Гукапіс літаратурны — Кароткі змест / Краткие содержания\nГлавная → Слоўнік → Г → Гукапіс літаратурны\nГукапіс літаратурны, або фоніка (ад гр. fonikos - той, што гучыць) - гукавая арганізацыя літаратурнай мовы, якая ўзмацняе сэнсавую выразнасць і мілагучнасць мастацкага твора.\nДа літаратурнага гукапісу у шырокім сэнсе адносяцца рытм, рыфма, строфіка, асобныя фігуры сінтаксісу літаратурнага, інтанацыя, а таксама ўласна гукапіс, або гукавая інструментоўка твора. Часцей жа гукапіс літаратурны разумеюць як сістэму розных гукавых паўтораў. Гэта могуць быць прадвызначаныя пэўнымі выяўленчымі задачамі паўторы аднолькавых ці падобных гукаў галосных (асананс) або зычных (алітэрацыя), гукаперайманні. Прычым, гукавыя паўторы могуць быць у пачатку (анафара), канцы (эпіфара), у пачатку і ў канцы (кальцо), у канцы і ў пачатку (стык) вершаваных радкоў, слоў, фраз і гэтак далей. У літаратурнай практыцы, як правіла, гэтыя віды гукапісу літаратурнага сустракаюцца побач, суадносячыся з лексікай, інтанацыйна-сінтаксічнай арганізацыяй мастацкага твора. Так, у "Песні званара" Янкі Купалы гукавыя стыкі, анафары і эпітафары ўзмацняюць мастацкую выразнасць асанансу (на "о", "у", "і", "а") і алітэрацыі (на "р", "з", "с", "ц"):\nРазгудзіцца мой звон ад акон да акон,\nДумы збудзіць, па сэрцах удара,\nДрогнуць сковы цямніц, бліснуць іскры зарніц,\nЗаварушацца яры, папары.\nГукі самі па сабе нейтральныя ў выяўленчых адносінах, яны не выклікаюць ні пэўнай эмоцыі, ні, тым больш, думкі. Аднак у мастацкім кантэксце паўтор аднародных гукаў дапамагае падкрэсліць, вылучыць асобныя словы, звярнуць на іх асаблівую ўвагу. Тут літаратурны гукапіс сутыкаецца з выяўленчымі мажлівасцямі інтанацыі. Таму менавіта роля гукавых паўтораў, як слушна падкрэсліваў Л. Цімафееў, "не столькі непасрэдна гукавая, колькі ў шырокім сэнсе інтанацыйная". Інтанацыйна-гукавая арганізацыя літаратурнай мовы залежыць ад эмацыянальна-сэнсавай напоўненасці таго ці іншага твора, творчай індывідуальнасці пісьменніка, літаратурнага метаду ці напрамку, да якога ён належыць, фанетычных асаблівасцей пэўнай нацыянальнай мовы. Аднаго якога-небудзь універсальнага спосабу гукавой арганізацыі літаратурнай мовы, прыдатнага для ўсіх твораў і, тым больш, для ўсіх пісьменнікаў, - няма.\nБезумоўна, літаратурнага гукапіс цесна звязаны з мастацкай думкай твора, але гэта сувязь у кожным канкрэтным выпадку праяўляецца па-свойму. Здараецца, што нейкае асноўнае (апорнае) слова нібы прарастае ў гукавым ладзе паэтычнага твора. Як, у прыватнасці, прозвішча славутага галандскага мастака - у сістэме гукапісу верша Максіма Танка "Дом Рэмбранта":\nІ рэха паўтараюць прыстані, кварталы,\nІ мы ўРываЕМся у лаБі РыНТ каналаў.\nУ іншым жа вершы інструментоўка на гэтыя зычныя гукі можа мець зусім іншае сэнсавае напаўненне. Часам "гукавое пацвярджэнне" зместу настолькі арганічнае і своеасаблівае, што выявіць яго, убачыць надзвычайна цяжка. Ды і формы літаратурнага гукапісу самыя разнастайныя, не паддаюцца ніякай каталагізацыі. Толькі скрупулёзна аналіз, тонкі эстэтычны слых можа выручыць даследчыка фанічных асаблівасцей мастацкага твора.\nПаўтор асобных гукаў, у прыватнасці зычных, вызначае воблік своеасаблівага алітэрацыйнага верша, які ўжываецца ў паэзіі некаторых сучасных народаў (ісландцы, казахі, кіргізы, калмыкі і інш.). Для такіх вершаў характэрны паўтор адных і тых жа зычных гукаў у пачатку радкоў, перад першым націскным галосным.\nЛітаратурны гукапіс паэтычных твораў адрозніваецца ад гукапісу твораў празаічных і драматычных багаццем і разнастайнасцю, шматфункцыянальнасцю і выразнасцю сваіх гукавых паўтораў, што прадвызначана скіраванасцю паэзіі на яе гукавое ўзнаўленне. Верш, у адрозненне ад прозы, разлічаны перш за ўсё на гучанне, і ўсе свае выяўленчыя мажлівасці рэалізуе ў гучанні. "Чытаць верш моўчкі можна, - заўважаў А. Луначарскі, - але так, як можна чытаць моўчкі ноты. Верш патрабуе выканання". Фанічныя асаблівасці вершаванай мовы выяўляюцца найбольш поўна менавіта ў маўленні, чытанні верша ўголас. Тое, што для верша лічыцца нормай (раўнамернае чаргаванне націскных і ненаціскных складоў, паўтарэнне аднолькавых гукаў, слоў, сінтаксічных канструкцый і гэтак далей), у празаічным тэксце можа выглядаць як значны недахоп. Так, М. Горкі, сустрэўшы ў творы аднаго пісьменніка фразу "Жан жадно сжал её", заўважыў: "Магчыма, у вершах гэта назвалі б алітэрацыяй, а ў прозе - неахайнасць". У адносінах да паэзіі літаратурны гукапіс выступае перш за ўсё як мілагучнасць, гэта значыць прыгажосць і натуральнасць гучання літаратурнай мовы. У той жа час мілагучнасць не павінна існаваць у мастацкім творы сама па сабе, безадносна да яго зместу і настрою. Як слушна падкрэсліваў Іван Франко, дэкадэнты, "ганяючыся за фіктыўнай музычнай вартасцю слова ... пазбываюцца той сілы, якую маюць словы".


італ.: Repubblica Italiana\nСцяг Італіі Герб Італіі\nРазмяшчэнне Італіі (цёмна-зялёны):\nГімн: «Il Canto degli Italiani (Песня італьянцаў)»\nЗаснавана 2 чэрвеня 1946\nАфіцыйная мова італьянская[note 1]\nНайбуйнейшыя гарады Рым, Мілан, Неапаль, Турын, Палерма, Генуя, Балоння, Фларэнцыя, Бары, Катанія, Венецыя\nПрэм'ер-міністр Серджа Матарэла\nДжузэпэ Контэ \n• % воднай паверхні 70-я ў свеце\n60 605 053 чал. (23-я)\n201.1 чал./км² (43-я)\n$1,771 трлн (10-ы)\n$29 417 (27-ы)\n$2,036 трлн (7-ы)\n$33 828 (22-ы)\nІРЧП (2011) ▲ 0,874 (вельмі выс.) (24-ы)\nЭтнахаронім італьянец, італьянка, італьянцы\nІнтэрнэт-дамен .it[note 3]\n↑ Нямецкая і ладзінская ў Паўднёвым Ціролі, славенская і фрыўльская ў Фрыўлі-Венецыя-Джулія, французская ў Вале-д'Аоста, сардзінская на Сардзініі.\n↑ Да 1999 — італьянская ліра. Еўра маюць хадню ў Кампіёнэ-д'Італія (але афіцыйная валюта — швейцарскі франк)\nІта́лія (італ.: Italia [iˈtaːlja]), Італья́нская Рэспу́бліка (італ.: Repubblica Italiana) — краіна ў Паўднёвай Еўропе. Знаходзіцца на Апенінскім паўвостраве. Цягнецца ад паўночных Альпаў амаль да ўзбярэжжа Паўночнай Афрыкі, ствараючы, такім чынам, лінію даўжынёй 1100 км. Італію акружаюць Лігурыйскае і Тырэнскае мора на захадзе, Іанічнае мора на поўдні і Адрыятычнае мора на ўсходзе. У нацыянальную тэрыторыю Італіі ўваходзяць два вялікіх вострава, гэта Сардзінія і Сіцылія, а таксама мноства маленькіх астравоў, такіх як Капры, Іхія, Эльба; Ліпарскія астравы паўночней Сіцыліі; астравы Пантэлерыя, Ліноза, Ламп'ёнэ і Лампедуза паміж Сіцыліяй і Афрыкай. Па пагадненню з Югаславіяй 1954—1971 гг., у склад Італіі ўвайшоў Трыест з вобласцю Істрыя. На тэрыторыі самой Італіі існуюць два невялікіх незалежных анклава — Ватыкан і Рэспубліка Сан-Марына. Італія мяжуе на захадзе з Францыяй, на поўначы з Швейцарыяй і Аўстрыяй, на ўсходзе са Славеніяй. Сталіца Італіі — Рым.\nСучасная Італія ўтварылася ў 1861 г., пад кіраўніцтвам караля Сардзініі Віктора Эмануіла II. Дагэтуль Італія складалася з шматлікіх незалежных дзяржаў, чый сепаратызм і моц адлюстраваліся ў тэрытарыяльным падзеле Італіі на 20 рэгіёнаў. Восем з іх знаходзяцца ў Паўночнай Італіі: Эмілія-Раманья, Фрыулі-Венецыя-Джулія, Лігурыя, Ламбардыя, П'емонт, Трэнціна Альто-Адзіджэ, Вале-д'Аоста і Венета. Шэсць знаходзіцца ў Цэнтральнай частцы краіны: Абруца, Лацыё, Марке, Малізэ, Таскана і Умбрыя. Паўднёвая Італія складаецца з чатырох: Апулія, Базіліката, Калабрыя і Кампанія. Астатнія два рэгіёны — гэта астравы Сіцылія і Сардзінія.Італія знаходзіцца на сусветнай гістарычнай арэне з часоў Рымскай Імперыі. Сучасная Італія з’яўляецца індустрыяльна развітай краінай, адным з лідараў Еўрапейскага Саюза.\n1 Сімволіка дзяржавы\n1.2 Нацыянальны гімн\n3.1 Прагісторыя і старажытны Рым\n3.3 Эпоха Адраджэння\n3.4 Новы час\n6 Адукацыя і здароўе\n7 Культурныя інстытуты\n8.1 Прыродна-рэсурсны патэнцыял\nУпершыню італьянскі трыкалор з’явіўся 7 студзеня 1797 года ў Эміліі як сцяг рэспублікі, абвешчанай Джузэпэ Кампаньёні. Падчас кіравання Напалеона сцяг таксама выкарыстоўваўся як сімвал Французскай рэвалюцыі.\nПасля Венскага кангрэса і Рэстаўрацыі трыкалор застаўся сімвалам свабоды і быў выкарыстаны ў рэвалюцыйных рухах 1831 года і 1848 года.\nУ 12-м артыкуле Канстытуцыі Італіі гаворыцца, што «сцяг Італіі — гэта трыкалор, зялёны, белы і чырвоны ў выглядзе трох роўных вертыкальных палос».\nІтальянскі гімн, вядомы таксама як «Браты Італіі» і «Песня італьянцаў» — з’яўляецца неафіцыйна гімнам Італьянскай Рэспублікі з 12 кастрычніка 1946 года. 17 лістапада 2005 года Сенат у першым чытанні прыняў закон аб афіцыйным гімне, аднак далей закон не прайшоў і гімн так і застаўся на неафіцыйным узроўні. Тэкст гімна быў напісаны ўвосень 1847 года Гафрэда Мамелі, а музыка, трохі пазней, кампазітарам Мікеле Навара. У 80-я гады XX стагоддзя таксама шырока быў распаўсюджаны ўрывак з оперы Джузэпэ Вердзі «Набука», які выконваўся ў якасці гімна.\nАфіцыйная эмблема Італьянскай Рэспублікі была апублікавана Прэзідэнтам Італіі Энрыка дэ Нікола 5 мая 1948 года. Эскіз эмблемы быў зроблены мастаком Паала Паскета, які выйграў гэта права ў конкурсах 1946 і 1947 гадоў сярод 500 іншых кандыдатаў і амаль 800 эскізаў.\nЭмблема ўяўляе белую пяціканцовую зорку з чырвонымі краямі, накладзеную на зубчастае кола з пяццю спіцамі, якое знаходзіцца паміж аліўкавай галіной злева і дубовай справа. Зялёныя галіны звязаны разам чырвонай стужкай з надпісам «Італьянская Рэспубліка» (італ. REPUBBLICA ITALIANA) вялікімі белымі літарамі.\nІснуе багата здагадак наконт этымалогіі назвы «Italia», якія былі прапанаваны гісторыкамі і лінгвістамі. Паводле аднога з найбольш распаўсюджаных тлумачэнняў, тэрмін Italia мае грэчаскае паходжанне і з аскоцкай мовы Víteliú перакладаецца як «зямля цяляці». Бык быў сімвалам паўднёвых італьянскіх плямёнаў і ён часцяком выкарыстоўваўся пад час самніцкіх войнаў як сімвал непакорнасці Рыму і волі паўднёвай Італіі. Грэчаскі гісторык Дыянісій Галікарнаскі звязваў назву з імём легендарнага караля сікулаў і энотраў Італам, які таксама згадваўся Арыстоцелем і Фукідыдам.\nНазва Italia першапачаткова ўжывалася толькі да паўднёвай часцы паўвострава, да сучаснай Калабрыі, паводле Антыёха Сіракузскага. Але ў яго часы слова Энотрыя і Італія былі сінонімамі, болей таго, імя ўжывалася да тэрыторыі Лейканіі. Грэкі паступова сталі ўжываць назву адносна да больш шырокай тэрыторыі, а потым і да ўсяго паўвострава.\nПрагісторыя і старажытны Рым\nРаскопкі ў Італіі выявілі наяўнасць сучаснага чалавека яшчэ ў перыяд палеаліту, каля 200 000 гадоў таму. Італьянскія плямёны дарымскай Італіі, як умбрыйцы, лаціняне (прашчуры рымлян), вольскі, самніты, кельты і лігуры, якія засялілі паўночную Італію, і многія іншыя пераважна індаеўрапейскія плямёны. Сярод асноўных гістарычных народаў, не індаеўрапейскага паходжання вылучаюць этрускаў, элімцаў, сікулаў і дагістрычных сардзінцаў.\nПаміж 17—11 стагоддзямі да н.э. грэкі мікенскай цывілізацыі ўсталявалі кантакты з Італіяй, а ў 8-м і 7-м стагоддзях да н.э. грэчаскія калоніі былі створаны на ўзбярэжжах Сіцыліі і паўднёвай часткі італьянскага паўвострава, якія сталі вядомы пад назвай Вялікая Грэцыя. Таксама фінікійцы заснавалі калоніі на ўзбярэжжы Сардзініі і Сіцыліі.\nСтаражытны Рым быў спачатку невялікай сельскагаспадарчай суполкай, заснаванай каля 8 стагоддзя да н.э., з цягам часу мястэчка вырасла ў каласальную імперыю, якая ахоплівала ўсё Міжземнае мора, у якой старажытныя грэчаская і рымская культуры былі аб’яднаны ў адну цывілізацыю. Гэтая цывілізацыя была настолькі ўплывовай, што яе адгалоскі існуюць у сучасным праве, адміністрацыі, філасофіі і мастацтве, сфарміраваўшы падставу лічыць, што заходняя цывілізацыя заснавана на рымскай. У павольным згасані з канца 4 стагоддзя н.э., імперыя канчаткова разбілася на дзве часткі ў 395 годзе Заходнюю Рымскую імперыю і Усходнюю Рымскую імперыю. Заходняя частка, пад ціскам франкаў, вандалаў, гунаў, готаў і іншых груп насельніцтва з усходняй Еўропы, нарэшце, распалася, у выніку чаго на італьянская паўвостраў была падзелена на мноства невялікіх незалежных каралеўстваў, якія ваявалі паміж сабой у бліжэйшых 1300 гадоў. Усходняя частка засталася адзінай спадчыніцай рымскай дзяржавы.\nЖалезная карона Лангбардскага каралеўства\nУ VI стагоддзі візантыйскі імператар Юстыніян адваяваў Італію ў остготаў, але ўварванне новай хвалі германскіх плямёнаў лангабардаў у канцы таго ж стагоддзя, знізілі візантыйскую прысутнасць на апенінскай паўвостраве. Ламбардскае каралеўства паўночнай і цэнтральнай Італіі была пазней далучана да імперыі франкаў Карлам Вялікім у канцы VIII стагоддзя. Францкія каралі дапамаглі рымскім папам усталяваць уладу ў цэнтральнай Італіі, ад Рыма да Равены. Да XIII стагоддзя ў італьянскай палітыцы дамінавалі адносіны паміж нямецкімі імператарамі Свяшчэннай Рымскай імперыі і папамі рымскімі, таму большасць італьянскіх дзяржаў прытрымлівалася то аднаго то іншага боку.\nГербы італьянскіх марскіх дзяржаў\nМенавіта ў гэты перыяд сфарміраваліся такія інстытуты ўлады, як сіньярыя і сярэднявечная камуна. У анархічных умовах, якія часцяком пераважалі ў сярэднявечных італьянскіх гарадах-дзяржавах, людзі шукалі моцнай улады, каб аднавіць парадак і супыніць бясконцыя ваенныя сутычкі мясцовай эліты. Спробы Берэнгара Фрыульскага і Ардуіна Іўрэйскага стварыць незалежнае аб’яднанае каралеўства Італія былі разгромлены Францкімі імператарамі. Нягледзячы на шматлікія разбуральныя войны, італьянскія гарады, асабліва на поўначы, хутка развіваліся і пазней пераўтварыліся ў своеасаблівую з’яву, як купецкую рэспубліку. У гэтых гарадах-дзяржавах, алігархічнай рэчаіснасці, дамінуючым была класа купецтва, пры гэтым існавала адносная свабода навуковай і творчай дзейнасці. Выбітным сярод іх, на поўначы Італіі, быў Мілан, які ў XII стагоддзі ўзначальваючы Ламбардскую лігу, разграміў разам з саюзнымі гарадамі-дзяржавамі нямецкага імператара Фрыдрыха Барбаросу, што прывяло да поўнай незалежнасці большасці паўночных і цэнтральных італьянскіх гарадоў.\nЗ IX стагоддзя на Сіцыліі існаваў ісламскі эмірат пакуль у канцы XI стагоддзя нарманы яго не захапілі, разам з большасцю лямбардскіх і візантыйскіх дзяржаў паўднёвай частцы Італіі. Праз складаны шэраг падзей, на поўдні Італіі было створана адзінае каралеўства, якое кіравалася спачатку Гогенштаўфенамі, потым Анжуйскай дынастыяй, а з XV стагоддзя, дынастыей Арагона. На Сардзініі, былой візантыйскай правінцыі, з’явіліся незалежныя дзяржавы, аднак большая частка астравы знаходзілася пад кантролем Генуі альбо Пізы, пакуль каралеўства Арагон заваявала востраў у XV стагоддзі.\nУ пазнейшыя часы на тэрыторыі Італіі былі існавалі шматлікія марскія рэспублікі, як Венецыя, Генуя, Піза і Амальфі. Італьянскія рэспублікі займаліся гандлем на Усходзе, стваралі калоніі на ўзбярэжжах Чорнага і Міжземнага мораў, зладжвалі кантакты з Візантыйскай імперыяй і ісламскім міжземнаморскім светам. Гэтыя марскія рэспублікі бралі таксама актыўны ўдзел у крыжовых паходах, выкарыстоўваючы новыя палітычныя і гандлёвыя магчымасці. Рэспублікі пашыраліся таксама за кошт суседніх італьянскіх гарадоў, як Падуя, Верона, Бергама і іншыя. У Мілане ў той час было створана Міланскае герцагства, якое займала тэрыторыю заходняй Ламбардыі. П'емонт увайшоў у склад Савойскага графства. Фларэнцыя ператварылася ў высока арганізаваны гандлёвы і фінансавы цэнтр, стаўшы на многія стагоддзі еўрапейскай сталіцай шоўку, воўны, банкаў і ювелірных вырабаў. Гэта прывяло да доўгага суперніцтва з іншымі тасканскімі дзяржавамі, як Арэца, Лука, Піза і Сіена.\nІталія адыгрывала значную ролю ў культурым развіцці Еўропы ў Сярэднявеччы. Акрамя рэлігійнай улады папы рымскага, Італія рэзідэнцыя першага еўрапейскага ўніверсітэта, што адчыніўся ў Балонні. Таксама шырока вядомы такія італьянскія рэлігійныя дзеячы як Бенедыкт Нурсійскі, святыя Францыск Асізскі і Тамаш Аквінскі, а таксама італьянскія пісьменнікі — Дантэ Аліг'еры, Джавані Бакача і Франчэска Петрарка. Школа Салерна дала магчымасць усёй Еўропе далучыцца да ведаў ісламскай і візантыйскай медыцыны, а кантакты паміж марскімі рэспублікамі і краінамі ісламскага міжземнамор’я прывялі да шырокага распаўсюджвання арабскіх лічбаў у Заходняй Еўропе.\nДа XV стагоддзю камуны Тасканы былі аб’яднаны вакол Фларэнцыі ў Вялікае герцагства Тасканскае, Ламбардыя была аб’яднана вакол Мілана ў Герцагства Мілан, Раманья была аб’яднана вакол Ферары ў Ферарскае герцагства, усе гэтыя дзяржавы ўяўлялі сабой манархіі. У Венецыі і Генуі захаваліся арыстакратычныя рэспублікі. У XVI стагоддзі на значнай частцы Італіі замацавалася панаванне Іспаніі, пасля вайны за Іспанская спадчына 1701—1714 — панаванне аўстрыйскіх Габсбургаў.\nУ 1797 годзе ў Італію ўвайшла Французская армія, былі ўтвораны Цыспаданская рэспубліка, Транспаданская рэспубліка, Венецыянская рэспубліка, Лігурыйская рэспубліка, П'емонцкая рэспубліка, Рымская рэспубліка, Неапалітанская рэспубліка, усе з’яўляліся алігархічнымі рэспублікамі. У тым жа 1797 годзе яны аб’ядналіся ў Цызальпінскую рэспубліку, пераназваную ў 1802 Італьянскую Рэспубліку, якая ў сваю чаргу ў 1805 годзе была ператворана ў Каралеўства Італія, каралём якога стаў Імператар Францыі Напалеон I. У 1814 годзе французская армія пакінула Італію, былі адноўлены Герцагства Мадэна, Герцагства Парма, Каралеўства Неапаль і Папская Вобласць былі адноўлены яшчэ 1799 годзе, Каралеўству Сардзінія быў вернуты П’емонт, Эмілія Папскай Вобласці, Ламбардыя і Венета Аўстрыі.\nДжузэпэ Гарыбальдзі, адзін са стваральнікаў сучаснай Італіі\nГл. таксама: Рысарджымента і Італьянская каланіяльная імперыя\nБарацьбой за адзіную Італію кіравалі карбанарыі, «Маладая Італія» і іншыя арганізацыі, ключавымі фігурамі ў якіх былі Джузэпэ Гарыбальдзі і Джузэпэ Мадзіні. Да канца 1860 тэрыторыя Італіі была галоўным чынам аб’яднана вакол Сардзінскага каралеўства (з 1861 Італьянскае каралеўства), у 1870 да Італьянскага каралеўства быў далучаны Рым.\nАсноўны артыкул: Адміністрацыйны падзел Італіі\nІталія — дэцэнтралізаваная ўнітарная дзяржава. Сталіца дзяржавы — Рым. Краіна падзелена на 20 абласцей — Вале-д’Аоста, Ламбардыя, Трэнціна-Альта Адыджэ, Фрыўлі-Венецыя Джулія, П'емонт, Лігурыя, Венета, Таскана, Умбрыя, Эмілія-Раманья, Марке, Абруца, Лацыа, Малізэ, Базіліката, Кампанія, Калабрыя, Апулія, Сардзінія і Сіцылія, (з якіх 5 — Сіцылія, Сардзінія, Трэнціна-Альта-Адыджэ, Вале-д’Аоста і Фрыўлі-Венецыя Джулія — маюць асобы статус), якія ўключаюць у якасці адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак 110 правінцый. Правінцыі ў сваю чаргу падзяляюцца на 8101 камуну. У аўтаномных абласцях ёсць свае прадстаўнічыя органы — абласныя саветы і выканаўчыя органы — джунты, вобласці і аўтаномныя правінцыі могуць прымаць абласныя і правінцыйныя законы па тых пытаннях, якія прапісаны ў Канстытуцыі.\nАбруца Л’Акуіла &&&&&&&&&&010794.&&&&&010 794 &&&&&&&&01324000.&&&&&01 324 000\nАпулія Бары &&&&&&&&&&019362.&&&&&019 362 &&&&&&&&04076000.&&&&&04 076 000\nБазіліката Патэнца &&&&&&&&&&&09992.&&&&&09 992 &&&&&&&&&0591000.&&&&&0591 000\nВале-д’Аоста Аоста &&&&&&&&&&&03263.&&&&&03 263 &&&&&&&&&0126000.&&&&&0126 000\nВенета Венецыя &&&&&&&&&&018391.&&&&&018 391 &&&&&&&&04832000.&&&&&04 832 000\nКалабрыя Катандзара &&&&&&&&&&015080.&&&&&015 080 &&&&&&&&02007000.&&&&&02 007 000\nКампанія Неапаль &&&&&&&&&&013595.&&&&&013 595 &&&&&&&&05811000.&&&&&05 811 000\nЛацыа Рым &&&&&&&&&&017207.&&&&&017 207 &&&&&&&&05561000.&&&&&05 561 000\nЛігурыя Генуя &&&&&&&&&&&05421.&&&&&05 421 &&&&&&&&01610000.&&&&&01 610 000\nЛамбардыя Мілан &&&&&&&&&&023861.&&&&&023 861 &&&&&&&&09642000.&&&&&09 642 000\nМарке Анкона &&&&&&&&&&&09694.&&&&&09 694 &&&&&&&&01553000.&&&&&01 553 000\nМалізэ Кампабаса &&&&&&&&&&&04438.&&&&&04 438 &&&&&&&&&0320000.&&&&&0320 000\nП'емонт Турын &&&&&&&&&&025399.&&&&&025 399 &&&&&&&&04401000.&&&&&04 401 000\nСардзінія Кальяры &&&&&&&&&&024090.&&&&&024 090 &&&&&&&&01666000.&&&&&01 666 000\nСіцылія Палерма &&&&&&&&&&025708.&&&&&025 708 &&&&&&&&05030000.&&&&&05 030 000\nТаскана Фларэнцыя &&&&&&&&&&022997.&&&&&022 997 &&&&&&&&03677000.&&&&&03 677 000\nТрэнціна — Альта-Адыджэ Трэнта &&&&&&&&&&013607.&&&&&013 607 &&&&&&&&01007000.&&&&&01 007 000\nУмбрыя Перуджа &&&&&&&&&&&08456.&&&&&08 456 &&&&&&&&&0884000.&&&&&0884 000\nФрыўлі-Венецыя-Джулія Трыест &&&&&&&&&&&07855.&&&&&07 855 &&&&&&&&01222000.&&&&&01 222 000\nЭмілія-Раманья Балоння &&&&&&&&&&022124.&&&&&022 124 &&&&&&&&04276000.&&&&&04 276 000\nДыялекты і іншыя мовы ў Італіі\nАсноўны артыкул: Насельніцтва Італіі\nІталія — краіна з аднымі з найбольш высокіх паказчыкаў шчыльнасці насельніцтва ў Еўропе. Найбольш высокая шчыльнасць складае 200 чалавек на 1 км² на Паўночна-Італьянскай раўніне, узбярэжжы Лігурыі, у паўночнай Таскане.\nПрырост насельніцтва ў Італіі мае тэндэнцыю да скарачэння. У 1970 г. прырост склаў 4,4 %, а ў 1990 — ужо 0,5 %.Каля ¾ насельніцтва жывуць у гарадах. Найбольшыя гарады Італіі — Рым, Мілан, Неапаль і Турын — маюць больш за 1 млн гараджан. Іншыя вялікія гарады — Генуя, Палерма, Балоння, Фларэнцыя, Катанія і Венецыя.\nЭміграцыя моцна паўплывала на італьянскую папуляцыю. З 1861 па 1965 год 26,5 млн італьянцаў эмігравалі, большая частка ў Злучаныя Штаты, Аргенціну і Бразілію, і толькі 6 млн вярнуліся. Пасля Другой Сусветнай вайны, многія з’язджалі на працу ў іншыя еўрапейскія краіны, галоўным чынам у заходнюю Германію і Швейцарыю, і толькі 25 % вярнуліся. З 80-х гг. эміграцыя спынілася і Італія сама пачала прымаць эмігрантаў, галоўным чынам з Паўночнай Афрыкі, Албаніі і Югаславіі, а пасля краху камуністычных рэжымаў ва Усходняй Еўропе, пачаўся прыток з краін Усходняй Еўропы.\nІтальянцы этнічна не гамагенны, што было выклікана працяглай гісторыяй падзеленасці і міграцыі. Мноства людзей размаўляе не на літаратурнай італьянскай мове, а на дыялектах альбо неітальянскіх мовах. Гэтыя дыялекты і мовы залежаць ад рэгіёну. Найбольш адасобленымі раманскімі мовамі з’яўляюцца мова Сардзініі, якая бліжэй за ўсіх да лацінскай мовы, на якой размаўляе 1,2 мільёна жыхароў Сардзініі; фрыульская, альбо рэтараманская мова, на якой размаўляюць 520 000 чалавек у паўночна-заходнім рэгіёне Фрыулія; ладына, рэта-раманская мова, на якой размаўляюць у гарах Трэнціна-Альта-Адыджэ. Цалкам неітальянскай групай з’яўляюцца 260 000 германа-італьянцаў, якія жывуць у Трэнціна-Альта-Адыджэ (былы аўстрыйскі Паўднёвы Ціроль) і размаўляюць на паўднёва-нямецкім дыялекце Аўстрыі і Баварыі. Таксама італьянскія славяне, колькасцю 53 000 чалавек, жывуць у рэгіёне Фрыулі-Венецыя-Джулія. Ізаляванымі групамі з’яўляюцца грэчаскія камуны, якія пражываюць часткова ў Апуліі, часткова ў Калабрыі (на поўдні краіны); албанскія калоніі ў Сіцыліі і Калабрыі; серба-харваты ў Малізэ; і французскамоўныя групы ў Аосце, на поўначы краіны.\nАмаль 90 % італьянцаў — каталікі. Каталіцтва было прызнана афіцыйнай рэлігіяй Італіі па Латэранскаму каншахту паміж Ватыканам і Італіяй 11 лютага 1929 года, і гэты легальны статус быў адменены толькі ў 1984 годзе. Пратэстанты жывуць невялікімі абшчынамі і складаюць прыкладна каля 180 000 чалавек, колькасць яўрэяў складае прыкладна 35 000. Таксама дзейнічае Праваслаўная царква Італіі.\nІтальянская адукацыя вольная, дзеці вучацца з 6 да 14 год. Дзеці паміж 11 і 14 гадамі паступаюць у сярэднюю школу, якая з’яўляецца градуіраванай, і могуць скончыць яе ў класічнай навуковай школе, школе трэніроўкі выкладчыкаў, альбо ў разнастайных тэхнічных школах, дзе рыхтуюць студэнтаў для якой-небудзь прафесіі. Толькі невялічкая частка вучняў ідзе вучыцца ва ўніверсітэты. Галоўныя ўніверсітэты Італіі знаходзяцца ў Рыме, Неапалі, Мілане, Балонні, Турыне і Палерма. У г. Дуіна (камуна Дуіна-Аўрысіна, правінцыя Трыест, рэгіён Фрыўлі-Венецыя-Джулія) дзейнічае Адрыятычны каледж міжнароднай супольнасці.\nІтальянская адукацыя зрабіла вялікі прагрэс у ХХ ст. У 1930 гг. толькі 20 % насельніцтва ведалі грамату. Сёння безграматнасць цалкам ліквідавана на поўначы краіны, але на поўдні адукацыйная сістэма працягвае цярпець ад недахопу фінансавання і недахопаў самой сістэмы, і, нягледзячы на зробленыя ўрадам крокі, адукацыйная сістэма ўсё яшчэ моцна залежыць ад кожнага асобнага рэгіёна.Сістэма аховы здароўя ў Італіі платная, але якасць аказанай медыцынскай дапамогі, зноў жа, залежыць ад рэгіёнаў. Мноства шпіталяў знаходзяцца на ўтрыманні разнастайных каталіцкіх ордэнаў. Узровень смяротнасці пайшоў уніз, пачынаючы з 70-х гг., і зараз ён амаль дасягнуў сярэднееўрапейскага ўзроўню.\nАкадэміі моцна паўплывалі на інтэлектуальнае жыццё ў Італіі. Адной з найзначнейшых застаецца Нацыянальная акадэмія дэі Лінчэі, заснаваная ў 1603 годзе ў Рыме. Нацыянальная Акадэмія Святога Лукі па мастацтвах заснавана ў ХІV ст. Фларэнційская Акадэмія Нацыёнале дэла Круска (1582) навучае псіхалогіі, лексікаграфіі і граматыцы. Нацыянальная Акадэмія Святой Чычыліі па музыцы заснавана ў Рыме ў 1566 годзе. Галоўным інстытутам па матэматыцы, фізіцы і натуральных навуках з’яўляецца Нацыянальны Даследчы Камітэт Італіі, заснаваны ў 1923 годзе. Галоўнай бібліятэкай з’яўляецца Нацыянальная Цэнтральная Бібліятэка, заснаваная ў 1747 годзе ў Фларэнцыі, фонд якой складаецца з 4 млн кніг. Рымская Віктора Імануіла II Нацыянальная Цэнтральная бібліятэка захоўвае 2,8 млн дакументаў, Цэнтральны Дзяржаўны архіў — 120 000 дакументаў.\nБольшасць музеяў і галерэй мастацтва знаходзіцца ў вялікіх гарадах. Найбольш знакамітымі з’яўляюцца палацца Піці, Уфіцы, і Нацыянальны Музей у Фларэнцыі. Таксама знакамітыя галерэя Баргезэ, Віла Джулія, Капіталійскі Музей, Нацыянальная Галерэя сучаснага мастацтва ў Рыме, Акадэмія ў Венецыі. «Універсіта Італьяна пер Страньеры», пабудаваны ў 1925 г. у Перуджыі, выкладае курсы па гісторыі Італіі і італьянскай культуры і італьянскую мову для іншаземных студэнтаў.\nТып краіны высокаразвітая\nВУП па парытэце пакупніцкай здольнасці (ППЗ), млрд $, 2012 1863\nВУП па ППЗ на душу насельніцтва, $, 2012 30600\nТэмпы росту ВУП, % 2012 -2,4\nСтруктура ВУП, %, 2012 прамысловасць — 24,2; сельская гаспадарка — 2,0; сфера паслуг — 73,8\nЭканамічна актыўнае насельніцтва (ЭАН), млн. чал., 2012 25,65\nСтруктура занятасці ЭАН, %, 2011 прамысловасць — 28,3; сельская гаспадарка — 3,9; сфера паслуг — 67,8\nУзровень беспрацоўя, %, 2012 10,6\nКаэфіцыент Джыні, 2011 31,9\nУзровень інфляцыі, %, 2012 3,3\nПрыбыткі бюджэту, млрд $, 2012 972,5\nВыдаткі бюджэту, млрд $, 2012 1034,0\nЗнешняя запазычанасць, млрд $, 2008/2010/2012 2328/2223/2493\nРост прамысловасці, %, 2011/2012 0,2/-4,2\nАсноўныя галіны прамысловасці машынабудаванне, электратэхнічная, чорная металургія, хімічная, харчовая, лёгкая, керамічная\nВытворчасць электраэнергіі, млрд кВт-гадзін, 2011 302,6\nСпажыванне электраэнергіі, млрд кВт-гадзін, 2011 313,8\nЭкспарт электраэнергіі, млрд кВт-гадзін, 2011 1,787\nІмпарт электраэнергіі, млрд кВт-гадзін, 2011 47,52\nЗдабыча нафты, млн барэляў/дзень, 2011 0,099\nСпажыванне нафты, млн барэляў/дзень, 2009 1,537\nЭкспарт нафты, млн барэляў/дзень, 2010 0,063\nІмпарт нафты, млн барэляў/дзень, 2010 1,591\nПадцверджаныя запасы нафты, млн барэляў, 1 студзеня 2012 523,2\nЗдабыча прыроднага газу, млрд м³, 2011 8,634\nСпажыванне прыроднага газу, млрд м³, 2011 77,83\nЭкспарт прыроднага газу, млрд м³, 2011 0,123\nІмпарт прыроднага газу, млрд м³, 2011 70,37\nПадцверджаныя запасы прыроднага газу, млрд м³, 1 студзеня 2012 66,0\nПрадукцыя сельскай гаспадаркі садавіна і гародніна, вінаград, бульба, цукровыя буракі, соя, алівы, пшаніца, ялавічына, малочныя прадукты, рыба\nАсноўны кірунак сферы паслуг турызм\nАб’ём агульнага экспарту, млрд $, 2012 487,9\nАсноўныя партнёры па экспарце, %, 2012 ФРГ— 12,8; Францыя — 11,3 ;ЗША — 6,6; Іспанія — 4,8\nШто экспартуецца прадукцыя машынабудавання, высокаякасны тэкстыль і адзенне, машыны і камплектуючыя да іх, рухавікі, хімічная прадукцыя, прадукты харчавання, тытунь, каляровыя металы\nАб’ём агульнага імпарту, млрд $, 2012 453,5\nАсноўныя партнёры па імпарце, %, 20112 ФРГ — 15,7; Францыя — 8,9; КНР — 7,0; Нідэрланды — 5,8; Іспанія— 4,8\nДэпазіты ў валюце і золатавалютныя рэзервы, млрд $, 31 снежня 2008/2009/2010/2011/2012 104/132,8/158,9/173,3/181,7\nНацыянальная валюта еўра\nАсноўны артыкул: Прыродна-рэсурсны патэнцыял Італіі\nЗабяспечанасць прыроднымі рэсурсамі, ў асаблівасці паліўнымі, вельмі малая.\nЭнергетычнымі рэсурсамі краіна забяспечана толькі на 15-17 %. Радовішчы каменнага вугалю размешчаны на Сардзініі, у Таскане, Умбрыі, на Калабрыі; нафты — на Сіцыліі, Паданскай нізіне, усходнім узбярэжжы Цэнтральнай Італіі; прыроднага газу — на Паданскай нізіне, шэльфе Адрыятычнага мора.\nМеталічныя рэсурсы. Нязначныя (агульныя запасы 54 млн т) радовішчы жалезных руд размешчаны на Сіцыліі, каля г. Аўгуста, а таксама на в. Эльба і (пірыт) ў Таскане. Значна большыя запасы поліметалічных руд (свінцова-цынкавыя з дамешкам серабра) і руд каляровых металаў (баксіты Акуніі, сурма Сардзініі, уран Лігурыі і Цэнтральнай Італіі). Сусветнае значэнне маюць запасы кінавары (руда на ртуць), размешчаныя ў Таскане.\nНекаторыя раёны багатыя на будаўнічую сыравіну, у прыватнасці мармур (Карара), граніты і туфы.\nГідрарэсурсы большасцю сканцэнтраваны на поўначы Італіі, дзе з гэтай прычыны і сканцэнтраваны асноўныя магутнасці ГЭС і каляровай металургіі (выплаўка рафініраваных металаў).\nКліматычныя рэсурсы вызначаюцца вялікай працягласцю тэрыторыі краіны з поўначы на поўдзень, спецыфікай рэльефу і вятроў, з прычыны чаго поўнач і Паданская нізіна адносяцца да ўмеранага тыпу клімата, а астатняя частка — да сяроджземнаморскага. Гэта адбіваецца на спецыялізацыі сельскай гаспадаркі розных частак краіны і дазваляе вырошчваць культуры як сяродземнаморскія, так і ўмеранага пояса. Гэтаму спрыяюць глебы: на поўначы і на Паданскай нізіне -ў асноўным бурыя лясныя, а ў даліне р. По — алювіяльныя, а на астатняй тэрыторыі — карычневыя глебы субтропікаў.\nЛясы займаюць каля 20 % тэрыторыі і сканцэнтраваны большай часткай на поўначы (хвойныя), дзе маюць вялікае прыродаахоўнае значэнне.\nУ цэлым тэрыторыя краіны можа быць ахарактарызавана як спрыяльная для жыццядзейнасці людзей.\nНа рэферэндуме 2 ліпеня 1946 года італьянцы адмовіліся ад манархіі, Італія стала рэспублікай. Канстытуцыя Італьянскай рэспублікі прымаліся з 22 снежня 1947 года і канчаткова была прынята 1 студзеня 1948 года. Згодна з Канстытуцыяй, заканадаўчая ўлада падпарадкавана 630 сябрам парламента і 315 сябрам сената. Прэзідэнта рэспублікі абіраюць на сямігадовы тэрмін шляхам галасавання на чарговай сесіі парламента і трох дэлегатаў ад розных рэгіёнаў краіны. Выканаўчая ўлада падпарадкоўваецца кабінету міністраў, які фармуецца з партый парламента, на чале з прэм’ер-міністрам, які фармальна падпарадкаваны прэзідэнту краіны.У 20 рэгіёнах краіны абіраюць свой урад, які ажыццяўляе кіраванне на мясцовым узроўні. Пяць рэгіёнаў — Фрыулі-Венецыя-Джулія, Сардзінія, Сіцылія, Трэнціна-Альта-Адыджэ і Вале-д'Аоста маюць спецыяльны аўтаномны статус згодна з Канстытуцыяй.\nАсноўнай палітычнай партыяй у Італіі з’яўляецца Хрысціянская Дэмакратычная партыя Італіі, якая была створана ў 1945 годзе. Іншымі значнымі партыямі з’яўляюцца Дэмакратычная партыя Левых (альбо Камуністы за рэформы) і Сацыялістычная партыя. Значную папулярнасць на поўначы набыла ўльтраправая партыя Ліга Поўначы. Маленькімі партыямі ў Італіі з’яўляюцца Сацыяльная Дэмакратычная партыя, Рэспубліканская партыя, Ліберальная партыя, і неафашысцкая партыя Італьянскі Сацыяльны Рух.\nПрыродна-рэсурсны патэнцыял Італіі\n↑ Monthly demographic balance: January–November 2010 (італ.) . Архівавана з першакрыніцы 21 жніўня 2011. Праверана 2 красавіка 2011.\n↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 World Economic Outlook Database, October 2010. International Monetary Fund. Архівавана з першакрыніцы 21 жніўня 2011. Праверана 20 лютага 2011.\n↑ Human Development Report 2010 Human Development Report 2010 Архівавана з першакрыніцы 21 жніўня 2011. Праверана 5 лістапада 2010.\n↑ Alberto Manco, Italia. Disegno storico-linguistico, 2009, Napoli, L’Orientale, ISBN 978-88-95044-62-0\n↑ J.P. Mallory and D.Q. Adams, «Encyclopedia of Indo-European Culture» (London: Fitzroy and Dearborn, 1997), 24.\n↑ Pallottino, M., «History of Earliest Italy», trans. Ryle, M & Soper, K. in Jerome Lectures, Seventeenth Series, ст.50\nАўстрыя |Бельгія |Балгарыя |Венгрыя |Германія |Грэцыя |Данія |Ірландыя |Іспанія |Італія |Кіпр |Латвія |Літва |Люксембург |Мальта |Нідэрланды |Польшча |Партугалія |Румынія | Славакія |Славенія |Фінляндыя |Францыя |Харватыя |Чэхія |Швецыя |Эстонія\nВялікабрытанія • Германія • Італія • Канада • Расія (сяброўства прыпынена) • Францыя • Японія\nЧлены ЕС: Аўстрыя · Балгарыя · Бельгія · Венгрыя · Германія · Грэцыя · Данія · Ірландыя · Італія · Кіпр · Латвія · Літва · Люксембург · Мальта · Нідэрланды · Партугалія · Польшча · Румынія · Славакія · Славенія · Фінляндыя · Францыя · Харватыя · Чэхія · Швецыя · Эстонія


Лукашэнка анансаваў новыя перастаноўкі ва ўрадзе | euroradio.fm\nГалоўная / Лукашэнка анансаваў новыя перастаноўкі ва ўрадзе\nЛукашэнка анансаваў новыя перастаноўкі ва ўрадзе\nЯны адбудуцца ўжо пасля Новага года і будуць прымеркаваны да прэзідэнцкіх выбараў.\nАляксандр Лукашэнка анансаваў новыя перастаноўкі ва ўрадзе. Адбылося гэта 29 лістапада, калі ў кіраўніка дзяржавы аб'явілі пра два гучныя прызначэнні і адну адстаўку.\nЛукашэнка прызначыў Крутога першым віцэ-прэм'ерам, Турчына — кіраўніком Міншчыны\nМіністр эканомікі Дзмітрый Крутой прызначаны першым віцэ-прэм'ерам, а Аляксандр Турчын, які дагэтуль займаў гэтую пасаду, стаў старшынём Мінаблвыканкама. Былы кіраўнік Мінскай вобласці Анатоль Ісачэнка зноў стаў памочнікам кіраўніка дзяржавы, інспектарам у гэтым рэгіёне.\nЯк інфармуе прэс-служба кіраўніка дзяржавы, Аляксандр Лукашэнка прызнаўся, што "асноўны этап... карэкціроўкі складу ўраду... будзе пасля Новага года". Але да таго ён выслухае справаздачу пра дзейнасць Саўміна.\n"І як у былыя часы, перад тым як ісці на прэзідэнцкія выбары, я заўсёды фармаваў урад і не толькі — усю вертыкаль", — гаворыць Лукашэнка. Паводле яго слоў, беларусы павінны бачыць, з кім ён збіраецца працаваць.\nПрэзідэнцкія выбары ў Беларусі пройдуць у 2020 годзе.


Хібы не ў дакуменце, а ў яго рэалізацыі | Интервью, выступления, публикации | Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь\nШевцов Дмитрий Евгеньевич Сложная дорога в вену 22.05.2018\nГайдук Оксана Вячеславовна Изменения в жилищном законодательстве Беларуси: стало возможным переводить арендное жилье в социальное\nХібы не ў дакуменце, а ў яго рэалізацыі\n— Сёння, гаворачы пра Дэкрэт №3, часцей адзначаюць недахопы, але ж ёсць і плюсы...\n— Тут хібы не ў дэкрэце, а ў яго рэалізацыі. На мой погляд, гэты дакумент наогул трэба было прыняць значна раней. У нас ёсць Канстытуцыя і канкрэтныя артыкулы: напрыклад, у артыкуле 56 гаворыцца, што грамадзяне павінны прымаць удзел у фінансаванні дзяржаўных расходаў шляхам выплаты падаткаў, а ў артыкуле 133 канкрэтна замацавана, што даходы бюджэтаў фарміруюцца за кошт падаткаў, якія вызначаюцца законам. Дэкрэт вызначыў, што ўсе грамадзяне краіны павінны ўдзельнічаць у фінансаванні дзяржаўных расходаў шляхам выплаты адпаведнага падатку, калі яны не ўдзельнічалі ў гэтым ці ўдзельнічалі менш за 183 дні ў год. Ён таксама дакладна вызначыў катэгорыі людзей, занятых у фінансаванні дзяржаўных расходаў, і тых, хто па сацыяльна ўважлівых прычынах не можа працаваць.\n— Чаго не хапае дакументу?\n— Як я адзначыла, ёсць пытанні па яго рэалізацыі. Пасля прыняцця дэкрэта было ўпушчана інфармацыйнае поле. Трэба было яшчэ да складання спісаў і рассылкі «лістоў шчасця» ледзь не штодня расказваць і тлумачыць людзям, што такое дэкрэт, якая яго мэта, якія будуць наступствы яго невыканання, якія катэгорыі грамадзян не падпадаюць пад дзеянне гэтага дакумента... Пра гэта трэба было гаварыць адразу ж пасля яго прыняцця і да пачатку яго рэалізацыі. Тады б грамадзяне прынялі ўсе меры па працаўладкаванні. Я лічу, што гэта самы галоўны недагляд.\nВядома ж, за мінулы перыяд трэба было скласці правільную электронную базу, дзе не было б памылак. Ніколі б грамадзяне не сталі абурацца, калі б іх не пакрыўдзілі. Бо дайшло да абсурду — нават памерлым людзям прыходзілі такія лісты або чалавеку, які працуе. Уяўляеце, як адчувалі сябе родныя памерлага, атрымаўшы такі ліст? Вядома, гэта выклікала незадавальненне.\nДэкрэт, у цэлым, правільны і справядлівы дакумент, але яго рэалізацыя вымушае жадаць лепшага. Таму цяпер вядзецца актыўная работа па актуалізацыі інфармацыйнага рэсурсу, што дасць магчымасць выключыць памылкі. Адпаведна, рэалізацыю дэкрэта адклалі на год. А за гэты перыяд усім нам — дзяржаўным органам і дэпутатам усіх узроўняў — трэба дапамагчы грамадзянам з працаўладкаваннем, стварэннем новых працоўных месцаў.\n— Як і калі можна забраць грошы тым, хто ўжо заплаціў падатак, але пазней змог працаўладкавацца?\n— Паколькі ўсе падаткі і зборы паступаюць у мясцовыя бюджэты, то і заяву аб вяртанні заплачанага падатку грамадзянін павінен напісаць у фінансавы аддзел гар(рай)выканкама. Калі чалавек працаўладкуецца, то да сваёй заявы ён павінен прыкласці копію працоўнай кніжкі або выпіску з загаду аб працаўладкаванні. Вядома, будуць звяртаць увагу на тэрмін заключанага кантракта або працоўнага дагавора, каб людзі не звольніліся праз дзень пасля таго, як ім вернуць грошы. Калі ўсё гэта будзе зроблена, то суму падатку вернуць.\n— Падатковыя зборы спынілі да 31 снежня 2017 года. Ці значыць гэта, што ў 2018 годзе падатак будуць плаціць адразу за два гады?\n— Тут усё залежыць ад чалавека. Зараз непрацуючым, але працаздольным грамадзянам далі час да 1 студзеня 2018 года, каб працаўладкавацца. Калі яны знойдуць работу да гэтага тэрміну, то за 2017 год падатак плаціць не трэба будзе. Хто не працаўладкуецца да гэтага тэрміну, той заплаціць за два гады.\n— Зборы ад рэалізацыі Дэкрэта №3 будуць накіраваны дзецям. На вашу думку, на што канкрэтна іх лепш аддаць?\n— Гэта мудрае рашэнне — перадаць выплачаныя падаткі ў мясцовыя бюджэты на патрэбы дзяцей, бо мясцовыя органы ўлады ведаюць, куды іх эфектыўна накіраваць. Напрыклад, на падрыхтоўку дзіцячых аздараўленчых лагераў да летняга сезона, на што складана было знайсці сродкі.\n— Давайце ўявім, што прайшло пяць гадоў. Застанецца да таго часу дэкрэт ці не?\n— Калі ўсе 4 мільёны працаздольных грамадзян свядома падыдуць да выканання свайго канстытуцыйнага абавязку па ўдзеле ў фінансаванні дзяржаўных выдаткаў, будуць працаваць і плаціць падаткі, то гэты дакумент не будзе існаваць да 2022 года — я думаю, што яго адменяць і раней! Можа, і праз год. Але ўсе грамадзяне павінны свядома падысці да вырашэння гэтай праблемы. Дэкрэт не вечны, гэта адназначна.\nХібы не ў дакуменце, а ў яго рэалізацыі - Звязда


У Беларусь вярнуліся тры кнігі з легендарнай бібліятэкі графаў Храптовічаў / Мой BY — Информационный портал Беларуси. Новости Беларуси\nІх перадаў нашчадак нямецкага жаўнера Першай сусветнай вайны.\nТры кнігі з легендарнай бібліятэкі графаў Храптовічаў вярнуліся на радзіму з Германіі, піша «Новы час».\nІх перадалі ў дар Марыён Швезінгер і Гельмут Фікель, паведаміла кіраўніца Мясцовага культурна-асветніцкага фонду «Шчорсы і Храптовічы» Ганна Булда. Ці сапраўды каштоўныя асобнікі належалі кніжніцы ў Шчорсах выявіць экспертыза, якую неўзабаве правядзе Нацыянальная бібліятэка Беларусі.\nАртэфакты перадалі Беларусі нашчадкі Германа Швезінгера. Пад час Першай сусветнай вайны ён знайшоў іх ў напаўразгромленым палацы Храптовічаў і пераправіў у Германію.\n«Ён разумеў каштоўнасць кніг, бо быў вельмі адукаваным чалавекам, выкладаў філасофію ва ўніверсітэце. У свой час пацярпеў ад нацысцкай сістэмы — сядзеў ў Бухенвальдзе. Перад смерцю завяшчаў дзецям перадаць кнігі тым, чыя гэта каштоўнасць. Цудам яго нашчадкі знайшлі нас (фонд «Шчорсы і Храптовічы» — Рэд.) і перадалі іх у дар. Калі мне прыйшоў ліст, я думала, што гэта розыгрыш. Аднак усё апынулася праўдай!» — распавядае Ганна Булда.


Перасцярога: гэты матэрыял прымусіў плакаць галоўнага рэдактара.\nА што вы ведаеце пра беларускую лаянку?! Вось і я не ведала, наколькі яна можа быць абразлівай і моцнай. Можа таму, што і па-расейску брахацца для сябе лічу недазвольным. Але мая каманда вырашыла, што менавіта мне патрэбна пашырыць кругагляд у гэтым напрамку. Таму чырванею, загадзя прашу выбачэння і расказваю, на колькі літар адпраўляюць тру беларусы.\nСпачатку дазвольце пажаліцца: часам мне здаецца, што я працую на будаўніцтве, а не ў прыгожым офісе з прыгожымі людзьмі. Чамусьці пры бяседзе з чужымі і ў афіцыйнай размове лічыцца непрыгожым і недазвольным запраўляць своё маўленне словамі «пакрапчэй». А вось калі побач толькі «свае» — калі ласка! Ты пачуеш увесь спектар лаянкі з нагоды і без яе. Усе ведаюць маё стаўленне да гэтага, і часам нават выбачаюцца. Але ўвесь час чакаюць, калі і я ўжо бамбану. Но не дачакаюцца. Максімум — гэты артыкул.\nНапэўна зоркі так сышліся, што на занятак «Мовы на нова» з удзелам сацыялінгвіста і выкладчыка Еўрапейскага Гуманітарнага Універсітэта Уладзіслава Гарбацкага, пайшла менавіта я. Бо беларускамоўны кантэнт на нашам партале — гэта мая справа і хобі. Ну, як пайшла. Далучылася ў Zoom.\nтое, што маецца на ўвазе, і тое, пра што вы даведаецеся — ўсё ў рамках выключна навукі\nПачалося ўсё лёгка. Я ізноў адчула сябе вучаніцай за партай. Удзельнікам канферэнцыі задавалі пытанні і выклікалі адказваць па аднаму. Не гледзячы на тое, што я далучылася да заняткаў упершыню, запрасілі адказаць і мяне. Нечакана. Школьныя ўрокі беларускай мовы і літаратуры мне вельмі падабаліся. Вось і атрымалася настальжы.\nЯ была здзіўлена колькасці вучняў у канферэнцыі! А калі пачалося выступленне госця… Мы дамовіліся, што усе словы, якія мы пачуем, ужываюцца ў кантэксце мовазнаўства і мы не будзем саромецца і чырванець. Таму дамовімся і з вамі: тое, што маецца на ўвазе, і тое, пра што вы даведаецеся — ўсё ў рамках выключна навукі.\nПамылкова лічыцца, што беларусы не ругаюцца, бо лаянкі ў іх няма. Таму ўсё, што нам застаецца — расейскі мат. Але мова існуе. Таму і адваротная яе частка таксама. Так, русіфікацыя не прайшла міма брэханіны. Але як сыходзіць беларуская мова, так знікаюць разам з носьбітамі і «крэпкія» словы. Напэўна таму Ўладзіслаў як навуковец і вырашыў даследваць гэты патаемны пласт мовазнаўства.\nмесячныя называлі «жаноцкае», а мужчынскія палюцыі «цякучка»(!)\nДаведалася цікавую рэч пра лаяніну ў розных краінах. Недзе яна паходзіць з рэлігійнай сфэры жыцця, а недзе — з сэксуальнай. Пра апошняе якраз і ангельская, і расейскайкая, і беларуская мова… Пры усім пры тым, у слоўніку Я. Ціхінскага успамінаюцца толькі два сіноніма паняцця «займацца сэксам» — «клешцыцца» і «скупляцца». Але пры гэтым у беларускіх дыялектах ёсць вульгарызм «шлыхацца».\nЯшчэ адзін цікавы факт гэта тое, што у беларускай мове куды больш вульгарных выразаў у адрас кабетаў, чым мужчын. Яно і зразумела, бо такая справа звязана з патрыархальнасцю грамадства. Зацаніце, напраклад, словы, якія абазначаюць распутную кабету: «лярва», «дармадаўка», «ашмётка», і гэта толькі пачаткі спіска… Але пры гэтым месячныя называлі «жаноцкае», а мужчынскія палюцыі «цякучка»(!).\nмужчынскія, прабачце, прычындалы — гэта «чэляс»\nУсе мы ведаем (нажаль) мацерныя абазначэнні геніталій па-расейску. А што наконт аналагаў у мілагучнай беларускай мове? Вы б вельмі абразілі беларускага старавера, калі б адправілі яго… у шм@нку (ці шм@ньку). У Віцебскай вобласці гэтае слова выкарыстоўваецца ў дачыненні як мужчынскіх, так і жаночых геніталій. Апошнія яшчэ называлі «пярэд»ці «пярэдніца» (а таксама «похва» і «падпузьзе»). Ну а самы вульгарны выраз для гэтага паняцця — «капэрус». Аналаг ў расейскай мове пачынаецца на літару «п». Ну а мужчынскія, прабачце, прычындалы — гэта «чэляс».\nЯ не буду преалічваць усе абразлівыя выразы, якія звязаны з целам… Калі хочаце, можаце самі пацікавіцца. Але што важна адзначыць, усе новыя словы, пра якія мы даведаліся — гэта не нейкія штучна выдуманыя паняцці, а тое, што збіраў у экспедыцыях па краіне Уладзіслаў Гарбацкі.\n«Каб пярдуха была!», — гэта яшчэ дзіцячы садок\nАсобная група беларускіх абразаў — гэта праклёны. Шмат з іх гучыць насамрэч моцна і жудасна. Ну, і часам смешна. «Каб пярдуха была!», — гэта яшчэ дзіцячы садок. Як вам такое: «каб ты сракай дыхаў», «каб ты сракай на свет глядзеў»? На мой погляд, гучыць вельмі крыўдна. Падчас яны гучаць і не так страшна, напрыклад, «каб ты ў чыстым полі дзверэй не знайшоу», але калі ўдумацца, то разумееш, што яны нясуць у сабе жудасны сэнс.\nВось з-за сэнсу я і не прымаю лаянку. Па маім уяўленням, за кожным словам стаіць штосьці моцнае. У пачатку ж што было? Слова. Мне падаецца, што сваімі ж вуснамі мы можам наклікаць на сябе праклён, і не трэба чакаць каб на нас проста так хто вываліў усякага страхоцця. Гэта неяк дзіўна, што столько абразаў звязана з рэпрадўктыўнай сістэмай. Не хочацца містыфікаваць, але хутчэй за ўсё сярод вашых знаёмых (ці іх знаёмых) ёсць нейкія сем’і, дзе праслежваецца тэндэнцыя ранніх смярцей, траўмаў, бясплоддзя. І гэта сустракаецца пакаленне за пакаленнем. Думаю, што лепей фільтраваць сваё маўленне і пакінуць ненарматыўную лексіку навуцы.\nСціплы журналіст каманды vMogileve.by


Алесь Краўцэвіч: “Дацэнт Трашчанок закрэсьліў Беларусь як дзяржаву”\n23 лістапад 2003, 15:00\nАпошнія гады падручнікі па гісторыі перапісваліся некалькі разоў. Гэта й ня дзіўна ў краіне, якая за 12 гадоў існаваньня не займела ні сваёй дзяржаўнай ідэалёгіі, ні дакладна акрэсьленага напрамку разьвіцьця. У гэткай безарыенцірнай прасторы гісторыкам сапраўды няпроста. Дацэнт Магілёўскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту Якаў Трашчанок напісаў свой варыянт дасавецкай гісторыі Беларусі, які сёлета ў якасьці падручніка трапіў у ВНУ. Кнігу ўважліва прачытаў выкладчык Гарадзенскага дзржунівэрсытэту імя Я.Купалы, доктар гістарычных навук Алесь Краўцэвіч.\n(Міхась Скобла: ) “Алесь, чым адрозьніваецца ад ранейшых падручнікаў па гісторыі гэты, напісаны Якавам Трашчанком?”\n(Алесь Краўцэвіч: ) “Гэты падручнік, напісаны й выдадзены па-расейску, адрозьніваецца тым, што ён створаны на прамую замову й на даручэньне прэзыдэнта Лукашэнкі, ён закліканы адпавядаць бягучаму палітычнаму моманту. Калі гаварыць пра канцэпцыю падручніка, яе можна выказаць адной цытатай: “Сумеснае гістарычнае жыцьцё з Расеяй уратавала беларускі народ ад дэнацыяналізацыі і прывяло яго да нацыянальнага самавызначэньня ў форме сувэрэннай дзяржавы пасьля перамогі Кастрычніцкай рэвалюцыі”. Гэта — асноўная ідэя, якая пранікае праз усе разьдзелы падручніка, і яна ж актуальная для сёньняшняга палітычнага моманту”.\n(Скобла: ) “Пра адносіны з Расеяй мы яшчэ пагаворым. Напісаньне падручнікаў даручаецца, як правіла, спэцыялістам з навуковымі ступенямі, з адпаведным прафэсійным аўтарытэтам. Што з гэтага гледзішча ты можаш сказаць пра свайго калегу спадара Трашчанка?”\n(Краўцэвіч: ) “Да нядаўняга часу яго імя было невядомае навуковай грамадзкасьці. Яго колішні вучань, цяперашні кіраўнік Беларусі, успомніў, што Трашчанок вучыў яго ў Магілёўскім пэдінстытуце і паставіў яму двойку…”\n(Скобла: ) “А адкуль такая інфармацыя?”\n(Краўцэвіч: ) “Гэта нам стала ад магілёўскіх калегаў-гісторыкаў, паінфармаваных у гэтай справе. Таму што, калі зьявіўся новы падручнік, які раптам пратэгуецца на ўзроўні першай асобы ў дзяржаве, мы зацікавіліся аўтарам. Аказалася, што ён — чалавек пэнсійнага веку, выкладчык гістфаку Магілёўскага пэдунівэрсытэту, які ня мае навуковай ступені, ён у свой час закончыў асьпірантуру, але не абараніўся. І адзіная прычына зьяўленьня яго на пярэднім пляне — яго дачыненьне да навучаньня Аляксандра Лукашэнкі”.\n(Скобла: ) “Калі я загаворваў са знаёмымі гісторыкамі пра падручнік Трашчанка, многія зь іх пасьміхаліся: гэта несур’ёзна, гэта памфлет, пародыя і г.д. Але выбачайце — па гэтай “пародыі” будуць вучыцца 5000 студэнтаў. Менавіта гэткі наклад кнігі. Ці адзін падручнік ня зможа нанесьці вялікай шкоды беларускай гістарычнай адукацыі?”\n(Краўцэвіч: ) “Навуковая вартасьць гэтага падручніка ніжэй сярэдняй, пра гэта трэба сказаць адназначна. Ягоная магчымая шкода ў тым, што ён выйшаў вялікім накладам, і, магчыма, будзе ўводзіцца адміністрацыйным парадкам у сыстэму гістарычнай адукацыі. Выкладчыкі, якія маюць пачуцьцё ўласнай і прафэсійнай годнасьці, будуць старацца яго ігнараваць. Але ў нашых ВНУ многа выкладчыкаў пэнсійнага веку, якія залежаць ад кантрактаў, якія гатовыя рабіць усё, што загадае адміністрацыя інстытуту ці ўнівэрсытэту, каб утрымацца на месцы.\nІ яшчэ адзін нюанс. Эліта студэнцтва, якая самастойна арыентуецца ў сытуацыі, натуральным чынам будзе шукаць іншых, больш вартасных падручнікаў. Але асноўная маса, якая веды па гісторыі звыкла атрымліваць з афіцыйнай літаратуры, падпадзе пад гэты прапагандысцка-ідэалягічны прэсінг. І тут — найвялікшая шкода, бо той, хто прачытае гэты падручнік, будзе думаць, што ў нас ніколі не было сваёй дзяржавы, што мы былі этнічнай масай, будаўнічым матэрыялам для іншых”.\n(Скобла: ) “Усе мы былі студэнтамі й ведаем, што на пошук дадатковай літаратуры перад іспытамі заўсёды не хапае часу. А падручнік Трашчанка даволі кампактны — усяго 172 старонкі. Яго стрыжнёвая тэма — дачыненьні беларускіх земляў з Расеяй. Чым вызначаюцца тут падыходы аўтара?”\n(Краўцэвіч: ) “Аўтар адкрыта выказвае сваю прыхільнасьць да расейскай дзяржавы. Паводле яго поглядаў, і яны, мабыць, шчырыя, без Расеі ўвогуле не было бы Беларусі. Я зноў жа дазволю сабе цытату: “Толькі ў брацкім адзінстве з усёю Русьсю беларускі народ пабачыў умову сваё шчасьлівай будучыні, за гэта змагаўся й цярпеў, гэта апяваў у песьнях, паэтызаваў у легендах”.\nУ якасьці прыкладу рэальных адносінаў беларусаў да расейцаў можна падаць высновы аднаго з расейскіх этнографаў, які прааналізаваў прыказкі беларусаў з этнічнай афарбоўкай — як беларусы бачылі палякаў, жыдоў, летувісаў, татараў, расейцаў. І высьветлілася, што самыя нэгатыўныя адносіны ў беларусаў да расейцаў: “Ня так страшны чорт у хату, як маскаль”, “На тое й маскаль, каб красьці” і г.д. Этнограф тлумачыць гэта тым, што працяглы час Беларусь была наводненая прышлай расейскай адміністрацыяй, у тым ліку й войскам, якое было акупацыйным. Гэта што датычыць тэзы пра спрадвечнае яднаньне з брацкім расейскім народам.\nУвогуле зьмест кнігі можна пераказаць думкай вядомага нашага гісторыка Анатоля Грыцкевіча: “З такога падручніка вынікае, што яшчэ ў 14 стагодзьдзі беларусы ведалі, што 25 кастрычніка (па старым стылі) 1917 году яны разам з расейскім народам зробяць вялікую кастрычніцкую рэвалюцыю і таму ўсімі сіламі імкнуліся аб’яднацца з расейцамі, каб разам змагацца за сьветлую сацыялістычную будучыню”.\n(Скобла: ) “Адным з самых няпростых для беларускіх гісторыкаў заўсёды было рэлігійнае пытаньне, паколькі Беларусь спрадвеку была шматканфэсійная. Як рэлігійнае жыцьцё асьвятляецца на старонках падручніка?”\n(Краўцэвіч: ) “Таксама аднабакова і таксама ў рэчышчы духу сёньняшняй палітыкі адміністрацыі прэзыдэнта: праваслаўная царква — самая найлепшая, самая сьвятая; каталіцкая царква — прыгнятальніцкая для беларусаў, спрыяла дэнацыяналізацыі й г.д. Усе, хто зазірне ў гэты падручнік, зьверне ўвагу на гэткае выказваньне: “Беларусь — краіна праваслаўнай цывілізацыі… Праваслаўная царква — маці беларускай нацыі”. Па ўсім падручніку ідзе аднабаковае ўсхваленьне праваслаўнай царквы, якая падаецца як выратавальніца беларускага народу. Рэальнае стаўленьне праваслаўнай царквы да беларускага народу і ягонай культуры мы бачым, і іх нельга назваць прыхільнымі”.\n(Скобла: ) “Чытаючы падручнік Якава Трашчанка, я нарэшце зразумеў, чаму ў сталіцы Беларусі да гэтай пары няма помніка Кастусю Каліноўскаму. Паводле магілёўскага гісторыка, ён, па-першае, не Кастусь, па-другое, не беларус, па-трэцяе, не герой, а “нацыянал-экстрэмісцкі міт”. А каб прыслухацца да Трашчанка, то каму помнікі трэба ставіць?”\n(Краўцэвіч: ) “У тым самым разьдзеле, дзе ён гэтак адгукаецца пра Каліноўскага, ён ухваляе Мураўёва, піша, што Мураўёў ня толькі вешальнік, але й “таленавіты адміністратар”, які навёў парадак, сялянаў узбагаціў, раздаўшы ім зямлю. Таму й напрошваецца выснова, што помнікі трэба ставіць Мураўёву. Увогуле, у расейскім палітычным жыцьці адбылася дзіўная і цікавая мэтамарфоза, якую перажыў таксама й Трашчанок, які, безумоўна, быў камуністам у свой час. Гэта сынтэз расейскага камунізму з расейскім шавінізмам.\nМы зьдзіўляліся, калі бачылі ў Маскве на дэманстрацыях чырвоныя камуністычныя сьцягі поруч з чорнымі манархічнымі. Яны ж варагавалі, змагаліся між сабой, а цяпер зьядналіся. І гэта пацьвярджае тэзу, выказаную ў мінулым стагодзьдзі заходнімі гісторыкамі пра тое, што Савецкі Саюз — гэта проста мадыфікацыя Расейскай імпэрыі. І вось гэты сынтэз цалкам уласьцівы гісторыку з Магілёва”.\n(Скобла: ) “Алесь, з нашай размовы вынікае, што падручнік Якава Трашчанка разбурае сыстэму нацыянальнай гістарычнай адукацыі. Чаму ж на яго зьяўленьне гэтак вяла рэагуюць адмыслоўцы? Адкажы як старшыня Гістарычнага таварыства — арганізацыі, якая аб’ядноўвае айчынных гісторыкаў-незалежнікаў”.\n(Краўцэвіч: ) “Нашы гісторыкі ня могуць арганізаваць масавы пратэст, бо амаль усе залежаць ад дзяржаўнай службы. Але ня ўсе маўчаць, ёсьць і такія, якія выказваюцца. Прыкладам, Генадзь Сагановіч у “Нашай Ніве” назваў падручнік Трашчанка “цынічным зьдзекам з гісторыі”. Зь яго крытыкай я згодны, але ня згодны з ацэнкай. Трашчанок ня ставіў мэту зьдзекавацца з гісторыі, ён шчыра верыць у тое, пра што піша. Ён выхаваны ў камуністычных традыцыях і звык вагацца разам зь лініяй партыі. Цяпер партыі няма, дык ён вагаецца разам зь лініяй адміністрацыі прэзыдэнта. Мы будзем пісаць навуковую рэцэнзію на гэты падручнік, які, дарэчы, толькі нядаўна зьявіўся ў студэнцкіх бібліятэках. Пройдзе час, і ён атрымае шырокую і належную ацэнку”.\n(Скобла: ) “Прыйшоў час падвесьці рысу пад нашай гутаркай. Некалькі месяцаў таму міністрам адукацыі Беларусі стаў Аляксандар Радзькоў — колішні рэктар Магілёўскага дзяржунівэрсытэту. Чалавек, які дабраслаўляў у сьвет падручнік Я.Трашчанка, — на кнізе стаіць адпаведны грыф. Ці не азначае гэта, што “гісторыя паводле Трашчанка” станецца абавязковай у ВНУ?”\n(Краўцэвіч: ) “Хочацца спадзяваца, што міністар спэцыяльна ня будзе ўпіхваць гэтага падручніка ў ВНУ бяз простага загаду з адміністрацыі прэзыдэнта. Сёньня ў нас у краіне такая сытуацыя, што ўсе пасіўна супраціўляюцца гэтаму рэжыму. Але калі будзе загад, ён будзе выконвацца. Я хацеў бы пад канец нашай гутаркі прыгадаць верш Сержука Сокалава-Воюша, напісаны яшчэ ў 1980-я гады:\nРазьнесьлі — у сілы права.\nКазаў ён — кім вы былі,\nКазаў, што на маскалі\nТрымаўся шчэ наш язычнік…\nНа вялікі жаль, гэтыя радкі, прысьвечаныя савецкім падручнікам па гісторыі, вельмі актуальныя й сёньня, і яны трапна характарызуюць працу спадара Трашчанка”.


Ад вольтава слупа да суперкандэнсатара | rastishka.by\nАд вольтава слупа да суперкандэнсатара\nБатарэйкі і аккумулятары – крыніцы электрычнай энэргіі, якімі мы карыстаемся кожны дзень. Мы так да іх прызвычаіліся, што часам здаецца, быццам яны існавалі заўсёды. Але не ўсе ведаюць, якім складаным шляхам ішлі навукоўцы, каб удасканаліць батарэйку і стварыць яе малодшага брата — акумулятар. Між тым, час ідзе — і акумулятары ўжо не ў поўнай меры адпавядаюць патрэбам людзей. Навукоўцы пачынаюць працаваць над суперкандэнсатарам. І зараз мы з’яўляемся сведкамі гэтай працы.\nБольш падрабязней пра партатыўныя крыніцы энэргіі мы даведаемся 28 красавіка ў 20.00 на лекцыі навуковага супрацоўніка Навукова-практычнага цэнтра па матэрыялазнаўству НАН Беларусі Рыгора Русецкага. Размова пойдзе пра адкрыцці і вынаходніцтвы, без якіх сучаснае жыццё было б не такім камфортным, і складаныя праблемы, якія трэба вырашыць для стварэння больш якасных крыніц энэргіі. Мы разгледзім, што такое суперкандэнсатары, для чаго яны патрэбны і чаму даследванні шматлікіх вучоных з усяго свету звязаны менавіта з імі. А таксама пазнаёмімся з дасягненнямі беларускіх навукоўцаў у гэтай галіне.\nНапрыканцы лекцыі, як заўсёды, мы зазірнем у зорную далеч начнога неба Планетарыя.


26 травень 2020, 09:51\nКарпарацыя «Росатом» зафіксавала блізу 100 выпадкаў захворваньня на каранавірус на пляцоўцы ў Астраўцы, дзе ўзводзіцца БелАЭС, паведаміў у відэазвароце кіраўнік гэтай расейскай структуры Аляксей Ліхачоў.\nЁн назваў сытуацыю на замежных будаўнічых пляцоўках «Росатома» «кантраляванай», але ўдакладніў, што яна патрабуе «гранічнай увагі».\n«Ёсьць адзін выпадак захворваньня ў Эгіпце. Зафіксавалі станоўчыя тэсты на беларускай пляцоўцы — каля 100 інцыдэнтаў станоўчых тэстаў. А гэты праект у нас сёньня ў прыярытэце. Там ня толькі нашы работнікі, але і прадстаўнікі беларускага замоўніка. Усе карантынныя захады выконваюцца, але я прашу дадаткова ўзмацніць працу. У нас самая гарачая пара — цягам наступных тыдняў плянуем атрымаць ліцэнзію і выйсьці на фізычны пуск, пры гэтым максымальна абараняючы і засьцерагаючы пэрсанал»,— сказаў Аляксей Ліхачоў.\nУ аддзеле інфармацыі і грамадзкіх сувязяў БелАЭС заявілі, што каранавірусам заразіліся толькі 18 супрацоўнікаў станцыі.\nБеларусь вядзе будаўніцтва АЭС побач з Астраўцом на Горадзеншчыне адпаведна расейскаму праекту ВВЭР-1200. Станцыя будзе складацца з двух энэргаблёкаў магутнасьцю 1200 МВт кожны. Міністэрства энэргетыкі паведаміла, што плянуецца ўвесьці ў эксплюатацыю першы энэргаблёк на працягу 2020 году, другі — у 2021-м. Генпадрадчык будаўніцтва — «Атомстройэкспорт».\nУ траўні на станцыю завезьлі ядзернае паліва, фізычны пуск першага энэргаблёку чакаецца летам. Інжынірынгавы дывізіён кампаніі «Росатом» заявіў пра завяршэньне прыёмкі паліва для пачатковай загрузкі ў рэактар энэргаблёку №1.


Як казаць пра смерць дзецям? - Санктуарый Маці Божай Валадаркі Азёраў | Санктуарый Маці Божай Валадаркі Азёраў\nМне здаецца, што дзецям (і не толькі!) неабходна станоўча распавядаць пра смерць як пра сустрэчу з Богам, Які нас любіць, нас збавіў і нас чакае. А таксама як пра сустрэчу з нашымі любімымі памерлымі з сям'і. І вось тут пачынаецца задача для бацькоў: так казаць дзецям пра Бога, каб дзеці сапраўды любілі Яго і хацелі ісці да Яго. Каб сумавалі па Ім. Тады смерць не будзе страшнай, і расстанне будзе сапраўды часовым.


Лекцыя Марціна Путны: канспект з карцінкамі | bookster.by\ndorskaya 08 Мая 2014, 10:26\nПрафесар Карлавага ўніверсітэта, чэшскі культуролаг і даследчык літаратуры Марцін Путна выступіў з лекцыяй па гісторыі сярэднееўрапейскай літаратурнай крытыкі. Сустрэчу, якая прайшла ў офісе ПЭН-цэнтра, зладзіў сайт bookster.by. Падчас лекцыі спадар Марцін прызнаўся, што баяўся ехаць у Беларусь, здолеў нясумна паглыбіць слухачоў у гісторыю еўрапейскай крытыкі, а адказваючы на пытанні, няўзнак згадаў, што амаль на кожную чэшскую кнігу выходзіць нешта каля 10 – 15 рэцэнзій.\n«Я баяўся ехаць у Беларусь, мяне пужалі, што тут я сутыкнуся з нечым страшным. Але ўжо тры дні я збіраю новыя ўражанні і матэрыял для роздумаў. Што да мяне, то я ўжо былы літаратурны крытык, бо кінуў гэтае рамяство. Магчыма, праз тое, што пачаў займацца гісторыяй літаратуры. Мне падалося, гэта больш гаворыць пра яе сутнасць».\n«Напачатку патлумачу, чаму я не кажу толькі пра чэшскую крытыку, а менавіта пра крытыку Сярэдняй Еўропы і адкуль гэты панятак узяўся. У 1980-х гадах генерацыі Вацлава Гавэла, апазіцыйным пісьменнікам і інтэлектуалам Чэхіі, а таксама Славакіі, Польшчы, Літвы, Славеніі ды іншых краінаў, якія належалі да сацыялістычнага лагера, надакучыла, што калегі з Заходняй Еўропы і Амерыкі называюць іх Усходняй Еўропай. У якасці такога акта самаабароны і культурнага пратэсту яны пачалі падкрэсліваць, што ўсе краіны паміж Усходам і Захадам маюць агульнае, у тым ліку ў літаратуры і крытыцы XIX-XX стст. Сярэдняя Еўропа – гэта нешта паміж Захадам і Усходам, паміж нямецкімі імперыялістычнымі ідэямі і рускімі. У 1990-я гады ўсе пісьменнікі падкрэслівалі, што яны сярэднееўрапейскія аўтары, для якіх страчаным залатым стагоддзем з'яўляецца якраз перыяд Аўстра-Вугорскай імперыі, што насамрэч парадокс, бо гэтыя незалежныя дзяржавы ўзніклі на яе руінах. Прапаведнікамі ідэяў Сярэдняй Еўропы, апроч Гавэла, былі Мілан Кундэра і Петэр Эстэрхазе. Сёння панятак Сярэдняй Еўропы выйшаў з моды. Але ў цяперашніх варунках я думаю, што гэтая ідэя не такая ўжо мёртвая, якой падавалася ў 1990-я".\n"У эпоху нацыянальных адраджэнняў літаратурная крытыка грала ролю службовую, падчыненую, прапагандысцыцкую. Яна прапагандавала нацыянальную літаратуру, якая павінная служыць нашаму нацыянальнаму адраджэнню. Крытык ухваляў тое, што важна для стварэння ідэалізаванага вобраза народа, тое, што ён хацеў бы, каб ведаў свет пра ягоны народ. А ці добрай якасці твор – не так ужо важна. Апявалася нашая вёска, маральная чысціня людзей у ёй, наш фальклор, песні і тое, што наш народ самы пакутны народ у свеце, наш лёс – самы гаротны на зямлі. Я бачу, што вы ўжо недзе гэта чулі".\n"У 20-х гадах Прага стала адным з цэнтраў рускай эміграцыі. Тут адбыўся Пражскі лінгвістычны гурток, сябрамі якога былі чэшскія хатнія мовазнаўцы і літаратуразнаўцы, а таксама рускія эмігранты Трубяцкі, Якабсон і іншыя лінгвісты. Яны развілі іншы напрамак крытыкі – крытыкі як навукі, у якой не браўся пад увагу ўжо сацыялагічны кантэкст, а толькі сам тэкст, які павінен быць абсалютна аб'ектыўна прааналізаваны. Яны стварылі такую магутную плынь, як структуралізм, дзе асноўнай ідэяй было тое, што аўтара не існуе, але і крытыка не існуе таксама, ён толькі інструмент для аналізу тэкста. Так што амерыканскі структуралізм пачаўся дзякуючы рускім эмігрантам у Празе".\n"У 20-30-я гады сфармаваўся адказ на гэтае навуковае разуменне крытыкі, абсалютна адваротны – крытыка гэта мастацтва. Асоба крытыка — на першым плане, ён павінен быць мастаком слова, свае меркаванні крытык можа тлумачыць толькі ўласным аўтарытэтам: «Я напісаў так, бо маю аўтарытэт, бо я крытык». Гэты кірунак распрацоўваў легендарны чэшскі крытык Францішак Ксавер Шалда, чыё імя пасля стала такім збіральным паняткам для ўяўнага ідэальнага крытыка. Ён заснаваў свой крытычны часопіс, які называўся "Нататнік Шалды", які ён напаўняў нумар за нумарам толькі сваімі рэцэнзіямі, а, на жаль, таксама і сваімі вершамі. Сёння калі б Шалда жыў, то напэўна, ён меў бы свой блог".\n"У камуністычны перыяд мы бачым вяртанне крытыкі як інструмента новай барацьбы, класавага рэжыма. Гэта вас ніяк не ўражвае, у вас было тое самае. Але пасля было нешта цікавае. Сярод гэтых сталіністычных крытыкаў былі маладыя людзі, якія палымяна ўспрымалі ўсе гэтыя ідэі, але ў 1956 годзе адбыўся XX з'езд КПСС і так званае выкрыццё сталінскіх злачынстваў, і людзі страцілі веру. Тады яны знайшлі новую веру – структуралізм. У 1950-я гады важнае было ідэалагічнае тлумачэнне зместа, але пасля пункт гледжання цалкам памяняўся, цяпер была зноў важная форма, сам тэкст, аб'ектыўны аналіз структуралістычнымі метадамі. Гэтыя людзі стварылі пры акадэміі навук новую пражскую структуралістычную школу, вучнямі якой так ці інакш з'яўляюцца сёння ўсе сучасныя чэшскія даследчыкі літаратуры. І сёння студэнты ў Чэхіі, якія хочуць стаць крытыкамі, вывучаюць той самы структуралізм былых марксістаў".\n"У 1994 годзе у Празе адбыўся кангрэс сусветнага ПЭН-клуба, дзе абмяркоўвалася што будзе з літаратурай цяпер, калі скончылася яе роля як грамадскага пратэста. Амаль усе былыя дысідэнты, маладое пакаленне ўхвалялі новы час, калі літаратура не павінная нарэшце нікому служыць – ні рэжыму, ні народу, ні справе звяржэння рэжыма. Гэта была атмасфера ранніх 90-х, калі казалі, што цяпер нарэшце ў літаратуры толькі эстэтычная функцыя. Я даведаўся, што ў Расіі кажуць "ліхія 90-я", а для нас яны былі залатыя, мы перамаглі камунізм".\n"Але што раптам здарылася? Здарылася тое, што нават інтэлектуальныя слаі грамадства страцілі цікавасць да літаратуры, хаця выходзілі бліскучыя раманы. Літаратура постмадэрнізма стала цікавіцца толькі сама сабой, унутраным жыццём суполак і літаратурных плыняў, а для шырокага грамадства ўсё гэта стала нецікава. Тады ўзнік канцэпт, калі крытыка засноўвалася на прынцыпе негатыўнасці, судзіць – гэта асуджаць, знішчаць, прыніжаць. Тады я зрабіў такі скандал (я за сваё жыццё зрабіў шмат скандалаў). У адным артыкуле я вырашыў разабрацца ў гэтым крытычным негатывізме, які карыстаецца структуралістычнымі метадамі, але за аб'ектыўнасцю і навуковасцю схаваныя персанальныя і ўнутрылітаратурныя разборкі. Я прыдумаў гіпатэтычную анкету для крытыка, якую парэкамендаваў публікаваць перад кожнай рэцэнзіяй. Па анкеце бачна якія стасункі звязваюць крытыка і аўтара. Пытанні былі такія: "Ці вы асабіста знаёмыя з аўтарам твора? Ці былі ў вас у мінулым спрэчкі асабістыя альбо ідэйныя? Ці належыце вы да той жа літаратурнай плыні, што і аўтар, альбо да супольнасці, якая з ёй канфліктуе? Выдавец вашага часопіса – той жа, што выдавец гэтага твора?" І г.д. Скандал быў страшны".\n"Крытык у параўнанні з аўтарам знаходзіцца ў выгаднай пазіцыі. Аўтар гадамі піша твор, укладае душу, а крытык у маленькім фельетоне на два–тры абзацы можа сказаць, што аўтар ідыёт. І часам ён мае рацыю. Але крытыка як жанр можа быць аўтатэрапіяй для людзей з псіхічнымі адхіленнямі, для людзей, якія не задаволеныя ўласнымі творамі. Таму я думаю, што людзям, якія пішуць рэцэнзіі, лепш не пісаць ці хаця б не публікаваць уласных вершаў і прозы".\n"Найноўшая з'ява ў чэшскай, славацкай, вугорскай літаратуры – зяўленне новага левага, а нават і экстрымальна левага крытычнага авангарда, які разумее ролю крытыкі ў тым, каб ухваляць творы, што паказваюць сацыяльную несправядлівасць капіталістычнага грамадства. Калі гэтыя ідэі разглядаць у кантэксце, то яны маюць сэнс, бо, як вядома, на Захадзе альтэрнатыўны марксізм нікуды не знік, а структуралізм, постструктуралізм, постмадэрнізм заўсёды былі ў тым ці іншым выглядзе звязаныя з гэтай класавай ідэяй. Сёння ў Чэхіі з 10 ці 15 літаратурных часопісаў, якія існуюць, вялікая частка – левыя. Іх робяць маладыя людзі 20 – 25 гадоў, якія самі не жылі ў часы камунізма, і Славой Жыжэк з'яўляецца абсалютным кумірам для іх".


Міністэрства аховы здароўя: з бальніцы выпісалі першага пацыента, якога вылечылі ад каранавіруса – RH.by\nМіністэрства аховы здароўя: з бальніцы выпісалі першага пацыента, якога вылечылі ад каранавіруса\nПершага беларускага пацыента, у якога дыягнаставалі COVID-19, сёння выпісалі з бальніцы. Пра гэта БЕЛТА паведамілі ў прэс-службе Міністэрства аховы здароўя.\nЯк паведамлялася, першы завазны выпадак каранавіруса ў Беларусі зарэгістравалі 27 лютага.\nТэсты, праведзеныя ў Рэспубліканскім навукова-практычным цэнтры эпідэміялогіі і мікрабіялогіі, паказалі наяўнасць каранавіруса COVID-19 у маладога чалавека з Ірана, студэнта БНТУ, які прыбыў рэйсам з Баку 22 лютага.\nПрэс-служба Міністэрства аховы здароўя 10 сакавіка паведаміла, што ў студэнта з Ірана атрыманы трэці адмоўны вынік тэсту на наяўнасць РНК каранавіруса. У двух пацыентаў, з якімі ён блізка кантактаваў, таксама атрыманыя адмоўныя вынікі тэстаў.\nНа гэтым тыдні пасля завяршэння мерапрыемстваў лабараторнага і клінічнага кантролю ўсе тры пацыента будуць выпісаныя са стацыянара, праінфармавалі тады ў прэс-службе.\nЯк распавёў сёння журналістам міністр аховы здароўя Уладзімір Каранік, усе пацыенты ў Беларусі, у якіх выяўлены каранавірус, знаходзяцца ў здавальняючым стане. Чацвёра ўжо вылечыліся, у іх атрыманыя адмоўныя тэсты.\nНовыя выпадкі, якія фіксуюцца, — сярод тых, хто кантактаваў з хворымі і хто ўжо ізаляваны.\n— У іх захворванне працякае ў лёгкай форме, і без тэстаў пра яго, хутчэй за ўсё, не ведалі б, — адзначыў міністр.\nПапярэдні артыкулНечаканы эфект успышкі каранавіруса ў Тайландзе. Малпы захапілі гандлёвы цэнтр (Відэа)\nНаступны артыкулСтаршыня федэрацыі футбола: «Размаўляў з Ярамчуком. Сказаў тады, вам лепш аб’яднацца»


У Гродне пачалі вешаць шыльды з гістарычнымі назвамі вуліц - Альтэрнатыва\nАкцыi » У Гродне пачалі вешаць шыльды з гістарычнымі назвамі вуліц\nВуліцы Савецкая, Леніна і Ажэшкі ў сераду 15 лютага сталі першымі ў цэнтры Гродна, якія займелі адмысловыя шыльды з гістарычнымі назвамі вуліц.\nІх усталёўкай займаецца гарадская ЖКГ. Плануецца, што астатнія 16 вуліц, уключаных у першы этап, атрымаюць такія ж шыльды ў найбліжэйшы час.\nГродна стаў чарговым горадам Беларусі, дзе галоўныя гістарычныя назвы вуліц упрыгожваюцца шыльдамі з пералікам іх мінулых назваў. Адзначым, падобнай ідэяй у Мінску ў 2015-2016 гг. займаліся актывісты “Альтэрнатывы”.


Канвертаваць Бермудскія астравы даляраў (BMD) і Чылійскія Унидад дэ Fomentos (CLF) : Калькулятар абменнага курсу\nДаляр Бярмудзкіх выспаў (BMD) і Чылійскія Унидад дэ Fomento (CLF) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Даляр Бярмудзкіх выспаў і Чылійскія Унидад дэ Fomento пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 1 красавік 2020.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Даляр Бярмудзкіх выспаў. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Чылійскія Унидад дэ Fomento валюты па змаўчанні. Націсніце на Чылійскія Унидад дэ Fomentos або Бермудскія астравы даляраў канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nБярмудскі даляр гэта валюта, у Бермудскія астравы (BM, БМУ). Чылійскія Унидад дэ Fomento гэта валюта, у Чылі (CL, КХЛ). Сімвал BMD можа быць запісаная Bd$. Сімвал CLF можа быць запісаная UF. Бярмудскі даляр дзеліцца на 100 cents. Абменнага курсу Бярмудскі даляр Апошняе абнаўленне 31 сакавік 2020 ад Міжнародны валютны фонд. Абменнага курсу Чылійскія Унидад дэ Fomento Апошняе абнаўленне 1 красавік 2020 ад Цэнтральны банк Чылі. BMD каэфіцыент мае 6 ўважаецца лічбаў. CLF каэфіцыент мае 7 ўважаецца лічбаў. Унидад дэ Fomento з'яўляецца індэксам фондаў выкарыстоўваюцца ў чылійскай індустрыі крэдытных. Значэнне CLF карэктуецца з улікам інфляцыі.


Вусень, які крычыць: “Воўк!” | BirdWatch.by\n09.01.2018 - 00:07 | Harrier\nУжо нейкі час вядома, а колькі гадоў таму і даказана эксперыментальна, што вусень бражніка-сфінкса грэцкага арэха (Amorpha juglandis) хаця і выглядае лёгкай здабычай для птушак, насамрэч можа эфектыўна сябе бараніць: у адказ на напад, ён пачынае гучна свісцець. Дагэтуль думалі, што менавіта сіла гука і нечаканасць адпужвае ад яго ворагаў-птушак. Аднак цяпер атрымалася паказаць, што вусені выдатна імітуюць гукі трэвогі птушак і таму так эфектыўна дзейнічаюць на іх!\nНечаканыя вынікі былі прадстаўлены камандай амерыканскіх даследчыкаў з універсітэту Вашынгтона на Міжнародным сімпозіуме па акустычнай камунікацыі жывёл (International Symposium on Acoustic Communication by Animals) у Амаха. “Атрымліваецца, што гэта не толькі адзіны вядомы выпадак абароны насякомых з дапамогай гукаў ад птушак, але і новая форма абароны для безхрыбетных увогуле” – сказала Джэсіка Ліндсэй (Jessica Lindsay), сааўтарка работы і аспірантка.\nКалі дакрануцца да вусеня, ён пачынае свісцець, сціскаючы цела – паветра выходзіць праз спецыяльныя адтуліны па баках. Гучнасць свісту нечакана вялікая і дасягае 80 Дб на адлегласці 5 см ад вусеня. Вусені могуць свісцець ад 1 да 8 разоў працягласцю ад 44 да 2060 мс. У лабараторных эксперыментах у 2011 годзе было паказана, што птушкі ў адказ на свіст адпрыгваюць і застаўляюць вусеняў у спакоі.\nАднак менавіта Ліндсэй звярнула ўвагу на тое, што свіст вусеняў быў вельмі падобны да гукаў “сііт” многіх дробных відаў птушак, якія яны выдаюць у выпадку небяспекі. Звычайна такі свіст гучыць і ўспрымаецца падобна ў многіх відаў і з’яўляецца папярэджвальным пра з’яўленне недзе побач драпежнай птушкі. Каб пазбегнуць непрыемнай для іх сустрэчы з драпежнікам, птушкі стараюцца схавацца недзе побач у густой лістоце.\nКаб праверыць сваю гіпотэзу, Ліндсэй запісала свіст вусеня, а потым правярала яго дзеянне на чорнагаловых сініцах (Poecile atricapillus) і мексіканскіх уюрках (Haemorhous mexicanus), якія прыляталі харчавацца на птушыныя сталоўкі. Для параўнання выкарыстоўваліся запісы свістаў небяспекі саміх чорнагаловых сініц, а таксама запісы песняў мексіканскіх уюркоў. Акрамя гэтых відаў, на сталоўках сустракаліся і іншыя дробныя вераб’іныя.\nЗапісы прайграваліся рандомна і рэакцыя на іх птушак запісвалася на відэа, як і за 2 хвіліны перад пачаткам прайгравання і 5 пасля іх.\nПтушкі ніяк не рэагавалі на запіс песні уюркоў. Аднак на свіст вусеня і гукі небяспекі сініц усе віды рэагавалі падобна – або ў нерухомасці заміралі, або стараліся адляцець са сталоўкі і схавацца, а таксама самі пачыналі падаваць сігналы трывогі.\nТакім чынам было паказана, што вусені выдатна імітуюць папярэджанне пра небяспеку сваіх галоўных ворагаў.\nПаводле www.the-scientist.com падрыхтаваў Дзьмітры Вінчэўскі\nЗдымак з www.jeb.biologists.org\nДарвін памыліўся ў адносінах да здольнасцяў птушак


| Ягор Марозаў | 10 маі 2019 - 20:50\nПа дадзеных Сусветнай арганізацыі аховы здароўя ва ўсім свеце ад голаду і недаядання пакутуюць каля 821 мільёны чалавек. Тым не менш, штогод губляецца парадку 1.6 мільярда тон харчавання на суму ў 1.2 трыльёна даляраў - гэта складае траціну ад сусветнага вытворчасці.\nШто стаіць за гэтымі абуральнымі стратамі? Дрэнныя або састарэлыя тэхналогіі вытворчасці з'яўляюцца асноўнымі віноўнікамі. Як падкрэслівае Boston Consulting Group, на стадыі вытворчасці губляецца або псуецца 500 мільёнаў тон прадуктаў харчавання - на 47 адсоткаў больш, чым тыя 340 мільёнаў тон, зьнікаючых па віне спажыўцоў кожны год.\nДадайце да гэтага ўзмацняецца змяненне клімату, якое пагражае падзеннем ўраджайнасці, а таксама прагназуемы рост колькасці насельніцтва свету да 9.7 мільярда чалавек да 2050 года, і харчовы крызіс становіцца яшчэ больш вострым. Але хоць маштабы гэтай праблемы, несумненна, значныя, сельскагаспадарчыя тэхналогіі прапаноўваюць шлях да больш ўстойліваму будучаму, у якім фермеры могуць як павысіць ураджайнасць, так і скараціць колькасць адходаў. Штучны інтэлект, аналітыка дадзеных і нават беспілотнікі з'яўляюцца аднымі з рашэнняў, якія зменяць будучыню сельскай гаспадаркі, зрабіўшы яго больш інтэлектуальным, больш эфектыўным і лепшым для планеты.\nДля многіх людзей сельская гаспадарка ўсё яшчэ канцэптуальна звязана з больш раннім пастаральным ладам жыцця. Ніхто не стане адмаўляць жыццёва важную ролю сельскай гаспадаркі ў сучасным грамадстве, але геаграфічная аддаленасць ферм ад мегаполісаў, падобна, прыводзіць да некаторага разрыву з высокатэхналагічнай эканомікай.\nАле з такімі кампаніямі, як Google, што прыцягваюцца ў дапамогу фермерам для павышэнні ўраджайнасці і аптымізацыі вытворчасці з дапамогай штучнага інтэлекту, ясна, што будзе развівацца новы від сельскай гаспадаркі. Народжанае ў 1990-х гадах, дакладнае земляробства імкнецца выкарыстоўваць сучасныя тэхналогіі для павышэння дакладнасці і кантролю за вытворчасцю сельскагаспадарчых культур з мэтай павышэння ўраджайнасці і скарачэння адходаў.\nНапрыклад, выкарыстоўваючы праграмнае забеспячэнне геаграфічнай інфармацыйнай сістэмы (ГІС), фермеры могуць праглядаць свае пасевы з дапамогай цеплавых карт, на якіх чырвоны колер паказвае на мёртвыя поля, а зялёны - на здаровыя. Зялёныя палі патрабуюць больш угнаенняў або інсектыцыдаў, у той час як фермеры маглі б пазбегнуць растраты гэтых прадуктаў на палях, якія не будуць вырабляць высокія ўраджаі.\nЗ 1990-х гадоў у дакладнай земляробства назіраецца экспанентны рост. З'явіліся сотні кампаній, якія выкарыстоўваюць усе даброты тэхналагічнага стагоддзя, ад беспілотнікаў да аўтаномных трактароў. Цяпер фермеры могуць атрымаць беспрэцэдэнтны ўяўленне пра тое, дзе кожнае насеньне было пасаджана, што дазваляе ім ўгнойваць свае культуры з амаль ідэальнай дакладнасцю, чаго ніколі не было да таго, калі дакладнае земляробства ўпершыню з'явілася на сцэне.\nСельская гаспадарка таксама пачынае актыўна выкарыстоўваць збор дадзеных з дапамогай аэрафотаздымкаў. Тэхналогіі машыннага навучання прыносіць новыя паляпшэння ў цеплавыя карты, якія цяпер могуць адлюстроўваць ландшафт больш падрабязна, чым калі-небудзь раней. Будучыня сельскай гаспадаркі ўсё часцей заключаецца ў адказах у рэжыме рэальнага часу, так як усё больш і больш сельскагаспадарчых тэхналагічных кампаній супернічаюць, падаючы універсальныя платформы з ідэямі і рэкамендацыямі на хаду.\nВыкарыстанне прэцызійных тэхналогій, такіх як датчыкі IoT (вымярэнне асветленасці, вільготнасці, тэмпературы, вільготнасці глебы і г.д.) і штучны інтэлект, дапаможа сельскай гаспадарцы пераадолець некаторыя з найбольш надзённых праблем - ад задавальнення патрэбаў расце насельніцтва планеты да вырашэння праблем, звязаных з змяненнем клімату, пры гэтым скарачаючы страту прадуктаў пры вытворчасці.\nПа меры пашырэння рынку дакладнага земляробства - па прагнозах, да 2022 года ён дасягне абароту ў 6.43 млрд даляраў супраць 2.81 млрд даляраў у 2014 году - попыт на беспілотныя рашэння будзе расці.\nНядзіўна, што Дронь закліканы адыграць вялікую ролю ў павышэнні эфектыўнасці і рэнтабельнасці сельскай гаспадаркі. Падаючы дакладныя, высокодетализированные трохмерныя карты для аналізу глебы і палёў, беспілотныя лятальныя апараты будуць спрыяць лепшаму прыняцця рашэнняў аб абрашэнні і кіраванні раслінаводствам. Сельскагаспадарчыя Дронь могуць рабіць значна больш, чым сачыць за пасевамі і ацэньваць іх здароўе: сістэмы пасадкі на аснове Дронов, дзякуючы іх выдатнай дакладнасці, могуць знізіць затраты на гэты працэс да 85%. Кіруючыся GPS, Дронь таксама могуць апырскваць пасевы з беспрэцэдэнтнай дакладнасцю - зніжэнне выкарыстання пестыцыдаў можа дасягаць цэлых 30 адсоткаў.\nСпадарожнікавыя здымкі, якія калі-то разглядаліся як тэхналогія, якая змяняе правілы вядзення сельскай гаспадаркі, бляднеюць у параўнанні з магчымасцямі Дронов. Здымкі з высокім дазволам і дынамічныя трохмерныя карты, якія атрымліваюцца з дапамогай беспілотнікаў, значна дакладней і інфарматыўней ў параўнанні са статычнымі малюнкамі адносна нізкага дазволу, якія прапануюць спадарожнікі.\nЗрух у бок дакладнага земляробства прывядзе да значных зменаў у ланцужку паставак сельскагаспадарчай прадукцыі. З'явіцца новае пакаленне рытэйлераў, арыентаваных на інавацыйныя тэхналогіі, такія як пашыраны маніторынг з дапамогай беспілотнікаў і предсказательной аналітыка. Паколькі такія рытэйлеры ведаюць усе тонкасці сваіх мясцовых сектараў, яны будуць у лепшым становішчы, каб прапаноўваць дакладныя сельскагаспадарчыя рашэнні для фермераў.\nНовае пакаленне электроннай камерцыі, арыентаванае на сельскую гаспадарку, таксама зменіць правілы гульні, спрашчаючы фермерам магчымасць здзяйсняць аптовыя закупкі ў інтэрнэце, падвышаючы эфектыўнасць лагістычнай ланцужкі паміж раздробнымі прадаўцамі і фермерамі. Улічваючы традыцыйную арыентацыю сельскай гаспадаркі на ўзаемадзеянне з людзьмі, пераход да цыфравізацыі ў эпоху дакладнага земляробства будзе спалучаны з цяжкасцямі. Давер будзе мець ключавое значэнне, паколькі фермеры імкнуцца набываць тавары ў пастаўшчыкоў з шматгадовым вопытам працы ў галіны. Традыцыйныя рытэйлеры ў сельскай гаспадарцы, такім чынам, выйграюць, уступаючы ў сферу электроннай камерцыі ў сельскай гаспадарцы, паколькі іх глыбокія карані ў гэтай галіне дапамогуць ім здзейсніць цыфравізацыі ў сельскай гаспадарцы.\nХоць попыт на лічбавыя рашэння высокі і застаецца на ўзыходзячай траекторыі, неабходна зрабіць шмат крокаў, перш чым дакладнае земляробства атрымае шырокае распаўсюджванне і зможа аказаць сур'ёзны ўплыў на вытворчасць прадуктаў харчавання. Некаторыя з гэтых крокаў ставяцца да фермерам, некаторыя - да распрацоўкі саміх тэхналогій, а трэція - да рознічнага сеткі ў цэлым.\nАле гэтыя праблемы бляднеюць у параўнанні з цяжкімі наступствамі адмовы ад выкарыстання тэхналогій на карысць як сельскай гаспадаркі, так і планеты. Фермерства і высокія тэхналогіі здаюцца малаверагодным спалучэннем, але яго плён прынясуць лепшыя ўраджаі і меншая колькасць страт пры вытворчасці - важныя пункты для дасягнення экалагічнай устойлівасці сельскай гаспадаркі.\n413 mayor42 29 сакавіка 2019 у 14:06\nЭканамічныя войны, эканамічныя санкцыі, пераважны таталітарызм Злучаных штатаў ва ўсіх галінах вытворчасці і сельскай гаспадаркі - вось галоўныя перашкоды ў любой вытворчасці а не састарэлыя тэхналогіі ... калгасаў, здаецца, нідзе ў свеце няма што б у прамысловых маштабах што тое губляць ды і фермеры накшталт не дурні што б што тое страціць у працэсе ...\n468 amplifier ⇒ mayor42 2 красавіка 2019 у 01:29\nДурні толькі душаць добрыя прадукты трактарамі 😞 прычым да гэтага хто дасягнуў вызначана высокай долі насельніцтва за рысай беднасці 🤬\n292 Oskarr 29 сакавіка 2019 У 14:34\nНа маю думку, адбываецца якое то дакучлівае ўкараненне ІІ ва ўсе сферы, скажу шчыра, надакучыла гэта ўжо чуць. І потым нельга так моцна давяраць ІІ. А так - беражыцеся аматары, халяўна сцягнуць кукурузу з поля, праязджаючы міма)))\n+66 Yasha 29 сакавіка 2019 у 15:36\nПадобнае было ў каго-небудзь?\n407 Permyak 30 сакавіка 2019 а 22:01\nУ адным з савецкіх фільмаў акцёр, які гуляў Бацьку Махно так абмаляваў яго палітычную праграму: "Я за тое, каб на палях расла зялёная трава, а па ёй хадзілі коні і жанчыны ..."\nКоні і жанчыны ... Удумайцеся, як гэта выдатна!\nЗ нашага XXI стагоддзя да праграмы далучаюся і хачу дапоўніць: "а над полем лётаюць-лётаюць Дронь са штучным інтэлектам!"


Лукашэнка: народ паказаў, хто гаспадар у гэтым доме - 06.11.2015, Sputnik Беларусь\nАбраны ў пяты раз кіраўнік дзяржавы заявіў, што грамадзяне краіны маюць патрэбу не столькі ў рэформах, колькі ў генеральнай лініі. 06.11.2015, Sputnik Беларусь\n12:30 06.11.2015 (абноўлена: 13:14 06.11.2015)\n© SputnikРечь Лукашенко во время инаугурации\nАбраны ў пяты раз кіраўнік дзяржавы заявіў, што грамадзяне краіны маюць патрэбу не столькі ў рэформах, колькі ў генеральнай лініі.\nМІНСК, 5 ліс — Sputnik. Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка падчас ўступлення ў пасаду падкрэсліў самастойнасць і незалежнасць беларускай палітыкі.\nІнаўгурацыя прэзідэнта праходзіць у Палацы Незалежнасці ў Мінску.\n"Наш народ прадэманстраваў найвышэйшую палітычную культуру на гэтых выбарах", — заявіў Лукашэнка.\nТаксама зноў абраны прэзідэнт падкрэсліў, што "без усялякай ліслівасці, гэта была такая кампанія, калі мы ганарыліся сабой і сваім народам" і выказаў упэўненасць, што "усім кандыдатам былі прадастаўлены роўныя правы".\n"Я ад усяго сэрца дзякую вам, дарагія суайчыннікі, тым, хто нас падтрымаў. Гэта не мой поспех, а агульнанацыянальная перамога, перамога нашага народа", — сказаў Лукашэнка.\nВыказаўся прэзідэнт і пра тое, што "ў грамадстве наспела пэўную колькасць чаканняў".\nЁн таксама звярнуўся да тых, хто выступае за рэформы. "Дык вы кажаце адкрыта, што трэба зламаць палітычную сістэму, эканоміку… Задайце сабе пытанне, ці патрэбныя нам такія рэформы?", — звярнуўся зноў абраны прэзідэнт.\nПаводле слоў Лукашэнкі, і расіяне, і ўкраінцы "паспыталі гэтых рэформаў". "Чым дрэнная наша сістэма? Я ўсё часцей думаю, што ж мы зрабілі не так?", — сказаў Лукашэнка.\n"Калі людзям пачынаеш тлумачыш, што такое рэформы, дык кажуць: "Так, я за рэформы, але не за мой кошт, а за кошт суседа". Давайце шчыра скажам, што рэформы — гэта павышэнне пенсійнага ўзросту, платная медыцына…", — выказаўся прэзідэнт.\nЁн падкрэсліў, што падтрымкі дзяржавай сельскай гаспадаркі не хапае краінам Еўропы, прывёўшы ў прыклад Нямеччыну і Францыю. Таму беларускі лідэр насцярожана падыходзіць да прапаноў рэфармаваць АПК.\n"Складана знайсці таленавітага кіраўніка прадпрыемства, а вы хочаце фермераў знайсці талковых, каб зямлю капалі, і раздаць ім яе?", — сказаў прэзідэнт.


Тэксты – Старонка 2 – Haroshak.by\nmozart\tКастрычнік 14, 2019\nКастрычнік 14, 2019 снежань 31, 2019\nШтогод беларуская інтэлігенцыя згадвае “чорную ноч беларускай літаратуры”: уноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 года ў сутарэннях мінскай турмы КДБ былі расстраляныя 132 чалавекі. Сярод іх – 22 літаратары. Усяго ў Беларусі налічваюць ад 600 тысяч да 1 млн 400 тысяч рэпрэсаваных з 1917 па 1953 год. Спрэчкі наконт дакладнай лічбы ідуць да гэтага часу. У адрозненне ад Украіны, Казахстана і Расіі, у Беларусі не існуе афіцыйнага Дня памяці ахвяраў сталінскіх рэпрэсій. Больш за […]\nmozart\tжнівень 28, 2019\nУ Лынтупах прайшоў першы фестываль керамікі “Дым”. Фотарэпартаж\nжнівень 28, 2019 Верасень 30, 2019\nДзесяць запрошаных керамістаў з трох краін – Балгарыя, Расія і Беларусь – працавалі цягам двух тыдняў на пленэры ў Лынтупах. Фестываль “Дым”, што прайшоў 24 жніўня, – фінішная прамая. Свята і выстава дзясяткаў унікальных мастацкіх работ. Пра арганізатарак фестывалю Дар’ю Мандзік і Анастасію Мілаванаву мы пісалі раней. Як распавяла Дар’я, пяцёра керамістаў былі з Беларусі. Па прыблізных падліках, фэст наведала каля двухсот гасцей, у тым ліку замежныя турысты, збольшага палякі, таксама літоўцы і расіяне. “Мы […]\nmozart\tжнівень 23, 2019\nPalina, Ляпіс 98 і ЛСП. Як беларусы выступілі на “Zaxidfest”\nжнівень 23, 2019 Верасень 20, 2019\nУ мінулыя выходныя ў мястэчку Радацічы недалёка ад Львова прайшоў, пэўна, самы любімы беларусамі ўкраінскі фестываль “Zaxidfest”. “Zaxidfest” праводзіцца з 2009 года. З 2012 года на фэсце пачалі выступаць не толькі ўкраінскія, але і замежныя гурты (уключна з такімі сусветнымі зоркамі, як Guanо Apes, Bullet For My Valentine, Enter Shikari). Што не можа не прывабліваць аматараў музыкі, у тым ліку беларусаў. Тым больш што фэст праходзіць каля такога чароўнага турыстычнага месца, як Львоў, які ўжо […]\nmozart\tжнівень 21, 2019\nЯк зрабіць фестываль з нуля? Досвед дзвюх беларусак\nжнівень 21, 2019 жнівень 28, 2019\nА вы былі ў Лынтупах?.. 24 жніўня тут пройдзе першы фестываль керамікі “Дым”. Такога ў Беларусі яшчэ не было: два тыдні міжнароднага пленэру керамістаў і вялікае, для ўсіх адкрытае свята з маркетам, музыкай, экскурсіямі па Лынтупах і вогненным шоў. Арганізатаркі Дар’я Мандзік і Анастасія Мілаванава распавялі, як гэта – зрабіць з нуля выключна сваімі сіламі фестываль у невялікім беларускім гарадку. Практычныя парады прыкладаюцца. Дар’я – архітэктар. Працавала ў рэстаўрацыі, кераміка доўгі час заставался хобі. Апошнія […]\nmozart\tжнівень 5, 2019\nЯк жывуць беларусы ў Сібіры? Гісторыі Алега Рудакова\nжнівень 5, 2019 жнівень 23, 2019\nМасавая міграцыя беларусаў у Сібір пачалася пасля Сталыпінскай рэформы 1906 года. З адменай прыгоннага права людзі атрымалі волю, але не мелі зямлі, што аказалася так сабе выгодай. У пошуках долі-хлеба-солі беларусы перасяляліся ў мясціны, жыццё ў якіх раней лічылася суровым пакараннем. У Сібір, напрыклад, ссылалі тых паўстанцаў Каліноўскага, якіх не вешалі. Сярод іх – географ і геолаг Ян Чэрскі. Цяпер яго імя носіць Іркуцкае таварыства беларускай культуры. А яго, у сваю чаргу, заснаваў у 1996 […]\nЮля Цімафеева вядомая ў літаратурных колах Беларусі: паэтка, аўтарка зборнікаў “Кніга памылак” і “Цырк”, перакладчыца. Не так даўно мастацкая ўвага Юлі скіравалася на фота. Яе здымкі друкаваліся ў грэцкім онлайн-часопісе “Vakxikon”, у нарвежскім часопісе “Samtiden”, у беларускіх On Air і “Монолог”. Прайшлі дзве фотавыставы, у Патсдаме і Варшаве. Фотапоглядам на свет і аповедам Юлі – пра чорнае, белае ды іншыя колеры Беларусі – дзелімся з вамі. Фота: Альгерд Бахарэвіч “Я НЕ МАГУ СКАЗАЦЬ, што ўсур’ёз […]\nmozart\tкрасавік 23, 2019\n“Грамадзяне Каляда і Дубоўка ў стане пасля шашлыкоў”: невядомыя фота беларускіх пісьменнікаў\nкрасавік 23, 2019 май 10, 2019\nНарадзіўся, пісаў, памёр. Так у падручніках выглядаюць біяграфіі пісьменнікаў. Між тым, яны любілі мора і настолкі (шахматы, напрыклад). Ездзілі на шашлыкі і рабілі смешныя фоткі. Нудзіліся на сумных сходах. Перажывалі сямейныя драмы. Фотасведчанні пра жывых і пацешных людзей, а не бронзавых класікаў, вось ужо пяць гадоў збірае Ганна Севярынец. Самыя цікавыя знаходкі з каментарыямі даследчыцы – у нашым матэрыяле. ДУДАР І МОРА, 1928 Алесь Дудар – аўтар вядомага верша “Пасеклі край наш напалам…”. Перажыў тры […]\nmozart\tкрасавік 2, 2019\n“Трэба быць не барацьбітам, а дэміургам ”: мастак-самавук, які творыць магію\nкрасавік 2, 2019 красавік 23, 2019\nНа працы Раман Плавінскі малюе 3D-графіку для мабільных гульняў. А ў вольны час стварае магію: дзівосныя работы пра нязнаную, міфічную Бедарусь. Страшна прыцягальную, на дзіва знаёмую. Тут жывуць чараўнікі і лясныя духі, багі і волаты – і дзяўчаты з магнетычнымі позіркамі. Свае работы Раман выкладае ў сацсетках. Дарэчы, вокладку №3 “Нашай Гісторыі” таксама маляваў ён. Ад фотасесіі мастак адмовіўся, але пра сябе і свае погляды на свет распавёў: “Вальтэр Скот стварыў вобраз старой Англіі: з […]\nmozart\tсакавік 15, 2019\nПаляўнічы на кнігі Міхал Бараноўскі: “Гандаль родавай памяццю – яшчэ не самае страшнае”\nсакавік 15, 2019 красавік 9, 2019\nУ асабістай бібліятэцы Міхала Бараноўскага – каля дзвюх тысяч кніг. І размова не пра класічны савецкі збор з “Айвенга”, томікамі Крысці і рускай класікай. Калекцыю Міхала складаюць рэдкія кнігі, пра якія нават гугл ведае мала. Паляванне на іх ішло чатыры гады: рэйды па букіністах, маніторынг аўкцыёнаў, паездкі ў гатаўскія гаражы і аднушкі, забітыя кнігамі пад самую столь. Разам з кнігамі назбіралася нямала гісторый, збольшага сумных, а часам нават страшных. БУКІНІСТЫКА ДЛЯ ХУТКІХ Усё пачалося з […]\nmozart\tлюты 1, 2019\n“Зайчык” пад знакам “Пагоні”. Што вы не ведалі пра беларускія грошы?\nлюты 1, 2019 май 24, 2019\nДызайнерка Ксенія Шталянкова напрыканцы 2018 года выпусціла манаграфію “Деньги и идеология: [R]эволюция белорусскости длиной в сто лет”. Работа ўнікальная: грошы разглядаюцца як прадмет мастацтва, як частка гісторыі, а галоўнае – як спосаб самасцвярждэння Беларусі. Ёсць валюта – ёсць краіна (як ні круці, грошы – аснова незалежнасці). Мы прачыталі манаграфію і выбралі для вас самыя цікавыя факты пра беларускія грошы. ПАШПАРТ ЁСЦЬ – ГРОШАЙ НЯМА Пытанне аб беларускай дзяржаўнасці паўстала на І Усебеларускім з’ездзе, які праходзіў […]


Грамадзтва - Віцебскі кандыдат Аляксей Гаўруцікаў сустрэўся з выбарцамі - Дыялёг - Online газэта\nВы тут: Галоўная Грамадзтва Віцебскі кандыдат Аляксей Гаўруцікаў сустрэўся з выбарцамі\nУ сустрэчы, якая ладзілася ў актавай залі віцебскай СШ №45, бралі ўдзел ягоныя давераныя асобы Аляксандар Мілінкевіч, Алена Фаміна і Сяргей Парсюкевіч. Ролю вядоўцы выконваў яшчэ адзін кандыдат у дэпутаты Хрыстафор Жаляпаў.\nПамяшканьне, дзе выступаў кандыдат, было вытрымана у халодных блакітных танах. Кандыдат і ягоныя паплечнікі выступалі на фоне чырвона-зялёнага сьцяга і партрэта Лукашэнкі, што надавала мерапрыемству яшчэ больш халоднасьці і панурасьці…\nХрыстафор Жаляпаў сваё ўступнае слова прысьвяціў таму, што “выбарчая кампанія праходзіць у складанай і дзіўнай абстаноўцы” і што “сьпіс прозьвішчаў будучых дэпутатаў ужо можна знайсьці на некаторых сайтах у інтэрнэце”. Назваў сёлятнія выбары “іранічнымі па сутнасьці”. “Менавіта з гэтай прычыны заля сёньня такая нешматлюдная”, – падсумаваў вядоўца.\nКандыдат Аляксей Гаўруцікаў пачаў з таго, што вярнуўся да мінулых дэбатаў па тэлебачаньні, у якіх браў удзел. Там ягоны візаві – настаўнік матэматыкі Міхаіл Волкаў, папрасіў Гаўруцікава назваць тры пункты, якія б даказалі Волкаву, што дзейнасьць кандыдата ад апазыцыі будзе ў парлямэнце стваральная, а не разбуральная. У прамым этэры Гаўруцікаў адказаць не пасьпеў і запрасіў канкурэнта на гэтую сустрэчу. Волкаў не прыйшоў, таму Гаўруцікаў адказваў яму завочна:\n“Калі сьцісла, то вось гэтыя тры пазыцыі. Першае: для пачатку дыялёгу ўлада павінна выпусьціць усіх палітзьняволеных і рэабілітаваць іх. У тым ліку – майго партыйнага лідара і давераную асобу – Мікалая Статкевіча. Я пайшоў на гэтыя выбары, загадзя ведаючы, што на іх не лічаць галасы, пайшоў па закліку свайго лідара, каб данесьці да вабарца, што ў краіне патрэбны перамены. Кіраўніка дзяржавы – я яго называю былым прэзідэнтам – патрэбна мяняць. Таму другое: абмеркаваць з кіраўніком дзяржавы ўмовы ягонай адстаўкі. Максымум, што мы можам яму гарантаваць – гэта справядлівы суд. І трэці момант, які трэба неадкладна разгледзець у парлямэнце – канстытуцыйная рэформа. Нам неабходна вяртацца да Канстытуцыі 1994 года. Вярнуць парлямэнту ягоныя паўнамоцтвы. Перайсьці да іншай мадэлі кіраваньня: моцны парлямэнт – слабы прэзідэнт”.\n“Нягледзячы на жаласную сытуацыю з правамі чалавека ў нас у краіне, я выступаю ўсё-такі за рух наперад, за перамены. Сваёй працай у гарсавеце з 1990 па 1997 гады, праблемы выбарцаў я вырашаў пасьпяхова. У парлямэнце іншы ўзровень. Але лічу, што маі веды і досьвед будут там вельмі карысныя… У нас ёсьць права публічнага выступленьня раз у пяць гадоў, таму я зараз і перад вамі” – падкрэсьліў Гаўруцікаў і перадаў мікрафон Мілінкевічу.\nКраіна цяжарная рэформамі\nАляксандар Мілінкевіч казаў як па пісанаму – пра хваробу грамадзтва, бязьвер’е народу, непадкантрольнасьць улады і любоў да радзімы:\n“Калі мы выбіраем у парлямэнт, мы павінны выбраць ня толькі добрых настаўнікаў і дактароў, а менавіта людзей якія здольныя займацца законатворчасьцю… Мы ня проста адзіночкі, якія рвуцца да ўлады каб паруліць, – мы каманда… І ў яе ёсьць свая прагарама – Народная праграма. Ключавое слова – “перамены”. Прапаганда кажа пра стабільнасьць. Але бывае розная стабільнасьць. Для мяне галоўнае, каб у краіне было стабільнае разьвіцьцё. А стабільнасьць могілак і дрыгвы – вось гэта нам не патрэбна…”\n“Хачу сказаць пра нашу агульную адказнасьць за краіну. Мы ўсе яе любім, кожны па-рознаму. І, вы ведаеце, калі я пайшоў на выбары і пастаяў у пікетах, я быў у шоку ад краіны, мне здалося, што я ня гэтую краіну адчуваю. Краіна ў глыбокай дэпрэсіі! Краіна больш нікому ня верыць. Людзі казалі: уладзе ня верым, вам ня верым, у сябе таксама ня верым – хай нашы дзеце лепей зьязджаюць. І хто будзе рабіць гэтыя перамены і рэформы, калі грамадзтва абязьверанае?.. Трэба сабрацца адной сямьёй і паразмаўляць. Я ня ведаю, ці разумее гэта ўлада…” – паціскаў плячыма Мілінкевіч.\n“Калі мы не заразумеем, што краіна цяжарная рэформамі, дык будзе вельмі дрэнна. І найвялікшы ўнёсак павінен зрабіць парлямэнт. Але той, які выберуць сёлета, – гэта будзе стэрылізвавны, імпатэнтны парлямэнт. І мы адкладзем рашэньне хваробы… Куды мы пойдзем – на ўсход ці на захад, пытаюцца. Ды нікуды ісьці ня трэба: краіна наша тут, і мы гаспадары. Калі ўвядуць расейскі рубель – ці будзе наша краіна незалежнай? Не. Дык вось, калі і на гэты раз будзе выбраны парлямэнт без дыскусій і дэбатаў, усё заваліцца, мы зойдзем у тупік… Аж голас дрыжыць, бо разумееш, што сытуацыя вельмі сур’ёзная. Улада павінна быць падкантрольнай народу. І бяз выбараў гэтага не дасягнуць. Выбары – аснова асноў, калі мы хочам будаваць свабодную краіну. А мы хочам у ёй жыць!” – запэўніў экс-кандыдат у прэзідэнты (2006).\nСамае працяглы выступ зрабіў актывіст “Гавары праўду” Сяргей Парсюкевіч. Распавёў, чаму яго не зарэгістравалі кандыдатам і яшчэ шырэй акрэсьліў тэму лукашэнкаўскай стабільнасьці як стабільнай дэградацыі.\nПра выбары сказаў наступнае: “Практычна ў краіне ўжо шмат гадоў выбараў няма. І наўрад ці яны будуць у бліжэйшай будучыні. Многія кажуць, што выбары ў Беларусі праходзяць толькі дзеля легітымізацыі ўлады. А я лічу, што ўладзе гэта ужо і не патрэбна. Парлямэнцкія выбары зрабіліся раздачай цукерак для былых чыноўнікаў перадпэнсійнага ўзросту, каб тыя дружна націскалі на патрэбныя пімпачкі за велічэзныя заробкі. Тады навошта яны патрэбныя – тыя выбары? Справа ў тым, што магчымасьці сустрэцца з выбарцамі акрамя як у межах электаральнай кампаніі ў нас няма…”\nСкончыў ён заклікам: “Давайце ж разам будаваць сваю Радзіму!”\nПрацягваю верыць Лукашэнку…\nМенавіта пасьля выступу Парсюкевіча ўзьнікла нейкая дыскусія. Спачатку жанчына ў яркай вопратцы запыталася: “А хто іменна можа замяніць Аляксандра Лукашэнку – назавіце прозьвішча!”\n“Калі ласка – вось Аляксандар Мілінкевіч, на дзьве галавы вышэйшы!” – адрэагаваў Гаўруцікаў. “Паслухайце, ну не сьмяшыце мяне… Якім павінен быць прэзідэнт? Гэта такі чалавек, які ўстане і скажа, што двойчы два будзе пяць – і ўсе яму павераць. Як Лукашэнку”.\nКолькі спадар Жаляпаў ні прыводзіў аргумэнтаў заганнасьці дзейснага кіраўніка, жанчына засталася пры сваім: “Працягваю верыць Лукашэнку”.\nДалей мужчына, які прадставіўся былым канструктарам завода “Віцязь”, цікавіўся, чым Гаўруцікаў лепшы за іншых кандыдатаў у акрузе, прынамсі лепшы за матэматыка Міхаіла Волкава. “Вам далі трыбуну, каб данесьці да нас нешта такое запаветнае, але я нічога, акрамя крытыкі ўладаў, не пачуў”, - скардзіўся выбарца.\nЖаляпаву прышлося нагадаць былому канструктару, што той амаль на гадзіну спазьніўся на сустрэчу. Маўляў, усё запаветнае было сказана. “Але мы можам паўтарыць” І Гаўруцікаў зноў казаў пра неабходнасьць перамен.\nБыло пытаньне пра далейшае разьвіцьцё РБ. Гаўруцікаў спрагназаваў цяжкі крызыс і прарочыў, што дыктатар сыдзе цягам года ці двух.\nКропку ў сустрэчы паставіў прадстаўнік школьнай адміністрацыі з задніх шэраўгаў залі, які таксама прарочым тонам дапусьціў магчымасьць таго, што неўзабаве ў актавай залі можа згаснуць сьвятло.\nЗасталося ўражаньне, што выбарцы разыходзіліся зь ня вельмі вялікай ахвотай.\nІнтэрвію “Дыялёга” з Аляксандрам Мілінкевічам апублікуем у хуткім часе, сачыце за стужкай навін.


Людзі і сабакі: у Востраве на Слонімшчыне бадзяжная сука крадзе ў людзей свойскую птушку | Газета Слонімская\n02:0230 марта 2020\n— Я і сёння яе бачыў у сябе за агародам. Не баіцца людзей. Спакойна ходзіць. Курыцу схопіць — і ўцякае. Бярэ не толькі курэй, качак таксама, гусей, каго зловіць. У яе малыя ёсць, вось і шчыруе. Ужо шмат каму нарабіла шкоды. А самі людзі яе не зловяць. І застрэліць няма каму, бо паляўнічых у нас не засталося, дый нельга страляць у межах населенага пункта, — расказваў вясковец Сяргей у нядзелю каля аўтобуснага прыпынку.\nТым часам гераіня апавядання і вораг мясцовых хатніх гаспадарак з іншымі сваімі бадзяжнымі суродзічамі ўжо патрапіла ў фотааб`ектыў аўтара гэтых радкоў. Сабакі былі занятыя сабой. Бегалі побач з людзьмі, не звяртаючы на нас ніякай увагі.\nАпошні раз падобную сабачую кампанію ў Востраве брыгада па адлове бадзяжных жывёл Слонімскай ЖКГ накрыла ў снежні мінулага года. Тады камунальнікі ўсыпілі шэсць бадзяжных сабак. Мясцоваму сельсавету гэтае мерапрыемства, па словах старшыні Міжэвіцкага сельскага выканкама Таісы Жыткевіч, каштавала 300 рублёў.\nВыходзяць з весніц Востраўскай бібліятэкі\n— Мы ўжо адзін раз заказвалі машыну ў ЖКГ, каб вырашыць праблему з гэтай сучкай, яшчэ перад выбарамі. Камунальнікі прыязджалі, разам з ветэрынарам з фермы шукалі, але не знайшлі тады яе. За выклік прыйшлося заплаціць 148 рублёў. Сабакі адчуваюць небяспеку і хаваюцца. Цяпер зноў жанчыны з Вострава скардзіліся, што сука гэтая крадзе птушку. Праблема нам вядомая. Я тэлефанавала ў ЖКГ і заказала машыну. Заказ прынялі. Чакаем, калі прыедуць, — расказала ў тэлефоннай размове з карэспандэнтам «ГС» Таіса Андрэеўна.\nПабеглі ў вёску\n— І колькі патрэбна чакаць?\n— Сказалі, што прыедуць у парадку чаргі. Цяпер зіма, холад. Цяжка выжываць выкінутым людзьмі жывёлам, лезуць у куратнікі, робяць шкоду. Таму заказаў на адлоў у гэтай брыгады хапае.\n— Таіса Андрэеўна, а як аплачваецца такая работа камунальнікаў? У мінулым годзе, кажаце, заплацілі за выклік 300 рублёў, а сёлета за апошні выклік — 148.\n— Мы плацім за выклік — гэта дарога, кіламетраж — і за галаву кожнага сабакі. Апошні раз не знайшлі ніводнага сабакі. Таму заплацілі толькі за выклік, — патлумачыла кіраўнік сельскага выканкама і дадала, што праблему бадзяжных жывёл ствараюць самі людзі: — Людзі вывозяць сваіх сабак і катоў і проста выкідаюць на вуліцу, калі тыя становяцца непатрэбнымі. Не звяртаюцца да таго ж ветэрынара, каб усыпіць, бо за гэта грошы патрэбна плаціць, — канстатавала Таіса Жыткевіч.\nІ тут з ёй цяжка не пагадзіцца.\nСобаки растерзали новорожденного мальчика\nВолки загрызли собак в деревне Подгорная. Охотники подозревают серых разбойников, которые орудовали в Слонимском районе\nТэги:деревня, Острово, Вострава, собаки, бродячие