Cynllun Corfforaethol 2018 - 2023 by Cyngor Celfyddydau Cymru ~ Arts Council of Wales - Issuu\nEr budd pawbâ€¦ Cyngor Celfyddydau Cymru Cynllun Corfforaethol 2018 - 2023\nMae’r Cyngor yn ymrwymedig i ddarparu gwybodaeth mewn print bras, Braille, Arwyddeg Prydain, Hawdd eu Darllen ac ar awdio. Ceisiwn ddarparu gwybodaeth mewn ieithoedd ar wahân i’r Gymraeg a’r Saesneg ar gais. Gweithredwn Bolisi Cyfle Cyfartal.\nClawr blaen: Ty^ Pawb, Wrecsam (llun: James Morris) Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam a Phenseiri Featherstone Young\nPwy ydym ni… Cyngor Celfyddydau Cymru yw corff ariannu swyddogol y wlad ar gyfer ariannu a datblygu’r celfyddydau.\nRydym ni’n gweithio i greu amgylchedd ble mae’n haws i’r celfyddydau ffynnu – amgylchedd sy’n:\nBob dydd, mae pobl ledled Cymru’n mwynhau a chymryd rhan yn y celfyddydau: rydym ni’n helpu i gefnogi a thyfu’r gweithgaredd hwn. Gwnawn hynny drwy ddefnyddio arian cyhoeddus sydd ar gael i ni gan Lywodraeth Cymru a thrwy ddosbarthu’r arian a dderbyniwn fel achos da gan y Loteri Genedlaethol.\n• adnabod a meithrin doniau creadigol i’w llawn botensial, trwy Gymru benbaladr, gan gofleidio’n llwyr gydraddoldeb ac amrywiaeth • cefnogi a dathlu dychymyg, arloesi ac uchelgais • meithrin creadigrwydd drwy gyfrwng y Gymraeg a’r Saesneg • galluogi artistiaid i ddatblygu gyrfa broffesiynol yng Nghymru, a sefydliadau i fanteisio ar farchnadoedd newydd ar gyfer eu gwaith\nDrwy reoli a buddsoddi’r arian hwn mewn gweithgareddau creadigol, mae Cyngor y Celfyddydau’n cyfrannu at ansawdd bywyd pobl ac at lesiant diwylliannol, cymdeithasol ac economaidd Cymru.\n• ysbrydoli pobl ifanc i ddatblygu’u potensial creadigol • cynnig ystod o brofiadau celfyddydol i gynulleidfaoedd allu’u mwynhau a chymryd rhan ynddynt • darganfod lleoliadau a ffyrdd newydd y gall pobl gyfranogi yn y celfyddydau • rhyngwladol o ran golygon ac uchelgeisiol dros lwyddiant rhyngwladol artistiaid Cymru • cydnabod pwysigrwydd sylfaenol cynaliadwyedd\nEdrychwch ar yr animeiddiad byr hwn sy’n esbonio pam Mae’r Celfyddydau’n Cyfri\nYn ystod y pum mlynedd o 2013 tan 2018…\nRydym ni wedi buddsoddi\nCyflwynodd y rhwydwaith o sefydliadau cenedlaethol sy’n derbyn arian Cyngor y Celfyddydau bob blwyddyn, ein Portffolio Celfyddydau Cymru (PCC)\no gyllid y Llywodraeth ac\ngan y Loteri Genedlaethol i gefnogi a datblygu’r celfyddydau ledled Cymru\nMynychwyd y digwyddiadau hyn gan\nFe wnaethon ni gefnogi\no bobl a chymerodd\nperfformiad Noson Allan, gan ddod â chelfyddydau o ansawdd uchel i gymunedau lleol\nran yn y digwyddiadau cyfranogol\nFe wnaethon ni dderbyn a phrosesu\nBu i ni fuddsoddi yng nghyflenwad y genedl o gyfleusterau celfyddydol, gan ddarparu cyllid cyfalaf, arian ar gyfer gwaith adeiladu, i dros\ncais am nawdd\no brosiectau yng Nghymru Fe wnaethon ni gynnig\nbenthyciad di-log drwy gyfrwng y Cynllun Casglu, gan fenthyca\nBu i ni wneud\nDyfarniad Cymru Greadigol i artistiaid allu datblygu eu gwaith personol\ni aelodau’r cyhoedd i’w cefnogi i brynu celf a chrefft gyfoes\nBod yn feiddgar a chreadigol\nBod y gorau allwn ni\nRydym ni’n cefnogi’r celfyddydau gorau a mwyaf cyffrous sydd gan Gymru i’w gynnig. Drwy greu amgylchedd ble gall y celfyddydau ffynnu, gallwn ni helpu artistiaid a sefydliadau celfyddydau i greu’u gwaith gorau.\nWrth wraidd unrhyw sefydliad llwyddiannus ceir pobl angerddol sy’n cael eu hysgogi yn eu gwaith. Rydym ni’n parchu ac yn annog ein gilydd fel staff. Rydym ni’n wynebu pob dydd ag agwedd gadarnhaol a pharodrwydd i dyfu, dysgu a herio ein hunain. Rydym ni’n dysgu oddi wrth ein gilydd, a chan y rheiny rydym ni’n cydweithio â nhw. Drwy gydweithio, rydym ni’n gwireddu canlyniadau sy’n gwneud gwahaniaeth.\n2 Gweithio dros bawb Rydym ni am i gynifer o bobl â phosib, fwynhau a chymryd rhan yn y celfyddydau. Mewn Cymru deg a chyfartal, rydym ni’n credu y dylai’r celfyddydau fod ar gael yn hawdd ac yn hygyrch i bawb. Rydym ni’n benderfynol o hybu amrywiaeth ac o ddymchwel y rhwystrau sy’n atal hyn rhag digwydd ar hyn o bryd.\n5 Gweld yn well Mae llawer o unigolion a sefydliadau’n rhannu ein gwerthoedd. Bydd Cymru’n lle gwell os gallwn gydweithio a chydweithredu, gan rannu’r hyn sydd orau am ein gwybodaeth a’n harbenigedd. Rydym ni’n ymwybodol o’n lle yn y byd, a’n cyfrifoldeb i’r blaned ac i genedlaethau’r dyfodol. Rydym ni’n gweithio mewn ffyrdd sy’n arddangos yr hyn sydd orau mewn datblygu cynaliadwy ac mewn atal niwed i’r dyfodol\n3 Ennill ymddiriedaeth y cyhoedd Fel corff cyhoeddus, rhaid i ni fod yn geidwaid effeithlon, ac yn atebol o ran dosbarthu arian cyhoeddus. Dydyn ni ddim yn ymddwyn yn ddiofal ag arian y cyhoedd. Ein nod yw ymddwyn yn onest, yn gywir ac yn deg. Rydym ni’n esbonio’n glir ac agored bob penderfyniad a wnawn, ac rydym ni’n sicrhau fod y buddsoddiadau cyllid a wnawn ni’n werth da am arian.\n6 Bod yn falch o’r hyn a wnawn Bob dydd, bydd pobl ledled Cymru’n gweld ac yn profi gwaith cyffrous ac eithriadol. Mae’r celfyddydau’n dod ag ystyr, dilysrwydd a mwynhad i’n bywyd beunyddiol. Maen nhw’n creu ac yn cynnal swyddi, yn cyfoethogi gwasanaethau addysg, yn dod â phobl ynghyd, yn gwella ansawdd ein bywyd. Mae’r celfyddydau’n cyfri. Byddwn ni’n cyfathrebu’n glir ac agored, gan adrodd straeon ein llwyddiant a llwyddiant y rhai a gefnogir gennym. 3\nEr budd pawb… Mae 2018 yn flwyddyn fawr o gofio am yr anghenion a’r gobeithion sy’n ein clymu ynghyd fel cymdeithas. Rydym ni wedi bod yn dathlu pen blwydd y Gwasanaeth Iechyd yn 70 mlwydd oed; llwyddiant eithriadol Nye Bevan yn creu gwasanaeth rhad ac am ddim i bawb pan fo’i angen.\nYn gynharach eleni, mewn cyfres o gyfarfodydd a digwyddiadau, buom yn siarad â phobl ledled Cymru yn ein Sgwrs Greadigol Cymru Gyfan. Mae’r hyn a glywsom yn y sgwrs honno wedi rhoi ffurf ar ein Cynllun Corfforaethol. Dyma Gynllun sy’n seiliedig ar ddwy flaenoriaeth.\nOnd rhaid i bob un ohonom sy’n ymwneud â’r lles cyffredin, â llesiant ein cyd-ddinasyddion, ofidio’n fawr am yr anghyfartaledd a’r eithrio cymdeithasol a welwn o’n cwmpas.\nY gyntaf yw datblygu gallu a photensial pobl sy’n gweithio ym myd y celfyddydau, helpu artistiaid a sefydliadau celfyddydol i wneud eu gwaith gorau. Mae’n ymwneud â meithrin doniau a thyfu’r sgiliau sy’n galluogi gwireddu llwyddiant mewn byd cymhleth a chystadleuol. Os ydych chi’n awdur, yn gerddor, yn artist gweledol neu’n un o’n cwmnïau mwyaf, ein gwaith ni yw eich helpu i ffynnu ac i wneud eich gwaith yn fwy cynaliadwy.\nMae Cyngor y Celfyddydau’n dal i fod yn ymrwymedig i ragoriaeth ac i gefnogi celfyddyd feiddgar, arloesol a heriol. Mae gennym gonsyrn am y llais unigol a mynegiant personol. Dyma rywbeth hanfodol a diffiniol. Ond mae cyrraedd ystod ehangach o’n cyd-ddinasyddion â grym trawsnewidiol y celfyddydau yr un mor bwysig. Rhaid i fynediad a rhagoriaeth o bob math fynd law yn llaw. Dyna ein her. Ac mae’n her sy’n ein cyffroi.\nOnd mae gennym ail flaenoriaeth, sydd yr un mor bwysig, os nad yn fwy felly. Clywsom lawer yn ystod Sgyrsiau Creadigol Cymru Gyfan am y modd mae artistiaid a sefydliadau celfyddydol yn adeiladu bywyd cymunedol a dinesig. Ar yr union adeg pan fo’r galw mwyaf amdano, ar yr union bryd pan welwn ddiffyg cyswllt gofidus rhwng pobl ar y stryd a’r sefydliadau sy’n rhoi siâp ar fywyd cyhoeddus, mae’r celfyddydau’n dangos y ffordd.\nOnd yn ymarferol, mae hyn yn anos nag y mae’n swnio mewn egwyddor. Erys y ffaith gignoeth fod gormod o bobl yn cael eu heithrio i bob pwrpas rhag y cyfle i fwynhau’r celfyddydau, cymryd rhan ynddynt neu weithio yn y maes. Mewn cymdeithas deg, ffyniannus, iach, fyddai hyn ddim yn gwneud y tro o gwbl. Os ydym ni’n credu fod profiadau dyrchafol y celfyddydau, profiadau mynegiant dychmygus, yn hanfodol i gymdeithas iach a deinamig, yna dylent fod ar gael i bawb.\nYng Nghyngor Celfyddydau Cymru, sefydliad sy’n eiddo i bob un ohonom, rydym ni’n benderfynol o wthio ymlaen er mwyn ehangu mynediad ar gyfer holl bobl Cymru. Ac fe 4\nwelwch chi’r natur benderfynol hon yn amlygu’i hun fwyfwy yn ein cynlluniau.\nar greu celfyddyd, ar fynychu ac ar gyfranogi yn y celfyddydau. Rydym ni’n clywed her yn cael ei chynnig i batriarchaeth a hen agweddau trefedigaethol. Rydym ni’n clywed datganiadau tanbaid o blaid credu yng ngwerth y celfyddydau mewn addysg, mewn grymuso cymunedau, mewn ardaloedd gwledig yn ogystal â Chymru drefol neu ôl-ddiwydiannol. Ac rydym ni’n clywed fod cred ddiysgog fod gennym gyfleoedd enfawr fel cenedl fechan gyd-gysylltiedig sy’n meddu ar ddychymyg enfawr.\nRhaid i ni newid meddyliau a chalonnau ar draws y celfyddydau yng Nghymru er mwyn i’r manteision diwylliannol, moesol a chymdeithasol - sy’n dod yn sgîl cofleidio cydraddoldeb o ran cyfle - gael mwy o flaenoriaeth yn y ffyrdd yr ydym ni’n trefnu ein busnes. Y tu hwnt i gwestiynau am gyfiawnder cymdeithasol, rydym ni, yn syml, yn gwastraffu doniau a chreadigrwydd, egnïon rhannu llawenydd a pheri newid, wrth i ni eithrio cynifer o weithlu’r celfyddydau oddi ar fyrddau rheoli ac oddi wrth brofiadau celfyddydol fel gwylwyr neu gyfranogwyr.\nMae nifer o’r bobl hyn wedi ymgysylltu â chyllid a rhaglenni Cyngor y Celfyddydau, ac â’r sefydliadau sy’n derbyn ein cefnogaeth. Ond yn sicr, dyma’r math o bobl yr ydym ni’n dymuno gwneud mwy i’w cefnogi. Ac mae’r negeseuon a glywir ganddynt yn cynnwys brys a dilysrwydd na allai’r un strategaeth fiwrocrataidd gystadlu â hi.\nRhaid i ni wneud pethau’n wahanol, ac mae’r gwahaniaeth hwnnw’n dechrau fan hyn.\nNi fydd y dewisiadau anodd a’r anghytuno ynghylch ariannu’r celfyddydau’n diflannu. Ond mae ein Cynllun yn cynnig gweledigaeth dros y blynyddoedd i ddod. Gobeithio y bydd yn bywiocau ac yn egnïo pawb sy’n malio am y celfyddydau a’u lle wrth galon bywyd a llesiant Cymru – er budd pawb…\nYn gynharach yn y flwyddyn, fe wnaethon ni ofyn i Gary Raymond, beirniad, golygydd, nofelydd a darlledwr, fynd â chrib fân dros y wlad, gan chwilio am unigolion oedd â stori bwysig i’w hadrodd neu brofiad pwysig i’w rannu. Dyma’r lleisiau sy’n canolbwyntio ein meddyliau a’n gweithredoedd ar faterion hanfodol cydraddoldeb mynediad, cynhwysiant cymdeithasol a datblygu cymunedol. Rydym ni’n clywed heriau ac uchelgeisiau gan artistiaid du, Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig (BAME); gan artistiaid anabl; gan bobl ^ greadigol hyn. Rydym ni’n clywed her yn cael ei chynnig i dra-arglwyddiaeth y dosbarth canol\nPhil George Cadeirydd, Cyngor Celfyddydau Cymru 5\nCryfder mewn amrywiaeth… O’r dechrau un, mae amcanion deublyg wedi bod i ddefnyddio pwrs y wlad i ariannu’r celfyddydau, sef: ceisio ardderchowgrwydd, a hyrwyddo mynediad i alluogi mwy o bobl i fwynhau a manteisio ar y celfyddydau.Tan yn gymharol ddiweddar, y nod cyntaf gafodd ei ffafrio, ar draul yr olaf.\nâ chydymffurfio, a mwy am yr egwyddorion creadigol a moesol sy’n sail i’n holl waith. Os yw’r celfyddydau yng Nghymru’n mynd i fanteisio ar y cyfleoedd hyn, bydd angen arweiniad cryf, mentrus, arnynt. Mae hyn yn golygu adeiladu sector sy’n llawn dychymyg, sy’n arloesol ac sy’n gallu gwneud yn fawr o’i buddsoddiadau cyhoeddus. Mae gwreiddiau sefydliad gwydn wedi’u plannu’n ddwfn yn y gymuned y mae’n ei gwasanaethu, mae’n canolbwyntio ar ei chynulleidfa ac yn mabwysiadu model busnes sy’n gallu gwrthsefyll newidiadau, boed y rheiny’n rhai a gynlluniwyd neu’n rhai annisgwyl. Mae sefydliad gwydn yn un sy’n meddu ar y sgiliau, y capasiti a’r adnoddau i oroesi yn y tymor hirach.\nMae nifer yn cysylltu unrhyw gyfeiriad at “y Celfyddydau” gyda gweithgaredd elitaidd sydd ar gyfer nifer bychan, nid y rhelyw. Rydym wedi gweithio’n galed i gael gwared ar y myth fod y gwerth a’r buddiannau y gall y celfyddydau eu cynnig yn gyfyngedig i leiafrif. Ond, dengys y dystiolaeth, er gwaethaf peth llwyddiant, nad ydym yn gwneud digon. Dair blynedd yn ôl, tynnwyd sylw gan Gomisiwn Warwick at yr ystadegyn hollol annerbyniol mai’r 8% cyfoethocaf, â’r addysg orau a’r lleiaf amrywiol o ran hil mewn cymdeithas oedd yn cynrychioli bron hanner y gynulleidfa gerddoriaeth fyw a thua un o bob tri o fynychwyr theatrau ac orielau. Nododd hefyd fod tuedd am i lawr mewn lefelau cyfranogi yn y celfyddydau.\nFelly beth yw ystyr hyn yn ymarferol? Beth fyddwn ni’n ei wneud, a beth fydd yn gorfod newid? Byddwn ni’n parhau i ddathlu rhagoriaeth ac i annog y gorau yn y byd celfyddydol yng Nghymru. A byddwn ni’n gwneud hyn drwy: • ddarparu pecynnau cyllido a chefnogaeth i annog gwytnwch a hirhoedledd artistiaid a sefydliadau celfyddydol\nYmddengys fod gormod o rwystrau o hyd sy’n atal mynediad i’r celfyddydau, boed y rheiny’n rhwystrau diwylliannol, cymdeithasol neu economaidd. Bydd dymchwel y rhwystrau hyn yn un o’n blaenoriaethau diffiniol dros oes y Cynllun hwn. Bydd yn gofyn am weithredu penodol – ymhob maes – os yw ein hagenda’n mynd i fod yn gredadwy. Ond rydym ni’n benderfynol y dylai hyn fod yn ymwneud llai\n• gynyddu ein buddsoddiad yng ngwaith creadigol artistiaid du a lleiafrifoedd ethnig, pobl anabl a phobl sy’n dymuno gweithio drwy gyfrwng y Gymraeg\nMae’r Cynllun Corfforaethol hwn yn bwrw golwg ymhellach - o 2018 tan 2023. Mae’n trafod newid, egni newydd a pharodrwydd i dorri ar yr hen ffyrdd arferol o weithio pan fo galw am hynny. Dangoswyd i ni yn ystod y sgyrsiau a gawsom ynghynt yn y flwyddyn fod archwaeth yng Nghymru benbaladr i weld artistiaid a sefydliadau’r celfyddydau’n gweithio gyda ni, er mwyn adeiladu sector gelfyddydol fwy gwydn ac amrywiol. Croesawn hynny - a bydd y celfyddydau’n gryfach o’r herwydd.\n• ymgyrchu o blaid mwy o amrywiaeth ymysg gweithlu’r celfyddydau ac wrth lywodraethu’i bortffolio o sefydliadau sy’n derbyn cyllid refeniw • sicrhau fod Cyngor y Celfyddydau’n cynnal gwerthoedd tegwch, cydraddoldeb ac amrywiaeth hefyd • gwneud yn fawr o gyfleoedd i weithio’n rhyngwladol • ymestyn ein gwaith gyda phlant a phobl ifanc, gan sicrhau gwaddol i’n rhaglen ‘Dysgu Creadigol’ • datblygu strategaeth Celfyddydau ac Iechyd newydd\nBob blwyddyn byddwn ni’n cyhoeddi ein Cynlluniau Gweithredu, gan esbonio beth wnaethon ni yn y flwyddyn flaenorol a bwrw golwg ar yr hyn fyddwn ni’n ei wneud yn y flwyddyn i ddod.\nGwneud y celfyddydau’n ganolog i fywyd a llesiant y genedl Ein strategaeth\nEin blaenoriaethau Mae’r Cyngor wedi ymrwymo’i hun i ddwy flaenoriaeth:\nMeithrin doniau, creadigrwydd a gallu\nHybu Cydraddoldebau fel sylfaen i ymrwymiad clir i gyrraedd yn ehangach ac yn ddyfnach i bob cymuned ledled Cymru\nAnnog rhagor o bobl i fwynhau a chymryd rhan yn y celfyddydau\n2 Cryfhau Gallu a Gwytnwch y celfyddydau, gan alluogi doniau creadigol i ffynnu\nMae’r Cyngor hefyd wedi adnabod gweithred a fydd yn gallu cefnogi cyflawni’r ddwy flaenoriaeth hon:\nCefnogi sector gelfyddydol egnïol a gwydn\n3 Galluogi i Gyngor y Celfyddydau weithio’n fwy effeithiol, gan gydweithio’n fwy dychmygus â phartneriaid o’r un feddwl ledled Cymru 8\nMesur ein cynnydd – pum ymrwymiad Fel y byddech chi’n ei ddisgwyl, mae amrywiaeth o gynlluniau a strategaethau mwy manwl yn llywio ein gwaith. Serch hynny, rydym ni wedi adnabod pum ymrwymiad a fydd yn darparu sail i’n galluogi i fesur ein cynnydd yn gynt ac yn fwy uniongyrchol.\nMae gennym uchelgeisiau mawrion ar gyfer y celfyddydau yng Nghymru. Rydym ni eisiau cefnogi’r celfyddydau gorau y gallwn. Ac rydym ni eisiau i ragor o bobl o bob math o gefndir deimlo fod y celfyddydau’n gallu bod yn rhan ystyrlon o’u bywydau, boed hynny fel cynulleidfa, cyfranogwr neu artist.\n(Mae ein hystadegau’n defnyddio 2016/17 fel sail). Nid yw datblygu’r celfyddydau’n cynnig ei hun yn hawdd i dargedau a rhifau. Serch hynny, mae’n bwysig ein bod ni’n gallu esbonio effaith ein gwaith a dangos ein bod ni’n gwneud cynnydd tuag at fodloni ein hamcanion.\nByddwn ni’n defnyddio ein cyllid cyhoeddus i gynyddu’r nifer o bobl sy’n mwynhau’r celfyddydau ac yn cymryd rhan ynddynt.\nBle hoffen ni fod erbyn 2023?\nBuddsoddir y rhan fwyaf o’n cyllid yn ein rhwydwaith Cenedlaethol o 67 sefydliad a ariennir yn flynyddol – ein Portffolio Celfyddydau Cymru (PCC). Dros y pum mlynedd ddiwethaf, mae gweithgarwch y Portffolio wedi llwyddo i gael rhwng 3.8 a 4.2 miliwn o bobl i fynychu, ac i gael cyfranogiad ychydig dros 1 miliwn.\n• Gan ddefnyddio’r ffigwr uwch ar gyfer Mynychu PCC, rydym ni eisiau cyflawni rhif targed o 4.5 miliwn\nEin prif ffynhonnell arian arall yw ein rhaglenni Loteri. Oherwydd y nifer fawr o unigolion a sefydliadau a gefnogwyd gennym, nid ydym wedi bod yn hyderus yn y gorffennol ynghylch cywirdeb y data a oedd gennym yng nghyswllt mynychu a chyfranogi. Rydym ni’n bwriadu mynd i’r afael â hyn. Serch hynny, gwyddom fod gwaith o ansawdd da yn y Gymraeg yn annigonol, yn enwedig ym maes theatr.\n• Rydym ni eisiau, erbyn 2020, sefydlu data sy’n ddibynadwy’n ystadegol ar gyfer rhaglenni Loteri, gyda chynnydd mewn mynychu a chyfranogi erbyn 2023\n• Rydym ni eisiau cyrraedd lefel o gymryd rhan mewn gweithgareddau PCC o 1.2 miliwn\n• Rydym eisiau gwyrdroi’r cwymp diweddar a fu mewn cynulleidfaoedd ar gyfer theatr yn Gymraeg, a chyflawni cynnydd o ddeg pwynt canran\nByddwn ni’n galluogi niferoedd mwy o bobl, ac amrywiaeth ehangach ohonynt, i fwynhau, cymryd rhan mewn a gweithio ym maes celf a ariennir yn gyhoeddus.\nDengys ein hymchwil nad yw presenoldeb pobl â nodweddion a warchodir yn y boblogaeth gyfan yn cyfateb â’r canrannau sy’n cymryd rhan mewn gweithgareddau a ariennir gennym. Rydym ni eisiau cyrraedd at y trawstoriad ehangaf o bobl, boed y ^ rheiny’n siaradwyr Cymraeg, o grwp â nodweddion a warchodir, neu’n bobl sy’n profi canlyniadau anfanteision economaidd neu gymdeithasol.\n• Byddwn ni’n gallu dangos yn glir fod ein holl raglenni ariannu’n hybu ac yn cyfrannu at gydraddoldeb ac amrywiaeth\nMae’n bryder i ni y gallai’r celfyddydau fod yn gynyddol agored i’r rhai mwyaf cyfoethog yn unig. Dros y pum mlynedd ddiwethaf, mae’r bwlch o ran Mynychu a Chyfranogi rhwng y mwyaf cyfoethog a’r tlotaf wedi aros yn ei unfan yn ystyfnig; mae Cyfranogi wedi aros yn llonydd o gwmpas 6 phwynt canran, a Mynychu’n lledu o ryw 7 pwynt canran i 11 pwynt canran. Mae bylchau demograffig yn arbennig o drawiadol o edrych ar y niferoedd isel iawn o bobl anabl a phobl o gefndiroedd BAME a gyflogir yn y celfyddydau neu sy’n cael eu cynrychioli ar fyrddau rheoli. Ar hyn o bryd, dim ond 102 o bobl anabl sy’n gweithio yn ein 67 PCC (2% o’r gweithlu), tra bo’r ffigwr cyfatebol ar gyfer pobl o gefndir BAME yn 159 (3% o’r gweithlu). Mae’r ffigurau ar gyfer aelodaeth ar fyrddau rheoli yr un mor siomedig. O blith 700 o aelodau byrddau, mae 17 yn bobl anabl, a 12 o gymuned BAME. Mae nifer y siaradwyr Cymraeg yn fwy calonogol – 222 ohonynt.\n• Bydd y bwlch rhwng y rheiny yn y sectorau cymdeithasol mwyaf a lleiaf ffyniannus fel cynulleidfaoedd a chyfranogwyr wedi culhau • Byddwn ni’n datblygu gwaith creadigol artistiaid anabl drwy ariannu comisiynau ‘Diderfyn’ a datblygu cynllun tebyg i un Arts Council England ‘Ramps on the Moon’ • Rydym ni eisiau cyflwyno cynllun ‘Ysgogyddion Newid’ a fydd yn rhoi pobl BAME ac anabl mewn swyddi gweithredol uwch yn y celfyddydau • Rydym ni eisiau dyblu’r niferoedd o bobl anabl sydd yng ngweithlu’r celfyddydau • Rydym ni eisiau gweld dyblu’r nifer o bobl Ddu ac o gefndir lleiafrifol ethnig yng ngweithlu’r celfyddydau • Rydym ni eisiau cyflwyno cynllun Prentisiaeth Cyngor y Celfyddydau, i roi cyfleoedd i bobl o gefndiroedd amrywiol • Byddwn ni wedi cyflawni ein nod o dreblu’r nifer o bobl BAME ac anabl ar fyrddau llywodraethu PCC\nByddwn ni’n meithrin ac yn datblygu doniau creadigol, gan godi safon y celfyddydau yng Nghymru, gan alluogi artistiaid a sefydliadau celfyddydol i fod yn fwy gwydn.\nMae llwyddiant ac ansawdd y celfyddydau’n dibynnu ar weledigaeth a chreadigrwydd ein hartistiaid a’r gwerth a rown ni arnyn nhw. Byddan nhw’n bartneriaid hanfodol i ni wrth i ni gyflawni’r uchelgeisiau a a mlinellir yn y Cynllun hwn.\n• Rydym ni eisiau gweld enillion cyfartalog i artistiaid unigol yn cynyddu 10% mewn termau go iawn\nMae datblygu dawn greadigol yn dechrau’n ifanc iawn. Ac er bod gennym ddiddordeb mewn datblygu creadigrwydd pob person ifanc, mae gennym ddiddordeb arbennig mewn cefnogi datblygiad y rheiny sy’n dangos dawn ac addewid arbennig ac i ac i wrthsefyll rhwystrau a all ddigwydd ar gyfer datblygu talentau trwy’r gymdeithas. Boed hynny drwy weithio’n unigol neu gyda’n gilydd, yn lleol neu’n rhyngwladol, ein nod yw creu’r amgylchiadau ble gall ein hartistiaid ddilyn gyrfaoedd dichonadwy, cynaliadwy yn seiliedig yng Nghymru. Mae bod yn wydn, a lleihau dibyniaeth ar arian cyhoeddus, yn her allweddol i’n PCC. Dros y bum mlynedd ddiwethaf, mae incwm a enillwyd fel cyfran o’r holl incwm wedi cynyddu 6 phwynt canran i 47% yn 2017. Ein cred ni yw bod cynnydd rhesymol pellach yn bosib. Yn ôl ymchwil a gomisiynwyd ddwy flynedd yn ôl (gan Fieldworks) i yrfaoedd artistiaid, cyflwynwyd darlun o sector greadigol ddiwyd ac ymrwymedig. Ond mae artistiaid yn cael trafferth i gael eu cydnabod yn iawn, ac roedd incwm cyfartalog pobl a enillwyd drwy eu gwaith creadigol yn unig yn llai na £21,000 yn 2017.\n• Rydym ni eisiau gweld effaith ein rhaglen ‘Gwytnwch’, gyda Phortffolio Celfyddydau Cymru’n gallu dangos cynnydd mewn incwm a enillwyd fe cyfran o drosiant o 5% • Bydd gan artistiaid Cymru lais rhyngwladol mewn 12 digwyddiad arddangosfa ryngwladol neu ffeiriau masnach • Bydd ein partneriaeth Cymru:China wedi tyfu i’r graddau fod hyd at 10 cwmni bob blwyddyn yn gallu gweithio yn China • Rydym ni’n gweithio mewn partneriaeth gyda Llywodraeth Cymru a chyrff perthnasol eraill i ganfod modd addas o sicrhau cyllid ar gyfer cydweithio Ewropeaidd yn y celfyddydau ar ôl Brexit\nByddwn ni’n datblygu ffyrdd gwell o asesu ansawdd a gwerth am arian y gweithgareddau rydym ni’n buddsoddi ynddynt, a’n cynnydd o ran cyflawni ein nodau.\nBle ydym ni wrthi nawr?\nMae ansawdd yn bwysig, ac mae gan drethdalwyr hawl i ddisgwyl y gorau am eu buddsoddiad. Bydd cefnogi gwaith rhagorol, mewn amrywiaeth o leoliadau a chyd-destunau ledled Cymru, yn flaenoriaeth barhaus.\n• Rydym ni wedi recriwtio a hyfforddi criw newydd o Ymgynghorwyr Cenedlaethol ac unigolion â sgiliau arbenigol a chysylltiadau a fydd yn gallu helpu Cyngor y Celfyddydau i gyrraedd ymhellach\nBydd ein rhaglenni ymchwil ac asesu’n darparu gwybodaeth i ni ac i’r sefydliadau a ariennir gennym ar ansawdd y gwaith yr ydym ni’n buddsoddi ynddo. Bydd hyn yn cynnwys hunanasesiadau sefydliadau, adolygiadau beirniadol annibynnol, a barn broffesiynol ein Cyngor, Staff ac Ymgynghorwyr Cenedlaethol. Rydym ni’n sefydlu prosesau newydd ar gyfer gwerthuso ansawdd. Wrth wraidd hyn y bydd datblygu a threialu set genedlaethol o fesurau ansawdd, a gyd-awdurwyd gan y sector a’u cynllunio i roi gwell data i ni am y modd y mae sefydliadau, eu cymheiriaid a’r cyhoedd yn gweld ansawdd y gwaith rydym ni’n buddsoddi ynddo. Ond mae angen i ni hefyd ddeall faint o gynnydd rydym ni’n ei wneud o ran cyrraedd ein nodau strategol. Rydym ni wedi amlinellu agenda uchelgeisiol ar gyfer newid, a rhaid i ni ddisgwyl cael ein herio o ran y graddau yr ydym ni’n cyflawni newid go iawn.\n• Byddwn ni wedi bod yn gweithio gyda’r sector gelfyddydol i annog dull mwy cydweithredol o asesu ansawdd gweithgarwch a ariennir gennym, yn seiliedig ar ryw fath o werthuso cymheiriaid • Bydd ymchwil beilot wedi cael ei gwblhau er mwyn datblygu prosesau i annog y cyhoedd i roi adborth ar ansawdd y celfyddydau y maen nhw’n eu mynychu neu’n cyfranogi ynddynt\nByddwn ni’n adlewyrchu blaenoriaethau polisi Llywodraeth Cymru yn ein rhaglenni gwaith.\nMae Cyngor y Celfyddydau’n gweithredu o dan arfer hen-sefydledig ‘egwyddor hyd braich’. Ond fel Corff a Noddir gan Lywodraeth Cymru, mae’n hollol resymol ein bod ni’n gweithio gyda’r Llywodraeth i ddatblygu rhaglen waith sy’n cwrdd â blaenoriaethau’r cyhoedd yng Nghymru. Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol y Llywodraeth yn allweddol yn hyn o beth, gan ddarparu fframwaith ar gyfer y sector gyhoeddus yng Nghymru.\n• Byddwn ni’n adrodd yn hyderus am ein llwyddiannau yn erbyn y saith nod a amlinellir yn y ddeddfwriaeth lesiant\nAmlinellir yr hyn a ddisgwylir gennym gan Lywodraeth Cymru mewn Llythyr Cylch Gwaith. Mae’r llythyr hwn yn gosod y cyd-destun ar gyfer ein gwaith bob blwyddyn, gan gynnwys meysydd partneriaeth allweddol ble byddwn ni’n gweithio mewn partneriaeth â’r Llywodraeth. Er bod y celfyddydau a diwylliant yn faterion a ddatganolwyd i Lywodraeth Cymru, rydym ni’n dilyn â diddordeb unrhyw fentrau perthnasol sy’n digwydd yng ngweddill y DU. Byddwn felly’n cefnogi mentrau newydd Llywodraeth y DU yn y maes hwn, gan gynnwys gwaith Hyrwyddwyr Celfyddydau Anabl yr Adran Waith a Phensiynau.\n• Byddwn ni’n ymwneud â phrosiectau cydweithredol â chyrff sector gyhoeddus eraill a gynlluniwyd i gyflawni’r nodau llesiant hynny • Bydd rhaglen dreftadaeth wedi’i sefydlu ar ôl cwblhau strategaeth bum mlynedd, Dysgu Creadigol drwy’r Celfyddydau • Byddwn ni’n rhoi cynllun gweithredu ar gyfer Celfyddydau ac Iechyd ar waith, yn seiliedig ar ein Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth gyda Chonffederasiwn GIG Cymru • Byddwn ni wedi cytuo ar dair strategaeth gyfun gyda Llywodraeth Cymru ar gyfer: i. Gweithio rhyngwladol ii. Diwydiannau creadigol iii. Twristiaeth\nGary Raymond, beirniad, golygydd, nofelydd a darlledwr.\nMae ‘Er Budd Pawb’ yn nodi trobwynt pwysig. Mae’n adlewyrchu ein cred y bydd Cymru yn gryfach yn gymdeithasol ac yn ddiwylliannol os yw rhagor o bobl yn mwynhau’r celfyddydau a chymryd rhan ynddynt.\nDros gyfnod o rai misoedd, fe wnes i siarad ag ystod eang o bobl o bwll demograffig amrywiol, a phob un wedi cael y fraint o roi creadigrwydd wrth galon eu bywydau. Roedd ein trafodaethau’n ddilyffethair hollol. O’r personol i’r byd-eang, o’r seicolegol i’r gwleidyddol ond digwyddodd pob un ar seiliau a luniwyd ar danbeidrwydd, gwirionedd a gobaith. Yn gyson, deuai’r sgyrsiau’n ôl at rym trawsnewidiol celf, at y rôl hanfodol y mae’n rhaid i gelfyddyd ei chwarae yng nghyfoeth ac iechyd cenedl, a sut y mae’n rhaid i’r dyfodol ymwneud ag amrywiaeth, mynediad a chreu meddwl agored o ran ffurf a chyfrwng, a sut y gall creadigrwydd ymffurfio’n ddiddiwedd a chael canlyniadau di-ben-draw. Nodweddwyd y sgyrsiau gan feiddgarwch, gwroldeb, angerdd, ac uwchlaw popeth arall, egni ffyrnig. Dyma olwg ar dirwedd greadigol Cymru fel y mae, ac fel y gallai fod.\nMae pobl yn profi’r celfyddydau mewn ffyrdd gwahanol. Rydym am ddathlu amrywiaeth a chyfoeth eu diwylliant, eu huchelgais a’u dychymyg creadigol. Mewn geiriau eraill, hoffem ehangu ein ffyrdd o weithio a’r math o bobl y gweithiwn gyda hwy. Comisiynasom Gary Raymond i chwilio am unigolion o bob cwr o Gymru sy’n ein hysbrydoli a phobl y mae eu profiadau celfyddydol yn llai cyfarwydd inni. Ac mae pob un ohonynt yn wahanol a rhai ohonynt yn wahanol y tu hwnt. Ond dengys pob un angerdd am y celfyddydau a phenderfyniad diwyro i godi eu llais. A dyma’r angerdd a’r penderfyniad yr ydym am eu dathlu.\nMae Taylor Edmonds, 23, yn awdur a pherfformiwr sy’n byw yng Nghaerdydd.\nFe es i i fy nghyfarfod cyntaf o WICF yn swil a dihyder, gyda cherdd nad o’n i erioed wedi’i darllen ar lafar o’r blaen, am brofiad fy mam fel menyw ddu – cerdd y byddwn wedi bod yn amheus o’i rhannu mewn mannau eraill. Ro’n i’n crynu wrth ddarllen, fe wnes i faglu dros fy ngeiriau, ond roedd hi’n teimlo’n iawn dweud stori fy mam yn fan’no. Gwrandawodd y gynulleidfa’n astud, roedden nhw’n gynnes ac anogol. Wedyn, fe ddywedodd un o’r gwrandawyr ei bod hi wedi cael ei chyffwrdd gan fy ngherdd; dywedodd fod profiadau fy mam yn debyg i’w phlentyndod hi a’r ffordd y bu’n ymgodymu â dod i delerau â’i hunaniaeth o ran hil.\nRo’n i’n ddigon breintiedig i fod yr aelod cyntaf o fy nheulu i fynd i brifysgol, ac er bod gen i rieni cefnogol oedd yn deall, law yn llaw â’r fraint honno, daeth pwysau i lwyddo. Ar ôl dod adre wedi graddio, doedd fy ‘llais’, a fu unwaith yn llawn hyder ac yn esblygu’n barhaus, ddim yn teimlo llawer fel llais mwyach. Gall y byd celf deimlo’n wyn yn aml, yn wrywaidd, ac yn llwyr ddosbarth canol; doedd y fan honno ddim yn teimlo fel y man iawn ar gyfer fy ngwaith. Ro’n i’n gwybod bod gen i rywbeth i’w ddweud; yr unig beth oedd nad o’n ^ iawn ble i’w ddweud e. i’n siwr Er mwyn canfod fy lle, fe wnes i ddechrau ymchwilio i ddigwyddiadau llenyddol yng Nghymru, dilyn pobl a sefydliadau ar Twitter a oedd yn gwneud i mi deimlo mod i yng nghorlan pobl greadigol Cymru. Ro’n i’n chwilio am le diogel, cynhwysol ac amrywiol ble gallwn rannu fy ngwaith a chael fy ysbrydoli gan bobl eraill. Yr ateb i hyn oedd Where I’m Coming From, cyfres o ddigwyddiadau llafar yng Nghaerdydd sydd â’r nod o hybu awduron BAME yng Nghymru, lle o fewn cymuned gelfyddydol na fyddem ni fel arall yn teimlo ein bod yn cael ein cynrychioli’n ddigonol.\nFy hoff ddarn yn y digwyddiadau hyn yw gwylio sut mae natur y gynulleidfa’n annog pobl i ddatgelu pethau amdanyn nhw’u hunain. Fel perfformiwr, rwy’n dwlu ar y teimlad o rannu’r fath agosatrwydd gyda dieithriaid. Rywsut, mae’n teimlo’n naturiol i sefyll y tu ôl i feicroffon ac agor eich calon, a rhannu darn ohonoch eich hun. Wedyn, rydych chi’n parhau i fân siarad gyda’r bobl o’ch cwmpas fel pe bai dim byd rhyfeddol wedi digwydd. Uwchlaw popeth arall, rwy’n teimlo fod creu celfyddyd yn beth bregus, cywrain, ac mae’n haeddu cael ei drin felly.\nRo’n i’n gwybod bod gen i rywbeth i’w ddweud; yr unig beth oedd nad o’n i’n siŵr iawn ble i’w ddweud e. llun: Olivia Campbell\nMae Mandy Lane, 38, yn artist a darlithydd sydd yn byw yng Nghaerfyrddin.\nDrwy arddangos y gweithiau hyn, rydym wedi creu deialog rhwng yr artist a’r gwyliwr, ond hefyd rhwng ein straeon ni a straeon y menywod rheini. Cafodd fy chwaer a minnau ein magu yng ngofal yr awdurdod lleol. Rydw i wedi meddwl yn hir am y tlodi a’r caledi y gwnaethom ei wynebu, ac yn enwedig ystyr bod yn fenyw dlawd. Dywedodd fy nhad alcoholig wrtha i unwaith, ‘Diolch byth dy fod ti’n bert, o leia’ galli di briodi neu fynd yn fodel Tudalen 3” Mae fy mhrosiect mwyaf llwyddiannus hyd yn hyn, sy’n tynnu ar fywyd a gwaith Amy Dillwyn, wedi mynd â fi’n ôl i archwilio fy stori fy hun.\nbwyd, cam-drin alcohol, cwtogi eu haddysg, a diffyg cyfleoedd. Ac roeddwn i eisiau rhannu’r grym hwnnw.\nMae’n ymddangos fod y menywod yn fy mywyd yn symbolau o’r fframwaith rhywedd diwylliannol annheg, a’r dynion yn symbolau o reolaeth a chasineb at fenywod oedd yn bwrw cysgod dros bopeth. Er bod llawer o dystiolaeth ar gael fod pethau’n newid a bod rhywedd yn dod yn beth mwy hyblyg a chydraddoldeb yn dod yn amlycach, mae llawer o anfanteision a rhwystrau sefydliadol i gydraddoldeb yn dal i fod mor gryf ag erioed. Cefais fy nghymell i daflu golau ar straeon cudd, i dynnu sylw at feysydd ble mae newid yn digwydd, ond hefyd yr ardaloedd hynny ble nad oes dim wedi newid.\nArchwiliad yr artist sy’n agor y sgyrsiau hyn. Mae artistiaid yn bobl chwilfrydig, ac maen nhw’n cyflawni gwasanaeth yn hynny o beth. Fe wnes i roi sgwrs yn Abertawe am Amy Dillwyn gerbron llond ystafell o bobl oedd yn disgwyl clywed darlith am ei llwyddiannau anhygoel ym myd diwydiant. Ond fe wnes i siarad am ei chariad a’i serch at Olive Talbot, y rhyferthwy y bu’ rhaid iddi wynebu wrth gael ei gorfodi i gydymffurfio â threfn arferol cymdeithas, a’i hiachawdwriaeth derfynol rhag hyn oll. Mae angen adrodd straeon menywod y tu allan i fframwaith rheolaeth batriarchaidd. A chelfyddyd a chreadigrwydd sy’n gallu ein rhyddhau.\nMae cyfathrebu hanes merched yn bwysig. Drwy arddangos y gweithiau hyn, rydym wedi creu deialog rhwng yr artist a’r gwyliwr, ond hefyd rhwng ein straeon ni a straeon y menywod rheini. Doedd amser ddim yn bodoli, dim ond grym y straeon a adroddwyd.\nCefais fy ngrymuso’n fawr drwy ddysgu am straeon menywod oedd yn byw yn y Cymoedd fwy na 60 mlynedd cyn i fy stori innau ddechrau, yn goroesi caledi, trais yn y cartref, prinder\nllun: © artist\nMae Tiernan Miles, 28, yn gynllunydd a chrëwr technoleg sydd yn byw yn Llundain, ac ef yw prif weithredwr a chyd-sylfaenydd y fenter fydeang, Hello Lamppost. Wrth fwrw golwg dros y cyfan, does dim ots ar ba sector yr edrychwch chi, boed addysg, neu gyllid neu beth bynnag, mae creadigrwydd yn y pen draw’n gyfwerth ag arloesi, ac mae arloesi’n fanteisiol i bawb. Ar lefel fanach fyth, gan ddefnyddio esiampl byw mewn dinas pan fydd creadigrwydd uwch, ac felly arloesi, yn dechrau gafael, mae’n dod â chyfres o fanteision eraill yn ei sgil. Gall technoleg, er enghraifft, annog pobl i newid eu hymddygiad. Os ydych chi’n rhannu straeon ac yn rhannu profiadau, yna mae pobl yn mynd i fod yn fwy cymdeithasol, maen nhw’n derbyn cydymdeimlad heb orfod bod yn agos at ei gilydd. Cynlluniwyd ein dinasoedd i fod yn ymarferol, nid yn gymdeithasol. Edrychwch ar bobl ar y trên tanddaearol yn Llundain, ac mae gyda chi’r holl bobl yma, ac eto, yn gyffredinol mae pobl yn casáu’r profiad. Pam? Pam nad yw pobl yn cael eu hannog i’w fwynhau, ac i elwa mwy ohono na dim ond er mwyn mynd o un lle i’r llall?\nPo fwyaf o ddylanwad creadigol y gellir ei gael ar gynllunio dinasoedd, yna mwya’n y byd y byddan nhw’n cael eu creu ar gyfer y bobl sy’n eu defnyddio. Y man ble mae celf wedi’i leoli yn y byd, yn y pen draw, dyna gonglfaen creadigrwydd. Does dim pendraw amlwg ar gyfer celf, dim copa, dim nenfwd – mae hyn yn galluogi pobl i feddwl y tu allan i’r blwch yn barhaus ac, o ganlyniad, i arloesi. Mae dechrau prosiectau creadigol newydd drwy ganolbwyntio ar y ‘defnyddiwr olaf’ yn fudiad sy’n tyfu, a gall y broses hon helpu unrhyw agwedd ar unrhyw ddiwydiant. Dylai ‘prosiectau celf’, boed yn baentiad neu’n osodiad digidol, gael eu creu er budd profiad y defnyddiwr olaf. Mae yna fath arbennig o ddemograffig sy’n cael eu stereoteipio fel ‘y bobl y mae celf ar eu cyfer’. Ar hyn o bryd ystyrir fod artistiaid a’r cyhoedd / sefydliadau preifat yn ddau fyd ar wahân. Rydw i’n meddwl y bydd hynny’n wahanol ymhen 10 mlynedd. Yn y dyfodol, bydd gan bob tîm sector gyhoeddus, pob cornel o ddiwydiant, rywun ‘creadigol’, a does dim ots a ydych chi eisiau’u galw nhw’n artistiaid ai peidio. Yr union beth sydd ei angen ar y byd yw rhoi rhyddid iddyn nhw i greu cysyniadau a syniadau, er mwyn parhau i wella.\nRydym ni ar groesﬀordd ar hyn o bryd ym maes cynllunio trefol yn benodol, ble mae mwy a mwy o bobl yn dechrau sylweddoli fod dinasoedd wedi cael eu creu gan ac ar gyfer yr 1% – prin iawn yw’r ystyriaeth a roddwyd i’r bobl sy’n defnyddio’r ddinas honno yn y broses gynllunio. llun: @panstudio\nMae Rabab Ghazoul, 49, yn artist ac ymgyrchydd a anwyd yn Irac sydd bellach yn byw yng Nghaerdydd.\nMae’r ﬀaith fod Cymru hefyd wedi bod o dan sawdl y gorchfygwr trefedigaethol, ac eto, ei bod hi wedi elwa ar gorn y prosiect trefedigaethol ehangach, yn ei rhoi mewn saﬂe mor rymus ar gyfer peri newid. Y peth sydd ar goll yn aml iawn yw gonestrwydd am y ffaith fod Cymru wedi elwa o’r prosiect trefedigaethol Ewropeaidd ehangach. Rhaid i ni ddeall ein hanes, a chymryd cam yn ôl ac ymwrthod â’r ddadl ddu a gwyn am CymraegSaesneg / Cymru-Lloegr wrth ddadlau’n gyhoeddus. Rhaid i ni ddadelfennu ac ailfeddwl y syniadau ynghylch ystyr ‘trefedigaethol’, am ei fod llawer yn fwy cymhleth na’r ffordd rydym ni’n ei ddadansoddi ar hyn o bryd.\na arweiniodd at y drafodaeth ddiwylliannol honno? Mae’r man ble ceir tyndra o ran grym yn gallu amrywio, ac mae braint yn gallu amlygu’i hun mewn sawl lle gwahanol, ac yn fy marn i, mae llawer o drafod diwylliannol yn aml yn dileu neu’n lleihau cydnabod fod tyndra grym rhwng systemau diwylliannol Ewropeaidd a systemau diwylliannol y tu hwnt i Ewrop. Maen nhw’n anwybyddu’r ffaith fod effaith Ewrop ar y systemau diwylliannol anewropeaidd hynny’n rhywbeth go iawn. I mi, mae Cymru gref yn Gymru sy’n ymwneud yn llwyr yn hynny oll.\nCeir paentiad yn yr Amgueddfa Genedlaethol yng Nghaerdydd ar hyn o bryd; portread o Catrina Hooghsaet gan Rembrandt, a’r unig reswm y mae yno yw am fod teulu Pennant o Gastell Penrhyn, wedi dod â’r llun i Gymru yn y 1860au, wedi ennill eu cyfoeth enfawr ar gorn y fasnach gaethweision ar draws Môr yr Iwerydd. Ac eto, mae’r Amgueddfa’n disgrifio’r darlun fel cynnyrch ‘oes aur ddiwydiannol’ Cymru. Ond mae’r pethau hyn yn rhan go iawn o hanes Cymru. Ac rwy’n meddwl ei bod hi’n bwysig ein bod ni’n gweld sut mae’r straeon hyn yn adleisio pethau cyfatebol yn straeon gwledydd eraill.\nMae’r ffaith fod Cymru hefyd wedi bod o dan sawdl y gorchfygwr trefedigaethol, ac eto, ei bod hi wedi elwa ar gorn y prosiect trefedigaethol ehangach, yn ei rhoi mewn safle mor rymus ar gyfer peri newid, am fod gennym ni’r ddau brofiad, yn llythrennol. Mae’n golygu fod gan Gymru empathi enfawr, a chyfrifoldeb enfawr. Y gwledydd sy’n mynd i arddangos newid sylfaenol fydd y cenhedloedd bychain, am y bydd modd iddyn nhw ei arddangos wrth raddfa – mae modd i ni wneud pethau yng Nghymru a fyddai’n cymryd degawdau yn Lloegr am fod cymaint mwy o haenau o graig sefydliadol i’w symud o’r neilltu yno.\nMae digonedd o enghreifftiau ar gael o lygad rhyngwladol Cymru, ac mae hynny’n beth da, ond y gwir yw bod rhai o’r cysylltiadau hyn yn rhai lletchwith ac anonest. Sut ydych chi’n ystyried yr etifeddiaeth ymerodraethol llun: Mathias Depardon/Ruya Foundation\nMae Nicky Arscott, 35, yn artist a bardd sydd yn byw yn Llanbrynmair yn y Canolbarth.\ny tro. Mae hyn yn rhwystredig iawn o ran cael llwyfan, wrth gwrs, ac mae wedi fy ngwneud i’n ddibynnol iawn ar y rhyngrwyd - Facebook yn enwedig - pan ddaw hi’n fater o rannu’r math hwn o waith. Byddai cael lle go iawn yn ddatganiad enfawr gan ddiwylliant Cymru, ac amdano.\nYn fy marn i, fe ddylem ni feithrin anghydweld ymysg y plant bach, cyn eu hanfon allan i’r byd i fytheirio yn ein herbyn.\nFel artist sy’n gwneud comics gwleidyddol, rydw i’n teimlo’n fregus weithiau. Mae’r sefydliadau a’r cyhoeddiadau sy’n fy nghefnogi’n eithriadol o bwysig i fi, am eu bod nhw’n teimlo fel clawdd diogel rhyngof i fel unigolyn, a’r bobl a allai ddigio â’r hyn rydw i’n ei wneud. Mae’n torri’r hualau, mewn ffordd. Mae gan gelfyddyd lais gwleidyddol, ac ni ddylai hwnnw, nac artistiaid, orfod teimlo eu bod yn cael eu hynysu.\nSut mae cefnogi’r anghytuno hwn? Po fwyaf o bobl sy’n anghydweld, gorau oll. Rhaid i anghydweld ymwneud ag ymgysylltu, â chynhwysiant, a rhaid iddo fod yn flaengar. Mae angen ei weld, mae angen llwyfan iddi, ond mae angen diwylliant arno hefyd, ac mae heriau creu a chynnal diwylliant o’r fath yn wahanol iawn yng nghefn gwlad Cymru i ddinas ble mae’n fwy tebygol y cewch chi gymuned o artistiaid syn cefnogi a deall ei gilydd. Mae’r rhan fwyaf o gelf yn yr ardaloedd gwledig hyn naill ai’n dirluniau hyfryd ar gyfer yr ymwelwyr, neu mae’n deillio o arian gan Gyngor y Celfyddydau (meddyliwch am orielau fel MOMA, Oriel Davies, ambell berfformiad a ariennir gan CCC).\nA dweud y gwir, mae yna archwaeth enfawr am gelf wleidyddol sy’n berthnasol i wleidyddiaeth leol. Rydw i wedi cael pobl yn diolch i mi ar y stryd (â deigryn yn eu llygaid) am fy nghomics, a dyna’r math o beth sy’n fy nghynnal i. Mae popeth yn digwydd mewn rhyw gyflwr o anobaith. Yn y cyfnod oedd cyn Etholiad Cyffredinol 2017, cafwyd y bwrlwm o gelf stryd yng nghefn gwlad y Canolbarth a oedd yn anghydweld, ac roedd yn galondid mawr ei weld.\nDoes gan y rhan fwyaf, fawr o ddiddordeb mewn celf gyfoes o Gymru sy’n trin ymgyrchu gwleidyddol yng nghefn gwlad. Ceir ychydig mwy o ddiddordeb mewn gwaith sy’n defnyddio materion ieithyddol yn wleidyddol, ond y gwir yw bod orielau yn hapus i ddangos gwaith ‘gwleidyddol’ dim ond os cafodd ei greu hanner canrif yn ôl, neu yn waith o le arall. Does dim math o agwedd i fentro yn y lleoedd hyn am\nllun: Bran Dearling\nEnillodd Briony Collins, 22, Wobr Ysgrifennu Nofel Caerwysg 2016, ac ar hyn o bryd mae hi’n astudio ym Mhrifysgol Bangor. Roeddwn i’n ifanc iawn yn darganfod iaith. Roedd y ffordd y byddai geiriau’n dod at ei gilydd mewn stori, neu’r gerddoriaeth a fyddai i’w chlywed mewn cerdd yn creu teimlad ym mêr fy ^ bod plant eraill yn ei esgyrn nad oeddwn i’n siwr deimlo. Dywedodd fy mam-gu wrthyf fy mod i, yn bedair oed, yn gorfod defnyddio’r geiriau mwyaf posib wrth siarad. Doedd dim byd yn ‘neis’ neu’n ‘bert’, roedden nhw bob amser yn ‘rhyfeddol’ ac yn ‘eithriadol’. Doedd ganddi hi ddim syniad ble roeddwn wedi cael gafael ar eiriau o’r fath, ond gwyddai eu bod nhw rywsut yn sownd yn fy mhen. Gwyddai y byddwn i’n tyfu lan i fod yn awdur.\nmae Saesneg – yn enwedig llenyddiaeth – yn dal popeth yn ei breichiau. Mae darllen ac ysgrifennu’n sgiliau na all pobl ym Mhrydain ddygymod hebddynt. Mae llyfrau a barddoniaeth yn cynnig gwersi pwysig mewn cerddoriaeth, seicoleg ac athroniaeth. Drwy gyfrwng celf rydym ni’n dysgu cydymdeimlad a hanes. Mae ochr dechnegol Saesneg yn dangos i ni sut i ddefnyddio a rheoli geiriau ac mae’r wedd greadigol yn ein grymuso i roi ein gwybodaeth ar waith. Mae hi’n bwysig fod cenedl yn dechrau blaenoriaethu llenyddiaeth i’r un graddau â mathemateg a gwyddoniaeth. Mae darllen yn grefft na ddylai pobl orfod byw hebddi. Mae bod yn anllythrennog yn tanseilio hawliau dynol sylfaenol, ac mae meddu ar sgiliau ysgrifennu tila’n peri fod mynegi eich hun yn llawer anos. Gwelir llenyddiaeth gan lawer fel pwnc sy’n cael ei gyfyngu i lyfrau, ond mae’n ymdreiddio i bob rhan o’n bywydau. Drwy ei gosod mewn safle llai pwysig na mathemateg a gwyddoniaeth, mae llesiant y genedl yn dioddef.\nEr bod llenyddiaeth yn bwysig i mi, nid ymddengys ei bod yn cael ei thrysori i’r un graddau gan y genedl, yn enwedig y rheiny sy’n gyfrifol amdanom. Dagrau pethau i mi yw bod pynciau eraill yn cael blaenoriaeth dros Saesneg. Gellir derbyn grant i fod yn athro mathemateg a gwyddoniaeth, ond mae Saesneg ymhlith pynciau’r dyniaethau sy’n cael eu hesgeuluso. Teflir sen ar raddau mewn Saesneg, a’u dibrisio fel graddau nad ydyn nhw’n ‘real’, neu’n wastraff amser. Dydw i ddim yn honni am eiliad fod mathemateg a gwyddoniaeth ronyn yn llai pwysig na Saesneg fel pwnc. Mae mathemateg yn dysgu sgiliau dadansoddi a datrys problemau gwerthfawr iawn. Mae gwyddoniaeth yn creu sail ar gyfer deall y byd o’n cwmpas. Ond\nAr hyn o bryd rwy’n astudio Llenyddiaeth Saesneg ym Mhrifysgol Bangor. Nid dim ond edrych ar straeon yr ydw i. Rwy’n dysgu sut mae diwylliannau’r byd yn gweithio ar y lefel fwyaf cyfrin, a hynny drwy rym celfyddyd.\nMae llyfrau a barddoniaeth yn cynnig gwersi pwysig mewn cerddoriaeth, seicoleg ac athroniaeth. Drwy gyfrwng celf rydym ni’n dysgu cydymdeimlad a hanes. llun: Kannan Raja)\nMae Manon Steﬀan Ros, 35, yn artist ac awdur o Dywyn, Gwynedd.\nProfiad digon cymysg oedd cael fy ngwahodd i gymryd swydd artist-ac-awdur-preswyl yng Nghastell Penrhyn, eiddo enfawr a mawreddog yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ar gyrion Bangor. Fel y gallai unrhyw un sy’n fy nabod i neu fy ngwaith dystio, doeddwn i byth yn mynd i greu celf hawdd, hygyrch, hardd am y lle hwn a’i hanes. Penderfynais wneud y cysylltiad â phlanhigfeydd y caethweision yn Jamaica’n ganolbwynt fy arddangosfa. Y syniad oedd creu ‘teimlad Ymddiriedolaeth Genedlaethol’ nodweddiadol – carpedi moethus, tlysau bach wedi’u goreuro a chelfi mawrwych, ond y byddai’r elfennau’n anghytsain ac aflafar: ffotograffau o gaethweision ar y silff ben tân, lliain ag arno batrwm llongau caethweision dros fwrdd bychan. Dyma gydnabyddiaeth gynnil o’r gorffennol gwaradwyddus yr ydym ni’n tueddu i wthio dros ymylon ein cof, a’r dechrau, gobeithio, o symudiad i gyfeiriad wynebu erchyllterau gorffennol trefedigaethol nifer o feddiannau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol.\nMae’r ymateb a gafwyd i’r arddangosfa wedi bod yn gymaint o agoriad llygad â’r broses greadigol. Sawl tro, gwelais sioc a braw ar wynebau pobl ar ôl iddyn nhw fod ar ymweliad - y cen yn syrthio oddi ar lygaid pobl, fel y digwyddodd i mi. Efallai y byddai’n well gan ambell un beidio â gwybod, a throi’u hwynebau ymaith rhag y dyfyniad gan Wilberforce yr oeddwn wedi’i frodio ar ddarn o gotwm gerllaw’r allanfa:\n“Ar ôl clywed hyn oll, efallai y dewiswch edrych i’r cyfeiriad arall, ond ni allwch byth eto ddweud nad oeddech chi’n gwybod.” Rywsut, yn annisgwyl, symudwyd rhywbeth ynof i gan y cyfle i greu celfyddyd. Ro’n i wedi tybio fy mod yn berson cyflawn, wedi dod i ben i bob pwrpas â dysgu a datblygu, ond bellach rwy’n amau na ddof i byth i ben, a thrwy gelfyddyd, newidiais.\nYr hyn nad oeddwn i’n ei ddisgwyl oedd y newid enfawr yn fy nghanfyddiad i o ystyr bod yn Gymraes, na’r croesholi a wnes ar fy hunaniaeth. A minnau wedi ystyried fy hun yn ddigon gwleidyddol graff bob amser, yn wybodus a rhyddfrydol, yn sydyn cefais fy hun yn pensynnu a oeddwn wedi rhoi digon o ystyriaeth i gaethwasiaeth a gwladychiaeth yng nghyd-destun fy Nghymreigrwydd i fy hun. Sylweddolais nad oeddwn erioed wedi ystyried fod Cymreigrwydd yn rhan o holl hanes yr Ymerodraeth, yr hanes sy’n fy ffieiddio gymaint.\nMae Sophie McKeand, 41, yn awdur a pherfformiwr o Wrecsam, a hi oedd Awdur Llawryfol Pobl Ifanc Cymru rhwng 2016-18. i ysgrifennu, ac i berfformio’r geiriau, yr un mor rymus ag yr oedd yn annisgwyl. Chwiliais am unrhyw beth a allai gefnogi’r ysfa, a deuthum ar draws nosweithiau meic-agored Cymdeithas Dead Good Poets yn Lerpwl. Rai blynyddoedd yn ddiweddarach, darganfûm Lenyddiaeth Cymru, wrth gystadlu yng Ngwobrau John Tripp, a dyma ddechrau ar berthynas hir a thoreithiog gyda nhw. Eisoes, rydw i wedi dechrau ar y daith o dalu’n ôl, ac rydw i a ’mhartner wedi cael ein hysbrydoli i sefydlu nosweithiau cerddoriaeth a llên llafar TheAbsurd yn Yr Wyddgrug.\nDangosodd y daith hon i mi sut y gall ymgysylltu onest ac angerddol â’r celfyddydau annog unigolion i archwilio’u hunain go iawn. Doeddwn i erioed wedi cyfansoddi cerdd, nes ‘mod i’n 28. Doedd gen i ddim diddordeb o gwbl mewn barddoniaeth. Yn yr ysgol, roedd, yn fy marn i, yn ddiflas, yn ddantlyd, yn amherthnasol i ’mywyd i. Ro’n i’n caru llyfrau, ac er mod i’n darllen yn awchus, wnes i erioed ystyried y gallwn fod yn awdur. Fe wnes i bob math o waith ar ôl gadael ysgol - caffis, bariau, gwerthu dros y ffôn, y banc - ond ro’n i’n fam sengl yn ugain oed. Dringais yr ysgol i fyny at swydd werthu oedd yn talu’n dda erbyn ‘mod i’n 27, ond roeddwn i’n dal i deimlo’n anhapus iawn a heb fy nghyflawni, felly rhois y gorau i’r swydd er mwyn astudio am radd mewn Llenyddiaeth Saesneg ac Ysgrifennu Creadigol.\nOherwydd y profiadau hyn, rwyf wedi treulio’r ddegawd ddiwethaf yn gweithio gyda’r celfyddydau mewn cymunedau. Dangosodd y daith hon i mi sut y gall ymgysylltu onest ac angerddol â’r celfyddydau annog unigolion i archwilio’u hunain go iawn; rhaid ymwneud yn llwyr â chydymdeimlad a deallusrwydd emosiynol er mwyn gallu gwir adlewyrchu’r byd o’n cwmpas, er mwyn i ni allu tyfu ac esblygu fel pobl. Mae dod yn artist a darganfod fy nghreadigrwydd wedi trawsnewid fy mywyd, gan greu lle y mae gen i gyswllt dwfn iawn ag ef, a, thrwy fynd â hyn ymhellach, rwyf wedi dod i gredu mai annog creadigrwydd yw un o’r ffyrdd y gallwn ni ddechrau deall yn well, a chefnogi ein gilydd yn y gymuned ehangach i ddod drwy’r cyfnod gwallgo hwn yr ydym ni oll yn byw ynddo.\nDoeddwn i ddim eisiau gwneud y modiwl barddoniaeth, ond roedd yn orfodol; ar amrantiad, roedd y meddylwyr anhygoel hyn o ’nghwmpas ymhobman; roedd y meddyliau hyn yn estyn amdanaf ar draws amser a gofod, gan roi help i mi weld y byd a’m lle i ynddo drwy lygaid hollol newydd. Clywn eu dull o weithio’n atsain ynof, a theimlais angen i adlewyrchu’r byd drwy gyfrwng barddoniaeth. Roedd yr ysfa ynof\nMae Wendy Ostler, 62, yn ddawnswraig a pherfformiwr o Gaernarfon.\nMae’r hyn yr ydw i’n ei wneud yn waith byrfyfyr bron i gyd, ac mae wedi tyfu’n ffordd eithriadol o rymus o fynegi teimladau ond hefyd o ddeall o ble mae’r emosiynau hyn yn fy nghorff. Mae’n rhoi hyder i mi wybod pryd i fynegi fy nheimladau, pryd i’w dawnsio nhw’n rhydd, a phryd i anadlu. Weithiau, mae’n teimlo fel pe bawn i’n goddiweddyd y broses feddwl, fy nheimladau sy’n dweud beth sydd angen cael gwared o fy meddwl.\nY cyfnod diweddar hwn yn fy mywyd yw’r tro cyntaf i mi ddawnsio go iawn ers fy ugeiniau, pan wnes i ddarganfod y don gyntaf o fentrau cymunedol dawns gyfoes yng Nghaerdydd, fel y rheiny gyda Rubicon. Roedd y profiadau hynny, yr adeg honno, i mi, yn rhoi’r fath ryddhad hanfodol rhag cyfyngiadau caethion bale. Ond yn y pen draw, fe fu bywyd bob dydd yn drech – fe gefais blant, ac ati. Ond pan ddaeth y cyfan yn ôl i mi, sylweddolais nad oeddwn wedi gwneud dim byd creadigol yn fy mywyd am chwarter canrif, ac roedd cael y cyfle hwnnw i greu yn rhagorol. Rydym ni’n wirioneddol ffodus yng ngogledd Cymru fod gennym ni sydd wedi croesi’r trigain oed gynifer o gyfleoedd i ddawnsio.\nMae dychwelyd at ddawnsio wedi fy helpu i ddelio â bywyd. Mae’r fersiwn honno ohonoch chi y mae’r byd yn ei weld yn un arwynebol, ac mae hyn yn arbennig o wir wrth i chi heneiddio, a’r teimlad a gaf pan fydda i’n dawnsio yw ‘mod i’n gallu bod yn bob fersiwn ohonof i fy hun. Weithiau, rwy’n ferch 8 oed sy’n dringo i ben y goeden gan gredu y gallaf oresgyn popeth; weithiau rwy’n cofio fy hun yn fam ifanc, a’r cariad at yr un bach yn golchi drosof yn llwyr ac, ar yr un pryd, deimlo’n hollol ddiglem, heb syniad sut y byddwn yn ymdopi â phopeth. Gall y creadigrwydd hwn ein galluogi ni fel unigolion i ddod yn gyflawn, ac i gofio’r cyfan amdanom ein hunain.\nRoeddwn wedi colli fy nghymar ddwy flynedd cyn i mi ddechrau dawnsio eto, ac roeddwn i’n tynnu at ddiwedd cyfnod hir o alaru, ond deuthum i ddeall fod cryn dipyn o hwnnw’n weddill ynof. Sylweddolais mai’r hyn roeddwn i’n ei wneud oedd dawnsio er mwyn cael gwared ar y galar. Roedd yn rhyfeddol o iachusol a rhyddhaol.\nMae’r fersiwn honno ohonoch chi y mae’r byd yn ei weld yn un arwynebol, ac mae hyn yn arbennig o wir wrth i chi heneiddio, a’r teimlad a gaf pan fydda i’n dawnsio yw ‘mod i’n gallu bod yn bob fersiwn ohonof i fy hun. llun: Cai Thomas\nMae Siôn Tomos Owen, 33, yn artist, awdur a darlledwr o’r Rhondda.\nOs yw Cymru’n genedl o storïwyr, rhaid i ni ddeall na fu erioed o’r blaen gynifer o ﬀyrdd o adrodd y straeon hynny. lluniau’n glou iawn, ac roedd creu 10 tudalen o storifwrdd llawer yn haws na ‘sgrifennu 5,000 o eiriau. Rydw i wedi bod yn darlunio ar yr iPad ers sawl blwyddyn bellach, ond pan ddaeth hi’n fater o ystyried y syniad hwn, gwelais taw dyma’r llwyfan perffaith. Defnyddiais fy lluniau Instagram o’r cymoedd i greu clytwaith Photoshop o strydoedd, bryniau, capeli, clybiau ac ati a’u troi’n un dirwedd, gan greu un lle a fyddai’n cynrychioli’r cymoedd i gyd. Yna byddwn i’n eu mewnforio i ProCreate ar yr iPad a’u darlunio fel un dref, ble lleolir y stori, Abereba. Yr hyn sy’n ddiddorol i fi yw bod y broses gelfyddydol hon wedyn wedi effeithio ar fy ffordd o feddwl ynghylch sut y byddai’r iaith yn gweithio yn yr un modd.\nErs blynyddoedd, roeddwn i wedi bod yn gweithio ar y syniad o gasglu straeon am Gwm Rhondda, yn Saesneg, gan arbrofi gyda ffurf ac ieithwedd. Pan gefais fy annog i wneud cais am Wobr Llenyddiaeth Cymru, roeddwn i’n gweithio fel golygydd straeon i Pobol y Cwm, felly roeddwn i wedi fy nhrochi lawer mwy mewn ysgrifennu yn Gymraeg, ac, o ganlyniad, dechreuais feddwl sut y byddai’r syniad yn gweithio yn Gymraeg yn hytrach na Saesneg. Oherwydd natur y stori, a’i lleoliad yn y Cymoedd, doeddwn i ddim yn meddwl ar y dechrau y byddai’n gweithio’n llawn yn Gymraeg, ond buan y daeth hynny’n reswm canolog dros wneud y cais. Roeddwn i’n mynd i ysgrifennu yn fy Nghymraeg Cymoedd i, gyda Saesneg wedi’i phlethu drwyddo. Unwaith y coleddais y syniad fod hwn yn mynd i fod yn brosiect dwyieithog fe agorodd ger fy mron fel blodyn, a throdd syniad oedd, yn fy marn i, yn dechrau colli’i sglein, yn rhywbeth newydd a chyffrous.\nOs yw Cymru’n genedl o storïwyr, rhaid i ni ddeall na fu erioed o’r blaen gynifer o ffyrdd o adrodd y straeon hynny. Mae’r rhan fwyaf o wledydd y byd yn ddwyieithog, ac mae pobl erbyn hyn, fwyfwy, yn canfod eu straeon heb ffiniau. Testun, delweddau, perfformio, technoleg – rwy’n defnyddio’r holl elfennau hyn yn fy ngwaith. Beth bynnag sydd ei angen ar y stori, dyna sut y dylid ei chyflwyno.\nY ffaith taw penderfyniad munud olaf oedd gwneud cais am y wobr wnaeth i fi benderfynu’i wneud yn nofel graffig. Rwy’n gallu tynnu\nllun: Philip Warren\nMae Tafsila Kahn, 34, yn feirniad ac ymgyrchydd dros hawliau anabl sy’n byw yng Nghaerdydd.\nDim ond dros y blynyddoedd diweddar hyn yr ydw i wedi dechrau newid fy ffordd o feddwl am gelf. Pan fydda i’n hel atgofion am fy mhrofiad yn yr ysgol uwchradd, ‘celf’ oedd peintio a thynnu lluniau, a doedd hwnnw ddim yn cael ei wneud mewn ffordd gynhwysol ar gyfer rhywun â nam ar y golwg. Rydw i o’r farn y dylem ni ailfeddwl am ein ffordd o addysgu. Mae angen i’r modd y mae celf yn cael ei ddysgu, darddu o lawer o ffurfiau gwahanol, yn ogystal â diwylliannau. Pe baech chi wedi gofyn i fi pan oeddwn yn yr ysgol sut roedd artist yn edrych, baswn wedi dychmygu dyn gwyn canol-oed, fwy na thebyg. Doedd dim byd yn dweud wrtha i sut y gallwn i gael mynediad i gelf, sut y gallwn i gymryd rhan.\nA gellir teimlo’r agwedd gynhwysol honno hyd yn oed yn fwy eang erbyn hyn. Rydw i wedi bod i sioeau dawns sy’n cael eu disgrifio’n weledol hyd yn oed. Mae llawer mwy y gellir ei wneud, ond mae cynnydd yn digwydd. Ond rhaid gweld newid ar lefel y gymdeithas, nid dim ond newidiadau mewn lleoliad neu ar gyfer cynhyrchiad unigol. Ac nid dim ond gwneud y pethau hyn sy’n bwysig: mae’n ymwneud â chreu rhwydwaith gyfathrebu er mwyn rhoi gwybod i bobl ag anableddau am bopeth sydd ar gael iddyn nhw. Mae celfyddyd yn ymwneud â chydymdeimlo, â dysgu am bobl eraill, ac ni ddylid fy eithrio i oherwydd bod gen i gyfyngiadau ar hyn y medraf ei wneud. Gallwch gostrelu negeseuon o gelf, a gallaf innau ddysgu am feddyliau a syniadau pobl o ben arall y byd, ar yr amod fy mod i’n cael mynediad iddyn nhw.\nMae amrywiaeth yn hanfodol. Mae angen mewnbwn celfyddydol, o’r dosbarth i ystafell y Bwrdd, gan bobl fel fi sy’n deall anghenion cymhleth diwylliannau, rhyweddau a galluoedd corfforol gwahanol. I mi, fel llawer o bobl, profiad graddol fu ymwneud â chelf. Cefais fy nghyflwyno i fyd y theatr pan ddeuthum yn ymwybodol o sioeau Theatr y Sherman a oedd yn cynnwys disgrifiadau llafar. O hynny rwyf wedi cysylltu ag artistiaid sydd wedi arddangos gweithiau y gellir eu cyffwrdd. Fel arfer mae’r syniad o gelfyddyd mewn gofod arddangos yn sanctaidd, ac yn rhywbeth na ddylid mo’i gyffwrdd, ond bellach ceir artistiaid sy’n taflu’r syniad hwnnw o’r neilltu, ac sydd am i chi brofi’u gwaith ym mha ffordd bynnag sydd orau i chi. I berson â nam golwg, mae hynny’n newid popeth.\nMae angen mewnbwn celfyddydol, o’r dosbarth i ystafell y Bwrdd, gan bobl fel ﬁ sy’n deall anghenion cymhleth diwylliannau, rhyweddau a galluoedd corﬀorol gwahanol. 27\nMae Bridget Keehan, 46, yn wneuthurwr theatr wedi ei lleoli yng Nghaerdydd.\nMae cael mynediad i gyﬂe a’r gefnogaeth i alluogi pobl i wneud dewisiadau ar gyfer eu bywyd, sy’n eu helpu i lewyrchu, yn hanfodol mewn cymdeithas deg Mae’r rhan helaeth o fy mywyd i’n cael ei fyw ym myd dosbarth canol – mewn theatrau, canolfannau celfyddydol, prifysgolion – amgylchoedd a gysylltir â hunaniaeth dosbarth canol. Roedd llefydd o’r fath yn hollol estron i mi tan i mi gyrraedd fy ugeiniau, pan es i’n fyfyriwr o’r diwedd. Ar brydiau, maen nhw’n dal i deimlo’n estron.\nmhen blwydd yn 16, sef yr oedran y disgwyliai fy rhieni y byddwn i’n gadael cartref ac ymorol drosof fy hun. Fe wnes i ystyried cofrestru i ymuno â’r Llu Awyr fel y gwnaethai fy mrawd. Euthum i swyddfa recriwtio’r RAF ac fe roeson nhw restr o swyddi i’w hystyried. Ar gyngor fy mrawd, nodais Air Traffic Control, ond ar ôl edrych ar fy nghymwysterau, neu yn hytrach, ddiffyg cymwysterau, awgrymodd y Swyddog Recriwtio fy mod i’n ymuno â’r adran weinyddol. Fe fyddwn, yn blwmp ac yn blaen, yn cael fy nhraddodi i’r garfan deipio.\nPan oeddwn i’n tyfu i fyny, byrdwn y neges yn ein cartref ceidwadol, Catholig, oedd bod myfyrwyr yn bobl wastraffus, a bod myfyrwyr celf yn fath arbennig o bobl wastraffus. Yn anuniongyrchol, fe wnes i gicio dros y tresi, datblygu’n rhywun oedd yn codi helynt yn yr ysgol, ac ar ôl cael fy niarddel, prin y byddwn i’n mynd o gwbl. Dechreuais ddwyn o siopau. Byddai’r arfer yn cael ei fwydo gan gywilydd, teimlad o anghyfiawnder ac, yn rhyfedd, gan deimlad o fod eisiau derbyn sêl bendith. Diwedd yr 80au oedd hi, ac, fel y gwelwn i bethau, dim ond plant crachaidd y dosbarth canol oedd yn mynd yn stiwdants, ac roedd yn rhaid i chi fod yn glyfar i fynd i’r coleg. Pan dynnai Dad fy nghoes y byddwn i’n cael fy hun yn Holloway, nid ‘Royal’ oedd yn ei feddwl e…\nYn syml, mae’r gwahaniaeth yn ymwneud â chyfle a disgwyliadau diwylliannol eich dosbarth. Mae cael mynediad i gyfle a’r gefnogaeth i alluogi pobl i wneud dewisiadau ar gyfer eu bywyd, sy’n eu helpu i lewyrchu, yn hanfodol mewn cymdeithas deg. Mae’r sector rydw i’n gweithio ynddi nawr yn dal i fod yn brin o ran amrywiaeth mewn myrdd o ffyrdd. Os yw rhywun yn teimlo nad yw’n perthyn, mae’n hynod annhebygol o’i gynnig ei hun hyd yn oed pan allai’r cyfle fod yno, pe baen nhw’n edrych amdano’n ddigon craff (ac nid dweud y dylen nhw orfod craffu yr ydw i). Felly, caf fy nhynnu at greu theatr yn y system gyfiawnder troseddol, gan gadw llygad bob amser am rywun sydd eisiau cicio dros dresi system sydd wedi’u castio mewn rôl sy’n llai na’r hyn y maen nhw’n ei haeddu.\nRoedd cyfrannu at incwm y teulu o oedran ifanc ac ennill fy nhamaid, mewn egwyddor, yn hyfforddiant gwerthfawr ar gyfer cyrraedd fy\nllun: Wyn Mason\nMae Rajvi Glasbrook Griﬃths, 33, yn ddirprwy bennaeth ysgol ac yn ymgyrchydd sy’n byw yng Nghasnewydd, de Cymru.\nswyddi, mae cael mynediad i’r celfyddydau i bob myfyriwr yn bwysig ynddo’i hun. Mae celfyddyd yn darparu ffordd o wneud synnwyr o’r byd ac o’r hunan, ac mae bywyd a gyfoethogir gan ddiwylliant creadigol yn fywyd sy’n llawn o bosibilrwydd. Mewn cyfnod pan fo problemau iechyd meddwl yn ofid sylweddol mewn ysgolion, mae’r celfyddydau’n darparu llythrennedd emosiynol.\nMae creadigrwydd cyn bwysiced â llythrennedd. Beth yn union yw ystyr hyn, a sut ydym ni’n ei ddysgu a’i feithrin mewn dosbarthiadau sy’n gwingo dan bwysau cwricwlwm gorlawn, profion cenedlaethol, cyllidebau sy’n crebachu a phwysau gan lywodraeth, rhieni a’r cyfryngau? Mae grym y data amrwd sy’n trafod perfformio mor hollbresennol, nes ei bod hi’n anodd gweld ble mae dechrau gweld addysg fel ffynhonnell profiad, cyfle ac agorydd llygad ar y byd.\nOs nad ydym i weld creadigrwydd yn cael ei neilltuo o gorneli’r dosbarth ynghyd â’r bagiau ffa, botymau a ffyn glud, mae’n hanfodol cael pwyslais a darpariaeth gwricwlaidd rymus. Gwnaed cyfres o argymhellion pwerus yn adroddiad annibynnol yr Athro Dai Smith ar gyfer Llywodraeth Cymru yn 2013 ym maes Addysg yn y Celfyddydau yn Ysgolion Cymru. Yn galonogol, cyhoeddwyd ymateb Llywodraeth Cymru ym mis Mawrth 2014, a oedd yn cytuno â phob un o’r deuddeg argymhelliad.\nYng Nghymru, o ganlyniad i dynnu TGAU Llenyddiaeth Saesneg o’r targedau cyrhaeddiad yn 2017, tynnwyd y cyfle i astudio llenyddiaeth oddi wrth dri chwarter y disgyblion. Yn wir, ceir miloedd o fyfyrwyr ifanc sydd ddim wedi edrych ar gerdd na darn o lenyddiaeth ar ôl gadael Blwyddyn 8. Mae’n ychwanegu at ryw deimlad cyffredinol fod y celfyddydau’n edwino mewn ysgolion. Mae cyfalaf diwylliannol yn un o’r ffurfiau mwyaf grymus o gael symudedd cymdeithasol a chynnydd – mae’n lefelwr mawr – ac mae’r celfyddydau, heb os, yn gyfrwng. Gall dramâu, cerddoriaeth, paentiadau, lluniau, cyngherddau, theatr stryd, amgueddfeydd, orielau, llyfrgelloedd marchnadoedd a hyd yn oed sgyrsiau yn y dafarn, fod yn drawsnewidiol. Y tu hwnt i fod yn baratoad ar gyfer y farchnad\nDim ond drwy gael profiadau celfyddydol a chreadigol cyfoethog mewn ysgolion, a rhoi iddynt eu lle dyladwy mewn cwricwlwm cynhwysol, y gallwn ni greu pobl ifanc grwn a chyflawn. A dim ond drwy sicrhau fod hyn oll ar gael i bawb, yn enwedig y rheiny o gefndiroedd difreintiedig, y gallwn ni feithrin holl botensial dinasyddion y dyfodol yn llawn.\nMewn cyfnod pan fo problemau iechyd meddwl yn oﬁd sylweddol mewn ysgolion, mae’r celfyddydau’n darparu llythrennedd emosiynol. llun: Jonathan Glasbrook Griffiths\nY gwasanaethau a ddarperir gennym •\nRydym ni’n cefnogi ac yn datblygu gweithgarwch celfyddydol o ansawdd uchel – rydym ni’n buddsoddi arian cyhoeddus, gan ddefnyddio’r arian hwn i greu cyfleoedd i bobl fwynhau a chymryd rhan yn y celfyddydau\nRydym ni’n dosbarthu arian Loteri – drwy gyfrwng ceisiadau i’n rhaglenni cyllid Loteri, rydym ni’n gallu ariannu prosiectau sy’n datblygu gweithgareddau celfyddydol newydd, gan gefnogi unigolion, cymunedau a sefydliadau\nRydym ni’n darparu gwybodaeth a chyngor arbenigol am y celfyddydau – ni yw canolbwynt rhwydwaith genedlaethol o wybodaeth a doethineb am y celfyddydau yng Nghymru. Mae gennym hefyd gysylltiadau rhyngwladol cryf yn y DU a thu hwnt. Drwy gyfrwng ein Cyngor, ein staff a’n Ymgynghorwyr Cenedlaethol, rydym ni’n meddu ar y crynhoad mwyaf o arbenigedd celfyddydol arbenigol yng Nghymru\nRydym ni’n codi proffil y celfyddydau yng Nghymru – ni yw llais cenedlaethol y celfyddydau yng Nghymru, gan hybu ansawdd, gwerth a phwysigrwydd artistiaid a sefydliadau celfyddydol y wlad\nRydym ni’n cynhyrchu mwy o arian ar gyfer economi’r celfyddydau – rydym ni’n rheoli mentrau fel y Cynllun Casglu (ein cynllun sy’n annog mwy o bobl i brynu celf); rydym ni’n sicrhau fod cyllid o Ewrop ar gael i feithrin y celfyddydau yng Nghymru; ac mae gennym bresenoldeb mewn digwyddiadau rhyngwladol, gartref a thramor, sy’n agor y drws ar farchnadoedd newydd i artistiaid o Gymru\nRydym ni’n annog arloesi ac arbrofi – rydym ni’n hybu prosiectau a mentrau sy’n trawsnewid y celfyddydau yng Nghymru. O’n partneriaeth celfyddydau mewn addysg gyda Llywodraeth Cymru (Dysgu Creadigol drwy’r Celfyddydau) i newid technolegol (Ymchwil a Datblygu Digidol), rydym ni’n chwilio’n gyson am ffyrdd newydd y gall pobl daro ar y celfyddydau a’u darganfod\nRydym ni’n dylanwadu ar gynllunwyr a gwneuthurwyr penderfyniadau – mae’r celfyddydau’n digwydd mewn llawer o leoliadau amrywiol. Gallant gael effaith ddramatig ar ansawdd bywydau pobl ac ar y lleoedd ble maen nhw’n byw a gweithio. Mae’r celfyddydau wrth wraidd mentrau ar gyfer adfywio economaidd a chymdeithasol yn aml hefyd. Ein gwaith ni yw sicrhau fod y cyfraniad y gall y celfyddydau’i wneud yn cael ei gydnabod\nRydym ni’n datblygu cyfleoedd rhyngwladol ym maes y celfyddydau – drwy gyfrwng ein hasiantaeth arbenigol, Celfyddydau Rhyngwladol Cymru, rydym ni’n datblygu partneriaethau â sefydliadau diwylliannol fel y Cyngor Prydeinig, rydym ni’n hybu’n rhyngwladol ddiwylliant cyfoes Cymru, ac rydym ni’n annog cyfnewid a chydweithio rhyngwladol rhwng artistiaid a sefydliadau celfyddydol\nRydym ni’n hybu perfformiadau ar raddfa fechan mewn cymunedau lleol – mae ein cynllun Noson Allan yn darparu cymhellion ariannol i annog hybu gweithgareddau celf o ansawdd uchel mewn lleoliadau cymunedol lleol ledled Cymru\nEin Cynllun Gweithredol Gallwch ganfod mwy o fanylion am ein gwaith fesul blwyddyn drwy ddarllen ein Cynllun Gweithredol.\nCysylltu â ni Cyngor Celfyddydau Cymru Plas Biwt Caerdydd CF10 5AL Ffôn: 0845 8734 900 (Codir tâl am negeseuon yn ôl eich graddfa rhwydwaith safonol yn unig) Ffacs: 029 2044 1400 SMS: 07797800504 (Codir cyfradd safonol rhwydwaith y galwr yn unig am negeseuon)\nEr budd pawb. Dyma gynllun corfforaethol Cyngor Celfyddydau Cymru 2018 - 2023.


Yr amser o dan wraidd y babi yw'r mwyaf bythgofiadwy i bob merch. Mae'r sefyllfa newydd sydd eisoes ar ôl ychydig fisoedd yn ei gwneud hi'n meddwl am adnewyddu'r cwpwrdd dillad. Ar werth, gallwch ddod o hyd i lawer o ddillad ar gyfer menywod beichiog, ond weithiau mae'n eithaf hir, a bydd yn gwasanaethu hyd at chwe mis.\nYmhlith y dillad ar gyfer menywod beichiog, mae poblogrwydd wedi ennill gwisgoedd jîns. Maent yn gyfleus ar unrhyw adeg, yn ymarferol ac yn addas ar gyfer unrhyw dywydd, oherwydd mae ffabrig denim ar yr inswleiddiad ar gyfer y gaeaf a deunydd ysgafn ar gyfer yr haf.\nY rhai sy'n hoffi gwneud crefftau, mae'n haws cuddio denim benywaidd yn gyffredinol ar gyfer menywod beichiog gyda'u dwylo eu hunain. Mae'r broses hon o gymhlethdod ar gyfartaledd, ond ar ôl deall ychydig, gall hyd yn oed ddechreuwr wneud patrwm a chuddio peth newydd arno.\nSut i gwnïo neidio i ferched beichiog?\nGyda'r deunydd yr ydym eisoes wedi'i gyfrifo - bydd yn ffabrig denim, y gallwch chi gwnïo ac haf a chyflyrau dwysach ar gyfer menywod beichiog.\nEr mwyn gwisgo dillad sy'n addas i faint, bydd angen i chi fesur y tâp centimedr gydag ymyl oddeutu tair centimedr i bob un, oherwydd bydd y pwysau'n dal i dyfu a gall y gorsafoedd sy'n cael eu gwnïo yn ôl i gefn ddod yn fach. Mae angen pennu hyd y cynnyrch, sy'n cael ei fesur o'r colerbone ac i lawr, mesurwch gylch y moch, y cluniau a'r brest. Cofiwch fod y cyfan - dillad yn rhad ac am ddim, heb wasgu'r corff.\nMae jîns patrwm ar gyfer menywod beichiog yn cael eu hadeiladu ar yr egwyddor o wisgo - i ddechrau, mae'r blaen a'r cefn yn cael eu tynnu'n union yr un ffordd, ac yn ddiweddarach ychwanegir fanylion sy'n tynnu sylw at drowsus a chefn.\nO'r gwddf, dylech adael 3-4 centimedr, yna nodwch lled y strap ysgwydd - tua 5 cm. Nawr o'r pwynt hwn i lawr gan ddefnyddio tempiad, gostwng llinell y frest tua 16-20 cm, gan ddibynnu ar y maint. Tua'r un hyd fydd dart ar y frest - rydym yn ei wneud o'r ochr gyferbyn â'r strap ysgwydd, ger y waist.\nMae rheng flaen y trowsus, lle mae'r saeth, yn cael ei dorri a'i symud ar wahân fel bod stoc o faint.\nOs oes gwarged yn y waist, gellir ei osod mewn plygu'n daclus, ac yn y waistband ar hyd yr ochr, gwnio mewnosodiad elastig, fel y trowsus ar gyfer menywod beichiog ac yna bydd y pibellau "yn tyfu" ynghyd â'r bol. Yn y chwistrellu ochr, gallwch chi wneud pocedi neu gwnïo un mawr ar y falf ar y frest.\nDylai'r incision ar y scapula gynyddu 15 cm ac yna symud ymlaen i drosglwyddo'r patrwm i'r ffabrig, heb anghofio lwfansau seam - tua 2 cm ar gyfer pob ochr.\nAr ôl i'r ffabrig gael ei dorri, mae'r patrwm wedi'i ysgubo a'i ffosio. Mae gorsafoedd gwnïo o'r dechrau yn cymryd ychydig o nosweithiau.\nAr ôl delio â chyfrifoldebau, efallai yr hoffech chi wneud ychydig o fwy o ddillad i chi, er enghraifft, jîns neu sarafan.\nA yw'n bosibl torri gwraig feichiog?\nSut i gyrraedd kindergarten?\nArwyddion cyn y Pasg\nYr ystafell i'r bachgen a'r ferch yw'r opsiynau gorau ar gyfer trefnu a chlannu plant\nBle mae ieirmoneron yn tyfu?\nTess Holliday tynnodd y dyfarniad yn ôl\nSut mae'r enw'n effeithio ar dynged rhywun?


Llafrwynen finiog - Wicipedia\nRhywogaeth: S. pungens\nMonocotyledon a phlanhigyn blodeuol yw Llafrwynen finiog sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Cyperaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Schoenoplectus pungens a'r enw Saesneg yw Sharp club-rush. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Llafrwynen Finiog.\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Llafrwynen_finiog&oldid=10784318"


Llwyddiant Safon Uwch i ddysgwyr Cymru - CLILC\nLlwyddiant Safon Uwch i ddysgwyr Cymru\nDydd Iau, 15 Awst 2019\nMae dysgwyr ar draws Cymru yn dathlu eu gwaith caled a’u cyflawniadau heddiw, wrth i fwy o bobl nag erioed gyrraedd y graddau uchaf.\nBu cynnydd yn y nifer o ddysgwyr a gyflawnodd raddau A - A*, o 26.3% yn 2018 i 27% eleni, ac arhosodd y nifer a gyrhaeddodd raddau A - C yn sefydlog ar gyfradd o 76.3%.\n97.8% o’r ymgeiswyr a lwyddodd i gyflawni Tystysgrif Her Sgiliau Bagloriaeth Cymru.\nBu cynnydd bach o 0.2 pwynt canran yn y nifer o ymgeiswyr a gyflawnodd y cymhwyster eleni (97.8%) â’r rhai a gyflawnodd raddau A*- A (21.7%) eleni. Cyflawnodd 4.6% radd A*, cynnydd o 0.7% o gymharu â 2018.\n“Mae heddiw yn ddiwrnod mawr i ddysgwyr ar hyd a lled Cymru sydd wedi gweithio’n galed i gyrraedd eu graddau. Hoffwn eu llongyfarch nhw i gyd ar eu llwyddiannau a dymuno’r gorau iddyn nhw ym mha bynnag lwybr y byddan nhw’n dewis ei ddilyn.\n“Ar ddiwrnod canlyniadau, mae hefyd yn bwysig cofio am gyfraniad hollbwysig teuluoedd, athrawon a staff ysgolion yn cefnogi ac yn hybu pob dysgwr i gyrraedd eu llawn botensial. Mae pawb sydd ynghlwm â’r system addysg yng Nghymru wedi ymrwymo’n llwyr i roi’r cyfleon gorau posib i ddysgwyr ac i ddarparu awyrgylch gefnogol iddyn nhw ffynnu a datblygu fel unigolion.”


Sut i adnabod rhuddem seren synthetig? Newydd 2021 - Fideo\nRuby seren synthetig\nCerrig ruby seren synthetig ystyr.\nPrynu rhuddem seren naturiol yn ein siop\nMath o ruby yw rhuddem seren sy'n dangos seren fel ffenomena yn cael ei hadnabod fel seren. Yn dilyn y strwythur grisial sylfaenol. Mae hynny'n achosi ymddangosiad patrwm siâp seren chwe phelydr. Wrth edrych arno gydag un ffynhonnell golau uwchben. Mae cerrig yn cael eu torri fel siâp cabochon. Fe'i torrir yn nodweddiadol gyda chanol y seren ger pen y gromen.\nSut i adnabod rhuddemau synthetig seren?\nYn fwyaf cyffredin fe welwch fod carreg ruby seren synthetig yn edrych yn rhy berffaith. Seren berffaith, carreg braf iawn gyda lliw gwych hefyd. Os ydych chi'n berchen ar garreg ac nad ydych chi'n siŵr ei bod hi'n naturiol. Dyma ychydig o ffyrdd cyflym y gallech chi ddweud y gwahaniaeth:\nYn gyntaf edrychwch am ddiffygion yn y garreg. Anwastadrwydd ar y gwaelod, hefyd streipiau neu linellau lliw\nMae'n dangos trwy'r brig. Mae gan bron pob rhuddem seren naturiol un neu fwy o'r amherffeithrwydd naturiol hyn.\nMae'n dangos trwy'r brig\nMae gan bron pob rhuddem seren naturiol un neu fwy o'r amherffeithrwydd naturiol hyn\nYna edrychwch ar y seren ei hun. Gyda flashlight. Nid oes gan y mwyafrif o sêr naturiol seren berffaith.\nNid yw rhuddem seren naturiol yn berffaith\nMae'n debyg y bydd gan seren naturiol 1 neu fwy o'r pelydrau 6 na fydd yr un hyd yn union. Neu efallai na fydd pob un o'r pelydrau 6 yn berffaith syth\nNawr symudwch y flashlight o gwmpas mewn cylch. Bydd seren naturiol yn troi o gwmpas, gan ddilyn y ffynhonnell golau\nOs yw'r seren yn aros yn llonydd. Mae'n golygu bod y garreg yn bendant yn synthetig. Ond gall seren symudol hefyd fod yn synthetig\nByddai'n ddefnyddiol edrych ar yr ochr a hefyd ar waelod y garreg\nFel rheol mae cromen isel iawn gan sêr synthetig\nTra bydd gan y seren naturiol waelod anwastad yn nodweddiadol. Efallai fod ganddo dalpiau o gerrig yr ymddengys eu bod ar goll. Neu mae rhai smotiau tywyll hefyd yn ymddangos ar ran isaf y garreg. Ar ben hynny, Os yw'ch seren rhuddem yn pasio'r profion hyn. O'r diwedd, gallwch ddod ag ef i gemolegydd ag enw da ardystiedig. A gofynnwch am adroddiad adnabod gem.\nRuby naturiol ar werth yn ein siop berl\nRydyn ni'n gwneud gemwaith rhuddem seren wedi'i wneud yn arbennig fel modrwyau dyweddïo, mwclis, clustdlysau gre, breichledau, tlws crog ... Os gwelwch yn dda cysylltu â ni am ddyfynbris.\nRuby ruby 7.07 ct\nRuby ruby 3.75 ct\nRuby ruby 5.58 ct\nRuby ruby 6.00 ct\nRuby ruby 3.02 ct


NEGES NADOLIG oddi wrth YR ESGOB JOANNA - The Diocese of St. Davids NEGES NADOLIG oddi wrth YR ESGOB JOANNA – The Diocese of St Davids\nNEGES NADOLIG oddi wrth YR ESGOB JOANNA\nMae’r Nadolig ar y trothwy unwaith yn rhagor. Dyma ni eto yn paratoi ar gyfer dathlu geni Iesu mewn tŷ tafarn ym Methlehem.\nYmddengys fod natur “neis neis” cymaint o’r stori Nadoligaidd sy’n amlygu ei hun ymhob man, fel pe’n gwrth-ddweud y byd cynyddol ansicr o’n cwmpas. Mae anghyfiawnder a gormes ar waith fwyfwy ym mhellafoedd byd a hefyd ar garreg ein drws. Ffoi yw tynged pobl, gan geisio lloches yn ein mysg rhag y trais y buom yn rhannol gyfrifol amdano. Mae bywyd ym Mhrydain yn gynyddol anos i bobl ag anableddau ac i’r rheiny â’u henillion yn ddigon prin. Tybed a oes yna unrhyw beth i’w ddathlu eleni?\nBydd testun ein dathlu’r Nadolig hwn yn unol â’r hyn a ddathlwyd ers geni’r Eglwys adeg y Pentecost. Mae’r Nadolig yn datgan nad pellennig mo Duw, nad difater mohono o ran ein anawsterau, ein ymdrechion a’n gofid. Yn Iesu “gwnaed y Gair yn gnawd a thrigodd yn ein plith”. Bu yntau fyw gan ddatgan dyfodiad Teyrnas dragwyddol a diatal Duw. Ar y Groes, bu farw dros ein pechodau ni; drwy ei atgyfodiad ac yna drwy anfon yr Ysbryd Glân i’n calonnau, gellir gweld gwireddu bywyd Iesu o gariad, ynom ninnau heddiw, yn ein geiriau a’n gweithredoedd, a hynny ynghanol ein bywyd dioddefus a chymhleth.\nAr adeg y Nadolig, dathlwn rywbeth a ddigwyddodd yn y gorffennol pell, sef genedigaeth Iesu ein Gwaredwr, ond testun llawenydd mwy yw’r addewid y genir Iesu o’r newydd yn ein calonnau yn ddyddiol, er gwireddu ei gariad ynom ni; gofyn yn unig sydd raid.


Ystadegau’r Dreth Trafodiadau Tir, Hydref i Rhagfyr 2019 | LLYW.CYMRU\nYstadegau’r Dreth Trafodiadau Tir: Hydref i Rhagfyr 2019\nYstadegau’r Dreth Trafodiadau Tir, Hydref i Rhagfyr 2019 [HTML]\nYstadegau’r Dreth Trafodiadau Tir, Hydref i Rhagfyr 2019\nMae'r ystadegau hyn yw ar gyfer drafodiadau’r Dreth Trafodiadau Tir yr ydym ni (yr Awdurdod) wedi'u derbyn erbyn 20 Ionawr 2020.\nAr gyfer trafodiadau hysbysadwy wedi’u hadrodd y Dreth Trafodiadau Tir gyda dyddiad dod i rym yn Hydref i Ragfyr 2019:\n16,610 o drafodiadau a £68.4 miliwn o dreth yn ddyledus. Dyma’r amcangyfrif cyntaf uchaf o werth chwarterol y dreth sy’n ddyledus ers cyflwyno’r Dreth Trafodiadau Tir ym mis Ebrill 2018. Mae hyn wedi’i achosi i raddau helaeth gan refeniw uwch o drafodiadau preswyl, o’i gymharu â’r un cyfnod yn 2018.\n15,140 o drafodiadau preswyl gyda £48.4 miliwn o dreth yn ddyledus\no'r rhain, £18.7 miliwn o refeniw ychwanegol ei godi o gyfraddau uwch y dreth breswyl\n1,480 o drafodiadau amhreswyl, gan arwain at £19.9 miliwn o dreth yn ddyledus\nAmodol yw’r amcangyfrifon cychwynnol hyn ar gyfer Hydref i Ragfyr 2019. Byddwn ni’n adolygu’r amcangyfrifon hyn yn y cyhoeddiad nesaf ar yr ystadegau. Y rheswm am hyn yw bod sefydliadau’n dal i fod yn gallu adrodd ynghylch trafodiadau pellach ar gyfer mis Rhagfyr 2019. Mae gan sefydliadau 30 diwrnod ar ôl dyddiad y trafodiad i roi gwybod amdanynt i’r Awdurdod.\nYm mis Mehefin 2019, cyhoeddon ni setiau data manwl newydd ar gyfer Treth Trafodiadau Tir ar wefan StatsCymru. Mae hyn yn cynnwys data blynyddol yn ôl:\nArdaloedd adeiledig, cyhoeddwyd ym mis Hydref 2019 (ar gyfer trafodiadau preswyl yn unig)\nAr gyfer data ar lefel Cymru, rydym yn rhoi dolenni i'r setiau data StatsCymru perthnasol trwy gydol y datganiad hwn.\nMae’r diagram ar y dudalen gwybodaeth allweddol am ansawdd yn esbonio amseriad ystadegau'r Dreth Trafodiadau Tir. Rydym yn cyflwyno amcangyfrifon dros dro ar gyfer Rhagfyr 2019 a'r chwarter o Hydref i Ragfyr 2019. Rydym yn cyflwyno amcangyfrifon wedi’u diwygio ar gyfer cyfnodau cynharach. Byddwn yn diwygio y data dros dro yn y dyfodol. Nad yw pob ffurflen dreth ar gyfer y cyfnodau hyn wedi dod i law eto.\nMae'r ystadegau hyn yn ymwneud â thrafodiadau a ddaeth i rym yn fis, chwarter neu blwyddyn penodol. Mae'n bosibl bod eiddo neu ddarn o dir wedi cael ei werthu fwy nag unwaith yn ystod 2018-19. Os felly, byddai'n ymddangos nifer o weithiau yn yr ystadegau.\nEr eingraifft yn ystod 2018-19, ein hamcangyfrif gorau yw bod rhwng 3.5% a 4% o'r trafodiadau yn ymwneud â darn o dir neu eiddo sydd wedi'i werthu fwy nag unwaith yn y blwyddyn.\nAr ddiwedd 20 Ionawr 2020, derbynion ni manylion o 16,610 drafodiadau hysbysadwy oedd â dyddiad dod i rym ar gyfer Hydref i Ragfyr 2019. Yn y dyfodol, rydym yn disgwyl derbyn manylion o nifer fechan o drafodiadau pellach ar gyfer y cyfnod hwn.\nYn Hydref i Ragfyr 2019, roedd 91% o'r trafodiadau’n rhai preswyl ac roedd 9% yn rhai amhreswyl. Mae’r rhain yn canrannau tebyg i gyfnodau tair-mis blaenorol.\nAr ddiwedd 20 Ionawr 2020, roedd £68.4 miliwn o dreth yn ddyledus ar gyfer trafodiadau oedd â dyddiad dod i rym yn Hydref i Ragfyr 2019.\nGall fod patrymau tymhorol yn y farchnad eiddo, gyda lefelau uwch o weithgaredd i'w gweld yn gyffredinol yn yr haf ac yn yr hydref. Gwelir yr effeithiau hyn hefyd yn lefelau'r trafodiadau a'r dreth sy'n ddyledus. Felly gall cymharu data Hydref i Ragfyr 2019 gyda’r un cyfnod yn 2018 fod o gymorth.\nO gymharu data Hydref i Ragfyr 2019 gyda'r un cyfnod yn 2018, bu cynnydd 7% yng nghyfanswm y dreth sy'n ddyledus, gan arwain at y gwerth chwarterol uchaf a welwyd hyd yma. Mae hyn wedi'i achosi i raddau helaeth gan gynnydd mewn refeniw o drafodiadau preswyl.\nBydd gwerth Hydref i Ragfyr 2018 eisoes wedi bod yn destun rhywfaint o ddiwygio am i lawr, ond nid yw’r ffigur cyfatebol ar gyfer 2019 wedi cael ei ddywygio eto. Yn y dyfodol, bydd rhywfaint o ddiwygiadau am i fyny i ffigur 2019 oherwydd trafodiadau hwyr. Gan ganiatáu ar gyfer hyn, ein hamcangyfrif gorau o'r newid yr ydym yn disgwyl ei weld rhwng y ddau gyfnod yw cynnydd o tua 3%.\nGwerth yr eiddo a drethwyd yn Hydref i Ragfyr 2019 oedd £3.4 biliwn. Roedd yn ychydig yn llai na’r un cyfnod yn 2018.\nAr wahân i hynny, roedd y gwerth rhent ar gyfer lesoedd amhreswyl oedd newydd eu rhoi yn £333 miliwn yn Hydref i Ragfyr 2019. Mae’n uwch nag yn yr un cyfnod yn 2018.\nMae nifer misol y trafodiadau wedi bod yn weddol sefydlog yn ail hanner 2019.\nMae swm misol y dreth oedd yn ddyledus ym mis Tachwedd a mis Rhagfyr 2019 yn uwch nag mewn unrhyw fis blaenorol (yn seiliedig ar amcangyfrifon cyntaf).\nSylwer fod nifer fach o drafodiadau a ddaeth i rym ym mis Tachwedd 2019 gyda threth uchel wedi’i hadrodd arnynt heb eu cynnwys ar hyn o bryd. Mae hyn yn goruchaf arbenigol mewn perthynas â thrafodiadau arall yn y mis hynny. Byddwn yn cynnwys y trafodiadau hyn mewn rhifynnau o'r ystadegau hyn yn y dyfodol, unwaith y byddwn ni wedi gwneud gwaith bellach i asesu’r effaith ar y defnyddioldeb o’r set ddata gyfan.\nRoedd prisiad yr eiddo a oedd yn gysylltiedig â'r trawsgludiadau hynny a throsglwyddiadau perchenogaeth yn ystod Hydref i Ragfyr 2019 yn £3.3 biliwn (ni ddangosir hyn yn Ffigur 2.6).\nRoedd trawsgludo neu drosglwyddo perchenogaeth i gyfrif am y rhan fwyaf o’r trafodiadau hysbysadwy a gofnodwyd yn Hydref i Ragfyr 2019. 94% oedd y ffigur hwn ar gyfer trafodiadau preswyl a 69% ar gyfer trafodiadau amhreswyl\nRhoddwyd les newydd mewn ychydig dros un rhan o bedwar o drafodiadau amhreswyl (o’i gymharu â 2% o drafodiadau preswyl).\nAr gyfer pob band treth, mae Ffigurau 3.1 a 3.2 yn dangos y tueddiadau chwarterol o ran nifer y trafodiadau preswyl a'r dreth oedd yn ddyledus. Mae chwe band treth preswyl. Rydyn wedi cyfuno mae'r tri band mwyaf yma i ddangos canlyniadau ar gyfer eiddo wedi’u prynu yn fwy na £400,000.\nGellir gweld tueddiadau tebyg ar gyfer y bandiau treth o ran nifer y trafodiadau a'r dreth oedd yn ddyledus. Mae'r rhan fwyaf o'r bandiau treth yn dangos cynyddu o trafodiadau a’r dreth oedd yn ddyledus yn Hydref i Ragfyr (o gymharu â Gorffennaf i Fedi).\nFodd bynnag, mae mwy o ansefydlogrwydd yn y tueddiadau wrth ystyried y dreth oedd yn ddyledus ar eiddo yn y bandiau gwerth uwch. Ar gyfer eiddo a brynwyd am fwy na £400,000, y dreth oedd yn ddyledus rhwng mis Hydref a mis Rhagfyr 2019 oedd y gwerth chwarterol uchaf a welwyd hyd yma. Roedd hyn hefyd yn wir am eiddo a brynwyd am rhwng £250,000 a £400,000.\nRoedd tri ran o bump o'r trafodiadau preswyl o fewn y band treth cyntaf (pris prynu £180,000 neu is). Er bod y prif gyfradd dreth ar drafodiadau preswyl hyd at £180,000 yn 0%, roedd y trafodiadau hyn yn dal i fod i gyfrif am oddeutu saithed ran o gyfanswm y dreth breswyl a oedd yn ddyledus, sydd i gyd yn ymwneud ag elfen cyfraddau uwch preswyl y dreth.\nGan gyfuno'r pedwerydd, pumed a'r chweched band (pris prynu o fwy na £400,000), roedd y rhain i gyfrif am 5% yn unig o'r trafodiadau. Fodd bynnag, roedd y dreth a oedd yn ddyledus am y trafodiadau hyn i gyfrif am 35% o gyfanswm y dreth breswyl a oedd yn ddyledus.\nMae Ffigurau 4.1 a 4.2 yn dangos roedd 1,480 o drafodiadau amhreswyl mewn grym yn Hydref i Ragfyr 2019, gyda threth o £19.9 miliwn yn ddyledus. Mae'r gwerth ar gyfer Gorffennaf i Fedi 2019 hefyd wedi'i ddiwygio am i fyny’n sylweddol ers ei gyhoeddi ddiwethaf. Mae hyn oherwydd bod ychydig o hysbysiadau hwyr i gyfrif am swm mawr o dreth sy'n ddyledus.\nMae Ffigur 4.3 yn dangos yn Hydref i Ragfyr 2019, 6% o'r trafodiadau amhreswyl hyn oedd â gwerth nad oedd yn werth rhent o fwy na £1 miliwn. Roedd y trafodiadau hyn i gyfrif am 68% o'r dreth amhreswyl a oedd yn ddyledus (Ffigur 4.4).\nMae Ffigur 4.3 hefyd yn dangos, yn achos 30% o drafodiadau amhreswyl yn y cyfnod hyn, fod gwerth rhent yn gysylltiedig â'r eiddo (a gyfrannodd at y dreth a dalwyd ar y trafodiad).\nRoedd gwerth rhent eiddo amhreswyl i gyfrif am 14% o gyfanswm y dreth amhreswyl oedd yn ddyledus (Ffigur 4.4).\nMae Ffigur 5.1 yn dangos bod 380 o drafodiadau nad oeddent yn drafodiadau cysylltiol yn Hydref i Ragfyr 2019 a gafodd ryddhad arnynt, gan leihau'r dreth gysylltiedig a oedd yn ddyledus. Dyma'r nifer chwarterol uchaf a welwyd hyd yma.\nAr gyfartaledd, ym mhob cyfnod o dri mis mae tua 100 o ryddhadau’n cael eu hawlio nad ydynt yn cael effaith ar y dreth sy’n ddyledus. Nid yw’r rhain rhyddhad yn cael eu cynnwys yn Ffigur 5.1. Mae llawer ohonynt wedi cael eu hadrodd yn ddiangen gan y sefydliadau sy'n llenwi'r ffurflen dreth. Er enghraifft, mae rhai o'r rhain yn berthnasol i drafodiadau preswyl gwerth isel. Mae'r arwyddion yn awgrymu bod hyn o ganlyniad i gred anghywir bod angen hawlio rhyddhad prynwr am y tro cyntaf (sy'n berthnasol i'r dreth flaenorol, ond nid i'r Dreth Trafodiadau Tir). Gwyddwn hyn o ganlyniad i holi sawl asiant pam bod gostyngiadau treth wedi cael eu hawlio lle nad oes effaith ar werth y dreth. Mae rhagor o wybodaeth am y categori hwn o ryddhad i'w chael yn Enghraifft 4 yn ein gwybodaeth allweddol am ansawdd.\nMae'r enghraifft hon hefyd yn disgrifio rhai addasiadau a wnaed er mwyn nodi’n fwy cywir werth y dreth a ryddhawyd sy'n gysylltiedig â'r trafodiadau hyn. Rydyn ni’n disgwyl mwy o addasiadau yn y dyfodol ac felly rydym yn disgwyl diwygio'r eitem olaf hon yn Ffigur 5.1 yn y dyfodol.\nCyn ein datganiad chwarterol nesaf, rydym yn bwriadu dadansoddi'r trafodiadau cysylltiol a’r trafodiadau a gafodd ryddhad arnynt ymhellach. Yn dibynnu ar y canlyniadau, rydym yn gobeithio cynnwys rhywfaint o fanylion amdanynt yn ein ffigurau 5.1 a 5.2.\nMae Ffigur 5.2 yn dangos fod cyfanswm gwerth y rhyddhadau a gafodd eu hawlio yn Hydref i Ragfyr 2019 ar gyfer trafodiadau nad oedd yn drafodiadau cysylltiol yn £10.0 miliwn. Mae hyn yn llai nag yr un cyfnod o dri mis yn 2018.\nAr gyfer pob cyfnod o dri mis rhwng Ebrill a Mehefin 2018, cafodd niferoedd uwch o ryddhadau eu hawlio ar drafodiadau preswyl nag ar drafodiadau amhreswyl. Fodd bynnag, ym mhob cyfnod o dri mis ac eithrio un, trafodiadau amhreswyl gyfranodd fwyaf (oddeutu 70% i 90%) i gyfanswm gwerth y rhyddhadau a hawliwyd.\nPan fydd trethdalwr yn hawlio ad-daliad am Dreth Trafodiadau Tir cyfradd uwch preswyl, mae'r trafodiad gwreiddiol yn cael ei ddiwygio i drafodiad Treth Trafodiadau Tir preswyl prif gyfradd. Mae'r data yn y datganiad hwn wedi cael ei addasu ar gyfer unrhyw ad-daliadau a gymeradwywyd gan yr Awdurdod hyd at a chan gynnwys 20 Ionawr 2020.\nMae Ffigur 6.1 yn dangos bod 1,370 o ad-daliadau cyfradd uwch wedi’u hawlio ar gyfer trafodiadau gyda dyddiad dod i rym yn ystod 2018-19, gyda £10.4 miliwn wedi'i ad-dalu i drethdalwyr. Mae'r gwerthoedd hyn wedi'u diwygio i fyny ers ein datganiad ystadegol blaenorol ym mis Hydref 2019.\nMae gan drethdalwyr hyd at dair blynedd i werthu eu prif breswylfa flaenorol a hawlio ad-daliad. Felly, bydd y data hwn ar gyfer 2018-19 yn parhau i gael ei ddiwygio ar i fyny mewn rhifynnau o'n hystadegau yn y dyfodol. Bydd hyn yn arwain at y cyfanswm y dreth yn tablau eraill yn lleihau.\nMae nifer a gwerth yr ad-daliadau a gyflwynwyd ar gyfer Hydref i Ragfyr 2019 yn is nag ar gyfer cyfnodau cynharach. Mae hyn oherwydd, o gymharu â chyfnodau cynharach, nad oes digon o amser wedi mynd heibio ers i’r trafodiad ddod i rym i lawer o'r trethdalwyr perthnasol werthu eu prif breswylfa flaenorol a hawlio eu had-daliad.\nAr gyfer pob trafodiad cyfraddau uwch, mae’r Awdurdod yn gofyn y cwestiwn a yw'r trethdalwr yn bwriadu adhawlio'r elfen cyfraddau uwch yn y dyfodol. Er y bydd yn cymryd sawl blwyddyn cyn y byddwn yn gwybod pa mor debygol ydyw y bydd rhywun yn hawlio ar sail ei fwriadau datganedig (gall gymryd hyd at dair blynedd i wneud yr hawliad). Ond rydym yn gwybod ar hyn o bryd bod tua 70% o'r rhai sy'n hawlio yn ateb y cwestiwn hwn yn gadarnhaol.\nYn 2018-19, derbyniodd yr Awdurdod £220.2 miliwn mewn taliadau Treth Trafodiadau Tir. Mae'r ffigurau hyn yn llai na'r rhai a nodwyd yn Ffigur 2.2 gan eu bod yn ymwneud â'r taliadau a dderbyniwyd bob mis (cyfeirir at hyn yn aml fel 'ar sail arian parod'). Mae hyn yn wahanol i dablau cynharach yn y datganiad hwn sy'n seiliedig ar drafodiadau a oedd mewn grym yn ystod y mis.\nY derbyniadau o £30.6 miliwn ym mis Rhagfyr 2019 yw'r ffigur misol uchaf a welwyd hyd yma.\nEr enghraifft, cyhoeddon ni tri amcangyfrif ar gyfer mis Hydref 2019. Fe wnaethom gyhoeddi’r amcangyfrif cyntaf ar 22 Tachwedd 2019, yr ail amcangyfrif ar 20 Rhagfyr 2019 a'r trydydd amcangyfrif ar 30 Ionawr 2020.\nGallai rhai materion tymhorol ddylanwadu ar y data. Er enghraifft, diwygion ni mwy ar amcangyfrifon mis Gorffennaf 2018 na’r misoedd o’i gwmpas. Fodd bynnag, nid ydym yn gweld unrhyw batrymau tymhorol amlwg yn y data ar gyfer 2019 hyd yn hyn. Ond, bydd angen i ni gael o leiaf flwyddyn arall o ddata i asesu unrhyw faterion tymhorol sy’n gysylltiedig â’r data.\nRydyn ni’n diffinio termau perthnasol yn y rhestr termau fel y’u defnyddir yn y datganiad.


Rhyfeddodau Gwyddoniaeth sy'n arwain rhaglen digwyddiadau teuluol yr Amgueddfa ac Oriel Genedlaethol dros yr haf. O Droedio'r Traeth i Natur Nadredd ? mae 'na rhywbeth i bawb yn Oriel Ddarganfod Glanely. 30, 31 Gorffennaf a 1 Awst — Natur Nadredd! Dewch i weld byd bendigedig yr ymlusgiaid a dysgu am y nadredd sy'n byw yn yr anialwch. Bydd sgyrsiau a gweithgareddau ar gael ? ac efallai cewch gyfle i gwrdd â neidr fyw hyd yn oed — os ydych chi'n ddigon dewr!\n6-14 Awst — Wythnos Genedlaethol y Môr. Darganfyddwch y byd hud o dan y môr a'i donnau. Dewch i'n helpu i greu murlun morol mawr 3D sy'n dangos pethau sy'n gorwedd ar wely'r môr. 9-12 Awst — Ydy siarcod mawr gwyn mor beryglus â hynny? Sut mae trin morfil cefngrwm? Dyma'ch cyfle i ddysgu am wahanol fathau o grwbanod môr, siarcod a mamolion môr ac i ddarganfod beth ddylech chi ei wneud os oes anifail o'r môr yn mynd yn sownd ar y lan. Dewch i weld creaduriaid y môr a llawer mwy yn ein Sioe Forol i'r Teulu.\nMeddai Ciara Charnley, Swyddog Addysg Gwyddorau Naturiol,\n"Mae 'na lwyth o ddigwyddiadau cyffrous yn digwydd yn yr Amgueddfa dros yr haf. O ddysgu am nadredd sydd yn byw yn yr anialwch at ddarganfod byd morol bendigedig Cymru. Yr Amgueddfa yw'r lle i fod! "\nAmgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru sy'n gyfrifol am yr Amgueddfa ac Oriel Genedlaethol, ynghyd â phum safle arall ar hyd a lled Cymru ? Amgueddfa Werin Cymru, Sain Ffagan, Pwll Mawr: Amgueddfa Lofaol Genedlaethol ? enillydd gwobr Gulbenkian eleni, Amgueddfa Wlân Genedlaethol, Dre-fach Felindre, Amgueddfa'r Lleng Rufeining, Caerllion ac Amgueddfa Lechi Cymru, Llanberis. Bydd Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn agor yn Abertawe yn nes ymlaen eleni, yn adrodd hanes pobl a diwydiant Cymru.\nMae mynediad am ddim I'r Amgueddfa ac Oriel Genedlaethol, diolch i gefnogaeth Llywodraeth Cynulliad Cymru.\nDyddiad: 18 Gorffenaf 2005>> Nôl i'r pennawdau newyddion


Erthyliad – gwahanol agweddau Cristnogol - Tarddiad a gwerth bywyd dynol - TGAU Astudiaethau Crefyddol Revision - BBC Bitesize\nPryd mae bywyd yn cychwyn? Mae Cristnogion yn credu bod bywyd yn hynod o arbennig ac mae ganddyn nhw wahanol agweddau ar faterion megis erthylu, ewthanasia a rhoddi organau.\nErthyliad – gwahanol agweddau Cristnogol\nMae safbwyntiau am erthyliad yn gallu amrywio rhwng y gwahanol enwadau\nMae'r Eglwys Gatholig yn dweud bod erthyliad yn beth drwg bob amser, oherwydd bod bywyd yn dechrau ar adeg ei genhedlu ac yn rhodd gan Dduw.\nMae hyn yn golygu, yn llygaid yr Eglwys Gatholig, bod erthyliad yn fath o lofruddiaeth ac yn groes i'r gorchymyn, Na ladd (Exodus 20:13). Mae Iesu yn ailadrodd y gorchymyn hwn ym Mathew 19:18.\nMae'r Eglwys hefyd yn anghytuno ag erthyliad am ei fod yn groes i ddeddf natur, sef gweithred sy'n groes i fwriad natur. Mae gan yr Eglwys safbwynt absoliwtaidd am hyn ac maen nhw'n credu bod erthyliad yn ddrwg ym mhob sefyllfa.\nMae'r Eglwys Gatholig o blaid bywyd\n. Maen nhw'n dadlau bod pob bywyd yn dechrau yn yr un ffordd, felly dylai pob bywyd gael cyfle i ddatblygu a goroesi.\nMae'r Eglwys Gatholig yn dadlau bod gwerth i bob bywyd, a bod diweddu bywyd yn bechod. Byddai'r Eglwys Gatholig yn dadlau ar ran y plentyn heb ei eni fod angen gofalu amdano.\nOs yw menyw'n cael triniaeth i achub ei bywyd tra ei bod hi'n feichiog, a bod hyn yn diweddu'r beichiogrwydd, bydd yr Eglwys Gatholig yn derbyn erthyliad yn yr achos hwn. Deddf ‘effaith ddwbl’ yw'r enw ar hyn. Nid yw hyn yn cynnwys cael erthyliad er mwyn achub bywyd y fam. Dim ond triniaeth anuniongyrchol sy'n berthnasol.\nEsbonia ddysgeidiaeth yr Eglwys Gatholig am erthyliad.\nMae'r Eglwys Gatholig yn dysgu bod erthyliad yn beth drwg bob amser, oherwydd maen nhw'n credu bod pob bywyd yn gysegredig ac yn rhodd gan Dduw. Mae'r Eglwys yn dysgu bod pob bywyd yn dechrau ar adeg ei genhedlu. Felly, o'r pwynt hwnnw ymlaen mae gwerth pob bywyd yn hafal. O ganlyniad i'r gred hon, mae'r Eglwys Gatholig yn ystyried bod erthyliad yn fath o lofruddiaeth a'i fod yn groes i’r gorchymyn "na ladd". Gan mai Duw sy'n gyfrifol am greu pob bywyd, Duw yn unig sydd â'r pŵer a'r awdurdod i ddiweddu bywyd. Mae'r Eglwys yn dangos bod dewisiadau eraill ar gael yn lle erthyliad, fel rhoi plentyn i'w fabwysiadu.\nMae safbwyntiau credinwyr Eglwys Loegr am erthyliad yn gallu amrywio.\nMaen nhw'n rhannu'r farn gyffredinol fod erthyliad yn ddrwg.\nFodd bynnag, maen nhw'n gallu derbyn erthyliad o dan rai amgylchiadau cyfyng iawn os y farn yw mai dyna'r dewis gorau. Dan yr amgylchiadau hyn, byddan nhw'n edrych ar y ffactor ansawdd bywyd, sy'n golygu:\nos yw bywyd y fam mewn perygl, neu os yw hi wedi cael ei threisio, bydden nhw'n caniatáu erthyliad\nfydden nhw ddim yn caniatáu erthyliad am reswm cymdeithasol\nMae Eglwys Loegr hefyd yn credu bod pob bywyd yn werthfawr ac yn rhodd gan Dduw, ac felly rhaid ei amddiffyn.\nDydy'r Eglwys yng Nghymru ddim wedi cyhoeddi safbwynt swyddogol am erthyliad.\nFodd bynnag, yn gyffredinol mae pobl yn derbyn bod eu safbwyntiau ar y mater hwn yr un fath â rhai Eglwys Loegr.\nEglwys y Methodistiaid\nMae Eglwys y Methodistiaid yn tueddu i fod â safbwynt gwrth-erthyliad.\nFodd bynnag, byddan nhw'n caniatáu erthyliad o dan amgylchiadau eithafol.\nMaen nhw'n cynnig help a chefnogaeth i famau er mwyn ceisio osgoi erthyliad.\n‘Mae erthyliad yn ddrwg bob amser’. Trafoda'r gosodiad hwn, gan ddangos dy fod wedi ystyried mwy nag un safbwynt.\nByddai'r Eglwys Gatholig yn cytuno â'r gosodiad hwn, am eu bod yn credu bod erthyliad yn beth drwg ac wedi'i wahardd o dan unrhyw amgylchiadau. Mae'r safbwynt hwn yn dod o'r gred fod bywyd yn dechrau ar adeg cenhedlu ac felly o'r adeg hon maen nhw'n ystyried bod y ffetws yn fod dynol. Maen nhw'n credu mai Duw sydd wedi creu pob bod dynol ac mai dim ond Duw ddylai fod gyda'r gallu i ddiweddu bywyd. Mae Catholigion yn gweld erthyliad fel llofruddiaeth, sy'n groes i un o'r Deg Gorchymyn.\nByddai enwadau Cristnogol eraill, fel yr Eglwys yng Nghymru, hefyd yn dweud bod erthyliad yn beth drwg. Maen nhw'n credu yng nghysegredigrwydd bywyd ac felly'n credu bod bywyd yn gysegredig a bod angen ei amddiffyn. Efallai na fyddan nhw'n cytuno'n llawn â'r gosodiad uchod, oherwydd maen nhw'n derbyn mai erthyliad fyddai'r dewis mwyaf caredig o dan rai amgylchiadau eithafol, er enghraifft os yw bywyd y fam mewn perygl.


Richard Bevan (raising skills and training\nSkip to content Richard Bevan (raising skills and training\nRichard Bevan (raising skills and training RSS Maint testun: A |\nMae Richard Bevan, o Ben-y-bont, eisoes yn elwa ar y cynllun Pre-VENT gwerth £13 miliwn. Mae’n gynllun arbennig i bobl ifanc 14-19 oed ledled y De sydd mewn perygl o adael yr ysgol neu addysg bellach yn gynnar.\nRoedd gan Richard broblemau iechyd a phersonol a oedd yn ei gwneud yn anodd iddo ganolbwyntio yn yr ysgol. Er gwaethaf yr anawsterau hyn, cafodd bedair TGAU ond methodd gwblhau cwrs yn y coleg.\nAc yntau wedi digalonni'n llwyr, clywodd Richard am gynllun peilot Studio 34 – canolfan ym Mhen-y-bont ar Ogwr sy'n cynnig dysgu achrededig mewn amgylchedd anffurfiol. Gyda chymorth hyfforddwr dysgu, cafodd yr help yr oedd ei angen arno i roi ei fywyd yn ôl ar y trywydd iawn a dilyn ei uchelgais ar gyfer ei yrfa drwy gwrs Cyfryngau Rhyngweithiol. Mae'n bwriadu dechrau Diploma Cenedlaethol yn y pwnc hwnnw yng Ngholeg Pen-y-bont fis Medi nesaf.\nDywedodd Richard fod Pre-VENT wedi newid ei fywyd ac yn debygol o wneud gwahaniaeth i ragor o bobl fel yntau.\n“Cynigiodd Studio 34 le diogel imi ddysgu gyda chymorth. Roedd yn rheswm imi godi yn y bore. Mae'r athrawon a'r Hyfforddwr Dysgu wedi fy helpu i ddefnyddio fy egni yn adeiladol a chanolbwyntio ar rywbeth cadarnhaol sy'n arwain at gymhwyster. "Mae hyn wedi fy helpu i anghofio’r gorffennol ac i ganolbwyntio ar y presennol a'r dyfodol. Dw i wedi meithrin perthynas dda â’r myfyrwyr a’r tiwtoriaid, ac mae gen i lwybr dysgu nawr a fydd, gobeithio, yn fy arwain at swydd dda a bywyd gwell."\nMae Pre-VENT, sy'n targedu pobl 14 i 19 oed, yn cael cymorth dros £8 miliwn o Gronfa Gymdeithasol Ewrop drwy Lywodraeth Cymru. Bydd y rhaglen yn darparu pecyn o gymorth a hyfforddiant ar gyfer tua 8,000 o bobl ifanc mewn ysgolion a lleoliadau eraill.\nCyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr sy'n arwain y prosiect gan gydweithio â chynghorau Blaenau Gwent, Caerffili, Merthyr Tudful a Thorfaen, a cholegau addysg bellach yn yr ardal, i godi lefel dyheadau a mynd i'r afael â'r ffactorau sy'n rhwystro rhai pobl ifanc rhag dysgu.\nBydd Pre-VENT yn datblygu gwaith Studio 34 i gyflwyno cymorth, gan gynnwys hyfforddwyr dysgu, i ragor o bobl ifanc. Bydd hefyd yn cynnig gwasanaethau tebyg ar draws y pum awdurdod lleol arall dros y tair blynedd nesaf.


Rheoli eich system wresogi - Gwresogi a Phlymio Celteco\nMae nifer o wahanol ffyrdd o reoli eich system wresogi.\nFalf Thermostatig Rheiddiadur (TRV)\nMae’r rhan fwyaf o reiddiaduron yr oes hon yn cynnwys falf thermostatig rheiddiadur, sydd wedi cael ei gosod yn ei lle ymlaen llaw. Mae’r falf yn eich galluogi i reoli tymheredd ystafelloedd unigol. Yn nodweddiadol, mae gan falf thermostatig rheiddiadur amrediad o dymereddau sy’n codi i 25 gradd Celsius.\nEr mwyn gweithredu falf thermostatig rheiddiadur mewn modd priodol, mae’n bwysig sicrhau nad oes yna lenni neu ddodrefn yn ei rhwystro, a hynny er mwyn ei galluogi i gofnodi tymheredd yr ystafell yn gywir, ynghyd â diffodd y rheiddiadur os bydd yr ystafell yn cyrraedd y tymheredd rhagosodedig, i arbed ynni a chostau.\nYn syml, mae thermostat ystafell yn troi’r system wresogi ymlaen, ac yn ei diffodd, yn ôl yr angen. Mae’n gweithio trwy synhwyro tymheredd yr aer, gan droi’r gwres i fyny pan fydd tymheredd yr aer yn syrthio islaw gosodiad y thermostat, ac yna’n ei ddiffodd pan fydd yr ystafell wedi cyrraedd tymheredd y gosodiad hwnnw.\nGall rhaglennydd raglennu eich system wresogi a dŵr poeth i droi ymlaen ac i ddiffodd ar adegau annibynnol a gwahanol o’r dydd, yn ogystal â gosod tymheredd yr ystafell yn unol â’ch tymheredd dewisol.\nMae thermostat silindr yn cadw golwg cyson ar dymheredd y dŵr yn y silindr dŵr poeth. Bydd y thermostat silindr yn troi’r boeler ymlaen, ac yn ei ddiffodd, er mwyn cynnal y tymheredd dŵr angenrheidiol.\nMae falfiau modur yn cael eu defnyddio i ddargyfeirio llif y dŵr o’r boeler, a hynny naill ai i silindr dŵr poeth neu system gwres canolog, neu i barthau gwres canolog mewn tŷ mawr neu adeilad newydd.\nBeth bynnag yw oedran eich boeler, bydd y rheolaethau cywir yn eich galluogi i osod eich system wresogi a dŵr poeth i droi ymlaen ac i ddiffodd yn ôl yr angen, i wresogi dim ond y rhannau o’r tŷ yr ydych am eu gwresogi, yn ogystal â’ch galluogi i benderfynu pa mor gynnes yr ydych am i bob rhan fod. Gweler isod yr arbedion cyfartalog y gallech eu gwneud mewn tŷ pâr nodweddiadol, sy’n cynnwys tair ystafell wely, ac a wresogir gan nwy:\n• Gosod thermostat ystafell, os nad oedd gennych chi un o’r blaen: £70 a 280 kg o garbon deuocsid y flwyddyn.\n• Gosod thermostat tanc dŵr poeth: £30 a 130 kg o garbon deuocsid y flwyddyn.\n• Gosod siaced inswleiddio tanc dŵr poeth: £45 a 170 kg o garbon deuocsid y flwyddyn.\nGallwch hefyd wneud arbedion trwy ddefnyddio eich rheolaethau mewn modd mwy effeithiol:\n• trowch eich thermostat ystafell i lawr un radd: gallech arbed tua £65 a 260 kg o garbon deuocsid y flwyddyn.\nGallwch uwchraddio neu osod rheolaethau gwresogi heb newid eich boeler, ac mae’n werth ystyried hyn os yw eich rheolaethau’n hŷn na 12 mlwydd oed. Mae thermostatau ystafell, er enghraifft, yn llawer cywirach ‘nawr nag yr oeddent o’r blaen.


PUM PRIF AWGRYM AR GYFER ADOLYGU - Wrexham Glyndwr University\nHafanBlogPostsPUM PRIF AWGRYM AR GYFER ADOLYGU\nPUM PRIF AWGRYM AR GYFER ADOLYGU\nRydych chi wedi ymlacio a mwynhau eich amser rhydd, ac mae’n amser gweithio nawr - ond does dim byd gwaeth na chyrraedd diwedd pythefnos o seibiant a theimlo’ch bod chi wedi gwastraffu’ch amser, ac y gallwch chi fod wedi gwneud llawer mwy i baratoi ar gyfer eich arholiadau.\nPeidiwch â threulio 5 awr yn llunio amserlen adolygu wedi ei chodio â lliwiau…\nA meddwl wedyn ‘dyna ni ddigon ar gyfer heddiw’ heb wneud dim gwaith o gwbl. Mae cynllunio beth rydych am ei astudio’n syniad wych, ond peidiwch â mynd drws ben llestri – nid dyna fydd yn cyfri tuag at eich gradd (yn anffodus!).\nYchydig ac yn aml\nOs oes gennych chi ddarn mawr o waith i fynd drwyddo, peidiwch â mynd i banig a cheisio gwneud pob dim yn syth. Torrwch y gwaith i lawr i ddarnau llai (pennod, 500 gair 30 munud) a chymryd seibiant wedyn. Byddwch yn llawer mwy tebygol o gofio wybodaeth mewn darnau hawdd eu trafod.\nOs ydych chi’n bwriadu edrych ar 3 modiwl dros 3 diwrnod - cadwch at hynny. Ac os ydych chi wedi anghofio ei bod hi’n ben-blwydd eich Nain yn 70 mlwydd oed a bod cinio mawr wedi ei drefnu ar gyfer y teulu ar y diwrnod rydych chi wedi trefnu sesiwn adolygu - peidiwch â newid eich cynllun yn llwyr! Derbyniwch nad ydych chi, mae’n debyg, am wneud unrhyw beth y diwrnod hwnnw, a threfnwch eich bod yn gwneud hynny'r diwrnod canlynol…neu’r diwrnod cynt…os ydych chi wirioneddol am gadw trefn ar bethau.\nDewch i wybod beth sy’n gweithio i chi\nMae pobl yn dysgu mewn gwahanol ffyrdd. Mae’n debyg eich bod chi wedi adolygu gyfer arholiad o’r blaen ac felly mae’n bosib fod gennych chi ryw fath o syniad sut ddysgwr ydach chi. Os na, yna mae llawer o brofion a chwisiau i’ch helpu i wybod. Efallai mai dysgwr gweledol ydych chi neu fod angen ichi wneud pethau’n lliwgar ac yn seiliedig ar ddelweddau, neu efallai bod yn well gennych chi ail-ysgrifennu neu ddarllen eich nodiadau allan yn uchel. Mae’n bwysig canfod beth sy’n gweithio orau i chi.\nCofiwch nad chi yw’r unig berson sydd wrthi’n adolygu neu’n cael eich llethu gan waith cwrs. Ac mae yna bobl a chyfleusterau i’ch helpu chi. Cysylltwch â’ch tiwtor personol os oes gennych chi broblemau gyda’ch gwaith cwrs - eu swydd nhw yw eich cynorthwyo i wneud y gorau medrwch chi - felly cadwch mewn cysylltiad gyda nhw! Peidiwch ag anghofio bod y llyfrgell hefyd yn llawn cyfrifiaduron ac ardaloedd astudio os oes angen lle arnoch chi i ganolbwyntio.\nI ganfod mwy am gefnogaeth astudio cliciwch yma.\nYsgrifennwyd gan Hannah Lea, Swyddog Cyfathrebu Digidol ym Mhrifysgol Wrecsam Glyndŵr.