ཏེ་མཐུ་ཅི་ཡོད་པས་དྲངས་སོ། བུའི་མ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་བུ་ལ་བྱམས་པས་སྣད་ཀྱིས་དོགས་ཏེ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐུབ་ཀྱང་དྲག་ཏུ་མི་འདྲེན་ཏེ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་རྟོགས་ནས་དྲག་ཏུ་དྲངས་པ་དེ་ལ་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བུད་མེད་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་བུ་ཡིན་པ་ན་དྲང་པོར་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བྱས་པ་དང་། དལ་གྱིས་འདྲེན་པའི་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་ཏེ་བུ་འཁྱེར་རོ”ཞེས་དང་ཡེ་ཤུའི《དམ་པའི་གསུང་རབ》ཞལ་ཆད་ཪྙིང་པའི་རྒྱལ་རབས་བམ་པོ་ལེའུ་གསུམ་པར“....དེ་ནས་ཁོང་ཡེ་རུ་ཤ་ལེམ<耶路撒冷>དུ་བྱོན་ནས། ཡ་ཧོ་ལྦའི་སྒོམ་གྱི་མདུན་ལངས་ཤིང་བསྡད་དེ་སྦྱིན་སྲེག་གི་མཆོད་པ་དང་། ཞི་བདེ་བའི་མཆོད་པ་ཕུལ་ནས་རང་གི་གཡོག་པོ་རྣམས་ལ་མགྲོན་བྱས་སོ། དེའི་དུས་སུ་སྨད་འཚོང་མ་གཉིས་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ<所罗门国王>འོངས་ཏེ་ལངས་ནས་བསྡད་དེ། བུ་མེད་གཅིག་གིས་ཁོང་ལ། ཀྱེ་བདག་གི་ཇོ་བོ་ལགས། བདག་དང་མོ་འདི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ན་སྡོད་ཅིང་། དེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་དུས་སུ་བདག་ལ་བུ་ཞིག་སྐྱེས། བདག་ལ་སྐྱེས་ནས་ཞག་གསུམ་པར་བུད་མེད་འདི་ལའང་སྐྱེས་ཏེ་ངེད་མཉམ་དུ་བསྡད་དེ་ཁྱིམ་དེ་ན་ང་ཅག་གཉིས་ལས་གཞན་སུ་ཡང་མེད་པ་ཡིན། བུད་མེད་དེས་མཚན་མོར་ཕྲུ་གུ་མནན་པས་ཤི། ཁྱེད་ཀྱི་བྲན་མོ་བདག་གཉིད་ལ་སོང་བའི་དུས་མོ་དེ་ནི་མཚན་ཕྱེད་ལ་ལངས་ཏེ་བདག་གི་བུ་བདག་གི་པང་ལས་བླངས་ཞིང་མོ་རང་གི་པང་དུ་ཉར་ཏེ་དེའི་བུ་ཤི་རོ་དེ་བདག་གི་པང་པར་བཞག་གོ། སྔ་དྲོ་བདག་བུ་ལ་ནུ་མ་བསྣུན་དུ་ལངས་བའི་ཚེ་ན། ལྟོས་ཤིག་དེ་ནི་རོའོ། སླད་སྔ་དྲོ་བདག་གིས་ཞིབ་ཏུ་བལྟ་བའི་ཚེ། དེ་ནི་བདག་ལ་སྐྱེས་པའི་བུ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ངོ་། ཞེས་ཞུས་སོ། བུད་མེད་གཅིག་ཤོས་ཀྱིས། དེ་བཞིན་མ་ལགས། གསོན་པོ་འདི་ངའི་བུ་དང་། ཤི་རོ་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་བུ་ཡིན་ཟེར་ཏེ། བུད་མེད་གཞན་དེས་དེ་ལྟར་མིན། ཤི་རོ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་ཡིན། གསོན་པོ་འདི་ངའི་བུ་ཡིན་ཅེས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་གཏམ་བྱས་སོ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་གསུངས་པ། ང་ལ་རལ་གྲི་ཞིག་འཁྱེར་ཤོག་བྱས་ནས་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་རལ་གྲི་ཞིག་འཁྱེར་བ་དང་། རྒྱལ་པོས་ཕྲུ་གུ་གསོན་པོ་འདི་ཁག་གཉིས་སུ་ཆོད་ཅིག ཕྱེད་ཀ་དེ་གཅིག་ལ་ཐོངས་ཞིག་གཞན་ཕྱེད་ཀ་དེ་གཞན་དེ་ལ་ཐོངས་ཞིག ཅེས་བསྒོ་བས། བུ་གསོན་པོའི་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཕྲུ་གུའི་ཕྱིར་ཁྲག་རླུང་ལངས་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ། ཀྱེ་བདག་གི་ཇོ་བོ་ལགས། བུ་གསོན་པོ་འདི་མོ་ལ་སྦྱིན་ཅིག་དང་། ཅིས་ཀྱང་མ་གསོད་ཅིག ཅེས་གསོལ་ཡང་།གཞན་དེས། ཁྱོད་ལ་ཡང་མི་ལུས། ང་ལ་ཡང་མི་ལུས་པས་ཆོད་ལ་ཐོངས་ཞེས་སྨྲས་སོ། དེར་རྒྱལ་པོས་བཀའ་བསྩལ་བ། བུ་གསོན་པོ་དེ་དེ་རང་ལ་ཐོངས་ཤིག་དང་། དེ་ཅིས་ཀྱང་མ་གསོད་ཅིག དེའི་མ་ནི་དེ་རང་ཡིན་ཅེས་གསུངས་སོ། ཡང་ཡིས་ར་ཨེ(以色列)ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོས་ཕྱེས་པའི་བཤགས་དེ་ཐོས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་བསྐྲགས་སོ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞལ་ལྕེ་གཅོད་དུ་དཀོན་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་གི་དྲུང་དུ་གནས་པ་དེ་དག་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ།”ཞེས་གསལ་ཞིང་། གཞན་ཡང་རྒྱ་ནག་ཏུ་སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་ཁའེ་ཧྥང་གཞུང་གི་ཁྲིམས་དཔོན་པའོ་ཆིང་ཐན་གྱི་སྐབས་རྒྱ་མོ་གཉིས་བུ་གཅིག་ལ་རྩོད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་བྱུང་ཚུལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་འཇར་པན་གྱི་དཔར་གཞི་འགུལ་བའི་བརྙན་འཕྲིན་འཁྲབ་ཚན་《དབྱི་ཤིའུ་》ཞེས་པའི་ནང་དུའང་གོང་གསལ་དེ་དག་དང་འདྲ་བའི་ལེ་ཚན་ཞིག་བྱུང་བ་སོགས་ཡོད། གཤམ་ལ་གོང་གི་གཏམ་རྒྱུད་གསུམ་པོ་དེར་དབྱེ་ཞིབ་རགས་ཙམ་བགྱི་ན་འདི་ལྟ་སྟེ།\nའོན་ཏེ་དོན་དུ་སྒྲུང་དེ་དག་ནི་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྒྱུད་པ་དང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཕེལ་བའི་འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གཏམ་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པ་ནི་དཔེར་ན་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཕ་སྤྲེལ་རྒན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་རི་བོ་གྲུ་འཛིན་དུ་འཕུར་འགྲོ་བ་གང་དེ་དང་། ཉིན་གཅིག་ལ་ལེ་དབར་ཆིག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་བསྐྱོད་ནུས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྤྲེལ་རྒན་སུན་ཝུའུ་ཁུང་། དེ་བཞིན་ལངྐའི་ཡུལ་ནས་རི་བོ་གངས་ཅན་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་འཕུར་ཏེ་རི་བོ་གངས་ཅན་པང་ཁར་འཁུར་ནས་ལངྐའི་ཡུལ་དུ་འཁྱེར་འགྲོ་མཁན་མགྲིན་བཟང་གི་བློན་པོ་ཧ་ནུ་མནྡ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གི་སྒྲུང་ཁུངས་གཅིག་ཏུ་དེང་གི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དག་གིས་བཞེད་དོ།\nའོ་ན་སྒྲུང་དེ་དག་ལ་ཕན་ནུས་ཅི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། 《ནང་དོན་རིག་པའི་སྤྱི་བཤད་》ལས། “སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་བློ་དང་མཐུན་དཀའ་བར་གྱུར་བ་དང་། རང་དབང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ལ་ལྷ་སྒྲུང་གི་གྲུབ་ཆ་མང་བའི་ཕལ་ཆེན་སྡེའི་ལྟ་བ་ནི་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཧ་ཅང་གི་རྒྱུགས་ཆེ། དེ་བས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ནི་གཙོ་བོ་ཕལ་ཆེན་སྡེའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་བར་བཤད་ཆོག་མོད། ཡིན་ནའང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་བྱུང་རྗེས་ཕལ་ཆེན་སྡེ་རིམ་གྱིས་ཉམས་དམས་སུ་གྱུར་བ་དང་། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། གྷི་རིག དབྱི་ལང་སོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་རིག་གནས་བཅས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་བཟོས་ཡོད”ཅེས་བཤད་པས་དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་ཆོས་ལུགས་དང་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་རང་རང་གི་རྐང་ཚུགས་ཐབས་ཐད་ཐབས་ཇུས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བསྟེན་གྱི་ཡོད་ལ། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་རྟོགས་ཐུབ་པའི་སྒྲུང་གཏམ་ལ་བསྟེན་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་སྟངས་དེ་ཡང་བྱ་ཐབས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ལམ་ཙམ་བྱེད་ཐུབ།\n《སྦ་བཞེད་》ནང“མདོ་མཛངས་བླུན”དེ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་ཡོད་ཚུལ་བསྟན་ཞིང་དེའི་ནང་སྐྱེ་འགྲོ་ཆོས་ལ་བསྐུལ་ཚུལ་བཤད་པ་སྟེ“ཀླུ་རྒོད་ནི་དབའ་བཟའི་ནང་ནས་དད་པ་ཆེ་བ་དབའ་བཟའ་ལེགས་བཙུན་བློན་ཆེ་བླངས་ནས་མནའ་མར<བརྩལ་>ཏེ་བོན་བཅད་དེ་ལྷ་ཆོས་བགྱིས་དད་པ་སྐྱེས་པས་ཕྱིན་ཆད་ལེགས་པ་མང་། དྷརྨ་མཛངས་བླུན་མཐོང་ནས་ཀླུ་རྒོད་རབ་ཏུ་བྱུང་། སུམ་པ་སྤོག་མདའ་ཕན་ཆད་ཆོས་ལ་དགའ་བར་གྱུར།”ཞེས་འཁོད་པས་དེས་དོན་དུ《མདོ་མཛངས་བླུན》དེ་དུས་རབས་བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཅིག་གང་རུང་གི་སྐབས་སུ་ཆོས་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆ་ཞིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་དེའི་ནང་གི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་དུས་རབས10-11ནང་གི་མཁས་པ་གང་རུང་ཞིག་གིས་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་འཁྲུངས་རབས་ལ་སྦྱར་བ་མངོན་རྗེན་དུ་གསལ་ཞིང་དེ་མིན་ན《མདོ་མཛངས་བླུན》ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་སྐབས་འགོས་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་འགྲུབ་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་ལས་བོད་སྐད་དུ་ཕབ་ཅེས《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི》ནང་གསལ་བས་རྒྱུ་མཚན་དེས་ཀྱང《སྦ་བཞེད》ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་སྦ་གསལ་སྣང་མིན་པ་མ་ཟད་དེབ་ཐེར་འདི་ཉིད་ཁྲི་སྲོང་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མིན་པའི་ར་སྤྲོད་ཀྱང་གསལ་རྗེན་དུ་བྱས་པ་རེད། གཞན་དུ་ན་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པའི་སྦ་གསལ་སྣང་གིས་བཙན་པོའི་ཡུམ་སུ་ཡིན་མ་མཁྱེན་པ་ནི་ཡ་མཚན་ཆེ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་ཁྲི་སྲོང་འཁྲུངས་པའི་སྐབས་དེར་བཙུན་མོ་གཉིས་ཀྱི་གཟིམ་སྦུག་ཏུ་བློན་འཁོར་ཕོ་མོ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་བས་ཡ་མཚན་ཆེའོ།\nཏུན་ཧོང་ཡིག་ཪྙིང་ནང་གི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ལྟར་ན། ཀོང་ཇོ་འདི་ཉིད་མེས་ཨག་ཚོམ་དགུང་ལོ་བདུན་གྱི་ཐོག་བོད་ཡུལ་དུ་འབྱོར་བ་སྟེ་དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ཤོག་དྲིལP. T1288ལས“འབྲུགྀ་ལོ་ལ་བབ་སྟེ། དཔྱྀད་ཁོ(ཕོ)བྲང་ཙལདུ:རྒྱལ་གཙུག་རུ་བལྟམ.......”ཞེས་མེས་ཨག་ཚོམ་སྤྱི་ལོ704ལོར་བལྟམས་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་ནས་རྩིས་པའི་ལོ་བདུན་པ་ཁྱིའི་ལོ་སྟེ་ཤོག་དྲིལ་དེ་ལས“༄：།ཁྱྀ་ལོ་ལ་བབ་སྟེ། བཙན་པོ:བལ་པོ:ན་བཞུགས། བྱྀ་དྲོན་ན་བཞུགས། མཁྲྀས་ཕ་ཏང་དུ་འདུན་:འདུསྟེ:བཙན་མོ:ཁོང་ཅོ་གཤེགས:པའྀ་ཡོ་བྱད་བཀྲལ། ཞང་བཙན་ཏོ་རེ་ལྷས་བྱྀ་ན་ལས:སྩོགས་པས། གཉེ་བོ་བགྱི་སྟེ། བཙན་མོ་ཀྀམ་ཤང་ཁོང་ཅོ:ར་སའྀ་ཤ་ཙལ་དུ་གཤེགས་་....”ཞེས་བཙན་པོ་མེས་ཨག་ཚོམ་དགུང་ལོ་བདུན་བཞེས་པའི་ཚེ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་འབྱོར་བ་དང་། དེ་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་འདས་པ་བཙན་པོ་མེས་ཨག་ཚོམ་དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་བཞེས་པ་ཡོས་བུའི་ལོ(སྤྱི་ལོ739)ཀོང་ཇོ་འདས་པ་སྟེ། གོང་གསལ་ཤོག་དྲིལ་ལས“ཡོས:བུའྀ་ལོ་ལ། བཙན་པོ:དབརད་ཆབ་སྲྀད་ལ:བེག་དུ:གཤེག་སྟེ། སྲས་ལྷས་བོན་དྲོན་ན་བཞུགས། བཞུགས་པ་ལས་ནོངས། བཙན་པོ:ཡབ:དགུན་བོད་ཡུལ་དུ་སླར་གཤེགས། བཙན་མོ:ཀྀམ་ཤེང:ཁོང་ཅོ་ནོངས་པར་ལོ་ཆིག”ཅེས་དོན་དུ《སྦ་བཞེད》ལས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་སྔོན་ལ་འདས་ཚུལ་བཤད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ལོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཉིས་ཀ་འདས་པ་མ་ཟད། ཀོང་ཇོ་ཡང་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་གྱི་བཙུན་མོར་ཕེབས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་ཐུབ། དེ་ནས་བརྩིས་པའི་ལོ་གསུམ་རྟའི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ742ལོར་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གཞི་ནས་སྐུ་བལྟམས་པ་སྟེ་ཤོག་དྲིལ་ལས།“༄：རྟའི་ལོ་ལ། བཙན་པོ་:པོ་བྲང་དབརད་ཚལ་བུ:སྣ་ན་བཞུགས། རྒྱའྀ:ཕོ་ཉ:ཨན་ད་ལང་དྔ། མྱུ་ནག་པོ:ཕོ་ཉ་བྲྀ:པྱག་འཙལད། ཟློར་ཤུད་བུ:ཁོང་ཟུང་དྔ། ལང་གྲོ་ཁོང་རྩན་གཉྀས། འབྱུང་འཇུགྀ་རྩིས་བགྱྀསྟེ། ཐང་ཁྲམ:བཏབ། ཁུ་ཉེ་མོན་གངསུ་བློན་མང་པོ་རྗེས་འ་ཞའྀ་མཁོས་བགྱྀས། བཙན་པོ་སྲོང་ལྡེ་བཙན:བྲག་དམར་དུའ་བལྟམ། ཡུམ་མང་པོ་རྗེ་ནོངས་ཕར་ལོ་གཅྀག”ཅེས་འཁོད་པ་འདིས་དོན་དུ་ཁྲི་སྲོང་གི་ཡུམ་དངོས་སྣ་རྣམ་བཟའ་མང་པོ་རྗེ་ཡིན་པ་མ་ཟད། བཙན་པོ་འཁྲུངས་པའི་ལོ་དེ་གར་ཡུམ་འདས་པ་ཡིན་པ་གསལ་པོར་མངོན།\n༢. 《སྦ་བཞེད》ལས“ཕྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཁས་པ་རྣམས་ན་རེ། རྒྱ་ནག་མཁན་པོ་ཆོས་མི་ཤེས་ཀྱང་ལྟས་ཅུང་ཟད་ཤེས་པ་ཞིག་སྟེ། དེང་སང་ཆོས་ཁུངས་མ་རྣམས་བོར་ནས་སེམས་ངོ་འཕྲོད་པས་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་པ། དཀར་པོ་ཆིག་ཐུབ་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན་གསུངས་་་་་་”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པས་འདི་ལ་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་བསམ་ན་ཐོག་མར་་ཕྱིས”ཞེས་པ་འདིར་བསམ་རྒྱུ་གཅིག་སྟེ“ཕྱིས”ཞེས་པའི་དུས་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་སམ། གལ་ཏེ་སྟོན་རྩེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་མཇུག་འགྲིལ་བ་ནས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐུ་མ་གཤེགས་པའི་བར་ཡིན་ན་ནི་དེའི་བར་རྒྱལ་པོས་བཀས་བཅད་དེ་གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ཆིག་ཐུབ་བྱས་པ་བྱུང་ན་ཁྲིམས་གཅོད་པའི་ཚུལ་ཡང《སྦ་བཞེད》དུ་འཁོད་ཡོད་པས་སྦ་གསལ་སྣང་གི་དུས་སུ་དཀར་པོ་ཆིག་ཐུབ་དར་མི་ཐུབ་པ་ཤེས་ཐུབ་ལ། སྦ་གསལ་སྣང་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་གོང་ལ་གྲོངས་པ་ཡང《སྦ་བཞེད》དུ་བཤད་པས་དེའི་ཐོག་ནས“ཕྱིས”ཞེས་པ་དུས་དེ་ཙམ་ལ་གོ་དགོས་ན་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་ཕྱི་རྒྱུའང་མེད། དོན་དུ་དེ་ནི་འུ་དུམ་བཙན་གྱིས་བསྟན་པ་བསྣུབས་པ་ནས་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་བར་དུ་མ་ཟད། ཕལ་ཆེར་ས་པཎ་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་བྱུང་བའི་དོན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་ས་པཎ་གྱི《སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེ》ཡི་ནང་མཁན་པོས་ལུང་བསྟན་པ་དང་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་གདན་དྲངས་ཤིང་རྩོད་པས་ཧ་ཤང་ཕམ་པར་བྱས་ཚུལ་སོགས《སྦ་བཞེད》དང་མཚུངས་པར་འཁོད་པའི་འོག་ཏུ“ཕྱིས་ནས་རྒྱལ་ཁྲིམས་ནུབ་པ་དང་། །རྒྱ་ནག་མཁན་པོའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི། །ཡི་གེ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་། །དེ་ཡི་མིང་འདོགས་གསང་ནས་ནི། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མིང་བསྒྱུར་ནས། །ད་ལྟའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི། །ཕལ་ཆེར་རྒྱ་ནག་ཆོས་ལུགས་ཡིན། །ནཱ་རོ་པ་དང་མཻ་ཏྲཱི་པའི། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ། དེ་ནི་ལས་དང་ཆོས་དང་ནི། །དམ་ཚིག་དང་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །གསང་སྔགས་རྒྱུད་ནས་ཇི་སྐད་དུ། །གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ཁོང་བཞེད་དོ།”ཞེས་དང་། “སངས་རྒྱས་སྐར་རྒྱལ་བར་སྣང་ལ། །སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་ནས་ཆོས་འཆད་ཚེ། །རིན་ཆེན་བཟང་པོས་གཟིགས་ཙམ་གྱིས། །ས་ལ་ལྷུང་ནས་བརྒྱལ་ཞེས་གྲགས།།”སོགས་མང་དུ་བྱུང་བར་གཞིགས་ན་གོང་གསལ《སྦ་བཞེད》ཀྱི་གཏམ་དང་ས་པཎ་གྱི་གསུང་གཉིས་སྟབས་འགྲིག་པས《སྦ་བཞེད》ཀྱི་རྩོམ་པ་པོས“ཕྱིས”ཞེས་པ་དང“དེང་སང”ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་འཚོ་གཞེས་ཀྱི་དུས་ནི་བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པ་རེད།\n༣.《སྦ་བཞེད》ཀྱི“སྦ”ལ“འབའ”དང“རྦ”དང“དབའ”སོགས་འབྲི་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་ཡང་གཞན་ཕལ་ཆེར་སྒྲ་མཚུངས་ཤིང་། “དབའ”སྔར་གྱི་ཡིག་ཪྙིང་རྣམས་སུ་“སྦ”ཡི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པར་ཀློག་གི་ཡོད་པ་འདྲ་ཞེས་ཁོ་བོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གིས་གསུང་གི་འདུག་པ་དོན་ལ་གནས་ཤིང་། དེ་བཞིན《སྦ་བཞེད》དང《དབའ་བཞེད》《སྦ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མ》ཟེར་བ། གཞན་ཡང《སྦ་བཞེད》ངོ་མ་དང་རྫུན་མ་ཟེར་བ་སོགས་བཤད་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དོན་དུ་སྔར་གྱི་ཡིག་ཪྙིང་ཅུང་ཟད་རག་པ་ལ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཚད་མ་རུ་བྱས་ཏེ་བསྲེས་ཤིང་ཕྱིས་ཀྱི་བལྟ་ཚུལ་སོགས་བསྣན་ཏེ་སྦ་གསལ་སྣང་འདས་རྗེས་ཀྱི་དོན་ཡང་མུ་མཐུད་ནས་བྲིས་པ《སྦ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མ》ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡོད། ད་ལྟ་ང་ཚོར་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི《སྦ་བཞེད》ལྕགས་དཔར་མའི་མཇུག་ཏུ་ཡང“འདི་རིགས་མི་གཅིག་འདྲ་མིན་རྒྱས་བསྡུས་འབྲིང་གསུམ་ལས་འབྲིང་པོ་དེ་ལ་རྒྱས་ཤོས་ཀྱི་མཆན་བཏབ་ཅིང་བར་དུ་བཅུག་བྱས་ཏེ་དཔེ་ཕྱི་དེ་ལ་འདི་ནི་བྲིས”ཞེས་བྱུང་བས་སྦ་གསལ་སྣང་ངམ་སང་ཤི་གང་རུང་གི་བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་ལྷད་བཅུག་སྟེ་བྲིས་སམ་སྙམ།\n《སྦ་བཞེད》ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཐད་ནས་བཤད་ན། དེའི་ནང་བརྡ་ཪྙིང་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་ཀྱང་ཏུན་ཧོང་གི་གཏེར་ཡིག་དང་། དྲིལ་བུ། རྡོ་རིང་སོགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་གྲོས་དང་བསྡུར་ན་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་སྟེ《སྦ་བཞེད》ཀྱི་ཡིག་བགྲོས་དང་ཡིག་སྲོལ་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་མིང་ཚིག་གི་མིང་གཞི་སྡེ་པ་གཅིག་གི་གསལ་བྱེད་ཕོ་དང་མ་ནིང་སོགས་ཕན་ཚུན་བརྗེས་པའི་རིགས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་ལ། སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་དང་ཕྲད་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་དང་ཡང་སྤྱིར་ཡོངས་སུ་མཚུངས་པ། དེ་བཞིན་གི་གུ་ལོག་པ་དང་། བརྡ་ཪྙིང་སོགས་གོ་དཀའ་བའི་རིགས་སྤྱིར་ན་མཐོང་རྒྱུ་མེད། འོན་ཏེ་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་ཐོན་མིས་སུམ་རྟགས་མཛད་ཀྱང་དར་ཁྱབ་ཏུ་ཆེར་མ་ཕྱིན་པ་དང་། ཡིག་སྲོལ་གཅིག་གྱུར་མ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་ཐད་ནས་དབུ་ཆེན་དང་དབུ་མེད་འདྲེས་པ་འདྲ་བ། མིང་གཞི་སྡེ་པ་ནང་ཕན་ཚུན་བརྗེ་སྤྱོད་བྱས་པ། སྐུང་ཡིག་གི་རྣམ་པ་འདོགས་ཅན་ལྟ་བུར་བརྩེགས་ནས་སྦྱར་བ། བརྗོད་དོན་ཡང་མདོར་བསྡུས་ཤིང་དོན་ཟབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས་གཤམ་དུ་ཡིག་དུམ་འགའ་ཞིག་བསྡུར་བ་བྱ་རྒྱུ་སྟེ། 《སྦ་བཞེད》ལས“སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་རྗེའི་བཀའ་ཉན་ཅིང་རྗེ་འབངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་དབུའི་མཆོད་གནས་སུ་ཕྱུང་ལ་ཕྱག་དང་མཆོད་པ་བྱ་བ་དང་། བཀུར་བ་ལ་སོགས་འབངས་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་བརྩལ(བསྩལ)བ་སོགས་པའི་བཀས་བཏགས། དེ་ལྟར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་དང་སྣ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པ་བློན་ཆེན་མན་ཆད་ནས་སྣ་ལ་གཏོགས་པ་རིལ་གྱིས་བྲོ་བོར་ཏེ་མནའ་བསྐྱལ་བའོ། ཆོས་རྩིགས་མཛད། བཀའ་བརྩིགས་ཀྱི་རྡོ་རིང་བཙུགས”ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། བསམ་ཡས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེར“༅།ར་ས་དང་། བྲག་དམར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ལས་སྩོགས་པར། དཀོན་མཅོག ། གསུམ་གྱི་རྟེན་བཙུགས་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱྀ་ཆོས:།མཛད:པ:འདྀ། ནམ:དུ་ཡང་མྱྀ:གཏང:མའི་ཞིག་པར་བགྱྀ:འོ:།ཡོ:བྱད:སྦྱརད། པའ་ཡང་། དེ་ལས:མྱྀ:དབྲྀ:མྱྀ:བསྐྱུང་བར་བགྱྀ་འོ:།དའ:ཕྱིན་ཅད།གདུང་རབས:རེ་རེ:ཞིང:ཡང:བཙན་པོ:ཡབ་སྲས:གྱིས:འདྀ:བཞིན་ཡྀ་དམ:བཅའོ:།དེ་ལས:མནའ:ཁ:དབུད:པ་དག:ཀྱང:མྱྀ:བགྱྀ:མྱི་བསྒྱུར:བར:། འཇིག་རྟེན་ལས:། འདའས:པའ:དང་འཇྀག:རྟེན་གྱི་ལྷ་དང་། མྱྀ་མ:ཡིན:པའ། ཐམས:ཅད་གྱང:དཕང་དུ་གསོལ:ཏེ། བཙན་པོ:ཡབ་སྲས་དྔ:རྗེ་བློན་ཀུན་གྱིས་དབུ་སྙུང:དང་བྲོ:། བོར་རོ། གཙིགས:གྱྀ:ཡི་གེ་ཞྀབ་མོ་གཅྀག་ནི་གུད་ན་མཚྀས་སོ”ཞེས་བྱུང་བས་གོང་གསལ་འདི་གཉིས་བསྡུར་ན་གོ་དཀའ་སླ་དང་ཡིག་སྲོལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཧ་ཅང་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡིན། ད་དུང་ཏུན་ཧོང་དང་ཁྲམ་བྱང་གི་ཡི་གེ་གཞན་དང་བསྡུར་ན་བསམ་ཡས་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་འདི་ཡང་གོ་སླ་བ་དང་ཡིག་སྲོལ་ཅུང་ལེགས་སོ།\nཡང་《སྦ་བཞེད》ལས“བློན་པོ་འགོས་ཀྱི་མཆིད་ནས། ཆོས་ནི་རྒྱས་པར་མཛད་ལགས་ཏེ། ད་མི་ཆོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་གནང་ཞེས་ཞུས་པས། རྗེའི་གདུང་རབས་དང་།འབངས་ཀྱི་ས་བཅད་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་ཕྱག་མཆོད་དང་། ཡ་རབས་ལ་ཞེ་ས་དང་། གཏམ་དང་ལོ་རྒྱུས་བཟང་པོའི་ལས་ཐབས་དང་། ལག་རྗེས་དང་། ཕ་མེས་ཀྱི་དགེ་དང་། ཡིག་ཚང་གི་ལུགས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་གནང་ངོ”ཞེས་བྱུང་། ཏུན་ཧོང་གི་གནའ་ཡིག《ཕུ་བོས་ནུ་བོར་གཏམས་ཤིང་བསྟན་པའི་མདོ》ཞེས་པ་ལས“ནུ་ན་རེ། མྱིའི་ཆོས་ནི་གང་། མྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་གང་། ཕུ་ན་རེ། མྱིའི་ཆོས་ནི། དྲང་ཞིང་སྲི་ཞུ་དང་། དེས་ཤིང་མཉེན་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་འེ་ཞིང་། དངན་ཆན་མྱེད་རྗེས་དང་ཁྲེལ་ཡོད། སྙིང་ཆུང་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། འཛངས་ཡིད་མྱུར་མྱེད་གྱང་། འདི་རྣམས་ལུས་ལ་ཡོད་ན། ཀུན་གྱི་སྙིང་དུ་འོང་ཞིང་སྲིད་བརྟནད་ནོ། མྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡོ་ཞིང་གཐུམ། ཡང་ཞིང་ཁྲེལ་དང་རྗེས་མྱེད། སྙིང་རྗེ་མྱི་ཤེས་ཞིང་དངན་ཆན་ཆེ་བླ་ཁྱད་བྱེད་ཆིང་ལེ་ལོ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་ལུས་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་མྱི་འོང་བ་ཡིན་ནོ”ཞེས་པ་གཉིས་བསྡུར་ན་འདི་གཉིས་བོད་ཡིག་ཡིན་པར་མཚུངས་ཀྱང་གོ་དོན་དང་ཡིག་སྲོལ་ཐད་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ང་ཚོས་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་མཐོང་བས་རྒྱས་བཤད་ཞུ་དགོས་པ་ནི་མ་མཆིས་སོ། །\n11.《དམ་པའི་གསུང་རབ་ཞལ་ཆད་ཪྙིང་མ》 །Tibetan Bible\n13. 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།


Daniel Burbank འཚོལ་བཤེར་མཐའ་འབྲས་ཤོག་ངོས།\nཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར20ཡོད། བཙལ་ཡུན་སྐར་ཆ 0.166 ཡིན།\nPage Story New Testament Stories Daniel 3:1-30 Daniel 5:1-31 Daniel 6:1-28 Esther 1-9 Job 1-9 Nehemiah;...རྩེ以理？ 57 Daniel Thrown in the Lion’s Den The next ruler was King Darius. He knew Daniel was wise and...jealous. They thought ofaway to trap Daniel. These leaders knew Daniel prayed to the Lord each day. So they\nསི•སི་པཱ་ རམ(Gareth Sparham) ཏན་ནེར•ཁོ་ཟོ་ཐེ(Daniel Cozort) རྗོན• མ་ཁི་རན་སི་ཁེ(John Makransky)སོ...་སང(José Ignacio Cabezón)དང་། ཏན་ནེར•ཁོ་ཟོ་ཐེ(Daniel Cozort)དང་། ཇའོ་ཧྲུའུ•ཁ་ཐེ་ལི།(Joshua W.C.Cutler)\nལུའུ་ཏེ•པུའུ་ཨེར་པུན་ཁོ（Luther Burbank，卢瑟•伯班克）ནི་སྤྱི་ལོ1849ལོའི་ཟླ3པའི་ཚེས7ཉིན་ཨ་རིའི་མ་ཧྲིན་ས་ཁུལ་གྱི་ལན་ཁ་སི་ཐེ་རུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་ནི་ཨ་རིའི་རྩི་ཤིང་རིག་པ་བ་དང་། ཞིང་ལས་ཆེད་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན། སྐུ་ན་ཆུང་དུས་ཏར་ཝིན་གྱི《ཁྱིམ་གསོས་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་གི་འགྱུར་ལྡོག》ཅེས་པས་དྲན་བསླངས་པས།\nརྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 丹尼尔·笛福 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Daniel Defoe མིང་གཞན། ཏ་ཧྥུ། རྒྱལ་ཁབ། དབྱིན་ཇི། འཁྲུངས་ཡུལ། དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཏོན། འཁྲུངས་འདས། སྤྱི་ལོ1660ནས1731ལོའི་བར། ལས་རིགས། རྩོམ་པ་པོ། དད་མོས། ཆོས་ལུགས་གསར་པ། གྲུབ་འབྲས་གཙོ་བོ། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ཕ་ཡབ་ཏུ་གྱུར་པ།\nརྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 戈登·丹尼尔·海沃德 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Gordon Daniel Hayward རྒྱལ་ཁབ། ཨ་རི། སྐྱེས་ཡུལ། ཡིན་ཏི་ཨན་ན་པོ་ལི་སི་གྲོང་ཁྱེར། སྐྱེས་ལོ། སྤྱི་ལོ1990ལོའི་ཟླ3པའི་ཚེས23ཉིན། ལུས་རྩལ་རྣམ་གྲངས། གཟེབ་དྲུག་སྤོ་ལོ། གཟུགས་པོའི་རིང་ཚད།


Terdzo-MI-027 - Rinchen Terdzö\nbcom ldan 'das rta mchog rol pa gnyen po lha bzhi'i sgrub thabs yang snying\nin cycle དག་སྣང་རྒྱ་ཅན་ཆོས་སྡེ་རྟ་མཆོག་རོལ་པ་གཉེན་པོ་ལྷ་བཞི (Dag snang rgya can chos sde rta mchog rol pa gnyen po lha bzhi)\nVolume 46 (མི) / Pages 387-392 / Folios 1a1 to 3b6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 46 > Text #27 (Scroll to Bottom)\n'jam dbyangs mkhyen brtse'i dbang po. bcom ldan 'das rta mchog rol pa gnyen po lha bzhi'i sgrub thabs yang snying. In Rin chen gter mdzod chen mo pod zhe drug pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 46) by 'jam mgon kong sprul, 387-392. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nzhes pa'ang gzhung rtsa ba las sbyor dngos rjes kyi yan lag mdor bsdus te many+dzu g+ho Shas bris pa dge legs su gyur cig_/sarba dA mang+ga la b+ha ba tu\n༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྟ་མཆོག་རོལ་པ་གཉེན་པོ་ལྷ་བཞིའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཡང་སྙིང་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་རུ་ཧ་ཡ་གྲཱྀ་ཝ་ཡ། སྐྱབས་སེམས་ནི། ན་མོ། བདག་སོགས་འགྲོ་ཀུན་དེང་ནས་བྱང་ཆུབ་བར། །བླ་མ་རྩ་བ་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །གཞན་དོན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །དབང་ཆེན་ལྷ་ཚོགས་བསྒྲུབ་པར་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མཆོད་པ་བྱིན་བརླབ་ནི། རཾ་ཡཾ་ཁཾ། སྟོང་ཉིད་དབྱིངས་ལས་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་འཕྲུལ། །ཕྱི་ནང་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡི། །མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་མཆོད་སྤྲིན་རྒྱ་མཚོར་གྱུར། །ཨོཾ་བཛྲ་ཨརྒྷཾ་ནས། ཤབྡ་སརྦ་པཱུ་ཛ་ཨཱཿཧཱུྃ། ལྷ་བསྐྱེད་ནི། ཧཱུྃ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཤཱུནྱ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅་ཧཾ། ཁྱབ་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་དོན། །དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅་ཧཾ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་དུ་གྱུར། །བཛྲ་ཙིཏྟ་ཧཱུྃ། ཨེ་ཡཾ་ར་ཤ་ཀེཾ་རཾ་བྷྲཱུྃ། ཧཱུྃ་ལས་ཨེ་འཕྲོས་གྲུ་གསུམ་མཐིང་ནག་ཨེ། །ཧཱུྃ་ལས་ཡཾ་འཕྲོས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟེང་། །ཧཱུྃ་ལས་ར་འཕྲོས་ཁྲག་གི་རྒྱ་མཚོར་གྱུར། །ཧཱུྃ་ལས་ཤ་འཕྲོས་ཤ་ཆེན་ས་གཞིར་བརྡལ། །ཧཱུྃ་ལས་ཀེཾ་འཕྲོས་རུས་པའི་རི་རབ་བརྩེགས། །ཧཱུྃ་ལས་རཾ་འཕྲོས་བསྐལ་པའི་མེ་ཕུང་འབར། །ཧཱུྃ་ལས་བྷྲཱུྃ་འཕྲོས་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། །ཆུ་སྲིན་སྦྲུལ་ཆེན་ཀ་གདུང་ཉ་སྦལ་ཐོག །བྱ་ཁྱུང་བླ་བྲེ་སྦྲུལ་ཕྲན་ཟ་ར་ཚགས། །དེ་དབུས་ཉི་ཟླ་པདྨའི་གདན་སྟེང་ན། །གཟའ་ཀླུ་ས་བདག་ཕོ་མོ་བསྣོལ་མར་བཏིང་། །བྷྲཱུྃ་བི་ཤྭ་བི་ཤུདྡྷེ་ཛྙཱ་ན་ཙཀྲ་བྷྲཱུྃ། གདན་སྟེང་ཧཱུྃ་བབས་དེ་ཉིད་ཧྲཱིཿདམར་པོ། །ཡོངས་གྱུར་དཔལ་ཆེན་རྟ་མགྲིན་སྐུ་མདོག་དམར། །ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ཁྲོ་ཞིང་རབ་ཏུ་གཏུམ། །ཞལ་གདངས་ལྗགས་འདྲིལ་མཆེ་གཙིགས་སྤྱན་གསུམ་བགྲད། །སྨ་ར་སྨིན་མ་དབུ་སྐྲ་དམར་སེར་འབར། །དབུ་གཙུག་རྟ་མགོ་ལྗང་གུ་རྟ་སྐད་འཚེར། །ཕྱག་གཡས་རལ་གྲི་རྩེ་ལ་མེ་འབར་འཕྱར། །གཡོན་པ་ཐུགས་ཀར་སྡིགས་མཛུབ་ཞགས་པ་བསྣམས། །དུར་ཁྲོད་ཆས་བརྒྱད་སྦྲུལ་ཆུན་རིན་ཆེན་སྤྲས། །ཞབས་གཉིས་གཡས་བསྐུམ་གཡོན་བརྐྱང་དོར་སྟབས་ཀྱིས། །ཡེ་ཤེས་མེ་ཕུང་འབར་བའི་ཀློང་ན་བཞུགས། །དབུ་གཙུག་བྱ་ཁྱུང་རྒྱལ་པོ་སྐུ་མདོག་ནག །རྭ་དང་མཆུ་སྡེར་སྒྲོ་གཤོག་རྣོ་ཞིང་འཚེར། །སྤྱན་གསུམ་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུར་གསལ་ལ་འཁྱིལ། །རིན་ཆེན་སྦྲུལ་རྒྱན་ཕྱག་གཡས་སྦྲུལ་བཟུང་ཟ། །རྭ་བར་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ལྟོ་བ་རུ། །པད་ཟླའི་གདན་ལ་བཅོམ་ལྡན་ཚེ་དཔག་མེད། །དཀར་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ཚེ་བུམ་འཛིན། །གོས་དཀར་ཡུམ་དང་མཉམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་ཡང་། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་ཆས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྒྱན། །གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀར་པདྨ་ཉི་མའི་སྟེང་། །ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། །མཐིང་ནག་ཁྲོ་གཏུམ་གཡས་པས་རྡོ་རྗེ་འཕྱར། །གཡོན་པས་དྲིལ་བུ་དཀུར་བརྟེན་རིན་ཆེན་སྦྲུལ། །དུར་ཁྲོད་རྒྱན་རྫོགས་གཡོན་བརྐྱང་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས། །སོ་སོའི་གནས་གསུམ་ཡིག་འབྲུ་གསུམ་གྱིས་མཚན། །དེ་ལས་འོད་འཕྲོས་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་དྲངས་གྱུར། །སྤྱན་འདྲེན་བཞུགས་གསོལ་ཕྱག་འཚལ་ནི། ཧཱུྃ། དམིགས་མེད་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་ཅིང་དག་པའི་སྐུ །སྤྱན་འདྲེན་གཤེགས་སུ་གསོལ་བར་མི་དམིགས་ཀྱང་། །ཐུགས་རྗེའི་ངང་ཉིད་ཆོས་སྐུར་དག་པ་ལས། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མར་རོལ་ཞིང་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཧྲཱིཿཨ་པ་རི་མི་ཏ་ཨཱ་ཡུརྫྙཱ་ན་པདྨ་ཀྲོ་དྷ་ཧ་ཡ་གྲཱི་བ་བཛྲ་པཱ་ཎི་ག་རུ་ཌཿཧཱུྃ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། ཨེ་ཧྱེ་ཧི་ས་མ་ཡ་ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོཿཧྲཱིཾ་ཧྲཱིཾཿཛཿ ས་མ་ཡ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཏིཥྛ་སཏྭཾ། ཨ་ཏི་པཱུ་ཧོཿ ན་མ་ཧྲཱིཾཿ མཆོད་པ་ནི། ཧཱུྃ། བླ་མེད་མཆོག་གི་མཆོད་པ་དམ་པ་ནི། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་འོད་ཟེར་རྣམ་པར་འཕྲོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཡིས་རབ་བརྒྱན་ཏེ། །ཐུགས་དམ་བཞིན་ལས་ཅི་བདེར་བཞེས་སུ་གསོལ། །ཨོཾ་ཤྲཱི་བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀ་ས་པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཱརྒྷཾ་ནས་ཤབྡ་སརྦ་པཱུ་ཛ་པྲ་ཏཱིཙྪ་སྭཱ་ཧཱ། བསྟོད་པ་ནི། ཧྲཱིཿ མཚན་ཙམ་ཐོས་དང་དྲན་པའི་མོད་ཉིད་ལ། །འཆི་བདག་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ལྷ། །མི་འགྱུར་ཚེ་ཡི་མཆོག་སྦྱིན་ལེགས་སྩོལ་བ། །བཅོམ་ལྡན་གར་གྱི་དབང་པོར་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་གསུང་རྡོ་རྗེའི། །སྒྱུ་འཕྲུལ་འགྱུར་མེད་རོལ་པ་རྟ་མཆོག་དཔལ། །རྒྱལ་བསེན་ལ་སོགས་ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱི། །གཉེན་པོ་དབང་ཆེན་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བ་མ་ལུས་པའི། །མཛོད་འཛིན་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་རྭ། །གདེངས་པའི་མོད་ལ་གཟའ་ཀླུ་འབྱུང་པོའི་ཚོགས། །ཕྱེ་མར་འཐག་མཛད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །མི་བཟད་སྡེར་མོས་ཀླུ་གཉན་ས་བདག་གི །དོན་སྙིང་དྲངས་ནས་ཞལ་དུ་གསོལ་མཛད་པའི། །དུག་ལྔའི་དབལ་ཀུན་ཡོངས་འཇོམས་ག་རུ་ཌཿ བྱ་ཁྱུང་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །བཟླས་པ་ནི། ཐུགས་ཀར་ཉི་སྟེང་ཧྲཱིཿམཐར་སྔགས་ཕྲེང་འཁོར། །འོད་འཕྲོས་དོན་གཉིས་བྱས་འདུས་རང་ལ་ཐིམ། །སྣང་གྲགས་རིག་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་ངང་། །དཔལ་ཆེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་འགྲུབ་པར་གྱུར། །ཧྲཱིཿཨ་པ་རི་མི་ཏ་ཨཱ་ཡུརྫྙཱ་ན་པདྨ་ཀྲོ་དྷ་ཧ་ཡ་གྲཱྀ་བ་བཛྲ་པཱ་ཎི་ག་རུ་ཌཿཧཱུྃ་ཕཊཿ ཅེས་ཅི་ནུས་བཟླ། ཐུན་མཐར་དབྱངས་གསལ་རྟེན་སྙིང་དང་། སྔར་བཞིན་མཆོད་ཅིང་བསྟོད། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་ལན་གསུམ། ཉེར་བསྡུ་དང་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ལྷ་སྐུར་ལྡང་བ་ནི། སྣོད་བཅུད་འོད་ཞུ་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་ཐིམ། །དེ་ཉིད་འཁོར་དང་འཁོར་རྣམས་གཙོ་བོར་ཐིམ། །དེ་ཡང་མི་དམིགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་། །སླར་ཡང་དཔལ་ཆེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་གྱུར། །དགེ་བ་འདི་ཡིས་མྱུར་དུ་བདག །དབང་ཆེན་ལྷ་ཚོགས་འགྲུབ་གྱུར་ནས། །ཞེས་སོགས་བསྔོ་སྨོན་ཤིས་བརྗོད་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བྱའོ། །ཞེས་པའང་གཞུང་རྩ་བ་ལས་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་ཀྱི་ཡན་ལག་མདོར་བསྡུས་ཏེ་མཉྫུ་གྷོ་ཥས་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག །སརྦ་དཱ་མངྒ་ལ་བྷ་བ་ཏུ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-MI-027&oldid=116487"\nThis page was last edited on 30 December 2017, at 03:09.


Terdzo-BI-004 - Rinchen Terdzö\ngza' thog rbab gsum srung ba\nrevealed by རཏྣ་གླིང་པ་, གུ་རུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་, འགྲོ་འདུལ་ལས་འཕྲོ་གླིང་པ་ (Ratna Lingpa, Guru Chökyi Wangchuk, Drodul Ledro Lingpa)\nVolume 45 (བི) / Pages 35-40 / Folios 1a1 to 3b6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 45 > Text #4 (Scroll to Bottom)\nba ri lo tsA ba. gza' thog rbab gsum srung ba. In Rin chen gter mdzod chen mo pod zhe lnga pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 45) by 'jam mgon kong sprul, 35-40. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2018.\nRat+na gling pa, Gu ru chos kyi dbang phyug, 'gro 'dul las 'phro gling pa\nFirst colophon page 35: འདི་ནི་བ་རི་ལོ་ཙཱ་བས་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ཕ་བོང་ནས་བཏོན་པ་དང་། རཏྣ་གླིང་པའི་གཏེར་ཁ་གཉིས་མཚུངས་པར་བྱུང་ངོ་།།\nSecond colophon page 36: ཆོས་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཁ་ལས་བྱུང་བའོ།།\nThird colophon page 36: ལས་འཕྲོ་གླིང་པའི་གཏེར་མའོ།། མངྒ་ལཾ།།\nFirst colophon page 35: 'di ni ba ri lo tsA bas rdo rje gdan gyi pha bong nas bton pa dang /_rat+na gling pa'i gter kha gnyis mtshungs par byung ngo //_\nSecond colophon page 36: chos dbang rin po che'i gter kha las byung ba'o//\nThird colophon page 36: las 'phro gling pa'i gter ma'o//_mang+ga laM//_\ngza' thog rbab srung\ngter mdzod srung las bka' gter zung bsdus\nགཟའ་ཐོག་རྦབ་གསུམ་སྲུང་བ་ནི། འཁོར་ལོ་ཆོས་འབྱུང་ཟུར་དྲུག་པའི་དབུས་སུ། ཨོཾ་རུ་ཎི་ཕྃ་བྷ་རེ་ན་སྭཱ་ཧཱ། ཟུར་དྲུག་ལ། ཨོཾ་ཧེ་ཧེ་ཏིཥྛ་ཏིཥྛ་བྷནྡྷ་ར་ཡ་ཎི་ཡེ་རུརྡྷ་ནི་རུརྡྷ་ཐོག་སེར་གཟའ་འཁྱུག་རྦབ་རྒོད་ཀྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཨུརྞྜྷ་མ་ཎི་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་ག་རུ་ཊཿཧེ་ཧོཾ་ས་ཙ་ལེ་ཙ་ལེ་སྭཱ་ཧཱུྃ། ཟུར་མཚམས་རྣམས་སུ༔ ཡུལ་འདིའམ་འཆང་བ་པོ་འདི་ལ་ཐོག་སེར་གཟའ་འཁྱུག་རྦབ་རྒོད་གྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་རཀྵ་རཀྵ༔ དེ་ཕྱིར་མུ་ཁྱུད་ལ་མེ་རི་བྲི། རབ་གནས་སྤྱི་མཐུན་བྱ། རྒྱལ་མཚན་ནམ་དར་ཅོག་གི་རྩེར་བཏགས་པས་ཡུལ་ཕྱོགས་ཐུབ། རྡོ་ལ་བརྐོས་པ་ཁ་གྱེན་བསྟན་དུ་བཞག་པས་ཁང་ཁྱིམ་ཐུབ། མཐིང་ཤོག་ལ་གསེར་གྱིས་བྲིས་ཏེ་མགུལ་དུ་བཏགས་པས་འཆང་བ་པོ་དེ་ལ་ཐུབ་བོ། ྀཨཚ༔ འདི་ནི་བ་རི་ལོ་ཙཱ་བས་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ཕ་བོང་ནས་བཏོན་པ་དང་། རཏྣ་གླིང་པའི་གཏེར་ཁ་གཉིས་མཚུངས་པར་བྱུང་ངོ་།། །། ࿊ ཐོག་སྲུང་ལུགས་གཅིག་ནི། ཆོས་འབྱུང་བསྣོལ་མ་ཟུར་དྲུག་པ་མེ་འབར་བའི་དབུས་སུ། འཆང་བ་པོ་ལ་སྡེ་བརྒྱད་འཁྲུགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གནམ་ལྕགས་ཐོག་གི་འཇིགས་པ་དང་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་རཀྵ་རཀྵ༔ ཟུར་དྲུག་ལ་རྒྱབ་ནས་བརྩམ་སྟེ་གཡས་སྐོར་དུ། ཨོཾ་ ཏ་ ཀྵ་ རཀྵ༔ ཧ་ བཾ་ ཞེས་བྲི། རང་སྔགས་དང་ཡེ་དྷརྨས་རབ་གནས་བྱ། ནང་དུ་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ་བཞག་ནས་ལུས་ལ་འཆང་ན་ཐོག་གིས་མི་ཚུགས། སྦྲ་ཁང་ལ་བཏགས་ན་ཁྱིམ་བསྲུང་། ས་གཉན། རི་གཉན། ཁྱིམ་གཉན། བྲག་གཉན། ཆུ་གཉན་སོགས་ལ་ཐོ་ཅོའི་སྤྱོད་པ་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཡ་ང་དང་བག་ཚ་མི་དགོས། རང་གསང་བདག་དང་མཚུངས་པས་ལྷ་ཀླུ་ཀུན་ལ་དོ་བསྡོས་ཀྱང་ཐོག་སེར་སོགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་གསུངས་སོ། །ཆོས་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཁ་ལས་བྱུང་ བའོ།། །། ࿊ ཡང་ཐོག་སྲུང་ཁྱད་པར་ཅན་ནི། འཁོར་ལོ་དཔེའུ་རིས་ལྟར་བྲིས་པའི་དབུས་སུ། ཨོཾ་པྲ་དུ་ཏ་ཨ་ག་བྷ་ལ་ཙ་ཨུར་ལེ་བྷ་དྷ་ས་ར་ན་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ སརྦ་ཁ་རི་ཙྱ་ཐ་འདི་འཆང་བ་ལ་སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱ་ཚུན་ལ་ཐོག་གི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་སྲུངས་ཤིག །སྐྱོབས་ཤིག་རཀྵ་རཀྵ་ཧཱུྃ༔ ཞེས་བྲི། ཟུར་ལྔ་ལ་ཕཊ་རེ་བྲི། སྲུང་བའི་དཀྱིལ་དུ་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ་དང་། རིང་བསྲེལ་ཡོད་ན་གཞུག །རང་ཡི་དམ་གྱི་ས་མཱ་དྷི་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་གནས། དར་སྣ་ལྔ་ཡིས་དྲིལ་ལ་མགུལ་དུ་ གདགས་པར་བྱས་ན་སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱ་ཚུན་གྱི་ཐོག་གི་གནོད་པ་ངེས་པར་ཐུབ། བདུད་དང་བཙན་ལ་ཅོ་ལོ་ཅི་བྱས་ཀྱང་སྐྱོན་མི་འབྱུང་ངོ་། །ལས་འཕྲོ་གླིང་པའི་གཏེར་མའོ།། མངྒ་ལཾ།། །། ࿊ ཡང་གཏེར་ཁ་གཞན་ཞིག་ལས་བྱུང་བའི་ཐོག་སྲུང་ནི། མ་ཧཱ་ཤྲཱི་བཛྲ་ཀྲོ་ཏ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ སརྦ་ས་ཁྱི༔ ཁ་ལ་བྷ་དྲ༔ ཛ་ལ་ཛ་ལ་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ རཾ་རཾ༔ ཞེས་བརྗོད་སྡིགས་མཛུབ་ཕྱོགས་བཅུར་གཡུགས། བཅུ་གསུམ་བཟླས་པས་འབྲུག་སྐད་ཆག །ཉེར་གཅིག་བཟླས་ན་ཐོག་ར་མར་ལྟར་ཞུ་བར་འགྱུར་གསུངས།། ࿊ ཡང་མདོ་སྡེ་ལས་བྱུང་བའི་ཐོག་སྲུང་ནི། འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བཅོ་བརྒྱད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྦྲང་རྩི་ཅན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀླུའི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ཏེ། ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀླུའི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་དེའི་མཚན་གང་དག་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གི་ཚེ་ན། གྲོང་ངམ་ཕྱོགས་སུ་ལྕེ་འབབ་པ་དེའི་ཚེ་ན། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་བྱའོ། །བདེན་པ་གང་དང་བདེན་པའི་ཚིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀླུའི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཀླུར་གྱུར་པས། གང་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་ཉམ་ང་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་དང་དེ་ལས་ཐར་བར་བྱས། ཀླུ་མང་པོ་དང་། ཀླུ་མང་པོ་བརྒྱ་དང་། ཀླུ་མང་པོ་སྟོང་དང་། ཀླུ་མང་པོ་བརྒྱ་སྟོང་རྣམས་ཉམ་ང་བ་ལས་ཐར་བར་བྱས་པས། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་གནས་པའམ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་རུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་ཀླུ་གང་དང་གང་དག་གིས་ལྕེ་འབབ་པའམ། གནོད་པའི་སེར་བ་འབེབ་པར་འགྱུར་བའམ། འཇིགས་པའམ། ནད་དམ། གནོད་པའམ། ནད་འགོ་བ་གཏོང་བ་དེར་བདག་གི་མིང་བརྗོད་ན་གནོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གྱུར་ཅིག །བདེན་པའི་ཚིག་དེས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་དེས་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་བདེ་བ་ལ་བཞག་གོ །ཀླུ་རྣམས་ལྕེ་གཏོང་བ་ཡང་མཚན་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་དེ་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ཡང་མོས་པ་དང་མངོན་པར་དད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཉིན་མཚན་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་དག་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྙེད་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་མུ་ནི་མུ་ནི་མ་ཧཱ་མུ་ནི་དྷ་ར་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། ཏྲི་ལོ་ཀྱ། ལོ་ཀ་ནི་ཤུ་པ་ལ་མ་ཎི་རཀྵ་རཀྵ་ཀུ་རུ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་གཟུངས་ཆེན་པོ་གང་དུ་བསྒྲགས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཐོག་ལྷུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།། ࿊ མདོ་སྡེ་གསེར་འོད་དམ་པ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་ཤར་ཕྱོགས་ན་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གློག་ཡོད་དོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་ན་སྐད་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གློག་ཡོད་དོ། །ནུབ་ཕྱོགས་ན་འོད་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གློག་ཡོད་དོ། །བྱང་ཕྱོགས་ན་རྒྱུན་གྱི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གློག་ཡོད་དོ། །གློག་འདི་བཞིའི་མིང་ཤེས་པ་དེ་ལ་གློག་གི་འཇིགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་སུ་མི་གསུང་བས་ངེས་པར་གསུངས་པའི་བདེན་པའི་བདེན་པས། བདག་དང་བསྲུང་བྱ་འཁོར་བཅས་ལ་གནམ་ལྕགས་ཐོག་རྒོད་དང་གློག་གི་འཇིགས་པ་ཞི་བ་དང་སྲུང་བར་གྱུར་ཅིག །ཏདྱ་ཐཱ། ནི་མི་ནི་མི་ནི་མི་ནི་མི་མི་ན་དྷ་རི། འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལག་ན་རྩེ་གསུམ་པས་ཕྱོགས་འདིར་གློག་ཐམས་ཅད་ལས་བདག་ལ་སྲུངས་ཤིག་སྲུངས་ཤིག་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། གློག་གི་མིང་བཞི་པོ་ཁང་པའི་ཕྱོགས་བཞིར་བྲི། འདི་ལ་བརྟེན་པའི་ཙཀྲ་ནི། རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་པའི་ལྟེ་བའི་གཡས་གཡོན་དུ་ཐིག་ལེ་གསུམ་རེ་སྦྲེལ་མར་བཀོད་པས་ལྟེ་བ་དང་བཅས་པའི་བདུན་པོའི་གཡས་ཕྱོགས་ནས་བརྩམ། ནི་ནཱ་ག་ཛ་མུན་ཏི་ཨཿ ཞེས་རེ་རེ་ཕྲེང་དུ་བྲི། དེ་རྒྱབ་གྲུ་བཞིའི་རི་མོ་གཉིས་བཅད་པའི་ནང་དུ། ཤར་ཕྱོགས་ན་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གློག་ཡོད། ཅེས་མདུན་དང་། ལྷོ་གཡས་སོགས་རིམ་པར་བཀོད། དེ་རྒྱབ་རི་མོ་ཟླུམ་པོ་གཉིས་བསྐོར་བའི་ནང་དུ། ཏདྱ་ཐཱ། ནི་མི་སོགས་ཚང་བར་བྲི། མཐིང་ཤོག་ལ་གསེར་གྱིས་འབྲུ་བདུན་བྲིས་པའང་ལྟེ་བར་བཞག །མུ་ནི། རང་སྔགས། ཡེ་དྷར་རྣམས་མང་དུ་བརྗོད་ལ་མེ་ཏོག་འཐོར། ལྟེབ་བཅིང་སྤྱི་འགྲེ་བྱ། འབྱོར་ན་རིང་བསྲེལ་ཡང་མཉམ་དུ་གཞུག་ལ་མགུལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་སུ་བཏགས་པས་ངེས་པར་སྲུང་ཐུབ་པ་ལག་བླངས་མའོ།། །། ࿊ ཡང་ཟབ་གཏེར་གྱི་གདམས་ངག་གཞན་ལས། རང་ཉིད་ཡི་དམ་ལྷར་གསལ་བའི་སྟེང་ཕྱོགས་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་གི་ལྟེ་བར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ། རྩིབས་སྟོང་ལ་བསྐལ་བཟང་གི་སངས་རྒྱས་སྟོང་རྩ་བཞུགས་པར་བསྒོམས་པས་གནམ་ཐོག་སྲུང་། བར་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་རི་རབ་མེ་འབར་བ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པར་བསྒོམས་པས་འཁྱུག་སྲུང་། རྐང་འོག་ཏུ་གཡུ་ཡི་གྲོད་པ་ཞིག་མེར་མེར་མནན་པར་བསྒོམས་པས་འོག་ཐོག་སྲུང་། ངག་ཏུ་མུ་ནི་དང་དྲན་ཆོག་སྔགས་འབྲུ་བདུན་པོ་བརྗོད་པས་དམིགས་པ་གསལ་ཞིང་བརྟན་ན་སྲུང་ངེས་པ་ལག་བླངས་ཅན་ནོ།། ࿊ གཏེར་གསར་ཐུགས་སྒྲུབ་ལས། རང་ཉིད་རྟ་མགྲིན་སོགས་དྲག་པོར་བསྒོམ། ནམ་མཁར་ཐོག་རིས་ཟུར་བདུན་ཡིད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་དབུས་སུ་ཨོཾ། ཟུར་རྣམས་ལ་ནི་ནཱ་ག་ཛ་མུན་ཏི་ཨ༔ ཞེས་འབྲུ་རེ་རེ་བསྒོམས་ལ་མུ་ནི་དང་། སྔགས་འབྲུ་བདུན་ངག་ཏུའང་བརྗོད་པས་ངེས་པར་སྲུང་བར་འགྱུར། ཡང་མཐིང་ཤོག་ལ་སྔགས་དེ་གསེར་གྱིས་བྲིས་ནས་མགུལ་ལམ་ཞྭ་མོ་ལ་བཏགས་པས་ཀྱང་སྲུང་བར་བཤད་དོ། །སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-BI-004&oldid=126085"


༄༅། །འཛིན་རིམ་སྔོན་མ་ཁག་གི་ནང་ཁྱེད་ཚོས་སའི་གོ་ལའི་སྐོར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཟིན་པར་བརྟེན། རྒྱུ་སྐར་གཞན་ཚོའི་ཐོག་ཡོད་མེད་ད་དུང་གསལ་ཆ་མེད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་སའི་གོ་ལར་ཚང་ཡོད་པ་ཤེས་གསལ་རེད། དམིགས་བསལ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་ནི་རླུང་དང༌། ཆུ། ས། གཏེར་རྫས་སྣ་ཚོགས། དེ་བཞིན་གོ་ལ་འདི་ཉིད་ཚ་གྲང་གང་རུང་གི་མཐར་མ་ལྷུངས་པར་གནས་བྱེད་ཀྱི་ཉི་མའི་ནུས་པ་ལྡན་པ་བཅས་ཡིན། སའི་གོ་ལའི་ཐོག་གི་སྲོག་ཆགས་དང་དེ་དག་གང་ལ་བརྟེན་པའི་ཟས་ཀྱི་འབྱུང་རྩ་ནི། གཙོ་བོ་གོང་གི་དམིགས་བསལ་ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་ཡིན།\nཁྱེད་ཀྱིས་སའི་གོ་ལ་ནི་ཚེ་སྲོག་ཡོད་སའི་གོ་ལ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་པ་ཤེས་མུས་རེད། སའི་གོ་ལ་ནི་རྒྱུ་སྐར་གཞན་བརྒྱད་དང་མཉམ་དུ་ཉི་མར་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྐར་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། སློབ་ཚན་འདིའི་ནང་ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱུ་སྐར་འདི་དག་གི་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་ངེས་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱིས་ད་དུང་ཉི་མའི་མཐའ་འཁོར་དུ་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པའི་བར་སྣང་གི་ཕུང་པོ་གཞན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་ཤེས་གསལ་རེད།\nནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ཅིང་ཟླ་བ་མེད་པའི་མཚན་མོ། ང་ཚོས་ནམ་མཁའ་རུ་གྲངས་ལས་འདས་པའི་སྐར་མ་མང་པོ་འོད་ཆེམ་ཆེམ་བྱེད་པ་མཐོང་ཐུབ་ཅིང༌། དེ་དག་ཁོངས་ནས་ལ་ལ་ནི་བཀྲག་མདངས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཡང་ལ་ལ་ནི་མཐོང་བར་དཀའ། གནའ་བོའི་དུས་སུ་ཆུ་ཚོད་འཁོར་ལོ་མེད་པས། སྐར་མའི་རྒྱུ་ཕྱོགས་ལ་བལྟས་ནས་ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཚོས་དུས་ཚོད་དང་རང་ཉིད་གར་སླེབས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་ཡོད། སྐར་མར་བརྟག་པའི་ཤེས་བྱ་ནི། འགྲུལ་པ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་གྲུ་གཟིངས་སོགས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་བརྟག་པར་གལ་འགངས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང༌། དེང་སྐབས་ང་ཚོས་སྐར་མ་རྣམས་དམིགས་ཡུལ་འདིའི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་ཉུང་ཡང༌། དེ་དག་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ད་དུང་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྐར་མར་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་འདི་ཇི་ལྟར་ཆགས་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཅིང༌། འདི་ཚོའི་སྐོར་རྒྱས་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་འཛིན་རིམ་གོང་མའི་སྐབས་སུ་ཤེས་ཐུབ།\nསློབ་ཚན་འདི་སྦྱངས་པ་བརྒྱུད་ད་དུང་ཁྱེད་ཀྱིས་མཚན་མོའི་ནམ་མཁར་སྐར་མས་གྲུབ་པའི་བཟོ་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐར་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར་ཡང་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་འདྲའི་དབྱིབས་རིས་མང་པོར་རང་རང་གི་མངོན་ཚུལ་གཞིར་བྱས་ཏེ་མིང་དམིགས་བསལ་རེ་ཡང་བཏགས་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་སྐར་མའི་བཀོད་རིས་འགར་དམིགས་བསལ་གྱི་མིང་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྟགས་(Zodiac signs)སྐོར་ཡང་གོ་ཐོས་བྱུང་ཡོད་ཤག་རེད། ཧིནྡིའི་སྐད་ཀྱི་རཱ་ཤི་(Rashi)ཞེས་པ་དེ་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ལ་འཇུག་ཅིང༌། ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྟགས་སྐོར་ཁྱེད་ཀྱིས་འཛིན་རིམ་གོང་མའི་སྐབས་སུ་ཤེས་ཐུབ།\nཁྱེད་ཀྱིས་ཟླ་བ་ནི་སའི་གོ་ལར་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་པའི་རང་བྱུང་འཁོར་སྐར་(Natural satellite)ཞིག་ཡིན་པ་མཁྱེན་གསལ་རེད། དེང་སྐབས་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་(Artificial satellite) མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་སའི་གོ་ལར་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་ཅིང༌། དེ་དག་ལ་སྤྱོད་སྒོ་མང་པོ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། བརྙན་འཕྲིན་བརྒྱུད་གཏོང་དང༌། འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁ་པར་དང་དྲྭ་རྒྱ་བརྒྱུད་ཆ་འཕྲིན་གཏོང་ཐུབ་པ་འདི་དག་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། སློབ་ཚན་འདི་ལས་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ཚོའི་སྐོར་གྱི་གཞི་རྩའི་ཤེས་བྱ་འགའ་ཞིག་ཤེས་ཐུབ།\nཁྱེད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་བཞིན། ཉིན་མོ་ང་ཚོས་ནམ་མཁའ་རུ་མཐོང་ཐུབ་པ་ནི་ཉི་མ་གཅིག་པུ་ཡིན་ཡང༌། ཉི་མ་ནུབ་སྟེ་ས་རུབ་འཕྲལ་ནམ་མཁར་འོད་མདངས་ཆེམ་ཆེམ་གྱི་སྐར་མ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་གང་ངེས་རེད། སྐར་མ་ཚོའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ནི་སའི་གོ་ལའི་ཐོག་ནས་བལྟ་སྐབས་འོད་ཆེམ་ཆེམ་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། (དཔེ་རིས་ ༡་༡) ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་དུས་དང༌། ལྷག་པར་ཆར་པ་བབས་རྗེས་ཁྱེད་ཀྱི་ཆུ་བུར་མིག་གིས་སྐར་མ་ ༣༠༠༠ སྐོར་མཐོང་ཐུབ་ཅིང༌། དེ་བས་མང་བའི་སྐར་མ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱང་ཤེལ་ལེགས་གྲས་ལ་བརྟེན་ན་མཐོང་ཐུབ།\nཟླ་བ་ནི་མཚན་མོ་ང་ཚོས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་མཐོང་ཐུབ་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན། དེ་བཞིན་ཁྱེད་ཀྱིས་སྐར་མ་འདྲ་ཡང་འོད་མདངས་མི་འཚེར་བའི་དངོས་པོ་གཞན་ཡང་མཐོང་ཐུབ་ཅིང༌། དེ་དག་ནི་ང་ཚོའི་སའི་གོ་ལ་དང་འདྲ་བར་ཉི་མར་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྐར་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱིས་མཚན་མོ་ནམ་མཁར་རྒྱུན་རིང་བལྟས་ན། སྐར་མདའ་(Shooting star)ཁ་ཤས་ཀྱང་མཐོང་སྲིད། དེ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་སྐར་མ་ཞིག་གི་རྒྱབ་ངོས་ནས་བཀྲ་ཐིག་(འཁྱུག་འོད་Streak)ཡུན་ཐུང་རིང་འཕྲོ་བ་མཐོང་ཚེ། ཁྱེད་ཀྱིས་སྐར་མདའ་མཐོང་བ་ཡིན་སྲིད། ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱུ་སྐར་དང་སྐར་མདའི་སྐོར་ཚན་པ་རྗེས་མའི་ནང་ནས་ཤེས་ཐུབ། སྐར་མ་དང༌། ཉི་མ། ཟླ་བ། རྒྱུ་སྐར། སྐར་མདའ་རྣམས་ནི་ང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་(Celestial bodies)རེད། ང་ཚོས་དེ་དག་རེ་རེའི་སྐོར་སྦྱོང་བར་བྱའོ།།\nསྐར་མ་ནི་འོད་དང་ཚ་དྲོད་བར་མ་ཆད་པར་འཕྲོ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཉི་མ་ཡང་སྐར་མ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཉིད་སའི་གོ་ལ་དང་ཉེ་བའི་ཆ་ནས་སྐར་མ་གཞན་དང་བསྡུར་ན་ཆེན་པོར་སྣང་གི་ཡོད། སྐར་མ་གཞན་རྣམས་ང་ཚོ་དང་རྒྱང་ཐག་རིང་བའི་དབང་གིས་དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་མང་པོ་ཞིག་ཉི་མ་ལས་ཆེ་བ་ཡོད་ཀྱང་ང་ཚོར་ཁབ་རྩེ་ཙམ་ལས་མངོན་གྱི་མེད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་མཚན་ལ་མ་གཏོགས་སྐར་མ་ནམ་མཁར་ཤར་གྱི་མེད་པར་བསམས་སྲིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར། ཉིན་མོ་སྐར་མ་མཐོང་མ་ཐུབ་པ་ནི་ཉི་མའི་བཀྲག་མདངས་ཆེ་བས་རེད།\nསྐར་མ་ཕལ་མོ་ཆེ་ཧ་ཅང་རྒྱང་རིང་དུ་གནས་ཡོད་སྟབས། ཐ་ན་དེ་ཚོའི་འོད་སའི་གོ་ལར་སླེབས་པར་ཡང་ལོ་ངོ་ས་ཡ་མང་པོ་འགོར་གྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་སྐར་མའི་བར་ཐག་ནི་འོད་ལོ་(light year)ཡི་ལམ་ནས་འཇལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་འོད་ལོ་གཅིག་ནི་འོད་ཀྱིས་སྐར་ཆ་གཅིག་ལ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་འབུམ་གསུམ་(༣༠༠ ༠༠༠)ཙམ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་མགྱོགས་ཚད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལོ་གཅིག་རིང་བགྲོད་པའི་བར་ཐག་ལ་ཟེར། འོད་ལོ་ནི་བར་ཐག་གི་ཚད་གཞི་སྟེ། དེ་ནི་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༣༠༠ ༠༠ X ༣༦༥ X ༢༤X ༦༠X ༦༠X ཆ་མཉམ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༩ ༤༦༠ ༠༠༠ ༠༠༠ ༠༠༠ ཡང་ན་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ 9.46 X 1012 དང་མཚུངས་སོ།། སའི་གོ་ལ་དང་ཉི་མའི་བར་གྱི་བར་ཐག་རོབ་རྩིས་ནི་ཀི་ལོ་མི་ཊར་དུང་ཕྱུར་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀ་ (༡༥༠ ༠༠༠ ༠༠༠) ཡིན་པས། ཉི་མ་ནས་སའི་གོ་ལར་འོད་འཕྲོ་བར་སྐར་མ་ ༨ དང་སྐར་ཆ་ ༢༠ ཙམ་འགོར་གྱི་ཡོད། ཚིག་གཞན་གྱིས་བཤད་ན། ཉི་མ་དང་སའི་གོ་ལའི་དབར་གྱི་བར་ཐག་ནི་འོད་སྐར་(Light minutes) ༨་༣ མ་ཟིན་ཙམ་རེད། ཉི་མའི་རྗེས་སུ་སའི་གོ་ལ་དང་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་སྐར་མ་ནི་ཨལ་ཕ་ སན་ཆུ་རི་(Alpha Centuari)ཡིན་ཞིང་འོད་ལོ་ ༤་༣ ཙམ་གྱི་རྒྱང་ཐག་ཏུ་ཡོད།\nཉི་མ་ཚུད་པའི་སྐར་མ་ཚང་མས་བར་སྣང་གི་ཕུང་པོ་ཁ་ཤས་སམ། དེ་ལྟའི་ཕུང་ཚོགས་(Group of body)ལ་མྱུར་ཚད་མཐོ་པོས་བསྐོར་བགྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་སའི་གོ་ལ་ནས་བལྟ་སྐབས་སྐར་མ་གང་རུང་གཉིས་དབར་གྱི་བར་ཐག་ནི་དེ་ཚོའི་མྱུར་ཚད་མཐོ་པོ་ལྟར་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བ་མཐོང་གི་མེད། དེ་ནི་སྐར་མ་རྣམས་ང་ཚོ་དང་བར་ཐག་ཆེས་རིང་བར་བརྟེན་དེ་ཚོའི་བར་ཐག་གི་འགྱུར་བ་དེ་ལོ་ངོ་ཁ་ཤས་སམ་ཐ་ན་མི་ཚེའི་རིང་ལའང་ང་ཚོའི་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་གྱི་མེད།\nདཔེ་རིས་ ༡་༢ སྐར་མ་བརྟན་པ་ནི་སའི་གོ་ལ་འཁོར་བགྲོད་ཀྱི་རྟོག་བཏགས་སྲོག་ཤིང་གི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོད་པ།\nསྐར་མ་ནི་ཤར་ནས་ནུབ་ཏུ་བགྲོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང༌། འདི་ནི་སའི་གོ་ལས་རྟོག་བཏགས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་(Imaginary axis)ཞིག་ལྟེ་བར་བཟུང་སྟེ་ནུབ་ནས་ཤར་ཏུ་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་པས་ཡིན། ཡིན་ནའང་སྐར་མ་གཅིག་འགུལ་བསྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་གི་ཡོད། སྐར་མ་དེ་ནི་བྱང་ངོས་སུ་ཡོད་ཅིང་མིང་ལ་སྐར་མ་བརྟན་པ་(Pole Star)ཟེར། སྐར་མ་བརྟན་པ་ནི་གནའ་བོའི་དུས་སུ་འགྲུལ་པ་ཚོར་ཆ་རྒྱུས་ཟབ་མོ་ཡོད་པའི་མཚན་མོ་ཕྱོགས་མཚམས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་སྐར་མ་ཞིག་རེད།\nསའི་གོ་ལ་ནས་བལྟ་སྐབས། སྐར་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་བཀོད་རིས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་གྲུབ་པ་ཐེངས་མང་མཐོང་དུ་ཡོད་ཅིང༌། ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཚོས་སྐར་ཚོགས་མང་པོས་གྲུབ་པའི་བཀོད་རིས་དེ་དག་རང་གིས་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་བྱ་དངོས་དང་སྦྱར་ཏེ་དམིགས་བཀར་གྱི་མིང་བཏགས་ཡོད། དེ་འདྲའི་སྐར་མའི་ཚོགས་ལ་སྐར་སྡེ་(སྐར་ཚོམ་)ཞེས་གྲགས་སོ།། ཁྱེད་ཀྱིས་ཐ་ན་ཆུ་བུར་མིག་གིས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་སྐར་སྡེ་ཁག་ཅིག་ལས་སླ་པོར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་མོད། འོན་ཀྱང་སྐར་སྡེ་བྱེ་བྲག་པ་དེ་ཉིད་གཟུགས་དབྱིབས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། མཚན་མོ་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་གང་ནས་མཐོང་ཐུབ་མིན་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་དགོས། བྱང་སྐར་དོམ་ཆེན་(Ursa Major or Vrihat Saptarshi )དང༌། བྱང་སྐར་དོམ་ཆུང་(Ursa Minor or Laghu Saptarshi) སྐར་མ་སྨིན་དྲུག་(Orion or Mriga)བཅས་ནི་ངོས་བཟུང་སླ་བའི་སྐར་སྡེ་འགའ་ཞིག་རེད།\nབྱང་སྐར་དོམ་ཆེན་གྱི་སྐར་སྡེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐར་ཚོགས་གཙོ་བོའི་ཚོགས་དེ་ལ་བྱང་སྐར་སྤུན་བདུན་དུ་(Big Dipper) གྲགས་ཤིང༌། བྱང་སྐར་སྤུན་བདུན་ནི་སྐར་མ་མང་པོ་ལས་གྲུབ་ཀྱང་དེའི་ཁོངས་ཀྱི་སྐར་མ་བདུན་ནི་ལྟོས་འཇོག་གི་ཆ་ནས་བཀྲག་མདངས་ཆེ་ཞིང་ངོས་འཛིན་བདེ་བ་ཡིན། བྱང་སྐར་སྤུན་བདུན་གྱི་དབྱིབས་ནི་ཆུ་སྐྱོགས་ཆེན་པོ་ཞིག་གམ་དྲི་རྟགས་ལྟ་བུར་མངོན་པ་སྟེ། (དཔེ་རིས་ ༡།༣)\nདཔེ་རིས་ ༡་༣ བྱང་སྐར་དོམ་ཆེན་དང་དོམ་ཆུང་གི་ལྟོས་བཅས་གནས་སྟངས།\nཆུ་སྐྱོགས་ཀྱི་སྟེང་ངོས་སྐར་མ་གཉིས་དེ་ནས་བརྩིས་པའི་དྲང་ཐིག་གིས་ཏག་ཏག་སྐར་མ་བརྟན་པ་སྟོན་པའི་དབང་གིས་སྐར་མ་དེ་གཉིས་ལ་སྟོན་བྱེད་(Pointer)ཟེར། ཡིན་ནའང་ཨུར་ས་མ་ཇོར་(Ursa Major)རམ་བྱང་སྐར་དོམ་ཆེན་དུ་གྲགས་པའི་སྐར་སྡེའི་ཁོངས་ཀྱི་སྐར་མ་ཚང་མར་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་དཀའ་བ་ཡིན། བྱང་སྐར་དོམ་ཆུང་རམ་སྐར་མ་སྨིན་བདུན་(Small Dipper)དུ་གྲགས་པའི་སྐར་སྡེ་དེའི་ཁོངས་སུའང་གཙོ་སྐར་བདུན་ཡོད་(དཔེ་རིས་ ༡།༤)ཅིང༌། སྐར་མ་བརྟན་པས་དེའི་ལག་འཇུ་ལྟ་བུ་དེ་གྲུབ་ཡོད། ང་ཚོ་གནས་ཡུལ་རྒྱ་གར་ནས་སྐར་སྡེ་འདི་དག་དཔྱིད་དུས་སུ་མཐོང་ཐུབ།\nསྨིན་དྲུག་ནི་དགུན་དུས་མཐོང་ཐུབ་པའི་སྐར་སྡེ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། སྐར་སྡེ་དེ་ནི་ནམ་མཁའི་སྐར་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཤོས་ཤིག་ཡིན། སྐར་སྡེ་དེར་ཡང་བཀྲག་མདངས་ཆེ་བའི་སྐར་མ་བདུན་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ལས་བཞི་གྲུ་བཞིའི་རྣམ་པར་གནས་ཤིང༌། བྷེ་ཊལ་གྷའུ་སེ་ (Betelgeuse)ཞེས་པའི་སྐར་མ་བཀྲག་མདངས་ཆེ་ཤོས་དེ་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་དེའི་ཟུར་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་དང༌། རི་གལ་(Rigel)ཟེར་བའི་སྐར་མ་བཀྲག་མདངས་ཅན་གཞན་དེ་ཡང་དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུ་ཟུར་དུ་གནས་ཡོད། སྐར་སྡེ་སྨིན་དྲུག་གི་གཙོ་སྐར་གཞན་གསུམ་ནི་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་དེ་གའི་དབུས་སུ་དྲང་ཐད་དུ་གནས་ཡོད། (དཔེ་རིས་ ༡་༤ ལ་གཟིགས།) མཚན་དགུང་སྐར་སྡེ་འདི་ཚོ་གར་ཡོད་བརྟག་ཐུབ་པ་བྱོས།\nདཔེ་རིས་ ༡་༤ སྐར་སྡེ་སྨིན་དྲུག་གི་སྐར་མའི་ལྟོས་བཅས་གནས་སྟངས།\nཟླ་བ་ནི་ཉི་མ་ཕུད་བར་སྣང་གི་ཕུང་པོ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་ནང་ནས་བཀྲག་མདངས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། ཟླ་བ་ཉ་གང་བའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོས་ཟླ་བའི་ངོས་ཧྲིལ་པོ་མཐོང་ཐུབ་ཅིང༌། དེ་རྗེས་བཀྲག་མདངས་ཆེ་བའི་ཟླ་བའི་ཆ་དེ་ཉིན་རེ་བཞིན་རིམ་པས་བྲི་ནས་ཉིན་བཅོ་ལྔ་པར་ཟླ་བ་མཐོང་དུ་མེད་ཅིང་དེ་ལ་གནམ་གང་ངམ་གནམ་སྟོང་དུ་གྲགས། དེའི་ཕྱི་ཉིན་ཟོར་དབྱིབས་ཀྱི་ཟླ་བ་མཁའ་ལ་ཤར་ཞིང༌། དེ་ནས་བཀྲག་མདངས་ཆེ་བའི་ཆ་དེ་ཉིན་རེ་བཞིན་རིམ་གྱིས་འཕེལ་ནས་མཐར་ཉིན་བཅོ་ལྔ་པར་ང་ཚོས་ཡང་བསྐྱར་ཟླ་བ་ཡོངས་སུ་ཉ་གང་བ་མཐོང་ཐུབ། འདི་ལ་ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་(Phases of moon)ཟེར། (དཔེ་རིས་ ༡་༥) ཁྱེད་ཀྱིས་ཟླ་བར་འཕེལ་འགྲིབ་འབྱུང་དོན་གང་ཡིན་བསམ་གཞིགས་བྱས་མྱོང་ངམ།\nཁྱེད་ཀྱིས་ཟླ་བས་ཉི་མ་དང་སྐར་མ་ལྟར་འོད་མི་སྤྲོ་བ་མཁྱེན་གསལ་རེད། ང་ཚོས་ཟླ་བ་མཐོང་དོན་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཟླ་བར་ཕོག་སྟེ་དེའི་ལྡོག་འོད་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་སུ་འཕྲོ་བས་རེད། དེར་བརྟེན། ཉི་འོད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱས་ཤིང་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་སུ་ཁ་གཏད་པའི་ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་ཁོ་ན་ང་ཚོས་མཐོང་གི་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ཟླ་བས་སའི་གོ་ལར་སྐོར་བ་བྱེད་པར་མ་ཟད། སའི་གོ་ལ་དང་མཉམ་དུ་ཉི་མར་ཡང་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་པ་ཡིན། དེའི་འབྲས་བུར་སའི་གོ་ལ་དང་ཟླ་བའི་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཉིན་བཞིན་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་ཡི་ཡོད། དཔེ་རིས་ ༡་༦ གིས་ཟླ་བས་སའི་གོ་ལར་རང་གི་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཁག་སྟོན་གྱི་ཡོད། ཟླ་བ་ཉ་གང་བའི་སྐབས་སུ་སའི་གོ་ལ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་དབར་དུ་འཁེལ་བར་བརྟེན། ང་ཚོར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྣང་བ་ཡིན།\nདཔེ་རིས་ ༡་༥ ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་རིམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཁག\nགནམ་སྟོང་གི་ཉིན་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་དུ་གྱུར་ཏེ་ཟླ་བའི་ཕར་ཕྱོགས་སུ་ཉི་འོད་འཕྲོས་ཤིང་ཚུར་ངོས་སུ་གྲིབ་མ་བབས་པས་ང་ཚོར་ཟླ་བ་མི་སྣང་ངོ༌།། ཟླ་བའི་ཕྱེད་གཅིག་ཙམ་ནི་རྟག་ཏུ་ཉི་འོད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱང༌། སའི་གོ་ལ་ནས་བལྟས་ན། གནམ་གང་རྗེས་ཀྱི་ཉིན་དེར་ཉི་མས་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཆ་དེ་ལས་ཟོར་དབྱིབས་ཙམ་ཞིག་ལས་མི་སྣང་ཞིང༌། སའི་གོ་ལ་ནས་མཐོང་བའི་ཉི་མས་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཆ་དེ་ཉིད་རིམ་གྱིས་ཟླ་བའི་ངོས་གཅིག་ཆ་ཚང་སྣང་བའི་བར་དུ་འཕེལ་གྱི་ཡོད།\nདཔེ་རིས་ ༡་༦ ཀ༽ ཟླ་བས་སའི་གོ་ལར་རང་གི་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཁག\nཟླ་བས་ཉིན་ ༢༧་༣ ནང་སའི་གོ་ལར་གཞན་བསྐོར་གཅིག་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང༌། དེ་དང་དུས་མཚུངས་སའི་གོ་ལས་རང་གི་འཁོར་ལམ་ནང་མདུན་བགྲོད་བྱེད་པར་བརྟེན། སའི་གོ་ལ་ནས་བལྟས་ན། གནམ་གང་ནས་རྗེས་མའི་གནམ་གང་དབར་ཏེ། གཞན་འཁོར་གཅིག་རྫོགས་པར་ཉིན་ ༢༩ དང་ཕྱེད་འགོར་བར་སྣང་གི་ཡོད། ཚེས་ཟླའི་ལེ་ཐོ་( Lunar calander)ནི་འདི་ཉིད་རྨང་གཞིར་བྱས་ཏེ་བསྒྲིགས་པ་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་འཛིན་རིམ་སྔ་མའི་ནང་ཟླ་བ་ཉ་གང་བའི་སྐབས་འགར་ཟླ་འཛིན་ཡོང་སྲིད་པའི་སྐོར་སྦྱངས་ཟིན་པ་རེད།\nམཚན་མོའི་ནམ་མཁར་སྐར་མ་དང་འདྲ་བའི་འོད་མདངས་བཀྲ་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་མཐོང་དུ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་དག་ལས་འགའ་ཞིག་ནི་སྐར་མ་གཞན་ལས་བཀྲག་མདངས་དང་བོངས་ཚད་ཆེ་བ་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཞིབ་པར་བལྟས་ན། དེ་དག་སྐར་མ་ལྟར་འོད་ཆེམ་ཆེམ་མི་བྱེད་པ་མཐོང་ཐུབ། དེ་ཚོའི་གནས་ཡུལ་སྐར་མ་དང་ལྟོས་འཇོག་གི་ཆ་ནས་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བར་ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཚོས་དོ་སྣང་བྱུང་སྟེ་དེ་དག་ལ་རྒྱུ་སྐར་ (Planets) ཞེས་བཏགས་ཤིང༌། དེའི་དོན་ནི་གནས་གཅིག་ནས་གཞན་དུ་རྒྱུ་བའི་སྐར་མ་ཟེར་བ་རེད། ཧིན་དིའི་སྐད་དུ་རྒྱུ་སྐར་ལ་གརྷཱ་ (Grah) ཟེར། རྒྱུ་སྐར་ནི་ཉི་མར་འཁོར་འགྲོས་བྱེད་པའི་བར་སྣང་གི་ཕུང་པོ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་དག་ལས་ཉི་མ་དང་སྐར་མ་ལས་འོད་འཕྲོ་བ་ལྟར་མི་འཕྲོ། དེ་དག་ང་ཚོར་སྐར་མ་ལྟར་བཀྲག་མདངས་ཅན་དུ་མངོན་དོན་ནི། རང་སྟེང་དུ་ཕོག་པའི་ཉི་འོད་ལྡོག་འཕྲོ་བྱེད་པས་ཡིན། རྒྱུ་སྐར་ལས་སྐར་མ་ལྟར་འོད་ཆེམ་ཆེམ་བྱེད་པ་མངོན་དུ་མེད་ཅིང༌། ཁྱེད་ཀྱིས་འཛིན་རིམ་གོང་མ་ཁག་གི་ནང་འོད་ཀྱི་དཀྱོག་འཕྲོའི་(Refraction of light)སྐོར་སྦྱོང་སྐབས། གཟའ་སྐར་ལས་འོད་ཆེམ་ཆེམ་མི་བྱེད་དོན་ཅི་ཡིན་ཤེས་ངེས་ཡིན།\nརྒྱུ་སྐར་འགའ་ཞིག་གི་སྐོར་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་སྟེ། སྐབས་དེའི་སྐར་དཔྱད་པ་ཚོས་རྒྱུ་སྐར་དེ་ཚོར་ལྷག་པ་(Mercury) དང༌། པ་སངས།(Venus) སའི་གོ་ལ།(Earth) མིག་དམར།(Mars) ཕུར་བུ།(Jupiter) སྤེན་པ་(Saturn)ཞེས་བཏགས་ཡོད། རྒྱུ་སྐར་འདི་དག་ཆུ་བུར་མིག་གིས་མཐོང་ཐུབ་པའི་ཆ་ནས་ཁོང་ཚོས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཅིང༌། དེ་མིན་གྱི་རྒྱུ་སྐར་གསུམ་ནི་མཚན་མོ་མཁའ་ལ་བརྟག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱང་ཤེལ་བྱུང་ནས་མ་གཏོགས་གསར་རྙེད་ཐུབ་མེད། རྒྱུ་སྐར་གསུམ་དེ་ནི་གནམ་རྒྱལ་(Uranus)དང༌། མཚོ་རྒྱལ།(Neptune) གཤིན་རྒྱལ་(Pluto)བཅས་རེད། རྒྱུ་སྐར་དགུ་པོ་འདི་དག་ཚང་མས་འཁོར་ལམ་(Orbit)དུ་འབོད་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ལམ་ངེས་གཏན་བརྒྱུད་ཉི་མར་འཁོར་འགྲོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།\nདཔེ་རིས་ ༡།༦ ཁ༽ རྒྱུ་སྐར་ལྷག་པ་དང་པ་སངས། སའི་གོ་ལ། མིག་དམར་བཅས་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་གནས་སྟངས་རགས་པ།\nརྒྱུ་སྐར་འགའ་ཞིག་ལ་འཁོར་སྐར་ཡོད་ཅིང༌། འཁོར་སྐར་ནི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཞན་ཞིག་ལ་བསྐོར་བ་བྱེད་པའི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་ཡིན། སའི་གོ་ལར་རང་བྱུང་འཁོར་སྐར་གཅིག་ཁོ་ན་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱུ་སྐར་ཕུར་བུ་དང༌། སྤེན་པ། མཚོ་རྒྱལ་ལ་འཁོར་སྐར་རམ་ཟླ་བ་གཅིག་ལས་མང་བ་ཡོད། ང་ཚོས་རྒྱུ་སྐར་ཁག་གི་སྐོར་མང་ཙམ་སྦྱོང་བར་བྱ།།\nཉི་མ་དང་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་དེར་རྒྱུ་སྐར་ལྷག་པ་ཟེར། དེའི་བོངས་ཚད་ཧ་ལམ་ཟླ་བ་དང་མཚུངས་པས་སའི་གོ་ལ་དང་བསྡུར་ན་ཧ་ཅང་གིས་ཆུང་བ་ཡོད། རྒྱུ་སྐར་ལྷག་པ་ཉི་མ་དང་ཧ་ཅང་ཐག་ཉེ་བར་བརྟེན་དུས་མང་ཆེ་བར་ཉི་མའི་བཀྲག་མདངས་ཀྱིས་སྒྲིབ་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་རེར་ཉི་མ་འཆར་ཁ་དང༌། ཉི་མ་ནུབ་རྗེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱུ་སྐར་ལྷག་པ་བཀྲག་མདངས་ཅན་ཞིག་མངོན་པས་ན། ཐོ་རངས་སྐར་མའམ་དགོང་དྲོའི་སྐར་མ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས། རྒྱུ་སྐར་ལྷག་པ་ཞོགས་པའི་སྐར་མའི་ཚུལ་དུ་འཆར་ཅན་ཕྱི་ཟླ་དགུ་པ་དང་བཅུ་པའི་ནང་ཉི་མ་འཆར་ཁར་ཤར་ངོས་ཀྱི་མཁའ་ནས་མཐོང་ཐུབ་ཅིང༌། དགོང་དྲོའི་སྐར་མའི་ཚུལ་དུ་ཕྱི་ཟླ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པའི་ནང་ཉི་མ་བཞུད་མ་ཐག་ནུབ་ངོས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ནས་མཐོང་ཐུབ། རྒྱུ་སྐར་ལྷག་པ་ནི་བརྟན་སྐར་མིན་ཡང་དེའི་བཀྲག་མདངས་ཀྱི་དབང་གིས་དགོང་དྲོའམ་ཐོ་རངས་སྐར་མ་ཞེས་གྲགས། ལྷག་པའི་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་དང་ཟླ་བའི་ཁྱད་ཆོས་འདྲ་སྟེ། གཉིས་ཀའི་ཆེ་ཆུང་དང་གདོས་ཚད་(Mass )ཧ་ལམ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཟླ་བ་དང་ལྷག་པ་གཉིས་ཀར་རླུང་ཁམས་མེད་ཅིང་ཕྱི་ངོས་རྡོ་དང་རི་བོས་གྲུབ་ཡོད།།\nརྒྱུ་སྐར་པ་སངས་ནི་ཉི་མ་ནས་བརྩིས་ན་བར་ཐག་ཨང་གཉིས་པར་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་ནི་མི་རྒན་གྲས་ཚོས་རྒྱུན་དུ་ཞོགས་པའམ་དགོང་དྲོའི་སྐར་མ་ཞེས་འབོད་པའི་རྒྱུ་སྐར་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་ཚོས་ངོས་འཛིན་བྱེད་བདེ་ཤོས་ཀྱི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་ཀྱང་རེད། པ་སངས་ནི་སྐབས་རེ་ནུབ་ཀྱི་གནམ་སའི་སྦྲེལ་མཚམས་ཀྱི་ཐོད་དེར་སྲོད་སྐར་གྱི་ཚུལ་དུ་འཆར་བར་མ་ཟད། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནམ་མཁར་ཡང་ཞོགས་སྐར་གྱི་ཚུལ་དུ་འཆར་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ས་གོ་ལ་ལས་ཉི་མར་ཐག་ཉེ་བའི་དབང་གིས་ལོ་ཧྲིལ་པོར་མཐོང་ཐུབ་པ་མིན། པ་སངས་ནི་ཉི་མ་ནས་བརྩིས་པའི་རྒྱུ་སྐར་ཨང་གཉིས་པ་སྟེ། ལྷག་པའི་རྗེས་སུ་ཡོད་པར་མ་ལྟོས་པར། ང་ཚོས་མཚན་མོ་མཐོང་ཐུབ་པའི་ཟླ་བ་དང་སྐར་མ། རྒྱུ་སྐར་གཞན་ཚུད་པའི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚང་མ་ལས་བཀྲག་མདངས་ཆེས་ཆེ་ཤོས་སུ་མངོན། པ་སངས་ཀྱི་བཀྲག་མདངས་ནི་སྤྲིན་འཚུབ་ཀྱི་རླུང་ཁམས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་སྟེ། རླུང་ཁམས་དེས་ཧ་ལམ་རང་སྟེང་དུ་ཕོག་པའི་ཉི་འོད་ཀྱི་བཞི་ཆ་གསུམ་ལྡོག་འཕྲོ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། པ་སངས་དང་སའི་གོ་ལ་གཉིས་ཆེ་ཆུང་ཧ་ལམ་གཅིག་པ་ཡིན་ནའང་པ་སངས་ཀྱི་གདོས་ཚད་སའི་གོ་ལ་ལས་ལྡབ་ 4/5 ཙམ་གྱིས་ལྕི་བ་ཡོད། པ་སངས་ལ་རང་གི་འཁོར་སྐར་རམ་ཟླ་བ་མེད།།\nཉི་མ་དང་བར་ཐག་རིང་ཐུང་གཞིར་བཟུང་བརྩིས་ན་སའི་གོ་ལ་ནི་རྒྱུ་སྐར་ཨང་གསུམ་པ་དེ་ཡིན། ཁྱེད་ཚོར་འདིའི་དབྱིབས་དང་ཆེ་ཆུང༌། སྒྲོམ་གཞི། རླུང་ཁམས་བཅས་པའི་སྐོར་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལ་རང་བྱུང་འཁོར་སྐར་གཅིག་སྟེ་ཟླ་བ་ཡོད། སའི་གོ་ལ་ནི་ད་ཕན་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་ནང་ནས་ཚེ་སྲོག་ཡོད་སའི་རྒྱུ་སྐར་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་ཞིང༌། སའི་གོ་ལའི་ཐོག་ཚེ་སྲོག་འཕེལ་འགྱུར་དང་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པའི་དམིགས་བསལ་ཆ་རྐྱེན་གང་དང་གང་ཚང་ཡོད་པའང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་མུས་རེད།\nདེ་བཞིན་ཁྱེད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། སའི་གོ་ལ་ལྷོ་བྱང་གི་སྣེ་མཚམས་སུ་འཁེལ་བའི་རྟོགས་བཏགས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ཞིག་ལ་རང་འཁོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སའི་གོ་ལ་རྟོགས་བཏགས་སྲོག་ཤིང་ལ་རང་འཁོར་བྱེད་ཚུལ་དེ་རང་གི་འཁོར་ལམ་ལ་ལྟོས་ན་ཕྲན་བུའི་གསེག་ལོག་ནས་བྱེད་ཅིང༌། སའི་གོ་ལའི་ཐོག་གི་ཉིན་མཚན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ཡང་རང་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང༌། སའི་གོ་ལས་རང་གི་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་ཉི་མར་གཞན་འཁོར་ཡང་བྱེད་ཅིང༌། ཉི་མར་གཞན་འཁོར་ཧྲིལ་པོ་གཅིག་བྱེད་པར་ཉིན་གྲངས་ ༣༦༥་༢༥ འགོར་གྱི་ཡོད་པ་དེར་ང་ཚོས་ལོ་གཅིག་ཟེར། དོན་དངོས་སུ་རྒྱུ་སྐར་ཚང་མ་སའི་གོ་ལ་དང་འདྲ་བར་རང་འཁོར་བྱེད་པ་དང་མཉམ་དུ་ཉི་མར་གཞན་འཁོར་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་རྒྱུ་སྐར་ཚང་མའི་རང་འཁོར་དང་གཞན་འཁོར་བྱེད་པའི་ཡུན་ཚད་མི་འདྲ་བ་ཡིན།\nདཔེ་རིས་ ༡་༧ སའི་གོ་ལས་རང་གི་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་ཉི་མར་གཞན་སྐོར་བྱེད་སྐབས་དེའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་དང༌། སའི་གོ་ལའི་སྲོག་ཤིང་ཡོ་ནས་རང་འཁོར་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ནམ་དུས་འགྱུར་བ་བྱུང་ཚུལ།\nསའི་གོ་ལའི་ཐོག་གི་ནམ་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ནི། སའི་གོ་ལའི་སྲོག་ཤིང་གསེག་ལོག་ནས་རང་འཁོར་བྱེད་ཚུལ་དང༌། ཉི་མར་ལྟོས་ཏེ་སའི་གོ་ལའི་གནས་བབ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། དཔེ་རིས་ ༡་༧ གྱིས་ལོ་གཅིག་ནང་སའི་གོ་ལ་རང་གི་འཁོར་ལམ་ནང་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་དུས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་ཁག་བཞི་སྟོན་གྱི་ཡོད། ཐུགས་སྣང་དགོས་པ་ཞིག་ལ། སའི་གོ་ལས་རང་འཁོར་བྱེད་སྐབས་གསེག་ལོག་པའི་སྲོག་ཤིང་གི་ཁ་ཕྱོགས་གཏད་ས་ནམ་ཡིན་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡིན། དེའི་འབྲས་བུར་ལོ་འཁོར་མའི་ནང་ཉི་མར་ཁ་ཡོ་སྟེ་གཏད་པའི་སའི་གོ་ལའི་ལྷོ་བྱང་གི་ངོས་གཉིས་བརྗེ་འགྱུར་ཡོང་བ་སྟེ། སའི་གོ་ལའི་བྱང་ངོས་དེ་ཉི་མར་ཁ་ཡོ་ནས་ཡོད་སྐབས། ཕྱོགས་དེར་དབྱར་ཁ་འཆར་ཞིང་ལྷོ་ངོས་སུ་དགུན་ཁ་འཆར། སའི་གོ་ལ་རང་གི་འཁོར་ལམ་ནང་བགྲོད་སྐབས་ཉི་མར་ཁ་གཏད་པ་དང་རྒྱབ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་བར་མར་གནས་པའི་སྐབས་སུ་སྟོན་ཁ་དང་དཔྱིད་ཀ་འཆར་བ་ཡིན།\nཐུགས་སྣང་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་སའི་གོ་ལ་ཉི་མ་ནས་རྒྱང་ཐག་རིང་ཤོས་སུ་འཁེལ་བས་དེ་ཉིན་སའི་གོ་ལའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཉིན་རིང་ཤོས་དང་ལྷོ་ངོས་སུ་ཉིན་ཐུང་ཤོས་ཡིན་ཡང༌། ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་སའི་གོ་ལའི་བྱང་ངོས་སུ་ཉི་མ་ཐུང་ཤོས་ཡིན་ཡང་ལྷོ་ངོས་སུ་རིང་ཤོས་སུ་གྱུར། ཡང་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༣ དང༌། ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ནི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀར་ཉིན་མཚན་རིང་ཐུང་མཉམ་པའི་སྐབས་ཡིན་ཞིང༌། ཁྱེད་ཀྱིས་སའི་གོ་ལའི་སྐོར་འདི་ལས་མང་བ་འཛིན་རིམ་གོང་མ་ཁག་གི་ནང་སྦྱོང་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད།།\nཉི་མ་ནས་རྒྱང་ཐག་རིང་ཐུང་གི་ཆ་ནས་བརྩིས་ན། དེ་རྗེས་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་ནི་མིག་དམར་ཡིན། རྒྱུ་སྐར་དེ་ཉིད་དམར་ཤས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ བརྟེན་རྒྱུ་སྐར་དམར་པོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། (དཔེ་རིས་ ༡་༨)མིག་དམར་ནི་སའི་གོ་ལ་ནས་ཧ་ལམ་ལོ་ཧྲིལ་པོར་མཐོང་དུ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ཉིད་སའི་གོ་\nལར་ལྟོས་ཏེ་ཉི་མའི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་གནས་དུས་མིག་ལམ་དུ་མངོན་ཆེ་ཤོས་ཡིན། སྐབས་དེར་རྒྱུ་སྐར་དེ་ཉིད་སའི་གོ་ལ་དང་ཐག་ཉེ་པོར་ཡང་གནས་ཡོད། མིག་དམར་གྱི་ཚངས་ཐིག་ནི་སའི་གོ་ལའི་ཚངས་ཐིག་གི་ཕྱེད་ཀ་ལས་རིང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང༌། དེའི་གདོས་ཚད་ནི་སའི་གོ་ལའི་བཅུ་ཆ་གཅིག་ལས་མེད། དེ་ལ་རླུང་ཁམས་སྲབ་མོ་ཞིག་ལས་མེད་པར་བརྟེན་མིག་དམར་གྱི་ཕྱི་ངོས་སའི་གོ་ལ་ནས་ལས་སླ་པོར་མཐོང་ཐུབ། གནམ་དཔྱད་པ་ཚོས་མིག་དམར་གྱི་ཕྱི་ངོས་སུ་འགྱུར་ལྡོག་ངེས་ཅན་འབྱུང་ཚུལ་མཐོང་བར་བརྟེན། རྒྱུ་སྐར་དེའི་ཐོག་ཆུ་ཡོད་སྲིད་པར་མ་ཟད་སྲོག་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་སྲིད་པའི་བསམ་ཚུལ་བྱུང་བ་རེད། ཚེ་སྲོག་དང་ཆུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་བརྟག་ཞིབ་ད་ལྟའང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ནའང་ད་ཕན་མིག་དམར་ཐོག་ཆུ་དང་སྲོག་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་དཔང་རྟགས་ཐོབ་མེད། མིག་དམར་ལ་ཕོ་བྷོ་སེ་དང༌། ཌའི་མོ་སེ་ (Phobos and Deimos) ཞེས་པའི་རང་བྱུང་འཁོར་སྐར་རམ་ཟླ་བ་གཉིས་ཡོད།།\nཕུར་བུ་ནི་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་ཚང་མའི་ནང་ནས་ཆེ་ཤོས་དེ་རེད། དེའི་གདོས་ཚད་ནི་རྒྱུ་སྐར་གཞན་ཚང་མའི་གདོས་ཚད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ་ལས་ཀྱང་ཆེ་བ་ཡོད། དེ་བཞིན་ཉི་མ་དང་རྒྱུ་སྐར་ཕུར་བུའི་བར་གྱི་རྒྱང་ཐག་ནི། ཉི་མ་དང་བར་ཐག་ཉེ་བའི་རྒྱུ་སྐར་གཞན་བཞིའི་རྒྱང་ཐག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པ་ལས་ཀྱང་རིང་བ་ཡོད། དེར་བརྟེན། སའི་གོ་ལ་དང་མིག་དམར་དང་བསྡུར་ན། རྒྱུ་སྐར་འདིར་ཉི་མའི་འོད་དང་དྲོད་ཐོབ་ཚད་ཧ་ཅང་ཉུང་ཡང༌། རྒྱུ་སྐར་པ་སངས་དང་སྐབས་ངེས་ཅན་གྱི་མིག་དམར་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཕུད་བར་སྣང་ཁམས་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་གཞན་ཐམས་ཅད་ལས་བཀྲག་མདངས་ཆེ་ཤོས་སུ་མངོན། (དཔེ་རིས་ ༡་༩) ཕུར་བུའི་བཀྲག་མདངས་ནི་རང་སྟེང་དུ་ཕོག་པའི་ཉི་འོད་ཕལ་མོ་ཆེ་ལྡོག་འཕྲོ་བྱེད་པའི་རླུང་ཁམས་མཐུག་པོ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།\nདཔེ་རིས་ ༡་༩ ཕུར་བུ་དང་དེའི་འཁོར་སྐར་འགའ་ཞིག་གི་འདྲ་པར།\nརྒྱུ་སྐར་ཕུར་བུ་ནི་གཙོ་བོ་རླུང་ཧཡིཌོར་ཇན་དང་ཧེ་ལི་ཡམ་(Hydrogen and Helium) ཞེས་པ་གཉིས་ལས་རླངས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲུབ་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཅིང༌། དེའི་སྤྲིན་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱི་ངོས་ནི་གཉུག་རླུང་དང་པོ་རླངས་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང༌། ཟེ་རླངས་དྭངས་ཤེལ་གྱི་རྣམ་པར་གྲུབ་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོ་བར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཕུར་བུར་རང་བྱུང་འཁོར་སྐར་རམ་ཟླ་བ་ ༢༨ ཡོད་པ་དང༌། དེ་ལ་ད་དུང་གདུབ་བུ་མག་མོག་ཅིག་ཀྱང་ཡོད།།\nགནའ་བོའི་སྐར་དཔྱད་པ་ཚོས་རྒྱུ་སྐར་སྤེན་པ་ནི་རྒྱང་ཐག་རིང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་ཞིག་ཏུ་རྩི་བཞིན་ཡོད། དེ་དང་ཉི་མའི་དབར་གྱི་རྒྱང་ཐག་ནི་ཧ་ལམ་ཕུར་བུ་དང་ཉི་མའི་དབར་གྱི་རྒྱང་ཐག་གི་ཉིས་ལྡབ་ཙམ་ཡིན། དེའི་བོངས་ཚད་དང༌། གདོས་ཚད། གྲུབ་ཆ་རྣམས་ནི་ཕུར་བུ་དང་འདྲ་ཡང་ཕུར་བུ་ལས་གྲང་བ་ཡིན། སྤེན་པའི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི། རང་ཉིད་ཁྱུད་མོར་བསྐོར་བའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་གདུབ་བུ་དེ་རེད། གདུ་བུ་དེར་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱང་ཤེལ་ལ་བརྟེན་ན་མ་གཏོགས་ཆུ་བུར་མིག་གིས་མཐོང་མི་ཐུབ། (དཔེ་རིས་ ༡་༡༠) རྒྱང་ཤེལ་བརྒྱུད་དེ་རྒྱུ་སྐར་སྤེན་པར་བལྟ་བ་ནི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་མྱོང་བ་ཞིག་རེད། རྒྱུ་སྐར་ཡོངས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་སྤེན་པར་འཁོར་སྐར་རམ་ཟླ་བ་མང་ཤོས་ལྡན་པ་སྟེ་ཁྱོན་ ༣༠ ཡོད་དོ།།\nདཔེ་རིས། ༡་༡༠ སྤེན་པར་གདུ་བུ་ཡོད་པས་རྒྱུ་སྐར་ཁྲོད་མཛེས་ཤོས་སུ་སྣང་བ།\nགནམ་རྒྱལ་ནི་རྒྱང་ཤེལ་ལ་བརྟེན་ནས་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་རྒྱུ་སྐར་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ཝི་ལིམ་ ཧར་ཆལ་(William Herchel) གྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༨༡ ལོར་གསར་རྙེད་བྱུང་ཞིང༌། རྒྱུ་སྐར་དེའི་འཕྲེད་ཐིག་སའི་གོ་ལའི་འཕྲེད་ཐིག་ལས་ཧ་ལམ་ལྡབ་བཞིས་རིང་ནའང༌། རྒྱང་ཤེལ་བརྒྱུད་ལྟ་སྐབས་དེ་སྡེར་མ་ཆུང་ཆུང་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་མངོན་དུ་མེད། རྒྱུ་སྐར་གནམ་རྒྱལ་གྱི་རླུང་ཁམས་ནང་ཧཡིཌོར་ཇན་དང་གཉུག་རླུང་དང་པོས་(Methane) ཁྱབ་ཡོད་ཅིང༌། ཉི་མ་ནས་རྒྱང་ཐག་རིང་ལོས་ནི་རྒྱུ་སྐར་སྤེན་པའི་རྒྱང་ཐག་གི་ཉིས་ལྡབ་ཙམ་ཡིན། ད་ཕན་གནམ་རྒྱལ་ལ་འཁོར་སྐར་རམ་ཟླ་བ་ ༢༡ ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད།།\nདཔེ་རིས། ༡་༡༠ ཁ༽ སྒང་ནས་མར་བརྩིས་རྒྱུ་སྐར་ལྷག་པ་དང་པ་སངས། སའི་གོ་ལ་དང་ཟླ་བ། མིག་དམར། ཕུར་བུ། སྤེན་པ། རྣམ་རྒྱལ། མཚོ་རྒྱལ་བཅས།\nཉི་མ་ནས་རྒྱང་ཐག་རིང་ལོས་གཞི་བཟུང་བརྩིས་ན་མཚོ་རྒྱལ་ནི་རྒྱུ་སྐར་ཨང་བརྒྱད་པ་དེ་ཡིན། འདི་ནི་རྒྱང་ཤེལ་ལ་བརྟེན་ནས་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་རྒྱུ་སྐར་གཉིས་པ་དེ་རེད། དོན་དངོས་སུ་ཡུ་ ཇེ་ ལེ་ཝེ་རི་ཡ་(U.J. Leverrier) ཡིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༨༤༦ ལོར་རྒྱུ་སྐར་གནམ་རྒྱལ་གྱི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུ་སྐར་ཞིག་ཡོད་པར་སྔོན་དཔག་གནང་ཡོད། ཁོང་གི་སྔོན་དཔག་ནི། མཚོ་རྒྱལ་རང་གི་འཁོར་ལམ་ནང་རྒྱུ་སྐབས་ལམ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་འབྱུང་ཚུལ་ལ་བརྟག་ཞིབ་ཐུབ་པ་གཞིར་བཞག་པ་ཞིག་རེད། ལེ་ཝེ་རི་ཡའི་རྩིས་སྐོར་སྟངས་ནོར་འཆུག་མེད་པ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་རྒྱུ་སྐར་གསར་པ་དེའི་གདོས་ཚད་དང་བོངས་ཚད་འཁྲུལ་བ་མེད་པར་སྔོན་དཔག་ཐུབ་པར་མ་ཟད། བར་སྣང་གི་ཕྱོགས་གང་དུ་བལྟས་ན་དེ་ཉིད་མཐོང་ཐུབ་མིན་ཚུན་སྔོན་དཔག་ཐུབ་ཡོད། ཁོང་གིས་ཕྱོགས་སྟོན་གནང་བ་ལྟར་སྐར་དཔྱད་པས་རྒྱང་ཤེལ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་སྐབས་རྒྱུ་སྐར་དེ་རྙེད་ཅིང་དེ་ནི་མཚོ་རྒྱལ་རེད། མཚོ་རྒྱལ་གསར་དུ་རྙེད་བྱེད་ཀྱི་རྩིས་སྐོར་སྟངས་དེའི་གཞི་རྩའི་ངེས་སྲོལ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་མིན་མཁྱེན་འདོད་འདུག་གམ། དེ་ནི་དེའི་གོང་གི་ལོ་ངོ་ ༡༨༠ ཙམ་དུ་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཚན་རིག་པ་ཨི་སག ནིའུ་ཊོན་(Isaac Newton)གྱིས་བཏོན་པའི་འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་ངེས་སྲོལ་ལས་གཞན་མ་ཡིན། མཚོ་རྒྱལ་ལ་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་པའི་འཁོར་སྐར་ ༨ ཡོད་དོ།།\nཊོམ་བྷག་(T.W. Tombaugh )གིས་ཕྱི་ལོར་ ༡༩༣༠ ལོར་རྒྱང་ཐག་རིང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་འདི་གསར་རྙེད་ཐུབ་སྟེ་མིང་ལ་གཤིན་རྒྱལ་ཞེས་བཏགས། ཉི་མ་ནས་རྒྱུ་སྐར་འདིའི་ཐོག་འོད་སླེབས་པར་ཆུ་ཚོད་ ༣༢ ལྷག་ཙམ་འགོར་གྱི་ཡོད་པས། རྒྱུ་སྐར་འདི་ཉིད་ཉི་མ་ལས་རྒྱང་ཐག་ཅི་ཙམ་གྱི་རིང་པོར་གནས་ཡོད་མེད་ཚོད་དཔགས་བྱེད་ཐུབ། གཤིན་རྒྱལ་གྱི་འཁོར་ལམ་ལ་དོ་སྣང་བྱ་འོས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡོད་པ་སྟེ། འདིའི་འཁོར་ལམ་དང་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་འཁོར་ལམ་གཉིས་སྣོལ་འཛིང་ཐེབས་ཡོད་པས། འདི་ནི་རྒྱུ་སྐར་གཞན་གྱི་འཁོར་ལམ་དང་སྣོལ་འཛིང་ཐེབས་པ་གཅིག་པུ་དེ་རེད། རྒྱུ་མཚན་འདིའི་དབང་གིས་ད་ལྟའི་ཆར་དོན་དུ་གཤིན་རྒྱལ་ནི་མཚོ་རྒྱལ་ལས་སའི་གོ་ལ་དང་བར་ཐག་ཉེ་བ་ཡོད། གཤིན་རྒྱལ་ནི་རྒྱུ་སྐར་ཆུང་ཤོས་དེ་ཡིན་ཞིང༌། སྔོན་མ་གཤིན་རྒྱལ་ནི་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་འཁོར་སྐར་གཅིག་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་ཕན་གཤིན་རྒྱལ་ལ་འཁོར་སྐར་གཅིག་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད།\nརེའི་མིག ༡་༡ ལས་ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱུ་སྐར་དགུའི་སྐོར་གྱི་སྤྲོ་བ་སྐྱེ་གཞིའི་གནས་ཚུལ་ཁག་མཁྱེན་ ངེས་རེད། རྒྱུ་སྐར་དེ་ཚོས་རང་རང་གི་ཟླ་བ་དང་བཅས་ཉི་མར་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་ཅིང༌། དེ་དག་ནི་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད།\nརེའུ་མིག ༡་༡ ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུུ་སྐར་གྱི་གནས་ཚུལ་འགའ།\nལྷག་པ། ཀི་ལོ་མི་ཊར ༢༤༠༠ ༠་༣༨༧ ༠་༠༥ ཚོུད་ ༡༤༠༧ ཉིན་ ༨༨\nཔ་སངས། ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༦༡༥༠ ༠་༧༢ ༠་༨ ཚོུད་ ༥༨༣༢ ཉིན་ ༢༢༤་༧\nའཛམ་གླིང། ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༦༤༠༠ ༡་༠ ༡་༠ ཚོུད་ ༢༤ ཉིན་ ༣༦༥་༢༥\nམིག་དམར། ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༣༤༠༠ ༡་༥ ༠་༡ ཚོུད་ ༢༤་༦ ཉིན་ ༣༨༧\nཕུར་བུ། ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༧༡༥༠༠ ༥་༢ ༣༡༨ ཚོུད་ ༩་༩ ཉིན་ ༤༣༣༡\nསྤེན་པ། ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༦༠༢༥༠ ༩་༥ ༩༥ ཚོུད་ ༡༠་༧ ཉིན ༡༠༧༤༧\nརྣམ་རྒྱལ། ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༢༥༥༠༠ ༣༠་༠ ༡༥ ཚོུད་ ༡༧་༢ ཉིན་ ༣༠༥༨༩\nམཚོ་རྒྱལ། ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༢༥༠༠ ༣༠་༠ ༡༧ ཚོུད་ ༡༦་༡ ཉིན་ ༥༩༨༠༠\nགཤིན་རྒྱལ། ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༢༠༠ ༤༠་༠ ༠་༠༠༢ ཚོུད་ ༡༥༣་༣ ཉིན་ ༩༠༥༨༨\nཁྱེད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་བཞིན་ཉི་མ་ནི་ང་ཚོ་དང་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་སྐར་མ་ཞིག་ཡིན། ཉི་མ་ནི་ལོ་ཐེར་འབུམ་ལྔའམ་འབུམ་ ༥༠༠ ཙམ་འདས་པའི་གོང་དུ་བྱུང་བར་འདོད་ཅིང༌། དེ་ནས་བཟུང་ཉི་མ་ནས་དྲོད་དང་འོད་ཕོན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་སྤྲོ་བཞིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་འགྱུར་ལོ་ཐེར་འབུམ་ ༥ ཙམ་གྱི་རིང་ལའང་དེ་མཚུངས་སུ་སྤྲོ་རྒྱུར་ཚོད་དཔག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཉི་མ་དང་སྐར་མ་ཚོར་དེ་འདྲའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་གང་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། ཁྱེད་ཀྱིས་འདིའི་སྐོར་འཛིན་རིམ་གོང་མ་ཁག་ལས་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་དྲན་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཉི་མ་ནི་ཉི་མར་འཁོད་བགྲོད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྐར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲོད་དང་འོད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དེ་ཡིན།\nདཔེ་རིས། ༡་༡༡ ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་གྱི་རྣམ་པ་གཟིགས་བདེར་བཀོད་པ།\nཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱུ་སྐར་བརྒྱད་ཀྱིས་འཁོར་སྐར་དང་མཉམ་དུ་རང་གི་ངེས་གཏན་གྱི་འཁོར་ལམ་ནང་ཉི་མར་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་པ་ཤེས་གསལ་རེད། རྒྱུ་སྐར་དང་འཁོར་སྐར་རྣམས་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་(Solar family)ཀྱི་ཁྱིམ་མིའམ་ཉི་མའི་མ་ལག་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཤིག་ཡིན་པར་བཤད། དཔེ་རིས་ ༡་༡༡ གིས་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་གནད་རྣམས་སྟོན་ཅིང༌། རྒྱུ་སྐར་སོ་སོ་དང་ཉི་མའི་དབར་གྱི་རྒྱང་ཐག་ལ་རིང་ཐུང་སྣ་ཚོགས་མཆིས་པར་བརྟེན། དཔེ་རིས་གཅིག་གི་ནང་དེ་དག་ཚང་མ་ཞིབ་པར་སྟོན་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། རྒྱུ་སྐར་དེ་དག་རང་གི་འཁོར་ལམ་ནང་འགུལ་སྐྱོད་འབྱུང་རྐྱེན་ནི། ཉི་མའི་འཐེན་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་ངེས་སྲོལ་སྐོར་ཁྱེད་ཀྱིས་འཛིན་རིམ་གོང་མ་ཁག་གི་ནང་ནས་ཤེས་ངེས་རེད།\nཉི་མའི་འཐེན་ཤུགས་དབང་གིས་འགུལ་སྐྱོད་ཐེབས་པའི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཞན་ཡང་ཡོད་ཅིང༌། དེར་བརྟེན་དེ་དག་ཀྱང་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆ་ལག་ཅིག་ཏུ་རྩི་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོས་དེ་དག་ལས་ཁག་ཅིག་གི་སྐོར་སྦྱོང་བར་བྱ།\nམིག་དམར་དང་ཕུར་བུ་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ལམ་དབར་བར་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ཅིང༌། བར་སྟོང་ཆེན་པོ་འདི་ཉི་མར་འཁོད་བགྲོད་བྱེད་པའི་ཕུང་པོ་ཆུང་ཆུང་མང་པོས་ཁེངས་ཡོད། དེ་ཚོར་རྒྱུ་སྐར་ཕྲ་མོ་ཟེར། རྒྱུ་སྐར་ཕྲ་མོ་ཚང་མར་རང་རང་གི་འཁོར་ལམ་རེ་ཡོད་ཅིང༌། འཁོར་ལམ་དེ་དག་རྒྱང་རིང་དུ་ཁྱབ་སྟེ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད། རྒྱུ་སྐར་ཕྲ་མོའི་བོངས་ཚད་ནི་ཆུང་བ་ཀི་ལོ་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ་ནས་ཆེ་བ་ཀི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ལོངས་པའི་བར་སྣ་ཚོགས་ཡོད། རྒྱུ་སྐར་ཕྲ་མོ་ཕལ་མོ་ཆེ་རྒྱང་ཤེལ་ལ་བརྟེན་ན་མ་གཏོགས་མཐོང་མི་ཐུབ་ཅིང༌། དེ་དག་ནི་རྒྱུ་སྐར་གྱི་རྣམ་པར་འགྲུབ་མ་ཐུབ་པའི་དངོས་པོ་རྡོག་རྡོག་དག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།།\nསྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང་ནི་ཉི་མའི་མཐའ་འཁོར་དུ་འཇོང་དབྱིབས་ཅན་གྱི་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་འཁོད་བགྲོད་བྱེད་པའི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆུང་ཆུང་དག་ཡིན་ཞིང༌། དེ་དག་ཉི་མ་དང་ཐག་ཉེ་སར་སླེབས་སྐབས་སུ་མ་གཏོགས་སའི་གོ་ལའི་སྟེང་ནས་མཐོང་མི་ཐུབ། དེ་ཚོའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་མགོ་བོ་ཆུང་ལ་མཇུག་མ་རིང་བ་དེ་རེད། སྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང་ཉི་མའི་ཉེ་སར་བཅར་སྐབས་མཇུག་མ་རིང་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། ཉི་མ་ལས་ཐག་རིང་དུ་འགྲོ་སྐབས་མཇུག་མ་མི་མངོན་པར་འགྱུར་འགྲོ། འོན་ཀྱང་དེའི་མཇུག་མ་ནི་ག་དུས་ཡིན་རུང་ཉི་མའི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཀྱི་ཡོད། (དཔེ་རིས་ ༡་༡༢) སྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང་མང་པོ་ཞིག་དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་རྗེས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མངོན་གྱི་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་འདྲའི་སྐར་མ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཧཱ་ལའེ་(Halley)དུ་བ་མཇུག་རིང་ལ་མཚོན་ན་ལོ་ ༧༦ ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཐེངས་རེ་འཆར་ཞིང༌། འཆར་ཐེངས་མཐའ་མ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ རེད།།\nསྐར་རྡོ་དང་གནམ་རྡོ། (Meteors & Meteorites)\nསྐར་རྡོ་ནི་ཉི་མར་འཁོར་ལྡིང་བྱེད་པའི་རྡོ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། དེ་དག་ལས་འགའ་ཞིག་སྟེས་དབང་གིས་སའི་གོ་ལའི་རླུང་ཁམས་ནང་འཛུལ་རྗེས་སུ་མ་གཏོགས་ང་ཚོས་སྐར་རྡོའི་སྐོར་ཤེས་ཚོར་མེད། སྐར་རྡོ་ཞིག་སའི་གོ་ལའི་རླུང་ཁམས་ནང་འཛུལ་སྐབས། དེ་ཉིད་རླུང་གིས་བརྡར་ཟད་ཐེབས་ཏེ་ཚ་པོར་གྱུར་ཅིང༌། ཚ་ཚད་འཕེལ་ཆེ་བའི་དབང་གིས་སྐར་རྡོ་ལས་མེ་སྟག་འཕྲོ་བཞིན་དུས་ཐུང་ནང་ཟད་འགྲོ་ཡི་ཡོད། དེར་བརྟེན་མཚན་མོ་སྐར་རྡོ་རྒྱུ་ལམ་ནི་འོད་མདའ་ཞིག་ཏུ་མངོན་གྱི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཉིད་སྐར་མ་དངོས་མིན་ཡང་མིང་ལ་སྐར་མདའ་(Shooting star)ཞེས་གྲགས།\nདཔེ་རིས། ༡་༡༢ སྐར་མདའ།\n༡་༤ བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར། (Artificial Satellites)\nཁྱེད་ཀྱིས་བརྙན་འཕྲིན་བལྟ་སྐབས་ཨིན་ས་ཊི་ ༣བྷི་རྟགས་ཅན་ནམ། ཀལ་ཕ་ན་ ཅའོ་ལ་(INSAT 3B or Kalpana Chawla)ལྟ་བུའི་འཁོར་སྐར་གྱི་མིང་ཐོས་ཡོད་སྲིད། ད་ཆ་ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱུ་སྐར་ཞིག་ལ་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་པའི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་ལ་འཁོར་སྐར་ཟེར་བ་ཤེས་ཡོད། ཟླ་བ་ནི་སའི་གོ་ལའི་རང་བྱུང་འཁོར་སྐར་ཞིག་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་དང་ཟླ་བའི་དབར་ཁྱད་པར་གང་ཡོད་དམ་དྲན་སྲིད། བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་ཨིན་ས་ཊི་ ༣བྷི་རྟགས་ཅན་ནམ། ཀལ་ཕ་ན་ ཅའོ་ལ་(INSAT 3B or Kalpana Chawla)ལྟ་བུ་ནི་མིས་བཟོས་འཁོར་སྐར་གྱི་དཔེ་མཚོན་ཡིན་ཞིང༌། བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་རྣམས་ཀྱང་རང་བྱུང་འཁོར་སྐར་ཟླ་བ་དང་འདྲ་བར་སའི་གོ་ལར་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་དེ་དག་ཟླ་བ་དང་བསྡུར་ན་སའི་གོ་ལ་དང་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་བ་ཡོད། ཚན་རིག་པས་འདས་པའི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཙམ་གྱི་རིང་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་འཆར་འགོད་དང་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ལག་རྩལ་དར་སྤེལ་བྱས་ཤིང༌། དེ་བཞིན་ཁོང་ཚོས་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་དེ་དག་བར་སྣང་དུ་འཁྱེར་ཏེ་སའི་གོ་ལའི་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་གྱི་ཚུལ་དུ་ལས་འགོ་འཛུགས་སྤེལ་ཐུབ་པའི་འཕུར་སྟེགས་སམ་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་ཤུགས་ཚད་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་གསར་བཟོ་ཐུབ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་འཛམ་གླིང་ནང་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་བཟོ་བསྐྲུན་དང་སའི་གོ་ལའི་འཁོར་ལམ་ནང་གཏོང་ཐུབ་པའི་ལག་རྩལ་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་ལས་མེད་ཅིང༌། རྒྱ་གར་ནི་དེ་ཚོའི་ནང་གི་གཅིག་རེད།\nདཔེ་རིས་ ༡་༡༣ བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་བརྒྱུད་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་རྒྱང་བསྲིངས་བྱེད་ཚུལ་གསལ་སྟོན་ཐུབ་པའི་དཔེ་རིས་གཟིགས་བདེར་བཀོད་པ།\nབཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་ལ་ང་ཚོའི་འཚོ་བར་ཕྱོགས་དུ་མ་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་བྱེད་ཀྱི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་སྤྱོད་སྒོ་མང་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། ཐག་རིང་དུ་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་རྒྱང་བསྲིངས་དང༌། ཁ་པར་དང་ཆ་འཕྲི་དྲྭ་རྒྱ་བརྒྱུད་དེ་འབྲེལ་མོལ་བྱེད་པ་བཅས་ནི་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་ནི་ད་དུང་ཉམས་ཞིབ་དང༌། རྒྱལ་སྲུང༌། རྒྱང་ཚོར་(Remote Sensing)བཅས་སུའང་སྤྱོད་པ་རེད། རྒྱང་ཚོར་ཞེས་པ་ནི་རྒྱང་རིང་ནས་གནས་ཚུལ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པར་ཟེར་ཞིང༌། ལག་རྩལ་འདི་ཉིད་གནམ་གཤིས་དང༌། སོ་ནམ། རྒྱ་མཚོའི་ནང་གི་ཉའི་འགུལ་སྐྱོད་ཚུད་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང་ས་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་བསྡུ་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་སྤྱོད་པ་རེད། བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་འགའ་ཞིག་ནི་རྒྱལ་སྲུང་ལས་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་རིགས་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པར་སྤྱོད། ཁྱེད་ཀྱིས་ལག་རྩལ་འདིའི་སྐོར་འཛིན་རིམ་གོང་མ་ཁག་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་ངེས་ཡིན་པས། འདིར་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་བརྒྱུད་དེ་གནས་ཚུལ་རྒྱང་བསྲིངས་བྱེད་ཚུལ་གྱི་སྤྱི་ཁོག་ཅིག་ཤེས་ན་འཐུས།\nདཔེ་རིས་ ༡་༡༣ གྱིས་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་ལ་བརྟེན་ནས་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་རྒྱང་བསྲིངས་བྱེད་ཚུལ་གསལ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱང་རིང་ལ་གནས་ཚུལ་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་གྱི་མྱུར་ཚད་ནི་ངེས་པར་ཆུ་ཚོད་ ༢༤ ནང་སའི་གོ་ལར་སྐོར་བ་གཅིག་རྒྱག་ཐུབ་པར་སྙོམ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། དེའི་འབྲས་བུར་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་དེ་ཉིད་སའི་སྟེང་གི་བརྙན་འཕྲིན་རྒྱང་བསྲིངས་ས་ཚིགས་ལ་ལྟོས་ཏེ་གནས་གཅིག་ཏུ་བརྟན་ཚུགས་ངང་གནས་རྒྱུ་རེད། དེ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་དང་སྒྲ་རྣམས་ཐོག་མར་པར་ཆས་སྤྱད་དེ་གློག་བརྡ་(electrical signal)རུ་བསྒྱུར་རྗེས། གློག་བརྡ་དེ་ཉིད་དམིགས་བསལ་གྱི་རླབས་རིགས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་རྒྱང་བསྲིངས་གནམ་སྐུད་(Transmitting antenna)ཀྱིས་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་ལ་གཏོང་གི་ཡོད། བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་ཐོག་སའི་གོ་ལའི་སྟེང་གི་བརྙན་འཕྲིན་རྒྱང་བསྲིངས་ས་ཚུགས་ཀྱིས་རྒྱང་བསྲིངས་བྱས་པའི་བརྡ་འཕྲིན་བསྡུ་ལེན་ཐུབ་པའི་དམིགས་བསལ་ཡོ་ཆས་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར། དེས་བསྡུ་ལེན་བྱས་པའི་བརྡ་འཕྲིན་རྣམས་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་ཐོག་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་པའི་ཡོ་ཆས་ཀྱིས་རྒྱ་སྐྱེད་དེ་ས་ཕྱོགས་ཁག་ལ་རྒྱང་བསྲིངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་གྱི་གནས་ཡུལ་ཧ་ཅང་མཐོ་བར་བརྟེན་དེས་བཏང་བའི་བརྡ་འཕྲིན་རྣམས་སའི་གོ་ལའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོར་ཁྱབ་ཐུབ། སྐུད་བརྒྱུད་བརྙན་འཕྲིན་གཏོང་མཁན་(Cable operator)ཚུད་པའི་སའི་གོ་ལའི་ཐོག་གི་བརྙན་འཕྲིན་ས་ཚུགས་ཚང་མར་བརྡ་འཕྲིན་བསྡུ་ལེན་གྱི་གཏན་འཇགས་གནམ་སྐུད་ཡོད་པས། དེ་དག་གིས་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་གྱིས་བཏང་བའི་བརྡ་འཕྲིན་བསྡུ་ལེན་དང་སྦྲགས་བསྐྱར་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་ནང་གི་བརྙན་འཕྲིན་ལ་སྐུད་བརྒྱུད་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་དྲྭ་བའམ། བརྙན་འཕྲིན་བསྡུ་ལེན་ས་ཚུགས་ནས་བརྡ་འཕྲིན་འབྱོར་གྱི་ཡོད་ཅིང༌། མཐའ་མར་བརྙན་འཕྲིན་འཕྲུལ་འཁོར་གྱིས་བརྡ་འཕྲིན་དེ་དག་གཟུགས་དང་སྒྲ་ཡི་ངོ་བོར་སྒྱུར་གྱི་ཡོད།།\n༢། རང་བྱུང་དང་བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅི། ཁྱད་པར་གང་རུང་གཉིས་བྲིས།\n༣། བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་ནི་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་དང་ ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་ ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་བཅས་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།\nབཅོས་མའི་འཁོར་སྐར། རྒྱུ་སྐར་ཕྲ་མོ། མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ། སྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང༌། ཆ་འཕྲིན་བཅོས་སྐར། སྐར་སྡེ། འོད་ལོ། སྐར་རྡོ། གནམ་རྡོ། རང་བྱུང་འཁོར་སྐར། འཁོར་ལམ། ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ། སྐར་མ་བརྟན་པ། རྒྱང་ཚོར། སྐར་མདའ། སྐར་མ།\n▬ སྐར་མ་ནི་དྲོད་དང་འོད་སྦྱིན་པའི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་ཡིན། ཉི་མ་ནི་སྐར་མ་ཞིག་ཡིན།\n▬ སྐར་མ་ནི་ང་ཚོ་དང་རྒྱང་ཐག་ཧ་ཅང་རིང་བའི་དབང་གིས་དེ་ཚོའི་འོད་ཟེར་ང་ཚོའི་སའི་གོ་ལར་སླེབས་པར་ཡང་ལོ་མང་པོ་འགོར་གྱི་ཡོད། སྐར་མའི་རྒྱང་ཐག་ནི་འོད་ལོ་ཡིས་འཇལ་གྱི་ཡོད།\n▬ སའི་གོ་ལ་ནས་བལྟས་ན་སྐར་མ་བརྟན་པ་ནི་གཡོ་འགུལ་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ནའང༌། སྐར་མ་ཚུད་པའི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚང་མ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བར་སྣང་ལ་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།\n▬ ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནི་རྒྱུ་སྐར་དགུ་དང༌། རྒྱུ་སྐར་ཕྲ་མོ། སྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང༌། སྐར་རྡོ་དང་གནམ་རྡོ་བཅས་འདུས་པ་ལས་གྲུབ་ཡོད།\n▬ རང་གི་ངེས་གཏན་གྱི་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་ཉི་མར་འཁོད་བགྲོད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྐར་དགུ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ལས་དྲུག་ནི་ཆུ་བུར་མིག་གིས་མཐོང་ནུས་པའི་ཆ་ནས་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཤེས་ཡོད།\n▬ ཟླ་བ་ནི་སའི་གོ་ལའི་རང་བྱུང་འཁོར་སྐར་ཡིན། རྒྱུ་སྐར་གཞན་འགའ་ལ་ཡང་རང་གི་རང་བྱུང་འཁོར་སྐར་ཡོད།\n▬ ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ནི། ཟླ་བ་དང༌། སའི་གོ་ལ། ཉི་མ་བཅས་ཀྱི་ལྟོས་འཇོག་གནས་སྟངས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་རེད།\n▬ སའི་གོ་ལའི་ཐོག་གི་ནམ་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ནི། ཉི་མའི་མཐའ་འཁོར་དུ་སའི་གོ་ལ་བགྲོད་ཚུལ་དང༌། དེའི་སྲོག་ཤིང་ཡོ་བའི་ངང་རང་འཁོར་བྱེད་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང༌།\n▬ བཅོས་མའི་འཁོར་སྐར་ནི་ཐག་རིང་གི་ཆ་འཕྲིན་དང༌། ཉམས་ཞིབ། རྒྱང་ཚོར།(Remote Sensing) རྒྱལ་སྲུང་བཅས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།\nཀ༽ ཨལ་ཕ་ སན་ཆུ་རི་Alpha Centuari ཁ༽ ཌའི་མོ་སེ་ (Deimos) ག༽ སྨིན་དྲུག (Orion) ང༽ ཕོ་བྷོ་སེ། (Phobos)\n༢། བྱང་སྐར་དོམ་ཆེན་(Ursa Major )ནི།\nཀ༽ སྐར་མ་ཞིག་རེད། ཁ༽ རྒྱང་ཤེལ་ལ་བརྟེན་ན་མ་གཏོགས་མཐོང་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ག༽ སྐར་སྡེ་ཞིག་རེད། ང༽ མིག་དམར་གྱི་རང་བྱུང་འཁོར་སྐར་ཞིག་རེད།\nཀ༽ ཟླ་བས་ཉི་འོད་ལྡོག་འཕྲོ་མི་བྱེད་པའི་དབང་གིས་རེད། ཁ༽ ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་འགས་ལྡོག་འཕྲོ་བྱས་པའི་ཉི་འོད་སའི་གོ་ལར་འཕྲོས་པས་རེད། ག༽ སའི་གོ་ལའི་གྲིབ་མ་ཟླ་བའི་ངོས་སུ་ཕོག་པས་རེད། ང༽ ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མ་གཏོགས་འོད་མི་སྦྱིན་པས་རེད།\nཀ༽ སྐར་རྡོ། ཁ༽ ཞོགས་སྐར། ག༽ འཁོར་སྐར། ང༽ སྐར་སྡེ།\n༥། ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་གཟུགས་དབྱིབས་ཤིག་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐར་མའི་ཚོགས་ལ་ ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་ ཟེར།\n༦། མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞིག་རྒྱུ་སྐར་ཞིག་ལ་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་ན་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་ཟེར་ཞིང༌། བརྟན་སྐར་ཞིག་ལ་འཁོར་བགྲོད་བྱེད་ན་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་ཟེར།\n༧། རྡོ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་སའི་གོ་ལའི་རླུང་ཁམས་ནང་འཛུལ་སྐབས། མཚན་མོར་དེ་ཉིད་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་ཀྱི་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་ལྟ་བུར་མངོན་པ་དེར་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་ཟེར།\nསྤེལ་དུས། 9:38 PM\nAnonymous May 16, 2010 at 12:05 AM\nAnonymous May 16, 2010 at 8:09 AM\nཆ་ཚང་བཀླགས་པ་ཡིན། ཧང་སངས་པ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་། འདི་འདྲ་མུ་མཐུད་བསྒྱུར་ནས་སྤེལ་རོགས།