Ülvilərin Ülvisi » INFORM.az - Information Portal\nINFORM.az » Baş xəbər » Ülvilərin Ülvisi\nGünəşdən bir çınqı ayrılıb və eşq dünyasıyla təzədən doğulan bir işıq- taleyin pərvanəsiyəm. Ömür gün payımı çilikləyib, sevgimlə, ürəyimlə onun ilahi qüdrətinə baş əyirəm. Uğuruna həmişə sevinmişəm, uğursuzluğuna isə üzülmüşəm. Bu, mənim Ülvimin taleyidir. Eşq dünyasıyla doğulan Ülvimin 1001 gündür taleyinin 40- cı qapısını açmışam və mat qalmışam: eşqinin gücünə, saflığına, ucalığına, ilahiliyinə. Bir belə qüdrət sahibi olan eşqin qarşısında dünyamı unutmuşam.\n... Çöldə qar yağanda qar dənəciklərinin nazlana- nazlana uçmasına baxıb sevinərdik. Əlindən tutduğumuz altı yaşlı Ülvi isə qarı uçan “görməzdi”.\nYavaş-yavaş qar yağır,\nYerə çökür ağır-ağır.\n- deyərdi. Çəkisi, ağırlığı, olmayan qar dənəcəyi də ağır- ağır çökərmi? Bu sayaq dərkinə varmadığımız hadisələrə üz tutub eşq dünyası sahibinin “poetik baxışına” fikir verməzdik. Körpəcə Ülvi üzümüzə baxıb gülərdi. Sonralar o cür gülməklərinin mənasını anladım:\nnəğməsini qoşanda eşqini-Göyçə obasını qucardı, gözlərindən-Göyçə gölündən öpərdi, əl atıb başındakı duvağını- dağlarının üzünü bürümüş ağappaq dumanı dağıdardı və bütün bu gözəlliklər qarşısında, bu ilahi sevginin əbədiliyi naminə Yurd Şəhidi olmaq istərdi. Şəhidlik sevgisini, 13 yaşında yazdığı bu misralarda belə sadə, bəzək-düzəksiz qəbul edib.\nNovruz bayramı gələndə,elə bil kənd isti ocağa dönərdi:\nHanı qızıl kəməri, belini bərk- bərk sıxsın.\nDeyin, gülün, bu gün hey, kədər nədi, qəm nədi?!\nTonqallar ulduz kimi bir- bir qalanan gündü.\nVə uşaqlığıyla ətrafda deyilənlərdən anlayardı ki, bu isti ocağın közünü də kül etmək istəyirlər:\nDüz yolda çarpışmaq igidlik deyil,\nİgidlik balaca cığır açmaqdır.\nAncaq Ülvi özünü bizdən fərqləndirmək, bizdən ağıllı göstərmək üçün duyğular dünyasını açıb tökməzdi qabağımıza. Öz dünyasında düşündüklərini xəlvətcə kağıza köçürürdi; eləcə ürəyini boşaltmaq üçün. Ülvini yaşıdları da, …. hamı çox sevərdi: Şirinliyinə, ağlına, gözgəlimliyinə, səliqəsinə, nikbin və sevgili olduğuna görə. Körpəliyində çox ağlardı. Elə bil dünyasını dəyişik salmışdı .\nHəmişə bapbalaca bildiyim Ülvi bir gün dedi ki, tay-tuşlarımın hamısının “qızı” var. Bir “5 - 6- sını”da mən sevmişəm. Amma zalım balalarının həndəvərinə dolana bilmirəm ki, heç olmasa birinə ürəyimi açım.\nƏyin-başının səliqəsinə həddən artıq diqqət yetirəndə gülərdim:\n- Qızlara “dağ” çəkmək üçün. Zalımların hamısı bir-birindən gözəldir.\nSevgisi dərindən-dərin, saf olan Ülvim əlbəttə, bunları zarafatla deyirdi, amma sözaltı bildirirdi ki, gözaltı eləməyin vaxtı-vədəsidir. Öz dünyası qəlibində sevgili görüşləri də olmuşdu, amma and vermişdi ki, hələ heç kəsə açma... Mən də susuram hələ.\nOrta məktəb yoldaşlarının söhbətlərindən:\nIX sinifdə oxuyurduq. Mayın 25-i onuncuların “Son zəng”ini təbrik üçün Ülvinin təşəbbüsüylə Səməd Vurğunun “Vaqif” poemasını hazırlayırdıq. Recissorluq işini boynuna çəkən Ülvi bütün rolları bölüşdürdü, Qacar rolunu özünə götürdü. Hamımız bir nəfər kimi etiraz etdik ki, yox, Ülvi ancaq Vaqif ola bilər. Ülvi dediyindən dönmədi. Biz isə Ülvini o qədər çox istəyirdik ki, əsərdəki qaniçən Qacar rolunu ona yaraşdıra bilmirdik, Qacarın sözlərini Ülvinin ifasında eştmək istəmirdik. Nə isə, bir ay məşqlər keçdi. “Son zəng” günü tamaşanı verdik. Zal dolu idi və tamaşa başlamamış təəssüf hissli pıçhapıçlar gedirdi: «Qacarı Ülvi oynayacaq.» Ancaq Ülvi Qacarı elə oynadı ki, hamı Şah Qacara elə bil yaxşı mənada diqqət kəsildi. Və Ülvini o qədər öpdülər ki... o isə utandığından qalmışdı qırıla-qırıla. Bilmirəm Qacarı oynayan Ülvi olduğundanmı Qacara düşmən kimi baxılmadı, rəğbətlə qarşılandı, yoxsa... nə isə. Bu sirri təkcə Ülvi bildi və tamaşaçıların Qacarı qəbul etməyinə sevindi, şirinlik payladı: hərəmizə bir şeir ithaf etdi. Bizim əziz Ülvimiz belə oğlan idi.\nÜlvi şeirlə yanaşı hekayədə də gücünü sınayıb. Nəsr qovluğunda “Bəla”, “İnsan”, “Dünyaya qış gəlibdi”, “Köhnə otağın nağılı”, “Məktub”, “Etiraf”... 40-a yaxın hekayə əlyazması və bir povesti var. Hekayələrin yarıdan çoxu “yaralı”dı. Yazacağı hekayələrin bəzisinə plan qurub, ad seçib, bir az işləyib, sonrasını saxlayıb ki, dünya qaçmır ha... bir azdan işləyərəm. Qələmini yerə qoyub, təzədən əlinə götürəndə başqa bir yazı üzərində işləyib. O da qalıb yarı- yarımçıq-yaralı. Sonra.... 16 yaşında yazdığı “Tale” adlı yarımçıq hekayəsində- əsərin qəhrəmanının 20 yaşı olanda Bakının bir qaranlıq bir gecəsində millətinin və öz başına gələcək faciəni olduğu kimi qələmə alıb. Oxuyanda adama qarabasma gətirir, vahimələndirir. Hələlik bütövlükdə “yaxın düşə bilmədiyim” «Nəsr qovluğu»nu bir gün nizamlayacağam.\nPyeslər qovluğundan bu kitaba daxil etmədiyim- əfsanəvi Göyçə gözəli Həcər xanımla bağlı qəribə və mənalı hadisələri əks etdirən “Bir papağın sərgüzəşti” pyesi, özünəməxsus üslubda səhnələşdirdiyi xalq dastanlarından- “Dədə Qorqud” haqqında danışmaq bir ayrıca söhbətdir.\nTərcümə etdiyi hekayələr, şeirlər və bir pyes Ülvi qəlbinin dünya ədəbiyyatına olan sevgisidir və öz eşq dünyasının kəhkəşanında bəzədiyi topa ulduzlardandır.\nMəktubları isə Ülvi ruhundan qaynayan dupduru bulaqlardır. Bir ocaq başında böyüsək də- bu otaqdan o biri otağa, stolun bu başından o biri başına, Göyçədən Daşkəsənə, Bakıdan Sibirə məktublaşmışıq. İstəkli, qaynar sətirli o məktubların çoxunu saxlamışam. Çoxunun imza yerindən yazardı ki, “oxu, cır at, Rauf (kiçik qardaşım- A. Y.) oxusa bizə gələcək və sonra da gəl onun lağ- lağı atmacalarından qurtar, görüm necə qurtarırsan”.\nBütün bunlarla, Ülvi evdə, yoldaşları arasında özünü bədii yaradıcılığa bağlayan bir şair- yazıçı kimi qabarıq şəkildə büruzə verməzdi. Ədəbiyyat haqda söhbətlərini atası yaşda olan kişilərlə- şairlərlə, üzvü olduğu Daşkəsən rayon “Qoşqar” ədəbi birliyində edərdi. “Bir tikə məktəb uşağı” olduğu halda, o boyda kişilərlə “razılaşmazmış” və çəkinmədən onların oxuduqları yazılara öz tənqidi münasibətini bildirərmiş. “Qoşqar” ədəbi birliyində özünün oxuduğu ilk şeiri (“Ceyran”), “Qoşqar”ın təqdimatıyla (1986) rayon qəzetində dərc edilmişdi...\nMillətimizin Müstəqil Dövlət yaratmaq mübarizəsi yolunda Ülvi bütün fikrini bir səmtə yönəltdi- fəal, sıravi cəbhədaş oldu. Tələbələr arasında böyük nüfuz qazandı. 1989- cu ilin son ayları idi. Bakı Dövlət Universitetində (özü APXDİ- də təhsil alırdı) Şimali Azərbaycan Azad Tələbələr İttifaqı (ŞAATİ) təsis etdilər. Proqram və Nizamnaməsini bir gecəni səhərəcən yatmayıb işlədi, səhərə yaxın səliqəylə üzünü çıxarıb apardı. (Sonralar ŞAATİ üzvləri Qoşqar, Rüstəm, Mülayim və başqaları bunu heyranlıqla xatırladılar). Meydanda “millətimizin başını pambıqla üzən” partbiletini ağappaq ovcunun içindəcə yandırdı. Gələndə gördüm ovcunun içi yanıb. “Xalqı bu mübarizədə gedilən yoldakı qələbəyə inandırmaq üçün lazım olsa, bütün cismimizi yandırmağa hazır olmalıyıq”- üzümdə sezdiyi narahatçılığıma belə cavab verdi Ülvi.\nGələcəyin ən dərin bir şairi kimi görmək istədiyim Ülvi bədii yaradıcılıqdan elə bil uzaqlaşdı. (Hərçənd ki, məzmunca əvəzsiz saydığım “Qansızlar”ı və “Ömür yolu”nu həmin illərdə yazdı)).\nBir dəfə ona verdiyim “sərt ultimatumuma” xeyli güldü.\n- Qələmindən uzaqlaşma. Kim sənə deyir hərəkatdan gen get. Əksinə, elə bugünkü hadisələri isti-isti bədii əsərə köçür.\n- «Başa düşmürəm, sən niyə mənim “məşhur yazı—pozu əhli” olmağımı arzulayırsan. Lap dünyanın düz vaxtı olsaydı da, mənim başqa planlarım var, icazə ver, qoy bildiyimiz kimi yaşayaq. Sənin xəyalınınsa inam gözərtisinə bircə ümid var: Nizami Gəncəvi Yusif bəy, Səməd Vurğun da Yusif bəy adlı kişilərin oğlu olublar və mənim dədəm də Yusif bəydir. Sən əlacını və niyyətinin gözərməsini təkcə ona bağla»- deyə zarafata salıb, söhbətin çəmini dəyişərdi. Ülvinin inqilabi hərəkatda gördüyü işlərin də şahidiyəm, hər addımını bilmişəm və bu çox geniş, örnək kimi yaşanmalı bir taleyin söhbətidir: olduğu kimi nə vaxtsa bunları da yazacam.\nDərsə ciddi hazılaşardı: ingiliscə danışıb səsini kassetə yazardı. Pozardı, yenə yazardı: nitqini, sözlərin ifadə tərzini dəqiqləşdirmək üçün.\n- Ay bala, gəl bir az öz dilində danış, sevdiyin qızdan-zaddan, institutunuzdan.\n- Cicim, (anama belə deyirik.- A. Y.) bura bax, əvvəla qız qızdır, zad nədir. Sonra da lap belə, ayıb olmasın, indi gedib qıza deyəcəyim sözləri əzbərləyirəm.\n- Əzbərlə də, qurban olum, amma öz dilində əzbərlə, qoy görüm nə deyəcəksən, razı olacaqmı?\n- O zalım gözəl öz dilimizdə bilmir axı.\n- Kimlərdəndi ki, a bala?\n- İngiltərə ingilisdir. Tetçerin nəvəsidir və ya o nəsildəndir.\n- Bay, onun ayıbını Allah örtsün. O vaxt bizimkiləri öldürdükləri bəs deyil. (“məşhur 26- lar”ı nəzərdə tuturdu) düşməni hələ bir evimə gəlin də gətirəcəm. Yox, üçətən tövbə, qoymaram.\nÜlvi özünü saxlaya bilmirdi daha. Gözləri yaşarınca gülərdi, cicimi qucaqlardı, bağrına basardı, öpərdi.\n- Yox, ay cicim, qadan alaram sənin, zarafat edirəm. Sən kimi desən gəlinin o olacaq.\nÜlvinin o qədər işi-arzusu var idi.\nHeç bilmirəm çatdıra biləcəmmi düşündüklərimi? Ömür qısa, iş çox. Ömrümü uzatmaq istəmirəm, işlərimi də azaltmaq. (Özünə ən uzağı 29 yaş həddi qoymuşdu. - - A. Y.). Özüm ölüm, dediyimdən paraca gün də o yana yaşamaram. Bəsimdi. Mən mənalı həyat və mənalı ölüm istəyirəm.\nƏlbəttə, bütün bunlar xoş dünyalı vaxtımızda, bütün bunlar zarafatlı anlarımızda idi. Bütün bunlar 20 yanvaracan idi. 1990- cı ilin 19- dan 20- nə keçən gecəyəcən idi. Sonra... günəşdən qopub eşq dünyasıyla gələn çınqı gur işığa- alova dönüb qayıtdı öz yerinə- zərrə kimi yaşamaq istəmədi, qayıtdı Günəşinə qovuşmağa.\n- Mən ölüm, həmin gün “Sənsiz”in səsini Allahın yanına çatınca zilə qaldırın. Özü də 7 dəfə. Siz “Ülvi, vay” deyib soraqlayanda mən Tanrı hüzurunda noğul- badam yeyəcəm. “Sənsiz”i eşitcək öldüyümü duyacam və enəcəm düz yanınıza. Görüm, kim neynir. Bax bu Ülvi ölsün ki, Almaz, əgər ürəksiz- filan ağlasan, fitə basacam sənin yalanını.\n- Mən isə köç günümdə sazın səsiylə torpaq öyümə üz qoyardım. Oxay, elə dincələrdim, həm də sənin bu dəli- dəli sözlərinin əlindən canım qurtarardı.\nBelə zarafat qarışıq “vəsiyyətlər” tez- tez edərdik. Zarafatla desək də, fikrimizin mənasında ciddilik, səmimiyyət də var idi. Nə isə.\n... O gün, ayın 20-də axşam saat, deyəsən, 6-7 arası olardı. Ülvimi yoldaşları tapıb gətirdilər evə. (Bütün günü hamımız şəhəri alt- üst etmişdik, tapa bilməmişdik. Təkcə ora («morq» deyilən yerə) baxmamışdıq, ürəyimiz gəlməmişdi. Axşama yaxın hamımız dizi qırılmış təki yollarda, tinlərdə qaldıq. (Mənim daha qulaqlarım eşitmirdi, gözlərim də qaraltını güclə seçirdi). Allah, - eşitdiyimiz dəhşəti qəbul edə bilmirdik. Ayılanda ağlıma gəldi ki, bəlkə heç Ülvi deyil içəri gətirilən. Təkid edib üzünü açdırdım. Özüydü. Sol tərəf üzündə təzə “xal” gördüm. Ağ, yaraşıqlı sifətinə qan çilənmişdi. Dodaqları həmişəki tək qıpqırmızı idi. Qucaqladım. Bağrıma basıb doyunca öpdüm. Kimsə ayırdı məni ondan. Əlim- üzüm, üst- başım Ülvinin qanına boyanmışdı. Elə o an ağlıma gələn fikirlə ərzaq yığdığımız dama yönəldim. Axtardığımı tapıb başıma çəkincə, içəridən Ülvinin açıq- aydınca qışqırığını eşitdim: “Almaz, eləmə, bəs mən neynərəm”. Eşitdiyim səsə diksndim, əlimdəki düşüb çilik- çilik oldu. Ayaq altına atılmış tül parça-paltarı yandırdı. Elə bildim Ülvim ayılıb. Tələsik evə qayıtdım təzədən. Gördüm ki, yox, Ülvimi anam qıpqırmızı bəy- gəlin gərdəyiylə boya- boy bəzəyib.\n“Bala, Yusifə nə cavab verəcəm, niyə özünü puç, məni peşiman etdin”. Qardaşı Şövqi isə “ay cici, milləti qoruyanlar, tarix yaradanlar ölümə beləcə hazır olurlar”- deyə onu sakitləşdirirdi.\nSonra eşitdim deyirlər ki, dünən gecə güllələnənlər ölməyiblər. Şəhid olublar! Şəhid olublar!\nQardaşım Hüseynə Ülvinin “Sənsiz” arzusunu bildirdim. Razılaşdı. Bir anlıq içimdə “Sənsiz”ə qulaq asdım. Yox, yox, lazım deyil “Sənsiz”. Deməli, Ülvi “elə olub” ki, “Sənsiz”i səsləndirməliyik. Ülvim Şəhid olub- Azadlıq uğrunda, Torpaq uğrunda.\nŞəhid olmaq-ölmək deyil. Ülvinin səsiylə gecə eşitdiyim çağırış fikrimdən dağılmırdı.\nAyın 21- i axşama yaxın Yusif mənə bir şeir oxudu:\nO, dəsmallı güllü idi,\nNiyə dilsiz oldu getdi?\nO, topqara birçək idi,\nNiyə rəngi soldu getdi?\nO, tarixə şahid oldu,\nAtasının yazdığı şeiri içəriyə keçib (22-sinə keçən gecə) Ülviyə də pıçıldadım. Sonrakı günlər dəfələrlə evə dolub- boşalan camaata Ülvinin şeirlərini, “And”ını, yazılarını oxudum. Bir neçə gün sonra şair Nəriman Həsənzadə onları məndən alıb “Ədəbiyyat və incəsənət”də çap etdi. Bu, Ülvinin yenidən həyata qayıtmağına cığır açdı. Şair Hidayət isə “Ülvi duyğularım”la həmin cığırı yola çevirdi. İstəyirdim ki, hamı bilsin ki, Ülvi təkcə o gecə tankın, topun qabağına əliyalın Kişi kimi gedib deyə igid deyil. Ülvi gözünü dünyaya açandan Millətinin Azadlığı yolunda Şəhidliyə hazırlanıb. Əməliylə, qəlbiylə. Meydana kor- koranə yox, düşünüb gedib. Şəhid olmağa gedib.\n20 Yanvara bir neçə gün qalmışdı. Ülvi axşam mənə bir “vəsiyyətnamə” şeir verdi ki, oxu. Oxudum və tikə- tikə cırıb atdım. Heç nə demədi. Gözləri doldu, başını yellədi, getdi yatmağa. Səhər dərsə gedən vaxt həmin “Vəsiyyətnamə”ni yenə verdi və dedi ki, saxla bunu. Hirslə dedim ki, “Yaxşı, biz heç niyə özünə ”kor çıraq" deyirsən, necə yəni “yanmayacaq işığam”- elə demə, bibin sənə qurban olsun- deyə yalvardım. Öpdün məni. “Sən mənim tərtəmiz ürəyimsən”- dedin. Bəs o ürəyi niyə çiliklədin.\nAmma bunu da cırıb atdım. İndi özümə bağışlaya bilmirəm. Sonralar həmin “Vəsiyyətnamə”nin cəmi 6 misrasını tələbə yoldaşının cib dəftərçəsindən yazdım .\nEh, ruhuna, torpağına qurban olum, nə sənin sözün- söhbətin tükənəndi, nə də mənim Ülvi yanğım. Ağır da olsa toxtaqlıq tapıram ki, məqsədini, niyyə- tini, arzunu tamamlaya bilmisən. Eşqini, İlhamını,Torpaq,Vətən, Millət uğrun- da mübarizəni tarixləşdirən şah əsərini yazmısan - - Şəhid adınla əbədiləşdir- misən. Bütün bunları – bu nəhəng dünyanı cəmi 20 – cə illik ömrünə sığışdıra bilmisən! Çiçək şəhidim!\n29 oktyabr / 17:33\nDərd dəvə yükü\nÜlvi Quliyev və Rövşən Rzayev namizəd olacaqlar\n24 avqust / 11:13\n04 avqust / 13:09


525-ci Qəzet - Bako Saakyan hətta “QHT” səviyyəsinə çata bilməyib\nGörəsən, mikrobaş nazirin bədbəxtliyinin nədən ibarət olduğunu Yerevanda bilirlərmi? Onun bədbəxtliyi siyasi diletant olmasından, siyasi təcrübəsizliyindən, beynəlxalq tədbirlərdə özünü aparmaq bacarığının olmamasından (əzizim, bu sizin üçün Yerevandakı Teatr meydanında dum-dum-babax etmək deyil), ağı-qaradan ayıra bilməməsindən irəli gəlmir. Daha doğrusu, təkcə bunlardan irəli gəlmir. Paşinyanın əsl bədbəxtliyi budur ki, o, reallıqları olduğu kimi qəbul edə bilmir və real dünyanı şəxsi illüziyaları çərçivəsinə uyğunlaşdımaq üçün mənasız cəhdlər göstərir.\nBaxın görün Bavariya paytaxtında Prezident Əliyevlə rüsvayçı qarşıdurması, - yeri gəlmişkən, erməni ekspertlər birliyi indiyə qədər bu rüsvayçılığı həzm edə bilmir, - başa çatandan dərhal sonra Paşinyan nə edir. Özünü kompyuterinə (yaxud smartfonuna, dəqiq bilmirik) yetirərək “Facebook” səhifəsində daxil olur və orada özünün əlüstü qondardığı altı “Münxen prinsipi”ni çap edir. Bunun üçün nə danışıqlar üzrə tərəfdaşı, nə də ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri ilə məsləhətləşir. Onun düşüncəsinə görə, bu prinsiplər “Madrid prinsipləri”ni dəfn etməli və əvəzləməlidir.\nBəli, bəli, Paşinyanın sevimli Minsk qrupunun həmsədrlərinin bir neçə il üzərində işlədikləri həmin “Madrid prinsipləri”ni! Təsəvvür edirsiniz?\nMən onun “Münxen prinsipləri”ni qəsdən təhlil etməyəcəyəm. Ona görə yox ki, onun bəndlərindən hər biri tam cəfəngiyyatdır, sərsəmin can çəkişməsidir. Bu cəfəngiyyata vaxt sərf etməyə dəyməz və heç kəs bu səfeh “prinsiplər”in məzmunu ətrafında onunla danışıq aparmayacaq. Mən onun “Facebook” statusu ilə tanış olan ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərinin necə dəhşətə gəldiklərini təsəvvür edirəm. Təkcə ona görə yox ki, bu prinsiplərlə əvvəlcə vasitəçilər deyil, ... Mark Sukerbergin platformasında yarandığı üçün ilk dəfə o tanış olub, həm də ona görə ki, dırmaşaraq hakimiyyətə gəlmiş bir adam ABŞ, Rusiya və Fransanın onlarca diplomatının çoxillik zəhmətini sadəcə sosial şəbəkədəki bir statusu ilə zibil qutusuna atmaq və sanki onlara “yoldaşlar, siz bu günə qədər düzgün yaşamamısınız, mən sizə göstərərəm, düzgün yaşamaq necə olar” sözlərini bəyan etmək qərarına gəlib.\nMənə belə gəlir ki, indiki vəziyyətdə dünya birliyinin Paşinyana ən böyük lütfü bu ola bilər: özümüzü elə aparırıq ki, guya heç nə baş verməyib. Nikol Vovayeviç isə bu səfeh “prinsiplər”i sakitcə və xəlvətcə öz səhifəsindən silməlidir. Çünki onları heç kəs danışıqlar masası arxasında müzakirə etməyəcək! Onlar hətta KİV-lərdə də təhlil olunmayacaq. Klounluq etmək yetər!\nMikroinqilabçının bədbəxtliyi həm də bundadır ki, o, incə diplomatik mesajları tuta bilmir. O, bütün dünyanın zəhləsini tökmüş “Qarabağ danışıqlar tərəfidir” sözlərini hər dəfə işlədəndə, vasitəçilər ona mesaj göndərirlər. Əfsuslar olsun ki, bu mesajları Yerevanda görməzdən gəlirlər və təbii ki, varçapetə məruzə etmirlər.\nMəsələn, belə incə mesajlardan biri Məmmədyarov ilə Mnatsakyan arasında yeddisaatlıq danışıqlar olan gün göndərilib. Həmin gün ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri olan ölkələrin Azərbaycandakı səfirlərinin Dağlıq Qarabağın Azərbaycan icmasının rəhbəri Tural Gəncəliyecvlə görüşü olub. Bu, Yerevan üçün aydın mesaj idi: “Yoldaşlar, danışıqlar prosesinin formatını dəyişdirmək istəyinizi unudun. Dağlıq Qarabağın Azərbaycan icması ilə erməni icması bərabərhüquqlu tərəflərdir”.\nLakin Ermənistan XİN-in mətbuat xidməti baş verən hadisəni “səfirlər ilə QHT arasında” görüş kimi təqdim etməyə çalışdı.\nMadam Anna Nağdalyan, bilirsiniz, sizin Bako Saakyan hətta QHT səviyyəsinə çata bilmir. Məgər Yerevanda səfirlər onu tez-tez qəbul edirlər? Heç xatırlamıram.\nATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinin Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi üzrə şəxsi nümayəndəsi Ancey Kaspşik də Münxen debatlarından iki gün əvvəl elə həmin Tural Gəncəliyevlə görüşüb. Madam Nağdalyan, mənə bir deyin görüm, səfirlərin və beynəlxalq təşkilatların başçılarının nümayəndələrinin öz qızıl vaxtlarını “QHT” ilə görüşə sərf etməkdən başqa ayrı işləri-gücləri yoxdur? Yoxsa, bu, hər halda sizin rəhbərliyə daha bir mesajdır ki, o, Münxendəki hadisədən iki gün sonra çaşıb yenə də üçtərəfli formatdan danışmasın.\nAmma yox, qozbeli qəbir düzəldər, o, yenə də danışdı!\nƏgər sizi qandırmaq bu qədər çətindirsə, onda daha bir mesajı qəbul edin - bu dəfə Tural Gəncəliyevin İsveçin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşü şəklində. Yeri gəlmişkən, İsveç də ATƏT-in Minsk qrupunun üzvüdür və bu görüşlər təsadüfən keçirilmir, çünki onlardan əvvəl cəlb edilmiş ölkələrin xarici siyasət idarələrində müzakirələr aparılır.\nİndi deyəcəksiniz ki, yenə də “QHT”? Axı bu, necə bir “QHT”dir ki, onunla belə nüfuzlu dövlətlərin səfirləri görüşməyə can atır? Bəs nə üçün onlar “öz müqəddəratını təyin etmiş Arsaxın legitim prezidenti” ilə belə tez-tez görüşmürlər?\nBəlkə hər halda sətiraltı mənanı oxumağı və siqnalları tutmağı öyrənmək vaxtı artıq çatıb?\nGözünüzü geniş açın və boz maddəni işə salın: Bako Saakyan və onu əvəz edəcək şəxslərlə heç kəs heç vaxt danışıqlar masası arxasında oturmayacaq. Nə qədər ki, Ermənistan silahlı qüvvələri Azərbaycan ərazisindədir, danışıqlar yalnız Yerevanla aparılacaq. Sonuncu çağırılmamış qonaq Azərbaycan ərazisini tərk edən kimi, Bakı da iki bərabərhüquqlu həmyerli həmkarı – Bako Saakyanı və Tural Gəncəliyevi, yaxud onların varislərini qəbul etməyə hazır olacaq. Yalnız birlikdə və “mərkəz-əyalət” formatında.\nMesajları başa düşməyi öyrənin və özünüzü aldatmayın. Sizin arzularınız H-E-Ç V-A-X-T gerçəkləşməyəcək!!!


Azərbaycanda rəqəmli bacarıqlar üzrə tədris portalı yaradılıb | Report.az\nAzərbaycanda rəqəmli bacarıqlar üzrə tədris portalı yaradılıb Azərbaycan əhalisinin, o cümlədən xanımların rəqəmli bacarıqlarının artırılması və informasiya-kommunikasiya texnologiyalarından istifadəsi üzrə biliklərinin inkişafı məqsədilə onlayn tədris portalı yaradılıb.\n5 Yanvar , 2021 16:37\nAzərbaycan əhalisinin, o cümlədən xanımların rəqəmli bacarıqlarının artırılması və informasiya-kommunikasiya texnologiyalarından istifadəsi üzrə biliklərinin inkişafı məqsədilə onlayn tədris portalı yaradılıb.\nMəlumata görə, “iktlab.edu.az” onlayn tədris portalı İKT və rəqəmli bacarıqlar üzrə video dərslərdən ibarət ödənişsiz onlayn təlimləri təqdim edir. Portala ana dilimizdə hazırlanmış İKT və rəqəmli texnologiyalar üzrə müxtəlif mövzulara həsr edilən təlimlər yerləşdirilib. Bu kurslar sayəsində istifadəçilər interaktiv formada onlayn təlimlərdə iştirak edəcəklər. Hazırda portalda rəqəmli bacarıqların əsasları, internet texnologiyalarından istifadə və digər bu kimi kurslar üçün videoməlumatlar mövcuddur. Yaxın gələcəkdə rəqəmsal marketinq və proqramlaşdırma kursları ilə bağlı materiallar da portala yerləşdiriləcək.


Martın 27-də onlayn şahmat üzrə klublar arasında Avropa Kuboku uğrunda turnirə start veriləcək.\nAzərbaycan Şahmat Federasiyasının mətbuat xidmətindən apasport.az saytına verilən məlumata görə, yarışda həm də mərhum şahmatçımız Vüqar Həşimovun adını daşıyan “Vüqar Həşimov” şahmat klubu da iştirak edəcək.\nƏnənəvi turnirdə təmsilçimizin heyətində Avropa çempionu Rauf Məmmədov, Vüqar Əsədli, yeniyetmələrin dünya birinciliyinin qalibi, Ümumdünya Şahmat Olimpiadasının qızıl medalçıları Aydın Süleymamlı və Əhməd Əhmədzadə, eləcə də Ülvi Sadıxov iştirak edəcəklər. Yaxın günlərdə heyətə daha bir şahmatçının cəlb olunacağı gözlənilir.\nKapitan FİDE məşqçisi Anar Allahverdiyev olacaq.\nQeyd edək ki, yarış martın 31-də başa çatacaq\nQələbəsini aidiyyatı qurumların təbrik etmədiyini açıqladı – Şəhriyar Məmmədyarov\nQalib oldu – Şəhriyar Məmmədyarov\nƏn güclü şahmatçı müəyyənləşdi – Azərbaycanda\nMəmmədyarovla Rəcəbov mövqeyini qorudu - FİDE reytinqi\nFransa rekordu vuruldu – Teymur Rəcəbov gerilədi


Acından ölən düşmən və toxundan ölən biz… — www.veteran.az\nAcından ölən düşmən və toxundan ölən biz…\nBu günlərdə Gümrüdəki 102 saylı Rusiya hərbi bazasının keçmiş komandanı, polkovnik Andrey Ruzinski verdiyi müsahibədə ermənilərin iş üzünü bir daha açıb. O, ermənilərin 1-ci Qarabağ müharibəsində “qələbə”ni necə əldə etdiyinə işıq salması deyilənləri təsdiq edir. Qarabağ müharibəsi zamanı hərbi xidməti ilə bağlı xatirələrindən danışan Andrey Ruzinski deyib: “Mən Qarabağda xidmət etmişəm. Bizim hissələr ermənilərin tərəfində vuruşurdu. Və siz necə düşünürsünüz: bu əclaflar (erməni silahlıları) bizim arxamızda gizlənirdilər və azərbaycanlılar uzaqdan görünən kimi silahlarını atıb geri qaçırdılar. Ancaq elə ki, haranısa tuturduq, qaçıb gəlir və qışqırırdılar ki, erməni torpağını “dəmir aşotlar”ın sayəsində azad ediblər. Xidmətim bitdi, doğma Stavropola getdim. Sən demə, biz Qarabağda onlar uğrunda vuruşanda onlar da orada yiyəlik edir, “Böyük Ermənistan” və “erməni döyüşçüləri” haqda çığır-bağır salırmışlar…\n…Onlar qorxaqdırlar, vəssalam. Bilmirəm, siz ermənilər hansı qəhrəmanlıqdan danışırsınız? 1994-cü ildə Rusiya olmasaydı, Qarabağ da ermənilərin olmazdı. Rusiya olmasaydı, heç Ermənistan da olmayacaqdı”.\nBeləliklə, acından ölən düşmən və toxundan ölən bizim müharibədə həlak olanların xatirəsinə ucaldılmış abidələr və Xankəndində ölkəmizi işğalda saxlayan 8 minlik separatçı veteranların inzibati binası ilə bizim 65 minlik veteranların inzibati binalarını bir daha diqqətinizə çatdırırıq. Xankəndindəki binanın ağlayı bizlərə yaman tanış gəlir…\n1-2-3 — Şəhidlər Xiyabanında Daşaltı şəhidlərinin abidəsi və veteranların ziyarəti.\n4-5 — Qarabağda Daşaltı abidəsi və B. Saakyanın ziyarəti.\n6-7 — Xankəndində erməni separatçı veteranlarının qərargah binası və Bakıda AVMVİB-nin qərargah zirzəmisi.\nPrevious «Qayınatam Qarabağda hamilə qadınlara təcavüz edib, onları öldürürdü» — Ermənidən etiraf — VİDEO\nNext Paşinyan erməni xalqı ilə məzələnir…


“Rusiya 2018”: Rusiya və Uruqvay “A” qrupunda birincilik uğrunda qarşılaşırlar - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\n“Rusiya 2018”: Rusiya və Uruqvay “A” qrupunda birincilik uğrunda qarşılaşırlar\nRusiyada keçirilən futbol üzrə dünya çempionatının on ikinci günündə - iyunun 25-də qrup mərhələsinin üçüncü turuna start verilib.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, gün ərzində dörd görüş oynanılacaq, “A” və “B” qruplarında mübarizəyə yekun vurulacaq.\n“A” qrupunun paralel oynanılan görüşlərində 6 xalla səkkizdəbir finala vəsiqəni təmin edən ev sahibi Rusiya yığması Uruqvay millisi ilə qarşılaşırlar. Digər görüşdə isə Səudiyyə Ərəbistanı və Misir yığmaları üz-üzə gəlirlər.\nBu qrupda əsas diqqət artıq səkkizdəbir finala vəsiqəni təmin etmiş Uruqvay və Rusiya yığmaları arasındakı oyuna yönəlib. Rusiya mundialın açılış matçında Səudiyyə Ərəbistanını 5:0, digər oyunda Misiri 3:1 hesabı ilə məğlub edib. Uruqvay isə həmin komandaları eyni hesabla (1:0) məğlubiyyətə uğradıb. Hazırda “A” qrupuna top fərqinə görə Rusiya yığması başçılıq edir. Rusiya millisinə qrup birinciliyi üçün heç-heçə də kifayət edir. Uruqvay isə qrupda birinci yeri tutmaq üçün mütləq qalib gəlməlidir.\nMisir və Səudiyyə Ərəbistanı isə qrupdakı sonuncu görüşdə təsəlliverici oyuna çıxıblar.\n“Samara Arena”da oynanılan Rusiya-Uruqvay oyununda ev sahiblərinin baş məşqçisi Stanislav Çerçesov ilk “onbirlik”də İqor Akinfeyev, İlya Kutepov, Serqey İqnaşeviç, Fyoder Kudraşov, İqor Smolnikov, Roman Zobnin, Yuriy Qazinskiy, Aleksey Mirançuk, Aleksandr Səmədov, Denis Cerışev, Artyom Dzubaya şans verib.\nUruqvaylıların start heyətində meydana Fernando Muslera, Sebastyan Koates, Dieqo Qodin, Martin Kaseres, Matias Vesino, Lukas torreyro, Rodriqo Bentankur, Naitan Nandes, Dieqo Laksalt, Edison Kavani və Luis Suares çıxıblar.\nGörüşü seneqallı Malanq Diedu idarə edir.\nSəudiyyə Ərəbistanı və Misir yığmaları “Volqoqrad Arena”da qarşılaşırlar. Kolumbiyalı referi Vilmar Roldanın idarə etdiyi oyunda Səudiyyə Ərəbistanının üçün start heyətində Aser Al-Musaylim, Usama Xaysavi, Mutaz Xavsavi, Məhəmməd Al-Burayk, Yəsir Əş-Şaxrani, Abdullah Utayf, Hüseyn Al-Mukaxvi, Salman Al-Fərəc, Xatan Bəxbir, Səlem Əd-Dausari, Fəxad Al-Muvallad meydana çıxıblar.\nMisir yığmasının isə start heyətində Essam Al-Xadari, Əli Qəbr, Əhməd Xeqazi, Əhməd Fətxi, Məhəmməd Abdelşafi, Məhəmməd El-Neni, Tarik Xamed, Məhəmməd Salah, Trezeqe, Abdulla Səid, Mərvan Muxsin yer alıblar.\nGünə “B” qrupunda yer alan komandaların oyunu ilə yekun vurulacaq. Paralel oynanılacaq görüşlərdə İran ilə Portuqaliya və İspaniya ilə Mərakeş yığmaları qarşılaşacaqlar. Hər iki görüş Bakı vaxtı ilə saat 22:00-da başlayacaq.\nAZERTAG.AZ :“Rusiya 2018”: Rusiya və Uruqvay “A” qrupunda birincilik uğrunda qarşılaşırlar\n“B” qrupunda səkkizdəbir final uğrunda mübarizə: İspaniya, Portuqaliya, yoxsa İran?\nMaradona Argentina millisinin baş məşqçisi Xorxe Sampaolini növbəti dəfə tənqid edib


Tahir Kərimov Salyandakı villasını neçiyə satır? GDU-da plagiat müəllimlər… ŞOK sənədlər üz Həbslər Gülənin ailəsinə çatdı – nəvəsi hə Porno ulduz Trampı biabır etdi – ŞOK iddia İraqdan ürəkləri dağlayan Aişənin görüntüləri &# Rusiya XİN-nin saytı ələ keçirildi-RƏSMİ Həsən Ruhaninin “pis və daha pis” AB Akif Çovdarov evsiz qaldı… 74 dustaq həbsxanadan qaçdı – Axtarış apar Ərdoğanın 11 aylıq 5-ci nəvəsinin şəkli ilk dəfə Saakaşvilinin xanımı siyasi mübarizəni dayandırd Ağır atletlərimizin cəzalandırılması Milli Məclisi hərəkətə keçirdi\n22 İyun 2016 / 14:07 / Baxış sayı: 2105 Dünən Milli Məclisin Gənclər və idman komitəsinin “İdmanda dopinq vasitələrindən və metodlarından istifadəyə qarşı mübarizə haqqında” yeni qanun layihəsinin hazırlanması üzrə yaradılan işçi qrupunun ilk iclası keçirilib.\nBizimxeber.az xəbər verir ki, Komitənin sədri Fuad Muradov bildirib ki, yeni qanun layihəsinin hazırlanmasında məqsəd bu sahədə qanunvericilik bazasının zənginləşdirilməsidir. Beynəlxalq Antidopinq Təşkilatının tövsiyəsini nəzərə alaraq Azərbaycan qanunvericiliyində də bu istiqamətdə mühüm addımlar atılacaq. Belə ki, Beynəlxalq Antidopinq Təşkilatı idmançıların 7 mindən artıq dərmandan istifadə etməsinə qadağa qoyub.\nBu dərmanlardan istifadə edən idmançılara, federasiyalara sanksiyalar tətbiq olunur. Bu, idmanın inkişafı baxımından dünyada müsbət qiymətləndirilir. Azərbaycanda da bu məsələ diqqət mərkəzində saxlanılır. Gənclər və İdman Nazirliyi nəzdində bununla bağlı müvafiq qurum yaradılıb. Ölkəmiz bu sahədə bir sıra beynəlxalq sənədlərə qoşulub. 2004-cü ildən Dünya Antidopinq Agentliyi də fəaliyyət göstərir.\nİclasda çıxış edən Gənclər və idman nazirinin müavini İsmayıl İsmayılov dopinq probleminin bütün dünyada mövcud olduğunu söyləyib. O bu problemə qarşı mübarizənin vacib olduğunu, lakin bu mübarizənin ədalətli şəkildə bütün ölkələrə qarşı eyni səviyyədə aparılmalı olduğunu diqqətə çatdırıb. İsmayılov qeyd edib ki, bu gün insanların kütləvi şəkildə gündəlik həyatda istifadə etdikləri dərmanlar, ağrıkəsicilər var ki, onların tərkibində də dopinq mövcuddur. Bütün bunlara aydınlıq gətirilməli, mübarizə sonadək aparılmalı və həmin dərmanların satışına nəzarət gücləndirilməlidir. Nazir müavini qeyd edib ki, xüsusən yeniyetmələrin dopinqdən istifadə etmələri onların inkişaf dövründə problemlərlə qarşılaşmasına səbəb olur və gələcəkdə genofondumuza böyük zərər vura bilər.\nSonra çıxış edən deputatlar – Ülvi Quliyev, Adil Əliyev, Rauf Əliyev, Şahin İsmayılov, müvafiq nazirliklərin nümayəndələri və peşəkar idmançılar yeni hazırlanacaq qanun layihəsi ilə bağlı qeyd və təkliflərini bildiriblər.\nQeyd edək ki, ağır atletika üzrə millimizin idmançıları yaxınlarda dopinq istifadəsinə görə uzun müddətlik sanksiya ilə cəzalandırılıblar.


Banklar biznes krediti vermekden imtina edib - Azadliq Xeber\nBanklar biznes krediti vermekden imtina edib\nBanklar biznes krediti verməkdən imtina edib\n22/08/2016 [20:08]: xeber –\nAzərbaycanda bir sıra banklar artıq biznes krediti verməkdən imtina edib. sayt- a daxil olan məlumata görə, Nikoil, Ekspers, Dəmir Bank, artıq tam olaraq biznes krediti verməkdən imtina edib. Buna səbəb isə son zamanlar ölkədəki biznes mühitinin pisləşməsi, sahibkarların obyektlərinin bağlanmasıdır. Adını sadaladığımız banklardan başqa çox sayda bank da var ki, onların formal olaraq biznes krediti verdikləri deyilir. Ancaq bizneslə məşğul olmaq istəyən sahibkarların qarşısına çox böyük öhdəliklər qoyulur. Qoyulan öhdəlikləri qarşılamaq mümkün olmadığından da sahibkarların kredit almaq imkanı sıfıra enir.


Boş qalan kirayə evlərin qiyməti niyə ucuzlaşmır? – ARAŞDIRMA\nValyuta.az APA TV-yə istinadən xəbər verir ki, kirayə mənzil axtaranların sayı artdıqca mənzillərin qiyməti də bahalaşır. Sakinlər büdcələrinə uyğun mənzillər tapa bilmədiklərindən, təklif olunan mənzillərin dəyərindən olduqca baha olduğundan şikayətçidir.\n- Deyirlər ki, bina evi var. 2 otaqlı və ya 3 otaqlı. Gedib baxırsan ki, şəraiti yoxdur, yaşamaq olmaz. Həmin evi kirayə götürsən gərək 3, 4 min xərc çəkəsən ki gedib yaşayasan.\n- Hazırda kirayə evlərin qiyməti çox bahadır. Məsələn kimsə rayondan gəlir ev tapa bilmir. Tapsa da şəraiti çox pisdir. Ya su yoxdur, ya digər şey. Məsələn bax burada 450 manata 1 otaqlı ev verirlər. Ancaq əslində 2 otaqlıda qala bilərlər o qiymətə. Lakin tapmaq olmur.\n- Mən özüm 350 manatlıq işdə işləyirəm. Yaxşı kirayələrin isə qiyməti 400. 500 manatdan başlayır. Mənim o qiymətə kirayədə qalmağım əlbəttə ki mümkün deyil.\nNeftçilər metrosu yaxınlığında “maklerlər bağı” kimi tanınan ərazidə çəkilişlərimiz zamanı da durğunluq hiss olunurdu.\nƏmlak məsələləri üzrə ekspert Ramil Qasımzadənin sözlərinə görə, yay mövsümünün yekunlaşması kirayə mənzillərində bahalaşmasına səbəb olur. Lakin ötən illə müqayisədə bu artım çox deyil:\n“Bu gün Bakı şəhəri üzrə kirayə mənzil bazarının 20, 25 faizini tələbələr təşkil edir. Yəni kirayə verilən hər 4 mənzildən 1-də tələbələr qalır. Ənənəvi təhsil bərpa olunacağı halda ötən il müşahidə etdiyimiz 50, 100 manat qiymət düşümü artımla əvəz olunacaq”.\nRamil Qasımzadənin sözlərinə görə Nərimanov, Gənclik və Sahil metrosu ətrafında qiymətlər digər yerlərə nisbətən bahadır. Kirayə mənzil bazarında süni qiymət artımına gəlincə isə ekspert deyir ki, realtorlar tərəfindən süni qiymət artımına rast gəlinmir:\n“Çünki realtorlar istəyirlər ki, həm alqı-satqı məsələsində, həm də kirayə bazarında dinamiklik artsın. Bu gün dinamiklik olduqca aşağıdır. Alqı-satqı və kirayə verilməsi işi nə qədər çox olarsa realtorların qazancı da bir o qədər çox olacaq”.\nTikinti materialı istehsalında rekord - 80 faiz artıb\nMasazırda mənzillərin kirayəyə verilməsinə başlanıldı\nCəbrayılda ilk mərhələdə 5 bina tikiləcək - AÇIQLAMA\nDaha 50 şəhid ailəsi və qaziyə mənzillərin sənədləri təqdim edildi\nBu günə qədər 1027 mənzil kirayə üsulu ilə verildi


“Bayern”də yeni baş məşqçi | SuperSport\nƏsas səhifə Futbol “Bayern”də yeni baş məşqçi\nDərc etdi: SupersportTarix Noyabr 16, 2019 , 15:42 Kateqoriya: FutbolRəy yoxdur\n“Bayern”də Niko Kovaçın istefasından sonra yeni baş məşqçinin adı açıqlanıb.\nSupersport.Az xəbər verir ki, Münhen təmsilçisini Hansi Flik çalışdıracaq. Bu barədə klubun rəsmi saytı məlumat yayıb. Xəbərdə, daha əvvəl “Bayern”də köməkçi məşqçi olan Flikin qış fasiləsinə qədər komandada baş məşqçilik edəcəyi bildirilir.\nFlik Niko Kovaçın istefasından sonra müvəqqəti olaraq komandaya baş məşqçilik edirdi. “Bayern” 54 yaşlı mütəxəssisin rəhbərliyi ilə çıxdığı 2 oyunda da qələbə qazanıb. Münhen təmsilçisi bu matçlarda “Borussiya”nı (Dortmund) 4:0, “Olimpiakos”u isə2:0 hesabıyla məğlub edib.


Məhkəmə arvadını baltalayan kişini həbsxanaya yox, xəstəxanaya göndərdi - MEYDAN.TV\nMəhkəmə arvadını baltalayan kişini həbsxanaya yox, xəstəxanaya göndərdi\n“Baltanın küt tərəfi ilə Zalxanın başına vurdum”\nYayımlandı: 6 Oktyabr 2021 15:01\nHakimlər belə nəticəyə gəlib ki, qətl hadisəsini törədərkən o, anlaqsız vəziyyətdə olub\nZaqatala rayonunun Yengiyan kəndində məişət zəminində baş vermiş qadın qətliylə bağlı məhkəmə araşdırmaları yekunlaşıb. Nəticədə qadının əri onu qətlə yetirməkdə təqsirli bilinsə də, məhkəmə onun həbsxanaya göndərilməsinə yox, psixiatriya xəstəxanasında məcburi müalicəsinə qərar verib.\nHadisə 2020-ci il oktyabrın 21-də günorta saatlarında baş verib. İttiham aktında yazılanlara əsasən, 1970-ci il təvəllüdlü Fazil İsmayılov fındıq kollarının dibindəki kökləri kəsəndə həyat yoldaşı ilə üç gün əvvəl baş vermiş mübahisə yadına düşüb. Elə həmin fikirlərin təsiri altında gedib 1978-ci il təvəllüdlü arvadı Zalxa İsmayılovanın baş nahiyəsindən balta ilə zərbələr endirərək, onu qətlə yetirib.\nFazil İsmayılov 1998-ci ildə ailə qurub. Zalxa İsmayılova ilə birgə nikahlarından 4 övladları dünyaya gəlib.\nFazil İsmayılov istintaqa ifadəsində bildirib ki, əvvəllər başında kəskin ağrılar olduğuna görə bacısıgil onu həkimə aparıb, müalicə kursu yazılıb. Onun sözlərinə görə, bir müddət əvvəl kənddəki çayxanada Rəcəb adlı şəxs onu təhqir edib, ətrafdakılar da gülüb. Həmin vaxt buna görə Rəcəbi vurduğunu deyən təqsirləndirilən şəxs bildirib ki, ona görə övladlarının da ünvanına nalayiq ifadələr işlədildiyini eşidəndən sonra özünü çox pis hiss edib, daim fikirli olub.\nHəyat yoldaşına gəlincə, Fazil İsmayılov bildirib ki, heç vaxt ondan şikayəti olmayıb, səhv hərəkətini nə görüb, nə də eşidib. Hadisə günü də səhər birlikdə inəkləri sağıb, sonradan fındıq bağına gediblər: “Orada işləyəndə birdən Rəcəbin dediyi sözlər yadıma düşdü, əsəbiləşdim. Bundan iki-üç gün əvvəl də Zalxa mənə demişdi ki, dəliyəm, özümü apara bilmirəm, ona görə boşanacaq. Bu da yadıma düşdü. Fikirləşdim ki, məndən boşanıb başqa kişiyə gedəcək. Ona görə əvvəl Zalxanı, sonra özümü öldürməyi düşündüm. Onda Zalxa qoz yığırdı. Baltanın küt tərəfi ilə Zalxanın başına vurdum. Qırqırıb dedi ki, “dəli olmusan?” Bundan sonra bir neçə zərbə də vurdum, yıxıldı. Burnundan qan gəldi. Qorxudan əsirdim. Tez qaçıb bulaqda baltanı yudum. Sonra özümü asmaq üçün oradan uzaqlaşdım…”\nFazil İsmayılovun sözlərinə görə, bir qədər sonra yolda polis əməkdaşları onu saxlayıb.\nTibbi ekspertizanın rəyində yazılıb ki, Fazil İsmayılov “depressiv tipli şizoaffektiv pozuntu” formasında psixi pozuntudan əziyyət çəkir. O, hadisəni törədəndə anlaqlı vəziyyətdə olmayıb. Sənədlərdən belə məlum olub ki, onun psixi durumunda 2005-ci ildən dəyişiklik başlayıb.\nFazil İsmayılov hadisədən sonra həbs olunaraq, 2021-ci ilin martına qədər istintaq təcridxanasında saxlanılıb. 2021-ci ilin martında Zaqatala Rayon Məhkəməsi onun psixiatriya xəstəxanasına yerləşdirilməsinə qərar verib.\nBu qətl hadisəsi Şəki Ağır Cinayətlər Məhkəməsində araşdırılıb. Məhkəmədə təqsirləndirilən şəxs özü iştirak etməyib. Amma zərərçəkmişin hüquqi varisi qismində tanınan Zalxa İsmayılovanın qardaşı da daxil olmaqla, bir çox şahid dindirilib. Məhkəmə şahid ifadələri və sənədləri nəzərə alaraq, belə nəticəyə gəlib ki, Fazil İsmayılovun cinayəti anlaqsız vəziyyətdə törətdiyi sübuta yetirilib. Ona görə də həbs olunarkən ona ittiham verilmiş Cinayət Məcəlləsinin 120-ci (qəsdən adam öldürmə) maddəsində nəzərdə tutulan cinayət məsuliyyətindən və cəzadan azad olunmalıdır. Ona ixtisaslaşdırılmış psixiatriya xəstəxanasında məcburi müalicə təyin edilməlidir.\nQısa link: www.mtv.re/az/b/zCy\nAna səhifə ▸ Bölgə ▸ Məhkəmə arvadını baltalayan kişini həbsxanaya yox, xəstəxanaya göndərdi


Türkiyəyə gəlin gedən azərbaycanlı qızların sayı açıqlanıb\n2016-cı ildə 2170 azərbaycanlı qız Türkiyə vətəndaşı ilə ailə qurub. Bu, Türkiyədəki əcnəbi gəlinlərin 9.6 faizi deməkdir.\nXəbəri Türkiyə Statistika Komitəsi yayıb.\nTürkiyədəki əcnəbilər arasında suriyalı gəlinlər birinci yeri tutur. Ötən il 6495 (28.8 faiz) suriyalı qız Türkiyə vətəndaşı ilə ailə qurub. İkinci yeri isə Almaniyadan olan gəlinlər tutur – 2644 nəfər (11.7 faiz)\nÖtən il Türkiyə vətəndaşları ilə ailə quran əcnəbilərin sayı 22583 nəfər olub. Bu, Türkiyədəki cəmi gəlinlərin 3.8 faizi deməkdir.\n2015-ci ildə Türkiyə vətəndaşları ilə ailə quran azərbaycanlı qızların sayı isə 1653 nəfər olub.


ƏHLİ SÜNNƏ VƏl cəmaat səLƏFİ saliHİN ƏQİDƏSİ İslam nəŞİDLƏRİ\nYüklə 130.18 Kb.\nölçüsü 130.18 Kb.\nŞübhəsiz ki, sözlərin ən doğrusu Allahın kəlamı, yolların ən xeyirlisi Muhəmməd - sallallahu aleyhi və səlləm - in yoludur. Əməllərin ən pisi sonradan uydurulanlardır. Sonradan uydurulub dinə salınan hər bir əməl (iş) bir bidətdir, hər bir bidət isə bir zəlalətdir (sapmaqdır), hər bir zəlalət isə oddadır2.\nMöhtərəm müsəlman qardaş və bacılarım! İlk öncə hamınızı Allahın salamı ilə salamlayıram. Allahın kitabına və Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – in yoluna (Sünnəsinə) uyaraq öz risaləmi «Bismilləh» ilə başlayıram. Çünkü Allah Rəsulu - sallallahu aleyhi və səlləm - də öz məktublarını «Bismilləh» ilə başlamış və buyurmuşdu: «Hər mühüm bir işə «Bismilləh» ilə başlanılmazsa, o işin sonu kəsikdir»3.\nAllahdan əməlimi onun üçün ixlaslı olmasını, məndən qəbul edib onunla müsəlmanları faydalandırmasını diləyirəm. Əgər hardasa xəta etmişəmsə bu nəfsimdən və şeytandandır. Burada düzəldilməsi mühüm olan yerləri tapdıqdan sonra mənə öyüt-nəsihət verməkdən çəkinməyə-cəyinizi ümid edirəm.\nBitirdim: Miladi 2006-ci il 22 İyun\nHicri 1427-ci il Cəmədiəl Əvvəl 26\nİslam Nəşidləri (Şerlər) – Nəşid – şer və ya yüksək səslə şer söyləmək deməkdir4. Günümüzdə melodik şəkildə Nəşid oxumaq şer söyləmək kimidirmi?\n“İslam Nəşidlərinin” qadağan olunması barədə Sələf alimləri arasında heç bir ixtilaf yoxdur. Sələflərdən heç kəs Nəşidləri Allaha dəvət, Allaha yaxınlaşmaq üçün bir vasitə (üsul) etməyi, həmçinin Nəşidlərdə cəlb edici gözəl (kişi və qadın) səslərində istifadə etməyi, başı əsdirərək, səsi incələdərək, qrup halında, xor şəkilində onları oxumağı, arxa plandan (fondan) sintezator, təbil (baraban) və s. alətlərdən istifadə edərək Nəşid (şer) söyləməyi qadağan ediblər.\nŞer formasında olan mahılara gəldikdə isə: “Tələffüzü şer formasında olub, dəvət və ibadət vasitəsi kimi istifadə edilmirsə, xor və melodik (səsi incələdəcək, başı əsdirəcək) şəkildə oxunmursa bunda heç bir qadağa yoxdur”. İnsanların bu gün adlandırdığı “İslam Nəşidləri” çox yüzilliklər bundan qabaq da var idi. Lakin illər keçdikcə bu adlar dəyişməyə başladı. Əvvəllər bu Nəşidlər “Təqbir” “Qəsidə” adlanırdı. Onlar ortaya çıxdığı zaman ümmətin alimləri bu kimi əməlləri bidət və zəlalət adlandırdılar. İmam Əhməd – rahmətullahi aleyhi – dən soruşurlar ki: «Qəsidə oxuyan kimsələr barəsində sözün nədir?”. Şeyx: “Bu bir bidətdir və bu işlə məşğul olan kimsələrlə eyni məclisdə oturmayın” dedi5. İslam dinində “İslam Nəşidləri” deyilən bir anlayış yoxdur. Bu ifadənin özünü İslama nisbət etmək belə qadağandır. Lakin günümüzdə bir çox qadağan olunmuş şeyləri İslama nisbət edilər: İslam Fəlsəfəsi, İslam Musiqisi, İslam filimləri, İslam Teatırı və s. halbuki İslamın bunlarla heç bir əlaqəsi yoxdur.\n“İslam Nəşidlərinin” Qadağan Olunmasına Birinci Səbəb – “İslam Nəşidlərini” Dəvət Məqsədilə İstifadə Etmək Olarmı?: “İslam Nəşidlərinin” qadağan olunmasına başlıca dəlil günümüzdə onların Allaha və Onun dininə dəvət metodu (vasitəsi) kimi istifadə olunmasıdır. Onun vasitəsilə insanlar Allaha yaxınlaşmağı axtarırlar. Bir qrup oxuyur, digər qrup isə qulaq asır. Nə Quranda, nə də Sünnədə əsası olamyan istənilən bir şey (söz, əməl) Allahın dininə nisbət edilərsə Bidətdir və rədd olunandır.\nBidət – Bəd – sözündən götrülmüşdür. Uydurma, yeni bir şey irəli sürmək deməkdir. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in vəfatından sonra ibadət və Allaha yaxınlıq niyyətilə qondarılmış, lakin nə Quranda, nə də Sünnədə dəlili olmayan hər hansı bir etiqadi sözə və əmələ deyilir. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Şübhəsiz ki, sözlərin ən doğrusu Allahın kəlamı, yolların ən xeyirlisi Muhəmməd - səllallahu aleyhi və səlləm - in yoludur. Əməllərin ən pisi sonradan uydurulanlardır. Sonradan uydurulub dinə salınan hər bir əməl (iş) bir bidətdir, hər bir bidət isə bir zəlalətdir (sapmaqdır), hər bir zəlalət isə oddadır6. İbn Ömər - radıyallahu anhu – deyir ki: «İnsanlar gözəl görsələrdə hər bir bidət zəlalətdir»7. Aişə – radıyallahu anhə – rəvayət edir ki, Peyğəmbər - səllallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Hər kim bizim bu işimizlə əlaqəli ondan olmayan bir şeyi sonradan ortaya çıxararsa o, rədd olunacaqdır (Başqa rəvayətdə: Hər kim bizim işimizə uyğun olmayan bir əməl etmiş olarsa o (əməl) rədd olunacaqdır)»8. Əli - radıyallahu anhu – deyir ki: «Əgər din ağıla görə olsaydı (xufun) alt tərəfinin məst edilməsi, üst tərəfin məst edilməsindən daha uyğun olardı. Lakin mən Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in (xufun) üst tərəfinə məst etdiyini gördüm»9. İbrahim ən-Nəhai – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: «Əgər Muhəmmədin səhabələri bir dırnağı belə məst etmişlərsə mən də onlara uymağın fəzilətini əldə etmək üçün (ayağımı) yumazdım»10. Sufyan əs-Souri – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: «İblis bidəti günahdan daha çox sevir. Çünki günahdan tövbə edilir, bidətdən isə tövbə edilməz»11. Günah edən kimsə günah etdiyini bildiyi üçün tövbə etməsi və günahları səbəbilə məğfirət diləməsi umulur. Bidət sahibi isə itaət və ibadət içərisində olduğuna inanır. Tövbə də etməz, məğfirət də diləməz. İblisdən nəql edilən: «Adəm oğullarının belini günahlarla qırdım. Onlar isə tövbə etməklə, məğfirət diləməklə belimi qırdılar. Mən də onlar üçün məğfirət diləmələri, tövbə etməyəcəkləri günahlar ortaya qoydum. Bunlar isə ibadət şəkilində olan bidətlərdir». İbnul Məcisun – rahmətullahi aleyhi – deyir ki, İmam Malik – rahmətullahi aleyhi – belə dediyini dinlədim: «Hər kim İslamda gözəl görərək bir bidət ortaya çıxararsa, Muhəmməd – sallallahu aleyhi və səlləm – in risalətə qarşı xainlik etdiyini iddia etmiş olur. Çünki Uca Allah: «Bu gün dininizi tamamlayıb mükəmməl etdim….». (əl-Maidə 3) deyə buyurdu. Bu baxımdan da o, gün din olmayan heç bir şey bu gün də din olmaz»12. İmam Malik – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: «Bu ümmətin başı nə ilə islah olunmuşsa, bu ümmətin sonu da ancaq onunla islah olunur (düzəlir). O, gün din olmayan heç bir şey bu gün də din olmaz»13. Şeyx İbn Qasım – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Allaha dəvət metodunda iki qaydanın olması şərtdir (vacibdir). Birinci: Dəvət yalnız Allah rızası üçün olmalıdır. İkinci: Dəvət Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in sünnəsinə uyğun olmalıdır. Birinci şərti itirən müşrikdir, ikinci şərti itirən isə bidətçidir”14. Həsənul Bəsri - rahmətullahi aleyhi - deyir ki: «Əməl olmadıqca söz səhih olmadığı kimi, niyyət olmadıqca da, əməl və söz də səhih deyildir. Bir kimsə sünnət üzərə olmadıqca da, nə söz, nə əməl, nə də niyyət səhih olur»15.\nArtıq bizə bəlli oldu ki, dəvət qapıları bağlıdır. Allah və Rəsulunun əmr etdiyi (din etdiyi) yollardan başqa qeyri yollarla Allahın dininə dəvət etmək olmaz və heç kəsə də səlahiyyət verilməyib ki, özündən yeni dəvət üsulları icad etsin hansı ki, nə Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – bunu edib, nə də səhabələri. Çox böyük bir xəta edərək deyirlər ki, “İslam Nəşidləri” günümüzdə əcnəbi vətəndaşlar üçün ən yaxşı dəvət üsuludur. Allahu Əkbər! Nə Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in, nə Səhabələrin, nə də ki, Tabiinlərin (dəvətdə) istifadə etmədiyi üsul necə yaxşı (gözəl) dəvət üsulu ola bilər?\nİbn Abbas - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, bir gün Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – xütbə verərkə ayaq üstə dayanan bir kimsəni gördü və onun kim olması barəsində soruşdu. İnsanlar: “O – Əbu İsraildir, günəş altında dayanmağı, oturmamağı, kölgələnməməyi, danışmamağı və oruc tutmağı nəzir etmişdir”. Peyğəmbər: “Əmr edin ona danışsın, kölgələnsin, otursun, lakin orucunu axıra çatdırsın”16. İbn Teymiyyə – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm –o, kimsəyə bütün şeyləri qadağan etdikdən sonra yalnız oruc tutmağı (davam etməyi) əmr etdi. Çünki Oruc - Allahın sevdiyi bir ibadətdir. Orucdan qeyri etdiyi əməllər isə Allaha yaxınlaşdıran bir ibadət olmadığı üçün (qadağan edildi). Hətta kimsə bunları (ibadət) hesab etsədə belə”17. İmam Şatibi – rahmətullahi aleyhi – İmam Məlik – rahmətullahi aleyhi –sözlərini qeyd edərək deyir ki: “Diqqət edin! Necə İmam Məlik – rahmətullahi aleyhi – günəş altında dayanmağı, (bütün gün ərzində) susmağı, Şama və Misirə piyada getməyi nəzir etməyi qadağan edərək bütün bunları günahlardan saymışdır. Halbuki bu əməllər özü-özlüyündə icazəlidir. Lakin bu əməlləri İslam dininə nisbət etdikdə və bunlar vasitəsilə Allaha yaxınlaşmaq üçün ibadət edilməyə başladıqda İmam Məlik bunları günahlardan saymışdır”18. İbn Teymiyyə – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Allaha ibadət məqsədilə yun gödəkçə geyinmək bidətdir”19.\nBütün bu misallardan bəlli oldu ki, istənilən əsli halal olan bir şeyi Allaha yaxınlaşmaq üçün ibadət üsulu edilərsə qadağandır. “İslam Nəşidləri” də belədir nə vaxt ki, onlar Allaha yaxınlaşmaq üçün bir üsul (vasitə) seçilərsə.\n“İslam Nəşidlərinin” Qadağan Olunmasına İkinci Səbəb: Kitab Əhlinə, Kafirlərə və Azğın Sufilərə bənzəmək olduğu üçün qadağan edilmişdir. Kitab Əhlinə gəldikdə Xristian Katoliklər öz kilsələrində Allaha yaxınlıq məqsədilə müəyyən mahnılar oxuyurlar. Bütpərəst olan Qirşnaçılarda Allaha yaxınlaşmaq üçün bu üsullara əl atırlar. Bidət əhli olan Sufilərə bənzəməyə gəldikdə isə: İlk olaraq İslam ümmətində Allaha yaxınlaşmaq üçün Nəşidlərdən istifadə edənlər onlar olmuşlar. Bununla Allahı zikr edir və Allaha yaxınlaşırdılar. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurmuşdu: «Kim bir qövmə bənzəmək istəyərsə o, da onlardandır»20. İmam Nəvəvi, əl-Munaui, əs-Sənani, İbn Abidin – Allah Onlrdan Razı Olsun - deyirlər ki: “Bənzəməyə gələn qadağa istənilən qövmə, cəmiyyətə, millətə aiddir. İstər kafirlər olsun, istər gühkarlar olsun, istərsə də bidət əhli olsun”21.\nLakin bəzi kimsələr qeyd edilər ki: “Biz Nəşidləri dinin bir parçası olaraq adlandırmırıq. Bu bizə atılan böhtandır”. Onlara demək istəyirəm ki, günümüzdə çox eşidirik: “Mən Nəşidlərə qulaq asdığım zaman imnım artır”, “Mən elə zənn edirdim ki, Nəşidlərə qulaq asmağa görə savab yazılır”, “Nəşidlər – dəvət üçün ən gözəl üsuldur” və s. Hətta bəzi ölkələrdə Nəşidlərlə bağlı kassetlərin çıxması və üzərində: Zikrullah – Allahı zikr etmək kimi sözlərin yazılması onu göstərir ki, İslam Nəşidləri Allaha yaxınlıq üçün bir vasitə edilmişdir.\n“İslam Nəşidlərinin” Qadağan Olunmasına Üçüncü Səbəb: Nəşidlərin oxunma tərzinə görədir. Buda günümüzdə olan Nəşidlərin melodik (Təlxin) və Xor şəkilində oxunmasıdır. Bununla da Nəşidlər İslam dinində qadağan edilmiş musiqiyə çevrilir ki, buna da əl-Ğinə deyilir. İmam Şatibi – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Günüüzdə bir çox insanların etdikləri kimi (bədəvi) ərəblərdə melodik oxuma tərzi yox idi. Onlar şerləri mənalı (ifadəli, təsirli, aydın, səlis) surətdə söyləyər, indikilər kimi (səslərini gözəlləşdimək) üçün müəyyən kurslar keçməzdilər. Səslərini yumşaldar və uzadardılar, musiqidən xəbəri olmayan ərəblər kimi...”22.\nNəşidlərin qadağan olunmasına qarşı çıxan müsəlmanların bir çoxları görürsənki cahillikdə musiqi ilə yaşayan, nəfəs alan, musiqinin fanatı olan kimsələr olublar. Lakin tövbə edib İslamı qəbul etdikdən sonra, musiqinin haram olduğunu bildikdən sonra əvəz olaraq (nəfsi-istəklərini sakitləşdirmək) üçün Nəşidləri tapdılarr. Məst oxunma tərzinə (səsin gözəlliyiə) görə Nəşidlər bir çoxları üçün Allahın haram etdiyi musiqini əvəz etmişdir. Günümüzdə isə bir çoxları Nəşidlərin mənasını başa düşmədiyi halda belə onları dinləyirlər. Nəşidlərin mənasını bilməyən bir kimsə haradan bilə bilər bu Nəşidlərin nəyə dəvət etdiyini, kimləri tərif etdiyini. Məgər azdı müəyyən cəmaatlara çağıran Nəşidlər, İxvan əl-Muslimin cəmaatını onların başçılarını tərif edən nəşidlər. Lakin haqqı axtaran, öz nəfsi-istəklərinə qalib gələn bir kimsə üçün yuxarıda qeyd edilən dəlillər kifayət olmalıdır ki, bundan tövbə edib çəkinsin.\nSəid b. Museyyib – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Mən musiqiyə nifrət edirəm, lakin şeri sevirəm”23. İmam b. Abidin – rahmətullahi aleyhi – deyir ki:”Musiqi – haramdır”24. İmam b. əl-Həc əl-Maliki – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Həqiqətən şerlər qadağan olunur nə vaxt ki, onları uzada-uzada oxuyarlarsa”25.\nMüasir Sələf Alimlərinin “İslam Nəşidlərinin” Qadağan olunması Barəsində Fətvaları: Onlar qeyd edirlər ki, Nəşidlər barəsində alimlər arasında fikir ayrılığı vardır. Lakin qeyd etmək istəyirəm ki, günümüzdə olan Nəşidlərin qadağan olunmasında alimlər arasında heç bir fikir ayrılığı yoxdur.\nŞeyx əl-Albani – rahmətullahi aleyhi – dən “İslam Nəşidləri” barədə soruşduqda o, dedi: “İslam Nəşidləri” adlandırılan bu (şerlər) əvvəllər Sufilərin (digər məzhəb və təriqətlərdən) əsas fərqlənmə sifəti idi. Bir çox cavanlar da bu kimi Nəşidləri sözlərinə görə - Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – tərif etməkdə həddi aşdıqları və Ona – sallallahu aleyhi və səlləm – Allahdan qeyrisinə yönəldikləri üçün (dua etdikləri üçün) məzəmmət edirdilər. Sonra isə yeni Nəşidlər meydana çıxdı. Mən inanıram ki, bu Nəşidlər əvvəlki Nəşidlərdən qaynaqlanaraq meydana çıxdılar. Köhnə (Sufi) Nəşidlərində olduğu kimi bu Nəşidlərdə şirk və cahilik (bütpərəstlik) sözlərindən bir şey yoxdur. Lakin hər hansı bir kimsə Allahın Kitabına, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in Sünnəsinə və Saleh Sələflərin yoluna baxdığı zaman orada günümüzdə olan “İslam Nəşidləri” adlandırılan Nəşidlərdən heç bir əsər-əlamət tapmaz. Hətta bu Nəşidlər dəyişilərək əvvəlki (Sufi) nəşidlərinə oxşamasa da belə, hansıki onların sözlərində Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – tərif etməkdə həddi aşmaq vardır, iki səbəb bu Nəşidlərin də qadağan olunması üçün bizə kifayət edər: 1. Bu Nəşidlər Sələflərin mənhəcindən (üsul, yol, qayda) deyildir. 2. Gerçəklik (həqiqət) – şahidi mən özüməm. Çox təhlükəlidir, artıq müşahidələrimizdən görürük ki, gənc müsəlmanlar daha çox Nəşid oxuyur və əylənirlər. Bu onları o, qədər məşğul edir ki, onlar Quran oxumaq, Allahı zikr etmək və Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – salavat gətirməkdən belə yayınırlar”26. Şeyx əl-Albani – rahmətullahi aleyhi - «İslam Fiqhində Çalğı Alətləri» adlı əsərində deyir ki: «Bir neçə kəlimə söyləmək istəyirəm və Allahın izni ilə xeyirli və faydalı olan risaləni bu sözlərlə bitirmək istəyirən o, da “İslam Nəşidləri” barəsindədir: Yeddinci bölümdə söylənilməsi caiz olan və olmayan şer haqqında danışdıq. Eyni şəkildə ondan öncəki bölümlərdə də bayram (Ramazan və Qurban) və toy məclislərində qadınların dəf çalmalarından başqa bütün çalğı alətlərinin haram olduğunu da açıqladıq. Bu son bölümdən də aydın oldu ki, Uca Allaha yalnız Allahın şəriət etdiyi yollardan qeyri yollarla yaxınlaşmaq qadağandır. Allahın haram etdiyi bir yolla Allaha necə yaxınlaşmaq caiz ola bilər? Buna görə də elm adamları Sufilərin musiqilərini haram görmüş və bunu halal qəbul edənlərə qarşı da mübarizə aparmışlar. Oxuyucu bu qaydaları bildikdən sonra çox açıq bir şəkildə Sufilərin musiqiqsi ilə “İslam Nəşidləri” arasında hökm tərəfdən heç bir fərq olmadığını görər. Hətta bunda başqa bir müsibət də var: Əxlaqsız musiqilər kimi Nəşidlərin (Təlxin) oxunması, Ritm olaraq şərq və qərb musiqilərinə bənzəməsi, dinləyənləri hərəkətə gətirərək oynadan, coşduran olmasıdır. Bununla da aydın olur ki, onlara qulaq asmaqda məqsəd Nəşidlərin sözləri deyil, əyləncə və musiqidir. Bu da şəriətə zidd olan bir şeydir ki, bu da kafirlərə və həyasızlara bənzəməyə çalışmaqdır. Bundan sonra isə bir hərəkət də ortaya çıxa bilər: O, da Qurandan üz döndərmək və ondan uzaq düşmək. O, vaxtı bu nəşidləri dinləyənlər Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in Uca Allahı buyurduğunda olduğu kimi Allahın ərz etdiyi şikayətinə daxil olmuş olurlar: «Allah Rəsulu: Ya Rəbbim! Həqiqətən mənim qövmüm bu Quranı büstbütün tərk etdilər, dedi». (əl-Furqan 30)27. Mən yaxşı xatırlayıram: Bura Əmmana hicrətimdən iki il öncə Dəməşqdə müsəlman gənclərdən birisi mənası etibarı ilə pislik olmayan bir neçə Nəşid söyləməyə başladılar. Bunu bir kassetə yazmışdılar. Aradan qısa bir müddət keçmişdi ki, onunla bərabər dəf də çalınmağa başlandı. Sonra bunu dəf halaldı deyə toy mərasimlərində qulaq asıldı. Daha sonra kassetlərə köçrülərək yayıldı. Bir çox nüsxələri çıxdı. Bir çox evlərdə dinlənilməyə başlandı. Bunun tək səbəbi nəfsin qalib gəlməsi və şeytanın hiylələrini bilməməkdir. Şeytan onları Quranı öyrənmək bir tərəfə, onu dinləməkdən, hörmət etməkdən də qoydu. Ayədə buyrulduğu kimi Quran onlar tərəfindən tərk edildi. «Kafir olanlar dedilər ki: Bu Quranı dinləməyin və oxunduğu zaman mənasız səslər çıxardın» (əl-Fussilət 26). Quran onlara oxunduğu vaxt çox danışar və mənasız sözlər deyərdilər ki, Quranı dinləməsinlər. Bu da Quranı dinləməyi tərk etməyin və ona iman etməyi tərk etməyin bir şəkilidir. Onu təsdiq etməyi tərk etməkdə onu tərk etməyin bir şəkilidir. Onun üzərində düşünməyi, onu anlamağı tərk etməkdə onu tərk etmək şəkillərindəndir. Lazımınca əməl etməyi, əmirlərinə uyub qadağalarından çəkinməyi tərk etmək də onu tərk etməyin bir şəkilidir. Quranı buraxıb şerə, hər hansı bir sözə, musiqiyə, əyləncəyə yönəlmək də onu tərk etməyin şəkillərindəndir». əl-Albani deyir ki: “Nəşidlər – bidətdir”28.\nDaimi Fətvalar Komitəsi №3259, Hicri 1400-ci il, 30 il bundan qabaq deyirlər ki: “(Bir şeyi də unutmayaq ki, 30 il bundan qabaq olan Nəşidlərlər ilə indiki Nəşidlər arasında göylə yer qədər fərq vardır. Günümüzdə olan musiqi studiyaları, Nəşidlər bəstələnən kompyuterlər, arxa plandan (fondan) gələn müsiqi səsləri və s. 30 il bundan qabaq yox idi). Səhabələr şer və Huda adlanan şerlər söyləyərdilər. Xəndək döyüşündə, məscid tikintisində, cihada gedərkən”.\nİbn Bazz – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “İslam Anaşidləri (şerləri) müxtəlifdir. Əgər onların sözlərində xeyirə dəvətdən və onu xatırlamaqdan, Allaha və Rəsuluna itaətdən, vətəni düşmənlərin hiyləsindən qorumağa çağırışdan, düşmənlərə qarşı hazırlıq görməkdən və s. buna bənzər sözlər olarsa bunda heç bir qəbahət yoxdur. Lakin Nəşidlərin sözlərində günaha dəvət, kişi və qadınların bir məclisdə olaraq bir-birilərinin qarşısında soyunmalarından və s. günahlar olarsa bu zaman bunları dinləmək qadağandır”29. İbn Bazz – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “İslam Nəşidləri” barəsində olan sualın açıqlanmasına ehtiyac vardır. Bu suala bir mənalı cavab vermək olmaz. İstənilən şer və ya Nəşid, istər İslami adlansın istərsə də yox, vacib olan (nəşidlərin sözlərində) pak (saf) şəriətə zidd olan bütün şeylərdən uzaq olmasıdır. Əgər Nəşidlərin sözlərində xeyir olarsa – gözəl əxlaqı və mərhəmətli olmağı tərif edən, Allah yolunda cihad etməyə həvəsləndirən, ixlaslı olmağa, valideyinlərə və qonşuya qarşı gözəl münasibətdə olmağa və s. şəriətə zidd olmayan (sözlər) olarsa bunda heç bir problem yoxdur. Bu da İmam Şafii – rahmətullahi aleyhi – şerlər barəsində olan sözləri kimidir: “Gözəl olanı gözəl, çirkin olanı da çirkindir”. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Şübhəsiz ki, şerin bir qismi hikmətdir»30. Həmçinin İbn Bazz – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Mühümdür ki, hər bir Nəşid elm əhlinə və ya bir qrup elm əhlinə həvalə edilsin. Onlar da onun icazəli olub-olmadığını yoxlasınlar. Bu Nəşidləri bir başa hamıdan götürmək də olmaz. Vacibdir ki, onlara alimlər nəzər salsınlar”31.\nŞeyx Useymin – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Nəşidlər barəsində çox danışılıb. Lakin mən uzun vaxtdır ki, onları eşitmirəm. (Nəşidlər) ilk çıxdığı vaxt onlarda şərr olan bir şey yox idi. Nə dəf (qaval), nə də qaranlıq (qarmaqarşıqlıq) bir şey, nə də onlar qadağan olunmuş musiqiyə bənzəyirdi. Lakin vaxt keçdikcə (Nəşidlər) inkişaf edərək müsirləşdilər. İndi biz onlarda təbil (baraban) səsinə bənzər səslər eşidirik, bəlkə də bu təbil deyil (başqa bir musiqi alətinin) səsidir. Həmçinin onlarda gözəl, yoldan çıxardan səslərdən də istifadə edilməyə başlamışlar. Sonra onlar bir az da müsirləşərək qadağan olunmuş musiqiyə bənzədilər. Buna görə də Nəşidlərlə bağlı mənim qəlbimdə həyacan baş qaldırdı. İnsanlar içərisində heç kəs bütün Nəşidlərin halal olmasına fətva verə bilməz, həmçinin heç kəs də onların hamısının haram olmasına fətva verə bilməz. Yuxarıda xatırladıqlarımın heç biri (nəşidlərdə) olmazsa bu zaman onlar icazəlidir. Əgər (Nəşidlərdə) dəfdən (qaval), gözəl, cəlb edici səslərdən istifadə olunarsa və həmçinin də onlar musiqi kimi oxunarsa bu zaman onlara qulaq asmaq olmaz”32. Cəlb edici gözəl səsin təsiri barəsində İbn Teymiyyə – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Həqiqətən səsin insanın qəlbinə çox böyük təsiri vardır. İnsanı sevincə, kədərə, qəzəbə və qorxuya və s. sala bilər. Bura həmçinin daxildir səs ilə uşaqlara və heyvanlara təsir etmək. Məxluq nə qədər zəif olarsa səs ona bir o, qədər də çox təsir göstərər. Məs: Səs qadına daha çox təsir edir nəinki kişiyə, uşaqlara təsiri daha çoxdur nəinki böyüklərə, heyvanlara daha çox təsir edir nəinki insanlara. Bütün bunlar ona dəlalət edir ki, səsin gücü dərrakənin (ağıl, idrak) zəif olmasından aslı olaraq daha çox təsir edir. Bu təsirdə nə qədər xeyir olsa da, zərərləri daha çoxdur”33.\nŞeyx Useymin – rahmətullahi aleyhi – dan Nəşidləri dinləmək barəsində şəriətin hökmünü soruşurlar o, deyir ki: “Bir çox illər bundan öncə Nəşidləri dinlədiyim zaman onlarda qadağan olunası bir şey yox idi. Lakin sonuncu dəfə onları eşitdikdə Nəşidləri melodik – musiqiyə bənzər (müsiqi alətləri) ilə müşayət olunduğunu gördüm və mən hesab edirəm ki, insanlar bu Nəşidlərə qulaq asmamalıdırlar”34. Şeyx Useymin – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “İslam Nəşidlərinə” gəldikdə isə mən hesab etmirəm ki, kimsə onları ibrət (fayda) kimi istifadə edə bilər. Birinci - Nəşidlər əsil olaraq Sufilərdən gəlmədir. Çünki ilk olaraq onlar Allahı zikr etmək üçün Nəşidlərdən istifadə ediblər. İkinci – Həqiqətən Nəşidlər insanın qəlbini ibrət alınası iki şeydən Quran və Sünnədən uzaqlaşdırır. Ona görə də bir kimsə bu Nəşidləri ibrət (fayda) mənbəyi seçməməlidir. Lakin bir kimsə şəriətə zidd olan melodik oxuma (sözləri uzadaraq, başı əsdirərək), musiqi alətləri olmadan Nəşidləri dinləyərsə bunda heç bir problem yoxdur. Əksi təqdirdə bu şərtlərə riayət edilməzsə Nəşidləri dinləmək haramdır”35. Şeyx Useymin – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Artıq mən görürəm ki, “İslam Nəşidləri” əvvəlki Nəşidlərdən çox fərqlənirlər. Əvvəllər onlarda gözəl, cəlb edici səslər yox idi, lakin idi Nəşidlərdə bu kimi səslərdən istifadə edilməyə başlanılmışdır. Həmçinin deyirlər ki, onlarda dəf (qaval) səsləri də müşayət olunur. Bütün bunlar bizə onu deməyə əsas verir ki, insan bu kimi şeylərdən çəkinməlidir. Lakin bizim yanımıza biri gəlib gözəl niyyət ilə, tək, öz səsi ilə, heç bir musiqi aləti olmadan, mənasız olan (sözlərdən) uzaq olaraq Nəşid (şer) söyləyərsə bunda heç bir problem yoxdur, çünki Həsən b. Sabit - radıyallahu anhu – Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in məscidində şer söyləmişdir”36. Şeyx Useymin – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “İslam Nəşidləri” bidətdir və onlar Sufilərin dinə daxil etdikləri Nəşidlərin mislindədir (oxşarıdır)”37. Şeyx Useymin – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “(Ey Nəşidlərə qulaq asan kimsə!) Mən sənə nəsihət edirəm ki, Allahın Kitabına, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in Sünnəsinə və Onun həyatına (Sıra) qayıdasan. Vallahi, bunlar sənin üçün Nəşidlərə qulaq asmaqdan daha xeyirlidir. Eşitmişik ki, bu Nəşidlər dəyişilərək musiqi formasında oxunmağa başlanmış və onlarda ehtiras oyadan səslərdə vardır. Əgər məsələ belədirsə bu cür Nəşidlərə qulaq asmaq olmaz. Əgər onlarda təbil (baraban) olarsa bu artıq günahdır”38.\nBu Nəşidlərə qulaq asmaq və ya onlarla məşğul olmaq bir çox haramlara gətirib çıxarmışdı. Subhənəllah! Nəşidlərlə məşğul olan, oxuyan və yazanlar artıq bir müddətdən sonra disk buraxmağa başladılar, bir müddətdən sonra klip çəkməyə başladılar, bir müddətdən sonra diskin üzərinə şəkillərini vurmağa başladılar – Allah Qorusun – bir çox ölkələrdə artıq “İslam Repi” kimi nəşidlər də çıxmağa başladı. Bütüün bunlar da İslama nisbət edilir. Halbuki İslam bütün bunlardan uzaqdır.\nŞeyx Tuveycri – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Bir kimsə günümüzdə musiqi formasında yayılan Nəşidlər ilə səhabələrin Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in məscidini tikdikləri zaman, Xəndək qazdıqları zaman və həmçinin səhabələrin səfərdə dəvələri qovduqları zaman söylədikləri şerlərlə müqayisə etməyə, (bənzətməyə) çalışarsa artıq bu müqayisə yalandır. Səhabələr - Allah Onlardan Razı Olsun – şerləri melodik formada Lyaxin kimi oxumazdılar necə ki, bunu tələbələr müəyyən yığıncaqlarda və yay düşərgələrində edirlər. Səhabələr şer söylədikləri zaman yalnız uca səslə söyləməklə kifayətlənərdilər. Səhabələrdən - günümüzdə olan tələbələrin etdikləri kimi xor şəkilində oxumaq varid olmayıb. Həqiqətən bu “İslam Nəşidləri” öz ardıyca bir çox şərrin gəlməsinə səbəbdir. Həqiqətən bu İslama nisbət edilən bir bidətdir”39.\nSaleh əl-Fovzan – Hafizahullah - gəldikdə isə Nəşdilər barəsində ən şiddətli fətvalar ona aiddir. O, deyir ki: “Nəşidləri “İslami Nəşidləri” adlandırmaq xətadır. Bu sonradan uydurulmuş bir addır. Sələf kitablarında belə bir şey yoxudur. Alimlərə məlumdur ki, ilk olaraq Nəşidləri din olaraq Sufilər götürüblər. Günümüzdə isə partiya və cəmaatların sayı çoxaldığı üçün hər biri bu Nəşidlərdən istifadə etməyə, faydalanmağa başladılar və onları “İslam Nəşidləri” adlandırdılar. Bu adla adlandırmaq da qadağandır, Nəşidlərin özləri də qadağandır və onları insanların arasında yaymaq da qadağandır”40. Şeyx Fovzan – Hafizahullah - deyir ki: “Cavanlar arasında “İslam Nəşidləri” deyə adlanan və xor şəkilində oxunan Nəşidlərlə yazılı kassetlər geniş yayılmışdır. Bu da musiqi olan əl-Ğinənin bir növüdür və onlarda gözəl, cəlb edici səslər də ola bilər. Nəşidlər, Quran və Dini dərslər satılan maqazinlərdə satılırlar. Nəşidləri “İslam Nəşidləri” adlandırmaq xətadır. Çünki İslam, Nəşidləri bizim üçün şəriət etməyib, lakin şəriət edib Quran oxumağı, Allahı zikr etməyi və elm almağı. Nəşidlərə gəldikdə isə onlar bidət əhlinin dinidir – Sufilərin, hansıki öz dinlərini oyun-oyuncaq ediblər. Həmçinin Nəşidləri Dinə nisbət etmək Xristianlara bənzəməkdir. Çünki onlar qrup halında oxumağı dindən hesab ediblər. (Hər bir müsəlmana) Vacibdir ki, Nəşidlərin satışının və yayılmasının qarşısını alsın və (insanları) ondan çəkindirsin. Bundan da çox Nəşidləri dinləmək müsəlmanlar arasında qarmaqarışıqlıq, nifaq, kin-kudurət salır. Nəşidləri yayanlar onların icazəli olmasına dəlil gətirirlər ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in zamanında şerlər oxunar və Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – onları bəyənər və heç bir söz də deməzdi. Buna cavab olaraq deyilir ki: Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in zamanında oxunan şerlər xor şəkilində (qrup) halında oxunmaz, musiqiyə bənzəməz və “İslam Nəşidləri” də adlanmazdı. Bu özündə fayda və hikməti əhatə edən ərəb şerləri idi. Onlarda cəsarət və comərdlik vəsf edilirdi. Səhabələr də bu şerləri onlarda olan mənalara görə oxuyar və bunu da ayrı-ayrı edər, qrup (xor) şəkilində etməzdilər. Onlar şerləri ağır işlər zamanı və ya gecə ikən səfərə çıxdıqlarında oxuyardılar. Bütün bu hallar onu göstərir ki, bu növ şerlər məhz belə hallarda (vəziyyətdə) oxumaq olar. Bu rəvayətlərdə Nəşidləri dəvət və tərbiyə metodu kimi istifadə etməyə dair heç bir dəlil yoxdur. Lakin günümüzdə isə bunun əksini görürük. Tələbələr isə bu Nəşidləri yayır və onları İslami və dini adlandırırlar ki, bu da dində olan bidətdir. Bu azmış Sufilərin adətindədəndir. Onlar Nəşidləri din ediblər. Vacibdir ki, müsəlmanları bundan uzaqlaşdırmaq və onların (kassetlərin) satışını isə qadağan etmək lazımdır. Bu cür sualların açıqlanması mühümdür. Çünki şər kiçik olaraq başlayar və doğduğu zaman onun qarşısı alınmazsa böyüyər və yayılar”41. Şeyx Fovzan – Hafizahullah - deyir ki: “Əgər onları “İslam Nəşidləri” deyil, Ərəb Nəşidləri adlandırsaydılar daha doğru olardı”. Şeyx Fovzan – Hafizahullah - dan soruşurlar ki: “Nəşidlərin qadağan olunmasına səbəb Sufilərə bənzəmək olduğu üçün qadağandır, yoxsa digər səbəblər də var? Axı Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – və Səhabələr Xəndək günü şer söyləmişlər?”. Şeyx: “Sufilərə oxşamaq yeganə səbəb deyildir. Bu səbəblərdən yalnız biridir. Qadağan olunmasına səbəb – Nəşidlərin səsi uzadaraq (melodik) oxunmasıdır ki, bu da Ğinədir – haramdır. O, ki qaldı səhabələrdən Abdullah b. Ravaha - radıyallahu anhu – onlar fərd olaraq bir səslə bunu oxuyar, xor (qrup) halında oxumazdılar. Buda İnşad adlanır, Anaşid yox”42. Həmçinin ondan soruşurlar ki: İslamı yeni qəbul etmiş bir xanım soruşur ki: Bəzi bacılar qadağan olunmuş musiqini dinləməyin əvəzi olaraq mənə İslam Nəşidləri adlanan bir neçə (kassetləri) dinləməyi nəsihət ediblər. Mən onlara qulaq asdıqdan sonra musiqiyə bənzər olduğunu anladım. Adi musiqilər kimi onlar da məni Allahı zikr etməkdən və Quran oxumaqdan yayındırır. Mən sizdən həm özüm, həm də bacılar üçün bu Nəşidlərə qulaq asan və oxuyanlar üçün bir açıqlama və nəsihət etməyinizi xahiş edirəm”. Şeyx: “Mənim müsəlmanlara olan nəsihətim Nəşidlərdən uzaqlaşmaq, Allahı zikr etmək və Quran oxumaq ilə məşğul olmaqdır. Biz insanı günahdan çəkindirərək digər günaha salmamalıyıq. Əksinə biz insanı günahdan uzaqlaşdırıb onu Allaha tövbəyə və itaətə yönəltməliyik”43.\nŞeyx Bakr Abu Zeyd – Hafizahullah - deyir ki: “Şer və Mahnıları - Allahı zikr etmək, dua və s. ibadət vasitəsi kimi istifadə edilərsə bu bidətdir”44.\nŞeyx Əhməd ən-Nəcmi – Hafizahullah - deyir ki: “Nəşidlər vasitəsilə onlar çalışırlar ki, xeyiri və axirəti xatırlatsınlar, bu da ibadətdir və o, ibadət ki, Allah Rəsulu şəriət etməyib yenilikdir. Buna görə də biz deyir ki: Bu Nəşidlər – Bidətdir”45.\nŞeyx AbduAziz Əli Şeyx – Hafizahullah - dan soruşrlar ki: “İslam Nəşidləri” ilə bağlı olan kassetləri qulaq asmağın hökmü nədir?”. Şeyx: “İslam Nəşidləri” adlanan bu Nəşidlərdən bəzilərinə mən qulaq asmışam. Çox təəssüf ki, mən onları musiqiyə bənzər gördüm. (İnsanların) Qəlblərinə təsir edən incə, gözəl və cəlb edici səslər seçilir. Bütün bunlar da Ğinədir. Bəzi səslər isə (insana) musiqini xatırladır. Bütün bunlara da İslam donu geydirirlər, halbuki İslam bütün bunlardan uzaqdır. İslam güclü və əzəmətli bir dindir. Nəşidlərlə maraqlananlara gəldikdə isə onlar Quran oxumaqdan uzaqlaşırlar. Çox təəssüf ki, bu Nəşidlər təbil, dəf və s. alətlərlə müşayət olunur və bunu da İslam adlandırırlar. Heç şübhə yox ki, bu xətadır və mən ümüd edirəm ki, qardaşlarımız bundan uzaqlaşarlar.”46.\nŞeyx AbdulAziz ər-Racihi – Hafizahullah - deyir ki: “Günümüzdə cavanlar Nəşidlərə qulaq asır və deyirlər ki: “İslam Nəşidləri”, “İslam Nəşidləri”. Haradan götürülüb bu ad – “İslam Nəşidləri”. İslam dinində Nəşid yoxdur! Biri var ki, insan şer söyləsin, digərləri isə ona qulaq assınlar. Lakin qrup halında, xor şəkilində bu edilərsə bunda heç bir xeyir yoxdur. Günümüzdə olan Nəşidlər çox dəyişilmiş və onları musiqi kimi oxumağa başlamışlar. Bu gün sən musiqi ilə Nəşidi bir-birindən ayrıd edə bilməzsən. Mən cavanlara nəsihət edirəm ki, bu Nəşidlərə qulaq asmasınlar. “İslam Nəşidləri” deyilən bir anlam yoxdur, bunlar Sufi Nəşidləridir. Səhabələr belə edərdilər: biri Quran oxuyar, digərləri isə qulaq asar, niri hədis söyləyər, digərləri isə qulaq asar, biri şer söyləyər (faydalı) digərləri isə qulaq asardılar. Cavanlara vacibdir ki, bu Nəşidlərdən uzaqlaşsınlar. Sadə bir səslə, melodik, xor olmadan biri şer söyləyərsə bunda problem yoxdur. Nəşidlərə gəldikdə isə onu Sufilər edərlər”47.\nŞeyx Racihi – Hafizahullah - dan soruşurlar ki: “Cavanların qulaq asdıqları “İslam Nəşidləri” barəsində olan suallar çoxalmışdır. Sizin buna olan fikriniz nədir?”. Şeyx: “Mən belə hesab edirəm ki, İslam Nəşidləri qadağandır. Günümüzdə yayılan Nəşidlərə gəldikdə onları elə bir melodik tərzdə oxuyular ki, (musiqidən) fərqləndirmək mümkün deyildir. Mənə çatan məlumatlara görə Nəşidlərdə musiqi alətlərindən istifadə olunur və hətta onlara ad günü mərasimlərində qulaq da asırlar. Bütün bunlar günahdır. Xor şəkilində Nəşidləri oxumağa gəldikdə, orada musiqi alətləri olmasa da belə bunda Sufilərə bənzəmək vardır. Çünki onlar Nəşidlər vasitəsilə ibadət edirlər. Bu Nəşidlərdə ehtiras oyadan səslər də vardır. Nəşidlərin sözlərində hikmət, fayda olsa da belə görürsən ki, bir kimsə sözləri (anlamadığı) halda və ya onlara əhəmiyət vermədən yalnız səsdən həzz alır”48.\nŞeyx Cibrin – rahmətullahi aleyhi – dən soruşurlar ki: “Bir çox buraxılan kassetlərdə melodik və xor şəkilində oxunan Nəşidlər vardır. Onlara qulaq asmaq olarmı?”. Şeyx: “Əgər onlar melodik şəkildə oxunursa – Qadağandır”. Ondan: “Bəs xor şəkildə onunuşa nə deyirsiniz”. Şeyx: “Bu da – Qadağandır”. Ondan: “Cavanlar Nəşidləri dəvət vasitəsi kimi istifadə edirlər. Bu icazəlidirmi?”. Şeyx: “Qadağandır”.\nŞeyx AbdurRahman əl-Barrak – Hafizahullah - deyir ki: “Nəşidlər – Sufi bidətləridir”49.\nŞeyx Saleh Əli Şeyx – Hafizahullah - deyir ki: “Alimlərin sözlərindən və fətvalarından bildiyim qədər Nəşidlər qadağandır. Bu ümmətə Nəşidlər İxvan əl-Muslimin partiyası tərəfdən gəlmişdir. Çünki bu onlarda tərbiyyə üslubudur. Həmçinin bu Nəşidlər Sufilərin də dəvət üslubudur. Sonra onlar bu ölkəyə (Səudiyyə Ərəbitanına) daxil olaraq Nəşidləri kasset formasında buraxmağa başladılar. Onlar yayıldıqları zaman alimlər Nəşidləri qadağan olunması barədə fətvalar verdilər”50.\nKim istəsə yazılı və ya səsli formada bu kitab və kassetlərə qayıda bilər: İbrahim b. Abdullah əl-Mutlaq “Əqvalul Uləma Fil Anaşid Vət Təmsil”, “əl-Anaşid əl-İsləmiyyə Bəynə əl-İbəhə Vət Təhrim”, Usamə AbdulMunim “əl-Qovlu Mufid Fi hukmu Anaşid”, AbdulAziz ər-Reys b. Reys “Hukmu Mə Yusəmmə Bil Anaşid əl-İsləmiyyə”, “əl-Ədillə əş-Şəriyyə Fi Hukmu Anaşid əl-İsləmiyyə”.\nAlimlərin Sözlərinə Əsaslanaraq Nəşidlərə Qulaq Asmaq Üçün İcazə Verilən Zəruri Şərtlər:\n1. Nəşidləri dəvət və ibadət məqsədilə istifadə etməmək.\n2. Nəşidləri “İslami Nəşidləri” adlandırmamaq. Bunun qadağan olunması barədə alimlərin sözləri zikr edildi.\n3. Vacibdir ki, Nəşidlərin sözləri özündə xeyirdən başqa bir şey əhatə etməsin və şəriət çərçivəsindən kənara çıxmasın.\n4. Nəşidləri onlarda olan mənalara görə qulaq asmaq lazımdır, səsin gözəlliyinə görə deyil.\n5. Nəşidlər musiqi alətləri ilə müşayət olunmamalıdır.\n6. Nəşidlər Xor şəkilində oxunmamalıdır.\n7. Nəşidlər şer formasında oxunsun, melodik şəkildə deyil.\n8. Nəşidlərdə gözəl, cəlb edici (kişi və qadın) səsləri olmasın.\n9. Nəşidlər qrup halında oxunmasın.\n10. Bütün bu şərtlərə əməl edilsə də belə Nəşidlərlə çox vaxt keçirməmək. Əbu Hureyrə - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Sizdən birinizin içi irin ilə dolub xarab olması, onun üçün şer ilə dolmasından daha xeyirlidir»51.\nDaha Geniş Məlumat Üçün Bax: Musiqi Saqqal İsbal - Kitabına\n1 Xutbətul-Hacə - adı ilə məşhur olan bu duanı, cümə və s. xütbələrdə Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm – oxumuşdur. Səhabələrinə də bunu əmr etmiş və özü də onları öyrətmişdir. Hədisin ilk hissəini bizə: – Əhməd 1/392-393,432, Əbu Davud 2188, Tirmizi 1105, Nəsəi 3/104-105, 6/69 və «Əməlul Yəum Vəl Leyl» 488, İbn Məcə 1892, Darimi 2202, Tayalisi «əl-Musnəd» 1557, AbdurRazzaq «əl-Musənnəf» 10449, Bəzzar «əl-Musnəd» - Kəşful Əstar 1/314, Əbu Yəla «əl-Musnəd» 5233-5234,5257, Tahavi «Şərhul Müşkilil Asar» 1-3, Təbərani «Məcmuul Kəbir» 10/10079-10080, Həkim «əl-Mustədrək» 2744, Beyhəqi «Sünnənul Kubra» 3/214-215, Bəğavi «Şərhus Sunnə» 2268 İbn Məsud - radıyallahu anhu – yolu ilə, Müslim «Şərhu Nəvəvi» 6/156-158, Əhməd 1/302,350, Nəsəi 6/89-90, İbn Məcə 1893 və Tahavi «Şərhul Müşkilil Asar» 4 İbn Abbas - radıyallahu anhu – yolu ilə, Tahavi «Şərhul Müşkilil Asar» 5, Beyhəqi «Sünnənul Kubra» 3/215 Nubeyt b. Şərit - radıyallahu anhu – yolu ilə, Əbu Yəla «əl-Musnəd» 7221, Nəsəi «Sünnənul kubra» bax: «Tuhfetul Əşraf» 6/472 № 9148 Əbu Musa əl-Əşari - radıyallahu anhu – yolu ilə.\n4 “Lisanul Arab” 13/256, “Qamus əl-Muhit” 411.\n5 Məsələtus Səma 124.\n6 Müslim «Şərhu Nəvəvi» 6/153-156, Əhməd 3/319,371, Nəsəi 3/188-189, Beyhəqi «Sünnənul Kubra» 3/214.\n8 Buxari 2697, Müslim 1718.\n9 İbn Əbi Şeybə «Musənnəf».\n10 Əbu Davud «Sünnən».\n11 Bəğavi «Şərhu Sunnə».\n12 Şatibi «əl-İtisam».\n13 Qadi İyad «əş-Şifa» 2/88.\n14 “Xaşiyə Kitabu Tovhid” 55.\n15 Lələkai «Şərhu Usulu Etiqad Əhli Sünnəti vəl Cəmaat» 1/57, “Təlbisu İblis” 9.\n16 Buxari 6704.\n17 “Məcmuul Fətava” 11/614.\n18 “əl-İtisam” 2/534.\n19 “Məcmuul Fətava” 11/555.\n20 Əhməd 2/50, Beyhəqi 1199, Səhih Əbu Davud 4031. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Başqasının sünnəti (adət ən-ənələri) ilə əməl edən bizdən deyildir». Səhihul Cəmi 5439. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Kişi dostunun dinindədir. Buna görə də kiminlə dostluq etdiyinizə baxın». əl-Albani «Səhihul Cəmi» 3539.\n21 “Raudatut Talibin” 8/206, “Sublus Salam” 4/238, “Buluqul Amani” 22/40.\n22 “əl-İtisam” 1/368.\n23 AbdurRazzaq 19743, əl-Albani “Səhih”.\n24 “Xaşiyə İbn Abidin” 4/322.\n25 “əl-Mədxəl” 3/106.\n26 “Bəyənu Mufid Hukmu ət-Tamsil əl-Nəşid” 27-36.\n27 İbn Kəsir – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: «Müşriklər Quranı dinləmir və onu eşitmək də istəmirdilər».\n28 “Silsilətul Huda Vən Nur” № 22,25,71,313.\n29 “Məcmuul Fətava” 3/437.\n30 Buxari 2/426, Silsilatul Ahadisi Sahiha 2851, 2057.\n31 “Ədilə Adciba əl-Cami əl-Kabir” № 90, A üzü.\n32 “əs-Sahvatul İslamiyyə” 185.\n33 “İstiqamə” 1/373.\n34 “əs-Sahvatul İsləmiyyə” 123.\n35 “Bəyan əl-Mufid” 12.\n36 “Fətava” sual № 18.\n37 “Fətava əl-Aqidə” 651.\n38 “Nasixa əl-Muşfik əl-Mauvan Limən İbtulya Bil Anaşidul Əlhan”.\n39 “İqamətul Dəlil əl-Məni Minəl anaşid əl-Mulyaxanat Tamsil” 8-11.\n40 “Məcəllətul Dəuvə” № 1632.\n41 “əl-Xatab əl-Minbəriyyə” 3/184-185.\n42 “Fətava əl-Fovzan” № 3621,9880.\n43 “Fatava əl-Fovzan” № 13146. Kim Şeyxin Fətvalarını səsli olaraq dinləmək istəyirsə onun saytına daxil olaraq Fətvalar bölümündə ərəb dilində “Anaşid” sözünü yazsın 15 yaxın Nəşidlər barədə fətvaları dinləyə bilər.\n44 “Tasxixud Dua” 97.\n45 “əl-Mouridul Azb” 196.\n46 “Məcəllə əl-Buhus əl-İsləmiyyə” № 66, səh: 86-87.\n47 “Şərh Kitab əl-İbanə”.\n48 “Ulama Fi Hukmu Tamsilul Anaşid”.\n49 “Adillə əş-Şəriyyə Fi Hukmi Anaşid əl-İsləmiyyə” 33.\n50 “Fətava Uləma Fi Mə Ysammə Bil Anaşid əl-İsləmiyyə”.\n51 Müslim 2257.


Paşinyan koronavirusa Şuşada yoluxub? – AÇIQLAMA - modern.az\n1 İyun 2020, 17:59 | QARABAĞ\nErmənistan baş naziri Nikol Paşinyanın koronavirusa yoluxması günün əsas xəbərlərindən biri oldu.\nModern.az xatırladır ki, mayın 21-də Azərbaycanın işğal altındakı torpaqlarına gələn Nikol Paşinyan Şuşada separatçıların yeni lideri Araik Arutunyanın “andiçmə” mərasiminə qatılmışdı.\nMərasim zamanı maska taxan hökumət rəhbərinin sonradan Cıdır düzündəki ziyafət məclisində maskasız və karantin qaydalarını kobud sürətdə pozması diqqətdən yayınmamışdı.\nBuna görə sosial şəbəkələrdə o, ciddi tənqid hədəfi olmuşdu. Erməni istifadəçilər koronavirusun idarəolunmaz hala gəldiyi Ermənistanda ölkənin 1 nömrəli şəxsinin öz verdiyi qərarlara zidd olaraq, sosial məsafə gözləməməsini şiddətlə qınamışdı.\nBu gün açıqlama verən Nikol Paşinyan koronavirusa hansı şəraitdə yoluxduğuna aydınlıq gətirdi.\n“Düşünürəm ki, koronavirusa işgüzar görüş zamanı yoluxmuşam. Hamınız bildiyiniz kimi, belə döyüşlərdə su ilə dolu stəkanlar qoyulur. Diqqət etdim ki, stəkanı stola əlcəksiz qoydular. Hadisə yerindəcə iradımı bildirdim və stəkanı dəyişdirdim. Sonradan, stəkanı stola qoyan ofisiantın koronaviruslu xəsət olması müəyyənləşdi”.


“Əmlakını qeydiyyata al və mülkiyyətinə sahib ol” kampaniyası bu həftə 5 bina üzrə 2103 mənzili əhatə edəcək – Yeni Gundem\n23 14 29\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2019-cu il fevralın 19-da imzaladığı “Bəzi çoxmənzilli binaların istismarına icazə verilməsinin sadələşdirilməsi haqqında” fərmanına uyğun olaraq Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi tərəfindən istismarına icazə verilmiş binalardakı mənzillərin dövlət qeydiyyatına alınması xidmətləri birbaşa ünvanlarda göstərilir.\nBu həftə “Əmlakını qeydiyyata al və mülkiyyətinə sahib ol” kampaniyası ilə intensiv qeydiyyat xidmətləri Bakı şəhəri üzrə 5 müxtəlif ünvanda göstəriləcək. Belə ki, sosial aksiya 09-13 sentyabr tarixlərində Səbail, Nizami, Yasamal və Nəsimi rayonlarındakı bir neçə çoxmənzilli binalarda keçiriləcək.\nKampaniya sentyabrın 9-da Səbail rayonu, A. Abbaszadə küçəsindəki 18 mərtəbəli, 561 mənzilli binada, 10-u tarixində isə Nizami rayonu Çobanzadə, Gəncəvi və Nəsimi küçələrinin kəsişməsi, 2532 məhəllədəki 17 mərtəbəli, 128 mənzilli binada reallaşacaq. Daşınmaz əmlakın səyyar qeydiyyatı xidmətlərindən 11 sentyabr tarixində Yeni yasamal, D.Bünyadzadə küçəsindəki 17 mərtəbəli, 855 mənzilli binanın, 12 sentyabrda Səbail rayonu, 4-cü Badamdar 6012 məhəllədəki 14 mərtəbəli, 286 mənzilli binanın, 13 sentyabrda isə Nəsimi rayonundakı Abay döngəsi, 360-cı məhəllədəki 18 mərtəbəli, 273 mənzilli bina sakinləri yararlanacaq.\nMənzillərin dövlət qeydiyyatına alınması xidmətlərindən ünvanlarındaca istifadə etmək istəyən vətəndaşlar göstərilən tarixlərdə, saat 09:00-dan 17:00-dək şəxsiyyət vəsiqəsi, maliyyə arayışı, protokoldan çıxarış kimi ilkin sənədlər ilə birgə binanın həyətindəki səyyar avtobusa yaxınlaşa bilər. Qeyd edək ki, bu həftə “Əmlakını qeydiyyata al və mülkiyyətinə sahib ol” kampaniyası ilə səyyar xidmətlər 5 bina üzrə 2103 mənzili əhatə edəcək.\nBakıda 168 nömrəli avtobus ləğv edildi, yenisi yaradıldı


ECDL - McTab Tədris Mərkəzi\nMcTab Tədris Mərkəzi > Təlimlər > ECDL\nKOMPYÜTER BİLİKLƏRİNİ ÖLÇƏN BEYNƏLXALQ SERTİFİKATLAŞMA PROQRAMI!\nECDL (ECDL - European Computer Driving Licence və ya ICDL - International Computer Driving Licence) kompyüter biliklərini ölçən beynəlxalq sertifikat proqramıdır. ECDL İrlandiydada yerləşən ECDL foundation tərəfindən idarə edilməkdədir.\nSən spreadsheet hazırlayıb onu cloud-a qeyd edə bilirsənmi? Diqqət çəkici təqdimat (presentation) yarada bilirsənmi? İnternetin üstünlüklərindən yararlanmaq üçün smartphone və ya tablet kimi daşınabilən cihazlardan istifadə edə bilirsənmi? Sənin mobil cihazların və məlumatların qorunurmu? Sosial şəbəkələrdəki məxfiliyin vacibliyindən xəbərdarsanmi?\nSən ECDL sertifikatları ilə ən sadə komputer tətbiq etmələrindən asanlıqla və səmərəli istifadə etmək bacarığına malik olduğunu sübut edib əmək bazarında rəqiblərindən 1 addım irəliyə çıxmaq mümkündür.\nECDL (European Computer Driving Licence – Beynəlxalq Kompyüter Səviyyə ölçmə sertifikatı) ilə sertifikatlaşdırılmış qabiliyyətlər sənin işçi qüvvəni artırır və sənə bir çox vəziyyətlərdə irəli getməyə imkan yaradır.\n1) Tələbə üçün ECDL arzuolunan peşəyə sahib olmaq üçün mühüm addımdır.\n2) İşçi qüvvəsinə qoşulmaq və ya kariyerada dəyişiklik etmək barədə düşünürsünüz? ECDL sizin imkanlarınızı inkişaf etdirəcək.\nECDL Təməl səviyyə sertifikatları:\nECDL Orta səviyyə sertifikatları\nECDL Ali ECDL səviyyə sertifikatları\nECDL Ekspert səviyyə sertifikatları\nTəməl səviyyə modulları:\n1) Kompyüterin əsasları\n2) Onlayn biliklər\n3) Mətn prosessoru\n4) Elektron cədvəllər\nOrta səviyyə modulları:\n1) Verilənlər bazası\n3) Onlayn əməkdaşlıq\n4) IT təhlükəsizliyi\n5) Rəsm üzərində redaktə\nAli səviyyə modulları:\n1) Mətn prosessoru\n2) Elektron cədvəllər\n3) Verilənlər bazası\nECDL-i seçməyin 7 səbəbi:\n1. 150.dən çox ölkədə tanınan 13 miliyondan artıq insan ECDL seçib.\n2. 43 fərqli dildə tədris və imtahan imkanından istifadə edin.\n3. Dünyada 24000-dən çox təlim və imtahan mərkəzindən istifadə edin.\n4. İş mühitində daha məhsuldar olun.\n5. Karyera hədəflərinizə uyğun gələn sertifikatları seçin.\n6. Günün tələblərinə cavab verən biliklərə yiyələnin!\n7. Beynəlxalq sertifikatı CV-nizə əlavə edin.\nECDL üzrə təlimlər McTab Tədris Mərkəzində Oktyabr ayının 15-dən başlanacaq. Qeydiyyat artıq başlanıb. Təlimlərin ödənişi 80 AZN təşkil edəcək (həftədə 2 dəfə, hər dərs 90 dəqiqə olmaqla). Təlimlər yalnız qrup şəklində keçirilir, minimum 5 maksimum 8 nəfər iştirakçı olmaqla.\nQrup şəklində həftədə 2 dəfə 80 azn


Belqradda ATƏT-in nazirlər toplantısı işə başlayıb\n15:23 3 Dekabr 2015\nBelqrad, 3 dekabr, AZƏRTAC\nDekabrın 3-də Belqradda ATƏT-in 22-ci nazirlər toplantısı işə başlayıb. Təxminən 40 ölkədən xarici işlər nazirlərinin və müxtəlif dövlətləri təmsil edən yüksək səviyyəli nümayəndələrin bir araya gəldiyi tədbirdə miqrasiya, terrorizm və ATƏT regionunda digər çağırışlar, Avropada təhlükəsizlik və bu kimi müxtəlif mövzular diqqət mərkəzindədir.\nBeş yüzə yaxın media nümayəndəsinin işıqlandırdığı tədbiri ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri, Serbiya Baş nazirinin müavini, xarici işlər naziri İvitsa Daçiç açaraq gündəlikdə duran məsələlər, müzakirə olunacaq mövzular barədə məlumat verib.\nAçılışda çıxış edən Serbiyanın Baş naziri Aleksandr Vuçiç xüsusilə Balkan bölgəsində stabilliyin təhlükə altında olması ilə bağlı narahatlığını ifadə edib. Bildirib ki, əməkdaşlıq və qarşılıqlı anlaşma hazırda bütün dünya üçün önəmli məsələdir. O deyib: “Hər hansı konfliktin zəncirvarı şəkildə digər gərginliklərə yol aça biləcəyini görürük. Bu baxımdan tədbirin bütün iştirakçılarını mövcud böhranların həlli istiqamətində vahid qərarlar qəbul etməyə çağırıram”. A.Vuçiç miqrant böhranına münasibətdə vahid Avropa siyasətinin vacibliyi diqqətə çatdırıb.\nXəbərin orijinal ünvanı: http://azertag.az/xeber/Belqradda_ATAT_in_nazirler_toplantisi_ise_baslayib-907891


Solovyovun verilişində QALMAQAL: Rusiya çökəcək – VİDEO -\nXakamada bu fikrini “Rossiya 1” telekanalında Vladimir Solovyevun verilişində çıxışı zamanı səsləndirib. O, Rusiya elitasını ölkəni uçuruma aparmaqda ittiham edib:\n“Nə biz, nə Ukrayna, nə də Moldova iqtisadiyyat qura bildik. Heç kim bizə mane olmurdu. Bu, hansısa sui-qəsd deyil, çünki ortada 80 il var idi. İndi gəl 20 ilə yeni elita qurmağa cəhd göstər. Bu yoxdur, belə insanlar yoxdurlar. Onları hələ yetişdirmək lazımdır…\nTags: bakuexo.az, Solovyovun verilişində QALMAQAL:\nXorasan imamı hökümətdən iranlı investorların Ermənistanla əlaqələrinin izahını tələb etdi\nÇünki, Mürvət bəyindir “Xəmsə”: Ona irad tuta bilməz kimsə-RƏSMİ


«ABŞ-ın nüvə tullantıları Sakit okeana sıza bilər» - Baş katib | AzPolitika — onlayn siyasi-ictimai qəzet\n«ABŞ-ın nüvə tullantıları Sakit okeana sıza bilər» - Baş katib\n«AzPolitika.info»-nun xarici KİV-ə istinadla verdiyi xəbərə görə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş katibi Antoniu Quterriş Amerika Birləşmiş Ştatlarının (ABŞ) nüvə silahı sınaqları zamanı əmələ gəlmiş tullantıların Sakit okeana düşə biləcəyi ehtimalındn dolayı narahatlıq keçirdiyini dilə gətirib.\nOnun sözlərinə görə, Birləşmiş Ştatlar tərəfindən 1970-ci illərin sonunda Ranit adasında tikilmiş tullantılar üçün «nüvə tubutu» çatlarla örtülüb. Bununla əlaqədar radioaktiv maddələr suya sıza bilər.\nQuterriş qeyd edib ki, bununla bağlı Marşall Adaları hakimiyyəti də ciddi narahatlıq keçirir. Burada radioaktiv maddələrin okeana sızması riski böyükdür. BMT Baş katibi Vaşinqtonu tezliklə tədbirlər görməyə çağırıb ki, mümkün fəlakətdən qaçıla bilinsin.\n«Soyuq müharibə» dövründə ABŞ Marşall Adalarında 67 nüvə sınağı keçirib. Burada xüsusilə, çox güclü «Bravo» adlı hidrogen bombası partladılıb.


Müstəqilliyimizin və dövlətçiliyimizin rəmzi – Azərbaycan bayrağı - serqqapisi.az\nNəşr edilib 09.11.2019 09:07 |\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev 2009-cu il noyabrın 17-də hər il 9 noyabr tarixinin “Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı Günü” kimi qeyd edilməsi barədə Sərəncam imzalamışdır.\nAzərbaycan öz müstəqilliyini əldə etdiyi dövrlərdə xalqın milli kimliyinin pasportu hesab edilən dövlət atributları yaradılmışdır. XX əsrdə xalqımız iki dəfə öz dövlət müstəqilliyini əldə etsə də, əsrin əvvəlində bu müstəqilliyi qoruyub saxlamaq mümkün olmamışdır. Azərbaycan xalqı ilk dəfə 1918-ci il mayın 28-də, ikinci dəfə isə 1991-ci il oktyabrın 18-də imperiya əsarətinə qarşı mübarizə nəticəsində milli azadlıq, dövlət müstəqilliyi əldə etmişdir. 1918-ci ildə yaradılan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iki ilə yaxın mövcudluqdan sonra dövlət müstəqilliyini itirsə də, milli dövlətçilik ənənələrinin formalaşması baxımından mühüm rol oynamışdır. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin fəaliyyətə başlamasından sonra müstəqil dövlətə xas olan atributlar təsis edilmişdir. Hökumətin Gəncədəki fəaliyyəti dövründə –1918-ci il iyunun 24-də Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı haqqında ilk qərar verilmiş, bu qərara əsasən üzərində ağ rəngli aypara və səkkizguşəli ulduz təsvir olunan qırmızı bayraq dövlət bayrağı kimi qəbul edilmişdir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Nazirlər Şurasının 1918-ci il 9 noyabr tarixli Qərarı ilə həmin bayraq üçrəngli – mavi, qırmızı və yaşıl zolaqdan ibarət olan bayraqla əvəz olunmuşdur.\nÜçrəngli bayrağımız ikinci dəfə 1990-cı il noyabrın 17-də ulu öndərimiz Heydər Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən Naxçıvan MSSR Ali Sovetinin sessiyasında ümummilli liderimizin təşəbbüsü ilə qaldırılmışdır. Həmin sessiyada müstəqil Azərbaycan dövlətçiliyinin bərpası prosesinin həyata keçirilməsi ilə bağlı bir çox məsələlər müzakirə olunmuş, “Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının adının dəyişdirilməsi haqqında”, “Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Dövlət hakimiyyəti orqanı haqqında”, “Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət rəmzləri haqqında” tarixi qərarlar qəbul edilmişdir. “Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət rəmzləri haqqında” Qərara əsasən müstəqilliyimizin əsas atributlarından olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağı Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət Bayrağı kimi qəbul olunmuşdur.\nBu gün müstəqil Azərbaycan üçrəngli bayrağımız altında müstəqillik yolu ilə inamla irəliləyir, iqtisadi, siyasi və hərbi gücünü getdikcə artırır. Məhz bunun nəticəsidir ki, hər il müxtəlif sahələr üzrə böyük nailiyyətlər əldə edilir, müstəqil ölkəmizin şanlı bayrağı vaxtilə işğal altında olan, bu gün isə düşməndən azad edilən torpaqlarımızda qürurla dalğalanır. Ölkə Prezidentinin ötən il iyunun 26-da Bakının Azadlıq meydanında keçirilən təntənəli hərbi paradda dediyi kimi: “2016-cı ilin Aprel döyüşlərində, 2018-ci ilin Naxçıvan əməliyyatında işğalçılardan azad edilmiş torpaqlarda Azərbaycan bayrağı qaldırıldı. Bunun çox böyük mənəvi əhəmiyyəti var. Həmin o bayraqlar bu gün bu paradda, Azadlıq meydanında nümayiş etdiriləcək. Bu bayraqlar hərbçilərimizi qabağa aparırdı. Bu bayraqlar döyüşdə olan bayraqlardır. Bu gün bu bayraqlar Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş torpaqlarında dalğalanır və bu parad üçün buraya gətirilib. Gün gələcək və bu gün işğal altındakı torpaqlar azad olunandan sonra orada qaldırılacaq Azərbaycan bayrağı Azadlıq meydanına gətiriləcək və hərbi paradda göstəriləcək”.\nAzərbaycanın digər guşələrində olduğu kimi, onun Naxçıvan Muxtar Respublikasında da yaradılan bayraq meydanları dövlət atributlarımıza olan böyük sevginin və yüksək hörmətin göstəricisidir. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri cənab Vasif Talıbovun 2014-cü il 22 avqust tarixdə imzaladığı “Naxçıvan şəhərində Dövlət Bayrağı Meydanı və Muzeyinin yaradılması haqqında” Sərəncam bu baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edir. 2014-cü il noyabrın 17-də Dövlət Bayrağı Meydanı və Muzeyinin təntənəli açılış mərasimi keçirilmişdir. Açılış mərasimində çıxış edən Ali Məclisin Sədri demişdir: “Dövlətçilik tariximizdə mühüm yer tutan dövlət rəmzləri və bayraqlar bir tərəfdən nadir dövlətçilik irsinin varisləri kimi bizdə iftixar hissi doğurursa, digər tərəfdən Naxçıvanda mövcud olmuş qədim dövlətlərin tarixini öyrənməyə də geniş imkanlar yaradır. Naxçıvan şəhərində yaradılan Dövlət Bayrağı Meydanı və Muzeyi bu baxımdan mühüm əhəmiyyətə malik olacaqdır... Dövlət Bayrağı Meydanı və Muzeyini ziyarət edən hər bir insan, hər bir gənc dövlət rəmzlərinin tariximizdəki yeri barədə məlumatlandırılmalı, dövlət atributlarının mahiyyəti və əhəmiyyəti geniş təbliğ olunmalı, ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin səyi ilə üçrəngli bayrağımızın ilk dəfə Dövlət Bayrağı kimi qaldırıldığı gün – noyabrın 17-si hər il Naxçıvan Muxtar Respublikasında əlamətdar tarixi gün kimi qeyd edilməlidir”.\nNaxçıvan şəhərindəki Bayraq Meydanında Bayraq Muzeyi yaradılmışdır. Muzeydə ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1990-cı il noyabrın 17-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının ali qanunverici orqanında qəbul olunmuş “Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət rəmzləri haqqında” Qərarın surəti və həmin tarixi günə aid fotoşəkillər nümayiş olunur. Tarixən Naxçıvan ərazisində mövcud olmuş dövlətlərin, eləcə də Naxçıvan xanlığının bərpa olunmuş bayraqları, gerbləri və inzibati xəritələri, Naxçıvan xanlığının süvari dəstələrinə verilən bayraqlar, döyüşçü libasları, Naxçıvan Muxtar Respublikasının müxtəlif illərdə qəbul olunmuş konstitusiyaları muzeyin ekspozisiyasında yer almışdır.\nAzərbaycan bayrağını müqəddəsləşdirən təkcə onun and yerimiz olması deyil, bayraq həm də dövlətimizin, bütövlükdə, xalqımızın gələcək yolunu müəyyənləşdirən bələdçidir. Bu gün ən yüksək zirvələrdə dalğalanan üçrəngli bayrağımız Azərbaycan dövlətinin gücünü və xalqımızın milli birliyini nümayiş etdirir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin dediyi kimi: “Bayrağımız mübarizə əzmimiz, zəfər sorağımız, istiqlaliyyət salnaməmizdir”.


2 – Heyvandarlıq « Milli Iqtisadi Model\n27 İyun - Bazar ertəsi 19:59:59\nBu gün də, gələcəkdə də əhəmiyyətini itirməyən mühüm məsələlər, yetərli və düzgün qidalanmadır. Məsələyə bu cəhətdən baxdığımız zaman mal-qara məhsullarının malik olduqları xüsusiyyətlərinə görə çox mühüm əhəmiyyət daşıdığını görürük. Maldarlıq həm də yeni nəsillərin sağlam böyüməsinə, millətlərin inkişafına orta və uzun müddətdə təsir göstərən strateji bir sektordur.\nİnkişaf etmiş ölkələrin bir çoxunda heyvandarlıq mühüm yer tutur. Hazırda ölkələrin inkişaf səviyyəsinin müəyyən olunmasında əsas götürülən meyarlardan biri də adam başına düşən ət istehlakının miqdarıdır. İnsanların düzgün və sağlam inkişafında əhəmiyyətli yer tutan heyvandarlıq sahəsi:\n· Ölkə gəlirini və fəaliyyətini artırmaq,\n· Ət, süd, dəri, kosmetika, dərman və geyim istehsalı üçün xammal təmin etmək və iqtisadi inkişafın tarazlığını qorumaq,\n· Kəndlərdə və ucqar rayonlarda olan açıq və gizli işsizliyi azaldaraq qarşısını almaq,\n· İnkişafın və sənayeləşmənin maliyyələşməsini özünə bağlamaq,\n· İxracat yoluyla valyuta gəlirlərini artırmaq,\n· İnsanların böyük şəhərlərə miqrasiyasını və bununla əlaqədar olan sosial problemləri azaldaraq qarşısını almaq və.s. kimi iqtisadi və sosial əhəmiyyətli funksiyalara malikdir.\nTürkiyədə heyvandarlıq sektoru deyəndə, ağlımıza ilk öncə maldarçılıq sahəsi gəlir. 1980-ci illərin əvvəllərində Türkiyədə 16 milyon baş inək var idi. 1990-cı illərdə bu rəqəm 11 milyona düşdü. 2002-ci ildə isə ümumi inək sayı 10 milyona endi. Qoyun miqdarı isə 1995-ci ildə 34 milyon olduğu halda, 2002-ci ildə 25 milyona düşmüşdür. Bu da, ət və süd istehsal edən firmaların xammal sıxıntısı çəkməsinə səbəb olmuşdur. Yaranan bu qıtlıq, ət və süd sektorunda qiymətlərin digər ölkələrə nisbətən yüksəlməsinə və bunun nəticəsində isə adam başına düşən ət və süd istehlak miqdarının da azalmasına səbəb olmuşdur.\nMilli İqtisadi Modelin digər ehtiyatlara o cümlədən, kənd təsərrüfatı sahəsinə münasibəti heyvandarlıq sahəsinə də aiddir. Yeridilən yanlış siyasətlə əlaqədar olaraq hazırda çətin vəziyyətə düşən heyvandarlığın bərpası üçün istehsalçıya faizsiz kredit verilməli, həm yem tədarükünə, həm də yüksək qiymətlə və zəmanətli şəkildə məhsul satışı təmin edilməklə maldarlıq dəstəklənməlidir.\nDövlət heyvandarlıq sahəsinin təkmilləşdirilməsi üçün bir tərəfdən, istehsalçıya faizsiz kredit verərək fermerin maliyyə problemini həll etməli, digər tərəfdən isə onu lazım olan texniki məlumat və texnologiyanın istehsalçısı ilə əlaqələndirilməlidir. Qiymətlərin müəyyən edilməsinə dövlət müdaxiləsi həlledici olmalıdır. Birbaşa maliyyə dəstəyindən başqa istehsala həvəsləndirilməli, sığorta və təkmilləşdirmə fəaliyyətləri həyata keçirilməlidir. İdxalata məhdudiyyətlər qoyulmalı, ölkəyə qaçaq ət gətirilməsinin qarşısı alınmalı və yerli istehsalçı həm ölkə daxilində, həm də ölkə xaricində dəstəklənməlidir.


Bu səhər Bakı metrosunda nə baş verib? - Rəsmi açıqlama » Qlobal.Az\nBu gün səhər saatlarında Bakı metrosundan istifadə edən sərnişinlər problemlər yaşayıblar.\nQaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə sərnişinlər baku.ws-in "qaynar xətti”nə müraciət ediblər.\nBildirilir ki, metronun "Elmlər Akademiyası”, "Nizami”, "28 may” stansiyalarında qatarlar tuneldə dayanıb.\nƏn çox yubanma isə "Nizami” stansiyası ilə "28 may” arasında dayanıb.\nBundan başqa, digər stansiyalarda da sərnişin sıxlığı müşahidə edilib.\nMəsələ ilə əlaqədar "Bakı Metropoliteni" QSC ilə əlaqə saxladıq.\nQurumun mətbuat xidmətinin rəhbəri Bəxtiyar Məmmədov BAKU.WS-ə bildirib ki, bu gün Bakı metrosunda heç bir nasazlıq və problem müşahidə olunmayıb.\nQatarların yubanması isə sərnişin sıxlığına görə ola bilər.\n"Yəni adi günlərdə olduğu kimi metroda sıxlıq yaşanır. Sərnişinlər vaqonun qapılarını tuturlar. Bu səbəbdən də, qatarlar 5-20 saniyə yubanır.\nBu da ümumi intervala təsir göstərə bilər.\nHazırda Bakı metrosu adi rejimdə işləyir”, - deyə Bəxtiyar Məmmədov bildirib.


Bayden Kabil hava limanına hücum edənlərin cəzalandırılacağına söz verdi\nABŞ prezidenti Co Bayden Vaşinqtonda Ağ Evdə Əfqanıstanla bağlı açıqlamalar verir, 26 avqust, 2021\nABŞ prezidenti Co Bayden cümə axşamı günü Kabil hava limanı yaxınlığında azı 13 Amerika əsgəri və Talibanın nəzarətini əlinə keçirdiyi ölkədən qaçmaq ümidi ilə aeroporta toplaşan onlarla mülki vətəndaşın ölümünə səbəb olan hücumlara görə məsuliyyət daşıyanları cəzalandıracağına söz verib.\n"Bu hücumu həyata keçirənlər və Amerikaya zərər vermək istəyən hər kəs bunu bilsin: biz bağışlamayacağıq, bunu unutmayacağıq. Sizi tapıb bunun bədəlini ödəməyə məcbur edəcəyik" – deyə, prezidenti Bayden milli televiziyada yayımlanan çıxışı zamanı deyib.\nİslam Dövləti qrupu ona məxsus xəbər agentliyinin Telegram kanalında Həmid Karzai Beynəlxalq Hava Limanının perimetri boyu iki yerdə: Abby Qapısı yaxınlığında və ən yaxın otelə yaxın partlayışın törədilməsindən bir neçə saat sonra hücumlara görə məsuliyyəti öz üzərinə götürüb.\nKabil hava limanı yaxınlığında cümə axşamı baş verən iki partlayış ABŞ-ın hərbi personalı və ölkədən qaçmaq üçün orada toplaşan əfqanların ölümü ilə nətiləcələnib.\nAssociated Press-ə danışan və adının açıqlanmasını istəməyən Əfqanıstan rəsmisinin bildirdiyinə görə, hücum nəticəsində azı 60 əfqan ölüb, 143 nəfər yaralanıb.\nABŞ-ın Mərkəzi Komandanlığının başçısı general Frank MakKenzi Pentaqonda mətbuat brifinqi zamanı bildirib ki, hücumda həmçinin ABŞ-ın 12 hərbi qulluqçusu – 11 dəniz piyadası və Dəniz Donanmasının bir həkimi öldürülüb, 15 nəfər isə yaralanıb.\nMakKenzi deyib ki, bomba hücumlarından sonra silahlı atışma baş verib, amma təxliyyə uçuşları davam edib.\n“Biz bir nömrəli missiyamızı həyata keçirməyə, yəni mümkün qədər çox əfqanı və vətəndaşlarımızı Əfqanıstandan çıxarmağa davam edirik,” MakKeniz brifinqdə bildirib. “İŞİD bizi missiyamızı yerinə yetirməkdən yayındırmayacaq,” o deyib.\nKabildə partlayışların baş verdiyi ərazinin xəritəsi.\nPentaqon sözçüsü Con Kirbi daha öncə cümə axşamı Kabil hava limanının Abbi qapısında "amerikalıların və mülki şəxslərin yaralanması ilə nəticələnən partlayışın kompleks hücumun nəticəsi olduğunu" bildirmişdi.\nO həmçinin Twitter səhifəsində "Abbi girişi yaxınlığındakı Baron mehmanxanasında və ya onun yaxınlığında daha azı bir partlayışın olduğunu təsdiq edə bilərik" deyə yazıb.\nTaliban Əfqanıstanı ələ keçirdikdən sonra son günlərdə minlərlə insan ölkəni tərk etmək üçün hava limanına axın edib.\nTalibanın yüksək səviyyəli rəsmisi Amerikanın Səsinə intiharçı bombanın hava limanı yaxınlığında çox sayda insanın olduğu yerdə partladığını təsdiq edib.\nKəşfiyyat mənbələri Amerikanın Səsinə bildirib ki, hava limanının girişinə 200 metr yaxınlıqda yerləşən Baron Hotelində də ikinci partlayış olub. Bununla bağlı əlavə təfərrüatlar verilməyib.\nPartlayışdan bir neçə saat öncə Qərb hökumətləri hava limanında terror hücumu təhlükəsi ilə bağlı xəbərdarlıq edib və ölkədən təxliyə edilmək istəyən və əraziyə toplaşan insanların təhlükəsiz bir yerə getmələrinin lazım olduğunu bildirib.\nPrezident Co Bayden son hadisələri müzakirə etmək üçün təhlükəsizlik komandası ilə görüşüb. "O, gün boyu hadisələrlə bağlı məlumatlandırılacaq," Ağ Ev bildirib.\nPartlayışdan öncə ABŞ-ın Kabildəki səfirliyi "ABŞ vətəndaşlarına Kabil aeroportunun ərazisi xaricində təhlükə təhdidləri olduğu üçün ABŞ hökuməti nümayəndəsindən fərdi təlimat alınmadığı təqdirdə aeroporta getmələrini və aeroport girişindən uzaq durmağı tövsiyə edirik. Abbi, Şərq və ya Şimal qapıları qarşısına toplaşan ABŞ vətəndaşları oraları dərhal tərk etməlidirlər" - deyə xəbərdarlıq edib.\nCümə axşamı partlayışda yaralanan insanların bəziləri beynəlxalq QHT tərəfindən idarə olunan və müharibə və mina qurbanlarının müalicəsi üçün nəzərdə tutulan Kabilin Təcili Tibbi Yardım Hospitalına gətirilib. Əfqanıstanın xəbər agentlikləri Twitter-də mülki vətəndaşların yaralıları əl arabaları ilə daşıdıqlarını göstərən şəkilləri paylaşıblar.\nBritaniya silahlı qüvvələri naziri Ceyms Heppi BBC radiosuna "Hazırda hücum barədə çox, çox etibarlı bir xəbər var" deyib.\nAvstraliyanın Xarici Əlaqələr və Ticarət Nazirliyi də "çox yüksək terror hücumu təhlükəsi"ndən bəhs edib. Belçikanın Baş naziri Aleksandr De Kroo hökumətinin ABŞ və digər mənbələrdən hücum ehtimalı barədə eşitdikdən sonra təxliyə əməliyyatlarını dayandırdığını bildirib.\nABŞ Dövlət katibi Antoni Blinken çərşənbə günü ABŞ-ın Əfqanıstandakı İslam Dövləti qrupunun filialından potensial təhlükə gördüyünü bir daha vurğulayıb.\n"Bu səylərin mürəkkəbliyini və təhlükəsini qiymətləndirmək çətindir. Hazırda biz Talibanın nəzarətində olan şəhər və ölkədə, düşmənlə bir mühitdə, həqiqətən də İŞİD-K hücumunun ehtimalı olan bir yerdə fəaliyyət göstəririk. Biz bütün tədbirləri görürük, amma bu çox risklidir" - deyə, Blinken Dövlət Departamentində bildirib.