ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ལ་དཔྱད་པ། – དབུས་གཙང་རིག་མཛོད།\nགཙོ་ངོས། གནའ་ཤུལ།, ཞིབ་འཇུག, ཡུལ་སྡེ།, ལོ་རྒྱུས། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ལ་དཔྱད་པ།\n2018-12-28 · ཆུ་དབར་བུ། · 0\nནང་དོན་གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིར་ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་བྱུང་བའི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་དང་། མིང་དེའི་འགྲེལ་སྟངས། རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁྲོད་ཀྱི་ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེར་ངོས་འཛིན་སྟངས་དང་མིང་དེའི་འབྲི་སྟངས། དེ་བཞིན་ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་། ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྤྱི་དང་སྒོ་སོ་སོའི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ། དུས་རབས་སོ་སོའི་ནང་གི་ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་ཡུལ་དེའི་འཁོབ་རྒྱ་དང་ཉེ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བན་བོན་གཉིས་དང་། རྒྱའི་ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་ཁུངས་བཙུན་པ་མང་བོར་གཞིར་བཅས་ཏེ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཡོད།\nབརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། ཞང་ཞུང་། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས། ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ།\nཞང་ཞུང་ནི་བོད་མི་རང་ག་བ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་བློ་གྲོས། དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས། རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་རང་མི་རིགས་ཀྱི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་རིག་སྟེ། བོན་ནམ་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དར་ཁུངས་སུ་སྣང་བས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་འདི་ཧ་ཅང་གི་མིང་རྙིང་གྲས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་བའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་མངའ་ཁོངས་རྙིང་གྲས། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་མཆེད་ཁུངས་རྙིང་གྲས་དེ་ཡིན་ལ། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་སྒང་གི་རིག་གཞུང་སྨྲ་བའི་ཁྲོད་དུའང་་གངས་ཏི་སེ་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་འདི། མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་སུ་སྣང་མཁན་དང་དེའི་ཐད་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་སྤེལ་མཁན་ཡང་བྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཏེ། གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་རིས་སུ་མཆེད་པའི་ལྟ་བ་ཐན་འཁྱེར་བའི་དབང་གིས་ངེད་ཅག་སྒང་བ་བོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ། བོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཁག་གི་ནང་དུ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁོངས་དང་ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ཡིག་མང་དུ་མཆིས་པ་ལས། བན་གྱི་མཁས་པས་མཛད་པའི་གསུང་རྩོམ་རྙིང་གྲས་ཁག་གི་ནང་དུ་ཞང་ཞུང་ལོ་རྒྱུུས་དང་ཤེས་རིག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་ཡིག་གི་རིགས་ངང་གིས་དཀོན་འདུག\nསྤྱིར་རང་རེའི་བོད་གངས་ཅན་པ་འདི་གནའ་སྔ་མོའི་དུས་ནས་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་དཔལ་ཡོན་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཕུལ་བྱུང་གི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ཡིག་ཚགས་རྙིང་གྲས་དང་། གནའ་ཤུལ་དང་གནའ་རྫས་དཔྱད་ཞིབ་རིག་པ་སོགས་ཚན་རིག་གི་གནས་ལུགས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་བདེན་དཔང་བྱས་འདུག་མོད། འོན་ཏེ། ང་ཚོའི་བོད་པ་ཚོར་སྲོལ་ཞིག་ཆགས་འདུག་པ་ནི། རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ས་སྐྱེས་རྡོ་རྐྱེས་ཀྱི་བོན་ནམ་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་འདིར་སྣང་ཆེན་མི་བྱེད་པར། ཚང་མ་སྟོད་རྒྱ་གར་ནས་བཤུས་པ་མིན་ན་སྨད་རྒྱ་ནག་ནས་བསླངས་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ཏེ། ཉེ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་དག་དཔལ་ཡོན་གཉིས་ལྡན་གྱི་དཔལ་ལ་རོལ་བཞིན་པའི་དུས་སུ། བོད་པ་རང་ཉིད་ཚོ་བློ་གྲོས་དང་ཤེས་རབ། ཤེས་ཡོན་གྱིས་དབུལ་བའི་གདོད་མའི་ཀླ་ཀློའུའི་མི་རིགས་སུ་བཅོས་ཏེ། མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐུམ་ཅི་ཐུབ་བྱ་བཞིན་པ་འདི་ཧ་ཅང་གིས་ངང་ཚུལ་སྐྱོ་བོ་ཞིག་ཅི་ལ་མིན།\nའདིར་བདག་གིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་མི་འོས་ཤིང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཅིས་ཀྱང་འགན་འཁུར་དགོས་ཞེས་པའི་བདེན་ཚིག་དེར་རབ་ཏུ་དད་བཞིན། བན་བོན་གཉིས་ཀའི་ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་ཁུངས་བཙུན་པ་དང་། དེ་མིན་རྒྱ་སོགས་མི་རིགས་གཞན་པའི་ཡིག་ཆ་གཙོ་གྲས་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་བྱུང་བའི་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་ནས་བོད་སིལ་བུའི་བར་གྱི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་སྟེ། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་། ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྤྱི་དང་སྒོ་སོ་སོའི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ། དུས་རབས་སོ་སོའི་ནང་གི་ཞང་ཞུང་གི་འཁོབ་མཐའ། གནས་དེར་འཁོད་པའི་ས་མིང་ཆུ་མིང་། གངས་རི་མཚོ་གསུམ། གཞན་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་སྡེ་ཆེན་པོ་དང་ཡུལ་ཕྲན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་རིས་སུ་མཆེད་པའི་ཐན་འཁྱེར་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། རང་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་སྐྱ་ཐིག་འཕེན་ཅི་ཐུབ་ལ་འབུངས་ཡོད། དེར་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ནས། བོན་ཅེས་ངན་པའི་ཚིག་གིས་སྨད་པ་དང་། །བོད་ཅེས་བཟང་བོའི་ཚིག་གིས་བསྟོད་པ་སྟེ། །བོན་བོད་བཟང་ངན་ཚིག་གིས་འབྱེད་པ་ནི། །སྣ་བཅད་རྣ་བའི་རྒྱན་དུ་འདོགས་པ་བཞིན། །ཞེས་པའི་གཏམ་སྔོན་དུ་བསྲིངས་པའོ།།\nསྤྱིར་ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་ཁམས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་མོད། ཟུར་དུ་གནས་དེར་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་བྱས་པའི་རིག་གནས་དང་ཡུལ་དེར་འཁོད་པའི་མི། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལའང་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེར་རྒྱ་ཡིག་གི་སྟེང་ནས་ (羊同， 杨童) ཞེས་པའི་འབྲི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་འདིའི་གདོད་མའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་གོ་དོན་གྱི་ཐད་ལ་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་རྣམས་སུ་ལྟ་ཚུལ་མ་མཐུན་པ་འགའ་རེ་མཆིས་ཏེ། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ལས།1 “ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་གཤེན་རབ་འདུལ་བའི་སྐབས་ལ་བབ་པའི་དུས་འདིར། དམུ་རིགས་དབྲ་ལས་སྤྲུལ་པའི་ཁྱུང་ཆེན་ཡང་། ཞང་བོད་དུ་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་དུས་ལ་བབས་པས། ནགས་ཚལ་གྱི་གླིང་དུ་དགོངས་པ་རྫོགས་ཀྱང་། ཟགས་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་ཀྱང་། ཟགས་བཅས་སྤྲུལ་པའི་བྱ་ཁྱུང་སྐུ་རུ་མངོན་པར་བཞེངས་ནས། སྐུ་ལུས་ཕྲུག་ཕྲུག་ལན་གསུམ་སྤྲུག་པའི། རི་འདར་བ་དང་རྒྱ་མཚོ་འཆོལ་བ་དང་། རྩི་ཤིང་རྣམས་ཀྱང་ཤིག་ཤིག་འགུལ་ནས། བར་སྣང་གི་ཁམས་སུ་འཕུར་ཏེ་ཀུན་དུ་འཁོར་འཁོར་ལྡིང་ལྡིང་ནས། ཞང་ཞུང་ཁ་ཡུག་མེ་ཏོག་མཛེས་པའི་གླིང་དུ་དར་ཅིག་བབས། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་ དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུའི་སྤྲུལ་བ་འགྱེད་པ། ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གཙོས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་རྫོང་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ། བབ་པའི་ལུང་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁྱུང་ལུང་དུ་མིང་བདོག་པ”ཞེས་དང་། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ》ལས།2 “ཞུང་ཞག་ཞེས་བྱ་བ། བོད་སྐད་དུ་ཁྱུང་པོ་ཞེས་བྱ་བར(བ)་རུ་གྲགས”ཞེས་དང་། 《ཞང་ཞུང་གི་མིང་ཚིག་དང་བོན་གྱི་ཐ་སྙད》ལས།3 “ཞང་། གདུང་དང་རུས་ཤིག ཡུལ་ལམ་ལུང་བ། ”ཞེས་པ། 《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ》ལས།4 “ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ཡང་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་དུ་ཁྱུང་ལ་ཞུང་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། དེ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་ཁྱུང་ཞེས་འབྱུང་བས་ཁྱུང་གི་ལུང་པའམ། ཁྱུང་པོའི་ལུང་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་བཤད”ཅེས་གསལ་བོར་བཀོད་པས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་འདིའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་གོ་དོན་སོགས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་རྩོད་པ་སྤོངས་བར་འོས་སོ། །\nསྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བར་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཞང་ཞུང་འོལ་མོ་ལུང་རིང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཏེ། བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་སུ་སྤེལ་བ་དང་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱུད་ཀྱིས་སྲིད་པར་མངའ་བསྒྱུར་བའི་དུས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་འདིར5 “ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་། ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་”དུ་འདོད་དེ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་འདུ་བའི་འགོ གངས་རྒྱལ་ཏི་སེ་དང་བླ་མཚོ་མ་པང་གཡུ་མཚོ་སོགས་ཀྱིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ཞང་ཞུང་ཡུལ་སྡེ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་། ཡུལ་ཕྲན་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་སོགས་ཡོད་པ་སྟེ།6 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》དང་《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》གཉིས་གཅིག་མཐུན་དུ།7 “འཛམ་གླིང་གི་སྙིང་པོ་འདི་ནི། ཡུལ་སྡེ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད། ཡུལ་ཕྲན་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག མཐའ་འཁོབ་སྟོང་དང་སུམ་བརྒྱ་ཡོད། ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ནི། ཤར་ན་རྒྱ་ནག་དང་གྲི་བདག ལྷོ་ན་རྒྱ་གར་དང་ཁ་ཆེ། ནུབ་ན་སྟག་སྡེ་དང་གཟིག་འཕན། བྱང་ན་གེ་སར་དང་ཧོར་ཡུལ། དབུས་ཀྱི་གངས་ཀྱི་ར་བ་ཅན་དང་དགུའོ། ཤར་རྒྱ་ནག་གི་མཐའ་ན་རྒྱ་མོ་ཁྱི་ཁྱོད་དང་ཐོད་དཀར་གཉིས། ལྷོ་རྒྱ་གར་གྱི་མཐའ་ན་གྱད་ཡུལ་དང་ཧུ་ན་གཉིས། ནུབ་སྟག་གཟིག་གི་མཐའ་ན་ཀྱེའུ་ལེ་དང་ཕུ་ན་གཉིས། བྱང་གེ་སར་གྱི་མཐའ་ན་སོག་པ་དང་སྦལ་ཁ་གཉིས། དབུས་ཟངས་གླིང་གསེར་གླིང་ན་གནམ་སྟོང་དང་དགུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་དོ”ཞེས་པས་གསལ། འདིར་འཛམ་བུ་གླིང་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་ཆེ་བརྗོད་འབྲི་སྲོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ལས། དོན་དངོས་ཐོག་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་དང་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་སྤྱི་སྟོན་གྱིན་ཡོད་པ་ལས། མི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དག་ཞིང་ལྟ་བུ་ཞིག་གཏན་ནས་སྟོན་གྱིན་མེད་དེ་ཁ་ཇེ་གསལ་དུ་བཏང་ནས་བརྗོད་ན། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》ལས།8 “འཛམ་བུ་གླིང་ལ་རྒྱ་དཀར་ནག་མེ་ཉག་བལ་བོ་ཨོ་རྒྱན་ཟ་ཧོར་ཁ་ཆེ་ཐོད་དཀར་ལི་ཡུལ་ཕྲམ་སྟག་གཟིག་སུམ་པ་ཞང་ཞུང་བོད་ལ་སོགས་སྟོན་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རེ་རེ་སྣང་བར་མཛད་ཅིང་བསྟན་པ་ཆ་རེ་འདྲེན་པའི་གཤེན་རེ་ལ་གཉེར་གཏད་ནས་བསྟན་པ་སྤེལ”ཞེས་པས་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས་སོ། །\nསྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དཀྱིལ་ཙམ་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་གསར་གཏོད་མཛད་རྗེས། རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་བྱས་པའི་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ཡུལ་ཁམས་མང་བོར་སྤེལ། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གསུམ་པའི་ནང་དུ་ཆོས་རྒྱལ་ཨ་ཤོ་ཀ་ཡིས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ཨ་རུབ་དང་ཨུ་རྒྱན། སྟག་གཟིག་སོགས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་བོར་སྤེལ་བ་དང་བསྟུན། ཡུལ་ཁམས་དེ་དག་ན་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བ་ནས་དར་ཡོད་པའི་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱི་རྐང་རིམ་གྱིས་ཉམས་པའི་དབུ་ཚུགས། དེ་ལྟར་ལོ་ངོ་མང་བོ་ཞིག་འདས་རྗེས་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱིས་སྟག་གཟིག་དང་ཨ་རུབ། ཨུ་རྒྱན། ཕ་ཁུ་སི་ཐན་སོགས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ཡུལ་ཁམས་མང་བོར་མངའ་བསྒྱུར་བའི་གནས་བབས་ལ་ཉམས་རྒུད་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་བར་ཆོད་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བར་སྣང་། ཡིན་ཡང་། བྱང་ཕྱོགས་སུ་བོན་ལས་མེད་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས་ཏེ། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》ལས།9 “བོད་ཁམས་མ་ཡིན་བོན་ཁམས་ཡིན། ཅེས་དང་། བོད་ཁ་བ་ཅན་བྱ་བ་མིན། བོན་ཁ་བ་ཅན་བྱ་བ་ཡིན། ”ཞེས་དང་།《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས》ལས།10 “དེ་དུས་སྟོད་ཞང་ཞུང་ཁྲིའི་བདེ(སྡེ)། སྨད་སུམ་པ་སྟོང་གི་སྡེ་ལྷོ་བྱང་མོན་རྣམས་རུ་བཞི་བོན་གྱི་ས་སྐོར་དུ་བྱས་ནས། དབུས་གཙང་གཉིས་ན་བོན་གྱི་འདུ་གནས་སུམ་བཅུ་རྩ་བདུན”ཞེས་པ། 《དེབ་དཀར》ལས།11 “དེ་ཡང་རྗེ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ཡན་ཆད་ལ། འདི་ཡུལ་གང་བོ་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབའ་ཞིག་དར་བས། མིང་དེ་སྐད་གྲགས་ཀྱང་ཡ་མཚན་རྒྱུ་མེད་ལ། རྒྱ་ནག་པ་རྣམས་སྔོན་དུས་སུ་བོད་ཡུལ་ལ་ཕོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་འབོད་པ་ཡང་བོན་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་ཉེས་བས་སོ།།”ཞེས་དང་། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》ལས།12 “དོན་དུ་གནའ་བོའི་དུས་བོད་ལ་ཞང་ཞུང་གི་མིང་ཆགས་ཀྱི་ཡོད”ཅེས་པ། 《བོད་རིག་པ་སྤྱི་བཤད》ལས།13 “ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་པ་འདི་དག་ནི། ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་སྐད་གྲགས་ཅན་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན། འདི་དག་གི་རྒྱུད་པས་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གོང་དུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ལས་བཤད། དེས་ན་བྱ་རུ་ཅན་འདི་རྣམས་ནི་སིལ་མ 12 དང་སིལ་མ 40 རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡོད་པའི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་འདི་རྣམས་ཀྱི་འགོ་དཔོན་ཡིན”ཞེས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཐོག་མའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་འདིར་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་བོན་གྱི་ཞིང་ཁམས་དང་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་དག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ལས་མེད་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས་སོ།།\nསྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཞི་བར་རྗེ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡར་ཀླུང་རྗེ་བོར་མངའ་གསོལ་བ་ནས། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་བྱས་ཡོད་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ་གོད་ཆགས་གང་ཡང་མ་བྱུང་བའི་ཁར། བོན་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་བོན་གྱི་རིགས་ཤིན་ཏུ་དར་བར་གསལ་མོད། འོན་ཏེ། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡུལ་ཁམས་སྤྱི་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་སྲིད་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་དེ། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》ལས།14 “རྒྱལ་ཕྲན་སོ་སོས་ཀྱང་ནང་ཁུལ་དུ་བཅད་བཟུང་འཁྲུག་རྩོད་མནར་གཅོད་འབའ་ཞིག་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག ལྷོ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་པོས་སྦྲུལ་འདྲ་རྟག་ཏུ་འཁྲིལ། ཤར་ཙི་ན་རྒྱལ་པོས་ལུག་ལ་སྤྱང་འཇབ་འདྲ། བྱང་ཁྲོམ་གྱི་རྒྱལ་པོས་མགོ་ལ་སྟེས་བཏབ་འདྲ། ནུབ་སྟག་གཟིག་རྒྱལ་པོས་བྱ་ཁྱུར་ཁྲ་རྒྱུག་འདྲ་བ་སོགས་རྟག་ཏུ་མནར་གཅོད་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་པོས་འཚེ་བར་འཐབ་པའི་ནུས་པ་ཤོར། (ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་གཤེན་བཅོ་རྒྱད་རྫོགས་ནས)རྒོལ་བས་ནུས་ཤུགས་མེད། བྲོས་བས་འགྲོ་སར་མི་གཏོང་། ནང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ཟ་གཅིག་བརྡུང་གིས་དུས་ཟིང་དང་། རྒས་ཁོག་རྒན་ཤོས་ཅན་རྣམས་དབང་ཆུང་ཞིང་ཉན་མཁན་དཀོན་པ། གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲེལ་འདས་ཀྱིས་བག་མེད་ཁོ་ན་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱེམ་པ་བ་ཞིག་ལ་འདས་པར་གྱུར་བ་ན15རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་བོན་རྣམས་དབུ་སྙུང་ནས་དམོད་བོར་ཏེ་རྒྱལ་རྗེ་ཞིག་བཙལ་སྙེད་བྱས་པ་ཉག་ཁྲི་བཙན་པོ་ཞེས་རྩ་རྒྱུད་སོགས་ལས་བཞེད་པ་ལྟར་རོ”ཞེས་དང་།《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》ལས།16 “རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཐང་སྒོང་(དགུང་)དང་མཉམ་མཉམས་པ་དེར་བགྱིས་”ཞེས་པ་ཡིས། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་མཇུག་རྫོགས་པ་དང་། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོས་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ཆབ་འོག་ཏུ་བཏུལ་བ་དང་བསྟུན། ཡར་ལུང་གི་སྲིད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་ཏེ་ཡར་ལུང་ཞང་ཞུང་གི་ཁོངས་ལས་རིམ་གྱིས་ལོགས་སུ་གྱེས་པའི་འགོ་ཚུགས་པས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཀྱི་ཆབ་ཁོངས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བའི་རྨང་བཏིངས་སོ། །\nདེ་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཡར་ཀླུང་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་སྲིད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བ་དང་བསྟུན། ཡར་ཀླུང་བཙན་པོ་འགའ་རེས་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་བོད་ལ་སྤེལ་བ་དང་སྲིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཞང་ཞུང་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག་པའི་གླགས་འཚོལ་ཅི་ཐུབ་བྱས་མོད་འབྲས་བུ་ཆེར་མ་སྨིན། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་དུ་སླེབས་པ་ནས་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཡབ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་དང་མྱེས་པོ་སྟག་རི་གཉན་གཟིག་དག་གིས་འཁོབ་མཐའ་བསྐྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་ནས་17བོད་རུ་བཞི་ཞེས་པའི་ཡུལ་མིང་དང་ཡུལ་མཚམས་ཐོག་མར་ཕྱེས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ 644 ལོར་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱ་བརླགས་ཏེ་ཞང་ཞུང་སྟོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆབ་ཏུ་བཏུལ་བ་ལ་སོགས་མཐའི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ 679 ལོར་བློན་མགར་ཁྲི་འབྲིང་གིས་ཞང་ཞུང་སྨད་ཀྱི་སྒོ་བའི་ཡུལ་ཆབ་འོག་ཏུ་ཕབ་པ་ནས། སྲིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རྒྱུད་མ་ཆད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་ཕྲན་ཆུང་ཆུང་འགའ་ལ་སྲིད་ཀྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལས། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་སྲིད་ཤུགས་དེ་གཞི་ནས་རྒུད་པར་གྱུར་བས། བོད་ཞེས་པའི་མིང་དེས་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཀུན་རིམ་གྱིས་ཕར་གནོན་པར་བྱས་སོ། །\nརིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ནས་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྟོད་ཙམ་དུ་སླེབས་པ་ན། ཨ་རུབ་ཀྱི་ཡུལ་ནས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྟོན་པ་མོ་ཧོལ་མོ་ཏེ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་གསར་གཏོད་མཛད་དེ་ཨ་རུབ་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་དབྱི་རག་དང་སྟག་གཟིག ཁྲོམ། པར་ཁིས་སི་ཐན། ཨུ་རྒྱན། ཀ་རྨིར་སོགས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་བོར་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཆེས་ཆེར་དར་བར་བརྟེན། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བ་ནས་ཡུལ་དེ་དག་ལ་དར་ཁྱབ་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་རྨང་ནས་འཇིག་འགོ་ཚུགས་པས། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པའི་མིང་དེ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་ནས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་ཁྱོན་ཏུ་གཞི་ནས་རྨེག་མེད་དུ་འགྲོ་འགོ་ཚུགས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དང་མི་འགལ་སྙམ། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མང་པོར་དུས་རབས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་ཙམ་དུ་བོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་སྟག་སྒྲ་ཏུན་གཙུག་དང་སྙ་ལི་ཤུ་སྟག་རིང་། བྷེ་ཤོད་ཀྲམ་སོགས་སྟག་གཟིག་གི་ཡུལ་དུ་སོང་ནས་མཁས་གྲུབ་མང་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་བོན་མང་བོར་ཞུས་ཏེ་མཁས་པར་སྦྱངས་རྗེས། བོན་གྱི་རིགས་མང་བོ་བྱ་རྒོལ་སོགས་ལ་བཀལ་ནས་ཕྱིར་བོད་ཡུལ་ལ་ཡོང་ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་ནི། སྐབས་དེ་དུས་སྟག་གཟིག་སོགས་ཡ་གླིང་དཀྱིལ་མའི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བོན་འཇིག་ཉེན་ཆེན་པོ་དང་འཕྲལ་བཞིན་པས་ཁོ་ཚོས་གཙིག་ཆེ་བའི་བོན་རྣམས་ཁྱེར་ཏེ་བོད་ཡུལ་ལ་འོངས་བའི་དོན་དང་སྦྱར་ན་འགྲིག་པ་ལས། སྐབས་དེ་དུས་སྟག་གཟིག་གི་ཡུལ་ན་བོན་ཆེ་ཆེར་དར་ཡོད་པའི་དོན་དང་སྦྱར་ན་དེ་འདྲའི་འོས་མཐུན་མེད་སྙམ།\nབོད་ཡུལ་དུ་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་སུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་བོད་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་འགོ་ཚུགས་པ་ནས། ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་ཀུན་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྣུབས་པ་ནས་བཟུང་། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་གཞུང་ལུགས་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཡུལ་དབུལ་ནས་སྟོད་ཞང་ཞུང་དང་སྨད་མདོ་ཁམས་སོགས་འཁོབ་མཐའ་རུ་སྤྱུགས་པས། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་བོད་རུ་བཞི་སོགས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི“བོན་གྱི་ཡུལ” ཞེས་པ་དེ་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་གྱར་རོ།།\nདུས་རབས་བཅུ་བའི་ནང་དུ་སྐྱིད་སྡེ་ཉི་མ་མགོན་བོད་ནུབ་ཁུལ་ལམ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་བྱོན་ཏེ་ཞང་ཞུང་སྟོད་ཀྱི་ཡུལ་དེར་དབང་བསྒྱུར་བ་ནས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་དེ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱུད་པའི་མངའ་འོག་ཏུ་དངོས་སུ་བཙུད་པས་ཞང་ཞུང་སྟོང་སྡེ་བཅུའི་ཁུལ་དེར18 “མངའ་རུས”ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ནི་རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ན་གསལ་ཞེས《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་》ན་འཁོད་པ་ཡིས། ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་དུས་རབས་བཅུ་བའི་ནང“མངའ་རིས”སུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ནི་ཞང་ཞུས་ཞེས་པའི་མིང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བཤད་ན་འགྱུར་མཚམས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་བརྒྱུད་དེ་དེང་གི་དུས་འདིར་སླེབས་དུས་ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ནི།19 “བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ནུབ་ཁུལ་གྱི་བྱང་གི་འཕྲེད་ཐིག་ 30.00°—34.88° དང་ཤར་གྱི་གཞུང་ཐིག་ 78.00°—85.98° ཙམ་ལ་གནས་པ། མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་ཆ་སྙོམས་རྨིད་བཞི་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང་། ཡུལ་གྲུ་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས། མི་འབོར་ཁྲི་བརྒྱད་ལ་ཉེ་བ། བྱང་ངོས་ཤིན་ཅང་ཡུ་གུར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་འབྲེལ་བ། ཤར་ཕྱོགས་བོད་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་དང་འབྲེལ་བ། ཤར་ལྷོའི་ཁུལ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་འབྲོང་པ་དང་ས་དགའ། ངམ་རིང་བཅས་རྫོང་ཁག་གསུམ་དང་འབྲེལ་བ། ནུབ་ཁུལ་རྒྱ་གར་གྱི་ཀ་ཤི་རྨིར་དང་འབྲེལ་བ། ལྷོའི་ཁུལ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བི་ཧར་དང་བལ་བོ་གཉིས་ཀར་འབྲེལ་བའི”མངའ་རིས་ས་ཁུལ་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ལས། བོད་རང་གི་ཆོས་རིགས་ཀུན་གྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་བའི་རླབས་ཆེ་བའི་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དཀའ་ལ་དེའི་ཐོག་མའི་ངོ་བོའང་འགྱུར་ཞིང་། མཁར་ཤུལ་ཀོག་པོ་དང་དགོན་ཤུལ་རྙ་རྙིང་སོགས་གནའ་ཤུལ་གྱི་རྗེས་སོར་ཙམ་ལས་རྙེད་དཀའ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་འདུག་པ་དེའོ། །\nཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བ་སྟེ་གཙོ་བོ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་རིང་ལུགས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའམ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་གདུལ་བྱར་གྱུར་ཚད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་སྤྱི་ལ་ངོས་བཟུང་ན་འགྲིག་སྟེ། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》ལས།20 “འཛམ་གླིང་ནས་སྐད་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྟོང་མཆིས་སྟེ། གཡུང་དྲུང་གི་བོན་ཐོས་པ་གསུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་ཡོད་ཅེས་སྟེ། དེའི་ནང་ནས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག ཁྲོམ་སྟག་གཟིག་བོད་དང་ཞང་ཞུང་དང་དྲུག་ནི་ཡུལ་དབུས་སྙིང་པོ་དྲུག་གོ”ཞེས་པ་དང་། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས》ལས།21 “འཛམ་བུ་གླིང་དུ་སྐད་རིགས་མི་མཐུན་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུའི་ཡུལ་དུ་བོན་རང་འགྱུར་གྱི་བསྟན་པ་རེ་རེ་བཞག་པ་ནི། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་ཞང་ཞུང་བོན་པོ་ཤ་རི་དབུ་ཆེན་ལ། ཕྱིའི་བཙོ་མུ་མར་གསེར་བཙོ་བསྟན་ནས་བསྟན་པ་སྲུང་བ་དང་། ནང་དོན་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་གཏན་ལ་ཕབ། སྟག་གཟིག་གི་ཡུལ་དུ་ཟ་རང་མེ་འབར་ལ་ཕྱི་དོན་དང་ནང་དོན་གཉིས་ཀ་བསྟན། དེ་བཞིན་ཁྲོམ་གྱི་ཡུལ་དུ་ཁྲོམ་བོན་མཐུ་ཅན་ལ་བསྟན། རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་རྒྱ་གར་ལྷ་དག་སྔགས་གྲོལ་ལ་བསྟན། རྒྱ་ནག་ཡུལ་དུ་ལེགས་སྟོན་རྨང་པོ་ལ་བསྟན། ཁ་ཆའི་(ཆེ)ཡུལ་དུ་ཁ་ཆེའི་བོན་པོ་སེང་གུང་སྟོང་དང་ལ་བསྟན། ཟ་ཧོར་ཡུལ་དུ་ཟ་ཧོར་གྱི་བོན་པོ་ལྷ་བོ་ལྷ་སྙན་ལ་བསྟན། ཨུ་རྒྱན་ཡུལ་དུ་ཨུ་རྒྱན་གྱི་བོན་པོ་མཚེ་ལྷ་དང་ལྷ་ལ་བསྟན། བལ་ཡུལ་དུ་བལ་བོན་ལང་ཐང་ལ་ཕྱི་དོན་བལ་པོའི་ཐུན་སྔགས་དང་ནང་དོན་བསྟན། སུམ་པའི་ཡུལ་དུ་སུམ་པའི་བོན་པོ་དུང་མོ་ཆོ་ལ་བསྟན། སེ་འ་ཞའི་ཡུལ་དུ་སེ་བོན་གནམ་ལྕགས་ལ་བསྟན་པ་བཞག དེ་ནས་འཇང་གི་ཡུལ་དུ་འཇང་ཚ་འཕེན་སྣང་ལ་བསྟན་པ་བཞག”ཅེས་དང་། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོ》ལས།22 “འཛམ་གླིང་ལྷོ་བྱང་གི་ཡུལ་དེ་དག་རྣམས་ལས་སྟོན་པ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་ཞབས་བཅག་པའི་ཡུལ་ནི། ཉི་སྒྲོན་ལྟར་ན་རྒྱ་ནག མེ་ཉག རྒྱ་གར། བལ་བོ། ཨོ་རྒྱན། ཟ་ཧོར། ཁ་ཆེ། ཐོད་ཀར། ལི་ཡུལ། སྟག་གཟིག ཞང་ཞུང་། མོན་ཡུལ། ཁྱི་ཐན་ཡུལ། ཁྲོམ་གེ་སར། བྲུ་ཤ གར་ལོག གྲུ་གུ། བོད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་སུ་བྱོན་ཏེ་བཀའ་རྟགས་ཞབས་རྗེས་སོགས་ད་ལྟར་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པས་ཀུན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་རུང་ངོ་”ཞེས་པ། ཉི་མ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་སྟག་གཟིག་ཞིང་བཀོད་ལ་བཞེངས་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་ཐང་ཀའི་རྣམ་པ་ལྟར་བཞེངས་ཡོད་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ནི་ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་ས་བཀྲ་རྣམ་པ་ལྟར་བྲིས་ཡོད། རྗེས་སུ་ཨུ་རུ་སུའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ L.N Gumilev དང་ B.I Kuznetsov གཉིས་ཀྱིས་ས་བཀྲ་རྣམ་པའི་ལྟར་བྲིས་ཡོད་པའི་སྟག་གཟིག་ཞིང་བཀོད་དེར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་རྗེས། གནའ་སྔ་མོའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་དང་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་དེ། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་དུ23“བར་བོ་སོ་བརྒྱད་དེ Pasargadae ཞེས་པ་སྟེ་པར་སིག་གི་རྒྱལ་སར་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། དགེ་རྒྱས་ཡོན་ཏན་ནི Hyrcania ལ་ངོས་བཟུང་བ། སེང་གེ་རྒྱབ་གནོལ་ཞེས་པ་དེ་པེ་ཏེ་ཡ་ན (孛代雅纳)ངོས་བཟུང་བ། མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་གླིང་ནི Felix བཅས་ལ་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ”སོགས་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་དེ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེས་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་ཡུལ་ཁམས་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་གོ་རུང་བ་དོན་དངོས་ཡིན་པ་ལས་བོན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་བཟོ་བྱས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་པ་བདེན་དཔང་བྱ་ནུས་སོ། །\nཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡུལ་ཁམས་བགོ་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཞང་ཞུང་ཕུག་པ་དང་བར་བ། སྒོ་བ་བཅས་གསུམ་དུ་འདོད་ཀྱིན་ཡོད། ཡིན་ཡང་ཡུལ་ངོས་འཛིན་སྲོལ་ཀྱི་ཐད་ལ་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལྟ་བ་དེ་འདྲའི་གཅིག་མཐུན་བྱུང་མེད་མོད། བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་འགངས་ཆེན་དང་མཁས་ཆེན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཀློང་བརྡོལ་བ་དག་གི་བཞེད་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་སྟེ་བརྗོད་ན་ནོར་འཁྲུལ་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་གྱི་དབུ་འཆད》ལས།24 “སྤྱིར་བསྟན་པ་འདི་དར་བའི་གནས་ཆེན་གསུམ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་དེ། སྟག་གཟིག་ན་ཤམ་པོ་ལྷ་རྩེ། ཞང་ཞུང་བར་བ་ན་རྒྱལ་མཁར་བ་ཆོད། སྒོ་བ་ན་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར”ཞེས་པ་དང་། 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས》ལས།25 “དང་བོ་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དུ་བཞག་པའི་སྒོ་ཕུག་མ་འོལ་གླིང་བར་མ་རྒྱལ་མཁར་བ་ཆོད། ཐ་མ་གངས་ཏི་སེ་ལ་བཤད་ཅིང་”ཞེས་པ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན》ལས།26 “ཡུལ་ནི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་སྟེ། ཕུག་པ་རྟག་གཟིག་བར་པ་ཨོ་རྒྱན་ཏེ། བོན་ཁུངས་ཕྱིར་ན་གསུང་རབ་དགོངས་པ་འགལ། ཞང་ཞུང་ཕུག་བར་ཞེས་བཟུང་དེ་ལྟར་དང་། ཞང་ཞུང་སྒོ་པ་ཞང་ཞུང་དངོས་ཀྱི་ཡུལ། སྟོད་ན་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ཡུལ་མཚམས་སིང་གི་ཕྱིན། བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་གང་རྒྱུན་ཚུན་དང་སྨད། སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཡན་ཆད་དང་། ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཚུན”ཞེས་པ་ཡིས། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་མཆོག་གི་གདུལ་ཞིང་དུ་གྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་འདི་ཁ་ཇེ་གསལ་དུ་བཏང་ནས་བརྗོད་ན། ཞང་ཞུང་ཕུག་པ་ནི་པར་སིག་དེ་དེང་སང་གི་དབྱི་ལིང་བྱ་བ་དེ་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཨ་རུབ་དང་དུར་གྱིས། དབྱི་རག་སོགས་ཡུལ་ཁམས་མང་བོ་དང་། ཞང་ཞུང་བར་བ་ནི་དེང་སང་གི་ཨུ་རྒྱན་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཁ་ཆེ་དང་ཕར་ཁིས་སི་ཐན་སོགས་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་ཆོད་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཡུལ་ཁམས་མང་བོ་ཞིག་ལ་གོ་ན་འགྲིག་སྙམ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བ་ནི་རི་བོ་ཧི་མ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་བར་ཆོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱིས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་སྟོད་ན་ཁ་ཆེ་འབྲེལ་མཚམས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་གང་རྒྱུན་ཚུན། སྨད་ནས་སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཡན་ཆད། ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཚུན་གྱི་27 “གངས་ཅན་བོན་གྱི་ཡུལ་ཁམས”ཀུན་ལ་ངོས་བཟུང་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མི་འགལ་སྙམ་མོ། །\nའདིར་གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ནི་ཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ་དེ་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་མང་ཤས་སུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོའི་གདུལ་ཞིང་དུ་གྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཡུལ་ཁམས་ལས། ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་བོའི་ཆབ་ཁོངས་སུ་མི་འདུ་བ་ལྟར་སྣང་མོད། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་གྱི་དབུ་འཆད》ལས།28 “ ཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ། སྲིད་པའི་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ། འཛམ་གླིང་པའི་སྙིང་པོ། ཞང་ཞུང་བོན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞིང་ཁམས་ན། ཡབ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རྒྱལ་པོ། གྱེར་ཝེར་ཐ་ཚན་ཧི་པང་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ། འཛམ་བུ་གླིང་གིས་རྒྱལ་ཁམས་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ”ཞེས་པར་གཞིགས་ན། སྔ་མོའི་དུས་སུ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་རེ་གཉིས་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ་སྟེ་ཨུ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་ལ་མངའ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཁས་མི་ལེན་ཐབས་མེད་ཀྱི་ལུང་ངོ་། །\nབོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་མང་པོར“ཕྱི་བ ་སྒོ་བ་ཞང་ཞུང་དངོས་ཀྱི་ཡུལ”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་དེར་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་གཙོས་པའི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་གསུམ་གའི་ཐད་ནས་མངའ་བསྒྱུར་ཞིང་ཞང་ཞུང་གི་མི་སྡེ་གནས་དེར་འཁོད་པ་དང་། ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ཁུངས་ཀྱང་གནས་དེ་ཡིན་པ་ངམ་གྱིས་རྟོགས་ཐུབ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡུལ་ཁམས་བགོ་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ནས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པ་ལྟར་སྣང་མོད། མིང་འདི་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་བརྗོད་དཀའ་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་དུ་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་སྲིད་ཤུགས་འཕེལ་འགྲིབ་བྱུང་བ་དང་བསྟུན། མིང་འདི་གསུམ་ཀའི་འཁོབ་མཐའི་ཐད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཅི་རིགས་འབྱུང་ཡོད་པ་ཚོམ་མེད་རེད། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པའི་འཁོབ་ཏུ་ཆེས་ཐོག་མར་བོད་མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཀུན་འདུ་བར་སྣང་སྟེ། 《གངས་དཀར་ཏི་སེའི་དཀར་ཆག་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》ལས།29 “ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་དང་”ཞེས་པ་དང་། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》ལས།30 “ཡུལ་ནི་གབ་འགྲེལ་སོགས་ནས་མཐོ་ཞང་ཞུང་ཁ་ཡུག་གི་རུ་མཚམས་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་མན་ཆད། དམའ་སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོས་ཡན་ཆད། ལྷོ་དོམ་སྒྲོ་ནག་པོ་སྙུག་མ་མདའ་ཁུར་ཚུན་ཆད། བྱང་ལི་བྱ་སྒང་རིང་འཇག་མ་གླུ་ལེན་ཚུན་ཆད་དུ་དར་བར་བཤད་ཅིང་། རྒྱལ་ཁམས་ནི་རུ་བཞི་བོན་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་བྱས”ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་ལུང་མང་པོར་གཞིགས་ཚེ་ཆེས་ཐོག་མའི་དུས་སུ། བོད་མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཚང་མ་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཡོངས་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་མངའ་ཁོངས་ཏེ་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་འཁོབ་མཐའ་རུ་གཏོགས་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་བློ་བསྐྱེད་འབྱུང་ནུས་སོ། །\nསྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཞི་བར་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུན་པའི་ཚུགས་བྲལ་བའི་ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་མཇུག་སྒྲིལ་ཞིང་། རྗེ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡར་ཀླུང་བཙན་པོར་མངའ་གསོལ་ཏེ་ཡར་ཀླུང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཞང་ཞུང་གི་ཁོངས་ལས་ལོགས་སུ་གྱེས་པའི་དབུ་ཚུགས་པ་དང་བསྟུན། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པའི་འཁོབ་མཐབའང་པགས་རློན་ཉི་མར་བརྡལ་བ་བཞིན་རིམ་གྱིས་གཉེར་སྐུམ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་བ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་དང་མཐུན། ད་ལྟ་ང་ཚོས་ངོས་འཛིན་བཞིན་པའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་ཞང་རྒྱལ་ལིག་མི་རྐྱ་གཉིས་ཀྱི་དུས་སུ་ཞང་ཞུང་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་བགོས་པ་ལྟར་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་སྟེ། 《སྐྱབས་སྟོན་ཁྲོ་འགྲེལ》ལས།31 “སྤྱིར་ཞང་ཞུང་དང་བོད་གཉིས་དང་པོ་ས་བགོས་ལ། གཙང་ཁ་རག་ཡན་ཆད་ཡིན་ལ། ལིག་མི་རྐྱ་ཡི་དུས་ཞང་ཞུང་ལ་དམག་སྟོང་སྡེ་དགུ་ཁྲི་དགུ་འབུམ། སུམ་པའི་སྟོང་བུ་ཆུང་ཡར་དེའི་མངའ་རིས”ཞེས་པ་ཡིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྨ་མེད་པའི་གསལ་ཁ་བྱིན་ཡོད། དེ་ན་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་འཁོབ་མཐའི་ངོས་འཛིན་ཐད་ལ་ད་སྔ་དེ་འདྲའི་བཤད་ཚུལ་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཆོག་པ་ཞིག་མེད་ལ། ལྷག་པར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བ་ནི་ལག་མཐིལ་ལ་འབུ་ཨ་རུ་ར་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་གསལ་བོ་ཞིག་བཤད་དཀའ་མོད། ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་ཁུངས་བཙུན་པ་དང་ཕྱིས་འབྱུང་གི་མཁས་པ་དག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཀློང་ལས་གྲོལ་བའི་གསུང་རྩོམ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་སྤྲོས་ན། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན》ལས།32 “ ཞང་ཞུང་སྒོ་བ་ཞང་ཞུང་དངོས་ཀྱི་ཡུལ། སྟོད་ན་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་མཚམས་སིང་གི་ཕྱིན། བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་གང་རྒྱུན་ཚུན་དང་སྨད། སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཡན་ཆད་དང་། ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཚུན”ཞེས་པ་དང་། རྒྱའི་དེབ་ཐེར《ཡིག་ཚང་རུས་སྦལ་མ》རུ།33 “ཞང་ཞུང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་བོད་དང་། ནུབ་ཞང་ཞུང་ཆུང་བ། བྱང་ལི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། ཤར་ནུབ་ཏུ་ལེ་བར་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་དང་། ཧྲག་དམག་ཁྲི་བརྒྱད་དགུ་ཡོད།” ལུང་འདིར་ཞང་ཞུང་ཆེ་བ་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་34ཞང་ཞུང་ཆུང་བ་དང་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་དག་མེད་ཀྱང་། སྐབས་དེ་ཞང་ཞུང་ཆུང་བ་དང་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་དག་ཞང་ཞུང་གི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཀུན་ཁ་གཅིག་མཐུན་ཏུ་གསལ་བས། གོང་གི་ལུང་འདི་དག་གཞིར་བཟུང་བའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་གི་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱ་དང་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཁ་བར་ལ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་འཁོབ་མཐའ་དེ། 《གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག》ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཏུ་35 “ཞང་ཞུང་གི་ནུབ་མཐའ་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་སྟེ(吉尔吉特)དེང་གི་ཀ་རྨིར་(克什米尔)ལ་འབྲེལ་བ་དང་། བྲུ་ཤ་ནས་ཤར་ནུབ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྲིང་བའི་དེང་གི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་(印度和尼泊尔)གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཉུང་ཤས་རེ་ཆོད་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཕ་སྨིར་དང་ལི་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་ཉུང་ཙམ་དང་བྱང་ཐང་སོགས་བརྒྱུད་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བསྲིངས། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་གསལ་བོ་ཞིག་མི་ཤེས་མོད། བན་དེའི་ཡིག་ཆ་གཞིར་བཟུང་ན། ཤར་མཚམས་བོད་དང་སུམ་པ་འབྲེལ་མཚམས་ཀྱིས་ཆོད། འདིར་བརྗོད་པའི་ཞང་ཞུང་གི་འཁོབ་མཐའི་ཁོངས་སུ་མདོ་ཁམས་འདུས་མེད”ཅེས་འཁོད་ཡོད་པ་བཞིན་ངོས་འཛིན་བྱས་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་ཧ་ཅང་མཐུན་ཞིང་ཁ་གསལ་བོ་འདུག་སྙམ། གོང་གི་ལུང་འདིའི་ནང་དུ་“འདིར་བརྗོད་པའི་ཞང་ཞུང་གི་འཁོབ་མཐའི་ཁོངས་སུ་མདོ་ཁམས་འདུས་མེད”ཅེས་བརྗོད་པར་གཞིགས་ན། སྐབས་དེ་དུས་མདོ་ཁམས་ཀྱི་ས་སྐོར་རེ་ཡང་ཞང་ཞུང་གི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་ངང་གིས་རྟོགས་ཐུབ།\n《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》ལས། ཞང་ཞུང་དང་བོད་ཀྱི་འཁོབ་མཐའ་དེ་ལས་ཀྱང་ཁ་གསལ་བ་ཞིག་འཁོད་ཡོད་དེ།36 “མཚོ་མ་པང་ནས་ཤར་དུ་ཞག་བཅུ་ཙམ་ན་དགྲ་བླ་མོའི་རྟེན་གནས་སྟག་རི་ཁྲ་བོ་ཡོད”ཅེས་དང་། ཡང་“དེའི་བྱང་དུ་གྲྭ་ས་འོག་མ་ར་ལག་གཡུང་དྲུང་གླིང་ཡོད་། དེའི་ཉེ་བར་རྨེའུ་ཚང་གི་གདན་ས་ཟངས་རི་མཁར་དམར། གནམ་མཚོ། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་རྣམས་ཡོད། དེ་དག་ཞང་བོད་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་ཡིན་པས་ཞང་བོད་གང་དུ་འདྲེན་རུང་ངོ”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་ཡིས། སྐབས་དེ་དུས་ཞང་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་དེ་བོད་རུ་བཞིའི་ནུབ་བྱང་གི་མཚམས་སྟག་རི་ཁྲ་བོ་གཞི་བྱས་པ་དང་། ཞང་ཞུང་གི་ལྷོ་མཚམས་དང་ལྷ་ས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་བོད་རུ་བཞིའི་བྱང་མཚམས་དེ་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་ཆོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་ཁོངས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་ཀྱི་ཆབ་ཁོངས་ཡིན་པ་གསལ་ལོ། །\nདེ་ལྟར་ན་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་སོ་སོའི་ཡུལ་ཁམས་དང་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ངོས་འཛིན་ཐད་ལ་གནའ་དེང་གི་མཁས་པ་མང་བོའི་དགོངས་བཞེད་ཕལ་ཆེར་མདོ་རྩ་གཅིག་ལ་བབས་ཡོད་དེ། 《གངས་ཏི་སེའི་དཀར་ཆག་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》ལས།37 “ཕུག་པ་ཁྱུང་ཆེན་སྤུངས་རི་དང་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར། བར་བ་ལྷ་རི་གྱང་དོ་དང་རྒྱ་མཁར་འཕན་གླིང་། ཤེ་ལེ་རྒྱ་སྐར་དང་ཁྱུང་པོ་གཏིང་རྫོང་། ”ཞེས་དང་། 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས》ལས།38 “སྒོ་ཕྱི་མ་དེ་ལའང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པའི་ཕུག་མ་གངས་ཏི་སེ། བར་མ་རྟ་སྒོ་དྭང་ར། ཕྱི་མ་གྱིམ་ཤོད་ཤེ་ལེ་རྒྱ་དཀར་དུ་བཤད”ཅེས་པ། 《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ》ལས།39 “ཞང་ཞུང་སྒོ་བ་འདི་ལ་ཡང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། ཕུག་པ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱི་སྐོར་དང་། བར་པ་དྭང་ར་རྟ་སྒོའི་སྒོར། ཕྱི་མ་གྱིམ་ཤོད་ཤེ་ལེ་རྫོང་དྲུག་གི་སྐོར་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད”ཅེས་པ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》ལས།40 “ད་ལྟའི་སྟོད་མངའ་རིས་ལ་དྭགས་དང་བཅས་པ་དེ་ཚོ་ལ་ཞང་ཞུང་ཕུག་དང་། དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ལ་ཞང་ཞུང་བར་དང་། མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཞེས་གྲགས་ཀྱི་ཡོག་རེད”ཅེས་དང་། 《དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གི་དཀར་ཆག》ལས།41 “ཞང་ཞུང་གནས་མཆོག་སྒོ་མོ་བར་བའི་ཡུལ། ངོ་མཚར་བཀའ་རྟགས་དང་ར་གཡུ་མཚོ་རུ”ཞེས་པ་སོགས་དང་། ད་རུང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་གསུང་རབ་མང་པོར་གོང་དང་གཅིག་ལྕོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཁོད་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། ང་ཚོའི་ལྟ་བ་གཅིག་ཐོག་ཏུ་དབབ་དགོས་པ་ནི། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་པ་དང་བར་མ། ཕྱི་མ་གསུམ་དུ་བགོས་པའི་ཕུག་པའི་ལྟེ་བ་ནི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཡིན་པ་དང་། བར་བའི་ལྟེ་བ་ནི་དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་། ཕྱི་མའི་ལྟེ་བ་ནི་སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་དམ་42ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ཡིན་པ་གསལ་བོར་ཤེས་ཐུབ། དེ་བཞིན་《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》གཞིར་བཟུང་ནས།43 ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་གྱི་དབྱེ་མཚམས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ན། “ཞང་ཞུང་ཕུག་པ་ནི་སྟོད་དང་ར་ཡན་ཆད་དེ། དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་ཕུག་པའི་སྒོ་བ་ཡིན”ཞེས་འཁོད་ཡོད་པས། ཞང་སྒོ་བའི་ཕུག་པའི་ཡུལ་དེ་44ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ནུབ་མཐའ་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་(吉尔吉特)སྟེ་དེང་གི་ཀ་རྨིར་(克什米尔)ལ་འབྲེལ་བ་དང་། བྲུ་ཤ་ནས་ཤར་ནུབ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རི་བོ་ཧི་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྲིང་བའི་དེང་གི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་(印度和尼泊尔)གྱི་ཟངས་དཀར་སོགས་ཡུལ་ཁམས་ཉུང་ཤས་རེས་ཆོད་པ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སྟག་རི་ཁྲ་བོ་ནས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པ། ཤར་ཕྱོགས་དང་ར་གཡུ་མཚོ་དང་འབྲེལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་ཕ་སྨིར་དང་ལི་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་ཉུང་ཙམ་གྱིས་ཆོད་པའི་དཀྱིལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཕུག་པའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་ངོས་འཛིན་གནང་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་སྙམ།\nཞང་ཞུང་བར་བའི་ཡུལ་ཁམས་དེ། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》རུ།45“དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་ནས་སྨད་ཀྱི་ཤེ་ལེ་རྒྱ་མཁར་ཡན་ཆད་ཅེས། དེ་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ཡིན་པར་གསལ ”ཞེས་འཁོད་ཚུལ་དང་བསྟུན་ཏེ་བཀྲལ་ན།46 དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ནུབ་མཚམས་དྭང་ར་གཡུ་མཚོའི་ཉེ་འཁོར་དང་། ལྷོ་མཚམས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་47རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པ། ཤར་ཕྱོགས་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་དང་འབྲེལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་མོའི་བྱང་མཐའི་ནུབ་ཁུལ་ལ་གཏུགས་པའི་དཀྱིལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་བར་མའི་ཡུལ་ཁམས་ལ་ངོས་བཟུང་ན་གོང་གི་ལུང་དག་དང་མི་འགལ་བར་སྣང་།\nཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་ཁམས་དེ། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》ཡང་48 “ཞང་ཞུང་སྨད་ལ་བོད་ཆེན་པོའམ། སྨད་ཀྱི་མདོ་ཁམས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་ཅེས། དེ་ནི་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་མན་ཆད་དེ། ཆབ་མདོའི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་སུམ་བྷ་གླང་དཀར་སྟོད་དང་། ལྷོ་ཡི་ཁ་རུབ་ཞེས་པ་སོགས་ནས་བཟུང་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་བརྩི” ཞེས་པ་དང་། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》ལས།49 “ཁྱུང་པོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཆབ་མདོ་ནས་རིམ་པར་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་པདྨ་བཀོད། ཚ་བ་རོང་། འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ཤར་དུ་འཇང་ས་ཐམ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་སུ་བོན་པོ་རྙིང་མ་བཀའ་རྒྱུད་ཅི་རིགས་ཡོད”ཅེས་དང་། ཡང་50“ལྷ་སའི་ཤར་སྨད་ལྟ་བུར་ཉང་དག་རྐོང་གསུམ་དང་བོན་རི་ཆེན་པོ་རྣམས་བཞུགས་སོ”ཞེས་པ། ཡང་51“ཁྱུང་པོ་དང་བོན་རིའི་བར་ན་སྤུ་བོའི་ཡུལ”ཞེས་པ། 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཀྲ་ཤིས་གཏེར་བུམ》ལས།52“ལི་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་ཡིག་ཁྲོད་ཀྱི་(于阗)ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེང་སྐབས་ཞིན་ཅང་དང་ཀན་སུའུ་53“ཏུན་ཧོང” གི་རྒྱུད་དེ་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས”ཞེས་བྲིས་ཡོད། གོང་གི་ལུང་དེ་དག་ལས་བདེན་དཔང་བྱེད་ཆོག་པ་ནི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་དེ་54ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ནུབ་མཚམས་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཉེ་འཁོར་དང་། ལྷོ་ནུབ་གོང་པོ་བྱང་སྟོད་ནས་སྤུ་བོའི་ཡུལ་གྱིས་ཆོད་པའི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་དང་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་ནུབ་ཁུལ་དེད་ཅིང་། ལྷོ་མཐའ་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་དང་རྫ་ཆུ། འབྲི་ཆུ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་དེད་པའི་ས་དམ(维西)གྱི་ཉེ་མཚམས་དང་འབྲེལ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ས་དམ་ནས་འབྲི་ཆུའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འབའ་ཐང་དང་ལི་ཐང་གཉིས་ཀྱི་བར་ནས་དྲང་ཤར་སེ་དར་རྩེ་མདོ་ལ་ཆོད་པ། དར་རྩེ་མདོ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་དེད་པའི་རྔ་སྨད་འབར་ཁམས་ལ་གཏུགས་པ། འབར་ཁམས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འཕྲེད་ཀྱིས་བཅད་དེ་རྔ་སྟོད་རྔ་ཁུལ་ལ་གཏུགས་པ། དེ་ནས་མུ་མཐུད་དུ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དེད་དེ་རྨ་ཆུར་ཐུག་ཚེ་རྨ་འགྲམ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་བརྒྱུད་དེ་རྨ་སྟོད་ལ་གཏུགས་པ། རྨ་སྟོད་ནས་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་པོའི་ཤར་མཐའ་བརྒྱུད་དེ་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་མོའི་བྱང་མཐའ་ལ་གཏུགས་པ། བྱང་མཚམས་ད་ལྟའི་ཀན་སུའུ་དང་ལི་ཡུལ་གཉིས་འདྲེས་མཚམས་ཀྱི་ཏུན་ཧོང་(འདུ་ཁང་)གི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ནང་ཁུལ་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པར་སྣང་། དེར་བརྟེན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》ལས།55 “ཁྱུང་པོའི་ཁོག་ཏུ་ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་དང་གྱི་གདན་ས་དང་། བློ་ལྡན་གྱི་གདན་ས་བྱ་ཟེར་བ་སོགས་ན་ཁྱུང་པོ་སེང་ཆེན་སོགས་དགོན་སྡེ་མང་། ནང་གསེས་ཚོ་པ་སོ་དགུ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་རྒྱ་སྡེ་ཉེར་ལྔ་སོགས་ཕལ་ཆེར་བོན་སྡེ་ཡིན”ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཆབ་མདོ་དང་སྡེ་དགེ་སྟོད་སྨད། ཚ་བ་རོང་། སྨར་ཁམས། མཇོ་མདའ། མགར་ཐང་། དར་རྩེ་མདོ། ཡུལ་ཤུལ་སོགས་གཙོ་བོ་56ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་རྒྱུད་དུ་མཆིས་པའི་ཚོ་ཁག་དག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་སྣང་ངོ་། །\nདཔྱད་རྩོམ་འདིར་བན་བོན་གཉིས་ཀའི་སྔ་རབས་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་ཡིག་ཆ་རྙིང་གྲས་ཁུངས་བཙུན་པ་དག་གཞིར་བཟུང་ཐོག བོན་གྱི་ཤེས་རིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་པའི་དགེན་ཚེ་རིང་ཐར་ལགས་གཙོས་བོན་གྱི་ཤེས་རིག་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བའི་ཆེད་ལས་མཁས་པ་སྐོར་ཞིག་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང་བཀའ་འདྲིའི་ལས་ཀ་ཁུར་དུ་བླངས་ཤིང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་བརྩོན་ཕྲ་མོའི་འབིག་རྩེ་ཧུར་གྱིས་བརྡར་བཞིན་རེ་ཞིག་མཇུག་རྫོགས་པའི་ཚུལ་བསྐྱངས།\nདཔྱད་རྩོམ་འདི་རུ་བདག་གིས“ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ”དང་། “ཞང་ཞུང་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ”བཅས་ཀྱི་མིང་གསར་སྤྱད་དེ་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་ཡོད་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་མཆོག་གི་བསྟན་པའི་གདུལ་བྱའི་ཞིང་ཁམས་དུ་གྱུར་ཚད་ཀྱི་ཆ་དང་ཞང་རྒྱལ་རིམ་བྱུང་གིས་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཆབ་ཁོངས་སུ་གྱུར་ཚད་ཀྱི་ཆ་བཅས་གཉིས་ཀྱི་ཐད་ནས་མིང་དེ་ལྟར་དུ་བཏགས། དེར་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ལས་ཕུག་པ་ནི་པར་སིག་སྟེ་དེང་སང་གི་དབྱི་ལིང་བྱ་བ་དེ་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཨ་རུབ་དང་དུར་གྱིས། དབྱི་རག་སོགས་ཡུལ་ཁམས་མང་པོ་དང་། ཞང་ཞུང་བར་བ་ནི་དེང་སང་གི་ཨུ་རྒྱན་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཁ་ཆེ་དང་ཕར་ཁིས་སི་ཐན་སོགས་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་ཆོད་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཡུལ་ཁམས་མང་པོ་ཞིག་ལ་གོ་ན་འགྲིག་སྙམ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བ་ནི་རི་བོ་ཧི་མ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རིང་མོས་བར་ཆོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་གྱིས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་སྟོད་ན་ཁ་ཆེ་འབྲེལ་མཚམས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱི་གང་རྒྱུན་ཚུན། སྨད་ནས་སུམ་པ་གླིང་གི་གྱིམ་ཤོད་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་ཆའི་སྟོད། ལྷོ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཁམས་ཚུན་གྱི་གངས་ཅན་བོན་གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་ངོས་བཟུང་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་དུ་རེ།\nཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་གིས་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གྱི་ཆབ་ཁོངས་ནི་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཁོད་ཡངས་ཏེ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཕུག་པའི་ཡུལ་ནི་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ནུབ་མཐའ་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་(吉尔吉特)སྟེ་དེང་གི་ཀ་རྨིར་(克什米尔)ལ་འབྲེལ་བ་དང་། བྲུ་ཤ་ནས་ཤར་ནུབ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རི་བོ་ཧི་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྲིང་བའི་དེང་གི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་(印度和尼泊尔)གྱི་ཟངས་དཀར་སོགས་ཡུལ་ཁམས་ཉུང་ཤས་རེས་ཆོད་པ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སྟག་རི་ཁྲ་བོ་ནས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པ། ཤར་ཕྱོགས་དྭང་ར་གཡུ་མཚོ་དང་འབྲེལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་ཕ་སྨིར་དང་ལི་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་ཉུང་ཙམ་གྱིས་ཆོད་པའི་དཀྱིལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཕུག་པའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་འདོད་པ། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་བར་མའི་ཡུལ་ཁམས་ནི་དྭང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གིས་ལྟེ་བྱས་པའི་ནུབ་མཚམས་དྭང་ར་གཡུ་མཚོའི་ཉེ་འཁོར་དང་། ལྷོ་མཚམས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པ། ཤར་ཕྱོགས་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་དང་འབྲེལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་མོའི་བྱང་མཐའི་ནུབ་ཁུལ་ལ་གཏུག་པའི་དཀྱིལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད། ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་བའི་ཡུལ་དེ་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གིས་ལྟེ་བ་བྱེད་པའི་ནུབ་མཚམས་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཉེ་འཁོར་དང་། ལྷོ་ནུབ་གོང་པོ་བྱང་སྟོད་ནས་སྤུ་བོའི་ཡུལ་གྱིས་ཆོད་པའི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་དང་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་ནུབ་ཁུལ་དེད་ཅིང་། ལྷོ་མཐའ་རྒྱ་མོ་རྔུལ་ཆུ་དང་རྫ་ཆུ། འབྲི་ཆུ་གསུམ་གྱི་བར་རྒྱུད་དེད་པའི་ས་དམ་(维西)གྱི་ཉེ་མཚམས་དང་འབྲེལ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ས་དམ་ནས་འབྲི་ཆའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འབའ་ཐང་དང་ལི་ཐང་གཉིས་ཀྱི་བར་ནས་དྲང་ཤར་སེ་དར་རྩེ་མདོ་ལ་ཆོད་པ། དར་རྩེ་མདོ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་དེད་པའི་རྔ་སྨད་འབར་ཁམས་ལ་གཏུག་པ། འབར་ཁམས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འཕྲེད་ཀྱིས་བཅད་དེ་རྔ་སྟོད་རྔ་ཁུལ་ལ་གཏུག་པ། དེ་ནས་མུ་མཐུད་དུ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དེད་དེ་རྨ་ཆུར་ཐུག་ཚེ་རྨ་འགྲམ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་བརྒྱུད་དེ་རྨ་སྟོད་ལ་གཏུག་པ། རྨ་སྟོད་ནས་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་པོའི་ཤར་མཐའ་བརྒྱུད་དེ་ཚ་འདམ་གཤོང་ས་ཆེན་མོའི་བྱང་མཐའ་ལ་གཏུག་པ། བྱང་མཚམས་ད་ལྟའི་ཀན་སུའུ་དང་ལི་ཡུལ་གཉིས་འདྲེས་མཚམས་ཀྱི“ཏུན་ཧོང་”(འདུ་ཁང་)གི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ནང་ཁུལ་ཐམས་ཅད་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པར་སྣང་། ཁྱུང་པོའི་ཁོག་ཏུ་ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་གྱི་གདན་ས་དང་། ནང་གསེས་ཚོ་པ་སོ་དགུ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་རྒྱ་སྡེ་ཉེར་ལྔ་སོགས་ཕལ་ཆེར་བོན་སྡེ་ཡིན་པའི་གཏམ་དེ་ནི། ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་གི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཆབ་མདོ་དང་སྡེ་དགེ་སྟོད་སྨད། ཚ་བ་རོང་། སྨར་ཁམས། མཇོ་མདའ། མགར་ཐང་། དར་རྩེ་མདོ། ཡུལ་ཤུལ་སོགས་གཙོ་བོ་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་རྒྱུད་དུ་མཆིས་བའི་ཚོ་ཁག་དག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་སྣང་ངོ་། །\n1 རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ཞེས་པར་གསལ། [M] p.36 དེབ་འདི་ནི་ཁྲོ་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་ཡིག་ཚང་ནས་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ་དུ་འབོད་པས་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ཡིག་རྙིང་ཞིག་ཡིན། རྗེས་སུ་ལི་ཤི་སྤྲུལ་སྐུ་གཤེན་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་པེ་ཅིན་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་ནས་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར།\n2 རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ》 [M] p.3 དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ་ཞིག་ཡིན།\n3 Samten G•Karmay 《A Lexicon of Zhangzhung and Bonpo Terms》 [Z] p.217 “ཞང་། 1གདུང་དང་རུས་ཤིགaclan or lineage 2ཡུལ་ལམ་ལུང་བ། the valley oraplace, or residence ofaperson” འཇར་པན་གྱི་རྒྱལ་སྐྱོང་མི་རིགས་རིགས་པ་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་།\n4 སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ》 [M] p.26 ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 2005.1\n5 [ ཞང་ཞང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས། ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་གིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་དང་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱིས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའི་སྒོ་ཕུག་བར་གསུམ་ཅེས་པ་ཅིག་ད་སྔའི་བར་དུ་བཤད་སྲོལ་བྱུང་མེད་མོད། འདི་ནི་བདག་གིས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་སྐོར་ཞིག་ལ་བལྟས་རྗེས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་ཚོར་རམ་ལྟ་བ་གསར་བའི་ཆ་ཙམ་ཡིན་པས་དཔྱད་པར་འཚལ། ]\n6 ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》 [M] p.9 དུས་རབས 14 བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ།\n7 ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》 [M] p.10 རྩོམ་པ་བོས་དུས་རབས 14 བའི་ནང་དུ་མཛད་ཅིང་། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་ལག་བྲིས་བྱས་པའི་དབུ་ཅན་དཔར་མ།\n8 ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》 [M] p.41 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985.9\n9 ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》 [M] p.9 དུས་རབས 14 བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ།\n10 གྲགས་པ་རིན་ཆེན། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས》 [M] p.61 ཐོབ་གསར་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དབུ་ཅན་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n11དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། 《དེབ་དཀར》 [M] p7 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོའི་ཟླ3པའི་པེ་ཅིན་གྱི་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ།\n12ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》 [M] p.45 ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1894.4\n13 ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས། 《བོད་རིག་པ་སྤྱི་བཤད》 [M] p.193 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007.9\n14 ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》 [M] p.68 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003.6\n15 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》 ཡི་ཤོག་ངོས 68 ལྟར་ན། [ རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ནི། 1. ཡུལ་འཆིམས་ཡུལ་གྲུ་ཤུལ་ན། འཆིམས་རྗེ་ནི་གུ་ཡོད། བློན་པོ་སྣང་དང་དེང་། 2. ཞུང་ཞུང་ཡུལ་ན་ནི། རྒྱལ་པོ་ལིག་སྙ་ཤུར། རྨ་དང་ར་སངས་བློན། 3. མྱང་རོ་ཕྱོང་དཀར་ན། གཙང་རྗེ་ཐོང་དཀར། བློན་པོ་གནང་བན། 4. གནུབས་ཡུལ་གླིང་དགུ་ན། གནུབས་རྗེ་དམིགས་པ། བློན་པོ་རྨེའུ་དང་འབྲོ། 5. ཡུལ་མྱང་རོ་ཤམ་པོར་ན། ལོ་ངམ་རྗེ་འབྲེལ་བློན་པོ་ཤེ་པུང་གཉིས། 6. ཡུལ་གྱི་ལྗོན་སྔོན་ན། རྗེ་རྨང་པོ། བློན་པོ་ངམ་དང་འབྲོ། 7. ཡུལ་ངས་སོ་ཁྲ་སྣར་ཟིངས་རྗེ་ཁྲི་འཕྲང་གསུམ་བློན། མགར་དང་གཉན། 8. ཡུལ་འོལ་ཕུ་སྤང་མཁར་དུ། ཟིང་རྗེ་ཐོན་ཕྲེང་། བློན་རྔོག་དང་སྦས། 9. སྲིབ་ཡུལ་གྱི་རལ་གོང་དུ། བྲང་རྗེ་གུང་རྣམ། བློན་པོ་སྤྲད་དང་ཞུགས། 10. ཡུལ་རྐོང་ཡུལ་བྲེལ་སྣར་ན་ལྷ་རྗེ་རྐོང་རྗེའི་དཀར་པོ། བློན་པོ་མཁར་བ་དང་ཕ་དྲུག་གཉིས། 11. ཡུལ་ཉང་ཡུལ་རྣམ་གསུམ་ན་ཉང་བཙུན་གླང་རྒྱལ། བློན་པོ་ཕུག་དང་ངོ་རྗེ། 12. དྭགས་ཡུལ་གྲུ་བཞི་ན་རྒྱལ་དྭགས་རྗེ་མང་པོ། བློན་རླངས་དང་གམ་གཉིས། ]\n16 ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》 [M] p.85 རྩོམ་པ་བོས་དུས་རབས 14 བའི་ནང་དུ་མཛད་ཅིང་། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་ལག་བྲིས་བྱས་པའི་དབུ་ཅན་དཔར་མ།\n17 得荣•泽仁邓珠. 《藏族历史•吉祥宝瓶》 【M】 西藏民族出版社， 2001.8 [ བོད་དཔེ་དེབ་འདིའི་ཤོག་ངོས 22 པ་ལྟར་ན། བོད་དབུས་གཙང་རུ་བཞིན་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་ལྷ་ས་དང་ནག་ཆུ། ལྷོ་ཁ། ཉིང་ཁྲི། གཞིས་ཀ་རྩེ་བཅས་དང་། དེང་དུས་ཀྱི་འབྲུག་ཡུལ་དང་འབྲས་ལྗོངས། བལ་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་རེ་ཡང་ཁོངས་སུ་གཏོགས།]\n18 གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། 《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་》 [M] p.19 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006.12\n19 གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། 《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་》 [M] p.1 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006.12\n20 ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས》 [M] p.11 དུས་རབས 14 བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་མ།\n21 གྲགས་པ་རིན་ཆེན། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས》 [M] p.31 ཐོབ་གསར་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དབུ་ཅན་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n22 སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] p.35 ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་།\n24 རྒྱལ་གཤེན་མི་ལུས་བསམ་ལེགས། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་གྱི་དབུ་འཆད》 [M] p.308 ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n25 སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས》 [M] p.569 དབུ་ཅན་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ།\n26 དཔལ་ཚུལ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན》 [M]\np.34 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988.11\n27 [ སྐབས་འདི་དུས་བོན་གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཞེས་བྲིས་ན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དང་མཐུན་སྙམ། ]\n28 རྒྱལ་གཤེན་མི་ལུས་བསམ་ལེགས། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་གྱི་དབུ་འཆད》 [M] p.323 ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n29 གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》 [M] p.24 ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི 2003ལོའི《ཞང་ཞུང་རིག་གནས》དུས་དེབ་སྟེང་གསལ།\n30 ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས》 [M] p.98 རྩོམ་པ་བོས་དུས་རབས 14 བའི་ནང་དུ་མཛད་ཅིང་། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་ལག་བྲིས་བྱས་པའི་དབུ་ཅན་དཔར་མ།\n31 ལུང་འདི་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་མཛད་པའི《འབེལ་ལུང་》གི་ཤོག་ངོས 23 པར་གསལ།\n32 དཔལ་ཚུལ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན》 [M] p.34 བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1988.11\n33 《册府元龟》 【M】 卷九五八外臣部邑二， 页二一， 11277上。\n34 [ བོད་ལྟར་ན་ཞང་ཞུང་སྟོད་སྨད་གཉིས་ལས་ཞང་ཞུང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་མེད་མོད། འདིར་ཞང་ཞུང་ཆེ་བ་དང་ཞང་ཞུང་ཆུང་བ་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི་རྒྱའི་བཤད་ཚུལ་ཡིན་པར་འདུག ]\n35 才让太. 《古老的象雄文明》 【J】 《西藏研究》 1985年第二期， p.57\n36 སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] p.15 ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་།\n37 གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》 [M] p.32 ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི 2003ལོའི《ཞང་ཞུང་རིག་གནས》དུས་དེབ་སྟེང་གསལ།\n38 སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས》 [M] p.569 ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ།\n39 སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《འབེལ་ལུང་》 [M] p.29 ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 2005.1\n40 ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》 [M] p.38 སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1989.4\n41 སྣང་ཞིག་འདུལ་བ་རྒྱལ་མཚན། 《དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གི་དཀར་ཆགས》 [M] p.122 ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི2003ལོའི་《ཞང་ཞུང་རིག་གནས》དུས་དེབ་སྟེང་གསལ།\n42 [ ཡུལ་འདི་ལ་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ཟེར་དོན《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་》ཤོག་ངོས 48 ན་གསལ་ཏེ། “དེར་ལུང་པ་དེ་ལ་ཁྱུང་པོ་རྩེ་དྲུག་ཏུ་བཏག”ཅེས་འཁོད་ཡོད་པ་བཞིན་གཙོ་བོ་ཁྱུང་འཕག་ཁྲ་བོ་སྟོད་ནས་སྨད་ལ་བསྟན་པ་སྤེལ་དུ་ཡོང་དུས་ཆེས་ཐོག་མར་བབས་པའི་གནས་དེར་མིང་དེ་ལྟར་ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ཏུ་ཐོགས་པ་གསལ། གོང་གི་ཁྱུང་འཕག་ཁྲ་བོ་ཡུལ་དེ་བྱོན་པའི་དུས་ཚོད་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱའི་རྗེས་ཀྱི་མི་རབས་གསུམ་ཙམ་གྱི་འཕྲོ་ཡིན་པས་ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་བརྒྱད་པའམ་དགུ་བའི་ནང་ཡིན་ཤས་ཆེའོ། ]\n43 ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》 [M] p.53 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003.6\n44 顿珠拉加. 《西藏苯教简史》 【M】 西藏人民出版社， 2007.5 [ དེབ་འདི་ཤོག་ངོས 1 རུ་གསལ་པ་ལྟར་ན། ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ནི་དེ་དུས་ཀྱི་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་གར་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གངས་ཏི་སེའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ལམ་སུམ་བཅུ་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་ཅེས་འཁོད་འདུག ] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007.5\n45 ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》 [M] p.53 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003.6\n46 顿珠拉加. 《西藏苯教简史》 【M】 西藏人民出版社， 2007.5 [ དེབ་འདི་ཤོག་ངོས 1 རུ་གསལ་པ་ལྟར་ན། དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་ནི་དེ་དུས་ཀྱི་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་ཉི་མ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་དང་ར་གཡུ་མཚོ་འགྲམ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅེས་འཁོད་འདུག ] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007.5\n47 [ རི་རྒྱུད་དང་ཆུ་བོ། གྲོག་རོང་ཆེན་པོ་དང་ལུང་ཤུར། བྲག་རི་དང་ནགས་ཚལ་སོགས་ཀྱིས་ས་རྟགས་བྱེད་པ་དེ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་འབྱེད་སྟངས་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་རེད།]\n48 ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》 [M] p.55 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003.6\n49སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] p.18 ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ།\n50 སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] p.17 ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ།\n51 སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] p.18ལག་བྲིས་སྣ་རིང་མ།\n52 得荣•泽仁邓珠. 《藏族历史•吉祥宝瓶》 [M] p.22 西藏民族出版社， 2001.8\n53李文实. 《西陲古地与羌藏文化》 【M】 p.116 青海人民出版社， 2006.6.1 [ དེབ་འདི་རུ “ཏུན་ཧོང་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བདག་གིས་སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་བྱང་ཆ་ཆེ་བའི་མཁས་པ་མང་བོར་དྲིས། ཁོ་ཚོས་བདག་གིས་དྲན་སློང་དང་ཚོད་བགམ་བྱས་པ་ནང་བཞིན། མཇུག་མཐར་བློ་མཐུན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་གྱིས་འདི་ནི་བོད་ཀྱི“འདུ་ཁང་”དང་གཅིག་ལ། དོན་ཆོས་འདོན་སའི་དོན་རེད་ཟེར། བདག་གིས་འདོད་ཚུལ་ལའང་དེ་ཧ་ཅང་དོན་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད་སྙམ།]\n54 顿珠拉加. 《西藏苯教简史》 【M】 西藏人名出版社， 2007.5 [ དེབ་འདི་ཤོག་ངོས 1 རུ་གསལ་པ་ལྟར་ན། ཁྱུང་པོ་རི་རྩེ་དྲུག་ནི་དེང་གི་ནག་ཆུ་ཤར་བྱང་དུ་ཡོད་པར་འཁོད་འདུག ] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007.5\n55 སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ》 [M] p.16 ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་།\n56 ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ཞང་བོད་ཀྱི་བསྟན་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ》ཡི་ཤོག་ངོས 55 བར་གསལ་པ་ལྟར། [ ཆུ་བཞི་ནི། འབྲི་ཆུ། རྫ་ཆུ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ། རྨ་ཆུ་བཞི་དང་། འབྲི་ཆུ་དང་རྫ་ཆུའི་བར་གྱི་འབྲི་རྫ་ཟལ་མི་སྒང་དེ་ལ་སྡེ་དགེ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཆགས་ཡོད། ཆབ་མདོའི་རྫ་ཆུ་དང་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་བར་ཚ་བ་སྒང་དེ་ལ་རོང་སྟོད་སྨད་དང་བོན་གྱི་གནས་རི་རོང་བཙན་ཁ་དཀར་པོ་ཞེས་རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་ཞིང་གི་གནས་རི་ཡིན་པར་གསལ། འབྲི་ཆུའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་སྨད་དུ། དམར་རྫ་སྒང་ནི་རྫ་ཆུ་ཁ་སྟོད་སྨད་རྨ་སྟོད་ལྷོ་རྒྱུད་སོགས་ལ་ཡོད་པར་གསལ། རྔུལ་ཆུའི་བྱང་རྒྱུད་དང་རྨ་ཆུའི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་སྨར་ཁམས་སྒང་དེ་ལ་རྔ་སྨད་འབར་ཁམས་རྒྱལ་མོ་རོང་རྔ་སྟོད་མགོ་ལོག་བར་ཡོད་པར་གསལ། མི་ཉག་རབ་སྒང་ནི། མགར་ཐར་(ཐང)མན་ཆད་དང་དར་རྩེ་མདོ་ཡན་ཆད་ཡིན་པར་གསལ། སྤོ་འབོར་སྒང་ཞེས་པ་རྨ་ཆེན་སྤོམ་རའི་རི་རྒྱུད་ཡིན་པ་གྲགས་པ་ལྟར་ན། ཆབ་མདོའི་བྱང་ཤར་གྱི་སུམ་པ་གླང་དཀར་སྟོད་ནས་རྨ་ཆུའི་གཡས་གཡོན་མགོ་ལོག་དང་ཁྲོམ་གེ་སར་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་སོགས་ལ་བཤད་པར་མངོན།]\n དྲང་རྗེ་བཙུན་པ་རྐང་མིག་གི་གཏེར་མ། 《མདོ་གཟེར་མིག》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་མདོ་འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་གཟེར་མིག་ཟེར། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1991\n བླ་ཆེན་དྲན་པ། 《སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ་ཟེར། ཁོད་པོ་བློ་གྲོས་ཐོགས་མེད་དམ་གྱེར་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ 1310 ལོར་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་དཔར་མ།\n གྲགས་པ་རིན་ཆེན། 《བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་བོན་ཆོས་དར་ནུབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྒྲགས་པ་རིན་ཆེན་གླིང་གྲགས་ཞེས་བྱ་བ་རྨོངས་པའི་བློའི་གསལ་བྱེད་ཟེར། ཐོབ་གསར་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n གྲུབ་དབང་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེནརྒྱལ་མཚན། 《ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་འཛམ་གླིང་གངས་རྒྱལ་ཏི་སེའི་དཀར་ཆགས་ཚངས་དབྱངས་ཡིད་འཕྲོག་ཟེར། ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པས་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི 2003 ལོའི《ཞང་ཞུང་རིག་གནས》ཞེས་པའི་དུས་དེབ་སྟེང་དུ་གསལ།\n ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་དཔྱོད་ལྡན་དགའ་བའི་ཆར་ཟེར། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1985.9\n རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་ཁྱུང་ཕོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བའི་དབུ་ཕྱོགས་ཟེར། ཁྲོ་ཆེན་རྒྱལ་བོའི་ཡིག་ཚང་ནས་ཚེ་དབང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཤིང་རྗེས་སུ་ལི་ཤུ་སྤྲུལ་སྐུ་གཤེན་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར་ལ་བཀོད་པའི་འགོ་བཙེམ་མ། དཔར་སའི་ལས་ཁུངས་དང་དུས་སོགས་མི་གསལ།\n སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《འབེལ་ལུང་།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་བོ་ཟེར། ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། 2005.1\n སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། 《འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོ།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉེར་མཁོའི་སྣང་བ་ཟེར། ཤིང་དཔར་དབུ་ཅན་སྣ་རིང་མ།\n དཔལ་ཚུལ། 《སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན།》【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་ལེགས་བཤད་སྐལ་པ་བཟང་པོའི་མགྲིན་རྒྱན་རབ་གསལ་ཆུ་ཤེལ་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་ཟེར། བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1988.11\n བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག 《བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཉུང་བསྡུས།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཉུང་བསྡུས་ཟེར། སྤྱི་ལོ 1974 ལོར་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་ཐོབ་རྒྱལ་གསར་པ་ནས་དཔར་དུ་བཏབ་པའི་དབུ་ཅན་སྣ་རིང་མ།\n ཀུན་བཟང་བློ་གྲོས། 《ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་ཞང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྟན་འབྱུང་ལྷ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ མ་བཅོས་གསེར་གྱི་ཡང་ཞུན་ཟེར། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2003.6\n ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་གྲོས་སུ་འདེབས་པ་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་ཟེར། ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1894.4\n རྒྱལ་གཤེན་མི་ལུས་བསམ་ལེགས། 《མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་བའི་དབུ་འཆད།》 【M】 དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《གླིང་གཞི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས།》 【M】 དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བའི་ནང་གི་དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་དཔར་མ།\n ཁྱུང་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། 《རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས།》 【M】 དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བའི་ནང་མཛད། རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་ལག་བྲིས་མཛད་པའི་དབུ་ཅན་དཔར་མ་སྣ་རིང་མ།\n རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《ཁྱུང་རབས་གཡུ་མགོ་མ།》 【M】 དབུ་མེད་ཤིང་དཔར་སྣ་རིང་མ།\n རྩོམ་པ་བོ་མི་གསལ། 《གངས་རི་མཚོ་གསུམ་གྱི་གནས་ཡིག་དཀར་ཆག་ཡིད་ཆེས་གསལ་སྒྲོན།》 【M】 དབུ་མེད་ལག་བྲིས་སྣ་རིང་དཔར་མ།\n སྣང་ཞིག་འདུལ་བ་རྒྱལ་མཚན། 《དང་ར་ཁྱུང་རྫོང་གི་དཀར་ཆག་གསལ་བའི་མེ་ལོང་།》 【M】 ཞང་ཞུང་རིག་གནས་དར་རྒྱས་ཚོགས་པའི་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི2003ལོའི་《ཞང་ཞུང་རིག་གནས》དུས་དེབ་སྟེང་གསལ།\n ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། 《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད།》 【M】 ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1996 9\n གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། 《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང་གངས་ལྗོངས་མཛེས་རྒྱན་ཟེར། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2006.12\n ཏའི་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན། 《རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་རྒྱས་པ་ཟེ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1986\n དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་དགའ།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ནམ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱུང་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཟེར། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 2006.1\n དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། 《དེབ་ཐེར་དཀར་པོ།》 【M】 མིང་ཆ་ཚང་ལ་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེར་ཐེར་དཀར་པོ་ཟེར། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང༌། 1988\n ཚེ་རིང་ཐར། 《ཞང་ཞུང་གི་ཤེས་རིག》 【J】 བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག 1985ལོའི་དེབ་གཉིས་པ།\n ཀྲང་ཁོང་། 《ཞང་ཞུང་གླེང་བ།》 【J】 བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག 1982ལོའི་དེབ་གཉིས་པ།\n གཡུང་དྲུང་སྐྱབས། 《ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལྀག་མྱྀ་རྷྱའི(ལིག་མི་རྐྱ)སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།》 【J】 ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། 2008ལོའི་དེབ་གསུམ་པ།\n 苏晋仁、 肖链子校正. 《册府元龟》（吐蕃使料校正） 【M】 四川民族出版社， 1981\n 顿珠拉加. 《西藏苯教简史》 【M】 西藏人民出版社， 2007.5\n 得荣•泽仁邓珠. 《藏族历史•吉祥宝瓶》 【M】 西藏民族出版社， 2001.8\n 才让太. 《古老的象雄文明》 【J】 刊《西藏研究》 1985年第二期。\n 才让太. 《冈底斯神山崇拜及其周边的古代文化》 【J】 刊《中国藏学》 1996年第1期.\n 黄布凡. 《象雄历史地理考略》 【J】 刊《西北史地》 1996年第1期.\n 张琨著，王文华译. 《论象雄》 【J】 刊《西藏研究》 1982年第1期。\nPost Views: 54,531\nསྡེ་ཚན།: གནའ་ཤུལ།, ཞིབ་འཇུག, ཡུལ་སྡེ།, ལོ་རྒྱུས། ཚན་པ།: featured


Robert Michael White འཚོལ་བཤེར་མཐའ་འབྲས་ཤོག་ངོས།\nཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར170ཡོད། བཙལ་ཡུན་སྐར་ཆ 0.2 ཡིན།\nRobert Michael White_ཡོངས་འཛིན་པར་རིས།\nRobert Michael White_ཡོངས་འཛིན་བརྙན་རིས།\nWhite House has managed to recruit some former Bush administration officials to win VIP treatment, Robert said. 2015-05-10 05:14:00 #9181 Alexa IP: 188.143.232.* Getajob cheap\nlobbying operation of the presidents five years in office, the White House has managed to that the couple got the VIP treatment, Robert said.0Alexa 2015-05-10 05:14:00 Getajob cheap\n(Michael Caine) ལྟ་རི་བའི་འཁྲབ་ཞུགས་པ། 《དམར་གསོད་ཆེན་པོ།》ཡི་ནང་གི་Cliff Brumby 36.ཁི་རེ་སི་ཊོ་ཧྥིརཝོ་ཁིན། Christopher Walken ལྟ་རི་བའི་འཁྲབ་ཞུགས་པ། 《ཉེའུ་ཡོག་གི་རྒྱལ་བོ།》ཞེས་པའི་ནང་གི་Frank White 37.ཇོནམའོ་ཁི་ཝེ་ཆི།John Malkovich\nའཛམ་གླིང་གི་སྐྱེས་པ་འཁྲབ་སྟོན་པ་གྲགས་ཅན་ལྔ་བཅུ། ༼སྨད་ཆ།༽ | པྲ་དྲ།\nསྤྱི་ལོ1879ལོར་ཅན་ཆའོ་སློབ་ཆེན་དུ་ཕེབས་ནས་སྐུ་ཞབསMichael Fosterགྱི་མཛུབ་སྟོན་འོག་ལུས་ཁམས་རིག་པའི་སློབ་གཉེར་གནང་བ་མ་ཟད། སྤྱི་ལོ1880ལོར་ཅན་ཆའོ་སློབ་ཆེན་གྱི་ཀང་ཝེར་དང་ཁའེ་ཨེར་སི（Gonville ཚོགས་འདུའི་ཐོག་སྐུ་ཞབསMichael Fosterསོགས་ཀྱིས་དབང་རྩའི་ནུས་པའི་ཚོད་ལྟ་ཞིབ་འཇུག་ཐད་གྲོས་བསྡུར་གནང་བ་དང་།


Unit 4: Declension, Nominative & Connective Cases, Nominative Verbs | Nettle\nMantras onastone, at Tashiding Monastery in Sikkim.\nIn this unit, you will continue to learn about patterns in Classical Tibetan, with an introduction to the eight cases in Classical Tibetan, focusing especially on the nominative and connective cases. You'll also learn about nominative verbs and linking verbs. This unit follows the presentation of these topics found in Chapter 12 of Translating Buddhism from Tibetan. Study that chapter carefully. Then, watch the lecture presentation below, memorize the chapter's vocabulary using Quizlet, practice the unit's exercises below, and use the reading sample below to work on your pronounciation.\n4.3 Identifying Elements\n4.4 Sequencing Exercises\n4.5 Reading Sample\nརས་ཆུང་པས། བླ་མ་ལགས། ལས་དཀར་པོ་མཛད་གསུང་བ་དམ་པའི་ཆོས་ལས་འོས་མེད་པས། རྗེ་བཙུན་ཆོས་དང་མཇལ་བའི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་ཞུས་པས། རྗེ་བཙུན་གྱི་ཞལ་ནས། ང་མཐུ་དང་སེར་བའི་སྡིག་ལ་འགྱོད་ནས། ཆོས་དྲན་དྲགས་ཉིན་ཟས་མི་དྲན། མཚན་གཉིད་དུ་མི་འགྲོ་བའི་སྐྱོ་ཤས་དང་ངེས་འབྱུང་ཡོད་རུང་ཆོས་ལ་འགྲོ་ཟེར་ནི་མ་ནུས་པའི་དུས་སུ་བླ་མས་ཡང་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་བུ་སློབ་རྣམས་སྐྱོངས། ངས་ཁྱོད་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པ་ཅིག་བྱའོ། ཡང་ན་ཁྱོད་རང་ཆོས་གྱིས་ལ་ང་ཡང་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པ་ཅིག་གྱིས། ངས་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་སྦྱང་གིས་གསུང་བས། ངའི་འདོད་པ་གྲུབ་སྟེ་བདག་གིས་ཆོས་བྱེད་པར་ཞུ་ཞུས་པས། འོ་ན་ཁྱོད་ལོ་ཡང་གཞོན། སྙིང་རུས་ཡང་ཆེ་རབ་གཅིག་འདུག་པས། ཆོས་རྣམ་དག་རང་ཅིག་གྱིས་ཤིག་གསུང་།


མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༢༧༨་དབྱར་ཟླ་༡་ཚེས་༣་ལ་སྨར་ཁམས་འབུམ་མཚོའི་ཉེ་འདམ་ལ་འབྱོར་ལྡན་ཚང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཡབ་རྣལ་འབྱོར་དཔོན་དང་ཡུམ་བྱམས་བཟང་ལྷ་མོ་གཉིས་ལས་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་གསུམ་སོན་དུས་འགྲོ་མགོནརིན་ཆེན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན། ཡབ་ཀྱིས་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་མཚན་གསོལ་ནས་ཡིག་འབྲུ་སློབ། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་སོན་དུས་སྨར་ཚང་གི་གདན་ས་ཙོམ་མདོ་དགོན་པའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས།\nཤོ་དགོན་དུ་དབུ་རྩེ་བ་མཇལ་ཙམ་གྱིས་དད་པ་ཚད་མེད་སྐྱེས། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་སོན་དུས་དབུ་རྩེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་གླིང་པ་སོགས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་རིན་ཆེན་གླིང་པ་གསོལ། རྗེ་འདིའི་མཚན་ལ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། རིན་ཆེན་གླིང་པ། སྤྲུལ་སྐུ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་གླིང་པ་ཞུ་སྲོལ་ཡོད། མཁན་པོ་ལས་མདོ་གཞུང་ཐམས་ཅད་གསན་བསམ་མཛད། རྗེ་དབུ་རྩེ་བ་ལས་སྨར་ཚང་ཕྱག་ཆེན་སོགས་གསང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་མཛད། ཤེས་རབ་དཔལ་བཟང་དང་དབུ་རྩེ་བ། ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས། སྨར་ཚང་ཕྱག་ཆེན་སྒོམ་སྒྲུབ་མཛད་པས་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་ཐུགས་ལ་འཁྲུངས། ཡི་དམ་ལྷས་ཞལ་གཟིགས། རྗེ་དབུ་རྩེ་བས་བཀའ་ལུང་ལྟར་ཤོ་དགོན་གྱི་རྒྱལ་ཚབ་མངའ་གསོལ། རྗེ་དབུ་རྩེ་བ་འདས་མཆོད་གསེར་གདུང་མཆོད་རྟེན། ཐུབ་དབང་གསེར་སྐུ། གསེར་གྱི་རྣམ་སྣང་གྲུ་གང་། གསེར་ཐང་སྟོང་ཕྲག་བཅས་བཞེངས། དགེ་འདུན་གཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་སྒོམ་ཁྲིད་མཛད་པས་ཕྱག་ཆེན་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་མང་དུས་ལྔ་བརྒྱ་དང་ཉུང་དུས་གསུམ་བརྒྱ་ཙམ་བྱུང་། ཙོམ་མདོ་གནས་གསར་གྱི་རྒྱལ་ཚབ་མངའ་གསོལ། ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང་ཏི་ཤྲི་ཀུན་དགའ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བཀའ་ཤོག་གནང་།ཐང་སྐྱ་དགོན། སྟག་ར་དགོན། ཁུག་ཆུང་དགོན། གོ་བོ་དགོན་བཅས་ལ་བཞུགས་དུས་རྟོགས་པ་ཕུལ་མཁན་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་བྱུང་། སྒོམ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་གཅེར་བུ་འཁྱགས་རོམ་སྟེང་བསྡད་པ། ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་སོགས་རྟོགས་རྒྱུག་ཕུལ།དགོན་རྣམས་ལ་དངུལ་རྡོ་ཚད་བྲེ་ཉེར་ལྔ་རེས་ལྷ་སྐུ་བཞེངས། ལོ་སྨད་ལ་རོམ་དགོན། ཀོལ་ཕྲོམ་དགོན། འདོར་བཟང་དགོན། དཔལ་འཛོམ་དགོན། ཚེ་དུ་མཛོ་དགོན། རྦ་མདོ་དགོན། བཅུ་འགོ་དགོན། དོལ་ཀར་དགོན། རོལ་ཐོ་དགོན། རྒྱལ་དགོན་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་སྦྱིན། དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་དྲུག་ཤིང་རྟ་ལོ་དགུན་ཟླ་བའི་ཚེ་༨་སྔ་དྲོར་བདེ་བར་གཤེགས། རྗེ་འདིས་དགོན་བདུན་ཕྱག་བཏབ། སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་སྤང་མཁན་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ཟེར། བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། དགྲ་འདུལ་འོད་ཟེར། དོན་གྲུབ་འོད་ཟེར། ཉི་མ་འོད་ཟེར། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་མཚན། རིན་ཆེན་དཔལ་བཟང་སོགས་བྱོན། གསུང་འབུམ་སྨར་ཚང་ཕྱག་ཆེན་ཉམས་ཁྲིད། རྟོགས་མགུར། སྙན་འགྲེལ། སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི་དཔེ་རྒྱན་སོགས་ཡོད། རྣམ་ཐར་འདིའི་བདག་དབང་སྨར་ཚང་བཀའ་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཡོངས་ལས་ཁུངས་ལ་ཡོད་པས་ཆོག་མཆན་མེད་པར་ཕབ་ཤུལ་མི་མཛད་པར་ཞུ། །\nཨོཾ་སྭ་སྟི། །བསྟན་པ་གངས་རིར་སྲི་ཞུའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས། །ཚོགས་གཉིས་རྨད་བྱུང་ཡོན་ཏན་པདྨོ་ལ། །འཕྲིན་ལས་འདབ་རྒྱས་ལམ་བཟང་འཛུམ་བཞད་ནས། །སྐལ་བཟང་བདེ་སྟོང་སྦྲང་རྩིར་རོལ་གྱུར་ཅིག །གཟུང་འཛིན་རྦ་རླབས་བྱིང་རྒོད་འཕྱུར་བ་ཀུན། །གཡོ་མེད་སེམས་མཆོག་ཆུ་བོ་གཅིག་བསྒྲིལ་ཏེ། །ཞི་ལྷག་རྒྱ་མཚོ་ངང་ཚུལ་བསྟེན་བྱེད་ནས། །སྐུ་བཞི་བརྙེས་མཛད་སྨར་ཚང་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །མཁས་མང་རྒྱ་མཚོ་རྟོགས་ལྡན་ངང་པའི་ཁྱུ། །སྒོམ་ལྔའི་སྒྲོ་རྒྱས་སྟོང་ཉིད་རླུང་ཤུགས་ཀྱི། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་མཁའ་ལ་ལྡིང་བྱེད་པའི། །སྨར་ཚང་བཤད་སྒྲུབ་འཛམ་གླིང་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག །ཤོ་ཙོམ་ཉི་ཟླ་མུན་སེལ་ཟུང་གཅིག་སྲོལ། །དུས་ཀྱི་དབང་གིས་ནུབ་ཏུ་གཤེགས་གྱུར་ཀྱང་། །སླར་གསོ་འདུན་སྡེ་སྐྱ་རེངས་མྱུར་ཤར་ནས། །མཁས་གྲུབ་ཉིན་བྱེད་རིང་ལུགས་གསལ་གྱུར་ཅིག །ཡེ་ཤེས་སྤྱན་ལྡན་སྨར་ཚང་ཆོས་སྲུང་ཀུན། །གཡེང་དུས་ལས་བཞེངས་བསྟན་དགྲ་ཚར་གཅོད་ནས། །བསྟན་འཛིན་སྦྱིན་བདག་མངའ་ཐང་མྱུར་རྒྱས་ཏེ། །བཀྲ་ཤིས་སྙན་གྲགས་སྲིད་གསུམ་ཁྱབ་པར་མཛོད། ཅེས་སྨར་ཚང་བསྟན་རྒྱས་སྨོན་ལམ་འདི་གངས་རི་ཀརྨ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩་ཕྱི་ཟླ་༦་ཚེས་༢༣་དབྱིན་ལེན་གྱི་རྦུ་རེ་ཐིན་དུ་བྲིས་སོ།\nཆོས་རྗེ་སྨར་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་༡༡༦༧་ལོར་དཔལ་བཀྲ་ཤིས་ཤོ་དགོན་ཕྱག་བཏབ་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༡་ལོའི་བར་མི་ལོ་༨༤༤་ཧྲིལ་པོ་འཁོར་བའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་འདི་ཉམས་གསོ་ཆེད་དུ་འབད་འབུངས་བྱེད་མུ་ཡིན། སྨར་ཚང་གི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པའི་མཁས་མཆོག་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་དང་རྟོགས་ལྡན་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་བགྲངས་ལས་འདས་པའི་ཁྲོད་ནས་འགྲོ་མགོན་རིན་ཆེན། རྒྱལ་བ་ཡངས་དགོན་པ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན། སྤྱན་སྔ་བ་བྱང་ཆུབ་གྲགས་པ། དབུ་རྩི་བ་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས། སྟོན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་གཞོན་ནུ། འགྲོ་མགོན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན། འགྲོ་མགོན་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན། དཀོན་མཆོག་རྡོ་རྗེ། བྱང་ཆུབ་སེང་གེ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྩོམ་ཆོས་ལ་ཉུལ་གཞིགས་བྱེད་མུ་ཡིན་པས་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་གོང་ཞུས་གསུང་རྩོམ་ཁག་ཕྱག་ཏུ་སོན་ཚེ་སྨར་ཚང་ལས་ཁུངས་ལ་འབྲེལ་གཏུགས་དང་རོགས་ཕན་གནང་ན་ལས་དོན་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་མཚམས་སུ་ཐུགས་རྗེ་ལེགས་འབུལ་གྱ་ནོམ་པ་ཕུལ་རྒྱུ་ཡིན་པས་འབྲེལ་བ་གནང་རོགས་ཞུས། ཕྱི་ཟླ་༥་ཚེས་༢༦་ལ།\nའདི་ཟླ་ཚེས་ལ་གནན་ན་དུས་ཐོག་གི་ཡིག་ཆ་ཡོད། September 2016 (1) August 2016 (10) June 2014 (1) January 2014 (1) October 2013 (2) August 2013 (3) July 2013 (1) September 2012 (1) August 2012 (4) July 2012 (1) June 2012 (1) May 2012 (2) April 2012 (4) March 2012 (1) January 2012 (1) December 2011 (4) November 2011 (3) October 2011 (14) September 2011 (4) July 2011 (1) May 2011 (7)\nདྲ་བ་འདིའི་བདག་དབང་སྨར་ཚང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ལ་ཡོད་པས་གནང་བ་མེད་པར་ཕབ་བཤུ་མི་མཛད་པར་ཞུས།. Watermark theme. Powered by Blogger.


བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ནས་ཇར་ཁན་ཌ་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་སོགས་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་བ། – བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།\nཇར་ཁན་ཌ་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་རཱ་གྷུ་བྷར་ དཱ་ས་ (Shri. Raghubar Das,Chief Minister of Jharkhand) མཆོག\n༄༅། །བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་མཁན་པོ་ཀཿ བྲག་དངོས་གྲུབ་བསོད་ནམས་མཆོག་དང་། སྤྱི་འཐུས་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དབྱངས་མཆོག སྤྱི་འཐུས་ཚེ་རིང་ལྷ་མོ་མཆོག་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་སྤྱི་འཐུས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༣ ནས་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཇར་ཁན་ཌ་མངའ་སྡེའི་ནང་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར། ཕྱི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་སོགས་ཆེས་མཐོའི་དཔོན་རིགས་ཁག་ཅིག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཡོད་འདུག\nམངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་ལྕམ་སྐུ་ཌོ་རའོ་པ་ཌི་ མུར་མུ་ (Smt. Droupadi Murmu,Governor of Jharkhand) མཆོག\nདེ་ཡང་སྤྱི་འཐུས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ནས་སྔ་དྲོ་ཐོག་མར་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་ལྕམ་སྐུ་ཌོ་རའོ་པ་ཌི་ མུར་མུ་ (Smt. Droupadi Murmu,Governor of Jharkhand) མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་གཞུང་མང་གཉིས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་དང་འབྲེལ། བོད་ཀྱི་ད་ལྟའི་གནས་བབ་ཐོག་དཀའ་སྡུག་ཇི་ཡོད་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ཁོར་ཡུག་གི་གནས་བབ། བོད་ནས་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་སུ་བབས་བཞིན་པའི་ཆུ་བོ་ཁག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཚུ་མཛོད་བརྒྱབ་པར་བརྟེན་ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་གྱི་ཁོར་ཡུག་སོགས་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་སྐོར། ས་གནས་རན་ཆིའི་བོད་མི་དགུན་ཚོང་བའི་གནས་སྟངས་ལ་ད་བར་མངའ་སྡེའི་གཞུང་ནས་གཟིགས་སྐྱོང་གང་ལེགས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་འབྱུང་འགྱུར་ཡང་དེ་ལྟར་མུ་མཐུད་གཟིགས་སྐྱོང་གང་ཡོང་གནང་རྒྱུའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་གནང་ཡོད། སྐབས་དེར་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་ལ་སེམས་འཚབ་ཡོད་གནས་དང་། འབྱུང་འགྱུར་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། ས་གནས་བོད་མིའི་དགུན་ཚོང་གི་པོ་ཏཱ་ལའི་ཚོང་རའི་ས་གནས་སུ་མ་འོངས་པར་ཕེབས་འཆར་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་དགོས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཞལ་བཞེས་དང་། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ལ་ཡར་སྙན་ཞུ་ཕུལ་འཆར་ཡོད་སྐོར་སོགས་གསུངས་གནང་བ་བཅས་ཕན་ཚུན་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཙམ་རིང་བོད་དོན་སྐོར་གོ་བསྡུར་གནང་ཡོད་འདུག\nཉིན་རྒྱབ་མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ཌི་ནེ་ཤི་ ཨོ་རའོན་ (Shri.Dinesh Oraon,Speaker of Jharkhand Legislative Assembly) མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་དང་། འབྲི་ཆུ་དང་འབྲོག་ལམ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་ཕན་ཚུན་གླེང་མོལ་དང་། དེ་བཞིན་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ངོ་སྤྲོད་ཆ་ཚང་བཅས་སྐར་མ་ ༤༠ ཙམ་རིང་ཕན་ཚུན་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་གོ་བསྡུར་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་སྐབས་དེར་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གིས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་སྐད་བཏང་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གླེང་མོལ་ཆ་ཚང་གྲོས་ཚོགས་གསར་འགྱུར་ཐོག་ཏུ་སྤེལ་དགོས་པའི་བཀའ་མངགས་གནང་འདུག་པ་དང་། དེ་རྗེས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ཞབས་མ་ཧིན་དར་ སིང་ པར་སཏ་ (Mahinder Singh Prasad) ལགས་ཀྱིས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་ཁང་ནང་གདན་ཞུས་ལྟར་གཟིགས་བསྐོར་དང་སྦྲགས། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་གྲངས་ ༨༢ ཡོད་པ་སོགས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ངོ་སྤྲོད་གནང་ཡོད་འདུག\nཕྱི་དྲོ་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་རཱ་གྷུ་བྷར་ དཱ་ས་ (Shri. Raghubar Das,Chief Minister of Jharkhand) མཆོག་དང་། དྲུང་ཆེ་ལྷན་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ། གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་མི་འབོར་དང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མི་འབོར་གྲངས་ཚད་བཅས་ལ་དོགས་འདྲི་གནང་བར་ལན་འདེབས་གསལ་བཤད་དང་སྦྲགས། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཆ་ཚང་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་ཚུལ་དང་། ང་ཚོས་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་ཉམས་པ་སླར་གསོའི་འབད་བརྩོན་ཞུ་བཞིན་ཡོད་སྐོར། དེ་བཞིན་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ནི་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་པ་ལས་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་སྐོར་སོགས་ཞུས་གནང་བ་མ་ཟད། ས་གནས་བོད་མིའི་དགུན་ཚོང་ཁག་ལ་རོགས་རམ་སྔར་ལྟར་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཡང་ཞུས་གནང་ཡོད་འདུག\nསྐབས་དེར་བློན་ཆེན་མཆོག་ནས་ས་གནས་འདིར་སྟོན་པའི་སྐུ་བརྙན་ཆེན་པོ་ཞིག་གསར་བཞེངས་གནང་མུས་ཡིན་སྐོར་དང་རྗེས་སོར་རབ་གནས་མཛད་སྒོའི་ཐོག་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གདན་ཞུ་གནང་དགོས་ཀྱི་རེ་སྐུལ་ཡང་ཞུས་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་རེས་གཟའ་ཉི་མར་ས་གནས་དེར་གཟིགས་བསྐོར་གནང་དགོས་ཚུལ། དེ་བཞིན་བློན་ཆེན་ཁོང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིང་སོགས་ལ་ཕེབས་མྱོང་བའི་སྐོར་བཅས་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ལྷག་རིང་ཕན་ཚུན་གོ་བསྡུར་གནང་ཡོད་འདུག\nཕྱོགས་མཚུངས་ས་གནས་ (Jharkhand Khadi Gramodyog Board India) ཞེས་པའི་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་སན་ཇེ་ སི་ཏི་ (Sanjay Seth, chairman) ལགས་དང་ལྷན་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྗེས། ཁོང་གིས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་བཟོ་གྲྭའི་ (khadi India) ནང་གདན་ཞུས་ལྟར་གཟིགས་བསྐོར་དང་ངོ་སྤྲོད་སོགས་གནང་ཡོད་འདུག\nགོང་གསལ་དཔོན་རིགས་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་ས་གནས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་སྐུ་ཞབས་སུ་དྷེ་ཤ་ ཀུ་མར་ ཅཱན་དྷར་ཝན་ཤི་ (Shri.Sudesh Kumar Chandravanshi, Regional Convenor, Core Group for Tibetan Cause) ལགས་དང་། ས་གནས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་སྐུ་ཞབས་ར་ཇན་ (Rajan) ལགས། དེ་བཞིན་བོད་མིའི་དགུན་ཚོང་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཞོན་བསྟན་འཛིན་ལྷུན་འགྲུབ་ལགས་བཅས་ལྷན་བཅར་ཞུས་གནང་ཡོད་པ་བཅས། །


Terdzo-GI-013 - Rinchen Terdzö\nRevision as of 07:30,7November 2018 by Jeremi (talk | contribs) (Text replacement - "totalvolumes[ ]?=[ ]?70[ ]? " to "totalvolumes=71 ")\nye shes mkha' 'gro bdud 'dul drag mo seng ge'i gdong can gyi bsnyen yig mchog thun dngos grub kyi gter bum\nVolume 33 (གི) / Pages 187-199 / Folios 1a1 to 7a6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 33 > Text #13 (Scroll to Bottom)\nchos rje gling pa. ye shes mkha' 'gro bdud 'dul drag mo seng ge'i gdong can gyi bsnyen yig mchog thun dngos grub kyi gter bum. In Rin chen gter mdzod chen mo pod so gsum pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 33) by 'jam mgon kong sprul, 187-199. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2018.\nces pa 'di yang bla ma dang ye shes kyi mkha' 'gror mi phyed pa'i dad dam can gsang ba blo gsal gyi gsung gis bskul ngor d+harma swA mIs sbyar ba'o\n༄༅། །ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་བདུད་འདུལ་དྲག་མོ་སེང་གེའི་གདོང་ཅན་གྱི་བསྙེན་ཡིག་མཆོག་ཐུན་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་གཏེར་བུམ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། བླ་མ་དང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་གུས་བཏུད་ནས། །དེ་ཉིད་བསྙེན་ཅིང་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ། །འདི་ན་བདག་གིས་གསལ་བར་བྱ། །དེ་ལ་འདིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་བདུད་འདུལ་དྲག་མོ་སེང་གེའི་གདོང་ཅན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་དང་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་ལུང་མན་ངག་གི་ངེས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་ཐོབ་ཅིང་། དམ་ཚིག་ལ་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་པོས་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བསྒྲུབ་ཕྱིར་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་ལ། དང་པོ་གང་དུ་བྱ་བའི་གནས་ནི། རྒྱུད་ལས། གཡའ་རི་གངས་དང་མཁའ་འགྲོའི་གནས༔ དུར་ཁྲོད་དབེན་པའི་གནས་སུ་བསྒྲུབ༔ ཅེས་གསུངས་པའི་གནས་གང་ཡང་རུང་བར། བརྩམ་པའི་དུས་ཀྱང་། རྒྱུད་ལས། ཚེས་གཅིག་ཚེས་བདུན་ཉེར་གཅིག་དང༔ བཅུ་དང་བཅུ་གསུམ་གཟའ་སྐར་དར༔ རྒྱལ་དང་ཕུར་བུ་བྱ་ཉི་ལ༔ དེ་ཡི་དུས་སུ་འཇུག་པར་བྱ༔ ཞེས་གསུངས་པའི་དུས་དང་སྦྱར་ལ་སྟེགས་བུའི་གཞིར། བ་བྱུང་གུར་གུམ་ག་བུར་ཙན་དན་དཀར་དམར་སོགས་དྲི་བཟང་ཨ་མྲིཏ་སིནྡྷུ་ར་མཚལ་ཆེན་སོགས་ཀྱིས་བྱུག་ཅིང་ཆག་ཆག་གདབ། དེའི་ཁར་རས་བྲིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མེ་རི་རྡོར་ར་པདྨའི་ཕྲེང་བའི་དབུས་སུ་ཆོས་འབྱུང་བསྣོལ་མ། དེའི་ལྟེ་བར་པད་འདབ་བཞི། དེའི་རྒྱབ་པད་འདབ་བརྒྱད། དེའི་ཕྱིར་ཐོད་སྐམ་རྟ་སོ་རིམ་གྱིས་ཟླུམ་སྐོར་དུ་བྱ། དབུས་སུ་མཉྫིའི་ཁར་ཟངས་བུམ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དར་དམར་གྱི་མགུལ་དཀྲིས་སོགས་བྱས་པའི་ནང་དུ་ཆུ་གཙང་ལ་བུམ་སྨན་ཉེར་ལྔ་དང་ཆོས་སྨན་བཏབ་པ། དེའི་ཁར་ཐོད་པ་དུམ་གཅིག་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ནང་དུ་མཚལ་གྱིས་ཆོས་འབྱུང་བསྣོལ་མ་ནང་པད་འདབ་བཞི། དབུས་སུ་བཾ། འདབ་མ་བཞི་ལ་ཧ་རི་ནི་ས་བྲི། ཐོད་པའི་ནང་དུ་རིན་ཆེན་འབྲུ་སྨན་ཤིང་ཐོག་ཟས་སྣ་བྱིན་རྟེན་གྱི་རིགས། བླ་མའི་དབུ་ལོ་ཕྱག་སེན་ན་བཟའ་སོགས་དང་བཅས་སྟེ་བཀང་། ཁ་དར་དམར་གྱིས་བཀབ། དེའི་སྟེང་དུ་རྒྱ་ཡི་མེ་ལོང་གཡའ་མེད་ལ་སིནྡྷུ་ར་པད་རཀ་གུར་གུམ་ཙན་དན་དཀར་དམར་མཚལ་རྒྱ་སྐྱེགས་སོགས་སྦྱར་བའི་ཁུ་བས་ཐོད་ནང་བཞིན་དུ་བྲི། དར་དཀར་དམར་ཟུར་བལྟེབས་བྱས་པས་ཆོས་འབྱུང་བསྣོལ་མའི་ཚུལ་དུ་བཀབ། མེ་ལོང་གི་ལྟེ་བའི་ཐད་ཙམ་དུ་གསེར་དངུལ་གྱི་གཟུངས་ཐག་རྡོ་རྗེ་དར་དམར་གྱི་སྐུད་པ་ལྔ་བཏགས་པ། དེའི་རྒྱབ་བམ་སྟེང་དུ་མཁའ་འགྲོའི་སྐུ་ཚོན་གང་བ་སྐྱེ་མཆེད་དོད་པ་རྒྱབ་ངོས་སུ་རྨ་བྱའི་མདོངས་བཙུགས་པ་བཅས་བཤམ། མཁའ་འགྲོའི་སྲོག་རྟེན་སྒྲུབ་ཕུར་ཆེན་མོ་ཡོད་ན་དེ་དག་གི་རྒྱབ་ངོས་ནས་ཞལ་མདུན་དུ་གཟིགས་པ་བྱས་ཏེ་བཙུགས། དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབུས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྟེན་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ། ཤར་དུ་མོ་རྒྱུད་དབང་སྡུད་རྡོ་རྗེའི་ཟིལ་པ། ནུབ་ཏུ་ཕོ་རྒྱུད་དབང་སྡུད་པདྨའི་མཚལ་ཆེན། ལྷོ་རུ་ཡིད་དཀྲུག་བྱེད་ཤ་བའི་ཚིལ་བུ། བྱང་དུ་གདོན་སྲུང་གུ་གུལ། ཤར་ལྷོར་ཚ་བ་སྐྱེད་བྱེད་ཚྭ་སྣ། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ཡིད་འཁྲུག་བྱེད་ཤིང་ཀུན། ནུབ་བྱང་དུ་མདངས་འཕྲོག་བྱེད་རྨ་བྱའི་མདོངས། བྱང་ཤར་དུ་ཆགས་སེམས་སྐྱེད་བྱེད་ཕུར་མ་རྣམས་བཀོད། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མདུན་ངོས་སུ་གལ་ཕྱེ་གཙང་མ་ལ་སིནྡྷུ་ར་ག་བུར་གུར་གུམ་སྤོས་སྨན་སྣ་ཚོགས་བཏབ་ཅིང་ཙནྡན་དམར་པོས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་མཁའ་འགྲོའི་རྟེན་གཏོར་ཐོད་པ་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་བཤམ། གཡས་གཡོན་དུ་རྒྱུན་གཏོར་དཀར་གཏོར་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དང་། དམར་གཏོར་ཕུར་རྩེ་གྱེན་བསླངས་ལྟ་བུ་ལོགས་གསུམ་ལ་མཐེབ་ཀྱུ་གྲུ་གསུམ་པ་རེ། གཏོར་གསོས་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་དཀར་གཏོར་འདི་ལ་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་སྦྱར་བའི་རིལ་བུས་ཁ་གསོ། དམར་གཏོར་ལ་ཤ་ཁྲག་སྦྱར་བའི་རིལ་བུ་ཟུར་གསུམ་གྱིས་གསོ་ཞིང་སྒྲུབ་པ་ཐོན་ནས་དཀར་གཏོར་དངོས་གྲུབ་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། དམར་གཏོར་འབུལ་གཏོར་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ་ཡིན། དེའི་གཡས་གཡོན་དུ་ཐོད་པའམ་ཐོད་གཟུགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་ཆང་ལ་ཆོས་སྨན་བཏབ་པའི་བདུད་རྩི་སྨན་དང་། ཆུ་གཙང་ལ་སིནྡྷུ་ར་བཏབ་པའི་རཀྟ། མཐར་མཚམས་འཛིན་གྱི་མེ་ཏོག་ནས་བརྩམ་སྟེ་ཆུ་གཉིས་སྔོན་འགྲོའི་ཉེར་སྤྱོད་ལྔ། དབང་པོ་རྣམ་ལྔའི་མེ་ཏོག་མཚོན་བྱེད། ཚིལ་ཞུན་བྱུགས་པའི་སྤོས། ཞུན་མར་རམ་མར་ནག་གི་མར་མེ། བདུད་རྩི་ལྔ་བཏབ་པའི་དྲི་ཆུ། ཤ་ཁྲག་རུས་པས་བྲན་པའི་བཤོས་བུ་ཟུར་གསུམ་སོགས་རང་བྱུང་གི་མཆོད་པའང་གང་འབྱོར། སྐབས་སུ་གང་བབས་སུ་གཏེར་སྲུང་དམ་ཅན་གྱི་གཏོར་མ། ཆད་མདོ་བརྟན་སྐྱོང་། ཚོགས་ཕུད། སྔོན་འགྲོ་གཏོར་མ་སོགས་བཤམ། སྒྲུབ་པ་པོ་རང་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཕྱོགས་པའི་གདན་ནང་ཚང་ཅན་འོག་ཏུ་འབྲུ་དཀར་གྱིས་གཡུང་དྲུང་བྲིས་པའི་ཁར་འདུག མདུན་དུ་རྡོར་དྲིལ་ཌཱ་མ་རུ་རྐང་གླིང་མེ་ཏོག་གི་སྣོད་སོགས་བཤམ་མོ། །དངོས་གཞི་ཇི་ལྟར་བསྙེན་ཅིང་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ། གཞུང་ལས། ཕྱི་ནང་གསང་བ་བླ་མེད་མཆོག་སྒྲུབ་སོགས་རྣམ་གཞག་མང་མོད། འདིར་གཅིག་དྲིལ་དུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཐུན་བཞིར་བྱས་པའི་དགོང་ཐུན་གྱི་ཆར་སླེབ་པ་དང་། རང་ཉིད་མཁའ་འགྲོའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སྔོན་འགྲོ་གཏོར་མ་བྱིན་གྱིས་བརླབ། འདིའི་འདོན་བྱ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱང་བསྡུས་པ་མྱུར་མགྱོགས་གློག་ཕྲེང་ཐོག་ནས་བྱ་སྟེ། ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ གྷ་གྷ་གྷ་ཏཱ་ཡ༔ ལོག་པར་བལྟ་བའི་བགེགས་ཚོགས་ཉོན༔ ཞེས་སོགས་ནས། བིདྱཱ་རཱ་ཛ་ཀྲོ་ཏ་ནི་ཧཱུྃ་ཕཊ༔ ཀྱི་མཐར་གུ་གུལ་གྱིས་བདུག །ཡུངས་ཐུན་གྱིས་བྲབ་ཌཱ་དྲིལ་ལ་སོགས་པའི་རོལ་མོའི་སྒྲ་དྲག་ཏུ་འཁྲོལ། སྔོན་གཏོར་ཕྱིར་དོར་ཞིང་སྒྲུབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བགེགས་རིགས་རྣམས་རྒྱ་མཚོའི་བར་བསྐྲད་པར་བསམ། སྒོ་དྲུང་དུ་ཐོ་དཀར་པོ་བརྩིག །ཕྱི་ནང་གི་འགྲུལ་ངག་སོགས་གཅད། དེ་ནས་ལས་བྱང་ནང་བཞིན་གྱི་མཚམས་གཅོད་མཆོད་པ་བྱིན་རླབས་བྱིན་དབབ་བཤགས་པ་རྣམས་བྱ་ཞིང་། དངོས་གཞི་བསྐྱེད་རིམ་གསལ་གདབ་པའི་སྐབས། ཧཱུྃ༔ ཡེ་ནས་ཆོས་རྣམས་སྤྲོས་བྲལ་ཉིད༔ ཅེས་སོགས་ནས། འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུར་གསལ་བར་བསྒོམ༔ ཞེས་པའི་བར་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ལྷའི་འཁོར་ལོ་དང་བཅས་པ་བདག་བསྐྱེད་གཙོ་ཆེ་བར་བསྒོམ་ཞིང་དེའི་ཡན་ལག་དཔེར་ན་ཉི་མ་དང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་མེ་རི་འདབས་འབྱར་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་བཞིན་མེ་ལོང་ལ་འཆར་བའི་བྱད་ལྟར་བདག་མདུན་གྱེར་ཚིག་གཅིག་ལ་རྣམ་བཅས་མ་འདྲེས་པ་སོ་སོར་སྒོམ་པ་ཡིན། འདི་ནི་གང་ཟག་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཅིང་། བློ་རབ་མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་གསང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ནི་བདག་མདུན་ཟུང་འཇུག་གཅིག་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ཁྱབ། དེ་ནས་སྤྱན་འདྲེན་བཞུགས་གསོལ་ཕྱག་འཚལ་མཆོད་པ་འབུལ་བ་བསྟོད་པའི་བར་ལས་བྱང་བཞིན་དུ་བྱ་ཞིང་། མཆོད་བསྟོད་ཀྱི་སྐབས་ལྷ་ལ་ལྷས་མཆོད་པའི་ཚུལ་ལམ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་སྤྲོས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་བྱ་བ་སྟེ་གང་བདེ་བྱེད། དེ་ནས། ཧཱུྃ༔ ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་འཁོར་དང་བཀའ་ཉན་བཅས༔ ཞེས་སོགས་ནས། ས་མ་ཡ་ཤུདྡྷེ་ཨ༔ ཞེས་པའི་བཤགས་གསོལ་གྱི་མཇུག་ཏུ། བཟླས་པ་བྱ་བ་ནི། རང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོར་གསལ་བའི་སྤྱི་བོར་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་དང་རྣམ་དབྱེར་མེད་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་རྣམ་པ་ཅན་པང་དུ་ཡུམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མཚོ་རྒྱལ་དམར་མོ་གྲི་ཐོད་འཛིན་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བ། དེ་ལ་རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་བར་བསྒོམ། རང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོར་གསལ་བའི་ཐུགས་ཀར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཕང་ལོ་ཙམ་པའི་ཁར་ཐུགས་སྲོག་བཾ་ཡིག་དམར་གསལ་ཚོན་གང་བ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་བཟླ་བྱའི་སྔགས་ཕྲེང་རྣམས་མར་མེའི་ཕྲེང་བ་ལྟར་གསལ་ལ་དྭངས་པ་གཡོན་སྐོར་དུ་དམར་ཆི་ལི་ལི་འཁོར་བ། དེ་ལྟ་བུ་འཁོར་གྱི་སེང་གདོང་རིགས་བཞི་དང་མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་ཡང་མོས་བསྐྱེད་ཙམ་བྱས་ནས། བདག་མདུན་གཙོ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་སྲོག་སྔགས་ཕྲེང་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། ཡེ་ཤེས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ། དེ་དག་གིས་ལྷ་ཀླུ་མི་སོགས་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་འདོད་ཡོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཆར་བབས་པར་བསམ་ལ་བཟླས་པ་བྱ། ཡང་བདག་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། སྤྱི་གཙུག་གི་བླ་མ་ཡབ་ཡུམ་ལ་ཕོག་སྦྱོར་མཚམས་ནས་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བཞིན་ངང་ན་ར་ར་བྱུང་ནས་ལུས་ཐམས་ཅད་གང་ལུས་སྒྲིབ་དག་བུམ་དབང་ཐོབ། ཡབ་ཡུམ་གྱི་མགྲིན་པ་ནས་འོད་ཟེར་དམར་པོ་བྱུང་ལྕེ་ལ་ཐིམ་ངག་སྒྲིབ་དག་གསང་དབང་ཐོབ། ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་མཐིང་ག་བྱུང་སྙིང་གར་ཐིམ་ཡིད་སྒྲིབ་དག་ཤེར་དབང་ཐོབ། ཡང་གསང་གནས་ནས་འོད་ཟེར་དཀར་དམར་མཐིང་གསུམ་འདྲེས་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བཞིན་བབས། བདག་ལུས་ལྷར་གསལ་བའི་ལུས་ནང་ཐམས་ཅད་གང་། བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ན་མཁའ་འགྲོ་ཏིལ་གང་ཕྱུར་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཀུན་ཀྱང་སྔགས་སྒྲ་དི་རི་རི་སྒྲོག་པར་བསྒོམས་ལ་བཟླས་པ་བྱ། དེས་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྡིག་སྒྲིབ་དག་ཅིང་ཚིག་དབང་ཐོབ་པར་མོས། ཐུན་མཇུག་ཏུ་བླ་མ་ཡབ་ཡུམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཞུ་ནས་བདག་ལྷར་གསལ་བ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དབང་དང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ། ཡང་སེང་གདོང་རིགས་བཞི་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་དུ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ཐམས་ཅད་སྐུ་མདོག་དམར་མོ་གཅེར་བུ་སྤྱན་གསུམ་ཕྱག་རྒྱ་ལྔས་བརྒྱན་པ། ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཐོད་ཁྲག་ཐོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྔགས་སྒྲ་དི་རི་རི་སྒྲོག་ཅིང་རང་ལ་བསྐོར་བ་བྱེད་ཅིང་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཅི་འདོད་སྟེར་བར་བསྒོམས་ལ་བཟླས་པ་བྱེད། བཟླས་དམིགས་འདི་རྣམས་དང་བསྟུན་ནས་བཟླ་ཞིང་། སྔགས་ནི་ལས་བྱང་སྒྲུབ་ཐབས་སོགས་ནས་ཤས་ཆེར་གསུངས་པའི། ཨོཾ་བཾ་སིཾ་ཧ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཧ་རི་ནི་ས་ཧཱུྃ་ཛ༔ ཞེས་པ་གཙོ་བོར་བཟླ་ཞིང་། ཐུན་མཇུག་ལྟ་བུར་དྲིལ་སྒྲུབ་ནས་གསུངས་པའི་སྔགས་འདིའང་བརྒྱ་རྩ་སོགས་ཅི་འགྲུབ་བཟླ། ཨོཾ་བཾ་ཛྙཱ་ན་སིཾ་ཧ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཧ་རི་ནི་ས་གུ་ཧྱ་ཙིཏྟ་སིདྡྷི་སིདྡྷི་ཧཱུྃ༔ སིང་ང་སིང་ང་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ༔ ལྷང་ང་ལྷང་ང་པ་ཏྲ་པ་ཏྲ་སྭཱ་ཧཱ༔ དེ་ཡང་སྔགས་གོང་མའི་བསྙེན་ཚད་སྤྱི་ཙམ་དུ་འབུམ་ཚོ་བཞི། ཕྱི་མ་ཁྲི་ཚོ་གཅིག་ཙམ་བཟླས་ན་འཚམ་པར་འགྱུར་ལ། གོང་བསྙེན་ཐེམས་པའམ་ཅི་རིགས་ཙམ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གཅིག་དྲིལ་དྲག་སྔགས་ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་པའི་བཟླས་དམིགས་ནི། ཐུགས་སྲོག་བཾ་ཡིག་དེ་ཉིད་ཧཱུྃ་དམར་ནག་ཏུ་གྱུར། དེའི་ཐ་མར་ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་པའི་དྲག་སྔགས་ཁ་དོག་དམར་ནག་ལྕགས་སྲེག་གི་མདོག་ལྟ་བུ་གཡོན་སྐོར་དུ་དམར་ཀྱི་ལི་ལི་འཁོར་བ། དེ་ལས་འོད་ཟེར་མེའི་ཚྭ་ཚྭ་སྤྲོས་ཏེ་རྣམ་རྟོག་གི་རང་གཟུགས་གདོན་བགེགས་འབྱུང་པོ་བྱད་ཕུར་རྦོད་གཏོང་ཐམས་ཅད་གཞོབ་རྒོད་ཐུལ་ཐུལ་བསྲེགས་པར་བསམ་ལ་བཟླས་པ་བྱ། བསྙེན་པའི་ཚད་ནི་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་བཞིའམ་མ་འགྲུབ་ན་འབུམ་ཕྲག་བཞི་ལ་བསྡུ། འདི་ལ་སྔགས་ཕྲེང་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་སོགས་ལས་བཞིའི་བསྒྱུར་ཁའང་གང་འདོད་བྱ་ཞིང་། སྲུང་སྔགས་ཟློག་སྔགས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཐོབ་དང་སྦྱར་བའི་ཤམ་བུ་བཏགས་པ་དང་དམིགས་པའི་ཁ་བསྒྱུར་ཡང་བྱ། དེ་ལྟར་བཟླས་པའི་རྣམ་གཞག་དེ་རྣམས་བློར་ངེས་པར་བྱ་ཞིང་། བཟླས་པ་ཟིན་པའི་ཐུན་མཇུག་ཏུ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ཡིག་བརྒྱ་སྦྲེལ་བ་ལན་གསུམ་བཟླ་ཞིང་སྔགས་ཙམ་གྱིས་མཆོད། དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ལྷ་མོ་ནི། །དྲག་མོ་སེང་གེའི་གདོང་པ་ཅན། །ཡེ་ཤེས་མེ་ཡི་འོད་ཟེར་འབར། །སེང་གེའི་གདོང་ཅན་ལྷ་མོར་བསྟོད། །ཅེས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྟོད། སྣོད་བཅུད་ལྷའི་འཁོར་ལོར་གསལ་བ་ཐུགས་སྲོག་བཾ་ཡིག་གི་བར་དུ་བསྡུས་ལ། བཾ་ཡིག་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་ངང་དུ་བཞག་པའི་རྫོགས་རིམ་དང་། སླར་ལྷ་སྐུ་སྐད་ཅིག་དྲན་རྫོགས་སུ་ལྡང་བའི་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་བྱ་ཞིང་། སྲོད་ཐུན་ལ་མཆོད་གཏོར་རྣམས་ཁ་གསོ། མཆོད་པ་བྱིན་རླབས་དང་བྱིན་དབབ་ནས་བཟླས་པའི་བར་དགོང་ཐུན་བཞིན་བྱ། བཟླས་པའི་མཇུག་གི་མཆོད་བསྟོད་གྲུབ་ནས་ཚོགས་ཕུད་ལ་བསང་ཆུ་འཐོར། ཧཱུྃ༔ རང་ཉིད་ལྷ་ཡི་ཐུགས་ཀ་ནས༔ ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཚོགས་བྱིན་བརླབ། སྤྱན་འདྲེན། ཚོགས་ཕུད་དང་པོ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འབུལ་བ། བར་པས་བཤགས་པ་བྱ་བ། ཐ་མ་བསྒྲལ་ཞིང་ཞལ་དུ་བསྟབ་པ་རྣམས་ལས་བྱང་བཞིན་དུ་བྱ་ཞིང་། འདི་ནས་གཟུང་སྒྲུབ་པ་མ་གྲོལ་བར་གྱི་ལྷག་མ་རྣམས་ཟུར་དུ་གསོག་པ་ལས་ལྷག་གཏོར་ཕྱིར་མི་གཏང་། བར་འདིར་ཆོས་སྐྱོང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་དམ་ཅན་གྱི་གཏོར་འབུལ་བསྟོད་པ་བྱ། དགོང་ཐུན་བཞིན་དུ་རྫོགས་རིམ་ལ་བསྡུས་ནས་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ལྷ་སྐུར་མི་ལྡང་བར་འོད་གསལ་གྱི་ངང་དུ་ཉལ། འདི་སྐབས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་དུས་མཚམས་གཅོད་སྲུང་བའི་གུར་ཁང་ནི་མི་བསྡུ་བར་གསལ་བཞིན་པར་འཇོག །ཐོ་རེངས་སྔགས་ཀྱི་སྒྲས་སད་པར་མོས་ལ་སྲུང་བའི་གུར་ཁང་སྔར་ཡོད་གསལ་འདེབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱ་ཞིང་མཚམས་གཅོད་དང་མཆོད་གཏོར་རྣམས་ཁ་གསོས་ཏེ། མཆོད་པ་བྱིན་རླབས་ནས་རྫོགས་རིམ་གྱི་འཇུག་ལྡང་དགོང་ཐུན་བཞིན་དུ་བྱ། སྔ་ཐུན་ལ་ཡང་མཆོད་ཁ་གསོས་བྱིན་རླབས་ནས་གཟུང་སྟེ་རྫོགས་རིམ་གྱི་འཇུག་ལྡང་གོང་བཞིན་བྱ། སྤྱིར་ཐུན་གྱི་ཚད་དང་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཐོ་རེངས་ནས་ནམ་ལངས་ཡན་ལ་ཐོར་ཐུན། ནམ་ལངས་ནས་གུང་ཚིགས་ཡན་ལ་སྔ་ཐུན། གུང་ཚིགས་གྲོལ་རྗེས་ནས་མུན་མཚམས་ཡན་ལ་དགོང་ཐུན། མུན་སྲོས་ནས་སྲོས་པོ་ཆེ་ཡན་ལ་སྲོད་ཐུན་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཁྲིགས་རིམ་གྱི་ཟླ་བ་ཞག་གྲངས་སོགས་དུས་དང་། གོང་དུ་བཤད་པའི་གྲངས་ཅི་རིགས། རྟགས་ཚད་ནས་བཤད་པ་བཞིན་གྱི་མཚན་མ་སོགས་གང་རུང་བློ་ཚོད་དང་སྦྱར་བ་གྲུབ་ནས་མཚམས་གྲོལ་རྒྱུའི་ཐོར་ཐུན་ལ་མཆོད་གཏོར་ཁ་གསོ་དང་ཚོགས་སོགས་རྒྱས་པར་བཤམས་ནས་བཟླས་པའི་བར་ཐུག་པར་བྱ་ཞིང་། བཟླས་པའི་རྗེས་སུ་ཚོགས་མཆོད་དང་སྤྲོ་ན་མཁའ་འགྲོའི་སྐོང་བའང་བྱ། ཚོགས་ལྷག་སྔ་གོང་ནས་བསགས་པ་རྣམས་སྐབས་འདིར་སྨན་རག་སྦྲན་ཏེ་ལྷག་མ་བསྔོ། དམ་ཅན་གྱི་གཏོར་འབུལ་བསྟོད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཆད་ཐོ། བརྟན་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱང་བྱ་ཞིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཏོར་མ་ཡང་གཙང་སར་གཤེགས། གཏོར་སྣོད་རྣམས་ཁ་སྦུབ་ཅིང་གཏོར་བྲོ་བྱ། དེ་ནས། ཧཱུྃ༔ མ་གཅིག་སེང་གདོང་དངོས་གྲུབ་ཀུན་གྱི་མཛོད༔ ཅེས་སོགས་ནས། སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧོ༔ ཞེས་པའི་མཇུག་ཏུ་མདུན་གྱི་བུམ་ཐོད་མེ་ལོང་སྐུ་དང་སྒྲུབ་གཏོར་སོགས་གནས་གསུམ་དུ་གཏུགས་ཤིང་བུམ་ཆུ་གཏོར་རྫས་སྨན་རག་སོགས་ཅུང་ཟད་རེ་མྱང་། བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་པ་རྣམས་སྒྲུབ་རྫས་ལ་བསྟིམ་ཞིང་སུ་པྲ་ཏིཥྛས་བརྟན་བཞུགས་བྱ། དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་སྲུང་བའི་རྭ་གུར་དང་བཅས་པ་ཐུགས་སྲོག་བཾ་ཡིག་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བསྡུ་ཞིང། དེ་ཉིད་ཀྱང་འོད་གསལ་སྤྲོས་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྒོ་གསུམ་མཚོན་པར་དཔེར་བགྱིད་ན། ཐོ་རེངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་པ་ལྟ་བུ་སྟོང་གསལ་རིག་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཀྱི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག །སླར་ལྷ་སྐུ་དྲན་རྫོགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ལྡང་ཞིང་རྡོ་རྗེའི་གོ་བགོས་པས་བསྲུང་བར་བསམ། ཨེ་མ་ཧོ༔ གསང་སྔགས་བླ་མེད་མཁའ་འགྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ༔ ཞེས་སོགས་ནས། སྒྲུབ་པ་པོ་ཡིས་ལས་བཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཤོག༔ ཅེས་བསྔོ་སྨོན་སྟབས་མཚུངས་སུ་བྱ་ཞིང་། དཀྱིལ་འཁོར་རྫས་ཡོ་བྱད་རྣམས་མི་མངོན་པར་བསྡུ། ཞག་བར་མི་དང་མི་འཕྲད་ཅིང་དེ་ནས་ཕྱི་ནང་གི་འགྲུལ་ངག་སོགས་རིམ་པས་འགྲོལ་བ་སྟེ་མཚམས་སྒྲུབ་སྤྱི་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚུལ་འདིའི་ཡིག་ཆུང་གསང་བའི་མན་ངག་དང་། །ཡང་གསང་བླ་མེད་གཅིག་དྲིལ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས། །མྱུར་མགྱོགས་གློག་ཕྲེང་ལས་བྱང་དགོངས་པ་གསུམ། །སྐལ་ལྡན་དོན་དུ་ལེགས་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཀོད། །འཐོར་བ་བསྡེབས་དང་སྙན་བརྒྱུད་ཡི་གེ་རུ། །བཀོད་ལ་ནོངས་པ་མཆིས་ན་བླ་མ་དང་། །ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོར་བཤགས་ཤིང་དགེ་བ་ཡིས། །འགྲོ་ཀུན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བརྙེས་ཤོག །ཅེས་པ་འདི་ཡང་བླ་མ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོར་མི་ཕྱེད་པའི་དད་དམ་ཅན་གསང་བ་བློ་གསལ་གྱི་གསུང་གིས་བསྐུལ་ངོར་དྷརྨ་སྭཱ་མཱིས་སྦྱར་བའོ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-GI-013&oldid=123993"\nThis page was last edited on 18 September 2021, at 17:57.


ཚེ་སྲོག་ལ་འཇབ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ལག་དམར་བཅུ། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2018-10-16 12:57:32 བདེ་ཆེན་བོད་ཡིག་ཚགས་པར། ཀློག་གྲངས།\n༡. གཟུགས་པོར་སྦྱོང་བརྡར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཉུང་དྲགས་པ། དུས་རྒྱུན་ནས་གཟུགས་པོར་སྦྱོང་བརྡར་མི་བྱེད་པའམ་སྦྱོང་བརྡར་བྱ་རྒྱུ་ཆེས་ཉུང་བས་ལུས་ཁམས་ཉོབ་པ་དང་། མིག་འགྲིབ་མགོ་ཡུ་འཁོར་བའི་སྣང་ཚུལ་ཐོན་སླ་ཞིང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་ཁམས་ཚོ་ཆེས་པ་དང་སྙིང་ཀླད་ཁྲག་རྩའི་ནད་རིགས་སོགས་ཤིན་ཏུ་ཕོག་སླ་བ་ཡིན།\n༢. ནད་ཕོག་ཀྱང་སྨན་པ་མི་བསྟེན་པ། ནད་གཞིའམ་ནད་སྐྱོན་ཆུང་རིགས་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་རང་དགར་སྨན་གང་བྱུང་བཟས་ནས་སྣང་ཆུང་བྱེད་པ། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་གཅིག་ནས་ནད་སྟོབས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་དང་། གཉིས་ནས་དུས་ཐོག་སྨན་བཅོས་བྱ་བའི་གོ་སྐབས་བཟང་ཤོས་དེ་ཤོར་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་ནད་གཞི་ཁ་ཤས་སྨན་གྱིས་བཀབ་ནས་ཕྱིའི་ནད་རྟགས་སོགས་ཞི་བའི་ཚུལ་སྟོན་ཡང་ནང་གི་ནད་གཞིའི་ངོ་བོ་སྟོབས་ཆེན་དུ་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན།\n༣. རྒྱུན་དུ་གཟུཊ་པོར་བརྟག་དཔྱད་མི་བྱེད་པ། གཟུགས་པོར་བརྟག་དཔྱད་མ་བྱས་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་པོའི་བདེ་ཐང་གནས་ཚུལ་དང་ཉེན་ཁའི་འབྱུང་རྒྱུ་དག་དུས་ཐོག་ཏུ་ཤེས་རྟོགས་མ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་དང་གསོ་བཅོས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ལེགས་ཤོས་དེ་ཤོར་འགྲོ་བ་ཡིན།\n༤ . ཞོགས་ཟས་མི་བཟའ་བ། ཞོགས་ཟས་མ་ཟོས་ཚེ། ཕོ་བ་དང་རྒྱུ་མ་སོགས་འཇུ་བྱེད་ ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་ནད་རིགས་འདྲ་མིན་གསོག་ཅིང་ལྡང་བར་བྱེད་པ་མ་ཟད་ལུས་པོ་ཡོངས་ལ་ཤིན་ཏུ་གནོད་སྐྱོན་ཆེ་བ་ཡིན།\n༥. སེམས་གུ་དོག་ཅིང་སྨྲ་བརྗོད་ལ་མི་སྤྲོ་བ། མི་གཞན་ལ་རང་གི་བསམ་ཚུལ་སྨྲ་བརྗོད་དང་བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་མི་བྱེད་པར་དུས་རྒྱུན་ནས་སེམས་གུ་དོག་ཅིང་སྐྱོ་སྡུག་ཡོད་ཚད་སེམས་ལ་ཉར་དྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་གཅིག་ནས་རང་གི་བསམ་བློའི་གནོན་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་དང་། གཉིས་ནས་རླུང་ནད་དང་སྙིང་ནད་སོགས་ནད་གཞི་མང་དག་ཅིག་གསོག་ལྡང་བྱེད་པ་ཡིན།\n༦.དྲོད་སྙོམ་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད་འདུག་ཡུན་རིང་དྲགས་པ། བརྟག་དཔྱད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། ལོ་ཟླ་ཞག་དུས་མང་པོར་དྲོད་སྙོམ་འཕྲུལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པའི་ཁང་པའི་ནང་སྡོད་མཁན་གྱི་མི་དག་ནི་གཅིག་ནས་རང་གི་ལུས་པོའི་འདུ་བ་རང་སྙོམས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཇེ་ཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། གཉིས་ནས་ལུས་པོའི་ནད་འགོག་ནུས་པ་མངོན་གསལ་གྱིས་ཉམས་འགྲོ་བ་ཡིན།\n༧. ལུས་མ་འགུལ་བར་གནས་གཅིག་ཏུ་འདུག་དྲཊ་པ། ཡུན་རིང་མི་འགུལ་བར་སྟན་སོགས་ལ་འདུག་དྲགས་ཚེ་མིའི་ལུས་པོའི་ཁྲག་གི་འཁོར་རྒྱུན་ལ་སྐྱོན་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཁྲག་རྩ་སོགས་ཀྱི་ནད་རིགས་འདྲ་མིན་སློང་བར་བྱེད་ཅིང་གལ་ཏེ་འདུག་སྟངས་གཅིག་ཁོ་ནར་ཡུན་རིང་བསྡད་པ་སོགས་བྱས་ཚེ་དེས་མཇིང་ཚིགས་དང་ རྐེད་ཚིགས་ཀྱི་ནད་རིགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན།\n༨ .གཉིད་ཆག་པ། མཚན་མོ་གཉིད་འདང་ངེས་ཁུག་རྒྱུ་མི་བྱུང་བ་ལ་གཉིད་ཆག་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། གཉིད་ཆག་ན་མིའི་ལུས་པོའི་རྩུབ་པའི་ཆ་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་ནད་རིགས་སྣ་ཚོགས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡིན།\n༩. གློག་ཀླད་རྩེད་དེ་སྡོད་ཡུན་ཅུང་རིང་དྲགས་པ། ཚད་བརྒལ་གྱིས་གློག་ཀླད་བེད་སྤྱོད་དང་དེ་ཉིད་སྤྱོད་པར་སྲེད་ཞེན་ཆེ་དྲགས་ན་དེའི་འཕྲོ་འོད་ཀྱིས་མིག་ནད་དང་། མཇིང་ཚིགས་ནད། རྐེད་ཚིགས་ནད་སོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཟད། རླུང་ནད་དང་སེམས་ནད་རིགས་ཀྱི་ལྡང་ཚད་ཀྱང་ཇེ་མཐོར་འགྲོ་བ་ཡིན།\n༡༠. བཟའ་བཏུང་ལ་ཆོས་ཉིད་མེད་པ། ཉིན་གཅིག་ལྟོ་ཐུན་གསུམ་གྱི་དུས་ཚོད་ལ་གཏན་འཁེལ་མེད་པ་དང་། ཟ་ཚོད་མི་རན་པ་སོགས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཕོ་རྒྱུ་སོགས་འཇུ་བྱེད་ཀྱི་ནད་དང་ལྷག་པར་སྙིང་ཀླད་ཁྲག་རྩའི་རིགས་ཀྱི་ནད་གཞི་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།\nམདོ་ལ་རི་བོའི་རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་དང་ཞིང་ས། མཚེའུ། རྩྭ་ས་བཅས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལས་སྐལ་གཅིག་པའི་ཚོགས་པ་ཡི་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་མདོ་ལ་རྫོང་ནས་བསྡུས།\nམདོ་ལ་རི་བོའི་རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་དང་ཞིང་ས། མཚེའུ། རྩྭ་ས་བཅས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལས་སྐལ་གཅིག་པའི་ཚོགས་པ་ཡི་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་མདོ་ལ་རྫོང་ནས་བསྡུས་ཤིང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝང་ཅན་ཅུན་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་ཡིག་བཏང་བ་དང་། ཞིང་ཆེན་དམ\nཉེ་ཆར། གསར་འགོད་པས་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གསར་འགྱུར་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གིས་བསྡུས་པའི་ཁྱབ་སྒྲོག་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། མདོ་ལ་རི་བོའི་རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་དང་མཚེའུ། ཞིང་ས། རྩྭ་ས་བཅས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ཐུན་མོང་ཚོགས་པའི་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་ཉེར་གསུམ་\nཉེ་ལམ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དམངས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཏང་ཙུའུ་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ། ཀྲུའུ་རིན་གཞོན་པ་མཱ་ཝེ་ཡིས་ཁྲིམས་འཛིན་ཞིབ་བཤེར་ཚན་ཆུང་གི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་དང་མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར། མཚོ་བྱང་ཁུལ། མཚོ་ནུབ་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་ཚོང་ར་དང་སློབ་གྲྭ ཁང་རྙིང་ཁུལ།\nདུས་རབས་གསར་པའི་ཡིབ་འགྱུར་དམག་འཐབ་གནམ་གྲུ20མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཕུར་བ་དང་། ཡུན20སྐྱེལ་འདྲེན་གནམ་གྲུ་ཆེ་གྲས་དང་གདུགས་མཆོང་དཔུང་སྡེས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་གནམ་གྲུ་ནས་མཆོང་བ་དང་། གནམ་གྲུ་ནས་དངོས་ཟོག་གཡུག་པ། རྒྱང་ཐག་རིང་འབྲིང་གི་འབར་གཏོར་གནམ་གྲུ་ཧུང6Kཀྱིས་གླིང་ཕྲན་གྱི་ཕྱོག