Драздоў Генадзь – Галерэя БАЖ\nПасля размовы з гэтым чалавекам яшчэ раз пераканаўся, што таленавітыя людзі вельмі рэдка бываюць “правільнымі”, то бок цалкам рафініраванымі і неканфліктнымі. Напэўна, талент і афіцыйная мараль – рэчы цяжка сумяшчальныя.\nКалі, канешне, гутарка пра сапраўдную Асобу… Генадзь Драздоў менавіта з такіх, бо пасля вядомага мастака Аляксея Марачкіна іншыя не маглі б узначаліць творчую суполку “Пагоня” па вызначэнні…\n“Аповед пра сябе я пачну з расказу пра братоў. Абодва, Віктар і Жора, старэйшыя. Абодва, як і я, атрымалі вышэйшую адукацыю.\nВіктар скончыў інстытут фізічнай культуры, які потым стаў універсітэтам, спецыялізаваўся “на лыжах”. З часам ён радыкальна памяняў сваё жыццё. Цяпер – пастар пратэстанцкай царквы.\nУ нейкім сэнсе кожны з нас ідзе па жыцці (у абывацельскім разуменні), як па шырокім шляху, поўным розных спакус. І перад кожным паўстае своеасаблівы Рубікон – крочыць далей праз спакусы альбо выбраць тое, што я называю ШЛЯХ ВУЗКАЙ БРАМАЙ. Гэты вобраз я ажыццявіў у адной сваёй карціне.\nЗ часам у пратэстантызм перайшлі ўсе блізкія, акрамя мяне. Я – прынцыповы прыхільнік аўтакефальнай беларускай нацыянальнай праваслаўнай царквы і з’яўляюся ў ёй намеснікам царкоўнай Рады. Старэйшы Жора скончыў ваенную вучэльню і служыў у авіяцыі, сёння на пенсіі.\nЯ родам з вёскі Паддуб’е Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці. Гэта 12 кіламетраў ад Доўска.\nДарэчы, з Рагачова паходзіў Гервасій Валіваха, герой “Ладдзі Роспачы” Уладзіміра Караткевіча.\nУ школу я хадзіў у Старыя Журавічы. У гэтым мястэчку ў свой час былі праваслаўная царква, шыкоўны касцёл ХVI стагоддзя і дзве сінагогі. У 1651 г. у касцёл прыязджаў сам кароль\nПольскі і вялікі князь ВКЛ Ян II Казімір, каб пакланіцца цудадзейнаму абразу Маці Божай. На жаль, на сённяшні дзень не захавалася нічога. Разбурылі яшчэ да вайны, пры першай хвалі Саветаў. Апошнія рэшткі (відаць, гэта была званіца) бурылі, калі я хадзіў у першыя класы.\nНекалі там праходзілі буйныя кірмашы і, як і ва ўсёй Беларусі, жыло шмат габрэяў.\nВыкладалі ў школе цудоўныя настаўнікі, у большасці габрэі. Дзякуючы ім сярод выпускнікоў заўсёды была вельмі вялікая доля тых, хто паступіў у вышэйшыя навучальныя ўстановы.\nМаці маю завуць Ганна Лаўрэнцьеўна. Дзявочае прозвішча Кісялёва. 1932 года нараджэння. У беларусаў сапраўднымі прозвішчамі былі “Кісель”, “Дрозд”, а канчаткі -оў з’явіліся пры русіфікацыі.\nАдзін раз хацеў змяніць напісанае ў пашпарце, але трэба было ехаць за мяжу, і я банальна не паспяваў. Да таго ж змена прозвішча пацягне за сабой праблемы з пытаннямі спадчыны, маёмасці і г.д.\nМаці была вельмі адметнай і рэдкай па таленце швачкай. Як і бацька, Пётр Мікалаевіч. Да таго ж ён лічыўся вельмі добрым краўцом і мог пашыць літаральна ўсё – шапкі, футра і нават кажухі, якія патрабавалі асабліва моцных іголак. Яны ніколі не былі калгаснікамі.\nЗаказчыкі ехалі да бацькі з усяго раёна, і нават вобласці. Гэта быў чалавек вельмі складанага лёсу. Яго маці не стала яшчэ ў маленстве, і яе замяніла мачаха. Пасля вайны жыццё было надзвычай складаным. Працавалі, як кажуць, і старыя, і малыя.\nУ дзяцінстве мой бацька зваліўся з каня і зламаў галоўку сцегнавой косткі. Яна пачала загніваць, а добрай медыцыны ў нашых мясцінах тады не было. Прыйшлося тэрмінова ехаць “у вобласць” — ледзь-ледзь уратавалі.\nУ 14 гадоў ён стаў інвалідам, адна нага была карацейшай за другую. Потым скончыў тэхнікум і стаў закройшчыкам. Матэрыяльна ўтрымліваў усю сям’ю.\nПаўтаруся, да яго часта прыязджалі розныя людзі. Я вельмі любіў слухаць іх расповеды пра вайну, пра жыццё, пра свет. Часам дарослыя так і казалі: “Глядзі, гэты малы слухае раскрыўшы рот…”\nДа школы ад нашай вёскі паўтара кіламетра. Восенню і вясной мы хадзілі самі, а зімой, калі сумёты былі вялікімі, наперадзе ішоў бацька. Памятаю: ён робіць праход, а потым мы малыя крочым…\nКалі маразы былі надзвычай моцнымі, у школу не хадзілі ўвогуле.\nПершыя чатыры класы я вучыўся ў старой драўлянай школе, а потым — у двухпавярховай каменнай. Цяпер яшчэ адну пабудавалі, новую, у ёй — музей Макаёнка, бо той родам менавіта з нашых мясцін.\nНа жаль, сёння там усё вымірае. Чарнобыльская зона…\nМаляваць пачаў амаль адначасова з тым, як навучыўся хадзіць.\nПа натуры я “індывідуаліст”, то бок не люблю людскі тлум. Як толькі гэта стала магчымым, бацькі павялі мяне ў дзіцячы садок. Праз некалькі гадзін я ўцёк. Яны паўтарылі спробу — уцёк зноў. Больш мяне нікуды не адводзілі. Пакідалі аднаго дома.\nСадзіўся каля вакна, дзьмуў на шкло. І пальцам маляваў на ім розныя рэчы.\nБацькі гэта заўважылі і неўзабаве купілі каляровыя алоўкі, а потым і фарбы.\nУ першых класах школы, як і браты, я вучыўся вельмі добра і быў здатны да розных навук. Але яшчэ лепш маляваў. Недзе ў класе пятым–шостым з заплюшчанымі вачамі, на спрэчку, мог намаляваць партрэт Леніна. Зразумела, усіх астатніх гэта па-добраму шакіравала.\nЯ настолькі захапіўся мастацтвам, што вучыцца стала не цікава. Да восьмага класа быў выдатнікам, а ў старэйшых класах надакучыла, пачаў прапускаць заняткі.\nНа жаль, у нашым рэгіёне не было з кім параіцца наконт таго, як і што лепш рабіць у мастацтве. У тыя гады надзвычай не хапала ўсяго некалькіх урокаў прафесійнага пісьма. Я “аблазіў” энцыклапедыі і таксама нічога не змог знайсці.\nДа ўсяго даходзіў сам, нават эцюднік зрабіў сваімі рукамі.\nНа той момант мой старэйшы брат Віктар паступаў у інстытут фізічнай культуры і даведаўся, што ў Мінску ёсць яшчэ і мастацкая вучэльня. Як толькі ён пра яе расказаў, я адразу ж сабраўся і паехаў паступаць.\nБез усялякіх блатаў і адпаведнай падрыхтоўкі паступіў з першага разу.\nВучоба разлічвалася на чатыры гады.\nВучэльня месцілася ў двары Акадэміі мастацтваў, там цяпер політэхнічны тэхнікум, левае крыло. Свайго памяшкання ў яе тады не было. Наколькі я ведаю, няма па наш дзень.\nУ жыцці будучых мастакоў мяне цікавіла ўсё. Вучыцца пашанцавала разам з вядомымі сёння мастакамі – Сержуком Цімохавым, Генадзем Мацурам, Ігарам Рамашэўскім, Людай Шчамялёвай.\nНа мой погляд, самым значным этапам той вучобы стаў момант, калі да нас прыйшоў выкладаць жывапіс Віктар Маркавец. Малады, прыгожы чалавек, які размаўляў на беларускай мове.\nДарэчы, ён і пазнаёміў з Аляксеем Марачкіным. Аляксей Антонавіч запрашаў нас у сваю майстэрню дапамагаць рэстаўрыраваць творы Язэпа Драздовіча і Алёны Кіш.\nДзякуючы гэтаму я ўпершыню сутыкнуўся з сапраўднай народнай творчасцю.\nЗнаёмства з Віктарам Маркаўцом і Аляксеем Марачкіным значна паўплывала на мой светапогляд, адметнасць мастацкага мыслення, фарміраванне творчага кірунку, які я зараз называю трансцэндэнтным сімвалізмам.\nУ 1979 годзе скончыў мастацкую вучэльню, але адразу ў Акадэмію мастацтваў не трапіў, таму што не далі туды накіраванне. Як і ў школе, я быў “нядобранадзейным”, бо ніколі не прагінаўся перад дзяржаўнымі бонзамі, не гандляваў сумленнем і ўсяго дабіваўся апантанай працай. У вучэльні ўтраіх (разам з Лявонам Яшэнкам і Міколам Макарам) мы здымалі адну кватэру і адначасова купілі тры гітары. Дачка гаспадара крышачку іграла, таму першыя ўрокі давала яна, а потым я ўсяму вучыўся ўжо самастойна. Час ад часу даю канцэрты. Пераважна на мастацкіх пленэрах.\nДля мяне гэта добрая магчымасць “пераключаць” мазгі, калі мастацтва вельмі стамляе.\nДык вось з Макарам, Яшэнкам і іншымі студэнтамі мы вялі амаль багемнае жыццё.\nНапрыклад, маглі дазволіць сабе (у той час) паехаць у Маскву на цікавыя выставы ў музей Пушкіна альбо ў Траццякоўскую галерэю.\nЗдаецца, квіток да Масквы тады каштаваў каля сямі рублёў. Начавалі прама ў пад’ездах – гітара, “чарнілка”, закусь… Зразумела, жыхарам і парцье гэта не падабалася. Выклікалі міліцыю — нас выганялі, і з аднаго пад’езда мы беглі ў іншы. Так “перакантоўвалі” ноч, а раніцай ішлі глядзець арыгіналы сусветна вядомых творцаў.\nТое ж самае было і ў час вучобы ў акадэміі. Калі ў Маскве ладзіліся выставы работ Тамая, Кандзінскага, Шагала, Малевіча, мы абавязкова на іх траплялі. Часам выпадала набыць каталогі, якія каштавалі вельмі дорага. Адзін – 25 рублёў, а студэнцкая стыпендыя – 40 рублёў. Мастаку вельмі важна бачыць арыгіналы, слухаць жывую музыку.\nАкрамя гэтага я вельмі люблю класічную музыку, джаз. На канцэрты і выставы (дзе б не быў) хаджу яшчэ з тых часоў. Бывае, за мяжой гэта каштуе не танна. Не тое, што ў нашай філармоніі. Асабліва ў часы перабудовы. Тады кошт квітка быў прыкладна роўным з коштам бутэлькі піва… Між іншым, сёння гэтая розніца таксама не вельмі значная…\nДыпломную работу мы рабілі ўчацвярых – я, Сяржук Цімохаў, Пётр Русак і Генадзь Мацур па Мажэйкаўскай царкве. Гэта праект музея народнай творчасці у Мажэйкаўскай царкве абарончага тыпу. Сёння яе ведаюць як знакамітую Мураванку, а раней царква была ў заняпадзе, зачынена.\nАбараніліся на “выдатна”.\nПасля сканчэння вучэльні мяне, паўтаруся, не накіравалі на далейшую вучобу, а размеркавалі ў Гомель у “Бытрэкламу”, але паспеў прапрацаваць там толькі некалькі месяцаў – забралі ў войска. Таксама з прыгодамі, дарэчы.\nСправа ў тым, што па прыездзе ў Гомель я не мог нідзе прапісацца (на той час гэта было вельмі складана), а значыць і стаць на вайсковы ўлік у ваенкамат.\nА ў Мінску мяне вайскоўцы ўжо пачалі шукаць. Ледзь не зрабілі “ўхілістам”. Нават бацьку ліст напісалі пра пераслед “па заканадаўстве”. Прыйшлося самому ехаць у Рагачоўскі ваенкамат. Прызвалі за адны суткі. Пагражалі адправіць ледзь не на Далёкі Усход, але нічога ў іх не атрымалася.\nСпачатку я трапіў у Печы, што пад Барысавам, а потым накіравалі пад Лепель, у Заслонава. Адразу хацелі пакінуць у медсанбаце пры вучэбцы, аднак потым пасля чарговага “залёту” адправілі ў “лінейку”, то бок непасрэдна ў дзеючае войска.\nБыў стралком-наводчыкам танка Т-72. Як кажуць, настраляўся на ўсё жыццё. Асабліва на вучэннях Захад-81, бо там наш батальён быў “у самым пекле”.\nЦікава, што ў Печах пазнаёміўся з Віктарам Мікітам (разам рабілі макет палігона), які потым стаў адным з маіх выкладчыкаў у Тэатральна-мастацкім інстытуце і нават вазіў нас на практыку ў Пінск.\nАднак пра ўсё па парадку. Пасля звальнення ў запас (восенню 1981 года) я зноў вярнуўся ў Гомель. У “Бытрэкламе”, дзе да службы працаваў мастаком-афарміцелем (сёння – дызайнер), месца ўжо было занятае. Прыйшлося амаль восем месяцаў працаваць галоўным мастаком Спецыяльнага канструктарскага бюро сейсмічнай тэхнікі (СКБ СТ). Прадпрыемства было “закрытым”, то бок траплялі туды толькі па спецыяльным пропуску. Такая сістэма мяне вельмі напружвала, таму, як толькі з’явілася магчымасць, “уцёк” адтуль зноў у “Бытрэкламу”.\nГанаруся, што яшчэ ў 1982 годзе з сябрам Алегам Рабіновічам мы першымі ў Беларусі пачалі рабіць з алюмініевай жылы вітражы. Разам распрацавалі ўсю тэхналогію, бо якіх-небудзь даведнікаў тады проста не было. Тыя вітражы захаваліся і сёння, некалькі гадоў назад быў у Гомелі і сфатаграфаваў. Добрая прафесійная праца — таму і захаваліся. Хаця будыніна даўно змяніла свой статус і ведамаснае падпарадкаванне.\nПрыгадваецца і яшчэ адзін цікавы выпадак. Напярэдадні нейкіх травеньскіх святаў нам з Алегам даручылі намаляваць вялікі партрэт Леніна. Абодвум гэта было “не ў дугу”. Узялі два шчыты (тры на тры кожны), паштоўку і “перавялі” з яе малюнак.\nЗа вечар усё зрабілі і пайшлі дамоў спаць. Раніцай наступнага дня (у часоў дзесяць) я прыходжу на работу, бачу два перамаляваныя на бела шчыты, каля якіх “варожыць” адзін з нашых калегаў, які спецыялізаваўся “на партрэтах палітбюро”.\nАказалася, мастсавету не спадабалася наша праца і, не ведаючы, што гэта паўтор паштоўкі, яны яе “зарубілі”. Да святаў заставаліся суткі, таму для калегі гэта быў сапраўдны аўрал.\nЗараблялі мы вельмі прыстойна. Абедалі толькі ў рэстаране з лепшай у горадзе кухняй. Грошы зараблялі, але за іх не было чаго купляць, бо добрых рэчаў у крамах немагчыма было набыць. Якасны тавар можна было прыдбаць, калі быў блат у крамах або ў фарцоўшчыкаў. Быў у мяне адзін такі знаёмы, калі можна сказаць, сябар Герман Іваноў па мянушцы Гера. Працаваў ён мастаком на нейкім заводзе, васьмікратны чэмпіён рэспублікі па штанзе, няскораны аптыміст, добры чалавек. Дарэчы, дзетдомавец. Яго ведаў, бадай, увесь Гомель. Я з ім калі-нікалі хадзіў на эцюды, дзе і пазнаёміўся. Знікаў ён часта. То два гады “хіміі” адседжваў. А аднойчы знік назаўсёды. І як потым высветлілася, знайшлі яго пад Гомелем у возеры з каменем на шыі. Так расправілася з ім банда невядома за што. А панавалі тады ў Гомелі некалькі бандыцкіх груповак — “марозаўцы”, ”пажарнікі” ды іншыя. Нечаканы працяг гэтай гісторыі адбыўся ў Маскве гадоў 10 назад. Дакладней, пад Масквой на лецішчы генерала генштаба Расіі.\nТам мой сябар рабіў англійскі кабінет, більярдную залу.\nВыпадкова мы сустрэлі там маладога чалавека па мянушцы Кузя. Ён быў у адной з груповак, здаецца “Kабана”.\nЯго расповед шчыры і адкрыты мог шакіраваць любога. Жорсткасць і вычварэнствы, з якімі распраўляліся крымінальнікі са сваімі ахвярамі, пераўзыходзілі нямецкіх катаў. Распавёў ён, як ім мянты здавалі ахвяры. Напачатку ахвяру садзілі на 5–10 сутак па заказе аўтарытэтаў, зразумела. Потым так жа нечакана выпускалі раніцай гадзін у 5 або яшчэ раней. Турма знаходзілася за горадам. Па дарозе дадому ахвяру падбірала машына, і чалавек знікаў назаўсёды. Сувязі з мянтоўкай, пракуратурай, суддзямі былі адпрацаваны на вышэйшым узроўні і не толькі на ўзроўні Гомеля. Я памятаю пра гэты вядомы гомельскі працэс пісалі ў афіцыйнай прэсе. І зачышчалі гэтых аўтарытэтаў ужо ў часы перабудовы і пазней.\nГэта быў вельмі цікавы час рамантычнай маладосці і суровай рэчаіснасці саўковых часоў з іх каларытнымі асобамі і аўтарытэтамі, пра што можна пісаць цэлую кнігу.\nУ 1983 годзе я паступіў у Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут, які потым стаў Акадэміяй мастацтваў. На станковую графіку. Конкурс там быў 15 чалавек на месца. Вучыўся шэсць гадоў.\nЛёс звёў з Алесем Пушкіным. Нас нават у інтэрнаце пасялілі ў адзін пакой, дзе разам і пражылі тры гады. Да таго моманту, калі яго забралі ў войска.\nДа гэтага ён быў даверлівы, сентыментальны і нават крыху наіўны вясковец. Так бы мовіць, чысты чалавек. А прыйшоў з войска зусім іншы Пушкін. Больш разважлівы, суровы, упэўнены ў сабе, мужны, нічога не баіцца. Вось што значыць вайна…\nПачалося яго супрацьстаўленне ўладзе. Памятаю, як перад ягоным перфомансам мы хавалі ў бамбасховішчы плакаты. А пасля арышту стварылі ініцыятыўную групу па абароне мастака і патрабавалі выпусціць яго з-за кратаў.\nГэта быў 1989 год.\nЯ тады бараніў дыплом, і мая майстэрня была своеасаблівым штабам падтрымкі Пушкіна. Дзверы там не зачыняліся.\nНе скажу, што менавіта гэта на нешта паўплывала, але факт застаецца фактам – Алеся Пушкіна не выключылі з акадэміі.\nДыплом у мяне зноў вельмі цікавы – “Погляд праз шкло”. Я і сёння гэтую тэму працягваю распрацоўваць. Дарэчы, за гэтую графічную серыю я атрымаў дыплом 1 ступені на II Мінскай міжнароднай выставе графікі ў 2009 годзе.\nСкончылася вучоба ў 1989 годзе, а 26 красавіка 1986 года адбылася трагедыя на Чарнобыльскай АЭС, і ўсе мае планы рухнулі. Я хацеў ехаць у Гомель, стварыць там мастацкую базу і пастаянна працаваць. На жаль, гэтага не адбылося… Мая родная вёска трапіла ў “зону непрымусовага адсялення”, потым мы з бацькамі адтуль з’ехалі ўвогуле. І мелі, трэба адзначыць, рацыю.\nСярод маіх знаёмых, аднасяльчан, блізкіх хворых на анкалогію становіцца з кожным годам усё больш і больш. Рак літаральна косіць людзей. Японцы зрабілі правільны прагноз, калі сказалі, што праз 25–30 гадоў пасля аварыі пачнецца пік анкалагічных захворванняў. Зараз так яно і ёсць. Усяго за апошнія пяць гадоў наша суполка “Пагоня” страціла дзевяць чалавек. Сёння ў яе ўваходзіць толькі 55 чальцоў.\nЧарнобыль радыкальна змяніў жыццёвыя планы. Пасля сканчэння Акадэміі мастацтваў у мяне не было нічога — ні жытла, ні майстэрні, ні працы. Уся маёмасць месцілася ў плецаку за плячамі. Так пачыналася жыццёвая “кар’ера”.\nЯшчэ пад час вучобы ў сталічнай Вяснянцы я вёў студыю выяўленчага мастацтва і там падпольна (ніхто гэтага не ведаў) жыў. Умовы былі нармальнымі. Пад жытло абсталявалі маленькі пакойчык.\nДва разы на тыдзень праводзіў з дзеткамі заняткі, а ва ўсе астатнія дні займаўся творчасцю. Потым узяў туды Пушкіна. Потым нас адтуль паперлі. Пушкіна выгналі першага, і ён з’ехаў у Віцебск.\nМяне таксама з дапамогай міліцыі пачалі выганяць. На пераезд далі трое сутак. Прыйшлося шмат чаго пакінуць у студыі, бо не было куды перавозіць. На шчасце, тады мяне пачалі запрашаць распісваць праваслаўныя цэрквы на Беласточчыну, што дазволіла крыху зарабіць і здымаць кватэру. Гэта былі першыя выезды за мяжу.\nНа здымных кватэрах я пражыў да 1997 года, калі бацькам у Малінаўцы далі двухпакаёвую кватэру.\nНа жаль, бацька пражыў у той двухпакаёўцы толькі чатыры гады… Не змог перажыць трэці інфаркт. А маці, дзякаваць Богу, жывая па наш дзень. Ёй 85 гадоў. Усе мае сваякі па жаночай лініі жывуць доўга…\nУ 1999 годзе я ўступіў у Саюз мастакоў і стаў сябрам створанай яшчэ ў 1990 годзе мастацкай суполкі “Пагоня”, якую з 2011 па 2016 гады і ўзначальваў.\nІ яшчэ. Пад час вучобы з Сержуком Цімохавым мы купілі флейты і самастойна навучыліся на іх граць. Бывае, перад нейкімі персанальнымі выставамі альбо на пленэрах я даю “канцэрты” не толькі на гітары, але і на флейце. Граю творы з “Полацкага сшытка”, імправізацыі, а на гітары толькі творы ўласнага сачынення.\nНядаўна адбыўся мой літаратурны дэбют. У альманаху “Скрыжалі “Спадчыны” (нумар шосты) надрукавалі прозу і вершы.\nУ 2014 годзе, калі пачаліся падзеі ва Украіне, і пазней, калі распачалася агрэсія Расеі з захопам украінскіх тэрыторый, немагчыма было заставацца проста сузіральнікам гэтых падзей. У 2015 годзе мы наладзілі міжнародны пленэр разам з украінскім мастаком у зоне АТА. Тое, што давялося пабачыць на свае вочы, і той досвед баявых дзеяў надзвычай уразіў і шакаваў. Пазней у Мінску мы зладзілі выставу па выніках пленэру.\nЗ сумам і прыкрасцю мушу канстатаваць, што нідзе не знайшлося месца пад гэту цікавую і насамрэч актуальную выставу. А як вар’яцела кіраўніцтва Саюза мастакоў, калі мы спрабавалі выставіць гэтыя творы ў Палацы мастацтва… Прыйшлося зладзіць яе ў Амбасадзе Украіны ў Мінску… Хоць нечым мы паспрыялі прымірэнню ў гэтай недарэчнай вайне…\nУ 2016 годзе выдалі шыкоўны каталог Суполкі “Пагоня — 25 гадоў”. Бясспрэчна, гэта калектыўная праца, і ўсе сябры суполкі і рэдакцыйнай калегіі папрацавалі на выдатна. Па водгуках сяброў па цэху атрымаўся найлепшы каталог за ўсю гісторыю Беларускага Саюза мастакоў.\nУ 2015 і 2017 гадах я прымаў актыўны ўдзел у арганізацыі і правядзенні выстаў “Праўда пра Курапаты”. Гэта была мая ідэя і я вельмі ўсцешаны, што падабралася вельмі прафесійная і адказная каманда. Нам удалося ўзняць і давесці да шырокай грамадскасці важную тэму масавых рэпрэсій у часы камунабальшавіцкага рэжыму. Наперадзе, калі дасць Бог, новыя праекты, выставы, творы і, бясспрэчна, нас чакаюць вялікія перамены”.


ЦІ БУДУЦЬ БЕЛАРУСКІЯ СПЭЦЫЯЛІСТЫ БУДАВАЦЬ ІРАНСКУЮ АЭС?\nУдзел у будаўніцтве атамнай электрастанцыі ў Бушэры, што на поўдні Ірану — адзін з найбольш прыбытковых кантрактаў апошніх гадоў для расейскіх спэцыялістаў. Кошт будоўлі ацэньваецца на 800 мільёнаў даляраў. Але гэты праект выклікае вялікую заклапочанасьць кіраўніцтва ЗША. Яно лічыць, што ў выніку Іран жадае атрымаць ядзерную зброю. Прэзыдэнт ЗША Джордж Буш называў Іран краінай, якая падтрымлівае міжнародны тэрарызм, і часткай усясьветнай “восі зла”.\nЗлучаныя Штаты заклікаюць расейскае кіраўніцтва адмовіцца ад удзелу ў будоўлі. Гэтае пытаньне падымалася падчас візыту прэзыдэнта Буша ў Маскву ў траўні. Расейскі прэзыдэнт Уладзімер Пуцін тады казаў пра мірны характар праекту. Але, як піша Цэнтар геапалітычных дасьледаваньняў “Стратфар”, нягледзячы на публічныя заявы аб далейшым супрацоўніцтве з Іранам, Расея будзе паступова згортваць свой удзел у будоўлі. Рэч у тым, што ціск з боку ЗША занадта моцны, і расейскае кіраўніцтва ня можа яго ігнараваць.\nДасьледчыкі “Стратфару” лічаць, што прэзыдэнт Пуцін будзе па-ранейшаму публічна казаць пра жаданьне Расеі супрацоўнічаць з Іранам. Але ў той жа час Пуцін будзе патрабаваць больш сур’ёзнага кантролю над станцыяй у Бушэры і гарантыяў вяртаньня ў Расею адпрацаванага ядзернага паліва. Менавіта такое паліва можна ператварыць у плютоній, які можа ўжывацца ў ядзернай зброі. На сёньня Іран не дае такіх гарантыяў.\nАкрамя таго, “Стратфар” прагназуе, што колькасьць расейскіх ядзерных інжынэраў і навукоўцаў на будоўлі будзе скарачацца да мінімуму. Са спасылкай на іранскіх дыпляматаў у Эўропе паведамляецца, што Іран распачаў сакрэтныя перамовы з краінамі, чые спэцыялісты маглі б замяніць расейскіх. Сярод гэтых краінаў называецца і Беларусь.\nБеларускае кіраўніцтва мае актыўныя кантакты з Іранам. Пры канцы чэрвеня Беларусь наведвала дэлегацыя іранскага парлямэнту на чале са сьпікерам Мэхды Кярубі. Яна рыхтавала будучы візыт у Беларусь прэзыдэнта Ірану Мухамада Хатамі. Сярод сфэраў беларуска-іранскага супрацоўніцтва падчас візыту называлася і навукова-тэхнічная. Але ці мае Беларусь спэцыялістаў, якія маглі б узяць удзел у будаўніцтве атамнай электрастанцыі? Гаворыць супрацоўнік Акадэміі навук Беларусі Юры Хадыка:\n(Хадыка: ) “У Беларусі практыкаў-будаўнікоў атамных электрастанцыяў, безумоўна, няма, таму што гэтую прафэсію трымала ў сваіх руках Масква. Зразумела, што ў нас ёсьць кваліфікаваныя фізыкі-ядзершчыкі, хаця ў сэнсе будаўніцтва атамных электрастанцыяў — у значнай ступені тэарэтыкі. Я думаю, што яны справіліся б з такой задачай, калі не лічыць таго, што гэта вельмі рызыкоўнае ў палітычным сэнсе мерапрыемства. Таму што будаўніцтва атамнай электрастанцыі, якая заўсёды мае падвойнае прызначэньне — мірнае і ваеннае — у краіне з такім рэжымам, які існуе ў Іране, гэта справа палітычна рызыкоўная”.


20 красавік 2015, 18:17\nУ 2015 годзе інфляцыя ў Беларусі можа скласьці 23% — такі прагноз аналітыкаў аўстрыйскай банкаўскай групы Raiffeisen.\nЗгодна з ацэнкамі экспэртаў Raiffeisen, прыведзенымі ў эканамічным аглядзе «Прыёрбанку» («Прыёрбанк» уваходзіць у банкаўскую групу Raiffeisen Bank International), у 2015 годзе ВУП Беларусі зьнізіцца на 2%, прамысловая вытворчасьць — на 5%.\nНамінальная заработная плата, мяркуюць аналітыкі, вырасьце на 15%, беспрацоўе складзе 1%, дэфіцыт рахунку наяўных апэрацый будзе на ўзроўні 5,9% ВУП, а золатавалютныя рэзэрвы паводле вынікаў 2015 года ня зьменяцца і складуць 5,1 млрд. даляраў.\nЦяперашні прагноз Raiffeisen адносна парамэтраў разьвіцьця беларускай эканомікі перагледжаны ў бок пагаршэньня. У пачатку года аналітыкі аўстрыйскай банкаўскай групы чакалі, што прамысловая вытворчасьць у Беларусі вырасьце на 1% у 2015 годзе, ВУП ня зьнізіцца, а інфляцыя складзе 18%.\nВарта зазначыць, што на мінулым тыдні свае прагнозныя ацэнкі разьвіцьця беларускай эканомікі абнародаваў і Міжнародны валютны фонд. Згодна зь імі, ВУП Беларусі сёлета зьнізіцца на 2,3%, інфляцыя складзе 22,1%, а дэфіцыт рахунку наяўных апэрацый будзе на ўзроўні 7% ВУП.\n«У Беларусі ў 2015 годзе, як чакаецца, будзе назірацца рэцэсія», — гаворыцца ў красавіцкім дакладзе МВФ «Пэрспэктывы разьвіцьця сусьветнай эканомікі». Паводле прагнозаў фонду, і ў наступным годзе эканамічнага росту ў Беларусі можа ня быць — МВФ чакае ў 2016 годзе зьніжэнне беларускага ВУП на 0,1%.\nКаб «утаймаваць інфляцыю і зьменшыць зьнешнія дысбалянсы», міжнародныя экспэрты рэкамэндуюць уладам Беларусі спалучаць гнуткасьць абменнага курсу з жорсткай макраэканамічнай палітыкай і глыбокімі структурнымі рэформамі.\nЗа першы квартал 2015 года інфляцыя ў Беларусі склала 4,9%, а ВУП зьнізіўся на 2%. Афіцыйны прагноз беларускіх уладаў, зацьверджаны ў сьнежні мінулага года, прадугледжваў гадавы рост ВУП на 0,2–0,7% і зьніжэньне інфляцыі да 12%. У студзені 2015 года, пасьля дэвальвацыі рубля, Нацбанк перагледзеў прагноз інфляцыі ў бок павелічэньня да 18–20%.


"Можа, не прэзыдэнт патрэбен, а нейкая іншая сыстэма?"\n21 ліпень 2006, 11:47\nРадыё Свабода Водгукі слухачоў за пятніцу, 21 ліпеня. Круглыя суткі вы можаце тэлефанаваць па менскім нумары 290-39-52 і пакідаць свае водгукі на нашым аўтаадказьніку, а таксама дасылаць СМС-паведамленьні па нумары 391-22-24.\n(Валянцін Кавальчук зь вёскі Вялікая Гаць Івацэвіцкага р-ну Берасьцейскай вобл.: ) "Мой хатні тэлефон: ... Справа наступная. 31 сьнежня 2005 года прыкладна ў 10 гадзін вечара ў мяне пачаўся страшэнны гул у хаце, ажно сьцяна вібрыравала. І гэты гул ішоў ад слупа электрычнасьці, там, дзе радыёправады. Нават пад шчытком з двара было чутна. Магчыма, гэта было зьвязана з марозам. Але справа ў тым, што незразумела, калі. Пастаянна ў вечары дзесьці на працягу больш 20 дзён гэта адбывалася. Увечары і часткова ноччу. Але што дзіўна, я тэлефанаваў электрыкам некалькі разоў. Толькі яны прыяжджаюць, няма гулу ніякага. Вось разы тры прыяжджалі, і гулу не было. Мне замянілі правады, дык ужо толькі трошкі гуло, а потым і зусім перастала. Ну, дык і я супакоіўся. Але вось дзесьці ў чэрвені ў 20-х чыслах гул зьявіўся зноў. Не такі моцны, але чутно было толькі ў хаце. Вось я напісаў зноў электрыкам у Менск. Зноў прыяжджаюць электрыкі да мяне, і ніякага гулу таксама. Я ня ведаю, з чым гэта зьвязана. Можа, вы мне дапаможаце. Гэта сувязь ці электрычнасьць, ці нешта іншае? Вось калі прыяжджалі правяраць, у мяне няма ніякага гулу. Звычайна гэты гул адбываецца толькі позна ўвечары ці ноччу. І ўдзень калі-нікалі. Раней я зімой заўважаў, што як толькі я пайду з хаты, а потым вярнуся, няма гулу. А праз хвілін пяць гул пачынаецца зноў. Дзякую за ўвагу".\n(Анастас Семяновіч: ) "Шаноўнае спадарства Радыё Свабода! Чаго родная Беларусь дасягнула за дванаццаць год разумнага кіраўніцтва? Адказ вельмі кароткі: нічога станоўчага няма. Канечне, лукашысты з гэтым не пагодзяцца і пачнуць лепятаць, што вайны няма. Пэнсіі, акрамя ваякаў, жабрацкія, на якія вельмі цяжка пражыць аднаму чалавеку. Я дванаццаць год таму казаў, што наш народ да прэзыдэнта не дарос. Павінна быць вельмі высокая культура, як у Эўропе ці ў прыбалтаў. У нас бліжэйшыя мінімум дваццаць-трыццаць год прэзыдэнта не павінна быць, толькі парлямэнцкая рэспубліка. Парлямэнт выбірае народ, але не такі, як сёньня, калі прызначае прэзыдэнт. Пры ліквідацыі пасады прэзыдэнта вызваляюцца агромістыя сродкі, якія трэба накіраваць на Чарнобыль і на дапамогу галадаючым людзям. За гэтыя гады ліквідаваны незалежны друк – лукашыстам аб’ектыўная інфармацыя не патрэбна. Ім вельмі падабаецца хлусьня. І яшчэ можна прывесьці шэраг адмоўных прыкладаў. Жыве Беларусь!"\n(Спадарыня: ) "Пад пытаньнем, як палепшылася ці пагоршылася жыцьцё за апошнія дванаццаць год, вы маеце на ўвазе пэрыяд праўленьня Лукашэнкі. Цікава пачуць адказы. На гэта пытаньне будуць адказваць слухачы “Свабоды”, а яны ў сваіх тэлефанаваньнях і лістах ужо выказваліся. Я хачу падзяліцца сваімі ўражаньнямі, прыглядаючыся да свайго асяродку. Часу вольнага шмат, бо даўно ўжо на пэнсіі. Бачна, што ў матэрыяльным пляне многія людзі задаволеныя. Заходжу ў краму і бачу, што маладзейшыя пакупнікі набіраюць поўныя кошыкі ўсялякіх прадуктаў, нават нягледзячы на цэны. Для мяне ж тыя цэны вельмі кусаюцца. І такіх людзей шмат. У нашым доме ўжо большасьць зрабілі эўрарамонт, таксама жывуць добра, грошы маюць. Машын у дварах з кожным днём прыбаўляецца. Але бачу і іншае, калі сутыкаюся з такімі ж пэнсіянэрамі, як сама. Шукаюць на базары, дзе што дзешавей купіць. Зьбіраюць бутэлькі, і потым гадзінамі прастойваюць каля пункту прыёму шклатары. Слухала ўчора ў начным эфіры Вінцэся Мудрова, і ён распавядаў якраз пра шклатару. Тое ж адбываецца і цяпер. Так што для простага народу нічога не зьмянілася. І я зрабіла такія высновы для сябе, што нічога не залежыць ад кіраўніка дзяржавы. А сыстэма як была, так і застаецца. Можа, не прэзыдэнт патрэбен, а нейкая іншая сыстэма? Разумных людзей шмат. Хай думаюць над гэтым, час ёсьць".\n(Спадар: ) "Слухаў я зараз выступ вашай стылісткі. Ну такі наіўны дзіцячы лепет на лужку! Але што цікава, нават тут вы знаходзіце і параўноўваеце нашых чыноўнікаў і апазыцыю. Вось чыноўнікі ня так гальштук, ня так тое, а ў апазыцыі ўсё выдатна. Там такія калгасьнікі ў апазыцыі, яны насіць нічога ня ўмеюць. Страшныя, як сьмерць. А вы іх нахвальваеце і гэтак далей. Вось наколькі ангажаваныя вы і дурныя. Нават і ў сфэры літаратуры. Вось Фолкнэр, калі вы ведаеце, на пытаньне пра тры найлепшыя ў сьвеце творы адказаў: “Ганна Карэніна”, “Ганна Карэніна” і “Ганна Карэніна”. Вось як. А вы нашай рускай літаратуры не паважаеце, яна наша, таму што мы з аднаго гнязда выйшлі, і па крыві і па мове – усё нашае, толькі тут больш на вясковай мове, а не на той, якая раней была, Пушкін яе больш сучаснай зрабіў. Вось і ўсё. А вы нам даяце нейкую замагільную, дзікую літаратуру. Такі ў вас густ, што вы людзям даяце самыя горшыя ўзоры. А лепшае вы недзе на задворках трымаеце. Гэта таму, што вы дзікія, нявыхаваныя людзі і ніколі імі ня будзеце. І проста выконваеце волю Амэрыкі, і таму вы ўсё робіце за грошы Амэрыкі. Якія вы беларусы? І якое вы там беларускае радыё на беларускай мове? Але вы мне прабачце, тут гэтым і ня пахне, таму што беларусы – інтэрнацыяналісты".


Новы спін-оф "Зорных войнаў" не выклікаў ажыятажу\nЗа дзень да прэм'еры блокбастара ў сталічных кінатэатрах яшчэ шмат квіткоў на вячэрнія сеансы. 14.12.2016, Sputnik Беларусь\nу беларусі, культура, беларусь, мінск\n© Photo : DisneyКадр з фільма "Ізгой-адзін: Зорныя вайны. Гісторыі"\nЗа дзень да прэм'еры блокбастара ў сталічных кінатэатрах яшчэ шмат квіткоў на вячэрнія сеансы.\nМІНСК, 14 сне — Sputnik. Фантастычны фільм "Ізгой-адзін: Зорныя вайны. Гісторыі" выйдзе ў сусветны пракат у будучы чацвер 15 снежня, аднак пакуль ажыятажу ў сувязі са стужкай няма.\n12 снежня 2016, 14:31\n"Ізгой-адзін" — спін-оф папулярных "Зорных войнаў". У фільме няма знаёмых фанатам сагі герояў, а сюжэт не звязаны з папярэднімі фільмамі франшызы.\nПрэм'ерныя паказы фільма "Ізгой-адзін" пройдуць у некалькіх мінскіх кінатэатрах ужо позна ўвечары ў сераду. Як пераканаўся Sputnik, квіткі на гэтыя сеансы ўсё яшчэ можна купіць, хоць у мінулым годзе на новыя "Зорныя войны" даводзілася купляць іх за некалькі дзён.\nНа сеансы ў чацвер таксама яшчэ не раскуплена большая частка квіткоў — у тым ліку і на традыцыйна "пікавыя" вячэрнія паказы. Сярэдні кошт квітка на "Ізгой-адзін" — блізу шасці рублёў.\nПапярэдняя стужка франшызы "Зорныя вайны: Абуджэнне сілы" выйшла ў снежні мінулага года і сабрала ў сусветным пракаце больш за два мільярды долараў. Дзеянне ў карціне разгортвалася праз некалькі гадоў пасля падзей, апісаных у фільмах Джорджа Лукаса.


Рэха Катыні. Агляд польскіх СМІ | Экспресс-экспертиза | Наше мнение\n? Трагическая гибель польской делегации во главе с президентом Польши Лехом Качиньским стала темой №1 без исключения всех мировых средств массовой информации. Какие в настоящее время звучат комментарии на эту тему в ведущих польских масс-медиа?\nВалера Руселік. “Gazeta Wyborcza” (http://wyborcza.pl/) на галоўнай старонцы друкуе інтэрвію з сацыёлягам Ежы Шацкім пад назвай “Зараз інакш, чым пяць гадоў таму”. Выданьне цытуе экспэрта: “Сьмерць дыктуе бачаньне апанэнтаў у іншым сьвятле. Маем на ўвазе тое, чым былі наагул, а ня тое, што нядобрага альбо неразумнага сказалі”.\nЖурналісты прыгадваюць, што роўна 5 гадоў таму, калі памёр Ян Павел ІІ, палякі апынуліся ў падобнай сытуацыі, раптоўна адчуўшы вялізную тугу па каханьні, прыгажосьці ды праўды. Тады ў грамадзтве віравала надзея на тое, што скон аднаго з найвялікшых палякаў зьменіць да лепшага палітычнае жыцьцё ў краіне. Госьць выданьня, аднак, надзеяў журналістаў не падзяляе. Ежы Шацкі згаджаецца, што, безумоўна, уплыў на палітычнае жыцьцё трагедыя пад Смаленскам будзе мець. Аднак сумняецца, што зьмены будуць трывалыя й ня сьціхнуць неўзабаве: “Пяць гадоў таму я быў перапоўнены сумневамі, ці тая зьмена настрояў станецца чымсьці трывалым. І зараз маю, ясная рэч, тыя ж сумневы. Чарговы раз мы назіраем маніфэстацыі добрых пачуцьцяў палякаў, момант задзіночаньня, супольнасьці,узаемнага паразуменьня, але штораз гэта ўсё надзвычай нетрывалае”.\nАдначасова сацыёляг адзначае, што па трагедыі найбольш важныя зьмены адбыліся непасрэдна ўва ўмовах польскай палітыкі. Сьмерць кіроўнай эліты краіны, безумоўна, адбілася на ўсёй дзяржаве. І хоць погляды прыжыцьцёвых апанэнтаў Леха Качыньскага наўрад ці зьмяніліся, на другі плян іх адсунула агульнае ўспрыманьне асобы загінулага прэзыдэнта. Сёньня Лех Качыньскі – гэта постаць гераічная і ўжо гістарычная. Нават для яго былых палітычных апанэнтаў і крытыкаў.\nТаксама мае зьмяніцца і характар пазатэрміновых прэзыдэнцкіх выбараў у краіне, лічыць Ежы Шацкі. У атмасфэры нацыянальнай жалобы яны пройдуць больш лагодна, ня будзе гэткіх агрэсіўных палітычных баталіяў.\nШто ж да вонкавага рэзанансу ад трагедыі, дык экспэрт адзначае найперш два моманты. Па-першае, маюць актывізавацца прымірэнчыя працэсы ў польска-расейскіх стасунках. Ускосным сьведчаньнем гэтага стаўся паўторны паказ у расейскім этэры фільму Анджэя Вайды “Катынь” – гэтым разам на галоўным дзяржаўным канале краіны. Па-другое, пра трагедыю Катыні 70-гадовай даўніны, нарэшце, даведаўся ўвесь сьвет – тое, чаго гэтак дамагаліся палякі, у тым ліку нябожчык-прэзыдэнт.\nПадсумоўваючы гутарку, Ежы Шацкі падкрэсьлівае, што трагедыяй Польшча вытрымала у смаленскім лесе выпрабаваньне на дзяржаўную сталасьць. Нягледзячы на калясальныя страты ў кіроўнай эліце, краіна працягвае жыць, як і раней.\n2. Адзін з найбольш аўтарытэтных інфармацыйных парталаў “Wprost” (http://www.wprost.pl/) сярод найбольш актуальных тэм зьвяртае ўвагу на выказваньні прэзыдэнта Расеі Аляксанра Мядзьведзева: “Ніхто ня можа сумнявацца, што польскіх афіцэраў забіў Сталін”. Гэтак Мядзьведзеў засьведчыў публічна відавочнасьць таго, што польскія афіцэры ў 1940 годзе былі расстраляныя паводле загадаў тагачасных кіраўнікоў СССР, у тым ліку і Ёсіфа Сталіна. Адначасова прэзыдэнт катэгарычна абверг меркаваньне пра рэнэсанс сталінізму ў сваёй краіне, а таксама падкрэсьліў недапушчальнасьць атаясамленьня сучаснай Расеі з Савецкім Саюзам. “Ёсьць людзі, якім падабаецца Сталін і ўсё, што зь ім зьвязанае, – цытуе Мядзьведзева “Wprost”. – Бог ім судзьдзя. Аднак у грамадзтве ў ацэнцы Сталіна і тых часоў ня будзе аніякіх зьмен. Расея – гэта не Савецкі Саюз, а на чале Расеі стаяць людзі, якія, спадзяюся, істотна адрозьніваюцца ад Сталіна і яго памагатых”.\nТаксама расейскі прэзыдэнт, зьвяртаючыся да нядаўняй трагедыі пад Смаленскам, заявіў, што авіякатастрофа, у якой загінуў яго польскі калега Лех Качыньскі, зьяўляецца выпрабаваньнем ня толькі для Польшчы, але й наагул для міжнародных адносінаў: “Менавіта таму рэакцыя на гэтую трагедыю ўсёй усясьветнай супольнасьці і расейскага грамадзтва была настолькі кансалідаваная”.\n3. Тыднёвік “Polityka” (http://www.polityka.pl/) у матэрыяле “Палітыка трунаў” на тытульнай старонцы з болем адзначае: “Яшчэ працягваецца нацыянальная жалоба, а ўжо распачынаецца польская вайна трунаў”.\nВыданьне паведамляе, што кардынал Станіслаў Дзівіш, кардынал кракаўскі, пагадзіўся на пахаваньне прэзыдэнцкай пары на Вавэлі сярод спачылых каралёў, нацыянальных герояў ды паэтаў – у крыпце Пілсудзкага. Адначасова ў краіне усё больш распальваецца дыскусія наконт абраньня менавіта кракаўскага Вавэлю месцам апошняга спачыну для Леха і Марыі Качыньскіх. Як аргумэнт на карысьць варшаўскай архікатэдры згадваюцца пахаваныя ў ёй апошні кароль Рэчы Паспалітай Станіслаў Аўгуст Панятоўскі, прэзыдэнты Нарутовіч і Масьціцкі, арцыбіскуп варшаўскі і прымас Польшчы Вышыньскі ды пісьменьнік Генрык Сянькевіч. Нарэшце, Лех Качыньскі быў прэзыдэнтам ня толькі краіны, але і сталіцы. А яго жонцы Марыі, вядомай сваёй надзвычайнай сьціпласьцю, нібыта пахаваньне ў Вавэлі і наагул можа стацца пасьмяротнай абразай.\nГэтыя ды іншыя прычыны, паводле якіх пару Качыньскіх нельга пахаваць у Кракаве, зьяўляюцца ў прыватных размовах ды на форумах у Інтэрнэце. Аднак неўзабаве могуць перарасьці і ў вулічныя пратэсты, прадракаюць журналісты. Пратэстоўцы вінавацяць аўтараў ідэі пахаваньня загінулага прэзыдэнта зь яго жонкай на Вавэлі у цынічным палітычным разьліку: спагадлівыя настроі ды спачуваньне ў грамадзтве могуць значна пашырыць выбарчую базу будучага кандыдата на пасаду кіраўніка дзяржавы ад партыі “Права і справядлівасьць”. Найбольш верагодным гэткім кандыдатам называецца Яраслаў Качыньскі, брат нябожчыка-прэзыдэнта.\n15 апреля 2010, 8:14\nполитика международные отношения гражданское общество


На сталічным чыгуначным вакзале з'явіцца новы пункт пагранічнага кантролю\nПравяраць плануецца пасажыраў, якія едуць у Вільнюс, Рыгу, Кіеў і зваротна. Прычым, акрамя праверкі пашпартоў, пагранічнікі правядуць санітарна-каранцінны кантроль, ветэрынарны і фітасанітарны.\nРэпартаж Улады Карніцкай. Такая калекцыя ёсць нават не ў кожным пашпартным стале. Тут - у экспертна-крыміналістычным аддзеле ў Нацыянальным аэрапорце - захоўваецца парадку 1600 галоўных дакументаў грамадзяніна практычна ўсіх краін свету. Па сутнасці, гэта ўзоры. Метадам элементарнага параўнання яны дапамагаюць адрозніць падробку ад арыгінала.\nАкрамя таго, вядома ж, праверка на спецыяльным светлавым спектры ўсіх адметных знакаў дакумента - усё гэта можа заняць каля 7 дзён на адзін дакумент. За гэты год такую праверку прайшлі два дзясяткі пашпартоў. 16 з іх апынуліся падробкай. Але перш чым дакумент трапляе ў гэты аддзел, ён павінен выклікаць аб'ектыўнае сумненне ў пагранічніка на пашпартным кантролі. І тут таксама чалавеку дапамагае тэхніка.\nЯшчэ некалькі дзясяткаў гадоў таму, каб выявіць падробленыя дакументы ў пасажыра, пагранічнікі выкарыстоўвалі вось такі апарат - с-64 "ЕЛЬ". Прынцып яго працы просты, але, гавораць спецыялісты, малаэфектыўны. Сюды кладзецца пашпарт, сюды ўстаўляецца плёнка, націскаецца кнопка і фатаграфуецца. Такі апарат апошні раз выкарыстоўвалі ў 1998 годзе. Акрамя таго, у пагранічніка на ўзбраенні заўсёды была звычайная лупа і ўльтрафіялетавая лямпа. Сёння ўсё змянілася. Дадзеныя пасажыра ўносяцца ў камп’ютар, пашпарт прасвечваецца на сапраўднасць, і ўсё гэта за паўтары хвіліны.\nГэта ў першую чаргу павялічвае эфектыўнасць працы пункта. І калі яшчэ 20 гадоў таму пагранічнікі гэтага падраздзялення афармлялі за суткі максімум 5 самалётаў (у тым ліку і ваенных), то сёння гэтая лічба павялічылася прапарцыйна мінулым гадам - за суткі ў Нацыянальным аэрапорце пагранічнікі афармляюць сотню рэйсаў.\nА ўжо ў найбліжэйшы час пагранічнікі гэтага атрада будуць працаваць, у тым ліку і на сталічным чыгуначным вакзале. Плануецца, што тут з'явіцца свой пункт кантролю. У першую чаргу гэта закране цягнікі, якія накіроўваюцца ў Вільнюс, Кіеў і Рыгу. І ўсё для таго, каб, па сутнасці, умацаваць мяжу практычна ў самым цэнтры нашай краіны\nБольш за тое, толькі за гэты год пагранічнікі гэтага атрада затрымалі 10 замежнікаў - удзельнікаў тэрарыстычных арганізацый, якія не знаходзіліся ў міжнародных спісах.


Спявачка Алёна Варона: Змяняючы свет, пачынай з сябе | zviazda.by\nХатняя старонка » Калейдаскоп » Спявачка Алёна Варона: Змяняючы свет, пачынай з сябе\nСпявачка Алёна Варона: Змяняючы свет, пачынай з сябе\nБыць жаноцкай знешне, а ў душы — рокершай-бунтаркай. З'яўляцца адначасова стылістам, швачкай, спявачкай і рэжысёрам. Адной выхоўваць сына і выступаць у якасці лідара гурта, у складзе якога — тры хлопцы. Не разгубіцца, не апусціць рукі, калі з каманды сыходзяць музыканты, а ты застаешся сам-насам са сваімі песнямі. Усе гэтыя парадоксы існавання жанчыны на рок-сцэне выдатна ведае Алёна ВАРОНА, лідарка гурта «Варона». Не так даўно каманда прадставіла новы міні-альбом і праз тыдзень рыхтуецца прэзентаваць кліп. Пра важнасць быць цвёрдай з паплечнікамі, уменні скарыстоўваць цяжкасці дзеля развіцця і сэнс тэксту як аснову для музыкі — наша гутарка з Алёнай Варонай.\n— Дэвіз гурта — «рок, які натхняе станавіцца лепшым». Але ж у грамадскай свядомасці рок-музыка пераважна асацыіруецца з кепскімі якасцямі, шкоднымі звычкамі. Сваёй музыкай вы імкняцеся даказаць, што такое меркаванне — памылковае?\n— У самым пачатку свайго творчага шляху я грала кепскую музыку, часам не трапляла ў ноты. Выходзіла на сцэну толькі дзеля задавальнення. Але з цягам часу людзі змяняюцца, таму паступова нашы песні і тэксты напоўніліся глыбокім сэнсам. А слоган, які ты згадала, насамрэч з'явіўся нядаўна і суадносіцца, найперш, з новым міні-альбомам «Пачні з сябе». Імкнёмся спяваць для таго, каб людзі, якія нас слухаюць, нешта зразумелі, знайшлі. Магчыма, пасля канцэрта нехта задумаецца і насамрэч стане лепшым для сябе. А ўжо потым — для іншых. Гэта ў сваю чаргу можа змяніць свет. Сваім прыкладам — не так даўно я кінула курыць — паказваю, што можна быць іншай. У нейкім сэнсе сама перарадзілася разам са сваімі песнямі.\n— Тады чаму менавіта рок? Такі сэнс можна ўкладаць у музыку іншых стыляў.\n— Я вельмі люблю гэты кірунак і не бачу сябе ў іншай музыцы. Рок дае пэўную разрадку слухачам. Яны паскачуць на канцэрце — і стане лягчэй успрымаць свет. А чаму б не паскакаць пад песні з сэнсам? Гэта крута.\n— Як жанчына пачуваецца на беларускай рок-сцэне, дзе тусоўка ў асноўным мужчынская?\n— З падлеткавага ўзросту я сябе адчувала «пацанкай». Мне падабаліся матацыклы, курткі-«касухі», хацелася апранацца, як хлопец. Гэта цяпер — што бачна па фотасесіях і канцэртах — я не адмаўляюся ад сукенак, больш жаноцкіх вобразаў. Але як і тады, так і сёння, я «свой пацан» у тусоўцы. Таму што рок-н-рольная энергія ў мяне засталася. Канешне, калі ў року з'явіцца дзяўчынка ў сукеначцы, якая будзе спяваць тоненькім галаском на фоне брутальнай музыкі, гэта будзе выглядаць ненатуральна. Няважна, у якім жанры ты працуеш, галоўнае, каб усё выглядала гарманічна.\n— Фірмовы стыль гурта для ўсіх музыкантаў распрацавалі з гэтай прычыны?\n— Неяк я пачула добрае выказванне, што слабага чалавека крызіс — тут маюцца на ўвазе і фінансавыя праблемы, і творчы пошук, і цяжкасці ў стасунках — падаўляе, а для моцнага — гэта шанц прачнуцца. Знайсці ў сабе сілы перагледзець жыццё і зрабіць нешта такое, што ён не зрабіў бы ў звычайных абставінах. Вось у нас зараз не хапае сродкаў на сцэнічныя касцюмы, таму іх я раблю сама. Сукенкі для выступленняў сама шыю, прычоскі-макіяж, увесь вобраз сабе і хлопцам таксама прыдумляю. Я па прафесіі цырульнік-стыліст, некалі вучылася на швачку. І ведаеш, мне нават падабаюцца такія творчыя эксперыменты: сваё выглядае лепш, чым куплёнае. Я ўжо нават думаю, можа, мне краму адзення адкрыць (смяецца).\n— У сваім гурце ты лідар-дыктатар ці ў вас дэмакратыя? Як хлопцы рэагуюць на тое, што галоўная ў камандзе — жанчына?\n— Раней была дэмакратыя, і гэта нічым добрым не скончылася. Таму я зразумела, што патрэбны жорсткі таталітарызм. Канешне, мы абмяркоўваем нашы справы разам, але калі я адчуваю патрэбу стукнуць кулаком аб стол, то раблю гэта. Так, хлопцам цяжка, калі жанчына імі камандуе. Асабліва складана было мне. Здараліся моманты, калі мяне не слухалі, а потым аказвалася, што я мела рацыю. Наш калектыў існуе з 2013 года, і за гэты час у каманду прыходзілі новыя людзі. Цяпер у нас новы склад, калі яго набірала, то кіравалася наступным прынцыпам: будзе так, як сказала я, калі вы згодныя, то мы граем разам. Так, быць лідарам — вельмі складана, бо даводзіцца рабіць большую частку работы. Хочацца бачыць побач людзей, для якіх гурт «Варона» стане галоўнай справай жыцця, як для мяне і гітарыста Сашы Гулько, які граў яшчэ ў самым першым складзе. Сёння з намі выступаюць таксама басіст Дзіма Кутузаў і барабаншчык Саша Кунскі.\n— Вы часам выступаеце на дабрачынных фестывалях, ладзіце бясплатныя канцэрты. Для «Вароны» камерцыйны складнік, работа за ганарар не стаіць на першым месцы?\n— Цяпер імкнёмся граць менш канцэртаў, але з узнагароджаннем. Усё змянілася літаральна сёлета, калі ў каманды з'явіўся менеджар Іван Андрушчанка. Раней практычна заўсёды гралі бясплатна. З-за гэтага ў нас нават паўнафарматнага альбома свайго няма! Нельга ўзяць грошы ад сваіх дзяцей, жонак, з сем'яў на гурт, варта іх зарабляць самім. А потым укладваць сродкі ў запіс, фірменную прадукцыю, развіццё. Гаворка не ідзе пра вялікія грошы, любыя сродкі даюць нам магчымасць развівацца, рабіць больш якасныя запісы. Мне падаецца, што жаданне выступаць за ганарар — гэта рост. Ты ўжо наіграўся на фестывалях, дзе публіка нават не імкнецца зразумець, пра што ты спяваеш. На гэтым этапе існавання гурта мы робім акцэнт на сэнсе песень, таму хочацца выступаць найперш там, дзе нас пачуюць. Але дабрачыннасць таксама павінна быць, тут справа ў тым, каб людзі, кіруючыся нашым прыкладам, самі захацелі зрабіць нешта добрае. Каб чалавек стаў больш чалавечным.\n— На якую публіку вы арыентуецеся, хто прыходзіць на вашы канцэрты?\n— Самыя розныя людзі. Здараецца, што нехта не можа прыйсці, бо ў клубе, дзе мы выступаем, палітыка «18+». Ведаю, што «Варону» добра ўспрымаюць і 6—7-гадовыя дзеці, на фэстах я часам бачу цэлыя сем'і. Мама з татам слухаюць, а дзеткі танцуюць пад сцэнай. Мне здаецца, што было б выдатна, каб музыка гурта збірала ўсіх людзей, як бы пафасна гэта ні гучала.\n— Рыхтуецца да выхаду ваш кліп «Хваля», які здымаўся і ў Беларусі, і ў Камбоджы. Як так атрымалася?\n— Гэта вельмі цікавая гісторыя. Будзе пэўнага кшталту эксперымент. Мой сябар, гукарэжысёр Аляксей Хальчэня, з'ехаў жыць у Камбоджу. Так атрымалася, што раней ён напісаў мне аранжыроўку на песню «Хваля», але некалькі месяцаў яна проста ляжала. Ён зараз зводзіў нам сінгл і згадаў тую аранжыроўку, прапанаваў яе дарабіць. Мы з хлопцамі абмеркавалі і вырашылі сыграць гэтую песню. Ужо пазней разам прыйшлі да высновы, што трэба зняць кліп. Я паспрабавала сябе як рэжысёр, зрабіла раскадроўку, напісала сцэнарый. Частку матэрыялу знялі ў Беларусі, частку — у Камбоджы. Ужо праз тыдзень можна будзе пабачыць вынік. Самой цікава, што атрымаецца.\n— Не так даўно ты адсвяткавала народзіны адмысловым канцэртам гурта «Варона». Чаму менавіта канцэрт?\n— Гэта штогадовая імпрэза, мы іх ладзім з 2013 года. Першы канцэрт адыгралі камандай менавіта на мой дзень нараджэння. Тады ўсё прайшло выдатна, нават «Нейра Дзюбель» спяваў. Адзін год я выступала з акустычнай праграмай. Стараюся, каб кожны канцэрт на дзень нараджэння праходзіў па-рознаму. Летась гурты — удзельнікі імпрэзы — рыхтавалі каверы на мае песні. А сёлета мы вырашылі правесці сольны канцэрт. Гэта было цяжкавата, бо з новым складам граем толькі некалькі месяцаў. На такія выступленні — а на іх мы прынцыпова робім бясплатны ўваход — прыходзяць мае сябры, прыхільнікі, гэта выдатная магчымасць пабачыцца і пагутарыць.\n«Кіпелаў» прыедзе ў Беларусь з канцэртам


Навукоўцы распавялі, якой будзе зіма ў Беларусі - Хартыя'97 :: Навіны з Беларусі - Беларускія навіны - Рэспубліка Беларусь - Мінск\nХартыя_ 27 лiстапада 2021, Субота, 14:56\nНавукоўцы распавялі, якой будзе зіма ў Беларусі\nСваімі прагнозамі на зіму падзяліліся спецыялісты Інстытута прыродакарыстання НАН.\nЦяперашні халодны верасень выклікаў хваляванне ў беларусаў. Калі ўжо ў пачатку восені слупок тэрмометра не перавышае дзесяціградусную адзнаку, то што будзе далей і асабліва зімой. Мінулая, напрыклад, уважаецца анамальна халоднай, піша «Вечерний Бобруйск».\n- Калі казаць пра зіму мінулага года, яна не была экстрэмальнай. Людзі напалоханыя, проста даўно не было суровых зім. Зіма летась у Беларусі займае недзе 20 месца па рангу. Самая суровая зіма была за ўсю гісторыю інструментальных назіранняў Рэспублікі Беларусь - гэта зіма 1939 года (стаялі амаль саракаградусныя маразы), - распавёў галоўны навуковы супрацоўнік лабараторыі кліматычных даследаванняў Інстытута прыродакарыстання НАН Беларусі акадэмік Уладзімір Логінаў.\n- Калі казаць якой будзе зіма, зноў жа можна зыходзіць з цыклічных праяў. На тэрыторыі Усходняй Еўропы праяўляюцца 8-гадовыя ваганні. Зараз мы знаходзімся як раз у мінімуме 8-гадовага цыкла. Не выпадкова мінулая зіма была досыць халодная. І верагоднасць такіх зім у наступны год таксама павышаецца. Гэта не азначае, што зіма будзе халодная, але імавернасць досыць высокая, - сказаў дырэктар Інстытута прыродакарыстання НАН Беларусі Сяргей Лысенка.\n24.11 «Выканкам у загадным парадку патрабуе ад усіх ехаць валанцёрамі да мігрантаў!» 102,102\n21.11 Французскі фатограф: На шырокіх праспектах Менска проста ў спальных мяшках ляжаць мігранты 98,174