👩⚕💉👨⚕Vildagliptin: istifadə üçün təlimat, qiymət, icmallar və hazırlanmanın yerli analogları\nVildagliptin: analog və qiymət, Galvus və Metformin ilə istifadə üçün təlimat\nTip 2 diabetes mellitus xəstəsi olan insanlar yalnız bir fiziki fəaliyyət və sindirimli karbohidratlar və yağları istisna edən xüsusi bir diyet sayəsində həmişə normal səviyyədə qlükoza qoruma edə bilməzlər.\nBu fenomen tez-tez xəstəliyin uzun müddətli gedişində baş verir, çünki hər il pankreasın funksional qabiliyyəti pisləşir. Bundan sonra Galvus tabletləri, normal dəyərlər içində şəkərin azaldılması və gecikdirilməsi üçün qurtarmağa gəlir.\nBir çox diabetik qrup vildagliptin olan dərmanın nə dərəcədə effektiv olması ilə maraqlanır. Buna görə də bu maddə maddənin hərəkət mexanizmini və onun istifadə xüsusiyyətlərini ortaya qoyacaq, beləliklə hər kəs hipoglisemik dərmanın faydalılığı haqqında bir nəticə əldə edə bilər.\n4 Doz aşımı və istifadə üçün tövsiyələr\n5 Qiymət, təhlil və analoq\n6 Videonu izləyin: 2017-ci ildəki yaşlı tipli diabet xəstələrinin idarə edilməsində vildagliptinin yeni rolu\nVildagliptin (Latın variant – Vildagliptinum) pankreasda Langerhans adacıklarını stimullayan və dipeptidil peptidaz-4 aktivitesini inhibə edən maddələr sinfi aiddir. Bu fermentin təsiri glucagon kimi peptid tip 1 (GLP-1) və qlükoza bağlı insulinotropik polipeptid (HİP) üçün dağıdıcıdır.\nbir dipeptidyl peptidase-4 inhibe maddə fəaliyyət nəticəsində və GLP-1 və Gip inkişaf etmiş istehsal kimi. onların konsentrasiyası qan artır, vildagliptin insulin istehsalını artırıb qlükoza beta hüceyrələrinin həssaslığını artırır zaman. Beta hüceyrələrinin işlənməsinin göstəricisi doğrudan da zərərin səviyyəsindən asılıdır. Buna görə də, qlükoza səviyyəsinin əlbəttə normal hipoqlikemik hormonu inkişafına heç bir təsiri vildagliptin olan şəkər məhsullarının istifadə dəyərlər və ilə insanlarda.\nBundan əlavə, narkotik qlükoza həssaslıq artır alfa hüceyrələr eyni zamanda GLP-1 məzmunu artırır. Belə bir proses amplification qlükoza-tənzimləyən hormon alfa hüceyrələrinin istehsalı, glucagon kimi istinad edilir. Yeməklər zamanı artan məzmununun aşağı salınması hüceyrələrin hüceyrələrin toxunulmazlığını hormon insülini ilə aradan qaldırmağa kömək edir.\nqaraciyər artması ISU gücündə və GLP-1 qlükoza tərəfindən müəyyən edilir hyperglycemic dövlət, insulin və glucagon nisbəti, diabetik plazma qan qlükoza azaldılması səbəb olan, onu qida zamanı bir az dərəcədə istehsal və sonra başlayır zaman.\nQeyd edək ki, yeyilməsi azalır sonra vildagliptin, lipid dəyəri istifadə. maddə belə təsir qəbul zamanı tapılmadı baxmayaraq GLP-1 məzmun artımı bəzən mədə azad gecikmə səbəb olur.\n52 həftə haqqında 6000 xəstələrin cəlb A son öyrənilməsi, narkotik istifadə edildikdə vildagliptin istifadə acqarına və glycated hemoglobin (HbA1c) üzrə qlükoza səviyyəsi aşağı ola bilər ki, sübut etmişdir:\ndərman müalicəsinin əsasları kimi;\nmetformin ilə birlikdə;\nsülfonilüre törəmələri ilə birlikdə;\ntiazolidinedion ilə birlikdə;\ninsulinlə vildagliptin kompleksi tətbiq edərkən Qlükoza səviyyəsi də azalır.\nfarmakoloji bazarında siz vildagliptin olan iki narkotik tapa bilərsiniz.\nfərq aktiv komponentləri var: birinci halda – vildagliptin, metformin – bu isə ikinci, yalnız vildagliptin var.\nBelə dərman istehsalçısı İsveçrə şirkəti Novartisdir.\nDərman aşağıdakı dozadan hazırlanır:\nƏlavə komponentlər olmadan Vildagliptin (50 mq paketi içində 28 ədəd tablet);\nMetformin ilə birlikdə Vildagliptin (tabletlərdə 30/50, 50/500, 50/850, 50/1000 mg paketi).\nBirincisi, qeyri-insulinə bağlı diabet xəstəsi bir resept təyin edəcək bir həkimə müraciət etməlidir. Onsuz, bir vasitə əldə edə bilməyəcəksiniz. Sonra xəstə əlavə oxumaq diqqətlə oxumaq və hər hansı bir sual yaranırsa, həkimə müraciət edin. İstifadəyə dair göstərişlər doktor tərəfindən tənzimlənə bilən tövsiyə olunan dozaların siyahısını təqdim edir.\nYa da tiazolidinedion, metformin və ya insulinlə birlikdə sabit maddə kimi 50 mg Vildagliptin gündəlik 50 və ya 100 mq dozada qəbul edilir. Xəstəliyin insulin terapiyası ilə daha şiddətli bir şəkildə irəlilədiyi şəkərli diabet, gündə 100 mq qəbul edir.\nAgentlərin ikiqat birləşməsi (Vildagliptin və sulfonylurea törəmələri) səhər 50 mq gündəlik bir doz təklif edir.\nDərmanların üçlü birləşməsi, yəni Vildagliptin, Metformin və sulfonylureas, gündəlik 100 mq doza təklif edir.\nsəhər və axşam iki addımlar – 50 mq gündəlik doza səhər bir dəfə və 100 mq istifadə olunur. Orta və ya ağır böyrək çatışmazlığı olanlarda (xüsusilə, kronik çatışmazlığı olan) insanlar üçün dozaları tənzimləmək lazımdır.\nMedication daha 30C-dən çox bir temperatur intervalında da, gənc uşaqlar üçün əlçatmaz saxlanılır. Müəyyən müddət başa çatdıqda, müddəti saxlama müddəti 3 ildir, dərman istifadə edilə bilməz.\nVildagliptinin bir çox kontraendikasiyası yoxdur. Onlar xəstənin fərdi intolerensiyası ilə aktiv maddə və digər komponentlərə, həmçinin galaktoza genetik intoleransa, laktase və qlükoza-galaktoz malabsorbsiyanın çatışmamazlığı ilə əlaqələndirilir.\nXatırladaq ki, tədqiqatın olmaması səbəbindən uşaqların və ergenlərdə (18 yaşa qədər) narkotiklərin istifadəsinin təhlükəsizliyi tam öyrənilməmişdir.\nVildagliptinin hamiləlik və ana südü zamanı istifadə edilməsinə dair heç bir məlumat yoxdur, belə ki, bu dövrdə narkotikin istifadəsi qadağandır.\nVildagliptinin monoterapiya və ya digər vasitələrlə istifadə olunmasına asılı olaraq müxtəlif yan təsirlər ola bilər:\nmonoterapiya (Vildagliptin) – hipoqlikemiya, baş ağrısı və başgicəllənmə, kabızlık, periferik ödem;\nVildagliptin, Metformin – hipoqlikemiya, tremor, başgicəllənmə və baş ağrılarının vəziyyəti;\nVildagliptin, sülfonilürelər – hipoqlikemiya, titrəyiş, başgicəllənmə və baş ağrısı, asteniya (psixopatoloji xəstəlik);\nVildagliptin, tiazolidinedion törəmələri – hipoqlikemiya vəziyyəti, yüngül çəki artımı, periferik şişlik;\nVildagliptin (və ya ona metformin birləşməsi olmadan) insulin – hipoqlikemiya, baş ağrısı, gastroesophageal reflüks xəstəliyi (özofagus daxil mədə məzmunu tökmə), qusma, ürəkbulanma, həddindən artıq qaz ishal bir dövlət.\npost-marketinq sorğu dəri peeling, ilaç vildagliptin, hepatit, səfeh kimi müşahidə cür mənfi reaksiyalar aldı çox Şeker həyata keçirərkən, formalaşması və pankreatit inkişaf blister.\nLakin, bu narkotik yan təsirləri əhəmiyyətli siyahısı var, baxmayaraq ki, onların baş verməsi ehtimalı azdır. Ən çox hallarda, onlar müalicə qaldırılmasının təzahürü lazım deyil, hətta, müvəqqəti xarakterli və reaksiyaların var.\nDoz aşımı və istifadə üçün tövsiyələr\nƏsasən vildagliptin də 200 mq gündəlik doza xəstələr tərəfindən yol, lakin daha çox deməkdir. Lazım olduğundan daha yüksək doz istifadə edərkən, narkotik dozadan artıq dozanın əlamətləri olduqca yüksəkdir.\nQeyd etmək lazımdır ki, dərman dayandığı zaman bütün simptomlar getdi.\nDoza həddən artıq miqdarı birbaşa dərəcəsindən asılıdır, məsələn:\n400 mq istifadə edildikdə, əzələ ağrısı, şişlik, qarınqalanma və əlamətlərin itməsi (yüngül və keçici), lipaz tərkibində müvəqqəti artım meydana gəlir. Həmçinin, temperatur diabetes mellitusda artacaq.\n600 mq istifadə edildikdə əllərin və ayaqların şişməsi, həmçinin itkinlik və karıncalanma, ALT, CK, miyoglobin və C-reaktiv zülal artımı baş verir.\nterapiya əvvəlində qaraciyər funksiyasının biokimyəvi göstəricilərinin bir iş məruz lazımdır.Nəticədə transaminazın artan aktivliyini göstərirsə, analizlər bir daha təkrarlanmalı və göstəricilər sabitləşməyincə mütəmadi şəkildə aparılmalıdır. Sorğunun nəticələri ALT və ya AST-nin fəaliyyətini göstərirsə, bu VGN-dən 3 dəfə çoxdur, dərmanlar geri çəkilməlidir.\nXəstədə qaraciyərin bir arızası varsa (məsələn, sarılıq) dərman dərhal dayandırılır. Qaraciyərin performansı normal olmadığı halda, müalicəni bərpa etmək qadağandır.\nInsulin terapiyası vacib olduqda, Vildagliptin yalnız hormonla birlikdə istifadə edilir. Bundan əlavə, onun istifadəsi insulinə asılı diabetin (tip 1) və ya metabolik karbohidratlar-diabetik ketoasidoz xəstəliklərinin müalicəsində yüksək dərəcədə cəlbedicidir.\nVildagliptinin diqqəti konsentrasiyaya təsir etmək imkanı tam olaraq başa düşülmür. Lakin başgicəllənmə baş verdiyi zaman, nəqliyyat vasitələrini idarə edən və ya digər işi mexanizmlərlə yerinə yetirən xəstələr terapiya zamanı təhlükəli işdən imtina etməlidirlər.\nVildagliptinin hazırlanması (İsveçrənin istehsalçısı) idxal olunduğundan, onun qiyməti çox aşağı olmayacaq. Buna baxmayaraq, orta gəlirli hər hansı bir xəstə dərmanı ödəyə bilər.Məhsul bir əczaxanada satın alınmış və ya onlayn rejimdə sifariş verilə bilər.\nDərmanın dəyəri (28 ədəd 50 mq tablet) 750 880 rubl arasında dəyişir.\nHəkimlər və xəstələrin dərman istifadəsi barədə fikirlərinə gəldikdə, əsasən bu barədə təhlil müsbətdir.\nHəbsini alan 2 tip diabetli xəstələr, narkotikin bu üstünlüklərini ayırırlar:\nşəkərin sürətli şəkildə azaldılması və normal məhdudiyyətlər çərçivəsində saxlanması;\ndozaj formasının istifadəsində sadəlik;\nMənfi narkotik reaksiyalarının son dərəcə nadir görünüşləri.\nBuna əsaslanaraq, dərman tip 2 diabetlə mübarizədə effektiv hipoqlikemik dərman hesab edilə bilər. Lakin bəzən, əksinə və ya mümkün zərərdən ötəri, dərman istifadəsini tərk etməlisiniz. Belə hallarda, müalicə mütəxəssisləri analoqları təklif edir – Vildagliptin kimi eyni terapevtik təsiri olan dərmanlar. Bunlar:\nOnglis. Aktiv maddə saxagliptin. Qiymət 1900 rubl həddində dəyişir.\nTragenta. Aktiv tərkib hissəsi linagliptin. Orta qiymət 1750 rubl təşkil edir.\nJanuvia. Aktiv maddə sitagliptindir.Orta qiyməti 1670 rubl.\nGördüyünüz kimi, analoqların tərkibində müxtəlif komponentlər var. Bu vəziyyətdə həkimin belə bir dərman alması lazımdır ki, xəstədə mümkün mənfi reaksiyalara səbəb ola bilməz. Qeyd edək ki, analoglar qiymət amilinə əsasən seçilir, bu da əhəmiyyətli rol oynayır.\nGalvus vildagliptin (latın – Vildagliptinum) preparatı əsas götürülmüş və digər maddələrlə birlikdə effektiv hipoqlikemik dərman hesab edilə bilər. Məsələn, Vildagliptin, Metformin sülfonilüre törəmələri ilə birləşməsi. Dərmanın müstəqil istifadəsi qadağandır, hər zaman doktorun tövsiyələrinə riayət etməlisiniz. Bəzi səbəblərə görə dərman qəbul edilə bilməz vəziyyətdə, həkim analogları təyin edir. Bu yazıda video diabet mövzusunda dərman mövzusunu davam etdirəcək.\nVideonu izləyin: 2017-ci ildəki yaşlı tipli diabet xəstələrinin idarə edilməsində vildagliptinin yeni rolu


əl-Kəhf surəsi | Öz Kitabını oxu | quran.az\n18. əl-Kəhf surəsiMəkkə surəsi/110 ayə\n1Kitabı (Quranı) bəndəsinə (Mühəmmədə) nazil edən və onda heç bir əyriliyə (nöqsana, ziddiyyətə) yol verməyən Allaha həmd olsun!\n2O, (Quranı) Öz tərəfindən göndəriləcək şiddətli bir əzaba qarşı (insanları) xəbərdar etmək və yaxşı işlər görən möminləri gözəl bir mükafat ilə müjdələmək üçün doğru bir kitab olaraq nazil etdi.\n3Onlar orada əbədi qalacaqlar.\n4Həm də: “Allah Özünə övlad götürdü!” - deyənləri xəbərdar etmək üçün (Quranı nazil etdi).\n5Bu barədə nə onların, nə də atalarının məlumatı var. Ağızlarından çıxan söz necə də böyükdür! Onlar yalandan başqa bir şey söyləmirlər.\n6Onlar bu sözə (Qurana) inanmadılar deyə az qala onların arxasınca kədərlənərək özünü həlak edəcəksən!\n7Biz onlardan (insanlardan) hansının daha gözəl əməl sahibi olduğunu yoxlamaq üçün yer üzündəki hər şeyi, ona məxsus bir zinət olaraq yaratdıq.\n8Şübhəsiz, yer üzündəki hər şeyi qupquru bir torpağa da çevirərik.\n9Yoxsa Kəhf və Rəqim əhlini möcüzələrimizin ən qəribəsimi zənn etdin?! (Təfsirçilərə görə, “Kəhf” dağda yerləşən geniş bir mağara deməkdir. Kafir hökmdarın zülmündən qaçıb bu mağaraya sığınan möminlərə də Əshabi-kəhf deyilmişdir. “Rəqim” kəlməsinə gəldikdə, ona bu mağaranın yerləşdiyi dərə, yaxud bu mağaraya sığınan möminlərin adlarının yazıldığı kitabə kimi mənalar verilmişdir. Ancaq Səhihi-Buxaridə keçən və İbn Abbasdan nəql olunan rəvayətə görə, Rəqim Əshabi-kəhfdən başqa üç nəfərlik bir qrupun adıdır. Onlar yağışlı bir havada bir mağaraya sığındıqları zaman mağaranın önünə böyük bir qaya düşmüş və ağzını tamamilə örtmüşdü. Bu üç nəfərdən hər biri vaxtilə etdiyi gözəl bir əməli yad edib onun vasitəsi ilə Allahdan yardım diləmişlər. Onlardan hər biri dua etdikcə mağaranın ağzı tədricən açılmış və nəhayət xilas olmuşlar.)\n10Bir vaxt gənclər mağaraya sığınaraq: “Ey Rəbbimiz! Bizə Öz dərgahından mərhəmət bəxş et və bizə bu vəziyyətdən çıxış yolu göstər!” - demişdilər.\n11Buna görə də Biz onları illərlə mağarada yuxulatdıq.\n12Sonra da iki qrupdan hansının, (yuxulayıb) qaldıqları müddəti daha düzgün hesablayacağını bilmək (görmək) üçün onları oyandırdıq.\n13Biz onların xəbərini sənə olduğu kimi danışırıq. Həqiqətən, onlar Rəbbinə iman gətirmiş gənclər idi. Biz də onların hidayətini artırdıq.\n14Onların qəlblərinə qüvvət (cəsarət) verdik. Bu zaman onlar (hökmdarın qarşısında) ayağa qalxaraq belə demişdilər: “Bizim Rəbbimiz göylərin və yerin Rəbbidir. Biz Ondan başqa heç bir ilaha dua etmərik! Yoxsa, haqdan uzaq bir şey söyləmiş olarıq.\n15Bizim bu qövmümüz Allahdan başqa ilahlar qəbul etdi. Onlar bu ilahlar barəsində açıq bir dəlil gətirməli deyildilərmi?! Elə isə, Allah barəsində yalan uydurandan daha zalım kim ola bilər?!”\n16(Həmin gənclərdən biri belə dedi:) “Madam ki, onlardan və Allahı qoyub ibadət etdiklərindən uzaqlaşmısınız, onda dərhal mağaraya sığının ki, Rəbbiniz sizin üçün Öz mərhəmətindən bəxş etsin və bu işinizdə ehtiyacınız olan şeyləri sizin üçün hazırlasın”.\n17Günəşin doğarkən onların mağarasının sağ tərəfinə meyil etdiyini, batarkən də onlara dəymədən sol tərəfə keçdiyini görərdin. Onlar isə orada geniş bir yerdə yatırdılar. Bu, Allahın möcüzələrindəndir. Allah kimi hidayətə yönəldərsə, o, doğru yoldadır, kimi haqq yoldan azdırarsa, artıq ona doğru yolu göstərən bir dost tapa bilməzsən!\n18Onlar yuxuda ikən sən onların oyaq olduğunu zənn edərdin. Biz onları sağ tərəfə və sol tərəfə çevirirdik. Onların iti də mağaranın girişində qabaq ayaqlarını uzadıb yatmışdı. Əgər onları müşahidə etsəydin, mütləq dönüb onlardan qaçardın və gördüklərinə görə səni qorxu bürüyərdi.\n19Beləcə, öz aralarında bir-birindən (nə qədər vaxt yatıb qaldıqlarını) soruşsunlar deyə onları oyatdıq. Onlardan biri: “Nə qədər (yatıb) qaldınız?” - dedi. Digərləri: “Bir gün, yaxud günün bir hissəsi qədər qaldıq!” - dedilər. (Onlardan bəziləri də) dedilər ki: “Rəbbiniz, qaldığınız müddəti daha yaxşı bilir. Aranızdan birini bu gümüş pulla şəhərə göndərin ki, hansı yeməyin daha təmiz olduğuna baxsın və o ərzaqdan sizə gətirsin. O, gizlicə hərəkət etsin və qətiyyən sizi heç kimə sezdirməsin!\n20Əgər onlar sizi ələ keçirsələr, ya sizi daşqalaq edib öldürəcək, ya da dinlərinə geri qaytaracaqlar. O zaman əsla nicat tapa bilməyəcəksiniz!” (Təfsirçilərə görə, şəhərə göndərilən şəxs əlindəki pulu xərcləmək üçün çıxardığı zaman şəhər əhalisi pulun üstündə qədim hökmdar Dekyanosun şəklini gürüb onun bir xəzinə tapdığını zənn etmiş və onu hökmdarın hüzuruna aparmışdılar. Mağaradakı adamlar yuxuda ikən aradan uzun illər keçmiş və yeni hökmdar da tövhid dinini mənimsəmişdi. Həmin şəxs hökmdara başlarına gələnləri danışmış və hamısı birlikdə mağaraya gedərək bunun həqiqət olduğuna şahid olmuşdular. Yenidən dirilmənin mümkün olduğunu sübut edən bu hadisədən sonra Allah-Təala həmin gənclərin canlarını almışdır.)\n21Beləcə (insanları) onların halından xəbərdar etdik ki, Allahın vədinin haqq olduğunu və qiyamətin qopacağına dair heç bir şübhə olmadığını bilsinlər. O zaman aralarında onların (Əshabi-kəhfin) məsələsini müzakirə edərək: “Onların üstündə bir bina tikin! Rəbbi onları ən yaxşı biləndir”, - dedilər. Onların işinə bələd olanlar isə: “Biz onların yanında bir məscid tikəcəyik!” - dedilər.\n22(İnsanlardan bəziləri): “Onlar üç nəfər idilər, dördüncüsü də itləri idi”, - deyəcəklər. (Bəziləri də) qeyb (onların sayı) barəsində fikir yürüdərək: “Beş nəfər idilər, altıncısı da itləri idi”, - deyəcəklər. (Digərləri isə:) “Yeddi nəfər idilər, səkkizincisi isə itləri idi”, - deyəcəklər. De ki: “Onların sayını ən yaxşı Rəbbim bilir. Onlar haqqında məlumatı olanlar çox azdır”. Ona görə də açıq-aydın dəlillər istisna olmaqla, onlar barəsində mübahisəyə girişmə və onların (kitab əhlinin) heç birindən onlar haqqında soruşma!\n23Heç bir şey üçün əsla: “Mən bunu sabah edəcəyəm”, - demə!\n24Ancaq: “Allah diləyərsə (“İnşallah” - de)!” (İnşallah deməyi) unutduğun zaman Rəbbini an və belə de: “Ola bilsin ki, Rəbbim məni indikindən daha çox doğruya yaxınlaşdırar”.\n25Onlar mağaralarında üç yüz il qaldılar və doqquz il də əlavə etdilər (309 il qaldılar).\n26De: “Onların nə qədər qaldıqlarını ən yaxşı Allah bilir. Göylərin və yerin qeybi Ona aiddir. O necə də gözəl görür, necə də yaxşı eşidir! Onların Allahdan başqa heç bir himayədarı yoxdur. O, Öz hökmranlığına heç kimi ortaq etməz”.\n27Rəbbinin kitabından sənə vəhy olunanı oxu! Onun kəlmələrini heç kim dəyişdirə bilməz. Ondan başqa heç bir sığınacaq da tapa bilməzsən.\n28Səhər-axşam Rəbbinin rizasını diləyərək Ona dua edənlərlə birlikdə (çətinliklərə qarşı) səbir et! Dünya həyatının zinətini istəyərək gözlərini onlardan çevirmə! Qəlbini Bizi anmaqdan qafil etdiyimiz, nəfsinin istəklərinə uyan və işində ifrata varan kimsəyə boyun əymə! (Qüreyş qəbiləsinin başçılarından bəziləri Həzrət Peyğəmbərdən (s.ə.s.), Allaha və Peyğəmbərə səmimi-qəlbdən bağlı olan yoxsul möminləri qovmasını istəmiş və bu təqdirdə onunla görüşə biləcəklərini bildirmişdilər. Buna görə də yuxarıdakı ayə nazil olmuş və müşriklərin bu istəklərinin yerinə yetirilməməsi əmr edilmişdir.)\n29De: “Haqq sizin Rəbbinizdəndir. Ona görə də istəyən inansın, istəyən inkar etsin. Biz zalımlar üçün elə bir cəhənnəm hazırlamışıq ki, onun divarları onları hər tərəfdən əhatə edər. Əgər (susuzluğa görə) yardım istəsələr, onlara əridilmiş mədən kimi üzləri qızardan bir su ilə yardım olunar. O necə də pis içki və necə də pis məskəndir!\n30İman gətirib yaxşı işlər görənlərə gəldikdə, şübhəsiz ki, Biz yaxşı əməl sahiblərinin mükafatını zay etmərik.\n31Onlar üçün (ağacları) altından çaylar axan Ədn cənnətləri vardır. Onlar orada taxtlar üzərində əyləşərək qızıldan bilərziklərlə bəzənəcək, nazik və qalın ipəkdən yaşıl paltarlar geyəcəklər. O nə gözəl mükafat və nə yaxşı məkandır!\n32Onlara iki adamı misal ver. Onlardan birinə iki üzüm bağı vermişdik və hər ikisini xurmalıqlarla əhatə edib aralarında da əkin bitirmişdik.\n33Hər iki bağ öz məhsulunu vermiş və heç bir əskiklik olmamışdı. O ikisinin arasından bir çay axıtmışdıq.\n34Onun başqa gəliri də var idi. Ona görə də yoldaşı ilə söhbət edərkən ona: “Mən, mal-mülk cəhətdən səndən daha zənginəm, (əşirətdəki) say etibarilə də səndən daha güclüyəm!” - dedi.\n35O, özünə zülm edərək (küfrə düşmüş halda təkəbbürlənərək) bağına girib dedi: “Bunun yox olacağını əsla zənn etmirəm.\n36Qiyamətin qopacağını da zənn etmirəm. Əgər Rəbbimə qaytarılsam, şübhəsiz, (orada) bundan da yaxşı bir məskən taparam”.\n37Onunla söhbət edən yoldaşı ona dedi: “Səni torpaqdan, sonra nütfədən yaradan, sonra da səni insan surətinə salan Allahı inkarmı edirsən?\n38O Allah mənim Rəbbimdir və mən heç kimi Rəbbimə şərik qoşmaram!\n39Bağına girdiyin zaman: “Maşallah (Allahın dilədiyi kimi oldu)! Qüvvət yalnız Allaha məxsusdur!” - deməli deyildinmi?! Əgər mal-mülk və övlad cəhətdən məni özündən aşağı görürsənsə, (onu da bil ki,)\n40Ola bilsin ki, Rəbbim mənə sənin bağından daha yaxşısını verər, sənin bağına da göydən ildırımlar göndərər və beləcə, o, qupquru bir torpaq halına düşər.\n41Yaxud oranın suyu çəkilər və onu əsla axtarıb tapa bilməzsən”.\n42Beləcə, onun məhsulu tələf edildi. O, qoyduğu xərcə görə əllərini ovuşdurmağa başladı. (Bağın) talvarları da çökmüşdü. O isə: “Kaş heç kimi Rəbbimə şərik qoşmayaydım!” - deyirdi.\n43Allahdan başqa ona yardım edə biləcək kimsələr olmadığı kimi, o (öz-özünə) kömək edə biləcək gücdə də deyildi.\n44Burada himayədarlıq haqq olan Allaha məxsusdur. Ən yaxşı mükafatı da, ən yaxşı aqibəti də verən Odur.\n45Onlar üçün dünya həyatını da misal çək. (Dünya həyatı) göydən endirdiyimiz su kimidir. Beləcə, yerdəki bitkilər onun sayəsində (böyüyüb bir-birlərinə) qarışar və sonra da küləyin sovurduğu çör-çöpə çevrilər. Allah hər şeyə qadirdir.\n46Mal-mülk və oğullar dünya həyatının zinətidir. Əbədi qalan yaxşı əməllər isə Rəbbinin yanında savab və ümid bağlamaq etibarilə daha xeyirlidir.\n47O gün (axirət günü) dağları hərəkətə gətirəcəyik (yox edəcəyik) və yer üzünü dümdüz görəcəksən. Onlardan heç kimi kənarda qoymayıb (hamısını) bir yerə yığacağıq.\n48Onlar Rəbbinin hüzuruna çıxarılacaqlar (və onlara belə deyiləcək:) “Sizi ilk dəfə yaratdığımız kimi hüzurumuza gəldiniz. Ancaq siz, sizin üçün (belə bir) vədələşmə yeri yaratmayacağımızı iddia etmişdiniz!”\n49Kitab (əməl dəftəri) ortaya qoyulacaq və günahkarların onun içindəkilərdən qorxduqlarını görəcəksən. Onlar da: “Vay halımıza! Bu necə bir kitabdır! (Dünyada etdiyimiz) böyük-kiçik heç bir şeyi kənarda qoymadan hesablamışdır”, - deyəcəklər. Beləcə, etdikləri əməlləri qarşılarında görəcəklər. Rəbbin heç kimə zülm etməz.\n50Bir zaman mələklərə: “Adəmə səcdə edin!” - demişdik. Cinlərdən olan İblis istisna olmaqla, (bütün mələklər) dərhal səcdə etdilər. Beləcə, o, Rəbbinin əmrindən çıxdı. İndi siz Məni qoyub onu və onun nəslini özünüzə dost tutursunuz? Halbuki, onlar sizin düşməninizdir. Zalımlar üçün bu nə pis bir mübadilədir!\n51Onları (İblisi və nəslini) nə göylərin və yerin yaradılışına, nə də öz yaradılışlarına şahid tutdum. Zəlalətə aparanları Özümə köməkçi tutan deyiləm.\n52O gün Allah: “İddia etdiyiniz şəriklərimi çağırın!” – deyər. Müşriklər də dərhal onları (bütlərini) çağırarlar. Ancaq (bütlər) onlara cavab verməzlər. Biz onların arasında bir uçurum yaradarıq.\n53Günahkarlar cəhənnəm alovunu gördükdə özlərinin ora düşəcəklərini anlayacaqlar. Oradan xilas olmaq üçün bir yol tapa bilməyəcəklər.\n54Şübhəsiz ki, Biz bu Quranda insanlar üçün hər cür misallar çəkdik. Ancaq insan çox mübahisə edəndir.\n55Özlərinə doğru yol göstərən rəhbər gəldiyi zaman insanların iman gətirməsinə və Rəbbindən bağışlanmalarını diləməsinə mane olan, sadəcə, əvvəlkilərin başına gələnlərin onların da başına gəlməsini, yaxud göz görə-görə əzabın gəlməsini gözləmələridir.\n56Biz peyğəmbərləri yalnız müjdə verən və xəbərdar edən olaraq göndərdik. Kafirlər isə haqqı (Quranı) ortadan qaldırmaq üçün batil vasitəsilə mübarizə aparırlar. Onlar Mənim ayələrimi və xəbərdar edildikləri şeyi məsxərəyə qoydular.\n57Rəbbinin ayələri özünə xatırladıldığı halda onlardan üz döndərən və öz əlləri ilə etdiklərini unudan kimsədən daha zalım kim ola bilər?! Onu (Quranı) anlamasınlar deyə, Biz onların qəlblərinə pərdə çəkdik, qulaqlarına isə ağırlıq (karlıq) verdik. Sən onları hidayət yoluna dəvət etsən də, artıq onlar əsla haqq yola yönəlməyəcəklər.\n58Sənin Rəbbin bağışlayandır, mərhəmətlidir. Əgər (Rəbbin) onları günahlarına görə (dərhal) cəzalandırası olsaydı, əlbəttə, onlara tezliklə əzab verərdi. Ancaq onlar üçün təyin olunmuş bir vaxt vardır. Onlar (əzab gəldiyi zaman) sığınacaq bir yer tapa bilməyəcəklər.\n59Zülm etdikləri zaman o məmləkətləri məhv etdik. Onları məhv etmək üçün müəyyən bir vaxt təyin etmişdik.\n60Bir zaman Musa gənc yoldaşına belə demişdi: “İki dənizin qovuşduğu yerə çatana qədər yol gedəcəyəm, yaxud uzun müddət yoluma davam edəcəyəm”. (Təfsirlərdə Musa peyğəmbərin yanıdakı gənc oğlanın Yuşa ibn Nun olduğu və Musa peyğəmbərə xidmət edib ondan elm öyrəndiyi rəvayət olunur. Bu iki dənizin hansı dənizlər olduğu dəqiq bilinmir. Bəzi təfsirçilərə görə, bu iki dənizdən biri zahiri elmlərin dənizi olan Həzrət Musa, digəri isə batini elmlərin dənizi olan Xızır əleyhissalamdır.)\n61Onlar iki dənizin qovuşduğu yerə çatdıqları zaman balığı unutmuşdular. Həmin balıq isə dənizə girib gözdən itmişdi. (Rəvayətə görə, Həzrət Musa özündən daha elmli olan Xızır ilə görüşmək üçün Yuşa ibn Nun ilə səfərə çıxmışdı. Yanlarında da ölü bir balıq vardı. Musa peyğəmbərə bildirilmişdi ki, bu balığın canlanıb dənizə girəcəyi yer, məhz Xızır ilə görüşməli olduğu yerdir.)\n62(Oradan) keçib getdikləri zaman Musa gəncə dedi: “Günorta yeməyimizi gətir! Bu səfərimiz bizi yaman yordu”.\n63Gənc dedi: “Gördünmü, biz qayaya sığındığımız zaman mən balığı unutdum. Onu xatırlamağı mənə məhz şeytan unutdurdu. O da qeyri-adi bir şəkildə dənizə girib getmişdir”.\n64Musa: “İstədiyimiz məhz bu idi!” - dedi. Onlar dərhal özlərinin ayaq izləri ilə geri qayıtdılar.\n65Beləcə, (orada) Öz dərgahımızdan rəhmət bəxş etdiyimiz və elm öyrətdiyimiz bir bəndəmizi (Xızırı) tapdılar.\n66Musa ona: “Sənə öyrədilmiş doğru yolu göstərən elmdən mənə öyrətmək şərtilə səninlə gələ bilərəmmi?” – dedi.\n67O dedi: “Doğrusu, sən mənimlə (yoldaşlığa) səbir edə bilməzsən!\n68Axı (həqiqətini) dərk edə bilmədiyin bir şeyə necə səbir edə bilərsən?\n69Musa dedi: “İnşallah, sən mənim səbirli olduğumu görəcəksən. Sənin işlərinə qarşı çıxmayacağam!”\n70O dedi: “Əgər mənimlə gələcəksənsə, səbəbini sənə söyləyənə qədər heç bir şey barəsində məndən soruşma!”\n71Beləcə, o ikisi yola düşdülər. Nəhayət, gəmiyə mindikləri zaman (Xızır) onu deşdi. Musa dedi: “Gəmidəkiləri suda boğmaq üçünmü onu deşdin? Həqiqətən, sən pis bir iş gördün”.\n72(Xızır:) “Mən demədimmi ki, sən mənimlə (yoldaşlığa) səbir edə bilməzsən?” - dedi.\n73Musa: “Unutduğum bir şeyə görə məni danlama və işimi çətinləşdirmə!” – dedi.\n74Yenə yollarına davam etdilər. Nəhayət, bir oğlan uşağı ilə rastlaşdıqları zaman (Xızır) onu öldürdü. Musa dedi: “Heç kimi öldürməmiş tər-təmiz bir canamı qəsd etdin? Həqiqətən, sən çox pis bir iş gördün!”\n75(Xızır) dedi: “Sənə deməmişdimmi ki, mənim yanımda səbir edə bilməzsən?\n76(Musa): “Əgər bundan sonra səndən bir şey soruşsam, o zaman mənimlə yoldaşlıq etmə! Artıq məndən gələcək üzrxahlığın son həddinə çatdın (Bundan sonra üzr istəyəcəyim bir iş tutmayacağam).\n77Onlar yenə yollarına davam etdilər. Nəhayət, bir qəsəbəyə gəlib çatdıqları zaman oranın əhalisindən yemək istədilər. Ancaq onlar o ikisini qonaq etməkdən imtina etdilər. Bu zaman o ikisi orada yıxılmaq üzrə olan bir divar gördülər. (Xızır) dərhal onu düzəltdi. (Musa:) “Əgər istəsəydin, əlbəttə, onun müqabilində bir muzd alardın”, - dedi.\n78(Xızır) dedi: “Bu, mənimlə sənin ayrılma vaxtımızdır. Səbir edə bilmədiyin şeylərin yozumunu sənə xəbər verəcəyəm.\n79Gəmiyə gəldikdə, o, dənizdə işləyən yoxsul kimsələrə məxsus idi. Mən də onu qüsurlu vəziyyətə salmaq istədim. Çünki orada bütün (qüsursuz) gəmiləri qəsb edən bir kral var idi.\n80Oğlan uşağına gəldikdə, onun ata-anası mömin idilər. Biz onun ata-anasını azğınlığa və küfrə sövq etməsindən qorxduq.\n81Beləcə, istədik ki, Rəbbi onlara əvəzində ondan daha təmiz və daha mərhəmətli birini bəxş etsin.\n82Divara gəldikdə isə, o, şəhərdəki iki yetim oğlan uşağına məxsus idi. Onun altında onlara aid bir xəzinə vardı. Ataları da yaxşı insan idi. Rəbbin istədi ki, onlar həddi-büluğa çatıb Rəbbindən bir rəhmət olaraq öz xəzinələrini çıxartsınlar. Mən bunu öz ixtiyarımla etmədim. Bu, səbir edə bilmədiyin şeylərin izahıdır”.\n83Sənə Zülqərneyn barəsində də sual verirlər. De ki: “Sizə ondan bəhs edəcəyəm”.\n84Həqiqətən, Biz onu yer üzündə iqtidar və güc sahibi etdik, ona hər yerin yolunu öyrətdik.\n85Beləcə o, bir yol tutub getdi.\n86Nəhayət, günəşin batdığı yerə gəlib çatanda onu palçıqlı bir gölməçədə batan gördü. Gölməçənin yanında da bir qövm gördü. Biz: “Ey Zülqərneyn! Ya (onlara) əzab verməli, ya da onlar barəsində yaxşılıq yolunu tutmalısan!” – dedik. (Təfsirlərdə qeyd olunduğuna görə, Zülqərneyn qərbdə Sakit okeanına, yaxud Qara dənizə qədər getmiş və orada günəşin dəniz üfqündə batmasını seyr etmişdi. Bu zaman günəş dumanla örtülü dəniz üfqündə, sanki palçıqlı bir su gölməçəsinə batırmış kimi görünürdü. Sahildə qarşılaşdığı qövm isə kafir idi. Ona görə də Allah-Təala bu qövmü cəzalandırmaq, yaxud irşad etmək üçün Zülqərneyni onların yanına göndərmişdi.)\n87O dedi: “Haqsızlıq edənə əzab verəcəyik. Sonra o Rəbbinə qaytarılacaq və (Rəbbi) ona görünməmiş bir əzab verəcək.\n88İman gətirib saleh əməl edən kimsəyə gəldikdə, onun üçün ən gözəl mükafat vardır. Biz ona asan işləri buyuracağıq”.\n89Sonra o, yoluna davam etdi.\n90Nəhayət, günəşin doğduğu yerə çatanda onu bir qövmün üzərində doğarkən gördü. Biz onlar üçün günəşə qarşı heç bir örtük yaratmamışdıq. (Təfsir mənbələrində qeyd olunduğuna görə, Zülqərneyn qərbdəki işlərini həll etdikdən sonra şərqə yönəldi və nəhayət, Hind okeanı sahillərinə gəlib çıxdı. Burada qarşılaşdığı insanlar günəşin şüasına qarşı qorunacaqları paltar və evlər düzəltməyi bilmirdilər.)\n91Beləcə, Biz onunla bağlı hər şeydən xəbərdar idik.\n92Sonra o, yenə yoluna davam etdi.\n93Nəhayət, iki dağ arasına çatdığı zaman onların önündə demək olar ki, heç bir sözü anlamayan bir tayfa gördü.\n94Onlar dedilər: “Ey Zülqərneyn! Həqiqətən, Yəcuc və Məcuc (tayfaları) bu ərazidə fitnə-fasad törədirlər. Bizimlə onların arasında bir sədd çəkəsən deyə sənə müəyyən məbləğ verəkmi?”\n95O dedi: “Rəbbimin mənə verdiyi səltənət və qüdrət daha yaxşıdır. Siz (iş) qüvvənizlə mənə kömək edin, mən də sizinlə onlar arasında möhkəm bir sədd çəkim.\n96Mənə dəmir parçaları gətirin!” Nəhayət, iki dağın arasını eyni səviyyəyə gətirdiyi zaman o: “(Körükləri) üfürün!” - dedi. Onu od halına saldığı zaman: “Mənə gətirin, onun üzərinə ərimiş mis töküm!” - dedi.\n97Beləcə (Yəcuc-Məcuc tayfaları) nə o səddi aşa bildilər, nə də onu deşib keçə bildilər.\n98(Zülqərneyn) dedi: “Bu, Rəbbimdən gələn bir mərhəmətdir. Ancaq Rəbbimin vədi gəldiyi zaman O, bu səddi yerlə yeksan edəcəkdir. Rəbbimin vədi haqdır”.\n99O gün Biz onları (dalğalar kimi) bir-birinə qarışmış bir halda qoyarıq. Sur çalınar və onların hamısını bir yerə cəm edərik.\n100O gün cəhənnəmi kafirlərə göstərərik.\n101O (kafirlər) ki, gözləri pərdəli olduğu üçün Məni anmır və (haqqı) eşidə bilmirdilər.\n102Kafirlər Məni qoyub qullarımı özlərinə himayəçi tutacaqlarınımı zənn etdilər? Biz cəhənnəmi kafirlər üçün məskən olaraq hazırladıq.\n103De: “Etdikləri əməllər baxımından ən çox ziyana uğrayanları sizə xəbər verəkmi?\n104(Bunlar) yaxşı işlər gördüklərini zənn etdikləri halda, dünya həyatındakı səyləri hədər getmiş kəslərdir.\n105Onlar Rəbbinin ayələrini və Onunla qarşılaşacaqlarını inkar edən və beləcə, əməlləri puça çıxan kəslərdir. Buna görə də qiyamət günü Biz onlar üçün heç tərəzi də qurmayacağıq.\n106İnkar etmələri, ayələrimə və peyğəmbərlərimə istehza etmələri səbəbilə onların cəzası cəhənnəmdir.\n107İman gətirib yaxşı işlər görənlərə gəldikdə, onlar üçün məskən olaraq Firdövs cənnətləri vardır.\n108Onlar orada əbədi qalacaq və oradan ayrılmaq istəməyəcəklər.\n109De: “Əgər Rəbbimin sözlərini yazmaq üçün dəniz mürəkkəb olsaydı və bir o qədər də əlavə etsəydik, yenə də Rəbbimin sözləri tükənmədən dəniz tükənərdi”.\n110De: “Mən də sizin kimi bir insanam. Mənə vəhy olunur ki, sizin ilahınız tək olan ilahdır. Ona görə də kim Rəbbinə qovuşacağını ümid edirsə, yaxşı iş görsün və Rəbbinə etdiyi ibadətdə heç kimi Ona şərik qoşmasın!”\n17-ci əl-İsra surəsi18-ci əl-Kəhf surəsi19-cu Məryəm surəsi


Tarix: 01/11/12 Yerli bankın saytında stasionar telefon ödənişlərini həyata keçirmək imkanı yaradılıb\n“DəmirBank”ın internet saytında və filiallarında artıq “AzEvroTel” stasionar telefon (492, 497, 437, 504 və 505 başlanan nömrələr) və “AzEvroTel” ADSL internet ödənişlərini də həyata keçirmək mümkündür. “ICTnews” elektron xəbər xidmətinin məlumatına görə, bu barədə bankın məlumatında deyilir.\nTarix: 01/11/12 Bakıda internetdən terrorçu məqsədlərlə istifadənin qarşısının alınması məsələləri müzakirə olunacaq\nAzərbaycan paytaxtı daha bir beynəlxalq tədbirə ev sahibliyi edəcək. Belə ki, bu ayın 7-də Bakıda onlayn KİV-in təhlükəsizliyinə həsr olunmuş beynəlxalq forum keçiriləcək. Bu tədbir İnternet İdarəetməsi Forumu çərçivəsində reallaşacaq. “ICTnews.az” elektron xəbər xidmətinin məlumatına görə,\nTarix: 01/11/12 Rusiyanın Azərbaycandakı səfirliyinin “Twitter” səhifəsi yaradılıb\nRusiya Federasiyasının Azərbaycandakı səfirliyinin rəsmi “Twitter” səhifəsi (twitter.com/embrus_az) istifadəyə verilib. “ICTnews” elektron xəbər xidmətinin səfirliyin rəsmi saytına istinadən verdiyi məlumata görə, “Twitter” səhifəsində Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində,\nTarix: 01/11/12 Brauzer bazarında vəziyyət necədir?!\n“Net Applications” analitik şirkətinin 2012-ci ilin oktyabr ayı üçün statistika məlumatına əsasən, “Internet Explorer” (IE) brauzerinin bazar payı 54.13 faiz təşkil edib. Bu göstərici ötən ayla müqayisədə 0.5 faiz çoxdur. “ICTnews.az” elektron xəbər xidməti “tech.onliner.by” saytına istinadən bildirir ki,\nTarix: 01/11/12 Qeydiyyatdan keçən domenlərin sayı 4500-ü ötüb\nAzərbaycanın yuxarı səviyyəli milli domen zonasında (.az) qeydiyyatdan keçən domenlərin sayı artmağa davam edir. “İCTnews” elektron xəbər xidməti “Whois.az” saytına istinadən xəbər verir ki, “.az” domen zonasında ilin əvvəlindən qeydiyyata düşən domenlərin sayı 4500-ü ötüb.\nTarix: 01/11/12 Ən populyar poçt xidməti hansıdır?\n“ComScore” tədqiqat şirkətinin məlumatına əsasən, 2012-ci ilin oktyabrında “Google” şirkətinin “Gmail” poçt xidməti ilk dəfə olaraq populyarlığa görə “Microsoft”un “Hotmail” xidmətini üstələyib. “ICTnews.az” elektron xəbər xidməti “cnews.ru” saytına istinadən bildirir ki, analitiklərin qiymətləndirməsinə əsasən, 2012-ci ilin\nTarix: 31/10/12 Gənclər üçün Təhsil Mərkəzinin regional ofisinin saytı istifadəyə verilib\nBu gün Mingəçevir şəhərində yerləşən “River Side” otelində Gənclər üçün Təhsil Mərkəzinin Mingəçevir Regional ofisinin internet saytının (http://www.gtm-mingecevir.az/) təqdimat mərasimi keçirilib. “ICTnews” elektron xəbər xidmətinin mərkəzə istinadən verdiyi məlumata görə,\nTarix: 31/10/12 Nyu-Yorkdakı daşqınla əlaqədar minlərlə sayt fəaliyyətini dayandırıb\nFırtına Nyu-York şəhərini suya qərq edib. Hakimiyyət şəhərə dəymiş zərəri 10-20 milyard dollar dəyərində qiymətləndirir. Birja meydançaları fəaliyyətini dayandırıb, şirkətlərin ofisləri artıq ikinci gündür ki işləmir. “ICTnews.az” elektron xəbər xidməti “cybersecurity.ru” saytına istinadən bildirir ki,\nTarix: 30/10/12 İnternet şirkəti 325 işçisini ixtisar edəcək\n“PayPal” internet şirkəti 325 işçisini ixtisar etməyi planlaşdırdığını bəyan edib. İxtisarlar şirkət strukturunu sadələşdirməli və onun xərclərini azaltmalıdır.Hazırda “PayPal”da təxminən 13 min əməkdaş çalışır. “PayPal” internet şirkətinin bəyanatında bildirilib ki, ixtisarlar əsasən məhsul və texnologiyaların inkişafı üzrə bölmədə həyata keçiriləcək.\nTarix: 30/10/12 Yerli sayt Böyük Britaniyanın Oksford şəhərində mükafatlandırılıb\n“Azerbaijans.com” saytının layihələri beynəlxalq mükafata layiq görülüb. “ICTnews” elektron xəbər xidmətinə bu barədə saytın redaksiyasından məlumat verilib. Redaksiyadan bildirilib ki, bu günlərdə Böyük Britaniyanın Oksford şəhərində Avropa Biznes Assambleyasının\nTarix: 30/10/12 “Android” platformasının yeni versiyası təqdim edilib\n“Google” şirkəti oktyabrın 29-da “Android” mobil əməliyyat sisteminin yeni versiyasını təqdim edib. “ICTnews.az” elektron xəbər xidməti “lenta.ru” saytına istinadən bildirir ki, “Android 4.2” platforması “Jelly Bean” kod adına malikdir. O, əvvəlki versiya ilə oxşardır, lakin bəzi yeni funksiyalar istifadəyə verilib\nTarix: 30/10/12 Monteneqrodakı diplomatik nümayəndəliyimizin internet səhifəsi istifadəyə verildi\nXarici İşlər Nazirliyi (XİN) informasiya-kommunikasiya texnologiyalarına (İKT) böyük önəm verir. XİN öz işində də İKT-dən geniş istifadə etməklə həyata keçirdiyi fəaliyyəti ictimaiyyətə təqdim edir, eyni zamanda xarici ölkələrdə də internet portalları vasitəsi ilə uğurlu təbliğat siyasəti aparır.\nTarix: 30/10/12 Diyircəkli qələm vasitəsilə “Wi-Fi” şəbəkəsinə qoşulmaq mümkündür (VİDEO)\n“Livescribe” şirkəti “Sky WiFi Smartpen” diyircəkli qələmini təqdim edib. Qələm istifadəçinin kağızda yazdığını və çəkdiyini qeydə alır, sonra eskizləri rəqəmli formata keçirir və simsiz şəbəkə vasitəsilə "bulud"a göndərir. “ICTnews.az” elektron xəbər xidməti “lenta.ru”\nTarix: 30/10/12 “Twitter”də gün ərzində 500 milyon tvit dərc edilir\n“Twitter” mikrobloqlar xidmətində hər gün dərc edilən tvitlərin sayı 500 milyona çatıb. Bu, hər saniyə 8 min tvitin dərc edilməsi deməkdir. Bu barədə “Internet Advertising Bureau Engage” konfransı çərçivəsində “Twitter”in əsas icraçı direktoru Dik Kostolo bildirib.\nTarix: 30/10/12 Azərbaycanda Milli Neft Məlumat Bankı yaradılır\nOktyabrın 21-dən 25-dək Malayziyanın paytaxtı Kuala-Lumpur şəhərində Milli Neft Məlumat Bankları üzrə konfrans keçirilib. Ənənəvi olaraq keçirilən bu nüfuzlu konfransın məqsədi neft məlumat bankına malik olan və ya onu yaratmağı planlaşdıran ölkələr arasında


Əli Həsənov: “Bu gəncliklə gələcəyə ümidlə baxırıq” » www.DovletXeberleri.az\nwww.DOVLETXEBERLERI.az » Ölkə » Əli Həsənov: “Bu gəncliklə gələcəyə ümidlə baxırıq”\n10-11-2016, 12:18Əli Həsənov: “Bu gəncliklə gələcəyə ümidlə baxırıq”\nPrezidentin köməkçisi qeyd edib ki, Azərbaycan dövlət siyasətinin prioritet sahələrində biri də gənclər siyasətidir: “Hazırda Azərbaycanda vətənpərvər nəsil yetişib. Bu, çox önəmli işdir. Bu gün Azərbaycan millətinə, dövlətinə bağlı gənclər formalaşıb. Azərbaycanın gənci dünya elminə yiyələnməlidir, mənimsələməlidir və onu Azərbaycanda tətbiq etməlidir. Dövlətin verdiyi dəstək göstərir ki, gənclər Azərbaycan dövlətini təmsil etməyə hazırdır. Artıq təmsil edirlər. Bu gənclər müstəqillik illərində formalaşıblar. Bu gəncliklə gələcəyə ümidlə baxırıq”.


Azərbaycan ədliyyəsi yeni inkişaf dövrünü yaşayir\nMüasir dövlətçiliyimizin banisi, ulu öndər Heydər Əliyevin siyasi xəttini uğurla davam etdirən möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə son dörd ildə siyasi, iqtisadi, sosial, mədəni və digər sahələrdə böyük nailiyyətlər qazanan ölkəmiz müasir dünya düzənində sürətli inkişaf və tərəqqi nümunəsi göstərir.\nQısa zaman ərzində iqtisadi inkişaf sürətinə görə Azərbaycan regionda lider ölkəyə çevrilmiş, dövlət büdcəsi son 4 ildə təxminən 10 dəfə artmış, yoxsulluğun səviyyəsi 49 faizdən 20 faizə enmiş, 610 min yeni iş yerinin açılması təmin olunmuşdur. Ölkəmizdə maaşlar, pensiyalar, sosial müavinətlər mütəmadi olaraq artırılır. Hazırda Azərbaycan dünyada enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rola malikdir.\nBu gün fəxrlə deyə bilərik ki, həyatın bütün sahələrində geniş vüsət alan demokratik islahatlar ölkənin hüquq sistemini də əhatə etmiş, Azərbaycanın ədliyyə və məhkəmə sisteminin inkişafı, müasirləşdirilməsi üzrə tarixi əhəmiyyətli addımlar atılmış, qanunun aliliyinin, insan hüquqlarının etibarlı təminatına xidmət edən bu orqanların fəaliyyətində köklü mütərəqqi dəyişikliklər aparılmışdır.\nSürətlə yeniləşən, möhkəmlənən və ölkənin hüquq siyasətinin həyata keçirilməsində öz mühüm yerini tutan Azərbaycan ədliyyəsi barədə məhz bu gün, noyabrın 22-də - ədliyyə işçilərinin peşə bayramı günündə söhbət açmaq olduqca xoş və şərəflidir.\nMüstəqil Azərbaycan dövlətinin qurucusu, ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin qərarı ilə təsis edilmiş bu bayramı ədliyyə işçiləri səkkizinci ildir ki, böyük ruh yüksəkliyi və ulu öndərimizə dərin minnətdarlıq hissi ilə geniş və təntənəli şəkildə qeyd edirlər.\nBu əlamətdar bayram günündə Azərbaycan ədliyyəsinin şərəfli və mürəkkəb inkişaf yoluna nəzər salarkən tarixi bir həqiqətlə üzləşirsən. Bu həqiqət ondan ibarətdir ki, yarandığı vaxtdan çətin və keşməkeşli bir yol keçən Ədliyyə Nazirliyi məhz ulu öndər Heydər Əliyevin və cənab İlham Əliyevin Azərbaycana rəhbərlik etdiyi dövrlərdə vacib və mühüm dövlət orqanı kimi təşəkkül tapmış, inkişaf etmiş, ona zəruri diqqət və qayğı ilə yanaşılmışdır.\nXX əsrin əvvəllərində Şərqdə ilk demokratik respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan edildiyi gün yaradılsa da, Ədliyyə Nazirliyi sovetlər dövründə dövlət orqanı kimi əsl repressiyalara məruz qalmış, dəfələrlə ləğv edilmiş, onun funksiyalarını digər qurumlar yerinə yetirmişdir.\nMaraqlıdır ki, Ədliyyə Nazirliyinin yenidən və əsaslı surətdə təsis edilərək, ədliyyə işinin təkmilləşdirilməsi, onun gələcək inkişafı üçün əlverişli şərait yaradılması məhz 1970-ci ilə - ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin respublikamıza rəhbərliyə gəldiyi dövrə təsadüf edir. Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra da ulu öndərimiz Heydər Əliyev tərəfindən Ədliyyə Nazirliyinin inkişafı, hüquqi dövlətdə onun layiq olduğu yeri tutması üçün mühüm addımlar atılmış, funksiyaları genişlənmişdir.\nÜmummilli liderimizin dövlət quruculuğu xəttini uğurla davam və inkişaf etdirən cənab İlham Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti kimi fəaliyyət göstərdiyi son dörd il ərzində Ədliyyə Nazirliyində və bütövlükdə ölkəmizin məhkəmə-hüquq sistemində əsaslı islahatlar aparılmış, bu mühüm sahədə fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi, ədliyyə orqanlarının inkişafı, ədalət mühakiməsinin səmərəliliyinin artırılması, müstəqil məhkəmə hakimiyyətinin möhkəmləndirilməsi üzrə genişmiqyaslı təbirlər həyata keçirilmişdir.\nBu baxımdan, ədliyyə işçiləri üçün ötən il xüsusilə əlamətdar olmuşdur. Möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyevin ədliyyə sisteminə göstərdiyi diqqət və qayğının əyani təzahürü olaraq ötən il ədliyyə fəaliyyətinin normativ-hüquqi bazasının təkmilləşdirilməsi və ədliyyə orqanlarının inkişafı ilə bağlı tarixi əhəmiyyətli sənədlər qəbul edilmişdir.\nNazirliyin fəaliyyətinin normativ hüquqi əsaslarının təkmilləşdirilməsi məqsədilə ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin 18 aprel 2006-cı il tarixli Fərmanı ilə "Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi haqqında Əsasnamə" təsdiq edilmişdir. May ayında ölkə Prezidentinin qanunvericilik təşəbbüsü əsasında Milli Məclis tərəfindən "Ədliyyə orqanlarında qulluq keçmə haqqında" Qanun qəbul edilmişdir. Ədliyyə Nazirliyinin yeni funksiya və səlahiyyətlərini, onun cəmiyyətdə rolunu əks etdirən və bütün ədliyyə sistemi üçün müstəsna tarixi əhəmiyyətə malik olan bu sənədlərin qəbul edilməsi ədliyyə işçilərində böyük razılıq və minnətdarlıq hisləri doğurmaqla yanaşı, onların üzərinə yeni vəzifələr qoymuşdur.\nÖtən il avqustun 17-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən "Ədliyyə orqanlarının inkişafı haqqında" xüsusi Fərman imzalanması və Nazirliyin yeni strukturunun təsdiq edilməsi Azərbaycan ədliyyəsinin təkmilləşməsində yeni mərhələ olmuşdur.\nFərmanla Nazirliyin strukturunda ciddi dəyişikliklər edilmiş, bir sıra qurumların funksiyaları dəqiqləşdirilmiş, digərlərinin statusu genişləndirilmiş, habelə İnsan hüquqlarının təmin olunmasına, hüquqi maarifləndirmə və informasiya təminatı işinin yaxşılaşdırılmasına, ictimaiyyətlə əlaqələrin gücləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirilərək İnsan hüquqları və ictimaiyyətlə əlaqələr idarəsi yaradılmışdır.\nBelə tədbirlər sırasında məhkəmə-hüquq sahəsində çalışan çoxminli kollektivə xidmət edəcək Ədliyyə Akademiyasının təsis olunmasını xüsusi qeyd etmək lazımdır. Ölkəmizdə ilk dəfə olaraq ədliyyə işçilərinin, digər hüquqşünas kadrların ixtisasının artırılmasını və peşə vərdişlərinə yiyələnməsini təmin etmək üçün belə bir yüksək statuslu ali tədris ocağının yaradılması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda, yerlərdə ədliyyə işinin təşkili, bu orqanların fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi və onlara nəzarətin gücləndirilməsi, bələdiyyələrin fəaliyyətinə inzibati nəzarətin səmərəsinin artırılması məqsədilə regional ədliyyə şöbələri yaradılmışdır.\nBeləliklə, cənab İlham Əliyevin ölkəyə rəhbərlik etdiyi son 4 il ərzində keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçmiş köklü məhkəmə-hüquq islahatları nəticəsində Ədliyyə Nazirliyinin də fəaliyyətində əsaslı dəyişikliklər aparılmış, Nazirlik dövlətin hüquq siyasətini həyata keçirən əsas orqanlardan birinə çevrilmişdir.\nÖtən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində cəmi bir neçə funksiyaya malik kiçik bir qurum olan Ədliyyə Nazirliyinin fəaliyyət istiqamətləri, onun qarşısında dayanan mühüm vəzifələrin miqyası ciddi şəkildə genişlənmişdir. Bu da öz növbəsində, iş həcminin dəfələrlə artması deməkdir. Məsələn, cari ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində 1531 qanun, fərman, sərəncam və digər sənədlərin layihələrinə rəy verilmiş, bilavasitə Nazirlik tərəfindən 119 normativ-hüquqi aktın layihəsi hazırlanmış, 89 normativ hüquqi sənəd dövlət qeydiyyatına alınmışdır.\nƏhalinin hüquqi biliklərinin artırılması, qanunların mətni ilə onların birbaşa tanış olmasına kömək məqsədilə ABŞ-ın USAİD təşkilatı ilə birgə böyük həcmli layihə həyata keçirilərək, milli qanunvericiliyin elektron məlumat bazası hazırlanmış, internetdə yerləşdirilərək açıq istifadəyə verilmişdir.\nNotariat və VVADQ orqanları tərəfindən göstərilən xidmətin keyfiyyətinin yüksəldilməsi məqsədilə Nazirliyin təşəbbüsü əsasında bu sahədə qanunvericilik təkmilləşdirilərək yeni normativ hüquqi aktlar qəbul edilmiş, işin müasir tələblər səviyyəsində qurulması üçün notariat və VVA orqanlarının strukturu təkmilləşdirilmişdir. Bu ilin 10 ayı ərzində 1.700.000-ə yaxın notariat hərəkəti və vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatına dair 240.000 əməliyyat rəsmiləşdirilmişdir.\nNotariat qaydasında təsdiq edilən sənədlərin tərcüməsinin asanlaşdırılması üçün bu işin elektron şəbəkə vasitəsi ilə həyata keçirilməsi təşkil olunmuşdur.\nBu sahədə mühüm əhəmiyyət kəsb edən və ictimaiyyət arasında böyük marağa səbəb olan bir yeniliyi xüsusi qeyd etmək lazımdır. Əhaliyə göstərilən hüquqi xidmətin yaxşılaşdırılması, notariat işinin təkmilləşdirilməsi məqsədilə notariat fəaliyyəti ilə məşğul olmaq istəyən şəxslərlə müsabiqə keçirilməsi və xüsusi notariusların yaradılması qərara alınmışdır. Bununla əlaqədar kütləvi informasiya vasitələrində elan verilərək, 2007-ci ilin may ayından avqust ayınadək notariat fəaliyyəti ilə peşəkarcasına məşğul olmaq istəyənlərin sənədlərinin qəbulu həyata keçirilmiş, 500-dən çox şəxs sənəd təqdim etmişdir. Namizədlərlə test üsulu ilə yazılı imtahan bu günlərdə - noyabrın 24-də keçiriləcəkdir. İmtahanın çoxsaylı yerli və beynəlxalq müşahidəçilərin, KİV nümayəndələrinin iştirakı ilə tam şəffaf şəraitdə, obyektiv keçirilməsi üçün bütün zəruri tədbirlər nəzərdə tutulmuşdur.\nÖlkəmizdə vətəndaş cəmiyyətinin inkişafı, söz və mətbuat azadlığının tam şəkildə təmin olunması üzrə Ədliyyə Nazirliyi öz üzərinə düşən vəzifələrin yerinə yetirilməsinə mühüm diqqət yetirir, dövlət qeydiyyatına alınan qeyri-hökumət təşkilatlarının sayı ilbəil artır. Hazırda ölkədə dövlət qeydiyyatına alınmış QHT-lərin sayı 2500-ə yaxındır. Son 9 ay ərzində 382 KİV dövlət reyestrinə daxil edilmişdir. Ümumilikdə isə, belə KİV-lərin sayı 3600-ü ötmüşdür.\nMəhkəmə qərarlarının vaxtında və düzgün icrası sahəsində ardıcıl tədbirlərin görülməsi davam etdirilmiş, nəzarətin gücləndirilməsi və təhlillərin yaxşılaşdırılması məqsədilə müvafiq statistik hesabat formaları təkmilləşdirilmişdir. Eyni zamanda, ictimaiyyəti narahat edən və haqlı şikayətlərə səbəb olan icra vəziyyətinin yaxşılaşdırılması və işçilərə qarşı tələbkarlığın artırılması üçün əlavə qəti tədbirlərin görülməsi davam etdirilmişdir.\nHəyata keçirilmiş tədbirlər nəticəsində 2007-ci ilin 9 ayı ərzində 40.000-ə yaxın sənəd icra olunmuşdur.\nMəhkəmə qərarlarının icrasının təmin edilməsində xüsusi rolu olan Nazirliyin İstintaq idarəsində 2007-ci ilin 10 ayı ərzində 122 cinayət işinin istintaqı tamamlanmışdır. Onlardan 90-ı ittiham aktları ilə məhkəmələrə göndərilmiş, 32 cinayət işi üzrə məhkəmə qətnamələri icra edilərək, vurulmuş ziyan tam həcmdə ödətdirildiyindən icraata xitam verilmişdir. İstintaqın nəticəsində bir çox şəxslərin qanuni hüquqları təmin edilmiş, onlara vurulmuş maddi ziyan ödətdirilmişdir.\n2007-ci ilin 10 ayı ərzində beynəlxalq hüquq əməkdaşlığı üzrə çoxsaylı tədbirlər təşkil olunmuş, Nazirlikdə 520 beynəlxalq sənəd layihəsinin hüquqi ekspertizası keçirilmiş, mülki, ticarət, ailə və cinayət işlərinə dair hüquqi yardımla bağlı 6000-dən çox beynəlxalq sənəd və sorğu daxil olmuş və onların icrası üçün müvafiq tədbirlər görülmüşdür. Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən, öz növbəsində, müxtəlif dövlətlərə 5300-ə yaxın belə sorğular və cavablar göndərilmişdir.\nHüquqi sahədə əlaqələrin sürətlə genişlənərək dünyanın ən müxtəlif ölkələrini əhatə etməsi taleyüklü məsələlərin həllində, o cümlədən cinayətkarlığa və korrupsiyaya qarşı mübarizədə, məhkəmə-hüquq sisteminin inkişafında faydalı beynəlxalq əməkdaşlıq üçün real imkanlar yaradır. Bu gərəkli işdə dövlət başçısına layiqli yardımçı olmağı Ədliyyə Nazirliyinin kollektivi özünün ən vacib vəzifələrindən biri hesab edir.\nBu sahədə cari ildə həyata keçirilən bəzi mühüm tədbirləri qeyd etmək istərdim. Belə ki, dəvətimizə əsasən Gürcüstanın və Bolqarıstanın ədliyyə nazirləri Azərbaycana rəsmi səfərə gəlmiş və onları ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyev qəbul etmişdir. Xarici həmkarımızla Ədliyyə Nazirliyində faydalı görüşlər keçirilmiş və əməkdaşlığa dair vacib sənədlər imzalanmışdır.\nÇinin xüsusi inzibati regionu olan Honkonqda dünyanın 120 hüquq-mühafizə orqanını birləşdirən Beynəlxalq Prokurorlar Assosiasiyasının 12-ci illik konfransı və ümumi yığıncağı, habelə qurumun rəhbər orqanı olan İcraiyyə Komitəsinın iclası keçirilmişdir. Tədbirdə Azərbaycanın bu təşkilatla əməkdaşlığı və təşəbbüskarlığı yüksək qiymətləndirilmiş, bizə böyük etimad göstərilərək, seçkilər nəticəsində yenidən İcraiyyə Komitəsində təmsil olunmuşuq.\nCənubi Afrika Respublikasının Yohannesbuq şəhərində keçirilmiş Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə 5-ci Qlobal Forumda, Beynəlxalq Antikorrupsiya Orqanları Assosiasiyası İcraiyyə Komitəsinin iclasında təşkilatın vitse-prezidenti kimi iştirakımız əlamətdar və faydalı olmuşdur. Yeri gəlmişkən, bu günlərdə İndoneziyada Assosiasiyanın II İllik Konfransı və İcraiyyə Komitəsinin iclası keçiriləcək. Konfransda korrupsiyanın qarşısının alınması üzrə Azərbaycanda görülən işlər haqqında çıxışımız nəzərdə tutulub. Tədbirdə həmçinin, İcraiyyə Komitəsinin növbəti iclasının gələn ilin yazında Bakıda keçirilməsi barədə qərar qəbul olunacaqdır.\nİyun ayında Prezident cənab İlham Əliyevin İordaniyaya səfəri zamanı bu ölkə ilə Azərbaycan arasında ekstradisiya haqqında dövlətlərarası müqavilə və ədliyyə nazirlikləri arasında əməkdaşlıq haqqında memorandum imzalanmışdır.\n#214;tən ay İspaniyada 47 dövlətin ədliyyə nazirlərinin, nüfuzlu beynəlxalq təşkilatların yüksək səviyyəli rəsmi şəxslərinin iştirakı ilə Avropa ədliyyə nazirlərinin növbəti 28-ci Konfransı keçirilmişdir. Tədbirdəki çıxışımızda insan hüquqlarının qorunması üzrə Azərbaycanda mütərəqqi islahatların həyata keçirilməsi, ədalət mühakiməsinin səmərəliliyinin artırılması üzrə görülən işlər, yuvenal ədliyyənin inkişafına yönəlmiş tədbirlər diqqətə çatdırılmışdır.\nGöründüyü kimi, həyata keçirdiyimiz beynəlxalq hüquq əməkdaşlığının miqyası oduqca genişdir və bu mənada Avropa ölkələri ilə əlaqələrin inkişafına mühüm önəm verilir. Avropada Azərbaycanın iqtisadi, mədəni və hüquqi sahədə səmərəli əlaqələrə malik olduğu ölkələrdən biri də İtaliyadır. Belə əlaqələrin davamı olaraq, İtaliyanın ədlliyyə naziri Klemente Mastellanın dəvətinə əsasən Azərbaycanın ədliyyə naziri nümayəndə heyəti ilə mayın sonunda bu ölkədə rəsmi səfərdə olmuşdur. Səfər çərçivəsində İtaliyanın hüquq-mühafizə və məhkəmə orqanlarının rəhbərləri ilə faydalı görüşlər keçirilmiş, səmərəli təcrübə mübadiləsi aparılmışdır.\nXüsusi qeyd etmək istərdim ki, beynəlxalq hüquq əməkdaşlığı üzrə keçirilən tədbirlərdə çıxışlarımız, ikitərəfli görüşlər, danışıqlar və söhbətlər zamanı möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizin bütün sahələrdə əldə etdiyi böyük uğurlar barədə geniş məlumat verilməklə yanaşı, xalqımızın ən ağrılı problemi olan Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi və onun ədalətli həlli ilə bağlı dövlətimizin prinsipial və haqlı mövqeyi iştirakçıların diqqətinə çatdırılmışdır.\nNazirliyin çoxşaxəli fəaliyyət istiqamətləri sırasında kadrlarla iş mühüm yer tutur. Ədliyyə orqanlarını zəruri peşəkarlığa, sağlam mənəviyyata, yüksək hazırlığa malik işçilərlə möhkəmləndirmək və eyni zamanda, ədliyyə işçisinin adına və nüfuzuna xələl gətirən şəxslərdən təmizləmək, əməkdaşların vəzifədə irəli çəkilməsi, onların təşəbbüskarlıq və təşkilatçılıq bacarıqlarını inkişaf etdirmək, zəruri kadr ehtiyatı formalaşdırmaq əsas məqsədlərimizdir. Bunun üçün işə qəbulun aşkarlıq şəraitində şəffaf üsullarla həyata keçirilməsi vacib şərtlərdəndir.\nBu sahədə ilk addımlar 2004-cü ildə atılmış, Nazirliyin tibb, penitensiar və əhalinin dövlət reyestri xidmətlərinə vakant vəzifələrə işə qəbulun açıq müsabiqə əsasında keçirilməsinə başlanılmışdır.\nÖtən il dövlət qulluğunun xüsusi növü olan ədliyyə orqanlarına qulluğa qəbulun müsabiqə və şəffaflıq əsasında həyata keçirilməsi qərara alınmış və dekabrın 9-da Azərbaycan ədliyyəsinin tarixində ilk dəfə olaraq ədliyyə orqanlarında işləmək istəyən namizədlərlə test imtahanı keçirilmişdir. 258 nəfərin iştirak etdiyi imtahan zamanı hamı üçün eyni şərait yaradılmış, cavablar namizədlərin və müşahidəçilərin gözü qarşısında yerindəcə yoxlanılaraq, nəticələr dərhal elan olunmuşdur. Test imtahanından uğurla keçmiş 129 namizədlə növbəti mərhələdə söhbət aparılmış, onlardan 67 nəfəri müvəffəqiyyət qazanmış və müvafiq təyinatlar aparılmışdır. Bu münasibətlə təşkil olunmuş mərasimdə gənc mütəxəssislər təntənəli surətdə and içmiş və Nazirliyin rəhbərliyi onlara xidməti vəsiqələr təqdim etmişdir.\nGənc əməkdaşların ədliyyə orqanlarında qulluq keçməsinin qanunvericiliyə müvafiq təşkilini təmin etmək məqsədilə, onların xidməti vəzifələrini mənimsəməsi və zəruri peşə vərdişlərinə yəyələnmələri üçün "İlk dəfə ədliyyə orqanlarına qulluğa qəbul edilən şəxslərin stajorluq və sınaq keçmə qaydaları" qəbul edilmişdir.\nBütövlükdə, bu ilin 10 ayı ərzində ədliyyə orqanları üzrə 423 vakant ştat vahidi komplektləşdirilmişdir. Həmin müddətdə 174 nəfər vəzifədə irəli çəkilmiş, 480 əməkdaşa xüsusi rütbələr verilmişdir. Eyni zamanda, işçilərin məsuliyyət hissinin artırılmasına da mühüm diqqət yetirilmiş, əmək və icra intizamının gücləndirilməsi üzrə tədbirlər görülmüş və 70-dən çox əməkdaş intizam məsuliyyətinə cəlb olunmuşdur.\nBu ilin 10 ayı ərzində Nazirliyin Bələdiyyələrlə iş mərkəzi yerli özünüidarə orqanlarına metodoloji yardımın göstərilməsi, habelə bələdiyyələrin fəaliyyətinə inzibati nəzarətin həyata keçirilməsi məqsədilə ölkənin demək olar ki, bütün regionlarını əhatə edən zona seminarları keçirmiş, Ədliyyə Akademiyasında 1200 nəfərdən çox bələdiyyə üzvü və bələdiyyə qulluqçusu ixtisasartırma kurslarına cəlb edilmiş, 13.500-dən çox bələdiyyə aktına baxılaraq, onlardan Nazirliyin təklifləri əsasında 650-yə qədəri ləğv edilmiş və ya dəyişdirilmiş, 180-dən çox aktın ləğvi ilə bağlı məhkəmələrdə iddialar qaldırılmışdır. İnzibati icraatın həyata keçirilməsinə maneçilik törədilməsinə və bələdiyyə aktlarının vaxtında təqdim edilməməsinə görə 300-ə yaxın inzibati xəta protokolu tərtib edilərək məhkəmələrə göndərilmiş və onların əsasında 180-ə yaxın bələdiyyə sədri inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuşdur. İnzibati nəzarət qaydasında aparılmış araşdırmalar nəticəsində müəyyən edilmiş maddi çatışmazlıqlar yerli büdcələrə ödətdirilmiş, ciddi qanun pozuntuları barədə 20 bələdiyyənin fəaliyyəti ilə bağlı müvafiq sənədlər prokurorluq orqanlarına göndərilmişdir. Eyni zamanda, bələdiyyələr tərəfindən 1200 hektar torpaq sahəsinin qanunsuz olaraq ayrı-ayrı şəxslərin mülkiyyətinə və icarəsinə verilməsi haqqında qərarlar Bələdiyyələrlə iş mərkəzinin təşəbbüsü ilə ləğv edilmişdir.\nMilli Məclisin bu ilin fevralında keçirilmiş iclasında bələdiyyələrin fəaliyyətinə inzibati nəzarəti həyata keçirən orqan kimi Nazirliyin məruzəsi müsbət qiymətləndirilmişdir.\nYerli özünüidarənin təkmilləşdirilməsi, bələdiyyələrin fəaliyyətinin əlaqələndirilməsinin və mütəşəkkilliyinin təmin edilməsinin mühüm şərtlərindən biri bələdiyyə assosiasiyalarının yaradılmasıdır. Bu məqsədlə beynəlxalq təşkilatlarla sıx əməkdaşlıq şəraitində məqsədyönlü tədbirlər görülmüşdür. Avropa Şurasının Azərbaycanla əməkdaşlığa dair fəaliyyət planında milli bələdiyyə assosiasiyalarının təşkili prosesinin 2007-ci ilin sonunda başa çatması nəzərdə tutulsa da, bu məsələ 1 il tez reallaşmış, şəhər, qəsəbə və kənd bələdiyyələrinin milli assosiasiyaları yaradılmışdır.\nYerli demokratiyanın inkişafına dövlətimiz tərəfindən mühüm diqqət yetirilməsinin əyani ifadəsi olaraq, iyun ayında Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafında bələdiyyələrin iştirakına dair ümumrespublika toplantısı keçirilmiş, bələdiyyələrin fəaliyyəti və mövcud problemlər ətraflı müzakirə edilmiş, respublikanın şəhər, qəsəbə və kənd bələdiyyələri milli assosiasiyalarının fəaliyyətini Əlaqələndirmə şurası yaradılmışdır.\nİspaniyanın Valensiya şəhərində Avropa Şurasına üzv olan ölkələrin yerli və regional qurumlar üzrə məsul nazirlərinin konfransında Azərbaycan nazir müavini səviyyəsində təmsil olunmuş, tədbirin yekunu üzrə qəbul edilmiş Bəyannamədə ölkəmizdə bələdiyyələrin fəaliyyətinin təşkili və inkişafı üzrə görülən işlər, o cümlədən bu yaxınlarda keçirilmiş yerli demokratiya həftəsi yüksək qiymətləndirilmişdir.\nÖlkə başçısının tapşırığına əsasən Penitensiar xidmətin işinin müasir tələblərə uyğun qurulması, mövcud problemlərin aradan qaldırılması üçün Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir, kadrlara qarşı tələbkarlıq artırılır, məhkumların saxlanma şəraiti yaxşılaşdırılır, onların hüquqlarının etibarlı qorunması üçün zəruri tədbirlər görülür, müasir tipli yeni cəzaçəkmə müəssisələri inşa edilir. Nazirliyin Tibb baş idarəsi tərəfindən keyfiyyətli tibbi xidmətin göstərilməsinə, məhkumların tibb və sanitariya təminatının yaxşılaşdırılmasına xüsusi diqqət yetirilir. Vərəmlə mübarizə proqramı çərçivəsində Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi ilə 1995-ci ildən həyata keçirilən səmərəli əməkdaşlıq real bəhrəsini verir. Bu nüfuzlu qurumla Ədliyyə Nazirliyinin birgə səyləri nəticəsində 8500-ə yaxın məhkum müalicə edilmiş, onların arasında bu xəstəlikdən ölənlərin sayı dəfələrlə azalmışdır.\nBununla yanaşı, penitensiar sahədə fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi, yol verilən nöqsanların aradan qaldırılması məqsədilə təsirli tədbirlər görülür. Bu məqsədlə bütün cəzaçəkmə müəssisələri rəhbərlərinin və digər məsul əməkdaşların iştirakı ilə Nazirliyin səyyar Kollegiya iclası keçirilmişdir. İclasda son dövrdə görülmüş işlər və qarşıda duran vəzifələr ətraflı müzakirə edilmiş, eyni zamanda, Penitensiar xidmətdə bir çox problemlərin və ciddi nöqsanların mövcud olması, narahatlıq doğuran konkret faktlar diqqətə çatdırılmışdır. Açıq və prinsipial müzakirə şəraitində keçən Kollegiya iclasının yekunu olaraq, xidməti vəzifələrinin icrası zamanı kobud pozuntulara yol verdiklərinə görə bir sıra cəzaçəkmə müəssisələrinin rəisləri tutduqları vəzifədən azad edilərək, ədliyyə orqanlarından xaric olunmuş, 10-dan artıq digər məsul vəzifəli şəxs barəsində müvafiq intizam tədbirləri görülmüşdür.\nEyni zamanda, penitensiar müəssisələrin fəaliyyətində tam şəffaflıq təmin olunur. Bu sahədə hüquq müdafiə təşkilatları ilə qarşılıqlı fəaliyyətin gücləndirilməsi məqsədilə məhkumların islah edilməsində iştirakı və penitensiar sistemdə nəzarəti həyata keçirmək üçün İctimai Komitə yaradılmışdır. Bu yaxınlarda İctimai Komitənin bir illik fəaliyyəti müzakirə olunmuşdur. İclasda İctimai Komitənin üzvləri çıxış edərək, ötən bir il ərzində 19 cəzaçəkmə müəssisəsinə 75 başçəkmə həyata keçirilmiş, məhkumların şəraiti və problemləri ilə maraqlanılmış, onların asudə vaxtının mənalı keçirilməsi, hüquqi biliklərinin artırılması, cəmiyyətə inteqrasiyasının təmin edilməsi üzrə və digər tədbirlər görülmüşdür. Təsadüfi deyil ki, bu sahədə Azərbaycanın təcrübəsi beynəlxalq təşkilatlar və xarici ekspertlər tərəfindən nümunə kimi qəbul edilir.\nƏdliyyə orqanlarının fəaliyyətində aşkarlığın genişləndirilməsi, hüquqi maarifləndirmə işinin və ictimaiyyətlə əlaqələrin gücləndirilməsi, ədliyyə fəaliyyəti barədə ictimai maraq doğuran informasiyaların əhaliyə vaxtında çatdırılması daim diqqət mərkəzində saxlanılır.\nBu məqsədlə Nazirliyin mətbu nəşrlərinin müasir tələblər səviyyəsində dərc edilməsi, Nazirliyin internet saytının interaktiv rejimə keçirilməsi, operativ təzələnməsi, foto materiallarla zənginləşdirilməsi və ingilis dilinə tərcüməsi təmin olunmuşdur.\nNazirliyin Kollegiyasının qərarına əsasən ədliyyə fəaliyyəti barədə kütləvi informasiya vasitələrində dərc edilmiş materiallardan ibarət, hər il üzrə "Ədliyyə fəaliyyəti mətbuat səhifələrində" adlı toplular nəşr edilir.\nMöhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyev demokratik prinsiplərə, insan hüquqlarının təmin edilməsinə mühüm diqqət yetirir. Ötən il ölkə başçısı tərəfindən insan hüquqlarının müdafiəsi üzrə Milli Fəaliyyət Planının təsdiq edilməsi və bu mühüm sənədin icrası ilə bağlı görülən işlər dövlətimizin bəşəri dəyərlərə sadiqliyini əyani şəkildə təsdiq edir.\nUlu öndərimizin humanizm siyasəti ənənələrinə sadiq qalmaq, insanlara qayğı göstərmək cənab Prezident İlham Əliyevin fəaliyyətinin məhək daşıdır. Təsadüfi deyildir ki, cənab İlham Əliyev imzaladığı əfv fərmanları ilə 1500-ə yaxın məhkum əfv edilmişdir. Maraqlıdır ki, onların sırasında dövləti cinayətlərə, dövlətin və xalqın maraqlarına zidd əməllərə görə məhkum olanlar da var.\nHeydər Əliyev Fondunun Prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü ilə qəbul olunmuş "Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş amnistiya haqqında" Milli Məclisin 08 may 2007-ci il tarixli Qərarının icrası ilə bağlı ədliyyə orqanları və məhkəmələr tərəfindən zəruri tədbirlər görülmüş, 3 ay ərzində Penitensiar xidmət üzrə 2861, məhkəmə icraçılarının müvafiq qərarları ilə 6542 və birinci instansiya məhkəmələri tərəfindən 370 məhkum təyin olunmuş cəzalardan, o cümlədən 4.225 şəxs 3 milyon manatdan çox məbləğdə cərimənin ödənilməsindən azad edilmişlər.\nBu fakt dövlətimizin cəmiyyətdə vətəndaş etimadını, milli həmrəyliyi möhkəmləndirmək siyasətinin real ifadəsidir.\nCənab İlham Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti kimi fəaliyyət göstərdiyi son 4 il ərzində ölkəmizdə məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyinin təmin edilməsi, ədalət mühakiməsinin səmərəliliyinin artırılması və əhalinin məhkəmələrə inamının gücləndirilməsi üzrə çox böyük işlər görülmüş, bu sahədə köklü dəyişikliklərə səbəb olan mühüm addımlar atılmışdır.\nSon dövrdə cəmiyyətimizin sürətli inkişafı və ölkənin beynəlxalq qurumlara daha sıx inteqrasiya etməsi Azərbaycanda məhkəmə fəaliyyətinin də təkmilləşdirilməsi zərurətini doğurmuşdur. Eyni zamanda, həyata keçirilən köklü islahatlar nəticəsində insan hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı məsələlər müstəsna olaraq məhkəmələrin səlahiyyətinə aid edilmiş, mülki işlərin sayı kəskin şəkildə çoxalmış, digər tərəfdən, ayrı-ayrı hakimlər onlara göstərilmiş yüksək etimadı doğrulda bilməmiş, məhkəmə hakimiyyətinin nüfuzuna xələl gətirən neqativ hallara yol vermişlər.\nÖlkə Prezidenti kimi fəaliyyətə başladığı ilk vaxtlardan ədalət mühakiməsinin səmərəliliyinin artırılmasına xüsusi əhəmiyyət verən cənab İlham Əliyevin tapşırıqlarına əsasən 2004-cü ildən etibarən məhkəmə fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi üzrə kompleks tədbirlər həyata keçirilmiş, köklü dəyişikliklərə səbəb olan mühüm addımlar atılmışdır.\nBelə ki, Avropa Şurası ilə səmərəli əməkdaşlıq şəraitində məhkəmə fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsinin müxtəlif istiqamətləri üzrə işçi qruplar yaradılmış, beynəlxalq ekspertlər tərəfindən yüksək dəyərləndirilən yeni mütərəqqi qanun layihələri hazırlanaraq ölkə başçısının qanunvericilik təşəbbüsü əsasında qəbul edilmişdir.\nYeni qanunvericiliyə uyğun olaraq məhkəmə hakimiyyətinin özünüidarə orqanı - əsasən hakimlərdən ibarət olan Məhkəmə-Hüquq Şurası formalaşdırılmış, hakimlərin intizam məsuliyyətinə cəlb edilməsi və onların fəaliyyətini tənzimləyən bir çox məsələlər bu orqanın müstəsna səlahiyyətinə aid edilmiş, ilk dəfə olaraq hakimlərin müddətsiz təyinatı, onların fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi məsələləri təsbit olunmuş, hakimlərin seçilməsinin yeni, ən mütərəqqi qaydası müəyyən olunmuş və müstəqil qurum olan Hakimlərin Seçki Komitəsi yaradılmışdır.\nÖlkəmizdə məhkəmə fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi üzrə görülən tədbirlər çərçivəsində hakim vəzifəsinə namizədlərin test üsulu, habelə yazılı və şifahi imtahanlarla tam şəffaf şəraitdə seçimi xüsusi qeyd edilməlidir.\nYeni qaydalarla keçirilmiş imtahanlarda müvəffəqiyyət qazanaraq, hakim vəzifələrinə tam hazırlanmaları məqsədilə uzunmüddətli tədris kursu və məhkəmələrdə təcrübə keçmiş hakimliyə namizədlər müxtəlif məhkəmələrdə hakim vəzifəsinə təyin olunmuşlar.\nHəmçinin, hakim kadrlarına olan ehtiyac nəzərə alınaraq, Məhkəmə-Hüquq Şurası tərəfindən hakim vəzifəsinə namizədlərin seçilməsi prosesinə yenidən başlanılmış, yazılı və şifahi imtahanlarda uğur qazanmış 102 nəfər hakimliyə namizəd hazırda 6 aylıq tədris kursuna cəlb olunmuşdur.\nHəmin şəxslərin hakim vəzifəsinə hazırlanmaları üçün yarım illik kurs təşkil olunmuşdur. Hazırda davam edən kursda yüksək məhkəmə hakimlərinin, görkəmli alimlərin, zəngin biliyə və təcrübəyə malik olan şəxslərin, habelə nüfuzlu xarici mütəxəssislərin mühazirələri təşkil olunur, insan hüquqlarının qorunması, məhkəmə etikası, korrupsiyaya qarşı mübarizə və digər aktual məsələlərə dair mövzuların tədrisinə xüsusi əhəmiyyət verilir.\nQeyd etmək lazımdır ki, hakimliyə namizədlərin seçilməsi prosesini izləyən beynəlxalq və yerli QHT-ləri təmsil edən çoxsaylı müşahidəçilər imtahanın bütün mərhələlərinin son dərəcə şəffaf və obyektiv keçirilməsini, bu prosedurun yüksək beynəlxalq tələblərə cavab verdiyini və ən layiqli namizədlərin seçilməsini qeyd etmişlər.\nÖlkəmizin məhkəmə sisteminin təkmilləşdirilməsində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin məhkəmə sisteminin müasirləşdirilməsi barədə 19 yanvar 2006-cı il tarixli fərmanı müstəsna rol oynamışdır.\nFərmanın icrası ilə bağlı görülən genişmiqyaslı tədbirlər Azərbaycanda uğurla həyata keçirilən məhkəmə-hüquq islahatının keyfiyyətcə yeni mərhələsinin reallaşması ilə səciyyələnmişdir.\nFərmanda verilən tapşırıqların və tövsiyələrin yerinə yetirilməsi, o cümlədən yeni apellyasiya və digər regional məhkəmələrin formalaşdırılması, hakimlərin sayının artırılması, onların peşə səviyyəsinin yüksəldilməsi, fəaliyyətində sui-istifadə, korrupsiya hallarına və digər qanun pozuntularına yol verən hakimlərin intizam məsuliyyətinə cəlb olunmasü üçün ciddi tədbirlərin görülməsi üzrə böyük həcmli, gərgin iş aparılmışdır.\nBelə ki, məhkəmələrdə keçirilmiş monitorinqlər nəticəsində bəzi hakimlər tərəfindən əmək və icra intizamının pozulması, vətəndaşların müraciətlərinə etinasız münasibət göstərilməsi və digər nöqsanlara yol verilməsi aşkar edilmişdir. Monitorinq nəticələri Məhkəmə-Hüquq Şurasının iclasında müzakirə edilərək, belə hallara yol vermiş 10 hakim barədə intizam icraatı başlanılmışdır. Ümumiyyətlə, isə MHŞ tərəfindən son iki il yarım ərzində 79 intizam icraatı başlanılmış, 59 hakim cəzalandırılmış, 4 hakimin səlahiyyətlərinə vaxtından əvvəl xitam verilməsi barədə qərar qəbul olunmuşdur. Bununla yanaşı, xüsusi vurğulamaq istərdim ki, Məhkəmə-Hüquq Şurası tərəfindən hakimlər barədə araşdırmaların obyektiv və hərtərəfli aparılmasına xüsusi diqqət yetirilir, hakimin fəaliyyətində pozuntu müəyyən edilmədikdə icraata xitam verilir. Araşdırma nəticəsi üzrə 13 hakim barəsində məhz belə qərarlar qəbul olunmuşdur.\nEyni zamanda hakimlərin iş yükünün həddən artıq çox olmasının onların fəaliyyətində ciddi çətinliklər yaratması nəzərə alınaraq bu məsələ Məhkəmə-Hüquq Şurası tərəfindən geniş təhlil edilmiş və ölkə Prezidentinin fərmanları ilə hakimlərin ştat sayı 160 vahid artırılmışdır.\nHəmçinin, vətəndaşların məhkəmələrə müraciət imkanlarının asanlaşdırılması, onlara göstərilən hüquqi xidmətin yaxşılaşdırılması və bölgələrdə hüquq təsisatlarının inkişafının stimullaşdırılması məqsədilə yaradılmış regional apellyasiya və iqtisad məhkəmələrinin tezliklə fəaliyyətə başlaması üçün müvafiq binalar ayrılaraq məhkəmə fəaliyyətinə uyğunlaşdırılmışdır.\nMəhkəmə-Hüquq Şurası tərəfindən bütün hakim korpusunun fəaliyyəti qiymətləndirilmiş, bu zaman hər bir hakimə fərdi yanaşılmış, bilik, peşəkarlıq, mənəvi təmizlik, insanlara qayğılı münasibət kimi keyfiyyətlər əsas götürülmüşdür.\nQeyd etmək istərdim ki, hakimlərin fəaliyyətinin prinsipial qiymətləndirilməsinin nəticəsi olaraq 30 hakimin səlahiyyətlərinə xitam verilmiş, bütün məhkəmələrin hakimlərinin tərkibi tam təzələnmiş, respublika apellyasiya məhkəməsi hakimlərinin bir çoxu yenidən apellyasiya instansiyasına təyinat almamış, habelə Bakı şəhər rayon məhkəmələri sədrlərinin 11-dən 8-i bu vəzifəyə yenidən təyin olunmamış, o cümlədən 2 məhkəmə sədrinin hakimlik səlahiyyətlərinə xitam verilmişdir. Hakimlərin seçilməsi prosesini müvəffəqiyyətlə başa vurmuş 55 nəfər ilk dəfə olaraq hakim vəzifələrinə təyin olunmuşlar.\nQiymətləndirmə nəticəsi üzrə verilmiş təkliflərə uyğun olaraq həmçinin yeni yaradılmış regional apellyasiya məhkəmələrinin hakimlərinin tərkibi təcrübəli hakimlər hesabına formalaşdırılmış, habelə bütün yuxarı məhkəmələrin rəhbərliyində dəyişiklik edilərək, səriştəli kadrlarla möhkəmləndirilmişdir.\nArtıq yeni hakim korpusu və yeni məhkəmələr cari ilin iyul ayından fəaliyyətə başlamışdır. Ədalət mühakiməsinin səmərəliliyinin artırılması məqsədilə Avropa Şurası ekspertləri ilə sıx əməkdaşlıq şəraitində Məhkəmə-Hüquq Şurası tərəfindən Hakimlərin Etik Davranış Kodeksi, habelə məhkəmələrdə kargüzarlığın aparılması Qaydası təsdiq olunmuş, bütün məhkəmə aparatlarının tərkibi yenidən müəyyən olunmuşdur.\nGörülən tədbirlər bəhrəsini vermiş və son dövrlər məhkəmə fəaliyyəti ilə bağlı, xüsusilə Apellyasiya məhkəmələrinin qərarlarından Ali Məhkəməyə verilən şikayətlərin sayı xeyli azalmışdır.\nQeyd etmək istərdim ki, Məhkəmə-Hüquq Şurası tərəfindən hüquqi maarifləndirmə, xüsusilə insan haqlarının təmin olunması mexanizmləri barədə əhalinin məlumatlandırılması işinin təşkilinə də xüsusi əhəmiyyət verilir.\nBelə ki, Şura tərəfindən gənc hüquqşünaslar üçün "İnsan hüquqlarının təmin edilməsində ölkədaxili və beynəlxalq vasitələr" mövzusunda kurslar təşkil edilir, tədris proqramına uyğun olaraq insan haqlarının təmin edilməsi mexanizmləri ilə bağlı geniş təcrübəsi olan yerli və beynəlxalq mütəxəssislərin mühazirələri keçirilir.\nEyni zamanda, Avropa İnsan hüquqları Məhkəməsinin presedent hüququnun öyrənilməsi və tətbiqi ilə bağlı ölkə başçısının tövsiyələrinə uyğun olaraq, bu məqsədlə tanınmış mütəxəssislərin iştirakı ilə silsilə tədris tədbirləri, o cümlədən Avropa İnsan hüquqları Məhkəməsi hakimlərini ölkəmizə dəvət etməklə beynəlxalq seminarlar təşkil olunur, Məhkəmənin Azərbaycanla bağlı qəbul etdiyi qərarlar Nazirliyin "Qanunçuluq" jurnalında dərc edilir.\nHəmçinin, Avropa Şurasının və Avropa Komissiyasının birgə təşəbbüsü ilə hər il oktyabr ayının 25-nin "Avropada mülki ədalət mühakiməsi günü" kimi qeyd olunması ilə əlaqədar Məhkəmə-Hüquq Şurası tərəfindən bu sahədə geniş tədbirlər planı hazırlanılaraq həyata keçirilmiş, 25 oktyabr 2007-ci il tarixdə respublikanın bütün məhkəmələrində "açıq qapı" günü elan edilmiş, məhkəmə işçiləri tərəfindən vətəndaşların məhkəmə fəaliyyəti ilə bağlı qarşılaşdıqları problemlər üzrə onlara izahat və məsləhətlər verilmişdir.\nHəmin gün həmçinin televiziya verlişlərində vətəndaşların məhkəmə fəaliyyəti ilə bağlı qaldırdıqları problemlərlə bağlı izahlar verilmiş, Ali Məhkəmədə, Ədliyyə Nazirliyində təcrübəli hakimlər tərəfindən işçilər üçün treninqlər, məhkəmələrdə məhkəmə aparatının işçiləri ilə seminarlar, habelə internet saytı vasitəsilə "on-line forum" keçirilmiş, yeni məhkəmə saytları istifadəyə verilmişdir.\nAzərbaycanda aparılan məhkəmə-hüquq islahatlarının mütərəqqi xarakterini görən nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlar, o cümlədən maliyyə qurumları bu proseslərə böyük maraq göstərir və dəstəkləyirlər. Belə ki, ölkədə aparılan islahatlar nəticəsində əldə olunmuş nailiyyətləri yüksək dəyərləndirən Dünya Bankı ilə Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən "Ədliyyə sektorunun müasirləşdirilməsi" adlı birgə layihənin həyata keçirilməsi qərara alınmışdır.\nLayihəyə əsasən 17 yeni məhkəmə binasının tikintisi, bir çox məhkəmə binalarının əsaslı təmiri, onların texniki cəhətdən müasirləşdirilməsi, Konstitusiya Məhkəməsinin və Ali Məhkəmənin ən müasir avadanlıqla təchiz edilməsi və digər tədbirlərin maliyyələşdirilməsi nəzərdə tutulur. Artıq layihənin reallaşdırılmasına başlanılmış, yeni inşa ediləcək məhkəmə binaları üçün torpaq sahələri ayrılmışdır. Hazırda tikinti işlərinin layihə-smeta sənədləri üzərində iş aparılır, mövcud məhkəmə binaları təmir edilir, onların təchizatı ilə bağlı tədbirlər görülür.\nÖlkə başçısının tapşırığına əsasən Bakının görkəmli yerində Ali Məhkəmənin ən müasir tələblərə cavab verən yeni binasının tikintisinin gələn il başa çatdırılması planlaşdırılır.\nMəhkəmə sisteminin fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi üzrə görülmüş tədbirlər, xüsusilə hakimlərin yenidən təyinatı, bu zaman peşəkarlıq və mənəvi saflıq prinsiplərinin əsas götürülməsi, habelə özünü doğrultmamış və ötən dövrdəki fəaliyyətləri ilə vətəndaşların haqlı narazılıqlarına səbəb olmuş hakimlər barəsində prinsipial qərarların qəbul edilməsi ictimaiyyət tərəfindən böyük razılıq və rəğbətlə qarşılanmış, bütövlükdə məhkəmə hakimiyyətinə inamı gücləndirmişdir. Yeni tərkibdə işə başlamış məhkəmələrin, xüsusilə yeni qaydalar əsasında tam şəffaf və obyektiv üsullarla seçilərək, zəruri hazırlıq keçmiş gənc hakimlərin fəaliyyəti ilə bağlı səslənən müsbət rəylər bizi olduqca sevindirir və məhkəmə hakimiyyətinin nüfuzunun daha da artması inamını gücləndirir.\nBütün bunlar möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyevin təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə ölkəmizdə həyata keçirilən mütərəqqi islahatların real təzahürü olmaqla, iqtisadi, sosial və digər sahələrdə müşahidə olunan sürətli inkişafın məntiqi davamıdır.\nSon dörd ildə respublikamızın hər yerində, xüsusilə bölgələrdə yeni istehsal və emal müəssisələri, səhiyyə, təhsil və mədəniyyət ocaqları, idman kompleksləri tikilib istifadəyə verilmiş, yollar çəkilmiş, infrastruktur yeniləşmiş, əhalinin rifahı yüksəlmişdir. Dövlət başçısının diqqət və qayğısı sayəsində 1200 yeni məktəb binası tikilmiş, yüzlərlə məktəbdə əsaslı təmir işləri aparılmışdır. Böyüməkdə olan nəslin hərtərəfli təhsil almasına, Azərbaycan xalqının bu gününə və gələcəyinə xidmət edən bu nəhəng işlərin reallaşmasında böyük xeyriyyəçilik missiyası yerinə yetirən Heydər Əliyev Fondunun xidmətləri xüsusi qeyd edilməlidir.\nƏdliyyə işçiləri bu gün ölkəmizdə gedən demokratikləşmə prosesində, vətəndaş cəmiyyətinin təşəkkül tapmasında, Azərbaycanın daha da inkişaf edərək, zəngin və qüdrətli dövlətə çevrilməsində möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyevə layiqli yardımçı olmağı özlərinin vəzifə və vətəndaşlıq borcu sayırlar.\nPeşə bayramı ərəfəsində ədliyyə işçilərinin vəzifə maaşlarının artırılması dövlətimizin ədliyyə orqanlarına göstərdiyi diqqət və qayğının növbəti təzahürüdür.\nÜmummilli liderimiz, müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin banisi Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi siyasi kursa daim sadiq olan ədliyyə işçiləri ölkəmizin dinamik inkişafının real təminatçısı və yeganə qarantı olan Prezident cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizin çiçəklənməsi və xalqımızın rifahının yaxşılaşdırılması işinə öz töhfələrini vermək üçün bundan sonra da yorulmadan çalışmaq əzmindədirlər.\nFürsətdən istifadə edərək, peşə bayramı münasibətilə bütün ədliyyə işçilərini ürəkdən təbrik edir və onlara qanunun aliliyinin təmin edilməsi, insan hüquqlarının təmin olunması kimi gərəkli fəaliyyətlərində uğurlar arzulayıram.\nMəhkəmə-Hüquq Şurasının sədri,\n22 noyabr 2007.


Türkiyədə hərbi çevrilişə cəhd olunub [YENİLƏNİB] VİDEO | SUMQAYITXEBER.COM\nSUMQAYITXEBER.COM > ÖLKƏ > Türkiyədə hərbi çevrilişə cəhd olunub [YENİLƏNİB] VİDEO\nTürkiyədə hərbi çevrilişə cəhd olunub [YENİLƏNİB] VİDEO\nMüəllif: sumqayitxeber.com • Tarix: 16 İyul 2016 • Baxış sayı: 468 dəfə • Şərh yoxdur\nTweetTürkiyənin müxalifət partiyasının – Cümhuriyyət Xalq Partiyasının (CHP) sədri Kamal Kılıçdaroğlu da çevriliş cəhdini qınayaraq bildirib ki, bu ölkə dövlət çevrilişlərindən çox əziyyət çəkib. Eyni problemləri bir daha yaşamaq istəmirik.\nQeyd edək ki, ölkənin bəzi KİV-ləri çevriliş cəhdinin əvvəlcədən və dəqiq işlənib hazırlandığını qeyd ediblər.\nAnadolu agentliyinin məlumatına görə, Milliyətçi Hərəkat Partiyasının sədri Dövlət Baxçalı çevriliş cəhdinin qəbuledilməz olduğunu, Türkiyə Cümhuriyyəti hökumətinin yanında olduqlarını bildirib.\nErzurum, Malatya, Trabzon, Rize, Bayburt, Bolu, Sakarya, Adana və Konyadan bir çox vətəndaşlar İstanbul və Ankaradaki çevriliş cəhdinə müqavimət göstərmək məqsədilə küçələrə çıxıblar.\nTürkiyənin baş naziri Binəli Yıldırım ölkədə hərbi çevrilişə cəhd olunması haqqında məlumat verib. Bu barədə Türkiyə KİV-ləri xəbər verir.\n“Bəzi şəxslər subardinasiyanı pozaraq, qanunsuz fəaliyyət göstəriblər”, – o, yerli televiziyanın efirində deyib. Onun sözlərinə görə, təhlükəsizlik qüvvələrinə qayda-qanunu və sabitliyi qorumaq üçün lazımi əmr verilib.\n“Xalqın seçdiyi hökumət hakimiyyətdə qalır. Hökumət o vaxt gedəcək ki, bunu xalq istəsin”, – deyə Türkiyənin Baş naziri bildirib.\nTürkiyənin Baş naziri, həmçinin bildirib ki, hərbi çevriliş etmək istəyənlər ən layiqli cəzalarını alacaqlar.\nHeydər Əliyevin Saşası ən yeni xatirələrini danışdı – FOTOLAR - 140,126 baxışSumqayıtda iş axtaranların nəzərinə – ELAN - 46,559 baxışPrezidentdən Sumqayıtda dəstək: 10 milyon manat ayırdı - 42,555 baxışSumqayıt Dövlət Universitetinin tələbələrini daşıyan mikroavtobus maneəyə çırpıldı: ölən və yaralananlar var - 38,984 baxışYURDUMUZA BAHAR GƏLİR - 36,455 baxışSumqayıt şəhərində ən yaxşı orta məktəb hansıdır? - 33,288 baxışNecə oldu ki, Heydər Əliyevin mühafizəçisi Saşa jurnalistika aləminə baş vurdu ? – ELMİRA AXUNDOVA YAZIR - 31,520 baxışSumqayıt bulvarı belə olacaq – YENİ LAYİHƏ - 26,225 baxış“Karvan”ın sahibi Ağamirzə Əhədov dünyasını dəyişdi - 25,615 baxışSumqayıt bulvarından son görüntülər – FOTOLAR - 22,507 baxışZAKİR FƏRƏCOV NÖVBƏTİ HƏDƏFLƏRİ AÇIQLADI: “Qarşımızda həlli vacib olan bir çox məsələlər dayanır” - 20,433 baxışPrezident Sumqayıta 5 milyon manat ayırdı - 20,265 baxış


Tərtərin içməli su və kanalizasiya sisteminin yenidən qurulmasına start verilib (FOTO)\n18 May 2015 13:12 (UTC+04:00)\nAzərbaycan hökuməti və İslam İnkişaf Bankı tərəfindən birgə maliyyələşdirilən "Azərbaycanın 6 rayonunda Milli Su Təchizatı və Kanalizasiya Proqramı layihəsi" çərçivəsində Tərtər şəhərinin içməli su təchizatı və kanalizasiya sistemlərinin yenidən qurulması layihəsinin icrasına başlanıb. "Azərsu" ASC-nin Mətbuat xidməti və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən Trend-ə verilən məlumata görə, Tərtər şəhərində keçirilmiş təməlqoyma mərasimi ilə tikinti-quraşdırma işlərinə start verilib.\nTəməlqoyma mərasimində çıxış edən Tərtər rayon icra hakimiyyətinin başçısı Müstəqim Məmmədov bu əlamətdar hadisə münasibəti ilə rayon sakinlərini təbrik edib, icrasına yeni başlanan layihənin böyük əhəmiyyətə malik olduğunu diqqətə çatdırıb: "Cəbhə bölgəsində yerləşən rayonumuz möhtərəm Prezident İlham Əliyevin diqqət və qayğısı sayəsində özünün yeni inkişaf dövrünü yaşayır. Su təchizatı və kanalizasiya sistemlərinin təməlini qoyulması ilə tərtərlilərin ən böyük arzularından biri gerçəkliyə çevrilir. Əminik ki, layihənin icrası operativ həyata keçiriləcək, şəhər əhalisi ilə yanaşı, ətraf kəndlərimizin sakinləri də keyfiyyətli içməli su ilə təmin olunacaqlar".\n"Azərsu" ASC-nin sədri Qorxmaz Hüseynov çıxış edərək təmas xəttində düşmən mövqelərinə yaxın ərazidə yerləşən Tərtər rayonunda su təchizatının və kanalizasiya sisteminin yenidən qurulması layihəsinə başlanılmasını rayonun sosial-iqtisadi həyatında son dərəcə əlamətdar bir hadisə olduğunu, bu layihənin bölgənin sosial-iqtisadi inkişafına öz töhfəsini verəcəyini vurğulayıb: "Cəbhə bölgəsində yerləşən Tərtər şəhərinin su təchizatının yaxşılaşdırılması həmişə aktual olub. Məlum olduğu kimi, bu bölgənin məhsuldar su mənbələri işğal altında olduğundan rayon sakinləri istər içməli su, istərsə də suvarma suyu ilə təminat baxımından çətinliklərlə qarşılaşırlar. Buna görə də rayon mərkəzini və ətraf kəndləri yeraltı su mənbələri hesabına içməli su ilə təmin etmək qərara alınıb. Cənab Prezident İlham Əliyevin tapşırıqlarına əsasən, sərhəd rayonlarının kommunal infrastrukturunun yaxşılaşdırılmasına xüsusi önəm verilir və çalışacağıq ki, tikinti işləri intensiv qaydada həyata keçirilsin. Ümidvarıq ki tərtərlilər tezliklə bu layihənin imkanlarından faydalanacaq".\nRayon Ağsaqqallar Şurasının sədri Qədir Allahverdiyev düşmənin bir addımlığında yaşayan tərtərlilərin uzun illərdir içməli su sarıdan əziyyət çəkdiyini vurğulamış, sakinlər adından Prezident İlham Əliyevə və "Azərsu" ASC-nin kollektivinə minnətdarlığını bildirib.\nQeyd edək ki, "Tərtər şəhərinin içməli su təchizatı və kanalizasiya sistemlərinin yenidən qurulması layihəsi" 2035-ci ilə perspektiv inkişaf nəzərə alınmaqla Tərtər şəhərində 26 min nəfərin içməli su və kanalizasiya xidmətlərindən istifadəsinin yaxşılaşdırılmasına hesablanıb. Layihə çərçivəsində gələcəkdə 21 min nəfərin yaşadığı rayonun 11 kəndinin də içməli su təchizatının yaxşılaşdırılması nəzərdə tutulur. Ümumilikdə bu layihədən 47 min nəfər faydalanacaq.\nLayihəyə əsasən, rayon mərkəzini və ətraf kəndləri keyfiyyətli içməli su ilə təmin etmək üçün 9 ədəd subartezian quyusunun qazılması layihələndirilib. Tərtər şəhərinin dayanıqlı su təchizatının aparılması məqsədilə 3,6 km uzunluğunda magistral su xətti və hər birinin tutumu 5000 kubmetr olan 2 su anbarı tikiləcək. Şəhərdə mərkəzləşdirilmiş su təchizatı şəbəkəsinin yenidən qurulması məqsədilə 110 km uzunluğunda paylayıcı şəbəkə yaradılacaq, 2959 ünvana birləşmə veriləcək və hər bir abonent smart-kart sayğacla təmin olunacaq.\nLayihəyə uyğun olaraq Tərtər şəhərində kanalizasiya şəbəkəsi də yaradılacaq. Şəhərdə yaranan tullantı sularının optimal idarə edilməsi üçün 104 km uzunluğunda kanalizasiya xətti, 2672 kanalizasiya quyusu tikiləcək, 2900-dən çox ünvana birləşmə veriləcək. Tullantı sularının kənarlaşdırılması məqsədilə 8,1 km uzunluğunda kanalizasiya kollektoru inşa ediləcək. Tərtər şəhərində yaranacaq tullantı suları gələcəkdə Bərdə şəhəri yaxınlığında inşa ediləcək çirkab sutəmizləyici qurğuda təmizlənəcək. Tikinti-quraşdırma işlərinin 2017-ci ildə başa çatdırılması nəzərdə tutulur.\nYeri gəlmişkən, Tərtər şəhərinin mərkəzləşdirilmiş içməli su təchizatı sistemi 1960-cı illərdə yaradılıb. "Azərsu" ASC hazırda şəhərin 19 min sakinindən 11 min nəfərinə və ya təqribən 58 faizinə xidmət göstərir. Şəhər əhalisinə içməli su gündəlik 8 saatlıq qrafik əsasında verilir. Əhalinin qalan hissəsi isə tələbatını fərdi qaydada ödəyir. Tərtər şəhərində kanalizasiya sistemi mövcud deyil.\n"Azərbaycanın 6 rayonunda milli su təchizatı və kanalizasiya proqramı layihəsi" çərçivəsində Astara, Daşkəsən, Gədəbəy, Tərtər, Samux və Qazax şəhərlərinin su təchizatı və kanalizasiya infrastrukturlarının yenidən qurulması nəzərdə tutulur. Artıq Gədəbəy, Astara, Daşkəsən və Tərtər şəhərlərində tikinti-quraşdırma işlərinə başlanılıb, Qazax və Samux şəhərlərində layihənin icrasına hazırlıq görülür.\nTərtərdə V-30 partladıcısı tapılıb (FOTO)\nHadisə 3 Avqust 02:52\nTərtərdə zəlzələ olub\nHadisə 10 İyun 00:38\nHadisə 12 Fevral 04:35\nCəmiyyət 8 İyul 2018 16:15\nTərtər icra başçısı rayona səfər etmiş diplomatların burada keçirdikləri görüşlər barədə (ÖZƏL) (FOTO)\nCəmiyyət 8 İyul 2018 12:15\nDağlıq Qarabağ Münaqişəsi 14 May 2018 09:35


Bəşər | Sizinyol.com\nFuad Məsum Bəşər Əsədi müdafiə edib\nİraqla Suriyanın təhlükəsizliyinin bir birinə bağlı olduğunu deyən İraq prezidenti, Bəşər Əsədin postundan kənarlaşdırılmasına müxalif olduğunu bildirib. Bəşər Əsədin hakimiyyətdən kənarlaşdırılmasına Küveytdə verdiyi açıqlamada münasibət bildirən Fuad Məsum bildirib: “Bu məntiqsizlikdir. İraq ərəb ölkələrinin ərazi Davamını oxu\nBəşər Əsəd qalasıdır, Qərb də qane olub\nBritaniyanın “Times” qəzeti Qərb dövlətlərinin Əsədlə bağlı mövqelərinin dəyişməsilə bağlı yazı dərc edib. Yazıda bildirilir: “Suriyada baş verən böyük siyasi dəyişiklikdən sonra İngiltərə və Qərb müttəfiqləri nəhayət ki, Əsədin istefası ilə bağlı olan tələblərindən əl Davamını oxu\nİsrailin baş naziri Bəşər Əsəd barəsində elə bir etiraf etdi ki..(Video İzlə)\nİşğalçı İsrail rejiminin sabiq baş naziri Ehud Olmert öz həyatından söhbət açılan kitabı yayımlayıb. Ehud Olmert kitabında başına gələn hadisələrdən və Suriya prezidenti Bəşər Əsəd ilə eyni kadra düşən və 2008-ci ildə çəkilən fotosundan da Davamını oxu\nBəşər Əsəd terrorçulara od yağdıran “şahinlər”i yerində yoxladı (Video İzlə)\nSuriya prezidenti Bəşər Əsəd Hmeymim hərbi bazasına səfər edib. O, hərbi bazada döyüşlərdə iştirak edən qırıcılara baxış keçirib. Prezident daha sonra hərbi heyət ilə görüş keçirib. Sizinyol.com xarici KİV-ə istinadən görüntüləri təqdim edir:


“Avropa təhsil məkanına inteqrasiya ilə bağlı müvafiq sərəncamlar, sənədlər var və burada əsas mahiyyət ondan ibarətdir ki...”\n“Kimə və nəyə lazım idi bu diaqnostikalar, formativlər, summativlər - onların kiçikləri, böyükləri... İndi qalmışıq bu kağız israfçılığını necə aradan qaldıraq, qaydalarda hansı dəyişikliklər edək ki, müəllimi də şagirdi də bu ağır yükdən azad edək... Hanı kurikulumun şəxsiyyətyönümlü vətəndaşı, onun ölçüyə gələ biləcək qiymətləndirmə kriteriyaları? Ona görə də təhsilimiz yenə də bilikyönümlü olaraq qalır. Bal toplamaq arxasınca qaçmaqda davam edirik”.\nNadir İsrafilov ile ilgili görsel sonucu\nCəsarət Valehov ile ilgili görsel sonucu\nMəsələ ilə bağlı Təhsil Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr sektorunun müdiri Cəsarət Valehov “Yeni Müsavat”a danışıb. Nazirlik əməkdaşı ilk olaraq kurikulumla bağlı müzakirələrə münasibət bildirib:\n“Bildiyiniz kimi, 2008-ci ildən başlayaraq kurikulum sistemi təhsilin yeni məzmun istiqaməti olaraq tətbiq olunur. Bu günə qədər təhsilin məzmunu ilə bağlı xeyli dəyişikliklər baş verib, o cümlədən məzmun standartları yenilənib, qiymətləndirmədə yeni yanaşmalar tətbiq olunub. Yəni bütövlükdə kurikulum ciddi, böyük bir prosesdir və bu proses 10 ildən çoxdur ki, ümum orta təhsil mərhələsində öz sözünü deyib.\nBu söz ad olaraq ola bilər ki, bir qədər fərqli səslənir, amma bu təhsilin yeni məzmun kontekstidir. Fərqli dizayn və yaxud “göydən düşmə” bir tərz yoxdur. Hər zaman Azərbaycan təhsilində, həmçinin dünyanın bütün təhsil sistemlərində onun məzmun tərəfi olub. Bəzi ölkələrdə buna kurikulum, Türkiyədə Müfredat deyilir və sairə. Yəni kurikulum “göydən düşmə” sistem deyil. Təksə təhsilin deyil, ümumilikdə hər bir işin öz kurikulumu var. Bu, mahiyyət və tərcümə etibarı ilə bütövlükdə proqram, yol, istiqamətdir.\n“Boloniya Avropa təhsil məkanının vahid bir mövqeyə gəlməsidir və burada ali təhsilin vahid məkanda ifadə olunmasıdır. Zaman-zaman bununla bağlı tənqidlər də meydana gəlir, bəzən haqlı, bəzən də haqsız tərəflər olur.\nCəsarət Valehov onu da vurğuladı ki, hansısa sistemin ləğvindən söhbət belə gedə bilməz: “Azərbaycan ali təhsil məkanının Avropa təhsil məkanına inteqrasiyası ilə bağlı müvafiq sərəncamlar, sənədlər var və burada əsas mahiyyət ondan ibarətdir ki, bizim təhsilimizin yeni inkişaf meyarları, dünyaya inteqrasiya imkanları genişlənsin, artsın və bununla bağlı biz dünyada baş verən qlobal prosesləri daha yaxşından izləyə bilək və daha yaxından tətbiq edə bilək”.\nNazirlik sözçüsü baş verə biləcək dəyişikliklərdən də söz açıb: “Dəyişikliklər barəsində qeyd edə bilərəm ki, ötən il tələbə qəbulu ilə bağlı dəyişikliklər baş verdi. Bilirsiniz ki, artıq 10 ildir təhsilin yeni məzmun standartları ilə təhsil alan ümum təhsil məktəblərinin məzmunları yeni qaydalar əsasında buraxılış, tələbə qəbulu imtahanlarında iştirak etdilər. Şübhəsiz ki, getdikcə bunun sərhədləri və miqyasları artacaq”.


Milli Məclisdə gərgin büdcə müzakirəsi\nMilli Məclisdə gərgin büdcə müzakirəsi Siyasət\nFazil Mustafa: “Avqust ayında heç bir yerdən gəliri olmayan vətəndaşı evə qapatmışıq”\nMilli Məclisin növbədənkənar sessiyasının ilk iclası keçirilib.\nSpiker Sahibə Qafarova iyulun 12-dən etibarən Ermənistanın Azərbaycanla sərhəddində - Tovuz rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə şəhid olan əsgər və zabitlərimizin ruhunun bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsini təklif edib. Millət vəkilləri Vətən uğrunda canlarından keçən 12 igid şəhidimizin ruhunu yad ediblər.\nDaha sonra Sədr Sahibə Qafarova vəfat edən millət vəkili, Milli Məclisin Hesablayıcı komissiyasının sədri Fəttah Heydərovun həyat yoluna qısa nəzər salıb. Onun tanınmış ictimai-siyasi və dövlət xadimi, Respublika Ağsaqqallar Şurasının Sədri kimi fəaliyyətindən, dövlət siyasətinin dəstəklənməsi və təbliği sahəsində gördüyü işlərdən söz açıb.\nSpikerin çıxışından sonra Fəttah Heydərovun xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.\nGündəliyin təsdiqindən sonra məsələlərin müzakirəsinə başlanılıb. Sahibə Qafarova bildirib ki, iclasın gündəliyinə daxil edilən ilk 3 məsələ 2020-ci il dövlət büdcəsinə və büdcə sisteminə daxil edilən sənədlərdəki dəyişikliklərlə bağlıdır və ölkə Prezidentinin bir məktubu ilə Milli Məclisə daxil olub. Spiker vurğulayıb ki, koronavirus pandemiyasının ölkə iqtisadiyyatına təsirləri, dünya bazarında neftin qiymətinin aşağı düşməsi dövlət büdcəsinə yenidən baxılmasını zəruri edib.\nBundan sonra İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Tahir Mirkişili “Azərbaycan Respublikasının 2020-ci il dövlət büdcəsi haqqında” qanuna dəyişikliklər edilməsi barədə” sənədi birinci oxunuşda təqdim edib.\nDaha sonra Maliyyə Naziri Samir Şərifov çıxış edib.\nBundan sonra millət vəkilləri qanun layihəsini müzakirə ediblər.\nDeputat Fazil Mustafa deyib ki, bu gün pandemiyanın yaratdığı vəziyyət çevik qərarlar verilməsini şərtləndirir. Onun sözlərinə görə, hamıya aydındır ki, neft bazarında baş verən silkələnmələr neftin qiymətinin aşağı həddə götürülməsini zəruri edir: “Büdcəyə daxil olan vergi gəlirlərinin, gömrük rüsumlarının azalması da xərclərin artırılmasını zəruri edən şərtlərdəndir. Bütövlükdə büdcədə zəruri prioritet sahələri dəqiqləşdirməliyik. Müdafiə xərclərinin artırılması yönündə addımlar atılmalı, ikinci isə vətəndaşın vəziyyəti prioritet kimi götürülməlidir. Bu gün Azərbaycan vətəndaşının, sahibkarının vəziyyəti çətindir. Burada hökuməti günahlandırmıram. Azərbaycan sahibkarının tam çökməməsi üçün xərclər hissəsində əhəmiyyətli ayırmalar nəzərdə tutulmalıdır. İkincisi, vətəndaşlara 190 manatın verilməsi məsələsi zəruri addım idi. Vəsait o qədər çox olmasa da, cəmiyyət bunu anlayışla qarşıladı. Avqust ayında heç bir yerdən gəliri olmayan vətəndaşı evə qapatmışıq və onlara vəd vermirik ki, haradan dolanmalıdır. Bu gün insanlar sadəcə xəstəliklə mübarizə aparmır, yaşamaq uğrunda da mübarizə aparır. 190 manat rəmzi xarakter daşıyan dövlət dəstəyidir və bunu heç bir halda kəsmək olmaz. Vətəndaşın narazılığına səbəb olan situasiyanı aradan qaldırmalıyıq. Buna görə də xərclər hissəsində bu, əsas götürməlidir. Ayın 31-nə qədər hər yer bağlıdır. İşləməyən yüzlərlə, minlərlə insan nə ilə dolanmalıdır? Hökumət bütün səyləri sosial gərginliyin aradan qaldırılmasına yönəltməlidir”.\nParlamentin Elm və təhsil komitəsinin sədri Bəxtiyar Əliyev diqqətə çatdırıb ki, insanlar iqtisadi fəallığa cəlb edilməlidir.\nO bildirib ki, digər tərəfdən bu gün yeni iş yerlərinin açılması və insanlarının işlə təmin edilməsi, onların sosial yardımla təmin olunması məsələsi yenidən nəzərdən keçirilməlidir: “Bu istiqamətdə müvafiq qurumlar öz fəaliyyətində dönüş yaratmalıdır. Eyni zamanda, gələcəkdə təhsilin bu şəraitdə səmərəli təşkili üçün yollar araşdırılmalı, TƏBİB Səhiyyə Nazirliyi ilə birlikdə müvafiq qaydalar hazırlamalıdır. Bu, çox vacibdir”.\nDeputat Aydın Mirzəzadə deyib ki, 190 manatla bağlı yeni təkliflər göndərilə bilər. Ola bilər bu ödəniş 600 min deyil, 800 min, 1 milyon insana verilsin.\nO, bildirib ki, bu gün məcburi böhran vəziyyətinə düşmüş sahibkarların kateqoriyasının müəyyənləşdirməsi ilə bağlı təkliflər hazırlansa, yaxşı olar: “Üçüncüsü, artıq on minlərlə gənc ali məktəbə qəbul olma sevinci yaşayacaq. Bunların əksəriyyəti pullu təhsil alacaq. Ancaq bu gün insanlar iş yerlərini itiriblər. Təklif edirəm ki, Maliyyə və Təhsil nazirlikləri belə şəxslərə aşağı faizlə təhsil kreditlərinin verilməsi, ya hissə-hissə ödənilməsi və s. kimi təkliflər hazırlasın”.\nMilli Məclisin növbədənkənar iclasında parlamentin Regional məsələlər komitəsinin sədri Siyavuş Novruzov “Milli Şura bildirib ki, karantin rejiminin uzanması onlara sərf edir. Onlar insanların taleyini düşünmür. Yalnız düşünürlər ki, insanlar narazı olsa, onların tərəfinə keçəcək”, - deyə bildirib. Deputat deyib ki, pandemiyanın nə qədər çəkəcəyini heç kim bilmir: “Müəyyən məsələlərə toxunanda biz reallıqdan çıxış etməliyik. Biz bu gün dövlətin yanında olmalıyıq. Çünki karantin rejimi böyük dövlətləri çökdürüb”.\n“Bəsdir millətin əsəblərini korladınız”\nDeputat Razi Nurullayev deyib ki, büdcəyə edilən dəyişikliklər yaxşıdır: “İndi bütün Azərbaycanın gözü bizdədir ki, bu dəyişikliklər onların həyatında nələri dəyişəcək. Hesablama etmişəm ki, ölkədə 190 manatı almağa ehtiyacı olan düz 3 milyondan çox əhali var. Yanlış sərt karantin rejimi ölkəni məhv edir. 100 nəfər işçisi olan müəssisədə 20 nəfər işləyir. Guya hesablama aparılır ki, iş adamları heç kimi ixtisar etməyib. İş adamları özləri müflis olub. “Büdcə dəyişikliyi sahibkarları da nəzərə alıb” deməklə iş bitmir. Bir azdan iş adamları da 190 manat istəyəcək, qoy, bu sərt karantin rejimini əsaslandıranlar xalqın ehtiyacını ödəsin. TƏBİB, o cümlədən Operativ Qərargahın bəzi nümayəndələri bizi “xoxanla” qorxudur. O boyda Amerika sərt karantin etmir, Almaniya, Fransa açılıb, Finlandiya adi həyatını yaşayır. TƏBİB isə deyir ki, hələ daha pis olacaq, acından ölməyənlər də payızda öləcək. Bu nə təfəkkür, bu nə ritorikadır? Camaatı, üzr istəyirəm, axmaq yerinə qoyublar?”.\nRazi Nurullayev bildirib ki, Operativ Qərargah və TƏBİB-i dinləyəndə qorxu filmlərinə şükür edilir: “Bəsdir millətin əsəblərini korladınız, hər kəsi psixoz etmisiniz. Ayıbdır, vallah. Büdcə dəyişikliyi birbaşa hər bir vətəndaşın sosial həyatında görünməli və o hiss etməlidir ki, nəsə aldı, nəsə yedi, nəsə içdi. Yoxsa, hər nazirlik, hər komitə, hər idarə göz yaşı töküb bir layihə verir ki, pul ver. Ver aparım dağıdım, aparım yeyim, aparım xarici ölkəyə çıxarım, aparım bir gündə tələm-tələsik yaratdığım firmaya verim, tez silim, millət necə tarac olur-olsun nə işim var. Büdcə xərcləmələrinə nəzarət ciddi olmalıdır. O ciddiyyəti görmürəm. Kim deyirsə oğurluq, talançılıq dayanıb, özünü aldatmasın. Xeyli yüksək vəzifəli məmur çəkib özünü qoyub Himalay dağının başına. Amma, bilin ki, oradan aşağı yuvarlananların aqibəti çox pis olur. Söz verirəm ki, sabaha kimi müqavimətim qırılmasa, təzyiqlərə, edilən telefon zənglərinə tab gətirə bilsəm, bir-iki faktı da araşdırıb onların hamısının adını bir-bir bu tribunadan açıqlayacağam. Hələ telefonu qaldırmamaq nə deməkdir? Siz özünüzü nə zənn edirsiniz? Sizlər ən çirkin yollarla oğurlanan milyon və milyardlara sahib ola bilərsiniz, amma bu, bizi qorxutmaz. Qorxduğum Allahdır, dövlətin, müstəqillik və ölkə suverenliyinin qorunması üçün ölkənin birinci şəxsinin qarşısında özümü məsuliyyətli sayıram, bir də mənə söz deməyə imkan verən hörmətli xanım sədrə təşəkkür edirəm”.\nRazi Nurullayev qeyd edib ki, büdcədən oğurlamalar, şişirtmələr, ayrılan vəsaitləri yalançı tender və qohum-əqrəbanın adına açılan birgünlük şirkətlərlə silmə, qohumlarını, ən yaxın dost-tanışını vəzifəyə təyin etdirmə ölkəyə və suverenliyimizə xəyanətdir:\n“Suverenliyin rəmzi dövlət başçısı olduğuna görə həm də birbaşa ona yönələn sabotajdır. Görün, “Milli Şura” təmsilçiləri nə deyir? Onlar öz dilləri ilə deyir ki, xalq pis günə qalsın, daha pis yaşasın, virus daha çox adam öldürsün, çoxluq yardım almasın və hökumətdən narazı qalıb küçəyə çıxsın, Bakı küçələri qana boyansın və onlar hakimiyyətə gəlsinlər. Hökumətin içində olan “beşinci kolon”, vəzifəsindən sui-istifadə edənlər, büdcəni oğurlayanlar və bizim pullarımızla özlərinə və övladlarına biznes imperiyası yaradanlar da “Milli Şura”da oturanların tərəfdaşlarıdır. 120-140 manata virus testi olar? Bilirsiniz ki, həkimlərə vəd edilən artım ödənməyib? Bilirsiniz ki, nə qədər insan xəstəxanalara müraciət etmir? Birmənalı deyirəm ki, sərt karantin rejiminin davam etməsində maraqlı şəxslər və qüvvələr var. Qəşəng varlanırlar, qəşəng pul silirlər. Biz də burada büdcə təsdiq edək ki, onlar daha da varlansınlar. Büdcəyə, dövlət qurumlarının fəaliyyətinə nəzarət lazımdır və deputatlar, mətbuat və vətəndaş cəmiyyəti təmsilçilərindən ibarət nəzarət qrupu yaradılmalıdır”.\nDeputat Siyavuş Novruzov həmkarı Razi Nurullayevin səsləndirdiyi ittihamlara cavabında deyib ki, parlament bilavasitə korrupsiya komissiyasında iştirak edir: “ Ümumi fikir söyləməyə ehtiyac yoxdur”.\nO bildirib ki, kim korrupsiya ilə məşğuldursa, adı deyilsin: “Üçüncüsü korrupsiyaya qaşı ciddi mübarizə gedir. Elə Razi Nurullayevin seçildiyi rayonun icra başçısı korrupsiya üstündə tutuldu. Azərbaycanda bu məsələ ilə bağlı ciddi işlər görülür”.\nBirinci oxunuşda müzakirə edilən “İşsizlikdən sığorta fondunun 2020-ci il büdcəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsinin müzakirəsi zamanı deputat Əli Məsimli deyib ki, işsizlərin sayı ilə işsizlikdən sığorta haqqı alanların sayı arasında fərq var. O bildirib ki, bu, kənardan baxanda aydın görünür: “Bu fərqin yaranmasında qanunvericilikdə olan məqamlar rol oynayır. Sahibkarlara müraciət edək ki, indi kim insanları işdən çıxarmayacaqsa, onlara daha çox yardım edilsin. İkincisi, insanları müxtəlif bəhanələrlə işdən çıxarmasınlar. Üçüncüsü, insanlar öz hüquqlarını bilsinlər. Özünüməşğulluq çox mütərəqqi layihədir. 52% vəsait məhz bu sahəyə yönəldilib. Ona görə burada olan müsbət cəhətləri inkişaf etdirib, mənfi məqamları aradan qaldırmaq lazımdır. Elə qanunlar qəbul etməliyik ki, daha çox işsiz insanı prosesə cəlb edə bilək”.\n“Məşğulluq haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsinin müzakirəsi zamanı deputat Qənirə Paşayeva deyib ki, bu sənəddə pay torpağı ilə bağlı hissəyə yenidən baxmaq lazımdır.\nDeputat bildirib ki, bu gün həyat yoldaşını itirmiş, ailəsi dağılmış qadınların məsələsinə daha çox diqqət yetirmək lazımdır: “Bu gün ən aktual məsələlərdən biri də aliment problemidir”.\nPaşayeva onu da əlavə edib ki, 190 manat birdəfəlik ödənişin avqust ayında da verilməsi yaxşı olardı.\nSonra Tahir Mirkişili “Sosial təminat və müdafiəni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) 2020-ci il büdcəsi haqqında” qanun layihəsi barədə məlumat verib. Bildirildi ki, təqdim olunmuş sənədə görə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi və Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun gəlirləri və xərcləri 4 milyard 785 milyon manat təklif olunur. Burada 41 milyon manat azalma müşahidə olunsa da, ilin əvvəlindən Fondun hesabında formalaşan 191 milyon manat vəsait qalığı ilə birlikdə sosial müdafiə və sosial təminat üzrə maliyyə dəstəyinin davam etdirilməsi üçün 238 milyon manat vəsaitin ayrılması gözlənilir.\nƏmək və sosial siyasət komitəsinin sədri Musa Quliyev bildirib ki, sosial müdafiə büdcəsindəki 0,8 faizlik cüzi azalma ilin sonuna qədər vətəndaşların sosial müdafiə ödənişlərinə təsirsiz olacaq.\nİclasda iştirak edən Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri Sahil Babayev qanun layihəsi ilə bağlı fikirlərini bildirib. Nazir dövlət tərəfindən əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, vətəndaşların sosial rifah halının yaxşılaşdırılması sahəsində ardıcıl və məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilən tədbirlərdən söz açdı. 2020-ci ilin birinci yarımilliyi üçün Nazirliyin və Fondun gəlir və xərcləri ilə bağlı göstəriciləri açıqlayıb.\nQanun layihələri səsə qoytularaq qəbul edilib.