Jan Havickszoon Steen (dööped 1626 - begreeuwen dän 3. Februoar 1679) waas n niederloundsken Genre-Moaler uut dät 17. Jierhunnert (uk bekoand as dät Gouldene Tiedoaler fon do Niederlounde). Psychologiske Iensicht, Sin foar Humor un ne Fulle fon Faawen sunt Maake fon sien Oarbaid.\nJan Steen, 1670, Sälwenporträt.\n3.1 Ferbiendenge mäd do Rederijkers\nSteen wuud gebooren in Leiden, wier sien wäilhääbende katoolske Familie Bjouere wieren un al foar two generatione dät Weershuus Die roode Halbert hieden. As sien noch berüümdere Tiedgenosse Rembrandt van Rijn, besoachte Jan Steen ju Latienskoule un wuud Student in Leiden. Hie kreech sien moaleriske Uutbildenge fon Nicolaus Knüpfer (1603-1660), n düütsken Moaler fon historiske un figurative Szenen in Utrecht. Ienfloude fon Knupfer konnen in Steens Anweendenge fon Komposition un Faawe fuunen wäide. N uur Wälle fon Inspiration wieren Adriaen van Ostade un Isaac van Ostade, Moalere fon loundelke Szenen, do der woonden in Haarlem. Of Steen wuddelk leerde bie van Ostade is nit bekoand.\nIn dät Jier 1648 gruundeden Jan Steen un Gabriel Metsu ju Lukasgilde foar Moalere in Leiden. Kuut deerätter wuud er Assistent fon dän berüümde Loundskupsmoaler Jan van Goyen un look in sien Huus ap dän Bierkade in Den Haag. An n 3. Oktober 1649 hilkede hie van Goyen sien Dochter Margriet, mäd ju er oachte Bäidene kreech. Steen oarbaidede mäd sin Sweegerfoar bit 1654, as er ferlook ätter Delft, wier hie ju Bjoueräi De Roscam (Die Roskoum) hied, sunner fuul Ärfoulch. Ätter ju Explosion in Delft in dät Jier 1654 waas dät Kunstmäärked deprimierd, aowers Steen moalde sien berüümde\nN Burgermäster fon Delft un sien Dochter\n. Dät skient nit kloor tou weesen, of disse Skilleroatsje as n Porträt of as n Genre-Wierk betrachted wäide skäl.\nFon 1656 bit 1660 woonde Steen in Warmond, noudelk fon Leiden, un fon 1660 bit 1670 in Haarlem un in bee Perioden waas er besunners produktiv. In dät Jier 1670, ätter dän Dood fon sien Moanske in dät Jier 1669 un sin Foar in dät Jier 1670, look Steen tourääch ätter Leiden, wier er dän Räst fon sien Lieuwend bleeuw. Wan dät Kunstmäärked touhoopebriek in dät Jier 1672, dät sonamde Noodjier, eepende Steen n Weershuus. In n April 1673 hilkede hie er Maria van Egmont, ju him n uur Bäiden roate. In dät Jier 1674 wuud er wier Haud fon de Lukasgilde. Frans van Mieris wuud tou aan fon sien Kumpane. Hie stoorf in Leiden in dät Jier 1679 und wuud in n Familiengrääf in ju Pieterssäärke biesät.\nDät Deegeslieuwend waas Jan Steen sien wichtichste Bieldethema. Fuul fon de Genre-Szenen, do er porträtiert, as in Dät Fäst fon dän Hälge Nikolaus, sunt lieuwendich bit chaotisk un lustjammerch, sogoar so stäärk, dät n Jan Steen Huushollenge sofuul betjut as ne uunoardentelke Loage, wät sogoar ne niederloundske Spräkwiese wuud (een huishouden van Jan Steen). Subtile Antjuudengen in sien Bielden skiene deerap waitoutjuuden, dät Steen dän Bekieker woarskauje wüül sik so tou ferhoolden, insteede fon him deertou ienetouleeden. Fuul fon Steen sien Skilleroatsjen dreege Ferwiese ap oolde niederloundske Spräkwoude of Literatuur. Hie brukte oafte Bloudsfrüünde as Modell un moalde ne ganse Riege fon Sälwenporträts, in do hie naan eensigen Hong tou Stoatskegaid wiesde.\nSteen waas uk skjou foar uur Themen: hie moalde historiske, mythologiske un religiööse Szenen, Porträts, Stilllieuwende un natüürelke Szenen. Sien Porträts fon Bäidene sunt berüümd. Hie is uk bekoand foar sien Behärskenge fon dät Lucht un ju Ljoowe foar Eenpeldhaide, foarallen in Perserteppiche un uur Textilien.\nSteen waas gjucht produktiv un moakede uum 800 Skilleroatsjen, fon do sun 350 noch deersunt. Sien Oarbaid wuud wuddelk fon do Tiedgenossen skätsed un as Foulge wuud er oarich goud foar sien Oarbaid betoald. Hie hied nit fuul Leerlinge - bloot Richard Brakenburgh is apteekend - man sien Oarbaid waas ne Inspirationswälle foar fuul Moalere.\nFerbiendenge mäd do RederijkersBearbeiten\nIn dät Jier 1945 skreeuw Sturla Gudlaugsson, n Spezialist foar niederloundske Moaleräi un Ikonographie fon dät soogentiende Jierhunnert un Direktor fon dät Niederloundske Institut foar Kunstgeskichte un dät Mauritshuis in Den Haag dät Bouk: De komedianten bij Jan Steen en zijn tijdgenoten, wieroun hie wiesde, dät n grooten Ienfloud ap Jan Steen sien Wierk koom fon ju Gilde fon do Rhetoriker of Rederijkers un fon do hiere theatraliske Bemöiengen.\nOafte wäd kweeden, dät Jan Steen sien Skiilleroatsjen ne realistiske Deerstaalenge sunt fon dät niederloundske Lieuwend in dät 17. Jierhunnert. Daach nit aal, wät er died, waas ne skeen realistiske Deerstaalenge fon dät Deegeslieuwend fon sien Tied. Fuul fon sien Szenen änthoolde idylliske un bukoliske Fantasien un n deklamatorisk Sweerpunkt dät erinnert an dät Tjooter.\nJan Steen sien Ferbiendenge tou dät Tjooter kon licht ätterpröiwed wäide truch sien Ferbiendenge tou do Rederijkers . Dät rakt two Soarten fon Belääse foar disse Ferbiendenge. Eerstens heerde Jan Steen sin Oom tou do Rhetoren in Leiden, wier Steen geboren wuud un wier hie n wichtich Paat fon sien Lieuwend woonde. Twäidens häd Jan Steen fuul Szenen uut dät Lieuwend fon do Rederijkers porträtierd. N Biespil kuud weese ju Skilleroatsje Rhetoriker an n Finster fon 1662 bit 1666, ju der nu honget in dät Philadelphia Museum of Art. Wät Jan Steen sin Touhoopehong mäd do Rederijkers bewiest, is nit juust, dät er do moalde, man wo er dät diede. Ju Moanskelhaid, Humor un Optimismus fon do Ljuude wiese, dät Jan Steen do goud koande un positiv deerstaale wüül.\nMäd sin uurfloudige un moralisierjende Stil is et logisk, dät Steen do Kunstgriepe uut dät Tjooter uk foar sien Swäkke iensätte wüül. Dät rakt uurtjuugende Bewiese, dät do Charaktere in Steen sin Moaleräi foarallen theatraliske Figuure sunt, un nit do fon de Realität.\nSteen sin taalrieke Bielde fon n Thema dät ap maaste beteekend wäd mäd dän TittelDie Besäik fon dän Dokter, as ju Komposition fon 1665 bit 1670 in dät Rijksmuseum, illustrierje sien theatraliske Annaierenge. Dät Tälster is eenfach: N Dokter besäkt n jung Wucht un äntdäkt, dät ju nit kroank is, man ap n uur Fout, also n Bäiden kriege mout. Die Dokter is ne komiske Figuur, drächt n Birett, n Dublett un ne litje fooldede Hoalskruus. Deerbie is hjie klooded in ju Moude fon 1570, nit fon 1670! In Juunsats deertou drächt dät Wucht, wät ätter ju Moude waas tou ju Tied fon ju Skilleroatsje, n loos Gewand ätter japanisken Kimono-Stil.\nDisse Anachronismus kon bloot ap een Wiese ferkloord wäide: dät is naan gjuchten Dokter, man n Skauspieler drächt n traditionell Tjooter-Kostüm. Ätter Gudlaugsson "wuud nooit so uungewöönelk un so gans uuntiedmäitich n Kostüm foarkuume as dät fon dän Dokter in Steen sien Oarbaid".\nJu lustige Familie\nBäidene leere n Kat donsjen\n↑ Liedtke, W. (2007) Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, p. 836.\n↑ Gudlaugsson, S. (1945) The Comedians in the work of Jan Steen and his Contemporaries, p.8.\n↑ Gudlaugsson, S. (1945) Die Stunde der Komödianten in der Arbeit von Jan Steen und seine Die Zeitgenossen, S.14.


Fjauertaktmotor – Wikipedia\nSo oarbaidet n Fjauertaktmotor (sjuch ju Bielde gjuchts).\nDie Motor wäd eerste fon de Hounde of fon n Anläiter (Elektromotor) tougong broacht. Dan troalt sik ju Oakse ('Kurbelwelle') un ju Bewäägenge wäd fon ju Drieuwstange of Pleuelstange (ljoachtgräin) uurbroacht ap dän Kolwe, die der dan in dän Zylinder ap un deel schuft.\nBuppe sjo wie links dät Uutläit-Ventil un gjuchts dät Ienlät-Ventil. Do bee Ventile wäide wikselwiese fon n Nubbeloakse ('Nockenwelle') eepen stat (deelstat). Twiske do Bee is ju Stikkäärse ('Zündkerze'), ju der ap ne bestimde Tied elektriske Hoochsponnenge kricht.\n1. Takt Ansuuge - Luft un dampfoarmige Fjuurenge (blau) wäide binne leeken.\nDät gjuchter Ventil eepent sik, die Kolwe gungt deel un lukt dät friske Gas binne\n2. Takt Fertichtje - Fjuurenge-Damp un Luft wäide touhoopeprässed un antunderd.\nDo Ventile sunt ticht; die Kolwe gungt hooch un prässet dät Gas touhoope.\n3. Takt Oarbaidstakt - Ju Fjuurenge ferbaadent un die Kolwe wäd ätter unnern taid.\nDo Ventile sunt noch ticht. Wan die Kolwe gans hooch is, spoorket ju Käärse un stikt so dät Gas oun, wät dan explodiert un dän Kolwe deel drift.\n4. Takt Uutsteet - Do Uutpufgase (bruun) wäide ätter buuten drieuwen.\nDät Uutläit-Ventil is eepen un die Kolwe gungt wier hooch un drift do ferbaadende Gase ätter buuten.\nFon do fjauer Sleeke fon dän Kolwe is also man aan produktiv. Deertruch schokket die Motor sik. Uum dän moor gliekmäitich loope tou läiten, ferwoant me fjauer Zylindere, do der wikselwiese dän Oarbaidstakt hääbe (4-Zylindermotor).


Falklound-Ailounde – Wikipedia\nDät waas Ängelsk\nWoalspruch: Desire the Right\nÄngelsk foar "Janke ätter dät Gjuchte"\nHaudstääd Stanley (Falklound)\nStoatsfoarm Britisk Uursee-Rebät\nIenwoonere 2.955 Ienwoonere (Stound: 2007)\n+ sowät 1700 Suldoaten\nDo Falklound-Ailounde of Malwinen (ängelsk: Falkland Islands, frantsöösk Îles Malouines, spoansk Islas Malvinas) sunt een Ailound-Koppel in dän suudwäästelke Atlantik, sowät 395 Kilomeetere aastelk fon ju suud-argentinske Kuste. Jo heere geographisk tou Suudamerikoa, politisk sunt jo een britisk Uursee-Rebät mäd binnere Autonomie, wier dät Fereende Köönichriek ju Buutepolitik un ju Ferdäägenge foar uurnimt. Uunbeoachted ju britiske Inbesit-Noame fon 1833 wol Argentinien bit däälich n Ounspröäk ap do Ailounde hääbe, wät in 1982 in dän Falklound-Kriech tou Bloudferjooten fierde. Dät rakt Aast-Falklound, Wääst-Falklound un ne Riege litjere Ailounde. Do Ailounde hääbe ne Flakte fon 12.173 km².\n2 Befoulkenge un Sproake\n4 Dierte un Plonten\n5 Ferbiendengen ätter buute\nBefoulkenge un SproakeBearbeiten\nJu Haudstääd Stanley\nJu Buurskup "Teal Inlet"\nDo Ienwoonere fon do Falklound-Ailounde sunt foaraaln uut dät Noude fon Änglound un Skotlound keemen. In do 1840er Jiere sunt uk wäkke uut St. Helena un Chile keemen. In jungere Tied roate dät uk ne Ienwonnerenge uut Näiseelound.\nJo baale n Dialekt fon ju Ängelske Sproake, näämelk Falkloundisk Ängelsk. Düssen Dialekt is stäärk fon do noud-ängelske Dialekte un dät Anglo-Skottiske be'ienflouded, man dät rakt uk Lienwoude uut dät spoanske, besunners in dän Beriek fon ju Buuräi.\nDät rakt 2.955 stoadige Ienwoonere (Stound: 2007), wierfon sik mäd 2.121 Ljuude do maaste in ju Haudstääd Stanley ap Aast-Falklound deellät hääbe. Ju Haud-Siedelenge fon Wäästfalklound is Port Howard, deer lieuwje bloot twountwintich Moanskene. Aal do uur Ienwoonere ferdeele sik ap so naamde "camp settlements", dät sunt litje Buurskuppe.\nIeuwenske do stoadige Ienwoonere rakt dät uk sowät 1.700 britiske Suldoaten, do ap do Ailounde statsjonierd sunt, uumdät ju Loage mäd Argentinien ounspond is.\nJu Befoulkengstichte bedrächt somäd aaltouhoope 0,38 Ljuude ap n Quadroat-Kilomeeter.\nDo Falkloundere fertjoonje hier Jäild foar groote Deele mäd Skäiperäi un Fiskeräi.\nJohn Davis, Äntdäkker fon do Falklound-Ailounde\nEer do europäiske Siedlere koomen, wieren do Falklound-Ailounde nit bewoond. In 1592 wuuden jo fon dän Ängelske Seefoarder John-Davis fuunen, hie saach do oaber bloot uut'e Fierte. Hie hiede sik fon Puerto Deseado uut ap ju Säike ätter do uur tjo Skiepe unner dät Kommando fon Thomas Cavendish moaked, man hie waas in n Stoarm keemen, die him ätter Falklound broachte. Dät duurde noch oachteunnjuugentich (98) Jiere, bit do Ailounde foar't eerste Moal unner John Strong betreeden wuuden. Hie roate ju See-Äängte twiske do bee Haud-Ailounde, tou Eere fon dän "Skät-Määster fon ju Marine" un britiske Politiker Anthony Cary, 5. Viscount Falkland, dän Noome Falkland Channel. Die Noome Falkland geen leeter ap dän heele Ailound-Koppel uur.\nJu eerste Siedelenge, Port-Louis ap Aastfalklound, wuude in 1764 unner frantsööske Heerskup fon Louis Antoine de Bougainville gruunded, in 1766 gruundeden do Briten ap Wääst-Falklound ju Siedelenge Port Egmont, man jo looken fon deer oachte Jiere leeter wier ou. Die in Argentinien bruukte Noome Islas Malvinas gungt ap ju frantsööske Beteekenge fon dän Ailoundkoppel "Îles Malouines" tourääch, die sik ap do Seeljuude un Fiskere uut ju bretoniske Hoawenstääd Saint-Malo belukt, do do eerste bekoande Siedlere ap dän Ailound-Koppel wieren.\nPort-Louis wuude al in 1766 oun Spanien uurroat. In 1811 stoalde Spanien dän Unnerhoold fon ju Kolonie ien, fertichtede oaber nit ap ju Souveränität uur do Ailounde. Sänt düsse Tied sunt do Falkloundailounde striedich Territorium, tou Begin twiske dät Fereende Köönichriek un Spanien, ätters - un dät bit däälich - twiske dät Fereende Köönichriek un Argentinien. In 1820 wuude die Ailoundkoppel fon Argentinien physisk in Besit nuumen.\nDät Fereende Köönichriek begruundet sien Ounspröäke mäd ne Marine-Statsjoonierenge in 1833. In 1837 wuude ne Kolonioal-Ferwaltenge iengjucht.\nIn dän Eerste Waareldkriech skaach twiske düütske Krüüsere un aan uurlaine britiske Flottenferbeend ju Seeslacht bie do Falklound-Ailounde. Dät düütske Aast-Asien-Geschwader unner Vize-Admiroal Maximilian Graf von Spee wüül in dän Atlantik in ju Gjuchte fon Düütsklound truchbreeke un wuude ap n 8. Dezember 1914 fon do Briten unner Vize-Admiroal Sir Frederik Doveton Sturdee bienaist heel un aal fernäild.\nArgentinsken Suldoaten-Säärkhoaf ap Aastfalklound (2008)\nJu militäriske Besättenge fon do Ailounde truch Argentinien ap dän 2. April 1982 feruurseekede dän Falklound-Kriech: Dät Fereende Köönichriek oanterde un loundede soogen Wieke leeter mäd sien Troppen ap do Ailounde. Ätter kuute, man blouderge Kampe kuuden do britiske Troppen Argentinien ap n 14. Juni 1982 tou't Apreeken twinge. Sowät 900 Suldoaten fällen, deer wieren 649 Argentiniere bie.\nAaltouhoope kostede die Falkloundkriech moor as duusend Ljuude dät Lieuwend. Sänt düssen Kriech sunt ne grattere Toal fon Suldoaten ap do Ailounde unnerbroacht. In 2005 wieren dät noch sun 1700 Mon. In't lääste Jiertjaand hiede sik die smoorjende Twist in ju meene Weerniemenge äntspond, man sänt deer sowät 60 Milliarden Barrel Oulje fermouded wäide, hääbe sik masse latien-amerikoanske Regierengen ap ju argentinske Siede sloain. Ju politiske Fierenge fon Argentinien fernäierd älk Jier dän argentinske Ounspröäk ap do Ailounde, so uk ju fröiere Präsidentinne Cristina Fernández de Kirchner.\nIn'n Touhoopehong mäd dän Territorioal-Twist mäd Argentinien heelt ju Regierenge fon do Falklound-Ailounde wuude ap dän tjaande un alfte Meerte 2013 een Foulks-Oustämmenge truchfierd ju uur dän politiske Stoatus fon do Ailounde äntskeede skuul. 99,8 Prosänt fon do Ienwoonere wüülen britisk blieuwe, bloot tjo oankelde Ljuude wieren deer juun. Dät Stäm-Gjucht hieden 1672 Ljuude, ju Bedeeligenge liech bie sowät 92 Prosänt. Ju argentinske Präsidentinne hiede oaber al in't Foaren kweeden, dät ju dät nit ounnieme wüül, wät deer uut kumt. Ätters beteekende ju dät Referendum as "Parodie". Do Briten moakeden bekoand, dät jo deer aal foar dwo wüülen, uum do Ailounde tou ferdäägenjen.\nDierte un PlontenBearbeiten\nFäls-Pinguine (Eudyptes chrysocome) ap Saunders Island\nAp do Falklound-Ailounde rakt dät fon Natuur uut neen Boome, uk wan n poor fon Moanskene ounplonted wuuden sunt (foar'aaln Näddelboome). Ju natüürelke Flora fon do Ailounde bestoant foar groote Deele uut ferskeedene Oarde fon Gäärse un Klieuwer.\nDät eensige Lound-Suugediert, dät fon Natuur uut ap do Falklound-Ailounde foarkoom, waas die Falklound-Foaks (Dusicyon australis). Uumdät do Ienwoonere Nood uum hiere Skäipe hieden, wuuden do oaber in't njuugentienste Jierhunnert uutrooded. Dät waas uk wäil nit stuur, uumdät do Dierte buute dän Moanske neen natüürelke Fäinde häiwed hieden un somäd uk neen Skjou.\nFonsäärm hääbe Moanskene uur Lound-Suugedierte ienfierd, tou n Biespil Skäipe, Katte, Rotten un dän Argentinske Kamp-Foaks (Lycalopex griseus).\nSee-Suugedierte rakt dät noch moor: Määnenrubben (Otaria flavescens), Suudamerikoanske Seeboaren (Arctocephalus australis) un Suudelke See-Elefanten (Mirounga leonina) fiende sik deer as Fertreedere fon do Rubben, Woale rakt dät uk ferskeedene uum do Ailounde tou.\nAp do Falklound-Ailounde rakt dät ferskeedene Oarde fon Pinguine, dän Swot-Oogenbruun-Albatross (Thalassarche melanophris), dän Falklound-Pieper (Cistothorus platensis), dän Falklound-Karakara (Phalcoboenus australis) un dän Tuuster-Karakara (Caracara plancus)\nFerbiendengen ätter buuteBearbeiten\nAmtelke Siede fon ju Falklound-Regierenge\nZuletzt bearbeitet am 23. Juli 2016 um 20:21\nDisse Siede wuude toulääst annerd uum 20:21, 23. Juli 2016.


DÄT SEELTER BAALSLOON\nDät Baalsloon mout fröier in Seelterlound Nationalsport weesen hääbe. Foar n hunnert Jier waas dät wäil bolde uutstuurwen, man glukkelk hääbe Minssen un Bröring doomoals fäästlaid, woo dät soowät tougeen. Doo bee Schrieuwere sunt oawers nit alleweegense düütelk un stimme uk nit immer mädnunner. Ik hääbe deeruum doo Bee touhoopenuumen un fersoacht deeruut Spielräägele touhoopetoustaalen. Ik reeke doo hier, in ju Hoopenge, dät sik dät Spil uk däälich noch spielje lät.\nDät Spielfäild is hier bie teekend. Dät schäl Gäärslound weese, man et wuud fröier uk wäil ap n Wai spield. Ju "Stoite" is ne litje floote Doabe in de Gruund af n Plonke ju in de Gruund iengreeuwen is. Dät "Poark" is n Twäärsstriep un di "Kat" is n Holtblok in Grööte fon n Baksteen. Fon doo Katte mout et soogen Stuk reeke.\nÄlke Monskup bestoant ut säks Spielere. Eerste wad deeruum looted, wäkke Monskup ju oungriepende (A) weese schäl. Joo gunge bie ju Bääterlienje stounde, wilt ju ferdäägenjene Monskup (B) sik "unner" ferdeelt. Doo Spielere schällen binne doo Lienjen blieuwe; älke Monskup ap hiere Siede fon dät Poark.\nDie Baal häd säks bit soogen cm Truchmäite un mout goud stoitje konne. Fröier bruukten joo n wullen Kljoun mäd Leeder uurleeken, man n Tennisbaal mout dät uk goud dwoo konne.\nAs dät Spil ounfangt, gungt die eerste Spieler fon Monskup A bie de Stoite stounde. Hie lät dän Baal ap de Stoite stoitje un haut dän Baal, wan er wier uumhoochfljucht, mäd de flakke Hounde ätter Monskup B.\nJu Monskup B mout nu fersäike, dän Baal in de Flucht af int Aphupjen tourääch tou sloon un soo fljucht die Baal wai un wier. Dät lät wäil n bitjen ätter Tennis, man dät mout aal mäd de flakke Hounde. Wäl neen Ielt nouch in de Hounde häd, duurt ne leederne Wonte af Handske bruuke.\nWan di Baal unner deel kumt un nit moor aphuppet, dän mout me him rulje läite. Wier hie lääsen blift, deer lait me n Kat deel. Die Baal wäd wier ätter de Stoite smieten un dan mout die naiste Spieler fon Monskup A sloo. Soo gungt dät de Riege ätter un foar älke goude Sleek kumt unner n Kat tou lääsen.\nEt gungt deeruum, dän Kat muugelkst wied tou kriegen. Deeruum fersäkt die Slooer ätter n Steede wai tou sloon, wier juust naan Spieler fon Monskup B stoant. Un wan dät n gjucht gouden Slooer is, dän glukket him dät fielicht un haue dän Baal uur doo Juunspielere häär. Deeruum is de Laangte fon dät Fäild uk nit ounroat; dät honget juust deerfon ou, woo wied der sloain wäd.\nMan dät kon uk weese, dät die Baal gans fäl fon ju Monskup B tourääch sloain wad, dät hie uur de Bääterlienje stuft. Dän is er "bääte" un deerfoar kricht ju Monskup B fieuw Punkte. Ju Monskup A däd deeruum alles uum dän Baal tou mäiten, man joo duuren dät uk bloot in de Flucht af int Aphupjen dwoo.\nSunt aal säks Spielere an de Riege weesen, dan wäide doo Katte wächnuumen, uutgenuumen die Fierste. Dan wikselje joo: Monskup A kumt unner un Monskup B gungt ätter buppen, ätter de Stoite. Monskup B wäd nu ju oungriepende Paatäi un mout fersäike hiere Katte fääre tou kriegen äs di Fierste fon Monskup A.\nJu Monskup, ju dän fierste Kat häd, kricht tjoon Punkte af n "Tjoon". Un ju Monskup, ju dät eerste fieuw-un-trüütich häd, ju häd dät wonnen. Dan fieuw-un-trüütich is n Spil.\nWan bie dät Sloon fon de Stoite häär die Baal uur doo Siedenlienjen fljucht, dan is er "buute". Dät is n Puudel un dan mout die Spieler dän Foulgjende Plats reeke. Dätsalge jält, wan di Baal nit uur dan Poark sloain wäd un buppe deel kumt.\nDät Baalspil is wäil ju seelter Takke fon n Oard Baalspiele, doo foar n twoohunnert Jiere algemeen spield wuuden un wier uk Tennis fon oulat is. Dät Woud "Kat" honget fielicht touhoope mäd ängelsk "to catch" (fange).\nDät Ienleedende fon disse seelter Sport is, dät der bee individuelle Elemente (dät Apsloon bie de Stoite) un wäkke fon Touhoope-Oarbaid (dät Mäiten fon dän Baal) oane sitte.\n[Das saterländische Ballspiel. Zusammenfassung der Spielregeln.]


Rio de Janeiro is een Stääd in't Suudaaste fon Brasilien in dän Buundesstoat Rio de Janeiro. Deer woonje sowät 6.429.923 Ljuude (Stound: 2013), man wan me dät Metropol-Rebät deer uumetou meereekent, sunt dät 11.875.063 (Stound: 2010).\nBefoulkengstichte sowät 5439,9/km²\nHöchte 31 m\nKoordinoaten 22° 54′ S, 43° 12′ W\nAs Weerteeken fon Rio de Janeiro jält die Sukkerhoud, ju 38 Meetere hooge Christus-Figur ap dän Bierich Corcovado un die Strand fon dän Stääd-Deel Copacabana die as aan fon do bekoandste ap ju Waareld jält.\n1 Geskichte fon ju Stääd\n1.3 Haudstääd fon't Kaiserriek Brasilien\n1.4 In ju republikoanske Tied\nGeskichte fon ju StäädBearbeiten\nJu Bucht, wier däälich ju Stääd lait, wuude ap dän 1. Januoar 1502 fon dän Seefoarder Gaspar de Lemos fuunen. Uumdät hie ju Bucht foar ju Mundenge fon een groote Äi heelt, wierbie hie sik ferdäin häd, hat ju Stääd daach deerätter Rio de Janeiro (dät hat "Äi fon dän Januoar").\nÄtter dän Ferdraach fon Tordesillas moakeden do Portugiesen Ounspröäke ap dät Rebät jäildend, wier däälich Brasilien lait. Dät hieden do Eende fon't 15. Jierhunnert fuunen. Man do Frantsoosen wüülen do dät nit toustounde. Jo gruundeden in't Jier 1555 een Fäästenge ap dät Ailound Ilha do Serigipe, dät is foar ju Kuste fon dät Stuk Lound wier däälich Rio de Janeiro lait. Hiere Fäästenge naamden do Frantsoosen Fort Coligny. Dät Rebät, wät do Frantsoosen fon junner uut kontrollierje kuuden, naamden se France Antarctique. Die Vize-Generoal fon ju Fäästenge, Nicolas Durand de Villegagnon, gruundede ap dät uur Ouger dan ju Siedelenge Henriville. In düsse Tied lieuweden junner Tupi-Indioanere fon do Stomme Tamoio un Tupinambá, mäd do sik do Frantsoosen ferbuundeden.\nEerste tjoon Jiere leeter, in 1565, wuuden do Frantsoosen truch do Portugiesen fon junner ferdrieuwen. Do Portugiesen gruundeden ätters ju Stääd São Sebastião do Rio de Janeiro .\nIn 1680 wuude Rio de Janeiro Haudstääd fon do suudelke Regionen fon Brasilien, in düsse Tied waas ju Siedelenge mäd sowät fjauerduusend Ienwoonere een fon do wichtichste portugiesiske Deelläitengen ap brasilioansk Rebät. Sänt 1700 wuude Rio de Janeiro ju wichtichste Hoawen-Stääd fon Brasilien, foar'aaln apguunde fon Gould-Funste in ju Noaber-Region Minas Gerais.\nUk wan ju Stääd 1710/1711 fon do Frantsoosen oungriepen un besät wuude ( → Schlacht von Rio de Janeiro) un bloot juun hooch Loose-Jäild aan Outoach fon do frantsööske Suldoaten roaked wäide kuude, ferhoalde ju Stääd sik gau un wuude ap n 27. Januoar 1763 Haudstääd fon dät Vize-Köönichriek Brasilien.\nFuul moor Betjuudenge kreech Rio de Janeiro in't Jier 1808, as die portugiesiske Hoaf foar Napoleon sien Troppen uut Lissabon fluchtede un ätter Rio koom. Touhoope mäd dän Köönichshoaf siedelden masse Kunstlere, Wietenskuppere un Oadlige ätter Brasilien uur, dät wirtskuppelke un kulturelle Lieuwend wuude in Foart broacht. So gungt ju Brasilioanske Nasjonoal-Bibliotäike ap Bestounde tourääch, do dät portugiesiske Köönichshuus meebroachte. In 1815 wuude Rio de Janeiro ju Haudstääd fon dät Köönichriek fon Portugal, Brasilien un do Algarven.\nJu Stääd begon in ju Foulge tou groien un heerde nit moor ap.\nMan in't portugiesiske Muurlound roate dät Probleme, wilst die Köönich wäch waas: Ap dän 24. August 1820 briek in Portugal ju Liberoale Revolutsjoon uut. Do Portugiesen hieden niks juun ju Monarchie, man jo wüülen een Konstitutsjonelle Monarchie, also een Köönichriek mäd ne Ferfoatenge, un jo wüülen twäidens, dät die Köönich wier in Portugal sit un nit in Brasilien. Deeruum saach sik die Köönich in't Jier 1821 twoangen, ätter Portugal tourääch tou gungen un ferliet Rio de Janeiro.\nHaudstääd fon't Kaiserriek BrasilienBearbeiten\nAs die Köönich nu uut Brasilien wäch waas, wuude Brasilien unner sin Suun Dom Pedro de Alcântara een uunouhongich Kaiserriek. Dät kon goud weese, dät die Prins düt mäd sin Foar ouboald waas: Do spoanske Kolonien in Suudamerikoa ferkloorden Riegenwiese hiere Uunouhongegaid, un wan nu Brasilien ätter ju Liberoale Revolutsjoon fon Portugal wier tou een Kolonie degradierd wäide skuul, moaste die Portugiesiske Köönich ju sälge Suurge hääbe. Truch ju Uunouhongegaid unner Heerskup fon dän portugiesiske Krounprins kuude Brasilien foar dät portugiesiske Köönichshuus heelden wäide, man foar dät portugiesiske Parlemänt nit. Die Köönich bestroawede sin Suun uk nit, hie soande neen Suldoaten, uk dät Troonfoulgegjucht liet hie him. In 1825 ärkoande hie sogoar ju brasilioanske Uunouhongegaid oun.\nJu Haudstääd fon dät uunouhongige Brasilien waas Rio de Janeiro.\nIn ju republikoanske TiedBearbeiten\nUk as in 1889 Brasilien ätter aan Militär-Putsch tou een Republik wuude, bleeuw Rio de Janeiro ju Haudstääd.\nIn't Jier 1891 hiede ju Stääd al 500.000 Ienwoonere.\nEerste in 1960 wuude ju näigruundede Stääd Brasília Haudstääd. Daach groide Rio de Janeiro noch fääre. Fuul, do in ju Hoopenge ap n beeter Lieuwend in ju Stääd looken, loundeden in do so-naamde Favelas, dät sunt Äilends-Kwattiere. Do Unnerskeede twiske äärm un riek sunt in Rio de Janeiro kloor sjuunelk. Eerste sänt 1980 groit ju Stääd wät sinniger, man ju groit bit däälich.\nGroote Deele fon düssen Artikkel äntstuuden in Ounlienenge oun ju düütsksproakige Wikipedia.\nZuletzt bearbeitet am 19. Januoar 2018 um 20:01\nDisse Siede wuude toulääst annerd uum 20:01, 19. Januoar 2018.


Woalspruch: "Each Endeavouring, All Achieving"\nNationoalhymne: Fair Antigua, We Salute Thee\nHaudstääd Saint John's\nIenwoonere (2015) 92.436 (209,1 km²)\nMunte Aastkaribisken Dollar (XCD)\nFierdai 1. November\nAntigua un Barbuda (ängelsk: Antigua and Barbuda) is aan uunouhongigen Stoat binne dän Commonwealth, die twiske dän Noud-Atlantik un ju Karibik lait, suudaastelk fon Puerto Rico in do Litje Antillen. Die Stoat wuude uut do Ailounde Antigua un Barbuda bilged, uk dät oulaine, uunbewoonde Ailound Redonda heert deer tou.\nFon sowät 10.000 f. Kr. an wuude dät Ailound eerstmoals fon Indioanere besiedeld. Die ienheemske Stom fon do Siboney wuude bit 1200 fon do Arawak-Indioanere fertroangen. Leeter fällen do Kariben uut Suudamerikoa ien un ferspratten sik in dät Rebät.\nIn't Jier 1493 loundede Christoph Kolumbus in Antigua. In do foulgjende Jiere wuuden do Indioanere ap do Ailounde fangen nuumen un as Sklouen ätter Hispaniola un in uur spoanske Kolonien broacht. Aan grooten Deel fon do Indioanere stoorf binne kuute Tied an do Foulgen fon ju hädde Oarbaid of an Kroankhaide. Ätter 1500 fersoachten Spoaniere, Frantsoosen un Briten ouwikseljend, man älken sunner Ärfoulch, do Ailounde duurhoaftich tou besiedeljen un in hieren Besit tou brangen. Seeroowere bruukten tou düsse Tied do Ailounde, uum sik tourääch tou luuken.\nMoor as hunnerd Jiere leeter koom Barbuda (1628) in britisken Besit. Ju Regierenge moakede sik Moite, dät Ailound besiedeljen tou läiten, man dät slumpede nit. Fjauer Jiere ätters wuude Antigua fon St. Kitts un Nevis uut truch britiske Siedlere kolonisierd. Do Siedlere bauden junner foar't eerste Tebak oun. Saint John’s wuude as eerste duurhoaftige europäiske Siedelenge apgjucht.\nIn't Jier 1680 geenen wiede Deele fon Barbuda in dän Besit fon ju Familie Codrington uur, ju hier ju ätter him benaamde Siedelenge as Ferwaltengs-Säntrum anlaide. Fieuw Jiere leeter wuuden ap do Ailounde Sukkerroor-Plontengen anlaid, wier grootstendeels afrikoanske Sklouen ap oarbaideden.\nTeekenge fon dän Äntdäkker William Clark fon een Määlne ap Antigua (1823)\nAdmiroal Horatio Nelson baude in 1784 ap Antigua aan Kriechshoawen. Apgruunde fon dän stoarmseekeren Hoawen wuude English Harbour tou't Haud-Kwattier fon ju Flotte ap do Antillen uutbaud. Uumdät ju Flotte deer waas, wuuden do lääste Seeroowere ferdrieuwen. Ju Skloueräi wuude in 1834 ferbeeden, wiertruch do Plontengen hieren wirtskuppelken Gruundsleek ferloosen. So koom minner Jäild ap dät Ailound. In 1860 koom dät tou ju Fereenigenge fon Antigua un Barbuda, die Noome fon ju Kolonie waas deerbie bloot Antigua.\nUnner ju Fierenge fon dän leeteren Premierminister Vere Cornwall Bird foarmde sik fon 1940 an een Uunouhongegaids-Bewäägenge. Al Säks Jiere leeter kreegen do Ailounde een oain Parlemänt. Antigua un Barbuda kreegen in 1956 dän Stoatus fon een oainstoundige Kolonie. Fon 1958 bit 1962 tou heerden do Ailounde tou ju Provinz fon ju Wäästindiske Föderatsjoon.\nDo Ailounde trieden in 1967 dät Koppel fon do West Indies Associated States bie. Jo kreegen hiertruch ju fulstoundige binnepolitiske Autonomie, buutepolitiske Beloange wuuden fon't Fereende Köönichriek fersuurged. In'n Moai 1968 wuude die Stoat Lid fon ju Caribbean Free Trade Association (CARIFTA). Ju sänt Jierhunnerde dominierjende Sukkerroor-Wirtskup wuude in 1972 ienstoald. Ap dän 1. November 1981 kreegen do Ailounde ju Uunouhongegaid fon't Fereende Köönichriek unner dän näien Noome Antigua un Barbuda.\nZuletzt bearbeitet am 16. Moai 2018 um 13:14\nDisse Siede wuude toulääst annerd uum 13:14, 16. Moai 2018.


Meen Woaterswien – Wikipedia\nMeene Woaterswiene (Hydrochoerus hydrochaeris)\nOardenge: Gnauedierte (Rodentia)\nUnneroardenge: Stiekelswien-Sibskup (Hystricomorpha)\n(Sunner Stappe) Meerswien-Sibskup (Caviomorpha)\nFamilie: Meerswiene (Caviidae)\nSleek: Woaterswiene (Hydrochoerus)\nOard: Meen Woaterswien\nBeskrieuwen fon LINNAEUS, 1766\nDät Meene Woaterswien of Meene Capybara (Hydrochoerus hydrochaeris) is een Oard fon do Gnauedierte. Dät Meene Woaterswien is in een groot Rebät fon Suud-Amerikoa aastelk fon do Anden tou fienden: Fon't aastelke Kolumbien, Venezuela, Guyana, Suriname, Frantsöösk-Guayana uur Ecuador, Peru, Brasilien, Bolivien un Paraguay bit ätter Uruguay un in't noudaastelke Argentinien.\n1.1 Stoatuur un Fäl\n1.2 Skäädel un Bunken\nOainhaide[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]\nCapybaras sunt jädden in't Woater. Do Swimhäide twiske hiere Toonen hälpe him, sik junner gau tou röögjen. Oore, Oogene un Noose ferloope in een Linje in dän bupperen Kop-Beriek, äänelk as bie Kaimoane. So konnen Capybaras bienaist mäd dän heele Kop unner dän Woaterspeegel swimme un sunt deeruum foar Freetfäinde nit licht tou sjoon. Of do Dierte monnelk of wieuwelk sunt, sjucht me nit licht, uumdät do Geslächtsorgoane binne in dän Lieuw sunt un dät nit fuul Unnerskeede tou sjoon rakt.\nStoatuur un Fäl[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]\nProfil fon dän Kop\nDät Meene Woaterswien is ju grootste Oard fon Gnauediert, ju dät däälich noch rakt. Dät roaket een Kop-Rump-Loangte fon 100 bit 134 cm un een Skullerhööchte fon 50 bit 62 cm, wierbie do wieuwelke Dierte wät gratter wäide as do Montjene. Jo konnen moor as 75 Kilo ap'e Wächte brange, bit tou 91 Kilo sunt bekoand. Ju Bääterfout-Loangte bedrächt 21,8 bit 25,2 cm. Die Lieuw fon do Woaterswiene is massiv baud mäd aan krääftigen Rump un kuute Beene. Do faanderste Beene eendje in fjauer Toonen, do bääterste Beene in tjo. Do Toonen sunt radioal ounoardend. Toonen un Naile sunt houf-äänelk fertjukked un sunt truch litje Swim-Häide ferbuunen. Die Stät is sjuunelk touräächbielded. Dät Fäl is loang un ruuch, man steedenwiese so tän, dät ju Häid truchskient. Sien Faawe variiert fon roodbruun bit gries ap'e Bupperkaante, ju Unnerkaante is jeel-bruun. Wäkke Dierte hääbe swotte Plakken in't Gesicht, oun'e Buutensiede fon do Beene un oun dän Rump. Ju Loangte fon do Hiere lait twiske 30 un 120 mm. Meene Woaterswiene hääbe aan apfaalend breeden un massigen Kop. Ju Snuute is fergratterd un ourunded, in dän Fergliek mäd uur Oarde uut ju Meerswien-Sibskup, jo hääbe litje Noosengoate, do fier uutnuur lääse un do litje Oogene lääse siedelk un wied bääte oun'n Kop. Bie monnelke Dierte is dät Spit fon ju Snuute sunner Hiere un mäd aan apfaalenden Röäk-Käddel fersäin. Jo hääbe litje, runde Oore. As bie masse Dierte, do deelwiese in't Woater lieuwje, sunt Oogene, Oore un Noosengoate gjucht wied buppe oun dän Kop, sodät do Dierte, wan jo omje of Uutkiek hoolde, dän Kop nit tou wied uut dät Woater tille mouten. Fon't Panama-Woaterswien unnerskat sik dät Meene Woaterswien foar'aaln truch sien Grööte, bietou kuume noch wäkke Määrkmoale fon dän Skäädel.\nSkäädel un Bunken[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]\nDie Skäädel fon't Meene Woaterswien lät, ousäin fon ju Mäite, aan Meerswien-Skäädel\nTuskfoarmel fon't meene Woaterswien\nDie Skäädel fon't Meene Woaterswien is groot un kompakt. Ju Skäädelloangte lait in'n Truchsleek bie 24,09 cm (dät gungt fon sowät 21 bit sowät 27 cm). Die Skäädel is flak un wan me do Juk-Boogen bekikt, is hie gjucht smääl baud. Do Juk-Boogen sunt krääftich, wierbie dät Jukbeen breed ounlaid is un aan Deel fon ju Lidflakte foar ju Unnerkeeuwe uurnimt\nJu Tuskfoarmel fon do Dierte ludt 1-0-1-3, dät betjudt, in älken Keeuwe-Haaldeel hääbe do Dierte aan Sniedetusk, aan Prämolaor (faandere litjere Käise) un tjo Moloare (bäätere tjukke Käisen), also aaltouhoope 20 Tuske. do wiete Sniedetuske sunt mäd een Loangs-Glieuwe fersäin, jo sunt, as bie aal do Gnauedierte, fergratterd un tou wuttelloose Gnauetuske uumebielded, deerbääte lait een Diastema. Do Käisen sunt uk wuttelloos un komplex baud. Jo bestounde uut haat- of striepelfoarmige Smilt-Prismen, Do truch Loagen fon Tuskzement tränd sunt. Die Moloar M3 is stäärk fergratterd un uurroaget in ju Loangte aal do tjo uur Käisen touhoope.\nDüssen Artikkel gruundet sik grootstendeels ap ju Düütsksproakige Wikipedia.\nDisse Siede wuude toulääst annerd uum 17:10, 6. Februoar 2018.


Besuchstunden en Jehova siene Zeijen äare Offiz en de Stäts\nLaunt Albaunien Angoola Argentinien Armeenien Ätiopien Australien Barbados Belgien Benin Bolivien Brasilien Bulgarien Burundi Chile Côte d’Ivoire Dänemark Dietschlaunt Dominikaunische Republikj Ekuador Enjlaunt Fidschi Filippinen Finnlaunt Frankreich Georgien Ghana Griechenlaunt Guam Haiti Hollaunt Hong-Kong Indien Indoneesien Israel Italien Jaupaun Kamerun Kanada Kasachstan Kenia Kirgisien Kolumbien Kongo (Kinshasa) Korea Kroazien Kuba Liberia Madagaskar Malawi Mazedonien Mexiko Moldawien Mosambik Myanmar Nie-Kaledoonien Nigeria Papua-Nie-Guinea Paraguay Peru Poolen Portugal Ruanda Rumänien Salomon-Inslen Sambia Senegal Serbien Sied-Afrika Sierra Leone Simbabwe Sloowakei Sloweenien Spaunien Sri Lanka Stäts Surinam Tahiti Tailaunt Taiwan Trinidad un Tobago Uganda Ukraine Ungarn Venezuela Zentralafrikaunische Republikj\nSaul eena sikj aunjäwen, ea eena sikj eene Offiz beseenen well? Jo. Daut doa nich too väl opp eemol komen un daut aule daut goot utnutzen kjennen, es daut needich, daut aule, waut sikj Patterson, Wallkill ooda Warwick beseenen wellen, sikj aul em verut aunjäwen, endoont woo väl daut sent. Brukt de Links hia unjen toom junt fa jieda Offiz aunjäwen, waut jie seenen wellen.\nWan eena sikj nich aunjejäft haft, kaun eena sikj de Offizen doawäajen beseenen? Wan jie junt nich aunjejäft haben, dan kaun daut sennen, daut et nich schauft. Daut rieekjt uk nich ut, daut too väl Menschen opp eemol sikj de Utstalinjen en Warwick beseenen.\nWanea wudd eena sellen aunkomen? Wie roden junt too, nich lenja aus eene Stund ea to komen, aus jie junt aunjejäft haben. Soo woat de Parkplauz un de Städ, wua se eenem oppnämen, nich äwamotich voll woaren.\nWoo väl Offizen kaun eena sikj dän Dach beseenen? Wan eena sikj de Städen fein beseenen well, dan kjricht eena nich mea aus twee dän Dach.\nGruppen met weinja aus 20\nHanwies: Wan jie junt hia unjen eene Städ utläsen, dan kom jie no eene aundre Websied, wua jie junt aunjäwen kjennen. Acht doa goanich opp, wan daut doa von Kosten rät, soo aus “payment”, “total” ooda “taxes and fees”, wäajen daut kost nuscht. June Aungowen, soo aus Nomen, Adrass un Fonnumma, woaren no krakjt daut Betel en de Stäts jeschekjt, waut jie utjewält haben. Met june Aungowen woat soo omjegonen, aus daut en “Schutz fa diene Aungowen” un “Räajlen un Rechtlienjes toom dise Sied brucken” aunjejäft es.\nSikj aunjäwen toom Patterson beseenen\nSikj aunjäwen toom Wallkill beseenen\nSikj aunjäwen toom Warwick beseenen\nGruppen met 20 ooda mea\nJie kjennen junt em Internet aunjäwen, wan jie aus eene Grupp komen toom junt de Offizen en Patterson, Wallkill ooda Warwick beseenen.\nSikj aunjäwen aus eene Grupp met 20 ooda mea\nJie kjennen daut em Internet aufbestalen, wan jie junt aunjejäft haben toom de Offizen beseenen uk wan jie junt aus groote Grupp aunjejäft haben.\nVon Mondach, dän 3. Aprell 2017, aun kaun eena sikj Warwick beseenen. Doot junt oppe Websied aunjäwen, ea jie plonen to reisen.\nKlock 8:00 a.m. bat Klock 4:00 p.m.\nDaut romfieren dieet 20 Minuten\nDe Bibel un Gott sien Nomen. En dise Utstalinj sent sea besondre Biblen un doa woat uk dietlich jewäsen, woo Gott sien Nomen haft en de Schreft kunt bestonen bliewen, wan se dän uk met aula Jewault haben wult aufschaufen. Doa es uk eene Städ, wua emma wada aundre Biblen jewäsen woaren un Dinj, waut opp irjenteene Wajch met de Bibel to doonen haben.\nEen Volkj fa Jehova sienen Nomen. En dise Utstalinj es Jehova siene Zeijen äare Jeschicht to seenen. Derch veschiedne Stekjen, waut doa to seenen sent, woat jewäsen, woo Jehova sien Volkj jeleit, jelieet un organisieet haft, daut dee sienen Wellen emma bäta doonen kunnen.\nDe Hauptoffiz – Gloowen, waut sikj derch Woakjen wiest. En dise Utstalinj es to seenen, waut de veschiedne Kommitees vom Väastaunt doonen un woo dee Jehova siene Zeijen halpen, de biblische Jebooten notokomen, sikj to vesaumlen, Jinja to moaken, sikj jeistlich to näaren un sikj unjarenaunda Leew to bewiesen.\nEena kaun jewesset von de Jebieda seenen un uk von de Städ doa en Warwick.\nDoot junt oppe Websied aunjäwen, ea jie plonen to reisen.\nDaut romfieren dieet 2 Stund\nHia woaren de Bilda reedjemoakt, waut en onse Bieekja sent un hia woat uk Audio un Video oppjeschnakt. Biem romfieren woat uk eenjet utjelajcht äwa de veschiedne Bibelschoolen, waut daut hia jeft.\nHia woaren jieda Joa mea aus 25 Millionen Bieekja jedrekjt. Von hia woaren Bieekja en mea aus 360 Sproaken no de Offizen en de gaunze Welt jeschekjt un uk no de äwa 15 000 Vesaumlungen von Jehova siene Zeijen en Stäts, Kanada un en de Karibik.\nOffizen un Besuchstunden: Stäts


Do Inka (benaamd ätter dän Titel fon hieren Heersker) wieren ne ienheemske Stääd-Kultuur in Suudamerikoa, uum nau tou weesen in dät Rebät fon do Anden.\nRekonstruktsjoon fon ju Inka-Flaage\nJo boalden Quechua as wichtichste Sproake. Hiere Sproake kuuden jo nit skrieuwe, eer do Spaniere koomen, man jo hieden dät Knät-System Quipu, uum Toalen in n Dezimoal-System deer tou staalen.\nBuppedät kuuden se Metall feroarbaidje un sunt besunners bekoand foar hiere Gould- un Säälwer-Skätte.\nSukke Uumhonge hieden do Inka\nDüt is n Quipu, dät tou ju Deerstaalenge fon Toalen tjoonde.\nN Gouldbieker fon do Inka\nKoarte fon dät Inka-Riek un sien Deelstoaten\nJo hääbe twiske dät trättienste un dät säkstienste Jierhunnert uur n groot Riek heersket, in dät moor as twohunnert Foulke lieuwden. Dät Riek hiet tawantinsuyu (tawantin „Fjauerfooldegaid“, suyu „Lound“), uumdät dät uut fjauer Deele bestuude: Antisuyu, Chinchaysuyu, Kuntisuyu un Qullasuyu.\nDie bupperste Heersker waas die Sapa Inka, (dät hat, die "oankelde Inka"), die sik as n God fer'eerje liet, uumdät hie in Ounspröäk noom, dän Sunnengod Inti monken sien Foaroolden tou hääben.\nDie Unnergong fon't Inka-RiekBearbeiten\nIn ju Midde fon dät 15. Jierhunnert begonnen do Inka, do toufoarne fääre suudelk wieren, hier Riek ätter't Noude uuttoudienen. Noch unner Tupaq Yupanki, die fon sowät 1471 bit sowät 1493 dät Inka-Riek regierde, hieden jo dät stuur, deer Fout tou foatjen, uumdät do ienheemske Foulke sik deer juun sätten. Man unner Wayna Qhapaq, dän Suun un Ätterfoulger fon Tupaq Yupanki, koom Quito mäd sien Uumelound eendgultich unner ju Kontrolle fon't Inka-Riek. In sien Regentskup twiske sowät 1493 un 1528 baude Wayna Qhapaq ju Stääd Quito tou een twäid groot Säntrum fon't Inkariek uut, dät ieuwenske ju oolde Haudstääd Cusco stuude. Die Häärsker residierde nu ljauer in Quito as in Cusco.\nIn düsse Tied koomen do spoanske Conquistadoren in't Lound, uum dät tou ärooberjen un Kolonien tou gruundjen. Jo broachten uk do Pokken in't Lound, do do Indioanere noch minner ferdreege kuuden as do Europäere. Daach wuuden do Conquistadoren fon ju ienheemske Befoulkenge foar't eerste fjuuntelk apnuumen un doarsten uk bolde dän Häärsker Wayna Qhapaq besäike. Man die waas al kroank, hie hiede do Pokken. Uk sin ljoofsten Suun Ninan Cuyochi, die him ap dän Troon foulgje skuul, waas kroank. Uumdät die Krounprins bolde stoorf, moaste sik Wayna Qhapac een näie Ätterfoulge uuttoanke.\nJu Geskichtsskrieuwenge fon do Spoaniere un fon do Inka is sik nit heel un aal eenich, man dät mai weese, dät hie dät Inka-Riek twiske twäin Suune apdeeld häd: Deer waas Waskar, die as Suun fon dän Köönich un sien Suster Ruahua Occlo ätter dän Bruuk fon do Inka as legitimen Ätterfoulger jäilde kuude. Die twäide waas Atawallpa, die juun dän Bruuk fon do Inka nit uut Intucht tou Waareld keemen waas, man uut ju Ferbiendenge fon sin Foar mäd een twäide Wieuwmoanske, Tocto Koka, ju lääste Prinzessin uut ju oolde Scyr-Dynastie fon Quito. Dät liech nu gjucht nai, dät Waskar die Häärsker in ju oolde Haudstääd Cusco weese skuul un Atawallpa in Quito.\nMan ätter een kuute Tied wüül Waskar ju Deelenge nit moor ounärkanne, hie wüül ätter dän oolden Bruuk die Sapa Inka, also die eensige Häärsker fon dät heele Inkariek Tawantinsuyu wäide. Somäd roate dät aan Burgerkriech twiske do bee Bruure un hiere Troppen. Aaltouhoope tjohunnerdduusend Mon looken in ju Foulge juunnuur in dän Kriech. In 1532 won Atawallpa dän Kriech juun sien Bruur un noom him in Fangenskup. Kuut leeter liet hie him wäil uumebrange.\nAtawallpa wüül nu sien Häärskup uur dät heele Inka-Riek fäästigje, man dät kuude hie nit moor. In 1532 loundede Francisco Pizarro oun ju Kuste fon Peru un foont dät Riek fon do Inka truch dän Burgerkriech in neen goude Ferfoatenge. Francisco Pizarro sien Troppen fernäilden dät Inka-Riek in kuute Tied (Spoanske Ärooberenge fon Peru. Ne wichtige Slacht waas ju Slacht fon Cajamarca, n gjucht Massaker. Ätters wuude Atawallpa waigjucht. Dät roate noch een poor Inka-Häärskere ätter Atawallpa, man do hieden nit moor fuul Lound un nit moor fuul Moacht.\nStääde fon do InkaBearbeiten\nMachu Picchu, Ne waareld-bekoande Ruinen-Stääd fon do Inka\nGrootsteen-Muuren in do Ruinen fon Sacsayhuamán tichte bie Cusco.\nDo Inka-Stääde sunt deelwiese ferlät, deelwiese oaber uk ätter't Eende fon't Riek fäärebruukt wuuden. Do wichtichste Inka-Stääde sunt:\nCusco (Quechua: Qusqu; Dät Säntrum fon't Riek, däälich ne Provins-Haudstääd in Peru.)\nHanan Qusqu ("Bupper-Cusco")\nUrin Qusqu ("Unner-Cusco")\nQuito (Däälich ju Haudstääd fon Ecuador)\nIsla del Sol (N Ailound in dän Titicaca-See)\nZuletzt bearbeitet am 23. Februoar 2018 um 17:27\nDisse Siede wuude toulääst annerd uum 17:27, 23. Februoar 2018.


Woo eena de Kjinja opptrakjen kaun | Ehe un Famielje\nWoo eena de Kjinja opptrakjen kaun\n“Dise Wieed dee ekj junt vondoag jäw sell jie nienich vejäten. Schoapt june Kjinja opp met dee” (5. Mose 6:6-7)\nAus Jehova met de Famielje dän Aunfank muak, sad hee de Elren äwa de Kjinja (Kolossa 3:20). Daut es june Veauntwuatunk, june Kjinja soo to lieren, daut dee Jehova leewen un feine Menschen woaren (2. Timotäus 1:5; 3:15). Jie motten uk rutfinjen, waut dee werkjlich denkjen, un een goodet Väabilt sennen. Un daut jie june Kjinja Jehova sien Wuat fein lieren kjennen, mott jie daut ieescht selfst em Hoat haben (Psalm 40:9).\n1 MOAKT DE KJINJA DAUT LEICHT, MET JUNT TO RÄDEN\nWAUT DE SCHREFT SAJCHT: “Siet schwind bie de Sach toom horchen, äwalajcht goot ea jie räden” (Jakobus 1:19). Secha well jie, daut june Kjinja met junt äwa aules räden. Daut dee daut doonen, mott jie aulentiet reed sennen tootohorchen. Seet doano, daut doa Jeläajenheiten sent, wua de Kjinja sikj en Fräd met junt unjahoolen kjennen (Jakobus 3:18). Wan de Kjinja sikj daut soo späat, daut jie woaren kort sennen ooda bloos jäajenaun, dan woaren dee junt nich väl sajen wellen. Siet jeduldich met dee un sajcht dee emma wada, daut jie an väl räakjnen (Matäus 3:17; 1. Korinta 8:1).\nNämt junt Tiet, wan june Kjinja met junt räden wellen\nUnjahoolt junt foaken met de Kjinja – nich bloos, wan doa Trubbels sent\n2 PROOFT JUNE KJINJA OPP IERNST TO VESTONEN\nWAUT DE SCHREFT SAJCHT: “Wäa vestendich blift, finjt daut goode” (Spricha 19:8). Eenjemol rieekjt daut nich too, bloos no de Wieed to horchen, waut de Kjinja sajen. Prooft to vestonen, waut dee werkjlich feelen. Foaken sajen junge Menschen waut, waut dee goanich soo meenen, ooda äwadriewen daut. En Spricha 18:13 sajcht daut: “Wäa doa auntwuat ea hee horcht, dee moakt sikj aus een Noa toschaund.” Doawäajen siet nich fuaz doll (Spricha 19:11).\nWan june Kjinja junt waut vetalen, dan räacht junt nich fuaz opp un prooft doa nich manktoräden, endoont waut daut es\nDenkj doaraun, woo daut bie die wia, aus du soo oolt wieescht aus june Kjinja, un waut die wichtich wia\n3 SIET JUNT AUS ELREN EENICH\nWAUT DE SCHREFT SAJCHT: “Mien Kjint, horch doano waut dien Voda die jelieet haft, un vejat diene Mutta äare Wieed nich” (Spricha 1:8). Jehova haft de Elren beid äwa de Kjinja aunjestalt. Jie motten dee lieren, daut dee junt ieren un jehorchen (Efeesa 6:1-3). Kjinja woaren daut fuaz en, wan de Elren nich “eenen Senn un eene Meenunk haben” (1. Korinta 1:10). Wan jie junt en waut nich eenich sent, dan rät daut nich ver de Kjinja derch, aundasch woaren dee junt veleicht nich mea soo väl achten.\nBerät junt daut, woo jie de Kjinja belieren wellen\nWan dien Poatna eene aundre Meenunk haft, woo jie de Kjinja belieren wellen, dan sie uk op fa dän siene Iedee\n4 MOAKT JUNT EENEN PLON\nWAUT DE SCHREFT SAJCHT: “Lia een Kjint dän rajchten Wajch gonen” (Spricha 22:6). Kjinja rajcht opptrakjen kjemt nich von veselfst. Jie motten junt eenen Plon moaken, woo jie dee opptrakjen un belieren wellen (Psalm 127:4; Spricha 29:17). Belieren es nich bloos strofen; doa es uk met en, de Kjinja dietlich to moaken, wuarom dee waut doonen sellen ooda nich (Spricha 28:7). Halpt dee uk, Jehova sien Wuat to leewen un sikj doa fa äa Läwen Lieren ruttonämen (Psalm 1:2). Daut woat dee halpen, äa Jewessen fein opptoschoapen (Hebräa 5:14).\nSeet doano, daut june Kjinja Gott aus äaren Frint seenen, met dän see emma räakjnen kjennen\nHalpt de Kjinja to vestonen, woone Jefoaren daut jeft un woo dee dee kjennen utem Stich gonen, biejlikj wan dee sikj Websieden beseenen ooda sikj em Internet met wäm aufjäwen. Lieet dee uk, woo dee sikj fa soone heeden kjennen, waut an wellen mesbrucken\n“Lia een Kjint dän rajchten Wajch gonen”\nJEHOVA WOAT JUNT BELOONEN\nJie Elren haben eene besondre Oppgow jekjräajen un daut es, daut jie june Kjinja lieren, woo Jehova denkjt (Efeesa 6:4). Jehova weet, daut daut väl opp sikj haft, oba jie kjennen junt secha sennen, daut junt daut väl Freid brinjen woat un daut Gott doaderch jeieet woat (Spricha 23:24).\nWaut kaun ekj doonen, daut onse Kjinja sikj frie feelen, to mie äwa aules to räden?\nWaut kaun ekj doavon lieren, woo aundre äare Kjinja opptrakjen?\nHia finj jie veschiednet, daut june Kjinja daut scheen jeit, von de Schreft to lieren.\nWiedaschekjen Wiedaschekjen Woo eena de Kjinja opptrakjen kaun


De Markus Breef, Numma 46 - Andrew & Deanna Friesen\nAndrew & Deanna Friesen\nAbout Andrew and Deanna\nHoolt Faust Aun Gott Sien Wuat\n"Well wie Jesus emma em Uag hoolen, dee dän Gloowen en ons aunjefongen haft, un uk foadich moaken woat. Jesus haud kunt Freid haben, oba hee neem daut lieden aum Kjriez, un de Schaund, soo aus wan daut nuscht wia, un haft sikj aun de rajchte Sied von Gott sien Troon jesat."\nDe Markus Breef, Numma 46\nToom Läsen: Markus 9:30-37\n"See veleeten doa dan un jinjen derch Galiläa. Jesus wull nich haben, daut irjentwäa wist wua see wieren. Hee lieed siene Jinja un säd: De Menschensän woat de Menschen en de Henj jejäft woaren. Dee woaren am doot moaken; oba om dree Doag woat hee oppstonen.\nOba see vestunden nich waut hee meend un ferchten sikj, am to froagen.\nDan kjeemen see no Kapernaum. Un aus see ieescht em Hus bennen wieren, fruach hee an: Wuaräwa streed jie junt hinjawäajes?\nSee oba wieren stell; wiels see hauden sikj hinjawäajes doaräwa jesträden, wäa von an de jratsta wia. Jesus sad sikj dol un roopt de Twalw un säd: Wäa de jratsta sennen well, mott sikj selfst aus dän jerinjsten stalen un aulemauns Deena sennen.\nDan neem hee een kjlienet Kjint un stald daut medden mank an. Un aus hee daut opp däm Oarm neem, säd hee to an: Wäa eent von dise kjliene Kjinja en mienen Nomen oppnemt, nemt mie opp; un wäa mie oppnemt, nemt nich mie opp, oba dän, dee mie jeschekjt haft."\nVondoag see wie wada daut de School es nich emma leicht. Daut es krakjt soo woa fa ons vondoagschen Dach aus fa de Jinja don to dee Tiet. Jesus neem urzhent Tiet toom auleen met de Jinja sennen un an lieren, oba see hauden ne schwoare Tiet vestonen waut hee meend. Daut es uk woo wie aus Menschen noch mol sennen.\nJesus deed nich blooss lieren derch waut hee säd, oba uk derch waut hee deed. Siene Wieed un siene Woakjen stemden emma toop, un hee brukt aule beid toom de Jinja halpen vestonen woo daut met de Himmelrikj steit. De Trubbel waut de Jinja hauden, es noch krakjt de Trubbel waut wie haben, un daut es daut wie sent fiesisch jesonnen. Wie denkjen äwa waut wie kjenn seenen un hieren un aunschieren, oba nich onbedinjt von jeistliche Sachen. Wan wie daut nich seenen kjennen, ooda aunschieren kjennen, dan es daut schwoa fa ons toom vestonen.\nDit es waut wie seenen vondoag wan wie en dise Schreftstäd läsen. Jesus erkjläad soo kloa aus hee kunn too de Jinja, daut hee wudd stoawen un om dree Doag lota wada oppstonen, oba äare Uaren kunnen daut nich bejriepen. See hauden sea wienich vestentnis äwa soone Sachen, wiels see wieren väl dolla besorjcht om fiesische Dinja. See wieren väl dolla besorjcht om wäa von an de jratsta wia, aus waut Jesus wudd motten lieden daut hee ons aula kunn raden. Gott selfst stunt bie an un lieed an, un see dochten aun sikj selfst leewa. Soo sent wie uk! Wie sent noch krakjt soo blint aus see wieren! Daut fält daut Gott onse Uagen op moakt daut wie seenen kjennen, waut werkjlich wichtich es. Dit es krakjt wuarom Jesus soo väl Tiet neem toom de Jinja lieren.\nAus Jesus an daut haud vetalt, waut met am sull woaren, jinjen dee no eene aundre Städ, un hinjawäajes bewiesen de Jinja daut see haben daut nich bejräpen waut hee an proowd to lieren. Dan, wiels see daut nich met äare Uaren vestunden, weess hee an waut hee meend. Hee erkjläad to an daut en daut Gottesrikj, dee wäa sikj too een Deena moakt es groot. Jesus es Gott selfst, un hee stunt mank an un lieed an woo toom een Deena sennen.\nToom wiesen waut hee meend, neem hee een kjlienen Kjint oppem Oarm, un vetald de Jinja daut see musten sikj soo deemootjen, aus toom kjliene Kjinja aunnämen un bedeenen, wiels doaderch bewiesen see äare Leew fa Jesus selfst. Wiels wan wie een Kjint oppnämen, dan nämen wie Jesus selfst opp, un uk de Voda, dee Jesus jeschekjt haft. Wie bewiesen onse Leew fa Jesus met woo wie aundre doonen Leew bewiesen. Wiels woon aundra Wajch es doa toom onse Leew fa Gott bewiesen? Doa es kjeent. Jesus sajcht en Matäus 22:37-40, “‘Du saust dän Harn, dienen Gott, met dien gaunzet Hoat goot sennen, un met diene gaunze Seel, un met aul deine Jedanken‘. Dit es daut jratste un ieeschte Jeboot. Un daut tweede es met dit jlikj: ‘Du saust dienen Noba jrod soo goot sennen aus die selfst‘. Opp dise beid Jebooten henjt daut gaunze Jesaz un uk de Profeeten.“ Dise Varzh sajen ons waut daut wichtichste Jeboot es un uk woo toom daut ut läwen. Wan wie nich Leew haben fa Menschen, woo kjennen wie dan sajen daut wie Leew haben fa Gott? Wie wiesen onse Leew fa Gott met woo wie aundre Menschen oppnämen.\nDit es uk waut Jesus bewees met sien Läwen. Hee muak sikj gaunz jerinj, un storf aum Kjriez fa die un fa mie, daut onse Sindenschult kunn aufjelascht woaren. Hee muak sikj aus dän jerinjsten Deena, un noom onse Strof opp sikj selfst. Dit es waut hee to de Jinja ekjläad vondoag en de ieescht Varzh waut wie deeden läsen. See kunnen siene Wieed nich vestonen, un doawäajen bewees hee daut met een Kjint oppnämen. Well wie vesieekjen soo to läwen aus Jesus deed, un onse Leew fa Gott bewiesen met woo wie de Menschen romm ons doonen oppnämen.\nEkj sie Andrew Friesen. Ekj un miene Fru, Deanna, sinj toop met D'Friesens wan wie oppe Reis sent, un tweschen en moak ekj Programs toom Menschen helpen waussen en daut Kjristen Läwen. Ekj hop dit Program woat een Säajen sennen fa die!\n+1 (204) 361-6868\nPO Box 2527 La Crete, AB, T0H2H0


Sjienesiske Gjuchten: Middaiflaask un Oaiere mäd Tomoaten – Foundation Operation X for languages, cultures and perspectives\n14 Jun 2019 18 Jun 2019 Operation X\nSjienesiske Gjuchten: Middaiflaask un Oaiere mäd Tomoaten\nIek moakje dät Eeuwendsíeten nit alledege. Man as iek dät dwo, dwo iek mien Bääste. Foar älke Moaltied súurgje iek deerfoar dät et uutrekend Flaask un Gräiníeten rakt. Wiel dät Swinneflaask dusse Dege aiske juur is un iek deer nit so fúul Sin an häbe uum uur Flaask tou bruken, moakje iek dälig Gebruuk fan dät sogenamde Middaiflaask (m’hchāanyuhk ien t Kantoneesk). Dät Middaiflaask is äigentliek Broodspäk dät sogliek íeten wäide kon. Man bie uus is dät aaltied bräiden uum dät smoakelker tou moakjen. Dät Bräiden bruukt ful Ouelje man iek häbe ju uurbleeuwende Ouelje apbiwoard foar uur Gjuchten. Iek moakje aaltied Flaask toueerst un Gräiníeten ätterdem, sodät iek ju Ouelje ju uut dät Flaask heruut kumt, wier foar dät Gräiníeten bruke kon.\nn Gjucht dät iek ljoof häbe is oaiere mäd Tomoaten. Dät is mäkkelk un swäit. Ien Hongkong krigst oafte wät Skelotte bie dät Määrked as du deer ienkoop dääst. Iek moakje aaltied ju Skelotte stukken uum hier toulääst ien dät Gjucht mäd oaiere un Tomoaten tou dwoon. Skelotte mout nit boppe dät Fjúur tou loang stounde un deeruum dwo iek dät bloot as dät Gjucht an sik kloor is. Ju Skelotte gungt deerien un ätterdäm mout dät Fjúur uutdäin wäide.\nPrevious Moralische Auseinandersetzung in fantastischen Romanen\nNext Miin Moats help mi, Spreeken tu berrigen


Esra toop met Israeliten buen dän Tempel wada opp | Bibeljeschichten\nVÄLE dusent Israeliten muaken sikj opp de lange Reis von Babielon no Jerusalem. Aus see doa aunkjeemen, wia Jerusalem een eensja Steenaklompen. Doa wond kjeen Mensch. De Israeliten musten aules fresch oppbuen.\nEent von daut ieeschte, waut de Israeliten buden, wia een Aultoa. Opp dän kunnen see fa Jehova Tieren opfren. Eenje Moonat lota fungen de Israeliten aun, dän Tempel to buen. Äare Fiend von de Lenda rom an wullen daut oba nich haben. Doawäajen wullen dee an Angst moaken, daut see sullen opphieren met buen. Schlieslich kjrieejen äare Fiend dän nieen Kjennich von Persien soo wiet, daut dee dän Tempelbu vebeeden deed.\nDe Joaren vejinjen. Nu wieren daut aul 17 Joa, waut de Israeliten von Babielon trigj wieren. Jehova schekjt de Profeeten Hagai un Sacharja daut Volkj sajen, see sullen wada aunfangen met buen. Daut Volkj veleet sikj opp Jehova un horcht no de Profeeten. Soo buden see aum Tempel wieda, uk wan an daut veboden wia.\nDan kjeem doa een persischa Beaumta, waut Tatenai heet. Dee fruach de Israeliten, wäa an de Frieheit jejäft haud, dän Tempel to buen. See säden, Kjennich Kierus haud to an en Babielon jesajcht, see sullen no Jerusalem gonen un dän Tempel fa Jehova, äaren Gott, buen.\nTatenai schekjt eenen Breef no Babielon un fruach, aus Kjennich Kierus, dee aul jestorwen wia, werkjlich soont jesajcht haud. Boolt schreef de niea Kjennich von Persien trigj un säd, daut wia soo. Dee schreef uk noch: ‘Lot de Israeliten dän Tempel fa äaren Gott buen. Un du saust an doamet halpen.’ Ojjefäa vea Joa lota wia de Tempel foadich un de Israeliten freiden sikj sea.\nVäle Joaren vejinjen. De Tempel wia nu aul meist 48 Joa foadich jebut. De Menschen en Jerusalem wieren oam un de Staut uk Gott sienen Tempel leet nich sea schmock. Wiet auf en Babielon kjrieech de Israelit Esra to hieren, daut dän Tempel fäld opptofreschen. Weetst du, waut hee dan deed?\nEsra jinkj no Artahsasta, dän Kjennich von Persien, un vetald dän daut. Daut wia een gooda Kjennich un dee jeef Esra väl Gowen, waut hee met no Jerusalem nämen sull. Esra fruach de Israeliten, waut noch en Babielon wieren, aus see am nich wullen halpen, de Gowen no Jerusalem to brinjen. Bie 6 000 Israeliten säden, see wudden. See hauden väl Selwa un Golt un aundre wieetvolle Sachen mettonämen.\nEsra muak sikj Sorjen, wiels opp dän Wajch jeef daut Reiba. Dee wudden an kjennen aulet Selwa un Golt fuatnämen un an dootmoaken. Doawäajen kroagd Esra de Israeliten aula toop, soo aus hia to seenen es. Un see deeden to Jehova bäden, daut hee an opp de lange Reis no Jerusalem beschitzen sull.\nJehova beschizt an, un vea Moonat lota kjeemen see onen Trubbel en Jerusalem aun. Wiest ons daut nich gaunz kloa, daut Jehova deejanje beschitzen kaun, waut sikj opp am veloten?\nEsra, Kapitels 2 bat 8


De Markus Breef, Numma 69 - Andrew & Deanna Friesen\nDe Markus Breef, Numma 69\nToom Läsen: Markus 13:32-37\n“Dän Dach ooda de Stund wanea daut passieren woat, weet kjeena, nich emol de Enjel em Himmel, uk nich de Sän. Daut weet bloos de Voda.\nSiet waka, siet väasechtich! Wiels jie weeten nich wanea de Tiet komen woat. Daut es soo aus wan een Maun wajch foat un siene Deena sien Hus aunvetrut un de Oabeida eenem jiedren siene Oppgow jeft un dän Däarenwajchta befält to woaken. Blieft waka; wiels jie weeten nich wanea de Har vom Hus trigjkomen woat, auf zeowes ooda medden en de Nacht ooda wan de Hon kjreit, ooda zemorjes. Sorjcht doafäa, daut jie nich schlopen woaren, wan hee met eemol onverhofs komen sull. Waut ekj to junt saj, saj ekj to aule: Woakt!“\nVondoag komen wie bat daut Enj von Markus Kapitel 13, un hia es wada väl bennen fa ons toom woa nämen. Jesus siene Wieed hia sent wada fa siene Jinja, wäa krakjt doa wieren bie am aus hee dit säd, oba uk fa ons aula, wäa de Schreft läsen, wiels to latst sajcht Jesus daut hee sajcht dit to aule, en Varsch 37. Well wie dit woa nämen daut Jesus uk to ons rät, un iernstlich horchen no siene Wieed vondoag.\nDise Wieed waut wie vondoag läsen sent noch emma poat von daut waut wie haben daut latste Stoot no jekjikjt, un daut es daut Enj von de Welt. Jesus haft miere Dinja erkjläat äwa dit Teema, un hee haft ons uk väl jesajcht äwa waut mott komen ea daut Enj bat hia es. Hee haft ons uk kloare Tieekjens jejäft, daut wan wie dee ieescht seenen, dan kjenn wie weeten, daut daut Enj es gaunz dicht bie.\nVondoag rät hee oba von een sea wichtjet Teema äwa daut Enj von de Welt, un dit us wua väle Menschen äwa de Joaren sent stäakjen jebläwen. Hee sajcht hia oba gaunz kloa, daut kjeena kaun weeten, wanea daut Enj komen woat. Nich emol Jesus wist wanea daut Enj wudd komen, un hee es Gott sien Sän! Hee sajcht daut nich emol de Enjel em Himmel, dee wäa doa bie Gott sennen, weeten wanea daut Enj woat komen, un soogoa uk nich emol de Sän weet; daut weet bloos de Voda.\nDoa sent emma soone Menschen, waut sikj dit aula proowen ut to jreblen, un see moaken sikj aulehaunt dietlich äwa woo daut Enj mott komen, un see räakjnen lang un proowed de krakjte Dotems ut to finjen; dit halpt äwahaupt nuscht. De Bibel es gaunz kloa, daut kjeena kaun daut weeten; wuarom wudd wie dan ons wellen drock moaken met daut proowen ut to finjen, waut nich to weeten jeit?\nDaut haupt von waut Jesus hia sajcht vondoag, es gaunz kloa, un dit sajcht hee to aulemaun. Wie sellen woaken, daut wie reed sent, fa de Tiet wan Jesus woat trigj komen. Wie motten ons selfst reed moaken, fa daut Enj, wan wie uk nich weeten wanea daut woat passieren. Wie motten waka sennen, un väasechtich sennen, daut wie nich enschlopen un ful woaren met Gott siene Oabeit, waut hee ons jejäft haft to doonen. Well wie nich ful sennen, daut wie met eemol nich reed sent wan de Har onverhofs un haustich kjemt.\nEkj well, wan daut schauft, dit kloa sajen soo aus mie daut sitt. En eenen Wajch, haft Jesus to ons erkjläat, waut de Tieekjens von daut Enj woaren sennen; wan wie dee ieescht seenen, dan kjenn wie weeten, daut daut Enj dicht bie es. Oba wie woaren niemol kjennen sajen woonen Dach daut woat sennen, wanea Jesus woat trigj komen, ooda waut vonne Stund, ooda Moonat, ooda irjent waut soo aus daut. Foaken jleew wie veleicht, daut nu mott daut Enj aul boolt bat hia sennen, un veleicht es daut uk rajcht jesajcht. Oba de Schreft sajcht ons wuarom daut noch nich jeworden es, un wie wellen daut nu läsen. 2 Petrus 3:9-10 sajen soo aus dit: “De Har vetrakjt sien Vespräakjen nich too lang, soo aus eenje meenen. Hee haft bloos Jedult met junt, wiels hee well, daut aulemaun sikj oppmoaken saul, un daut kjeena veloaren jeit. Oba dän Harn sien Dach woat soo komen aus een Stäla en de Nacht.“ Petrus schrift dit krakjt wäajen Jesus sien wada komen, un doa wieren Menschen to dee Tiet waut aul ojjeduldich worden un wullen haben daut et mol sull woaren. Dise Schreftstäd sajcht oba gaunz kloa, daut Gott haft Jedult met ons, un jieda Dach waut hee luaren deit es noch eene Jeläajenheit fa de Veloarne toom no Jesus komen.\nWell wie dan Väasechtich sennen, un reed sennen, fa wan de Dach ieescht komen woat. Woo kjenn wie reed sennen fa daut? Daut ieeschte Poat es, daut wie motten Jesus perseenlich kjanen aus ons perseenelja Rada un Har. Wan hee die nich haft de Sinden vejäft, dan best du nich reed fa dän Dach wan hee ieescht woat trigj komen. Wie motten aula bekjanen, daut Jesus es Har, un daut too stonen, daut hee fa onse Sinden storf; un daut hee stunt opp vom Grauf toom ons leesen von de Sind, un uk busse doonen, un no siene Vejäwunk froagen. Wan du daut hast jedonen, dan kaust du weeten, daut du best jerat, un daut Gott haft diene Sinden vejäft.\nDaut tweede Poat von reed sennen es dit: Waka sennen. Waut meent dit? Ekj jleew dit meent, daut wie en onse Senn weeten, daut Jesus kaun boolt trigj komen, un ons doaderch dan ermootjen, toom daut Evangelium vekjindjen. Gott haft noch Jedult; well wie dee Jedult nich aufproowen! Well wie schaufen, un daut Evangelium wiet un breet erkjläaren, daut aulemaun kaun Jesus aunnämen un jerat woaren. Dit es onse Oppgow aus Kjristen, un dit es de Oabeit waut de Har siene Oabeida jeft. Well wie jehuarsom sennen to Gott, un dee Oabeit drinjent doonen, to Gott siene Iea. Mucht de Har siene Kjoakj säajnen toom dise Oabeit doonen, bat hee wada kjemt.


Slacht bie Actium – Wikipedia\nSlacht bie Actium\nDeel fon dän Ptolemäisken Kriech\nRood: Troppen un Ferbuundede fon Octavianus; Lila: Troppen un Ferbuundede fon Antonius\nDoatum 2. September 31 f. Kr.\nSteede Oun dän Uutgoang fon dän Ambrakisken Gulf tichte bie ju Stääd griechiske Stääd Aktion (Latiensk:Actium)\nUutgong Octavianus wint juun Antonius\nOctavianus sien Roomske un Ferbuundede Troppen Marcus Antonius sien Roomske un Ferbuundede Troppen\nDät Ptolemäiske Ägypten Egypt\nMarcus Lurius Marcus Antonius\nJu Slacht bie Actium (of Slacht bie Aktion, uumdät dät ne griechiske Stääd waas) waas ne Seeslacht twikse do Leegere fon Octavianus (uk bekoand as Augustus) un Marcus Antonius ap dän 2. September 32 f. Kr. oun dän Uutgong fon dän Ambrakisken Gulf. Dät waas ne wichtige Slacht in dän Ptolemäisken Kriech. Ju Slacht wuude fon Octavianus sien Leeger wunnen, wiermäd dät Eende fon ju Roomske Republik fääststuude un die Begin fon de Kaisertied in't Roomske Riek häärounkoom.\nBäätergruunde[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]\nDät Twäide Triumviroat, n Buund fon Octavian, Marcus Antonius Marcus Aemilius Lepidus hiede sik in Twistegaid aploosed. Antonius hiede naan gouden Roup moor in't roomske Foulk, uumdät sien Ooldske ju ägyptiske Kööniginne Kleopatra VII. waas: Do Ljuude kwieden, dät hie sik fon buutloundske Moachthääbere be'ienfloudje liet, buppedät bestuude die Fertoacht, dät truch dät Ferhooldnis ätter Antonius sin Dood Deele fon't Roomske Riek oun muugelke (ägyptiske) Bäidene fon do bee gunge kuuden.\nOctavianus, die sik aaltied as gjuchtmäitigen Ätterfoulger fon Caesar saach un Wräike oun sien Möärendere nieme wüül, waas truch ju Skeedenge fon sien Suster Octavia un Antonius eendgultich tou Antonius sin Juunstrieder wuuden. Bloot militäärisk kuude dät ne Äntskeedenge reeke. So briek die Ptolämiske Kriech uut.\nAntonius sien Strategie waas nit die Oungriep fon't italieenske Hoolichailound, hie wüül Octavianus uurswain staale. Wildääge waas dät uk die Räid fon Kleopatra, ju uut Suurge uum Ägypten ne defensive Strategie beeter foont. Antonius häd oaber Besteetengs-Jäild ätter Room seende lät, uum juun Octavianus foar tou gungen.\nDo bee Sieden koomen sik in Griechenlound toumäite.\nBee do Sieden hieden hunnerde Skiepe, man Octavianus sien Paatäi hiede moor as dubbeld so fuul as Antonius sien. Dät mout uk kweeden wäide, dät Octavianus sien Skiepe maast litjer un gauer, wilst Antonius sien Skiepe maast gratter un beeter befäästiged wieren. Kleopatra, ju Ooldske un deermäd Ferbuundede fon Antonius, hiede hiere gaue Sailskiepe touhoope bääte ju Slachtoardenge fon Antonius lääsen. Deer wieren uk groote Skätte so as ju Kriechskasse ap Kleopatra hiere Skiepe, do skuulen seeker weese.\nAntonius koom truch ju See-Äängte uut dän Ambrakisken Gulf un liet sien Skiepe in n Hoolichkring äänge Apstaalenge iennieme. Hie wiste, dät do Skiepe ääng bienuur blieuwe moasten, uumdät do litje Liburnen fon Octavianus sien Paatäi deer nit truch kuume. Hie wüül in düsse goadelke Staalenge blieuwe un outäiwe, bit ju uur siede mäd dän Oungriep begint. Dan wüül hie ap ju Juunsiede skjoote, bit ju läip meenuumen is un ätters ju Blokoade truchbreeke un mäd dän deegelk smiddegees apkuumenden Noudwäästwiend ätter Suude sailje.\nAntonius sin Ploan geen deeruum nit ap, uumdät aan fon sien Uppermonljuude, Gaius Sosius, nit moor fääre täiwe wüül un sunner Befeel fon Antonius ätter foare fuur. Do uur kuuden also nit uurs as mee tou moakjen, uum ju Slachtoardenge nit noch moor stukken tou moakjen.\nOctavianus sien Siede look sik tourääch, uumdät hiere litje Skiepe besunners in't joope Woater n Foardeel hieden. As jo dät wüülen, begon Sosius, die nit outäiwe wüül, mäd ju Ferfoulgenge. Do troalden jo sik wier uume un ju Slacht begon. Masse Skiepe fon Octavianus sien Siede roiden twiske Antonius sien Skiepe truch un kuuden fon aal do Sieden oungriepe. Antonius kuude mäd Katapulte groote Steene ap do litje Skiepe smiete, do fersoachten, Antonius sien Skiepe tou fersinken of ju Stjuuerenge stukken tou moakjen.\nWät nu daach slumpede, dät waas, dät die Noudwäästwiend apkoom un do gaue Sailskiepe fon Kleopatra twiske Octavianus sien Skiepe truchbreeke kuude. Ju heele Flotte fon Antonius hiede oaber neen Kansje, juust so tou fluchtjen, uumdät do Skiepe fon Octavian noch goarn't so fernäild wieren, as jo hooped hieden. Also noom Antonius n poor Monljuude un fluchtede stilkens mäd n litjet Roiboot uut ju Slacht. Hie kuude Kleopatra hiere Skiepe roakje un wuude meenuumen ätter Ägypten.\nMan die grootste Deel fon ju Flotte (Träi Fjoodendeele) bleeuw in ju Slacht. Jo kampeden so strääwich, dät Octavianus tou Middele greep, do hie jädden fermieden hiede: Hie liet do Skiepe fon Antonius inne Bround skjoote. Dät hiede hie eerste nit dwo wüüld, uumdät hie hooped hiede, ätter ju Slacht do Skiepe un hiere Fracht as Büüte nieme tou konnen. Man nu saach hie uurs neen Muugelkhaid moor.\nGroote Deele fon Antonius sien Suldoaten stoorwen truch Fjuur un Smook, uurswäkke jumpeden in't Woater un ferdroanken. Uk wan Antonius un Kleopatra äntkuume kuuden, waas ju Slacht foar hiere Troppen un deermäd foar hiere Seeke n hädden Sleek.\nFoulgen[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]\nAntonius hiede uk Lound-Troppen bie Actium, do uundäidich toukeeken. As jo siegen, dät ju Slacht ferlädden geen, fluchteden jo in ju Gjuchte fon Makedonien. Do uur bääte-ien. Soogen Deege leeter moasten sik Antonius sien Lound-Troppen ätter Ferhonnelenge fon goadelke Bedingengen reeke.\nAntonius un Kleopatra wieren foar't eerste seeker in Ägypten, man een Jier leeter wuude (uk truch dän Sieden-Wiksel fon ju ägyptiske Flotte un Kavallerie, Alexandria iennuumen. Antonius broachte dän 1. August 30 f. Kr. sik sälwen uume, Kleopatra n poor Deege leeter, ap dän 12. August, juust so.\nDisse Siede wuude toulääst annerd uum 17:33, 11. November 2015.


GoWikipedia - Woaterstof – Wikipedia\nNoome, Symbol, Oardnengstaal Woaterstof, H, 1\nGruppe, Periode, Blok 1, 1, s\nMassenandeel an ju Äidhülle 0,88 %\nAtomradius (bereekend) 25 (53) pm\nKovalenten Radius 37 pm\nElektrone pro Energieniveau 1\nKristallstruktuur neen (Gas)\nTichte 0,0899 kg · m−3 bei 273 K\nSmiltpunkt 14,025 K (−259,125 °C)\nSjoodepunkt 20,268 K (−252,882 °C)\nFerdampengswaarmte 0,891 kJ/mol\nSmiltwaarmte 0,117 kJ/mol\nDampdruk 209 · 103 Pa bei 23 K\nSkalgauegaid 1314 m/s bei 298,15 K\nSpezifiske Waarmtekapazität 14304 J/(kg · K)\nWaarmtelaitfäiegaid 0,1815 W/(m · K)\nOxidationstoustande +1, −1\nWoaterstof (dt. Wasserstoff) is n chemisk Element mäd Symbol H (La: Hydrogenium) un Atomnummer 1. Woaterstofgas (Diwoaterstof, H2) is bie Ruumtemperatuur n faaweloos, baadenboar, truchsichtich Nit-Metal..\nLoose Atome Woaterstof kuume in fräie Foarm bolde nit foar, wan uk siet dän Eende fon dät twintichste Jierhunnert Unnersäikenge moaked wuuden is an atomären Woaterstof. Loose Atome fon dit Element sunt gjucht reaktiv un ferbiende sik fluks mäd uur Woaterstofatome. Hierbie wäd maasttied Woaterstofgas bilded (H2).\nDo Oainskuppe do der in dissen Artikkel ärwäänd wäide, jäilde dan uk foarallen foar dissen Stof, die der bie Ruumtemperatuur n Gas (H2) is.\nLoose Atome Woaterstof wäide uk wäil "in statu nascendi" naamd.\nIn dät Jier 1671 beskreeuw die irisk-ängelske Chemiker Robert Boyle in ne Publikation n baadendboar Gas dät fräi wuude bie ne Reaktion twiske Iersen un fertände Süüre. Eerste fuul leeter äntdäkte die britiske Wietenskupper Henry Cavendish in 1766, dät et sik honnelde uum n chemisk Element, as hie Experimente truchfierde mäd Kwäksäälwer. Wan hie uk fuul Oainskuppe gans genau beskrieuwe kuude, meende hie daach, dat insteede fon ju Süüre, dät Metal ju Wälle fon dät Gas waas. Deeruum naamde hie sien näi äntdäkte Element baadenboar Gas fon Metalle. Eenige Jiere leeter roate Antoine Lavoisier Woaterstof dän latienske Noome hydrogenium fon däälich.\nDät Woud hydrogenium is ne Touhoopesättenge fon do griechiske Woude hydor (Woater) un genes (bildje, moakje). Hydrogenium kon also uursät wäide as Woatermoaker.\nFoar industrielle Anweendengen sunt groote Massen Woaterstof nöödich in sonaamde Hydrogenation-Reaktione, unner uurswäkke in dän Haber-Boschprozess, in dän Ammoniak produzierd wäd, dät Hädjen fon Fatte un Oulje un ju Produktion fon Methanol.


Moaiboom – Wikipedia\n(Fäärelaited fon Moaiboom (Sorbus))\nDisse Plonte af Deele fon ju Plonte wäide as Heelmiddel bruukt.\nEer du dät bruukst, fräige aaltied aan Dokter af Aptäiker!\nMoaiboom (Sorbus aucuparia)\nOard: Moaiboom (Sorbus aucuparia)\nDie Moaiboom (Sorbus aucuparia, dt. Vogelbeere of Eberesche) is n Boom, die fon Iemen un uur Insekte bestäuwen wäd un sik truch Fuugele, do sien Fruchte, do Kraans- af Fuugelbäien, freete, fier uutspreede kon. Hie is also gjucht ouhongich fon dän Räst fon dät Ökosystem.\nDie Moaiboom was in 1997 "Boom fon dät Jier".\n5 Sjuch uk\nDie Moaiboom is maasttied n apgjuchten Boom mäd ne Hööchte fon bit tou twintich m. un lieke un min fertwiegede Takken. Mongs häd n Moaiboom uk moorere Stamme, dan sjucht hie n bitje so uut as n Struuk.\nIllustration fon 1885\nDo Bleedere sunt in Suumerdai gräin un sunt apbaud as ne Fugge: So unnerdeelt sik älk fon do bit tou twintich cm loange Bleedere in njuugen bit soogentien litjere, bit tou säks cm loange Deelbleedere. Jo sunt ap ju Bupperkaante dunkergräin un deelwiese behierd, ap ju Unnerkaante blaugräin mäd ne wiete Behierenge, ju oawers uurloang ferswint. Die Rant fon do Deelbleedere is takkerch as ne Soage.\nDo Blöiten sunt in n Juni un n Juli tou sjoon. Jo sunt Twieuwelere, un deer is oafte ne ganse, an n Skärm ärinnerjende, Gruppe fon Blöiten tou sjoon, so äänelk as bie dän Kiddeboom. Do eenpelde wiete bit cremefaawiche Blöiten hääbe ne Truchmäite fon so'wät aan cm.\nFuugelbäien ap Spiekeroog\nFoar do Fruchte rakt dät do Begriepe ju Fuugelbäie, ju Kraansbäie, ju Dröiselkebäie af ju Moaikralle.\nJo sunt orange bit rood, smoakje truch ju Parasorbinsüüre normoal bitter, me skäll him nit in groote Massen iete, sjuch in dän Apsats uur dän Nutsen. Jo hääbe een Truchmäite fon so'wät aan cm un dät swotte Säid wäd bit tou säks mm loange. Fon August bit Oktober sunt do Kraansbäien riep.\nJu Boark is bie n Teeling griesbruun un häd twäärs ferloopende Striepe uut Koark. Leeter wäd ju dunkerbruun un kricht Loangsboarste.\nDie Moaiboom is heemsk in bienaist dät ganse Europa, buute Deele fon Ieslound, un do suudelke Deele fon Spanien un Griechenlound. Ju aastelke Gränse fon dän Lieuwendsruum is uungefeer bie ju Äi Wolga. Buppedeem rakt dät in dän Kaukasus un ju aastelke Turkäi uk Moaiboome. Die Moaiboom is uk oafte in Tuune un in Gräinanloagen fon Stääde tou fienden.\nMäd Fuugelbäie af Kraansbäie wuden fröier Fuugele fangt un dan ferkooped. Dät wieren Dröiselke. Kraansbäie heete do fielicht deeruum, dät sun Kraans fon Bäien moaked wude, mäd Hangstehiere wude die tougjuchte moaked, un die Fuugel dan deermäd fangt.\nFon Moanskene sälwen skällen do Fuugelbäien beeter nit ieten wäide, in ne groote Masse feruurseeket dät ne litje Fergiftenge un filiecht mout me uk späie. Dät kumt fon ju Parasorbinsüüre. Me skäll oawers goude Marmeloade deerfon moakje konne, deeruum dät ju Parasorbinsüüre, wan me dät heet moaket, oubaud wäd. Do Bäien änthoolde Vitamin C.\nIn Seelterlound wäide deer traditsjonell Moaiholtene Floitepiepen uut moaked.\nN Sap fon do Bäien wäd in ju Natuurhheelkunde bruuked, ju Plonte is deeruum uk ne Heelplonte.\nCommons: Sorbus aucuparia – Bielden, Videos un Audiodoatäie\nMark Bachofer un Joachim Mayer: Der neue Kosmos Baumführer KOSMOSnaturführer ISBN 978-3-440-10217-6\nNormdoaten: GND: 4150977-8 (PICA)\nZuletzt bearbeitet am 8. November 2015 um 14:53


Rood is ne primäre Faawe bie ju additive Faawenmiskenge. Bie ju subtraktive Faawenmiskenge is dät ne sekundäre Faawe. Dät is ju komplementäre Faawe fon cyan. Dät is ju Faawe mäd ju kräftichste Symbolik. Wan ne Sproake uk man aan Noome foar Faawen häd, dan is dät altied rood. Ju Faawe rood Lucht sit ap dän Eend fon dät Luchtspektrum, dät noch ieuwen fon dät moanskelke Ooge blouked wäide kon. Ju Woogenlaangte fon rood Lucht lait uum 700 Nanometer. Faawen mäd läigere Frequenz konnen fon wäkke Dierte daach blouked wäide. Do naamt me infrarood..\n2 Soarten fon rood\nRood van donker naar licht (grote afbeelding):\nafbeelding:Kleurenovergang van zwart naar rood - klein.png\nafbeelding:Kleurenovergang van wit naar rood - klein.png\nSoarten fon roodBearbeiten\nRood is ne Faawe ju der fluks ju Apmäärksoamkaid ap sik lukt. Die Moanske sjucht dät as Teeken fon Gefoor. Deeruum wäd rood oafte anwoand in Ferkiersampele un Signoale. Disse Betjuudenge kumt fielicht deerhäär, dät Bloud ne roode Faawe häd, (ju Faawe fon) Bloud wäd fon Moanske un Dierte instinktiv ferbuunen mäd Gefoor.\nSymboliske Betjuudengen fon rood hongje hiermäd touhoope, dät is ju Faawe fon Dullegaid. Rood wäd uk ferbuuenn mäd dän Kriechsgod Mars, deeruum is woarskienelk uk die roode Planet Mars dän God wäid.\nRevolutionäre mäd roode Foone, Paris, 1848, fon Emile Jean Horace Vernet\nIn ju Politik, fielicht al siet je frantsööske Revolution, wäd rood bruukt as Faawe fon revolutionäre, linke un in algemeenen radikoale Gruppen. So wuud toun Biespil in dän Burgerkriech in Ruslound kamped twiske “do Roode”un “do Wiete”. Ap Gruund deerfon hiet Ruslound unner dän Kooldee Kriech uk wäil dät “roode Gefoor”. Uk dät maoistiske China wuude mäd ju roode Faawe assozierd, sjuch t.B. dät litje roode Bouk. China wuud oawers as dät “jeele Gefoor”oumoald. Do Foonen fon kommunistiske Lounde sunt uk oafte rood.\nIn wät swäkkere Foarm is rood ju Faawe fon dän Sozialismus in aal sien Varietäte, un deer truch uk fon sozioal-demokratiske Paatäien as ju SPD. Ju Linke hat dan uk immer “rood”. Apfaalend is, dät in do Fereende Stoaten ju Faawe rood juust anwoand wäd foar ju konservative Republikaniske Paatäi. Dätsälge jält foar Paraguay, wier do konservative “Colorados” ju Faawe rood, un do wät moor foardeelige “Liberales” ju Faawe blau hontierje.\nIn ju Boukhooldenge wäide roode Faawen bruukt foar negative Taalen, ofwäil Skeelden. Die der Skeelde häd, is “in do roode Taale”.\nIn ju katoolske Säärke is rood ju liturgiske Faawe fon do Misgewande in ju Pingstertied, ferwiesend ätter do fjuurige Tungen. Uk wäd ju Faawe bruukt ap Martyrerfäste un ap stille Fräindai. Ju roode Faawe rakt deerbuppe Wäid an dät Amt. So duuren bloot Kardinale dät Kardinalsrood (of Skarloak) dreege. Dät rakt hiere Offerbereitskup an uum hier oaine Bloud tou offerjen foar ju Säärke.\nRood is uk ju Faawe fon de Ljoowe. Ap Valentinsdai rakt dät roode Rousen un roode Haaten.\nMoslems faawje hiere Hounde ap bestimde Fiere rood mäd Henna.\nPuure Schokoloade is maasttied ferpakked in rood Poapier, in Juunsats tou Molkschokoloade, ju der blau ferpakked is. Uk Säddenmolk kumt maasttied in roodee Pakkenge, juunuur Molk (blau) un Joghurt (gräin).\nIn ju Moalerkunst wäd rood uk bruukt uum ju Apmäärksoamkaid tou länkjen. Ju Faawe kumt truch dät Faawenperspekttiv in n Skilleroatsje ätter foaren ferglieked mäd moor näitroale Faawen.\nIn die elektroniske Faawencode stoant rood foar dän Ziffer 2.\nUmfangreiche Arbeit über die Farbe Rot im Allgemeinen (physikalisch und biologisch), ihre Wirkung usw.\nToun Deel uursät ätter Rood un toun Deel ätter Rot\nDisse Siede wuude toulääst annerd uum 22:46, 8. August 2021.


Wuarom doonen Jehova siene Zeijen nich Oostren fieren? | Froagen\nLÄS OPP: Adangme Afrikans Albaunisch Amharisch Arabisch Armeenisch Armeenisch (Wasten) Aserbaidschaunisch Aserbaidschaunisch (kierillischet Aubeetsee) Assameesisch Baschkirisch Baskisch Bassa (Kamerun) Batak (Toba) Bengalisch Birmaunisch Bislama Bosnisch Bulgarisch Bulu Digorisch Drehu Dänisch Efik Enjlisch Estnisch Ewe Fante Fareeisch Fidschi Finnisch Franzeesisch Ga Galizisch Garifuna Georgisch Greenlendisch Griechisch Guarani Gudscharati Gun Haussa Hebräisch Hiligainon Hindi Hollendisch Huachdietsch Iban Ieslendisch Igbo Iloko Indoneesisch Italieenisch Jaupaunisch Jawanisch Kabielisch Kabije Kambodschaunisch Kannada Kaonde Karenisch (Sgau) Katalaunisch Katschinisch Ketschua (Ayacucho) Ketschua (Bolivien) Ketschua (Cuzco) Kiangonde Kikamba Kikongo Kimbundu Kinjaruanda Kirundi Kisi Kisonge Kjneesisch (Mandarin, ooltmoodschet Aubeetsee) Kjneesisch (Mandarin, veeefachtet Aubeetsee) Kjoosa Kongo Koreaunisch Kreoolisch (Haiti) Krio Kroautisch Kwangali Kwanjama Lamba Lettisch Lingala Litauisch Makedoonisch Malagasi Malaisch Malajalam Malteesisch Mam Mapudungun Marati Mazatekisch (Huautla) Mende Mongoolisch More Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nuad-Puebla) Nahuatl (Zentral) Ndebele Ndebele (Simbabwe) Ndonga Nepauli Niasisch Norweegisch Nzema Oromo Osseetisch Pandschabi Pangasinan Papiamento (Aruba) Persisch Pidschin (Salomon-Inslen) Plautdietsch Poolnisch Portugiesisch Rarotongaunisch Rumänisch Rusch Samoaunisch Schoona Schweedisch Sepedi Serbisch Serbisch (latienschet Aubeetsee) Sesoto (Lesoto) Setswana Silozi Singaleesisch Sloowakisch Sloweenisch Soko Soli Spaunisch Swahili Swazi Tagalog Tahitisch Tai Tamil Tankarana Taraskaunisch Telugu Tetun Dili Tigrinja Tlapanekisch Tocholabal Tok Pisin Tongaunisch Totonakisch Tschechisch Tschibemba Tschin (Haka) Tschitonga (Malawi) Tschitonga (Sambia) Tschitschewa Tschitumbuka Tschol Tschuwaschisch Tseltal Tsonga Tsotsil Turkjsch Turkmeenisch Twi Ukrainisch Ungarisch Urdu Vezo Vietnameesisch Walenziaunisch Waliesisch (Kiemrisch) Wallisiaunisch Wenda Zapotekisch (Istmo) Zapotekisch (Lachiguiri) Zebuano Zulu\nIedeeen, waut väle haben\nWaut jesajcht woat: Jehova siene Zeijen fieren nich Oostren, wiels dee nich aun Jesus Christus jleewen.\nWoo daut es: Wie jleewen, daut Jesus Christus ons Heilant ooda Rada es, un wie bemieejen ons, “ en siene Footspoaren [to] gonen ” (1. Petrus 2:21, De Plautdietsche Bibel; Lukas 2:11).\nWaut jesajcht woat: Jie jleewen nich, daut Jesus vom Doot oppjestonen es.\nWoo daut es: Wie jleewen aun Jesus sien Oppstonen vom Doot; wie weeten, daut daut eene Gruntlia vom Christengloowen es un daut lia wie de Menschen uk, wan wie prädjen (1. Korinta 15:3-4, 12-15).\nWaut jesajcht woat: Jie jäwen doa nuscht om rom, daut june Kjinja de scheene Oostren nich haben kjennen.\nWoo daut es: Wie jleichen onse Kjinja un wie bemieejen ons sea, dee to lieren un doano to seenen, daut dee daut scheen jeit (Titus 2:4).\nOostren fieren kjemt nich von de Schreft.\nJesus jeef siene Nofolja daut Jeboot, aun sienen Doot to denkjen, nich aun sien Oppstonen vom Doot. Wie fieren dän Aunjedenkjsdach aun Jesus sienen Doot jieda Joa aun dän Dotem, wua daut no dän oolen biblischen Kalenda no wia (Lukas 22:19-20).\nWie sent ons secha, daut Gott kjeenen Jefaulen aun Oostren haft, wiels de Sitten, waut bie Oostren Mood sent, von oole heidnische Fruchtboakjeitssitten häakomen. Gott well, daut wie bloos am auleen aunbäden sellen, un hee nemt onse Aunbädunk nich aun, wan wie doabie waut doonen, waut hee nich fa goot talt (2. Mose 20:5; 1. Kjennichs 18:21).\nWie sent ons secha, daut onse Entscheidunk, nich Oostren to fieren, met de Bibel stemt. Wie wellen nich eefach daut doonen, waut aule aundre doonen; de Bibel sajcht: “ Hool die aun de Weisheit, kjikj emma doano daut du Sachen vestonen kaust ” (Spricha 3:21, De Plautdietsche Bibel; Matäus 15:3). Wan ons wäa frajcht, woo wie äwa Oostren denkjen, dan laj wie dän daut wellich ut, oba wie woaren kjeenem bemotten, sikj krakjt soo to entscheiden aus wie (1. Petrus 3:15).\nJeft daut mau eenen woaren Gloowen? Hia kaust du fief Sachen seenen, aun waut de woara Gloowen to kjanen es.\nJleewen Jehova siene Zeijen aun Jesus?\nJleewen Jehova siene Zeijen, daut bloos see jerat woaren?\nSchaufen Jehova siene Zeijen jäajen aundre Gloowes?\nWuarom loten Jehova siene Zeijen sikj nich Bloot enlakjen?\nJleewen Jehova siene Zeijen, daut Gott de Welt en sas Doag von 24 Stund jemoakt haft?