«Жонка была вышэйшая на дзве галавы. На вуліцу стараліся ісці паасобку». Невядомыя факты пра Змітрака Бядулю\n23.04.2021 / 12:43\n135 гадоў таму, 23 красавіка 1886 года, нарадзіўся класік беларускай літаратуры Змітрок Бядуля. TUT.BY расказвае, колькі грошай ён атрымліваў у газеце «Наша Ніва», чаму ўзяў шлюб толькі праз 10 гадоў пасля знаёмства з жонкай і як памёр у далёкім Казахстане.\nГэты матэрыял з праекта «Аўтары», прысвечанага юбілеям беларускіх літаратараў. TUT.BYробіць яго разам з A1 ў рамках ініцыятывы #ЛітаратурА1.\n«Мы трацілі кішэнныя грошы на салодкае, а ён на кнігі»\nСапраўднае імя Змітрака Бядулі — Самуіл Плаўнік. Ён нарадзіўся ў вёсцы Пасадзец, што ў сучасным Лагойскім раёне. Яго дзядуля быў кавалём, што рабіў посуд з медзі і латуні, бацька — арандатарам і дробным гандляром, пазней аканомам у купца-лесапрамыслоўца.\nАдукацыю Самуіл атрымаў у пачатковай яўрэйскай школе (хедэры). Потым бацькі адправілі яго ў духоўную семінарыю (ешыбот), але Бядулю адтуль выгналі. «Творы Пушкіна, Лермантава, Гогаля і Някрасава выцеснілі бессэнсоўны талмуд з яго мёртвай філасофіяй, з яго нуднымі развагамі аб дабры і зле», — пісаў потым пісьменнік.\nБацька спадзяваўся, што яго старэйшы сын стане бухгалтарам, але той цягнуўся да кніг. Пісаць пачаў у 12 гадоў.\n— Мы трацілі кішэнныя грошы на салодкае, а ён на кнігі, — згадвала сястра Бядулі.\nПасля ешыбота Бядуля працаваў хатнім настаўнікам, потым канторшчыкам на лесараспрацоўках. Адначасова пісаў вершы — спачатку на стараяўрэйскай мове, потым — на рускай. Адпраўляў апошнія ў расійскія часопісы, дзе іх не друкавалі.\nЯго лёс змяніла сустрэча са сваім земляком, краўцом па прафесіі, які распаўсюджваў беларускую газету «Наша Ніва». У наступным, 1910-м годзе Бядуля апублікаваў на яе старонках пяць карэспандэнцый і адно апавяданне. Першая нататка была падпісана Саша Пл-ік, пад другой бачны подпіс — Змітро Бядуля, пад астатнімі — Змітрок Бядуля.\nЗмітрок Бядуля. Фота: wikipedia.org\nУ 1912 годзе Змітрака Бядулю запрасілі ў Вільню на сталую працу. Уладзіслава Луцэвіч, жонка Янкі Купалы, расказвала пра свае першыя ўражанні ад сустрэчы з ім.\n— І вось разышлася вестка, што Змітрок Бядуля прыехаў. Я даведалася, што ён знаходзіцца ў беларускай кнігарні на вуліцы Завальнай, 7 — звычайным месцы ўсіх нашых сустрэч і «лятучых» збораў у Вільні. Прыйшоўшы ў кнігарню, я ўбачыла маладога, вельмі сарамлівага хлопца, якога акружалі мае знаёмыя. Ён быў апрануты ў вясковую куртачку, паверсе — палярына (накідка на плечы. — Заўв. TUT.BY), а на галаве — нейкі смешны капялюш. Гэта надавала яму паўвясковы, паўгарадскі выгляд.\nСпачатку Бядулю ўзялі ў выдавецкае таварыства, пасля — у газету «Наша Ніва». Яе галоўным рэдактарам быў Янка Купала, Змітрок — адказным сакратаром.\n«Белая Русь уваскрэсла і цвёрда стала на грунт дзяржаўнай незалежнасці»\nКолькі зараблялі будучыя класікі беларускай літаратуры? Як падлічыў гісторык Андрэй Унучак, зарплата Купалы складала 40 рублёў у месяц, Бядулі - 30. Ці шмат гэта? Як пісаў гісторык Захар Шыбека, у тыя ж часы мінскі інжынер атрымліваў 70 рублёў у месяц, яго памочнік — 50, дробныя чыноўнікі атрымлівалі 25−30 рублёў, фельчары — ад 30 да 50. На думку гісторыка, «толькі той рабочы, хто ў 1911−1912 гадах меў не менш за 30 рублёў штомесяц, мог забяспечыць сям’ю».\nАтрымліваецца, што пісьменнікі ўсё ж мелі мінімальныя грошы. Праўда, трэба ўлічваць, што жыццё ў Вільні было даражэйшым за мінскае. Таму даводзілася эканоміць.\n— Рэдакцыя размяшчалася на Віленскай вуліцы, 29, на другім паверсе, у двух маленькіх простых пакойчыках. Тут жыў і працаваў Купала, а незадоўга да гэтага пасяліўся і Змітрок Бядуля. <…> Купала і Бядуля жылі <…> сціпла. Яны звычайна куплялі па пяць капеек «абрэзкаў» у каўбаснай краме і хлеба — гэта была іх вячэра, — згадвала Уладзіслава Луцэвіч. — Заходзячы пасля працы да Купалы і Бядулі, я часам прыносіла з сабой «складчыну» — булкі і бутэрброды, кладучы іх на агульны стол. Купала бурчэў і казаў, што не галодны, а Бядуля чырванеў, паўтараючы: «Што ты робіш, Станкевічанка?» (Дзявочае прозвішча Уладзіславы было Станкевіч. — Заўв. TUT.BY). Аднак урэшце мы ўсе згодна сядалі вячэраць. <…> [Купала і Бядуля] рэдка калі елі гарачую страву — на гэта не хапала грошай.\nУ 1915 годзе «Наша Ніва» спыніла існаванне — да Вільні падыходзіў фронт (ішла Першая сусветная вайна). Купала з’ехаў на ўсход. Бядуля спачатку вярнуўся на радзіму, а потым, ратуючыся ад яўрэйскіх пагромаў, — з сям’ёй у Мінск. Там ён працаваў у гарадскім аддзеле Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны.\nСям’я Бядулі зняла дом на вуліцы Талстога, у суседнім з імі пакоі пасяліўся малады, ужо цяжка хворы Максім Багдановіч. Бядуля, які паліў увесь час, нават у мароз выходзіў з хаты, каб паэту дыхалася лягчэй.\n— Прычым калі Бядулю папрасілі ўзяць да сябе дадому на пару тыдняў інтэлігентнага хлопца («Трохі хворы, але вершы піша!»), яму не сказалі, што ў жыхара — адкрытая форма сухотаў, тая, пры якой кашаль з крывёю, — расказваў «Камсамольскай праўдзе ў Беларусі» сын Бядулі Яфім Плаўнік. — Пачаліся штодзённыя мыццё, уборка, а шумны дом, дзе раней бывалі мастакі, літаратары, артысты, апусцеў са з’яўленнем «сухотніка». Прыводзіў бацька да Багдановіча лекараў, прафесараў, але больш чым рэцэптамі і парадамі дапамагчы яны ўжо не маглі. Наогул, успаміналі, што Багдановіч мог быць вельмі злосным і неакуратным пад канец рэмісіі…\nУ савецкія часы гэты дом знялі з фундамента і перанеслі на суседнюю вуліцу Рабкораўскую. Цяпер у яго сценах адкрыта «Беларуская хатка» — філіял Музея гісторыі беларускай літаратуры. Сваю назву яна атрымала ад аднайменнага асветніцкага клуба, што ў тыя гады дзейнічаў у Мінску. На яго пасяджэннях прысутнічалі і Бядуля, і Багдановіч. Менавіта там апошнім быў напісаны знакаміты верш «Пагоня».\nНапэўна, яго стварэнню спрыяла і агульная атмасфера ў хаце. Бядуля прытрымліваўся нацыянальных пазіцый. Ён прысутнічаў на Першым усебеларускім з’ездзе, вітаў Лютаўскую рэвалюцыю, але з расчараваннем паставіўся да прыходу бальшавікоў да ўлады. «О, воля, ты толькі, як промень, зірнула, // О, воля, ты нас абманула…» — пісаў Бядуля ў пачатку 1918-га. Пісьменнік вітаў і абвяшчэнне незалежнасці БНР.\n— Паўстала к жыццю і наша айчына, наша бацькаўшчына Беларусь. Больш за трыста год панавала над ёй смяртэльная ціша <…>. Але жыватворны дух адвечнага жыцця завітаў і над ёю. Белая Русь уваскрэсла і цвёрда стала на грунт дзяржаўнай незалежнасці, — пісаў Бядуля ў адным з артыкулаў.\nАле ўжо ў 1920-м у Беларусі канчаткова ўсталявалася савецкая ўлада, і Змітраку давялося прыстасоўвацца да новых умоў жыцця.\n«Мне стала шкада бездапаможнага ў такіх справах чалавека, і я стала дапамагаць яму»\nЗмітрок Бядуля са сваёй жонкай Марыяй. 1929 год. Фота з кнігі «Успаміны пра Змітрака Бядулю»\nБядулю шчасціла на суседства з класікамі. Акрамя Багдановіча ён пяць гадоў (1921−1926) дзяліў кватэру з Янкам Купалам. Дарэчы, адным з іх адрасоў быў домік, дзе праходзіў І з’езд РСДРП (падчас вайны ён цалкам згарэў, зараз недалёка ад Свіслачы можна ўбачыць адноўлены будынак).\nБядуля быў усё яшчэ нежанаты, і Купала часам любіў пажартаваць на гэту тэму, па-прыяцельску пакпіць з яго любоўных прыгод. Зрэшты, на той момант Змітрок ужо шмат гадоў быў знаёмы са сваёй будучай жонкай, праўда, зусім не памятаў яе.\nМарыя Шыркес нарадзілася ў 1900-м у Гродна. Калі пачалася Першая сусветная, сям’я пераехала ў Мінск. У 1916-м абодва — Марыя і Змітрок — прывезлі на вайсковую базу здаваць бялізну для параненых франтавікоў.\n— Я прыкмеціла там маладога чалавека з пышнай густой шавялюрай, яго кучаравыя валасы былі быццам толькі што пасля завіўкі. <…> Калі маю партыю прынялі без усялякіх затрымак, то ў маладога чалавека атрымалася больш складана. Штосьці бракавалі, штосьці прапаноўвалі скласці больш акуратна. Мне стала шкада бездапаможнага ў такіх справах чалавека, і я без яго просьбы, па сваёй ініцыятыве стала дапамагаць яму. Калі мы ўжо выходзілі з базы, ён горача падзякаваў мне і назваў сябе:\n— Будзем знаёмы. Бядуля, беларускі пісьменнік.\nАле адразу пасля гэтага Змітрок развітаўся і пайшоў. Наступныя дзесяць гадоў яны не бачыліся. Але Марыя, якая працавала медсястрой у паліклініцы, працягвала сачыць за творчасцю выпадковага знаёмага і нават ведала на памяць некаторыя яго вершы.\nУ 1926-м да Шыркес прыехала знаёмая жанчына, якая мусіла перадаць Бядулю ліст. Яны высветлілі, што пісьменнік працуе ў Інстытуце беларускай культуры (пазней на яго аснове была створана Акадэмія навук) і адправіліся на вуліцу Рэвалюцыйную, 15 (будынак захаваўся дагэтуль). Спачатку пісьменнік не пазнаў выпадковую знаёмую, але пачаў гаворку са сваімі госцямі. Падчас развітання ён прапанаваў Марыі сустрэцца праз два-тры дні. Так пачаўся іх раман.\nНеўзабаве Марыя і Змітрок узялі шлюб, які атрымаўся вельмі гарманічным. Як заўважаў пісьменнік Барыс Мікуліч, жонка цудоўна дапаўняла мужа, яе энергічнасць падтрымлівала і давала веру крыху няўпэўненаму ў сабе Бядулю.\nГармоніі ў шлюбе часам замінала толькі адна акалічнасць.\n— Жонка Змітрака Бядулі Мар’я Ісакаўна была «відная» жанчына. Статная, прыгожая, але вышэйшая на дзве галавы за мужа. Недзе за метр восемдзесят. Калі ёй і Бядулю даводзілася разам выходзіць на вуліцу, то стараліся ісці паасобку, так, каб розніца не кідалася людзям у вочы. Ну і нага ў яе адпавядала росту — саракавы памер. Таму калі Мар’я Ісакаўна купляла абутак, то спачатку прасіла даць ёй памераць трыццаць дзявяты, хоць загадзя ведала, што будзе замалы. І толькі потым, вяртаючы чаравік, прасіла прадаўшчыцу: «Цяпер дайце, калі ласка, на памер больш». Ну не магла яна прымусіць сябе вымавіць на людзях: «Дайце мне саракавы памер», — расказвала бабуля пісьменніка Міхася Клімковіча.\nУ шлюбе нарадзіліся двое дзяцей — дачка Зоя і сын Яфім, якога назвалі так у гонар бацькі пісьменніка, Яфіма (Хаіма) Плаўніка.\nБядуля чытаў дзецям свае творы, сачыў за іх рэакцыяй. Менавіта пасля нараджэння дзяцей ён напісаў свае вядомыя дзіцячыя творы: паэму-казку «Мурашка Палашка» і аповесць-казку «Сярэбраная табакерка».\n«Такога перараджэння, як ад Купалы, ад яго не патрабавалася»\nЛітаратурнае аб’яднанне «Узвышша». Змітрок Бядуля ў цэнтры. Мінск. 1929 г. Фота: Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва\nУдала складвалася і творчае жыццё. У 1923-м была створана літаратурная суполка «Маладняк». Сярод іншых у яе склад увайшоў і Змітрок Бядуля, але праз пэўны час выйшаў з яе складу. Як сцвярджаў паэт Алесь Дудар, яго выключылі «ў выніку нейкай асабістай сваркі». Праўда, дакументаў пра тое адшукаць не атрымалася. Праз тры гады, у 1926-м, было створана літаратурнае аб’яднанне «Узвышша», куды ўвайшлі лепшыя беларускія пісьменнікі таго часу. І Бядуля разам з іншымі «ўзвышаўцамі» падпісаў ліст пра выхад з «Маладняка». Таму, магчыма, ён выйшаў з яго сам.\nПразаік Кузьма Чорны стаў кіраўніком новай арганізацыі, яго намеснікам — драматург Кандрат Крапіва, сакратаром — крытык Адам Бабарэка. Сярод іншых сяброў аб’яднання былі паэт Уладзімір Дубоўка — неафіцыйны лідар «Узвышша» — і Бядуля.\nЗмітрок працаваў у Інбелкульце, узначальваў краязнаўчы часопіс «Наш край», а таксама актыўна працаваў над новымі творамі. Прычым часцей за ўсё ноччу.\n— З маладосці, яшчэ з часоў жыцця ў Вільні, Самуіл Яфімавіч прывык пісаць па начах. Дзённыя часы ў яго забірала служба, работа ў газеце. І толькі ноччу, крыху адпачыўшы перад гэтым, ён надоўга садзіўся за стол, — згадвала яго жонка.\nЦікава, што падчас працы ён надзвычай шмат паліў. Аднойчы кінуў: забаранілі дактары, ды цягам трох месяцаў не мог напісаць ні радка. У выніку Бядуля зноў пачаў паліць, але прыкметна менш, чым раней, і толькі начамі. З таго часу ён зноў пачаў пісаць.\n«Маё любімае Бядулева апавяданне — «Тры крыжыкі». Напісанае яно, відавочна, у адносна вегетарыянскія дваццатыя гады. Бядняк Янка Гарбач — непісьменны, замест подпісу ён ставіць тры крыжыкі. Але тое, што для іншага селяніна — звычайная і даволі непрыемная працэдура, для Янкі набывае свой асаблівы сэнс. Свае крыжыкі ён здолеў палюбіць, бо ўбачыў у іх нешта асабістае, прыватнае, змог зрабіць іх часткай сваёй патаемнай мовы. «Тры палачкі ўздоўж, тры ўпоперак складалі ўсю ягоную пісьменнасць і навуку» — але гэта не проста роспіс, гэта знакі яго быцця як асобы: «кожны раз крыжыкі выходзілі ў яго па-іншаму, у залежнасці ад яго настрою», палачкі бывалі таўсцейшыя і даўжэйшыя і потым «нагадвалі яму, у якіх варунках ён іх пісаў, што думаў, быў пры гэтым вясёлы ці смутны».\nТакі талент выдае ў Янку Гарбачу чалавека чулага і таленавітага — не кожны навучыцца так адчуваць знакі, першаснае прызначэнне якіх настолькі ўтылітарнае. Ён так любіць свае крыжыкі, што часам, забыўшыся, нават малюе іх пальцам у паветры. «Кінь свой магільнік!» — кажа яму саўгасны настаўнік. «Які магільнік?» — не разумее Янка, не ў сілах паверыць, што нехта так абражае яго крыжыкі. Адмаўленне ад іх — працэс балючы, Янка адчувае, што здраджвае чамусьці важнаму — не для іншых, для сябе. Але яго пераконваюць вучыцца грамаце. На гэтым апавяданне канчаецца — невялікае, выкшталцонае і трохі жудаснае, псіхалагічны эцюд на тэму знакавых сістэм.\nТакога дзіўнага «мужыка» ў беларускай літаратуры яшчэ не было. На першы погляд, тут лёгка прачытваецца сацыяльны падтэкст: вучыцца, вучыцца, вучыцца і яшчэ раз вучыцца <…>. Але гэта ілюзія. Бядуля апісвае чалавека, якому хочуць падмяніць мову, талент якога будзе нівеляваны граматай. Бо там, дзе тры крыжыкі давалі Гарбачу так шмат грунту для рэфлексій, хай і ўбогіх, паўстануць іншыя крыжыкі - якія складуцца ў чужыя словы з чужым сэнсам, гледзячы на якія ён больш не прыгадае сябе, бо новыя крыжыкі, алфавіт — у гэтым выпадку інструмент прымусу, забыцця і зліцця».\nАльгерд Бахарэвіч, «Гамбургскі рахунак Бахарэвіча»\nУ 1920-я гады Бядуля з’яўляўся адным з самых выдаваемых беларускіх пісьменнікаў. Лідарам з’яўляўся Якуб Колас — 125,5 тысячы асобнікаў, на другім месцы знаходзіўся Цішка Гартны, ён жа Зміцер Жылуновіч — не толькі пісьменнік, паэт і перакладчык, але і грамадскі ды дзяржаўны дзеяч (81 тысяча асобнікаў). На трэцім — Змітрок Бядуля — 77,5 тысячы асобнікаў. Найбольшы распаўсюд атрымала аповесць «Салавей» (1929) — 15 тысяч.\nЗмітрок Бядуля і Якуб Колас. Фота: wikipedia.org\nАле росквіт «Узвышша» быў нядоўгі. У СССР пачалася барацьба з нацдэмамі (нацыянал-дэмакратамі), і ў іх лік запісалі лепшых беларускіх літаратараў. Да таго ж улады відавочна зрабілі стаўку на раскол «Узвышша», заклікаючы сяброў арганізацыі пакаяцца і прызнаць свае памылкі.\n— Бачыш, б’юць стаўку на раскол (Бядуля — Кляшторны — Лужанін, яшчэ хто). Няхай яны ўтвараюць новую арганізацыю. Нашто нам блытацца з усім гэтым, — пісаў Дубоўка Бабарэку ў снежні 1929 года.\nЯк адзначаў крытык Антон Адамовіч, «упаўнаважаныя» <…> склікалі агульны сход сяброў «Узвышша». Іхнія даўгія і нудныя казанні арганізацыі, што «ўхілілася» ад лініі, вызначанай самой партыяй, занялі цэлае першае пасяджэнне. Аднак ужо на гэтым пасяджэнні выявілася таксама, што ўпершыню ва «Узвышшы» існаваў падзел. Дубоўка, Пушча, Бабарэка і колькі малодшых сяброў стаялі за бескампрамісную апазіцыю. Тыя ж сябры, якіх раней выклікаў ГПУ (Крапіва, Лужанін, Бядуля і Кляшторны), падтрымалі намаганні «ўпаўнаважаных» і пераканалі большасць малодшых сяброў «Узвышша» пакаяцца, пакуль не позна (ГПУ — Галоўнае палітупраўленне, папярэднік НКУС. — Заўв. TUT.BY)\nУ выніку летам 1930-га Дубоўка, Бабарэка і Пушча былі арыштаваныя. Іншыя сябры па аб’яднанні засталіся на волі і - тут з песні слоў не выкінеш — выступілі з публічным асуджэннем нядаўніх сяброў.\n— Патрабуем жорсткай кары агентам міжнароднай буржуазіі ў Савецкай Беларусі - беларускім контррэвалюцыйным нацыянал-дэмакратам! <…> [Беларуская нацыянал-дэмакратызм] пранік і ў беларускае згуртаванне «Узвышша». У асобе яго былых лідараў - Бабарэкі, Пушчы і Дубоўкі - ды іх малодшых пабрацімаў ён стараўся пашырыць свой уплыў на ўсё згуртаванне <…>.\nТакі ліст падпісалі дзевяць пісьменнікаў, сярод іх Кузьма Чорны, Кандрат Крапіва, Змітрок Бядуля і Пятро Глебка.\n«Узвышша» праіснавала яшчэ год, да снежня 1931-га, і спыніла існаванне. Як пісаў Альгерд Бахарэвіч, у страшныя трыццатыя гады Бядуля, здаецца, «нават і не спрабаваў <…> неяк супрацьпаставіць сябе сістэме, але ж і такога перараджэння, як ад Купалы, ад яго не патрабавалася — розныя вагавыя катэгорыі».\n«Ён быў так паглыблены ў работу, што не заўважаў, што ў хаце і што вакол яго дзеецца»\nУ даваенныя гады перакрыжаванне сучасных праспекта Незалежнасці і вуліцы Казлова з’яўлялася далёкай ускраінай сталіцы. Аднак да вайны тут пачалося будаўніцтва шасціпавярховага дома. Яго здалі ў 1934-м і назвалі Домам спецыялістаў, бо ў ім атрымалі кватэры супрацоўнікі прамысловых прадпрыемстваў. На наступны год трохпакаёвую кватэру ў ім атрымаў і пісьменнік, які дагэтуль жыў з жонкай на вуліцы Даўгабродскай.\n— Кватэра Змітрака Бядулі зрабіла на мяне надзвычайнае ўражанне. Гэта ўражанне пачалося ад самага ўваходу, ад электрычнага званка, каляровага дыванка-ходніка ў папярэднім пакоі, люстры, мяккай мэблі, стэлажоў з мноствам кніг, радыёпрыёмнікам і ўсёй сваёй утульнасцю, — згадваў адзін з яго гасцей.\n— Кожны раз, калі я да іх (да Бядуляў. — Заўв. TUT.BY) заходзіла, то заставала Бядулю за пісьмовым сталом. Ён быў так паглыблены ў работу, што не заўважаў, што ў хаце і што вакол яго дзеецца. Ні шум дзяцей, ні размовы прысутных яго не адцягвалі ад справы. Але затое калі ўжо заўважыць каго з пабочных у сябе ў доме, то абавязкова аддасць яму некалькі хвілін увагі. Відаць, ён гэта рабіў <…>, каб чалавек на яго не пакрыўдзіўся, — згадвала яго суседка па доме Дзіна Харык. Яе муж, яўрэйскі паэт Ізі Харык будзе расстраляны падчас рэпрэсій.\nАрхітэктары меркавалі, што вакол Дома спецыялістаў з’явіцца цэлы раён аналагічных дамоў. Але планы перакрэсліла вайна: дом згарэў у чэрвені 1941-га, немцы знеслі яго рэшткі, а пасля вызвалення на яго месцы пабудавалі іншае жыллё.\nЗдавалася б, жыццё пісьменніка было бясхмарным. Але ў краіне тым часам адбываліся масавыя рэпрэсіі. Бядуля, які працаваў у «Нашай Ніве» і падтрымліваў БНР, меў усе падставы для неспакою за сваё жыццё і свабоду.\nВось што ў страшным 1937-м пісалі пра яго ў газеце «Літаратура і мастацтва» Айзік Кучар і Віталь Вольскі: «Купала, Колас, Бядуля не зразумелі значэнне Вялікай Кастрычніцкай рэвалюцыі. Не зразумелі яны і таго, што толькі пралетарская рэвалюцыя прынесла беларускаму народу сапраўдную свабоду». А вось яшчэ адна цытата: «Контррэвалюцыйныя кіраўнікі «Узвышша» <…> ашуканым шляхам прыцягвалі ў свае рады асобных здольных, але палітычна недастаткова ўстойлівых, падвержаных нацыянальным хістанням пісьменнікаў. Так, апрача З. Бядулі ім удалося ўцягнуць у сваё аб’яднанне К. Крапіву, К. Чорнага, П. Глебку».\nАле пісьменніку пашанцавала. Ён застаўся на свабодзе. У 1939-м па яго аповесці «Салавей» у беларускім Оперным нават паставілі першы нацыянальны балет. На думку Альгерда Бахарэвіча, у трыццатыя гады Бядуля, які і раней пісаў для дзяцей, «знайшоў нейкае выратаванне ў дзіцячай літаратуры і паспеў зрабіць перад смерцю тое, за што не сорамна, — у 1940-м выйшла ягоная казка «Сярэбраная табакерка». Гісторыя зайца-не зайца, дзеда-не дзеда, а нейкага Дзіда-дзеда, які злавіў у сваю табакерку саму Смерць».\n«Я падбег, праціснуўся, падтрымаў. Бядуля пачаў задыхацца. І заціх. На маіх руках ён і памёр»\nПачатак Вялікай Айчыннай вайны сям’я Бядулі сустрэла паасобку. Жонка з дзецьмі знаходзілася ў Пухавічах у Доме творчасці пісьменнікаў, адкуль яны змаглі эвакуіравацца. Сам Змітрок знаходзіўся ў камандзіроўцы ў Хойніках. Ён вярнуўся, знайшоў сваю маці і разам з ёю дайшоў пешшу да Барысава, дзе яны змаглі сесці на цягнік і даехаць да сучаснай Ніжагародскай вобласці.\nПэўны час пісьменнік не ведаў, ці жывыя яго жонка і дзеці. Потым яны змаглі знайсці адзін аднаго.\nЯк памёр Змітрок Бядуля? Пяць гадоў таму непасрэдны сведка падзей расказваў іх аўтару гэтага тэксту. Гаворка пра Гаральда Вольскага, роднага дзядзьку знакамітага спевака Лявона Вольскага.\n— Нейкі час жылі ў Саратаўскай вобласці, а потым сем'і пісьменнікаў было вырашана эвакуіраваць у Алма-Ату. Бруд быў такі, што вазы да вакзала цягнулі на сабе. Дабраліся да станцыі, пагрузіліся і паехалі. Страшэнна хацелася есці. Таму там, дзе спыняліся, мянялі якія заўгодна рэчы на хлеб. Аднойчы спыніліся на станцыі Семіглавы Арол, што ў 12 кіламетрах ад Уральска.\nАбмен ужо заканчваўся, калі цягнік даў гудок. Змітрок Бядуля захваляваўся, што цягнік паедзе без яго, і пабег. Мы за ім. Паспелі. А Бядуля любіў пальцамі скручваць махорку, з-за чаго яна станавілася пузатай. Я ўвесь час звяртаў на тое ўвагу, бо паліў сам. Бядуля скруціў яе, зацягнуўся некалькі разоў - і яму стала дрэнна. Марыя Ісакаўна, яго жонка, папрасіла: «Гарык, падтрымай». Я падбег, праціснуўся, падтрымаў. Бядуля пачаў задыхацца. І заціх. На маіх руках ён і памёр. Таму мы выгрузіліся ва Уральску, дзе Бядулю і пахавалі, — распавядаў Гарольд Вольскі. Гэта быў лістапад 1941-га.\nПахаванне Бядулі арганізавалі супрацоўнікі БДТ-2 (цяпер Нацыянальны драматычны тэатр імя Якуба Коласа, які працуе ў Віцебску). Тады гэты калектыў знаходзіўся ва Уральску ў эвакуацыі.\nІшлі гады. Дабірацца да Уральска было надта нязручна. Сваякі шэсць разоў спрабавалі перавезці астанкі ў Беларусь, але ўлады не давалі згоды. Атрымалася толькі летась, калі за справу ўзяўся Аляксандр Сапега, кіраўнік Асацыяцыі беларусаў Швейцарыі.\nФота: Дар’я Буракіна, TUT.BY\nУ студзені 2020 года ён атрымаў дазвол на эксгумацыю і вываз цела. Напрыканцы лютага астанкі класіка беларускай літаратуры прывезлі ў Мінск. Сапегу арганізацыйна і фінансава дапамаглі МЗС Беларусі, ганаровы консул і пасольства Беларусі ў Швейцарыі.\nЯк расказваў тагачасны дырэктар Музея гісторыі беларускай літаратуры Міхаіл Рыбакоў, «у якасці апошняга прытулку аўтара «Салаўя» разглядаліся Вайсковыя могілкі, дзе пахаваныя Якуб Колас і Янка Купала, альбо Усходнія, дзе пахаваныя Уладзімір Караткевіч, Васіль Быкаў ды іншыя класікі. Высветлілася, што на Вайсковых могілках новае пахаванне зрабіць складана, яны невялікія, і там проста не аказалася годнага месца. Таму пачалі пільней разглядаць варыянт з Усходнімі могілкамі. [У выніку было] выдзелена месца на 26-м участку, гэта якраз злева ад цэнтральнага ўваходу, дзе магілы выбітных асоб».\n3 лістапада з Бядулем развіталіся ў «Беларускай хатцы», дзе ён калісьці жыў разам з Максімам Багдановічам. У той жа дзень ён нарэшце знайшоў вечны спачын на беларускай зямлі.\nДзяніс Марціновіч, tut.by\nАндрэй Скурко пачаў новы цыкл дзіцячых вершаў — пра машынкі 1\nСкурко: Не варта на будучыню накопліваць у сабе нейкую злосць ці нянавісць\nЖыхарка Гомеля падала заяўку на правядзенне пікета супраць вайны ва Украіне\nНАТА: Беларусь павінна спыніць саўдзел у вайне\nПад Кіевам выбухнуў мост праз рэчку Ірпень. Выбухоўку дэтанавала маланка\nНа Камароўцы пачалі прадаваць першыя чарніцы\nПалітзняволенымі прызнаныя яшчэ 13 чалавек\nФінляндыю і Швецыю афіцыйна запрасілі да сяброўства ў НАТА\nПапа Францішак заклікаў маці перастаць прасаваць хлопцам кашулі, а мужчын — быць смялейшымі\nБеларуска ўдзельнічае ў мексіканскім шоу «Голас». Ёсць першыя поспехі\nСабака штоночы прыходзіў да немаўляці для таго каб упэўніцца, што з ім усё добра. Гэтае ВІДЭА стала вірусным\nУ Японіі прадалі адну вішаньку за 300 даляраў. Як такое магчыма?\nПрапаганда публікуе фота «палонных украінскіх нацыстаў са свастыкай па ўсім целе». Але гэтае фота зрабілі ў Беларусі 17 гадоў таму\nПрапагандысты паспрабавалі сілы ў «Што? Дзе? Калі?» — чым скончылася?\nДа пенсіянеркі прыйшоў кур'ер забраць $20 000 за «выратаванне сына», а яна замкнула яго і выклікала міліцыю\nУ Жыткавіцкім раёне ў Прыпяці патанула 8-гадовая дзяўчынка\n«Вірус нікуды не дзеўся». Новую хвалю кавіду ў Беларусі можна чакаць у канцы лета\n«…эсбэушные уши торчат». Як «СБ. Беларусь сегодня» не зразумела, адкуль у «Нашай Нівы» інфармацыя 3\nМастацкая выстава «Гэта дыягназ» прапрацавала толькі адзін дзень\nБеларусы замежжа плануюць пешую тыднёвую пілігрымку Варшава — Кастамалоты\nБелТА сцвярджае, што амерыканцы выступілі супраць планаў НАТА. У якасці доказаў — выдуманыя твіты\nУ Масквы канчаюцца сучасныя ракеты?\nЗ пачатку вайны кампаніі з Расіі і Беларусі сталі выканаўцамі дзяржзакупак ва Украіне на больш чым 2 мільёны даляраў\nКропка незвароту. Як Украіна канчаткова змяніла стратэгію ў адносінах з Грузіяй 1\nНязломная Літва. Як Вільня трымае жорсткі курс у адносінах да Масквы і атрымае самы сучасны завод паўправаднікоў у Еўропе\nКрэмль пра ўдар па жылым доме пад Адэсай: Узброеныя Сілы РФ не працуюць па цывільных цэлях\nКолькасць загінулых у выніку ўдару па Адэскай вобласці вырасла да 19 чалавек\nУ правайдара А1 перастала працаваць карта eSIM\nУ Глыбокім суд апраўдаў чалавека, якога абвінавачвалі ў «непадпарадкаванні»\nПалітвязня Андрэя Новікава чатыры месяцы ўтрымлівалі ў адзіночнай камеры\n«Трох маіх катоў аддалі назаўсёды». Наталля Хершэ збіраецца выкупіць аднаго з гадаванцаў\nПра 2000 рублёў на БТ, былых калег і ютуб — гутарка з Яраславам Пісарэнкам, які цяпер вядзе «ЧестнОК» 4\n«…эсбэушные уши торчат». Як «СБ. Беларусь сегодня» не зразумела, адкуль у «Нашай Нівы» інфармацыя 2


У цесным супрацоўніцтве з бацькамі | Настаўніцкая газета\n18.12.2018 20.12.2018 - 15:19Нам пішуць\nУжо стала добрай традыцыяй правядзенне майстар-класаў бацькамі навучэнцаў Поразаўскай сярэдняй школы Свіслацкага раёна ў шосты школьны дзень.\n“Каб свята атрымалася!” — пад такою назваю ў мінулую суботу адбыўся майстар-клас, падрыхтаваны напярэдадні свят Аленай Юр’еўнайБабаш, маці навучэнцаў Поразаўскай сярэдняй школы Алісы і Руслана.\nЯк падрыхтавацца да свята? Што неабходна зрабіць, каб яно ўдалося? Па-першае, стварыць добры настрой; па-другое, абавязкова напісаць пісьмо Дзядулю Марозу і, безумоўна, знаходзіцца ў гэты момант сярод блізкіх.\nНа выкананне гэтых умоў і было скіравана мерапрыемства. Гульні,віктарыны, конкурсы, стварэнне незвычайных навагодніх выцінанак, сумеснае складанне святочных пажаданняў. І ўсё гэта — у добразычлівай, сяброўскай атмасферы з непадробнымі шчырасцю, дзіцячымі ўсмешкамі і задавальненнем.\nУсіх удзельнікаў сустрэчы чакалі салодкія прызы, падрыхтаваныя Аленай Юр’еўнай. Цяпер дзеці ведаюць, што патрэбна для таго, каб свята атрымалася!\nкласны кіраўнік 8 класа Поразаўскай сярэдняй школы Свіслацкага раёна.


Гісторык патлумачыў, чаму заявы Марзалюка пра колькасць ахвяр савецкага рэжыму — цынічная няпраўда\nСССР Гісторык патлумачыў, чаму заявы Марзалюка пра колькасць ахвяр савецкага рэжыму — цынічная няпраўда14\n29.04.2019 / 12:52\nУ Курапатах дзеці і ўнукі ставяць крыжы па сваіх бацьках, замучаных пры Сталіне.\nМаіх продкаў — сялянскую сям'ю Драздоў — раскулачылі і вывезлі пад Котлас. На іх зямлі былі збудаваныя дачы НКВД, якія пазней пераробяць у вядомую дзяржаўную рэзідэнцыю. А трое з тых Драздоў навечна ляглі ў мерзлую архангельскую зямлю. Калі гісторык і дэпутат Ігар Марзалюк называе лічбу рэпрэсаваных, ён улічвае толькі тых, каго расстралялі ўнутры БССР у 1937—1938 годзе. А былі ж яшчэ дзясяткі тысяч такіх сялян, як мае продкі, былі дзясяткі тысяч тых, як нацыянальныя геніі Гарэцкі і Луцкевіч, каго замучылі ў турмах за межамі БССР, былі масавыя дэпартацыі і расстрэлы 1939—1941-га, у тым ліку Катынь, піша гісторык Зміцер Дрозд.\n17 красавіка ў «Советской Белоруссіі» быў апублікаваны артыкул Андрэя Мукавозчыка «Лжэгісторыкі», у якім аўтар, хоць і заявіў, што сам ён не гісторык, узяўся за падлікі ахвяр рэпрэсій. Увага да гэтай тэмы ў афіцыйнай прэсе зусім не здзіўляе пасля апошніх падзей вакол Курапатаў са зносам крыжоў і заяў самога Аляксандра Лукашэнкі, зробленых ім на «Лініі Сталіна» падчас суботніка: «Ды я не імя Сталіна адраджаў, хоць і ён гэтага заслугоўвае. Я адраджаў гэты аб'ект, які расказвае аб той частцы гісторыі, якая была ў нас і якую, на жаль, на той час няправільна разумелі».\nПрыняўшы гэтыя словы як інструкцыю да дзеяння, былы гулец КВЗ у традыцыйным для савецкіх газет фельетоне даў адказ хлуслівым гісторыкам, якія перашкаджаюць грамадзянам правільна разумець нашу гісторыю.\nРазважаючы на крайне трагічную тэму, Мукавозчык не толькі дапускае выпады на адрас беларускіх гісторыкаў, але і публікуе абзац тэксту, які ці свядома, ці па недаглядзе рэдактара ўводзіць чытачоў у зман. І, напэўна, можна было б прапусціць гэта міма вушэй, калі б гэта не была галоўная афіцыйная газета, на якую будуць потым спасылацца ўсе чыноўнікі, і гэта не тычылася такога важнага пытання, як агульная колькасць ахвяр рэпрэсій у БССР.\nВось гэтая цытата: «Менавіта таму колькасць пакараных вядома да чалавека: «681.692» — увесь СССР за 2 гады. У БССР — і гэтыя дадзеныя Марзалюк таксама прыводзіць — «да 1.03.38 года па першай катэгорыі было асуджана 6869 чалавек». Не амаль сем тысяч, не шэсць дзевяцьсот — шэсць тысяч восемсот шэсцьдзясят дзевяць чалавек было расстраляна. Дакладна».\nЗ гэтай цытаты выходзіць, што падчас «Вялікага тэрору» ў 1937—1938 гадах у БССР было расстраляна ўсяго «6869 чалавек». І тут аўтар пасля азарэння, якое наведала яго, нават не ўтрымаўся ад своеасаблівага выкрыку ў стылі «Эўрыка!» — «дакладна»!\nВідавочна, што засноўвае свае высновы негісторык Мукавозчык на дадзеных гісторыка Марзалюка з артыкула «Рэаліі і міфы аб БССР: у БССР у гады рэпрэсій загінулі мільёны» з той жа савецкай газеты.\nУ арыгінале: «Дык вось, ва ўсім Савецкім Саюзе за гэтыя два гады было вынесена пазасудовымі органамі 681.692 смяротныя прысуды — у рамках «кулацкай» і нацыянальных спецаперацый. У БССР жа, па дадзеных НКВД СССР, да 1 сакавіка 1938 года было арыштавана 24.209 чалавек, з іх «па першай катэгорыі» (гэта значыць да расстрэлу) было асуджана 6.869 чалавек. Па падліках Аляксандра Дзюкава, агульная колькасць асуджаных да найвышэйшай меры пакарання па нацыянальных аперацыях у нашай рэспубліцы складае каля 20.000 чалавек. А агульная колькасць па «кулацкай» і нацыянальных аперацыях — каля 27.000 чалавек».\nУ мяне, як чалавека, які шмат гадоў займаецца тэмай рэпрэсій, падобнае адкрыццё выклікае здзіўленне.\nВядома, можна настолькі сысці з галавой у КВЗ, што не заўважыць публікацый, якія з'явіліся яшчэ за савецкім часам на падставе ўжо тады даступных і бясспрэчных архіўных дакументаў. А ўжо ў часы Лукашэнкі выйшла кніга чалавека, кампетэнтнасць якога як гісторыка не павінны выклікаць сумневаў нават у такіх патрабавальных экспертаў па гісторыках, як Мукавозчык і Марзалюк.\nУладзімір Адамушка — не проста кандыдат гістарычных навук і аўтар практычна адзінай спецыяльнай кнігі на тэму рэпрэсій у БССР, але і дзяржаўны чыноўнік, больш за 10 гадоў узначальваў галоўнае ведамства па архівах і справаводстве Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь. У сваёй кнізе «Палiтычныя рэпрэсii 20—50-х гадоў на Беларусi» (Мiнск, 1994) Адамушка ацэньвае агульную колькасць рэпрэсаваных у БССР каля 600 тысяч чалавек.\nУ гэты лік уваходзяць як рэпрэсаваныя судовымі і несудовымі органамі, так і раскулачаныя, якія падвяргаліся рэпрэсіям цэлымі сем'ямі — ад грудных дзяцей да старых — у адміністрацыйным парадку! Ёсць у кнізе і падрабязная разбіўка па гадах, а таксама дадзеныя па прысуджаных да найвышэйшай меры пакарання — расстрэлу. Толькі па перыядзе 1935—1940 гадах гісторык дае ацэнку ў 28.000 расстраляных.\nЗ тых часоў большасць даследчыкаў прыходзіла да такіх жа ацэнак з невялікімі карэкцыяімі ў большы або меншы бок. На чым грунтуецца гэтая ацэнка? Выключна на даступных нам сёння архіўных дакументах з архіваў КДБ. Напрыклад, на калісьці цалкам сакрэтнай унутранай справаздачы НКВД па «нацыянальных аперацыях».\nСёння нам даступныя далёка не ўсе дакументы. Найменш вывучаным тут з'яўляецца перыяд пасля пачатку вайны ў 1939 годзе, калі рэпрэсіям падвергліся грамадзяне Польшчы, Заходняй Беларусі і Украіны. Як мне бачыцца, асноўная праблема тут — гэта боязь магчымых грашовых прэтэнзій, бо фармальна ахвярамі гэтых рэпрэсій сталі грамадзяне замежнай дзяржавы і ваеннапалонныя (напрыклад, ахвяры з некарэктна названага «беларускага катынскага спісу»). Менавіта да гэтага найбольш закрытага перыяду рэпрэсій адносяцца некаторыя ямы ў Курапатах, у якіх былі праведзены раскопкі і дзе знойдзена вялікая колькасць рэчаў замежнага паходжання.\nТакім чынам, сёння ацэнку, дадзеную яшчэ Адамушка амаль 25 гадоў таму, мы можам прыняць як мінімальную колькасць ахвяр.\nІ не ахвяр наогул, а менавіта расстраляных. У тым ліку тых, хто быў расстраляны ў Курапатах, а таксама ў дзясятках іншых месцаў па ўсёй Беларусі. Практычна кожны абласны або раённы цэнтр, дзе была турма, павінен мець такія расстрэльныя палігоны або месцы пахаванняў. Афіцыйна з саміх крымінальных спраў рэпрэсаваных мы можам назваць: Бабруйск, Барысаў, Віцебск, Гомель, Магілёў, Мазыр, Орша, Полацк, Слуцк, Чэрвень. Гэтыя дадзеныя захаваліся ў актах аб прывядзенні прысудаў у выкананне да 1939 года. Пасля 1939-га дадаліся Брэст, Гродна, Вілейка, Глыбокае, Баранавічы, Пінск, Беласток, Вільня.\nАб маштабах рэпрэсій, якія немагчыма адмаўляць, сведчыць колькасць толькі афіцыйна рэабілітаваных чалавек. Па Беларусі гэта:\nБаза дадзеных «Звесткі аб неабгрунтавана рэпрэсаваных грамадзянах Беларусі», якая знаходзіцца ў Нацыянальным архіве Беларусі, налічвае 180.500 чалавек. А гэта ж толькі тыя, чыёй рэабілітацыі было каму дабівацца.\nМільёнаў ахвяраў не было?\nНатуральна, колькасць загінулых у БССР, насельніцтва якой да вяртання Заходняй Беларусі складала каля 5 мільёнаў чалавек, не магла дасягаць мільёнаў. Гэта маштабы рэпрэсій ва ўсім СССР. Таму барацьба з нейкім міфам, магчыма, прыдуманым самім аўтарам, дзеля прыгожага слоўца, які не мае ніякага дачынення да гісторыі, павінна спадабацца чытачам «Советской Белоруссіі». Але, па-мойму, трагедыі мільёнаў людзей — гэта не падстава для практыкаванняў у дасціпнасці.\nПадобна на тое, што менавіта другі пасля Лукашэнкі галоўны гісторык даў ацэнку, якая і ўвяла Мукавозчыка ў зман. І якую ён так бязлітасна абрэзаў на найбольш упадабаным яму ліку 6.869 чалавек, выдаўшы яго за агульную колькасць расстраляных у БССР. Аднак і другі гісторык уводзіць чытачоў у зман, у пагоні за выгаднай яму высновай аб нібыта маленькім ліку загінулых падчас рэпрэсій у СССР. Маўляў, не загінулі мільёны, а ўсяго толькі 681.692 чалавекі. Чамусьці ўсе рэпрэсіі ён зводзіць да ліку расстраляных усяго за два гады.\nЁн не піша пра высокую смяротнасць рэпрэсаваных, асуджаных часта на велізарныя тэрміны (10, 15, 25 год!) у лагерах. Напрыклад, у адносна шчасныя 1934—1935 гады ў лагерах ГУЛАГа паміралі каля 25—27 тысяч чалавек штогод, а ў не зусім шчасным 1933 годзе — 67 тысяч чалавек (15% ад агульнай колькасці зняволеных). А ў ваенныя гады толькі за 1942—1943 — каля 620.000 чалавек (агульная смяротнасць даходзіла да 25%, ці кожнага чацвёртага).\nУ цэлым жа толькі за 1930—1956 гады ў лагерах памерла больш за 1.600.000 чалавек. Дадзеныя прыводзім на падставе «Глава III. Статыстыка, склад і рух зняволеных».\nНатуральна, гэта агульная колькасць без падзелу на палітычных і крымінальнікаў. Але ж і гэтыя крымінальнікі асуджаліся менавіта на пазбаўленне волі, а не на смерць.\nНе гаворыць аўтар таксама пра смяротнасць сярод сем'яў раскулачаных (усяго раскулачылі па СССР каля 4 мільёнаў чалавек) і дэпартаваных народаў (па некаторых падліках, каля 6 мільёнаў чалавек), калі ў вельмі складаных умовах гінулі дзеці, жанчыны, старыя. Па гэтых катэгорыях смяротнасць была жахлівай, і толькі па сем'ях раскулачаных, па некаторых дадзеных, яна дасягае 600.000 чалавек.\nПадобна на тое, для таварышаў накшталт Мукавозчыка гэта толькі статыстыка. Але для мяне гэта тры блізкія чалавекі толькі з сям'і Драздоў толькі за паўгода 1931-га ў архангельскіх лясах.\nНатуральна, сюды не ўвайшлі мільёны ахвяр рэпрэсіўнай палітыкі камуністаў, калі ў выніку Галадамору ў СССР памерла, па розных звестках, каля 7 мільёнаў чалавек. Афіцыйна прынятая ў Расіі прычына гэтых смерцяў: «рэпрэсіўныя меры для забеспячэння хлебанарыхтовак».\nІ напрыканцы — яшчэ адзін непапулярны артыкул страт, віна якіх ляжыць на Сталіне і яго рэжыме. Гэта страты падчас Другой сусветнай вайны. Нават не дакранаючыся таго пытання, што гэтая вайна была распачатая адначасова двума чалавеканенавісніцкімі рэжымамі. Перад савецкім урадам і арміяй ляжаў прамы абавязак па абароне грамадзян БССР ад знешняй агрэсіі, гарантыя іх бяспекі і жыцця. У 1941 годзе Чырвоная армія пад камандаваннем «мудрага Сталіна» з гэтай задачай не справілася. У выніку насельніцтва Беларусі аказалася пад трохгадовай акупацыяй нацыстаў, калі нашы грамадзяне сталі ахвярамі не толькі ваенных дзеянняў і Халакосту. Непрымальна ўспамінаць, што большасць масавых карных акцый нацыстаў супраць мірнага беларускага насельніцтва сталі адказам на развязаную Масквой партызанскую вайну і былі найбольш жорсткія ў раёнах, дзе дзейнічалі партызаны. Усё гэта стала вынікам бяздарнай палітыкі (у тым ліку рэпрэсій у арміі) «вялікага» палкаводца.\nНа сумленні Сталіна і яго бяздарнай палітыкі — мільёны чалавечых жыццяў, і яго рэабілітацыя недапушчальная.\nГісторыкі даўно і дакладна вызначылі лічбу рэпрэсаваных саветамі ў Беларусі: каля 600 тысяч чалавек, з якіх вялізная частка загінула. Крыжы мемарыяла ў Курапатах ушаноўваюць усіх: і тых, каго расстралялі на гэтай гары, і тых, як мае продкі Дразды, хто ляжыць без крыжоў і без магіл у тайзе і тундры.\nЯк бальшавікі раскрылі нятленныя мошчы1\nгыгыгы / Адказаць 29.04.2019 / 13:47\n"Падобна на тое, для таварышаў накшталт Мукавозчыка гэта толькі статыстыка. Але для мяне гэта тры блізкія чалавекі толькі з сям'і Драздоў толькі за паўгода 1931-га ў архангельскіх лясах." Ну, па першае "залипухи" накшталт той, што выдау мукавозчык ни чым не адрозницваюцца ад логики сенняшних неанацыстау, якия пытаюцца даказаць, што асвенцим гэта быу не больш чым летни аздарауленчы лагер, бо у им загинули "усяго тольки 40 тысяч чалавек, а не больш за 1.5 мильена як гэта пишуць псеудагисторыки". Ага, панове, - нават кали и 40 тысяч - гэта та што для вас? дробязь? што ж там за шкала, такая у вас и з якой систэмы вымярэння, якая дазваляе даваць адзнаку аб тым, што вось 40 тысяч трупау - гэта ништо сабе, а вось кали 41 гэта ужо канечне никуды - генацыд и рэрэсии..... На голаву бальныя ци што?. Злачынствам з яуляееца забойства ци незаконнае зняволення хаця б адной асобы. А кали такие дзеянни накираваны на группу па этничным ци сацыяльным прыкметам мы маем поунае права казаць за генацыд незалежна ад таго кольки паспели забиць 1 ци милльен. Усе! Нечага тут пабачце сопли размазваць. Па другое - з "па першае" адназначна выникае тое, што рэпрэсии и усе, што з ими звязана, гэта тэма юрыстау и прынамси следчых, што мусяць абъектыуна правесци расследванне даць адзнаку и вынесци увесь гэты бруд на суд хаця б грамадскасци, каб людзи ведали чым той сталин, яго НКВД и некаторыя нашыя продки там займалися. Так. - тэма дзеля следчых, а не "гисторыкау" у яких за двадцаць гадоу пункт глелжання на адны и тыя ж падзеи можа тры-чатыры разы змяницца да адваротнага. И не трэба нянкацца з атарами таких вось пасквилей и иншыми папагондонами сталинизму, называючы их пседагисторыками и инш. Дзе ля их прынамси у крыминальным праве есць канкржтныя тэмины - "пасобники".\nТой самы / Адказаць 29.04.2019 / 14:58\n«Профессор Курганов косвенным путем подсчитал, что с 1917 года по 1959 только от внутренней войны советского режима против своего народа, то есть от уничтожения его голодом, коллективизацией, ссылкой крестьян на уничтожение, тюрьмами, лагерями, простыми расстрелами. – только от этого у нас погибло. Вместе с нашей гражданской войной, 66 миллионов человек… По его подсчетам, мы потеряли во Второй мировой войне ... 44 миллиона человек! Итак, всего мы потеряли от социалистического строя – 110 миллионов человек!» Разам з тым, ёсьць даступныя дадзены па перапісах насельніцтва 1926 і 1937 гг. Яны даюць жахлівую карціну. Якая сведчыць аб тым, што за гэты прамежак часу прырост расельніцтва Расеі дасягаў 21%, Украіны прырост быў адмоўны, а ў Беларусі вельмі нізкі (у параўнаньні з Расеяй). І гэта пры тым, што ў гэты час не было войнаў, узровень жыць у Расеі, Беларусі і Ўкраіне быў прыкладна аднолькавы. ... Усе гэта кажа аб тым тэроры, які разнарнулі расейскія камуністы супраць беларускага і ўкраінскага народаў...\nгыгыгы / Адказаць 29.04.2019 / 15:26\nТой самы , на конт рассийских камунистау. Узгадауся фрагмент з аднаго з творау Даулатава, дзе ен аписвае працу у партыйнай газеце у талине: "дали заданне написать пра "гераичнае пакарэнне и асваенне крайняга северу" ну - пайшоу па архивах, паглядзеу дакументы, написау. атрымауся даволи жывы нарыс з фактами, прозвишчами. Сярод иншых пару разоу прыгатау у тэксце неких рапапапорта, рабиновича, яшчэ некага. аддау у рэлакцыю. Праз некаторы час тэлефануе якись сакратар райкома и крычыць - аж лопаеца - "гэта што там у вас за сияниски пасквиль атрымауся?! што там яшчэ у вас за мифичныя габрэи у тундры??!!!" так и тут - сталин, прабачце, - грузин, "квоты" перавыконвали и рапартавали - мясцовыя, ананимки писали - увогуле суседзи и калеги па працы, габрэяу тых жа, вядома, было усюды шмат - куды ж без их - людзи вумныя, дзелавыя. Таму, я думаю, што да складу катау не варта прымяняць нейукую нацыянальную класификацыю ци крытэрыи. выключэннем могуць быць напэуна тольки тыя выпадки, кали тая ци иншая краина на афицыйным дзяржауным узроуни пытаецца такаих катау и злачынцау апраудваць, а их идэалогию выкарыстаць ледзь ни у якасць некай нацыянальнай идэи. И тут дарэчы не тольки рассия са сваим сталинам ци руским мирам - тут таким жа парадкам пытанни узникаюць и перад прыбалтами з их героями з легиенау СС, и перад польшчай з бурым, да и браты украинцы у гэтым сэсне ходзюць па краи са сваими бандэрами и шухевичами.....


Укладанне і догляд: Дывановая плiтка\nКладка дывановай пліткі\nДывановая плітка больш актыўна за ўсё ўжываецца ў офісах і камерцыйных памяшканнях, аднак выдатна падыходзіць і для дома.\nДызайн 3353 RED Дызайн 1234 SAND\n1. Што спатрэбіцца?\nДвухбаковы скотч ці клей\nДывановая плітка выпускаецца з двума відамі асновы - самаклейная і бітумнай. І тую, і іншую неабавязкова замацоўваць на падставе з дапамогай клею.\nСамаклейная плітка сама па сабе забяспечвае дастатковую адгезію да падлогі.\nКалі ж ёсць патрэба ў дадатковай фіксацыі да падставы, можна выкарыстоўваць двухбаковы скотч ці клей.\nДля фіксацыі супраць зрухаў падыдзе клей для дывановай пліткі Eurocol 541 Eurofix Anti Slip. Плітку, выкладзеную на такі клей, можна пасля без праблем зняць і выкарыстоўваць паўторна.\nДля паўнавартаснага і надзейнага пріклеіванія рэкамендуецца водна-дысперсійны клей для дывановых пакрыццяў IDEAL 701.\nШнур разметочный крэйдавай\nШпатель для клею\nДайце дывановай плітцы ў завадской ўпакоўцы абараніцца на працягу 24 гадзін у цёплым і сухім памяшканні.\nПераканайцеся, што падмурак будучага полу:\nСухое - максімальная вільготнасць для драўлянай падставы - не больш за 50%, цэментавага - не больш за 2 CM *%, для гіпсавых - не больш за 0,5 СМ%;\nроўнае - перапад вышыні не больш за 4 мм на кожныя 2 метры\nтрывалае і чыстае.\nСтандартныя цэментавыя сцяжкі высыхаюць да патрэбнай вільготнасці на працягу 1-7 тыдняў, хуткасохлыя - за 1-5 дзён. Больш дакладную інфармацыю заўсёды можна даведацца ў вытворцаў выраўноўваюць сумесяў.\n* Што такое CM-працэнты?\nМетад СМ-лабараторыі - асноўны метад вымярэння вільготнасці матэрыялаў. З дапамогай малатка і долаты бярэцца проба матэрыялу. Яе здрабняюць і узважваюць. Пасля чаго змяшчаюць у колбу з ампулай карбіду і сталёвымі шарыкамі. Колбу шчыльна закрываюць і падтрасаюць некалькі разоў. Вільгаць з пробы ўступае ў рэакцыю з карбідам, утворыцца газ. Паказанні манометра, які вымярае ціск газу, вызначаюць па табліцы як узровень рэшткавым вільготнасці ў СМ-працэнтах.\nМоцна ўсмоктвала паверхні, да прыкладу, клінкер, неабходна апрацаваць грунтоўкай.\nКалі бераце дывановую плітку для дома з цёплым падлогай, адключыце падагрэў мінімум за 2 сутак да пачатку кладкі.\n3. Пачатак кладкі\nАднатонную дывановую плітку пачынайце укладваць ад дзвярэй уздоўж доўгай сцяны.\nШматколерны - у кірунку ад цэнтра пакоя да сцен. Так будзе лягчэй кантраляваць правільнасць выкладкі загадзя абранага ўзору.\nТарцы шчыльна стыку паміж сабой, не пакідаючы зазору. У адваротным выпадку з часам ворс на беражках пліткі можа загнуцца ўнутр стыку, і на падлозе утвараюцца прыкметныя паласы.\n4. Парадак кладкі\nНа адваротным баку кожнай пліткі намаляваная стрэлка, якая паказвае кірунак ворса. З дапамогай гэтай разметкі можна кантраляваць парадак кладкі дывановай пліткі і будучы малюнак пакрыцця.\nІснуе некалькі асноўных варыянтаў кладкі. Які менавіта абраць - вырашаеце вы ці ваш дызайнер.\nКаменны мур. Пліткі ўкладваюцца са зрушэннем уверх / ўніз у палову даўжыні.\nЦэглу. Пліткі ўкладваюцца са зрушэннем направа / налева ў палову даўжыні.\nШахматная дошка. Пліткі ўкладваюцца з паваротам на 90 градусаў.\nМаналіт. Усе пліткі ўкладваюцца з адным напрамкам стрэлкі.\nХаатычная. Пліткі ўкладваюцца ў адвольным напрамку.\nДвунакіраваная. Разнавіднасць маналітнай кладкі, у якой суседнія шэрагі накіраваныя ў супрацьлеглыя бакі.\n5. Кладка апошняга шэрагу\nПеравярніце плітку апошняга шэрагу ворсам ўніз і абкладзеце строга паралельна на плітку перадапошняга шэрагу.\nАбкладзеце зверху яшчэ адну плітку і адзначце па тарцы лінію адрэзу.\nРазрэжце плітку апошняга шэрагу па лініі адрэзу і абкладзеце да сцяны.\n6. Абыход труб і выступоўцаў канструкцый\nЗ дапамогай адмысловай прылады або простага ліста паперы сфармуйце шаблон контуру выступае канструкцыі. З яго дапамогай нанесены на плітку лінію адрэзу. Допуск на пашыральны зазор не патрабуецца.\nРазрэжце плітку па лініі адрэзу і абкладзеце на падставу. Калі вы не выкарыстоўваеце клей, узмоцніце месца прымыкання двухбаковым скотчам.\n7. Завяршальны этап\nПасля завяршэння кладкі дывановай пліткі на 48 гадзін абароніце падлогавае пакрыццё ад прамых сонечных прамянёў.\n8. Замена зношанай і пашкоджанай пліткі\nЗамяніць пашкоджаную дывановую плітку можна толькі на аналагічную па памеры і вышыні. Зніміце плітку, якая падлягае замене. Для гэтага ўстаўце шпатель ў стык паміж пліткамі і завядзіце яго пад кут заменнай. Пасля таго як кут аддзяліўся ад падставы, цягніце плітку на сябе да поўнага адрыву.\nПрыляпіце новую наўзамен старой. Калі новая плітка мае бітумнае падстава, для лепшай фіксацыі выкарыстоўвайце двухбаковы скотч ці клей.


Каля 8 000 экспанатаў захоўваецца ў фондах раённага гісторыка-краязнаўчага музея | Осиповичи Online. Асiповiцкi край\nГод исторической памятиКультура\nКаля 8 000 экспанатаў захоўваецца ў фондах раённага гісторыка-краязнаўчага музея\nНевялічкі пакойчык, напоўнены стэлажамі, шафамі, паліцамі, на якіх можна знайсці і старадаўнюю вышыўку, і абраз, і савецкі буквар… На першы погляд здаецца, што гэткая пярэстая разнастайнасць — справа рук нейкага апантанага Плюшкіна, аднак з-за шафы выглядвае дзяўчына:\n— Вы ідзяце? Вось тут у мяне захоўваюцца фотаздымкі і дакументы. Кожны абразчык у асобным канверце, — пальцы галоўнай захавальніцы фондаў Кацярыны Саканцавай з любоўю перабіраюць папяровыя стосікі.\nАдчыняюцца дзверы чарговай шафы: там у прыцемку паблісквае фарфоравы посуд, сумуюць будзільнікі і гадзіннікі.\n— А вось на гэтай паліцы захоўваеццца рабочы інструмент. Адных толькі рубанкаў каля сарака адзінак. Людзі прыносяць, а мы не можам не ўзяць: падарункі — асноўны шлях папаўнення фондаў, — далей каменціруе Кацярына.\nУ руках дзяўчыны з’яўляецца фігурка адмысловай работы.\n— Калекцыю вось такіх драўляных фігурак музею падарыў майстар са Старых Дарог. Шчыльна супрацоўнічаем з ваенкаматам. Усе больш-менш каштоўныя рэчы, знойдзеныя падчас земляных работ і раскопак, ваеннаслужачыя перадаюць нам. Дапамагаюць папаўняць фонды і звычайныя жыхары. Прыносяць рэчы з дамоў бацькоў, бабуль і дзядуль, а пасля ночы музеяў у савецкім стылі актыўнасць дарыцеляў дасягнула свайго максімуму. Многія нават не ведалі, што тыя прадметы побыту, кнігі, адзенне, якія так і просяцца на сметнік, могуць быць цікавыя ў якасці музейных экспанатаў. Мы вельмі ўдзячныя ўсім нераўнадушным, бо, нягледзячы на тое што музей арыентуецца на перыяд ад старажытнасці да ваеннага часу, атрыбуты савецкай эпохі таксама важныя. Ужо паступова сыходзяць сведкі тых часоў, і калі зараз літаральна не ўрваць тэхніку, кнігі, адзенне, посуд, цацкі, то гадоў праз дваццаць і працаваць не будзе з чым. Асабліва хочацца адзначыць унёсак асіпаўчанкі Святланы Быстровай. Жанчына перадала ў музей амаль тысячу экспанатаў савецкага часу: кнігі, цацкі, адзенне, дзіцячы ложак. Шмат чаго набываецца за ўласныя грошы. Нядаўна ездзіла ў Пухавічы па дыскавыя тэлефоны па пяць рублёў за адзінку. А ведаеце, як мы шкляныя ёлачныя цацкі збіраем? Перад Новым годам ідзём у школы ці садкі, дзе лясных прыгажунь упрыгожваюць цацкамі, што звычайна прыносяць вучні. А якія там цацкі? Правільна, якія бацькам не шкада, старыя савецкія. Дзякуючы каталогам ведаем, што цацка старая, купляем у крамах фіксаванага кошту новыя бліскучыя і паштучна абменьваем. Плануем зрабіць экспазіцыю ў выглядзе савецкай кватэры. Нам нават прынеслі арыгінальныя дзверы з кватэры аднаго з першых дамоў, пабудаваных на «Баме».\nКацярына прывяла да сэрца фонду — сейфа, дзе захоўваюцца экспанаты з наяўнасцю каштоўных металаў. Адна за адной на стале ля акна з’яўляюцца тры невялічкія скрыначкі.\n— Дарагіх экспанатаў няшмат, — акуратна раскрываючы каробачкі, расказвае спецыяліст. — Раней, каб прыняць каштоўную рэч, была патрэбна ліцэнзія. Некалькі гадоў таму музеі выключылі з пераліку ўстаноў з абавязковым ліцэнзаваннем дзейнасці, і вось гэтая прыгажосць змагла прапісацца ў фондах.\nУ адной скрыні ляжаць медалі часоў Вялікай Айчыннай вайны, дзве астатнія змяшчаюць падарункі Ланы і Андрэя Дараганаў — элементы сямейнага сталовага срэбра рода Дараганаў і хрустальная чайніца са срэбранай з залачэннем крышкай.\n— З гэтай чайніцай увогуле выйшла цікавая гісторыя, — усміхаецца Кацярына. — Дараганы падарылі яе яшчэ ў першы свой прыезд да нас, сказаўшы, што бутэлька — флакон з-пад духоў. Пад такой назвай яна і была ўключана ў тэматычную экспазіцыю. Пасля дэтальнага вывучэння, пошуку ў каталогах аказалася, што гэта англійская чайніца. У мінулыя стагоддзі ў дамах брытанскай арыстакратыі былі спецыяльныя скрыначкі, якія ўтрымлівалі некалькі чайніц з рознымі гатункамі чаю, каб кожны госць мог выбраць сабе напой па смаку. Падобная сістэма захоўвання дазваляла забяспечыць разнастайнасць і адначасова зберагчы чай ад шкоднага ўплыву сонечнага святла.\n— Часта ад наведвальнікаў можна пачуць, што музей пераўтварыўся ў забаўляльны цэнтр: тут вам і выставы дыназаўраў, матылькоў, павукоў, кантактны заапарк ці яшчэ якое несуадноснае са стасусам мерапрыемства, — са смуткам адзначае дзяўчына, вяртаючы каштоўнасці ў сейф. — Аднак крытыкі не разумеюць, што ў такім ходзе спраў два бакі. Мы не толькі зарабляем грошы на абсталяванне, прадастаўляючы плошчу пад мерапрыемствы, але і дадаём разнастайнасці ў шэрую паўсядзённасць асіпаўчан. Усяго такіх мерапрыемстваў здараецца не больш чатырох. Таму асноўнаму напрамку дзейнасці ўстановы яны не шкодзяць.\nКацярына вядзе ў суседні пакой.\n— Тут захоўваюцца рэчы, якія толькі рыхтуюцца да прапіскі на паліцах асноўнага фонду, — дзяўчына бярэ ў рукі пакет і разварочвае. Унутры аказваецца ржавы чыгуначны ліхтар. — Яны ўважліва аглядаюцца на наяўнасць цвілі, насякомых-шкоднікаў, ачышчаюцца ад бруду ці ржы. Праца музейшчыка ўвогуле вельмі брудная. Людзі бачаць толькі вяршыню вялізнай глыбы — залавых дазорцаў — і думаюць, што ўсё, чым займаюцца спецыялісты музея — адцягваюць руку чарговага школьніка, які пацягнуўся да мушкета ХIХ стагоддзя, ды п’юць гарбату ў перапынках паміж экс-курсіямі. На самой справе ўсё складаней. Навуковыя супрацоўнікі, а тым больш захавальнікі фондаў — глыбокае «падполле». Мы працуем у пыле, брудзе, у кантакце з разнастайнымі хімікатамі. Таму праявы алергіі, раздражненняў — ужо звычная з’ява.\nЯк жа можна любіць справу, ад якой яшчэ і пакутуеш?\n— Для мяне гэта не работа, а вобраз жыцця, — натхнёна адказвае Кацярына. — Я нават дома не магу пазбавіцца ад звычкі збіраць усялякія цікавыя штукі. Нават пакойчык ёсць пад кодавай назвай “Для музея”. Падабаецца знаходзіць рэчы, вывучаць іх гісторыі, рабіць цікавыя вынаходніцтвы. Пыльныя куткі фондасховішча даражэй за любыя чырвоныя дарожкі, скураныя крэслы і доўгія сукенкі…\nПредыдущая статьяВчера прошло районное мероприятие в рамках областной межведомственной акции «Вместе против наркотиков».\nСледующая статьяЖительница агрогородка Лапичи знает как сделать волосы красивыми


Лукашэнка адкрыў Гарлыкскі ГАК\n31.03.2017 / 10:56\nЛукашэнка адкрыў Гарлыкскі ГАК 1\nБудаўніцтва Гарлыкскага горна-абагачальнага камбіната задало новы хуткасны рэжым у рэалізацыі падобных праектаў на постсавецкай прасторы. Пра гэта Аляксандр Лукашэнка заявіў на цырымоніі адкрыцця вытворчасці.\nФактычна за пяць гадоў быў пройдзены шлях ад геалагічных пошукаў да выпуску першай партыі угнаенняў. «Атрымалася ўтрымаць аптымальны кошт будаўніцтва, беспрэцэдэнтную для падобных аб'ектаў, і не страціць як у якасці, так і ў тэмпе», - звярнуў увагу кіраўнік краіны.\nКіраўнік дзяржавы заўважыў, што першую партыю прадукцыі Туркменістан накіраваў у суседні Афганістан. «Вось так трэба жыць. Тады будуць і цябе паважаць, і да цябе імкнуцца, і будуць заўсёды дзякаваць. Гэта найвялікшае рашэнне! — заявіў беларускі лідар. - Гэта сімвалічны крок, які ўзвышае не толькі прэзідэнта, але і народ Туркменістана».


Успаміны з часоў зняволення | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nУспаміны з часоў зняволення сталі галоўнай тэмай сустрэчы з Алесем Бяляцкім у беластоцкім офісе нашага Беларускага Радыё Рацыя.\nЗа тры гады, праведзеныя ў калоніі, праваабаронца і палітычны вязень шмат пісаў, у выніку чаго паўстала некалькі кніг. Адну з іх – “Халоднае крыло Радзімы” – была магчымасць атрымаць разам з подпісам аўтара.\nЯк прыгадвае таксама былы палітычны вязень, але часоў Салідарнасці ў Польшчы, Алег Латышонак, сітуацыя з Бяляцкім нагадвае яму ягоны ўласны жыццёвы досвед:\n– Усё да болю знаёмае, паколькі ў Беларусі не памяняўся рэжым. Тое, што было ў 80-я гады ў Польшчы, тое зараз адбываецца ў Беларусі. Калісьці нам зрабілі экскурсію ў Беластоцкую турму, у якой я з сябрамі сядзеў, там ужо зусім іншыя людзі, якія трапілі туды пры іншых абставінах. Бо ў Польшчы сітуацыя вельмі моцна змянілася.\nУ час сустрэчы Алесь Бяляцкі паказаў унікальны фотаздымак, які яму ў калоніі падпольна, пад пагрозай пакарання, зрабіў адзін са зняволеных. Гэты здымак праваабаронца нечакана атрымаў ужо пасля свайго вызвалення. Сёння сустрэча з Бяляцкім адбудзецца таксама ў Беларускім Доме ў Варшаве.


Bielarus.net › Беларуская Салідарнасьць » 100-гадовая вайна чаркесаў супраць Масквы\n100-гадовая вайна чаркесаў супраць Масквы\nЦэлае стагоддзе, з 1763 па 1864 гады, Расейская імпэрыя не шкадуючы сілаў і сродкаў заваёўвала землі Чаркесіі, што раскінуліся ад Дагестана да Чорнага і Азоўскага мораў. Першай пад удар расейскай экспансіі патрапіла тэрыторыя Усходняй Чаркесіі – Кабарда. Прычынай паразы кабардзінцаў былі не ваенныя посьпехі акупантаў. Незалежнасьць Кабарды зьнішчыла эпідэмія чумы, якая забрала жыцьці больш за 90% насельніцтва краю.\nПасьля анэксіі Кабарды пад удар ваеннай машыны Расейскай імпэрыі патрапіла Заходняя Чаркесія. Вайна, што працягвалася паўстагоддзя, завершылася паразай чаркескага народу, а потым дэпатратцыяй і генацыдам.\nПаданьні кабардзінцаў апавядаюць, што ў глыбокай старажытнасьці іхнія продкі пакінулі ўсходняе Прычарнамор’е і пасяліліся на землях, якія пазьней атрымалі назвы Малой і Вялікай Кабарды. Да пачатку расейскай экспансіі насельніцтва Кабарды складала да 500 тысяч жыхароў, Заходняй Чаркесіі – ад 2 да 4 млн чалавек. Гэтыя мясьціны прываблівалі ня толькі адыгаў (“адыгэ” – саманазва ўсіх чаркесаў: кабардзінцаў, адыгейцаў, чаркесаў, шапсугаў, убыхаў). Пастаянная ваенная пагроза з боку суседніх народаў зрабілі чаркесаў народам ваяроў. У Кабардзе ня менш за траціну насельніцтва былі прафэсійнымі ваярамі.\nЧаркескія ваяры мелі свой кодэкс гонару – “Уорк Хазбэ”. Яго палажэньні можна супаставіць са статутамі рыцарскіх ордэнгаў Эўропы, самурайскім “Бусідо”, разуменьнем вайсковага гонару баяраў Русі-Украіны і ўкраінскіх казакоў (якіх таксама часта называлі “чаркесамі”). Ваяр змагаўся дзеля славы і гонару, а не дзеля здабычы. Усе невайсковыя трафэі належала раздаць супляменьнікам у патрэбе. Багацьце і раскошы былі чужымі чаркескім рыцарам. Тольі іхняя зброя магла мець банатую аддзелку і ўпрыгожаньні. Адыгі ніколі не разбуралі жытло праціўнікаў, не зьнішчалі іхнія нівы і сады. Уражальным кантрастам на гэтым фоне выглядаюць дзеяньні генэрала Ярмолава – ката Каўказа.\nДля чаркескага ваяра лічылася недапушчальным здацца ў палон або пакінуць праціўніку целы загіблых паплечнікаў. Не здаваліся жывымі нават жанчыны адыгаў. Кідаючыся ў бой, конны чаркес рабіў стрэл з вінтоўкі, закідваў яе за плечы і імчаў на ворага з адной нагайкай у руках. Шаблю выймаў толькі за 15-20 крокаў да непрыяцеля. Гэта дазваляла сэканоміць сілы, каб потым секчы ворага. Экіпіроўка і ваеннай мастацтва чаркесаў былі ідэальнымі для таго часу і месца – каб даць рады з адыгамі, расейцы вымушаны былі пераняць у іх усё, ад газыроў да конскіх сёдлаў да прыёмаў вядзеньня вайны.\nАзоўска-Маздоцкая вайсковая лінія\nДа сярэдзіны 18 стагоддзя адносіны Кабарды і Масковіі былі збольшага мірнымі, часам нават хаўруснымі. Не было агульных межаў. Усё зьмянілася з набліжэньнем да гэтай тэрыторыі Расейскай імпэрыі.\nПаводле вынікаў расейска-турэцкай вайны 1735-1739 гадоў, абодва бакі канфлікта прызналі поўную незалежнасьць Вялікай і Малой Кабарды. Аднак, дамовы з Расеяй ня вартыя паперы, на якой яны напісаны.\nУ 1763 годзе адзін з кабардзінскіх князёў вырашыў стаць праваслаўным хрысьціянінам далучыць свае валадараньні да Расейскай імпэрыі. Царызм узнагародзіў празэліта тытулам князя Чаркескага-Канчонкіна, мэдалём і салідным грашовым утрыманьнем, узамен пачаўшы будаўніцтва крэпасьці ў ягоных былых землях.\nБудаўніцтва Маздока дало старт разбудове Азова-Маздоцкай умацаванай лініі, на тэрыторыі якой сяліўся імпэрскі авангард – церскія казакі. Дзеяньні царскай даміністрацыі дэ-факта анулявалі Бэлградскую мірную дамову 1739 года з асманскай імпэрыяй.\nМаздок адсякаў адыгаў ад пашаў і саляных азёраў, парушаў сістэму землекарыстаньня, што склалася. Кабардзінцы ацанілі ўчынак Чаркескага-Канчонкіна: яму быў вынесены сьмяротны прысуд, уся маёмасьць абвешчана па-за законам, то бок падлягала разрабаваньню.\nСпробы дэлегацыі кабардзінскіх князёў дамовіцца з Кацярынай ІІ у 1764 г. аб ліквідацыі Маздоцкай крэпасьці скончыліся няўдачай. Расейцы спрабавалі падкупіць дэлегацыю, але атрымалі рашучую адмову кабардзінцаў. Тады ў раён Маздока былі пасланы дадатковыя войскі. Сьледам за арміяй падцягнулася Расейская праваслаўная царква. У 1764 годзе ў Маздоку адкрылі духоўную школу для горцаў, якія прынялі хрост. У 1792 годзе былі заснаваны Маздоцкае і Мажарскае вікарыяцтвы.\nДля расейскага імпэрыялізма крэпасьць была толькі маленькім пачаткам вялікай экспансіі. У выніку захопу Кабарды Заходняя Чаркесія была адсечана ад Дагестана, што дазваляла ўзяць пад кантроль Цэнтральны Каўказ. Акрамя таго, захоп стратэгічна важнай Дар’яльскай цясьніны адкрываў шлях у Закаўказьзе.\nБаявыя дзеяньні пачаліся ў 1765 годзе. У цэлым ваенная кампанія для кабардзінцаў складвалася няўдала – ваярская доблесьць не магла кампэнсаваць вялізную колькасную і тэхнічную перавагу праціўніка. Кабардзінскія князі, якія не хацелі скарыцца расейцам, перасяліліся са сваімі людзьмі ў вярхоўі Кумы – бліжэй да хаўрусных закубанскіх чаркесаў.\nУ 1768 годзе ў абарону Кабарды выступілі Асманская імпэрыя і Крымскае ханства. У 1769 годзе царскія войскі нанесьлі ўдар па Закубанскай Чаркесіі. Войскі крымскага хана, што йшлі на дапамогу адыгам, былі разьбіты хаўруснымі Расеі калмыкамі.\nУ жніўні 1768 г. кабардзінскія князі прызналі царскі сюзэрэнітэт. 22 верасьня Кацярына ІІ накіравала Вальтэру ліст з паведамленьнем, што горцы Каўказа скораны, у краі запанаваў вечны мір.\nРасейска-турэцкая вайна 1768-1774 гадоў завершылася разгромам Бліскучай Порты і поўнай зьменай балансу сілаў у Паўночным Прычарнамор’і. Паводле вынікаў Кучук-Кайнарджыйскай мірнай дамовы 1774 года, Кабарда “далучалася”да Расейскай імпэрыі, якая на гэтым не спынілася і ў хуткім часе зьдзейсьніла анэксію Крымскага ханства і генацыд нагайскага народа.\nБудаўніцтва Азова-Маздоцкай умацаванай лініі працягнулася. У 1777-78 гадах было пабудавана яшчэ 10 умацаваньняў, у якеіх размясьціліся казацкія гарнізоны. Да канца 18 ст. на акупаавных землях паўстала больш за 60 расейскіх пасяленьняў з 40 тысчамі каланістаў.\nРасейская імпэрыя навязвала Кабардзе свае законы і каланіяльную адміністрацыю. У 1769 годзе быў прызначаны першы прыстаў Кабарды. У траўні 1785 года заснавана Каўказкае намесіцтва, куды ўвайшлі Кабарда і ўмацаваная лінія, перайменавная ў Каўказкую. У 1793 годзе ў краі сксоўваліся родавыя суды і расправы, у выніку чаго ўся традыцыйная судовая сістэма ліквідавалася і замянялася царскай.\nКабардзінцы спрабавалі збройным чынам супраціўляцца расейскай экспансіі. Найбольш буйныя выступы адбыліся ў 1774, 1778-79, 1785, 1794-98 гадах. Увядзеньне царскіх судоў выклікала паўстаньне кабардзінцаў на чале з князем Адыль-Гірэем Атажукіным і эфэндзі Ісхакам Абукавым. Паўстанцы імкнуліся замяніць родавыя суды і расправы шарыятам. У даказ расейцы павялічылі колькасьць акупацыйных войскаў.\nПаўстанцы ўхіляліся ад буйных бітваў і адступілі за Кубань, адкуль рабілі партызанскія рэйды. “Хажрэтавая (Белая) Кабарда” Закубаньня працягвала супраціў расейскай экспансіі да поўнай паразы Чаркесіі ў 1864 годзе.\nПерашкода на шляху Расейскай імпэрыі ў Закаўказьзі\nНа пачатку 19 стагоддзя Расейскай імпэрыі ўдалося завалодаць грузінскімі дзяржавамі: Картлі-Кахэцінскім царствам і Імэрэці. Кабарда, Заходняя Чаркесія, Чачэнія і Дагестан сталі перашкодай на шляху Расеі да яе новых валадараньняў. Імпэрыя пачала расчышчаць сабе шлях, зьнішчаючы горцаў разам зь іхнімі паселішчамі.\nУ 1804-05 гадах карніцкая экспэдыцыя генэрала Г. Глазэнапа сьцерла з твару зямлі 92 кабардзінскія аулы. У 1810 годзе генэралы С. Булгакаў і І. Дэльпоца спалілі больш за 200 паселішчаў кабардзінцаў. Раён сучасных Мінэральных Водаў і Пяцігорска быў цалкам зачышчаны ад кабардзінскага насельніцтва. Выкарыстоўваўся таксама даўні прынцып “Падзяляй і ўладар!”. Суседнім народам абяцалі аддаць у карыстаньне землі раўніннай Кабарды. Да таго ж, на пачатку 19 ст. ў Кабардзе пачалася эпідэмія чумы, якая забрала жыцьці 90% насельніцтва краю. У рапарце генэрала Дэльпоца генэралу Тармасаву ад 16 красавіка 1811 года паведамляецца, што ў краі засталося наўрад ці 30 тысяч чалавек.\nАле гэта ня быў канец бедстваў. У 1817 годзе царскім указам прызначылі камандуючым Каўказкім корпусам, генэрала Ярмолава, то бок фактычным намесьнікам Каўказа. У 1818-1822 гадах карніцкія экспэдыцыі сьцерлі з твару зямлі дзясяткі кабардзінскіх паселішчаў. Для канчатковага “замірэньня” Ярмолаў пабудаваў умацаваньні на выйсьцях з цясьнін гэтых раёнаў.\nВялікі князь Кабарды быў пазбаўлены рэальнай улады, якая засяроджвалася ў руках акупацыйнай адміністрацыі. Землі непакорлівых уласьнікаў канфіскоўваліся ў царскую казну. Частка кабардзінскіх тэрыторый перадавалася пад кантроль суседніх народаў.\nУ 1825 годзе было здушана апошняе буйное ўзброенае паўстаньне кабардзінцаў. Усе, хто не хацеў скарыцца акупантам, вымушаны былі перасяліцца на непадкантрольныя расейцам землі: Заходнюю Чаркесію, Чачэнію, Дагестан, Асманскую імпэрыю.\nПасьля сьмерці апошняга Вярхоўнага князя Кабарды Анхота Кушука ўся ўлада ў краі канчаткова пераходзіць у рукі царскай лдміністрацыі.\nАпошняй спробай вызваліць Кабарду стаў паход імама Шаміля ўвесну 1846 года. 17 красавіка ён на чале 10-тысячнай арміі ўвайшоў у Кабарду і ўжо на наступны дзень уступіў у бой з царскімі войскамі. Хаця расейцы адступілі, Шамілю не ўдалося падняць абяскроўлены край на змаганьне з акупантамі. Спроба стварыць адзіны фронт барацьбы з Расеяй – ад Дагестана да Заходняй Чаркесіі – не ўдалася. 25 красавіка войскі Шаміля пачалі адступленьне, разам з невялікай колькасьцю кабардзінцаў.\nПа-рознаму склаўся лёс Дагестана і Чаркесіі пасьля заканчэньня Каўказкай вайны ў 1864 годзе. Горцам далі магчымасьць інтэгравацца ў імпэрыю, чаркесаў дэпартавалі. Адыгі страцілі большую частку сваіх тэрыторый, панесьлі вялікія культурныя і фізычныя страты, большая частка чаркесаў апынулася на выгнаньні.\nВайна за незалежнасьць Чаркесіі была ня толькі трагічнай, але і гераічнай старонкай гісторыі ўсіх адыгаў. За часы вайны з Кабардой і Чаркесіяй Расейская імпэрыя анэксавала Крымскае ханства, частку Рэчы Паспалітай, Фінляндыю, Закаўказьзе, выйграла чатыры вайны з Асманскай імпэрыяй, перамагла Напалеона, але так і ня здолела скарыць адыгаў. Завалодаць іхнімі землямі ўдалося толькі пасьля спусташальнай эпідэміі чумы і дэпартацыі большай часткі насельніцтва.\n(Пераклад з расейскай)\n11/5/2020 › Навіны


Як знайсці якасную Канічны шаравы млын ад вытворцы, пастаўшчыка, аптавіка, дыстрыбутара і фабрыкі Канічны шаравы млын?\nМы эксперт Taiwan вытворчасці, пастаўцы і завод, які быў дасведчаным для вытворчасці Канічны шаравы млын прадукты і г.д. Мы імкнемся абслугоўваць нашых кліентаў у лепшых якасць прадукцыі, канкурэнтаздольныя цэны з своечасовую дастаўку. Задавальненне кліентаў складаецца наш рост, і мы хацелі б стварыць ўзаемную выгаду для адзін аднаго ў доўгатэрміновым супрацоўніцтве. Мы заўсёды забяспечыць прысвечаны прадукцыі праз кантроль якасці і выконваць пароды прафесійных работнікаў. Калі ласка, свабодна звязацца з намі для больш падрабязнай інфармацыі.\nмадэль - 5TB0202D6\nКарбід тарцовы млын-Паўсферычны шарык у носе(240̊ )\nАтрыбут прадукту：Ён шырока выкарыстоўваецца для апрацоўкі розных выгнутых паверхняў і дугавых паглыбленняў.\nАтрыбут прадукту：Эфектыўная апрацоўка,зносаўстойлівасць,высокая тэмпература,высокая трываласць\nАтрыбут прадукту：Рэзкая пярэдняя абза,стабільнае рэзанне і гладкае выдаленне сколаў.\nЗ высокай устойлівасцю да ізаляцыі і трываласці,палепшыць аздабленне паверхні нарыхтоўкі\nФрэзы з асаблівымі патрабаваннямі да апрацоўкі,распрацаваны з адмысловай апрацоўкай,каб забяспечыць кліентам розныя патрабаванні да апрацоўкі.\n999999999 http://schema.org/InStock USD 2020-12-31 https://www.endmills.co/be/tapered-ball-end-mill.html\nКаб знайсці і набыць лепшае Канічны шаравы млын, вам трэба ведаць аб найвышэйшай якасці Канічны шаравы млын вытворцы, пастаўшчыка, аптавіка і дыстрыб'ютара, OEM і ODM з завода ў Taiwan


Да Міколы Дзядка прыйшлі з аглядам. Шукалі «экстрэмісцкую літаратуру»\nДа Дзядка прыйшлі з аглядам. Шукалі «экстрэмісцкую літаратуру»\nУ кватэры, дзе прапісаны анархіст Мікола Дзядок, праваахоўнікі зладзілі агляд. Гэта адбылося прыкладна ў 21.00 – Дзядка не было дома, прысутнічала ягоная маці.\nПаводле слоў Дзядка, гэта быў участковы міліцыянт і разам з ім яшчэ адна супрацоўніца міліцыі. Падстава для дзеянняў сілавікоў – пастанова пракурора Крупскага раёну аб неабходнасці правядзення агляду ў кватэры анархіста.\n«Маці пусціла іх у дом: хадзілі, фоткалі, шукалі «экстрэмісцкую літаратуру», ажно з двума панятым», – распавёў Дзядок у Facebook.\nМікола Дзядок у каментары belsat.eu паведаміў, што раней як мінімум у пяці ягоных паплечнікаў прайшлі аналагічныя агляды.\n«ГУБАЗіК вырашыў працягнуць ціск на анархістаў. Мэта ў іх такая: каб не разнявольваліся ні на хвіліну, разумелі што яны (мы) заўсёды пад кантролем. Таму спусцілі на ўчастковых заданне правесці агляды. Нібыта дробязь, бо дзверы не ламаюць, нічога не забіраюць, але ўсё роўна гэта стварае псіхічнае і нервовае напружанне для актывістаў. Як заўсёды, працуюць на запужванне, каб дэматываваць людзей, што належаць да анархісцкага руху», – сказаў Дзядок.\nНагадаем, 30 чэрвеня Спецыяльны атрад хуткага рэагавання (СОБР) і ГУБАЗіК з выкарыстаннем зброі разагнаў сустрэчу анархістаў пад Крупкамі. Анархістаў паклалі тварам у зямлю, частку прымусілі стаяць на каленях. Гэтак іх трымалі амаль 6 гадзінаў пад дажджом, піць і есці не давалі, дзяўчын не пускалі ў прыбіральню.


Будзьма беларусамі! » Віктар Марціновіч: Прыгонныя супраць, але паны за цара\n27.10.2020 | "Культурызм" з Віктарам Марціновічам\nНідзе я не сустракаў настолькі з’едлівых і дасціпных выказванняў пра ўладу, як падчас размоваў з так званымі «простымі людзьмі». Якія насамрэч зусім не простыя і не толькі разумеюць, але і каментуюць усё нашмат ямчэй за Каца. Там сустракаюцца стэндап-комікі, якія на любым батле перажартуюць усю каманду «Хай Так ТБ» разам узятую.\nЗ часоў славутай вандроўкі гарэзніка Маркіза дэ Кюстына ў Расію ў 1839-м анічога не змянілася. Тады, дзівячыся таму, як цар Мікалай па прыколе вырашыў адрадзіць цалкам зруйнаваны пажарам Зімовы палац за адзін год, дэ Кюстын наракаў, што заможныя паненкі, прыбіраючыся на баль, упрыгожваюць сабе не дыяментамі, а жывымі душамі.


“КП Баранавічы”: Краязнаўчы Летнік Для Студэнтаў |authorSTREAM\n“КП Баранавічы”: Краязнаўчы летнік для студэнтаў\nТакім чынам, зробім студэнтаў больш культурнымі ;-) :\nКраязна ўчы летнік для студэнтаў у в. Русіно Баранавіцкага раёна\nАпісанне праблемы : Студэнты ВНУ Беларусі мала а аднабакова ведаюць пра традыцыйную культуру Беларусі, яе цяперашні стан; не ідэнтыфікуюць экалагічныя праблемы мясцовага, рэгіянальнага і глабальнага маштабу.\nМэта: паказаць усебакова студэнтам ВНУ Беларусі асаблівасці традыцыйнай і сучаснай культуры Беларусі праз знаёмства з сучаснымі навукоўцамі і дзеячамі літататуры і мастацтва.\nЗадачы: 1. арганізаваць тыднёвы быт і харчаванне студэнтаў; 2. арганізаваць даезд і выступ гасцей; 3. арганізаваць трэнінгі па адукацыі і самаадукацыі ў эка-краязнаўчай сферы для студэнтаў; 4. пазнаёміць студэнтаў з навакольным асяроддзем праз батанічныя, заалагічныя і краязнаўчыя экскурсіі ў прыроду.\nМесца правядзення: сядзіба ТБМ у в. Русіно Баранавіцкага раёна; Час правядзення: 7-13 ліпеня; Колькасць студэнтаў: 14-16; Узрост: 18-23 гадоў. Колькасць арганізатараў-выхавацеляў: 2 + 1 псіхолаг\nМетады: Для дасягнення задачы 1: Зрабіць запрашэнні на ўдзел у летніку і арганізаваць рассылку; Падрыхтаваць і размясціць базу летніка студэнтаў у в. Русіно (5 км ад Баранавічаў) на сядзібе ТБМ (спальныя месцы, кухня)\nМетады: Для дасягнення задачы 2: Дамовіцца з гасцямі для выступу (штодзень плануецца выступ навукоўца, спевака, народнага калектыву, бізнесоўца, пісьменніка).\nМетады: Для дасягнення задачы 3: Скласці распарадак дня на кожны дзень; План заняткаў на кожны дзень арганізатараў і псіхолага; Падрыхтаваць неабходныя метадычныя матэрыялы.\nМетады: Для дасягнення задачы 4: Распрацаваць маршруты экскурсій;\nШто неабходна: праектар, ноўтбук фліпчарт, экран – 0 € канцылярскія прыналежнасці – 20 € выдаткі на харчаванне – 20 чалавек (з арганізатарамі і гасцямі) Х 5 € за дзень Х 7 дзён = 700 € ганарар арганізатарам – 20 € за дзень = 140 € Ганарар псіхолагу (3 дні)– 20 € за дзень = 60 € выдаткі на паліва гасцям – 150 € г анарары выступоўцам – спонсар. удзел студэнтаў - бясплатны Агульная сума: 1070 €\nТакім чынам, зробім студэнтаў больш культурнымі ;-) Дзякуй за ўвагу!\nПрезентация FARGO для ZOOM\nВойна это не для человека\nЛев Толстой материал для каникул (звук)\nКорпоративный университет для публикации


ХВІЛІНА СЛАВЫ ТАЛЕНАВІТЫХ — Techkrait . "",\nХВІЛІНА СЛАВЫ ТАЛЕНАВІТЫХ\nУ раённым Цэнтры дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі прайшла раённая піянерская гульня “Раз піянерка. Два піянер”, якая была прысвечана дню нараджэння Беларускай рэспубліканскай піянерскай арганізацыі.\nНа свята былі запрошаны прадстаўнікі піянерскіх дружын горада. На першым этапе ў форме жартоўнай аб’явы ў газету дзецям трэба было пазнаёміць усіх са сваёй камандай. Затым “Піянерская азбука” праверыла, як ведаюць канкурсанты гісторыю БРПА. У конкурсе “Узорны піянер” школьнікам трэба было хутка і правільна завязаць піянерскі гальштук, што многім аказалася не па сілах. Затое з заданнем конкурсу “Піянерская прыпеўка” справіліся ўсе. Хлопчыкі і дзяўчынкі складалі вершы, спявалі песні. Не пакінуў нікога раўнадушным і конкурс-пантаміма “Артыстычны”, у якім камандзіры атрадаў на працягу 5 хвілін павінны былі паказваць самы цікавы эпізод з казкі, а каманда – адгадваць назву твора.\nНа першае месца ў піянерскай гульні выйшла каманда “Фантазёры” піянерскай дружыны “Лідары” раённай гімназіі. Удзельнікі каманды пакарылі залу сваёй эрудыцыяй, невычарпальнай энергіяй, актыўнасцю. Не адсталі ад іх і школьнікі з каманды ”Адыдас” піянерскай дружыны “Юнацтва” СШ № 2, якія былі артыстычнымі і вынаходлівымі.\nГульня падарыла ўсім добры, святочны настрой.\nКОЦЕЛЕВА, метадыст раённага Цэнтра дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі.\nНА ЗДЫМКУ: у час гульні.\n← ПАД АПЕКАЙ БАГІНІ ГАНДЛЮ\n10 гадоў у бізнесе →


Як стварыць бясплатныя акаўнты Fortnite | Мабільны форум\nЯк стварыць бясплатныя акаўнты Fortnite\nІгнацыё Сала | 30/11/2021 12:00 | Juegos\nКалі вы шукаеце нейкі спосаб стварайце ўліковыя запісы для Fortnite бясплатнаТак, вы трапілі ў патрэбны артыкул, бо мы не толькі дапаможам вам іх стварыць, але і пазбавім вас ад сумненняў, так як вы можаце быць у гэтым разгублены.\nFortnite - гэта гульня ў стылі Battle Royale, гульня, якую мы можам спампаваць цалкам бясплатна, як і большасць гульняў, даступных у Play Store. Аднак галоўнае адрозненне іх заключаецца ў тым, што яны не ўключаюць у сябе ніякую рэкламу, і вам не трэба плаціць ні еўра, каб мець магчымасць гуляць і быць лепшым.\nКаб гуляць у Fortnite, неабходна, так ці так, стварыць уліковы запіс у Epic Games, распрацоўшчыку і стваральніку гэтай гульні. Перш чым пачаць шкадаваць аб тым, што вы не хочаце ствараць новы ўліковы запіс на іншай платформе, вы павінны ведаць, што ўсе кросплатформавыя гульні патрабуюць ад гульцоў стварыць уліковы запіс, уліковы запіс, які дазваляе сінхранізаваць ход акаўнта, пакупак ...\nСтварыце ўліковы запіс у Epic Games, як і на любой іншай платформе відэагульняў, гэта цалкам бясплатнаШто не бясплатна, дык гэта пакупкі, якія прапануюць усе гэтыя гульні, ад якіх яны атрымліваюць увесь даход за кошт продажу скінаў для персанажаў, зброі, танцаў і іншага для падтрымання сервераў, аплаты дызайнерам, праграмістам ...\nРэзюмэ: каб гуляць у Fortnite, нам проста трэба стварыць уліковы запіс у Epic Games і спампаваць гульню. Нам не трэба плаціць ні еўра. Epic Games прапануе нам вялікую колькасць спосабаў стварыць уліковы запіс\n1 Як стварыць уліковы запіс у Fortnite\n2 Патрабаванні Fortnite\n2.6 Nintendo Пераключальнік\n3 Як спампаваць Fortnite\n3.6 Nintendo Пераключальнік\n4 Атрымайце бясплатных індыкоў у Fortnite\nЯк стварыць уліковы запіс у Fortnite\nПершае, што мы павінны зрабіць наведайце вэб-сайт Epic Games праз гэта спасылка або наведайце вэб-сайт epicgames.com\nДалей, уверсе, націсніце на Увайсці і націсніце на Падпішыцеся\nДалей Epic дазваляе нам стварыць уліковы запіс 8 рознымі метадамі:\nЗарэгіструйцеся ў уліковы запіс электроннай пошты, які мы хочам.\nЗарэгіструйцеся з нашым акаўнтам facebook.\nЗарэгіструйцеся з акаўнтам Google якімі мы карыстаемся рэгулярна.\nЗарэгіструйцеся з акаўнтам Xbox Live з нашага Xbox.\nЗарэгіструйцеся з акаўнтам PlayStation Network звязана з нашай кансоллю.\nЗарэгіструйцеся з акаўнтам Nintendo які мы выкарыстоўваем на камутатары Nintendo.\nЗарэгістравацца ў Пар\nЗарэгістравацца ў яблык\nКалі мы вырашым зарэгістравацца з уліковым запісам электроннай пошты, які мы хочам (найбольш рэкамендаваны варыянт) без выкарыстання ні адной з прапанаваных нам платформаў, мы павінны правільна ўвесці ўсе дадзеныя, уключаючы дату нараджэння.\nГэта тлумачыцца тым, што, калі мы страцім доступ да свайго ўліковага запісу, гэта будзе адна з даных, якую ён запатрабуе ад нас даказаць, што мы законныя ўладальнікі з рахунку. Пасля таго, як мы стварылі ўліковы запіс, мы павінны актываваць двухэтапную аўтэнтыфікацыю.\nДвухэтапная аўтэнтыфікацыя прызначана для прадухіліць доступ іншым асобам да нашага акаўнта без нашага дазволу. Як? Кожны раз мы давайце ўвайсці У гульні, у дадатку для загрузкі Fortnite на ПК або на яго вэб-сайце, мы атрымаем паведамленне з кодам, кодам, які мы павінны ўвесці ў дадатак, вэб-сайт або гульню, адкуль мы хочам атрымаць доступ.\nКалі чалавек можа мець доступ да нашага акаўнта, ён можа змяніць адрас электроннай пошты, з якім ён звязаны, і змяніць пароль доступу, таму мы цалкам страцім доступ да нашага акаўнта, уключаючы ўсе скіны, якія мы купілі, V-Bucks, якія мы маем на рахунку ...\nЯк абнавіць Fortnite да апошняй версіі\nБудучы шматкарыстальніцкай гульнёй, гэта неабходна пры стабільным падключэнні да Інтэрнэту, бо ў адваротным выпадку мы не зможам гуляць.\nЛ мінімальныя патрабаванні гуляць у Fortnite на ПК:\nIntel® HD 4000 на ПК; Intel Iris Pro 5200\n7-разрадная версія Windows 8, 10 або 64\nЛ рэкамендуемыя патрабаванні гуляць у Fortnite на ПК:\nГрафічны працэсар Nvidia GTX 960, AMD R9 280 або эквівалент DX11\n2 Гб відэапамяці\n10-разрадная windows 64\nДа атрымлівайце асалоду ад Android на смартфоне Android, галоўнае, што ў вас ёсць 4 ГБ аператыўнай памяці, чым больш, тым весялей. Што тычыцца працэсара, то калі ён з 2019 года, тым лепш. На платформе, дзе гэта працуе лепш за ўсё, гэта на смартфонах Samsung, ASUS і OnePlus, мы можам гуляць з хуткасцю 60 або 90 кадраў у секунду.\nКалі ў нас ёсць Каманда кіравання, мы можам гуляць з кантролерам Fortnite з Android.\nХаця ў гэты момант недаступны ў App StoreКалі гэта было, патрабаваўся iPhone 6s і вышэй. Мінімальнай версіяй iOS, каб мець магчымасць карыстацца Fortnite, была iOS 13.6, а з iPhone 8 у яе можна было гуляць з хуткасцю 60 кадраў у секунду.\nFortnite сумяшчальны з Xbox One і далей, уключаючы Xbox Series S і Series X. Як у серыі X, так і ў серыі S мы можам атрымліваць асалоду ад Fortnite са 120 кадрамі ў секунду, пакуль у нас ёсць сумяшчальны манітор.\nКаб гуляць у Fortnite на PlayStation, гэта павінна быць PlayStation 4 або PlayStation 5, дзе мы можам гуляць з хуткасцю да 120 кадраў у секунду, пакуль наш манітор падтрымлівае гэтую частату кадраў у секунду.\nFortnite сумяшчальны з усімі мадэлямі Nintendo Switch якія былі выпушчаныя на рынак з першай версіі, паколькі ўсе мадэлі маюць аднолькавае абсталяванне, уключаючы мадэль, выпушчаную ў канцы 2021 года з OLED-экранам.\nЯк спампаваць Fortnite\nFortnite для ПК, Ён даступны толькі праз Epic Games Store. Каб спампаваць яго, мы павінны спачатку ўсталяваць праграму ўстаноўкі для ПК, а затым загрузіць гульню на наш ПК.\nFortnite недаступны ў краме Play, аднак, мы можам спампаваць без праблем з Крама Samsung (калі ў нас смартфон Samsung) або з сайта Epic па гэтай спасылцы.\nНаведаўшы гэтую спасылку, мы загрузім праграму ўстаноўкі, праграму ўстаноўкі, якая дазволіць нам загрузіць Fortnite і іншыя гульні Epic для Android. Гэты ўсталёўшчык цалкам бяспечны, нягледзячы на тое, што ён недаступны ў Play Store.\nПрычына яго недаступнасці заключаецца ў тым, што Google выгнаў яе У сярэдзіне 2020 года ён уключаў плацежны шлюз, які прапускаў Play Store, таму Google не захоўваў 30% ад кожнай пакупкі.\nFortnite недаступны ў Apple App Store, па той жа прычыне, па якой ён недаступны ў Play Store. Тым не менш, няма альтэрнатыўнага спосабу ўсталяваць Fortnite на iOS, паколькі iOS - гэта закрытая экасістэма, якая дазваляе нам любым спосабам усталёўваць прыкладання іншых вытворцаў.\nДобра, так, можна ўсталяваць шляхам джейлбрейка прыладыАднак у выпадку Fortnite Epic не абнаўляў версію для iOS, так як у жніўні 2020 года яна была забароненая ў App Store, таму, нават калі б у нас быў доступ да праграмы ўстаноўкі, версія не будзе абноўленай.\nFortnite даступны для вашага спампаваць з гульнявога крамы Xbox. Неабавязкова аплачваць падпіску, якая дазваляе гуляць у Інтэрнэце з іншымі гульцамі.\nFortnite даступны для загрузкі ў гульнявым краме PlayStation. Не трэба мець падпіску a PlayStation Plus каб мець магчымасць гуляць з іншымі гульцамі.\nЯк спампаваць бясплатныя гульні на Nintendo Switch\nЗагрузіць Fortnite для Nintendo Switch так жа проста наведайце Nintendo eShop. Таксама неабавязкова мець месячную падпіску, каб мець магчымасць гуляць у гэтую гульню ў шматкарыстальніцкім рэжыме.\nАтрымайце бясплатных індыкоў у Fortnite\nНягледзячы на прэтэнзіі з некаторых вэб-старонак аб тым, што калі ёсць метады атрымаць V-Bucks для Fortnite бясплатна, вы павінны ведаць, што гэта падман. У Mobile Forum мы публікуем артыкул з адзінымі сапраўднымі метадамі Атрымайце бясплатныя V-Bucks у Fortnite.\nПоўны шлях да артыкула: Мабільны форум » Juegos » Як стварыць бясплатныя акаўнты Fortnite\nЯк паказаць Ping і FPS ў League of Legends\nВэб-старонка тармозіць ваш браўзер Firefox: што рабіць?


★Луи★[Бясплатна] даведацца значэнне імя на сайце Імёны Свету. Даведацца значэнне імя Луи. Значэнне імя Луи. Луи значэнне імя. Паходжанне імя Луи. Таямніца імя Луи. Тлумачэнне імя Луи. - Імёны Свету.\nГалоўная » Алфавіт імёнаў » Імя Луи\nУ імя Луи існуе некалькі варыянтаў:\nЛуи - у рускай мове, мужчынскае імя.\nЛуи - у рускай мове, мужчынскае поўнае імя.\nЛуи, у рускай мове, мужчынскае імя.\nКраткое значение имени Луи.\nЗначэння мужчынскага імя Луи пакуль няма.\nПолные формы имени Луи:\nИнтерпретация значения букв имени Луи.\nЛітара Л ў імя Луи: тонкае ўспрыманне прыгажосці, артыстычныя (мастацкія) таленты, імкненне падзяліцца ведамі і адчуваннямі з партнёрам. Папярэджанне свайму ўладальніку не марнаваць жыццё марна, знайсці сваё сапраўднае прызначэнне.\nЛітара У ў імя Луи: актыўны ўяўленне, вялікадушны суперажываць чалавек, філантроп. Імкнецца падняцца на вышэйшую духоўны ўзровень. Адначасова напамін ўладальніку не будаваць утапічных планаў і памятаць, што не ўсякую праўду можна абвяшчаць на кожным перакрыжаванні: у жыцці існуе прамаўляльнымі!\nЛуи, у рускай мове, мужчынскае поўнае імя.\nКраткие формы имени Луи:


Падзеі дэтэктыўнага рамана вядомай польскай пісьменніцы беларускага паходжання Катажыны Бонды адбываюцца ў падляшскім мястэчку Гайнаўка і наваколлі. У ім некалькі сюжэтных ліній, адной з якіх з'яўляецца трагічная гісторыя забойства ў 1946 годзе некалькіх дзясяткаў сялян-беларусаў жаўнерамі Арміі Краёвай з атрада небезвядомага Рамуальда Райса «Бурага».\nКупіць кнігу за 25,90 BYN\nБуры вярнуўся ў хаціну. Каля імправізаванага стала, збітага з замшэлых дошак, атачыўшы Зыгмунта Шэндзеляжа, празванага Лупашкам, стаялі камандзіры астатніх брыгад: Уладзіслаў Лукасюк «Молат», Мар'ян Плюціньскі «Мсціслаў» і Казімеж Хмелёўскі «Акула», непасрэдны намеснік Райса. Перад імі ляжалі намаляваная ад рукі карта, компас і нямецкі ліхтарык. Лупашка трымаў цыркуль і адмяраў кіламетры ўздоўж чыгункі. Чырвонай кропкай, якая нагадвала кроплю крыві, быў абазначаны найбліжэйшы гарадок — Гайнаўка, адкуль заўтра адпраўляюцца ў Савецкі Саюз апошнія чырвонаармейцы. Разам з войскам яны транспартуюць вялікую колькасць танкаў, боепрыпасаў і запасаў харчавання. Партызаны збіраліся здзейсніць паказальны напад на цягнік, абрабаваць яго, салдат выразаць, здраднікаў айчыны павесіць. Рыхтаваліся да крывавай бітвы, паколькі атака мусіла стаць дэманстрацыяй сілы антыкамуністычнага ваеннага падполля, для якога вайна яшчэ працягвалася. Зброі ў іх было дастаткова — і стралковай, і процітанкавай, і боепрыпасаў. Нешматлікія палякі, жыхары беларускіх вёсак, супрацоўнічалі з імі, захоўваючы ў хлеўчуках і стадолах іх арсенал. Чакалі толькі знаку, каб перадаць жаўнерам узбраенне. Партызаны ведалі, што напярэдадні ад'езду савецкія ваякі ад радасці панапіваюцца і будуць спаць. Напад быў запланаваны на сёння, перад світаннем. Інфарматары менш чым гадзіну назад данеслі, што горад ажно гудзе ад пераможных залпаў.\nМясцовыя сяляне не бралі афіцыйны ўдзел у палітыцы, затое забяспечвалі камуністаў драўнінай і прадуктамі. Адбылося ўжо некалькі інцыдэнтаў, якія яшчэ больш распалілі нянавісць Бурага. Калі ў некалькіх хатах аб'явіліся польскія партызаны, сяляне не толькі адмовіліся падзяліцца набыткам, але яшчэ і данеслі службе дзяржбяспекі і міліцыі пра партызанскае сховішча. Буры ледзьве паспеў вывесці атрад. Месяцамі, галодныя і злыя, яны сядзелі ў зямлянках. Не хацелі гінуць як сабакі. Калі паміраць, то лепш са зброяй у руках. Буры адправіў у разведку некалькі патрулёў з заданнем здабыць харчы. Два з іх прынеслі мізэрную здабычу і навіны: «Нас называюць бандай. Адкрыта дэманструюць варожасць. Сялянскія дзеці плявалі нам на боты». Трэці патруль увогуле не вярнуўся. Палякі, што жывуць непадалёк, данеслі, што на салдат Бурага напалі трое вяскоўцаў, якія супрацоўнічаюць з камуністамі. Насадзілі іх на вілы, а зброю забралі. Палякі і раней папярэджвалі іх наконт агрэсіўных кацапаў, з якімі з дня ў дзень жылі як суседзі.\n— Ойча наш, каторы ёсць у небе, свяціся імя Тваё, — пачаў шаптаць Сташэк Галчыньскі. — Вітай, Марыя, поўная ласкі, Пан з Табою.\nПерапалоханы мужчына зрабіў знак крыжа ўсёй далонню. Праваслаўныя жагналіся трыма пальцамі. Але гэтага было недастаткова. Буры ўжо нагледзеўся на розныя штукі. Тутэйшыя былі вельмі спрытныя. Хутка зразумеўшы, што атрады Нацыянальнага вайсковага задзіночання ставяцца да католікаў больш спагадліва, палова з іх вывучыла некалькі польскіх малітваў. Адным размашыстым рухам Райс раздзёр палонніку кашулю. На грудзях таго блішчэў каталіцкі крыж.\n— Тыя трое — гэта браты Леанід і Сцяпан Пірэсы з Заляшанаў, мае суседзі, і старэйшы Несцярук з вёскі Залускі. Асабліва небяспечны Мікалай Несцярук, — Сташэк дакрануўся да параненага твару. — Гэта ён зрабіў. І народ супраць вас ён падбухторвае. Такія, як ён, хочуць далучыць гэтыя землі да Саветаў. Кажуць, гэта ён забіваў вашых жаўнераў. Малады, але ўся вёска яго баіцца. Калі трэба, я пакажу, дзе ён жыве. Толькі католікаў не чапайце. Нас там няшмат. Пяць сем'яў. Мы ўсе молімся за вас і заўсёды рады бачыць і накарміць.\n— Што ты хочаш за гэта? — Буры ўважліва паглядзеў на Сташка. Усё выглядала занадта проста. Яны ўжо некалькі месяцаў шукалі забойцаў патрульных. Ніхто нічога не бачыў, ніхто нікога не падазраваў. А тут раптам з'яўляецца гэты даносчык. Ды яшчэ і сёння, у такі важны для краіны момант. Райс адчуваў падвох. — Грошай у нас няма, — засмяяўся ён.\n— Раз ужо ты такі ваяка, паедзеш з намі. Хлопцы, падвучыце Стэфку, — і ён пхнуў яго ў бок вайскоўцаў. — Падабаецца табе мянушка?\n— Сёння для Польшчы асаблівы дзень. Ты камандуеш. І каб без бравады.\nБазыль прамёрз да касцей. Калі прагучала каманда ехаць на шарварку, ён паспешна накінуў на сябе першае, што трапілася, і паехаў у чым быў, абы хутчэй адбыць ненавісную павіннасць. Апрануў кароткі кажух, зручнейшы для працы ў лесе, але цяпер аддаў бы ўсё за дадатковую фуфайку. Амаль усю ноч ён праседзеў з іншымі вазакамі на кучы бярвення, якое даўно ўжо трэба было разгрузіць пад школай у Орлі. Іх засталося трыццаць чалавек. Дваццаць вазакоў з яго вёскі, сямёра з суседніх. Базыль бачыў іх у царкве. Астатніх ведаў толькі з твару. Усё марылі толькі аб тым, каб банда іх адпусціла. Неахвотна выконвалі загады, абураючыся сабе пад нос. Дваццаці католікам, якія згадзіліся пайсці з атрадам Бурага, пашанцавала менш. Большасць з іх не вернецца, думаў Базыль. Залускі не збіраўся станавіцца героем. У яго была зямля, жонка, дачка, і яшчэ адно дзіця павінна нарадзіцца. Ён меў для каго жыць.\nКалі побач са сваімі валёнкамі з газетнымі вусцілкамі ён убачыў начышчаныя вайсковыя боты, то нават не падняў галавы. Салдат быў у поўным абмундзіраванні і ўзброены. Але як толькі Базыль пачуў, як перазараджаецца вінтоўка, а перад носам убачыў рулю, падскочыў і стаў па стойцы «смірна». Канваіру не трэба было нічога казаць. Па яго міне вясковец здагадаўся, што прыйшлі распараджэнні. Ён нават усцешыўся, падумаўшы, што, можа, іх нарэшце адпусцяць.\nНа досвітку Буры з атрадам рушыў на Гайнаўку. Хоць здалёк час ад часу яшчэ чуліся стрэлы, з абрыўкаў размовы вайскоўцаў Базыль здагадаўся, што Райс пацярпеў паражэнне. У чырвонаармейцаў былі поўныя вагоны ўзбраення і скрышальная колькасная перавага. Менш чым паўгадзіны назад да абозу ў лесе дабраўся паранены салдат. Ён ледзьве паспеў перадаць распараджэнні, перш чым спусціў дух. Такім чынам, усе даведаліся пра фінал сутычкі польскіх партызан з чырвонаармейцамі. Служба дзяржбяспекі своечасова атрымала інфармацыю пра запланаваную атаку. Для абароны Гайнаўкі сцягнулі мясцовае насельніцтва, сілы міліцыі і тайных агентаў. Калі Буры з'явіўся са сваім атрадам, то атрымаў упэўнены адпор. Польскія збройныя сілы былі разгромленыя ўшчэнт. Палова людзей Райса загінула. Астатнія атрымалі раненні. Толькі жменька афіцэраў схавалася ў лесе, чакаючы падмогі, якая прыбыла занадта позна.\nБуры загадаў неадкладна пачаць адступленне. Фурманы павінны былі рушыць у Гайнаўку праз лес, па акруговай дарозе, і там падабраць рэшткі атрада. Некаторыя вазакі цешыліся з паражэння, разлічваючы на хуткае збавенне ад партызан. Але Базыль падслухаў гутарку канваіра з параненым і ўжо ведаў, што за Бурым няма пагоні. Выглядала на тое, што ніхто іх не шукае. Ён вырашыў не дзяліцца дрэннай навіной з таварышамі. Чакаў моманту, каб збегчы, скарыстаўшы няўважлівасць канвою. Але пакуль усё выглядала дрэнна. Буры са сваім атрадам бесперашкодна ішоў ад вёскі да вёскі, рабуючы і падпальваючы чарговыя хаты. Ні міліцыя, ні тайныя агенты, ні войска не збіраліся ісці на дапамогу. Для звычайных жыхароў гэта азначала толькі адно — хуткую смерць.\n— Знаеш гэты лес? — звярнуўся да Базыля канваір.\nСелянін углядаўся ў твар дзецюка, апранутага ў мундзір, і разважаў, як доўга гэты юнак вытрывае на фронце. Ён павінен вучыцца, сустракацца з дзяўчатамі, хадзіць на танцы. Быў занадта малады і далікатны, каб ваяваць. А цяпер да ўсяго іншага ён яшчэ і панічна баяўся трапіцца. А тое, што іх пераловяць і пакараюць смерцю, — тут і да бабкі не хадзі. Як толькі службы дзяржбяспекі выкрыюць «банду», усіх паказальна павесяць на першым жа суку. Нават калі яны выберуцца з пушчы, іх чакае ваенны трыбунал. Яму стала шкада паляка, і ён кіўнуў на знак згоды.\n— Паедзеш першым, — загадаў салдат. — Праз некалькі хвілін нашы ўжо будуць Пад Ніцай Вярбой. На скрыжаванні дарог. Ведаеш, дзе гэта?\nБазыль глядзеў на яго з-пад заінелай шапкі і ніяк не рэагаваў.\n— Па-польску не разумееш, кацап? — раз'юшыўся партызан і ўдарыў Залускага ў твар прыкладам вінтоўкі.\nМужчына не чакаў такога, таму не паспеў ухіліцца. Голад і бяссонная ноч прытупілі яго рэакцыю. Адчуў толькі, як ад выбітых зубоў рот напаўняецца крывёй. Базыль упаў на спіну, але гэта толькі разахвоціла ваяку. Ён пачаў біць селяніна падкаванымі афіцэрскімі ботамі, імкнучыся замаскіраваць уласны страх. Пацярпелы насілу падняўся, але пасля чарговага ўдару ўжо не страціў раўнавагу. Астатнія вазакі абыякава назіралі за тым, што адбываецца. Ніводны з іх не хацеў падзяліць лёс Залускага. Ніхто не ўстаў на яго абарону.\n— Я ведаю, дзе гэта, — Сташэк выступіў з шэрага. Базыль з удзячнасцю паглядзеў на паляка. Выцер кроў, што цякла з носу. — Можна?\n— Выходзім праз тры хвіліны.\nВайсковец разрэзаў вяроўкі, якімі звязалі католіка, указаў яму месца на козлах і адышоў хуткім крокам. Калі рыпенне снегу сціхла, Базыль выплюнуў выбітыя зубы разам са згусткам крыві. Ён зірнуў на астатніх вазакоў, якія, здавалася, змірыліся з хуткай смерцю. Ніхто не збіраўся нават падбухторваць іншых да бунту. Нехта падзяліўся з Базылём рэшткамі тытуню. Усе былі галодныя. Ніхто не чакаў, што шарварка зацягнецца больш чым на суткі. Янка Корч выняў бутэльку з рэшткамі самагонкі і працягнуў вазакам, што стаялі побач. Калі чарга дайшла да Базыля, той набраў поўны рот пякучай вадкасці, прапаласкаў яго і праглынуў самагон. Потым чулліва папляскаў па спіне сваю кабылу, паправіў на ёй шарсцяную гуньку і ўзяў лейцы. Сташэк сядзеў ужо на козлах, угінаючы галаву ў авечы каўнер старой зношанай целагрэйкі.\nРушылі па вузкай дарозе праз лес. За імі — астатнія сорак дзевяць фурманак. Усе амаль пустыя. У іх меліся сесці салдаты Бурага. Толькі на апошнім возе ляжаў мёртвы пасыльны. Канваір спачатку хацеў закапаць яго дзе-небудзь у лесе, але потым перадумаў, бо пабаяўся ваеннага трыбунала. Буры трымаў сваіх людзей у строгай дысцыпліне. Атрад Райса славіўся пакараннямі за парушэнне субардынацыі. Камандзір біў сваіх жаўнераў, муштраваў іх да знямогі. Любая правіннасць магла прывесці да смяротнага прысуду.\n— Молодец! — Базыль папляскаў Сташка па плячы, але хлопец толькі махнуў рукой. Тады Базыль нахіліўся да яго і спытаў: — Чаму яны цябе ўзялі? У цябе няма ні фурманкі, ні каня. І не рускі ты.\nСташэк прамармытаў штосьці ў адказ, але Базыль не зразумеў. Нейкі час яны ехалі моўчкі. Неўзабаве Галчыньскі нахіліўся да солтыса і выцягнуў з-за пазухі срэбны крыжык.\n— Калі вас спытаюць, то кажыце, што вы католік.\n— Я паляк, але тутэйшы, праваслаўны. Калі мяне хацелі адправіць у Беларусь, я адмовіўся. Тут мой дом. Мая зямля. Як я магу вырачыся ўсяго гэтага?\n— Значыць, загінеш, солтыс, — уздыхнуў Сташэк і адвярнуўся. — Лепш бы паслухаў мяне.


Перш чым прыступіць да распілоўвання бервяна, бруса, дошкі або іншага матэрыялу, неабходна яго размеціць. Матэрыял па даўжыні пазначаюць алоўкам па лінейцы, рэйсмусам або па прабітай шнуром лініі. Пры распілоўванні на нарыхтоўкі матэрыял пазначаюць метрам і ставяць невялікія рысачкі-пазнакі, пры распілоўванні па даўжыні пакідаюць рызыкі ў выглядзе суцэльных або пункцірных (мал. 12, а) ліній.\nДля працы пілой чыста і хутка неабходныя вызначаныя навыкі.Падчас пілавання столяр накіроўвае палатно пілы прама па рысцы, але гушчару каля яе. Каб стойка лучковай пілы не мяшала назіраць за рухам палатна, яе повертывают ручкай у правы бок і ўсталёўваюць пад кутом 30-40°.\nТакое становішча лучковай пілы зручна для працы: яно дазваляе адпілоўваць канцы тоўстых бярвёнаў і брускоў, распілоўваць шырокія дошкі на доўгія брускі. Пры распілоўванні дошкі або бруска ўздоўж, вразмашку палатно пілы трэба паварочваць так, каб яно знаходзілася пад прамым кутом да цыбулькі. Пры гэтым матэрыял прыціскаюць да верстачной дошцы шрубцынгамі. Каб іншы канец матэрыялу не звісаў, пад яго ставяць падстаўку.\n12. Тэхніка пілавання:\nа - правядзенне рысак і пазнак па кутніку: 1 - пазнакі; 2, 3 - рызыкі; бы - прылада запіла; у - пілаванне папярок; г - пілаванне ўздоўж валокнаў пры вертыкальным размяшчэнні матэрыялу; е - пілаванне пры дапамозе стусла\nКаб распілаваць дошкі або іншы матэрыял строга па рысцы або пазнацы, варта першым чынам зрабіць запіў, гэта значыць пропилить канаўку глыбінёй 5-10мм. Для гэтага пілу ставяць па пазнацы або рысцы або поруч іх з левага боку матэрыялу.\nДа пазнакі або рысцы прыстаўляюць пазногаць або сустаў вялікага пальца левай рукі, а да іх - палатно пілы і выконваюць запіў плыўным рухам пілы насебя без націску на яе (мал. 12, бы).\nПачатковец столяр пілу можа накіраваць у запіў кавалкам дрэва. Выканаўшы запіў, прыбіраюць рукі ад яго на 150-250мм і прыступаюць да пілавання вразмашку на ўсю даўжыню палатна. Без запіла пілаванне ва ўвесь размах небяспечна. Падчас працы пілу трымаюць адной або двума рукамі. Варта памятаць, што пілаваць драўніну і асабліва ўздоўж пажадана хоць бы па адным абгабляваным боку, на якой лягчэй праводзіць рызыкі і яны разчэй вылучаюцца.\nНожовки заўсёды трымаюць адной рукой, лучковыя пілы пры пілаванні папярок - адной рукой, а вразмашку - двума.\nПапярочнае пілаванне (мал. 12, у) выконваюць так. Матэрыял пазначаюць, ставяць пазнакі, укладваюць яго на варштат, прыціскаюць да ўпора, каб отпиливаемая частка драўніны была на вазе, а левая рука трывала ўтрымлівала матэрыял. Правай рукой бяруць ножовку або лучковую пілу за стойку ўшчыльную да ручкі. Запілоўваюць па пазнацы рухам пілы на сябе, а пасля выканання запіла пілуюць ва ўвесь размах палатна пілы, сочачы за яе становішчам. Па канчатку пілавання отпиливаемую частка драўніны неабходна падтрымліваць левай рукой, каб прадухіліць яе откалывание.\nПадоўжнае пілаванне пры гарызантальным становішчы матэрыялу (мал. 12, г) выконваюць так. Матэрыял укладваюць на варштат такім чынам, каб отпиливаемая частка выступала за бок варштата, а прасцей-як бы навісала над ім, і замацоўваюць шрубцынгамі. Пілаванне выконваюць ворнай пілой, якую трымаюць двума рукамі. Правай трымаюць за ручку, а левай -за стойку або средник. Пры гэтым палатно пілы повертывают на некаторы кут па стаўленні да стоек станка. Перш робяць запіў супраць або каля рыскі на глыбіню не меней 5-10мм, а магчыма і больш. Некаторыя столяры лічаць, што запіў павінен быць вышынёй на ўсю шырыню палатна пілы, і толькі затым пілуюць ва ўвесь размах, гэта значыць на ўсю моц даўжыню палатна.\nПілаванне можна выконваць вольнымі рухамі вразмах, прыціскаючы пілу да дна прапіла пры ёй працоўным руху зверху ўніз і наперад. Пры ўзняцці пілы ўверх, гэта значыць пры халастым руху, пілу трэба адводзіць некалькі назад. Распілоўваючы длинномерные матэрыялы, канцы іх варта абапіраць на верстачные падстаўкі. Пры заціску палатна пілы ззаду яе, у пропил, устаўляюць невялікі клін, пашыраючы пропиленную лінію і зніжаючы трэнне пілы аб распиливаемый матэрыял. Пілаваць трэба так, каб працавалі толькі рукі, а корпус заставаўся без руху. Калі пры кожным узмаху пілы нагінаць корпус, хутка стомішся. Працаваць варта ў вольнай спецвопратцы.\nПадоўжнае вертыкальнае пілаванне (мал. 12, д) недлинного матэрыялу выконваюць так. Матэрыял з праведзенымі рызыкамі заціскаюць у цісках варштата, каб які выходзіць з заціску канец дошкі не вагаўся пры пілаванні. Калі матэрыял вагаецца, то яго прытрымваюць рукой. Замацаваўшы матэрыял, робяць запіў і затым пілуюць на ўсю даўжыню палатна без вялікага націску на яго.\nПілаванне пры дапамозе стусла (мал. 12, е) шырока распаўсюджанае ў сталярнай справе. Стусло нагадвае сабой латок, які складаецца з дна і двух бакавых сценак, збітых цвікамі, якія павінны знаходзіцца ў тоўшчы драўніны. Па сценках робяць пропилы, якія даходзяць да самога дна: адзін - пад прамым кутом, да ўнутраных плоскасцяў сценак, а два - пад кутом 45°. Стусло часта мацуюць да варштата. Дошку або брусок кладуць у стусло, прыціскаюць да адной сценкі сапраўды супраць прапіла. У пропилы ўстаўляюць палатно лучковай пілы або ножовку і распілоўваюць матэрыял пад патрэбным кутом. Дакладнасць распілоўвання залежыць ад шырыні прапіла ў сценках. Калі палатно пачынае вольна адыходзіць у бок, стусло замяняюць. Шматлікія вырабляюць яго з цвёрдых парод дрэва, каб яно даўжэй служыла. Шлюб пры распілоўванні драўніны ручнымі піламі выклікаецца наступнымі чыннікамі: няправільным разводам і завострываннем зуб'яў (атрымліваецца няроўнае, непрямолинейный і шурпатае распілоўванне), а таксама перакосам палатна пілы (атрымліваецца прапіў, не перпендыкулярны пласти або абзе дошкі). Таму падчас пілавання варта быць уважлівым і карыстацца добра навостранай і накіраванай прыладай.\nРаспілоўваць драўніну на нарыхтоўкі можна па нестроганой (прабіць рызыкі і распілоўваць) і остроганой паверхні. Напрыклад, калі неабходна распілаваць дошку на асобныя брускі, то можна острогать адну пласть шерхебелем або пласть і абзу, а затым правесці рызыкі і распілаваць. У апошнім выпадку рыскі разчэй вылучаюцца і па іх зручней назіраць за ходам пілы.


Рашэньне па скарзе Змітра Жалезнічэнкі абвесцяць сёньня\nhttp://spring96.org/be/news/19034 2007 2007-11-05T13:52:56+0200 2007-11-05T13:52:56+0200 1970-01-01T03:00:00+0300 be\nНа пасяджэнні ў якасці сведкаў з боку універсітэта выступілі дэкан матэматычнага факультэта Сяргей Жогаль, кіраўнічка студэнцкага прафкама Надзея Колтышава і прарэктар па выхаваўчай працы Сяргей Ханеня. Сведчанні прадстаўнікоў універсітэта былі супярэчлівымі. Загадчыца юрыдычнага аддзела навучальнай установы Ірына Пухлякова падказвала сваім калегам правільныя варыянты адказаў.\nПадчас судовага пасяджэння выявіліся яшчэ некалькі парушэнняў, якія дапусціла адміністрацыя універсітэта пры адлічэнні студэнта. На момант атрыманай заўвагі за прапушчаныя 20 заняткаў восенню 2006 года, маладзён меў толькі 17 гадзінаў пропускаў. Таксама меліся парушэнні ў дзенайсці студэнцкага прафкама. Ягоная кіраўнічка Колтышава засведчыла, што рашэнне аб адлічэнні Зміцера прымаў прэзідыум, якому дэлегаваў свае паўнамоцтвы прафкам. Разам з тым, у лакальных актах пазначаецца, што ў дадзеным выпадку гэта забаронена.\nПрадстаўнікі універсітэта прызналі, што не азнаёмілі Жалезнічэнку з адлічэннем, а таксама падцвердзілі, што выдалі студэнту загад аб адлічэнні на 6 дзень, а не на працягу 5 сутак, як таго патрабуюць правілы. Аднак, заявілі прадстаўнікі універсітэта, гэта не важна.\nНа думку Жалезнічэнкі, калі ён прайграе справу, цікава будзе пачуць матывіроўку адміністрацыі, паколькі маюцца відавочныя парушэнні з боку універсітэта.\n05.11.2007 Тэгі: грамадства, перасьлед