KUWII KU XUMEEYAY MARNA XAMDIYI MAAYAAN! Qore: Amina Abdillaahi | Laashin iyo Hal-abuur\nKUWII KU XUMEEYAY MARNA XAMDIYI MAAYAAN! Qore: Amina Abdillaahi\nKuwii ku xumeeyay marna xamdiyi maayaan!\nGoor sheegta waxa aan ku qiyaasayay, ilaa. 4:30 subaxnimo, weli qof iyo geed lama kala garan, dhulku waa kaymo awdan, waana hawd, xilligaasaan ka soo baxay gurigayagii, cidi imay ogayn, baxsi ayaan ahaa, duunyadu way xeraysnayd, dadkuna way hurdeen. Dharkaygii ugu cusba ayaan soo xidhay, waa toob gacmo dheere ah, iyo shalmad laban laaba oo liisho ah, cunaabina waan xidhnaa.\nAniga oo baqanaya ayaan soo guday, oo cagta boodhka soo daray, intii aan kaynta dhexmarayay, jabaqyo kala duwan ayaa ii baxaayay. Shimbiro cod qurux badan ku heesaya, iyo cida waraabahaba intaba waan maqlayaay, meel dhexe ayuu waagii iigu beryay, lugtaydii waan sii watay, waayo meeshaan gaadhiga ka raacayay caawa uun baan ku hoyanayay.\nGaajadu ha joogtee haraad ayuu afku ila qalalay, meelaha aan marayay ooli way taalay, balse umaan baydhin, oo waxaan diidayay in lay ogaado, Geel jirayaal geel la jooga ayaan arkay, waan ka il horeeyay, iskana qariyay, geed cufan ayaan hoosta ka galay, waayo waan ka baqanaayay inay waxyeelo ii gaystaan oo i kufsadaan.\nHalkii baan ku jiray illaa shan saacadood, geelashii markay i daba mareen ayaan baxay, safarkaygiina sii watay, barqodheer ayaan galay tuulo yar oo aanan cidna ka aqoon, gurigii ugu soo kooneeyay ayaan iska galay, aniga oo dayaysan. Islaan waayeela iyo gabadh yar oo u adeegaysay ayaa joogtay, Duqdii way i waraysatay, waxa ay isu’aashay xaggan ka imid iyo halkaan ku socdo, haybtaydu cidda ay tahay, intii ay i waydiisayba jawaab waafiya oo ay ku qanaacdan ka siiyay.\nIslaantii way igu dhegtay waayo ayeeyaday aabbahay dhashay ayay isku qolo noqdeen, ma tegaysid bay igu tidhi, talo igu cadaatay, ciil iyo murug baa i qabatay, habeen badhkii ayaan ka guureeyay, magaalada markaan in cabaara dhaafay ayaan is taagay xagaaf, ay baabuurtu soo mari jirtay, nasiib wanaagayga baabuurbaa soo laydhay, gacanta ayaan sii taagay, si aanu xawaare iigu dhaafin oo uu iigu joogsado, wuu is taagay oo bireega qabtay, waaba gaadhi askar beddeli ahi saaran tahay oo halkaan ku socday isaguna ku sii jeeday.\nShidhka ayaa layga soo dejiyay nin saarnaa sidii ayaan ku raacay, safar dheer oo aan nasiino lahayn ayaanu galay, askarta gaadhiga waxa u saarayd kalluun, roodhi, iyo biyo intaasanu quudanaynay intaanu jidka ku sii jiray, anigu waan faraxsanaa sidii aan xaramka ku socdo kale, waan u jeel qabay oo u hilloobay naftayduna way joogsan wayday jeer aan cagaha dhigo.\nWaashiton, Baarliin, Paariis, iyo Landon way iga qaalisanayd, halkan tegaya, waayo kuwaas man aqoonba, magacooda iyo meel lagu hadal hayo toona. Laakiin baradaan ku socdo, ilaa yaraantaydii magaceeda iyo milgaheedaa ayaa dhegahayga buuxiyay aniga oo aan muuqaalkeeda arag. waata keentay in aan ka soo tahriibo gurigayagii, iguna kaliiftay masaafo dheer in aan soo galo, naftaydana halis ugeliyo.\nIntii aan caqliyaystay, waxa miyiga noogu iman jiray dad qurux badan oo reer magaala oo aqoon leh, fadhigaa looga kicijiray, meel hebluu ka yimid ayaa la odhan jiray, habeenba reer baa neef u qali jiray oo casuumi jiray, qofkaasi markuu sii boqoolayo waxa lasiin jiray hadiyad, tulud geela loo qali jiray, Muqmad iyo subag baa jeegag looga sii buuxin jiray.\nAkhriste halka aan ku socday waxa ay ahayd, magaaladda Muqdisho, waxa aan ku deggay gabadh aanu isku hayb ahayn gurigeeda. iyadu ilbaxad inta magaalo ku le’e kaatay ayay ahayd, gaadhigeeda ayay nagu qaadi jirtay oo nagu dalxiis gayn jirtay, ayaamihii hore waan ku dawakhmay quruxda magaalada, sidaan marba meel u daawanayay.\nMaxaa jidad halaasiya iyo laamiyo wada hayweeya kala roggan. Binooyin lawada nashqadeeyay, Fillooyin iyo maxaa dabaqyo dhaadheer isku qoofalan, nimcada fadhida iyo qudaarta taala waad indho daraandaraysaa, dadku hawliyo hanti wadaag ayey ku shaqaynayaan, danyaraha iyo maalqabeenka lama kala garanayo, Qof waliba nolol wanaagsan ayuu ku noolyahay.\nAmaanka, kala dambaynta, is qaderinta, xushmada iyo wanaaga laysu hayay, wuxuu ahaa mid aanan iloobi doonin, markaan ilbaxay ee magaaladii kala bartay tiyaatarka ayaan shaqo ka helay, waxa aan ka mid noqday bahdii fanka, mar haddaan goobtii lagu dhigayay aan qaabaynayay, oo hagaajinayay kuna dhexjiray bahdayda uun bay ahaayeen.\nMushaharka laysiiyo badh reerkayagaan alaab ugu iibin jiray oo ku biili jiray, nimcadii anigoo qudhqudhinaya ayuu dagaalkii sookeeye dhacay. Xamar noqotay gelgelin, iyo goob dagaal oo dhufays lagu galo. waa laga kala qaxay, oo hortaa banaan loo socday oo la kala fiidhay sidii adhi bahal u soo dhacay goosan ba meel u yaacay.\nNimcadii iyo nabadii ayay naga kadab qabteen, dibada ayay noo tuureen, Hoygayagii iyo guryaayagii ayey naga saareen, Dugaagay noo eryeen. Annagoo Dal leh ayay dalan baabi na badeen, ubixii noo daara iyo dabkii noo shidnaa ayay biyo ku shubeen. Agoon iyo Rajay bay naga dhiggeen. himiladayadii ayay laaleen, dawersadayaal bay naga dhigeen, xaquuqdayadii ayey meel kaga dheeceen. Waa ta keentay maanta in aan qof soomaaliya, dunida laga qadderin.\nW/Q: Aminsa Abdillaahi


Mugdi wayn oo soo galay mustaqbalka Memphis Depay ee kooxa Man United kaddib markii laga saaray…. – Gool FM\nMugdi wayn oo soo galay mustaqbalka Memphis Depay ee kooxa Man United kaddib markii laga saaray….\nByare May 21, 2016\n(Manchester) 21 Maajo 2016. Waxaa shaki wayn soo galay mustaqbalka Depay ee kooxda Man United kaddib markii laga saaray shaxda kooxdiisa ee finalka FA Cup ay maanta ku wajihi doonaan Crystal Palace.\nXiddiga reer Holand ayaa loo sheegay inuusan xitaa ku jirin badelka kooxda Man United ee caawa fiidkii ku ciyaari doonta gigeda caanka ah ee Wembley.\nWaa markii ugu horreysay xilli ciyaareedkan oo Depay laga reebo shaxda Man United.\nIla wareedyo laga helayo Man United ayaa xaqiijinaya inuusan la safrin xiddigaha Red Devils markii ay tareen ugu safreen London. 22-jirka ayaa markii ugu dambeysay la arkayay isagoo kabihiisa u dhiibaya mid ka mid ah waariyayaasha isagoona baabuurkiisa ka soo kaxeystay xerada tababarka.\nSikastaba, Depay ma uusan filanayn in lagu soo dari doono shaxda hore ee Man United u mataleysa finalka FA Cup ee caawa laakiin aad ayuu u murugooday markii loo sheegay in lagu soo daro keydka iska dhaafee uu kuraasta sare ka daawan doono ciyaarta.\nWuxuu Man United ugu soo biiray dhanka PSV Eindhoven isagoo waliba ku soo guuleysatay gool dhalinta horyaalka Holland, laakiin wax kastaa way isbadeleen oo wuxuu iminka waqti xun ku qaadanayaa Old Trafford, 27-kulan ayaa lagu soo bilaabay kal ciyaareedkan, 18-kulana badel ayaa lagu keenay wuxuuna dhaliyay 7-gool oo uu labo ka mid ah ka dhaliyay horyaalka Premier League.\nGuardiola oo qorshaynaya in Alexis Sanchez uu geeyo Man City\nChelsea oo kor u qaaday qiimaha ay ku doonayso Radja Nainggolan


DENBIILEYAASHA DAGAALKA IYO DIBU-HESHIINTA SOMAALIDA – W/Q: Axmed Maxamed Diiriye (Toorno) | Somaliland Post\nHome Maqaallo DENBIILEYAASHA DAGAALKA IYO DIBU-HESHIINTA SOMAALIDA – W/Q: Axmed Maxamed Diiriye (Toorno)\nDENBIILEYAASHA DAGAALKA IYO DIBU-HESHIINTA SOMAALIDA – W/Q: Axmed Maxamed Diiriye (Toorno)\nMarxuum Maxamuud Maxamed Diirye (Kamas), oo isagoo naftu ka sii KHIIKH leedahay ay baadi doon ku heleen dadkii la socday ee rasaastii Ciidanka Faqashtu gees martay oo dhulka ayga ah ka soo baxay, ka dib markay ciidankii goobtii ka tageen, waxaa laga soo wariyay inuu yidhi: Gaadhi baroon ah ayay igu eryadeen, oo ay i jiidhsiiyeen, oo imuu dulmarine, wuu i tuuray, markaan is idhi kacna, waxay igu fooraryeen rasaastii qoriga baroonka ee gaadhiga ku rakibnaa. Dadkii soo qaaday dhaawaca marxuumka, oo isla maalintaa, casarkii gaabnaana , iyaddoo la sido Garabis iyo Sheekh Moodhle dhexdooda ku go’ayy, waxay sheegeen inay rasaastu kaga dhacday labada garab-dhexdood (Xaga dhabarka), oo ay ka baxday naaska bidix dushiisa, oo aad moodaysay bay yidhaadeen in booraan laga qoday. Madaxweyne Siilaanyo duudsiyi maayo marxuum Maxamuud Kamas, iyo intii la midka ahayd xaqooda.\nMaalintii Isniintii ee ay taariikhdu ahayd 2.7.2012, ayaa anigoo bun (Coffee) ka cabayan kafateeria ku taala Suuqa Yaya Center ee magaalada Nayroobi ee dalka Kiinaya, waxaa meeshii soo galay Ex- Sarreeye Guuto Maxamed Siciid Xirsi (Moorgan), oo waagii dambena loo bixiyay Dad-qalkii Hargeysa (Hargeysa Butcher). Jeneraalka markii aanu indhaha isku dhufanay, maadaama aanu isagu aqoon ii lahayn, Soomaalina uu ii gartay waxaan qiyaasay inuu u soo holaday inuu ila hadlo ama i salaamo; halka aniguna aan markiiba aan xusuustay 50,000 qof ee rayadka ahaa ee aay ciidamadii uu taliyaha ka ahaa xasuuqay sanadkii 1988, kaas oo uu awood u lahaa inuu joojiyo; ka dibna waxaa igu kulmay cadho, tiiraanyo, iyo tashi walbahaar wata oo if iyo aakhiroba khuseeya; oo mararka qaarkood i geyaysiinayay inaan kor u hadlo anigoo caytamaya.… ISMA OGA OGAAN IYO NINKII AABAHEED DILAYE,\nNinkii bunka ii keenay ayaa ila yaabay markaan ka kacay koobkii oo buuxa, ee aan sidii nin waalan lacagtii ugu dhiibay, xataa ma garan karo lacagtaan u dhiibay intay ahayd, iyo inaan baaqi ka qaatay. Waxaanse sii xusuustaa indhihii argagaxa lahaa ee uu mudalabkii igu soo eegayay, markuu I waydiiyay maxaa kugud hacat (What is wrong with you), ee aan juuq u odhan waayay.\nHadaba, waxaa is waydiin leh- wada-hadalada madaxda Soomaalida u socda, MA LAGA HADLAYAA DENBIILEYAASHA DAGAALKA in cadaalada la hor-keeno; mise sideenii bayn odhanaynaa – CAANO QUBTAY, DABADOODAA LA QABTAA- Wallee inaan kuwan la qabanayn ilaa ninkii Maxamuud Kamas gawracay cadaalada la horkeeno. Waxaaba igaga sii daran ciidamada Afrika ee Xamar jooga oo ragaas gegida dayuuradaha kaga hortaga. Waxaan Madaxweyne Axmed Maxamuud (Siilaanyo) iyo Madaxweyne Sheekh Shariif Sheekh Axmed ba u sheegayaa inaanay markaba ku deg-degin inay ka wada-hadlaan kala go’ iyo midnimo midnaba ba, balse ay hoose ka soo bilaabaan wada xaajoodka, oo ay ka mid tahay in cadaalada la horkeeno ciddii walaalkay iyo intii la midka ahayd isir nacayb iyo kibir ku dilay.\nDhinaca kalena, waxaan Ilaahay naxariistii jano uga baryayaa dhamaan dadkii aan waxba galabsan ee lagu xasuuqay dagaaladii umulo dooxa ahaa ee Soomaalida dhex maraya, oo uu ku jiro, walaalkaygii igu dhalasho xigay, marxuum Maxamuud Maxamed Diiriye (Kamas), oo isagoo 24 jir, doob ah, ay ciidamadii Qaybtii 26aad ee Xooga Dalka Soomaaliyeed ee uu taliayaha ka ahaa Jeneraal Maxamed Siciid Xirsi (Moorgan) ku dileen duleedka tuulada Garabis oo hilaada 20 kiilometer galbeed uga jirta magaalada Hargeysa; abaara 3:30 galabnimo, badhtamihii bishii Juun, 1988 (Alle ha ha naaxriisto).\nSida ay isku raaceen markhaatiyaal goob joog ahaa oo aan waqtiyo kala duwan, ku wraystay meelo kala duwan, dad rayad ah oo qaxooti ah oo uu Marxuum Maxamuud Kamas ka mid ahaa, iyo maraga aan waraystay ayaa Hargeysa uga cararay dirirtii 30.5.1988, ka dhex qaraxday ciidankii dawladii talada haysay iyo xoogagii ku-lidka ahaa ee SNM. Markii magaaalda laga qaxayay, hadba koox ehel isu ah ama isku xaafad ah ayaa sida mawjadaha badda magaalada afarteeda gees uga burqanayay. Qaxootigaa walaalkay ku jiray waxay ka qaxeen xaafada Jameeco Wayn oo ah gurigii ay Hargeysa ku dhalatay; waxay marba jiho afka saaraanba, todobaad ka dib ayaa iyagoo goor casar ah bariis cad ku karsanaya gunburta Garabis aya laba gaadhi oo qoryo ku rakiban yihiin, oo nooaca baroonka loo yaqaano ah oo xawli gaabinaya oo gaadmo ah ku socday iyo ciidamo barbar lugaynayay ay kayn shareeran kaga sida bahalka uga soo boodeen.\nHalkaasoo ay labadii gaadhi iyo ciidankii lugta ahaaba si arxan darro ah rasaas ugu af-rogeenn qaxootigii habqanka ahaa oo ay ku jireen umulo, abaydin, waayeel, bukaan socod, iyo wax-ma-gaysato ay ku idil yihiin noocyada gol-jilicda bulshada. Qof kasta oo goobtaa, iyo goobihii badnaa ee xasuuqa joogay, ama sidayda loo soo tabiyay wuxuu xusuusanayaa baydadkii ku jirey gabaygii Hadraawi tiriyay waayadii xoogagii jabhadii SSDF ay Puntland kula dagaalamayeen dawladii talada haysay, oo dhawr sanadood ka horreeyay maalintii walaalkay la dilay; halkaasoo ay ciidankii Xooga Dalka Soomaaliyeed ee walaalkay dilay, ay xasuuq ka wadeen goboladda maanta loo yaqaano Puntland. Waxaa gabayga laga dhadhansanayaa in gabayaagu ka quustay taladii uu taladii uu ujeedinayay madaxdii iyo ciidankii qaranka ooy dheg-jalaq u siin waayey, ka dibna ay dan iyo taagi gayaysiiyeen inuu waanadiisa kula quusto hubkii maatada lagu afuufayay.- wuxuu yidhi:\nHaybad iyo xishoodlaay (Rasaasta ayuu uga jeedaa gabayaagu)\nhablo maydhax diirtiyo\nUmmul fool hallawdoo\nHadal barad gurguurtoo\nhooyo naaska joogtiyo\nhorashada ku jeediyo\njidib iyo hangoolliyo\nhabartana ma geydaa?\nColka Barri haratiyay (Gobolka Barri e Boosaaso laga xukumo)\nHubka Mudug ku talax tegay\nHaku baa u ekayd\nHada ogaada Maxamed Siciidb Xirsi waxaaba laga yaabaa inuu markuu wada hadalada Soomaliland iyo Soomaaliya maqlay inuu is-yidhaa waataa la is-wada cafiyay, ee la midoobay; oo uu qal-qaalo u galo in qaybtii 26aad taliye looga dhigo.. ADDUUNYO.\nAxmed Maxamed Diiriye (Toorno),


Kooxda kubadda cagta Barcelona ayaa si rasmi ah ugu shaacisay saxeexeeda cusub ee Sergino Dest oo ay kala soo wareegtay Ajax, kaas oo ay kaga soo adkaatay Bayern Munich oo kula tartamaysay.\nMunich ayaa ku calaacashay in la khiyaameeyey, isla markaana ay ciyaar uskagnimo ah la dheeleen Ajax iyo Barca, hase yeeshee ciyaartoyga ayaa la rumaysan yahay inuu isagu doortay Camp Nou.\nLaba gool iyo lix caawimood oo uu sameeyey xili ciyaareedkii hore ayaa rikoodhka ugu jiray, waxaana hadda ay loollami doonaan Sergi Roberto oo ah laacibka haysto booska difaaca midig, hase yeeshee waxa uu Ronald Koeman u isticmaali karaa Roberto inuu geeyo khadka dhexe.\nFaa’iidooyinka cajiibka ah ee uu leeyahay laacibkan ee Ronald Koeman uu ku doortay saxeexiisa ayaa ah inuu si fiican uga ciyaari karayo labada baalood ee difaaca ee bidixda iyo midigta.\nDest ayay iska dhaleen Aabe Maraykan ah iyo hooyo Dutch ah, waxaana uu u ciyaaraa xulka qaranka Maraykanka oo uu kulankiisii ugu horreeyey u saftay sannadkii 2019kii.\nThe Amnesty International report condemns the repression of demonstrations


Warar hor leh oo ka soo baxaya dhaawaca Paul Pogba – Gool FM\nWarar hor leh oo ka soo baxaya dhaawaca Paul Pogba\nByare March 25, 2017\n(England) 25 Mar 2017. Warar hor leh ayaa ka soo baxaya dhaawaca xiddiga ugu qaalisan kubbada cagta adduunka ee Paul Pogba iyadoo la warinayo inuu ka soo hor mari karo waqtiga markii hore la mooday inuu dib ugu soo laabanayo garoomada.\nXiddiga reer France ayaa garoonka laga saaray isagoo dhutinaya kulankii Europe League ay Man United ka adkaatay kooxda Rostov iyadoo looga shaki qabay dhaawac muruqa ah.\nMacallinka mayilka adag ee Jose Mourinho ayaa dhaawaca Pogba ku eedeeyay daal daran sababo la xiriira jadwalka kulamada Man United uu ku sheegay mid aad u mashquul badan.\nYeelkeede, The Mirror ayaa sheeganeysa in Pogba uu durba hayo wadada soo kabsashada isla markaana lagu murmi karo soo laabashadiisa marka laga soo laabto kulamada caalamiga ah ee iminka lagu maqan yahay.\nWararka ayaa sheegaya in Red Devils aysan qabin wax rabitaan ah inay garoomada kula soo deg degto xiddigeeda reer France si aysan khatar ugu galin inay sii ballaariso waqtiga uu garoomada ka sii maqnaanayo.\nLaakiin Pogba ayaa dib loo heli karayaa kulanka ay Old Trafford ku marti galin doonaan Everton 4-ta bisha Abriil.\nHaddii ay waaxda caafimaadka Man United go’aansdaan inay dib u dhigaan soo laabashada Pogba intaa kaddib waxaa la heli doonaa kulanka ay u safrayaan Sunderland 9-ka Abriil.\nMorata oo doonaya Chelsea iyo Conte oo caqabad ku ah\nGabdhaha Heegan iyo Gaadiidka oo galabta ku ballansan garoonka Wiish


Weerar Lagu soo Qaaday Masjid ku yaal Gaalkacyo\nMasjidka Ramadaan ee magaalada Gaalkacyo oo baryahaan ay ka socotay Nadawo Cilmi ah ayaa habeenkii xalay waxaa ku soo duulay 19 nin oo ku hubaysan toorrayo, nimsnkaas oo ka tirsan dariiqada Heemo oo ku abtirsata Sh. C/laahi Baardheere oo burburkii ka dib laga soo musaafuriyay magaalada Baardheere ka dib markii uu ka dhex sameeyay dadweyanaha deegaankaas khaakhuul nabadgalyo.\nAqoon iswaydaarsi Cilmiyeed ka Furmay Gaalkacyo\n& 500 oo wiil oo seminaar looga furay Muqdisho Guji july 13\nRagga soo duulay waxay ku bilaabeen falkooda hadal iyo buuq, ka dib markii hawlwadeennada masjidka iyo dadweyne kale isku dayeen inay fariisiyaanna waxay kaga jawaabeen inay toorray ku dhuftaan ama ku eryadaan dadka iyagoo toorray ku dhaawacay laba nin kuwo kalana ku daqray budad, iyadoo qaybta farsamada iyo warbaahinta ee Nadwadu ku gulaysteen inay Vedio Camera ku duubaan dhammaan dhacdadaas, taas oo sahlaysa in la wada aqoonsado lana wada helo dhammaan ragga falkaas ka qayb qaatay. Muddo qiyaasta toddobo daqiiqo gudohood ah ayay ku guulaysteen hawlwadeennada masjidku inay dibada u wada saaraan raggii soo duulay ka dibna waxa bilowday muxaadarooyinkii iyo fataawihii oo u dhacay sidii loogu talagalay. Waxaa inataa dheer in labo ka mid ah dariiqada ay soo gaareen dhaawacyo fudud. Nimankaan oo ku socday qorshe ay wax ka ogaayeen qaar ka mid ah maamulka gobolka Mudug ayaa ujeeddadoodu ahayd:\n1- Inay ridaan rabshad loogu gabbado joojinta nadwada cilmiga ah.\n2- In ay u muujiyaan Nadwooyinka iyo hawlaha kale ee ducaaddu wadaan wax dhib soo kordhinaya.\n3- In rabshadaani noqoto mid hadda ka dib loo daliishado in colaadi ka dhalanayso tillaabo kasta oo ay qaadaan ducaaddu.\nXafladii furitaanka aqoon iswaydaarsigaas waxaa ka soo qayb galay culimada deegaannada P/land iyo maamulka gobolka Mudug oo ay ka joogeen guddoomiye ku xigeenka gobolka Maxmed Cumar Saalax iyo taliye ku xigeenka qaybta booliska Axmed Barre Shiil (Axmed dheere), Xafladdaas waxaa hadal ka soo jeediyay guddoomiye ku xigeenka gobolka oo ku soo dhaweeyay culimada gobolkooda, ugana mahad celiyay cilmiga iyo wacyigalinta ay siinayaan dadwaeynaha reer Gaalkacyo, Guji\nWaxaa xusid mudan in guddiga nabadgalyada gobolku soo saaray go’aan lagu oggolaanayo laguna taageerayo qabashada nadwadaan cilmiga ah, xafladdii furitaanka Nadwadana waxaa ka soo qaybgalay qaar ka mid ah maamulka oo iyagu furay, isla markaana muujiyay taageerada maamulka, uguna yeeray dadweynaha inay ka faa’iidaystaan Nadwadaan, waxaase yaab noqotay markii la ogaaday in qaar ka mid ah maamulku wax ka ogaayeen, kana dambeeyeen dhibaatada dhacday, raggaas oo ay ka mid yihiin taliyaha ciidanka daraawiishta iyo agaasimaha waaxda diinta oo labaduba ka tirsan dariiqadaas. Waxaa kale oo la tuhunsan yahay taliye ku xigeenka qaybta booliska oo isagu joojiyay inay yimaadaan ciidanka bilayska oo ilaalinayay nidaamka iyo hagista gaadiidka, ka dibna ciidankas la soo diray markii rabshadu dhacday ka dib isla marakaana uu rabshada bilaabay wiil uu adeer u yahay.\nGuddiga qabanqaabada Nadwada ayaa sheegay inay soo bandhigi doonaan qoraal ay kaga hadlayaan waxa dhacay, cidda ka dambaysay iyo dacwad ay u gudbin doonaan maxkamadda, sidoo kale waxay kulamo gaar gaar ah la yeesheen Isimada, waxgaradka magaalada Gaalkacyo iyo xubno ka mid ah maamulka gobolka iyo degmada. Waxaa kale oo guddigu saaka la kulmeen qaar ka mid ah ducaada iyo ardada masaajidda, waxayna ka codsadeen in aan wax tillaabo ah la qaadin oo ku aaddan dariiqadaas.\nIsbitaalka weyn ee Gaalkacyo ayaa saaka waxaa hortubnaa dadweyne farabadan oo aad uga caraysnaa waxa ay dariiqadaas iyo kuwa ku qaraabtaa sameeyeen, qaar ka mid ah ducaadda magaalada ayaa u soo jeediyay qabaa’ilka ay ka dhasheen ragga la dhaawacay in ay arrinta dajiyaan oo lagu xalliyo wada hadal. Guddiga qabanqaabaduna waxay ku baaqeen in degdeg loo soo qabqabto dambiilayasha, si aysan u dhicin in arrintu faraha ka baxdo iyadoo ay magaalada Gaalkacyo horay u qasnayd.\nGudiga qabanqaabada Nadwada ayaa doonaya in ay la kulmaan madaxwaynaha DGPL oo la filayo in uu booqasho ku yimaado magaalada Gaalkacyo, si a ugala hadlaan dhacdooyinkaan iyo sidii loo xakamayn lahaa xadgudubyada dariiqooyinka oo dhibweyn ku haya nabadgalyada gobolkaan.\nGabagabadii waxay noqotay dhacdadaani sheekada magaalada Gaalkacyo, iyadoo meel kasta dadku ay ku falanqaynayaan falka foosha xun ee ay ku kacday dariiqada HEEMO, waxaana dadweynuhu isweydinayaan waxa ku kallifay inay weeraraan masjid lagu aqriyayo diinta islaamka oo ay joogaan culimadii ugu waaweynayd P/land oo marti u ah reer Gaalkacyo.\nBAYAANKII CULIMADA SOOMAALIYEED EE KU AADANAA DASTUURKA


SOMALITALK - FAALLOOYIN\nFaallooyinka Caddadka 5aad Ee Wargeyska Dalka\nDadweynuhu Ma Sii Xamili Karaan Inay Qabqablayaal Af Duub U Sii Haystaan?\nAfrikaanku Way Inoo Hiiliyeen ee Inaguna, Aynu Dalkeena U Hiilino\nDareenka Dawladda iyo Dibindaabyada Danaystayaasha\nWargeyska Dalka oo ah todobaadle maalin kasta oo Sabti ah soo baxa, oo badiba gaadha gobolada iyo degmooyinka Dalka Soomaaliya ayaa caddadkiisii ugu dambeeyey oo ahaa tirsigii Shanaad, saddex faallo ka qoray siyaasadda guud ee dalka iyo arrimaha todobaadkii ugu dambeeyey ku soo kordhay siyaasadda dalka. Waana sidan:\nIyadoo ay dawladda Federaalka KMG ah ee Soomaaliya ku hawllan tahay sidii ay waajibaadyadeeda qaran u gudan lahayd oo ay tilaabooyin wax ku ool ah uga qaadi lahayd amni-darrada iyo nidaam-darrada dalkeena ka taagan ayeey kooxo fara ku tiris ah oo dulmi iyo qalalaase isu bahaystay oo nabadda iyo deganaanshaha ku xajiimoodaa u soo ban-bexeen sidii ay nabadda iyo horumarka ay dawladdu waddo u carqaladayn lahaayeen. Masuuliyiin horay loogu magacaabay inay madax ka noqdaan wasaarado muhiim ah oo loogu talo galay inay siyaasadda dawladda ku hawl galaan ayaa qas iyo dhibaato iyo inay dawladda curyaamiyaan u tafa-xaytey. Taasi waxay ku tusaysaa inay raggaasi doonayaan inay ummadda Soomaaliyeed dhibka daashaday ee ay 15ka sano ku soo jirtey aysan ka bixin oo ay af duub iyo lugooyo dadka iyo dalka u sii haystaan.\nShir ay dhowaan yeesheen ayeey ka soo saareen in Muqdisho laga sameeyo banaan bax lagu cambaaraynayo dawlado aynu saaxiibbo nahay oo dhibaatada dadkeena maanta haysata wax ka qabashadeeda u soo gurmaday.\nHaddii ay ciidamo nabad ilaalineed oo dalkeena soo gala diiddan yihiin, waxay taasi la macno tahay inay diiddan yihiin nabad iyo dawladnimo dhulkeena hooyo ee bur-buray ka hir gasha.\nWaayo? haddii ay Soomaaliyi tashan karto, oo wixii horay uga xumaaday wax ka qabashadeeda u midoobi lahayd oo ay iyagu waxii lagu bartay ka hanuuni lahaayeen, ciiddan shisheeye iyo aalado kale oo loo baahan lahaa ma jireen. Waxay qaran-dumisku doonayaan inay weli sii wadaan siyaasadaha fashilka ah ee ay dalka 15ka sano ku caburinayeen, oo ay fawdada iyo kala dambayn la’aanta geyigeena ka taagan, si iyaga u gaar ah uga faa’iidaystaan oo ay maatada iyo dadka jilicsan ee dawladnimada iyo amniga u baahan ku sii cariigsadaan, sidoo kalena ay danoohooda gaar ahaaneed ilaalinteeda jiritaanka dalkeena u baabi’iyaan.\nTaasi ma aha mid maanta u suuroobaysa. Waayo go’aamadoodii ka dib, wax garad Soomaaliyeed oo ka daalay qabqablaynta fawdada iyo hagardaamada xambaarsan ayaa Halkii ay ku shireen u daba maray oo si geesinimo iyo waddaninimo ku dheehan tahay u baahiyey inay raggaasi wadaan qalaalse iyo dumin dawladeed oo aan wakhtigan xaadirka ah Soomaaliya looga baahnayn.\nRagaasi ma aha niman doonaya inay doonistooda si nabad ah ku meel mariyaan, waxayse raadinayaan inay shacabka Soomaaliyeed ee amniga, kala dambaynta iyo dawladnimada harraadka kulul u qaba danahooda cirka ku laalaan, oo waxba, kama jiraan ka soo qaadaan. Dhawrka nin ee nabadda ka fallaagoobey ma aha wakiilo metela dad ka mid ah shacabka Soomaaliyeed, waxayse yihiin shaqsiyaad ku bahaloobey bur-burkii dalkeena ka dhacay oo haddii ay dawladdu awooddeeda fulineed dalka ka hir geliso waayaya wixii ay u barteen ee ay sharci darrada ku haysteen.\nDadweynaha Soomaaliyeed ma haystaan Airport ay wixii ka soo degaba cashuur aan sharci ahayn ka qaadaan!. Ma haystaan xaafado ay ku amar-ku-taagleeyaan oo wixii ay doonaanba ka fuliyaan. Shacabka la dulmay ee lagu xad gudbey ma laha maleeshiyo ka amar qaadata oo ciddii ay neceb yihiinba dhegta dhiigga u dari karta. Dadweynuhu waxyaabo dunida ka caggan oo mamnuuc ah kama baayac mushtaraan. Sifooyinkaas oo ay kuwa nabadda iyo dawladnimada diiddani leeyihiin, assii aysan dadka caadiga ahi lahayni waxay ummadda Soomaaliyeed ku dhaqaajiyeen inay fahmaan inaysan iyaga iyo danaystayaashaasi isku dan iyo isku ujeeddo ahayn.\nXaq bay wax garadka reer Muqdisho u lahaayeen markii ay shirkii qabqablayaasha ku tilamaameen mid aan dan qaran iyo dan Soomaaliyeed ku jirin, balse ay ku tilmaameen inuu ahaa mid nidaamka dawladnimo oo danta dadku ku jirto lagu halgaadayey.\nHaddii ay dadweynaha Muqdisho, ka gilgisheen inaysan danaystayaal aan waxba heshiis ku ahayni dantooda wadin, waxaynu dareemi karaa in la gaarey xilligii ay dadkeena iyo dalkeenu ka gudbi lahaayeen xaaladda adag ee ay muddada dheer ku soo jireen ee ay dawlad la’aantu dhalisay.\nShacabku waa inaysan ka daalin diidmada iyo ka hor imaanashaha ciddii danohooda lid ku ah ee u hanqal taagaysa inay af duub u sii haystaan.\nWaxaad mooddaa in la gaarey goortii ay dawladnimadii Soomaaliya iyo nabaddiiba dhulkeena ku soo noqon lahaayeen, oo dadku waxay u kala baxayaan nabad-diid iyo nabad-doon aan is arki karin, oo aan isku ujeeddo iyo isku hadaf midna ahayn.\nWax garadka Soomaaliyeed ee sida geesinimada leh ugaga hor yimid fallaagada nabad-diidka ah, waxay waa’ cusub u fureen danaha siyaasadeed ee ummadda Soomaaliyeed, waana in lagu taageeraa dhaqdhaqaaqa nabadeed iyo midka dawlad jacayl ee ay dareenkooda caafimaadka qaba ku muujiyeen. Waxaa la hubaa inay dadweynahu ku baraarugsan yihiin danta iyo ujeedada dhabta ah ee afarta qof ee marba qol ku shiraya ee danta ummadda inay qaribaan weli hunguri ka sii qaba.\nHunguri wedkii ma arko, wax walbaana, mudday leeyihiin. Soomaaliyi maanta waxay haysataa hogaamiyaal sare oo aan danta ummaddooda, cidna uga waabaynayn oo inay dawladnimo iyo nabad Soomaaliya ka hirgeliyaan ku dhaata, oo weli jidkii xaqa ahaa ku taagan. Sidoo kalena madaxda Soomaaliyeed ee maantu waa kuwo sirta iyo saaca nabad-diidka si quman u fahamsan, oo khiyaamada danaystayaasha ganafka ku dhufan kara. Shacbi weynaha Soomaaliyeed ha u fekeraan si heer qaran ah. Ha ka munaaqishoodeen afarta nin ee nabadda diiddani waxa ay Soomaali u soo wadaan. Feker xalaal ah oo qaranimo ku qotoma ha kaga hor tagaan, kuwa xasillooni iyo degenaasho dalkeena ka dhaca ku xajiimoonaya.\nSharciga dalka u yaalla iyo go’aamada ay Golayaasha dawladdu isla gaadheen iyadoo la qadarinayo oo lagu socdo ayeey madaxda sare ee dawladdu ku hawllan yihiin sidii nabad iyo deganaansho dalkeena loogu soo dabbaali lahaa. Dad baa wadiiqooyinka guusha iyo istiraatiijiyada dawladdu xal u helidda dalkeena u xariiqday, u fasiraya si khalad ah oo aysan cid ku fekeraysaa jirin. Dawladdu si ay u noqoto dawlad adag oo awood u leh inay sharciga iyo kala dambaynta uu dalku u baahan yahay gacan buuxda ku dhigto waxay daw u leedahay inay dejiso qorshayaal ay ku fuliso wakhti ku talo gal leh. Kaas oo haddii aysan awood u lahayn ay la kaashan karto beesha caalamaka iyo wadamada Soomaaliya saaxiibada la leh oo ay qaarkood haddaba dareenka wanaagsan shirkii Midowga Afrika inooga muujiyeen.\nDawladda Federaalka KMG ahi, iyadoo doonista ummadda Soomaaliyeed ka ambaqaadaysa, isla markaana baahida nabad gelyo xumo ee dalka iyo dadka ku gaamurtay ka shidaal qaadanaysa aysan marnaba ka daalin sidii ay adduunka iyo Soomaaliduba isaga kaashan lahaayeen xal u helidda Soomaaliya oo furdaaminteeda in badan lagu wareeray.\nMidowga Afrika oo ah urur ay waddamada Afrikaanka ahi isku bahaystaan oo uu fadhigoodii ugu dambeeyey ka dhacay magaalada Sirti ee wadanka Liibiya oo uu Raysal Wasaaraha Soomaaliya ka qayb qaadanayey ayeey faallo iyo dood ka dib waddamada Midowga Afrika isla qaateen in aan Soomaaliya xaaladda ay ku jirto lagu sii eegan karin.\nWaxay guddoomiyeen in marka hore xayiraadda uu Golaha Ammaanku Xagga Hubka Soomaaliya ka saaray laga qaado, si ay ciidamo Midowga Afrika ka tirsani badbaadinta iyo sharci ku soo dabbaalida Soomaaliya gacan uga siiyaan dawladda Federaalka KMg ah si ay shacabkeeda si ay shacabkeeda amni iyo kala dambayn ugu hor-seeddo.\nTaas Waxagaradka Soomaaliyeed waxay ku tilmaameen guul iyo lib Soomaaliya oo dhan u soo hoyatey. Waxaynuna garan karaa inay walaaleheena Afrikaanku inoo hiiliyeen oo inay dalkeena u soo gurmadaan isku waafaqeen. Maxaa haddaba, dadka Soomaaliyeed la gud-boon? Ummadda Soomaaliyeed meel ay joogtaba waa inay sharafkooda iyo karaamadooda u hiiliyaan oo noloshooda ka fekeraan, mustaqbalka dhallaanka soo korayana si wadajir ah uga wada shaqeeyaan. Xaqiiqdu waxay tahay inay shacbi weynaha Soomaaliyeed rabitaan dawladnimo iyo nabadgelyo waddankooda ka dhacda, oo ay dawladdoodu guulaysato dhiigooda iyo naftoodaba u hurayaan. Waxaase jira kuwo weli u sii hanqal taagaya inay dhibaatada dadka haysata ku hor taagnaadaan, si aysan dadku dhibaatada dawlad la’aaneed ee muddada haysatey uga bixin. Kuwani waa tiro aad u yar oo haddii shacabku ku gadoodo cagta la marin karo.\nDadweynuhu ha kaceen, Ha fekereen, qaran-diidyada ha iska qabteen, Iyaguba nolol uma ogolee, waa inay si qayaxan runta wejiga uga saaraan oo u sheegaan xaqiiqda lama dhaafaanka ah oo ah inaan dhibaatada laga baxayn Dawladda sida dhibka badan u dhalatay taageero hiil iyo hoo’ba leh lala garab gelin.\nUmmadda Soomaaliyeed waa inay garab is taagaan madaxweynaha iyo Raysal Wasaaraha shirkii labada sano iyo badhka socdey looga dhex doortay inay leeyihiin sifayaal ay wax kaga qaban karaan dhibaatada ummadda Soomaaliyeed ku ragaadey.\nAfrikaan iyo Carab midna ina ixtiraami maayo haddii aynaan dalkeena wax muuqda oo horumar nabadeed iyo dawladnimo ku qotoma ka hir gelin. Waa inuusan wakhtiga inaga dhumin danayste ku tumashada danta dadka ay ugu badiso. Fikirka qalloocan ee uu dadka iyo dalka ku ciqaabayo ee danihiisa ku hilan, waa inay shacabku ku diidaan. Waxaa hubaal ah, haddii aynu dawladdeena la halgano oo guntiga dhiisha iskaga dhigno sidii aynu magaceenii iyo sharafkeenii u soo ceshan lahayn, inaan wakhti yar guullo wax ku ool ah oo ay ubadkeenu u aayaan gaadhi karo. Danaystayaasha bur-burka dalkeena ku mamayna iska qaban karo, oo aynu adduunyada tusi karro Soomaali wada jirta oo geyi nabad iyo barwaaqo ah ku nool oo uu calankoodii shanta gees lahaa ka kor babanayo.\nW.Q. Hon. Ibrahim Mohamed Deeq\nWasiir Dawlaha Wasaaradda Warfaafinta\nAdduunyada marka ay dawladi waddan u dhalato caalamka kale wax kasta oo waddankaas ku saabsan, ay ku caawinayaan, uga baahdaan, ama xiriir kasta oo ay la yeelanayaan, waxay kala xiriiraan xukuumadda markaa jirta oo ka kooban madaxweynaha iyo golaha wasiirada. Waayo xukuumaddu waa awoodda keliya ee sida rasmiga ah dalkeeda iyo dadkeeda u metesha. Sida qodobka 39aad ee axdiga ku cad: Madaxweynuhu waa astaanta midnimada qaranka, waa Madaxa Dawladda. Waa Taliyaha guud ee Ciidamada Qalabka sida. Sidoo kale, sida qodobka 48aad ee Axdigu qeexayo Raisul wasaarahu wuxu sharciyan mas’uul ka yahay horumarinta, isu duwidda, kormeeridda, iyo maamulka guud ee Dawladda. Wuxu wasiirka koowad dejiyaa qorshaha arrin kasta, dhinac maamul, dhan nabad gelyo iyo dib u heshiisiin iyo waana hogaamiyaha xukuumadda oo aysan cid kale oo aan golihiisa wasiirada ahayni la’aantiis shaqadiisa fulin karin.\nAqalka Baarlamaanku waa abuuraha ama dhaliyaha hogaamiyaaysha qaranka, waayo, iyagoo ka war qaba awoodda uu madaxweynaha Jamhuuriyadda Axdiga KMG ahi siinayo ayeey ikhtiyaar u leeyihiin cidda ay u dooranayaan hogaamiyaha dalka ugu sareeya. Sidoo kale Waxay ansixiyaan oo inay ummadda u adeegaan cod ku ogolaadaan golaha wasiirada oo uu Ra’isal wasaaruhu ugu sareeyo. Isla markaana ah awoodda fulinta. Intaas oo aasaakii lagu shaqaynayey ah wax dhisa golaha Barlamaanka. Wixii intaas ka dambeeya shaqada golaha Baarlamanku waxay ku kooban tahay inay la xisaabtamaan Ra’isal Wasaaraha iyo golihiisa Wasiirada ee ay u ogaalaadeen inay ummadda Soomaaliyeed metelaan oo u shaqeeyaan.\nHaddii ay sharciga ku xad gudbaan iyo haddii ay shaqadooda ka soo bixi waayaanba marnaba, sharcigu uma ogola inay shaqada xukuumadda iyagu qabtaan oo abuuraan tafaraaruq iyo nidaam xumo aan dalku xambaari karin. Waxayse hawshooda qaran tahay inay xukuumadda digniino u jeediyaan, isla markaana haddii ay xal ka gaadhi waayaan kalsoonidii ay shalay siiyeen kala noqdaan. Taas oo ku iman karta mashruuc dalka iyo ummadda loogu danaynayo oo aysan awood balaadhsasho, iyo xad gudub wax lug ah ku lahayn. Isla markaana doonista inta badan ee Xubnaha Baarlamaanku isku raaceen.\nBaarlamaaku waa hooyadii dhashay dawladda Soomaaliyeed oo dhan, sidaa darteed kuma habboona inuu habsami u socodka hawlaha dawladda sallid ku noqdo oo uu mar kasta muran iyo dood aan macno ku fadhiyin xukuumadda ku furo. Waxaase looga fadhiyaa inuu u fekero hannaan ay qaranimo iyo waddaniyadi ku dheehan tahay oo dadka la metelayo loogu danaynayo.\nDawladda Federaalka KMG ah ee hadda awoodda siyaasadeed ee dalka loo igmaday, Soomaali oo dhani way ka dheregsan tahay dhibaatadii iyo dadaalkii aan loo kala hadhin ee lagu soo dhisay. Dadka Soomaaliyeedna beled iyo Baadiye hanaankii ay dawladda Federaalku ka dhalatay way ka soo wada qayb qaateen. Qolo kasta iyo jilib kasta waxaa madasha shirka u joogey Ergo ay iyagu soo xusheen oo danohooda u ilaalisa. Markii Golaha Shacabka la xulayey, Beel waliba ninkii ay door bidaysey ayeey u wakiilatay inuu Baarlamaanka Kursigii ay ku lahaayeen u fadhiisto. Sidaas oo ay beesha Caalamka iyo ururada nabadda iyo horumarka ka shaqeeyaaba goob joog ka ahaayeen ayeey dawladda Federaalka KMG ahi ku dhalatay. Marka, ma jirto cid maanta xaq laga hayo iyo cid xad gudub xagga awood qaybsiga ah tabanaysa.\nHaa, Shaqsiyaadka fara ku tiriska ah ee dawladda ka falaagoobey waxay hamigooda iyo dareenkooda, gaar ahaaneed iska weeydiinayaan dheeftii ay dhagarta dadka ku qabeen xilligii aanay Dalkeena Dawladda sharciga ahi ka jirin; oo maxay tahay?. Dawladdan inoo dhalatay waxay u arkaan mid ay hogaaminayaan madax daacad ka ah inay maanta Soomaali dhibka ku gaamurey ka saaraan oo dawladnimo iyo amni geyigeena ka hir geliyaan. Markaasay shaqsiyaadkii dhibaatada dadkeena haysata dheefsan jirey muraayadda gadaasheeda ka arkeen iyagoo awooddii ay ku shaqaysan jireen farohooda ka sii baxayso, oo ay awooddii dalku gacanta Dawladda ku sii ururayso. Shaki kuma jiro inay dadkeenu kahanayaan marxaladda maanta aynu ku jirro.\nMarka miyaa laga yeelli karaa inaynu bur-burka waddankeena, danaha ashqaastaas ku ilaalino. Waa maya. Runtu waxay tahay, iyadoo la yaqaan baa duruufta ina haysata darteed, masiirkii Soomaaliyeed inay ka arrimiyaan oo Wasiiro iyo Xildhibaano noqdaan loo ogolaaday; wayse u cuntami weydey oo inay qaranka Soomaaliyeed ee dib u dhashay Isbaaro u dhigtaan bay ka door bidayaan wixii ay ummadda Soomaliyeed u quurtay. Soomaalida uma muuqato wax intaas ka badan oo ay u quudhi karaan. Weliba intaas maslaxad iyo madax salaax bay dawladdu la garab taagan tahay. Nasiib xumase inay dib u dhiska iyo nabadaynta dalkooda ka qayb galaan lagu kari waa, oo waxay ku sifoobeen abeesadii Farta loo taagey e Fanaxa ku booddey!.\nWaxaa dhab ah inay ku hungoobayaan damaca iyo daandaansiga ay shacbiga Soomaaliyeed ku hagardaamaynayaan iyo dadaalka ay ku raadinayaan dib u dhaca iyo horumar la’aanta bulshada. Dadka Soomaaliyeed way yaqaaniin Fallaagada fara ku tiriska ah ee Dawladdan xididdaysatay ee awooddeeda dalka oo dhan ku fidisay ka daba qaylinayaa sumcad ahaan kuwa ay yihiin. ahaan iyaga Qudhoodu inaysan waxba heshiis ku ahayn oo carqalad iyo inay bulshada dhexdeeda qalaalseeeyaan isku deyayaan la og, lagse yeeli maayo.\nMidna, midka kale waxba uma ogola, Indho Ma leh, Wax lagu dayo, Dhego Ma Leh, Wax lagu Maqlo, Nabaddana dan kama laha. Waxay ku marmarsoonayaan Dawladdu Xamar ha soo degto iyo haddallo ujeedada ay ka leeyihiin illamaha yar-yar ee Muqdisho ku dhaqani waxa ka dambeeya fahmi karaan. Haa, Dawladdu iyadaa, kuwaas Muqdisho u dhaanta, oo waxay qorshaysatay inay tagto iyadoo amniga dadweynaha kafaala qaadi karta. Haddii ay Muqdisho magac iyo mansab la jecel yihiin, maxay sida ay hadda tahay ugu dhaami waayeen, illayn nabadgelyo la’aanta caasimadda Soomaaliya ka jirta iyagaa sabab u ahe!. Xamar qiimo gaar ahaaneed ayeey Soomaaliya u leedahay waayo waa muraayaddii Qaranka Soomaaliyeed, inay goob ammaan ah oo lagu shaqayn karo noqotaana, wuxuu qiima dheeraad ah ugu fadhiyaa dhamaan shacbi weynaha Soomaaliyeed ee dawladnimo iyo amni ay ku naaloodaan u baahan. Sidaa darteed, haddii ay jirto cid magaalada Muqdisho cadow ku ahi, waxay kuwaasi noqonayaan kuwa durba ka falaagoobey dawladda ay xubnaha ka yihiin ee danaha gaar ahaaneed, fawdada dalkeena ka taagan ku qaba.\nSi kastaba ha ahaatee, markii ay muddo dadweynaha reer Muqdisho ee nabad iyo nidaam hir gala oo ay dawlad Soomaaliyeed gadh wadeen ka tahay doonaya ay ku kicin waayeen arrimaha aynu ka soo haddalay waxay haddana miciin bideen inay faafiyaan inay dawladdu hub la soo degtey oo ciidan dhisayso. Waa yahay, Haddii aysan dawladi Ciidamadii amniga iyo kuwii qarankaba dhisin hawshaas ciddee yaa qabanaya. Ma iyagaa daboolaya baahida, mise waxay doonayaan inay dawladdu ahaato xukuumad ay ka xoog badan yihiin oo wixii ay doonaanba ku samayn karaan. Dawlad aan lahayn awood ciiddan oo ay fulinta shuruucda dalka u isticmaashaa, soow ku dambayn mayso sidii kuwo hore loo soo dhisay oo iyagoon ummaddii ay metelayeen waxba u qaban, karti xumo iyo qorsho la’aan cidlada ugu bas beelay!.\nInay dawladdu ciidamadii amniga iyo kuwii difaaca qaranka dhisto oo u hesho hub ay si sharci ah danaha dalka ugu difaacaan, waxay tahay tallaabo sharciga iyo xeerarka dalka u yaalla ku qotoma oo aysan cidina geed ay ku gabato uga dhigan karin. Sidaa darteed, wax garadka Soomaaliyeed waxay dhiiri gelinayaan inay dawladdu dhismaha cududdeeda Milateri ahmiyadda koowaad siiso, si ay u yeelato awood ay qalalaasaha jira iyo midka inuu yimaaddo laga yaababa gaashaanka ugu daruurto.\nDawladda Federaalka KMG ah ee Jamhuuriyadda Soomaaliya waxay mar kasta door weyn siinaysaa oo ku shaqaynaysaa rabitaanka Shacbi Weynaha Soomaaliyeed ee ay sida sharciga ah u metesho. Kumana hawlana, mana geydo inay ummadeeda dibindaabyo iyo dhibaato ku sii eegato. Sidaa awgeed Shacbi Weynaha Soomaaliyeed meel ay joogaanba, waa inaysan u dheg taagin baaqyada naf la caariga ah ee danaha qarsooni ku dedadan yihiin ee jiritaanka ummadda Soomaaliyeed lagu lagu qarbudayo.\nAragatida qoraaladan waxaa leh wargeyska ku hadlaa afka DFKMG


Maxay tahay shuruudda ay Soomaaliya ku xirtay inay la heshiiso Kenya? - Jigjiga Online\nHomeSomalidaMaxay tahay shuruudda ay Soomaaliya ku xirtay inay la heshiiso Kenya?\nDjibouti (Djibouti) – Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya, Maxamed Cabdirisaaq Maxamuud Abuubakar, ayaa sharraxaad ka bixiyay wixii ay kala soo kulmeen shirkii IGAD, isagoo sheegay in laga hadlay khilaafka Soomaaliya iyo Kenya.\nHoogaamiyeyaasha urur goboleedka IGAD ayaa magaalada Jabuuti Isniintii ku yeeshay kulamo gooni gooni ah oo ay arrimo badan ku falanqeeyeen.\nShir jaraa’id oo uu wasiirka Arrimaha Dibadda ee xukuumadda Ra’iisul Wasaare Rooble ku qabtay magaalada Muqdisho ayuu warfidiyeenka ugu sheegay in madaxdii urur goboleedka ee IGAD ay Soomaaliya ku cadaadiyeen in ay oggolaato soo afjaridda khilaafka kala dhaxeeya Kenya, oo waliba lagu dhammeeyo IGAD gudaheeda.\n“Dowladda Soomaaliya aad iyo aad ayey ugu diyaar garowday shirkan, waxayna diyaar u ahayd in eedeymaha ay usoo jeedisay Kenya ay kusoo bandhigto, kagana hadasho shirkaas. Hase yeeshee, madaxdii IGAD ee halkaas joogtay waxay aad cadaadis noogu saareen in arrinkan uu noqdo mid lagu xalliyo IGAD dhexdeeda, tallaabada ugu horreysana ay tahay in xaaladda la dajiyo,” ayuu yidhi.\nLaakiin wuxuu wasiirka sheegay in dhankooda ay shuruud ku xireen aqbalidda dalabka ku aaddan in xiisadda la dajiyo.\n“Soomaaliya way oggolaaday dib u dajinta xiisadda, laakiin waxaan ku xirnay shuruud ah in guddi loo saaro arrimaha ay Soomaaliya ka tabaneysay. Arrimahaas qaarkood waan idinkala hadli karnaa qaarna waan ka gaabsan doonnaa – maadaama ay howshaasi wali socota – tan ugu culus uguna degdegta badan waxay ahayd mid ku saabsan jabhadda lagu soo abaabulay Kenya, sida aan annagu qabno, oo xuduudda dhinaceeda kale ku abaabulan, taasoo IGAD ay go’aan ku gaartay in guddi xaqiiqo raadin ah loo saaro.”\n“Arrimaha kale ee ay Soomaaliya tabaneyso waa waxyaabo lagu xallin karo hadba sida ay u kala weyn yihii, nidaam diblomaasiyadeedna loo mari doono.”\nIlaa hadda ma jiraan warar xaqiijinaya in “jabhad laga abaabulay Kenya” ay ku sugan tahay xadka u dhow Soomaaliya, dowladda Kenyana ma aysan qirin arrintaas.\nWaxaa la filayaa in shir kale oo ay isgu imaadaan dalalka IGAD laga sameeyo isku dayo la xiriira soo afjaridda xiisadda u dhaxeysa Muqdisho iyo Nairobi.\nKhilaafka labada waddan ee soo jiitamayay wuxuu ugu horreyn kasoo billowday muran dhanka badda ah oo u dhaxeeya labada dal islamarkana ay imika kiiskiisa gacanta ku hayso maxkamadda caalamiga ah ee Caddaaladda, oo magaceeda loo soo gaabiyo ICJ .


Madaxweynaha: “Ciidammada waa inay adkeeyaan ku dhaqanka anshaxa wanaagsan, dhowrista qawaaniinta, iskana fogeeyaan musuqmaasuqa’’ “Dhageyso+Sawirro” – Radio Muqdisho\nMadaxweynaha: “Ciidammada waa inay adkeeyaan ku dhaqanka anshaxa wanaagsan, dhowrista qawaaniinta, iskana fogeeyaan musuqmaasuqa’’ “Dhageyso+Sawirro”\nMadaxweynaha Jamhuriyadda Federaalka ee Soomaaliya, ahna Taliyaha Guud ee Ciidammada Qalabka Sida, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta ka qeybgaley shirka toddobaadlaha ee Ciidammada Qalabka Sida oo ka dhacay xarunta Wasaaradda Gaashaandhigga ee magaalada Muqdisho.\nShirkan oo ay ka soo qeybgaleen taliyeyaasha, madaxda hoggaannada, iyo saraakiisha qeybaha kala duwan ee Ciidammada Qalabka Sida, ayaa Madaxweynaha waxaa uu ka jeediyay khudbad taabaneysa muhimadda dhowrista anshaxa iyo ku dhaqanka qawaaniinta.\n“ Waxaa dhammaanteen ina horyaalla waajibaad ballaaran ii aan dalka iyo shacabka ugu adeegeyno. Difaaca qarannimada, xudduudaha iyo sugidda amniga ayaa ugu weyn waajibaadka ina saaran. Laakiin waxaa iyana in maanka lagu hayo mudan in askarteena ay noqdaan kuwo leh anshaxa lagu yaqaano ciidammada, dhowrana qawaaniinta u degsan ciidanka. Madaxda ciidammada ayaa la doonaya inay tusaale fiican noqdaan, si askarta ay ugu deydaan’’, ayuu yiri Madaxweynaha.\nMadaxweynaha oo carabka ku adkeynaya lagama maarmaannimada anshaxa, ayaa sheegay salka dhismaha dowlad horumarsan uu yahay helista ciidan sharciga iyo kala dambeynta dhowra, shacabkuna ay ku deydaan.\n“Hambalyada sannadka cusub ee inoo bilaabanaya ee 2016-ka ka sokow, waxaan idin ku bishaareynayaa in laga bilaabo bisha Janaayo ee beri inoo curaneysa dalka laga dhaqan gelinayo nidaam cusub oo daah-furnaanta hawlaha dowladda lagu soo bandhigayo. Waxaa halkaasi lagala socon doonaa dhaqdhaqaaq kasta oo la xiriira sida loo maamulayo xisaabaadka ciidanka. Tani waxay wax weyn ka tari doontaa dagaalka ka dhanka ah musuqmaasuqa. Waa in ciidanka iyo qof walba oo qaranka u adeegaya uu maanka ku hayaa inuu dhammaaday waqtigii wax la isu sheegayay oo keliya, haatanna la guda gelayo isla xisaabtan iyo in tallaabooyin sharci ah laga qaado kuwa sida xun ugu takrifalaya awoodaha iyo hantida ummadda’’.\nTaliyaha Guud ee Ciidammada Qalabka Sida, Madaxweyna Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ciidanka u sheegay in halku-dhigga sannadka cusub ee 2016-ka uu noqon doono ‘’AMNIGA DALKEENNA WAA INAAN SI BUUXDA ULA WAREEGNAA”.\nWaxaa uu sheegay in ciidammada shisheeye ee taageeraya Soomaaliya aanay weligood dalka sii joogi doonin, loona baahan yahay in la bilaabo hannaan cusub oo Ciidammada Qalabka Sida ee Soomaaliya ay kula wareegayaan mas’uuliyadda sugidda amniga qaranka.\nDhageyso Barnaamijka Faaqidaadda Wararka Radio Muqdisho\nBarlamanka oo ansixiyay ku talagalka miisaaniyadda dowladaa ee sanadka 2016-ka


“Mohamed Salah waa aasaaska awooda kooxda Liverpool” – Halyeey kooxda Chelsea ah - Barwaaqo TV - Warbaahinta Bulshada Horumarkeeda\n“Mohamed Salah waa aasaaska awooda kooxda Liverpool” – Halyeey kooxda Chelsea ah\nBy admin January 14, 2022 8\n(Liverpool) 14 Jan 2022. Laacibkii hore kooxda Chelsea ee Jason Cundy ayaa muujiyay fikirkiisa ah in Mohamed Salah uu yahay aasaaska awooda Liverpool, la’aantiisana ay kooxda u muuqato mid caadi ah.\nHadalka Jason Cundy ayaa kusoo beegmaya xilli Liverpool ay barbardhac 0-0 ah la gashay Arsenal lugta hore ee semi-finalka tartanka Carabao Cup.\nLiverpool ayaa ku dhibaatootay kulankii xalay ka dhacay garoonka Anfield sabab la xiriirta maqnaanshiyaha labada xiddig ee Mohamed Salah iyo Sadio Mane oo ka qeyb galaya tartanka qaramada Afrika ee ka socda dalka Cameroon.\nHaddaba halyeeyga kooxda Chelsea ee Jason Cundy ayaa wareysi uu siiyay shabakada TalkSport, wuxuu ku sheegay:\n“Liverpool gabi ahaanba waa koox kale la’aanta Mohamed Salah iyo Sadio Mane, oo ah laba ciyaaryahan oo heer caalami ah, caawa waxay u muuqatay koox dhexdhexaad ah”.\nXidigii hore ee kooxda Chelsea ayaa ka hadlay xiisada ka dhalatay heshiis kordhin la’aanta Salah ee Liverpool, iyadoo ay jiraan warar xaqiijinaya in maamulka Reds aysan aqbalin codsiyada dhaqaale ee xiddiga Masar.\nHalyeeyga kooxda Chelsea ee Jason Cundy oo hadalkiisa sii wata ayaa wuxuu yiri: “Rikoorada Salah waa mid cajiib ah, hadda waa mid ka mid ah ciyaartoyda ugu fiican adduunka, waxaan si sax ah u aragnay waxa ay Liverpool noqon doonto la’aantiis.”\nMohamed Salah ayaa Reds ku soo biiray 2017 isaga oo ka yimid kooxda Roma, tan iyo markaas waxa uu kooxda uga qayb qaatay 229 kulan, isagoo u dhaliyay 148 gool, wuxuuna sidoo kale ka caawiyay saaxiibadiis 56 gool kale.\nQaramada Midoobay oo codsatay in hantida ka xayiran Afganistan lagu badbaadiyo dadka\nArteta oo muujiyay sida uu ugu faraxsan yahay qaab ciyaareedka Arsenal… (Muxuuse ka yiri dhaawaca soo gaaray Saka?)\nKooxaha Manchester City iyo Arsenal oo Maaliyado gaar ah ku ciyaaraya kulankooda caawa ee Premier League… + SAWIRRO\nRonald Koeman oo shaaciyey liiska xiddigaha uu ula safrayo kulanka Celta Vigo… (Yaa shaxda ku soo laabtay, yaase maqan?)\nReal Madrid oo guul kaga daah furatay horyaalka La Liga kaddib markii ay saddexda dhibcood ka soo heshay Deportivo Alaves… +SAWIRRO


Diiwaanka Musharixiinta Puntland 2019: Gen. Maxamed Siciid Xirsi (Moorgan) • Horseed Media\nYou are here: Home / Featured / Diiwaanka Musharixiinta Puntland 2019: Gen. Maxamed Siciid Xirsi (Moorgan)\nTagged With: puntland2019\nDiiwaanka Musharixiinta Puntland 2019: Gen. Maxamed Siciid Xirsi (Moorgan)\nOctober 21, 2018 - By: HORSEED STAFF\nDiiwaanka Musharixiinta Puntland ee 2019 waxaan todobaadkan ku soo qaadaneynaa Gen. Maxmaed Siciid Xirsi oo loo yaqaan Gen. Moorgan, qoraaladii hore ee Musharixiinta waxaan ku soo qaadaney Prof. Cabdiweli Cali Gaas oo aan weli si rasmi ah ugu dhawaaqin, Siciid Cabdullaahi Dani, Faarax Cali Shire iyo Cabdi Faarax Siciid (Juxaa).\nWaa kuma Gen. Moorgan\nGen. Moorgan waxa uu ku dhashey degmada Qardho ee gobolka bari sanadkii 1949, waxbarashadiisa hoose waxa uu ku qaatey magaalada Boosaaso, kadib waxa uu u wareegay magaalada Muqdisho.\nSanadkii 1967 ayuu ka mid noqdey ciidankii Milteriga ee Soomaaliya, waxaa waxbarasho layli sarkaal loogu direy dalkii Midowga Soofiyeeyti muddo saddex sano ah, dalka waxa uu dib ugu soo noqdey kadib markii uu dhacay Inqilaabkii Milteriga oo dalku gacanta u galay ciidanka.\nWaxbarashadiisa sare ayuu Gen. Morgan ku qaatey dalka Maraykanka, waxaana uu shahaadada Master-ka ka qaatey The United States Army Command and General Staff College ee gobolka Kansas, halkaas oo ay uga baxdey naaneysta Morgan marka la eego Shaarbihiisa cajiibka ah waxaana loogu magac daray nin caan ka ahaa Maraykanka. Dalalka kale ee Morgan wax ku bartey waxaa kamid ah dalka Jamhuuriyadda carbeed ee Masar.\nGen. Moorgan ayaa kamid ahaa ciidankii loo tababaray Sharpshooter, ama kooxda aan shiishka la gefin, waxaana la sheegaa in uu kamid ahaa Sharpshooter ugu khatarsanaa Soomaaliya.\nWaxa uu kamid noqdey taliyayaashii urarada ciidanka, goobaha uu caanka ku ahaa waxaa kamid ahaa qaybtii 21aad ee Gobolada Dhexe iyo Qaybtii 26aad ee gobolada Waqooyi ee Soomaaliya.\nDhamaadkii sanadihii sideetamaadkii waxa uu noqdey Wasiirkii gaashaandhigga ee Soomaaliya, sidoo kale waxa uu noqdey Wasiirkii Hawlaha Guud iyo guriyeynta ee Soomaaliya.\nGen Moorgan waxaa sodog u ahaa Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Jaalle Maxamed Siyaad Barre, wuxuu qabey Canab maxamed Diyaad barre oo ay dhashey maamo Khadiijo, markii ay jamhaddii USC ka dagaalmeysey gudaha Muqdisho 1991, waxaa Morgan dagaaladaas uga dhintey mid kamid ah caruurtiisa oo ay ku dhacde rasaastii jamhadda USC. Xididnimada Gen. Morgan la wadaagey madaxweynihii xiligaas ayaa u fududeysey in uu xilal sare dalka ka qabto iyada oo saraakiisha lamidka ahaa ee isla beeshiisu badankood ku jireen xabsiyada ama ay dalka ka baxsadeen.\nMorgan iyo Somaliland\nGen. Moorgan waxaa qiyaastii 1986 loo beddelay goboladii Waqooyiga ee Soomaaliya, si loo dejiyo xaalad kacsan oo uu bauurey taliyihi isaga ka horeeyey ee Gen. Gaani, Moorgan ayaa kula dhaqmey gacan debecsan marka loo barbardhigo taliyihii ka horeeyey taas oo ay ugu yeeran naaneystii ahayd “kani waa Mooge”, mudadii uu ahaa Taliyaha Ciidanka qaybta 26aad ee gobolada Waqooyi ayaa Jamhadii SNM ay dagaal ay ku khasbanaayeen ku soo galeen magaalooyinka Burco iyo Hargeysa. Dadka deggan gobolada waqooyi gaar ahaan beelaha Isaaqu waxay sheegaan in xiligii Moorgan loo geystey xasuuq. Gen. Moorgan oo marar kala duwan la weydiiyey ayaa sheegay in uu ahaa taliye ciidan oo Dowlad ka tirsan, iyaguna ay ahaayeen jamhad hubeysan oo weerar ku soo qaadey Dowladdii markaas jirtey, aanu jirin xasuuq uu geystey.\nBurburkii Dowalddii Kacaanka 1991\nGen. Morgan oo ku sugan Qardho shirkii ka dhacay 1994\nMagaalada Kismaayo ee xarunta Jubada Hoose waxay ahayd magaaladii ay u soo qaxeen inta badan dadka beesha Daarood ee ku noolaa caasimadda Soomaaliya ee Muqdisho, kadib markii Malayshiyaadkii jamhaddii USC ay dagaalkii u rogeen mid qabiil ah oo isir lagu beegsanayo ama la doonayo in lagu cirib tiro. Gen Moorgan iyo ciidamo badan oo u hoggaaminaayo waxay kamid ahaayeen dadkii Kismaayo u qaxay. Gen. Maxamed Siciid Xirsi ma yeelin si lamid ah madaxdii hore ee dalka ka talineysey ee qaarkood u baxsadeen dalal shisheeye gaar ahaan dalka Kenya iyo kuwo carbeed, waxaana uu isku dayey in uu hoggaamiyo Malayshiyaadkii beelaha Daarood kuwaas oo ku dagaalamayey magacyo jamhadeed.\nGen. Morgan oo faras fuushan Qardho 1994\nGen. Moorgan xiligaas waxaa lagu eedeyn jirey in u ahaa dagaal ooge, laakiin marka la eego xaaladda dalka ka taagneyd oo ahayd jamhad qabiil u abaabulan oo weerar ku ah dad shacab ah, iyo dhul aysan deegaan ahaan ka soo jeedin, shaqadii Gen. Moorgan qabtey ee ahayd difaaca dadkaas waxaa in badan oo kale aaminsan yihiin in uu ahaa Halyeey difaacay sharafta iyo karaamadoodi, waxaana uu muddo ka talinaayey gobolka Jubada Hoose. Kismaayo waxaa markii danbe kala wareewgay isbahaysi ay samsyteen Jamahaddii USC/SNA iyo urur ka tirsanaa SNF oo uu hoggaaminaayey Barre Aadan Shire (Hiiraale) kuwaas oo la baxay isbahaysiga dooxada Jubba.\nSanadihii 2002-2004 waxa uu kamid ahaa ergooyinkii ka qaybgalay shirkii dib u heshisiinta ee lagu soo dhisey Dowladda Federaalka Soomaaliya ee ka dhacay dalka Kenya, Morgan kama mid noqon sida hoggaamiye kooxeedyadii kale kuwii galay baarlamaanka ee noqdey Xildhibaanada lama garanayo sababta ama Horseed uma suurta gelin in ay ogaado sababta looga reebay in uu kamid noqdo baarlamaankii lagu dhisay Kenya 2004, tan iyo markaasna siyaasadda banaanka ayuu ka joogay inkasta oo la taliye u ahaa qaar kamid ah Madaxweynayaashii dalka soo marey.\nTartankiisi Aqalka Sare\nSanadkii 2016 waxa uu u ordey in uu kamid noqdo Aqalka sare ee Soomaaliya oo markii u horeysey la sameeyey, waxaana Aqalka sare uu ka kooban yahay 54 Xildhibaan oo Dowlad goboleedyada metalaya. Waxaa labada musharax ee Bootaan Barre iyo Maxamed Siciid Xirsi kala saarayey Baarlamaanka Puntland, waxaana Bootaan Barre Samanter ku guuleystey 38 cod, halka Moorgan ka helay 27 cod oo keliya.\nMusharax Puntland 2019\nBishii Abril 2018 Gen. Maxamed Siciid Xirsi waxa uu ka soo degay magaalada Boosaaso, waxaana uu si rasmi ah ugu dhawaaqey in uu u tartamayo xika Madaxweynaha Puntland. Gen Moorgan ayaa kadib booqasho ku marey ilaa magaalada Gaalkacyo, waxaana uu deeq lacageed oo ballanqaad ah u fidiyey, jaamacad aan weli la dhisin degmada Qardho, Garoonka Mire Awaare ee Garoowe, Jaamacada PSU ee Garoowe, sidaas oo kale ayuu ka sameeyey magaalada Gaalkacyo, taas oo loo arkey in ay qayb ka tahay ololihiisa doorashada.\nMarka la eego guuldaradii doorashadii Aqalka Sare 2016, iyada oo la aaminsan yahay inbadan oo kamid ah Xildhibaanada Puntland mar kale dib u soo noqonayaan ayaa la is weydiinayaa fursadda uu heli karo Gen. Moorgan haddii uu ka dhabeyo musharaxnimadiisa isla markaana ka qaybgalo tartanka, maadaama Xildhibaanadu ay Jeneraalka ka hor istaageen in uu Aqalka sare Puntland u metelo, iyada oo ay ku jiran Xildhibaano isaga lamid ah oo dagaaladii sagaashamaadkii ka soo qaybgalay.\nDadka qaarkood ee arrimahan ka faalooda ayaa Horseed u sheegay in Moorgan musharaxnmadiisu ay daaran tahay in uu doonaayo in uu u soo wareego Puntland kana qaby-qaato siyaasadda Punltland, xitaa haddii uu ku guuldaraysto tartanka Madaxweynaha Puntland.\nHorseed Media Team\nSix months later, what’s happened to the two Cuban doctors kidnapped in Kenya?\nMortar bombs strike Somalia’s Mogadishu airport\nKenyan police killed by a roadside bomb in Garissa near Somalia border\nAxmed Madoobe ” Anigu weli waan taaganahay, sababtoo ah dariiq aan rabaa inaan ku baxo”\nOctober 15, 2019 By Mohamud Nadif\nMadaxweynaha Jubaland oo ka hadlay Xasuusta 14ka October.\nOctober 14, 2019 By Mohamud Nadif\nSyria: Kurdida oo la heshiiyey Xukuumada Bashar Al Assad\nOctober 14, 2019 By Abdirizak Shiino\nMadaxweyne Deni: Shacabka waa inay soo jiitaan maalgashiga Caalamiga ah [Daawo]\nShirka Maal-gashiga Puntland oo laga soo saaray war-murtiyeed.\nIs Kenya waging war on Somalia’s economic lifeline?


DHEGEYSO-Siciid Diiriye Oo Farriin Kulul U Diray Barlamaanka Soomaaliya. – Radio Daljir\nMaarso 28, 2017 7:24 g 0\nGaroowe, Mar 28 2017-Xildhibaan Siciid Diiriye Maxamed oo horay uga mid ahaan jirey xildhibaanada barlamaanka dowladda Puntland ayaa ka hadlay xukuumadda cusub ee uu dhowaan magacaabay ra’iisul wasaare Xasan Cali Khayre iyo khilaafka kadhashay.\nXildhibaan hore Siciid Diiriye, ayaa wax laga xumaado ku tilmaamay xildhibaanada xilligaan wada ololaha kadhanka ah xilli dalku kujiro xaalad adag oo u baahan xukuumad wajahda.\nSiciid Diiriye ayaa sheegay in Soomaaliya xilligaan ka gudubtey waqtigii barlamaankun ka koobnaa halka aqal, islamarkaana haddii xildhibaanada aqalka hoose diidaan ay meelmarin doonaan, taasina ay sharaf dhac ku tahay xildhibaanada hadda mooshinka wada.\nUgu dambayn xildhibaanka ayaa waxa uu ugu baaqay xildhibaanada mooshinka ka abaabulaya xukuumadda Soomaaliya inaysan isku ceebayn, aysana dhumin kalsoonidii shacabku ku qabeen


Allbanaadir.com Kala Soco Warar Xaqiiqa ah - News: Shirkad u balan qaaday in Lacag la'aan ku raaci doono Diyaaadooda wiil yar oo ku dhax dhashay\nAugust 19 2017 00:58:59\nShirkad u balan qaaday in Lacag la'aan ku raaci doono Diyaaadooda wiil yar oo ku dhax dhashay\nShirkadda Diyaaradaha Jet Airways oo laga leeyahay dalka Hindiya ayaa balan qaad cajiib ah u sameysay wiil yar oo ku dhax dhashay Diyaaradooda oo kasoo duushay Boqortooyada Sacuudiga kuna soo jeeday dalka Hindiya.\nQof kamid ahaa rakaabkii diyaarada saarna una tababarnaa kalkaalisinimo iyo Shaqaalaha Diyaarada ayaa caawiyay hooyo fool qabatay xili ay diyaarada dhulka ka sarraysay 10,688 mitir, waxaana lagu guuleestay in hooyadaasi si caadi ah cunuga looga dhaliyo.\nDiyaaraddan oo nooceedu yahay Boeing 737 ayaa ka dagtay magaalada Mumbai ee dalka Hindiya, waxaana hooyada umusha ah iyo cunugeeda markaas kadib la geeyay xarun caafimaad halkaas oo lagu daweeyay , waxaana la sheegay in labaduba ay hada xaaladooda fiican tahay.\nMaamulka Shirkada Diyaaradaha Jet Airways ayaa sheegay in ay tani tahay markii ugu horeesay oo diyaaradooda cunug lagu dhax dhalo, waxa ayna u balan qaadeen cunugan diyaaradooda ku dhashay in di lacag la'aan ku raaci doono inta uu nool yahay diyaaradahooda.\nInta badan Diyaaradaha ayaa ogolaada in ay qaadaan dumarka uurka leh inta ka horaysa toddobaadka 36aad ee uurka, laakiin waxay u baahan yihiin waraaq uu soo saxiixay dhakhtar oo la qoray inta ka horaysa toddobaadka 28aad ee uurka, taas oo ay ku caddahay maalinta la rajaynayo in ay hooyadu dhallidoonto.


MUQDISHO, Soomaaliya - Gudigii Aqalka Sare uu u magacaabay dhawaan xalinta Khilaafka Siyasaadeed ee u dhaxeeya Gudoonka Gollaha Shacabka iyo Xildhibaanada ayaa shaaciyay inay burburtay Waanwaantii ay wadeen maalmihii lasoo dhaafay.\nXubnaha Xalinta Khilaafka ee Aqalka Sare oo uu hogaaminayo Cabdi Xaashi Cabdullaahi, Gudoomiyaha Gudiga ayaa kulamo la yeeshay dhinacyada iska soo horjeeda, gaar ahaan Cabdiweli Muudey iyo Mahad Cabdalla Cawad, kaasi oo la isku mari-waayay.\nGudiga ayaa go'aanka ku dhawaaqay kadib markii la isku mari waayay Qodobada kala ah mudada Gollaha Shacabka la horkeenayo Mooshinka, ee loo codeynayo iyo qaadista Ciidamada la duldhigay Xarunta Baarlamaanka Soomaaliya.\nWararka ayaa sheegay in Xildhibaanada Mucaaradka ah ee uu hogaaminayo Cabdiweli Muudey ay ka biyo diideen qodobada kor ku xusan, taasi oo soo dedejisay in Gudiga Aqalka Sare ee xalinta Khilaafka uu gacmaha ka taagto Xiisadda ka taagan Gollaha Shacabka.\nDhanka kale, ku dhawaan 100 Xildhibaan oo la safan Jawaari ayaa ku dhawaaqay saacadihii ugu dambeeyay inuu burburay Mooshinka, kadib markii waqtigii loo qabtey lagu korkeeni waayay Baarlamaanka, taasi oo ahayd 28-ka bishan Maarso.\nLama oga halka uu ku biyo shuban doono Khilaafka Siyaasadeed ee hareeyay Dowladda Madaxweyne Farmaajo taasi oo sii billaabatey 14-kii bishan kadib markii miiska lasoo saarey Mooshin xilka looga qaadayo Jawaari, kaasi oo laga taageerayo Xafiiska Ra'iisuk Wasaare Khayre.\nXildhibaannada tageersan Jawaari oo Baaq u diray Farmaajo [Dhageyso]\nSoomaliya 03.04.2018. 01:02\nMadaxtooyadda ayaa lagu eedeeyay inay ka aamusan tahay xad-gudubyada ay wado...


Friday March 01, 2019 - 16:39:51 in WARARKII UGU DAMBEEYEY by Super Admin\nCiimadii Ka Hawl Galyey Goobtii Qaraxu Ka Dhacay Muqdisho Si Ay U Soo Af Jaraan Weerarkii Oo laba Kooxod U Kala Jabay Iyo Khilaafkoo In Shabaab Xaafadihii Ka Quraacato Kana Qadayso Waxaa weli socda howlgalka ay ciidmada dowladda Soomaaliya ka wadaan dhismo ay xalay gudaha u galeen rag ka tirsan Al-Shabaab oo ku dheggan maqaaxida Hilaac UK. Xog nasoo gaartay ayaa sheegay in ciidamada Mareykanka ay tababareen Alpha Group iminka si rasmi ah loogu\nwareejiyey howl-galka, si ay Shabaabka uga saaraan dhismaha ay ku jireen. Booliiska ayaa horey u sheegay inay soo geba gebeeyeen howl-galka, hase yeeshee, ilo wareedyo Alpha Group ka tirsan ayaa beeniyay sheegashadii ciidanka booliska ee ahaa in la soo gabagabeeyay weerarkii agagaarka Maka\nAl-Mukurama iyo dhismayaasha ku dhow dhow. Alpha Group ayaa wararku ay sheegayaan inay illaa xalay diidanaayeen inay goobta galaan, shuruudna ka dhigtay in nabad-sugidda loo beddelay booliska meesha laga saaro. Dowladda xog buuxda kama aysan bixin inta ay yihiin ragga gudaha u galay dhismaha, khasaaraha weerarka ka dhashay iyo haddii ay jiraan rag ay ka dileen kooxda gudaha ka dagaalameysa. Ugu yaraan 20 qof ayaa la xaqiijiyey inay ku geeriyoodeen qaraxyada iyo weerarkii xigay, ayada oo 40 kale ay dhaawac yihiin\nDhanka Kale Sida U Xaqiiyey Wariye Cabdale Axmed muumin ALPHA Group illaa xalay waxay ku adkeysanaysay inaysan galeyn goobta weerarka uu ka socday, sababo ay ku sheegeen inaysan la hawlgali karin ciidanka NISA horey u ahaan jiray, ee hadda booliska loo beddelay.\nSaraakiisha aan la hadlay waxay ii sheegeen in ciidankan karti daran yahay, isla markaana aan la aamini karin, sidaa darteedna aysan dooneyn in Alpha Group ka garab dagaalanto.\nAlpha Group waa ciidanka horey Mareykanka u tababaray, dhaqaalana ka hela dowladaha taageera la dagaalanka argagixisada. Mareykanka ayaa siiya dhaqaale, halka Ingiriiskuna ka caawiyo qalabka iyo wadaagidda xogta.\nWaxaa kaloo xalay dhacday sarkaal NISA-dii hore ah iyo mid ka tirsan Alpha Group inay isku maandhaafeen arrintan, iyagoo is aflaagadeeyay, kaddibna waxay gaartay in qoryo la isula boxo. Inkastoo markii dambe xiisadda la dejiyay.\nInta waxan oo dhan dhacayaan, waxay kooxda argagixisada ee ku jira gudaha dhismayaasha ay wadeen dilka dadka iyo qaraxyo bambooyin oo ay tuurayeen!!.


Posted by Tranquillus | Oct 6, 2018 | Xafiiska\nShabakadaha bulshadu waxay leeyihiin faa'iidooyin badan, laakiin xishoodka iyo asturnaanta runtii qayb kama aha. Maaha wax aan caadi ahayn in la maqlo dadka naftooda ku ceebeeyay fariin xun darteed, xitaa mid duug ah. Tani waxay khatar ku noqon kartaa heer shaqsiyeed, laakiin sidoo kale heer mihnadeed oo si dhakhso leh u noqota dhibaato. Bog sida Twitter-ka ah oo dhan waa laga sii cabsi badan yahay iyadoo dabeecaddeeda degdegga ahi ay si dhakhso leh ugu horseedi karto raaxo-darro u dhexeysa dadka isticmaala internetka. Sidaa darteed waxaan dooneynaa inaan nadiifino qoraalladayada, laakiin hawshu waxay si lama filaan ah ugu muuqan doontaa mid ka dhib badan sidii la filayay ...\nMa runbaa waxtar leh in laga saaro tweets?\nMarkaad rabto in aad ka saarto qaar ka mid ah tweets ama tirtirto dhammaan raadadka posts, waxaa laga yaabaa inaad la kulanto niyad jabka ah oo isweydiiso haddii taasi run ahaantii waxtar leh. Waa inaan ka fekernaa sababtoo ah shabakadaha bulshadu waxay leeyihiin meel aad u muhiim ah oo hadda nashaadkeena ayaa naga horjoogsan kara.\nQof kastaa uma baahna inuu nafsadiisa difaaco, laakiin waxaa ugu fiican in laga taxaddaraa inta badan. Dhinaca kale, haddii aad tahay qof u xuubsiibanaya deegaan muxuu sawirku muhiim u yahay, qof uu mid ka mid ah rabi karo inuu waxyeelleeyo tusaale ahaan, waa inaad ilaalisaa naftaada sida ugu macquulsan. Sababta Way fududahay maxaa yeelay koonto kasta oo ka mid ah shabakadahaaga bulshada waxay halis ugu jiraan in la baaro illaa ay ka helayaan cunsur wax u dhimaysa Dadka ujeedo darrada ah ayaa ka qaadaya shaashadda shaashadda, ama waxay si toos ah kuugu soo qaadanayaan websaydhka (bogga, baloogga…) si ay u muujiyaan wax kasta oo bannaan. Sidoo kale waxaa ku khiyaanayn kara mashiin raadin, sida Google tusaale ahaan, oo tixraaci kara qoraaladaada wax u dhimaya natiijooyinkooda. Haddii aad rabto inaad hesho tweets ku habboon SEO, kaliya tag Google oo raadi tweets adoo ku qoraya magaca koontadaada iyo ereyga muhiimka ah "twitter".\nIyadoo aanad ka tirsaneyn dadwaynaha oo daawaday dhaqdhaqaaq kasta, waxay noqon laheyd mid aan fiicnayn saaxiibkaa ama mid ka mid ah maamulayaashaada si aad u hesho raadinta fikradaha xun, taasina waxay nasiib u leedahay inay si dhakhso ah u dhacdo, sababtoo ah qoraallayaasha xitaa gudaha gudaha in badan oo ka mid ah caado ka dhigashada shabakadaha bulshada si ay u helaan fikradda musharaxa u codsanaya boos ama hawl.\nSidaa darteed waa hubaal in sawir muuqda oo ku saabsan shabakadaha bulshada ay kaa difaaci doonaan dhibaatooyin badan, sidaas darteed tirtirto boggaga hore ee bogga Twitter wuxuu noqon karaa mid waxtar leh si looga ilaaliyo wax kasta oo aan fiicneyn. Laakiin marka, sidee?\nIska ilow tweets hore, arrin dhib badan\nTwitter waa barnaamij aan fududeynin ka saarista tweets hore iyo hawshani waa mid aad u adag marka loo eego ka hor. Dhab ahaan, ka baxsan 2 000 tweets dhawaan, ma heli doontid inta kale ee ku saabsan waqtigaaga, iyo lambarkan si fudud loo gaari karaa goobta this tweet caadi ah ma aha wax caadi ah. Haddaba sidee ayaad u maamuli kartaa tirtirayaasha tweets? Waxaad u baahan doontaa inaad gacantaada u isticmaasho tweets farsamooyin farsamo badan oo adag. Hal shay waa hubaal, waxaad u baahan tahay sabir iyo qalab wanaagsan oo loogu talagalay xakameyn wax-ku-ool ah.\nTirtir fariimo dhowr ah ama sameyso nadiifin weyn\nMa lahaan kartid isku mid ah si aad u sameyso haddii aad rabto in aad tirtirto qaar ka mid ah tweets ama guud ahaan, si taxadar leh u feker intaadan go'aan ka gaarin inaad ka fogaato wax-qabashada aan loo baahnayn.\nHaddii aad ogtahay tweets aad rabto in aad tirtirto, isticmaalka raadinta sare ka qalab (computer, smartphone, kiniin) si aad u hesho tweets aad si aad u tirtirto. Si kastaba ha noqotee, haddii aad rabto inaad nadiifiso dhamaan tweets-kaagii hore, waxaad u baahan doontaa inaad codsato kaararkaaga goobta si aad u kala saarto oo aad tirtirto tweet-kaaga. Si aad iyaga u hesho, waxaad ku qasban tahay inaad gasho xisaabaadka koontadaada iyo inaad sameyso codsi, habka uu yahay mid sahlan oo dhakhso ahna markaa maxaad u diideysaa?\nWaxaa jira dhowr qalab oo kuu ogolaanaya inaad tirtirto tweets aad si fudud oo degdeg ah, sidaas darteed waxaa lagula talinayaa in ay helaan iyaga oo ah nadiifin wax ku ool ah oo aan qaban doonaa wax yaab leh.\nQalabka Tweet Deleter waa mid caan ah sababtoo ah waa mid aad u ballaaran. Run ahaantii, magaca magaciisu si cad u muujiyo, waxaa loo isticmaalaa in lagu tirtiro tweets. Waxay kaa caawineysaa inaad tirtirto tiro fara badan oo tweets ah markiiba thanks to ikhtiyaarka ah si ay u doortaan content ee tirtiraya sanadka tusaale ahaan. Tani waxay kuu ogolaaneysaa inaad nadiifin weyn sameyso sanadka ugu horreeya ee tweets tusaale ahaan.\nLaakiin qalabkani ma joogsado halkaa! Waxaad dooran kartaa tweets ku salaysan ereyada muhiimka ah iyo nooca nadiifinta iyo dhaqsaha badan. Haddii aad rabto inaad ka bilawdo xoqdo, qalabkani wuxuu sidoo kale u ogolaanayaa in laga saaro dhammaan hawlahaaga ku yaal meerkulka.\nTweet Deleter waa sidaas oo ah qalab wax ku ool ah oo rogrogmi kara si aad uhesho xisaab aan la xiri karin. Si kastaba ha noqotee, ma aha bilaash tan iyo markii ay bixin doonto 6 $ si ay ugu raaxaystaan. Laakiin qiimahaas, ma jiro wax xaddidan daqiiqad marka la eego waxqabadka la sameeyay.\nREAD Liis dhammaystiran oo Furaha Furaha Keyboard-ka On Windows 10\nSi kastaba ha noqotee, haddii aad tahay dhibic aan lagama maarmaan u tahay inaad bixiso codsi kaa tirtiri kara tweet-kaaga, waxaad dooran kartaa Tweet Delete oo isticmaalkeedu yahay bilaash. Qalabkani wuxuu u shaqeeyaa adoo dooranaya taariikhda uu isticmaaluhu rabo inuu tirtiro tweets. Tweet Delete wuxuu daryeelaa inta hartay. Si kastaba ha noqotee, ficilkan lama saadaalin karo si aad u hubsatid doorashadaada inta aadan bilaabin. Haddii aad ka baqayso in aad ka qoomamayso xayiraadyada qaarkood, ha ka waaban inaad sameysid gurmad ah adoo dib u soo celinaya kaydkiiadii ka hor intaadan sameyn ficil kasta.\nSidee loo Nadiifiyaa Macluumaadkaaga Twitter-ka iyo ilaalinta Sawirkaaga? Agoosto 25th, 2020Tranquillus\nhoreMaxicours: tixraaca bixinta umeerinta internetka raqiis ah\nsocdaNadiifi astaantaada Facebook, faham muhiimadda shabakadaha bulshada ee muuqaalkaaga.


Xildhibaan Ku Eedeeyay Maayarka Burco Waxqabad La’aan. | Salaan Media\nXildhibaan Ku Eedeeyay Maayarka Burco Waxqabad La’aan.\nApril 19th, 2013 Comments Off\nBurco(SM)-Enj.Cabdirashiid Faarax Cali oo ka mid ah golaha deegaanka Burco ayaa markii u horeysay shaaca ka qaaday waxqabad la’aanta ku habsatay Dawladda Hoose ee Burco mudadii ay joogeen maayirka cusub Maxamed Muraad iyo ku xigeenkiisu Mr Xoday.\nSidoo kale xildhibaanka ayaa kormeer uu sameeyay maalmihii u danbeeyay ku soo badhigay dhibaatooyinka ka jira magaalada Burco ee ay Dawladda Hoose ku fashilantay in ay wax ka qabato kuwaasi oo qarka u saran in ay xaxuuno ka dilaacaan wakhtigan aynu ku jiro ee xili roobaadka ah.\nXildhibaankan ayaa sidaasi ku sheegay shir jaraa’id oo uu ku qabtay magaalada Burco isla markaana waxa uu ugu baaqay bulshadda reer Burco in ay la xisaabtamaan golaha deegaanka ay doorteen oo ay xafiisyadooda ugu yimaadaan si wax loogu qabto.\n“Iyadoo ay dhakada naga saaranyahay 21 xildhibaan ee golaha deegaanka Burco badbaadada umadu iyo waxqabadkoodu ,waxaan maanta halkan ka cadaynayaa marka kowaad nadaafadda magaaladu waxay maraysaa meel khatar ah iyadoo lagu jiro xili roobaad dukhsigii dilaacay.\nMarka labaad-na waxaan idiin-cadaynayaa waxqabadkii aanu idiin balanqaadnay oo aan habayaraatee waxba ka fulin xiligii doorashadda ,sida Wadooyinka ,Bilicda magaalada ,Moosaska biyaha iyo Dhag-xaanta wadooyinka xidhay . Waxa taasi ka daran Biyihii roobabka oo xumaaday ayaa xaafadaha magaalada fadhiya oo xiitaa godkii qashinka magaalada lagu qubi-jiray ayaa Xaafadihii soo galay markuu buux-dhaafay kuwaasi oo aan ilaa Toban jeer ka digay intaan u tegay masuuliyiinta fulinta Dawladda Hoose ,balse ay dhagaha ka furaysteen Maayirka ,Maayir Ku xigeenka iyo Xoghayaha Dawladda Hoose,” ayuu xildhibaanku yidhi.\nWaxaanu intaasi ku daray oo uu ugu baaqay bulshadda reer Burco in ay gudiyo xaafadeed samaystaan oo ay la xisaabtamaan Dawladda Hoose waxaanu yidhi “ Waxaan leeyahay shicibka Qaylo-dhaan sameeya magaaladu in shuban biyood ka dilaaco ayay qarka u saran tahaye maadaama cashuur laydinka qaado ,oo gudiyo xaafadeed samaysta oo nala xisaab-tam anagu xildhibaano ahaan wixii aanu dhibaatooyinka magaalada ka jira ka qaban lahayn Maayirka ,Ku xigeenkiisa iyo Xoghayaha ayay gacanta ugu jirtaa oo ku gudban.”\nSidoo kale xildhibaan Cabdirashiid Faarax ayaa shirkan jaraa’id ee uu Saxaafadda ugu waramay ku soo bandhigay Sawiro ay ka muuqanayaan dhibaatooyinka ka jira magaalada Burco ee ay Dawladda Hoose ku fashilantay in ay wax ka qabato isla markaana waxa uu u mahad-naqay mawaadiniin reer Burco ah oo dhawaan ka hadlay dhir dumin gaadhay Biriijyadda Burco kuwaasi oo markii danbe laga guray.\nGeesta kale baaqyadda ka dhanka ah waxqabad la’aanta Dawladda Hoose ee Burco ee ka soo yeedhaaya xildhibaanada iyo Shicibka ayaa mudooyinkii u danbeeyay soo xoogaysanaayay isla markaana waxay imika arintu qarka u saarantahay in mudaharaad lagu qaado Dawladda Hoose ee Burco ,si looga daadiyo Sedexda masuul ee calooshooda u shaqaysayaasha ah ee ku habsaday ,kuwaasi oo lacag urursi iyo musuqmaasuq ku ilaabay arimihii bulshadda .


BBC iyo Cali Samatar\nWaxaa bilihii la soo dhaafay idaacadda BBC laanteeda afka soomaaliga laga buufinayey guubaabooyin aan aayaha Afrikada bari u fiicnayn, oo jirro qabiil iyo cuqdad liidnimo ah salka ku haya. Muddadii hore oo aysan dagaallada beeluhu xoogga u bilaaban, ee uu ninka keli ahi ummadda ceejinayey waxaa Soomaaliya ka jirey warbaahin aan danaha shacabka loogu shaqayn ee qof gaar ah lagaga farxin jirey. Waxaa warbaahintii dalak ka jirtey goor danbe laga garab furay, oo soo kordhay, idaacado mucaarad oo lagaga nixin jirey jaalle Siyaad, oo ay u shaqaynayeen idaacado asaga ka qosliyaa.\nTaariikhda idaacadahaas iyo taariikhda BBC midna in aynu baarno qoraalkaani uma uu socdo, oo waxaynu taariikhahaas ku soo koobaynaa in markii uu kacaankii geeriyoodey ay soomaalidu si fiican qabyaaladdii laga cabburiyey uga dhergeen. Dalka kuwa isku laaya waxaa ka qabyaalad iyo cuqdad badan kuwa BBC ka shaqeeya iyo qaxootiga ku baahsan daafaha caalamka.\nMarba qabiil in ay BBC gaar ugu eexataa waxay ku xiran tahay hadba tirada qabiilka loo eexanayaa uu shaqaaleheeda ku leeyahay iyo in ay ku bataan shaqaale ka soo jeeda beelo uu iskaashi ka dhexeeyo colaadada Soomaaliya. Dabeecaddani yaab ma leh marka fakarka soomaalida la eego, oo janannadii iyo madaxdii sare ee dalka soo maray haddii ay beelohoodii kala aadeen ma wiil yar oo idaacad ka shaqeeya ayaa qabyaalad iyo eex ka dhawrsan kara?\nLabo arrimood baa waayadaan waxaa la moodaa in ay BBC si maddaalenimo ah ugu mabeen, oo ay ummadda inteeda xilkaska ah ku yaqyaqsadaan sida ay uga fuqi waayeen labadaan arrimood oo xinka qabyaaladda xiriirka la leh. Midda kowaad waa in lixdamaadkii beel Soomaalida ka mid ahi jagooyin ay lahaayeen la seejiyey, oo ay beelaha kale qabiilkaas eed ka galeen. Guubabadaasi waa xumad qabiil oo ka soo butaacda dhowr qof oo laanta BBC jooga ayna u oggol yihiin dhawr kale oo uu iskaashi xumadeed ka dhexeeyo.\nMidda labaad oo qabyaaladda cuskani waa in dib loo soo nooleeyo dagaalladii muddo fog dhexmaray Soomaaliya iyo Itoobiya si loogu qanciyo kooxaha uu Cabdiqaasim agoorka u yahay, oo la moodo in ay Itoobiya haddeer barteen.\nInta aynaan arrintaan macaanka badan ku nuuxnuuxsan ayeynu xoogaa ku nasanaynaa qiso aynu ku faraxno oo uu noo soo sheegay nin qoraa ah oo dhawaan gaarey daarta Bush house. Wuxuu qoraagu meeshaas u aadey in uu su’aalo soo weydiiyo dadka raadiyahaas laga maqlo. Su’aalihii waxaa ka mid noqotay arrin ay la yaabaan dhammaan dadka soomaalida ahi. Arrintu waa in uu waa hore dhammaaday xilligii uu Ismaaciil Cumar Geelle Cabdiqaasim u qorsheeyey in uu sheegto madaxweyne, haddana ay BBC weli ku sheegaan madaxweyne. Haddaba su’aashaasi waxay ahayd ”Goorma ayey BBC joojin doontaa in ay Cabqaasim ka dabawadaan wax uu cimrigoodii go’ay?”.\nQoraagii loogama jawaabin su’aashii, waxaana si qayaxan loogu sheegay in ay maqan yihiin qabiilkii u jawaabi lahaa! Qoraagii waa u qaadan waayey in su’aalaha BBC la weydiiyo hab beeleed lagu qaysado, wuxuuna soo xasuustay hadal aan dhawr sano ka hor oran jirey oo ahaa in aan anigu laba meelood weligay aadayn. Labadaasi waa BBC iyo Buurkaroolle. Qoraagii wuxuu asaga oo naxsan bilaabay dood uu ku sheegay in aysan macquul ahayn in jawaabaha BBC qabiil lagu saleeyo, waxaana loo arkay nin aan xaaladda soomaalida la socon oo qarwaya. Waxaa lagu yiri ”Inta uu qabiilkii kuu jawaabi lahaa imanayo waxaad ku sugi kartaa su’aalo Soomaaliland u saabsan”. Wuxuu qoraagu noogu dhaartay in ragga waxaas ku hadlaya uu ku yaraa nin aan bidaar iyo cirro madaxiisa kharribin.\nDooddii qoraaga oo socota ayaa waxaa soo galay labo wiil oo af soomaali iyo sawaaxili midba mar ku hadlaya, waxaana qoraagii loo sheegay in ay wiilashu qabiilkii su’aasha xaqa u lahaa ka dhasheen, oo uu mawduuciisa wax ka weydiin karo. Wiilashii waxay qoraaga u sheegeen in uu qabiilku madax leeyahay wuxuuna mid jeebka kala soo baxay telefoonka la qaato, wuxuuna wacay wiil kale oo uu qoraagu wixii beesha ku saabsan weydiin karo.\nJawaabtii qoraaga la siiyey waxay noqotay in uu Cabdiqaasim 21 sano madaxweyne ahaan doono, wuxuuna qoraagu u qaatay in ay soomaalida qaarkeed u qabaan in madaxweynenimada cimrigeedu uu yahay 21 sannadood.\nArrintaan waxaa la yaabi kara qof aan soomaali aqoon, laakiin waxaa ka sii yaab badan in dhawaan Cabdiqaasim la weydiiyey arrimo la xariira dagaalkii 1977. Muddadii dheerayd oo kacaanka wuxuu Cabdiqaasim taagnaan jirey guriga habar Khadiijo, ee goorma ayuu dagaal iyo xaajo rag ka qayb galay? Saraakiishii arrimahaas xog’ogaallada u ahaa oo jooga miyaa guryaha, xaasaska iyo carruurta wararkii ciidankii Jigjiga iyo Godey la weydiinayaa?\nMaqaalkaan xooggiisu wuxuu ku saabsan yahay waxyaalo aan jirin oo uu BBC u sheegay sarreeyeguud Maxamed Cali Samatar. Waxyaalahaasi waxay u kala baxaan kuwo aan in laga dabo hadlaa macne weyn lahayn iyo kuwo in laga daba hadlaa ay xaq tahay, oo been xun ah. Arrimaha badan oo been ah, laakiin aan cidna wax yeelayn waxaa ka mid ah in uu Samatar ninka kowaad galay saraakiishii Talyaani wax ku soo bartay 1954-1956. Runta haddii loo hadlo wuxuu Cali Samatar noqday ninka labaad, waxaana taas ka marag ah raggaas inta ka nool iyo wixii muslimiin ah arrimahaas wax ka ogaa.\nArrintaani muhiim ma aha, waxaana sidaas oo kale aan culays weyn lahayn beentii ahayd in markii saraakiishii la shaqogeliyey Cabdullaahi Yuusuf Jawhar loo dhiibey. Runta haddii loo hadlo weligiis Cabdullaahi Jawhar looma dhiibin, ee wuxuu Samatar isku qalday Jawhar iyo Baydhabo.\nWaxaa kale oo beenaha aan muhiimka ahayn ka mid ahaa in uu Samatar ku dallacay dagaalkii lixdamaadkii dhexmaray Soomaaliya iyo Itoobiya, oo uu billado ku qaatay! Haddii Rabbi laga baqayo qofna dagaalkaas kuma uu dallacin, oo dallacaad laguma helin dagaalkaas. Isla markaas waxaa billado helay saddex qof keli ah, kana mid ma ahayn Maxamed Cali. Ciidamada hal sarkaal baa billad ku qaatay dagaalkaas, hooballadana gabar, nin weriye ahina billad buu helay. Cali Samatar waxba ma uu helin, waan ka xumahay!\nWaxaynu intaas uga sii gudbaynaa arrimo uu Cali Samatar aad ugu qaldamay, oo ka waaweyn kuwaas aynu soo sheegnay. Wuxuu sheegay in maxaabbiistii Itoobiya laga qabtay ay 6000 oo ciidan ah ka badnaayeen, kuwa soomaalida laga qabtayna ay 70 ahaayeen. Waxaa la moodaa in uusan Samatar ku xisaabtamayn in ay maqlayaan saraakiishii ciidanka iyo dadkii arrimaha u dhuuldalooley. Horta waxaaba ceeb aan macquul ahayn ah in labo dal oo diriray mid 6000 laga qabto, midna 70. Runtii waa ay jirtey in ay maxaabbiista Itoobiya laga qabtay ka badnaayeen kuwa soomaalida laga qabtay, hase yeesho ee dadkii ay soomaalidu soo xarraaseen wax ciidan ahi waa ay ku yaraayeen.\nMagaalo kasta ama beer walba oo ay soomaaligu maraan waxay iska soo xaaqayeen dumarka iyo dhallaanka. Siiba ciidamadii xagga woqooyi ka hawlgalay ee soomaalidu waxay ku kaceen ceebo fuulaxun. Dad rayid ah baa xabsiyadii soomaaliya laga buuxiyey, waxaase intaas ka sii darnaa ciidamada dagaalka woqooyi lagu shubay oo u badnaa dad la soo qafaalay oo aan waxba kala aqoon. Waxaa soomaalida ka dhaadhacsanaa in qof kasta oo aan af soomaali ku hadlayni uu gaal yahay, uuna dhiiggiisu bannaan yahay, haddana in dumarkooda la kufsadaa ay bannaan tahay! Markaas ayaa qomiyado badan oo asahaata oo ku dhaqnaa dhulkii cagta la mariyey waxaa lagu sameeyey waxyaalo aannu ka xishoonaynu in aan halkaan ku qorno. Waa waagii uu baxay hadalkii ahaa ”Illaa dumarka gaaladu markii loo tegayo waa ay ashahaataan!”.\nKufsigii ay ciidamada soomaalidu waagaas bilaabeen waa loo macaansadey oo wuxuu markiiba ku baahay gobollada Soomaaliya qaarkood, oo uu madaxweynu ku xanaaqey.\nWaxaa la hubaa in aysan soomaalidu kufsiga ku bilaabin dagaalkii Itoobiya ee uu weligiis kufsigu ka dhexsocdey geyiga ay soomaalidu degaan. Sida aannu odayaal badan ka maqalnay waxaa dagaalkaas ka hor dhacay saddex kusfi oo aad u caan baxay, muddo dheerna socdey. Kufsigii ugu foosha xumaa, uguna muddada dheeraa waxaa la sheegaa in uu ahaa kufsigii Daraawiish. Waxaa ciidankaas maskaxda lagaga shubay in ay dadka aan ayaga ahayni gaalo yihiin, oo dilkooda iyo dhacoodu ay jihaad islaami ah yihiin. Maxaabbiista dadkaas la gaaleeyey laga qabto waxaa bannaanaa in la laayo iyo in la kufsado.\nKufsigii labaad waxaa bilaabay ciidamadii Cali Yuusuf oo wuxuu kufsigaas badankiisu ka dhacay Mudug. Waxaa la sheegaa in ay saddex kufsi oo kala darani soo mareen dadka reer Mudug. Saddexdaasi waa kufsigii Daraawiish, kufsigii Cali Yuusuf iyo kufsigii kacaanka.\nWaxaa jirey kufsi weyn oo midkii Daraawishta iyo midkii Cali Yuusuf ka waqti dheeraa, laakiin maalmo yar gudohood la kufsaday dumar aad u badnaa. Kufsigaasi wuxuu ka dhacay xagga woqooyi, wuxuuna dhacay intii uusan Cali-Dhuux bilaabin guubaabo dhanka woqooyi aad looga yaqaan oo magaceeda ”Guba” la oran jirey, oo ay dabadeed siddeetamaadkii Idaajaa iyo kacaankoodii faafiyeen si ay dagaal iyo kufsi cusubi u abuurmaan.\nWaxaa nasiib darro ah in aan gabayada soomaalida sida badan lagu darin arrimaha kufsiga. Sidaas darteed Cali-Dhuux iyo raggii la xilliga ahaa waxay muhimadda siyeen geerida ragga iyo dhaca geela, ee kufsigii meesha ka dhacay ma ay daakhilin. Waxaa in yar kufsigii badnaa ka taabtay ina Cabdulle Xassan oo la isla dhexmaro in uu ereyo sidaan u dhawaa yiri:\nMuxajabo daboolnayd wuxuu, gaal dukhuulaayey\nCaarkii dahaarnaa wuxuu, dubuq ku siinaayey\nGabdhahay dillaacsheen wuxuu, dhiiggu dibiqleeyey.\n”Gaal” wuxuu ka wadaa dadka aan asaga taageersanayn, waxaana dabeecaddaas kaga dayga kuwo hadda diinta Rabbi been ka sheega oo mooryaanta la xulufo ah. Waxaa yaab leh in uu Maxamed Cabdulle Xassan in uu kufsiga sheego bilaabay markii laga adkaaday, oo uusan kufsigii xad-dhaafka ahaa ee ay ciidamadiisu sameeyeen wax gabay ku soo qaadan. Waxaa halkaas ka cad in uu raggiisa keli ah kufsiga la rabey, oo uusan xagga kufsiga caaddil ahayn.\nRuntii in maansada waaqica sida uu yahay loogu cabbiro ayaa fiicnaan lahayd, laakiin waxaa nasiibdarro ah in uu dhaqanka soomaalidu ku salaysan yahay xishood aan macne weyn lahayn. Kufsigii kacaanka waxaa dhawr jeer carrabka ku dhuftay Khaliif shiikh Maxamuud, wuxuuna u kala saaray labo nooc.\nMidka kowaad waa kufsiga ciidanka oo waxaa jira dhawr tixood oo uu mid walba ku sheegay in ay ciidamadu aad wax u kufsadeen. Waxaynu ku kaaftoomaynaa labo meelood oo uu aad iyo aad Khaliif kufsiga uga naxsanaa oo kala ah:\nNin waliba ka dhereg naagihii, dheegga Maxamuude\nDhalandoorsan guurkood kuwuu, qaar idiin dhaxaye\nCiddayada geyaan kuma dhawaan, loo dhaqmaad gudo’e\nDhaddig iyo haddaad naga rabteen, xidid isdhaafdhaafsi\nDhudub kama helaysaan aroos, dheelmatiin wacane.\nWaxaa laga yaabaa in uu ereyga ”dheeg” kula adag yahay, waase tuludda geela ah labadeeda dhinac midkood, wuxuuna kufsiga ciidamadii Maxamed Siyaad mar kale Khaliif ka yiri:\nWaataas aan loo diirnaxayn, timodaliigleye\nUurdigiso dalalbaabidey, dalankacaayaane\nHaddeeray intay wada dahdeen, silic la duukheene\nDafir iyo waxaa loogu daray, jeel u daa’imise\nIntaas haddii aynu kaga gudubno gabayada ku saabsan kufsiga ciidamada qalabka sida, oo aynu u sii gudubno kufsigii golaha sare, saraakiisha iyo wasiirrada waxay dadkii bilowgii idaacadda Kulmis dhegaystey maqleen Khaliif oo cod dhiigga dhaqaajiyey ku leh.\nNinkii xumaha diidaba hadday, digi ka yeerayso\nAsagoon denbi lahayn haddii, layska dabanaayo\nOo dahabadiisii mid kale, daar u xiranaayo\nIntaas iyo waxyaale kale oo badani waxay ku saabsan yihiin kufsiga guud ee golaha sare ee kacaanka, wasiirrada iyo saraakiisha sarsare, laakiin ma jiraan ereyo toos u taabanaya kufsiga madaxweynaha oo Khaliif laga reebay? Haa oo wuxuu yiri\nHindi gabadhii laga doonay baan, qaran ku daabnayne\nWaxaan loogu soo daqaqamayn, waa damiirxumo’e\nHaween aan dalaaqnayn haddana, duley cidla ah taagan\nOo aan duryaad kuu dhalayn, lana daryeelaynin\nOo aqalka darintii u tiil, lagu dabayleeyey\nAllaaba waa dareen iyo in ay, dib uga yaabaane\nHaddii loo damaaciyo sidaa, Maxamed daaskiisa\nDar ilaahay qoon kale waxaas, uma dulqaateene\nDulucda maqaalku waxay ahayd in aynu saxno ereyo aan run ahayn oo ka soo yeeray sarreeyeguud Maxamed Cali Samatar, oo ay BBC u kaashadeen dano xin iyo cuqdad ah. Wuxuu askerigaas kacaanka ahaa aad ugu dheeraaday dagaalkii 1977 qaybtiisa woqooyi, oo dhanka Jigjiga iyo Harar abbaaray. Labo jeer ayuu Maxamed Siyaad dhankaas gaarey, Maxamed Cali Samatarna dhawr goor ayuu halkaas tegey. Haddaba ciidankii dhanka koofureed oo ilaa Godey socday muxuu marna wasiirka gaashaandhigga sarreeyeguud Maxamed Cali Samatar u soo booqan waayey, wuxuuse Maxamed Siyaad u soo booqan waayey? Muxuuse hadda oo dhawr iyo labaatan sano laga joogo Cali Samatar ugu dheeraaday Jigjiga oo uu Godey uga leexleexday? Jawaabtu waa ay iska qayaxan tahay oo wuxuu Maxamed Siyaad cuqdad caloosha ugu hayey gashaanle sare Cabdullaahi Yuusuf!\nBBC toorreydii lagu birayn lahaa ayada ayaa gacanteeda bidix ku wadata oo waxay waraysi ka qaadeen sarreeyeguuto Maxamed Nuur Galaal oo si cad u sheegay in uu Maxamed Siyaad cuqdad caloosha ugu hayey ciidankii uu hoggaaminayey Cabdullaahi Yuusuf.\nWuxuu madaxweynihii dalka Soomaaliya Galaal u sheegay in uu ka baqayey in uu ciidankaasi guul gaaro oo Cabdullaahi Yuusuf macag ku helo. Cuqdaddaas daciifnimada ahi waa sababta dalkeennii heerkaas gaarsiisey, waana cuqdad uu Maxamed Siyaad qabey baheenkii uu Soomaaliya miray, waana isla cuqdadda BBC sharafta ka qaadday. Wax guul ah ummadda soomaaliyeed gaari mayaan ilaa ay cuqaddaddaasi ka baxdo, waan ay adag tahay in ay ka baxdo, waayo waa cuqdad gaamurtey.\nCiidamada dhanka waqooyiga waxaa isu dabamarayey Maxamed Siyaad, Cali Samatar iyo Galaal oo kulligood isu calool fayoobaa, waxaana sarkaal sare oo dagaal ka ahaa Caarre. Haddaba wuxuu Cali Samatar aad ugu dheraaday in dhibaato daban laga mutay qabashadii magaalada Jigjiga, mana uu sheegin sarkaalkii qabtay, isla cuqaddii baynu dib ugu soo laabannay.\nCuqdaddu taariikh ma aha ee waa jirro, waana cudur ku dhaca dadka aan isku kalsoonayn. Jigjiga wuxuu dagaalku ka socdey muddada uu Samatar sheegay oo ahayd 14 maalmood. Waxaa lix maalmood ciidanka haystey Caarre, oo waxba ka tari waayey in uu Jigjiga qabto. Galaal ayaa ciidankii la wareegey oo lix maalmood oo kale uu dhidid iyo dhacaan kaga dhammaaday in ay Jigjiga ka baxdo gacanta Itoobiya. Dadkii uu madaxeynuhu aamminey 12 maalmood oo dagaal ah bay caqli iyo cilmi waxii ay hayeen isugu geeyeen qabashadii Jigjiga, waana laga quustay. Haddaba yaa ciidankii meeshaan ka dagaallamayey lagu wareejirey markii ay arrinta Jigjiga cuslaatay. Ma Gurigii Khadiijo ayaa Cabdiqaasim looga yeeray! Ma Samatar baa howshii dagaalka farihiisa la galay? Galaal iyo Caarre quus bay la caga jiideen, Cali Samatar iyo Siyaadna cuqdad bay meel la fadhiyaan!\nHadalka haddii la soo koobo waxaa in ciidanka lagu wareejiyo codsaday gaashaanledhexe Cukur Muuse Cali-Koor, oo ah ninka uu Cali Samatar afka kala meermeeray, laakiin aanan anigu xaasid ku ahayn. Cukur wuxuu ballanqaaday in uu labo maalmood kaga saarayo ciidamadii Mengisto haddii ciidanka loo dhiibo. Sidii uu Cukur ballanta ku qaaday bayna noqotay, oo waxaa la gaarey guusha uu Cali Samatar ku faanay, uuna ninkii soo hoyiyey qariyey.\nHaddaba hadda xaggee buu jiraa gaashaanledhexe Cukur Muuse Cali? Maxayse BBC wax uga weydiin waayeen sidii lama filaanka ahayd oo uu Jigjiga u qabtay? Meesha uu Cukur jiro waxaa inooka warramaya Khaliif shiikh Maxamuud, ee Cukur Muuse ka dhex baar hadalka hoos ku qoran:\nXuseenow cadaabkii ma tage, caaqil baad tahaye\nCindigaad u roon tahay sidii, caano saafi ahe\nCodka iyo afkaartaada waan, ka cokanaadaaye\nCimrigiisu raagyow libaax, coof leh baad tahaye\nCunto iyo waxsiin kuguma rabo, caaddilkay qaba’e\nSidaad cadowga uga aarsataan, kugu ciseeyaaye\nDumar ubadka caascaasa oo, ceebalaa jira’e\nCubtan hooyadaa baa ahayd, aan cayaar barane\nCanbarkii adeerkay dhaloo, caan ah baa tahaye\nCabbanaanta kaa muuqatiyo, caajis la’idaada\nCasar iyo dharaar dhiilladaad, la cartanlanaysid\nCaaqibo ninkii lihiba wuu, ku cibro qaataaye\nWaxay kugu canbaaraynayaan, waa ca’ aan jirine\nAdigoo custiin iyo gargaar, ugu ciraabaaya\nCitiqaadka xumi waa waxay, kugu colaadsheene\nHayeeshee cibaarada adduun, haw ciyoon dudine\nRasuulkiiba qaar caasiyoo, caaradaa jiraye\nWalaalow kelyaha ciirso waa, caynkii oo kale’e\nCudud kula dhaqaaqdiyo Allaa, ciidan kuu fidinine\nAnna caafimaad talo qabtaan, ku callimayaaye\nCuluumtayda maqal waa mid aad, ka cabbi doontaaye\nWalaalow carriga baaba’iyo, cawska gubanaaya\nCarruuraha barooranahayoo, adiga kuu ciiqle\nJeer cirirku naafaha beddelo, caato haw noqone\nRagga lagu camiiqtoobey baa, kuu cashiira ahe\nQabuuraha cusayb ahi waa, curaddadeenniiye\nWaalaalow waxay ciirsadaan, cuurka aan nahaye\nWalaalow inaan caawinnaan, kaa codsanayaaye\nWaalaalow sabcaallo cusub baan, ku cirfin doonnaaye\nWalaalow tub ciirsila’ ah oo, caaddan baad mariye\nWalaalow cirbaha kabaha karo, calafi waa liide\nWalaalow cagaag baa jiree, suumanka u ceeji\nWalaalow curuuqdiyo lafaha, caabbi waa socode\nWalaalow ciddii aakhiraa, kuu calaacaline\nCukur qayladiisaa dhegaha, laga cufaystaaye\nCali Shira-Farey baa godkii, ciidamow ka lehe\nCabdullaahi Shiikh baa qabriga, nooga soo cabane\nElji ciririqdiisaan nafluhu, ka carwasaadayne\nCabdulqaaddir cirid meel ah bay, cagaf ku aaseene\nWalaalow cirradii Baajacoor, ceeskii laga qaadye\nHadday jeer cimaamad u lahayd, Celi ka tuuryeeye\nGablan buu wuxuu la cuskugaa, cimilkii Gaafow’e\nAfartii timaha cawlanayd, caawa waa labo’e\nCaalwaaga haystuu faraha, ku ciddijiidaaye\nWalaalow cidluu yuururaa, camal daraaddiise\nCurdankii Surweelle u kacay, kala ciniineene\nNimankuu rag kaga caalladnaa, way carbariyeene\nWalaalow caq baa laysay iyo, caaraddhuub Seda’e\nAbbow Cali-Qod bay ku caddileen, caraqii Doolloode\nCirifyada Wardheer bay ilmadu, camanka qoysaaye\nWaakaa sidii cawl la ganay, caalyo geyla lehe\nAsagoo cimri ah buu baroor, la cifanayaaye\nCusri bayna haystee sidaas, kuma canaadneene\nInnagaa cawaan ahe hohey! codasho noo keenye\nCamalkulule wiilkii caddaa, Caanonuug dhimaye\nCabdi Jaamac bay kula hareen, ceeri bana weyne\nCarowgii la dhigay Jaamac-Nayl, carunkii baa yaale\nCawil jeenyihiisii ninkii, caarifaa garanane\nCooddida jirkiisii lahaa, caalle loo legedye\nKubab ceenadlow iilkii buu, ikana caayaaye\nHurrow ina Cabbaas bay wadnaha, kaga cidaadeene\nCarriskuu ku go’ay buu tukuhu, weli ka cayshaaye\nGeesigii caadaawuhu necbaa, Daahir-Low cuna’e\nCismaan Cabdi Cismaan iyo walaal, Caabbi baan tebaye\nCanbaluug la moodyow Sujuu, waa cadkay maqane\nWalaalow Curtii Cali-Yarey, kaga cuq siiyeen\nCali Baaryareen jiifiyeen, Cagi raqdiisiiye\nXassankii cabbaaryaha lahaa, cidi ma raacdayne\nDhamuukey ku ciirsheen rasaas, dheeh casuura lehe\nCasow Maxamedow ina Saciid, mililki ceegaagye\nCaqli suubbanow Muuse wow, camal guhaadoone\nCimil Cali siday ula hareen, ciide reer Dalale\nCurguggii Goldogob baa’ba’aan, kuu caddadayee\nCosob bay ahaayeen dhammaan, keenay caarado’e\nCishiriin jir buu wada ahaa, ciidankii go’aye\nCardintii horeetey iskuul, ku cilmi qaateene\nCasharkay bareen waalidkood, ma calfan qoonkaase\nSidii caw la jaray oo kalaa, loo callaal waraye\nSaddexda iyo tobankii cirjiir, lagu cardaaduuqye\nDawacooyin cuucliyo dugaag, lagu cashaysiiye\nCar yaw dhiidhiyaa laga lahaa, ciribtirkoodiiye\nMagac kuma caddayn karo raggii, ciidda hoosgalaye\nCuntubyaa ku lumay goobihii, Yeed ku caanbaxaye\nGalowguba cabaad geeridii, Goroyo-Cawleede\nWalaalow cibaarada dhacdoo, layna ku cadaadshey\nCalaan iyo nin liitey la tahay, inaan la coodayne\nMar uun buu ilaah noo cawilin, culuq ka doorreene\nInkastoon ciriir weyn qabnoo, layna ku caweertay\nCirshigaa waxaynoogu qoran, guul calaamadane\nCasiis bayna kaalmaynayee, haw cabiidsamine\nTixdu aad bay u sii burqanaysaa, waxaana lagu mala’awaalaa in ay tahay maansadii ugu danbaysey oo Khaliif laga maqlay, hase yeesho ee waxaa inoo caddaatay in uu Cukur Muuse Cali meel “aakhiro” la yiraahdo jiro. Woqooyiga Soomaaliya ayaa asaga iyo marxuumiinta uu Khaliif taxay qaarkooda iyo rag kale lagu laayey, mana uu sheegi karo Cali Samatar wax ay galabsadeen, waabase haddii aan weydiiyo!\nDagaalkii Itoobiya iyo Soomaaliya wuxuu joogsadey 1978, wuxuuse Cali Samatar sheegay in dagaalladii markaas ka gadaal dhacay ay dhexmareen soomaali iyo Itoobiyaan, oo ay dadkii kacaanka ka dhintay soomaali ahaayeen, halka ay kuwii dhanka kale ka geeriyoodey Itoobiyaan ahaayeen.\nHaddaba waxaa yaab leh in aanu 1979 idaacaddii kacaanka ka dhegaysanney khudbo uu jeediyey Maxamed Siyaad oo uu nuxurkeedu ahaa isla hadalka uu hadda Cali ku hadlay. Waxaa intii uu Cali Samatar sheegay weheliyey in ay jiraan dad gaaloobey oo magaalada Havanna, Itoobiya iyo Ruushka laga soo dirsado.\nMarkii aannu khudbadii dhegaysanney ayaannu cabbaar ka dib waxaannu daarnay idaacad lagaga soo horjeedey kacaanka waxaana ka soo burqaday gabay lagaga jawaabey khudbadii. Waxaannu u qaadan weyney in uu qof aadami ahi gabay sidaas u sugan tiriyey, oo duubay saacaddii ka danbaysey khudbadii madaxweynaha. Weli dadkayaga gabya wuxuu shaki weyni nagaga jiraa in uu Khaliif shiikh Maxamuud jinni ahaa iyo uu insi ahaa. Kolleyse gabaygu wuxuu lid ku yahay aragtida ah uu Khaliif amxaar ahaa ama Kubba iyo Ruush u shaqaynayey, waana garnaqsi buuxa. Sidii khudbada xanaaaq uga muuqdey ayaa gabaygana caro uga muuqataa, wuxuuna yiri:\nAfweynow dubbaa kaaga dhacay, duudka araxdaahe\nAfartaada dacal ciidamaa, kaaga soo degaye\nDigo gubatey baad noqotay iyo, duur hulaaq galaye\nDanbaaburada qiiqiyo madfaca, dininiglaynaaya\nDogob iyo dohdii Beyra iyo Mudug degaankiisa\nWaxa kugu dulheebayaa, waa diyaarado’e\nEfenteriga dalandoolayoo, kugu dabraynaaya\nDigta sumuca aakaha Siyaad, lagu durduursiiyey\nKaaraha ku dawdabahayiyo, suuga dananaaya\nAgagaarka Doolow haddii, lagugu daaduunshey\nOo Yeed dorraad lagugu helay, duubkii kaa furanye\nDeex iyo bad waxa kaaga iman, duul mariino ahe\nWaxa miig degmada Caabudwaaq, kugu duqaynaaya\nDubaabaadka Havanna iyo, Ruush ma soo dirine\nWaxa kaa dareerinahayaa, duufka waannaga’e\nDibirtiyo sinsaarooyinkuu, suxulku kuu diirmay\nAxadyohow dufaynani ajnabi, hawgu dawgeline\nDafirka iska daa waxaannu nahay, qoon dalkooda lehe\nDabcigaaga waa lagu yaqaan, beyn dakhawlan ahe\nHuwan kuguma soo duulin iyo, dalal shisheeyaade\nDerisyada ha ceebaysan waa, dururuqdaadiiye\nDooddaada redyowga wow, dhego daloolaaye\nDacaayadaha Waaberi haddaad, debbedda gaarsiisid\nKulmis ma adigaa damin run baan, diirka ka caddayne\nDacwaddaada way wada maqleen, dawladuhu debiye\nDabaxiir inaad tahay Galbeed, wuu daliishadaye\nDekaddii Berbera Rolan Reeg, degi awood waaye\nDunidoo dhan baa kuu taqaan, diib cadaawe ahe\nDugaaggii ku boobaaya waa, lala dagaalaaye\nWaxba ha isu dedin uumiyuhu, kaa digniin helane\nDabaqaad koraysaa dhaqsuu, kuula dumayaaye\nNin dadkiisa cuna ciiddu way, labodidlaysaaye\nDugsiwaaga waxa kuugu wacan, daallin baad tahaye\nDulmilowga hadalkiisu ways, dabamaryeeyaaye\nWaxaad noogu soo labadublayn, waannu daw garane\nDacarta isku celi Eebbeheen, waysku keen diraye\nKu dareenyey aadnigu inaad, tahay dullaalaye\nDenbiga aannu kuu haysanniyo, qaranka aad duugtey\nDufantirasho yaa kaaga harin, deyn qabaad tahaye\nRagga daamanharaglow ilmada, dibiq leh kaa keenay\nDabool niman la saariyo ka weyn, daas qabiilo ahi\nKa difaactan soomaaliyoo, duuban baan nahaye\nDiyadoodii niman kaa raboo, doonayaan nahaye\nKuwaad danabyadoodii dharaar, duudsidaan nahaye\nRabbi baa na daalacan inaan, daacaddii nahaye\nDabodhilif inaan ahay haddaad, duni ku haasaawin\nLabadeena dacal ways naqiin, durey abiidkeene\nDad ma caayi karo oday hadduu, doobileef yahaye\nMa duqowdo taariikhdu oo, waa diwaan qorane\nXorriyo u dadaalkii ninkii, daadufshaad tahaye\nDiricyadii es way el ninkii, dooxay baad tahaye\nGobannimada Maandeeq ninkii, daayacaad tahaye\nFaranjiga dirayska leh ninkii, daa’intaad tahaye\nNinkii Gaalka dooradu ku taal, doortay baad tahaye\nMa dacaaman weligaa xalaal, duubi kay tahaye\nDafow baad ku noolayd tan iyo, dahashadaadiiye\nTuug dumarka xada ooy nacladi, daakhisaad tahaye\nDebnahaaga xaaraanta waad, ugu dadaashaaye\nXoolaha dad weynaha haddaad, maymo mara eegtid\nDumad doolli aragtaad sideed, ugula duushaaye\nIntaasoo dunuubaad gashoon, lagugu daynayne\nArrintaa daraaddeed annaga, kuula dirirayna\nIyo adiga keennii gardaran, daayinkaa gara’e\nKufri inaan u meeldayo ilaah, iigaa deeq badane\nDigriga iyo aadaanka iyo, darab salaadeedka\nAdi uun baa darooryaye islaam, daakiraan ahaye\nAdiguba damiinyohow haddaad, daawan bedenkaaga\nDiintiyo Qur’aankkii ninkii, diidey baad tahaye\nDastuurkii shareecada ninkii, dooriyaad tahaye\nShaydaan nin uu daadahshoo, duufsadaad tahaye\nNebigii la daahiray nin uu, dayriyaad tahaye\nDurdurrada cadaabeed nin loo, dawliyaad tahaye\nRasuulkii dariiq buu na yiri, ”duul allow mara’e”\nHaddaad adigu daasado cabtoo, dawgii ka habawday\nDamiirkaaga haaraan jahaad, kaagu noo dagaye\nRag isdiley dabaadiga qolaa, lagu dagaajaaye\nDalanbaabigaagaan ka garan, inaadan doogayne\nNaga soo deg duumaad ahayd, daawo loo helaye\nAbwaan laga dalqaminaayo waa, laga dabqaataaye\nRabbi waxaan ka doonaa waqay, igama daahaane\nDakhal fooraraad noqotay iyo, doonni caaridaye\nNinkii talada laga duugayaan, daaqo loo heline\nWaxaan kugu durraamanahayaa, waa danta dhab ahe\nIska dulugso imaankii baa, kaa dabayshadaye\nWaxaa la moodaa in uu gabaygu ku dhammaaday saddex mir oo u eg in hadda loo tiriyey laanta afka soomaaliga ee BBC. Waxaa intaas weheliya roon tahay in aan taariikhda lagu soo koobin Cali Samatar, Cadqaasim, Idaajaa iyo hooyadood Khadiijo, ee bal dad dhaamaa la raadiyo.


Hibiscus | March 2020\nUgu Weyn Ee Hibiscus\nWaa maxay sababta hibiscus loo yaqaan ubax dhimasho\nShiinaha oo kor u kacay ama hibiscus waa riwaayad si fiican loo yaqaan iyo caan ah, inkasta oo xaqiiqda ah in muddo dheer waxaa loo aaneynayaa guryaha kala duwan oo qarsoodi ah. Calaamado iyo waxyaalo badan oo kala duwan ayaa la xiriira hibiscus, laakiin sidoo kale waxay leedahay sifooyin faa'iido leh. Ma taqaanaa? Ubaxa hibiscus cas waxa uu ku jiraa jaakad hubka ah ee Malaysia, iyo caasimaddeeda waxaa ku yaala Park Hibiscus qurux badan, taas oo in ka badan 2 kun dhirta ay koraan.\nSida loo daryeelo hibiscus gudaha\nHibiscus waa wakiil dhalaalaya qoyska Malvaceae, leh ubaxyo, qurux badan, ubaxyo qalafsan oo siman, calaamad u ah dhamaadka, caleemaha emerald. Waxaa lagu qaybiyey deegaan kuleyl ah. Maaddaama ay quruxdeeda quruxda badan iyo aan qabyo ahayn, waxaa si weyn loo koray ubax guri, hibiscus sidoo kale waa la cunaa, xirtaa sida qurxinta iyo xitaa loo isticmaalo samaynta rinji.\nSida loo doorto ubaxyo gudaha ah oo aan u baahnayn daryeel gaar ah\nMakhaayadaha aan qabin ee lagama maarmaanka ah ayaa lagama maarmaan u ah dadka si ay u abuuraan qalab aan lagu dabooli karin guriga. Iyadoo aan luminayo tayada ugu fiican ee leh daryeelka ugu yar, ubaxyo qurxoon oo aan qabyo ahayn ayaa suurogal u ah in la sameeyo degenaansho iyo daryeel la'aan. Luqadda Sansevieria Teschin, dabaylaha Afrikanka, dabada pike - sidaas si kale loo yaqaan sansevieriya.\nXulashada dhirta ugu wanaagsan ee ilmahaaga\nQalabaynta qolka ilmo, waalid kasta wuxuu isku dayaa inuu doorto waxyaabaha ugu faa'iidada badan ee ammaanka ah. Tani waxay sidoo kale quseysaa ubaxyada gudaha ee xanaanada, sababtoo ah muddo dheer waxay noqon doonaan deriskaaga ilmo. Waxaan ka hadli doonaa sida loo sameeyo doorasho sax ah oo aan qalad u sameynin maqaalkan. Ma taqaanaa? Ilmuhu wuxuu xiiseyn doonaa oo keliya geedka laftiisa, laakiin sidoo kale dheriga uu kori doono.\nGuryaha dawooyinka ee hibiscus\nMaxaad u helaysaa koob shaah ah? Laakiin waxaa jira waqti marka shaaha madow iyo kuwa cagaaran ay soo baxaan, iyo waxyaabo kala duwan oo aan waxtar lahayn. Waxaa intaa dheer, shaaha cagaaran waxaa ku jira caffeine ka badan tan qaxwaha, iyo tiro badan oo xitaa waxay noqon kartaa waxyeello. Kadibna gargaarka ubaxyada noocan oo kale ah sida hibiscus. Hibiscus leeyahay dhadhan cajiib ah, midab wacan, iyo ma aha in la xuso hantida faa'iido ee hibiscus.\nDooranaya ku xoortay geedihii ugu wanaagsanaa ee la siiyo\nNidaamka ku haboon iyo isku dhafka dhirta kala duwan ayaa kaalin muhiim ah ka qaadanaya qaabaynta muuqaalka beerta. Xirmooyin ubax ah oo si habboon loo xushay beerta ayaa ku farxi doonta isha waxayna ku qurxin doontaa guga ilaa dayrta goor dambe. Iyadoo gacan ka geysanaya ku xoortay geedihii, waad kala duwanaan kartaa beerta beerta, u qeybi dhulka iyo ku dar muqaal cusub.\nhttps://lezgka.ru so.lezgka.ru © Hibiscus 2020


Da’ yar dhiban - Lastensuojelu.info\nAsif dhibaatooyinkiisu waxay ka bilowdeen wax xadid\nShaqaalaha sooshalka ee badbaadada carruurta ayaa mar kale dib ula kulmay waalidka iyo wiilka. Wiilku wuxuu sheegat, inuu xanaaqo marka la caayo oo lagu yiraahdo neekeri. Waalidkuna waxay sheegeen, inuu guriga xitaa Asif si xad dhaaf ah u xanaaqo, marka xadadka loo sameeyo ama la yiraahdo waxaas ma samayn kartid.\nWaxaa go’aan lagu gaarey in waalidka iyo Asif lala bilaabo badbaadada carruurta shaqadeeda qoyska . Todobaad walba qoyska waa lala kulmi jirey, waalidka waxaa loo sheegay in qoysku ku heshiiyo xeerar qoyska u degsan, sida Asif wakhtiyada ay tahay inuu guriga yimaado iyo wakhtiyada uu laylisyada samaynayo. Iskuulkana dhibidii Asif la dhibayey sidii hore si ka fiican baa wax looga qabtay, laakiin Asif sidii hore si ka xun buu u dhaqmayey. Xiisadda iyadoo lagu jiro ayuu qashqashaad samaynayey, kumana mashquuleyn waxbarashada iyo wax dhegeysiga. Asif inta badan macallinka waxba kama yeeli jirin, ee intuu xanaaqo ayuu xiisadda oo socota iska baxayey oo isaga oo aan ogolaansho haysan buu iskuulka ka tegeyey.\nWaalidka, qolada badbaadada carruurta iyo qolada iskuulka ayaa si wadajir ah Asif ugu soo dhammeeyey boos ah waxbarashada khaaska ah , halkaas oo ay isaga u fududayd inuu waxbarashada u soo jeesto. Cilminafsiyaqaanka iskuulkuna wuxuu baaritaan ku sameeyey siduu Asif u awoodo inuu waxbarto. Marka la og yahay waxyaabaha sababta u ah ku adkaanta waxbarashada, waxaa la awoodaa in ardayga sidii hore si ka fiican loo caawiyo.