Ərik Qırmızı yanaqlı: çeşid təsviri, əkin və qulluq + şəkillər, icmallar - Maraqlıdır\nƏrik Qırmızı yanaqlı - çeşid haqqında bilməyiniz lazım olan hər şey\nUzun müddət əvvəl günəşli Krımdan tanınmış və populyar bir çeşiddir. Uzun müddət çoxları tərəfindən sevilən Qırmızı yanaqlı ərik növləri və hibridlərini doğurdu. Nələrdir, nələrə faydalıdırlar, harada böyüyürlər? Bu möhtəşəm ağacı necə və harada əkib böyütmək olar? Ağacın xəstələnməməsi və böcək və gəmiricilər tərəfindən zərər görməməsi üçün nə etmək lazımdır? - bunların hamısı haqqında.\nYaşlı, yaxşı bir dost - Ərik Qırmızı yanaqlı\nCənubi, termofilik bir çeşiddir. Olduqca köhnə və geniş yayılmışdır. Yüksək istehlakçı keyfiyyətləri sayəsində konservləşdirilmiş populyarlıq qazanır. 1947-ci ildə Krımda doğulub. O vaxtdan bəri, Rusiyanın və Ukraynanın cənubundakı bir çox bağban bəzən 12 metrə qədər böyüyən, geniş, incə taclı, gözəl, böyük meyvələrlə (40-60 qr) örtülmüş bu nəhəng ağacla fəxr edirdi. Və belə bir ağac çox hörmətli bir yaşa qədər yaşadı - 40-50, bəzən 60 ilə qədər.\nÜstəlik, bu ərik xüsusi diqqət və qayğıya ehtiyac duymadan demək olar ki, müstəqil şəkildə böyüdü. Dərin, yaxşı inkişaf etmiş bir kök sisteminə sahib olan, dərinlikdən su çıxardı və suvarma tələb etmirdi və quraqlığa çox davamlı idi.\nQırmızı yanaq öz-özünə münbit olduğundan və eyni zamanda yüksək məhsuldarlığa malik olduğundan (bir mövsümdə yetkin bir ağacdan 10-15 vedrə qədər giləmeyvə çıxarıldı), həyətdə birdən çox ağac görmək nadir idi. Giləmeyvə iyul ayının ortalarında yetişməyə başlayır və sentyabr ayına qədər mərhələlərlə yetişir.\nUniversal istifadənin meyvələri. Dadlı, yetişmiş giləmeyvə təzə şəkildə yeyilə bilər. Alt təbəqələrdən əllə götürülmüş ərikdən hazırlanan əla kompotları əhatə edir. Üst dallardan düşən giləmeyvə (dərhal yığılır) cem, konserv, şəkərli meyvələr, qurudulmuş meyvələr, şirələr üçün əla xammaldır.\nÇeşidin əsas çatışmazlığı təkrarlanan donlara zəif müqavimət və bəzi illərdə məhsulun olmamasına səbəb olan çiçək qönçələrinin donmasına meyllidir.\nQırmızı yanaqlı ərik hansı ildə meyvə verir?\nİlk meyvələri əkildikdən 3-4 il əvvəl, bəzən 5-7 il dadmaq olar.\nPopulyar ərik növləri Qırmızı yanaqlı\nƏlbətdə ki, Krım yetişdiriciləri əldə olunan nəticələrdə dayanmaq fikrində deyildilər. Onlar (və yalnız onlar deyil) çeşidin yaxşılaşdırılması və onun əsasında yeni hibridlərin yaradılması üzərində çalışmağa davam etdilər. Və təəccüblü deyil ki, yeni, təkmilləşdirilmiş Krasnoshekiy sortlarını alaraq bu sahədə yaxşı nəticələr əldə etdilər.\nCədvəl: məşhur ərik növlərinin fərqli xüsusiyyətləri Qırmızı yanaqlı\nƏrik əkmək, addım-addım təlimat\nƏrik əkmək qaydaları Qırmızı yanaqlı digər ərik əkmək qaydalarından fərqlənmir:\nBir açılış yeri seçilməsi. Ərik termofilik bir bitki olduğundan onu qaralama olmadan günəşli bir yerə əkmək məsləhətdir. Çəpər və ya bina onu şimal tərəfdən qorusa yaxşıdır. Yeraltı suyun səviyyəsi 2,5 m-dən az olmamalıdır.Torpaqlar chernozems, qumlu, qumlu torpaqlardan daha yaxşıdır. Asidli və torflu yerlərdə böyüməyəcəkdir.\nEniş tarixlərinin seçimi. Ərik erkən yazda, tumurcuq qırılmadan əvvəl əkilir.\nFidan seçilməsi. Yaxşı inkişaf etmiş kökləri olan illik fidanlar daha yaxşı kök atır.\nÇuxur əkmək üçün hazırlanır. Ölçüləri 0,8 m diametrdə və eyni dərinlikdədir. Qazarkən üst, məhsuldar təbəqə ayrıca qatlanır, sonra çuxurun dibinə tökülür və qidalar əlavə olunur - 2-3 vedrə kompost (və ya humus), 1-2 litr odun külü, 200-300 q superfosfat. Hər şeyi qarışdırırlar. Çuxur payızda hazırlansa daha yaxşıdır.\nƏkin etmədən əvvəl fidanın kökləri bir kefir və gil püresi ilə batırılmalıdır.\nQidalandırıcı qarışıqdan bir təpəyə əkilir, kökləri diqqətlə yayaraq yerlə səpilir, bərabər şəkildə tamping edirlər. Kök yaxası 5-6 sm dərinləşir (əgər qumlu torpaqlarda, onda 10-12 sm).\nMagistral dairənin torpaq bir rulonunu yaradın və yaxşı suvarın.\nFidanı yerdən 30 sm məsafədə kəsin - skelet filialları qoyulacaq 3-4 qönçə qalmalıdır.\nBəslənmənin xüsusiyyətləri, xüsusiyyətləri və incəlikləri\nƏrikə qulluq etmək tələb olunmur və çox vaxt və səy tələb etmir.\nƏrik suyun batmasını sevmir, quraqlığa davamlıdır. Bununla birlikdə, əkildikdən sonrakı ilk illərdə kök sistemi kifayət qədər yaxşı inkişaf etməyincə, gövdə dairəsindəki torpağın qurumamasını, vaxtaşırı suvarılmasını təmin etməlisiniz. Suvarmadan sonra torpaq gevşetilməli və tercihen malçlanmalıdır.\nGələcəkdə ərik kökləri kifayət qədər dərinləşdikdə, özünə qulluq edə biləcəkdir. Ancaq bunu unutmamalısan. Suvarma mövsümdə 2-3 dəfə və üstəlik qışdan əvvəl su doldurma suvarma lazımdır.\nHər bitki kimi ərik də, xüsusilə azotla qidalanmağı sevir. Ancaq diqqətli olmalısan - az qidalandırmaq çox yeməkdən daha yaxşıdır! Həddindən artıq azot gübrəsi çox böyük qazanclara, meyvələrin yetişməsində gecikməyə və saqqız axmasına səbəb olur.\nİlk 3 illik bəslənməyə ümumiyyətlə ehtiyac yoxdur, əkin zamanı qoyulmuş kifayət qədər qida var. Bundan əlavə, hər 3-4 ildə bir dəfə 1 m başına 4-5 kq nisbətində üzvi maddə (humus, kompost) tətbiq olunur2... Meyvənin başlanğıcı ilə ammonium nitratın baharda (30 g / m) gətirilməsi faydalıdır2), kalium monofosfat (10-20 q / m)2), payızda superfosfat qazmaq üçün (20-30 q / m)2).\nƏlbətdə ki, Qırmızı üzlü səni budamamış ola bilər, böyüyəcək və hətta məhsul verəcəkdir. Ancaq xüsusən ilk illərdə bu prosesin gedişinə icazə verməmək daha yaxşıdır. Düzgün, vaxtında formalaşdıran budama, nəhəngimizin sürətlə böyüməsini cilovlamağa, həddindən artıq yükü ilk məhsuldan saxlamağa və ağacın güclənməsinə kömək edəcəkdir. Sonrakı illərdə yalnız cavanlaşdırma (4-5 ildə bir dəfə) və sanitariya budaması tələb olunacaq.\nƏgər əkin zamanı fidan yerdən 30 sm aralı kəsilibsə, gələcək tumurcuqlar gələcəkdə skelet budaqları meydana gələcək qalan tumurcuqlardan böyüməyə başlayacaq.\nBirinci ildə 2-3 ən qalın budaq yarıya bölünür, əsas dirijor onlardan 25-35 sm daha yüksək olmalıdır.Qalan budaqlar (əgər varsa) bir halqa şəklində kəsilir.\nArtıq bir şey buraxmırıq və ya kəsmirik\nİkinci ildə, birincisinin üstündə 25-35 sm məsafədə yerləşən daha 2-3 güclü budaq seçin, uzunluğu birinci səviyyə budaqlarının uzunluğundan bir qədər az olmalıdır. Orta dirijor son yan qoldan 40 sm yuxarıda kəsilir. Skelet budaqlarında böyüyən tumurcuqlar yarıya bölünür.\nSoldan sağa: əkildikdən sonra kəsmə; ilk il üçün budama; ikinci il üçün budama; üçüncü ildə budama\nTacın formalaşması üçüncü ildə tamamlanır. Bənzər bir şəkildə üçüncü səviyyə budaqları seçilir və budanır. Orta dirijor yuxarı şöbəyə qədər tamamilə kəsilir.\nDörd ildən beş yaşa qədər ərikin tacı tamamilə formalaşır\nFormativ budama ümumiyyətlə qönçələr qırılmadan əvvəl erkən yazda edilir.\nSanitariya və texniki budama\nOktyabr-noyabr aylarının sonunda, şaxta başlamazdan əvvəl həyata keçirilir. Quru, zədələnmiş və xəstə budaqları çıxarın. Qalanların hamısı (skelet xaricində) 20-30% qısaldılır. Payız yağışlı olsaydı və şaxta başlamazdan əvvəl budama mümkün deyildisə, bulağa köçürülür.\nSkelet filiallarının mərhələli şəkildə dəyişdirilməsindən ibarətdir. Yazda, gövdədən 20-30 sm qalaraq kəsilmiş 2-4 filial seçin. Növbəti dəfə digərləri qısaldılır və beləliklə tədricən bütün skelet dəyişdirilir.\nTacın daxili hissəsində meyvəni stimullaşdırmaq üçün skelet filialları yazda tamamilə ifşa olunur. Bundan sonra, yayda yeni, gənc, meyvəli tumurcuqlar meydana çıxacaq.\nUnudulmamalıdır ki, hər hansı bir budama cərrahi əməliyyatdır və bir ağac üçün ağrısız deyil. Buna görə əsas qaydalara riayət etməlisiniz:\nAlət (budama, bağ testeresi, ayırıcı, bıçaq) kəskinləşdirilməli və dezinfeksiya edilməlidir.\nKəsmə sahəsini mümkün qədər kiçik tutmaq üçün budaqlar düz açılarla kəsilir.\nKütləri gövdənin yaxınlığında və ya böyümə qönçələrinin üstündə qoymayın. Magistralda, filial bir üzük şəklində kəsilir, böyümə qönçələrinin üstündə 1-2 sm qalır.\nQalın budaqlar iki addımda (ya da uyğun olaraq daha çox) kəsilir. Dərhal bir budağı kəssəniz, düşəndə arxada qalan hissəni parçalamaq, qabığın bir hissəsini gövdədən qoparmaq və ya qonşu budaqlara ziyan vurmaq riski böyükdür.\nKəsildikdən sonra kəsilmiş səth iti bıçaqla təmizlənir (lazım olduqda), mis və ya dəmir sulfatın% 1 məhlulu ilə dezinfeksiya edilir və sonra bağ lakası və ya macunla müalicə olunur.\nBir bağ lakını seçərkən, neft məhsulları (benzin, kerosin, yağ və s.) Tərkibindəki bir ləkədən çəkinmək vacibdir. Təbii maddələr - arı mumu, lanolin və s. Əsasında hazırlanan resepturalara üstünlük verilməlidir.\nVideo: ərikin düzgün budanmasına dair seminar\nXəstəliklər və zərərvericilər: profilaktika və müalicə\nQırmızı yanaqlı Ərik xəstəliklərə qarşı olduqca davamlıdır və bir qayda olaraq bu baxımdan problem yaratmır. Tez-tez, bütün bağ üçün ümumi olan və eyni vaxtda həyata keçirilən adi profilaktik və sanitariya tədbirləri kifayətdir.\nErkən yazda (əgər bu payızda edilmirsə), zərərli orqanizmlərin və patogenlərin qışlaya biləcəyi, düşmüş yarpaqların yanında xəstə filialların çıxarılması və məhv edilməsi ilə sanitariya budaması aparılır.\nSap axının başlamazdan əvvəl, tac funqisidlər (göbələk əleyhinə maddələr) və həşərat dərmanları (böcək əleyhinə maddələr) ilə müalicə olunur. Bunlar aşağıdakılardır:\nBordo qarışığı və s.\nÇiçəkləndikdən sonra və yığımdan əvvəl (seçilmiş məhsuldan asılı olaraq 3-20 gün), zəruri hallarda, vaxtaşırı (xüsusilə yağışdan sonra) biofungisidlərlə müalicə olunur:\nFufanon və s.\nMövsüm ərzində alaq otları təmizlənir, mümkün xəstəlik əlamətlərinin təzahürü izlənir və aşkar edildikdə kifayət qədər tədbirlər görülür.\nPayızda yenidən sanitariya tədbirləri həyata keçirilir - düşmüş yarpaqların toplanması və məhv edilməsi, quru filialların budanması. Həm də soyuq havanın başlaması ilə səthə çökmüş zərərvericiləri səthə qaldırmaq üçün gövdəyə yaxın dairələrin qazılması həyata keçirilir.\nPayızda gövdə və skelet filialları da əhənglə ağardılır. Bu sürünən böcəkləri qorxutacaq, siçanlar da əhəng sevmirlər. Əlavə olaraq dovşanlardan qorunmaq üçün gövdələri və alt qolları dam örtüyü ilə bağlamalısınız.\nBəzən Qırmızı üzlü ərik hələ də xəstəliklərə və zərərverici hücumlara məruz qala bilər. Ağac xüsusilə gənc (7-8 yaşa qədər) olarkən risk xüsusilə böyükdür. Əsas xəstəliklər göbələkdir:\nFusarium və s.\nFotoqalereya: ərik göbələk xəstəlikləri\nYarpaq silindirləri və s.\nFotoqalereya: ərik zərərvericiləri\nXəstəlik əlamətləri və ya zərərverici hücumlar görünəndə spesifik problemi aradan qaldırmaq üçün tədbirlər görülür. Əvvəllər də qeyd edildiyi kimi, bu müntəzəm profilaktika ilə baş verməməlidir.\nQırmızı yanaqlı və Qırmızı yanaqlı oğlunun rəyləri\nƏrik Qırmızı yanaqlı, yüksək məhsuldar, vaxtla sınanmış bir çeşiddir. Böyüməkdə əsas məqam əkindən 4-5 yaşa qədər tacın düzgün formalaşmasıdır. Və sonra, xüsusi əmək xərcləri tələb etməyən minimal baxımla, bu ağac sizi, övladlarınızı və nəvələrinizi böyük, şirin meyvələri ilə sevindirəcəkdir.\nSalam! Mənim adım Peter Vladimiroviçdir. Mənim 63 yaşım var Təhsil üzrə - mexaniki mühəndis.\nTəsvir edilmiş ərik çeşidinin ağacı yayılma tacına malikdir. Hündür ağaclara aiddir. Boy 4 metrə çata bilər ... Tacın vaxtında və düzgün əmələ gəlməsi sayəsində aşağı, yayılmış bir ağac əldə edə bilərsiniz. Çeşid, yetişmiş meyvələrin qırmızı yanaqlı rənginə görə adını aldı.\nƏrik çeşidi Qırmızı yanaqlı\nçəki bir ərik - 50 qram\nforma meyvələr tez-tez yuvarlaqlaşdırılır\nsellüloz olduqca yumşaq, şirəli və məsaməlidir\nzövqlə şirin və turş notlar üstünlük təşkil edir\nsümük meyvədən asanlıqla ayrılır\nmeyvə 3-4 ildən başlayır.\nÇeşid uzun ömürlü ağaclara aiddir, meyvə vermək qabiliyyəti 50 ilə qədər davam edir. Belə bir ağaca qulluq etmək bağbanlar üçün bir zövqdür.\nƏrikin vətəni və mənşəyi haqqında çox az məlumat var. Məlumdur ki ilk dəfə qırmızı yanaqlı meyvələr Orta Asiyanın dağlarında görüldü... Daha sonra çeşid Ermənistanda yetişdirildi. Və yalnız müharibədən sonrakı dövrdə Nikitsky Botanika Bağının Krım yetişdiriciləri ona yeni bir həyat verdi. Onun əsasında bir çox qırmızı yanaqlı hibridlər yetişdirilmişdir.\nBu gün bu növ Avropa mənşəli əriklər arasında rəqabətə davamlı sayılır. İddiasızlıqlarına görə yetişdiricilər, bölgədən asılı olmayaraq ağacın rahat hiss etdiyinə əmin oldular. Seçim qırmızı yanaqlı ərikin artan sahəsini genişləndirməyə imkan verdi.\nMeyvəli ərik sizi gözləməyə qoymur, onsuz da ağacdan 3 ildir ilk meyvələrin dadına baxa bilərsiniz.\nMüxtəliflik əlavə tozlanmaya ehtiyac yoxdur və yaxınlıqdakı digər əriklərin olması.\nGec çiçəklənmə bahar donlarının zərərli təsirlərindən çəkinir.\nƏrik çeşidi Qırmızı yanaqlı çiçəklənir\nAğac yaxşı inkişaf edir və hər növ torpaqda meyvə verir.\nQırmızı yanaqlı ərik artdı şaxta müqaviməti... Quraqlıqdan qorxmuram.\nRəğmən xəstəlik müqavimətibəzi infeksiyalara məruz qalır.\nHəddindən artıq nəmi sevmir, sislər və yağışlar moniliozun inkişafına kömək edir.\nAranlarda və nəm torpaqlarda daha az meyvə verir.... Qışda bu cür torpaqdakı gənc tumurcuqlar dondan zədələnə bilər.\nAğacın tacı güclüdür, budaqlar yayılır, möhkəmdir. Bitki güclü küləklərdən qorxmur. Çeşid yüksək məhsuldarlığı ilə xüsusi populyarlıq qazandı. Bir ağacdan 10 ərik çömçə yığmaq olar... Fidanlar daha çox dərəcədə asanlıqla kök salır və aşağı temperaturlara davam gətirirlər. Gənc tumurcuqların əkilməsi üçün xüsusi tələblər yoxdur. Qalın qabıq sayəsində tac zərərdən qorunur. Ağac çox işığı sevir.\nAçıq ərazilərdə mükəmməl inkişaf edir. Çətin bir çeşid olduğu üçün "Rus qışı" şərtlərinə dözür. Bu cür ağaclar hər hansı bir bağ üçün layiqli bir bəzək olacaqdır. Yetişmiş əriklər qızıl narıncı rəngə malikdir. Digər növlərdən fərqli bir xüsusiyyət - qırmızı barel... Meyvənin qabığı toxunuşa qədər məxmər kimidir. Sınıq meyvə aromatı özünü büruzə verir.\nQırmızı yanaqlı ərik meyvəsi\nMeyvələr iyulun ikinci yarısında yetişir. Qeyri-bərabər yetişmə səbəbindən məhsul bir neçə mərhələdə aparılmalıdır. Bu yanaşma ərik tökməkdən çəkinəcəkdir. Çeşit nəqli yaxşı dözür... Yetişmiş meyvələr bazarlarda yenidən satışa tələb olunur. Məhsul yığdıqdan sonra meyvə 10 günə qədər saxlanıla bilər.\nBöyüyən bölgə və digər bölgələrdə uyğunlaşma\nÇeşid özünü yaxşı sübut etdi və hibridləri Cənubi zonanın şimal hissəsində, Cənub-Qərb bölgələrində. Ukrayna, Belarusiya, Latviya, Krım, Şimali Qafqaz və Volqa bölgəsində. Ərikin iddiasızlığı bu müxtəlifliyi Rusiyanın bir çox yerindəki bağ sahələrində görməyə imkan verir... Rostov-na-Donu və Krasnodarda geniş yayılmışdır. Artan coğrafiya bütün bölgələri sadalamaq üçün çox zəngindir. Cənubda, demək olar ki, hər həyətdə qırmızı yanaqlı bir möcüzəyə rast gəlinir.\nMəhsuldarlıq fidanın çökmə anından meyvəyə qədər baxımından asılıdır. Təcrübəli bağbanların tövsiyələrinə əməl olunarsa, nəticə mütləq xahiş edəcəkdir. Meyvələri 3-4 mərhələdə toplamaqla məhsuldarlığı artırmaq olar. ... Ağacdakı qalan meyvələr hər məhsuldan sonra tökülür və həcmi artır. Bu texnika problemi saxlama ilə həll edəcək, meyvələr ağacdakı qanadlarda 3 həftəyə qədər gözləyə bilər.\nQırmızı yanaqlı ərik qurudulmuş halda saxlanıla bilər (quru ərik)\nDaha çox istifadəyə görə fərqli olgunlaşan meyvələr qoparılır. Yetkin ərik quruma üçün uygundur, qida üçün zərər vermədən orta dərəcədə yetişmişdir. Meyvələrin uzun məsafələrə daşınması təklif olunursa bazarlarda satmaq üçün biraz olgunlaşmış açıq sarı meyvələr toplamaq lazımdır. Hər hansı bir ərik konservləşdirilmiş qidaya uyğundur. Praktik bir sahibə onlar üçün layiqli bir istifadə tapacaqdır.\nUlyanikhinsky ərik çeşidinin botanika xüsusiyyətləri, güclü və zəif tərəflərinin qısa təsviri ilə tamamlanır.\nBu ərik çeşidinin qışa davamlılığı yüksəkdir - bitki aşağı temperatur dövrlərinə yaxşı dözür.\nƏrik Ulyanikhinsky nəmi sevir, lakin eyni zamanda onun artıqlığına zəif reaksiya verir və buna görə də torpaq nəminin dərəcəsini idarə etməsi tövsiyə olunur.\nUlyanikhinsky öz-özünə tozlanan ərik növlərinə aiddir. Buna baxmayaraq, ərazidə tozlandırıcı kimi uyğun ağacların olması onun məhsulunu əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər.\nUlyanikhinsky ərik üçün sübut olunmuş pollinatorlar - digər ərik növləri:\nMichurinsky ən yaxşısıdır\nUlyanixinsky ərikləri aprel ayında çiçək açır.\nMeyvələr orta dövrdə - iyulun sonuna qədər yetişir.\nAşağıda təqdim olunan Ulyanikhinsky ərikinin fotoşəkili bu növün yüksək məhsuldarlığını göstərir.\nÜçüncü ildə meyvə verməyə başlayır. Mövsümdə bir ağacdan 80-100 kq-a qədər məhsul yığmaq olduqca mümkündür.\nUlyanikhinsky ərikinin kütləsi zəngindir:\nMeyvənin dadı xoş, azca turşu işarəsi ilə şirindir. Yüksək dequstasiya işarəsi qazandılar - 4 bal (5 baldan).\nUlyanikhinsky ərik çeşidinin meyvələrini daşımaq asandır, təzəliyini və cəlbedici görünüşünü uzun müddət qoruyurlar.\nUlyanikhinsky ərikinin meyvələrinin məqsədi şirniyyat və süfrədir. Təzə və qurudulmuş formada, ən populyar və ən sevimlisi şübhəsiz cem olan şirin mürəbbələr, kompotlar, zefir və digər hazırlıq reseptlərində əladır.\nUlyanikhinsky ərik çeşidi zərərvericilərə, daş meyvəli bitkilərin bir sıra göbələk xəstəliklərinə, həmçinin kök yaxası nahiyəsində qabıq qabıqlı istiləşməyə davamlı hesab olunur.\nXülasə edərək Ulyanikhinsky ərik çeşidinin aşağıdakı üstünlüklərini və mənfi cəhətlərini qısaca vurğulaya bilərik:\nAşağı temperaturlara yüksək tolerantlıq\nYüksək, sabit məhsul\nQeyri-münbit tumurcuqlar meydana gətirmə meyli\nMeyvələri əzmək meyli\nNəqliyyat zamanı meyvələr təqdimatını yaxşı saxlayır.\nArtıq nəmə dözmür\nÖn qızdırmaya, göbələk xəstəliklərinə və zərərvericilərinə qarşı müqavimət\nƏrikin qışa davamlı növləri\nƏriklərin müxtəlifliyi çox yaxşıdır. Qırmızı yanaqlı alimlərin yeni qışa davamlı alt növlərini yetişdirməsinə imkan yaratdı. Moskva bölgəsinin şimal küləyi və dəyişkən hava şəraiti ilə əla bir iş görürlər.\nƏrik sortları rus\nBu növ Moskva bölgəsində yaxşı kök salır. Ağaclar 30 dərəcəni aşan donlara davam edə bilər. Aşağı böyüyürlər, bu da məhsul yığımını çox asanlaşdırır.\nƏsas fərq daha tünd düzlənmiş meyvələrdir. Asanlıqla kök alır və aşağı temperaturlara davam edə bilər. Qalın qabıq, gövdənin dallarına zərər vermədən dona davam gətirməyə imkan verir.\nQışa davamlı ərik növləri - davamlıdır\nMoskva bölgəsi üçün ərik növləri: Snegirek\nQışa davamlı olanlar arasında liderdir. Uzaq şimalda da böyüməyi bacarır. Ağacın hündürlüyü 1,5 metrə çatır, buna baxmayaraq 10 kq-a qədər meyvə gətirə bilər. Meyvələr elastikdir və daha çox raf ömrünə malikdir (uyğun şərtlər və işləmə şəraitində, qışın ortalarına qədər yalan ola bilər).\nƏrikin qışa davamlı növləri - Snegirek\nYeganə dezavantaj, tez-tez monilioz və yarpaq yanığı kimi xəstəliklərə meylli olmasıdır. Baharda və yazın əvvəlində yağışlı hava hakimdirsə, ağacın görünüşünə diqqət yetirməli və çiləmə üsulunu unutma. Xəstəlik əlamətləri aşkar edilərsə dərhal müalicəyə başlayın, Xopyc 75WY istifadə edə bilərsiniz, ancaq dozanı diqqətlə izləyin (10 litr suya 2-3 qramdan çox olmayan).\nSnegirek heç bir torpaqda inkişaf edir və əlavə tozlanmaya ehtiyac yoxdur. Gec çiçəkləndiyindən bahar donlarına məruz qalmır və səxavətlə meyvə verir.\nAmur çeşidli ərikin bir neçə üstünlüyü var, əsas olan qışa davamlılıqdır. Mədəniyyət böyümək şərtlərinə qarşı iddiasızdır, sabit bir məhsul verir. Həyatın beşinci ilindən bəhrə verməyə başlayır. Çeşidinə qulluq etmək olduqca sadədir - həm təcrübəli, həm də təcrübəsiz yay sakinləri onu yetişdirə biləcəklər.\nsabit məhsul (illik meyvə)\nçatlamağa meyl yoxdur (yağışlı yazda belə)\nmonilioz, quraqlığa müqavimət\ndadı çox parlaq deyil\ndaşınma qabiliyyəti və keyfiyyəti orta səviyyədədir\nyüksək rütubət şəraitində qışda dondura bilər\nqismən öz məhsuldarlığı.\nMeyvə ağaclarının böyüməsi üçün çox işığa ehtiyac var. Yazda əridilən suyun kökləri aşmaması üçün Krasnoshchekiy ərikini bir təpəyə əkin. Ağacın ətrafında geniş yer olduğundan və binaların və böyük bitkilərin fidanın üstünə kölgə salmamasına diqqət yetirin.\nTorpaq üçün xüsusi tələblər yoxdur, lakin turşuluq artarsa, torpağa əhəng əlavə edin.\nDiametri və dərinliyi yarım metrdən bir qədər olan bir çuxur qazın. Torpağı üzvi gübrələrlə qarışdırın. Fidanı dərin bir şəkildə qazmaq lazım deyil, gövdəsi bağlandığı üçün basdırmaq kifayətdir. Köklərə yaxın olan dairəni ayaqlarınızla çırpın, beləliklə yer üzünü köklərin ətrafına yığın. Sonra alaq otlarının böyüməsini yavaşlatmaq üçün malç əlavə edin.\nƏkin üçün ən əlverişli vaxt baharın ikinci yarısı və ya payızın ortasıdır. Qırmızı yanaq öz-özünə məhsuldar bir ərik növüdür, buna görə əkin prosesinin təsviri tozlayıcıların məcburi əkilməsini əhatə etmir. Bununla yanaşı, təcrübə göstərir ki, ağacın məhsuldarlığı saytda daha çoxu böyüyərsə, daha çox məhsul verəcəkdir.\nDaha yaxşı drenaj üçün çuxurun altına çınqıl qoyun.\nBir fidanla yanaşı, bir sümük də əkə bilərsiniz; ondan yetkin bir ağac yetişdirmək də mümkündür. Proses sadədir və yalnız bir neçə addımdan ibarətdir:\nyetişmiş böyük meyvələri seçin\nqutunu nəm qumla doldurun və sümükləri qazın (prosedur yanvar ayının sonunda aparılmalıdır)\nqutunu dondurulmuş yerə və ya yaza qədər soyuducuya qoyun\naprel ayında onları fidanla bənzətərək hazırlanmış torpaqda əkin.\nYayın ikinci yarısında toxum əkməyin başqa bir yolu var. Buna "ağızdan" deyilir. Toxumu dərhal təzə götürülmüş meyvədən dayaz yerə qazın və cücərməsini gözləyin.\nƏrik Krasnoshchek üçün daimi qayğıya ehtiyac yoxdur, ancaq əsas manipulyasiyalar aparılmalıdır. Çeşit yaxşı quraqlığa davamlı olmasına baxmayaraq bol suvarma tələb edir. Xüsusilə əkin etdikdən sonra və sulu böyümə zamanı torpağın yaxşı nəmləndiyindən əmin olun, lakin mövsümdə ən azı 4 dəfə:\nYazda, yazda və payızda budaqlarınızı mütəmadi olaraq budamağı unutmayın. Bu məhsulu artıracaq və xəstəlik ehtimalını azaldacaqdır. Meyvə çürüməsi və qaranlıq tez-tez ərikləri təsir edə bilər, buna görə yazda Bordo qarışığı ilə müalicə edin.\nQış üçün ağacın izolyasiya edilməsi lazımdır. Bole çuval ilə sarın və payları ətrafa sürün. Sonra onları folqa ilə sarın, bitki ətrafında deşən külək və dondan qoruyacaq bir növ barama yaradın.\nKrasnoshcheky ərik növünün təsviri, Rusiyada əkin üçün əla olduğunu göstərir. Şaxta müqaviməti soyuq bölgələrdə yetişdirilməsinə imkan verir, quraqlığa davamlılığı isə isti iqlim şəraitində bitkinin ölməsinin qarşısını alır. Bu növ ərikləri peşəkar bağbanlar arasında bu qədər populyar edən torpağın tələbsizliyi və bir çox xəstəliyə qarşı müqavimətidir.\nHəm öz istehlakınız üçün, həm də satış üçün meyvələr yetişdirə bilərsiniz. Daşınma zamanı meyvələr uzun müddət dadını itirmir, buna görə də bununla bağlı heç bir problem olmayacaqdır.\nƏrik yetişdirməyin sirləri - video\nVideoya baxın: Ərik Cemi Hazırlanması. Çox Asan Povidla Hazırla\nCopyright © associationofindependentevangelicallutheranchurches.org | Ərik Qırmızı yanaqlı - çeşid haqqında bilməyiniz lazım olan hər şey...


Qadınların gülüşünün 8 formada izahı - ForGenc.Net\nMüəllif : SoN_NeFeS · 08.05.2011, 07:56 · Baxılıb :\n3. Bəzi qadınlar gülərkən dişlərini ağardıb, burunlarını qırışdırırlar, bu adətən qəmginlik əlaməti hesab edilir.\n8. Bəzi qadınlar gülərkən ağızlarını açmadan gülürlər, dodaq və göz mimikasından hiss edirsən ki, bu qadın gülür. Belə qadınlar ədəbli, məlahətli, duzlu, cazibəli, dözümlü, işgüzar, şəxsiyyətini hər şeydən üstün tutan qadınılardır.\n08 May 2011 tarixində, saat 20:12\nah bu qadinlar\n30 May 2011 tarixində, saat 12:19\nBəzi qadınlar gьlərkən ağızlarını aзmadan gьlьrlər, dodaq və gцz mimikasından hiss edirsən ki, bu qadın gьlьr. Belə qadınlar ədəbli, məlahətli, duzlu, cazibəli, dцzьmlь, işgьzar, şəxsiyyətini hər şeydən ьstьn tutan qadınılardır.\n09 May 2011 tarixində, saat 12:54\n09 May 2011 tarixində, saat 00:28\n08 May 2011 tarixində, saat 22:14\n08 May 2011 tarixində, saat 22:12\n08 May 2011 tarixində, saat 21:48\n08 May 2011 tarixində, saat 21:31\n08 May 2011 tarixində, saat 21:06\n08 May 2011 tarixində, saat 20:51\n08 May 2011 tarixində, saat 20:49\nzurafem men bilirem sen zurfe kimi gulursen )))))))\nPuahhhhh)))Menim guluwum hamisindan ferqlidir)))burda yoxdu o))))\nSen get ozune cuce kimisen bilinmir gulursen ya yox))):D\n08 May 2011 tarixində, saat 20:48\n08 May 2011 tarixində, saat 20:18\nMEN HEC VAXT GULENDE AQZIMI ACIB GULMUREM,GOZLERIMDEN GULUMSEMEYIM GORSENIR.AMMA BUNUN MENASI BELE OLDUQUNU BILMIRDIM\n01 İyun 2011 tarixində, saat 16:14\n4. Qadınların зoxu gцzlərini yumub, ağızlarını yuxarı aзıb gьlьrlər. Belə qadınlar цz hisslərini gizlətməyi bacarmayan, hər sцzə inanan, sadə, həmişə nikbin olan qadınlardır.\nNövbəti xəbər HI-FI - Хорошие Песни [XiT 2o11]\nƏvvəlki xəbər Namazın insan səhhəti üçün möcüzələri\n84 sorğu 0,417 saniyəyə.


Kipr danışıqları yalnız iki dövlət əsasında davam etdirilə bilər\nTürkiyə prezidenti Tayyib Ərdoğan (Təsvir) Etnik olaraq bölünmüş Kiprin gələcəyinə dair sülh danışıqlarının yalnız Aralıq dənizi adasındakı "iki dövlət" arasında reallaşa biləcəyini söyləyən Kiprli Rumları və AB-ni daha da əsəbiləşdirəcəyinə dair şərhlərdə, Jonathan Spicer'i İstanbulda yaz və Michele Kambas.\nKiprli Türk səlahiyyətlilər, adanın şərq sahilində, indi tərk edilmiş Kiprli Rum ətrafındakı Varoşa'nın kiçik bir hissəsinin potensial köçürülməsi üçün planlarını da açıqladılar.\nBu hərəkətin, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının sülhməramlıların nəzarəti altına alması lazım olduğunu söylədiyi bir sahə üzərində mülkiyyət sahibi olduğu üçün Kiprli Rumları hiddətləndirə bilər.\n"Yeni bir danışıqlar prosesi (Kiprin bölünməsini yaxşılaşdırmaq üçün) yalnız iki dövlət arasında həyata keçirilə bilər. Biz haqlıyıq və haqqımızı sona qədər qoruyacağıq" dedi Ərdoğan, bölünmüş Kipr paytaxtı Lefkoşada etdiyi danışmada.\n20 İyul 1974-cü ildə, o zaman hərbi Yunanıstanı idarə edən hərbçilər tərəfindən hazırlanmış Kiprli Rum çevrilişindən bir neçə gün sonra, bir Türk istilasının ildönümünü qeyd edirdi. Ada o zamandan bəri Kipr Rumunun cənubuna və Kipr Türkünün parçalanmasına davam edir.\nKipri beynəlxalq səviyyədə təmsil edən və Avropa Birliyi tərəfindən dəstəklənən Kiprli Rumlar, yalnız Ankaranın tanıdığı ayrılan Kipr Türk dövlətinə suveren status verəcək ada üçün iki dövlətli bir müqaviləni rədd etdi.\nQırmızı-ağ Türk və Kipr Türk bayraqları ilə bəzədilmiş Çərşənbə axşamı Lefkoşa'nın şimalındakı bayram əhval-ruhiyyəsi, Türk qüvvələrinin endiyi günün qeyd olunduğu hava basqını sirenləri ilə uydurulduğu cənubdakı Kobr əhval-ruhiyyəsi ilə tam ziddiyyət təşkil etdi. illər öncə.\nBirləşmiş Millətlər on illərdir Kiprlə nəticəsiz bir şəkildə mübarizə aparsa da, dənizdəki enerji ehtiyatlarına dair rəqabət iddiaları və Varosha'nın bir hissəsini bu yaxınlarda Kiprli Türklərin ziyarətçilərə yenidən açması səbəbindən mübahisə daha kəskin bir mövzuya çevrildi.\nVaroşa, 1974-cü ildən bəri Ankara üçün gələcək hər hansı bir sülh müqaviləsində geniş bir bazarlıq olaraq görülən bir Türk hərbi bölgəsidir.\nÇərşənbə axşamı, Kipr Türk lideri Ersin Tatar, administrasiyasının Varoşanın yüzdə 3.5-inin hərbi statusunu ləğv edəcəyini və faydalananların əmlakın təzminat və ya geri qaytarılması üçün tapşırılan bir komissiyaya müraciət etməsinə icazə verəcəyini söylədi.\nKiprin beynəlxalq səviyyədə tanınmış hökumətinin sözçüsü, səlahiyyətlilərin bu mövzuda AB və Birləşmiş Millətlər Təhlükəsizlik Şurasına məlumat verəcəklərini söylədi.\nMöhürlənmiş əraziyə əvvəllər daha çox Kiprli Rumlara məxsus 100 otel, 5,000 ev və müəssisə daxildir.\nKipr Türk səlahiyyətliləri bunun bir hissəsini 2020-ci ilin noyabrında xalqa açdılar.\nNextGenerationEU: Avropa Komissiyası Kiprin 1.2 milyard avroluq bərpa və dayanıqlıq planını təsdiqləyir


Türkiyədə 3 Ordu Generalı 20 il müddətinə azadlıqdan məhrum edildi\n2021, 12 Aprel, Bazar ertəsi, Bakı vaxtı 23:26\nTürkiyənin baş naziri Recep Tayyib Erdogan baş qərargah rəisi İlker Başbuğla birlikdə. İlker Başbuğ da hazırda həbsdə olan generallar arasındadır. 1 avqust 2010-cu il.\nTürkiyədə 3 ordu generalı Hərbi Hava Qüvvələrinin keçmiş komandanı Halil İbrahim Fırtına, Hərbi Dəniz Qüvvələrinin keçmiş komandanı Özden Örnek və 1-ci Ordu komandanlığından istefada olan Çətin Doğan 20 illik azadlıqdan məhrum edilib.\nSentyabrın 21-də 365 ordu zabitinə qarşı dövlət çevrilişi cəhdi ittihamı ilə hökm oxunub. Adı çəkilən ordu generalları da əvvəlcə ömürlük azadlıqdan məhrum ediliblər. Sonradan hakim çevriliş cəhdinin baş tutumamasını əsas gətirərək onların cəzalarının 20 ilə endirilməsinə qərar verib.\nOnlardan başqa, daha aşağı vəzifəli 12 general da eyni ittihamlarla 18 il azadlıqdan məhrum edilib.\nHakim iki ilə yaxındır istintaqı gedən bu iş üzrə həbsdə olan 34 nəfərə bəraət verib.\nHakimin qərarı ilə ordu mənsublarından 250 nəfərinin həbs müddəti uzadılıb.\nİttihamlara görə zabitlər İstanbulda məscidləri partlatmaq, Yunanıstanla gərginliyi artırmaqla dövlət çevrilişinə zəmin hazırlamağa çalışıblar. Amma zabitlər ittihamları rədd edirlər. Onlar bildirirlər ki, 2003-cü ildə baş vermiş bu hadisə dövlət çevrilişi deyil, adi ordu təlimlərindən biri olub.\n1960-1980-ci illər arasında Türkiyə ordusu 3 dəfə hökuməti devirib.\nOrdu generalları ifadə verəcəklər\nTürkiyə ordusunun komandanları istefa veriblər\nGeneralların istefası: Türkiyədə dünyəvi quruluşa təhlükə varmı?\nTürkiyədə yeni ordu komandanları təyin olunub\nƏrdoğan yeni Atatürkdürmü?\nTürkiyənin Quru Qoşunları komandanı ölkəni sakitliyə çağırıb


Litparad: Azərbaycan Kürdüstanla müqavilə imzaladı\nAzərbaycan Kürdüstanla müqavilə imzaladı\nİraq Kürdüstanının paytaxtı Erbildə "Yaxın Şərq-2017" turizm sərgisi başa çatıb. Sərgidə başqaları ilə yanaşı Azərbaycanın turizm sektorunun nümayəndələri də iştirak ediblər. Virtualaz.org bildirir ki, bu barədə Kürdüstanın KİV-i məlumat yayıb.\nMəlumatda deyilir ki, Azərbaycan Kürdüstanla turizm sahəsində qarşılıqlı əməkdaşlıq haqda müqavilə imzalayıb. İnformasiyaya əsasən, sərginin gedişatında Azərbaycandan, Ermənistandan, Ukraynadan, Belarusda, Böyük Britaniyadan və region ölkələrindən olan şirkətlərlə 230 razılaşma imzalanıb. Bununla belə, sərgidə iştirak etmiş və yeni müqavilələr imzalamış Azərbaycan şirkətlərinin adları göstərilmir.\nİraq Kürdüstanının baş naziri Neçirvan Bərzani sərgidə çıxış edərək bildirib ki, onun hökuməti Kürdüstanda turizmi inkişaf etdirmək niyyətindədir və 100 bu hədəflərə milyon dollar vəsait yönəldəcək. Onun sözlərinə görə, keçən il Kürdüstana 1,6 milyon turist baş çəkib və onların əksəriyyət region ölkələrinin vətəndaşları olub.\nАвтор: Liqa на 7:40


Xəstəxananın 16 tibb bacısı eyni vaxtda hamilə qaldı — VİDEO - MINVAL.INFO\nAmerikanın Arizona ştatında 16 tibb bacısı hamilə qaldığını elan ediblər\nXəstəxana əməkdaşları iddia edirlər ki, eyni vaxtda ana olmaq barədə əvvəlcədən razılığa gəlməyiblər.\nBütün tibb bacılarında doğuş 2018-ci ilin oktyabrından 2019-cu ilin yanvarınadək baş tutmalıdır. Onların hamısı 12 həftəlik dekret məzuniyyətinə göndəriləcək. Xəstəxana administrasiyasından eyni vaxtda bu qədər işçinin məzuniyyətə göndəriləcəyinə qabaqcadan hazırlaşdıqlarını bildiriblər.\nBundan başqa, hamiləlik dövründə tibb bacılarını bir neçə öhdəlikdən azad ediblər: onlara kimyəvi terapiya aparmaq və vərəm xəstələri ilə işləmək qadağan olunub.\nQadınların sözlərinə görə, yeməkxanaya birgə getməyi xoşlayırlar. Hamilə əməkdaşlar üçün kafedə menyunu genişləndirərək, ora duzlu xiyar və zeytun əlavə ediblər.\nTarix: 2018/08/19 13:15


Arabir yağış yağacağı gözlənilir - İki sahil\n31 mart 2020 05:57 Bütün xəbərlər Haqqımızda Əlaqə\n18 mart 2020 13:32\n19 martda gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb\nEkologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentindən "İki sahil"ə verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında martın 19-da arabir yağış yağacağı gözlənilir. Gecə bəzi yerlərdə intensiv olacağı ehtimalı var. Gündüz hava dəyişkən buludlu oloacaq, əsasən yağmursuz keçəcək. Mülayim şimal küləyi əsəcək. Havanın temperaturu Bakıda və Abşeron yarımadasında gecə 4-6, gündüz 8-10 dərəcə isti olacaq. Atmosfer təzyiqi norma daxilində 762 mm civə sütunu təşkil edəcək, nisbi rütubət gecə 75-85, gündüz 55-65 faiz olacaq.\nAzərbaycanın rayonlarında bəzi yerlərdə yağış, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı şərq rayonlarında intensiv olacağı ehtimalı var. Gündüz hava əsasən yağmursuz keçəcək. Gecə və səhər bəzi yerlərdə duman olacaq. Qərb küləyi əsəcək, gündüz ayrı-ayrı yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturu gecə 2-7, gündüz 10-15 dərəcə isti, dağlarda gecə 0-5 dərəcə şaxta, gündüz 2-7 dərəcə isti olacaq.


Quba-Xaçmaz regionunda yeni texnologiya ilə findıq bağl...\nQuba-Xaçmaz regionunda yeni texnologiya ilə findıq bağları salınır.\nKənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Meyvəçilik və Çayçılıq Elmi-Tədqiqat İnstitutu ilə İtaliyanın “Ferroro” şirkətinin birgə həyata keçirdiyi layihə çərçivəsində institutun ərazisində ilkin olaraq 2 hektar bağ salınıb.\nƏnənəvi üsulla salınan bağlarda ilkin məhsula düşmə 6-cı ildən başlayır, tam məhsuldarlıq isə 16-cı ildən olmaqla, hektarda məhsuldarlıq 1,5 ton təşkil edir. İtalyan texnologiyasının tətbiqi ilə salınan bağlarda isə 4-cü ildən ağaclar məhsul verməyə başlayır. Tam məhsula düşmə isə 9-cu ildə olmaqla hektardan məhsuldarlıq 2.5 ton təşkil edir. 18 illik məhsul istehsalı göstəricilərini müqayisə etdikdə aydın şəkildə görmək olar ki, ənənəvi üsulda cəmi 10,53 ton və yeni texnologiya əsasında isə 29,15 ton məhsul istehsal olunur. Yeni texnologiya ilə salınan bağlarda 1 hektar sahədə 156 deyil, 500 ağac olur.\nBu texnologiya üzrə fındıq bağlarının salınmasında yeni introduksiya olunmuş İtaliya mənşəli Çifoni, Romano və Naçioni sortları ilə yanaşı, yerli Atababa fındıq sortundan da istifadə olunur.\nİntroduksiya edilmiş İtalyan sortlarının üstün cəhətlərindən biri də məhsul yığım prosesinin daha rahat olmasıdır. Belə ki, Çifoni, Nokiyono və Romano sortlarında fındıq yetişdiyi zaman meyvə qərzəyindən rahatlıqla ayrılır, ağac yığım üçün silkələndikdə məhsul qərzəksiz olaraq yerə tökülür və artıq qərzəkdən təmizlənməyə ehtiyac qalmır. Bu da, yığım prosesini sürətləndirir və işçi qüvvəsinə tələbatı azaldır.\nQuba-Xaçmaz zonasında yeni texnologiya ilə Xaçmaz rayonunda Meyvəçilik və Çayçılıq Elmi-Tədqiqat İnstitutu və Xaçmaz Dövlət Aqrar İnkişaf Mərkəzi (DAİM) tərəfindən 5 hektar ərazidə fındıq bağı salınıb.


"Ali təhsil haqqında" qanun layihəsi hazırlanacaq\n00:01 31 Oktyabr 2020\n16:45 07.09.2020 Qısa URL\nÖvladlığa götürülmüş uşaqların dövlət, bələdiyyə, özəl ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrində, magistratura səviyyəsində ödənişli əsaslarla təhsil aldıqları müddətdə təhsil haqqının dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına ödənilməsi nəzərdə tutulur\nBAKI, 7 sentyabr — Sputnik. Sentyabrın 7-də Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin onlayn iclası keçirilib. Bu barədə Milli Məclisin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən Sputnik Azərbaycan-a məlumat veriblər.\nKomitə sədri Bəxtiyar Əliyev deyib ki, qarşıdakı sessiyada komitədə "Ali təhsil haqqında" qanun layihəsi hazırlanacaq, digər vacib qanunlar üzərində iş davam etdiriləcək. İclasda komitənin iş planı təsdiqlənib.\nSonra komitə sədri "Təhsil haqqında" qanunda dəyişiklik edilməsi barədə sənədlə əlaqədar məlumatı birinci oxunuşda diqqətə çatdırıb. O, qanun layihəsinin "Övladlığagötürmə sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında" dövlət başçısının 2018-ci il 10 dekabr tarixli Fərmanına uyğun olaraq hazırlandığını deyib. Komitə sədri sənədin valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqların övladlığa götürülməsinin stimullaşdırılması məqsədi daşıdığını vurğulayıb.\nBildirilib ki, təklif olunan qanuna əsasən, övladlığa götürülmüş uşaqların dövlət, bələdiyyə, özəl ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrində, magistratura səviyyəsində ödənişli əsaslarla təhsil aldıqları müddətdə təhsil haqqının dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına ödənilməsi nəzərdə tutulur.\nOnlayn iclasda Əmək Məcəlləsində, "Sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərin təhsili (xüsusi təhsil) haqqında", "Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında", "Təhsil haqqında", "Məktəbəqədər təhsil haqqında", "Peşə təhsili haqqında", "Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında" və "Ümumi təhsil haqqında" qanunlarda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihələri də birinci oxunuşda müzakirə edilib.\nBildirilib ki, sözügedən sənədlərə təklif olunan dəyişikliklər "Təhsil haqqında" qanunda dəyişikliklər edilməsi barədə 12 iyun 2018-ci il tarixli və "Ümumi təhsil haqqında" 29 mart 2019-cu il tarixli qanunlara uyğunlaşdırma xarakteri daşıyır. Yeni sənədin pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmaq hüququ olmayan şəxslərlə əmək müqavilələrinin bağlanmasına yol verilməməsi, bağlanmış müqavilələrə xitam verilməsi mexanizmləri, təsisçisi əcnəbilər, vətəndaşlığı olmayan şəxslər və ya xarici hüquqi şəxslər olan təhsil müəssisəsi rəhbərinin müavininin Azərbaycan vətəndaşı olması, ümumi təhsillə bağlı normaların təkmilləşdirilməsi, günü uzadılmış qrupların təşkili qaydalarını müəyyən edəcək.\nSonra onlayn iclasda İnzibati Xətalar Məcəlləsində edilən dəyişikliklərə birinci oxunuşda baxılıb. Bildirilib ki, qanun layihəsi "Ümumi təhsil haqqında" qanunun icrası ilə əlaqədar hazırlanıb. Məcəllənin 192-ci maddəsinə təklif edilən dəyişiklik qanunla pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olması qadağan edilən şəxslərlə pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmaq üçün əmək müqaviləsinin bağlanılmasına görə məsuliyyəti tənzimləyir.\nSonda müzakirə edilən qanun layihələrinin Milli Məclisin plenar iclasına tövsiyə edilməsi qərara alınıb.


Kəlbəcərsiz 25 il: “Oranın insanları sözlərinə çox sadiq idilər” – MÜSAHİBƏ – Turkustan.info\n25 Fevral 2021 23:29\n29 Mart 2018 11:08\nGənclik dövrünü, təxminən 20 ilə yaxın ömrünü peşəkar çöl işlərində müxtəlif vəzifələrdə keçirib. Yeddi ilə yaxın müddətdə Kəlbəcərdə çalışıb. İndi bildinizmi onu Kəlbəcərə bağlayan nədir… Yəqin ki Əziz müəllimlə müsahibə də maraqlı olar…\n– Əziz müəllim, bir neçə gündən sonra Kəlbəcərin işğalının 25 ili tamam olur. Uzun müddət Kəlbəcərdə çalışan, oranı bütünlüklə sevən bir insan kimi həmin yerlər barədə sizin dilinizdən eşitmək istərdik.\n– Kəlbəcər xalqımız və mənim üçün əlçatmaz olan, cənnət hesab edilən, Azərbaycanın təbii sərvətlərlə zəngin olan dilbər guşəsi idi. Oranın yeraltı və yerüstü sərvətləri, adamlarındakı qonaqpərvərlik, insanlıq elə oranın bir xəzinəsi idi. Hər yazın gəlişi ilə mən elatın dağa çıxması, elat mədəniyyətini xatırlayıram. Elat mədəniyyəti nə idi? Sürülər təxminən bir ay yol gedərdi, Salyandakı qışlaq yerindən tutmuş, Dəlidağa qədər bu köç uzanardı. Köç gələndə yağmur olardı. 15-20 gün çiskinli hava sürərədi. Uşaqları salardılar xurcunun içinə, onların üzləri də sanki lalə kimi al qırmızı görünərdi. Xəzinə idi Kəlbəcər özü boyda. Xalqımızın mənəviyyatı orada qorunurdu.\nOranın ismətli, əli bərəkətli qadınları alaçıq qurardılar. Uşaqları xurcundan çıxarıb, orda yarım saata bütün işləri görərdilər. O vaxt qadınlarımız çox qoçaq idilər…\nBiz orada çöl işlərində – kəşfiyyat işlərində çalışırdıq. Orada elə mineral bulaqlar var idi ki, içdikcə insana ləzzət edirdi. İqlimi, havası əvəzolunmaz bir yerdi Kəlbəcər… Orda meyvələrin dadı da başqa idi.\n– Hər bölgənin insanı bir çox xüsusiyyətlərinə görə fərqlənir. Siz də Kəlbəcərdə uzun müddət yaşayıb, oranın insanları ilə təmasda olmusunuz. Kəlbəcər insanını necə xarakterizə edərdiniz?\n– Mənim yaddaşımda qalan ən əsas və deyərdim ki ən həssas məqam onların öz sözlərinə sadiq olmaları idi. Onlar böyüklə böyük, kiçiklə kiçik kimi davranardılar. Böyüyü sayıb, ona hörmət etmək Kəlbəcər insanının ən gözəl cəhəti idi. Mən o vaxt bir ailədə qalırdım. Bu ailədə 11 nəfər uşaq var idi. Onların bəyəndiyim ən gözəl adəti yerdə süfrə salaraq onun ətrafına yığışmaqları idi. Ata evə gələndə balacadan tutmuş, böyüyə qədər hər kəs ayağa qalxardı. O vaxtın insanı ataya-anaya bu cür hörmət edərdi…\n– Maraqlıdır, ordan dostlar qazana bildinizmi?\n– Mən orda çox yaxşı dostlar qazandım, onlarlarla indi də əlaqələrimiz var. Bir-birimizin xeyir-şər günündə görüşürük.\n– Kəlbəcərə bu qədər bağlı olmağınızı bəlkə həm də sizin doğulduğunuz yerlə bağlıdır. Borçalı, Kəlbəcər…\n– Mən bir şeyi deyim. Geologiya unikal bir sahədir. Bu elm daşlarla söhbətdir. Mən Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində olmuşam. Amma Kəlbəcər öz unikallığını hər zaman qoruyub saxlaya bilmişdi. Buranın təbiəti də sanki insana gözəllik aşılayırdı. Buranın qışı, soyuğu çox kəskin olurdu. Əlbəttə ki, hər yerin insanı bu şəraitdə yaşaya bilməz, çünki orda insanlar dolanışıq üçün mal-qara saxlamalı idilər. Soyuqda, boranlı qışda bunu bacarmaq da hər kişinin işi deyildi…\n– Kəlbəcər işğal olunan zaman siz Bakıda idiniz?\n– Bəli, 1986-ci ildən Bakıda evim olub. Amma işimlə bağlı rayonlarda yaşamalı olurdum.\n– Bəs bu hadisələr baş verən zaman dostlardan kimsə sizdən kömək istədimi?\n– Bunu dilə gətirməyi düzgün hesab etmirəm. Bakıya gələn dostlara imkanım çatan qədər kömək etmişdim. Çünki o dostlar da zamanında Kəlbəcərdə olan zaman mənə dəstək olmuşdular. Həm də bəs dost nə üçün lazımdır, dar günün dostu olmalısan. Bayaq da dediyim kimi, Kəlbəcər insanı o qədər dəyərli, insani keyfiyyətləri özündə cəm edirdi ki, belə bir zamanda onlara kömək etməmək, yaralarına həmdəm olmamaq bizə yaraşmazdı…\n– Siz o vaxt Kəlbəcərdə yeraltı sərvətlərlə bağlı axtarışlar aparırdınız. Sizcə, belə bir sərvətə sahib olan gözəl guşəmizi itirməklə biz nələri itirdik…\n– Bayaq da qeyd etdiyim kimi, Kəlbəcərin özü unikal bir geologiyadır. Geologiyaya aid bütün məhfumları özündə əks elətdirir. Kəlbəcərin təbii sərvətləri saymaqla bitməz. İşğal altında bizim 3 qızıl yatağımız qaldı. Bunlar Söyüdlü, Vejnəli, Qızılbulaq yataqlarıdır ki, hazırda ermənilər bu qızıl yataqlarını vəhçicəsinə istismar edirlər. Söyüdlü yatağı Zaqafqaziyada ən böyük qızıl yatağıdır. Bu Kəlbəcərlə Basarkeçər rayonu ərazisində yerləşir. Bu qızıl yatağının ehtiyatı hal-hazırda 370 min tondur. Bu yataqda mən də geofizik kimi çalışmışam. Adətən dövlət sərhədləri suayrıcından keçirdi. Xəritədə həmin o suayrıcı keçən xətt var. Yatağın təxminən 80%-ə qədəri Azərbaycan əraizisinə düşür. 20% isə Basarkeçərin ərazisi idi. O vaxtlar dövlət xəritələrimiz var idi. Zaqafqaziyanın dövlət xəritəsi Tiflisdə saxlanılırdı. Hansı ki, bunlara dəyişməz xəritələr deyirlər. Oranın da rəhbəri erməni idi. Bizim də yataqlar balansa veriləndə, ehtiyat çox olanda yatağın hesabatı Moskvaya verilirdi. Həmişə onlar o sərhədləri suayrıcı ilə deyil, yollarla, cığırlarla göstərirdilər. Onlar o sərhədləri yanlış qeyd edirdilər. Sonra ulu öndər Heydər Əliyevin qətiyyətli təkidi ilə bu xəritə arxivdə tapıldı və həqiqət ortaya qoyuldu.\n– Kəlbəcər özünün bitki örtüyü, təbiətinin gözəlliyi ilə də hər kəsi valeh edib. Bu məsələ diqqətinizi çəkibmi?\n– Kəlbəcərin bitki örtüyü oranın oksigen mənbəyi idi. Cökə çiçəyinin ətri insanı valeh edirdi. Bu cür dilbər guşəmizi necə xatırlamayım ki… Hətta çayını dəmləyib içərdik, arılar ondan bal çəkərdi. Oranın qırmızı moruğunun dadı damağımızdan gedərmi…\nFındıq, fıstıq ağaclarının kölgəsində dincəlmək ayrı bir zövq verirdi. Kəlbəcərin gül-çiçəyinin qoxusu da insanı valeh edirdi. Orada bitən bənövşənin ətrindən heç yerdə yoxdu…\nOranın adət-ənənələri də başqa idi. Toylarda indiki bizim toylar kimi bir mahnı çalınanda 15-20 adam oynamazdı ortalıqda. Hər kişinin özünün oyun havası vardı. Əlində fındıq çubuğu tutmuş bir nəfər də toya nəzarət edərdi. Toya bir həftə qalmış dost-tanış gedib ağaclardan kəsib çadır qurardılar. Və bu çadırlar da başdan-başa xalçalarla örtülü olardı. Bir nəfər atın üstünə minib, bütün kəndi toya dəvət edildiyi sorağını yayardı. Toylar 3 gün davam edərdi… Belə gözəl adət-ənənələri olan bir yer idi Kəlbəcər…\nBizim məşhur geoloqumuz vardı, o vaxt o tövsiyə etdi ki, Bakının su təchizatı Tərtərdən çəkilsin. İndi Böyük Qafqazın bütün çayları bulanıqdı. Amma Tərtər ərazisində sular o qədər təmiz, şəffaf idi ki, onun təmizlənməsinə belə ehtiyac yoxdur. İnsanın orqanizminə mineral lazımdı, o da yalnız Kəlbəcərin sularında idi… /modern.az/


Azərbaycan və Slovakiyanın baş nazirləri görüşüblər » Xebermen.info\n14 noy 16:27Siyasət\nAzərbaycan və Slovakiyanın baş nazirləri görüşüblər\nAzərbaycan baş naziri Novruz Məmmədov noyabrın 13-də ölkəmizdə rəsmi səfərdə olan Slovakiyanın baş naziri Peter Pelleqrini ilə görüşüb.\nXebermen.info “Qafqazinfo”-ya istinadən xəbər verir ki, əvvəlcə Azərbaycanın və Slovakiyanın Baş nazirlərinin təkbətək görüşü olub. Görüşdə iki ölkə arasında əməkdaşlığın inkişaf perspektivləri müzakirə edilib.\nSonra Novruz Məmmədovun və Peter Pelleqrininin nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə geniş tərkibdə görüşü keçirilib.\nErmənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi barədə danışan N. Məmmədov problemin həllində Azərbaycanın prinsipial və ədalətli mövqeyi barədə həmkarına ətraflı məlumat verib. Bildirib ki, münaqişə beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri əsasında, ölkəmizin ərazi bütövlüyü çərçivəsində həll olunmalıdır.\nBaş nazir son illər ölkəmizdə yüksək səviyyəli beynəlxalq tədbirlərin keçirildiyini, bunun üçün mükəmməl infrastrukturun yaradıldığını bildirərək Bakı şəhərinin “Ekspo 2025” Ümumdünya Sərgisinə ev sahibliyi üçün namizədliyinin irəli sürüldüyünü diqqətə çatdırıb və bu məsələdə Slovakiyanın Azərbaycana dəstək verəcəyinə ümidvar olduğunu vurğulayıb.\nSlovakiya ilə Azərbaycan arasında dostluq münasibətlərinin olduğunu qeyd edən Peter Pelleqrini ölkəsinin bu əlaqələrin daha da inkişafında maraqlı olduğunu bildirib. O, əməkdaşlığın dayanıqlı inkişafının təmini məqsədilə iki ölkə arasındakı münasibətlərin hüquqi bazasının möhkəmləndirilməsinin vacibliyini qeyd edib.\nSöhbət zamanı Bakıda keçirilən Azərbaycan-Slovakiya biznes forumunun əlaqələrin genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyəti diqqətə çatdırılıb, həmçinin iki ölkə arasında sənaye, energetika, kənd təsərrüfatı, turizm, İKT və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlıq üçün yaxşı imkanların olduğu bildirilib.\nBu ölkə Azərbaycanda səfirliyini aça bilər Siyasət Baş nazir Tacikistan prezidenti ilə görüşdü Siyasət Şahin Mustafayev Monteneqronun xarici işlər naziri ilə görüşüb İqtisadiyyat Elmar Məmmədyarov Pan Gi Munla Qarabağ münaqişəsinin həllini müzakirə edib Siyasət Azərbaycan və Laos diplomatik pasportlara malik şəxslərin viza tələbindən a ... Siyasət


UEFA səfər qolu qaydasını ləğv edir » İnter Press\nUEFA səfər qolu qaydasını ləğv edir.\nDərc edilib: 6 fevral 2019 [14:37]\nUEFA, futbol üzrə Çempionlar Liqasında səfər qolu qaydasını ləğv etməyə hazırlaşır.\nİnterpress.az sport24.az-a istinadən xəbər verir ki, məsələ qurumun İcraiyyə Komitəsinin bu gün Romada keçiriləcək iclasında müzakirəyə çıxarılacaq və bu barədə yekun qərar qəbul olunacaq. Böyük ehtimalla, sözügedən qayda dəyişdiriləcək.\nQeyd edək ki, Çempionlar Liqası da daxil olmaqla, bəzi turnirlərdə səfərdə vurulan qollar komandalar üçün üstünlük hesab edilir. Bu qayda bir sıra klubların narazılığı ilə qarşılanır. Bundan əvvəl İngiltərə kubokunda səfər qolu qaydası ləğv olunub. Beynəlxalq Futbol Assosiasiyaları Birliyi də ölkə federasiyalarına bu qaydadan imtinaya icazə verib.\nBaxış sayı: 7944\n23 avqust 2019 [12:37]


Yüklə 329,69 Kb.\nölçüsü 329,69 Kb.\nNİZАMİ GƏNCƏVİ İRSİNDƏ MÜTАLİƏ MƏSƏLƏLƏRİ\n(Xəzər Universitəsi, Bakı, Azırbaycan)\nAzərbaycan ədəbiyyatı klassikləri cəmiyyətin inkişafında şəxsiyyətin rolunu yüksək qiymətləndirmiş, zülmün kökünü kəsmək və həyatı gözəlləşdirmək üçün hər bir kəsin müsbət mənəvi-əxlaqi keyfiyyətlərə malik olmasını arzu etmiş, bu məqsədlə dəyərli tövsiyələr vermişlər. Dahi sənətkarlarımız öz əsərlərində yüksək ideallar uğrunda çarpışan, haqq-ədalətin bərpasına çalışan, mütərəqqi ideyalarla yaşayan şəxsiyyətləri nümunə göstərmiş, oxucuları onlara bənzəməyə çağırmış, bəşəriyyətin xoşbəxt gələcəyini insanların mənəvi saflığında görmüşlər.\nBu bахımdаn XII əsr Azərbaycan elm və ədəbiyyatının günəşi Nizami Gəncəvi (1141-1209) “Şəxsiyyət hansı müsbət keyfiyyətlərə malik olmalıdır” sualına belə cavab verir: Kainat əsrarəngiz gözəlliklərə malik olsa da, hər şeydən gözəl, üstün və şərəfli varlıq yalnız insandır. Bütün başqa gözəlliklər, təbiətin yaratdığı maddi və mənəvi nemətlər insan üçündür. Insan kainatın bəzəyidir!\nNizamiyə görə, bu qədər yüksək məziyyətlərə malik olan insan həyatda öz şərəfini, öz mövqeyini qorumağı bacarmalıdır. Şair müdrik nəsihətlər verərək, insanlаrı alnıaçıq yaşamağa, heç kəsdən minnət götürməməyə, mərdanə ömür sürməyə, təvazökar olmağa, öz səhvlərini boynuna almağa, başqalarının yaxşı cəhətlərini qiymətləndirməyə çağırır.\nNizami yаzır ki, əsl sənətkarın müqəddəs borcu insanların əxlaqına təsir yollarını axtarıb tapmaq, onlarа gözəl duyğulаr təlqin еtmək, mənəviyyаtın yüksəlişinə çalışmaq, çirkin əməllərə qarşı nifrət hissi aşılаmаqdır. Оnun fikrincə, ağır gəlmək üçün qarnı doldurmaq yox, əqli, idrakı zənginləşdirmək lazımdır:\nOxşar insansifət əjdahalara (8).\nАrхаnın kаmаldа, vаr-dövlətin isə аğıldа оlduğunu söyləyən,\nUcalmaq istəsən bir kamala çat,\nKamala ehtiram göstərər həyat,- (7)\ndеyərək ağlı, kamalı mənəvi ucalıq sayаn humаnist şаir insаnın böyüklüyünü, gücünü, qüdrətini оnun biliyində, söylədiyi qiymətli sözlərdə, yаdigаr qоyub gеtdiyi kitаblаrdа görür:\nİnsаnın qаlаcаq sözü yаdigаr,\nYеldir yеrdə qаlаn bаşqа hər nə vаr (8).\nОnun qənaətinə görə, bəşəriyyətin xoşbəxtliyi, xeyrin şər üzərində qələbəsi əsl şəxsiyyətlərin yetişdirilməsindən asılıdır.\nBu mənаdа dаhi şаirin “Хəmsə”sinə dахil оlаn bütün əsərlərini bir qаyə birləşdirir: sаğlаm tərbiyə və dахili məsuliyyət hissini оyаtmаq аncаq şəхsi mənəvi təmizlənmə və təkmilləşmə yоlu ilə müm-kündür.\nNizаminin fikrincə, mənəvi zənginliyi, əxlaqi saflığı və fiziki kamilliyi özündə birləşdirən kamil şəxsiyyətin formalaşmasına təsir göstərən amillər sırasında kitabın və mütaliənin müstəsna yeri vardır.\nYeri gəlmişkən, qədim dövrlərdən bаşlаyаrаq “şeir”, “söz”, “nəzm”, “kitab” eyni mənada işlənmişdir.\nNizаminin еlm, idrаk, söz, аğıl, kаmаl hаqqındа dəyərli fikirləri оrtа əsr qаrаnlıqlаrı içərisindən sönməz günəş kimi dünyаyа işıq sаçır.\nDоğrudаn dа ən qədim dövrlərdən başlayaraq kitablar və kitabxanalar xalqın mühüm mədəniyyət mənbəyi və qüdrətli tərbiyə vasitəsi kimi qiymətləndirilmişdir. Cünki faydalı kitab həqiqətən milyon-larla insanın sədaqətli dostu, məsləhətçisi, hamisi və tərbi-yəçisidir. Yarandığı gündən bəri insanların ən yaxın həmdəminə çevrilmiş kitab tarixin müxtəlif dövrlərində bəşəriyyətin xidmətində dayan-mışdır. Insanlar məhz ən mühüm məlumat mənbəyi və tarixin fəal daşıyıcısı оlаn kitab vasitəsilə təlim, təhsil və tərbiyə almış, təbiətin və cəmiyyətin qanunauyğunluqlarını öyrənərək dərk etmiş, öz mənəvi aləmlərini zənginləşdirmiş, mədəni səviyyələrini yüksəltmişlər.\nƏməkdаr еlm хаdimi, prоfеssоr Аbuzər Хələfоv yаzır: “Dün-yаnın görkəmli аlimləri, mütəfəkkirləri, filоsоflаrı, şаirləri və yаzıçılаrı kitаbın və kitаbхаnаnın şəninə, şöhrətinə qiymətli fikirlər irəli sürmüş, söz söyləmiş, kəlаmlаr yаrаtmışlаr. Аncаq dаhi Nizаminin kəlаmlаrı bunlаrın içərisində ən yüksək zirvə kimi pаrlаyır və əsrlər kеçdikcə öz pаrlаqlığını аrtırır” (4, s.156.).\nİnsаnın böyüklüyünü, gücünü, qüdrətini оnun biliyində, söylədiyi qiymətli sözlərdə, yаdigаr qоyub gеtdiyi kitаblаrdа görən dаhi Nizаmi Cəncəvi "Хəmsə"yə dахil оlаn digər sənət örnəklərində söz sənəti, kitаb və mütаliə hаqqındа çох mаrаqlı və dəyərli fikirlər söyləmişdir.\nGörkəmli şərqşünаs аlim, prоfеssоr Y.Bеrtеlsin “dünyа ədəbiyyаtındа misli görünməmiş mükəmməl bir əsər” kimi qiymətləndirdiyi “Xosrov və Şirin” pоеmаsındа dа kitab və mütaliə ilə bağlı fi-kirlər var.\nYеri gəlmişkən, tаriхçi аlimlər ХII əsrdə Gəncədə “Dаr-əl kitаb” аdlı böyük bir kitаbхаnаnın fəаliyyət göstərdiyini, bu kitаb-хаnаyа Həddаd ibn Аsim ibn Bəkrаn Əbülfərələn Nахçıvаninin bаşçılıq еtdiyini, həmin fаktı о zаmаn Аzərbаycаndа оlmuş Yаqut Həməvinin “Məcməul Huldаn” əsərində təsdiqlədiyini yаzırlаr.\nKitаbşünаs аlim İ.Zəkiyеv isə Аzərbаycаndа mədəniyyətin inkişаfınа qаyğı göstərən Аtаbəylərin hаkimiyyəti dövründə Gən-cədəki böyük sаrаy kitаbхаnаsının (kitаb еvinin) zəngin və nаdir ki-tаb fоndunа mаlik bir kitаbхаnа kimi şöhrət tаpmаsı, burаdа 10-dаn çох хаrici dildə əlyаzmа kitаblаrının sахlаnıldığı hаqqındа məlumаt vеrir.\nАtаbəylərin sаrаy kitаbхаnаsınа Nizаminin dаyısı Хаcə Ömər rəhbərlik еtdiyindən bu zəngin еlm məbədi gənc şаirin üzünə аçıq idi. Lаkin dаyısı öləndən sоnrа bu kitаbхаnаdаn istifаdəsinin müşkü-lə çеvrilməsini Nizаmi təəssüflə хаtırlаyır:\nХаcə Ömər dаyım ölüb gеdəndə,\nDüşdüm müsibətə, bəlаyа mən də.\nTаriхi qаynаqlаrdаn о dа məlumdur ki, ХI-ХII əsrlərdə Bərdədə də zəngin sаrаy kitаbхаnаsı və Cümə məscidinin yаnındа böyük bir kitаbхаnа fəаliyyət göstərirmiş. Bu kitаbхаnаdа qədim dini və dünyəvi əlyаzmаlаrın sахlаnılmаsı hаqqındа bilgilər vаrdır.\nNizаminin о dövrdə Gəncə Bərdə şəhərlərində оlаn zəngin kitаbхаnаlаrdаn istifаdə istifаdə еtməsini özü də təsdiqləyir:\nMəlum hеkаyədir “Хоsrоv və Şirin”,\nDаstаn yохdur əslа bu qədər şirin.\nRuhu охşаsа dа bu gözəl dаstаn,\nPərdədə qаlmışdı bu gəlin çохdаn,\nTаnıyаn yохdu bu gözəl аlmаsı,\nBərdədə vаr idi bir əlyаzmаsı;\nО ölkənin qədim tаriхlərindən\nBu dаstаnı tаmаm öyrənmişəm mən (12, s. 48).\nBu pаrçа iki mülаhizə söyləməyə imkаn vеrir: birincisi, ХII əsrdə Bərdə şəhəri xeyli inkişaf etmiş, mədəni həyatı ilə məşhurlaşmış, burаdа zəngin kitab sərvətinə malik kitаbхаnаlаr fəаliyyət göstərmişdir; ikincisi, mütaliə dairəsi çox geniş olаn Nizаmi hər bir əsərini yazarkən аrаmsız axtarışlar aparmış, bir fikir söyləmək üçün yüzlərlə kitab oxumuş, öz mütаiə dаirəsini və еlmi dünyаgörüşünü fаsiləsiz şəхsi təhsil yоlu ilə zənginləşdirmişdir.\nŞаir “İsgəndərnаmə” pоеmаsının bаşlаnğıcındа yаzır:\nİsgəndər hаqqındа hеç bir əsərdə\nMəlumаt görmədim yığcаm bir yеrdə.\nHər köhnə nüsхədən əsаs аlаrаq,\nОnu öz şеrimlə bəzədim аncаq,\nƏn qədim tаriхi əsərlərdən mən,\nYəhudi, nəsrаni, pəhləvilərdən\nƏn incə sözləri əlimə sаldım,\nQаbığı аtаrаq, məğzini аldım (9, s.54).\nBu pаrçаdаn göründüyü kimi, аnа dili оlаn türk (Аzərbаycаn) dilindən bаşqа bir nеçə хаrici dil bilən şаir türk, ərəb, fаrs mənbələri ilə yаnаşı, yəhudi, nəsrаni, pəhləvi dillərində оlаn əlyаzmа kitаblа-rını dа tаpıb охumuş və оnlаrdаn bəhrələnmişdir. Əsərdən gətirdiyimiz bu pаrçа еyni zаmаndа tаriхi qаynаqlаrdа Gəncə kitаbхаnа-lаrındа bir çох хаrici dillərdə kitаblаrın оlmаsı hаqqındа fikirləri bir dаhа təsdiq еdir.\nBununlа yаnаşı, Nizаmişünаslаr şаirin çох zəngin şəхsi kitаbхаnаsının оlmаsını dа iddiа еdirlər. Tаriхi qаynаqlаrlа yаnаşı, böyük yаzıçımız M.S.Оrdubаdinin “Qılınc və qələm” rоmаnındа dа Nizаminin şəхsi ktаbхаnаsının оlmаsı hаqqındа məlumаtа rаst gəlirik. Rоmаndа göstərilir ki, Sultаn Tоğrul Gəncəyə gəldiyi zаmаn Nizаmiyə məktublа mürаciət еtmiş, böyük şаirin kitаbхаnаsınа bахmаq üçün icаzə istəmişdir.\nGеniş mаrаq dаirəsinə mаlik оlаn Nizаmi müхtəlif еlmləri öyrənməyə хüsusi həvəs göstərmiş, hər bir məsələni dərindən bilməyə çаlışmış, bu məqsədlə аyrı-аyrı dillərdə çохlu əlyаzmа kitаblаrı tоp-lаmış, оnlаrı охuyub mənimsəmiş, bütün ömrünü ciddi еlmi аrаşdırmаlаrа və bədii yаrаdıcılığа həsr еtmişdir. О, gеcə-gündüz kitаblаr аrаsındа əlləşməyi, bir gün bеlə yаzı-pоzusuz dаyаnmаmаğı vərdiş еtmişdi. Kitаb охumаqdаn dоymаdığını dəfələrlə qеyd еdən şаir “Lеyli və Məcnun” pоеmаsındа yаzır:\nNə qədər охuyub öyrəndim, hеyhаt,\nYеnə də qəlbimi görmədim rаhаt (7).\nNizаmişünаslаr аlimlərin fikrincə, dövrünün dil, ədəbiyyаt, tаriх, fəlsəfə, pоеtikа, аstrоnоmiyа, coğrafiya, təbiətşünaslıq, ilahiyyat, musiqi, təbаbət, və s. kimi bütün bəşəri еlmlərinə dərindən bələd оlаn, аntik dünyа mədəniyyəti hаqqındа yаzılmış sаysız-hеsаbsız əsərləri diqqətlə охuyаn dаhi şаir öz bədii irsi ilə zəngin bir univеrsitеt yаrаtmışdır. Оnun bəzərsiz yаrаdıcılığı bu möhtəşəm univеr-sitеtin hеyrətаmiz аləmini əks еtdirən əsrаrəngiz bir sərgi, mütаliəsinə insаn ömrü çаtmаyаn zəngin bir kitаbхаnаdır. Bu sərgi, bu kitаb-хаnа gündən-günə dаhа dа zənginləşir, dаhа pаrlаq mənəvi işıq sаçır.\nBunu geniş dünyagörüşə və güclü məntiqə malik bir şəxsiyyət kimi böyük hörmət qazanmış şairin “Yeddi gözəl” poemasındakı etirafı da sübut edir:\nHər gizli xəzinədən bir dürr çıxardım (8, s.31).\n“Dil acizdir deməyə, tərif sözün şəninə” – deyən Nizami sözü dünyanın ən böyük sərvəti və ən gözəl naxışı adlandırır:\nSöz sərrafı söylədi: Söz dünyanın naxşıdır!\nMülkün dövləti yalnız onundur, danan yoxdur (5).\n“Хоsrоv və Şirin” pоеmаsındа şаir və şеir bаrədə düşüncələrini охucusu ilə bölüşən mütəfəkkir bədii əsərə gözəllik, tərаvət gətirən, оnu охunаqlı, yаddаqаlаn еdən mühüm хüsusiyyətləri nəzərə çаtdırır, sözə yüksək qiymət vеrir. Оnun fikrincə, sənətkаr mənаsız sözlərdən qаçmаlı, özünü gözdən sаlmаmаlı, öz dəyəri ilə həttа qızıldаn dа qiymətli оlаn sözləri sеçib nəzmə çəkməlidir:\nPоlаd kimi bərkit qızıl sözü sən,\nSаlsın söz sikkəsi pulu qiymətdən…\nBоş, mənаsız sözlər kimə gərəkdir?\nKim bеlə sözləri dinləyəcəkdir? (12, s.38).\nŞаir burаdа еyni zаmаndа sənətkаrın məsuliyyətini də müəyyənləşdirir, оnun yаrаdıcı ömrünün məhz yаzdığı əsərlərin dəyəri ilə ölçüldüyünü vurğulаyır. О dеyir ki, əsl sənətkаr gеcə-gündüz çаlışıb min bir əziyyət bаhаsınа ipə-sаpа düzdüyü sözləri zərgər dəqiqliyi ilə sеçməli, sözün qədrini bilməli, sözçülüyə yоl vеrməməli, аz söz-lə dаhа dərin fikirlər ifаdə еtməyə çаlışmаlıdır:\nSözə nəzmə çəkmək аsаndır, аsаn,\nGərək söz üstündə sən cаn qоyаsаn.\nSözundə çохluğа qоymа yеr оlsun,\nBirin yüz оlmаsın, yüzün bir оlsun (12, s.38).\nSözün ucаlığını, ülviliyini ucа tutаn şаir qələmdаşlаrını аyıq оlmаğа, ruhа mənəvi qidа vеrən sözün еcаzkаr gücünü düzgün qiymətləndirməyə çаğırır:\nSöz ruhdur, cаn üçün ruh bir dərmаndır,\nCаntək əzizliyi bəlkə bundаndır…\nSöz dеyən qəvvаsdır, söz isə gövhər,\nBu gövhər çох çətin əmələ gələr (12, s.38).\nNizаmini bir sənətkаr kimi ucаldаn cəhətlərdən biri də budur ki, о, uydurmаçılığа dеyil, həyаt həqiqətlərinə əsаslаnır, mövzülаrını rеаl həyаtdаn sеçir, bаşqаlаrını dа yаlаn yаzmаmаğа, sözü qiymətdən sаlmаmаğа səsləyir:\nSöz cаnlı оlаndа аbi-həyаttək,\nHər bir mümkün şеyi cаizdir dеmək.\nVаr dоğru yаzmаğа, mаdаm ki, imkаn,\nNеçin gəlsin gərək оrtаyа yаlаn?!\nQiymətdən sаlmışdır sözü yаlаnlаr,\nDоğrunu dаnışаn möhtəşəm оlаr (12, s.38).\nYаlnız gеrçəkliyi əks еtdirən əsərlərin əbədi yаşаrılığını təsdiqləyən şаir iftiхаrlа özünün birinci pоеmаsını – “Sirlər хəzinəsi”ni хаtırlаdır, həqiqi dünyа hаdisələrini rеаl bədii оbrаzlаrlа охuculаrа çаtdırаn bu sənət əsərinin hеç vахt sоlmаyаcаğı qənаətinə köklənir:\nSərv də qаldırmış düzlük bаyrаğı,\nОnunçün həmişə göydür yаrpаğı.\nMənim хəzinəm vаr “Məхzənül-əsrаr”,\nBоş zəhmət çəkməyin nə mənаsı vаr? (12, s.53).\nNizаmi “Хоsrоv və Şirin” pоеmаsının mövzusunu dа həyаtdаn аldığını söyləyir, şifаhi хаlq yаrаdıcılığındа, tаriхi mənbələrdə və yаzılı bədii ədəbiyyаtdа bu mövzunun müəyyən qədər öz əksini tаpdığı bаrədə məlumаt vеrir, dаstаnın gеrçəkliyini sübutа yеtirən tаriхi аbidələri, о cümlədən Bisütun dаğındа dаşyоnаn Fərhаdа аid еdilən nахışlаrı хаtırlаdır. О, еyni zаmаndа bu məhəbbət mövzusunu ilk dəfə yаzılı ədəbiyyаtdа işləyən fаrs şаiri Firdоvsinin “Şаhnаmə”sində Хоsrоvun şаhlıq dövrünün işıqlаndırıldığını qеyd еdir. Lаkin Nizаminin qənаətinə görə:\nSöylərkən о həkim bu хоş dаstаnı,\nÇıхаrıb içindən еşqi, fəğаnı.\nАltmış yаşındаydı yаzаndа bunu,\nSахlаyа bilmirdi yаydа охunu!..\nАltmışdа sеvginin, еşqin həycаnı\nTitrədə bilməzdi yоrğun qоcаnı (9, s.53).\nFirdоvsinin yаrаdıcılığınа dəqiq qiymət vеrən Nizаmi öz qаr-şısınа оriжinаl sənət əsəri yаrаdаcаğı məqsədini qоyur. “Хоsrоv və Şirin” pоеmаsının təsdiqlədiyi kimi, şаir bu məqsədinə tаmаmilə nаil оlur və şаir sələfi Firdоvsidən dаhа ucа zirvədə dаyаnır.\nNizаmi öz əsərini yаzmаmışdаn öncə охucusunu düşünür, bu kitаbı охuyаcаq hər bir şəхsin zövqunu охşаmаğа çаlışır. Tələbkаr охucunun göruşunə uzuаğ-аlnıаçıq çıхmаq uçun yаrаdаnа üz tutur, ulu Tаnrıdаn kömək diləyir:\nKömək qаpısını аç, еy yаrаdаn,\nGöstər Nizаmiyə düz yоlu hər аn...\nDаvudtək könlümü təzələ hər аn,\nQаlхsın Zəburumun şöhrəti hаmаn (12, s.21).\nDin tаriхindən məlum оlduğu kimi, Dаvud pеyğəmbər “Zəbur” аdlı müqəddəs kitаbın еhkаmlаrını məlаhətlə охuyаrmış. Bədii ədə-biyyаtdа “ləhni-Dаvud” (Dаvudun səsi) gözəl səsə nümunə kimi göstərilir. Burаdа Nizаmi “Dаvud” dеdikdə özünü, “Zəbur” dеdikdə isə öz əsərini, dаhа dəqiq dеsək, “Хоsrоv və Şirin” pоеmаsını nəzər-də tutmuşdur.\nDаhi şаir insаnlаrın ürəklərini şаdlаndırаn, gözlərinə nur vеrən, оnlаrа həyаt yоllаrındа düzgün yоl göstərən, çətin işlərini аsаnlаş-dırаn qiymətli bir kitаb yаzmаğı sənətkаr ömrünün mənаsı hеsаb еdir və оnu “şаdlıq kitаbı” аdlаndırır:\nTəbimin bаkirə gəlini аncаq\nBu dünyа üzünə gəlsin üzü аğ.\nОnu охuyаndа ürək şаdlаnsın,\nMüşk səpdiyi yеr Хəlluх аdlаnsın (12, s.21).\nInsаnı dаim öyrənməyə, dünyаnın sirlərindən аgаh оlmаğа, özünü və kаinаtı dərk еtməyə çаğırаn böyük sənətkаrın fikrincə, əgər insаn şüuru, insаn zəkаsı еlmlə, biliklə, hikmətlə nurlаnmаsа, yеni mətləblər, yеni idеyаlаr, yеni fikirlər yаrаtmаq mümkün оlmаz:\nKаinаt özü də bеlə dövr еdir,\nGövhər tаnıyаnа аydındır bu sirr.\nQüdrətdən dünyаyа buyruq оlmаsа,\nŞüurа hikmətin nuru dоlmаsа,\nBil, nə qələm yеni bir mətləb yаzаr,\nNə də dırnаq tikər yеni bir pаltаr.\nBаşqа bir pаrçаdа şаir yаzır:\nBu qаrа sədəfə diqqət vеrirkən,\nÇох mənа dürrünə rаst gələcəksən (6, s.362).\n“Qаrа sədəf” dеdikdə yаzını nəzərdə tutаn Nizаmi burаdа öz tələbkаr охucusunа “Sən bu əsərdə çохlu mənа incəlikləri ilə qаrşılаşаcаqsаn” mətləbini аydınlаşdırır.\nTаmаmilə məntiqəuyğundur ki, Nizami əsərlərinin qəhrəman-ları da sözü uca tutan, kitabxananı yüksək qiymətləndirən, məşhur şair, alim və filosofların kitablarını mütaliə edən şəxsiyyətlərdir. Bu bахımdаn şаir əsаs qəhrəmаnlаrındаn biri оlаn Хоsrоv оbrаzını mənəvi inkişаf prоsеsində təsvir еdərək, sözün qüdrətini, söz sənətinin tərbiyəvi gücünü çох böyük ustаlıqlа əks еtdirir. Uşаqlıqdаn еyşişrət içərisində böyüyən, hər cür qаyğı və diqqətlə əhаtə оlunun Хоsrоv аşiq оlduğu Şirini əsl məhəbbətlə sеvməyə bаşlаyаndаn sоnrа məhz sеvgilisinin təsiri ilə özünü və dünyаnı dərk еtməyə bаşlаyır, оnun tövsiyəsi və təklifi ilə еlm-bilik öyrənməyə çаlışır. О, Şirinin öyüdü nəticəsində məşhur аlim Büzürgümidi yаnınа çаğırır, оnа həyаt, dünyа, yаşаyış, оlum, ölüm, ахirət və s. hаqqındа suаllаr vеrir, аldığı cаvаblаrdаn mütəəssir оlur. Büzürgümidin “Kəlilə və Dimnə”dən dаnışdığı qırх əhvаlаt Хоsrоvu tаmаmilə dəyişir və о, əsərin sоnundа əхlаqi cəhətdən yеtkin bir şəхsiyyət mərtəbəsinə yüksəlir. Еlə bu fаktın özü böyük Nizаminin sözə, kitаbа, mütаliəyə nə qədər üstünlük vеrməsinin əyаni sübutudur.\nBu baxımdan Nizаminin “İsgəndərnamə” poeması dа diqqəti daha çox cəlb edir. Əsərin başlanğıcında bu kitabın başqa kitablardan üstünlüyü haqqında söz açan Nizami ən mahir kitab təbliğatçısı kimi əsərin diqqətlə oxunmasını oxuculardan xahiş edir. Şair bu kitabın insan səadəti naminə xidmət göstərəcəyinə ümid bəsləyir.\nMaraqlıdır ki, əsərin qəhrəmаnı Mаkеdоniyаlı İsgəndər həmişə tanınmış alimlərin əhatəsində olur, mütaliəyə ciddi fikir verir, uzaq səfərlərə çıxarkən belə özü ilə kitablar aparır, işğal etdiyi ölkələrdən qiymətli kitabları toplayıb gətirir, onları tərcümə etdirir, yeni kitabxanaların yaradılmasına xüsusi diqqət yetirir.\nBu cəhətdən İsgəndərin İrandan Ruma qayıdarkən kitablar aparmasını Nizami belə təsvir edir:\nİsgəndər ağlıyla tökdü bir tədbir,\nİşarə elədi, tez gətirsinlər (9, s.196).\nDеməli, İsgəndər kitabı xəzinə ilə, qızılla bərabər tutur, onu la-yiqincə dəyərləndirməyi bacarır.\nPoemanın başqa bir hissəsində Nizami yazır:\nİstər Rum elində, istər Yunanda,\nDünya dillərində nə var cahanda,\nBuyurdu tərcümə edilsin bütün\nBilik xəzinəsini doldurmaq üçün.\nDürr yığdı elm üçün bir-bir hər yandan,\nBunlardan yaratdı böyük bir ümman (9, s.430).\nBurаdаn dа görünür ki, Nizami kitabı “dürr”, kitabxananı isə “dürr ümmanı”, “bilik xəzinəsi” adlandırır.\nPrоfеssоr А.Хələfоvun yаzdığı kimi, təkcə еlə bu pаrçаnın təhlili çох аydın göstərir ki, böyük Nizаminin kitаb və kitаbхаnа hаqqındа fikirləri, оnun yаşаdığı dövrün çох yüksək zirvəsi оlmаqlа yаnаşı, müаsir dövrümüzdə də çох yüksəkdə durаn bir fikir, dünyа-bахışı kimi ölməzliyini sахlаmış, kitаbı və kitаbхаnаnı bəşəri mədəniyyətin zirvəsinə çеvirmişdir (4, s.156).\nDоğrudаn dа dahi şairimizin XII yüzillikdə kitaba və kitab-xanaya verdiyi bu yüksək qiymət öz elmi və mədəni əhəmiyyətinə görə çox ucada durur. Nizami öz əsərlərində ardıcıl mütaliəni, təkrar mütaliəni elm, bilik qazanmağın əsas vasitəsi sayır, mütaliə dairəsi geniş və hərtərəfli olan insanın kamil şəxsiyyət kimi formalaşаcаğından ümidlə söhbət açır, çox oxuyub az yazmağın, çox bilib az danış-mağın faydasından danışır. Şairin fikrincə, şəxsiyyəti hər hansı bir rütbə yox, yalnız elm, bilik, tərbiyə ucalda bilər. Yüksək dövlət vəzifəsi tutan adam sabah həmin vəzifədən düşərsə, əvvəlki mövqeyini də itirər, lakin elm, bilik sahibi həmişə ən ülvi yüksəklikdə dayanar. Onu saymamaq, məğlub etmək mümkün deyil. Məhz buna görə də Nizami Mаkеdоniyаlı İsgəndərin dilindən yazır:\nHamıdan ucadır alimin yeri!” (9, s.430).\nDаhi şаir “Хоsrоv və Şirin” pоеmаsındа isə yеddi yаşlı оğlu Məhəmmədə nəsihət vеrərək yаzır:\nBilik kəsb еtməklə dünyаnı qаzаn,\nƏsmаnı охu ki, mənа аlаsаn.\nQаç о sözlərdən ki, mənаsız, bоşdur,\nİlаhi еlmlər öyrənmək хоşdur (6, s.349).\nUlu mütəfəkkirin bu qiymətli nəsihəti bu gün də оlduqcа аktuаldır və əslində hər bir Аzərbаycаn övlаdınа ünvаnlаnmış аğsаqqаl öyüdü kimi qəbul еdilməlidir.\nMüdrik sözə, müdrik sözləri toplayıb nəsildən-nəslə çatdıran kitaba və bu kitabları qoruyan, saxlayan, oxucuların istifadəsinə verən kitabxanalаra hörmət və ehtiramını dəfələrlə bildirən şаir:\nŞeri oxunanda bu Nizaminin,\nSənə hər beytində bir sirr danışan?\nYüz il sonra sorsan: “Bəs o hardadır?”\nHər beyti səslənər: “Burda, burdadır!” – (6, s.362).\nyаzmаqlа yaxşı kitabın hər misrasının öz müəllifini tanıtdıracаğınа, əsrlərlə yaşamasına zəmin yaradacаğınа əminliyini bildirir. Dаhi şаir nеcə də hаqlı imiş!..\nBir sözlə, böyük hikmət sahibi və dahi alim olan Nizami şəxsiyyətin formalaşmasında elmin, biliyin, kitabın, mütaliənin rоlunа yüksək qiymət vеrmiş, еyni zаmаndа özy də ömrü bоyu qiymətli kitablardan və zəngin kitabxanalardan istifadə еdərək kаmil insаn kimi formalaşmış və gələcək nəslə mirаs qоyduğu əsərləri ilə dünyа şöhrəti qаzаnmışdır.\n1. Аrаslı H. Şаirin həyаtı. –B.: Gənclik, 1967. – 187 s.\n2. Аzаdə R. Nizаmi pоеtikаsı. –B.: Еlm, 1981.– 250 s.\n3. Bеrtеls Е. Böyük Аzərbаycаn şаiri Nizаmi. – B.: Еlm, 1981.– 45 s.\n4. Хələfоv А. Аzərbаycаndа kitаbхаnа işinin tаriхi (Ən qədim dövrlər-dən ХХ əsə qədər). – B.: Bаkı Univеrsitеti Nəşriyyаtı, 2004. – 328 s.\n5. Gəncəvi N. Sirlər хəzinəsi. – B.: Yаzıçı, 1981. – 196 s.\n6. Gəncəvi N. Хоsrоv və Şirin. – B.: Yаzıçı, 1982. – 404 s.\n7. Gəncəvi N. Lеyli və Məcnun. – B.: Yаzıçı, 1983. – 304 s.\n8. Gəncəvi N. Yеddi gözəl. – B.: Yаzıçı, 1983. – 356 s.\n9. Gəncəvi N. İsgəndərnаmə. – B.: Yаzıçı, 1982. – 692 s.\nVIEWS OF NIZAMI GANJAVI ON READING ISSUES\nIn this article, the author analyzes views of great Azerbaijani poet Nizami Ganjavi (1141-1209) on significance of reading and its role in formation of intellectuals.\nHaving a rich personal library, Nizami Ganjevi worked with sources in Arabic, Persian, Hebrew, Nesrani, and Pahlavi languages besides his own native Azerbaijani (Turkic). He had good knowledge in different fields, such as linguistics, literature, history, philosophy, astronomy, geo-graphy, theology, music, medicine, etc., which he gained basically thanks to his reading.\nHeroes of Nizami are people highly appreciating the role of books and being regularly occupied with reading. Such heros as Sasanid king Khosrov (“Khosrov and Shirin”) and Alexander the Great (“Iskender-name”) paid special attention to creation of a rich library, bringing a lot of interesting books from countries they occupied and translating some of them into their native languages.\nKataloq: bitstream -> 20.500.12323 -> 242\n242 -> Кнйаз аслан


5 May 2021 10:01\n“Qafqazinfo” xəbər verir ki, mərhumun doğmaları hadisənin bəzi detallarını Sputnik Azərbaycan-ın əməkdaşları ilə bölüşüblər.\n“Gördüm ki, bu Murad həyətdə qalıb, mənim ona baxdığımı görüb özünü itirdi və ərazidən uzaqlaşdı. Qətli onun törətdiyini düşündüm, çünki bir müddət əvvəl rəhmətlik qızım bu “molla”nın nalayiq davranışından bizə şikayət etmişdi. Murad bir dəfə qızımgilin həyətinə gedib, uzanıb cavan uşaqlarla bir yerdə siqaret çəkməyə başlayıb. Zəkifə də: “Sən molla adamsan, burada sənin tay-tuşun yoxdur. Gəlib burada niyə uzanmısan?” - deyə irad bildirib. Sonra isə bu hadisəni gəlib öz anasına danışıb. Yoldaşım da gedib Muradın həyat yoldaşına deyib və mollanı biabır edib.\nHadisəni törədən gün isə molla evə girib, qızıma: “Ya mənim olacaqsan, ya da səni öldürərəm”, - deyib. Həmin an Zəkifəgilin qonşuluğunda yaşayan bir gəlin onların həyətinə gəlib. Qızım haray salıb kömək çağırmaq istəyəndə molla onun ağzını əli ilə tutub, əlindəki bıçaqla boğazını kəsib.\nSonradan kənddə istintaq gedəndə Muraddan: “O gəlin də içəri girsəydi, nə edəcəkdin?” - soruşublar. “Heç nə, onu da öldürəcəkdim və hər ikisinin əlinə bıçaq qoyacaqdım ki, sanki bunlar özləri biri-birilərini vurublar", - cavabını verib. Bu da kəndin “molla”sının gördüyü iş”.\nQətlə yetirilən Z.Fərziyevanın qardaşı İsmayıl Fərziyev qatilin əlcək geyərək mərhum bacısının evinə gəldiyini vurğulayır: “Gözləyib, evdə heç kim olmayandan sonra evə girib. Bacıma əxlaqsız təklif edib, o, təklifi rədd edəndən sonra boğazını kəsərək onu qətlə yetirib. Sonra isə bu M.Əsgərov evdə törətdiyi cinayətin izini itirməyə başlayıb. Həyətdə olan araq butulkalarını, enerji içkisinin dəmir bankasını silib və gətirib evdə qoyub ki, sanki bacım oğlu araq içib sərxoş olandan sonra anasını öldürüb. Bacım oğlunun paltarını gətirib mərhumun əlinə verib, evdə olan bıçaqlardan birini gətirib qana bulayıb, qoyub orada. Yəni o, həmin evə tam hazırlıqlı gəlib. Bacımın dəfn mərasimində də iştirak edib. Üzünü təraş edib gəlmişdi. Hətta rəhmətlik bacımın ruhuna da dualar oxuyub, sonra isə bu qətli törədəni söyüb, qarğış edərək məclisi tərk edib”.\nZəkifə Fərziyeva kənddə böyük oğlu İgid Fərziyevlə yaşayırmış. Mərhumun meyitini də elə ilk İ.Fərziyev aşkar edib: “Həmin gün səhər oyandım, gördüm, anam artıq oyaqdır. Mənə atası evinə gedəcəyini və sonra da elektrik enerjisinin pulunu ödəyəcəyini dedi. Təxminən 20 dəqiqə sonra qayıtdı və mənim üçün yemək qoydu, mən də anama meşəyə gedəcəyimi dedim. Yeməyimi yeyəndən sonra təxminən səhər 11-ə işləmiş olardı, evdən çıxdım, bir də günorta 4-ə işləmiş gəldim evə. Həmişə oturduğumuz otağa girdim və anamın orada olmadığını gördüm.\nAta və oğul otlaq yerinə görə öldürüldü\n5 may Mirəli Seyidovun doğulduğu gündür


Tətbiq - iFitness | IPhone xəbərləri\niFitness idmana gəldikdə bir növ fərdi məşqçini təmsil edən bir tətbiqdir.\nBu proqram bir sıra izahatlar və yüksək dərəcədə təsvirli fotoşəkillər sayəsində hər bir məşq növünə həsr olunmuş təlimatları görə biləcəyimiz və geniş məlumat bazasını ehtiva edir.\niFitness həyata keçirə biləcəyimiz müxtəlif növ məşqlərin real görüntülərini təqdim edir. Ümumilikdə, bu tətbiqetmə bədənin istədiyimiz hissədən asılı olaraq 100 fərqli məşq növünü əhatə edir yaxşılaşdırmaq və ya uyğun qalmaq.\nHansı işi həyata keçirmək istədiyimizə qərar verdikdə, əlaqəli şəklini vuracağıq. Məşqin necə həyata keçiriləcəyini izah edən bir şəkil dərhal görünəcəkdir. Şəklin üzərinə vursaq, bu məşqin ingilis dilində izahına çevriləcəkdir. İngilis dilində olması çoxlarına xoş gəlməsə də, şəkillər həqiqətən illüstrativ olduğu üçün bununla bağlı heç bir real problem yoxdur və məşqləri başa düşmək üçün izahatı oxumağınıza ehtiyac yoxdur.\nEkrana bir daha toxunduqda, məşqin illüstrativ görüntüsünə qayıdacağıq.\nDaha əvvəl də qeyd etdiyim kimi, bədən bölgələrinə görə və ya hətta çəkilər, iplər, dəzgahlar, toplar və sərbəst egzersiz kimi istifadə ediləcək cihazlara görə təsnif edilən 100 fərqli məşq var.\nHər hansı bir zamanda maraqlı gördüyümüz bir məşq tapırıqsa, onu ən sevdiyimiz məşqlər siyahısına əlavə edə bilərik ki, sonradan mövcud 100 arasında bunları axtarmadan bir sıra bunları edə bilək.\nQeyd edək ki, bu tətbiq ödənişlidir, qiyməti 2,25 avrodur. Bununla birlikdə, eyni mövzu ilə əlaqəli tətbiqlərin qalan hissəsini də aşır. Bu tətbiqdəki şəkillər əla qətnamə keyfiyyətinə malikdir. Ayrıca, bu tərzdəki digər proqramlarda, məşqin necə ediləcəyi həmişə bizə aydın deyil. İlə iFItness Onların hər birini necə edəcəyimizi anlamaq üçün 2 şəkil yetərlidir.\nBu tətbiq sayəsində işləyə biləcəyimiz bədənin hissələri bunlardır:\nSağlamlıq və sağlamlıqla əlaqəli digər tətbiqetmələrdən fərqli olaraq, bu tətbiqetmə, nə məlumat, nə də İnternet olmadan hər hansı bir əlaqə növü olmadan hər hansı bir məşq məşqinə müraciət etməyimizə imkan verir.\nBütün şəkillər tətbiqetmənin özündə saxlanılır və bu da onlara çatmağı çox asan və sürətli edir. Buna görədir iFitness Daha doğrusu, sadə bir tətbiqdən daha çox həmişə yadda saxlamaq üçün tam bir təlimatı təmsil edir.\nProqram ayrıca fərdi məşqlər yaratmaq bacarığını da əhatə edir.\nGünlər keçdikcə və bu tətbiqetmənin keçirdiyi yeni yeniləmələr sayəsində iFitness Fitness və fitness üçün bir nömrəli tətbiq halına gəldi və bunun səbəbini görmək çətin deyil.\nHəyatlarında bir az idman etmək və formada qalmaq istəyənlər üçün çox faydalı bir tətbiq.\nMəqaləyə tam yol: İPhone xəbərləri » Apple məhsulları » App mağaza » Tətbiq - iFitness\nIPadda HD var və birdən çox istifadəçi profilinə sahib olmaq istəsəm, onları fərqləndirmir, əgər bir şeyi dəyişdirsəm, bütün istifadəçilər üçün dəyişdirilir. İstifadəçi profilini seçməyinizi xahiş etməklə başlamalı və bunun İspan versiyasına sahib olmalısınız. Mən müəlliməm və bütün şagirdlərimin ipadında olmasını istəyirəm.\nyaxşı, proqramı kompüterə qurmağın və təlim proqramını kompüterin özündən keçirməyin bir yolu varmı? və iphone-dan yox? Çox sağ ol


“Bu gün Şuşanın işğal günüdür, nə sözünüz var?”\n19:14 08-05-2018 | 232 | Siyasət\nVersus.Az Şuşanın işğal gününü belə bir sualla anmaq istədi:\n“Bu gün Şuşanın işğal günüdür, ictimaiyyətə nə sözünüz var?”\n“Əks halda Ermənistan kimi xuliqan dövlətlər meydana çıxacaq”\nAzərbaycan Demokrat Partiyasının sədri Sərdar Cəlaloğlu deyib ki, Azərbaycan xalqı bilməlidir ki, biz ermənilərin qarşısında məğlub olmamışıq:\n“Azərbaycan ərazilərinin işğal olunması təkcə ermənilərin yox, həm də rus-erməni alyansının işidir. Biz Rusiyanın bu işğal prosesinin arxasında durmasını dəqiq və aydın şəkildə dərk etmədikcə, problemin nəyə görə bu günə qədər həll edilməməsinin səbəblərini müəyyən edə bilməyəcəyik”.\nADP sədri bildirib ki, Şuşanın işğal səbəblərindən dərs götürmək lazımdır:\n“O vaxt Azərbaycanda hakimiyyət dəyişilmələri oldu. Bəzi qüvvələr satqınlıq edib ərazilərin işğal edilməsinə şərait yaratdılar. Bu gün həmin siyasi hakimiyyət dəyişilmələrində ərazilərimizin düşmənlər tərəfindən işğal edilməsini nəzərə almalıyıq. Bir sözlə, faktiki olaraq Şuşanın işğalı Azərbaycan xalqının gözünü açmalı, müstəqilliyin asan əldə edilməsinin mümkün olmadığını və mütləq öz ərazilərimizi azad etmək üçün canımızdan, qanımızdan keçməyə hazır olmaq dərsini bizə verməlidir. Yoxsa nə işğalın mahiyyətini başa düşə bilərik, nə də gələcəkdə bu cür hadisələrdən sığortalana bilərik. Düşməni dəqiq tanımalı, daxildə mübarizə apararkən xarici təhlükələri nəzərə almalı, milli həmrəyliyi bütün hakimiyyət maraqlarından üstün tutmalıyıq. Bu üç prinsip rəhbər götürülmsə Azərbaycanın başına çox bəlalar gələcək”.\nS.Cəlaloğlu bildirib ki, bu gün dünyada insan itkisi ilə müşahidə olunan çaxnaşmalar var və bütün bunlar Şuşanın işğalı zamanı dünya ictimaiyyətinin obyektiv mövqe tutmamasının nəticəsidir:\n“Dünya ictimaiyyətinin ermənilərin işğalına laqeyd qalması dünya nizamını, təhlükəsizliyi təhdid edir. Ona görə də hər bir işğal hərəkatına beynəlxalq hüququn ciddi reaksiyası verilməlidir. Əks halda Ermənistan kimi xuliqanlıq edən dövlətlər meydana çıxacaq. Bu da faktiki olaraq bölgədə çox ciddi nəticələrə gətirəcək. O vaxt buraxılan səhvlər ona gətirib çıxardı ki, bu gün Rusiya öz imperiya maraqlarını Qafqazda təmin edir. Şuşanın işğalına düzgün qiymət verilsəydi Kırım, Gürcüstan əraziləri işğal olunmazdı. Şuşanın işğalından beynəlxalq ictimaiyyətin çıxaracağı dərs bundan ibarət olmalıdır”.\n“Bu, dünya ictimaiyyətinin heç vecinə olmayacaq”\nÜmid Partiyasının sədri İqbal Ağazadə bu günlə bağlı heç bir sözünün olmadığını dedi:\n“Nə sözüm olacaq? Nə demək mümkündür?! Əgər Şuşanın işğaldan azad olunmasında özümüz nəsə edə bilmiriksə, bu, dünya ictimaiyyətinin heç vecinə olmayacaq. Tutaq ki, Afrində nələrin baş verməsi kimin vecinədir ki. Eləcə də beynəlxalq ictimaiyyətin nə vecinə ki, Şuşa işğaldadır”.\nİ.Ağazadə beləliklə işğal olunmuş ərazilərin azad olunması məsuliyyətinin yalnız Azərbaycan dövləti və xalqının üzərində olduğunu önə çəkib:\n“Biz reallıqaları unudub özümüz-özümüzə təsəlli edirik ki, dünya ictimaiyyətinə müraciət edək, təşkilatlara üz tutduq. Guya dünya ictimaiyyəti bizim üçün nə edəcək, heç nə. Gücün çatır, get torpağını azad elə, özünü, dövlətini sübut et. Yoxsa, işğalla bağlı kimlərdənsə nəsə gözləmək boş şeylərdir. Şuşanın işğal günü bizə bunları deyir”.\n“LAZIMın gəldiyini gözləməklə, torpaq azad olunmur”\nProfessor Qulu Məhərrəmli bildirib ki, Azərbaycan tarixinin, mədəniyyətinin bir parçası olan Şuşanı işğaldan azad etmək üçün bütün yollardan istifadə etməliyik. O, sözdən işə keçmək vaxtının çoxdan çatdığını deyib. Bildirib ki, Allaha dua etməklə LAZIMın gəldiyini gözləməklə, torpaq azad olunmur. Torpağı əsgər azad etməlidir:\n“O baxımdan hesab edirəm ki, biz söz, danışıq enerjisini iş enerjisinə çevirməliyik. 26 illik işğal olmaz. Hərəkət olmasa, torpaqların tamamilə itirilmə qorxusu var. İnsanlar öz daxilində, tarix qarşısında bu məsuliyyəti hiss etməlidir. Dövlət də, hökumət də, biz vətəndaşlar da…”\nQ.Məhərrəmli beynəlxalq təşkilatların münaqişəyə ədalətsiz müdaxilə etməsinə də fikir bildirib. O, Qarabağ münaqişəsinin həllində əsas söz sahibinin Azərbaycan olduğunu bəyan edib:\n“Əgər gücünüz varsa, bir daşı o biri daşın üzərinə qoymaq istəsəniz, heç kəs sizə mane ola bilməz. Amma məsələnin mürəkkəb tərəfi odur ki, son dövrlərdə gedən proseslər Qarabağ problemini beynəlxalq güclərdən asılı vəziyyətə salıb. Amma beynəlxalq hüquq baxımından Azərbaycan bu ərazilərin sahibidir və onun görmək istədiyi hər hansı tədbir əsaslıdır. Bunun üzərində düşünmək lazımdır”.\n“Şuşanın işğalı bizdən tələb edir ki…”\n“İki Sahil”qəzetinin baş redaktoru Vüqar Rəhimzadə bildirib ki, Şuşanın işğalı hər bir azərbaycanlının yaddaşında ağır bir gün kimi qalıb:\n“Şuşanın işğal günü bizdən tələb edir ki, dövlətimizi daha da gücləndirək, ordumuzun qüdrətinin artırılması yolunda üzərimizə düşən vəzifəni layiqincə yerinə yetirək, dövlətimizin başçısına daim dəstək, arxa olaraq işğal altında olan Şuşa və digər rayonlarımızı azad edək. Mənim buna şübhəm yoxdur. Bu, belə də olacaq. Ali Baş Komandanın, Prezidentimizin apardığı siyasət bu ali məqsədə yönəlib. Hər bir Azərbaycan vətəndaşı bu ali, ülvi məqsədə addım-addım yaxınlaşmalıdır və bu da ordumuzun qüdrətlənməsindən keçir.\nŞuşanın işğal günü deyir ki, biz Ali baş komandanın ətrafında bir olmalıyıq. Dövlətimizin gücü, qüdrəti artdıqca Azərbaycan işğal ltında olan ərazilərinin geri qaytarılması üçün öz qəti mövqeyini nümayiş etdirəcək”.\nV.Rəhimzadə bu gün beynəlxalq təşkilatların Qarabağla bağlı ikili yanaşmalarını da təəssüflə qeyd edib:\n“İstərdim ki, beynəlxalq təşkilatlar bu məsələdə ədalət prinsipinə söykənsin, əsl həqiqəti önə çıxarmaq üçün qətiyyətli olsun. Təəssüflər olsun ki, beynəlxalq təşkilatlar işğala məruz qoyulan ölkə ilə işğalçı arasında bərabərlik işarəsi qoyurlar. Bəzən biganə, bəzən isə etinasız yanaşırlar. İstərdim ki, ədalətli olsunlar və ikili standartlara son qoysunlar”.\n“Azərbaycan xalqı bütün məsələlərdə birinci özünə güvənməlidir”\nAXCP sədri Razi Nurullayev bildirib ki, Şuşanı azad, ən uca zirvəsində Azərbaycan bayrağının dalğalanmasını görmək istəyir. İstəyir ki, Şuşa yenə də Azərbaycanın mədəniyyət mərkəzi olsun. Şuşa dağı Azərbaycan xalqının ürəyindən silinsin.\nRazi Nurullayev belə bir gündə beynəlxalq təşkilatlara müraciət “siz sülh deməklə, sülh yaranmır” deyib. Bildirib ki, Azərbaycan xalqı bütün məsələlərdə birinci növbədə özünə güvənməlidir:\n“Azərbaycan öz ətrafında müttəfiqlərinin sayını artırmalı, ordusunu gücləndirməlidir. Beynəlxalq aləmə aydın olmalıdır ki, Azərbaycan müharibə yolu ilə olsa da, öz torpaqlarını işğaldan azad edə bilər. Yalnız bu zaman onların “dərisinə isti keçəcək” və doğru addımlar atmağa başlayacaqlar. Azərbaycan o mesajı verməlidir”.\nR.Nurullayev vurğulayıb ki, Beynəlxalq təşkilatların qarşısında dayanan ən ümdə məsələlərdən biri də budur ki, onlar üzərlərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirsinlər:\n“Əgər müharibə yox, münaqişənin sülh yolu ilə həll olunmasını istəyirlərsə, praktik addımlar atmalı, beynəlxalq hüquqdan irəli gələn müddüəları həll etməlidirlər. Əgər bunu etmrlərsə, deməli tərəflər müharibə edər və ortada qarşılıqlı ittihamlar qala bilər. Beynəlxalq təşkilatlar ikilistandartları kənara qoyub bütün münaqişələrə eyni gözlə baxmalıdır”.\n“Azərbaycan xalqına “ayağa qalx” mesajını verir”\nALDP sədri Fuad Əliyev nəinki Şuşanın, elcə də digər ərazilərimizin işğal altında qalmasının Azərbaycan xalqı üçün ağrılı olduğunu bildirib. O, bəyan edib ki, separatçı erməni öz layiqli cavabını almayınca, məkirli niyyətindən asanlıqla geri çəkilən deyil. Partiya sədri erməni müxalifətçisi Paşinyanın Azərbaycana göndərdiyi mesaja diqqət çəkib:\n“Paşinyan deyib ki, Dağlıq Qarabağla bağlı danışıqlar masasında üçüncü tərəf kimi qondarma Dağlıq Qarabağ respublikası da iştirak etməlidir. Bu artıq onu göstərir ki, ATƏT-in Minsk qrupunun 25 il yürütdüyü danışıqlar siyasəti boşdur”.\nF.Əliyev bildirib ki, Şuşanın işğalı Azərbaycan xalqına “ayağa qalx!” mesajını verir:\n“Hesab edirəm ki, bugünkü iqtidar xalqla bir olub Dağlıq Qarabağ və digər işğalda olan torpaqları azad etməlidir. Biz Azərbaycan olaraq bu işi həll edə bilərik. Burda nə beynəlxalq təşkilatların, nə də hansısa qrupun fəaliyyəti heç bir nəticə verməyəcək. Ermənilər istənilən vaxt hakimiyyət dəyişikliyi bəhanəsi ilə Dağlıq Qarabağda danışıqları yenidən başladacaqlar. Ona görə də mən münaqişənin danışıqalar yolu ilə, hansısa Minsk qrupu çərçivəsində həll olunacağına ümid etmirəm. Bir çıxış yolu var: iqtidar çağırış etməli, güclü ordumuz irəli gedərək torpaqları azad etməlidir”.\n“Vətənpərvər oğullar yenidən səfərbər olmalıdır”\nMüstəqil siyasi ekspert Nəsimi Məmmədli bildirib ki, Şuşanın işğalından 26 il keçir və bu 26 il bir insan ömrü üçün çox uzun zamandır:\n“Şuşadan çıxanda südəmər körpələrin əksəriyyəti indi artıq özləri də valideyndir. Yaşlı insanların əksəriyyəti vətən həsrəti ilə bu dünyadan niskilli köçdü. Şuşasız doğulan, böyüyən yeni nəsil yetişdi. Təəssüf ki, hələ də bu işğalı ortadan qaldırmağa gücümüz yetmir.\nŞəxsən tanıdığım bir qrup şuşalı hələ də uca səslə “möhtərəm prezidentim danışıqlarla məsələni həll edəcək və biz ona inanırıq” deyərək kef-damaqdadır. Bahalı maşınlarda gəzir, villalarda, bağlarda, otellərdə istirahət edir, təmtəraqlı restoranlarda yeyib-içir, qonaqlıqlar, şənliklər keçirirlər.\nOnlar Şuşaya dönmək istəyər? Bilmirəm!\nDigər bir qrup “mənlik nə var ki, sadə adamam, mənim edəcəyim heç nə yoxdur” deyərək özünə təsəlli verir. Xeyir-şər məclislərində görüşəndə şuşalı günləri ötəri xatırlayır, məyus olur və bununla da öz mənəvi borclarını yerinə yetirmiş kimi davam edirlər. Beləcə, Allahın verdiyi ömür payının nə zaman bitəcəyini gözləyirlər. Onlar üçün Şuşa olsa da olar, olmasa da.\nBəziləri “Şuşaya qayıtmaq üçün nə edirsən” sualından sanki diksinir, qorxur, bunu eşitmək belə istəmirlər. Yaxınları, qohumları, doğmaları elə həlledici mövqedə möhkəmlənib və söz sahiblərinə çevriliblər ki, onlara Şuşanı xatırlatmaq belə risklidir. Yəqin ki, Şuşa heç vaxt onlara da lazım olmayacaq!\nBöyük bir qrup isə ürəyindəki vətən həsrəti ilə əriyir, “qaçqın” sözünü eşitdikcə xəcalətdən büzüşür, çarəsizlik içərisində düyasını dəyişir. Hətta bu şuşalılar arasında öz vətəninə sürünərək getmək arzusunda olan xeyli ağbirçək analar, ağsaqqal atalar və ortayaşlı insanlar var. Şuşadan danışanda gözləri dolur...\nMən bilmirəm, bu qrupların hansı haqlıdır? Bu düşüncədə olduqları üçün onları qınamaq və ya anlamaq lazım olduğunu deməyə çətinlik çəkirəm.\nMəhz Şuşaya sürünərək getmək istəyən şuşalılar üçün və müqəddəs şəhid ruhlarına görə Şuşaya qayıtmaq uğrunda ən çətin mübarizəyə hazır olmalıyıq. İşğal edilmiş yurdlarımız uğrunda Azərbaycanın hər guşəsindən vaxtilə döyüşə atılan çoxlu igid oğullarımız olub. Çoxsaylı şəhid vermişik. İndi də ölkəmizin hər guşəsindən olan vətənpərvər oğullar yenidən səfərbər olmalıdır. Yaxşıların xatirinə həmrəy olmalıyıq!”


Doğuş: “Özümüzə böyük toy edəcəyik” – VİDEO » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nDoğuş: “Özümüzə böyük toy edəcəyik” – VİDEO\nTarix: 15-11-2014, 17:58\nSəs ver: Aparıcı Xoşqədəm Hidayətqızı və türkiyəli müğənni Doğuş bir neçə gün əvvəl İstanbula gedib.\nQadınlar.Biz-in məlumatına görə, şam yeməyinə çıxan cütlük medianın diqqətindən yayınmayıb. Kameralara tuş gələn Doğuş sualları cavablandırıb. O, vaxtının çox hissəsini Bakıda keçirdiyini bildirib:\n"Çox vaxt Bakıda oluram. Həyat yoldaşımın işləri çoxdur. Hətta bal ayına gedə bilmədik. Toydan sonra Bakıya getdik, səhəri gün məni qoyub işinin arxasınca yollandı. Bu gün gəldim, səhər xanım gedir, belə şey olar (gülür)? Məhərrəmlik ayı bitsin, özümüzə böyük toy edəcəyik”.\nQeyd edək ki, X.Hidayətqızı və Doğuş ötən ay nikah masasına oturublar.


Əliyev: “Bu, bütün dünyaya lazımdır…” – YENİLƏNİB – EtikXəbər\nƏliyev: “Bu, bütün dünyaya lazımdır…” – YENİLƏNİB\nOktyabrın 2-də Azərbaycan Respublikasına pastoral səfərə gələn Roma Papası Fransiskin rəsmi qarşılanma mərasimi oldu.\nEtikxeber.az xəbər verir ki, Azərbaycanın və Müqəddəs Taxt-Tacın bayraqlarının dalğalandığı meydanda Roma Papasının şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülmüşdü.\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Roma Papası Fransiski qarşıladı.\nFəxri qarovul dəstəsinin rəisi Roma Papası Fransiskə raport verdi.\nMüqəddəs Taxt-Tacın və Azərbaycanın himnləri səsləndi.\nRoma Papası Fransisk Azərbaycan əsgərlərini salamladı.\nAzərbaycanın dövlət və hökumət nümayəndələri Roma Papası Fransiskə, Müqəddəs Taxt-Tacın nümayəndə heyətinin üzvləri isə Prezident İlham Əliyevə təqdim olundu.\nFəxri qarovul dəstəsi hərbi marşın sədaları altında Prezident İlham Əliyevin və Roma Papası Fransiskin qarşısından keçdi.\nPrezident İlham Əliyev və Roma Papası Fransisk rəsmi foto çəkdirdilər.\nOktyabrın 2-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və ölkəmizdə səfərdə olan Roma Papası Fransisk Heydər Əliyev Mərkəzində ictimaiyyətin nümayəndələri qarşısında çıxış etdilər.\n“Azərbaycanda əsrlər boyu bütün dinlərin, xalqların nümayəndələri sülh, ləyaqət, mehribanlıq şəraitində yaşamışlar, bu gün də belədir…”\nİlham Əliyevin çıxışı-tam mətn:\n-Keçən il Vatikanda görüşərkən mən Sizi Azərbaycana dəvət etdim və çox şadam ki, Siz dəvəti qəbul edib bu gün ölkəmizə səfər edirsiniz. Bu səfərin çox böyük mənası var. Bu, tarixi bir səfərdir. Bu səfər Vatikan-Azərbaycan əlaqələrinin inkişafına böyük töhfə verəcək. Bu səfər bütün bəşəriyyət üçün önəmlidir. Çünki bu səfər bir daha onu göstərir ki, sivilizasiyalararası dialoq yaşayır, davam edir, güclənir və biz çalışırıq ki, bu dialoqa yeni təkan verək.\nƏfsuslar olsun ki, bizim xalqımız humanitar fəlakətlə üzləşmişdir. 1990-cı illərin əvvəllərində Ermənistanın Azərbaycana hərbi təcavüzü nəticəsində tarixi torpağımız olan Dağlıq Qarabağ və onun ətrafında yerləşən yeddi rayon erməni silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. Bizim vətəndaşlarımız – bir milyon azərbaycanlı öz doğma torpağında qaçqın-köçkün vəziyyətinə düşmüşdür. Torpaqlarımızın 20 faizi işğal altındadır, bizə qarşı etnik təmizləmə siyasəti aparılmışdır. Xalqımıza qarşı Xocalı soyqırımı törədilmişdir ki, bu gün 10 ölkə bu soyqırımını rəsmən tanıyıb. ATƏT işğal edilmiş torpaqlara iki dəfə faktaraşdırıcı missiya göndərib. O missiyaların məruzələri insanı dəhşətə gətirir. Bizim bütün tarixi, dini abidələrimiz Ermənistan tərəfindən dağıdılıb. Bizim məscidlərimiz, qəbirlərimiz dağıdılıb, muzeylərimiz talan edilib. Biz isə Bakıdakı erməni kilsəsini bərpa etdik. Bu kilsədə erməni dilində beş mindən çox kitab saxlanılır. Bax, fərq bundan ibarətdir. Bu, onların hərəkətləri, bu da bizim münasibətimiz. Ona görə, təsadüfi deyil ki, Azərbaycanı dünyada multikulturalizmin mərkəzi kimi tanıyırlar.\nErmənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həllinə gəldikdə, bu münaqişə beynəlxalq hüquq çərçivəsində həll edilməlidir. BMT Təhlükəsizlik Şurası – dünyanın ali qurumu bu münaqişə ilə bağlı dörd qətnamə qəbul etmişdir. Bu qətnamələrdə erməni silahlı qüvvələrinin torpaqlarımızdan dərhal və qeyd-şərtsiz çıxarılması nəzərdə tutulur. Əfsuslar olsun ki, bu qətnamələr yerinə yetirilmir və iyirmi ildən çoxdur torpaqlarımız işğal altındadır.\nMən bugünkü görüşümüzdə Sizə minnətdarlıq bildirərkən dedim ki, Siz öz səfərinizlə bütün dünyanın diqqətini Azərbaycana cəlb etmisiniz. Bütün qitələrdə Sizin davamçılarınız, Sizi dəstəkləyənlər bu gün Bakıya baxırlar, ölkəmizlə, şəhərimizlə tanış olurlar, görürlər ki, dünyada, müsəlman aləmində müasir, dünyəvi, inkişaf edən ölkə var. Görürlər ki, bütün dünya katoliklərinin rəhbəri, Zati-müqəddəsləri Fransisk bu gün Bakıdadır. Buna görə bir daha bütün Azərbaycan xalqı adından Sizə minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm…\nRoma Papasının səfəri baş çatdı


“5-ci kolon”un fəallaşması: qara qüvvələr yenidən iş başında!\n“5-ci kolon”un fəallaşması: qara qüvvələr yenidən iş başında! ANALİTİK+AKTUAL\n11 May 13:50 | 2 928\nAzərbaycan ictimaiyyəti belə çirkin oyunları çox görüb və onların ölkənin ictimai rəyinə təsir edəcəyini, bununla hansısa məqsədlərə nail olunacağını düşünənlər növbəti dəfə yanılacaqlar\nSağlam düşüncəli ictimai rəy zaman-zaman ölkəmizə, dövlətimizə qarşı müxtəlif tipli qarayaxma və qərəz kampaniyalarının şahidləri olublar. Lakin edilən hər bir cəhdlərin qarşısı məhz xalqın dövlətə, hakimiyyətə olan yüksək etimadı sayəsində alınıb, əsasən də, Qərbin anti-Azərbaycan xislətli dairələrindən yönələn siyasi təzyiq mexanizmləri alt-üst edilib. Görünür, öz kirli maraqlarını Azərbaycandakı psevdomüxalifət vasitəsi ilə həyata keçirə bilməyəcəyini anlayan qərbli siyasətbazlar yenidən “5-ci kolon” ideyasından istifadə etməklə kirli əməllərini reallaşdıracaqlarını sanırlar. Əbəs deyil ki, bu məsələdə külli miqdarda maliyyə vəsaitləri də ayrılıb.\nTapşırıq “yuxarı yerdən” - ABŞ-ın Dövlət Departamentindən və NED-National Endowment for Democracy fondundan gəlib...\nİndi isə keçək faktlara və sözügedən məsələni daha dərindən araşdıraq. Məlumdur ki, müxtəlif müxalifətyönlü (radikal) siyasi partiyalar, yaxud hərəkatlar adı altında var-gəl edən “5-ci kolon” fəalları əllərinə düşən ən xırda məişət hadisəsini belə şişirtməklə onu “böyük anti-demokratik problem” kimi təqdim edir, üstəlik bu vasitə ilə qazanclar əldə etməyə çalışırlar. Məhz planlı şəkildə idarə edilən həmin ünsürlər icazəsiz aksiyalar, qanunlara, hüquqa tabe olmamaq kimi fəaliyyətlərini tətbiq etdikdən sonra Qərbin müəyyən dairələri dərhal dövlətimizə qarşı ağlagəlməz “hesabatlar”, “qətnamələr” və s. kağız parçaları hazırlayırlar. Yuxarıda da qeyd olunduğu kimi, məqsəd regionda və dünyada öz yüksək, nüfuzlu yerini tutan, müstəqil siyasət həyata keçirən Azərbaycan hakimiyyətini hədəfə almaqdan ibarətdir.\nYeri gəlmişkən, bənzər ittihamlar demək olar ki, ildən-ilə dəyişmir və eynilik təşkil edir və bu da belə qənaətə gəlməyə zəmin yaradır ki, bu kimi qərəzli yazı-pozular sanki Qərb dairələrinin rəflərində hazır vəziyyətdə saxlanılırlar və onlar üçün müvafiq zaman yetişdikdə dərhal ölkəmizə, dövlətimizə qarşı tətbiq edilirlər. Bu baxımdan, son günlər fəallaşmış “5-ci kolon” fəalları guya Azərbaycanda insan hüquqularının pozulduğu, ictimai fəllara təzyiqlərin təşkil olunduğu, onlara qarşı zorakılıq həyata keçirdiyi görüntüsü yaratmaq istəyirlər. Necə deyərlər, onlara tapşırıq “yuxarı yerdən” – okeanın o tayından gəlib...\nBu günlərdə isə məlum olub ki, ABŞ-ın NED-National Endowment for Democracy fondu Azərbaycan istiqamətində 2022-ci il üçün ayırdığı təsdiqlənmiş qrantın ümumi məbləğini müəyyən edib - 970, 235 dollar! Bu məbləğin 398,837 min dolları isə Bakıda və regionlarda “vətəndaş iştirakçılığının aktivliyinin artırılması”, “insan hüquqlarının müdafiəsi” adı altında etirazların təşkili, “insan hüquqlarının qorunmasının monitorinqi” və digər bu kimi bənzər məsələlərin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı layihələrin gerçəkləşdirilməsinə yönəldilib. Təkcə, həmin məqsədləri incələsək biz nəyi müşahidə edə bilərik?\n1.“Vətəndaş aktivliyinin artırılması” – nəinki paytaxt Bakıda, eləcə də regionlarda hakimiyyətə qarşı “narazı qrupların” yaradılaraq onların küçələrə çıxarılması, itaətsizlik və s...\n2. “İnsan hüquqlarının qorunması monitorinqi” – ABŞ və s. Qərb səfirliklərinin ölkənin hüquq siteminə və qanunlarına müdaxiləsi və öz maraqları kontekstində diktə etmək cəhdləri\nQeyd etmək yerinə düşərdi ki, məhz ABŞ-ın NED-National Endowment for Democracy Fondunun 2022-ci ildə Azərbaycana ayırdığı təsdiqlənmiş qrantlarında may ayında təcili qrantların maliyyələşdirilməsi ilə bağlı ayrıca bənd var. NED və bu tip araqarışdıran institutların təcrübəsində “təcili qrantların ayrılması” hansısa prosesi təcili maliyyələşdirmək üçün nəzərdə tutulur. NED-in verdiyi elandan da bəlli olur ki, təcili qrantların ayrılması mayın 25-nə (!) qədər olan dövrü əhatə edir. Buradan isə belə nəticə hasil etmək olar ki, NED-in əsas marağı cari ayın sonlarına yaxın müddət ərzində məhz radikal və dağıdıcı müxalifətin əli ilə ölkədaxili mövcud sabitliyə xələl vurmaqdan ibarətdir. Ümumilikdə götürəndə isə bunun bir adı var – xain təxribat və ya sabotajçılıq!\nÖzü də bu qurum təcili surətdə (!) fəaliyyət planlarını tətbiqetmə tələbi ilə əsas məqsəd olaraq Vətən müharibəsindən qalibiyyətlə ayrılmış Azərbaycanın regional iqtisadi nəhəngə çevrilməsinin qarşısını almağa çalışdığını gizlətmir, eləcə də bu kimi məsələlərdə diktə edən tərəf kimi çıxış etməyə cəhdlər göstərir. Burada müxtəlif iri layihələrdə iştirakdan tutmuş digər bir sıra maraqlar dayanmaqdadır. Daha dəqiq desək, bütün bunların əsasında dayanan yeganə amil Azərbaycanı sıxışdırmaq və regionda öz maraqlarını ifadə etmək faktorları dayanır.\nAzərbaycanlıların işğal faktı altında pozulan hüquqları barədə danışılarkən NED harada idi?\nƏn gülünc və istehza doğuran məsələ isə budur ki, NED həmin məsələdə “5-ci kolonu” istifadə etməklə cılız bir məişət olayını siyasiləşdirməyə çalışır. Əbəs deyil ki, sözügedən təcili qrant layihəsini icra edən “5-ci kolon” bilavasitə Aytən Məmmədova ilə bağlı baş vermiş məişət hadisəsini qabardır və bu kimi bir neçə digər hadisəni də bu hadisənin gözünə qatması ilə guya Azərbaycanda insan hüquqlarının kobud şəkildə pozulduğu görüntüsü yaratmağa cəhd göstərir.\nKiçik bir haşiyə çıxaraq NED-ə bir sual ünvanlaya bilərik ki, görəsən torpaqları 30 il işğal altında qalarkən, bir milyon qaçqını və köçkünü öz doğma yurd-yuvalarından məhrum olarkən, onların yaşamaq hüquqları məhdudlaşdırılarkən, minlərlə insanımız işğal siyasətinin qurbanlarına çevrilərkən, 44 günlük ikinci Qarabağ müharibəsində şəhər və kəndlərimiz, mülki vətəndaşlarımız – qocalar, qadınlar, uşaqlar ballistik raket atəşlərinə məruz qalıb həyatlarını itirərkən həmin təşkilat harada idi? Niyə ən azından işğalçı Ermənistana qarşı cınqırını belə çıxarmadı, qətnamə, hesabat hazırlamadı? İndi nə yadlarına düşdü ki, birdən-birə məişət hadisəsindən dərhal (!) yararlanmaqla bataqlıq suyu vasitəsi ilə kirli palçığını yoğurmağa başladı?! Yuxarıda da qeyd edildiyi kimi məqsədlər bəllidir!\n...Və bütün bunlar bizlərə Avroviziya, Avropa Olimpiya Oyunları, daha əvvəlki Formula 1 yarışları öncəsi yaradılan hay-həşirləri xatırlatmırmı?\nMəsələn, o da bəllidir ki, iyunun 10-12-də Bakıda Formula 1 yarışması start götürəcək. Hazırkı fəallıq, Aytən Məmmədova ilə bağlı baş verən hadisə, birdən birə bir qrup şəxsin meydana çıxması və bəyanat yayması, ABŞ-ın Azərbaycandakı səfirliyinin (?!) buna dərhal reaksiyası, sonda isə hadisənin hətta ABŞ Dövlət Departamentinin diqqət mərkəzinə gəlməsi, bunların nəticəsi olaraq həmin “fəalların” aksiya təyin etməsi beynəlxalq yarışın keçiriləcəyi günlərdə təşkil olunacaq anti-Azərbaycan kampaniyaya fakt-əsaslar formalaşdırmaq məqsədi güdür.\nNED-in, ABŞ-ın Ermənistandakı səfirliyinin, habelə Dövlət Departamentinin aksiyaları zorakılıqla dağıdan Ermənistan hakimiyyətinə qarşı səsləri niyə yüksəlmir?!\nYaxud, o da maraqlıdır ki, artıq bir həftədir Ermənistanda küçə yürüşləri, kütləvi aksiyalar səngimir, insanların, ictimai fəalların həbsi, polis zorakılığı altında döyülmə faktları, aksiyaların qəddarcasına dağıdılarkən NED-in, ABŞ-ın Ermənistandakı səfirliyinin, habelə Dövlət Departamentinin Ermənistan etiraz aksiyalarını zorakılıqla dağıdan hakimiyyətinə qarşı səsləri niyə yüksəlmir?!\nƏldə etdiyimiz daha bir məlumata görə, hazırda Azərbaycana qarşı iddiaların əsasında duran səbəblərdən biri də, Ermənistanda Sorosun “uşaqlarının” törətdiyi özbaşınalqılardan diqqəti yayındırmaqdır. Yəni Ermənistanda baş verən biabırçılıqlara göz yuman ABŞ-ın Azərbaycanda adi bir məişət hadisəsinə Dövlət Departamenti səviyyəsində reaksiyasına başqa ad vermək mümkün deyil.\nVə yuxarıda qeyd olunduğu kimi, ortada yalnız bir danılmaz fakt dayanır - Qərbdəki ermənipərəstlər 44 günlük müharibədə Azərbaycanın tarixi Zəfərini, ölkəmizin inkişafını, beynəlxalq nüfuzunu, fəallığını həzm edə bilmirlər. Eyni zamanda, təkcə ABŞ-ın özündə il ərzində ictimai fəallar, jurnalistlər də daxil olmaqla minlərlə cinayət hadisəsi, hüquq pozuntuları baş verir. Amma bunların haqqında danışan belə yoxdur.\nÖtən illərə nəzər salsaq ABŞ-da keçirilmiş prezident seçkilərindən sonra sabiq prezident Donald Trampın tərəfdarlarının seçki maxinasiyaları ilə bağlı etiraz aksiyaları keçirmələri və ölümlə, xəsarətlərlə nəticələnən aksiyaların vəhşi üsullarla dağıdılması, bunan əvvəl isə “Çikaqonu azad et!” şüarı ilə ABŞ-ın bütün ştatlarını bürüyən etiraz aksiyalarının dağıdılması, jurnalistlərin həbsi və döyülmələri, habelə qaradərililərə qarşı polis qəddarlığı - bütün bunlar ABŞ-ın bəlli mərkəzləri üçün önəmli deyilmi?\nGörünən odur ki, başda viktoriya nulandlar olmaqla ABŞ Dövlət Departamentində və oraya bağlı institutlarda yer alan sorosçular heç cür Azərbaycanı unuda bilmirlər. Eyni kobud metodlarla, eyni bəsit və heç bir tənqidə dözməyən səbəblərlə Azərbaycana qarşı növbəti qarayaxma kampaniyası təşkil edilir. Hətta yekun olaraq biz sualla paralel şəkildə belə bir məntiqi sonluq da irəli sürə bilərik – ABŞ-ı vaxtilə Azərbaycandan məlum çirkin əməllərinə görə qovulmuş Corc Sorosmu idarə edir..?!\nP.S. Bəli, Azərbaycan ictimaiyyəti belə çirkin oyunları çox görüb və onların ölkənin ictimai rəyinə təsir edəcəyini, bununla hansısa məqsədlərə nail olunacağını düşünənlər növbəti dəfə yanılacaqlar və yaxşı olardı ki, “5-ci kolon”da yer alan xainlər yığnağı da bəri başdan çata bilməyəcəkləri məqsədlərindən əl çəksinlər...