Неяк у лiсьце да Юркі Вiцьбiча Антон Адамовiч, спрабуючы вызначыць месца паэта Паўлюка Шукайлы ў лiтаратуры й – шырэй – у беларускай справе, прапанаваў назваць гэткi тып нацыянал-авантурыстам. Пэўна, нацыянал-авантурыстам можна назваць i Сяргея Хмару.\nПра постаць гэтага пiсьменьнiка, грамадзкага дзеяча ўжо даводзiлася пiсаць раней. Але вось выйшла кнiга «Сяргей Хмара» Андрэя Чэмера – чалавека, якi на працягу свайго жыцьця не парываў сувязi з сваiм героем, блiзкiм сябрам i паплечнiкам. I кнiга – на дзiва – засьведчыла, наколькi ён мала можа расказаць пра лёс С. Хмары, асаблiва ў даваенны час. Гэтым i была паклiканая неабходнасьць зьвярнуцца яшчэ раз да асобы Хмары, у прыватнасьцi, надрукаваць ягоную аўтабiяграфiю «Кароткiя данныя аб сабе» – пры ўсёй спрэчнасьцi, а часам i неверагоднасьцi пададзеных там зьвестак. Патрэба тлумачыцца адным бясспрэчным фактам: iмя Сяргея Хмары застанецца ў гiсторыi беларускай лiтаратуры й гiсторыi нацыянальнага руху.\nГэта, як выглядае, было зразумела яшчэ ў 1944 годзе, калi газэта «Беларускi Работнiк» запачаткавала рубрыку «Сучасныя беларускiя паэты». Адзiн з нарысаў – побач зь iншымi, прысьвечанымi Ўл. Дудзiцкаму, М. Сяднёву, А. Салаўю – быў пра яго. Аўтар невялiкага артыкулу, Л. Нiчыпарук пiсаў:\nЖыцьцё i творчасьць Сяргея Хмары непарыўна зьвязаныя зь беларускiм вызвольным змагаьнем. Ужо ў першых творах Хмары моцнымi тонамi гучаць змагарныя матывы. Яны зьяўляюцца характэрнымi для ўсяе творчасьцi песьняра. Гэта пясьняр змаганьня, у якiм ён iдзе ў першых радох. ... У першых ужо творах Хмара выдзяляецца спамiж iншых заходня-беларускiх паэтаў сваёй тэматыкай. Яна, як мы ўжо зазначылi, чэрпаецца пераважна з таго бурнага змаганьня, якое вядзе беларускi народ пад Польшчай. Гэтае зьблiжэньне да жыцьця, да таго, чым жыў народ, робiць Хмару папулярным i агульнаведамым песьняром Заходняе Беларусi.\nУ час вайны С. Хмара быў дырэктарам Слонiмскай бiблiятэкi, у Камiтэце Самапомачы загадваў аддзелам культуры й прапаганды. Пазьней займаўся кальпартажам прэсы, працаваў у «Слонiмскiм Кур'еры», «Баранавiцкай Газэце», нават адчынiў сваю невялiкую кнiгарню.\nУ зборнiку «Жураўлiным шляхам» хапае радкоў, што нiбыта пацьвярджаюць напiсанае Л. Нiчыпаруком:\nI хоць рваныя словы,\nКантаватасьцi скрозь, –\nЧас, стагодзьдзi што ломiць,\nў нашы вершы урос.\nАле й гэты, наступны верш – з таго самага зборнiку:\nНеба начой было яснае.. яснае!\nБелае.. белае! – як малако!\nШыбы ў вокнах раптоўна завойкалi,\nЧуеш! – безь плачу! – трэба быць стойкаю!\nБелае, белае – як малако!\nЁн быў розным, гэты Сяргей Хмара. Калi прыбраць непатрэбныя клiчнiкi – зь вершаў i жыцьця, якiмi ён сябе ды iншых глушыў, застанецца паэт, паэт-нацыяналiст, паэт-партызан. Няхай i авантурыст.\nА ўсё ж не! Не вярнулiсь назад!\nХоць спаткалi нас злосныя сыкi.\nГорда вулiц каменьне таптала лаза,\nБо за намi ён, Волат Вялiкi!\nНе вярнулiсь назад! Свой рабiнавы хмель\nРассыпаючы мiж камянiцаў.\nI буяны наш подых сялянскiх асель\nРве ляды зьледзянелай сталiцы.\nКАРОТКIЯ ДАНЫЯ АБ САБЕ\nНарадзiўся ў 1905 годзе ў Адэсе, куды мае бацькi выэмiгравалi на працу зь Беларусi.\nБацька паходзiў зь вёскi Задвор'е Казлоўшчынскай воласьцi на Слонiмшчыне. Мацi – зь вёскi Нарбутовiч на Дзятлаўшчыне Наваградзкага павету (Магдалена з Шымукоў). Пасьля, як мне было пяць год, бацькi пераехалi ў Варшаву, дзе бацька служыў на пошце. Падчас Першай Сусьветнай вайны эвакуавалiся да Казанi, пасьля жылi ў Растове-на-Дану i ў Варонескай губэрнi, дзе ў 1918 годзе бандыты забiлi бацьку. Жывучы там, я знайшоў часапiс «Саха» зь дзiўнай для мяне мовай. Ня мог правiльна прачытаць словы. Мацi папраўляла, i так дазнаўся, што гэта беларуская мова й што мы беларусы.\nПа забойстве бацькi мацi выбралася з намi, я й малодшая на сем год Нiна, на Беларусь. Iшла вайна. Цягнiкi дайшлi толькi да Дзьвiнска. Зь Дзьвiнска трапiлi возам да Эжэрэнаў у Лiцьве. Перахварэлi там на тыф. Пакiнуўшы клумкi зь везенымi рэчамi, пайшлi пехатою дабiвацца на бацькаўшчыну. Галодныя дабiлiся да Вiльнi, адтуль эвакуiцыйным цягнiком далей i пехатой да хаты ў Казлоўшчыне. Хата без страхi, бяз мэблi, без вакон. Латалi чым маглi. Печ палiлi сечаным ялаўцом і алешнiкам. Печ распарылася й завалiлася з комiнам. Сядзелi ў курной хаце, бо не было за што выставiць новы комiн. Тры гады ня бачылi хлеба, а нават бульбу рэдка. Зiмой хадзiлася зь сякерай i рубiлася выкiнутую мёрзлую бульбу зь ямаў у мясцовым маёнтку. Мацi хадзiла да багатых сялян на падзёншчыну за гарнец жытняй мукi цi кошык бульбы. Я наняўся пасьцi ў шляхцiча кароў. Хадзiў босы, бо нават лапцяў ня ўмеў сабе сплесьцi, а халявы на боты, што прынёс з сабой, мусiлi прадаць i купiлi за гэтае цяля-гадунца, зь якога з часам выгадавалi карову. Летам было добра, але на восень, калi буйны шрон пакрываў палi, пакуль сонца не прыгрэе, ногi дубелi, што хадзiлася як на дзеравяных, а потым пры адаграваньнi нясьцерпны боль. Чуць не памёр, наеўшыся хлеба з жалудоў i цёртай асiнавай кары ды верасу. Атрымаў курыную сьлепату й з заходам сонца зусiм асьляпаў. Хадзiў амацакам. Потым дастаўся на працу ў маёнтак; за пратэст, што не даюць амаль паўдзённага перапынку, выкiнулi й не хацелi нават выплацiць заробленага, а калi пачаў спрачацца ў прысутнасьцi купы работнiкаў, ён пiхнуў мяне з ганку. Схапiўшыся на ногi, у гарачцы схапiў вялiкi камень i шпурнуў у аканома. Была палiцыя, але грошы выплацiлi. Пайшоў касцом на касавiцу ў другi маёнтак, але плацiлi нам толькi адзiн злоты ў дзень. Пастанавiлi страйкаваць, дамагаючыся двух злотых. Мяне, вядома, як больш пiсьменнага, выставiлi дэлегатам. Палiцыя. Мянушка камунiста. Людзi трымалiся. Страйк выйгралi, але мяне выкiнута. Дзеля людзей, першы раз правёўшых i выйграўшых страйк, баранiць страйкам i свайго выкiнутага дэлегата было замнога! Пайшоў на будову дарогi. Зноў страйк i зноў я мусіў быць прадстаўнiком страйкуючых. Арыштавана як арганiзатара страйку, зноў работнiкi страйк выйгралi, атрымаўшы 50 адсоткаў падвышкi, мяне выкiнута на загад палiцыi як падбурвацеля, а праца пры дарозе была дзяржаўная. Будаваў яшчэ масты, працуючы пры ўбiваньнi слупой «бабай», а потым стаў памочнiкам агароднiка ў маёнтку «Падоле», бо знаўся на садаводзтве й гароднiцтве як аматар.\nУ 1921 годзе арыштаваны падчас вайсковай аблавы ў пошуках зброi.\nУ 1922 годзе кантактуюцца са мной прадстаўнiкi партызанскага адзелу БНР атамана Шэршня, прапануючы, каб я дапамог iм навязаць лучнасьць з кiраўнiцтвам, якое парвалася ў сувязi з арыштамi ў Беласточчыне й адыходам у Лiтву дзеючага Штабу 5-ай Групы Войскаў БНР, што знаходзiўся ў Белавескай пушчы. Еду да Варшавы з даручэньнем зьвязацца з пасламi Польскага Сойму Бараном цi Якавюком праз Рамуальда Зямкевiча, але гэтаму апошняму гаварыць, што патрабую паслоў у сялянскай справе процiў абшарнiка. Даручэньне выканаў, а разам пазнаёмiўся зь першым патрыётам-беларусам, да непрытомнасьцi ўлюблёным ува ўсё беларускае, дзядзькам Ромусем. Ён пазнаёмiў мяне й зь iншым выдатным нашым адраджэнцам, паэтам Гальляшом Леўчыкам. Чым гэта было для мяне, можна будзе зразумець, бо я тады ўжо прабаваў складаць свае першыя песьнi-вершы на папулярныя мэлёдыi. Праз Гальляша Леўчыка я пасьля ў 1924 годзе пазнаёмiўся з Рак-Мiхайлоўскiм i сэнатарам Уласавым i стаў сябрам Таварыства Беларускай Школы ў Вiльнi (старшыня тады С. Рак-Мiхайлоўскi) i Радашкоўскага Таварыства Беларускае Школы, якiм кiраваў Уласаў, бо Вiленскае ТБШ ня мела права дзеяць у нашым Наваградзкiм ваяводзтве.\nУ 1923 годзе арганiзую ўспамагаўчую групу партызанскага аддзелу Шаршня ў сваёй ваколiцы, а пасьля выдзяляемся ў асобны партызанска-паўстанчы аддзел Iскры (5-я Група Войскаў БНР). Аддзел Шаршня зьлiквiдаваны ў 1924 годзе палiцыяй. У 1925 годзе зьлiквiдаваны другi суседнi аддзел атамана Рудога. Мы засталiся адныя. Навязаны быў сталы кантакт празь мяне зь Беларускiм Пасольскiм Клюбам у Варшаве. Нам радзiлi лiквiдаваць збройную дзейнасьць, бо наш Соймавы Клюб мае намер хутка прыступiць да масавае легальнае працы на вёсцы.\nУ 1925 годзе выйшлi так званыя законы Грабскага аб праве меншасьцяў на свае прыватныя школы. Аднак калi Радашкоўскае Таварыства Беларускай Школы падало заявы на такiя школы, нягледзячы на пачатак школьных заняткаў, адказу ад ваяводзтва не атрымала. Тады пастаноўлена было зарганiзаваць такiя школы яўным парадкам без дазволаў. Я як прадстаўнiк ТБШ пачаў такую арганiзацыю школаў на ўсходняй частцы Слонiмшчыны, а М. Бурсэвiч на заходняй. Пасьпеў зарганiзаваць 12 школаў: падшукаць настаўнiкаў, зарганiзаваць сялян, каб правялi ў сваiх вёсках сходы з пастановамi адкрыць беларускiя школы й запрасiць адпаведных настаўнiкаў да iх. У нашых чатырох валасьцях аднаго дня пачало дзеяць 12 школаў, i ўсе дзецi пакiнулi польскiя дзяржаўныя школы. Улады спачатку хацелi змусiць сялян вярнуць дзяцей у польскiя школы страхам, накладаючы кару за кожны дзень адсутнасьцi дзiцяцi ў польскай школе пяць злотых (пуд жыта каштаваў тады два злотыя). Празь месяц, калi гэтае не памагло, палiцыя арыштавала ўсiх настаўнiкаў i некаторых старастаў вёскаў, а школьныя пакоi апячатана. Арыштавана й мяне як арганiзатара. Зьбiта дэфэнзывай, прычым перабiта зыкавую перапонку ў вуху. Сьледчы мусiў мяне звольнiць з турмы, бо доказаў, што я зарганiзаваў «нелегальныя» школы, не было, а быць прадстаўнiком ТБШ на сваю ваколiцу было легальным. Настаўнiкi на суду атрымалi па 3, 6 месяцаў турмы, а адна – год. Настаўнiца Шундрык атрымала ў турме сухоты й памерла па выхадзе на волю. Таму што сяляне й далей не пускалi дзяцей з паваротам да польскiх школаў, зьявiлiся сэквэстратары сьцягваць кары, забiраючы кажухi, каровы й iншае дабро. Сяляне сэквэстратараў папраганялi. Тады яны явiлiся з палiцыяй. У Лядзiнах адбыўся цэлы бой. Мусiлi выклiкаць войска. Беларускiя паслы ўнесьлi ў гэтай справе iнтэрпэляцыю* ў Сойме. Экзэкуцыя была спыненая.\nТыя законы прадбачылi права пасылаць лiсты па пошце ў нашых ваяводзтвах, адрасаваныя лацiнкай па-беларуску. Калi я зьявiўся й хацеў падаць у Вiльню да ТБШ замоўленае (заказное) пiсьмо з адрасам па-беларуску, пошта адмовiлася прыняць i на маё дамаганьне выконваць закон паклiкала палiцыю, якая мяне арыштавала й зьбiла. Беларускiя паслы злажылi зноў iнтэрпэляцыю ў Сойме ў гэтай справе. Пошту змусiлi прымаць такiя пiсьмы.\nУ 1924 годзе намовiлi сьвятара Казлоўшчынскага праваслаўнага прыходу Катовiча з амбону заклiкаць сялян, каб намагалiся беларускiх школаў i не пускалi моладзь у Беларускiя арганiзацыi. Польскiя ўлады пастанавiлi яго за гэта выселiць з Польшчы ў Гданск. Выклiкала гэта вялiкае абурэньне. Баючыся, што нашая партызанка яго адаб'е, бо такiя хадзiлi чуткi сярод сялян, а нашыя партызаны i ўзапраўду хацелi гэта зрабiць, польскiя ўлады прыслалi арыштаваць i вывезьцi з Казлоўшчыны сьвятара цэлы швадрон кавалерыi. Гэтак i вывезьлi яго ў суправаджэньнi двухсот вершнiкаў i палiцыi. Вызначылi новага сьвятара, былога белагвардзейскага афiцэра Баталiна, якi адразу пачаў выступаць з казаньнямi аб бандытах i iхных супольнiках ды камунiстах, што выдумалi нейкую беларускую мову. Намаўляў выдаваць прычасных да партызанкi палiцыi й наагул слухацца ўлады. Зь сялянамi паступаў, як з быдлам. Калi нешта хто меў да яго, не пушчаў на плябаню, мусiлi чакаць на панадворку. За шлюб гроб карову. На скаргi сялян да эпархii ў Гораднi не было адказаў, бо меў там «плечы».\nВернiкi зьвярнулiся да нас, асабiста да мяне, каб памаглi. З маёй iнiцыятывы заклалi Камiтэт Беларусiзацыi Царквы: настаўнiк А. Тарасюк – старшыня, я – сакратар, настаўнiк П. Коска – скарбнiк (усе дзейныя сябры партызанкi). Пайшлi да сьвятара ў нядзелю перад службаю й ад iмя камiтэту й парафiян зажадалi беларускiх казаньняў у царкве. Абзываючы нас бандытамi й камунiстамi, выгнаў з плябанi. У царкве, калi пачаў расейскае казаньне з выкрыкамi аб бандытах i камунiстах i нашым камiтэце, з народу адазвалiся выгукi: прэч расейскага правакатара, гавары па-беларуску. I ўсёй масай вернiкi выйшлi з царквы й тут жа на пагосьце зрабiлi веча, прыняўшы рэзалюцыю з патрабаваньнем выдаленьня папа-правакатара й беларусiзацыi царквы. Пакуль поп паведамiў палiцыю, веча разышлося. Рэзалюцыя й апiсаньне падзей паслалi да кансысторыi ў Гораднi й да вiленскiх беларускiх i польскiх газэт. Зрабiўся гук у прэсе. Перадрукавала й варшаўская. Кожную нядзелю рабiлiся дэманстрацыi ў царкве й пры царкве. Палiцыя не памагала. Кансысторыя была змушаная зьняць Баталiна й прыслаць нам беларуса. Гэта быў Сокал-Кутылоўскi, б[ылы] камандуючы Слуцкай Паўстанцкай Брыгадай. Царква была беларусiзавана. З амбону пачало заклiкацца аб патрэбе складаньня дэклярацыяў за беларускую школу й iншае.\nПры Баталiне быў нам прысланы дзяк – украiнец Алексiевiч, якi поўнасьцю разумеў нашыя нацыянальныя памкненьнi. Ён як з вышэйшай адукацыяй меў права выкладаць для праваслаўных вучняў у польскiх урадавых школах Закон Божы. Вось жа з мае iнiцыятывы, справадзiўшы беларускiя лемэнтары й Закон Божы ў беларускай мове, Аляксiевiч пачаў выкладаць падчас сваiх лекцый ня толькi па-беларуску, але праводзiў i навучаньне беларускае мовы ў чатырох школах. У канцы школьнага году (1924–1925) Алексiевiча па даносу кiраўнiцтва школаў у Гербелевiчах i Мiдзьвiнавiчах арыштавана за «тайнае» навучаньне беларускай мовы. Суд апраўдаў, бо Алексiевiч тлумачыўся, што мусiў вучыць беларускай кiрылiчнай абэцэды дзяцей, каб маглi чытаць кiрылiцай пiсаны Закон Божы. Але ўлады выдалiлi яго з Казлоўшчыны адмiнiстрацыйна.\nРозгалас зь беларусiзацыяй царквы прыцягнуў увагу д-ра Паўлюкевiча, якi тады стварыў прапольскую арганiзацыю Беларускую Тымчасовую Раду з намерам зрабiць пасьля зьезд, на якiм выбраць Беларускую Нацыянальную Раду як прадстаўнiцтва Заходняй Беларусi. Паўлюкевiч быў знаёмы з Сокал-Кутылоўскiм па Слуцкiм паўстаньнi. Ён прыехаў да нас i запрапанаваў закласьцi аддзел ягонай Рады, што дасьць магчымасьць нам легальна дзеяць з забясьпекай ад арышту. Мы самыя шукалi выхаду, бо палiцыя наступала нам на пяты з нашай партызанскай, ужо замiраючай арганiзацыяй, бяз сувязi звонку. Мы рашылi замаскавацца ў Паўлюкевiча. Створана павятовы аддзел Тымчасовай Рады з Тарасюком як Старшынёй i мною як сакратаром ды выкапанай мною студэнткай Аленай Лябецкай. Залажылi 4 аддзелы «прасьветы», беларускую бiблiятэку. Паставiлi першыя канцэрты беларускай песьнi й драматычныя творы на сцэне.\nКалi Паўлюкевiч паехаў на зацьверджаньне нас да ваяводзтва ў Наваградак, дык ваявода адмовiўся зацьвердзiць нас, бо мы былi на лiстах моцна падазроных у партызанцы, у камунiзме й наагул у авантурнiцтве. Паўлюкевiч давёў, што мы патрыёты, бо камунiсты не змагалiся б за беларусiзацыю царквы, а авантурызм – гэта, маўляў, паўната сiл i энэргii, якую ўласьне трэба абняць рамкамi ягонай арганiзацыi, ляяльнай да ўладаў, чым папусьцiць iх пайсьцi ў камунiсты перасьледам. Довады, казаў Паўлюкевiч, падзеялi, i нашая Рада была зацьверджаная. Калi даведалiся аб нашым кроку нашыя паслы ў Сойме, страшна нас скрытыкавалi за неразважны крок, якi дае карысьць палёнафiлам i можа ўплынуць у гэтым напрамку на мясцовае сялянства, якое ня можа ведаць нашых праўдзiвых тэндэнцыяў. Але калi наведалiся – спачатку Васiль Рагуля, а пасьля Сымон Рак-Мiхайлоўскi, прызналi нам рацыю, што трэба было так зрабiць, як зрабiлi. Мы аб'ядноўвалi каля соткi актывiстаў, маглi легальна зьбiрацца, дыскутаваць, чытаць, ставiць спэктаклi. Якось, слухаючы аб нашых паходжаньнях, захоплены Рак-Мiхайлоўскi ўскрыкнуў аба мне: «Вось сатана!» Так нарадзiўся неспадзявана мой псэўданiм, у сувязi з пасламi пазьнейшага Клюбу Грамады скарочаны на Сат.\nЯ ходаўся як найбольш моладзi выслаць у беларускiя гiмназіi Вiльнi, Клецка, Радашковiч. Паслалi мы iх 11 чалавек з Казлоўшчыны, у тым трох габраяў: двох братоў Кравецкiх i Валачынскага.\nУ 1925 годзе зьяўляюцца мае першыя вершы друкам у «Крынiцы». У Казлоўшчыне маем аж трох пачынаючых лiтаратуразнаўцаў: я, Мiхтар (Мiхась Тарасюк, празаiк) i Хаiм Кравецкі – беларускі паэта-габрай. У суседнiх Скрэндзевiчах трох паэтаў: Пiгулеўскi, Бякета й Бякецiк (дзядзька й пляменьнiк). Ня так далёка ў суседняй гмiне (Раготная) – М. Дубок (Язэп Сiняк). У Дзятлаўскай гмiне – Н. Жальба (Бяленка). Спрабавалi мы падняць i нашых каталiкоў на барацьбу за беларусiзацыю касьцёла ў Рандзiлаўшчыне. Сярод iх знайшлi каля 100 падпiшчыкаў на «Крынiцу». 120 асобнiкаў прыходзiла да нас агульнабеларускай газэты й 100 асобнiкаў паўлюкевiчаўскага «Беларускага слова», якое, на адмену ад iншых, не ішло на паасобныя адрасы, а на нашую Раду, а мы дзялiлi мiж сваiмi сьвядомымi сябрамi, а не пушчалi ў народ дзеля яе палёнафiльскага зьместу.\nМяне выклiкана ў 1925 годзе ў Варшаву й павядомлена, што нашая група паслоў пастанавiла залажыць асобны Пасольскi Клюб Беларускае Сялянска-Работнiцкай Грамады. Iмем нашае арганiзацыi, якая тады пачала мiж сабой называцца Незалежная Сялянская Група, укрываючыся пад шыльдай паўлюкевiчаўскай Рады, я дакляраваў поўную падтрымку й абяцаньне, што з момантам арганiзацыi Грамады на мясцох паслы могуць лiчыць за пэўнае 1000 сяброў у нашым раёне, што было прынята крыху як перахвалка, бо яны самi аблiчалi, што ўся арганiзацыя будзе мець якiх пяць тысяч сяброў. Зараз па афiцыяльным утварэньнi Грамады прыехаў да нас сьпешна наш часты госьць пасол Васiль Рагуля, якi да Грамады не ўвайшоў. Ён думаў, што мы пойдзем за iм у створаны iм i Ф. Ярэмiчам Сялянскi Саюз. Мы патрабавалi, каб ён або ўступiў у Грамаду, або мы парываем зь iм усе сувязi. Так скончылася мая дружба з Рагулем, бо ён мяне лiчыў закапёршчыкам.\nПаўлюкевiч тым часам гатаваў зьезд у Вiльнi. Хацеў зрабiць гэта шырока й гучна, бо палякi далi грошы на бiлеты й на Кангрэс. Мы ж таксама гатавалiся да яго гучна. Нас ён лiчыў адзiнымi iдэоўцамi ў ягонай арганiзацыi, бо калi ён напачатку запрапанаваў нам грошы на арганiзацыю й аплату кожнага сябры Рады, мы з абурэньнем гэтае адкiнулi й асьведчылi, што працуем дзеля iдэi, а не для грошай, што яго вельмi ўразiла, i ён стаў нам вельмi верыць i паважаць, а нас брала агiда, што мы змушаныя былi быць з такiмi прадажнiкамi й пэцкацца.\nВось жа ён, ня маючы нiдзе прыхiльнiкаў, запрапанаваў нашай павятовай радзе ўзяць арганiзацыю дэлегатаў з суседнiх паветаў. Мы задакляравалi, што прывязем з сабой 200 дэлегатаў ад паветаў: Слонiмскага, Баранавiцкага, Наваградзкага й Лiдзкага. На сваiх паседжаньнях мы выпрацавалi пункты, дэклярацыю нашай Незалежнай Сялянскай Групы, якая мела быць пастаўленай на зьезьдзе. Яна галасiла аб патрэбе падзелу памешчыцкай зямлi, поўнага беларускага дзяржаўнага школьнiцтва, удзяржаўленьня беларускай мовы, супроць усякага супрацоўнiцтва з польскiмi ўладамi й права на самастаўленьне заходнебеларускага народу.\nУсё гэтае мы парадкова ўпiсвалi ў кнiгу пратаколаў Рады, каб не закiнулi нам, што гэта тры групкi асоб звонкi. Склiкалi прышлых дэлегатаў i азнаямлялi iх з гэтымi пастановамi. На канец зьезду мы мелi агаласiць Тымчасовую Раду разьвязанай, выразiць вотуум недаверу д-ру Паўлюкевiчу й абвесьцiць Грамаду прадстаўнiчкай беларускага народу.\nТры днi перад зьездам мы атрымалi тэлеграму: «Зьезд адкладзены. Дэлегатаў спынiць. Еду». На ранiцу зьявiўся Паўлюкевiч. Зьявiўся данос: Хмара з 200 дэлегатамi едзе апанаваць зьезд i далучыцца да Грамады. Даносчык, наш дэлегат з Мураванкi, па даносе й атрыманьнi нагароды, скрыўся назаўсёды ў Горадню, баючыся партызанскай помсты. Разьяраны Паўлюкевiч патрабаваў кнiгу пратаколаў i, прачытаўшы iх, аж зароў аб здрадзе. Абвесьцiў аб лiквiдацыi нашага павятовага аддзелу Рады. На гэтым скончылася маё знаёмства з Паўлюкевiчам. Зьезд ён правёў на тыдзень цi два пазьней, усяго з 60 удзельнiкаў, сярод якiх i так пранiкла 10 нашых, якiя здолелi агаласiць сваю дэклярацыю аб Грамадзе й дэманстратыўна пакiнуць зьезд здраднiкаў. Палякi, пабачыўшы фiяска, па зьезьдзе Паўлюкевiча зьлiквiдавалi.\nУ 1925 годзе – сталы супрацоўнiк «Маланкi».\nУ маi 1926 году нарэшце атрымалi пастанову Грамады аб утварэньнi Цэнтральнага Сакратарыяту Грамады й прыступiлi да арганiзацыi на вёсцы. Я стаўся арганiзатарам i залажыў першы гурток Грамады ў Казлоўшчыне й наагул у Слонiмшчыне. Мой сяброўскi нумар быў 235. Разам на працягу паўгода залажыў 32 гурткi Грамады зь лiкам сяброў больш як тры тысячы. Для ўспраўненьня арганiзацыi трэба было залажыць у Казлоўшчыне раённы камiтэт на тры гмiны: Казлоўшчынскую, Дзераўнянскую й Рагоценскую. Сакратаром камiтэту стаў я.\nУ нашых ваколiцах сярод каталiкоў дзеяла й польскае «Вызваленьне». Потым Беларускiя паслы-каталiкi гэтай партыi залажылi радыкальную Незалежную Партыю Хлопскую*, на чале якой стаяў падазроны намi як агэнт контрразьведкi С. Ваявудзкi. Зараз пасьля пачатку арганiзацыi Грамады мы заатакавалi прыехаўшых паслоў НПХ – Галавача, Шэвеля, Балiна, Шакуна, каб яны як беларускiя паслы пакiнулi Ваявудзкага й далучылiся да Грамады, iначай мы iх прагонiм з нашых вечаў. Мы прыступiлi да лiквiдацыi гурткоў НПХ, якiх у нас некалькi iснавала. Зьлiквiдавалi па дарозе й аддзелы Саюзу Сельска-Гаспадарчых Работнiкаў, якiя падлягалi Польскай Партыi Сацыялiстычнай. Сябры гэтых арганiзацый улiлiся ў гурткi Грамады. Цэнтральны Сакратарыят Грамады патрабаваў, каб мы не лiквiдоўвалi НПХ як нашых саюзьнiкаў, а прафсаюз батракоў каб не лiквiдавалi, а апаноўвалi кiраўнiцтва, якое было ў ППС. Але мы iх такi зьлiквiдавалi.\nУ Дзераўнянскай гмiне былi камунiстычныя ячэйкi. Iм прыказалi не ўступаць да Грамады, але камсамольцы й камунiсты ў Шундрах i суседнiх вёсках палiквiдавалi свае ячэйкi й пайшлi ў Грамаду. Наказ iсьцi ў Грамаду й апаноўваць яе знутра дадзены быў толькi цераз 4 месяцы, калi ўбачылi, што яна ўжо мае дзясяткi тысяч сяброў.\nНа назначаны павятовы зьезд накiравалася толькi з нашага раёну больш 2 тысяч сяброў фурманкамi. У Слонiме сабралася каля пяцi тысяч сяброў. Заля кiна, дзе меў адбыцца зьезд, аказалася зачыненай. На дзьвярох была афiша, падпiсаная наваградзкiм ваяводам, што зьезд забаронены. Запрудзiўшы вулiцу, натоўп ня верыў афiшы й дамагаўся, каб я як найстарэйшы чынам, бо раённы сакратар i арганiзатар (больш раённых камiтэтаў не было), паразумеўся з пасламi тэлеграфiчна, што я й зрабiў, выслаўшы тэлеграму ў Вiльню. Вядома, навокал мяне зьбiралiся сябры агромнымi натоўпамi. На вулiцы зьявiлiся трохасабовыя патрулi палiцыi й вайсковай жандармэрыi, разганяючы натоўпы сялян ды загадваючы выяжджаць дадому. Выклiкала гэта спачатку сутычкi, а потым i наагул грозныя настроi ў натоўпах. Пачалiся арышты. Першага схоплена мяне, ўпакавана да дарожкi й адвезена да староства. Па-за мною арыштавана 12 сяброў з майго раёну за нашэньне кiёў i зялёна-чырвоных стужкаў на шапках цi на грудзёх, што палiчылi знакам «баявых дружын» Грамады. Заалярмаваныя маiм арыштам тысячы сяброў пастанавiлi iсьцi дэманстрацыяй да будынку староства з дамаганьнем майго й маiх сяброў звальненьня.\nПалiцыя й жандармэрыя спрабавала натоўпы спынiць i разагнаць, але блiзу трохтысячная маса прарвала загароды й апынулася перад староствам з выгукамi: звольнiць арыштаваных. Гэта быў сапраўды грозны рык натоўпу, перастрашыўшы й старасту й камандзераў палiцыi й жандармэрыi. Да мяне ў пакой, у якiм я сядзеў пад ахаронай двух палiцыянтаў, ускочыў стараста й асьведчыў, што ён мяне звольнiць i маiх сяброў, калi я скажу дэманструючым ехаць дадому. Тут жа мне прынесьлi тэлеграфiчны адказ на маю тэлеграму, што зьезд такi адклiканы. Калi нас выпусьцiлi з староства, маса дэманстрантаў са сьпевам «Ад веку мы спалi i нас разбудзiлi» рушыла да сваiх вазоў i пасьля зь песьнямi цераз горад валкамi з соткамi вазоў да хаты.\nХутка па гэтым здарэньнi мяне выклiкаюць у староства. Там мяне арыштоўваюць па закiдах у сфальшаваньнi ў дакумэнтах майго ўзросту. Маўляў, у дакумэнтах стаiць век маладзейшы, чым я ёсьць. Нягледзячы на мае пратэсты, мяне адразу тут жа ў старостве павялi на прыгатаваную лякарскую камiсію апазнаваньня ўзросту з двох лекароў, якiя нiбы «па зубах» апазналi, што мой узрост на адзiн год старэйшы, чым стаiць у дакумэнтах (я ня меў мэтрыкi). Не пасьпеў я апамятацца, як мяне пацягнулi ў другой пакой, дзе сядзеў вiцэ-стараста й пару ваенных. Вiцэ-стараста прадставiўся, што ён сёньня выконвае абавязкi старшынi спэцыяльнай вайсковай рэкруцкай камiсіi, а таму, што лекары прызналi мяне цяпер на год старэйшым, дык падпадаючым пад набор у войска, i ўласьне яны тут залатвяюць справу пабору да войска. Нягледзячы на пратэсты, жандары прымусiлi мяне распрануцца, а вайсковы лекар абвесьцiў мяне годным. I тут жа пабаровы афiцэр прыдзялiў мяне недзе ў Быгдашч да палка. Усё было прыгатавана загадзя.\nТады я падаў, што маю балячае вуха й на яго ня чую (вынiк бiцьця ў дэфэнзыве ў 1925 годзе). Вiцэ-стараста знэрваваны крычаў, што я манкiрую, а доктар пераслаў мяне да камандаваньня корпусу ў Берасьцi дзеля агледзiн у лекара-спэцыялiсты. Мяне пад арыштам дастаўлена ў берасьцейскую турму, а адтуль у крэпасьць i здадзена войску. Жандары даставiлi да вайсковага лекара, якi й сьцьвердзiў перабiтую перапонку ў вусе. Ды на аснове гэтага я быў прызнаны нягодным да вайсковае службы й праз тыдзень вярнуўся дахаты.\nНедзе ў кастрычнiку выклiкана мяне на спэцыяльную нараду да Вiльнi. Там нас паiнфармавана, што гатуецца лiквiдацыя Грамады польскiмi ўладамi, таму трэба загадзя шыкаваць «другiя акопы», гэта значыць, арганiзаваць усюды моцныя аддзелы Таварыства Беларускай Школы – нашай культурнай прыбудовы й выстаўляць на iхнае кiраўнiцтва людзей, менш замешаных у палiтычнай грамадаўскай працы. Я высунуў знойдзеную мной Алену Лябецкую, былую студэнтку, якая пасьля была сакратаром Галоўнае Ўправы ТБШ.\nВестка, што Грамаду могуць зьлiквiдаваць, выклiкала вялiкiя хваляваньнi ў нашым нiзавым актыве, якi быў калiсьцi нашым партызанскiм актывам. Сябрам было незразумела, чаму стотысячная арганiзацыя без супрацiву паддаецца насiльству. Усе выказалiся стыхiйна на нарадзе за паўстаньне на выпадак спробы лiквiдацыi. Зараз жа быў выпрацаваны плян збройнай акцыi: пераняцьце чыгунак, захоп турмаў з арыштаванымi й г. д., i выслана мяне сьпешна да Вiльнi з плянам. Паслы адкiнулi думку паўстаньня. Падтрымалі часткова толькi Валошын i Рак-Мiхайлоўскi. Процiў мадэрнай армii нашае паўстаньне не ўстаiць. Насельнiцтва ў вынiку будзе зьдзесяткаваным, а спадзяваньняў на нейкiх саюзьнiкаў з-за мяжы няма. Мне было загадана пад маю адказнасьць суцiшыць партызанскiя настроi, што мне зь цяжкасьцяй удалося.\nЗ 14 на 15 студзеня адбылася паўсюдная лiквiдацыя Грамады. У нашым раёне лiквiдацыю праводзiла палiцыя ў асысьце батальёну пяхоты. Войска акружвала хаты, а палiцыя арыштоўвала. Соткi арыштаваных везьлi вазамi пад канвоем войска да найблiжэйшых турмаў. Нас 30 чалавек асадзiлi ў турме ў Слонiме.\nУжо церазь месяц мы ўзносiм у турме бунт, каб дабiцца правоў палiтвязьняў, якiх нам не давалi. У вынiку мы права здабылi, але нашую камэру бунтаўнiкоў хутка вывезена да Гораднi. Я быў дэлегатам камэры перад турэмнымi ўладамi. Сяляне Слонiмшчыны адразу зарганiзавалi нам, вязьням, масавую дапамогу харчамi, якая ўжо распачалася на вялiкдзень. Зьбiрана па вёсках вазамi й пасьля везена нам у вастрог. Мяхi булак, мяса кошыкi, з сотнямi валачонных.\nУ Гораднi сядзела палiтвязьняў нешта 10 камэраў. Гэта былi найбольш партызаны, камунiсты, а нават крыху анархiстаў. Я быў прадстаўнiком прыехаўшых грамадаўцаў, цi як у турме звалi «беларусаў». Старастам палiтвязьняў быў У. Тамашчык (на эмiграцыi – архiэпiскап Васiль). Ён сядзеў асуджаны як сакратар Берастовiцкага падраёну Камунiстычнай Партыi Заходняй Беларусi на чатыры гады. Зьвязаны быў з сэцэсіяй* Гурына. Спаткаўся з пачынаючым тады пiсьменьнiкам – Пiлiпам Пестраком-Зьвестуном, сядзеўшым па партызанскай справе. Незадаволеныя з швiндляў камунiстаў, якiя атрымоўвалi пакункi МОПРу** з сродкаў сабраных на нашых вёсках для палiтвязьняў, не дзялiлiся iмi з усiмi палiтвязьнямi, а спажывалi iх толькi ў сваiм асяродзьдзi, а партызаны й грамадаўцы сядзелi галодныя. Мы патрабавалi дзялiць на ўсiх, бо гэта народная дапамога на ўсiх.\nВыдалi з маёй iнiцыятывы рукапiсны часопiс па-беларуску «За калектыў». Я быў рэдактарам. У рэдкалегii былi: А. Марчык, здольны карыкатурыст i фэльетанiст, А. Пронька-Трактар, Гiль i iншыя вучнi Наваградзкай Гiмназіi, арыштаваныя за камсамол.\nНа дамаганьне камунiстаў часапiс сканфiскаваў стараста як абражаючы камунiстаў. А на шпацыры адзiн з гэтых дзеячоў кiнуўся да мяне з кулакамi бiцца, бо ў часопiсе было выкрыта, што прысвойтаўшы сабе МОПРаўскiя грошы, ён устаўляў за iх сабе залатыя зубы.\nПасьля бунту ў турме й пяцiдзённай галадоўкi нас, грамадаўцаў, вывезьлi ў 1928 годзе на Лукiшкi ў Вiльню.\nНа Лукiшках сустрэўся з паэтамi: А. Салагубам, Хв. Iльляшэвiчам, Машарам ды iншымi.\nУ 1928 годзе арыштавана маю сястру Нiну (Антанiну) i асуджана на два гады «за дапамаганьне падрыўной акцыi».\nУ 1928 годзе адбыўся наш цэнтральны працэс Грамады на чале з Тарашкевiчам, гэтак званы «Працэс 56». Мяне асуджана на чатыры гады. Вывезена ў Каранова на Памор'i, дзе сядзеў з С. Рак-Мiхайлоўскiм, Максiмам Бурсэвiчам, паэтам Шкодзiчам i iншымi. Там залажылi нашыя «Лiтаратурныя серады». Друкаваўся ў нелегальным часопiсе палiтвязьняў, выдаваным польскiм пiсьменьнiкам Выгодзкiм, якi стаў з нашым прыездам польска-беларускiм. Я падпiсваў вершы С. Сьвiтка. Пасрэдна браў удзел у спробах залажыць у Вiльнi нашую лiтаратурную арганiзацыю «Рунь». Група вiленскiх студэнтаў з Арсеньневай, Бартулем, Сергiевiчам адстойвала свой назоў «Веснаход». Каб пагадзiць нашую сялянскую плынь «Рунi» й мяшчанскую «Веснаходу», галоўны дзеяч таго часу на гэтым полi, Iгнат Дварчанiн, запрапанаваў падвойны назоў «Рунь Веснаходу». I пад такiм назовам i выдана альманах, але арганiзацыi закласьцi не ўдалося.\nУ сувязi з амнiстыяй да Грамады ў 1929 годзе звальняюся. Адразу паклiкаюся на працу ў Пасольскi Клюб «Змаганьне» ў Вiльню. Накiроўваюся на самы небясьпечны адцiнак: у Пiнск на арганiзацыю ТБШ i як кiраўнiк павятовага сакратарыяту пасольскага Клюбу «Змаганьне». Пасьля вызначаюся на ваяводзкага палескага сакратара Клюбу «Змаганьне». Закладаю павятовы сакратарыят у Берасьцi i ў Гайнаўцы на Бельшчыне, якая знаходзiцца ў Беластоцкiм ваяводзтве, але падлягаюць мне, бо ў Беластоку сакратарыяту няма. Закладаю ТБШ у Пiншчыне й Лунiнеччыне. У Пiнску творым павятовую ўправу ТБШ на чале з Гасяй (Агатай) Невядомскай, якая з гэтага часу робiцца маiм верным памочнiкам. Невядомская – настаўнiца, паходзiла з Лагiншчыны. У Лунiнцы – кiраўнiчкай ТБШ сталася настаўнiца Алеся Томчык. Заклалi гурткi ў Давыд-Гарадку й на Столiншчыне ў Высоцку й на Камень-Кашыршчыне ў Любяшове, у Янаве Драгiчынскiм, Драгiчыне, Лахве, Пагосьце, Марочне. Зарганiзавалi масавае складаньне дэклярацыяў на беларускiя школы. У Любяшове-Кашырскiм заклаў аддзел Беларускага Каапэратыўнага Банку, сетку беларускiх каапэратываў.\nПадгатаваў разам з Ключановiчам настаўнiцкiя кадры й будынак пад беларускую гiмназію ў Пiнску, але ўлады лiцэнзіi не далi. Таксама не далi дазволу на беларускi часопiс, якi меў выходзiць афiцыяльна пад рэдакцыяй Ключановiча, а яго самога потым выдалi з Польшчы як уцекача-случчака ў Гданск.\nПрымаю ўдзел у зьезьдзе ТБШ. Арыштоўваюць усiх i этапам дахаты.\nУ 1930 годзе пачалiся вялiкiя непаладкi ў вярхах Пасольскага Клюбу. Павал Крынчык, якi прыйшоў у Клюб пазьней, замянiўшы Стагановiча, не падпарадкаваўся статуту Клюбу, якi забараняў належаньне па-за Клюбам да iншай палiтычнай арганiзацыi, а тым больш iнфармаваць iншыя арганiзацыi аб дзейнасьцi й пастановах «Змаганьня». Крынчык жа усё перадаваў Камунiстычнай Партыi.\nУ 1930 годзе вясной адбылася Канфэрэнцыя Сакратароў «Змаганьня» ў Вiльнi разам з пасламi. На другi дзень канфэрэнцыi ў будынак Клюбу, дзе адбывалася канфэрэнцыя, уварвалася палiцыя й шпiкi. Паслы пачалi валтузьню з палiцыяй, не пушчаючы iх у глыбiню залi й пратэстуючы процiў зламаньня экстэрытарыяльнасьцi пасольскага Соймавага Бюро. За гэты час я здолеў схапiць папку пратаколу канфэрэнцыi, якую я меў як пратакольны сакратар, i пасьпеў перадаць Грэцкаму, якi запхаў паперы за пазуху, а паслоў як недатыкальных палiцыя не абшуквала. Нас, 30 асоб, вывезьлi да турмы на Дунiлавiцкай вулiцы, дзе пасьля двох дзён допытаў адправiлi паасобку пад палiцыйнай экскортай па мясцох жыхарства.\nНа 1 мая ў сувязi зь дзiкiм тэрорам у Пiншчыне пастаноўлена правесьцi ў Пiнску вялiкую сялянскую дэманстрацыю з выступамi нашых паслоў, каб паддаць духу запалоханым i задэманстраваць перад панамi нашую сiлу. Трэба ведаць, што да гэтае пары дэманстравала на 1-е мая толькi групка гэтак званая ППС-Фракцыя, зложаная з баёвак шпiкоў i хулiганаў з палякаў, вывезеных да працы ў Порце. Яны разьбiвалi жыдоўскiя малыя бундаўскiя дэманстрацыi ды часам далучаючыхся да iх сотку цi дзьве жыдоўскiх камунiстаў.\nПадгатова па вёсках вялася салiдна. Гатавалi ня толькi сялян, але й сялянскiя баёўкi ў прадугледжваньнi спробы разьбiць веча бандамi «фракаў». Вестка аб першамаёвым вечы на гарадзкiм пляцы з удзелам паслоў «Змаганьня», распаўсюджваная па вёсках, дакацiлася й да палiцыi, якая прыгатавалася добра, узброiўшы жалезнымi ламамi банды «фракаў», ачапiўшы падступы да гораду ды падставiўшы ў стан падгатоўя свой водна-ваенны гарнiзон. Спыняныя пры ўездах на вулiцы гораду, сяляне, сабраўшыся вялiкiмi групамi, праламалi палiцыйныя ланцугi й уварвалiся ў горад. Дзе не маглi, дык бокам, пераплыўшы Пiну на чайках, усё ж дабiвалiся да пляцу. Пляц быў запоўнены палiцыяй i баёўкамi «фракаў», разганяючымi сялян, якiя чакалi паслоў. Паслы Грэцкi й Дварчанiн зьявiлiся на пляцу неспадзявана й, калi пачалi клiкаць людзей згрудзiцца каля iх i калi прыгатаваныя людзi кiнулiся да iх i акружылi, туды ж кiнулiся й зарганiзаваныя палiцыйныя баёўкi з ламамi й жалезнымi рурамi. Прабiўшыся клiном цераз сялянскi натоўп, пераадзеты шпiк ударыў жалезным прутом Дварчанiна па галаве, разьбiўшы яе. Пачалася агульная бiтва на пляцы, якая прадаўжалася каля гадзiны на пляцу й пару гадзiн на вулiцах. Былi ўведзены ў дзеяньне сямiасабовыя матроскiя патрулi, якiя штыхамi разганялi групы сялян, а палiцыя арыштоўвала. Параненага Дварчанiна й Грэцкага палiцыя прывезла да мяне ў сакратарыят. Я завёз iх у шпiталь, а па перавязцы – на станцыю. Калi вярнуўся, Сакратарыят аказаўся абсаджаны палiцыяй. Мяне арыштавана як арганiзатара забурэньняў i антыдзяржаўнай дзейнасьцi.\nУ турме мяне выбралi палiтвязьнi сваiм старастам – прадстаўнiком у зносiнах з турэмнай адмiнiстрацыяй. У абароне правоў палiтвязьняў прыйшлося нам правесьцi сямiдзённую галадоўку. Быў рэдактарам турэмнага часопiсу «Голас Палiтвязьняў». Абвешчаныя былi новыя выбары да Сойму. Нашая Грамада ў Пiнску зарганiзавала свой выбарчы сьпiсак пад назовам: Сьпiсак Барацьбы за Правы Сялян i Работнiкаў. Сьпiсак быў палiцыяй не дапушчаны, а ўсё сябры выбарчага камiтэту пасоджаныя да канца выбараў да нас у турму. На сьпiску першым стаяў я, другiм Гук, трэцiм Мацукевiч.\nПа годзе адбыўся суд. Баранiўся сам. Дабiўся, нягледзячы на супрацiў пракурора, беларускай мовы на судзе. Суд мяне апраўдаў, але пракурор падаў апэляцыю, па якой мяне пасьля асудзiлi на чатыры гады за дзейнасьць як ваяводзкага сакратара «Змаганьня».\nВыпушчаны па судзе, я апынуўся ў хаце ў Казлоўшчыне й адразу паразумеўся з дзеючым тады нелегальным «Змаганьнем» у Вiльнi пад кiраўнiцтвам Бакача, Пяткуна ды Тарашкевiча з Бэрлiну. Даў указаньнi накiраваць кур'ера да Пiнска ды аднавiць там дзейнасьць «Змаганьня». Легальнымi пазыцыямi былi ў нас тады пасады iнструктараў ТБШ. Такiм iнструктарам перада мной быў iнж. Муха, але ён уцёк у СССР. Пабачыўся зь дзядзькам Шырмай i Стэцкевiчам. Пераняў пасаду аб'яздовага iнструктара Галоўнай Управы ТБШ i выправiўся да Лукашыка ў Беласток, каб дапамагчы яму ў разгортваньнi досыць буйнай дзейнасьцi ТБШ i Выдавецкага Таварыства «Сяўба». Карыстаючы з больш мяккай палiтыкi ў Беластоцкiм ваяводзтве, мелi замер выдаваць там i сваю газэту, што вельмi не падабалася кампартыi, якая закiдвала Лукашыку «ўгадоўства»* з палякамi.\nМяне арыштавана ў цягнiку ля Беластоку на наказ пiнскае пракуратуры па абвiнавачваньню ў арганiзацыi нелегальнага «Змаганьня» ў Пiнску на чале з Агатай Невядомскай i аб загадзе высланьня ў Пiнск для распаўсюджваньня нелегальнай лiтаратуры «Змаганьня». Аказалася, што быў арыштаваны кур'ер «Змаганьня» зь Вiльнi, вучань Беларускае Гiмназіi Маслоўскi, якi прызнаўся пасьля бiцьця ў дэфэнзыве, што прывозiў лiтаратуру ў Пiнск да Невядомскiх i што даручэньне яму далi ў кiраўнiцтве «Змаганьня» ў Вiльнi з майго наказу.\nАрыштавана мужа й жонку Невядомскiх, якiя прызналiся, што распаўсюджвалi прывезеную лiтаратуру Маслоўскiм, якi паклiкаўся на мяне. У турме Маслоўскi адклiкаў паказаньнi процiў мяне як непраўдзiвыя, вымушаныя бiцьцём. У гэты час, дзякуючы правакацыi, арыштоўваецца пераяжджаючы з Бэрлiну да Гданску прафэсар Тарашкевiч i, дзякуючы захопленым у яго матэрыялам, арыштоўваецца тайны сакратарыят «Змаганьня» ў Вiльнi на чале з Бакачом.\nУ 1932 годзе адбываецца суд над тайным «Змаганьнем» на чале з Тарашкевiчам у Вiльнi. Нас асобна судзяць у Пiнску. Мне не ўдаводнена, што я ў тыя днi, калi Маслоўскi вазiў лiтаратуру ў Пiнск зь Вiльнi, быў у Вiльнi, аб чым прызнаўся быў Маслоўскi. Дзеўчына з Казлоўшчыны ў Слонiмшчыне, паданая як сьведак, сьцьвердзiла, што я быў цэлую ноч зь ёю, а яе прыяцелька гэта сьцьвердзiла. Суд мяне апраўдаў, але перад гэтым адбылося апэляцыйнае судзьбiшча (завочнае) па заяве пракурора па старым працэсе за сакратарства «Змаганьня» ў Пiнску. Асуджана на чатыры гады. Вывезена ў турму ў Седльцах. Адтуль вывозяць у Быдгашч, а пасьля ў Грудзёндз, дзе зьбiраюць усiх «непапраўных» правадыроў, а так як я быў старастам палiтвязьняў турмы ў Пiнску, дык i я трапiў у «непапраўныя» ў грудзёнскi iзалятар, якi на справе аказаўся вельмi добрым, бо як да непапраўных не стасавана там тэрору для зламаньня, дапушчана кнiжкi, нават лекцыi ў камэрах. А так як там апынулiся самыя камунiстычныя галавары, дык я пазнаў шмат каго зь iх i мог скарыстаць з кнiгаў i iхных лекцыяў. За мае зноў жа пазнаньнi ў розных немарксісцкiх галiнах веды, камунiстычныя начотчыкi паўнасьмешлiва ахрысьцiлi «хадзячая энцыкляпэдыя». У сваёй камэры выдавалi мы рукапiсны беларускi часапiс. Я быў радактарам. Пiсаў, вядома, вершы. Некаторыя сьпяваў наш хор.\nПа заканчэньнi адсiдкi, звольнены пад палiцыйны надзор, бяз права выезду без мэльдаваньня ў палiцыi ў Казлоўшчыне. Усё ж адразу навязваю сувязi зь сябрамi па Грамадзе. Пачынаю ходацца па зарганiзаваньнi лiтаратурнай сялянскай арганiзацыi. Навязваю сувязь з польскай групай сялянскiх пiсьменьнiкаў «Nowa Wies»* ды iншымi радыкальнымi польскiмi пiсьменьнiцкiмi групамi, а так жа з кашубскай нацыянальнай. Камунiстычная Партыя выдае адозву, у якой таўруе мяне разам з 11 iншымi сакратарамi «Змаганьня» як «капiталiстычных агентаў», супрацоўнiкаў расстраляных «агентаў заходнiх контрразьведак» – паслоў «Змаганьня». Пастанаўляем на патайной нарадзе ў Вiльнi ў 1935 годзе склiкаць Зьезд Былых Грамадоўцаў, каб стварыць арганiзацыю вэтэранаў Грамады ды заняць становiшча да падзеяў у БССР у сувязi з арыштам нашых паслоў i iхных «сазнаньняў».\nПросьбу аб дазвол на зьезд падаю да вiленскага ваяводы я як адказны распарадчык. Зьезд забараняецца з прычын «публiчнае бясьпекi» (1936 г.).\nНе ўдалася так жа легальная спроба залажыць лiтаратурны часопiс сялянскага лiтаратурнага маладняка пад рэдактарствам запрошанага нашанiўца Гальляша Леўчыка. Тады ў 1937 годзе творым нелегальную лiтаратурную арганiзацыю «Маладая Ўскалось» на нарадзе ў мястэчку Дзятлаве. Да арганiзацыi ўступiлi прысутныя на нарадзе: я, Н. Жальба, М. Дубок, П. Гранiт, Прамень, Струмень, Крыга, Пiгулеўскi, Бякета й непрысутныя Iверс, Вiлькоўшчык, Пяюн, Крэнь, Скрундзiк, Пронька, Зосiм.\nХутка мяне запрошана ў Вiльню ад польскай радыкальнай групы Дэмбiнскага, якая выдавала «Папросту». Запранавана супрацу. Сувязiсткай была Марыя Жэромская. Яна зазнаёмiла мяне зь iхным супрацоўнiкам – Максiмам Танкам. З гэтай пары папрыяцельствавалi. Ён прызнаўся, што камсамолец. Калi прыяжджаў да «Папросту», дык начаваў у яго на Новым Сьвеце. Спалi разам на аднаасабовым ложку. Ён звычайна чытаў мне свае новыя творы, якiмi я захапляўся.\nАднак мая актыўнасьць хутка кончылася. М. Дубок аказаўся даносчыкам у нашай лiтаратурнай арганiзацыi. Мяне схапiла аднаго вечару палiцыя на вулiцы й вывезла да канцэнтрацыйнага лягеру ў Картуз-Бярозе. Зьдзекi, гвалт, голад, бiцьцё давялi да крыватокаў з грудзёў. Сустрэўся там з старым прыяцелем, пачынаючым паэтам Пронькам (Трактар), з лiтоўскiм Ёзасам Кекштасам, зь iмi й дзялiў лёс i камэру. Пазнаў польска-жыдоўскага пiсьменьнiка Л. Пастэрнака, украiнскага Гаўрылюка, былога цэкiста КПЗБ, а потым сэцэсіянiста-гурыноўца Канстанчука. Звычайна трымаюць тры месяцы й дамагаюцца падпiсаньня дэклярацыi ляяльнасьцi. Хто непапраўны, прадоўжваюць на далейшыя тры месяцы, а потым наагул трымаюць, покуль уважаюць, што ўжо дабiлi, i тады выпушчаюць. Прыяжджаў па дэклярацыi працаўнiк Мiнiстэрства з Варшавы, нейкi Нарбут. Выклiкалi й мяне. Калi адмовiўся падпiсваць якiя-колечы дэклярацыi, Нарбут крыкнуў: што, кiдаеце рукавiцу польскай дзяржаве? Забачым! Мы вас зьнiшчым! Сатром на попел!\nБольш мяне ўжо не выклiкалi. Стаўся адным з старэйшых вязьняў Картуз-Бярозы. Па году прыйшоў наказ нарэшце зь Мiнiстэрства: звольнiць. Калi мяне ўжо сабралi ў дарогу з канвойным, раптам прыйшоў наказ затрымаць надалей. Як даведаўся, затрымалi па iнтэрвэнцыi слонiмскага староства. Трымалi яшчэ пяць месяцаў. Бiлi, катавалi, зьдзеквалiся. Сядзеў сем дзён у страшным падземным карцары, разабраны да сподняга бяльля й босы на ледзяным цэмэнце. Сядзеў i па iншых карцарах. Пiсаў, але лепш сказаць, укладаў у галаве, вершы аб Бярозе. Сталiся песьнямi «Баляда аб Амарантах», «Ах, Бяроза, ты, Бяроза!» Гаўрылюк перакладаў на ўкраiнскую мову. Чуць не памёр ад злоснае ангiны. Ляжаў пад вартай. Вывезены ў кобрыньскi шпiталь.\nВыйшаўшы у 1938 годзе, высланы на месца жыхарства ў Казлоўшчыну пад палiцыйны надзор. Дакумэнты ўсе адабраныя разам з польскiм грамадзянствам. Што другую-трэцюю ноч налёты на хату палiцыi, цi я ўдома. Ажыўляю дзейнасьць «Маладой Ускалосi». Закладаю зь сябрамi Сялянскi Лiтаратурны Фонд. Са складак сялян выдаю свой першы зборнiк вершаў «Жураўлiным шляхам». Таму што афiцыяльна я ня мог зьяўляцца ў Вiльнi, а толькi ўкрадкам, прасiў Танка быць рэдактарам i карэктарам майго зборнiчка. Ён прасiў майго дазволу запрасiць ад майго iмя яшчэ тады студэнта ўнiвэрсытэту радыкала В. Тумаша. Зборнiк быў выданы. Перад выданьнем зьвярнулася да мяне Хадэцкае Выдавецтва «Крынiца» з прапановай выданьня багацейшага зборнiка на iхныя сродкi з умовай адданьня выдавецкiх правоў iм i пастаўленьне на зборнiку як выдаўца iх. Адмовiўся. Пастанавiлi тварыць беларускi «Зялёны штандар», дамовiлiся з Мiкалайчыкам даваць беларускую бачыну ў «Зялёным штандары». Мяне прызналi рэдактарам. Пасьля захопу палякамi Цешынскага Шлёнску ад Чэхаславакii нам было ясна, што ідзе да вайны. Ясна гэтае стала пасьля распадзелу Чэхаславакii. Мы склiкалi ў Баранавiчы грамадоўскую патайную канфэрэнцыю, каб агаварыць, што маем рабiць на выпадак вайны. Было нас 18 чалавек, а памiж iмi: Саковiч, Новiк (Харэўскi), Перагуд. Да нас далучылiся былыя сэцэсіянiсты КПЗБ, сябра ЦК Канстанчук, а што яшчэ цiкавей, былы правадыр камунiстаў зь Берасьцейшчыны Тарасюк, якi па распавязаньнi КПЗБ Сталiным не падпарадкаваўся гэтаму, але навязаў сувязь з намi й перайшоў на грамадоўскiя пазыцыi, а разам зь iм цэлая сетка кiраваных iм вясковых ячэек у Берасьцейшчыне, Кобрыньшчыне й Драгiчыншчыне. Быў так жа Пронька з Наваградчыны, якi таксама не падпарадкаваўся разьвязаньню КПЗБ i зарганiзаваў свой незалежны акруговы камiтэт. Iх арганiзацыя праводзiла тэрарыстычную акцыю й напады на палiцыю.\nПрынялi такiя ўстаноўкi: вайна немiнучая. Польшча будзе разьбiтая. Каб не папасьцi пад гiтлераўцаў, трэба адразу на пачатку вайны арганiзаваць партызанку з мабiлiзаваных. Пры пачатку дэзарганiзацыi польскай улады захапляць меншыя гарадкi й потым Баранавiчы. Стварыць Часовы Ўрад Заходнебеларускай Рэспублiкi й праз радыё зьвярнуцца да ўсiх краiн сьвету, у тым лiку да Нямеччыны й СССР аб прызнаньнi яе de jure. Наступная канфэрэнцыя мела выбраць Штаб Дзеяньня, але вайна захапiла нас такi раптоўна. I я, i Саковiч не пасьпелi схавацца, бо гадзiну па пачатку вайны мы былi захопленыя палiцыяй i вывезеныя ў Картуз-Бярозу. Нам прапанавана падпiсаць дэклярацыю абароны Польшчы й барацьбы з гiтлераўскай Нямеччынай, як гэта рабiлi камунiсты. Падпiсаць адмовiлiся.\nПрынятыя пастановы на ўспомненай канфэрэнцыi ў Баранавiчах пачалi ажыцьцяўляць пазасталыя на волi грамадоўцы: Харэўскi ў Пiншчыне й Камень-Кашыршчыне, Тарасюк у Драгiчыншчыне й Берасьцейшчыне, Перагуд у Быценьшчыне. Плян змадыфiкавана да абставiн, парашыўшы захапiць Пiнск i там абвесьцiць Заходнебеларускую Рэспублiку. Выступ Саветаў сарваў намераны на 18 верасьня захоп Пiнску, хоць у руках паўстанцаў ужо знаходзiлiся павятовыя цэнтры: Драгiчын i Янаў i шмат мястэчак i станцый. Саветы паўстанцаў раззброiлi. Частку арыштавалi й вывезьлi ў канцэнтрацыйныя лягеры. Адзiнкi больш актыўныя расстрэльвалi на месцы. Частка вярнулася ў лес, дзе й паўсталi першыя антысавецкiя аддзелы беларускай партызанкi – аддзел Нябабы (Харэўскага), аддзел Перагуда ды iншыя.\nНашая група грамадоўцаў, хоць i ня мела сьцiслых партыйных рамак, аднак дзеяла, i аб ёй ведалi. Мiж iншым, быў я ад групы сувязным з правадыром Хрысьцiянскай Дэмакратыi ксяндзом Адамам Станкевiчам, якi быў сасланы зь Вiльнi ў жаноцкi польскi кляштар у Слонiме на катэхета, каб iзаляваць яго ад беларускага асяродзьдзя. Кс. Адам Станкевiч вельмi радыкалiзаваўся ў той час. Расказваў ён мне, што хацеў на перакор забароны Папы выехаць да БССР, каб ачолiць там гіерархiю Каталiцкага Касьцёлу ды яго зьбеларусiзаваць, што запрапанавалi яму праз пасланцоў прафэсар Iгнатоўскi й Чарвякоў зь Менску. I толькi арышты, якiя пачалiся сярод патрыётаў, устрымалi яго ад гэтага кроку.\nУ 1939 годзе вясной мяне арыштоўваюць разам з групай моладзi з гурткоў Беларускай Нацыянал-Сацыялiстычнай Партыi Акiнчыца-Гадлеўскага па абвiнавачваньнi, што я кiрую iнфiльтрацыяй у гэтыя гурткi радыкальных (грамадоўскiх) элемэнтаў, а таксама i ў гурткi польскага «Стральца». Судзьдзя звольнiў з папярэджаньнем.\nПотым мяне арыштоўваюць у дзень пачатку польска-нямецкай вайны. Вываз у Картуз-Бярозу. Праз два тыднi пасьля вызваленьня арыштоўваюць у Слонiме праз НКВД. Турма ў Слонiме. Гарадзкая турма ў Менску. Турма НКВД «Амэрыканка» ў Менску. Турма ў Чэрвенi. Самавызвалiўся падчас перагону нас пехатою ў Магiлёў. У 1942 годзе арыштоўвае гестапа ў Слонiме па спрэпараванаму даносу польскай палiцыi. Выратавалi сябры. У тым самым годзе ў Слонiме арыштавалi на вулiцы, калi адзiн правакатар родам зь Мiдзьвiнавiч, працуючы як шофер у немцаў, пачаў крычаць, убачыўшы мяне на вулiцы: «Гэта – небясьпечны камунiст i партызан». Выпусьцiлi на iнтэрвэнцыю* Менску.\nУ 1943 годзе арышт Акруговым Нямецкiм Камiсарыятам «за нацыяналiстычную дзейнасьць i прапаганду». Адабрана зброю, выдалена з Камiтэту Самапомачы. Камiтэт зьлiквiдаваны.\nУ 1944 годзе арыштаваны ў Слонiме ваеннай жандармэрыяй вайсковай камэндатуры за артыкулы ў слонiмскай газэце. Звольнены.\nУсяго турмаў i лягероў – 11 з паловаю гадоў.


Вазьміце скачок і атрымлівайце асалоду ад "volkersfahrung" у Перайсці Bergisel Ski, Інсбрук!\nКраіна: Аўстрыя Вопыт\nАдвагу выяўляецца ў шматлікіх формах. Запытаная, што дзяўчына з бухгалтэрыі, патрабуючы ваш бос дае вам павышэнне зарплаты ці пакінуць сваю працу, каб адправіцца ў падарожжа усе маглі б быць разгледжаны прыліў адрэналіну, лёс вызначаюць момантаў. Гэта ўсё аб успрыманні, вядома, - я маю на ўвазе вы можаце быць абсалютна выдатна аб стаяць 250 аб аўстрыйскім горадзе Інсбрук на адным з самых знакавых скокі ў свеце лыж і кідальныя сябе на хуткасцях да 95 км / г у ледзяной зімовае неба. Ці гэта можа зрабіць вашыя калені баляць пры адной думкі пра гэта. Нават найбуйнейшых у свеце лыжных перамычкі павінны быць трохі ўспышкі сумневаў, як яны рыхтуюцца, каб кінуць сябе ад лыжнага Bergisel алімпійскага Jump. На шчасце, магчыма, вам не прыйдзецца скокнуць тысяч-з-футаў над морам вежы ўзроўню, каб атрымаць асалоду ад Інсбрук або Bergisel скакаць сябе.\nАўстрыйскія Альпы ўжо даўно зімой пляцоўка і, магчыма, прапануе лепшыя падарожжа сезону. Тысячы сцякаюцца ў Інсбруку ў студзені кожнага года для Міжнароднага Турніру чатырох трамплінаў - Кубак свету па скачках з трампліна - убачыць бесшабашны скачкі прафесіяналаў кінуцца ў арбіце над горадам. Гэта калі Інсбрук ажывае і з паветра і падзеі Стыль сноўбордзе і пракаткі ў горад, у той жа час, лыжная сталіца Еўропы становіцца верхняй частцы спісу для снегу прыхільнікаў па ўсім свеце.Хоць Перайсці Bergisel Ski Jump сябе, апісаных ў мясцовым маштабе як "volkersfahrung" Алімпійскі або «нацыянальны вопыт» прапануе вяршыня дасягненняў у спорце, ён па-ранейшаму прапануе шмат тых, хто аддае перавагу, каб узяць рэчы крыху лягчэй. Не ў апошнюю чаргу гэта захапляльны панарамны выгляд скачка, і вежа дае праз Інсбрук і навакольныя тырольскіх пейзажаў. Узнагарода Перайсці Bergisel Ski ўзнагародамі архітэктуры варта 455 крокаў да вежы ў адзіночку, хоць шматлікія наведвальнікі знайсці аўтамабіль фунікулёр кабель падарожжа менш цяжкім, але гэтак жа прыемным. Хоць няма, тры паверхі вежы галоўка забяспечвае вышэйшую якасць аўстрыйскай кухні і гасціннасці ў Bergisel Restaurant Panorama, якая сама па сабе канкуруе з 360 градусаў для увагай наведвальнікаў.Як вы можаце сабе ўявіць, ёсць шмат рэчаў, каб зрабіць у Інсбруку і горад прапануе некаторыя фантастычныя après прыязнасць лыжы - на самай справе гэта так добра, вы нават можаце папесціць сябе чымсьці накшталт авангарда лыж або нават Au трасы дэ скі! Гэтак жа, як трамплін Bergisel, Schloss Амбрас (Ambras Palace) з'яўляецца масіўным нічыя для наведвальнікаў круглы год, і гэта лёгка зразумець, чаму. Назад ў 1564 эрцгерцаг Фердынанд II ператварыў замак у цірольскім слаўнага палаца і яго раскошнага інтэр'еру сапраўдны смак як у 16 стагоддзі другой палове жылі. У іншым месцы ў горадзе, Glockenmuseum Grassmayr даследуе званок у рэгіёне традыцыі вырабу і паказвае дзіўныя раманскай і гатычнай даўніны. Гэта цікавае месца для дзяцей таксама, хто можа зрабіць столькі шуму, як ім падабаецца звон званоў вакол рэхам залаў і адкрытых памяшканнях.Пры гатэляў у Інсбруку багатай і даступнай і авіябілеты ў Аўстрыю даступныя з самых буйных аэрапортаў, Інсбрук і скачок Bergisel лыжных прапануюць незабыўны "volkersfahrung" для ўсіх - ці ёсць у вас галава на вышыні ці не!\nКалі лепш за ўсё ехацьКалі ласка, праверце Ціроль марафон Хуткасць у канцы траўня, Tanzsommer Міжнародны фестываль танца ў сярэдзіне чэрвеня, а таксама Festwochen дэр Alten Musik (Інсбрук Festival) у жніўні, галоўнай падзеяй горада, якія праводзяцца як на палацы Амбрас і Landestheater.Гэтак жа, як Міжнародны Турнір чатырох трамплінаў, зімой у Інсбрук жывы з топ-падзей лыжы - лепшы з іх ўключаюць Hahnnenkamm Race (Горныя лыжы Кубак свету) у сярэдзіне студзеня, і Igls Rides бабслеі ў студзені і лютым.\nСмачныя стравы індыйскай кухні - выдатны пасля дня, праведзенага на трасе!\nKonditorei – Café Valier Дзіўныя тарты і пірожныя, сапраўдны смак Ціроль\nЎзрушаюча вегетарыянскі рэстаран з шырокім выбарам меню\nHotel Weisses Kreuz Гістарычнай абстаноўцы ў старым горадзе, выдатная ежа ў рэстаране\nШто заўгодна, але асноўная! Выдатныя нумары і гасціннасць. Не палохайцеся жоўты і зялёны знешні!\nHotel Kapeller Innsbruck Ці не занадта далёка ад асноўных славутасцяў і выдатны шчыльны сняданак!\nДасведчаныя гэта і ёсць, чым падзяліцца? Дасведчаны нешта падобнае ў іншым месцы? Гледзячы на кансультацыі ці спадарожнікаў? Выкарыстоўвайце гэтае месца пакінуць свой след. Нашы аўтары і рэдактары з'яўляюцца больш шчаслівымі, каб дапамагчы адказаць на вашыя пытанні. "З пэўнай кропкі далей няма шляху назад. Гэта месца, якое павінна быць дасягнута."\tАб


Фотакора «Новага Часу» Яну Трусіла асудзілі на 15 сутак (дапоўнена) | Новы Час\nЯе затрымалі падчас учорашніх акцый у Мінску.\nПазаштатнай фотакарэспандэнтцы НЧ 20-гадовай Яне Трусіла сёння прысудзілі 15 сутак адміністрацыйнага арышту паводле артыкула 23.34. Прысуд вынесла суддзя Ленінскага раёна Мінска Юлія Шут. Ноч да суда наша фотакор правяла ў ЦІП на Акрэсціна.\nЯну затрымалі ўчора каля 15:40 у дварах ля дома па вуліцы Прытыцкага, 72. Як паведамілі відавочцы, за ёй гналіся блізу чатырох чалавек у аліўкавай форме, бо журналістка, верагодна, здымала спецтэхніку. Дзяўчыну даставілі ў Ленінскае РУУС, адкуль ёй дазволілі патэлефанаваць маці.\nГэта ўжо другое затрыманне Яны Трусіла. Першы раз яе затрымалі падчас марша ў Курапаты 1 лістапада і прысудзілі 13 сутак адміністрацыйнага арышту. Іх Яна адбывала спачатку на Акрэсціна, потым, у дзень перадач, яе разам з іншымі вязнямі вывезлі ў СІЗА ў Баранавічы.\nСуддзя Юлія Шут вядомая тым, што адпраўляла на суткі журналістку «Зялёнага парталу» Насту Захарэвіч. Раней яна судзіла грамадскую актывістку Ганну Шапуцьку. За гэты год Юлія Шут асудзіла па «палітычных» артыкулах(23.34, 23.4) 106 чалавек, з іх 56 адправіла на суткі.\nФотакор «Новага Часу» Яна Трусіла едзе дахаты пасля 15 сутак арышту\nУ Мінску затрымалі журналістку БелаПАН Таццяну Бублікаву (відэа)


Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп заявіў, што «Расея забрала Крым» падчас кіравання яго папярэдніка Барака Оўбамы.\n«Ці быў Абама занадта мяккім па адносінах да Расеі?» – напісаў Трамп у сваім Твітары.\nУ іншым запісу ў Твітары прэзідэнт Злучаных Штатаў адхіліў падазрэнні ў яго сувязі з расейскім спецслужбамі. Падобныя здагадкі, напісаў ён, зʼяўляюцца «нонсенсам і спробай прыкрыць шматлікія прамашкі, дапушчаныя падчас правальнай кампаніі Гілары Клінтан».\nПры гэтым прэзідэнт ЗША заявіў, што выданні The New York Times і The Washington Post, якія напісалі пра кантакты Майкла Фліна, які займаў пасаду дарадцы Трамп па нацыянальнай бяспецы, нелегальна атрымалі інфармацыю ад амерыканскіх спецслужбаў, якую выкарыстоўвалі для сваіх публікацый.\nМайкл Флін быў вымушаны 13 лютага сысці ў адстаўку з пасады саветніка прэзідэнта па нацыянальнай бяспецы пасля таго, як стала вядома, што ён неаднаразова размаўляў з расейскім амбасадарам у Вашынгтоне Сяргеем Кісляком пасля перамогі Трампа на выбарах, але да інаўгурацыі. Пры гэтым віцэ-прэзідэнт ЗША Майк Пенс не быў пастаўлены ў вядомасць пра змест гэтых размоў.\nПрэс-сакратар прэзідэнта ЗША Доналда Трампа Шон Спайсер у сярэдзіне лютага заявіў, што Белы дом разлічвае на вяртанне Крыму Украіне.\nСпікер Дзярждумы Вячаслаў Валодзін і афіцыйны прадстаўнік МЗС Расеі Марыя Захарава пракаментавалі заклік Белага дому вярнуць Крым Украіне.\n«Не трэба наагул гэтую тэму падымаць. Нейкі там прэс-сакратар нешта сказаў… Паслухайце, там яшчэ хтосьці скажа», – сказаў Валодзин, паведамляе tass.ru. Яго падтрымала і Марыя Захарава, перадае ria.ru:\n«Мы свае тэрыторыі не вяртаем. Крым — гэта тэрыторыя Расейскай Федэрацыі».\nПрадстаўнікі расейскіх уладаў у адказ у чарговы раз падкрэслілі, што Крым зʼяўляецца часткай РФ. Так, паводле meduza.io, прэс-сакратар прэзідэнта РФ Дзмітрый Пяскоў, заявіў, што тэма вяртання Крыму, «не будзе абмяркоўвацца, бо яна не можа абмяркоўвацца».\nВД, паводле meduza.io, ria.ru, tass.ru\nТэгі: анексія Крыму, ЗША-Расея, Трамп


Наколькі эфектыўны противозачаточный пластыр? | Планаванне цяжарнасці\nНаколькі эфектыўны противозачаточный пластыр?\nНепажаданая цяжарнасць-гэта заўседы радасць і заўсёды цяжар: у рэшце рэшт, жанчыне прыйдзецца прыняць цяжкае рашэнне – нараджаць ці рабіць аборт. І апошні варыянт-гэта таксама багата негатыўнымі наступствамі для здароўя і значна паніжае верагоднасць наступнага спрыяльнага і нармальнага працякання цяжарнасці без ускладненняў, развіццё плёну.\nНа шчасце, сучасная фармацэўтыка не стаіць на месцы і ўвесь час прапануе жанчынам мноства інавацый у галіне кантрацэпцыі.\nАдным з апошніх новаўвядзенняў і ўжываюць нараджэнні патч кіравання.\nДавайце пагаворым аб навінцы больш: даведайцеся, што гэта такое, якія мае перавагі і недахопы, і як выкарыстоўваць гэты патч для кантрацэпцыі.\nШто такое контрацептівных пластыр?\nЯк інавацыі ў галіне прафілактыкі: кароткае апісанне механізму дзеяння\nЯк выкарыстоўваць пластыр-контрацептів: падрабязная інструкцыя\nЗ'яўленне такога контрацептіва нічым не адрозніваецца ад звычайнага лейкопластыря, які мы выкарыстоўвалі ў якасці сродку абароны ад адукацыі мазалеў і адкрытая абарона раны ад траплення знешняй бруду.\nПротивозачаточный пластыр ўяўляе сабой тонкую паласу з прыблізнымі памер 5х4, і з плошчай каля 20 квадратных сантыметраў:\nВыкарыстанне пластыру не супраць планаванай цяжарнасці мяркуе наклейванне на скуру ў раёне лапаткі, ягадзіцы, плечы, жывот у першы дзень менструацыі;\nУ пачатку кожнай новай тыдня наляпляецца пластыр і новая працэдура робіцца тры тыдні запар;\nНа чацвёртай тыдні ляпіць кантрацэпцыі не варта, так як на гэтым тыдні-гэта завяршэнне цыклу і чакаецца прыбыццё менструацыі.\nПатч ад незапланаванай цяжарнасці, па дадзеных медыцынскіх даследаванняў у галіне высокая ступень абароны ступень абароны – 99.5%. Больш высокую ступень абароны ад цяжарнасці толькі прэзерватывы, але іх выкарыстоўваць як мужчыны, так і жанчыны шмат у чым знайсці даволі нязручна. Так былі сродкі выпраўлення абароны набывае ў сучасным грамадстве ўсё больш і больш папулярнасці.\nВядома, выкарыстоўваць пластыр-контрацептів ад непажаданай цяжарнасці заўсёды мае асноўную функцыю ў абароне жаночага арганізма ад незапланаванага зачацця, але згуртаванае разнастайнасць можа быць выкарыстаны ў якасці эфектыўнага сродкі карэкціроўкі гарманальнага фону, а таксама выкарыстоўваецца як лекі для некаторых расстройстваў менструальнага цыклу.\nНалеплены на скуру пластыр ад непажаданай цяжарнасці вылучае ў яго ўнутраныя пласты, спецыяльныя рэчывы гарманальнага плана – этінілэстрадіола і ММ норелгестромина.\nГэтыя рэчывы з крыві трапляюць трансляцыя ў яечніках жанчын і ўплываюць на яйкі – яны губляюць здольнасць да апладнення. Акрамя таго, гэтыя рэчывы таксама здольныя змяняць склад похвавай слізі, што робіць яго малопроходимые для актыўных народкаў і тым самым дадаткова абараняючы жанчыну ад непажаданай цяжарнасці.\nФізічнага здароўя жанчыны, калі вы выкарыстоўваць гэты тып стужкі не пакутуе, так як менструальны цыкл не перарываецца жорсткімі метадамі, і працягвае працаваць у звычайным рэжыме.\nВажна памятаць наступную інфармацыю: згуртаваны кантрацэпцыі з'яўляецца надзейным сродкам абароны ад незапланаванага зачацця, але ў адрозненне ад прэзерватыў не здольны абараніць арганізм ад шкодных інфекцый, якія перадаюцца палавым шляхам.\nТаму вельмі важна для жанчын, якія не часта мяняюць, сэксуальных партнёраў.\nПершае прымяненне кантрацэпцыі заўсёды павінен быць першы дзень менструацыі.\nВажна зрабіць усё віды гіпсу ў строгай адпаведнасці з інструкцыяй, бо толькі ў гэтым выпадку, вы можаце быць упэўненыя ў сваёй абароне ад непажаданага зачацця.\nДзень тыдня, на які вы наляпіць лату пажадана запісваць, так што ў тыдзень вы павінны замяніць яго на новы асобнік. І дні блытаць ні ў якім выпадку нельга!\nДля мантажу згуртаванай кантрацэптываў вы можаце выбраць любы зручны раён: вобласць лапатак, жывот, ягадзіцы, плечы.\nЛяпіць і мяняць сродак неабходна тры тыдні запар, чацвёртая зарэзерваваная для перапынак і астатнія часткі цела.\nДа яго заканчэння вам трэба ўмацаваць тынкоўку ў любы з зон у дзень, які быў абраны раней.\nПротивозачаточный наляпляецца на сухую і чыстую скуру: пажадана да рамонту, каб прыняць душ і насуха выцерці ручніком. Не наносіць на вобласці патч налепкі невялікі касметычны крэм або гель можа істотна перашкаджаць пранікненню пад скуру актыўных рэчываў і жаданы эфект можа быць пастаўлена пад сумнеў.\nВыкарыстанне клею не абмяжоўвае палавое жыццё жанчыны могуць займацца сэксам калі заўгодна і не сачыць за часам, як контрацептів былі тыпу патч без абмежавання тэрміну дзеяння. Акрамя таго, яго выкарыстанне не выклікае паху, багатыя похвавыя вылучэнні, не памяншае колькасці натуральнай змазкі;\nВыкарыстанне інструмента не патрабуе ад жанчыны якіх-небудзь спецыяльных навыкаў, якія неабходныя пры ўсталёўцы кольцы, вечка і шпулькі. Акрамя таго, контрацептів не ўплывае на развіццё эрозіі не можа быць прычынай пазаматкавай цяжарнасці і іншых захворванняў жаночай рэпрадуктыўнай сістэмы;\nВы павінны памятаць толькі адзін дзень, калі гэта патрабуецца для вытворчасці фанеры лейкопластыря, у той час як пры выкарыстанні аральных кантрацэптываў часам неабходна завесці каляндар і кожны дзень з ім для праверкі.\nАдным з пераваг прыкладання з'яўляецца тое, што калі вы раптам па нейкай прычыне стала нязручна выкарыстоўваць яго – можна проста зняць пластыр з скуры. У гэтым яго выгаднае адрозненне ад гарманальных прэпаратаў, якія могуць выклікаць пабочныя эфекты, але ліквідаваць іх будзе немагчыма, пакуль ўзроўні гармонаў вернуцца да норме натуральным шляхам.\nІстотным недахопам прэпарата з'яўляецца тое, што гэта ўсё ж ставіцца да гарманальных супрацьзачаткавых сродкаў, і, такім чынам, яго прымяненне магчыма не для ўсіх жанчын. Акрамя таго, перад першым выкарыстаннем неабходна атрымаць медычную кансультацыю, каб пазбегнуць любых непрыемных наступстваў.\nТаксама жанчыны, якія паспрабавалі прадукт на сабе, скардзіліся на тое, што патч легка чысціцца ад любых водных працэдур, гэта значыць, трэба прымаць ванну або душ, каб падумаць аб тым, як абараніць раёне з супрацьзачаткавыя этыкетку ад уздзеяння вільгаці, а гэта вельмі нязручна.\nБлытае жаночы і той факт, што да канца тыдня на паверхні кантрацэпцыі неахайна і нават бруднымі ў вобласці рэбраў, але гэта не эстэтыка можа адпудзіць вашага партнёра.\nІ, нарэшце, галоўны мінус азначае, што яна часта выклікае моцныя раздражнення скуры і абсалютна проціпаказаныя жанчынам з гіперчувствітельной скурай.\nЯк навучыць дзіця садзіцца самастойна?\nСушка валасоў фенам: за і супраць


PSS Invest - Тэхнічныя паказчыкі\nТэхнічныя паказчыкі - гэта матэматычная інтэрпрэтацыя некаторых аспектаў паводзін рынку.\nТэхнічныя паказчыкі дзеляцца на тры катэгорыі\nПаслядоўнікі тэндэнцый, як вынікае з іх назваў, працуюць лепш за ўсё, калі рынкі тэндэнцыйныя. На плоскім або дыяпазоне рынку тэхнічныя індыкатары, якія сочаць за тэндэнцыямі, уразлівыя да ілжывых сігналаў і бічоў. Наступныя паказчыкі тэндэнцый звычайна выкарыстоўваюцца для вызначэння кірунку развіцця рынку.\nГенератары былі распрацаваны для падачы сігналаў адносна перакупленасці і перапрададзенасці рынкавых умоў. Такім чынам, сігналы асцылятараў у асноўным карысныя ў крайнасцях іх маштабаў. Перасячэнне нулявой лініі, калі гэта дастасавальна, звычайна генеруе сігналы напрамкі.\nІндыкатары аб'ёму грэбуюць першай неабходнасцю. Звычайна яны выкарыстоўваюцца для вызначэння імпульсу і стану трэнду, а таксама таго, ці можа тэндэнцыя працягнуцца ці адмяніцца. Індыкатары аб'ёму з'яўляюцца найбольш карыснымі для трэйдараў па вобласці, якія шукаюць скарачэння аб'ёму; таму што, калі скарачэнне аб'ёму звычайна з'яўляецца адзнакай перыяду кансалідацыі, і калі ёсць перыяд кансалідацыі, то можа проста ўтварыцца шаблон вобласці.\nТэхнічны індыкатар паскарэння/тармажэння (AC) вымярае паскарэнне і тармажэнне бягучай рухаючай сілы. Гэты паказчык зменіць кірунак перад любымі зменамі рухаючай сілы, якая, у сваю чаргу, зменіць свой кірунак перад цаной. Калі вы разумееце, што паскарэнне/тармажэнне з'яўляецца сігналам папярэдняга папярэджання, гэта дае вам відавочныя перавагі.\nНішто - гэта месца, дзе рухаючая сіла знаходзіцца ў балансе з паскарэннем. Калі паскарэнне/тармажэнне вышэй за нуль, звычайна паскарэнню лягчэй працягваць рух уверх (і наадварот у тых выпадках, калі яно ніжэй за нуль). У адрозненне ад выпадку з Awesome Oscillator, ён не разглядаецца як сігнал пры перасячэнні пустой лініі. Адзінае, што трэба зрабіць, каб кантраляваць рынак і прымаць рашэнні - сачыць за зменамі колеру. Каб пазбегнуць сур'ёзных разважанняў, вы павінны памятаць: вы не можаце купляць пры дапамозе паскарэння/запаволення, калі бягучы слупок мае чырвоны колер, і вы не можаце прадаваць, калі бягучы слупок мае зялёны колер.\nКалі вы ўваходзіце на рынак у кірунку рухаючай сілы (паказчык вышэй за нуль пры куплі або ніжэйшы за нуль пры продажы), вам спатрэбяцца толькі дзве зялёныя калонкі для куплі (дзве чырвоныя слупкі для продажу) . Калі рухаючая сіла накіравана супраць пазіцыі, якую трэба адкрыць (паказчык ніжэй для пакупкі або вышэй, чым для продажу), неабходна пацверджанне, таму патрабуецца дадатковы слупок. У гэтым выпадку індыкатар павінен паказваць тры чырвоныя слупкі над лініяй пустой пазіцыі для кароткай пазіцыі і тры зялёныя слупкі пад лініяй пустой для доўгай пазіцыі.\nГістаграма пераменнага току-гэта розніца паміж значэннем 5/34 гістаграмы рухаючай сілы і простай слізгальнай сярэдняй за 5 перыядаў, узятай з гэтай гістаграмы.\nAO = SMA (сярэдняя цана, 5) -SMA (сярэдняя цана, 34)\nSMA - простая слізгальная сярэдняя;\nAO - Дзіўны асцылятар.\nУ прынцыпе, тэхнічны індыкатар Alligator - гэта спалучэнне ліній балансу (слізгальных сярэдніх), якія выкарыстоўваюць фрактальную геаметрыю і нелінейную дынаміку.\nСіняя лінія (сківіца Алігатара)-гэта лінія балансу для часовага дыяпазону, які быў выкарыстаны для пабудовы дыяграмы (13-перыядная згладжаная слізгальная сярэдняя, перанесеная ў будучыню на 8 бараў);\nЧырвоная лінія (зубы алігатара)-гэта лінія балансу для часовага дыяпазону значэння на адзін узровень ніжэй (згладжаная слізгальная сярэдняя за 8 перыядаў, перанесеная на 5 бараў у будучыню);\nЗялёная лінія (губы Алігатара)-гэта лінія балансу для часовага дыяпазону значэння, яшчэ на адзін узровень ніжэй (5-перыядная згладжаная слізгальная сярэдняя, перамешчаная на 3 бары ў будучыню).\nВусны, зубы і сківіцы Алігатара паказваюць узаемадзеянне розных перыядаў часу. Паколькі выразныя тэндэнцыі назіраюцца толькі ў 15-30 працэнтах выпадкаў, неабходна прытрымлівацца іх і ўстрымлівацца ад працы на рынках, якія вагаюцца толькі ў пэўныя цэнавыя перыяды.\nКалі сківіца, зубы і вусны зачыненыя або пераплеценыя, гэта азначае, што Алігатар збіраецца спаць ці ўжо спіць. Падчас сну ён становіцца ўсё больш галодным - чым даўжэй ён будзе спаць, тым больш прачнецца. Першае, што ён робіць пасля абуджэння, - адкрывае рот і пазяхае. Потым у ноздры прыходзіць пах ежы: мяса быка або мядзведзя, і Алігатар пачынае паляваць на яе. З'еўшы дастаткова, каб адчуваць сябе цалкам сытым, Алігатар пачынае губляць цікавасць да ежы/кошту (Balance Lines аб'ядноўваюцца) - прыйшоў час выправіць прыбытак.\nТэхнічны індыкатар сярэдняга сапраўднага дыяпазону (ATR) - гэта індыкатар, які паказвае зменлівасць рынку. Ён быў уведзены Уэлсам Уайлдэрам у яго кнізе «Новыя канцэпцыі ў сістэмах тэхнічнай гандлю». Гэты паказчык з тых часоў выкарыстоўваецца як кампанент шматлікіх іншых індыкатараў і гандлёвых сістэм.\nСярэдні сапраўдны дыяпазон часта можа дасягаць высокага значэння ўнізе рынку пасля рэзкага падзення коштаў, выкліканага панічнымі продажамі. Нізкія значэнні індыкатара характэрныя для перыядаў працяглага бакавога руху, якія адбываюцца на вяршыні рынку і падчас кансалідацыі. Сярэдні сапраўдны дыяпазон можна інтэрпрэтаваць паводле тых жа прынцыпаў, што і іншыя паказчыкі валацільнасць. Прынцып прагназавання, заснаваны на гэтым паказчыку, можна сфармуляваць наступным чынам: чым вышэй значэнне паказчыка, тым вышэй верагоднасць змены трэнду; чым меншае значэнне індыкатара, тым слабейшае рух трэнду.\nВысокі тэхнічны індыкатар асцылятара (AO)-гэта 34-перыядная простая слізгальная сярэдняя, вынесеная па сярэдніх кропках слупкоў (H+L)/2, якая адымаецца ад 5-перыяднай простай слізгальнай сярэдняй, пабудаванай па цэнтральных кропках слупкі (H+L)/2. Гэта досыць выразна паказвае нам, што адбываецца з рухаючай сілай рынку ў дадзены момант.\nСігналы для пакупкі\nГэта адзіны сігнал да пакупкі, які паступае, калі слупковая дыяграма вышэй за лінію пустой. Трэба мець на ўвазе:\nсігнал талеркі генеруецца, калі слупковая дыяграма змяняе свой кірунак ад знізу ўверх. Другі слупок ніжэй за першы і мае чырвоны колер. Трэці слупок вышэй другога і афарбаваны ў зялёны колер.\nдля стварэння сігналу сподачка слупковая дыяграма павінна мець не менш за тры слупкі.\nМайце на ўвазе, што ўсе слупкі Awesome Oscillator павінны знаходзіцца над лініяй нуля для выкарыстання сігналу сподачка.\nНепаслухмянае перасячэнне лініі\nСігнал на куплю генеруецца пры пераходзе гістаграмы ад вобласці адмоўных значэнняў да станоўчай. Гэта адбываецца, калі слупковая дыяграма перасякае лінію пустаты. Што тычыцца гэтага сігналу:\nдля атрымання гэтага сігналу неабходныя толькі два слупкі;\nпершы слупок павінен знаходзіцца пад лініяй пустаты,\nдругі - перасекчы яго (пераход ад адмоўнага значэння да дадатнага);\nадначасовая генерацыя сігналаў куплі і продажу немагчымая.\nГэта адзіны сігнал да пакупкі, які можа быць створаны, калі значэння гістаграмы ніжэй за лінію нуля. Што тычыцца гэтага сігналу, майце на ўвазе:\nсігнал генеруецца, калі ў вас шчупак накіраваны ўніз (самы нізкі мінімум), які знаходзіцца ніжэй за нулявую лінію, а за ім ідзе іншы шчупак, які накіраваны ўніз, які некалькі вышэй (адмоўная лічба з меншым абсалютным значэннем, таму бліжэй да нулявой лініі), чым папярэдняя нізкая шчупак.\nгістаграма павінна знаходзіцца ніжэй пустой лініі паміж двума шчупакамі. Калі слупковая дыяграма перасякае пустую лінію ў секцыі паміж пікамі, сігнал да пакупкі не дзейнічае. Аднак будзе сфарміраваны іншы сігнал да пакупкі - пераход праз лінію.\nкожны новы шчупак гістаграмы павінен быць вышэйшым (адмоўнае лік меншага абсалютнага значэння, якое бліжэй да нулявой лініі), чым папярэдні шчупак.\nкалі ўтворыцца дадатковы больш высокі шчупак (гэта значыць бліжэй да нулявой лініі) і слупковая дыяграма не перасекла пустую лінію, будзе сфармаваны дадатковы сігнал на куплю.\nСігналы да продажу\nВыдатныя сігналы асцылятара для продажу ідэнтычныя сігналам для пакупкі. Сігнал талеркі адменены і знаходзіцца ніжэй за нуль. Навуковая лінія перасячэння змяншаецца - першая калона знаходзіцца над нулём, другая - пад ёй. Сігнал двух шчупакоў вышэйшы за нулявую лінію і таксама адменены.\nТэхнічны індыкатар палос Болінджара (BB) падобны да канвертаў. Адзінае адрозненне заключаецца ў тым, што паласы канвертаў адкладаюцца на фіксаваную адлегласць (%) ад слізгальнай сярэдняй, у той час як паласы Болінджара выводзяцца на пэўную колькасць стандартных адхіленняў ад яе. Стандартнае адхіленне з'яўляецца паказчыкам нестабільнасці, таму паласы Боллинджера падладжваюцца пад рынкавыя ўмовы. Калі рынкі становяцца больш нестабільнымі, паласы пашыраюцца, і яны скарачаюцца ў менш нестабільныя перыяды.\nПаласы Боллинджера звычайна наносяцца на графік цэн, але іх таксама можна дадаць да дыяграмы індыкатараў (Карыстальніцкія індыкатары). Гэтак жа, як і ў выпадку з канвертамі, інтэрпрэтацыя палос Болінджара грунтуецца на тым факце, што цэны, як правіла, застаюцца паміж верхняй і ніжняй лініяй палос. Адметнай асаблівасцю індыкатара паласы Боллинджера з'яўляецца яго зменная шырыня з -за зменлівасці цэн. У перыяды значных змяненняў коштаў (г.зн. высокай валацільнасці) паласы пашыраюцца, пакідаючы шмат магчымасцяў для прасоўвання цэн. У перыяды спакою ці перыяды нізкай валацільнасці дыяпазоны кантрактуюць, утрымліваючы цэны ў сваіх межах.\nНаступныя рысы характэрныя для групы Боллинджера:\nрэзкія змены коштаў, як правіла, адбываюцца пасля скарачэння гурта з -за зніжэння валацільнасці.\nкалі кошты прарвуцца праз верхнюю паласу, можна чакаць працягу цяперашняй тэндэнцыі.\nкалі за шчупакамі і калдобінамі па -за зонай ідуць шчупакі і катлавіны ўнутры паласы, можа адбыцца зваротная тэндэнцыя.\nрух цэн, якое пачалося з адной з ліній групы, звычайна дасягае процілеглай. Апошняе назіранне карысна для прагназавання арыенціраў цэн.\nУсе рынкі характарызуюцца тым, што ў большасці сваёй цэны не моцна змяняюцца, і толькі кароткія перыяды часу (15-30 працэнтаў) тлумачаць змены трэнду. Большасць прыбытковых перыядаў звычайна бывае, калі рынкавыя цэны змяняюцца ў адпаведнасці з пэўнай тэндэнцыяй.\nФрактал - адзін з пяці індыкатараў гандлёвай сістэмы Біла Уільямса, які дазваляе выявіць дно або верх.\nФрактальны тэхнічны індыкатар - гэта серыя з па меншай меры пяці паслядоўных бараў з найвышэйшай HIGH пасярэдзіне і двума ніжнімі HIGH з абодвух бакоў. Зваротны набор уяўляе сабой серыю, прынамсі, з пяці паслядоўных бараў з самым нізкім LOW пасярэдзіне і двума больш высокімі LOWs з абодвух бакоў, што карэлюе з фракталам продажу. Фракталы маюць высокія і нізкія значэнні і пазначаны стрэлкамі ўверх і ўніз.\nФрактал трэба фільтраваць з дапамогай Alligator. Іншымі словамі, вы не павінны закрываць транзакцыю куплі, калі фрактал ніжэй за зубы Алігатара, і не варта закрываць здзелку продажу, калі фрактал вышэй, чым зубы Алігатара. Пасля таго, як фрактальны сігнал быў створаны і ўступіў у сілу, што вызначаецца яго становішчам за ротам Алігатара, ён застаецца сігналам да таго часу, пакуль яго не атакуюць, або пакуль не з'явіцца больш свежы фрактальны сігнал.\nGator Oscillator заснаваны на алігатары і паказвае ступень збліжэння/разыходжання ліній балансу (згладжаныя слізгальныя сярэднія). Верхняя гістаграма - гэта абсалютная розніца паміж значэннямі сініх і чырвоных ліній. Ніжняя гістаграма ўяўляе сабой абсалютную розніцу паміж значэннямі чырвонай і зялёнай ліній, але са знакам мінус, бо гістаграма малюецца зверху ўніз.\nТэхнічны індыкатар Ichimoku Kinko Hyo прызначаны для характарыстыкі рынкавых тэндэнцый, узроўняў падтрымкі і супраціву, а таксама для фарміравання сігналаў пакупкі і продажу. Гэты паказчык лепш за ўсё працуе на штотыднёвых і дзённых графіках.\nПры вызначэнні памеру параметраў выкарыстоўваюцца чатырохразовыя інтэрвалы рознай даўжыні. Значэнні асобных радкоў, якія складаюць гэты паказчык, заснаваны на гэтых інтэрвалах:\nТэнкан-сен паказвае сярэдняе значэнне кошту за першы раз, вызначанае як сума максімуму і мінімуму за гэты час, падзеленая на два;\nКіджун-сен паказвае сярэдняе значэнне кошту за другі прамежак часу;\nСянькоў Дыяпазон А паказвае сярэдзіну адлегласці паміж двума папярэднімі радкамі, ссунутай наперад на значэнне другога часовага інтэрвалу;\nСянькоў Дыяпазон B паказвае сярэдняе значэнне кошту за трэці часовы інтэрвал, зрушаны наперад на значэнне другога часовага інтэрвалу.\nЧыкоў Span паказвае цану закрыцця бягучай свечкі, зрушаную назад на значэнне другога часовага інтэрвалу. Адлегласць паміж лініямі Сенькова вылучаецца іншым колерам і называецца "воблака". Калі кошт знаходзіцца паміж гэтымі лініямі, рынак варта разглядаць як нетрэндавы, і тады воблачная маржа фармуе ўзровень падтрымкі і супраціву.\nКалі цана вышэй воблака, яго верхняя лінія фармуе першы ўзровень падтрымкі, а другая лінія - другі ўзровень падтрымкі;\nКалі кошт ніжэй за воблака, ніжняя лінія фармуе першы ўзровень супраціву, а верхняя - другі ўзровень;\nКалі лінія Chikou Span перасякае графік коштаў у кірунку знізу ўверх, гэта сігнал да пакупкі. Калі лінія Chikou Span перасякае графік цэн у кірунку зверху ўніз, гэта сігнал да продажу.\nКіджун-сен выкарыстоўваецца як індыкатар руху рынку. Калі кошт будзе вышэй за гэты паказчык, цэны, верагодна, будуць працягваць расці. Калі кошт перасякае гэтую лінію, магчымае далейшае змяненне тэндэнцыі. Іншы від выкарыстання Кіджун-сен-падача сігналаў. Сігнал на куплю генеруецца, калі лінія Тэнкан-сен перасякае Кіджун-сен у кірунку знізу ўверх. Напрамак зверху ўніз-гэта сігнал да продажу. Тэнкан-сен выкарыстоўваецца як індыкатар рынкавай тэндэнцыі. Калі гэтая лінія павялічваецца або памяншаецца, тэндэнцыя існуе. Калі ён ідзе па гарызанталі, гэта азначае, што рынак увайшоў у канал.\nТэхнічны індыкатар імпульсу вымярае суму, якую змяніла цана каштоўнай паперы за пэўны прамежак часу.\nЁсць у асноўным два спосабы выкарыстання індыкатара імпульсу:\nВы можаце выкарыстоўваць індыкатар імпульсу ў якасці асцылятара, які сочыць за трэндам, падобнага да слізгальнай сярэдняй канвергенцыі/дывергенцыі (MACD). Купляйце, калі індыкатар апускаецца і аказваецца, і прадавайце, калі індыкатар дасягае максімуму і падае. Вы можаце пабудаваць кароткатэрміновую слізгальную сярэднюю паказчыка, каб вызначыць, калі ён знаходзіцца на дно або дасягае піка.\nКалі індыкатар Momentum дасягае надзвычай высокіх або нізкіх значэнняў (адносна сваіх гістарычных значэнняў), варта меркаваць працяг бягучай тэндэнцыі. Напрыклад, калі індыкатар Momentum дасягне надзвычай высокіх значэнняў, а потым панізіцца, варта меркаваць, што цэны, верагодна, будуць яшчэ вышэй. У любым выпадку толькі таргі пасля таго, як цэны пацвярджаюць сігнал, сфармаваны індыкатарам (напрыклад, калі кошты дасягаюць піку і зніжаюцца, дачакайцеся падзення коштаў перад продажам).\nВы таксама можаце выкарыстоўваць індыкатар Momentum як вядучы індыкатар. Гэты метад мяркуе, што вяршыні рынку звычайна вызначаюцца хуткім ростам коштаў (калі ўсе чакаюць, што кошты вырастуць), а дно рынку звычайна заканчваецца хуткім зніжэннем коштаў (калі ўсе хочуць выйсці). Гэта часта бывае, але гэта таксама шырокае абагульненне.\nПа меры дасягнення максімуму на рынку, індыкатар Momentum будзе рэзка ўзыходзіць, а потым падаць - адхіляючыся ад працяглага руху кошту ўверх або ўбок. Сапраўды гэтак жа на дне рынку Momentum рэзка ўпадзе, а потым пачне значна расці перад цэнамі. Абедзве гэтыя сітуацыі прыводзяць да разыходжанняў паміж паказчыкам і цэнамі.\nТэхнічны індыкатар слізгальнай сярэдняй паказвае сярэдняе значэнне кошту інструмента за пэўны перыяд часу. Калі разлічваецца слізгальная сярэдняя, у сярэднім цана інструмента за гэты перыяд часу. З змяненнем цаны яе слізгальная сярэдняя або павялічваецца, або памяншаецца.\nЁсць чатыры розных тыпу слізгальных сярэдніх: просты (таксама вядомы як арыфметычны), экспанентны, згладжаны і лінейна ўзважаны. Слізгальныя сярэднія могуць быць разлічаны для любога паслядоўнага набору дадзеных, уключаючы цэны адкрыцця і закрыцця, самыя высокія і нізкія цэны, аб'ём таргоў або любыя іншыя паказчыкі. Часта бывае, калі выкарыстоўваюцца падвойныя слізгальныя сярэднія.\nАдзінае, калі слізгальныя сярэднія розных тыпаў значна разыходзяцца адзін з адным, гэта калі вагавыя каэфіцыенты, прысвоеныя апошнім дадзеным, адрозніваюцца. У выпадку, калі гаворка ідзе пра простую слізгальную сярэднюю, усе кошты разгляданага перыяду часу па значэнні аднолькавыя. Экспаненцыяльная і лінейная ўзважаная слізгальная сярэдняя надае больш значэнне апошнім цэнам.\nНайбольш распаўсюджаны спосаб інтэрпрэтацыі слізгальнай сярэдняй цэны - гэта параўнанне яе дынамікі з цэнавым дзеяннем. Калі кошт інструмента падымаецца вышэй сваёй слізгальнай сярэдняй, з'яўляецца сігнал на куплю, калі цана апускаецца ніжэй слізгальнай сярэдняй, у нас ёсць сігнал продажу.\nГэтая гандлёвая сістэма, якая заснавана на слізгальнай сярэдняй, не прызначана для забеспячэння ўваходу на рынак прама ў яго самай нізкай кропцы і выхаду прама на піку. Гэта дазваляе дзейнічаць у адпаведнасці з наступнай тэндэнцыяй: купляць неўзабаве пасля таго, як кошты дасягнуць дна, і прадаваць неўзабаве пасля таго, як кошты дасягнулі свайго піку.\nСлізгальныя сярэднія таксама могуць прымяняцца да паказчыкаў. Тут інтэрпрэтацыя слізгальных сярэдніх паказчыкаў аналагічная інтэрпрэтацыі слізгальных сярэдніх па цане: калі індыкатар падымаецца вышэй сваёй слізгальнай сярэдняй, гэта азначае, што ўзыходзячы рух індыкатара, хутчэй за ўсё, працягнецца: калі індыкатар апусціцца ніжэй сваёй слізгальнай сярэдняй, гэта азначае, што яна, верагодна, працягне ісці ўніз.\nВось тыпы слізгальных сярэдніх на графіцы:\nПростая слізгальная сярэдняя (SMA)\nЭкспаненцыяльная слізгальная сярэдняя (EMA)\nЗгладжаная слізгальная сярэдняя (SMMA)\nЛінейная ўзважаная слізгальная сярэдняя (LWMA)\nСлізгальнае сярэдняе збліжэнне / дывергенцыя\nСлізгальная сярэдняя канвергенцыя/дывергенцыя-гэта наступны дынамічны індыкатар, які ідзе за трэндам. Ён паказвае карэляцыю паміж двума слізгальнымі сярэднімі коштамі.\nТэхнічны паказчык слізгальнай сярэдняй канвергенцыі/дывергенцыі-гэта розніца паміж 26-перыяднай і 12-перыяднай экспаненцыяльнай слізгальнай сярэдняй (EMA). Для таго, каб наглядна паказаць магчымасці куплі/продажу, на графіцы MACD адлюстроўваецца так званая сігнальная лінія (слізгальная сярэдняя за 9 перыядаў).\nMACD аказваецца найбольш эфектыўным на шырокіх рынкавых гандлёвых рынках. Ёсць тры папулярных спосабу выкарыстання канвергенцыі/дывергенцыі слізгальнай сярэдняй: кросовер, умовы перакуплення/перапродажу і разыходжанні.\nАсноўнае правіла гандлю MACD - прадаваць, калі MACD апускаецца ніжэй сваёй сігнальнай лініі. Сапраўды гэтак жа сігнал на куплю ўзнікае, калі канвергенцыя/дывергенцыя слізгальнай сярэдняй падымаецца над лініяй сігналу. Папулярна таксама купля/продаж, калі MACD ідзе вышэй/ніжэй за нуль.\nMACD таксама карысны як індыкатар перакупленасці/перапрадажы. Калі больш кароткая слізгальная сярэдняя рэзка адыходзіць ад даўжэйшай слізгальнай сярэдняй (г.зн. MACD павышаецца), цалкам верагодна, што цана на каштоўныя паперы празмерна пашыраецца і хутка вернецца да больш рэалістычных узроўняў.\nПрыкмета таго, што канец бягучай тэндэнцыі можа быць блізкім, узнікае, калі MACD адыходзіць ад каштоўнай паперы. Бычая дывергенцыя ўзнікае, калі індыкатар слізгальнай сярэдняй канвергенцыі/дывергенцыі дасягае новых максімумаў, а цэны не дасягаюць новых максімумаў. Мядзведжае разыходжанне адбываецца, калі MACD робіць новыя мінімумы, а кошты не дасягаюць новых мінімумаў. Абодва гэтыя разыходжанні найбольш значныя, калі яны адбываюцца на адносна перакупленасці/перапродажы.\nТэхнічны індыкатар Parabolic SAR быў распрацаваны для аналізу тэндэнцыйных рынкаў. Індыкатар пабудаваны на графіку цэн. Гэты паказчык падобны да тэхнічнага індыкатара слізгальнай сярэдняй з той толькі розніцай, што парабалічны SAR рухаецца з большым паскарэннем і можа змяніць сваё становішча з пункту гледжання кошту. Індыкатар ніжэй коштаў на бычыным рынку (Up Trend), калі ён мядзведжы (Down Trend), ён вышэй коштаў.\nКалі кошт перасякае лініі Parabolic SAR, індыкатар паварочваецца, а яго далейшыя значэнні размешчаны па той бок кошту. Калі такі паварот індыкатара сапраўды мае месца, максімальная або мінімальная цана за папярэдні перыяд будзе служыць адпраўной кропкай. Калі індыкатар робіць паварот, ён дае сігнал аб канцы трэнду (этап карэкцыі або флэт), або аб сваім ходзе.\nПарабалічны SAR з'яўляецца выдатным паказчыкам для забеспячэння кропак выхаду. Доўгія пазіцыі павінны быць зачыненыя, калі кошт апусціцца ніжэй лініі SAR, кароткія пазіцыі павінны быць закрыты, калі кошт падымаецца вышэй за лінію SAR. Часта бывае так, што індыкатар служыць у якасці канцавой лініі прыпынку.\nКалі доўгая пазіцыя адкрыта (гэта значыць, што кошт вышэй за лінію SAR), лінія Parabolic SAR пойдзе ўверх, незалежна ад таго, у якім кірунку пойдуць цэны. Працягласць руху лініі SAR залежыць ад маштабу руху коштаў.\nІндэкс адноснай трываласці\nТэхнічны паказчык індэкса адноснай сілы (RSI)-гэта асцылятар, які сочыць за цэнамі і вагаецца ад 0 да 100. Калі Уайлдэр прадставіў індэкс адноснай сілы, ён рэкамендаваў выкарыстоўваць 14-дзённы RSI. З тых часоў папулярнасць атрымалі таксама паказчыкі 9-дзённага і 25-дзённага індэкса адноснай сілы.\nПапулярны метад аналізу RSI - шукаць разыходжанне, пры якім бяспека дасягае новага максімуму, але RSI не пераўзыходзіць свой ранейшы максімум. Гэта разыходжанне з'яўляецца прыкметай маючага адбыцца развароту. Калі індэкс адноснай трываласці потым зніжаецца і апускаецца ніжэй за апошняе значэнне, кажуць, што ён завяршыў «размах». Размах лічыцца пацвярджэннем маючага адбыцца развароту.\nСпосабы выкарыстання індэкса адноснай трываласці для аналізу дыяграмы:\nУверсе і ўнізе\nІндэкс адноснай трываласці звычайна перавышае 70, а ніжні - 30. Ён звычайна фарміруе гэтыя вяршыні і нізы перад базавым графікам цэн;\nRSI часта фармуе дыяграмы, такія як галава і плечы або трохвугольнікі, якія могуць быць бачныя або не бачныя на графіку коштаў;\nКачанне збояў (пранікненне або прарыў падтрымкі або супраціву)\nТут індэкс адноснай сілы пераўзыходзіць папярэдні максімум (пік) або апускаецца ніжэй нядаўняга мінімуму (прагін);\nІндэкс адноснай сілы паказвае, часам больш выразна, чым сама цана, узровень падтрымкі і супраціву.\nЯк абмяркоўвалася вышэй, разыходжанні ўзнікаюць, калі кошт робіць новы максімум (або мінімум), які не пацвярджаецца новым максімумам (або мінімумам) у Індэксе адноснай сілы. Кошты звычайна карэктныя і рухаюцца ў бок RSI.\nАдносны індэкс энергіі\nГалоўнае ў тэхнічным паказчыку індэкса адноснай сілы (RVI) заключаецца ў тым, што на бычьем рынку цана закрыцця, як правіла, вышэйшая за цану адкрыцця. На мядзведжым рынку ўсё наадварот. Такім чынам, ідэя індэксу адноснай сілы палягае ў тым, што сіла або энергія гэтага кроку вызначаецца тым, дзе цэны заканчваюцца ў момант закрыцця. Каб нармалізаваць індэкс да штодзённага гандлёвага дыяпазону, падзяліце змену кошту на максімальны дыяпазон цэн за дзень. Для больш плыўнага разліку трэба выкарыстоўваць простую слізгальную сярэднюю. 10 - лепшы перыяд. Каб пазбегнуць верагоднай двухсэнсоўнасці, трэба пабудаваць сігнальную лінію, якая ўяўляе сабой 4-перыядычную сіметрычна ўзважаную слізгальную сярэднюю значэнняў індэксу адноснай энергіі. Супадзенне радкоў служыць сігналам для пакупкі або продажу.\nТэхнічны індыкатар стахастычнага асцылятара параўноўвае, дзе цана каштоўнай паперы закрылася адносна яе цэнавага дыяпазону за пэўны перыяд часу. Стахастычны асцылятар адлюстроўваецца ў выглядзе двух радкоў. Асноўная лінія называецца %K. Другі радок, які называецца %D, - гэта слізгальная сярэдняя %K. Лінія %K звычайна адлюстроўваецца як суцэльная лінія, а лінія %D звычайна адлюстроўваецца як пункцір.\nЁсць некалькі спосабаў інтэрпрэтацыі стохастычнага асцылятара. Тры папулярных метаду ўключаюць:\nКупляйце, калі асцылятар ( %K або %D) апускаецца ніжэй пэўнага ўзроўню (напрыклад, 20), а потым падымаецца вышэй гэтага ўзроўню. Прадаваць, калі асцылятар падымаецца вышэй пэўнага ўзроўню (напрыклад, 80), а потым апускаецца ніжэй за гэты ўзровень;\nКупляйце, калі лінія %K падымаецца над лініяй %D і прадавайце, калі лінія %K апускаецца ніжэй лініі %D;\nШукайце разыходжанні. Напрыклад: дзе цэны робяць шэраг новых максімумаў, а стохастычны асцылятар не пераўзыходзіць сваіх ранейшых максімумаў.\nДыяпазон працэнтаў Уільямса\nТэхнічны індыкатар адсоткавага дыяпазону Уільямса (%R) - гэта дынамічны тэхнічны індыкатар, які вызначае, ці перакуплены/перапрададзены рынак. %R вельмі падобны на стохастычны асцылятар. Адзінае адрозненне заключаецца ў тым, што %R мае перавернутую шкалу, а стохастычны асцылятар мае ўнутранае згладжванне.\nКаб паказаць індыкатар такім чынам уверх дном, трэба паставіць знак мінус перад значэннямі адсотка Уільямса (напрыклад, -30%). Нельга ігнараваць знак мінус пры правядзенні аналізу.\nЗначэнні паказчыкаў у межах ад 80 да 100% паказваюць на тое, што рынак перапрададзены. Значэнні паказчыкаў ад 0 да 20% паказваюць на перакупленасць рынку.\nЯк і ва ўсіх паказчыках перакупленасці/перепроданности, лепш за ўсё дачакацца, калі кошт каштоўных папер зменіцца, перш чым рабіць здзелкі. Напрыклад, калі індыкатар перакупленасці/перепроданности паказвае ўмовы перакупленасці, разумна дачакацца зніжэння кошту каштоўнай паперы, перш чым прадаваць яе.\nЦікавая з'ява індыкатара Williams Percent Range - яго дзіўная здольнасць прадбачыць разварот кошту асноўнай каштоўнай паперы. Індыкатар амаль заўсёды ўтварае пік і зніжаецца за некалькі дзён да максімуму і падзення кошту каштоўнай паперы. Сапраўды гэтак жа, працэнтны дыяпазон Уільямса звычайна стварае карыта і з'яўляецца за некалькі дзён да таго, як паднімецца кошт каштоўнай паперы.


Прэм’ера “Лебядзінага возера” на сцэне Тэатра музкамедыі\nНягледзячы на тое што ён не спецыялізуецца на балеце, цяпер у яго рэпертуары яшчэ адзін шэдэўр сусветнай класічнай харэаграфіі - “Лебядзінае возера”. Пастаноўка крыху адрозніваецца ад той, што ідзе ў Вялікім. Чым? Раскажа Вольга Мядзведзь.\nЛебедзі на пуантах упершыню на падмостках Тэатра музкамедыі. Зрабіць шэдэўр класічнага балета рэпертуарным марылі даўно. Развучваць харэаграфічныя па з галоўнымі героямі гісторыі пачалі яшчэ ў мінулым сезоне. Выкананне ролі Адэты-Адыліі патрабуе не толькі высокага танцавальнага прафесіяналізму, але і імгненнага пераўвасаблення белага лебедзя ў чорнага. Сёлета да рэпетыцый далучыліся салісты і кардэбалет.\n«Лебядзінае возера» ў Музычным не дакладная копія класічнай версіі, якая ідзе ў тэатрах свету. У пастаноўку ўнеслі карэктывы. Так, асновай харэаграфіі другой і чацвёртай карцін стала класічная рэдакцыя балетмайстраў Іванова і Пеціпа. Першая ж і трэцяя будуць выконвацца ў рэдакцыі народнай артысткі Беларусі Кацярыны Фадзеевай.\nЗмены звязаныя з трупай. Танцавальны склад Музычнага не такі аб'ёмны, як у арыгінальнай пастаноўцы. Перакроіць прыйшлося масавыя сцэны. Для прэм'еры абнавілі гардэробную. На тэатральнай вешалцы з'явілася 80 класічных касцюмаў, для лебедзяў традыцыйна белыя пачкі.\nСпектакль паставілі па заказу партнёраў для вялікіх гастроляў. Адразу пасля прэм'еры ў родных сценах артысты балетнай трупы адправяцца ў Германію. За паўтара месяца танцоўшчыкі пакажуць "Лебядзінае возера" і "Шчаўкунчыка" ў розных пунктах краіны.\nБеларусі і Аўстрыі неабходна нарошчваць двухбаковае супрацоўніцтва ў гандлёва-эканамічнай сферы\nУ В'етнаме 7 чалавек сталі ахвярамі апоўзняў з-за працяглых ліўневых дажджоў\nУ Гомелі працягваецца расследаванне зверскага злачынства


Банцар: Жыхары вуліцы Рэпіна просяць, каб сметніцы асвятляліся | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nУ межах кампаніі Аб’яднанай грамадзянскай партыі да падрыхтоўкі да мясцовых выбараў былі апытаныя жыхары розных раёнаў Гародні, каб даведацца, якія праблемы іх хвалююць. Адной з праблемаў, якая хвалюе жыхароў вуліцы Рэпіна, з’яўляецца кепскае асвятленне вулічных кантэйнераў для смецця.\nУ чым сутнасць гэтай праблемы, распавядае актывіст АГП Ігар Банцар:\n– Кантэйнеры для смецця пастаўлены ў такіх месцах, што не асвятляюцца вулічным святлом. А ў сувязі з тым, што ў асенне-зімовы перыяд цямнее хутка, многія грамадзяне проста не ідуць выкідваць смецце. Таму актывісты АГП паставілі пытанне перад жыллёва-камунальнай гаспадаркай пра абсталяванне пляцовак дадатковым асвятленнем. Чакаем адказу ад ЖКГ. Па выніках адказу будзем думаць, якія дзеянні далей прадпрымаць.\nІгар Банцар спрабуе вырашыць праблемы мясцовых жыхароў вуліцы Рэпіна ў Гародні зборам подпісаў і ліставаннем з гарадзенскімі камунальнымі службамі і спадзяецца, што гэтым шляхам удасца дапамагчы жыхарам вырашыць іх лакальныя праблемы.


Літанкета Свабоды: Галіна Булыка\n30 верасень 2015, 11:43\nГаліна Булыка нарадзілася 6 сьнежня 1960 у вёсцы Асава Воранаўскага раёну Гарадзенскай вобласьці ў сям’і настаўніка, цяпер — вядомага філёляга, члена-карэспандэнта НАН Беларусі А.М. Булыкі, аўтара першага беларускага «Слоўніка замежных слоў». У 1966 г. сям’я пераехала ў Менск. Скончыла сярэднюю школу № 41 з залатым мэдалём, хімічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту, Вышэйшыя літаратурныя курсы пры Літінстытуце імя А.М. Горкага ў Маскве (сэмінар Юрыя Кузняцова). Працавала стажорам-дасьледчыкам у Інстытуце фізыка-арганічнай хіміі АН БССР, выхавальніцай у рабочым інтэрнаце Менскага матацыклетнага і веласіпэднага заводу, інжынэрам-наладчыкам Упраўленьня пусканаладачных работ трэсту «Аўтарэмбудмантаж» Мінаўтапрома СССР. Пасьля ўступленьня ў СП СССР (1987) працавала ў газэце «Культура», часопісе «Беларуская думка», была галоўным рэдактарам часопіса «Крыніца», няштатна супрацоўнічала з газэтай «Рэспубліка». З 2004 — галоўны рэдактар навукова-практычнага часопісу «Coiled Tubing Times», прысьвечанага высокатэхналягічнаму нафтагазаваму сэрвісу.\nЗь вершамі ўпершыню выступіла ў друку ў 1975 (часопіс «Бярозка»). Аўтар падборкі вершаў «Дзень нараджэньня сьнежня» ў калектыўным зборніку «Сьцяжына» (1983), зборнікаў паэзіі «Сынтэз» (1986), «Турмалін» (1994), шматлікіх публікацый ў беларускіх пэрыядычных выданьнях. Пераклады вершаў на рускую мову друкаваліся ў «Литературной газете», часопісах «Юность», «Литературная учеба», «Дружба народов». Асобныя вершы перакладаліся на ўкраінскую, армянскую, казахскую мовы. Аўтар шэрагу жаночых раманаў, напісаных пад псэўданімамі, а таксама кнігі «Великие ученые ХХ века» (Мартин, 2001).\nСпадзяюся, што мае вершы сустрэнуцца зь ім калі не ў прасторы, то ў часе.\nЯ шчасьлівая ўладальніца шафы для пісьма — менавіта так называецца гэты шэдэўр ад «Гомельдрэва». Такое працоўнае месца стварае атмасферу інтымнасьці. Найлепш пішацца ў доўгія восеньскія і зімовыя вечары.\n«Ядлоўцавы куст» Міхася Стральцова, «Chwila» Віславы Шымборскай, позьніх вершаў Мікалая Забалоцкага.\nКалісьці Настасься Філіпаўна, а ў блізкай пэрспэктыве, пэўна, Старая Ізэргіль.\n«Историю и философию науки» акадэміка Сьцёпіна, «Лесьвіцу жыцьця» Ніка Лейна, перачытваю «Выбраныя творы» Ўладзімера Жылкі зь «Беларускага кнігазбору».\nНа ўкраінскай (вольна), ангельскай (ня самыя складаныя тэксты). Цяпер вучу польскую.\nЁсьць задумкі. Спадзяюся, што энэргіі і часу дастане на ажыцьцяўленьне.\nЗ пэўнага ўзросту і досьведу — заўсёды і паўсюль.


Хеліос - Па неадступнасьці. Тузін Гітоў. Слушны музычны партал\nКАТАЛЁГ ВЫКАНАЎЦАЎ / Хеліос / Па неадступнасьці\n15388 / 0\nПесьня, якая ў дэма-вэрсіі звалася «Мы завісьлі», атрымала назву ад верша Ніны Лістоты «Па неадступнасьці». «У ёй распавядаецца пра крызіс паміж дзяўчынай і хлопцам, ці ўвогуле пра канец гэтых адносінаў. Яны завісьлі кожны ў сваім сусьвеце і ніяк ім адтуль ня выбрацца. І напэўна кожны зь іх чакае адно ад аднаго кроку, які ўратуе», — кажа Марыя.\nДзяўчатам па 22 гады, яны вучацца ў Акадэміі мастацтваў. Разам выступаюць з 2016 году, калі заявіліся на конкурс фэсту «Бардаўская восень». Прадстаўляліся як дуэт Марыя&Аліна, але падчас навучальнай сэсіі «Засьпявай 4x4» узялі назву Helious.\n«Чаму вырашылі паўдзельнічаць у конкурсе? Па-першае, гэта цудоўная магчымасьць для маладых праявіць сябе. Увогуле такiя мерапрыемствы заўжды запальваюць i натхняюць, гэта вельмi моцны штуршок для руху наперад. Па-другое, паколькi намiнацыя конкурсу завецца „Сьпяваная паэзiя“, то гэта добры спосаб данесьці да як мага большай колькасьці людзей цудоўную паэзію Нiны Лiстоты», — кажа Аліна.\nПаэтка Ніна Лістота\nМарыя і Аліна пад вялікім уражаньнем ад навучальнай сэсіі конкурсу «Засьпявай 4x4», якую зладзіў партал TuzinFM і фонд «Вяртаньне». «Усё лета мы працавалі, з намі працавалі, над намі працавалі, — сьмяецца Марыя. — Канцэпцыя нашай конкурснай песьні зьмянілася цалкам, літаральна перакулілася з галавы да ног. Калі спачатку ў нас была лірычная акустыка, то цяпер у новым варыянце песьня загучала па-новаму і яна разьлічана ўжо на большую аўдыторыю слухачоў».\n«Для нас гэта творчы старт. Мы перагледзелі свае погляды на нашае гучаньне, на падачу. Адукацыйная сэсія дала шмат новай інфармацыі, знаёмстваў і эмоцыяў. З намі працавалі сапраўдныя прафэсіяналы! Цяпер наша мэта — выдаць дэбютны альбом», — кажа Аліна.\nУжо 26 жніўня Helious выступіць на справаздачным канцэрце «Засьпявай 4x4» ва ўнутраным дворыку на плошчы Свабоды, 4. Іх падтрымаюць пераможцы мінулага конкурсу — Дзьмітры Нікановіч і Мікіта Найдзёнаў. Пачатак канцэрту ў 19:00. Уваход вольны!\nСачыць за посьпехамі гурту Helious можна празь іх афіцыйную суполку.\nHelious — Па неадступнасьці (музыка Марыі Гаўрыленкі, словы Ніны Лістоты)\nПэронамі і вакзаламі\nГарадамі дарогамі мапамі\nМіж дрэў старых\nІ лавак пустых\nСамі сабе абяцалі\nПачуць нешта важнае звыш\nСярод сваіх і чужых\nЧаму Ты Нябесны маўчыш\nПустымі і недарэчнымі\nНехта сказаў бессардэчнымі\nСелі ў апошні экспрэс\nАнёл пасадзіў ці то бес\nЗавісьлі ў кабінэтах\nУ правадыроў партрэтах\nЦіха іх ненавідзелі\nАле нічым не пакрыўдзілі\nХалодны нямы адчай\nАддай яму душу аддай\nМэдалі і пастамэнты\nКвіток на Аляску\nПакуль Ты не напрарочыш\nБольш не пакрочу.\nЗасьпявай 4x4, Марыя Гаўрыленка, Аліна Казачэнка, Helious\n8442 / 2\n9549 / 0


Марына Квяткоўская, асьпірантка Інстытуту прыкладной фізыкі Акадэміі навук. Працавала на Менскім падшыпнікавым заводзе, потым скончыла фізычны факультэт БДУ. У Беларускім калегіюме вывучае журналістыку. Любіць вандраваць – захапляецца горным турызмам, ходзіць на байдарках па горных рэках і ў пешыя паходы. Cур’ёзна займаецца зусім не жаночай, здавалася б, справай – вывучае непарушаючыя мэтады кантролю ў машынабудаваньні.\n(Марына Квяткоўская: ) “Яшчэ на 5 курсе я для сябе вырашыла, што пасьля заканчэньня ўнівэрсытэту я буду навучацца ў асьпірантуры. Паступіла пасьля фізфаку ў асьпірантуру Акадэміі навук, у Інстытут фізыкі. Потым я перайшла ў Інстытут прыкладной фізыкі, бо ў мяне зьмянілася тэма дысэртацыіі.\nНепарушаючыя мэтады кантролю вельмі распаўсюджаныя: ад космасу да работ пад зямлёй, трубапровады, газапроводы, шахты – там працуюць зь непарушаючымі мэтадамі кантролю і з прыборамі, якія вызначаюць якасьць.\nСытуацыя ў навуцы цяпер даволі складаная, вельмі маленькая заработная плата. У малодшага навуковага супрацоўніка заробак каля 150 тысяч. Гэта, зразумела, вельмі маленькія грошы, а ў каго яшчэ і сям’я, то немагчыма наагул пракарміць сям’ю.\nКалі я паступала, пасьля першага году навучаньня ў асьпірантуры каля 60% маіх аднакурснікаў зьехала зь Беларусі. Цяпер яны працуюць і працягваюць вучыцца ў Нямеччыне, у Англіі, у Амэрыцы.\nСваім жыцьцём я, канечне, пакуль што не задаволеная, бо зарплата нявелькая, і хочацца жыць лепей. А што трэба зьмяніць? Калі гаварыць пра навуку, то трэба падымаць навуку на больш высокі ўзровень, і трэба, каб была добрая матэрыяльная база. Па-першае, гэта абсталяваньне. Яно вельмі старое, і каб досьведы нейкія праводзіць трэба новае сучаснае абсталяваньне. А каб закупіць, трэба грошы, а іх ня вельмі шмат...\nЯ вельмі захапляюся турызмам, вандраваньнямі. Я вандравала па Крыме, Карэліі, па Кольскім паўвостраве, Карпатах, Беларусі, Расеі, хадзіла на байдарках і ў пешыя паходы...\nМая мара – калі я паеду па рабоце ў камандзіроўку на Чукотку, я хачу зрабіць рэпартаж пра гэты край цудоўны, і калі атрымаецца, можа, гэты рэпартаж зьявіцца на сталічным тэлебачаньні”.