Kimdir? Nədir? Səudiyyə Ərəbistanı - BBC News Azərbaycanca\nImage caption Mədinədə Əl Nəbi məsçidi\nSəudiyyə Ərəbistanı krallığı ərəb dünyasının aparıcı ölkələrindən biridir.\nCoğrafi ölçüsü ilə (Fransa və Almaniyanın ümumi ölçüsündən iki dəfə böyük) yanaşı, onu böyük edən həm də İslam dininin beşiyi faktorudur. Və təbii ki, neft istehsalçısı kimi nəhəng statusunu vurğulamadan keçmək olmaz.\nNeft ixracı isə bu ölkə ilə Qərb arasında qarşılıqlı iqtisadi asılılıq zəruriyyəti yaradıb. Qeyd edək ki, Qərb Səudiyyə neftinin ən böyük istehlakçısıdır.\nBu isə öz növbəsində güclü siyasi və hərbi münasibətlərə yol açıb və bəzən hər iki tərəf üçün həssas məsələlər mənbəyinə çevrilib.\nEyni zamanda İslamın puritan versiyası sayılan Sünnilik (ictimai şəkildə boyun vurma kimi sərt cəzalar və qadınlara qarşı məhdudiyyətləri ilə tanınan təriqət) də inkişaf edib.\nDövlət başçısı, baş nazir: Kral Salman bin Əbdüləziz əl-Səud\nImage caption Səudiyyə kralı Salman bin Abdüləziz əl-Səud\nƏl-Səud sülaləsi siyasi güc monopoliyası sahibidir. Səudiyyə Ərəbistanı 1932-ci ildə kral Əbd-əl-Əziz tərəfindən qurulub və onun müxtəlif oğulları tərəfindən idarə olunub.\nKral Salman bin Əbdüləziz əl-Səud taxta 2015-ci ilin yanvar ayında, atabir qardaşı kral Abdullanın ölümündən sonra çıxıb.\nO, kral olana qədər idarəedici şahzadələrdən biri olub, Birləşmiş Ştatlar ilə ittifaqın qorunması və enerji bazarının stabilliyi naminə işlər kimi Səudiyyə Ərəbistanının strateji siyasətlərində əsas təkanverici qüvvə rolunu oynayıb.\nKral Salman 2017-ci ilin iyununda oğlu Məhəmməd bin Salmanı varisi elan edib.\nŞahzadə artıq müdafiə və iqtisadiyyat da daxil olmaqla hakimiyyətin əsas qollarına de-fakto rəhbərlik edir. O, 2017-ci ilin noyabrından daxili müxalifətin qalıqlarını aradan qaldıraraq gücü atasından almaq yolunda hazırlıqlar aparmağa başlayıb.\nO, özünü eyni zamanda ultra-mühafizəkar krallığın liberal reformatoru kimi təqdim edir. Məsələn, 2018-ci ilin iyununda qadınlara maşın idarə etmək icazəsi kimi bir sıra cəsarətli qərarlar qəbul edib.\nImage caption Şahzadə Məhəmməd bin Salman Səudiyyə Ərəbistanının de-fakto rəhbəri sayılır\nImage caption Səudiyyə Ərəbistanı regionda ən yüksək smartfon istehlakçısıdır. Bu isə sosial medianın geniş istifadəsinə səbəb olur\nSəudiyyə sərmayədarları pan-ərəb televiziya sənayesinin əsas oyunçularıdır, amma regionun ən ciddi nəzarət edilən media mühiti də məhz bu ölkədədir.\nHökumət açıq şəkildə etiraf edir ki, internet filteri geniş şəkildə tətbiq olunur. Buraya "pornoqrafik", İslam ilə bağlı, insan haqları və siyasi səhifələr daxildir.\nSəudiyyə Ərəbistanı dünyanın adambaşına düşən YouTube istifadəsinə görə ən yüksək göstəriciyə malik ölkəsidir. Eyni zamanda Ərəb dünyası üzrə 40% aktiv Twitter istifadəçisi də bu ölkənin payına düşür.\nSəudiyyə Ərəbistanı tarixinin bəzi əsas hadisələri\n1932 - Kral Əbd-əl-Əziz tərəfindən idarə olunan ərazilər Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı adı altında birləşdirilir.\n1938 - Neft aşkar olunur və istehsal ABŞ idarəsi altında olan Aramco (Ərəb Amerika Neft Şirkəti - Arabian American Oil Company) vasitəsilə həyata keçirilir.\n1960 - Səudiyyə Ərəbistanı Opec-in (Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı - Organisation of Petroleum Exporting Countries) qurucu üzvünə çevrilir.\n1973 - Səudiyyə Ərəbistanı Misir və Suriyaya qarşı Oktyabr Müharibəsində İsrailə dəstək olan Qərb ölkələrinə qarşı neft boykotuna liderlik edir. Neft qiymətləri dörd dəfə qalxır.\n2001 11 sentyabr - New York və Washington-a olan hücumlarda iştirak edənlərin 19-dan 15-i Səudiyyə vətəndaşı çıxır.\n2011 - Regionda "Ərəb Baharı" etirazları baş qaldırdığı bir dövrdə, Səudiyyə qoşunları Bəhreyndəki qarışıqlığı yatızdırmaq məqsədli tədbirlərdə iştirak edirlər.\n2015 mart - Səudiyyə Ərəbistanı Yəməndəki Huti üsyançılarına qarşı hava hücumları kampaniyasına başlayır.\nImage caption Dünyanın dörd bir yanından gələn müsəlmanlar hər il baş tutan Həcc ziyarəti üçün Məkkədə\nKimdir? Nədir? Digər ölkələr


Bu hal ipotekaya marağı azaldacaq – Kredit götürənlərə “ölümcül zərbə” təklifi – Editor.az\nAna səhifə » Xəbərlər » Bu hal ipotekaya marağı azaldacaq – Kredit götürənlərə “ölümcül zərbə” təklifi\nBu hal ipotekaya marağı azaldacaq – Kredit götürənlərə “ölümcül zərbə” təklifi\n11:16 | 11.09.2017\nBanklar Assosiasiyasın ipoteka qanunvericiliyinə dəyişiklik edilməsi barədə təkliflər hazırlayıb. Təkliflər qəbul ediləcəyi halda ipoteka krediti alan şəxs ödənişləri yubadarsa, o zaman bank məhkəməyə müraciət etmədən həmin vətəndaşın mənzilini hərraca çıxarıb satmaq hüququna malik olacaq. Eyni zamanda, bu halın yeni ipoteka müqavilələrinə daxil edilməsi və kredit götürən şəxsin ödənişi yubatdığı halda öncədən məhkəməsiz öz əmlakını satışına razılıq verməsi də təklif edilir.\nBu barədə İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin (CESD) sədri, tanınmış iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov bildirib.\nEkspertin sözlərinə görə, bunlar heç də proqressiv təkliflər deyil: “Assosiasiyanın bu təklifləri hansı ölkənin və ya ölkələrin təcrübəsinə əsasən hazırladığın müəyyənləşdirmək çətindir. Amma başqa dövlətlərdə məhkəmə qərarı olmadan əmlakın satışa çıxarılması praktikasına çox az rast gəlinir. Bu dəyişikliklərin qəbul edilməsi ipoteka kredit götürüb mənzil alanların ödənişi yubatdığı halda ildən-ilə ödəniş etdiyin evin qısa zamanda satılmasına səbəb ola bilər. Məsələn, vətəndaş ipoteka krediti ilə mənzil alıb, bir neçə il ödəniş edib, amma sonradan ondan asılı olan və ya olmayan səbəblərdən ödənişdə yubanmalar var. Əslində, bu halda banklar əmlakı satışa çıxarmağa deyil, həmin şəxsə ödənişini bərpa üçün daha münasib şərtlər və ya müəyyən zaman təklif etməyə çalışmalıdırlar. Eyni zamanda, əmlakın taleyi məhkəmə qənaətindən sonra icra qərarlarına uyğun həll edilə bilər. Təkliflər isə bu halda bank tərəfindən mənzilin hərraca çıxarlmasına imkanın verilməsini nəzərdə tutur. Digər tərəfdən, bu hal ipotekaya müraciət edənlərin sayının azalmasına səbəb ola bilər. Çünki yeni təkliflər birbaşa bankları üstün mövqeyə çıxarır ki, bu da ipoteka kreditlərinə marağı azalda bilər”.


07:56, 2 mart 2018 versiyası\n4.188 bayt əlavə edildi , 3 il öncə\n08:56, 7 oktyabr 2017 versiyası (redaktə)\n(194.135.155.212 (müzakirə) tərəfindən edilmiş 4092400 dəyişikliyi geri qaytarıldı.)\n07:56, 2 mart 2018 versiyası (redaktə) (əvvəlki halına qaytar)\nTəqribən 12 min il bundan əvvəl Üst Paleolit dövrü Mezolit dövrü ilə əvəz olunmuşdur. Bu dövrdə buzlaqların əriməsi və havalann istiləşməsi iqlimin dəyişməsinə, insanların məişətində və təsərrüfatında müəyyən dəyişikliklərin yaranmasına səbəb olmuşdur. Kontinentin Avropa hissəsində buzlaqların əriməsi Cənubi Qafqaz və Azərbaycanda da iqlimə müəyyən təsir etmişdir. Azərbaycanda Mezolit dövrü başlıca olaraq Qobustan abidələri əsasında öyrənilmişdir. Bakı şəhərindən 60 km aralıda yerləşən Böyükdaş. Kiçikdaş və Cingirdaş daşlarının ətəklərinə iri əhəngdaşı parçalan səpələnmişdir. Daşdan qoparaq aşağıya doŞru sürüşən daş yığınlarının arasında bəzən qayaaltı sığına çaqlara rastlanır. Da Şin ətəyinə səpələnmiş bu əhəngdaşı parçalarının üzərində və sığınacaqların divarlarında xeyli rəsmlər çəkilmişdir. Böyükdaş dağındakı qayaaltı sığınacaqlarda aparılan qazıntılar zamanı müəyyən olmuşdur ki, buradakı təsvirlər Neolit və Mezolit dövrünün sonuna aid maddi-mədəniyyət qalıqları ilə örtülmüşdür. Qobustan təsvirlərinin ən qədimləri daş üzərində qazılmış, əlində ox və kaman tutan, bəzən isə əl-ələ tutaraq rəqs edən vəziyyətdə təs'vir olunan siluet insan təsvirləri və vəhşi öküzlərin kontur qravüralanndan ibarətdir. Araşdırmalar Qobustan təsvirlərində qədim insanların totem və ovsunla bağlı ideoloji təsəvvürlərinin əks olunduğunu təsdiq edir. Bu təsvirlərdə qədim insanların həyat tərzi və məşğuliyyəti aydın şəkildə əks olunmuşdur.\n'''Mezolit''' (və ya orta daş dövrü) — [[paleolit]] (qədim daş dövrü ilə) və [[neolit]] (yeni daş dövrü) dövrləri arasında olan dövr. Bu üç termini ilk dəfə ingilis bioloqu və arxeoloqu Con Labbok (1834-1913) özünün 1865-ci nəşr edilmiş "Tarix öncəsi zamanlar" adlı kitabında işlətmişdir.\nMezolit dövrü təqribən eramızdan əvvəlki XII və VIII minillikləri əhatə edir. Mezolitin başlanğıcı Avropada buzlaşma dövrünün sonuna təsadüf edir. İqlim, bitki və heyvanat aləmi bu gün bizə tanış olan hala gəlir.\n== Mezolit dövrünün xarakterik xüsusiyyətləri ==\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/wiki/Xüsusi:MobileDiff/4248813"


South Park, Yeni Pandemiya Xüsusi ilə 7 İldə Ən Yüksək Qiymətləndirmə qazandı - Tv Xəbərləri - Dekabr 2021\nSouth Park, Yeni Pandemiya Xüsusi ilə 7 İldə Ən Yüksək Qiymətləndirmə qazandı\nSouth Park-ın yeni bir saat davam edən xüsusi xüsusiyyəti bu ilki 1 nömrəli ssenari kabel televiziyasıdır və serialı son 7 ildə ən yüksək reytinqə gətirir.\nCənub Parkı Komediya Mərkəzinə bu həftə bir səs-küylə qayıdıb, uzun müddətdir davam edən cizgi serialının bir neçə ildə gördüyü ən yüksək reytinqlərdən bir hissəsini qazandı. Serialın son dəfə 2019-cu ildə yayımlandığından bəri işləmək üçün çox şey olduğu üçün pərəstişkarlar aylardır serialın geri dönməsini və 2020-ci il hadisələrini satira etməsini gözləyirdilər. Serialın yaradıcıları Matt Stone və Trey Parker bunu 'The Pandemic Special, 'Şounun ilk saat davam edən hissəsi və bu ilki ələ alması inanılmaz bir müvəffəqiyyət gətirdi Cənub Parkı qayıdır.\nKomediya Mərkəzi başına yeni Cənub Parkı xüsusi bölüm gecə boyunca 4,05 milyon canlı izləyici gördü. Bu, onu gətirməklə yanaşı 2020-ci ilin 1 nömrəli ssenari kabel televiziya kanalına çevirdi Cənub Parkı onun ən yüksək reytinqli yayım yeddi ildə. 23-cü mövsümün premyerasının sosial media baxışlarının ikiqat çoxu ilə yanaşı, keçən mövsümün orta göstəricisindən% 168 artdı. Twitter-də, Cənub Parkı üç saat ərzində 2 nömrəli trend mövzu və ən yaxşı 10 trend mövzusu oldu.\n'Biz çox həyəcanlıyıq Cənub Parkı ViacomCBS-in Əyləncə və Gənclik Brendləri Başçısı Chris McCarthy, 'qayıtdıq və tamaşaçıların da olduğu açıqdır' dedi. 'Müvəffəqiyyət Matt və Treyin yaradıcı dahi olduğunun və hər kəsin geri döndüyünü bildirmək üçün tam portfelimizi necə istifadə etdiyimizə dair bir sübutdur - onu 2020-ci ilin 1 nömrəli televiziya yayımına yönəltdik və yeddi ildə ən yüksək reytinqini təqdim etdik.'\nYüksək reytinqli Pandemiya Xüsusi , Randy Marsh, bir dərman tapmaq və ziyanı bir şəkildə geri qaytarmaq üçün çıxılmaz tədbirlərə əl ataraq, yayılma üçün cavabdeh olduğunu tapır. Bu vaxt Cartman və digərləri məktəbə qayıdırlar ki, xatırladıqlarına bənzər bir şey yoxdur və Kolorado şəhərinə bir az normallıq gətirmək üçün bir plan qururlar. Üz örtüklərini taxma tələbləri, xəstəliyin yayılmasına prezidentin cavabı və polisin vəhşiliyi mövzusu kimi 2020-ci ilin ən isti düyməsinə aid bəzi məsələlər başdan-başa həll olunur.\nNə vaxt yeni epizodlar görəcəyimizi gözləyirik Cənub Parkı hələ də aydın deyil. Bir saat davam edən epizod xüsusi olaraq qəbul edilərkən, Comedy Central-da həftəlik epizodların geri dönməsini qeyd etmir. Şəbəkədəki 24-cü mövsümün rəsmi premyerası tarixi hələ açıqlanmayıb. Son bir neçə ildə serialın yeni mövsümləri adətən sentyabr ayının sonlarında çıxdı, lakin əksər televiziya istehsalı yeni yayımlanan hadisələr nəticəsində təxirə salındı. Cənub Parkı xüsusi. Xüsusi bölüm çox şey əhatə etsə də, yenə də səthini cızır 2020-ci ildə baş verənlərin hamısı .\nComedy Central-da canlı izləməmisinizsə, yeni 'Pandemiya Xüsusi' bölümünü indi rəsmi olaraq izləmək pulsuzdur South Park veb saytı . Xüsusi hissəni əvvəlki 23 mövsümün digər bölümlərinə HBO Max-də də baxa bilərsiniz. WarnerMedia yayım xidməti bu ilin əvvəlində yüz milyonlarla dollara seriala xüsusi yayım hüquqlarını təmin etdi. Bu xəbər bizə gəlir Komediya Mərkəzi .\nbernadette big bang nəzəriyyəsi real səs


Transfertin DSMF gəlirlərində nisbi payının bu il 2017-ci illə müqayisədə 13% azalaraq 25% olacağı gözlənilir – Economic.Az\nEconomic.Az > Sosial > Transfertin DSMF gəlirlərində nisbi payının bu il 2017-ci illə müqayisədə 13% azalaraq 25% olacağı gözlənilir\nBu ilin 6 ayında Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabelyindəki Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna (DSMF) pensiyaların maliyyələşdirilməsi ilə bağlı dövlət öhdəliklərinin icrası üçün transfertin (dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitin) həcmi 903 mln. manat müəyyən olunsa da, həmin vəsaitin 848 mln. manat istifadə edilib.\nEconomic.az xəbər verir ki, beləliklə, yanvar-iyun aylarında Fondun xərcləri 24% və ya 453 mln. manat artsa da, transfertin həcmi proqnozdan 55 milyon manat və ya 6% az olub.\nÜmumilikdə son illərdə sosial müdafiə sahəsində xərclərin optimallaşdırılması, effektiv idarə olunması, şəffaflığın təmin edilməsi və əsassız xərclərin qarşısının alınması nəticəsində ciddi maliyyə qənaətlərinin əldə olunması Fondun transfert asılılığının əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına imkan yaradıb.\nDövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitin Fondun gəlirlərində nisbi payının 2020-ci ildə 2017-ci illə müqayisədə 13% azalaraq 25% təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır. Bu da Fondun dövlət büdcəsindən aslılığının azalması və maliyyə dayanıqlığının möhkəmlənməsinin əsas göstəricisidir.\nQeyd edək ki, pensiyaların təyinatının elektronlaşdırılması, saxta və əsassız pensiya işlərinin ləğvi, inzibati nəzarət tədbirlərinin gücləndirilməsi və şəffaflığın təmin edilməsi pensiyalarının nominal xərcləri üzrə 2018-ci ildə 26 mln. manat, 2019-cu ildə 104 mln. manat, 2020-ci ilin ilk altı ayında 55 mln. manat vəsaitə qənaət edilməsinə imkan verib. İndeksasiya göstəriciləri tətbiq edildikdə son 2 ildə pensiya xərcləri üzrə qənaətin həcmi ümumilikdə 238 mln. manat təşkil edib.\nRespublika üzrə may ayının pensiyalarının ayın 13-də tam ödənilərək yekunlaşdırılması nəzərdə tutulub. Dövlət Sosial Müdafiə […]\nAzərbaycanla Rusiya arasında pensiya təminatı sahəsində əməkdaşlığa dair Müqavilə imzalanıb Azərbaycan Respublikası ilə Rusiya Federasiyası […]\nƏmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi dövlət icbari şəxsi sığorta üzrə ödənişləri də proaktiv qaydada təyin […]


Ərazi bütövlüyü beynəlxalq hüququn fundamental prinsipidir - İki sahil\n22 sentyabr 2019 22:13 Bütün xəbərlər Haqqımızda Əlaqə\n04 iyun 2019 20:47\nPrezident Administrasiyasının rəhbəri, akademik Ramiz Mehdiyev “Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi: problemin mənbələri və nizamlanma perspektivləri” sərlövhəli məqaləsində də bu inamı ifadə edir ki, Ermənistanın yeni rəhbərliyi birinci prezidentin acı təcrübəsini nəzərə alaraq, çoxdan gözlənilən sülhü əldə etmək istiqamətində əməli addımlar atacaq\nReal həqiqətlər bir daha bu gerçəkliyə işıq salır ki, tarix heç nəyi silmir, zaman keçdikcə baş verən hadisələrin mahiyyəti daha dərindən dərk olunur, haqqın, ədalətin maraqların arxasında necə əridiyi aydın görünür. Bu gün dünyaya edilən “həqiqətə həqiqət gözü ilə baxaq” çağırışı erməniləri və onların havadarlarını narahat etsə də, unudulmamalıdır ki, beynəlxalq hüquq normaları və prinsipləri deyilən məfhum mövcuddur ki, onlara böyüklüyündən, kiçikliyindən asılı olmayaraq bütün dövlətlər əməl etməli, yanaşmalarında əsas götürməlidirlər. Beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərindən biri Birləşmiş Millətlər Təşkilatının sənədlərində təsbit olunmuş hər bir ölkənin ərazi bütövlüyü, sərhədlərinin toxunulmazlığıdır.\nPrezident Administrasiyasının rəhbəri, akademik Ramiz Mehdiyevin “Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi: problemin mənbələri və nizamlanma perspektivləri” sərlövhəli məqaləsində də əsas diqqət göstərilən məqamlardan biri münaqişənin həlli üçün möhkəm hüquqi bazanın mövcudluğudur. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi 4 qətnamədə Dağlıq Qarabağ regionunun Azərbaycana mənsub olmasının birmənalı şəkildə təsbit edildiyini önə çəkən akademik bildirir ki, bu sənədlər, eyni zamanda, Azərbaycanın suverenliyini və ərazi bütövlüyünü, onun beynəlxalq sərhədlərinin toxunulmazlığını və ərazilər əldə olunması üçün güc tətbiq edilməsinin yolverilməzliyini təsdiq edir. Bu qətnamələrdə təsbit olunmuş tələblərdən biri bütün hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılması, işğalçı qüvvələrin Azərbaycanın işğal olunmuş bütün rayonlarından dərhal, tamamilə və qeyd-şərtsiz çıxarılması barədədir.\nAzərbaycan dövlətinin dəyişməz mövqeyini ən yüksək tribunalardan bəyan edən dövlətimizin başçısı İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, ərazi bütövlüyü beynəlxalq hüququn fundamental prinsipidir. Ərazi bütövlüyü ilə öz müqəddəratını təyinetmə arasındakı balans BMT-nin Nizamnaməsində, Helsinki Yekun Aktında çox aydın şəkildə izah olunub. Öz müqəddəratını təyinetmə ölkələrin ərazi bütövlüyünü pozmamalıdır. Ölkə Prezidenti bu bəyanatı da səsləndirir ki, münaqişə beynəlxalq hüququn normalarına, BMT Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq qətnamələrinə əsasən və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində həll edilməlidir.\nO da məlumdur ki, Ermənistanın yeni rəhbərliyi danışıqların formatında dəyişiklik edilməsinə, tərəf kimi qondarma rejimin də danışıqlar prosesinə qatılmasına cəhdlər etsə də, Azərbaycan dövlətinin sərt münasibəti, eyni zamanda, ATƏT-in Minsk qrupu həmsədrlərinin bəyanatı bunun mümkünsüzlüyünü bir daha işğalçı dövlətə açıqladı. Dövlətimizin başçısı bildirir: “Bir qədər əvvəl ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri bəyanat yaydılar və faktiki olaraq Ermənistana açıq mesaj göndərdilər ki, onların danışıqlar formatını dəyişdirmək cəhdləri qəbuledilməzdir. Ondan bir neçə gün əvvəl Avropa İttifaqının yüksək rütbəli rəsmiləri eyni bəyanatla çıxış etdilər. Danışıqlar formatı uzun illər ərzində işlənib hazırlanıb və onu dəyişmək üçün birtərəfli qaydada edilən istənilən cəhd danışıqlar prosesini əngəlləmək cəhdi kimi qiymətləndirilir və bütün məsuliyyət bunu etməyə çalışan tərəfin üzərinə düşür. Bu səbəbdən, birincisi, danışıqlar formatı dəyişdirilə bilməz və ikincisi, danışıqlar nəticəyönümlü olmalıdır, sadəcə, danışıqlar xatirinə olmamalıdır. Azərbaycan bu prosesi davam etdirməyə hazırdır və danışıqların nəticəsi olaraq bizim ərazi bütövlüyümüz bərpa edilməlidir.”\nAkademik Ramiz Mehdiyev yuxarıda qeyd etdiyimiz məqaləsində də bildirir ki, bu mürəkkəb dövrdə erməni cəmiyyətinə, sadəcə, növbəti rəhbər deyil, məhz dövlət xadimi lazımdır: “ N.Paşinyana gəlincə, “Ermənistanın tarixində “müsbət dəyişikliklərə imza atan milli lider” kimi qalması üçün onun yalnız bir variantı var: Qarabağ münaqişəsini həll etmək”... Ümid edək ki, Ermənistanın yeni rəhbərliyi, nəhayət, bu faktı dərk edəcək və Ermənistanın birinci prezidentinin acı təcrübəsini nəzərə alaraq, çoxdan gözlənilən sülhü əldə etmək istiqamətində əməli addımlar atacaq.”\nMünaqişənin həllində dünyanın ikili siyasətinin yaratdığı problemlər etiraf olunan reallıqlar sırasındadır. Rəsmi Bakı daim bəyan edir ki, beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri bütün dövlətlərə eyni şəkildə tətbiq olunmalıdır. Ötən il Azərbaycan-Türkiyə birliyinin təcəssümü olan “Star” neft emalı zavodunun açılışında də Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bildirmişdir ki, BMT başda olmaqla regional və qlobal problemlərin həlli üçün qurulan təşkilatların bu səssizliyi onların özlərini də məhvə sürükləyir. Haqq-ədalət duyğusundan uzaq, içi boş olan beynəlxalq qurumun heç bir cəmiyyətin və şəxsin gözündə etibarı qalmaz. Beynəlxalq ictimaiyyətin Qarabağ məsələsi başda olmaqla dünyada ortaya çıxan haqsızlıqlara “Dur!” deməsini gözləyirik. Sabitliyin, əmin-amanlığın, rifahın təmin olunması qaydaları istisnasız bütün dövlətlər üçün tətbiq edilməzsə, kimsə gələcəyinə əminliklə baxa bilməz: “Türkiyə və Azərbaycan olaraq biz istənilən vəziyyətdə və şərtlər altında inandığımız dəyərlər uğrunda apardığımız birgə mübarizəni davam etdirəcəyik. Allahın izni ilə bu müqəddəs mübarizəmizdə müvəffəqiyyət qazanacağıq.”\nTəkcə bu faktı qeyd etmək kifayətdir ki, 27 ildir dünyadan ədalət gözləyən Xocalı faciəsi iki yüz ilə yaxın müddətdə erməni faşistləri tərəfindən azərbaycanlılara qarşı həyata keçirilən etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin davamı və ən qanlı səhifəsidir. Bir gecədə məhv edilmiş Xocalı şəhərinin adı indi Xatın, Ruanda, Srebrenitsa və Holokost ilə qoşa çəkilir. Ədalət prinsipini maraqlara qurban verməklə inamsızlığa yol açan, beynəlxalq hüquq problemini yaradan dünya dövlətləri prinsipləri zamana və məkana görə tətbiq edəndə sonda bu laqeydliklərinin özlərinə qarşı olacağını da düşünməlidirlər. Necə olur ki, Fransa kimi böyük nufuza və söz sahibinə malik olan bir dövlət ermənilərin dünyaya sırıdığı qondarma “erməni soyqırımı” tarixini-24 apreli matəm günü kimi qeyd edir, amma XX əsrin ən dəhşətli faciəsi olan Xocalı soyqırımına biganə yanaşır?\nXX əsrin dəhşətli faciəsi olan Xocalı hadisəsinin soyqırımı kimi tanınmasına dünyanın biganə yanaşmasının səbəbləri özlərinə sirr olsa da, bizlərə yaxşı məlumdur. 1993-cü ildə BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan ərazisindən dərhal və qeyd-şərtsiz çıxarılmasını tələb edən 4 qətnaməni qəbul etməsini, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının, Qoşulmama Hərəkatının, ATƏT-in, Avropa Şurası Parlament Assambleyasının, Avropa Parlamentinin qərar və qətnamələrini önə çəkən dövlətimizin başçısı İlham Əliyev bəyan edir ki, işğalçı dövlət bu sənədlərə məhəl qoymur və buna görə ona cəza tətbiq edilmir: “Bəzi hallarda BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri bir neçə gün ərzində icra olunur. Bu, ikili standarta əsaslanan yanaşmadır. Bu yanaşma qəbuledilməzdir. Ermənistana qarşı beynəlxalq sanksiyalar qəbul edilməlidir. BMT-nin mühüm islahatlarından biri Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin icra mexanizminin yaradılması olmalıdır.”\n2016-cı ilin aprelində təmas xəttində yaşananları xatırlayaq. İşğalçı dövlət şəhər və kəndlərimizə hücum edərək təmas xəttində növbəti cinayəti törətdi. Bu hücum nəticəsində 6 dinc azərbaycanlı qətlə yetirildi, 26 mülki şəxs yaralandı, yüzlərlə ev dağıdıldı. Uğurlu əks-hücum nəticəsində Azərbaycan 3 işğal olunmuş rayonunda - Ağdərə, Füzuli və Cəbrayılda bir neçə ərazi azad edildi, bayrağımız həmin ərazilərdə yüksəldildi. Dövlətimizin başçısı İlham Əliyev uğurumuza söykənərək bildirir: “Ermənistan rəhbərliyi bu dərsi yaddan çıxarmamalıdır. Əks təqdirdə, Ermənistanın növbəti təxribatının nəticələri onlar üçün daha ağrılı olacaq.”\nLakin işğalçı dövlət yenə də məkrli siyasətini davam etdirdi. 2017-ci ilin iyulunda Füzuli rayonuna məqsədli hücum nəticəsində 2 dinc sakin - 2 yaşlı Zəhra Quliyeva və onun nənəsi qətlə yetirildi. Həmin ilin avqustunda Ermənistanla sərhəddə yerləşən Tovuz rayonunda 13 yaşlı oğlan erməni əsgərləri tərəfindən yaralanmışdır. Qeyd etdiklərimiz təkcə son illərdə ermənilərin törətdikləri vəhşiliklərdir.\nDövlətimizin başçısı İlham Əliyevin ötən il imzaladığı “1918-ci il azərbaycanlıların soyqırımının 100 illiyi haqqında” Sərəncamı erməni millətçilərinin həyata keçirdikləri qanlı aksiyaların coğrafiyasının nə qədər geniş olmasına bir daha işıq saldı, dünyaya bu çağırışı ünvanladı - Ədalət əsas meyardır. Həllini gözləyən məsələlər vahid meyarın müəyyənləşdirilməsini, bütün dövlətlərə eyni şəkildə tətbiq olunmasını tələb edir.\nPrezident Administrasiyasının rəhbəri, akademik Ramiz Mehdiyevin faktlara əsaslanan “Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi: problemin mənbələri və nizamlanma perspektivləri” sərlövhəli məqaləsində də bu vacib məqam öz əksini tapıb ki, erməni cəmiyyəti etiraf etməlidir ki, firavanlığa və tərəqqiyə aparan yol uydurma fərqlər, əsassız iddialar zəminində toqquşmalardan deyil, qarşılıqlı fəaliyyətdən keçir: “Ermənistanın siyasi liderləri, diasporunun rəhbərləri başa düşməlidirlər ki, erməni xalqının və dövlətinin xoşbəxtliyi, firavanlığı və gələcəyi qonşu dövlətlərlə dinc yanaşı yaşama, mehriban qonşuluq ruhunun dəstəklənməsi ilə bağlıdır.”\nİtmiş Gültəkinin nağılı: xəyanət, yalan, şər... - FOTO\nSabitliyin qorunması, insan kapitalının inkişafı, ən mütərəqqi təcrübələrin tətbiqi\n20 sentyabr 2019 20:33\n20 sentyabr 2019 12:54\n“Əsrin müqaviləsi” - 25\n20 sentyabr 2019 12:03


Marneulidə 17-yə yaxın ağacın budanması/kəsilməsi planlaşdırılır - მარნეულის რადიო - Marneuli FM\nMarneulidə 17-yə yaxın ağacın budanması/kəsilməsi planlaşdırılır\n16:07 / 05.03.2021\n2021-ci il ərzində Marneuli bələdiyyəsi miqyasında 80-ə yaxın ağac kəsilib/budanıb. Marneuli bələdiyyəsinin təmizlik xidmətinin rəhbəri Leri Mumladze “Marneuli” radiosu ilə söhbəti zamanı bildirdi ki, ağacları yalnız qurumuş olduğu halda kəsirlər.\n“Bəzisi quruyub, bəzisi uzana-uzana gedir və elektrik xətlərində problem yaradır. Yəni sağlam olan ağac budanır. Qurumuş ağacların budanmasının isə mənası yoxdur və ona görə kəsirik”, – Leri Mumladze bildirdi.\n“Təmiz Marneuli”-nin direktorunun sözlərinə görə, indiki mərhələdə əlavə 17-ə yaxın ağacın budanması planlaşdırılır. Mumladzenin bildirdiyinə görə, qeyd olunan ağacların budanması Ağməmmədli-Qırmızı Körpü istiqamətində nəzərdə tutulub. Həmin ərazidən yüksək cərəyanlı elektrik naqilləri keçir. Bələdiyyənin Təmizlik Xidməti qeyd olunan ərazidə üç gün elektrik enerjisi verilməsinin dayandırılmasını tələb edib ki, işlər aparılan zaman onların əməkdaşları xəsarət almasın.\nQeyd edək ki, bələdiyyə miqyasında ağacların budanması/kəsilməsi işləri 15 martdan 20 mart tarixində qədər olan dövrdə başa çatacaq.\n23:49 / 17.04.2021\nAzərbaycan Gürcüstanın əsas neft bitumu tədarükçüsüdür\n23:48 / 17.04.2021\nArçil Talakvadze: Qarabağ müharibəsi bölgədə mövcud geosiyasi mənzərəni kökündən dəyişib\n23:44 / 17.04.2021\nGürcüstan DTX əməkdaşları ölkə ərazisində radioaktiv maddələrin qanunsuz satışının qarşısını alıblar\n23:40 / 17.04.2021\n23:35 / 17.04.2021\nAzərbaycan Gürcüstanın əsas neft bitumu tədarükçüsünə çevrilib\n23:33 / 17.04.2021\nTbilisidə Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyi qeyd edilib\n23:29 / 17.04.2021\nGürcüstanın sabiq prezidentinin kürəkəni 4 il müddətinə həbs olunub


Azərbaycan Avrasiyanın əsas tranzit ölkələrindən biri olaraq, Şərq-Qərb ticarət, enerji-yanacaq və nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin mərkəzində dayanacaq » Atributinfo.az\nHəsənova Validə Oleq qızı,\nSəbail rayonu, Bibiheybət Bələdiyyəsinin sədri\nXalqımızın XX əsrdə dünya siyasi arenasına bəxş etdiyi nadir şəxsiyyət kimi Ümummilli liderlik zirvəsinə ucalmış Heydər Əliyev müstəqil respublikamızın milli inkişaf modelinin banisi kimi ötən əsrin 70-80-ci illərində formalaşdırdığı iqtisadi potensial 90-cı illərin sonlarına doğru dünyada cərəyan edən mürəkkəb proseslərin nəticəsi kimi istiqlaliyyət qazanmış Azərbaycanın sonrakı mərhələdə müstəqil yaşamasını təmin etmişdir. 2004-2018-ci illər ərzində reallaşdırılan regionların sosial-iqtisadi inkişafı dövlət proqramlarının təhlili göstərir ki, ötən müddətdə ölkənin makroiqtisadi göstəricilərində regionların xüsusi çəkisi əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlmişdir. Yerlərdə sahibkarlığın inkişafının sürətləndirilməsi, yerli istehsal və emal müəssisələrinin fəaliyyətinin bərpası və genişləndirilməsi, iqtisadi və sosial-mədəni infrastruktur obyektlərinin yenidən qurulması, yoxsulluğun azaldılması, yeni iş yerlərinin açılması nəticəsində əhalinin həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi istiqamətində böyük uğurlar əldə olunmuşdur.\nSon 18 il ərzində Azərbaycan iqtisadiyyatı sürətlə inkişaf etmiş, ümumi daxili məhsul üç dəfədən çox artmışdır. Regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair həyata keçirilən dövlət proqramları sayəsində bölgələrdə inkişaf prosesləri sürətlənmiş, kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələri ilə bağlı konkret proqramlar icra olunmuşdur. Genişmiqyaslı islahatlar nəticəsində Azərbaycanda münbit sərmayə iqlimi yaradılmışdır. Azərbaycanın xarici borcu ölkənin ümumi daxili məhsulunun 17,3 faizini təşkil etmişdir. 2030-cu ilin sonuna qədər isə bu rəqəmin 10 faizə enməsi planlaşdırılır. Yoxsulluq səviyyəsi 49 faizdən 6 faizə enmiş, ölkədə işsizlik səviyyəsi təqribən 6 faiz civarındadır.\nDövlət başçısının uzaqgörən siyasəti, prinsipiallığı, müdrik qərarları və beynəlxalq aləmdə böyük nüfuzu sayəsində siyasi dayaqlarını və iqtisadi müstəqilliyini daha da möhkəmləndirən Azərbaycan ordu quruculuğu sahəsində görülmüş irimiqyaslı tədbirlər, müasir hərbi-texniki bazanın yaradılması nəticəsində dünyanın 50 ən güclü ordusu sırasındadır. Azərbaycanın müdafiə sənayesi ordumuzu müasir silahlarla təchiz edir, ölkəmizdə mindən çox adda hərbi təyinatlı məhsul istehsal olunur, bu məhsullar beynəlxalq sərgilərdə uğurla nümayiş etdirilir. 2020-ci ilin sentyabr ayının 27-də başlanılan əks-hücum əməliyyatları zamanı Azərbaycan Ordusu ən çətin hərbi tapşırıqları yerinə yetirməyə, işğal altındakı torpaqlarımızı hər an azad etməyə qadir olduğunu sübut etdi. 44 günlük Vətən müharibəsi Ermənistanın məğlubiyyəti və 2020-ci il noyabrın 10-da kapitulyasiya aktını imzalamasına məcbur edilməsi ilə nəticələndi. Azərbaycan özü öz ərazi bütövlüyünü bərpa etdi. Azərbaycan özü BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi, Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən dərhal, tam və qeyd-şərtsiz çıxarılmasını tələb edən dörd qətnamənin icrasını təmin etdi.\nDünyanın güc mərkəzləri arasında sərt və mürəkkəb mübarizənin getdiyi bir dövrdə Ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin apardığı xarici siyasət əksər dövlətlər üçün örnək rolunu oynayır. Son zamanlar yaşadığımız region ətrafında baş verən hadisələr bir daha göstərir ki, rəsmi Bakının həyata keçirdiyi müstəqil daxili və xarici siyasət kursu xalqımızın milli maraqlarının reallaşdırılması və dövlətçiliyimizin inkişafını təmin edən ən optimal yoldur. Görülmüş işlərin artıq ilkin nəticələri var. Azərbaycan yalnız özünün maliyyə resurslarına arxalanaraq, sıfırdan yeni şəhər və kəndlər salır. Bu il bu məqsədlərə dövlət büdcəsindən 1,3 milyard ABŞ dolları ayrılmışdır. 2022-ci ildə də bu işlərə ən azı eyni həcmdə vəsait ayrılacaqdır. Azad olunmuş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur yaşıl enerji zonası elan edilmişdir. Azad olunmuş ərazilərin təsdiqlənmiş potensialı 7200 meqavat günəş və 2000 meqavat külək enerjisi təşkil edir.\nİşğal altındakı torpaqların azad edilməsi və Zəngəzur dəhlizinin işə düşməsindən sonra bölgədə yeni geoiqtisadi əlaqələrin yaranmasına şahidlik edəcəyik. Son 3 ildə Böyük İpək Yolunun siyasi – iqtisadi mərkəzinə çevrilən Azərbaycan Türkmənistan, Özbəkistan, Əfqanıstan ilə razılıqlar əldə edərək Qafqaz tranzit xəttinin genişlənməsinə nail oldu. Bu yeni nəqliyyat infrastrukturu Şərq-Qərb və Şimal-Cənub dəhlizlərinin önəmli hissəsinə çevriləcək. İƏT-ə üzv ölkələr bu dəhlizdən istifadə edəcəklər.\nAzərbaycanın bu tranzit imkanları artdıqca, planetar geosiyasi dəyəri də yüksəlir ki, bu da onun xarici ölkələrlə geosiyasi tərəfdaşlığını şərtləndirən əsas amillərdən biri hesab olunur.Beləliklə, Azərbaycan Avrasiyanın əsas tranzit ölkələrindən biri olaraq, Şərq-Qərb ticarət, enerji-yanacaq və nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin mərkəzində dayanacaq.


30 min nəfərə ŞAD XƏBƏR » QafqazPress.AZ\nQAFQAZPRESS » Sosial » 30 min nəfərə ŞAD XƏBƏR\n30 min nəfərə ŞAD XƏBƏR\nSəbail rayonunun 20-ci sahə yaşayış massivində içməli su layihəsinin icrasına başlanılıb.\n“Azərsu” Açıq Səhmdar Cəmiyyətindən Publika.az-a verilən məlumata görə, Səbail rayonunun 20-ci sahə massivində icra olunan layihə Gülbala Əliyev, Arif İsmayılov, Çernyaxovski və Yüzbəy Mürsəlov küçələrini əhatə edir. İndiyədək bu ərazidə içməli su təchizatı əhali tərəfindən primitiv qaydada yaradılmış və uzun müddətdir istismarda olunan şəbəkələr hesabına aparılıb. Burada yaşayan əhli günaşırı olmaqla fasiləli rejimdə içməli su ilə təmin edilirdi. Mövcud su xətləri istismara yarasız vəziyyətdə olduğundan tez-tez qəzalar baş verirdi və suyun təzyiqini artırmaq mümkün olmurdu. Bütün bunlar nəzərə alınaraq həmin küçələrin içməli su təchizatı sistemlərinin yenidən qurulmasına qərar verilib. Layihə çərçivəsində adıçəkilən küçələrdə müxtəlif diametrli borularla 5,4 km uzunluğunda su xətləri inşa edilir. Yeni şəbəkədən hər bir evə birləşmə verilərək sayğaclar quraşdırılacaq.\nYaponiya Göygöl rayonunun iki kəndini içməli su ilə təmin edəcək\n10-dan çox rayonda qaz olmayacaq\nBakının bir neçə rayonunda su olmayacaq\nDeputat cəbhə bölgəsindəki xəstəxanada niyə TƏSİRLƏNDİ…\nAltay Həsənov: "Ümidvaram ki, bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatı çox gözəl təşkil olunacaq"\nAğdamda 7 nəfər yaralandı, 1 nəfər vəfat etdi


Sükan arxasında makiyaj, hətta evdə çəkilsə belə, təhlükəli ola bilər - Ens.az - 4 dildə xəbərlər və ensiklopediya\nSükan arxasında makiyaj, hətta evdə çəkilsə belə, təhlükəli ola bilər\nDərc edildi:\t 27 July 2020, 16.51 Baxış sayı: 3338\nSürücülərin çoxu, yəqin ki, sükan arxasında üz – gözünə düzəliş edən və ya makiyaj etməyə üstünlük verən xanımları görüb. Eyni zamanda, bir çoxları avtomobil salonundakı "gözəllik salonu"nun kiçik qəzalara necə yol açdığını müşahidə ediblər. Ancaq az adam düşünür ki, hətta evdə çəkilən kosmetik vasitələr avtomobil idarə edən xanım üçün çox təhlükəlidir. AVTO KLUB AZƏRBAYCAN, tuş – kölgə – dodaq boyasının qadın sürücüyə, bəzən isə – bütün ətrafındakılara ciddi zərər verməsi barədə bir çox nümunə tapdı.\nHər bir qadın uzun, qalın kirpiklərə sahib olmaq istəyir. Uzatma ucuz deyil və hər kəsə yaraşmır. Ancaq daha sadə və daha ucuz bir vasitə var - tuş! Fırça ilə bir neçə vuruş edirsən - və budur kirpiklərinizi "şaqqıldadın" və "uçun". Bəli, həqiqətən, uçun... düz dirəyə. Bir dəfə oxşar bir şey, bu sətirlərin müəllifinin köhnə bir tanışı ilə az qaldı baş versin.\nQadın, sükan arxasına keçməzdən əvvəl kirpiklərini yeni tuşla boyadı, amma çox keçmədən gözlərində dözülməz qaşınma hiss etdi. Tezliklə dəhşətli dərəcədə yaş gəlməyə və incitməyə başladı. Tuş göz yaşı ilə üzünə yayıldı, görmə isə hədsiz pisləşməyə başladı. Ancaq getmək lazımdır. Və beləcə, gözlərini qaşıyaraq getdi. Və azca qaldı ki, dirəyə çırpılsın, gözyaşları və tuşun sıx örtüyü səbəbindən gec gördü.\nMəlum oldu ki, bu kosmetik vasitəyə qarşı bir allergiya idi. Tuş bəzən gözlərdə qaşınma, yanma və yaşlanma kimi çox xoşagəlməz hisslərə səbəb ola bilər. Əgər axmağa başlasa – daha pisdir. Bəzən, bu gözlərdə dəhşətli bir ağrıya səbəb ola bilər. Eyni şey göz kölgəsi və sürməyə aiddir.\nƏlbəttə ki, bütün avtomobil sürən xanımları göz makiyajından imtina etməyə və ya suya davamlı vasitələrdən istifadə etməyə çağırmırıq, ancaq səfərdən əvvəl yalnız sınaqdan keçmiş kosmetik vasitələrdən istifadə etməlisiniz. Axı, yeni tuş və ya sürmə ən uyğun olmayan anda axa bilər və ya allergik göz qıcıqlanmasına səbəb ola bilər. Bu vəziyyətdə avtomobil idarə etmək təhlükəlidir, çünki yolda bir maneəni vaxtında görməyə və reaksiya verməyə bilərsiniz.\nTər axını – bütün sükan tonal kremdir\nVə deyəsən nəinki sükan, ümumiyyətlə hər şey. Tonal krem tərli üzdən, boyundan axır, gözlərə düşür... Və budur, onlar göynəməyə başlayır. Ümumiyyətlə, kosmetikanın bədənə, paltara və salona yayılması, xoşagələn deyil. Əlbəttə ki, hər özünə hörmət edən qadın birtəhər vəziyyəti xilas etməyə çalışır və... qəzaya düşür. Bütün bunlar, axan vasitəni təmizləməklə, avtomobili idarə etməkdən yayınmaqla baş verir.\nOna görə də istidə, sükan arxasına əyləşməyə hazırlaşanlar üçün tonal kremdən istifadə etməmək daha yaxşıdır. Əgər belə bir kremdən istifadə etsəniz, yalnız davamlı olandan istifadə edin, hansı ki, ən gözlənilməz anda axmayacaq.\nYanaqda dodaq boyası\nBəzi qadınlar o qədər həvəslə sürürlər ki, əlləri ilə çox şey tuta bilərlər, o cümlədən öz dodaqlarına boya çəkmələrinə fikir vermirlər. Bəlkə də sıx yol axınında narahat olurlar. Bəs yol polisi, yanaqlarında makiyaj makiyaj yaxılmış bir qadını görəndə nə düşünür?\nÜmumiyyətlə, bütün qadın sürücülər dodaq boyası ilə daha diqqətli olmalıdırlar. Qoy yanaqlarında deyil, dodaqlarda qalsın.\nDuman kimi nəfəs almış ətir\nİndi bildiyiniz kimi, yüngül və tünd olmayan qoxular dəbdədir. Ancaq bəzi qadınlar buna ya məhəl qoymurlar, ya da eşitməməyi üstün tuturlar. Buna görə də, özlərindən sonra ədviyyatlı şərq ətirlərinin dözülməz izini qoyurlar. Yaxşı ki, bunu öz maşınlarında etmirlər. Əks təqdirdə, bir saat çəkməyəcək ki, xüsusilə isti yay havasında, salon əsl qaz kamerasına çevriləcəkdir. Avtomobil idarə edən xanım, bu ətir ilə nəfəs almağa çatdırmayacaq, çünki ətrafda hər şey dumanda olduğu kimi üzəcək. Bu vəziyyətdə qəza çox uzaqda deyil.\nƏlbətdə ki, hər bir qadın həmişə gözəl olmaq istəyir. Ancaq sükan arxasına oturmadan makiyajdan ağıllı istifadə etməlisiniz. Axı, bəzən bu təhlükəlidir!\nmakiyaj avtomobil sürücü\n22 April 2017, 11.56\nAvtobus sürücüləri üçün atalar sözləri\n11 May 2017, 10.32


Afina heykəllərinə qayıdış və ya incəsənət nədir? | Gənc Muslim\n“Avtovağzal” metro xəttinə “Memar Əcəmi” metro stansiyasından keçid dəhlizində divarlarda, ələlxüsus İntibah dövrü rəssamlarının tablo-surətləri mövcuddur. Bu yaxşıdır, çünki həmin uzun dəhlizlə gedərkən insan darıxmır: tablolara tamaşa edərək yoluna davam edir. Amma…\nHəmin tablolarda açıq-saçıq, məhrəm yerlərin aşkar göstərildiyi səhnələr və obrazlar heç də az deyil. Bu ki təbiidir: Avropada İntibah dövrü dinə üsyan, insanı tabulaşdırma – ultra-humanizm dövrüdür, odur ki həmin əsrlərdə meydana çıxan əsərlərdə hedonist elementlərin çoxluğu təəccüb doğurmamalıdır. Amma biz Avropa deyilik, bizim qadına, məhrəm mövzulara baxışımız onlarınkından fərqlənir; bizdə qeyrət, namus, ailə tərbiyəsi, uşaqları məhrəm mövzulardan uzaq tutma, ictimai yerlərdə açıq-saçıqlığa xoşbaxmama mövcuddur.\nTəsəvvür edirsinizmi, həmin dəhlizdən uşaqlar da keçir, xanımlar da keçir, həmin tablolar isə gözə batır. Üstəlik, o tablolar yerində durduqca ifadə etdiyi əxlaqsızlıq motivləri adiləşir, tədricən vərdiş edirik belə hallara; heysiyyatsız halda keçirik tabloların yanından, içimizdən “bu nə tərbiyəsizlikdir!” qınağı keçmir daha, çünki vərdiş edirik, dünənin istisnası bugün bizim üçün, az qalsın, normaya çevrilir… Buna sosial-psixologiyada “tədricən vərdiş” deyilir…\nQədim Yunanıstan antik dövrün mədəni-mütərəqqi ölkəsi hesab edilsə də, ayıb yerlərinə qədər yonulmuş daş heykəllər (cinsiyyət üzvü “gözə batan” Davidin heykəli və s.) küçələri, bilik akademiyalarını “bəzəyirdi”. Çünki inkişaf və tərəqqi, mədəniyyət onlarda maddi nailiyyətlərlə ölçülür, mənəviyyat, əxlaq, ruh sərf-nəzər edilirdi. İnsanı anadangəlmə təsvir və bunu ictimailəşdirmək ayıb sayılmırdı mədəniyyət və incəsənət beşiyi Afinada…\nİncəsənəti düzgün başa düşək, onu həyatımıza daxil edək, amma “tənasül orqanları “gözə batan” Afina heykəlləri”nə qayıtmayaq!\nafina heykelleri avtovağzal baki metrosu ecemi stanisiyasi exlaqsiz portret felsefe incə sənət incəsənət metroda terbiyesizlik metroda əxlaqsızlıq mtroda exlaqsizliq portret terbiyesizlik əcəmi stansiyası əxlaqsız heykəllər


Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı - Uçot dərəcəsinin dəyişdirilməsi haqqında\nUçot dərəcəsinin dəyişdirilməsi haqqında\n10 iyul 2015-ci il, Bakı: Azərbaycan iqtisadiyyatı qlobal iqtisadiyyat və bölgədə baş verən son proseslər fonunda öz dayanıqlığını qoruyur və sabit inkişaf kursunu davam etdirir. Cari ildə iqtisadi tsikldəki yeni meyillərə adekvat olaraq makroiqtisadi siyasətdə həyata keçirilən mühüm təshih tədbirləri milli iqtisadiyyatın dayanıqlığının qorunmasına yönəlmişdir.\nHəyata keçirilən məqsədyönlü məzənnə siyasəti iqtisadiyyatın beynəlxalq rəqabət qabiliyyətinin güclənməsinə və tədiyə balansının strateji dayanıqlığına müsbət təsir etmişdir. Eyni zamanda makroiqtisadi sabitlik qorunmuş, 2015-ci ilin birinci yarısında inflyasiya aşağı təkrəqəmli səviyyədə qalmışdır. Son 2 ayda valyuta bazarı və manatın məzənnəsi əhəmiyyətli dərəcədə stabilləşmiş, Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatlarında artım müşahidə olunmuşdur.\nAzərbaycan Mərkəzi Bankı ölkədə makroiqtisadi sabitliyin qorunması ilə yanaşı iqtisadi artımın və milli iqtisadiyyatın şaxələnməsi proseslərinin dəstəklənməsi istiqamətində də məqsədyönlü fəaliyyətini davam etdirmişdir.\nQeyri-neft sektorunda iqtisadi artıma maliyyə dəstəyini gücləndirmək, kredit faizlərinin enməsini sürətləndirməklə investisiyaları stimullaşdırmaq, kiçik və orta biznesinmaliyyələşməsinin və əhalinin ipoteka kreditləşməsinin dəyərinin optimallaşmasınamonetar zəmin yaratmaq məqsədilə Mərkəzi Bankın İdarə Heyəti 13 iyul 2015-ci il tarixindən uçot dərəcəsinin 3.5%-dən 3%-ə endirilməsi barədə qərar qəbul etmişdir.


"IHG" şirkətinin rəhbərliyi ünsiyyətin yaxşılaşdırılmasına diqqət ayırır\ntarixində dərc olunmuşdur 3 iyl 2017\nƏlaqəli proqramlar : Bridging The Divide\nLiderlik mövzusunda keçirdikləri son konfransda Britaniyanın çoxmillətli qonaqpərvərlik şirkəti olan "Intercontinental Group" "Catalyst" şirkətinin effektiv ünsiyyət və müştəri xidmətlərinnə əsaslanan "Bridging the Divide" timbildinq fəaliyyətindən faydalandı.\nVəzifə və öhdəliklərin təyin olunması\nKomandalara körpünün müəyyən hissələri tapşırıldı. Onlar müvafiq hissələri hazırlamaq üçün tələb olunan məlumat kitabçaları, materiallar və alətlər verildi. Tikinti planının aydın şəkildə tərtib olunmasından əmin olmaq üçün müxtəlif vəzifələr tez bir zamanda təyin tapşırıldı və resurslar qiymətləndirildi. Körpünün uğurlu alınması üçün bu, vacib idi, çünki hər bir komanda öz hissəsinin planını qurmalı, digəri isə həmin hissəni hazırlamalı idi!\nPlanlaşdırma və tikinti\nBir saat ərzində komandalar öz planlarını müzakirə edərək bütün tərəflərin uyğun gəlməsi üçün bir-birinə birləşdirilməli hissələrin hazırlanmasında əməkdaşlıq etdilər. Körpü məqsədli şəkildə bucaq və dik hissələrə malik olduqda bu, heç də asan olmur! Komandalar məlumatları mübadilə etmək, dəqiqləşdirmək və təsdiq etmək üçün "E-mail qutuları" və "Çağrı mərkəzləri" kimi ünsiyyət alətlərindən tam şəkildə istifadə etdilər.\nHissələrin bir araya gətirilməsi\nSona yaxınlaşdıqca komandalar son məqamları dəqiqləşdirmək və körpünün həmin hissəsi ilə bağlı yekun işləri görmək üçün sürəti artırdılar. İş təhvil verilən zaman komandalar tamamlanmış hissəsi onun planlara uyğun tikildiyini təsdiq edən “müştəriyə” təqdim etdilər. Körpü quraşdırıldıqca həyəcan artıd və bəzi hissələrin gözlənildiyi kimi olmaması gülüşlərə səbəb oldu.\nKörpünün sınaqdan keçirilməsi\nİştirakçıların axşamkı fəaliyyətdən sonra təəssüratlarını və əsas təşəbbüsləri bölüşdüyü qısa sessiyadan sonra komandalar körpünün strukturunu sınaqdan keçirmək üçün otağa qayıtdılar. "IHG Greater China" şirkətinin icraçı direktoru körpü üzərində uzaqdan idarə olunan yük maşınını idarə etmək şərəfinə layiq görüldü. Nümayəndələrin alqış sədaları və gülüş səsləri altında yük maşını müvəffəqiyyətlə dövrə vurdu.\nBirlikdə çalışaraq vahid məqsədə nail olmağın mümkün olduğunu əks etdirən suvenir kimi nümayəndələr möhtəşəm dairəvi körpünün ətrafında qrup şəkli çəkdirdilər.\nMəhdud müddət ərzində ünsiyyət əngəllərinə baxmayaraq, məhdud resurslarla körpü tikin.


Baku Street Fashion: Qış Parkında Küçə Dəbi - Zuleykha Jurnalı\nBaku Street Fashion: Qış Parkında Küçə Dəbi\n13 April, 2017 saat 11:00\nZuleykha jurnalının paytaxtımızın müxtəlif məkanlarında həyata keçirdiyi Baku Street Fashion layihəsi ilin ən pozitiv, canlı və rəngarəng ərəfəsi – Aprel ayının yazın gəlişini ən çox hiss etdiyimiz bu günlərində adı ilə kontrast təşkil etsə də, ab-havası ilə yazı ən gözəl şəkildə vurğulaya bilən “Qış Parkında” baş tutdu. Lokasiyası və genişliyi ilə şəhər sakinlərinin rəğbətini qazana bilmiş park istifadəyə verildiyi ilk günlərdən etibarən əksər şəhər sakinlərinin sevimli məkanına çevrilib. Şəhərin mərkəzində, təbiətin yamyaşıl əhatəsindəki istirahət məkanları, parkın ümumi məzmunu ilə vəhdət təşkil edən fərqli dizaynlı restoran və kafeləri, müxtəlif növ ağaclarla örtülmüş geniş ərazisi, təbii daşlardan yonulmuş maraq doğuran fontanı parkın görüntüsünü olduqca zənginləşdirir.\n“Qış Parkında” rast gəldiyimiz sakinlərin simalarında ilin bu ən əlvan və həyəcan dolu yaz günlərinin qığılcımlarını hiss etməmək qeyri-mümkündür. Geyimlərdə istifadə olunmuş al-əlvan detallar, çiçək motivləri, əyləncəli printlər yazın gəlişindən xəbər verir.\nXatırladaq ki, Zuleykha jurnalında davamlı olaraq keçirilməsi nəzərdə tutulan Baku Street Fashion layihəsi çərçivəsində Bakının müxtəlif küçələrində dəbli şəhər sakinlərini sizlərə təqdim etməyə davam edəcəyik. Layihə çərçivəsində şəhərimizin özünə güvənən modabazlarını çəkilişlərdə iştirak etməyə dəvət edirik! Maraqlananlar hello@zuleykha.az ünvanına yazmaqla bizimlə əlaqə saxlaya bilərlər.\nFoto: Samir Atabəy\n“Qaranquş” jurnalının Baş Redaktoru\nStilist / Dizayner\nKomputer alış – satışı mütəxəssisi / Müdafiə Nazirliyində texniki mühəndis\nKamil Dadaşov “Mauve” şirkətində Art direktor\nvə həyat yoldaşı – qrafik dizayner Nəsrin Dadaşova\nModa Bloqeri / Koreya dili tərcüməçisi\n“Auto Azərbaycan” şirkətində CRM mütəxəssisi / “Campact club”-ın həmtəsisçisi\nBloqer / Akkaunt Menecer


Dünya çempionumuz uğurun sirrini açıqladı – Video | SuperSport\nƏsas səhifə Digər Dünya çempionumuz uğurun sirrini açıqladı – Video\nSupersport.Az-ın məlumatına görə, Macarıstan paytaxtı Budapeştdə keçirilən dünya çempionatında 55 kq-da dünya çempionu olan Eldəniz Əzizli final görüşündən sonra mundialdakı çıxışı haqqında danışıb.\nYunan-Roma güləşçimiz qələbəsini belə şərh edib:\n“Uğurumun səbəbi baş məşqçi Şaban Donatın düzgün məşq sistemidir. Bütün komanda məşqçilərimizin düzgün məşq sistemi sayəsində yaxşı hazırlıq keçmişdi. İnanıram ki, medalların davamı olacaq. Hər zaman yanımızda olan bütün məşqçilərimizə minnətdarlığımı bildirirəm. Dünya çempionatından əvvəl açıqlanan reytinqdə lider olduğum üçün favorit sayılırdım. Buna baxmayaraq, yarışın stressi var idi. Çünki istənilən halda, bu, dünya çempionatının finalı idi”.\nƏzizli bu il çox uğurlu çıxış etməsinin səbəbini açıqlayıb:\n“2-3 il əvvəl çəkiləri dəyişmişdilər. Əvvəlki çəki sistemi mənə bir az ağır gəlirdi. Yenidən öz çəkimi qaytardılar. Allaha şükürlər olsun. Məşqçimiz Turac Hüseynli mənim rəqiblərimdən qat-qat güclü olduğumu deyirdi. Bu da mənə stimul verirdi. Həm əlimdə, həm də dizimdə zədə vardı. Ancaq şükürlər olsun ki, çempion ola bildim. Növbəti hədəfim olimpiya çempionluğudur”.\nPəhləvan qələbəsini bir neçə ay əvvəl vəfat edən jurnalist Akif Şahverdiyevin ruhuna ithaf etdiyini də bildirib.\nAzərbaycan Premyer Liqası: IX tur rəqəmlərin gözü ilə


Kimlik düşüncələri. Tarixi ekskursiya – Azlogos\nSon illərin yeni trendlərindən biri də insanların öz şəcərələrini, eyni zamanda “etnik kimliklərini öyrənmək” üçün DNA testləri verməsidir. Etnik kimliyi öyrənməyi dırnaq içində yazmağımın səbəbi isə əslində bunun DNA testi ilə müəyyən ola biləcəyinə şübhə ilə yanaşmağımdır.\nMəsələ burasındadır ki, DNA testi ilə məlum edilən, guya ki, etnik kimliyin nişanəsi kimi təqdim olunan gen haploqruplarının ən sonuncu mutasiyaları insanların hələ oturaq həyata keçmədiyi, dillərin və mədəniyyətlərin yaranmadığı zamanlarda baş vermişdi. O zaman insanlar hələ ki, torpağa heç nə əkib onun aylarla bitməsini, illərlə yetişməsini gözləmir, digər canlıları ovlaya-ovlaya, bitkiləri yeyə-yeyə hələ ki, sərhədlərin çəkilmədiyi planetin üzərində maneəsiz hərəkət edirdi. Bir-birlərilə rabitəni də dilin yaranmadığı o qədim çağlarda boğazlarından çıxardıqları müəyyən səslərlə qururdular. Bir sözlə, indi insanların sorağında olduğu etnik kimliklər o zaman ümumiyyətlə mövcud deyildi və hələ xeyli sonra yaranmağa başlayacaqdı. Kobud müqayisə etsək, haploqruplar qan qrupları kimi bir şeydi; qan qruplarına görə xalqları müəyyən etmək mümkün olmadığı kimi, gen qruplarına görə də etnik kimliyi müəyyən etmək mümkün deyil.\nDi gəl ki, insanların öz kimliklərinə dair marağı da bitib-tükənmək bilmir. O zaman bunun müəyyən olunması üçün hansısa parametr lazım gəlsə, çox güman ki, biz əvvəla dil faktorunu seçməliyik. Fikrimcə xalqları, etnosları bir-birindən fərqləndirən, ona kimlik verən əsas faktor fiziologiya, dəri rəngi, ya da gözün forması deyil, dildir; özü də sonradan öyrənilmiş yox, gözünü açandan eşitdiyin, danışdığın, fikrini ən yaxşı ifadə etdiyin və ən əsası, düşündüyün dil.\nDil çox mühüm bir funksiya daşıyır – o, şüurun axın istiqamətini müəyyən edir. Danışanda, xüsusən də düşünəndə bizim şüur axınımızı yönləndirən əsas faktorların arasında cümlənin öyrəşdiyimiz quruluş tərzi, həmçinin sözlərin mənaları dayanır. Gəlin razılaşaq ki, cümləsini mübtəda ilə başlayan insanlarla xəbərlə başlayanların düşüncə tərzində şübhəsiz ki, müəyyən fərqlər mövcuddur. Ya da, “yoxlamaq” deyəndə “yox”u tapmağa girişənlə, “проверить” deyəndə məsələyə inam müstəvisində baxan – təbii ki, fərqli düşüncə naviqasiyasına malikdirlər.\nYəqin heç kim mübahisə etməz ki, “fransız burnu”, ya da “türk qulağı” daha dumanlı və qeyri-dəqiq təyinlərdir, nəinki “fransız dili” və “türk dili” kimi yuxarıdakılarla müqayisə edilməyəcək dərəcədə konkret məfhumlar. Bir misal da çəkim, əgər bir nəfərin hər iki bioloji valideyni keniyalıdırsa, amma doğulduğu gündən etibarən yaşadığı ölkə Almaniya və ana dili də almancadırsa; tutaq ki, onu yuxudan qaldırdığımızda H2O göstərib, bunun nə olduğunu soruşsaq Wasser deyəcəksə, demək qarşımızda duran şəxs əsl almandır və bizim onu başqa millətdən saymağımız üçün böyük əsasımız yoxdur.\nBeləliklə, ana dili azərbaycanca olanları da türkcə düşünənlər, qısaca desək türklər kateqoriyasına aid edə bilərik. Çünki bizim şüurumuzun altında indiki bizə qətiyyən bənzəməyən qədim türklər yatır və bizim şüur axınımızı onların düşüncə formulları yönləndirir.\nLinqvistika elmindəki hipotezlərdən birində türk dilləri monqol dili ilə bir qrupa yerləşdirililərək Altay ailəsi kimi klassifikasiya edilir. Bəzi elm adamları mancur, koreya və yapon dillərini də bu qrupda görərək, onların çox qədimlərdə mövcud olmuş vahid bir dildən yarandığını iddia edir. Bunlardan başqa türk dillərinin yuxarıda qeyd edilənlərin hamısından ayrıca, özünün müstəqil bir dil ailəsi olduğu fikrini müdafiə edən alimlər də mövcuddur.\nBizim düşüncə axınımızı yönləndirənlər qədim türklər sayılırsa, onlar barədə, həmçinin bu dilin onlara xarici görünüşcə heç bənzəməyən bizlərin dilinə necə çevrilməsi barədə tarixi ekskursiyaya dalmaq pis olmaz. Həm də nəzərə alaq ki, tarix və mədəniyyət faktorları dil faktoru qədər dərində olmasa da, hər halda etnik kimliyin müəyyənləşməsində mühüm sayılacaq rollar oynayırlar.\nƏvvəlcə istərdim qədim türklər barədə son illərdə öyrəndiyim, çox mühüm, amma bizdə populyar olmayan bir neçə faktı sadalayım. Bunların ən maraqlılarından biri “türk” etnoniminin dünya tarixində ilk dəfə eramızın 6-cı əsrində qeyd olunmasıdır – yəni bu söz gözlənilən qədər qədim deyil. İroniyaya bax ki, indi türk xalqlarından biri sayılan qırğızların adı artıq 2-ci əsrdə çinlilərə məlum idi. Yəni türk sözü etnik kimlik olaraq indi onun sub-kateqoriyası sayılan qırğız sözündən belə gəncdir. Çox güman ki, sonradan türk adlandırılanlar da, qırğız adlandırılanlar da əvvəllər hunların tərkib hissəsi olmuş, sadəcə sonradan bu xalqın böyük hissəsinin qərbə doğru irəliləyərək bir müddət sonra Orta Asiyadan indiki Fransaya uzanan böyük bir ərazidə əriyib getməsi və elə həmin 6-cı əsrdə onların bir qolunun türk adıyla tarix səhnəsinə çıxaraq indiki Ukraynadan Çinə qədərki ərazidə böyük bir köçəri imperiyası qurması, eyni xalqa bu dəfə ümumi ad kimi türk deyilməsinə səbəb olmuşdur.\nDigər fakt, türk sözünün mənası barədədir. Türkologiya elminə böyük töhfələr vermiş alimlərdən biri V. Bartoldun fikrincə türk sözünün kökündə “törük” (ya da “türük”) sözü durur. Törə (qanun, hüquq) sözündən yaranmış törük kəlməsi çox güman ki, “qanunilik”, “hüquqilik”, “əsaslandırılmışlıq” mənasında işlənilib. Ola bilsin, tarixin hansısa bir anında, güclü tayfalardan biri öz yaşadığı, ya da tutduğu ərazinin qanunla ona məxsus olduğunu bildirmək üçün özünü belə adlandırıb. Yəni “biz burada törükük”, ya da “buranın törükü bizik” deyib və başqalarının da onları belə çağırmasına səbəb olub. Bəlkə də bir yox, bir neçə tayfa müxtəlif ərazilərdə özünü belə adlandırıb və bunun özü sonradan onların hamısına türk deyilməsinə gətirib çıxarıb.\nTürklüyün bizə aid qisminə keçsək, əvvəla ondan başlamalıyıq ki, biz türk xalqlarının başqalarından xeyli fərqlənən, qədim türklərlə müqayisədə demək olar ki, tamamilə başqa irqi xüsusiyyətlərə malik qoluna – oğuzlara mənsubuq. Oğuz sözünün ilkin qeydlərdə “üç oğuz”, “doqquz oğuz” kimi söz birləşmələrində istifadə olunması araşdırmaçılara bunun qədim türkcədə sadəcə “tayfa” demək olduğu qənaətinə gətirir. Bir dəfə bəstəkar dostum Türkər Qasımzadə ilə bu barədə söhbətimizdə o, “oğuz” sözünün “oğul-qız” ifadəsinin qısaldılmış variantı ola biləcəyi ilə bağlı mülahizə irəli sürdü. Doğrusu, mən oxuduğum azsaylı kitablarda “oğuz” sözünün bu cür açmasına rastlamamışdım və əgər türkologiya elmində bu kəlməni belə təfsir edən olmayıbsa, mülahizəni əhəmiyyətli və həqiqətə çox bənzər bir tapıntı hesab etmək olar.\nBeləliklə əvvəllər sadəcə “tayfa” mənasında işlənən bu söz eramızın 9-10-cu əsrlərindən başlayaraq türklərin Orta Asiyada yaşayan bir qrupunun etnik üst-kimliyi mənasında istifadə olunmağa başlayır. Təxminən eyni dövrdən başlayaraq həmin qrupu paralel olaraq həm də türkmən adlandırırlar və bir neçə əsr sonra “türkmən” sözü “oğuz” sözünü üstələyir.\nTürklərin içində oğuz/türkmənlərə ayrıca sub-etnos kimi baxılması boşuna deyildi. Onların antropologiyası klassik türk görünüşündən kəskin fərqlənirdi. Oğuzların nə gözləri təmiz monqoloid, nə də almacıq sümükləri qabarıq idi. Bunun isə çox mühüm bir səbəbi vardı – oğuz/türkmənlər, şərqdən gəlmiş türklərlə Orta Asiyada yaşayan hind-avropalıların (arilər, ya da irandillilər də adlandıra bilərik) – Transoksaniya, Soqdiana və Marqiana əhalisinin qarışmasından meydana gəlmişdi. Onların fizionomiyası arilərə, dil və mədəniyyətləri isə türklərə bənzəyirdi. Hətta araşdırmaçılar klassik oğuz boylarının bəzilərinin adında Orta Asiyadakı hind-avropalıların izlərini də seziblər.\nMəsələn “dügərlər” – “toxarlar” və s. Oğuz/türkmənlərin ləhcəsində digər türkdilli xalqlardan fərqli olaraq irandillilərə xas intonasiyaların, həmçinin sözlərin deyilişi zamanı irandillilərə xas ritmin mövcudluğu da onların bu iki qövmün calağı olduqlarına sübut kimi göstərilir. Çox güman ki, bizim nağıllara divlər, bayramlarımız arasına da Novruz o dövrlərdən daxil olub.\nElxani hökmdarlarının vəziri, İslam mədəniyyəti tarixində əhatəlilik baxımından ən görkəmli tarix kitablarının müəlliflərindən biri hesab olunan Fəzlullah Rəşidəddin özünün 1310-ci ildə bitirdiyi məşhur “Cami ət-Təvarix” əsərində oğuzların görkəminin türklərdən fərqləndiyini deyir. Onun fikrincə bu, onların sonradan yerləşdiyi iqlimin (yəni indiki Türkmənistan və Aral dənizi sahilləri) havası-suyu ilə əlaqədar baş verib. Amma cəmi bir neçə səhifə sonra o, xalq arasında gəzən bir əfsanədən də söhbət açır. Rəşidəddin yazır ki, deyilənlərə görə qədimlərdə türkmənlər taciklərə onları özlərindən hesab etməmələri ilə bağlı irad bildirirmiş. Taciklər isə cavabında siz artıq tacik yox, türkmanəndsiz (türkəbənzər) deyirmiş. Məncə bu, iqlimlə bağlı variantla müqayisədə həqiqətə daha yaxın məlumatdır və bir çox məsələlərin, o cümlədən türkmən sözünün etimologiyasının üzərinə işıq salır.\nBeləliklə, bəzi İran tarixçilərinin guya Azərbaycan türklərinin yerli İran xalqları olması, sadəcə Monqol işğalları zamanı assimilyasiyaya məruz qalması hipotezini yanlış hesab etmək olar. Bəli, bizim kimliyimizin mühüm substratlarından biri irandilli xalqlardır, amma indiki İranda yaşayanlar yox – qədim zamanlarda Orta Asiyada yaşayanlar; midiyalıların qalıqları, ya farslar yox – parfiyalılar; Monqol yürüşləri zamanı yox – ondan xeyli əvvəl. Ümumiyyətlə, kütləvi təhsil sistemlərindən qabaq böyük assimilyasiyalar demək olar mümkünsüz idi. İnsanlar hakim zümrələrlə ünsiyyət zamanı onların dilində danışa bilərdilər, amma evlərdə, məhəllələrdə, kəndlərdə hamıya nəzarət etmək mümkün ola bilməzdi. Zatən nəzarət etmək istəyən də olmurdu. Dil və etnik kimlik Yeni Tarixə qədər elə də mühüm məna kəsb etmirdi – əsas hansı dinə, məzhəbə inanmaq və ya hansı sosial sinfə mənsub olmaq idi.\nArtıq ümumilikdə türklərdən və xüsusilikdə oğuz/türkmənlərdən bəhs etdiksə mövzunu bir az da konkretləşdirib özümüzə keçə bilərik. Bu gün oğuzların əsas üç varisi – türkmənlər, azərbaycanlılar və Türkiyə türkləri hesab olunur. Türkmənlərlə məsələ aydındı – onlar bizim yarandığımız coğrafiyanı tərk etmədən, bir zamanlar Marqiana adlanan torpaqlara öz adlarını verərək, [hazırda əlbəttə o qədər şad-xürrəm sayılmasalar da, hər halda] oralarda yaşayırlar.\nTürkiyə türklərinin əsas mədəni sələfləri Səlcuqlar hesab olunur. Oğuz türklərini Kiçik Asiyaya aparan da, orada indiyədək davam edən türk mədəniyyətinin bünövrəsini qoyan da onlar sayılır.\nAmma baxmayaraq ki, Səlcuqların yolu indi biz yaşadığımız torpaqlardan keçmiş və şübhəsiz bu coğrafiyaya da müəyyən təsir buraxmışsa da, hər halda bizim mədəni ənənəmizi onlara bağlamaq çox çətindir.\nÇox güman ki, Azərbaycan türklərinin (həmçinin Şərqi Anadolu türkləri və İraq türkmənlərinin) mədəni və siyasi ənənələrinin kökündə Monqol yürüşləri zamanı bu torpaqlara gəlmiş, Elxani dövlətinin həm qurulması, həm də yıxılmasının əsas iştirakçıları olmuş türkmənlər dayanır.\nBu arada, Monqol yürüşləri barədə alimlərin şübhə etmədiyi, amma kütlələr arasında o qədər də populyar sayılmayan bir fakta nəzər salmalıyıq: Monqol orduları faktiki olaraq azsaylı monqol hərbi elitanın komandası ilə hərəkət edən çoxsaylı türkdilli xalqlardan ibarət idi. Böyük ehtimalla dünyadakı türk xalqları və monqolların say proporsiyası o vaxt da elə indikinə yaxın imiş. Çingiz və varislərinin qurduğu, ərazi baxımından tarixin ən böyük imperiyasının sonuna nəzər yetirsək görərik ki, Monqol dövlətçiliyinin bir institut kimi yoxa çıxmasından dərhal sonra Şərqi Avropadan Çinə, Sibirdən Suriyaya qədər ərazidə istisnasız olaraq türkdilli xalqların dövlətləri peyda olur.\nŞübhəsiz, bu torpaqlara türkdilli xalqların ayağı Monqol yürüşlərindən də, hətta Səlcuqlardan da xeyli əvvəl, yəqin ki, eramızın ilk əsrlərindən başlayaraq dəyməyə başlamışdı. Amma Səlcuqlar da daxil olmaqla onların heç birinin mədəni-siyasi ənənələri bu ərazilərdə tam oturuşa və güman ki, ciddi etnik-demoqrafik dəyişikliklərə səbəb ola bilməmişdi.\nElxanilərdən üzü bəri isə Çobanilər-Qaraqoyunlular-Ağqoyunlular-Səfəvilər-Qacarlar-Xanlıqlar-Azərbaycan Respublikası kimi demək olar ki, əhəmiyyətli şəkildə qırılmayan xətt izləmək mümkündü. Rusiyanın XIX əsrdə bu torpaqları işğalı belə içimizdəki azsaylı savadlı şəxslərə tarixi unutdurmamışdı: Qarabağnamə kitablarında Qarabağ xanlarının şəcərəsi monqol Hülakü xanla Türküstandan (!) gələnlərlə əlaqələndirilir, hətta XX əsrin əvvəllərində şair Əhməd Cavad Azərbaycan bayrağını “Elxan övladı” adlandırırdı.\nBundan başqa bizim kimliyimizin mərkəzi şəhəri Təbrizin də ulduzu Elxanilər dövründə parlayır. Əvvəllər nəinki Ərdəbil və Gəncədən, hətta Bərdə və Dərbənddən də əhəmiyyətsiz sayılan Təbriz məhz monqol Elxani hökmdarlarının oranı paytaxt seçməsi ilə nəinki bu coğrafiyanın, bəlkə planetimizin o dövrdəki ən mühüm şəhərlərindən birinə çevrilir. Beləliklə, Təbrizin gözümüzdəki paytaxt məqamının da kökü o dövrə gedib çıxır. Bayaq adlarını sıraladığım sülalələri siyasi olaraq bir-birinə bağlayan ən mühüm faktorlardan biri də məhz Təbrizdir. Təbriz onların hamısı üçün təxminən 4 əsr paytaxt, növbəti əsrlərdə isə ikinci ən mühüm şəhər hesab olunub. Yəni onlar faktiki olaraq vahid ölkənin, vahid mədəniyyətin başında bir-birini əvəz edən siyasi partiyalar kimi hərəkət ediblər.\nŞübhəsiz, biz müasir İran və digər ərazilərdə də müəyyən antropoloji dəyişikliyə məruz qalmışıq, amma bu da digər hallardakı kimi, təbii yolla baş verib. Bildiyimiz kimi, bioloji növün yaşaması üçün ətraf mühit çox böyük əhəmiyyət daşıyır. Yəni təkamül yalnız güclüləri deyil, həm də uyğunları seçir. Bu baxımdan qoca Rəşidəddin türkmənlərin antropoloji dəyişməsində iqlimin rolunu qabartmaqla hansısa mənada haqlı idi. Amma bu məsələlər tam da o deyən şəkildə – yeni köçülən ərazinin havasını udmaq və suyunu içmək şəklində baş vermir. Təbiət yalnız növbəti nəsillərin arasından özünə uyğunları saxlamağa başlayır. Belə bir misal çəkək: deyək ki, bir türkmən Monqol yürüşləri zamanı gəldiyi bu coğrafiyada bir yerli qeyri-türkmənlə evlənir. Tutaq ki, onların iki övladı dünyaya gəlir: uşaqların da hərəsi xarici görünüşcə valideynlərin birinə bənzəyir. Və sonra hər iki uşağın nəsli davam edir. Üstündən keçən yüzilliklər boyu bu torpaqların suyu, havası, qidası iki variantın arasından hansı antropoloji şəkli qoruyacaq? Şübhəsiz ki, fizionomiyadakı Orta Asiya nişanələri nəsildən-nəsilə azalmağa doğru gedəcək.\nAmma bu uşaqlar da, onların nəsilləri də özlərini türkmən hesab edir, türkməncə danışır, türkməncə düşünür və türkmən mədəniyyətini daşıyırlar.\nSəlcuqi yürüşləri ilə gələn oğuz/türkmənlərlə Monqol Yürüşləri zamanı gələnlərin arasında mühüm fərqlərdən biri onların İslama münasibətləri idi. Birincilər İslamı Orta Asiyada qəbul etmişdi və uzaqdakı Bağdad onların gözündə ideallaşdırılmış mahiyyətə malik idi. Ona görə onlar bütün Yaxın Şərqi tutanda Bağdada əl dəymir, xəlifənin dini rəhbərliyini tanıyır və əsas fəaliyyətlərini davamlı olaraq xristianlarla savaşda sürürdü. İkincilər isə görünür əsasən hələ də təbii güclərə sitayiş edən tenqriçilər imiş ki, İslam barədə skeptik fikirdə olduqlarından 1258-ci ildə Bağdadın tutulub dağıdılmasında həvəslə iştirak edirlər. Bu arada, adını çəkdiyim hadisənin dünya tarixində necə mühüm bir yeri olduğunu da xatırlatmaq yerinə düşər: o zamanlara qədər hələ də dünyanın ən böyük elm mərkəzlərindən sayılan Bağdad əhalisinin bir həftə ərzində qırılması və qul edilməsi İslam dünyasını indiyə qədər davam edən qaranlığa qərq edən əsas səbəblərdən sayılır.\nMonqol Yürüşləri zamanı gələn oğuz/türkmənlər yalnız yarım əsr sonra, Elxani hökmdarı Qazan xanın fərmanı ilə – yəni administrativ yolla İslamı qəbul edir. Görünür bu səbəbdən onlar heç vaxt İslamın ortodoksal cərəyanına – sünniliyə meyl etmir və tenqriçi kultlar əlavə etməyin mümkün olduğu sufi təriqətlərinə könül bağlayırlar. Hətta sünni kimi tanıdığımız Ağqoyunlu Uzun Həsən belə idarəsində olan türkmənlərin şəriətlə idarəsini mümkünsüz saydığından, konkret hüquqi ehtiyacların ödənilməsi üçün türkcə Qanunnamə yazmağa məcbur olmuşdu. Bütün bu səbəblərdən yuxarıda qeyd olunan, XI və XIII əsrdə iki axınla gələn oğuz/türkmən mədəniyyətlərini ayıran xəttin Anadolunun şərqindən – vaxtilə Elxanilərin, sonra Ağqoyunluların və nəhayət XVI əsrin ilk onilliyində Səfəvilərin qərb sərhədini təşkil edən xətdən çəksək, böyük yanlışlıq etmiş sayılmarıq.\nŞərqi Anadoluda yaşayan ələvilər XVI əsrin əvvəllərində baş verən hadisələri hələ də yaxşı xatırlayır, mahnılarında Şah İsmayılı öyür, Anadoluda onların 40 000 həmfikrini edam edən Osmanlı sultanı Səlimi qınayır – və ən mühümü bunlar hansısa romanın, filmin, ya da müasir təhsil sisteminin vasitəsilə deyil, nəsildən-nəsilə ötürülən yaddaşla baş verir. Bir zamanlar Səfəvilərin idarəçiliyində olan ərazilərdə indi yaşayanların arasından heç kəs Anadolu ələviləri qədər qızılbaş mədəniyyətinə bağlılığını qoruyub saxlaya bilməyib. Görünür bunun səbəbi onların təxminən o zamandan sünni dövlətinin sərhədlərinə daxil edilməsi və bu vəziyyətlərinə görə mədəni müqavimət hisslərinin güclənməsidir. Onlar heç vaxt Osmanlı sultanını öz hökmdarı saymayıb və öz şahının xatirəsini unutmamağa çalışıb.\nSərhədin bu tərəfində isə başqa hadisələr cərəyan etdi. İndiki ələvilərlə o dövrdə demək olar tam identiklik daşıyan bizlər, özümüzün sonrakı şahlarımızdan biri – Şah I Abbas tərəfindən “əsl müsəlmanlığı”, daha doğrusu şiəliyin indiki hala gəlmiş xəttini yaşamağa vadar edildik. Məsələ burasındadır ki, Şah Abbas zamanında Səfəvi dövlətinin o dövrə qədərki sistemi – faktiki türkmən tayfa konfederasiyası ləğv olunaraq mərkəzləşdirilmiş sistemə keçirildi. Amma bu sistem dəyişikliyi İsfahanda baş verdiyindən, şəriət sualları da oradakı din bilicilərinə verilir, onların fikri əhəmiyyətli sayılırdı. Anadoludakı ələvilərin situasiyasından fərqli olaraq, buradakı doktrina dəyişikliyini bizim öz şahımız etdiyindən böyük etiraz doğurmadı və əvvəlki bir çox ənənələr itirildi. Bir qədər cəhd etsək, o dövrün havasını təsəvvür edə bilərik: İsfahandan gəlmiş “komissiya” bizim indiki Mərkəzi Aran rayonlarında, ya da Güney Azərbaycanın Marağa şəhərinin yaxınlığında yaşayan türkmənlərin tutaq ki, dəfndə saz çalmaq adətini küfr sayır, “vaveyla, sazla ölü basdırmazlar, atın bu tərakiməliyin (tərakimə – ərəbcə türkmənlər deməkdir) daşını, müsəlman olun, müsəlman!” deyirmiş. Bəlkə elə o zamandan başlayaraq öz türkmən kimliyimizi unutmuş və özümüzü “müsəlman” kimi identifikasiya etməyə başlamışıq. Ola bilsin maarifçi yazarlarımızın əsərlərindəki güneydən gələn şeyxlər, dərvişlər də Şah Abbas zamanındakı “biz bu dini bilmirik, çağıraq İsfahandan bir nəfər gəlsin, bizə başa salsın” şəklindəki düşüncə halımızın əks-sədası imiş.\nBeləliklə, söhbətimizin əvvəlinə qayıtsaq, bəzən internetdə rastlaşdığımız ay “Türkiyədə cəmi 4% genetik türk varmış”, ay “ermənilər genetik olaraq hindli imiş” kimi xəbərləri həqiqət kimi qəbul etməməliyik: əgər bir adam ermənicə düşünürsə, özünü erməni sayırsa, istər qaraşın olsun, istər sarışın, istər lap yaponlara bənzəsin – bütün hallarda onu erməni saymaq daha doğru olar.\nMilli kimliyi bioloji deyil, sosioloji fenomen saysaq bizim milli kimliyimizin kökündə türk və ari hibridi olan oğuzların dayandığını hesab edə bilərik: onları türkcə düşünən arilər də adlandırmaq olar. Oğuzların arasında isə bizə – Azərbaycan və İran türkləri, İraq türkmənləri və Anadolu ələvilərinə – ayrıca vahid kimlik qazandıran əsas xüsusiyyət İslamın qeyri-sünni təriqətlərinə meyl etməyimizdir.


Palitra qəzetiƏlil və şəhid ailələri üçün mənzil satınalınması tenderi keçirilir\nƏlil və şəhid ailələri üçün mənzil satınalınması tenderi keçirilir\nTarix: 11.06.2014 | Saat: 20:48:00 | E-mail | Çapa göndər\nƏmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi (ƏƏSMN) Qarabağ müharibəsi əlilləri və şəhid ailələrinin yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması məqsədilə Bakı şəhəri və ətraf qəsəbələrdə yeni mənzillərin satınalınması ilə əlaqədar açıq tender keçirir. Nazirlər Kabinetinin 2014-cü il ildə ƏƏSMN-ə ayırdığı investisiya bölgüsünə uyğun olaraq keçirilən tender bu məqsədlə ümumilikdə təxminən 6250 m² sahəni əhatə edəcək mənzillərin alınmasını nəzərdə tutur.\nTenderin şərtlərinə görə, əlilliyi olan şəxslərə veriləcək mənzillərin daxili sahəsinin bölgüsü və təmiri onların fiziki vəziyyətinə və şəxsi tələbinə uyğun aparılmalıdır. Əlil arabasında olan əlillər üçün mənzillərin ümumi otaqları layihələndirilərkən əlil arabasının hərəkəti, habelə 180 dərəcə dönməsinin mümkünlüyü nəzərə alınmalı, mənzildaxili dəhlizin eni 1,15 sm-dən az olmamalıdır. Tualet və vanna otaqlarının planlaşdırılması, onlarda avadanlığın yerləşdirilməsi əlilin fiziki vəziyyətinə uyğun aparılmalı, tualet və vanna otağının qapıları dəhlizə açılmalıdır.\tEyni zamanda, tender əlilliyi olan şəxslərə veriləcək mənzillərin olduğu binalara aid ərazidə əlil arabasının maneəsiz və rahat gediş-gəlişini təmin edən şəraitin, eləcə də binaya, liftə və mənzilə girişin bir səviyyədə olmasını tələb edir. Digər tələblər sırasında binanın giriş mailliyinin 5 dərəcədən çox olmayan pandusla təmin edilməsi, pandusların əvvəli və sonunda 150 sm eninə üfüqi sahə verilməsi, pandusun hər iki tərəfindən 8 sm-dən az olmayan və hündürlüyü 70 və 90 sm olan bir cüt tutacağın quraşdırılması əksini tapır. Bununla yanaşı, binadan və ümumi dəhlizdən qapılar çıxış istiqamətində açılmalı, binanın lift kabinəsinin qapı boşluğunun eni 85 sm-dən az olmamalıdır. Əlillərin rahat hərəkətini təmin etmək məqsədilə binanın yaxınlığında maneələr götürülməli, əlil arabalarının hərəkəti üçün səkilərin və piyada yollarının mailliyi 5 dərəcədən, eninə isə 1 dərəcədən artıq olmalıdır.\nÜmumilikdə tələb olunan mənzillərin və əhatə etdiyi sahənin hansı hissəsinin əlilliyi olan şəxslərin istifadəsinə verilməsi yekun müqavilə imzalanmamışdan əvvəl müəyyən ediləcək. Satın alınan mənzillər sifarişçinin tələbinə uyğun olaraq təmirli olmalı, mənzillərin su, qaz və elektrik təchizatı təmin edilməli və sayğaclaşdırılmalıdır.\nOnu da bildirək ki, müvafiq hüquqi və fiziki şəxslərin tenderdə daha geniş tərkibdə iştirakının təmin olunması və daha keyfiyyətli işlərin aparılmasına xidmət edəcək çoxtərəfli rəqabət mühitinin yaradılması məqsədilə tenderin müddətinin uzadılması qərara alınıb. Belə ki, tender üzrə hüquqi sənədlərin təqdim olunma müddəti 2 iyul 2014-cü ilədək, tender təkliflərinin təqdim olunma müddəti isə 8 iyul 2014-cü ilədək davam edəcək. Tender təkliflərinin açılış tarixi isə 9 iyul 2014-cü il tarixədək uzadılıb.


Tahir Kərimov Salyandakı villasını neçiyə satır? Necati Şaşmaz “Kurtlar Vadisi Darbe” “Qarpız-yemiş yetişdirməklə bala başı saxl Dövlət İmtahan Mərkəzi dövlət qeydiyyatına alını “Fövqəladə Hallar Nazirliyində ciddi yoxla “Apreldə “İsgəndər”ləri döyüşə hazırlamışdıq, Ba “Arvadım başqası ilə mesajlaşırdı, bıçaqladım” & Azercell-dən pulsuz göz müayinəsi “Zaminbank”ın filial müdiri arvadına “Turizmdə 5 ulduz” layihəsi… Polad Bülbüloğlu və bir neçə səfir geri çağırılı “Təhlükəsiz İnterneti Azercell-lə Yaşa”\n01 İyun 2016 / 16:33 / Baxış sayı: 1600 Azercell İnternetdə uşaqların müdafiəsinə xüsusi önəm verən İnternet təhlükəsizlik sahəsində Kaspersky Lab şirkəti ilə əməkdaşlığa başlayıb. Azercell-in təqdim etdyi üç yeni xidmət istənilən yaşda olan istifadəçiyə özünü İnternetdə daha təhlükəsiz hiss etməyə imkan yaradacaq.\nLayihə çərçivəsində İnternet şəbəkəsində təhlükəsizliyə yönələn 3 yeni məhsul təqdim olunub. Bunlardan birincisi – “Universal Müdafiə” xidməti adlanır və Kaspersky Internet Security vasitəsilə istənilən cihazın müdafiəsini təmin edir. Bu xidmət vasitəsi ilə istifadəçilər həm özlərinin, həm uşaqlarının, bütün bankçılıq əməliyyatlarının təhlükəsizliyini, həmçinin sosial şəbəkələrdə ünsiyyətin məxfiliyini təmin edə bilərlər. Belə ki, yeni xidmət fayl, proqram və veb səhifələri müdafiə edir, saxta veb səhifələr, müdafiəsiz Wi-Fi şəbəkələr vasitəsilə şəxsi məlumatın oğurlanmasına mane olur, zərərverici proqramlar tərəfindən faylların bloklanmasının qarşısını alır, istifadəçini kompüterinin kamerası vasitəsilə gizli güdülməkdən qoruyur. Ən önəmlisi isə uşaqları İnternetin neqativ təsirindən müdafiə edir. Xidmətdəki Təhlükəsiz Proqram Rejimi yalnız etibarlı proqramları istifadə etməyə imkan verir və bütün şübhəli proqramların əməliyyatını məhdudlaşdırır.\nİkinci məhsul olan “Android üçün müdafiə” xidməti əsasən Android əməliyyat sistemi üçün istifadə olunur və Kaspersky Internet Security – Android üzərindən işləyən istənilən cihazın müdafiəsini təmin edir. Məhsul cihazın itkisi və ya oğurluğu zamanı onun axtarışı və ya məlumatın silinməsi kimi məsafədən idarə olunmasını, mümkün edir. Bundan əlavə, xoşagəlməz zəng və SMS-lərin filtrasiyası, kənar gözlərdən gizlədilmiş şəxsi kontaktlar da məxfi saxlanılır.\nÜçüncü məhsul “Valideyn nəzarəti” adlanır. O, populyar olan əksər əməliyyat sistemləri ilə işləyən Kaspersky Safe Kids müdafiə proqramı vasitəsilə istifadə olunur. Məhsul gənc istifadəçilərin arzulanmayan veb-səhifələrə girişini məhdudlaşdırır, uşaqların İnternetdə istifadə etdiyi proqramlara və sərf etdiyi vaxta\nnəzarət edir, uşaqların İnternetdə aktivliyi və smartfon vasitəsilə göndərdiyi SMS-lər haqqında detallı məlumatları valideynlərə ötürür, və geoməkan funksiyası sayəsində onların uşaqların yerini müəyyən edir.\nKaspersky Lab 1997-ci ildən informasiya təhlükəsizliyi sahəsində fəaliyyət göstərən beynəlxalq şirkətdir. Ekspert səviyyəsində bilik və təcrübəyə malik olan şirkət biznesin, dövlət orqanlarının mühüm infrastrukturlarının və dünya üzrə istifadəçilərin təhlükəsizliyini təmin edən müdafiə həllərinin və xidmətlərinin əsasını təşkil edir. Kaspersky Lab-ın geniş portfoliosu cihazların müdafiəsi üçün qabaqcıl məhsullar, mürəkkəb və daim inkişaf edən kibertəhlükələr ilə mübarizə üçün ixtisaslaşdırılmış həll və xidmətlər təqdim edir. Kaspersky Lab şirkətinin texnologiyaları 400 milyon istifadəçi və 270 min korporasiya müştərisini və onlara mühüm olan məlumatları qoruyur.


Naxçıvanın Bakıdakı daimi nümayəndəliyində\nMilli Qurtuluş Günü qeyd edilib\nNaxçıvan Muxtar Respublikasının Bakı şəhərindəki daimi nümayəndəliyində 15 iyun - Milli Qurtuluş Günü ilə əlaqədar tədbir keçirilib. Bu barədə AZƏRTAC-a daimi nümayəndəlikdən məlumat verilib.\nTədbirdə çıxış edən daimi nümayəndəliyin rəhbəri Bəxtiyar Əsgərov bu əlamətdar günün yaranma tarixinə bir daha nəzər salaraq qeyd edib ki, Azərbaycan Respublikası 1991-ci il oktyabrın 18-də dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra dövlətçiliyini inkişaf etdirərək möhkəmləndirmək üçün tarixi fürsət əldə etdi. Amma ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin ifadə etdiyi kimi, müstəqilliyin qorunmasının onun əldə edilməsindən nə qədər çətin olduğunu sonrakı hadisələr bir daha təsdiq etdi. Çünki cəmi iki il ərzində bir neçə dəfə hakimiyyət dəyişikliyi yaşamış Azərbaycan dövləti daxili çəkişmələr, vətəndaş müharibəsi təhlükəsi, total xaos, Ermənistanın işğalçılıq siyasəti, ən nəhayət, səriştəsiz dövlət idarəçiliyi səbəbindən dərin uçuruma sürüklənməkdə idi. Dövlətlə xalq arasında yaranmış uçurum ölkəmizdə separatizmin baş qaldırmasına, Azərbaycanın parçalanmasına və müstəqilliyin itirilmə təhlükəsinin yaranmasına gətirib çıxarmışdı. Bu səbəbdən də insanlar təbii ki, ölkənin düşdüyü ağır vəziyyətdən - vətəndaş qarşıdurmasından xilas olmaq, dərinləşməkdə olan mövcud sosial, iqtisadi, siyasi böhrandan qurtulmaq istəyirdi. Bir sözlə, qurtuluş Azərbaycanda qaçılmaz zərurətə çevrilmişdi desək, yanılmarıq. Bu qurtuluşu isə Azərbaycan xalqına yalnız o zaman Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinin Sədri, sonradan xalqımızın ümummilli lideri adını qazanmış böyük dövlət xadimi, dünya şöhrətli siyasi xadim Heydər Əliyev kimi dahi şəxsiyyət bəxş edə bilərdi. Çünki müstəqil Azərbaycanın möhkəm əsaslarını məhz ümummilli liderimiz Heydər Əliyev hələ Sovetlər Birliyi dövründə yaratmışdı. Ulu Öndərin zəngin dövlətçilik təcrübəsi, cəsarətli ideyaları, böyük təşkilatçılıq qabiliyyəti Azərbaycanı Sovetlər İttifaqının inkişaf etmiş respublikalarından birinə çevirmişdi. Məhz bu səbəbdən Azərbaycan xalqı dövlət müstəqilliyimizi itirmək təhlükəsi ilə qarşı-qarşıya qaldığı bir vaxtda yenidən o böyük şəxsiyyəti - Ümummilli Liderimizi qüdrətli xilaskar kimi siyasi hakimiyyətə dəvət etdi.\n“Milli Qurtuluşa zəmin yaradan digər bir amil isə Ümummilli Liderin 1990-1993-cü illərdə Naxçıvanda yaşayıb fəaliyyət göstərməsi, onun rəhbərliyi ilə Azərbaycanın müstəqil dövlətçiliyinin əsaslarının bu qədim torpaqda qoyulması idi. Bu dövrdə dahi şəxsiyyət çoxşaxəli fəaliyyəti ilə Azərbaycan dövlətçiliyinin Naxçıvan məktəbini yaratmış, muxtar respublikada milli dövlətçiliyin qurulması istiqamətində nəhəng işlər görülmüşdür. Hələ Sovetlər İttifaqının mövcud olduğu bir dövrdə üçrəngli Azərbaycan bayrağının Naxçıvanda qaldırılması, muxtar respublikanın adından “Sovet Sosialist” sözlərinin çıxarılması, dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyinin əsasının qoyulması, blokada şəraitində yaşayan Naxçıvanın işğaldan xilas edilməsi dahi rəhbər Heydər Əliyevin qətiyyəti və təşəbbüsü nəticəsində mümkün olmuşdur. Müstəqil Azərbaycanın taleyində xüsusi əhəmiyyətə malik olan Yeni Azərbaycan Partiyasının da Ulu Öndərimizin rəhbərliyi ilə Naxçıvanda yaradılması ölkəmizin milli istiqlalında böyük öndərin həyatı və fəaliyyətinin Naxçıvan dövrünün müstəsna dərəcədə əhəmiyyətli olduğunu bir daha təsdiq edir.\nÖtən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində Ümummilli Liderin rəhbərliyi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası inkişaf edir, cəmiyyət quruculuğu sahəsində qətiyyətli addımlar atılırdı. Azərbaycan xalqı belə cəsarətli, düşünülmüş və məqsədyönlü, ümummilli mənafelərə xidmət edən addımların ölkə miqyasında da atılmasını tələb edirdi. Belə bir şəraitdə – 1993-cü il iyunun 15-də görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyev xalqın təkidli tələbi ilə yenidən siyasi hakimiyyətə qayıtdı. Bununla da ölkəmizdə milli qurtuluş hərəkatının əsası qoyuldu və 15 iyun müstəqil Azərbaycan dövlətinin tarixinə Milli Qurtuluş Günü kimi daxil oldu. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi 1997-ci il 27 iyun tarixli qərarı ilə dahi şəxsiyyətin ölkə rəhbərliyinə qayıdışı gününü rəsmi olaraq Azərbaycan xalqının Milli Qurtuluş Günü kimi elan etmişdir”, - deyə Bəxtiyar Əsgərov qeyd edib.\nBildirilib ki, hər bir ölkədə siyasi və iqtisadi islahatları sabitlik olmadan aparmaq mümkün deyil. Ona görə də qısa zamanda Ulu Öndərin zəngin dövlətçilik təcrübəsi, qətiyyəti, uzaqgörənliyi sayəsində ölkəmizdə siyasi sabitlik bərqərar olmuş, Dağlıq Qarabağ cəbhəsində atəşkəs əldə edilmiş, irimiqyaslı iqtisadi layihələr icra olunmağa başlanmışdır. Dünyanın aparıcı dövlətləri və şirkətləri ilə imzalanan neft müqavilələri və bunun nəticəsi olaraq xarici investisiyaların ölkəmizə cəlbi Azərbaycanın iqtisadi böhrandan çıxarılmasında mühüm rol oynamışdır. Ölkəmizdə dövlət quruculuğu prosesinə başlanmış, güclü ordumuz yaradılmış, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası qəbul olunmuş və bu hüquqi sənədə xalqımızın ümumxalq səsverməsi ilə bir neçə dəfə zəruri dəyişikliklər edilmişdir. Beynəlxalq aləmdə Azərbaycan Respublikasının dünya ölkələri ilə ikitərəfli əlaqələrinin qurulması, ölkənin xarici siyasət strategiyasının müəyyən olunması böyük dövlət xadiminin həm də mahir diplomatik bacarığının əməli ifadəsi idi. Bir sözlə,1993-2003-cü illər müstəqil Azərbaycanın milli qurtuluşdan başlanan intibahının birinci mərhələsinə çevrilmişdir.\nÜmummilli Liderimizin işləyib hazırladığı inkişaf konsepsiyası bu gün də müstəqil Azərbaycanın uğur modelidir.1993-cü ilin Azərbaycanı ilə müasir dövrün Azərbaycanını müqayisə etsək, ulu öndər Heydər Əliyevin və onun siyasi xəttinin müstəqil Azərbaycana bəxş etdiyi inkişaf və tərəqqinin əsl mahiyyətini ortaya qoyar və düzgün nəticə çıxara bilərik. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin dediyi kimi: “O vaxt Azərbaycanda xaos hökm sürürdü. Bu gün Azərbaycanda sabitlikdir. O vaxt Azərbaycanda hərc-mərclik var idi. Bu gün Azərbaycanda sülhdür, əmin-amanlıqdır. O vaxt Azərbaycanın iqtisadiyyatı tənəzzülə uğrayırdı. Bu gün Azərbaycan dünyada ən dinamik inkişaf edən ölkələrdən biridir. O vaxt Azərbaycan vətəndaş müharibəsi ilə üz-üzə qalmışdı. Bu gün Azərbaycanda milli birlik, milli həmrəylik mövcuddur. O vaxt Azərbaycanda total böhran hökm sürürdü. Bu gün dünyanın aparıcı dairələri etiraf edir ki, Azərbaycan ən qüdrətli ölkəyə çevrilməkdədir. Bütün bunları edən, bütün bunları yaradan xalqın dəstəyinə arxalanan xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyev olmuşdur. Bütün bunlar onun zəhmətidir, onun əməyidir və bu gün biz xalqla birlikdə Azərbaycanı daha da inamla, daha da sürətlə inkişaf etdiririk”.\nDaimi nümayəndəliyin rəhbəri vurğulayıb ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası da milli qurtuluşun işığında böyük inkişaf yolu keçib. Son illər Ali Məclisin Sədri Vasif Talıbovun rəhbərliyi ilə Naxçıvanda rayon mərkəzlərindən tutmuş ucqar dağ kəndlərinədək hər yerdə aparılan genişmiqyaslı quruculuq prosesləri bu qədim diyarın - dünyanın naxışı sayılan Naxçıvanın hüsnünü daha da gözəlləşdirib. Həyata keçirilən iqtisadi islahatlar qısa tarixi dövr ərzində muxtar respublikada makroiqtisadi sabitliyin bərqərar olunmasını təmin edib, iqtisadiyyatın dinamik inkişafına təkan verib və əhalinin həyat səviyyəsini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırıb. Naxçıvan Muxtar Respublikası müstəqil Azərbaycanın yeni tipli məktəblərə, səhiyyə ocaqlarına, yeni texnologiya ilə təchiz olunmuş işlək sənaye müəssisələrinə, hər qarış torpağı əkilib-becərilən kənd təsərrüfatına malik inkişaf etmiş qabaqcıl iqtisadi regionuna çevrilib.\nƏlbəttə ki, bütün bunlar Milli Qurtuluş Gününün bəhrələridir. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbovun qeyd etdiyi kimi: “Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan xalqı üçün, bizim hamımız üçün müqəddəsdir. Ona görə ki, ötən əsrin 90-cı illərində başımızın üstünü almış təhlükənin sovuşmasına, milli dövlətçiliyimizin xilasına və bu gün müstəqil Azərbaycanda sabitlik, əmin-amanlıq şəraitində yaşamağımıza görə Milli Qurtuluş Gününə borcluyuq”.\nVurğulanıb ki, 1995-ci ildən bəri Naxçıvanda həyata keçirilən hərtərəfli quruculuq siyasəti ulu öndər Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyasına əsaslanıb. Naxçıvan Muxtar Respublikası həm sosial-iqtisadi inkişaf, həm də muxtar dövlət quruculuğu baxımından regionun və dünyanın analoji siyasi sistemlərinə nümunədir, inkişafın Naxçıvan modeli artıq müstəqil Azərbaycanın tarixinə qızıl hərflərlə yazılıb.\nQeyd olunub ki, Milli Qurtuluş Gününü qədirbilən xalqımız hər zaman əziz tutur, hər il böyük sevinc və fərəh hissi ilə qeyd edir. Çünki ulu öndərimiz Heydər Əliyevin xilaskarlıq missiyası nəticəsində Azərbaycan dünyanın siyasi xəritəsindən silinmək təhlükəsindən qurtulmuş, milli qurtuluş yüksək intibaha açılan qapı kimi tariximizdə yeni bir səhifə açmışdır. Bu səhifə isə bu gün olduğu kimi, gələcəkdə də müstəqil Azərbaycanın əsas inkişaf modeli olacaq. Ölkə Prezidenti İlham Əliyevin sözləri ilə desək, “Müasir tariximiz 1993-cü ildən başlayır. O ildən Azərbaycan böyük və uğurlu yol keçmişdir, dövlətçiliyin əsasları qoyulmuşdur. Ulu öndərin xalq qarşısında göstərdiyi xidmətlər misilsizdir. Azərbaycan xalqı Heydər Əliyev siyasətini qəlbində yaşadır və yaşadacaqdır”.\nTədbir digər çıxışlar və bədii kompozisiya ilə davam etdirilib.


20:13 06.01.2020 (Yenilənib 20:11 06.01.2020)\nBAKI, 6 yanvar – Sputnik. Bakıda oğru və ya oğrular qarət etdikləri evi yandırıblar.\nSputnik Azərbaycan-ın “Report”a istinadla məlumatına görə, hadisə yanvarın 5-də axşam saatlarında Binəqədi rayonu Kənd Binəqədi yaşayış massivində törədilib.\nQalib Məmmədova məxsus ümumi sahəsi 100 kvadratmetr olan 4 otaqlı yaşayış evi yanıb.\nHadisənin əsil səbəbi isə yanğın söndürüləndən sonra ortaya çıxıb. İlkin araşdırma zamanı məlum olub ki, oğru və ya oğrular evi yandırmazdan əvvəl qarət ediblər. Onlar pəncərənin dəmir barmaqlıqlarını kəsərək evə daxil olublar. Evdən 3 radiator, 1 televizor, 5000 manat nağd pul, 10 min manat dəyərində qızıl-zinət əşyası oğurlanıb. Daha sonra izi itirmək üçün evi yandırıblar.\nEv sahibi hadisə ilə bağlı Binəqədi rayonu 43-cü Polis Bölməsinə məlumat verib.


Şirkət profili - Huai 'An Hongyu Medical Equipment Co, Ltd.\nHongyu Tibbi keyfiyyətə nəzarətşöbə, görünüşü, ölçüləri, dəqiqliyi və paketi də daxil olmaqla hər bir alətin keyfiyyətini ciddi şəkildə yoxlamaq üçün qurulmuşdur. Bütün yoxlamalar ölkə və daxili standarta, həmçinin müştərilərin xüsusi tələblərinə uyğun olmalıdır. Xüsusilə sifarişçilərin xüsusi sifariş tələbi üçün keyfiyyətə nəzarət heyəti həmişə müştərilərin tələbatını tamamilə ödəmək üçün detalları daha ciddi qəbul edir. Bu yolla Hongyu Medical istehsalının hər aləti həmişə müştərilərimizin gözlədiyi şeydir. Çox keyfiyyətə nəzarət Çində bir professional OEM / ODM istehsalı olaraq bizim üçün olduqca vacib hesab ediləcəkdir.


Vaqif İbrahimoğlu. Latın şrifti olmasaydı, elə bilərdin ki, P..lu Dərədəsən\n2022, 25 Yanvar, çərşənbə axşamı, Bakı vaxtı 02:18\nErtəsi gün səhər orkestrin məşqi idi. Oturub dəhşətə gəlirdim ki, hər şey necə ölgündür, atəşdən-yanğıdan əsər-əlamət yoxdur.\nOrkestrin Nazimə tənqidi münasibəti də gözümdən qaçmadı. Amma nə olsun?! – onun vecinə deyil və bizim Muskomediyanın maestrosu Həsən Rzayev kimi, heç bığını da tərpətmir. Dözməyib oradan çıxdım. “Atölye”ləri, yəni sexləri dolaşdım. Maraqlı bir incəlik:\nBurada maranqozlar (dülgərlər-xarratlar) ölçüyə görə detalları kəsib, o dəqiqə yanaşı sexə ötürürlər.\nOrada həmin detalları, eynən uşaq konstruktorundakı kimi, açılıb-çıxan sıxaclarla bərkidərək lazımi vəziyyətə salır və tapancayla hədəfə atıb-taxırlar.\nYenidən qursan və ya yerini dəyişib harasa daşısan – nə möhkəmlik azalacaq, nə bütövlük pozulacaq, nə də narahatlıq yaranacaq.\nBunu mühəndis düşünüb-tapır və o, yeri gəlmişkən, düşündüklərini maket əsasında cızıb-pozur.\nŞəkillər üzrə hazırlanmış dekorları daha sonra boyamaq, ağartmaq və s. üçün başqa sexə aparırlar. Yan tərəfdə arxa görüntülərdən, heykəltəraşlıq işlərindən ötrü çox böyük zal var.\nDəhlizdən keçib öncə butafor və sonra azca aralıda yerləşən tikiş sexlərinə çatırsan. Ortada rəssam-dekoratorların, quruluş sexi müdirinin kabinetləridir. Bütün bunlar aşağıda – səhnənin altında yerləşir və hazır dekorlar hazırlanma dərəcələrinə uyğun olaraq çox böyük liftə sarı daşınır.\nHazır məhsul bu liftlə sol guşəyə qaldırılır. Çibşəkilli həmin guşə səhnədən dəmir pərdə ilə ayrıldığından (bizim yanğın bölümü kimi) tamaşa gedərkən səs-küy və tap-tuplar orada eşidilmir.\nBütün bunları bəyənirəm, amma Savaş narazıdır. Deyir ki, sən Bonn operasını görsən, fikrini dəyişərdin. Görməmişəm. Bilmirəm. Gənc Tamaşaçılar Teatrını, Azdramanı, Rus dramasını və Muskomediyanı görmüşəm. Və burayla müqayisədə, nə yazıq ki, onların hamısı uduzur...\nFasilədən sonra (30 dəq.) maestro irəli “qaçdı” – 3-cü və 4-cü pərdələrə. Hərçənd, proqramda (cədvəldə) yalnız 1-ci və 2-ci pərdələr vardı. Beləcə, o, bizi çaşdırdı və rəqs “prova”sı baş tutmadı. Kefim pozulduğundan Minə ilə tikiş və papaq sexlərinə baş çəkdim: işlər sürətlə gedir və keyfiyyət də yerindədir.\nArdından bərbərlərin yanına getdim (bu yerdə müəllif “парикмахер” sözünü sətirdən-sətirə keçirərkən rusca sözdən oyun kimi yararlanır və mötərizədə “heca istəmədən belə alındığı üçün burada sətiraltı məna axtarmayın” cümləsini yazıb – Z.M.) və mırt vurdum.\nOnlarda saç rəngi və saç örnəkləri atlası, fotorobota bənzər qurğu var. Bunlardan yaralanıb işgüzar söhbət apardıq... Təxminən belə:\n- Soltan bəyi göstərin...\n- Kim oynayır?\n- Cahid! (Ekranda Cahidə bənzəyən birinin üzü görünür)\n- Saçları necədir?\n- Filan-filan cür... (Adama saç və bığ əlavə olunur)\n- Yox, belə yox, filan cür...\n- Problem yoxdur!..\nBeləcə, sən “Dayan! Dur!” deyənədək proses davam edir.\nMəşqdən sonra N. Rzayev İstanbula uçmalıydı, oz üzdən vaxt itirmədən söhbətləşdik. O, çalğı tempini sürətləndirəcəyini deyib məni sakitləşdirdi.\nSözlərindən belə çıxırdı ki, bilərəkdən 3-cü sürəti əsas götürür və orkestr bunu mənimsəyən kimi, 1-ciyə keçəcək. Nə vaxt? O, ciddi-cəhdlə özünü ağa kimi aparır, ağıllı-ağıllı alnını qırışdırır, mən də hələ dözürəm... İndən belə də dözəcəyəm...\nSkripkaçı bolqar məni səfirliyədək apardı. Tamam üzgün idim, çünki gün boyu elə baxıb-danışmaqdan başqa bir iş görməmişdim.\nMühasibatda bilet pulunu ödədim (227 min 575 TL), 20; 21 və 22 dekabr tarixli “Известия” qəzetini götürdüm (olan buydu...), mən Mədəniyyət Nazirliyində qaçdığım kimi, səfirlikdə ora-bura qaçan Əhədi gözləyib Oskarı qarşıladıq və onunla bir az mırt vurub ayrıldıq. “Kızılay”ı, “Şankay”ı, “Ulus”u (Ankarada küçə və prospekt adlarıdır – Z.M.) gəzişəndən sonra mən göy avtobusa oturub (Bələdiyyə avtobuslarının rəngidir, daha ucuz olurlar – Z.M.) Opera Teatrınadək getdim. Oradan otelə yollanıb qəzetləri oxumağa başladım və eynən evdəki kimi, yuxuya daldım. Əvəzində bu gün səhər (8.01. 1985-ci ildə ) ayıq-sayıq və dip-diri oyandım.\nSəhər “prova”sında qızları işlətdim. Tufan da yuxarıda 1-ci pərdənin rəqslərini məşq etdirdi. Məşqin sonu mənim “demarş”ımla bitdi: arxamda dayanan Gizəmin Büləndə konfet atdığını görüb, “prova”nı saxladım və həm onlara, həm Oğuza, həm “konduit”ə, həm də “forte”yə acıqlanaraq, məşqi ertələdiyimi bildirdim. Artıq saat 13.10 olardı.\nTeatrdan çıxıb otel odama getdim və duşlanıb meditasiya edəndən sonra istək və həvəs dolu saat 15.00-dakı məşqə yollandım. Hamı məktəblilər kimi oturmuşdu.\nSənət və yaradıcılığa sayqı barədə pıçıltılı və qəmli bir çıxışı dilə gətirəndən sonra məşqi başlatdım. Hamısını yarıölüyə çevirənədək məşq etdirdim. Yerinə oturmayan parçalar üzərində işlədim və yalnız saat 18.30-da qan-tər içində olan, tökülə-tökülə yeriyən aktyorları evə buraxdım. Kantində ağzıma bir şeylər atıb, üstündən ayran içərək. Büləndi də götürüb (elə həmin teatrda) Yucin O” Nilin “Qaraağaclar altında” əsərinin ilk tamaşasına baxdım.\nBu tamaşanı usta rejissor səhnəyə qoymuşdu. Pərdəsiz, iki mərtəbədə gerçəkləşdirilən, ustalıqla yayılan yumşaq işıqlı, tər-təmiz fonoqramlı tamaşadır, amma darıxırsan. Adam çox idi, gülmək üçün çabalayanlar da vardı... Nə vaxtsa T.Kazımov (öz müəllimi rejissor Tofiq Kazımovu nəzərdə tutur – Z.M.) deyib ki, “Mamed Conu oynaya bilmir!”. Təkrar edirəm: Səlcuq da oynayammır (hər iki sitat orijinaldakı kimi verilir – Z.M.)... İkinci pərdədən sonra getdik.\nBüləndlə gəzişdik. Bahalı, orta və “avam” (yoxsul anlamında) dükanların vitrinlərini gözdən keçirdik. Qiymətdə fərqləri göstərirəm – tutalım: 30 min TL, 3 min TL və 300 TL. Kitablarda da eyni mənzərəylə üzləşirsən: dövlət nəşrləri – 300 TL, özəl nəşrlər – 3 min TL. Təbii ki, keyfiyyət də fərqlidir və hər hansı müqayisəyə gəlməz. Yeri gəlmişkən, Yalçın bəydəki kitabların təxminən yarısı dövlət nəşrləriydi...\nBir də gözümüzü açdıq ki, gecəqondular məhəlləsinə çatmışıq. Latın şrifti olmasaydı, elə bilərdin ki, P..lu Dərədəsən (Bakıda yer adı – Z.M.). Qarşıdan bir sürü P..lu Dərəli gəlirdi. Mənim papağımı görüncə, hamılıqca, həm də uzun-uzun “Alla(h)! Alla(h)! Alla(h)!” – deyə bağırmağa başladılar.\n... Sabah məşqdə 1-ci pərdənin dekorunu quraşdıracaqlar. Maraqlıdır, görəsən, necə olacaq? Hər şeyi tezləşdirmək lazımdır... Elektriklə danışdım – hələ fırlanan şarı tapa bilməyiblər. Fonoqram da hələ hazır deyil... Halbuki, vur-tut... 15 gün qalıb!! Üstəlik, istirahət günlərini və texniki “prova”ları nəzərə almadan!!!\nSabah, nəyin bahasına olur-olsun, tamaşanı əvvəldən-axıracan məşq etdirib baxacağam! Hələ ki, Cümhur (Əskər) bir tikə irəliləyib, Cahid (Soltan bəy) – birdən şığıyıb önə çıxıb,\nKəriman (Gülçöhrə) – yaxşıdır, Halə (Asya) – pis deyil, Gizəm (Telli) – yola verir, gəncliyinin hesabına udacaq, Nuran – bəyənəcəklər, İzzət – bilmirəm, sabah qərar verərəm, Bülənd -- pis deyil, amma mətni tezcə başından edir...\nTeatrda hamı çox maraqlanır və məşqlərə baxmaq istəyir, amma mən buraxmıram, qovub qalmaqal salıram. Nə qədər qəribə olsa da, bu, nüfuzumu artırır, hiss edirəm ki, mənə sayqıları çoxalır. Allah eləsin, tamaşa yaxşı alınsın!!!\nSaat 15.00-da hansı “prova” olacağını xatırlamıram, ancaq nəyin bahasına olur-olsun, istədiyimi alcağam, daha geriyə yol yoxdur.\nTamam, becid yazdım. Yatmağa gedirəm...\n10 yanvar, cümə axşamı. 1985-ci il\n... Dünən fasilədə otelə dönüb düz bir saat gözümün acısını çıxarsam da, axşam gələn kimi, səndviç yedim, üstündən ayran içdim, türk qəzetlərini oxumağa girişdim və... yuxuladım. Ayılanda səhər saat 6 idi və soyuqladığımı hiss etdim.\n... Səhər məşqini çox diricanlı başladım: aktyorları trenajda işlətdim, isindirdim, “təmsil”ı kökləyib zalda oturdum. Birinci pərdənin ortalarında yenə dəhşət məni bürüdü: hər şeyi tamam unudur və “qatar ötəndənsonra” yada salırlar. Qorxutmağa qalxdım – faydası olmadı, ruhlandırmaq istədim – yenə boşa çıxdı. Dördüncü pərdəni güclə sona çatdırdım – çox zəifdirlər. Artıq səhnədə dayanıb ayaqlarımı yerə döyürdüm. Danışandan sonra heç bir söhbətə yer qalmamışdı. O üzdən, hələ 15 dəqiqə vaxtım qalsa da, onları evə buraxdım. Daha öncə yazdığım kimi, otelə gəlib, bir saat mürgü vurdum və anladığım qədər, elə o vaxt da soyuqladım, çünki qənaət üçün isidiciləri gündüzlər yandırmırlar (yeri gəlmişkən, elə gecələr də...).\nİkinci məşq söhbətlə başladı. İlhan bəy dözməyib, Nurana kəskin şəkildə bildirdi ki, deyiləni yadda saxlamaq lazımdır, yatmaq yox. O da İlhana çımxıranda, mən ildırımötürən rolu oynayıb onu sakitləşdirdim. İradlarımı azaltdım, çünki balqabaqdırlar, pardon, aktyor deyillər: özün göstərməsən -- bacarmırlar.\nSanki uşaq kimi, onları əzizləyə-əzizləyə parçaları düzəltməyə başladım. Kəriman ardıma düşərək, deyilənləri Anadolu türkcəsinə çevirir və o da əzizləyə-əzizləyə nə etmək lazım olduğunu söyləyirdi. Yadda saxlayacaqlarına zərrəcə inanmaya-inanmaya, parçaları azı 5 dəfə təkrarlayırdım. Saat 15.00-da birinci pərdənin dekorlarını gətirdikləri üçün düzəlişlər etmək lazım gəldi. Təbii ki, məşqin düzəni pozuldu və “Axı belə deyildi!” səsləri ucaldı.\nMəzəli olay: Cümhur arakəsmədə olarkən həmişə stulda otururdu. Biz deyirdik ki, tamaşa vaxtı oraya “kanape” (taxt və ya divana oxşar mebel – Z.M.) qoyulacaq. Amma dünən həmin yerə çatanda, o, sanki ayıldı və... özünü tamam itirdi. Hamı ona “otur, otur!” – deyə pıçıldayır, ancaq o – “Sandaliya nerdə? (“Stul hanı?”) – deyə soruşub dururdu. Görün, nələr çəkirəm... Xoru bütün ikinci pərdəyə daxil etmişdim: qızlar boylanaraq sevgi səhnələrinin hamısına baxır (bu yerdə müəllif mötərizədə “vuayerizm?” terminini yazıb. Bu termin qapıdan-bacadan boylanıb erotik səhnələrə baxmaq anlamına gəlir. “Sual işarəsi” qoymaqla müəllif tamaşada gerçəkləşdirdiyinin vuayerizm olub-olmadığına şübhəsini bildirir – Z.M.) və finalda çıxıb gedirlər. Yeri gəlmişkən, ifa xor üçün nəzərdə tutulsa da, Üzeyir bəy bir yerdə yazır ki, Asya, Telli və Gülçöhrə oxuyurlar. Partiturada “qızlar xoru” yazılıb. Elə isə, bu qızlar haradan çıxıblar? Hələ hərdən rəqs də artırırlar. Bəs onlar haradan peyda olur və haraya qeybə çəkilirlər? Bu üzdən “Əhəd bəyin qızları gəldi!” replikasını artırmışam...\nMəşqin ardından həmən getdim və... yatdım.


Azərbaycan respublikasının ziyalıları “iki dövlət bir millət” şüarından üz döndərir\nFazil Mustafa kimi İran və şiələrə qarşı mütəmadi təbliğat aparan şəxslər niyə Azərbaycanı Türkiyəyə bitişdirmək istəyində olan Ərdoğanın müşavirinin sözləri qarşısında sakit dayanırlar?\nTashaio.com - Son vaxtlar Azərbaycan respublikası milli məclisinin deputatı Arif Rəhimzadə Rusiyanın (km.ru) portalına verdiyi müsahibəsində demişdir: “hər halda biz türk deyilik. Türklər bizdən tam ayrı bir millətdirlər. Çar Rusiyası isə Osmanlı türklərinin Qafqaz regionuna buraxdığı təsirin qarşısını almaq üçün erməniləri regiona köçürtdü. Bizim bədbəxtliyimiz Çar Rusiyasının bizi türk hesab etdiyindən irəli gəlir”. Bu bir cümlə isə “iki dövlət millət” şüarı ilə Azərbaycan respublikası əhalisinin pak hissiyyatına rəhbər kəsilərək bu hilə ilə bir çox həqiqətləri ört-bastır elədilər və bu deputata qarşı hücuma keçdilər. Azərbaycan respublikası “virtual Az” internet portalı Arif Rəhimzadənin sözlərinin qalmaqallı olduğunu deyərək artırmışdır: Heydər Əliyevin Türkiyə və Azərbaycan respublikasını “iki dövləti olan bir məllət” kimi təqdim etməsindən keçən iki onillik ərzində bu ifadə ölkənin siyasi və social ictimaiyyətində yerləşmişdir. Digər tərəfdən isə Bakıda Türkiyənin tərəfdarı olan mediyada A. Rəhimzadəyə qarşı qalmaqal başlandıqdan sonra Yeni Müsavatın türkçü internet portalı bu haqda yazmışdır: “məhşərdə Arif Rəhimzadədən üzr istəməsi tələb ediləcəkdir!”. Bəzi digər rəsmi saytlar, o cümlədən oxu.az saytı professionallıqla və əhalini dırnaqarası danışdırmaqla göstərmək istəyirlər ki, guya əhalının bu sözə müsbət münasibəti yoxdur. Rəsmi saytların bu təşəbbüsləri qarşısında virtual məkanda deputatı dəstələməklə yanaşı Azərbaycan respublikasının ağır günlərində Türkiyənin mövqeyini tənqid etməyə başladılar. Bir çox yazılarda belə bir ifadəyə rast gəlmək olur: “niyə öz əsil kimliyimizi unudaraq Azəri olmağımızla fəxr etməyək? unutmuşuqmu ki, Azərbaycan xalqı 20 yanvar hadisələri ilə əlaqədar Türkiyədən yardım istəyəndə Turqut Özal demişdi: "Azərbaycanlılar Anadoludakı Türk xalqlarından daha çox İrandakı azərilərə yaxındılar. Onlar şiə, biz isə sünniyik."\nƏcnəbi amillərinin bütün qalmaqallarına baxmayaraq A. Rəhimzadə verdiyi son müsahibəsində məntiqi faktlar gətirərək öz mövqeyində qaldığını vurğulamışdır. Əlbəttə bu mübahisələr Ərdoğanın yüksək rütbəli müşavirlərindən birinin Azərbaycan respublikası və İraqın şimalının Türkiyəyə birləşdirilməsi planına dair sözləri haqqında görüntülərin aşkarlanması Azərbaycan xalqının hissiyyatına toxunmuş və onlar etiraz edərək virtual məkanda “biz Azəri olmağımıza fəxr edirik” kampaniyası təşkil etmiş və “iki dövlət bir millət” şüarına real baxmağı vurğulamışlar. Həmin hadisələr və Azərbaycan respublikası ziyalılarının son neçə ay ərzində Türkiyə ilə əlaqədar dedikləri göstərir ki, əvvəla həqiqət həmişəlik gizli qlmır. Bu ölkədə elmi və tarixi həqiqətlərə əsasən qaranlıq nöqtələri xalqa aydınlaşdıran və bir çox xainlərin həqiqi simasını müəyyənləşdirən sədaqətli və azad düşüncəli ziyalılar olacaqdır.\nIkincisi, son neçə ay ərzində və analoji hadisələrdə Fazil Müstafa kimi bir sıra agentlər öz varlıqlarını millətçi, gülənçi, sionist təfəkküründə və xalqın əsil kimliyi olan şiəlikdən kənarlaşmasında görənlər tarixi həqiqətlərə qarşı təbliğatla məşğuldurlar. Bu təbliğat yalnız deyilən mövzu ilə məhdudlaşmır, digər analoji sahələri də ehtiva edir. Misal üçün Araz Əlizadənin Osmanlı imperiyası və Nuri Paşaya qarşı tənqidçi mövqeyinə işarə etmək olar. Azərbaycan respublikası milli məclisinin deputatı A. Əlizadə Osmanlı imperiyası və islam ordusunun komandanı Nuri Paşanın Bakıdakı rolu haqqında demişdir: “hamı bilsin deyə dərsliklərdə yazmalıyıq ki, “erməni qarayarasını Osmanlı imperiyası Azərbaycan (respublikası)nın canına daraşdırmışdır. Indinin özündə də Türkiyə Osmanlı cinayətlərinə cavab vermək istəmir”. Bu tarixi həqiqətlərin, həm də bir deputatın dilindən deyilməsi əcnəbi amillərinin hərtərəfli hücumuna səbəb olmuşdur. Azərbaycan respublikası milli məclisinin inzibati komitəsinin sədri Ağacan Əbiyev social democrat partiyasının sədri və deputat Araz Əlizadəni Osmanl imperiyası və türklərin Azərbaycan respublikası tarixində oynadıqları mənfi rola görə tənqid etməsi ucbatından inzibatı cəza tətbiq ediləcəyi ilə hədələdi. Fazil Mustafa isə onu xain kimi təqdim etdi. Social demokrat partiyasının sədrinin ünvanına söylənən tənqidlərin davamı olaraq “turaninfo” internet portal qeyd etdi ki, Araz Əlizadənin deputatlıqdan kənarlaşdırılması fikri aktuallaşmışdır. Bu agentlərin funksiya tabeli göstərir ki, bu qalmaqalda onlar irq və dildən daha original olan xalqın şiə kimliyinin inkişafından qorxurlar. Buna görə də daima atifi-hissi şüarlara, irqi və millətçi düşüncələrə rəğbət göstərərək Azərbaycan xalqının həqiqi kimliyinin unudulmasına yönəlmiş təşəbbüslərə əl atırlar. Buradaca qarşıya belə bir sual çıxır: İran dəfələrlə Azərbaycan respublikasının ərazi bütövlüyünü vurğulasa da, Ərdoğanın müşaviri isə Azərbaycan respublikasının Türkiyəyə birləşdirilməsindən danışsa da, niyə Fazil Mustafa kimi adamlar türklərin bu təhqiri qarşısında sakit dayanır? Hələ desən onlar İrana və Azərilərin şiə kimliyinə hücum edirlər?\nÜçüncüsü, Azərbaycan respublikasının ziyalıları Türkiyənin Qarabağ müharibəsi başlanandan indiyə kimi gördükləri işləri izləyib belə bir qənaətə gəlmişlər ki, Türkiyə Azərbaycan xalqına yardım sahəsində bərbəzəkli şüarlarla kifayətlənir və ağır günlərdə Azərbaycanın arxasını boşaldır. Elədir! Bu bir həqiqətdir ki, Türkiyə və xüsusilə onun sələfçi fikirləri olan və şiələrə düşmən kəsilən hazırkı prezidenti heç vaxt Azərbaycan respublikasının hüseynçi və vilayətmədar xalqını himayə etməyəcək, yalnız boş şüarlarla kifayətlənəcəkdir. Tarixin yaddaşında Türkiyənin Azərbaycan respublikası haqqında müsət bir mövqeyi yoxdur. Son sözümüz budur ki, biz öz Azəri olmağımızla fəxr etsək də bizim kimliyimizdə hər nədən çox rol oynayan şiə kimliyimizdir ki, bizə dünya və axirət fəxrini nəsib edəcəkdir. Elədir! Rəvayətlərdə əhlibeytdən nəql olunan sözlərdə olduğu kimi biz, Azəri olmazdan əvvəl Məhəmmədçi, Əliçi, Fatiməçi və Hüseynçiyik. Bu da şiələri dünyada sülhsevər, qeyrətli, ağıllı, məntiqli, azadlıqsevər və ədalətpərvər etmişdir.