Wales Biodiversity Partnership - Recording the Natural World\nCofnodi Byd Natur\nMae cofnodi’r anifeiliaid, y planhigion, a’r cynefinoedd yr ydych yn eu gweld yn eich gardd neu pan fyddwch ar grwydr yn ffordd ardderchog o helpu i warchod byd natur wrth roi hwb i’ch iechyd a’ch llesiant chithau ar yr un pryd.\nPam cofnodi'r pethau rydych yn eu gweld ym myd natur?\nEr mwyn gwarchod rhywogaethau planhigion ac anifeiliaid sydd mewn trafferth, mae angen i gadwraethwyr wybod beth sy'n bresennol, ymhle, faint o bob rhywogaeth sydd yno, pryd maent yno, ac a yw hyn wedi newid o flwyddyn i flwyddyn. Gall gwybodaeth o'r fath helpu i greu darlun o ba rywogaethau sy'n ffynnu a pha rai sy'n dioddef, ac o dan ba amgylchiadau. Gall cadwraethwyr wedyn benderfynu ar sail y patrymau sy'n dod i'r amlwg beth sy'n mynd o'i le mewn ardal a sut i helpu rhywogaethau i adfer.\nMae cofnodi byd natur hefyd o fudd i'r bobl sy'n cymryd rhan gan y gall adnabod rhywogaeth ysgogi'r meddwl; gall awyr iach a chwilio am rywogaethau wella iechyd corfforol; a gall cymryd rhan mewn arolygon mewn grŵp helpu i ffurfio perthynas ag eraill a mynd i'r afael ag arwahanrwydd cymdeithasol. Yn ogystal, wrth gymryd rhan mewn arolygon, byddwch yn rhan o hen draddodiad o astudio a chofnodi byd natur ym Mhrydain sy'n dyddio'n ôl i'r ddeunawfed ganrif.\nPa fathau o wybodaeth sydd mewn cofnod?\nMae'r wybodaeth mewn cofnod yn amrywio gan ddibynnu ar ba fath o arolwg yr ydych yn ei gynnal. Yn gyffredinol, cofnodir y rhywogaeth a welwyd gan berson, ymhle, a pha bryd. Mae rhai arolygon yn gofyn i chi chwilio am rywogaethau penodol, tra efallai y bydd eraill yn gofyn i chi fynd i leoliadau penodol. Bydd rhai mudiadau'n gofyn am wybodaeth ysgrifenedig tra bydd eraill yn gofyn am luniau. Un peth i fod yn wyliadwrus ohono yw osgoi rhannu lleoliad rhywogaethau sensitif neu safleoedd magu. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn cyhoeddi rhestr o nodweddion sensitif ac arweiniad ar sut y dylid delio gyda'r cofnodion hyn.\nMae yna lawer o fudiadau sy'n casglu cofnodion ac yn cynnal arolygon sy'n recriwtio gwirfoddolwyr neu'n gofyn am gymorth achlysurol. Mae yna ambell i beth i'w ystyried cyn dechrau arni, megis faint o amser yr hoffech ei dreulio'n cofnodi ac a hoffech gofnodi pob math o fywyd gwyllt ynteu canolbwyntio ar grŵp penodol. Mae rhai arolygon ar gael drwy gydol y flwyddyn tra gall eraill fod yn ystod tymhorau neu fisoedd penodol pan fo rhywogaethau'n fwyaf gweithgar. Er enghraifft, cynhelir arolygon o'r wennol ddu tua diwedd y gwanwyn / yn yr haf pan fyddant yn mudo i Brydain tra'r amser gorau i astudio madarch yw diwedd yr haf / yn yr hydref. Mewn rhai arolygon, efallai y bydd angen i chi fynd allan gydag arbenigwr hyfforddedig, yn enwedig ar gyfer rhywogaethau gwarchodedig, tra gellir dod o hyd i rywogaethau eraill heb orfod paratoi ymlaen llaw yn eich gardd neu'ch parc lleol. Mae'n werth ystyried a fyddai'n well gennych fynd allan gyda grŵp ynteu gwneud arolwg ar eich pen eich hun gan y gall hyn effeithio ar ba ymgyrchoedd y cymerwch ran ynddynt.\nY dyddiau hyn mae modd cyflwyno'r rhan fwyaf o gofnodion drwy wefan neu ap symudol, ond mae rhai mudiadau'n dal i dderbyn cofnodion a ysgrifennwyd â llaw. Mae llawer o grwpiau hefyd ar y cyfryngau cymdeithasol felly os ydych yn ansicr beth rydych wedi'i gofnodi gallwch ofyn i gofnodwyr eraill; mae'r grwpiau hyn yn amrywio o ddechreuwyr i arbenigwyr felly efallai yr hoffech chwilio o gwmpas am dipyn i ddod o hyd i un sy'n addas i'ch lefel o wybodaeth (mae rhai grwpiau'n defnyddio enwau gwyddonol rhywogaethau a all fod braidd yn ddryslyd os ydych yn newydd i gofnodi). Gallwch fod yn sicr serch hynny fod yna sawl ffordd o fynd ati i gofnodi, ni waeth faint o amser, diddordeb neu wybodaeth sydd gennych.\nOs hoffech ddechrau arolygu bywyd gwyllt, planhigion, a chynefinoedd cymerwch olwg ar yr ymgyrchoedd a'r mudiadau a nodir yn yr adnodd hwn.\nGallech ddechrau drwy ganolbwyntio ar fathau o blanhigion neu anifeiliaid yr ydych yn arbennig o hoff ohonynt neu ar yr adeg o'r flwyddyn pan ydych yn fwyaf tebygol o fod ag amser i chwilio am fywyd gwyllt a'i gofnodi. Ceir hefyd apiau symudol ac adnoddau y gallwch eu lawrlwytho i'ch helpu i adnabod a chofnodi rhywogaethau yn haws nag erioed o'r blaen.\nAm fwy o weithgareddau natur, edrychwch ar ein 'Buddsoddi ym Myd Natur - Adnoddau'.


Craig y Ddinas | Parc Cenedlaethol Eryri\nTaith gerdded gymedrol i fryngaer o’r oes haearn yng nghanol Ardudwy\nMae Craig y Ddinas yn fryngaer o’r oes haearn sydd wedi’i lleoli ar graig anghysbell, 350m uwch lefel y môr. Saif y fryngaer mewn lleoliad dramatig gyda golygfeydd gwych o ardal Ardudwy.\nMae Craig y Ddinas yn dal i gadw llawer o’i nodweddion gwreiddiol. Mae mynedfa drawiadol ar yr ochr ddwyreiniol. Mae olion o’r oes haearn a thai crwn Rhufeinig hefyd i’w gweld ar y safle.\nMae’n bosib bod y fryngaer ei hun wedi’i defnyddio fel lloches neu fel man cyfarfod cymunedol. Mae’n debyg i’r tai crynion gael eu defnyddio fel aneddiadau.\nMae Craig y Ddinas yn ddewis perffaith i’r rhai sydd â diddordeb yn rhai o safleoedd hanesyddol ac archeolegol llai adnabyddus y Parc Cenedlaethol. Fodd bynnag, fel llwybr cymedrol, 4 milltir o hyd, efallai na fydd yn addas ar gyfer cerddwyr dibrofiad.\nMaes Parcio ger Neuadd Cors y Gedol (SH 602231)\nArolwg Ordnans Exp OL18 (Harlech, Porthmadog a’r Bala)\nMaes parcio preifat ger Neuadd Cors y Gedol\nangen tal o £1\nEfallai mai bryngaerau fel Craig y Ddinas yw rhai o’r safleoedd archeolegol mwyaf trawiadol yn Eryri. Fodd bynnag, maent yn anodd eu deall. Maent i’w cael mewn amrywiaeth ddryslyd o siapiau a meintiau, a allai adlewyrchu eu bod wedi’u hadeiladu at wahanol ddibenion. Nid oedd y bryngaerau i gyd yn amddiffynnol. Gall rhai fodoli at ddibenion defodol neu grefyddol, tra bod eraill yn amlwg wedi’u hadeiladu i fod yn drawiadol yn hytrach nag yn ymarferol.\nYchydig iawn o’r deg ar hugain neu fwy o gaerau yn Eryri sydd wedi’u harchwilio ar raddfa ddigon mawr i’w deall. Mae’r ymdrech a’r gost i’w cloddio yn golygu nad yw’r sefyllfa hon yn debygol o newid.\nArchaeoleg yn Eryri\nLleolir Craig y Ddinas yn ardal Ardudwy. Mae Ardudwy i’w weld yn aml ym mytholeg Cymru. Harlech oedd y safle lle mae Bendigeidfran, y cawr eiconig o’r Mabinogi, yn dal llys yn Ail Gainc y Mabinogi. Yn y Bedwaredd Gainc mae Math fab Mathonwy yn rhoi ardaloedd Eifionydd ac Arduwy i Lleu Llaw Gyffes. Yn ddiweddarach mae Lleu yn adeiladu ei balas, Mur y Castell, yn Ardudwy.\nMwy o deithiau hanesyddol\nCylchdaith 10 km 5 awr


Llywodraethu | Blog Y Gyfnewidfa Arfer Da\nMai 6, 2020 / Good Practice Exchange\t/ Leave a comment\nRoedd canfyddiadau’r wythnos ddiwethaf yn canolbwyntio ar symud o sail ddamcaniaethol ar gyfer ein gwaith i’w roi ar waith. Rwyf wedi myfyrio ar y 5 brif her a’r hyn rwyf wedi ei ddysgu ohonynt.\nGweithio mewn amgylchedd ‘dysgu cyflym’\nGweithio ar draws y sefydliad\nRheoli ein hamser\nLansiwyd ein hofferyn rhannu data Sensemaker yr wythnos hon. Gwnaethom anfon ein harolwg at y timau yma yn Archwilio Cymru i weld beth oeddent wedi ei weld ynghylch y ffordd mae gwasanaethau cyhoeddus yn newid eu hymddygiad. Roeddem eisiau sicrhau nad oedden yn methu unrhyw beth a all ymddangos yn amherthnasol ynddo’i hun, ond ochr yn ochr â mewnbwn arall, gall fod yn arwyddocaol. Gwnaethom gyfeirio at hyn yn blaen yn yr arolwg, gan ddweud wrth gyfranogwyr:\n“Gosodwch unrhyw bryderon ynghylch ‘a yw hyn yn berthnasol?’ i un ochr. Mae’r holl wybodaeth yn werthfawr, a gall fod yr union beth mae rhywun arall angen ei wybod”\nRydym yn gofyn iddynt ddisgrifio’n union ba newidiadau maent wedi eu gweld.\nRydym yn gofyn iddynt fanylu ar ffocws yr hyn maent wedi ei ddisgrifio. A yw’r ffocws ar fodloni amcanion y sefydliadau, ymateb i gymdeithas, neu ar lefel unigol? A allai fod yn newid economaidd, yn un amgylcheddol, neu un sydd wedi ei anelu at newid y ffordd y mae pobl yn rhyngweithio?\nMae gofyn i gyfranwyr wedyn fanylu ar effaith y newidiadau mae ein harchwilwyr wedi eu profi, a beth y gellir ei ddysgu gan y newidiadau mae’r gwasanaethau hyn wedi eu gwneud.\nRydym hefyd yn gofyn iddynt ystyried unrhyw fethiannau sydd ynghlwm â’r newid a beth y gellir ei ddysgu ohonynt.\nWrth gynnal ymchwil neu gasglu data, mae angen ystyried canlyniadau gwahanol. Byddwch yn drylwyr yn eich dadansoddi a gofynnwch a oes ffyrdd o fynd i’r afael â’r ymchwil nad ydych wedi eu harchwilio eto. Bydd hyn yn eich galluogi i fod â safbwynt trylwyr a chymesur o’r syniad rydych yn ei archwilio, heb ormod o duedd i gadarnhau.\nAmgylcheddau ‘dysgu cyflym’\nMae amgylcheddau ‘dysgu cyflym’ yn amgylcheddau lle mae dysgu yn medru digwydd yn gyflym, gan ddefnyddio dull profi a methu gyda phenderfyniadau a defnyddio technoleg.\nI ddechrau, nid oeddem yn ystyried y gwaith rydym yn ei wneud o safbwynt dysgu cyflym. Fodd bynnag, mae’r gyfradd yr ydym wedi bod yn datblygu’r prosiect hwn, ynghyd â’n defnydd o offer fel cynadledda ar-lein yn ei osod yn gadarn yn y categori hwnnw!\nRydym yn bwriadu gofyn pa rai o’r newidiadau rydym yn eu gweld rydym eisiau eu cadw. Gallwn wedyn drefnu cyfres o ddigwyddiadau neu weminarau i drafod y materion hyn, gan rannu gwybodaeth yn ôl drwy sianeli fel blogiau, podlediadau a fideos, yn tynnu ar ganfyddiadau wrth fynd ymlaen.\nGall hwyluso’r ffyrdd rydym yn dysgu ei fod yn rhywbeth cyflym a hawdd i’w wneud; gall hyn fod drwy sefydliad yn cynnal digwyddiadau dysgu, gan ymestyn eu defnydd o dechnoleg – gan gynnwys cynadledda dros fideo, a’i wneud yn haws i staff rwydweithio. Ar ben hynny, drwy oedi bob hyn a hyn i adolygu eich camau gweithredu, gallwch arfer disgyblaeth ac addysgu eich hun i wella’n barhaus\nMae dysgu cyflym wedi ei adlewyrchu yn ein ffyrdd o weithio fel tîm hefyd. O ddefnyddio Trello i gofnodi a rhannu’r tasgau sydd wedi eu neilltuo inni, i newid ein patrymau gweithio i bwysleisio cyfathrebu a phroses olygyddol gadarn, rydym yn dysgu ac yn addasu. Rydym yn bwydo ein canfyddiadau ar gyfer yr wythnos ar ddydd Gwener, rydym yn cyfarfod â’n tîm cyfathrebiadau i gytuno ar weithgareddau ac rydym hefyd yn ymgysylltu â rheolwyr archwilio i rannu’r data rydym yn ei gasglu.\nMae ffyrdd eraill rydym yn archwilio dysgu cyflym yn cynnwys drwy syniadau fel cyfarfodydd sgwrs anffurfiol a threialon coffi ar hap y gallwch ddarllen amdanynt yn y cofnod dysgu diwethaf.\nWrth rannu eich syniadau, ystyriwch y cwestiynau a all godi. Rhoi ystyriaeth i ddiddordebau a phroses feddwl yr unigolion neu sefydliadau yr ydych yn ymgysylltu â nhw, gan eu galluogi i ddeall unrhyw beth rydych yn eu cyflwyno iddynt. Bydd hyn yn galluogi ac yn gwella cyfleoedd i gydweithio.\nEgluro ein syniad\nYr wythnos hon rydym wedi bod allan yn siarad â sefydliadau sydd â diddordeb yn y gwaith rydym yn ei wneud i weld sut y gallwn weithio gyda nhw a’u rhwydweithiau. Dangosodd rai ddiddordeb yn sut allwn rannu a dadansoddi’r data rydym yn ei gasglu, gan ei wneud yn dryloyw ac agored.\nGwnaethom hefyd gynnal cyfarfodydd yn fewnol i sicrhau bod bwriadau cwestiynau’r arolwg yn glir. Bydd cymryd yr amser i wneud hyn yn golygu bod yr ymatebion yn dod o arsylwi sut mae pethau – peidio â chael eich llethu â dyfarniadau beirniadol nac, yn wir, canmoliaeth, a rhoi cyfrif gonest a diduedd o unrhyw beth a welwyd.\nSicrhewch eich bod yn egluro eich syniadau yn glir ac yn gryno. Bydd rhwydweithio a siarad â phobl o wahanol sefydliadau a chefndiroedd yn gwneud y broses hon yn haws ac yn gwella eich sgiliau cyfathrebu.\nDywedodd un o’m cydweithwyr yr wythnos hon ‘Rwyf wedi dysgu mai symudedd yw’r ffordd orau o guddio oddi wrth y plant. Daliwch ati i symud, ni fyddant yn medru dod o hyd ichi’\nMae’n rhaid inni oll addasu ein patrymau gweithio o gartref oherwydd amgylchiadau personol, a’r ffaith y gall popeth deimlo’n wahanol yng nghyd-destun coronafeirws. Yr wythnos ddiwethaf, mynychais weminar ar yr union bwnc hwn, a oedd yn pwysleisio pwysigrwydd hyblygrwydd ac empathi. Mae un dyfyniad pwysig o’r gweminar wedi ei nodi isod:\n‘Gall y rheiny nad oeddent yn gweithio o adref eisoes fod wedi eu taflu i fyd heb strwythur ac mae’n rhaid iddynt addasu wrth reoli eu pryderon. Mae’n bosibl y bydd gan bob un ohonom ni rywbeth i’w ddysgu ynghylch hunanddisgyblaeth, hunan-ynysu a chymhelliant. Ac mae’r pellter rhwng gwaith a’r person wedi erydu’n aruthrol. Nid yw’n amhosibl i blentyn bach gor-frwdrydig amharu ar gyfarfod rhith pwysig. Ychydig wythnosau’n ôl, efallai y byddai hynny wedi bod yn destun cywilydd .’\nErbyn hyn mae llai fyth o wahaniaeth rhwng bywyd gwaith a bywyd cartref. Mewn byd lle mae angen inni ffitio ein bywyd cartref o amgylch bywyd teulu a pharhau i gael y sgyrsiau anffurfiol hynny gyda chydweithwyr gan ddefnyddio’r dechnoleg sydd ar gael, mae syniadau ynghylch bod yn rhy ffurfiol a gwahanu’r ddau feddylfryd, yn llai perthnasol nag erioed o bosib.\nRheoli eich amser yn effeithiol. Pan rydym yn gweithio o adref, nid ydym yn cael amser hamdden, ond eto nid ydym yn yr amgylchedd mwyaf ffurfiol ychwaith. Gall sylweddoli hynny a threfnu ein diwrnod yn effeithiol arwain at well synnwyr o lesiant emosiynol.\nEbrill 30, 2020 / Good Practice Exchange\t/ Leave a comment\nEgluro pam ein bod yn gwneud y gwaith hwn\nHarneisio’r gallu i gasglu a rhannu data\nGweithio ar draws seilos\nBod yn agored a hygyrch\nAdrodd y stori\nHyd yn hyn, mae ein gwaith wedi canolbwyntio’n bennaf ar dreialu ffordd o weithio sy’n cynnwys casglu data ar ffordd wahanol o weithio mewn ymateb i’r coronafeirws. Rydym wedi defnyddio theori a dadansoddiad i egluro ein rhesymeg y tu ôl i’r prosiect ac rydym wedi canolbwyntio ar straeon darluniadol i egluro ein gwaith i gynulleidfaoedd gwahanol.\nGwyddom nawr fod angen i ni symud o’r cam cysyniad i’r cam gweithredu\nByddwn yn egluro sut ydym yn bwriadu gwneud hyn dros yr wythnosau nesaf, ond mae meddwl am hyn wedi fy arwain i ystyried sut fyddai newyddiadurwr yn mynd ati i’w wneud. Mae’n debyg y byddai’n dilyn patrwm tebyg i hyn:\nMaent yn cyflwyno eu straeon i olygyddion, neu’n cyflwyno’r syniad ar fwrdd stori i weld a yw’n werth chweil\nMaent yn gwneud eu hymchwil, gan ddewis a dethol gwybodaeth berthnasol\nDros amser mae naratif yn dod i’r amlwg, sy’n addo stori gydlynol\nMae gan stori neu naratif sy’n ennill apêl dorfol y potensial i ddylanwadu ar ymddygiad a’r broses gwneud penderfyniadau\nEin naratif hyd yn hyn – ‘Dros yr wythnosau nesaf bydd pobl a sefydliadau gwasanaethau cyhoeddus yn gwneud pethau nad ydynt erioed wedi’u gwneud o’r blaen. Bydd peth o’r arfer newydd hwn yn ddefnyddiol ar gyfer y dyfodol’ – wedi cyflwyno’r syniad hwn, rydym nawr yn edrych ar sut y gallwn gasglu a rhannu data, y gall patrymau neu naratif amlwg ddeillio ohono. Ein bwriad yw, y bydd y rhain, yn eu tro, yn dylanwadu ar y ffordd yr ydym yn meddwl am wasanaethau cyhoeddus yn ystod y pandemig coronafeirws ac yn y dyfodol.\nCasglu a rhannu\nFel tîm rydym wedi bod yn trafod yr wythnos hon sut y dylem symud tuag at ‘wneud penderfyniadau a lywir gan ddata’ fwyfwy – rydym yn cydnabod nad ydym wedi cyrraedd yr holl ardaloedd yr hoffem fod wedi’u cyrraedd yn ein digwyddiadau a thrafodaethau ac felly mae’n bosib bod bylchau yn y dystiolaeth a gasglwn. Yn anochel, dilynodd sgwrs am ddata yn ystod y pandemig coronafeirws.\nDywedodd un o fy nghydweithwyr fod y naratif ‘sefydlogi’r gromlin’ yn gwneud ei waith. Rhannodd bodlediad gyda mi, yr oedd wedi gwrando arno, yn serennu Carl Bergstrom , biolegydd cyfrifiadol ym Mhrifysgol Washington, lle gwnaed pwynt diddorol am y modd y gellir defnyddio dulliau delweddu data:\nEr mwyn arddangos sut mae’r byd neu sefyllfa: dweud wrth y cyhoedd; dyma’r sefyllfa, cymerwch yr wybodaeth hon neu beidio\nEr mwyn dweud wrthych sut y dylech fod yn ymddwyn mewn bywyd; a pha gamau gweithredu y dylech eu cymryd\nMae’r graffiau yr ydym wedi’u gweld am yr angen i gadw capasiti ysbytai o dan bwynt penodol, yn ateb y diben yn yr ystyr eu bod yn darlunio’r sefyllfa o ran capasiti’r GIG yn ogystal â darparu arf gweledol i’r moto ‘Arhoswch Adref. Amddiffynnwch y GIG. Arbedwch Fywydau’\nYr hyn a wnaeth y model penodol hwnnw, yn ôl Bergstrom yw ‘dangos i bobl pam mae ymbellhau cymdeithasol yn angenrheidiol’.\n‘Mae’r model ei hun yn niwtral, gellid dadlau. Fodd bynnag, mae rheswm dros eu gwneud’, aiff yn ei flaen ‘Mae modelau yn cael adborth – maent yn dylanwadu ar ein hymddygiad mewn ffordd sy’n ei dro yn newid y sefyllfa yr ydym ynddi, sy’n newid y data’\nRydym eisiau defnyddio’r cofnodion dysgu hyn i gyflwyno ffyrdd gwahanol o weithio a mapio’r ymatebion yr ydym wedi’u gweld, gan ddefnyddio modelau gwahanol ar gyfer eu delweddu. Bydd y data, gyda lwc, yn profi’r pwynt y dylem edrych ar addasu’r ffordd yr ydym yn gweithio ac adnabod yr arferion arloesol hynny y gallwn eu datblygu yn y byd ar ôl y coronafeirws. Ar y llaw arall, gall fod yn ddefnyddiol hefyd arddangos hwyliau gweithwyr y sector cyhoeddus a darparu darlun manwl o’u hymateb i’r coronafeirws. Yn fwy pwysig, mae angen i ni ddehongli’r data hwnnw’n deg, casglu ystod eang o safbwyntiau, osgoi rhagdybiaethau ynghylch sut mae gwasanaethau yn gweithredu neu y dylent fod yn gweithredu.\nYn y cofnodion dysgu hyn rydym wedi siarad llawer am gydweithio fel sefydliad a defnyddio ein sgiliau a galluoedd i ddatblygu’r prosiect hwn ar gyfer rhannu gwybodaeth a gesglir o ymatebion i’r coronafeirws.\nUn ffordd yr ydym yn gwneud hyn yw drwy gydweithio’n agos â’n hadran gyfathrebu. O ystyried bod Archwilio Cymru wedi mabwysiadu’r prosiect hwn fel ffordd i’r timau archwilio perfformiad gynnal eu gwaith, yn ystod y cyfnod hwn o amhariad na welwyd ei debyg o’r blaen, mae’r prosiect yn mynnu strategaeth gyfathrebu glir ar gyfer rhannu gwybodaeth a phwy well i droi atynt ar gyfer hynny na’n timau cyfathrebu?\nTra byddwn yn cyflwyno llawer o’r wybodaeth a gesglir drwy ffeithluniau a data, rydym eisiau edrych ar sut y gallwn rannu’r hyn a ddysgwn yn ehangach. Rydym eisiau ehangu ein strategaeth gyfredol o ysgrifennu’r cofnodion dysgu hyn a’u cyhoeddi ar y blog GPX i gynulleidfa gymharol gyfyngedig. Un syniad a awgrymwyd oedd y gallai pobl wahanol gyfrannu cynnwys bob wythnos, fel ffordd o arddangos safbwyntiau gwahanol. Mae gwneud y prosiect hwn yn rhan o ddulliau cyfathrebu ehangach Archwilio Cymru, yn ein caniatáu i gyrraedd cynulleidfa fwy, wrth gyflwyno’r prosiect ar yr un pryd fel cyfrifoldeb sefydliad cyfan, yn hytrach na gweithgaredd niche, wedi’i gyfyngu i un adran.\nUn ffordd arall yr ydym yn goresgyn seilos yw drwy geisio dileu’r diffyg cyfathrebu o fewn ein tîm ei hun. Wrth i mi ysgrifennu hwn, rydym newydd gytuno i gael cyfarfodydd wythnosol dros skype lle byddwn yn trafod yr hyn yr ydym wedi’i ddysgu mewn amgylchedd anffurfiol a digyswllt. Ar hyn o bryd, mae’r dysgu hwnnw yn cael ei rannu yn y blogiau hyn, ac – er fy mod yn hoff o feddwl amdanynt fel adnodd defnyddiol – mae ganddynt eu cyfyngiadau yn yr ystyr bod tuedd y golygydd i gadarnhau (h.y. fi), a llwybrau byr meddyliol cydlyniad ôl-weithredol (yr ydym yn eu defnyddio i drefnu a strwythuro profiadau), yn atal ein hymdrechion i gyfathrebu’n rhydd ac yn agored fel tîm.\nUn peth olaf i’w grybwyll am gyfathrebu; gair am dreialon coffi ar hap. Os ydych yn anghyfarwydd â’r cysyniad, mae’n ffordd o rwydweithio, lle mae unigolion yn cytuno i gymryd rhan mewn prosiect, yn cael eu paru ar hap ac yna’n gorfod trefnu sgwrs gyda’i gilydd dros goffi (dewis diod yn opsiynol). Mae treialon o’r syniad yn digwydd ar draws sefydliadau, sectorau a diwydiannau cyfan. Rydym ni, er enghraifft, yn cynnal treialon gyda Cymdeithas Tai Newydd a’r grŵp CLARI (Change Lab Action Research Initiative), sydd wedi’u lleoli yn Nova Scotia. Mae’n syniad syml ond eto’n galluogi sgyrsiau rhwng unigolion na fyddai fel rheol yn cael y cyfle i rwydweithio. Mae’r syniad yn un ffordd o wneud i’r sgyrsiau hyn ddigwydd.\nAgored a hygyrch\nNid yn unig y mae gwneud gwybodaeth yn agored a hygyrch yn bwysig i arddangos atebolrwydd, ond mae hefyd yn bwysig os ydym yn gofyn i bobl newid ymddygiad a gweithredu. Ddoe, dywedodd cydweithiwr wrthyf ‘Es i’r siop ddoe ac roedd criw o fechgyn yn sefyll wrth y drws. Dywedodd perchennog y siop wrthynt i symud, ond roeddent yn fygythiol. Bûm yn pendroni a ddylwn ffonio’r heddlu, ond nid oeddwn yn gwybod a fyddwn yn gwastraffu eu hamser. Yn ddiweddarach, dysgodd y gallwch anfon neges i’r heddlu drwy’r ap Facebook messenger am droseddau fel yr un yma.\nMae’r stori hon yn pwysleisio pwysigrwydd sicrhau bod gwybodaeth ar gael yn gyhoeddus, fel bod unigolion sy’n dymuno ymgysylltu â’r gwasanaethau cyhoeddus yn gallu gwneud y penderfyniadau iawn. Wrth drafod hyn ymhellach, cyfeiriodd fy nghydweithiwr mi at ddwy wefan y daeth ar eu traws:\nMae Ymchwil y Senedd, yn disgrifio’r hyn a wna fel darparu ‘sylwadau a gwybodaeth gryno a hawdd ei deall ar ddatblygiadau a materion pynciol o fewn y Cynulliad Cenedlaethol’. Mae’n categoreiddio’r wybodaeth i gategorïau ar yr amgylchedd, i’r economi a hawliau dynol, ac mae’n pwysleisio’n agored yr angen am iaith syml wrth wneud y cynnwys yn ddealladwy i’r nifer ehangaf posibl o grwpiau a phobl.\nYr adnodd arall oedd gwefan y swyddfa gartref yn nodi manylion y cymorth sy’n bodoli i ddioddefwyr cam-drin domestig – mae ffocws penodol wedi bod ar hyn yn ddiweddar gyda Covid-19, credir bod y cyfyngiadau symud wedi arwain at fwy o achosion o gam-drin domestig. Mae’r wybodaeth yn darparu diffiniad o drais yn ogystal â manylion cyswllt ar gyfer dioddefwyr, a chanllawiau ar yr hyn y gallant ei wneud i gael eu hunain allan o’r sefyllfa.\nMae hyn yn codi rhai gwersi pwysig wrth i ni ddechrau casglu a dosbarthu gwersi am arferion newydd ac arloesol. Rydym eisiau gwneud yn siŵr bod yr wybodaeth a gynhyrchwn yn ddealladwy ac yn hawdd cael gafael arni. Yn fwy pwysig, gellir edrych ar ddod o hyd i ffyrdd o gyflawni’r nod honno fel arfer da ynddo’i hun.\nYn gynharach yr wythnos hon, mynychais weminar dan arweiniad panel ar Arloesi Corfforaethol. Mae’n debyg y byddaf yn ailymweld â’r pwnc hwn yn ddiweddarach, un pwnc a ddaliodd fy sylw oedd, pam nad oeddem yn gweithredu cynt, yn rhai o’r ffyrdd yr ydym yn gweithredu ynddynt nawr. Yn y weminar mae Stuart Laws o’r Weinyddiaeth Amddiffyn yn nodi – ‘Mae rhai timau ymateb wedi cwtogi eu hamseroedd gweithio ar gyfer glanhau ambiwlansys a chael y cynhyrchion hynny i’r farchnad cyn gynted ag sy’n bosibl. Mae’r broblem o’ch blaen, datryswch hi, symudwch ymlaen i’r broblem nesaf. Meddyliwch yn y tymor hwy pan fydd popeth yn dod yn ôl i’r ‘normal newydd’.\nYn ddiweddarach yn yr un Weminar, eglurodd Dave Grant o Zoom, ‘Rydym yn cymryd yr amser. Roeddem yn symud yn gyflym o’r blaen – ond nid oeddem bob amser yn symud yn effeithlon’. Yn y pen draw, mae angen i ni ymateb i broblemau mewn ffyrdd newydd ac arloesol ac yna meddwl yn y tymor hwy ynghylch sut y gellir cymhwyso’r syniadau hyn mewn amgylchedd ‘normal newydd’, ‘ar ôl i hyn i gyd fynd heibio’.\nMae angen i ni feddwl yn ofalus am sut yr ydym yn cofnodi’r dysgu a beth fydd o werth ‘ar ôl i hyn i gyd fynd heibio’.\nSicrhewch fod gennych naratif. Gall stori dda i ategu eich bwriadau helpu i wneud eich syniadau yn haws i’w hegluro a’u rhesymu i gynulleidfaoedd gwahanol. Cymerwch ofal, cofiwch fod datblygu’r rhain yn broses barhau ac y gall eich naratif neu ffyrdd o ddisgrifio eich gwaith i bobl newid wrth i chi wneud cynnydd.\nCyflwynwch unrhyw wybodaeth neu ymchwil a gasglwch mewn ffordd onest; bod yn onest am yr hyn a ddangosa’r data a gasglwyd gennych, yn ogystal â thynnu llinell amlwg rhwng dadansoddiad a ffaith, a bod yn atebol am unrhyw anghysondebau neu ddiffygion posibl yn yr wybodaeth.\nMewn unrhyw gysyniad sy’n blaenoriaethu cyfathrebu a chydweithio fel gwerth, mae’n bwysig cydnabod y ffyrdd y gallech fod yn meddwl ar wahân a gweithio i oresgyn hynny drwy estyn allan i sefydliadau, adrannau neu grwpiau perthnasol yr ydych efallai wedi’u gadael yn y niwl.\nGwnewch y siŵr fod yr wybodaeth a gynhyrchir yn hygyrch i ystod eang o bobl; nid yw’n ddefnyddiol os ydych yn ysgrifennu blog wedi’i ddylunio ar gyfer pawb, os mai dim ond y golygyddion sy’n gallu ei ddeall. Edrychwch ar hygyrchedd ac argaeledd eich gwaith yn gyson.\nWrth ddod o hyd i arferion arloesol mae’n bwysig ein bod yn sylweddoli pam oeddem yn ymddwyn yn y ffordd y gwnaethom cyn y pandemig. Os digwydd bod rheswm da dros ymddwyn yn y ffordd honno, mae’n bosib bod angen i ni ystyried effeithiolrwydd newid y dull hwnnw. Os nad oedd rheswm da neu os oedd y rhesymau y tu ôl i’r dull yn gymharol fechan, edrychwch am ddulliau eraill.\nLog Dysgu Coronafeirws Wythnos 4: Ymddiriedolaeth a Rhwydweithiau\nEbrill 23, 2020 Ebrill 24, 2020 / Good Practice Exchange\t/ Leave a comment\nGadael y drws ar agor i bobl, nid eu gwthio i gorneli\nDysgu datblygu prosiect mewn amser real\nCeisio cynnal ymdeimlad o strwythur a defod\nPeidio â neidio i gasgliadau o’r ymchwil rydyn ni’n ei wneud\nGweithio mewn rhwydweithiau sefydledig\n‘Weithiau mae’n rhaid i chi ganiatáu i bobl wneud eu camgymeriadau eu hunain a dysgu oddi wrthyn nhw’ meddai Chris Bolton.\n“Rydyn ni wedi cynllunio system yn ymwneud â gofyn, sut ydyn ni’n dadansoddi ac yn rhannu dysgu’n gyflym â phobl sydd angen gwybod? Nid yw casglu pethau o unrhyw ddefnydd os na allwch ddod o hyd i lwybr lle gellir ei ddefnyddio’n effeithiol. Dydw i ddim yn meddwl eu bod wedi meddwl digon am hynny”\nDerbyniodd Chris hyfforddiant gan ffrind wnaeth ei gynghori bod yn rhaid i chi ganiatáu i bobl wneud eu camgymeriadau eu hunain a dysgu oddi wrthynt weithiau. ‘Nid yw cael tystiolaeth i ddangos eich ffordd o weithio, yn golygu y bydd rhywun yn gwrando arnoch chi’\nMae’n dyfynnu dyfyniad gan y cymeriad Yoda yn Star Wars ‘Mae ofn yn arwain at ddicter; mae dicter yn arwain at gasineb. Mae casineb yn arwain at ddioddefaint”\nEfallai nad hon yw’r ffynhonnell fwyaf proffesiynol, yn yr alaeth hon beth bynnag. Fodd bynnag, yn cael ei ddangos yma, mae’r wers bod gwthio pobl i gorneli yn ysgogi ymatebion gwael.\nMae hyn yn cyfeirio at ymddiried mewn syniadau y tu allan i’ch ffordd o feddwl. Un darn o lenyddiaeth a ddarllenais yn fy ymchwil yr wythnos hon oedd ‘Gwybodaeth, rhwydweithiau a chymhlethdod ymddiriedaeth’ gan Henry a Dietz. Maent yn tynnu sylw at y ffaith bod ffyrdd wedi’u sefydlu ymlaen llaw o feddwl ‘’(yn) ysgogiad pwysig ar gyfer ystyried y rôl cred a gwerth unigolion yn ei chwarae wrth ysgogi ymddygiad gwleidyddol a gwrthdaro dros wybodaeth sy’n berthnasol i bolisi’’. Term arall am yr anwybodaeth hwn tuag at wybodaeth newydd yw Tuedd i Gytuno.\nStrwythur a Defod\nDiffiniad ‘Defod’: ‘set o weithredoedd penodol ac geiriau weithiau sy’n cael eu perfformio’n rheolaidd, yn enwedig fel rhan o seremoni’\nMae pobl yn aml yn siarad am ‘ddefodau bore’ ac arferion mewn ffordd fodlon. Yr wythnos hon, cafodd Sion Owen fwy o ddefod seremonïol pan wnaeth fynychu angladd perthynas, a gwneud hynny ar-lein. ‘Fe wnes i golli defod y ffarwel, y canu cymunedol, y cyfarfod gyda’r teulu’. Mae’n dweud gall trawsnewidiadau ym mywyd rhywun trwy ddefod grefyddol ganiatáu i chi symud ymlaen, ac mae’r un rhesymeg yn berthnasol i ddefod o ddydd i ddydd.\nRydych chi wedi clywed y term ‘mae’r dyddiau’n cymylu i mewn i un’, ac mae hynny’n wir. Mynd ar drên, byrlymu i mewn i’r gwaith, siarad wyneb yn wyneb â chydweithiwr … Mae’r rhain nid yn unig yn sicrhau rhywfaint o les meddyliol, ond hefyd yn rhesymeg i’r ffordd mae bodau dynol yn gweithredu, gan ganiatáu iddynt wahanu eu bywyd cartref o’u bywyd gwaith, a’u bywyd cymdeithasol. Wedi dweud hynny, mae yna ffyrdd y gallwn ni gadw hynny: ‘Mae cyfarfodydd Skype yn bwynt da i angori eich diwrnod o’u cwmpas’ meddai Sion. Byddwn yn ychwanegu bod mynd allan am dro ar amser penodol bob dydd a braslunio amserlenni i chi eich hun, i gyd yn ddefodau a all ein helpu.\nMae hyn yn ymwneud â’r thema, yn yr ystyr bod pobl yn ymddiried mewn defodau ac yn amau ansicrwydd. Gall cael y cyfarfodydd ar-lein hynny a chymryd rhan yn y galwadau skype hynny greu syniad o ymddiriedaeth rhwng cydweithwyr. Wedi dweud hynny, mae yna achosion lle gall rhoi gormod o ymddiriedaeth mewn arferion fod yn ddiangen,…\nDatblygu Prosiectau mewn Amser Real\n‘Yn y tymor hwy a ddylai ein rôl yn GPX ymwneud ag ymateb i’r hyn sydd yma nawr?’ gofynna Bethan Smith. Mae hi’n cyfeirio at ein rhaglen flynyddol – amserlen o ddigwyddiadau, gweminarau a seminarau, gyda bobl sydd yn sector y cyngor a’r sector cyhoeddus, ac ar thema astudiaethau cenedlaethol Archwilio Cymru.\nY rheswm nad yw hyn wedi’i wneud yw am fod ymateb mewn amser real i ddigwyddiadau’r byd go iawn wedi cael ei ystyried yn ‘rhy anodd’\nFodd bynnag, fel y profwyd gan Covid19, gellir tarfu ar ‘fusnes fel arfer’. Mae Chris yn ymhelaethu: ‘Yn nodweddiadol, rydych chi’n dechrau gyda syniad o’r hyn rydych chi am ei wneud. Rydyn ni wedi meddwl am hyn yn gyflym iawn. Fe wnaethon ni gyrraedd pwynt yn gyflym iawn lle gallen ni reoli prosiect mewn amser real’\nDyna pam rydyn ni wedi bod yn adolygu ein cynllun blynyddol ac yn gweld pa ddigwyddiadau i’w symud ar-lein, a pha rai i’w gohirio.\nMae rhai yn arbennig o berthnasol, gan gynnwys yr un ar drais domestig ‘sy’n fater mwy nag erioed o’r blaen’, Mae’r llinell gymorth Genedlaethol ar Gam-drin Domestig wedi gweld cynnydd o 25% mewn galwadau ers y cyfyngiadau symud, ac mae’r llywodraeth wedi addo rhoi £2m ychwanegol i elusennau cam-drin domestig. Roedd ‘tlodi’ hefyd ar yr agenda – er bod y materion sy’n ymwneud â thlodi wedi newid, mae hyn yn dal yn hynod berthnasol, gan ystyried effeithiau economaidd posibl y coronafeirws.\nMae hyn yn ymwneud ag ymddiriedaeth mewn prosesau – yn aml, pan fyddwch wedi arfer ag un ffordd o weithio, gall fod yn anodd dargyfeirio, hyd yn oed os ydych chi’n sylweddoli y gallai ffactorau nad ydych wedi’u gweld o’r blaen, fel y coronafierws, eich gorfodi i newid eich cynlluniau.\nPeidiwch â Neidio i Gasgliadau\nMae ‘rhywun sy’n dweud “allwn ni ddim rhagweld beth sy’n mynd i ddigwydd” yn wahanol i rywun yn gwneud yn ôl y cyfrifiadau bras’ mae Sam Williams yn nodi.\nByddwn yn gweld llawer o ddata yn hedfan o gwmpas am y Coronafeirws, ac er y gallwch ei ddefnyddio i ddadansoddi tueddiadau, mae’n annhebygol y bydd ceisio dod i gasgliadau am yr hyn a fydd yn digwydd yn creu darlun llawn.\n‘un o’r ffyrdd hawsaf i’w ddehongli yw graddio rhywbeth mewn dyddiau -“rydyn ni bedwar diwrnod ar ddeg y tu ôl i’r Eidal”- mae bod x diwrnod y tu ôl i rywun yn awgrymu eich bod chi ar yr un taflwybr’ mae Sam yn egluro. h.y. gall grymoedd fel polisi, pellhau cymdeithasol a systemau iechyd newid lledaeniad firws. Felly, er bod graddio mewn dyddiau yn ddefnyddiol ar gyfer dangos lle’r ydym mewn cymhariaeth â gwlad arall, nid yw’n awgrymu y byddwn yn yr un sefyllfa yn union â’r wlad honno, erbyn yr adeg honno.\nUn enghraifft o hyn yw’r cyfeiriad at ‘fflatio’r gromlin’. Fodd bynnag, ‘nid yw hyn yn golygu bod y gromlin yn wastad mewn gwirionedd’. Un agwedd a all achosi anghysondeb yw adrodd ar benwythnosau. Mae’n bosibl i ddiffyg adrodd un penwythnos, roi’r camargraff bod achosion yn lleihau, ac yna i’r niferoedd wibio i fyny ar y dydd Llun canlynol, wrth i ffigurau’r penwythnos gael eu cynnwys.\nMae profi yn ffactor arall. Er ei bod yn werth nodi y gall mwy o brofi ac olrhain wneud epidemig yn haws ei drin, mae Sam yn nodi ‘gyda mwy o brofion, bydd nifer yr achosion sy’n cael eu hadrodd yn cynyddu’\nNid yw hyn yn diystyru’r rhai sy’n defnyddio data i wneud rhagfynegiadau – o’u defnyddio’n gywir, gallwch chi wneud rhagfynegiadau addysgedig. Camgymeriad fodd bynnag fyddai ymddiried yn ddall fod y feirws yn mynd i gymryd un cwrs, oherwydd eich arsylwadau o graff academaidd, heb ystyried y gwahanol amgylchiadau sy’n pennu’r ffordd mae setiau data’n edrych a’r cwrs y mae’r feirws yn ei gymryd.\nEr mwyn ailadrodd yn gyflym, mae galluoedd pawb yn cael eu rhoi ar waith, yn golygu y gall hierarchaethau traddodiadol ‘Rydw i’n dweud, rwyt ti’n gwneud’ yn gallu diflannu i raddau helaeth mewn argyfwng. Ni all ‘arferion gorau’ fod yn berthnasol oherwydd y ffaith nad oes unrhyw un yn gyfarwydd â’r sefyllfa. Felly, trwy arbrofi a ‘gweld beth sy’n gweithio’, gallwn ddarganfod ffyrdd arloesol o weithio, y gallwn eu cario i’r byd ôl-coronafeirws.\nGyda hynny mewn golwg, beth am siarad am ffordd hollol wahanol o edrych ar y sefyllfa. Mewn unrhyw argyfwng, mae disgwyl y bydd yr hierarchaethau sydd ar waith yn ailymgynnull ac yn ceisio darganfod y ffordd ‘orau’ o ddelio â’r sefyllfa. ‘Os ydych chi’n ansicr rydych chi’n cadw at y strwythur – dyna pam mae’r fyddin a’r heddlu wedi’u sefydlu mewn ffordd mor hierarchaidd’ meddai Sion Owen.\n‘Mae yna bum cam o alar. A oes cyfatebiaeth i sefydliad?’ gofynna. Efallai bod. Model a anfonwyd ataf gan Deb Allen yr wythnos diwethaf, yw Ffurfio-Stormio-Normio-Perfformio: Y broses mae timau’n ei defnyddio i droi’n grwpiau, yn dadlau dros y ffordd ‘orau’ o weithio ac yn datrys eu gwahaniaethau cyn setlo i mewn i gyfaddawd arferol, y maen nhw’n rhagori arno! Mae hyn yn wahanol i’r model arbrofol rydyn ni’n ei ddefnyddio yn GPX.\nYn y pen draw, ‘rydym angen dysgu parchu dulliau mwy rheoaethol o weithio, gan hybu ein dull ein hunain.\nPeidiwch â cheisio gorfodi pobl i weld materion o’ch safbwynt chi, waeth pa mor argyhoeddedig ydych chi. Mae profiadau pobl a ffyrdd o weithio yn penderfynu sut maen nhw’n gweld y byd. Felly, yn aml mae angen i chi ganiatáu i bobl wneud eu camgymeriadau eu hunain a dysgu’r gwersi, cyn eu darlithio ar ddewisiadau amgen. Yn y sefyllfa honno, cadwch ddrws agored fel y gallant ofyn am eich help eto yn y dyfodol.\nDylech gynnal ymdeimlad o strwythur a defod sy’n caniatáu hyblygrwydd i chi ond yn atal diwrnodau rhag ‘cymylu i mewn i un’.\nDylech asesu bob amser p’un a yw eich cynlluniau’n berthnasol ac yn ddefnyddiol; Os ydych chi’n gweld eich bod yn gwneud rhywbeth allan o ymdeimlad haniaethol o rwymedigaeth neu drefn, gofynnwch sut y gallech chi fod yn fwy defnyddiol yn y ffordd rydych chi’n treulio’ch amser; gall hyn gynnwys rhoi’r gorau i gynllunio ymlaen llaw yn y tymor hir, ac ymateb i’ch amgylchiadau a’ch amgylchedd uniongyrchol.\nPeidiwch â neidio i gasgliadau am unrhyw beth. Yn aml tydi’r wybodaeth rydych chi wedi’i hennill o ymchwil neu ddadansoddiad i bwnc penodol ddim ond cystal â’r ymchwil y tu ôl i hynny. Yn lle hynny edrychwch am ddiffygion yn y data, gofynnwch gwestiynau am yr hyn rydych chi wedi’i ddysgu a’r wybodaeth rydych chi wedi dod o hyd iddi, a chadwch feddwl agored i ddeunydd sy’n gwrth-ddweud eich syniadau eich hun am y byd.\ndysgwch ddod i gyfaddawd trwy weithio gyda phobl nad yw eu ffyrdd o weithio o reidrwydd yn cydweddu i’ch un chi. Parchwch y gwahaniaethau hynny wrth weithio i gysoni’n ystyrlon unrhyw anawsterau neu fethiannau wrth wneud penderfyniadau a allai ddeillio ohonynt.\nLog Dysgu Coronafeirws Wythnos 3: Addasu a Gwneud Synnwyr\nEbrill 15, 2020 / Good Practice Exchange\t/ Leave a comment\nYn log dysgu’r wythnos ddiwethaf fe wnaethom drafod ein nod i gyrraedd ar draws Swyddfa Archwilio Cymru a’r sector cyhoeddus, gan ddefnyddio ein cysylltiadau yno i gasglu gwybodaeth a data ar ffyrdd arloesol o weithio maen nhw wedi’u mabwysiadu mewn ymateb i’r Coronafeirws.\nGwneud yn siŵr bod ein hamser yn cael ei dreulio’n dda\nDysgu sut i gyfathrebu mewn gwahanol ffyrdd\nGwneud cynnwys cyfryngau a data dealladwy\nGoresgyn camddealltwriaeth, a methiant mewn cyfathrebu\nDysgu gweithio mewn gwahanol amgylcheddau\nAmser Wedi’i Dreulio’n Dda\n‘Ydy faint o dargedau y gwnaethoch chi eu creu fisoedd yn ôl yn dal i fod y pethau iawn i ganolbwyntio arnyn nhw’ gofynnai Toby Lowe\nRydym yn gwybod bod angen gwahanol ffyrdd o weithio ar gyfer gwahanol sefyllfaoedd. Rwy’n ei chael hi’n anodd meddwl am ddiwydiant lle nad yw hyn yn berthnasol. Mewn cyfieithiadau, efallai eich bod chi’n gweithio gartref ac yn cyfieithu cynnwys am y coronafeirws. Mewn archfarchnadoedd, rhaid i chi fod yn barod i roi rheoliadau pellhau ar waith.\nMae gwaith Archwilio Perfformiad wedi’i atal dros dro ac mae prosiectau fel log dysgu Covid19 yn pennu’r gwaith y byddwn yn ei wneud hyd y gellir rhagweld. Yn yr ystyr hwnnw, mae angen addasu’r gwaith rydyn ni’n ei wneud.\nCyn y pandemig, fy nod oedd rhyddhau podlediadau, gan gyfweld â Chomisiynwyr Heddlu a Throsedd Cymru ynghylch Profiadau Niweidiol yn ystod Plentyndod. O ystyried y cyd-destun y recordiwd y podlediadau hynny ynddo fodd bynnag, a bod etholiadau PCC wedi cael eu gohirio, mae cynnwys Coronafeirws yn ddefnydd mwy adeiladol o fy amser.\nEr gwaethaf hyn, mae rhai yn awyddus i osgoi newid arferion. “Mae pobl yn dweud ‘dyma sefyllfa frawychus fawr. Beth am i mi wneud fy hun yn brysur, fel nad oes rhaid i mi feddwl amdano” meddai Chris Bolton, gan dynnu sylw y gall arferion cyfarwydd weithredu fel mecanwaith tynnu sylw.\nNid yw hyn yn hollol ddrwg. Er enghraifft, gall cadw at oriau gwaith cyfarwydd gadw eich ffocws. Fodd bynnag, mae Andy Brogan yn nodi ei bod yn bwysig osgoi trefn arferol, i’r graddau lle mae newidiadau yn ennyn mwy o ansicrwydd neu’n arwain at sefyllfaoedd anhrefnus ‘mae mathau o ansicrwydd yn ennyn pryder ynom. Mae hyn, yn ôl pob tebyg, yn arwain at ymddygiadau patholegol’\nYn ddiddorol, mae Bolton yn mynd ymlaen i ddweud ‘Os gallwch chi egluro pam eich bod yn gwneud rhywbeth mewn ffordd benodol, mae’n debyg ei fod yn iawn’ – gan dynnu sylw at yr angen i werthuso ein hunain yn barhaus, ac asesu p’un a yw ein gweithredoedd yn gynhyrchiol.\nCyfathrebu Mewn gwahanol ffyrdd\n‘Mae angen i ni ryddhau ein hunain i ymddwyn yn wahanol. I fod yn gydfuddiannol a gwrando ar ein gilydd’ ymhelaetha Brogan, gan gyfeirio at y cysyniad bod sefyllfaoedd cymhleth yn aml yn gofyn am ddod ag ystod o safbwyntiau at y bwrdd.\nO ystyried mai ein bwriad yw gweithio gydag archwilwyr, cyrff cyhoeddus, ac adrannau eraill i gasglu gwybodaeth am ffyrdd newydd o weithio, un her yw addasu ein tôn a’r ffordd rydyn ni’n cyflwyno ein hunain.\nEsboniodd Chris Bolton y gwaith yr oedd wedi’i wneud yn argyhoeddi archwilwyr a chyfarwyddwyr i ymgymryd â’r gwaith hwn fel prosiect i’r sefydliad “At ddibenion cyfathrebu â chynulleidfa wahanol, roedd yn rhaid i mi siarad mewn ffordd lawer mwy ffurfiol” mae’n egluro “Rwy’n gweld fy rôl fel rôl gryno – dyna beth rydyn ni’n ei wneud fel y tîm Arfer Da. Sut ydyn ni’n pontio i wahanol amgylcheddau?’\nMae sylwadau Sion yn dangos safbwynt mwy systemig ‘Gan fod archwilwyr wedi’u hyfforddi i feddwl yn fforensig, maen nhw’n mynd i fod yn gofyn cwestiynau lletchwith’ mae’n nodi, gan dynnu sylw at y ffaith bod yr hyn rydyn ni’n ei ofyn – h.y. i’r rhai rydyn ni’n gweithio gyda nhw feddwl yn wahanol am y gwaith maen nhw’n ei wneud – yn eithaf sylweddol:\n“Rydyn ni’n ceisio rhoi diben newydd i swyddfa archwilio Cymru, o wirio bod arian yn cael ei wario’n briodol, i weld sut mae pobl yn ymateb i’r argyfwng hwn, gan ofyn ‘Sut ydych chi’n mynd ati i wneud hyn, gan fflipio o fod yn rheoleiddiwr, i fod yn arsylwr”\nMae Sion yn mynd ymlaen i ddweud bod ganddo brofiadau o orfod gwisgo masgiau gwahanol wrth weithio i gyngor Gwynedd. ‘Roeddwn bob amser ar gael i helpu cynghorwyr gyda’u cwestiynau TG, i’r pwynt lle roeddwn yn helpu gyda’u cefnogaeth TG ac yn cymryd ychydig o bwysau oddi ar yr adran TG’. Mae’n nodi pwysigrwydd caniatáu eich hun i wneud cysylltiadau, mewn unrhyw agwedd ar fywyd, ond yn enwedig wrth geisio ehangu eich set sgiliau, i gasglu barn neu brofiadau:\n‘Trowch i fyny lle mae’r bobl rydych chi am eu cyrraedd yno’n barod, yna manteisiwch ar y gynulleidfa honno’\nCydnabyddir nad oes gennym ni fel adran fynediad ar unwaith i fyrddau gwasanaethau cyhoeddus, a chynghorau. Fodd bynnag, rydym yn gweithio gyda phobl sydd â’r math hwnnw o fynediad. Mae hyn yn esbonio’r angen i ddechrau gyda’ch cysylltiadau uniongyrchol ac estyn allan yn ehangach oddi yno, wrth geisio gwneud cysylltiadau.\nMae pobl yn rhyngweithio’n wahanol pan mae argyfwng ymlaen\nMae Deb Allen yn dweud stori wrthyf am un o’i chymdogion, sy’n byw ar eu pennau eu hunain, ac a gafodd eu pen-blwydd yn 81 mlwydd oed yr wythnos diwethaf. Gan arddangos caredigrwydd gwefreiddiol yn ystod yr amseroedd hyn o unigedd, daeth y gymdogaeth allan o’u tai, sefyll ar stepen eu drws a chanu pen-blwydd hapus. Ysgogodd hyn ddau ymateb gwahanol iawn.\nDaeth y cyntaf gan berson lleol arall, a ddychwelodd i weld aelodau o’r gymuned yn sefyll y tu allan ac aeth at y cyfryngau cymdeithasol i gwyno bod parti stryd anghyfrifol yn digwydd, a bod y weithred yn dangos byrbwylltra mewn cyfnod lle rydym i fod i gadw pellter cymdeithasol. Yn eu hamddiffyniad, esboniwyd yr hyn a ddigwyddodd mewn gwirionedd yn ddiweddarach i’r unigolyn a thynnwyd y neges i lawr. Yn bwysicach na hynny serch hynny, oedd ymatebion pobl a welodd y recordiad o’r digwyddiad, a gadael sylwadau o ganmoliaeth.\n‘Mae’n dod â’r gorau a’r gwaethaf allan o bobl’ meddai Deb, gan nodi achos arall a welodd mewn siop lle aeth gweithiwr sy’n pentyrru silffoedd yn wallgof gyda chwsmer, pan gerddon nhw heibio iddyn nhw. ‘Fyddech chi ddim yn gweld hynny mewn amgylchiadau arferol’ mae’n mynd ymlaen, gan godi sylw at sut mae pobl wedi dechrau gweld ei gilydd yng nghyd-destun Covid19.\nMae potensial y bydd y coronafeirws yn ein gwneud yn fwy gwerthfawrogol o’n gilydd yn yr amser sy’n dilyn. Mae yna bryder hefyd y bydd yn gwneud pobl yn fwy drwgdybus. Gall yr hyn sy’n digwydd fwyaf ddibynnu ar y ffordd yr ydym yn ymateb i’r pandemig hwn, trwy ein rhyngweithio ar-lein a’n rhyngweithio hanfodol, a’r ffordd yr ydym yn dewis trin y rhai sy’n cael eu heffeithio’n fwyaf andwyol gan y newidiadau hyn i gymdeithas.\nGweithio mewn gwahanol amgylcheddau\nSgwrs sydd wedi codi rhyngof i a nifer o aelodau staff yw sut fydd ein gweithleoedd yn y dyfodol yn edrych.\nMae Sion Owen yn tynnu sylw bod gweithleoedd nad oedden nhw’n caniatáu gweithio gartref yn flaenorol yn debygol o’i chael hi’n anodd cyfiawnhau peidio â chaniatáu hynny, ar ôl y Coronafeirws – os gallwch ymddiried mewn staff trwy argyfwng, gallwch ymddiried ynddyn nhw yn ystod adeg heddwch.\nMae aelod o’n tîm cyfraith a moeseg yn tynnu sylw ataf fod Swyddfa Archwilio Cymru yn treialu desgiau poeth, h.y. symud i ffwrdd o fannau corfforol sefydlog lle mae pobl yn gweithio, i gael cyfrifiaduron y gall unrhyw weithiwr fewngofnodi iddynt.\nYn wir, gall fod yn wir y bydd ein gweithleoedd yn y dyfodol yn cael eu lleihau yn sylweddol, a bod mentrau fel y rhain yn dod yn arferion ‘normal newydd’\nY ddadl yn erbyn hyn wrth gwrs yw nad yw gweithio gartref yn gyfleus i bawb, a bod llawer yn mwynhau’r agweddau cymdeithasol o fynd i’r gwaith. Gwn fy mod i’n sicr yn colli’r daith i’r gwaith, yr amgylchedd a sgyrsiau mewn coridorau.\nFelly, cam bwysig i weithleoedd ei chymryd yn y sefyllfaoedd hyn yw casglu barn staff, edrych am atebion consensws sy’n gweithio i ystod eang o bobl, ac addasu ein gweithleoedd yn unol â hynny.\nNid yn unig mae hyn yn helpu i wneud penderfyniadau, ond mae’n grymuso gweithwyr i’w helpu i’w gwneud.\nGwneud Cynnwys Dealladwy\n“Rwy’n credu y byddwn yn edrych yn ôl ar ddarluniau’r coronafeirws ac yn eu hystyried fel rhai eiconig ym myd y data” meddai Sam Williams, gan gyfeirio at y graffiau a ddefnyddir i gyd-fynd ag ymdrechion i leihau twf achosion coronafeirws.\n“Rwy’n rhywun sy’n eithaf cyfforddus yn edrych ar daenlen…serch hynny, gall delweddu data yn well eich galluogi i gymhathu gwybodaeth yn llawer cyflymach’’ mae’n parhau\nMae trafodaeth yn dilyn am y ffordd mae Covid-19 yn cael ei chynrychioli’n weledol. Mae graffiau â chod lliw sy’n dangos twf y feirws bron bob amser yn cyd-fynd â geiriau sy’n nodi’r angen i ‘lefelu’r gromlin’. Mae allfeydd newyddion yn cynhyrchu canllawiau gweledol wedi’u gwneud yn anhygoel o dda ar gyfer y pandemig coronafeirws. Mae’r rhain yn ateb y diben deuol o wneud y sefyllfa’n ddealladwy a gweithredu fel tacteg newid ymddygiad, i wneud i grwpiau o bobl gymryd yr epidemig o ddifrif.\nGall delweddu da ddod â naratif neu ddarparu ffordd o edrych ar sefyllfa – dyna’n rhannol pam, wrth hyrwyddo’r prosiect log dysgu, y byddwn yn debygol o weld mwy o bwyslais ar setiau data i wneud synnwyr o wahanol ffyrdd o addasu i Covid19.\nMae un o’n prosiectau yn defnyddio data i ddadansoddi faint o bobl sy’n mynychu ein digwyddiadau corfforol. Er bod y prosiect hwn yn dyddio’n ôl cyn y Coronafeirws, mae’n rhoi rhywfaint o gyd-destun defnyddiol ar gyfer sut a ble y byddwn yn cynnal ein digwyddiadau yn y dyfodol (yn y llun)\nYna mae’r her sy’n dod o gynnwys cyfryngau. ‘Celfyddyd ddirgel yw golygu’, meddai Sion Owen, gan gyfeirio at ei ymdrechion diweddar i olygu sgwrs a recordiwyd ymlaen llaw gan gynrychiolydd o ganolfannau teulu Conwy. Mae’n sylw ingol yn yr ystyr bod ‘y golygydd yn rhoi strwythur – mae angen iddyn nhw lunio barn’. Efallai fy mod i’n darllen gormod i mewn i hyn ond o ystyried cyflwr presennol cymdeithas, gall strwythur a threfn ymddangos fel ymadroddion hynafol.\nEfallai mai dyna ein rôl. Ni allwn ail-drefnu’r byd ond trwy gynnwys fel Delweddu Data yn ogystal â chynnwys fel blogiau, fideos, podlediadau a phosteri – ynghyd â’r ymchwil helaeth rydyn ni’n ei wneud mewn partneriaeth â gweddill Swyddfa Archwilio Cymru, gallwn helpu i wneud synnwyr o’r byd mewn rhyw ffordd fach.\nDylai’r gwaith rydyn ni’n ei wneud fod yn angenrheidiol a dylem bob amser allu egluro pam yr ydym yn ei wneud; sylweddoli nad yw bod yn brysur o reidrwydd yr un peth â bod yn gynhyrchiol. Os yw ein hamserlenni’n brysur, efallai y byddai’n werth edrych arnyn nhw a gofyn pa weithgareddau sy’n ddefnyddiol, a pha rai rydyn ni’n eu gwneud allan o drefn arferol\nCeisiwch wneud cysylltiadau trwy gynnwys eich hun mewn gwahanol gyfleoedd a siarad â phobl na fyddwch fel arfer yn siarad â nhw; gall hyn olygu newid eich tôn neu’r ffordd rydych chi’n cyflwyno’ch hun ychydig, i weddu i wahanol amgylcheddau, felly gwnewch yn siŵr eich bod chi’n deall anghenion a phrosesau meddwl pwy bynnag rydych chi’n eu cyfarch.\nGwnewch yn siŵr bob amser bod gennych chi lun llawn cyn neidio i gasgliadau am fwriadau neu weithredoedd rhywun; mae’r amseroedd hyn yn gofyn am feithrin rhywfaint o ymddiriedaeth rhwng pobl felly mae bod yn ofalus gyda’r ffordd rydyn ni’n defnyddio cyfryngau cymdeithasol, a sut rydyn ni’n cynghori pobl yn arbennig o bwysig.\nDerbyniwch safbwyntiau nad ydyn nhw’n safbwyntiau i chi; efallai bod gennych achos cryf dros newid rhywbeth am y ffordd mae eich sefydliad yn gweithio. Fodd bynnag, efallai bod gan rywun syniadau a safbwyntiau gwahanol ar sut i wneud hyn; ymgynghorwch â’r ffeithiau a cheisio adeiladu consensws\nSicrhewch fod cynulleidfa allanol yn gallu deall unrhyw gynnwys rydych chi’n ei gynhyrchu. Efallai eich bod chi’n fedrus mewn un ffordd o ganfyddiad, ond bydd gan rywun arall set wahanol o alluoedd gwybyddol. Meddyliwch am wahanol ffyrdd y gallwch chi helpu eraill i wneud synnwyr o’r wybodaeth rydych chi’n ceisio ei chyfleu a’i threialu!\nLog Dysgu Coronafeirws Wythnos 2: Cyfathrebu a Cynefin\nEbrill 8, 2020 / Good Practice Exchange\t/ Leave a comment\nRoedd fy nghanfyddiadau yr wythnos hon yn canolbwyntio ar ddod o hyd i ffyrdd newydd o gyfathrebu. Bydd yr erthygl blog hwn yn ehangu ar y syniadau hynny:\nDysgu meddwl yn nhermau damcaniaethol cymhlethdod a’r fframwaith cynefin\nGweithio ar lefel gydweithredol, cymar i gymar gyda chyfarwyddwyr Swyddfa Archwilio Cymru a’r Archwilydd Cyffredinol\nGwneud yn siŵr ein bod yn dosbarthu tasgau ymysg ein gilydd yn gyfartal\nOsgoi cydlyniad ôl-weithredol\ngweithredu mewn gofod a all deimlo ‘y tu allan i’r byd’\nCymhlethdod a Cynefin\nCawsom weminar gyda’r athro Dave Snowden yr wythnos hon; Mae ei waith damcaniaethol o amgylch fframwaith Cynefin, wedi bod yn rhan bwysig o’n dysgu fel adran, felly rydw i’n mynd i geisio esbonio’r theori orau ag y gallaf mewn perthynas â Covid-19.\nI’w esbonio yn y ffordd symlaf, mae’r fframwaith cynefin, yn ffordd o hwyluso pobl i wneud penderfyniadau. Mae’n plotio heriau ar raddfa syml, cymhleth, dyrys ac anhrefnus:\nDyma amgylchfyd ‘Arfer gorau’, atebion yr ydym yn gwybod eu bod yn gweithio:\nmae’n hawdd gweithio allan beth yw’r berthynas rhwng achos ac effaith\nMae Snowden yn rhoi’r enghraifft o “newid bwlb golau’’.\nMae gweithio gartref yn enghraifft dda o ddatrysiad syml ar gyfer cau swyddfa, gan ei fod yn rhywbeth mae gennym ni eisoes y cyfarpar i’w wneud\nMae’n bwysig sicrhau nad yw ‘‘arfer gorau’’ yn dod yn arfer generig, er mwyn atal argyfyngau rhag mynd yn anhrefnus pan fyddan nhw’n digwydd\nDyma amgylchfyd ‘Arfer Da’, ac mae’n anoddach dod o hyd i atebion:\nEfallai y bydd arbenigwyr yn anghytuno ar achos ac effaith, ond bydd o leiaf un ateb bob amser\nEnghraifft o hyn fyddai perfformio llawdriniaeth feddygol – ni fyddai gan y mwyafrif o bobl y wybodaeth i wneud hynny\nYn ystod yr wythnos gyntaf o weithio o bell fe wnaeth gliniadur Sam Williams dorri – roedd hyn yn golygu bod rhaid iddo weld aelod o’n tîm TG\nMae’n bosibl i Gymhleth ddod yn Syml, wrth i wybodaeth wella a chael ei rhannu’n eang\nMae ‘Egin arfer’ – dysgu wrth i ni fynd ymlaen – yn allweddol yma\nNid yw’r berthynas rhwng achos ac effaith i’w gweld ar unwaith yn y senario hwn\nMae hyn yn gofyn am sefydlu arbrofion ‘diogel i fethu’ a rhoi cynnig ar ffyrdd newydd o weithio i ddod o hyd i atebion gwerth chweil\nUn enghraifft o hyn yw’r newid i’r digwyddiad ar-lein y bu’n rhaid i ni ei wneud. I ddechrau, nid oeddem yn gwybod a fyddai hyn yn ymarferol\nWrth ddatblygu brechlynnau, mae llawer o dreialon yn cael eu cynnal ynghylch diogelwch ac effeithiolrwydd brechlyn\nMae ‘arfer newydd’ yn golygu penderfynu ar gamau gweithredu yn hanfodol\nNid oes unrhyw berthynas rhwng achos ac effaith\nY nod yma yw cymryd camau pendant i symud i sefyllfa gymhleth mor gyflym â phosibl\nBu’n rhaid i lywodraethau gymryd camau pendant iawn i atal y coronafeirws rhag lledaenu\nHwyluso cymar i gymar\nUn o elfennau allweddol cymhlethdod y gwnaeth Snowden ei grybwyll yw’r syniad y gall hierarchaethau traddodiadol dorri i lawr mewn sefyllfaoedd cymhleth.\nGall mynnu targedau a chwotâu sydd yn aml yn cael eu llacio yn ystod argyfwng, fod yn rhan o ganolbwynt hierarchaeth annaturiol.\nMae argyfyngau’n gofyn am gydnabyddiaeth bod gan wahanol bobl alluoedd a gwybodaeth, nad oes gan yr arweinydd o bosibl\nRydym yn gobeithio ymestyn ein hymchwil i ffyrdd arloesol o weithio ar draws y sefydliad a chyrff y sector cyhoeddus sy’n barod i ymgysylltu. Mae hyn yn gofyn am ddefnyddio’r offer cyfathrebu sydd ar gael i ni er mwyn estyn allan at staff a chreu gwe o gysylltiadau.\nMae Sam a Chris wedi datblygu teclyn gwneud synnwyr i gynorthwyo yn y prosiect:\nMae hyn yn caniatáu i Swyddfa Archwilio Cymru ymateb yn briodol i’r Coronafeirws. Mae Chris Bolton yn crybwyll ‘Rwy’n gorfod newid y ffordd rwy’n gweithio’.\nMae’r teclyn hwn yn caniatáu i ni gasglu arfer da, newydd a gwreiddiol, o wahanol safbwyntiau.\nO’r fan honno, gallwn ddadansoddi’r wybodaeth hon i roi mewnwelediad, gan rannu pan fo hynny’n briodol.\nYn hanfodol, mae’r dasg yn ein helpu i gyflawni ein pwrpas o gysylltu pobl a sefydliadau.\nMae sicrhau eich bod yn casglu mewn amser real yn helpu i osgoi ystumio a chydlyniant ôl-weithredol\n‘Rydym yn hynod o gysylltiedig fel adran. Mae gan bawb ddarn o wybodaeth unigryw’ meddai Chris Bolton, gan gyfeirio at y ffaith y gall argyfyngau fel hon ofyn am ffurfiau mwy llorweddol o drefn\nDywed Sion Owen wrthyf ei fod yn deall y ffordd yr ydym yn mynd ati fel adran, gan gyfeirio at y ffocws ar adael i staff ddysgu sgiliau newydd sy’n canolbwyntio ar ffordd ‘ddiogel i fethu’ o weithio, lle nad ydych yn cael eich cosbi am fethu\nRwy’n gallu uniaethu’n bersonol â hynny yn yr ystyr bod syniadau fel ‘diogel i fethu’ a ‘chymhlethdod’ yn ymddangos yn eithaf haniaethol pan ddes i ar eu traws am y tro cyntaf – nawr maen nhw’n teimlo fel rhan o’m proses feddwl!\nMae dyfyniad yn troelli yn fy mhen ynglŷn â dweud wrth GPX nad ydym ‘yn achlysurol mwyach’. Drwy wneud synnwyr o’r syniadau hynny gallwn sylweddoli bod gennym oll ran i’w chwarae a bod sefyllfaoedd cymhleth yn golygu nad oes angen i unrhyw un fod yn achlysurol\nYn y llun: Sut rydw i’n dychmygu stori yn erbyn sut y digwyddodd mewn gwirionedd\nCydlyniant Ôl-weithredol yw’r syniad ein bod ni’n ei ddychmygu fel dilyniant trefnus o ddigwyddiadau wrth adrodd stori. Mae hyn yn aml yn adlewyrchu dilyniant y digwyddiadau y mae pobl yn ‘meddwl’ a ddigwyddodd. Gall hefyd fod yn rhagfarnllyd iawn ac adlewyrchu pethau fel digwyddiad o safbwynt un person, sut y bydden nhw wedi hoffi i ddigwyddiadau ddigwydd, neu fersiwn sy’n cynrychioli eu barn.\nDoes dim byd o’i le gyda chydlyniad ôl-weithredol. Rydw i wedi ei ddefnyddio yma. Fodd bynnag, ein nod y tu ôl i geisio casglu gwybodaeth mewn amser real yw casglu’r hyn oedd yn cael ei deimlo, ei benderfynu a’i ddeall, gan osgoi natur fformiwläig adolygiadau ôl-ddigwyddiad.\nYn eu cyfweliadau â mi, mae pob aelod o’r tîm wedi sôn eu bod wedi gwneud nodiadau trwy gydol yr wythnos. Ysgrifennais erthygl ychydig wythnosau yn ôl lle roeddwn i’n siarad am esgus bod yn newyddiadurwr mewn digwyddiad ar gynghorau trefn neu gynghorau cymunedol. Un o’r ymatebion roeddwn i’n eu cael oedd, byddwn yn briffio’r ‘wasg yn nes ymlaen’ h.y. byddwn yn ymgynghori ac yna’n cysylltu â chi’. Mae hyn yn cynrychioli’r ddeuoliaeth yn berffaith\nGweithredu ‘Y tu allan i’r byd’\n‘Rwyf wedi bod yn gweld straeon am bobl yn diystyru canllawiau Coronafeirws’ meddai Debera Allen\n‘Mae pobl eraill yn codi ofn’ meddai Sion, gan dynnu sylw at y ffaith bod canllawiau’r llywodraeth yn cynnwys ymddiriedaeth, er bod mwy o arwahanrwydd oddi wrth ei gilydd yn ystod y sefyllfa hon, yn meithrin drwgdybiaeth: ‘y tro cyntaf i mi fod y tu allan i ffin [ein tŷ a’n gardd ] am wythnos a hanner. Dydw i ddim yn gwybod beth fyddem yn ei wneud gyda’r plant pe byddem yn mynd yn sâl’\nMae Snowden yn tynnu sylw, mewn argyfwng, bod angen i chi ddod o hyd i gonsensws ar gyfer yr hyn a fyddai fel arall yn newid annerbyniol. Achos dan sylw: gwahardd cynulliadau. ‘Dechreuwch wneud hynny trwy ddod o hyd i’r arbenigwyr y gwnaethoch eu hanwybyddu ac ymddiheuro’ mae’n cynghori, gan roi enghraifft o feddygon sy’n gorfod defnyddio arbenigedd i benderfynu pwy sy’n byw a phwy sy’n marw fel enghraifft o wneud penderfyniadau anodd.\nMae mwy nag un aelod o fy nhîm yn disgrifio’r gymdeithas rydym yn byw ynddi fel un sy’n teimlo’n ‘dystopaidd’. Mae Snowden yn mynd ymlaen i ategu’r ffaith y gall pobl fel Sion ddal i ‘ymosod ar yr ardd’ fel ymarfer corff, oherwydd bod y cyfyngiadau pellter cymdeithasol yn cynnwys rhywfaint o hyblygrwydd. ‘Ni allwch or-gyfyngu ar y system…ni fydd cyfyngiadau llawn fel y rhai yn Sbaen yn gweithio am dri mis’\nOherwydd y mesurau a gymerwyd i frwydro yn erbyn yr epidemig a’r effaith bosibl y gallent ei chael ar gymdeithas, mae’n amlygu ‘ar ôl i hyn ddod i ben bydd y wleidyddiaeth yn erchyll’,\nEr nad ydw i eisiau manylu ar y prosesau gwleidyddol yn y wlad hon, yr Unol Daleithiau, neu’r rheol ordeiniad sydd newydd eu pasio yn Hwngari, bydd y ffordd rydyn ni’n rhyngweithio â’n gilydd nawr yn effeithio ar y ffordd rydyn ni’n meddwl am gymdeithas. Prynu mewn panig, croesi’r stryd pan welwch rywun yn pesychu – mae’r rhain yn ymatebion i sefyllfa gymhleth, sydd â goblygiadau.\nYn y cyd-destun hwn y dywed Sion ‘Po hiraf yr wyf fi y tu allan i’r byd, y mwyaf ofnus ydw i ohono’\nGall defnyddio’r Fframwaith Cynefin fel un ffordd o fesur, gall meddwl yn ddamcaniaethol am y gwaith a wnawn fod yn ffordd arall o asesu ein hunain, gan ddarganfod p’un a yw’r actifadiadau yr ydym yn eu hystyried yn safonol yn werth chweil, neu a oes angen ailfeddwl. Gall hefyd helpu i wneud synnwyr yn feddyliol o’ch ymddygiadau, trwy roi fframwaith i chi i’w mesur yn eu hôl.\nEfallai na fydd hierarchaethau traddodiadol yn gweithio mewn argyfwng, felly mae’n bwysig defnyddio rhwydweithiau cymar i gymar i asesu cryfderau a galluoedd y naill a’r llall, a gweithio mewn ffyrdd democrataidd, sy’n canolbwyntio ar y tîm, er mwyn gwella’r broses o wneud penderfyniadau a gweithio i ddefnyddio galluoedd pawb, i gyflawni canlyniadau da.\nPeidiwch â gorlwytho un aelod o’r tîm, gan roi cyfleoedd i’r naill a’r llall ddysgu o wahanol brofiadau, a sylweddoli’r angen i fethu fel dull o ddysgu.\nOs oes arfer neu syniad newydd yn dod i’r amlwg, daliwch ef! Peidiwch ag aros tan ar ôl i hyn ddod i ben i roi cyfrif o’r hyn weithiodd a’r hyn na weithiodd. Mae’n debygol y bydd yn cynnwys elfennau o gydlyniant ôl-weithredol!\nDylech sylweddoli beth yw’r goblygiadau ar raddfa fwy y bydd y Coronafeirws yn eu cael ar gymdeithas. Mae llawer o bobl yn dechrau meddwl na fydd cymdeithas byth yr un fath eto. Ceisiwch, drwy eich gwaith a’ch ymddygiad i sicrhau bod y gwersi a ddysgwyd o Covid-19 yn gallu cyflawni dibenion cadarnhaol.\nLog Dysgu Coronafeirws Wythnos 1: Arloesi trwy gymhlethdod\nEbrill 2, 2020 / Good Practice Exchange\t/ Leave a comment\nOherwydd yr achosion o Covid19, mae Arfer Da bellach yn cael ei gyflawni’n llwyr o bell. O ystyried mai ein pwrpas yw rhannu dysgu er mwyn darganfod ffyrdd newydd o weithio, bydd y logiau hyn yn olrhain sut rydym ni, ein cydweithwyr, a chyrff ar draws y sector cyhoeddus wedi dewis arloesi yn y sefyllfa hon. Fel y dywedodd y swyddog cyfnewid gwybodaeth Sion Owen: ‘Nawr mae’n rhaid i ni arloesi allan o reidrwydd yn hytrach nag allan o ddewis’\nYr heriau sydd wedi’u codi:\nDefnyddio ein cysylltiadau yn Swyddfa Archwilio Cymru, i’n galluogi i ymgysylltu’n uniongyrchol â chyrff cyhoeddus a chynghorau.\nEin digwyddiad ar Brofiadau Niweidiol yn ystod Plentyndod yn cael ei ganslo yn y pen draw\nGorfod dod o hyd i ffyrdd o symud ein gwaith wyneb yn wyneb – cyfarfodydd, gweminarau, digwyddiadau – i sffêr ar-lein.\nDelio â’r dryswch a’r pryder sy’n codi o’r sefyllfa\nGorfod newid ein patrymau gwaith\nRwy’n rhagweld y bydd ein heriau’n dod yn llawer mwy penodol o wythnos i wythnos.\nDefnyddio Ein Cysylltiadau\nAr ddechrau’r wythnos, gofynnodd Chris Bolton ‘A oes unrhyw un yn defnyddio arloesedd a dysgu ochr yn ochr â thimau ymateb Covid19?’ Byddwn yn mynd i fwy o fanylion am hyn mewn logiau dysgu yn y dyfodol. Fodd bynnag, gan eich bod ar y daith hon gyda ni, roedden ni’n teimlo bod angen rhannu dechreuad yr hyn yr ydym wedi’i ddatblygu.\nFel rydyn ni wedi’i grybwyll, y nod yw casglu gwybodaeth yn ddigidol am sut mae cyrff sector cyhoeddus yn gweithio’n wahanol\nGallwn brosesu’r wybodaeth honno, gan nodi arferion newydd a chyfleoedd tymor hir (‘pan fydd hyn drosodd’)\nGallwn rannu’r data hwnnw, trwy wasgu data (siartiau, ystadegau, graffiau) a chynnwys cyfryngau (podlediadau, blogiau)\nRydym yn parhau i Ailadrodd y broses\nEr ein bod ni yn y canol, gallai archwilwyr gymryd rhan yn hyn yn hawdd, yn ogystal â thimau fel Dadansoddi Data. Ei fudd yw ei fod yn ein helpu i wneud synnwyr o ymatebion i sefyllfa gymhleth. Yng ngeiriau Chris Bolton mae’n ymwneud â ‘helpu dinasyddion Cymru yn ystod argyfwng’\nCafodd ein digwyddiad ar Brofiadau Niweidiol yn ystod Plentyndod ei ganslo. Roedd gennym nifer sylweddol o gynrychiolwyr ar gyfer Gogledd Cymru a Chaerdydd. Roedd y digwyddiad yn mynd yn ei flaen yn ôl y bwriad! Wrth i’r newyddion ledu, daeth yn anodd cyfiawnhau hyn. Cynllun B: byddem yn dad-wahodd cynrychiolwyr ac yn manteisio ar y cyfle i gasglu cynnwys wedi’i recordio gan y siaradwyr. Diwrnod cyn i ni fod i adael, argymhellodd y llywodraeth yn erbyn teithio diangen. Cynllun C oedd dibynnu ar ein siaradwyr i greu cynnwys i ni. Dywedodd trefnydd y digwyddiad, Sion Owen:\n‘Roedd gen i syniad o sut roedd popeth yn mynd i weithio. Roedd yn teimlo fel fyd mod i’n colli rheolaeth. Mae gen i dri neu bedwar o bobl sydd wedi aros mewn cysylltiad â mi. Er hynny, mae eu blaenoriaethau yn mynd i fod yn wahanol yn ystod cyfnod o gyfyngiadau symud’\nMae hyn yn sôn am yr angen i greu sefydlogrwydd yn y tîm, tra’n sylweddoli, mewn sefyllfa gymhleth, bod dysgu ac addasu i amgylchiadau sy’n newid yn hanfodol bwysig.\nMae cwestiynau’n bodoli o hyd ynghylch ein gallu i gynnal digwyddiadau sy’n pwysleisio ymarferion grŵp. Yn fwyaf diweddar, roedd Bethan Smith i fod i gynnal trafodaeth gyda Heddlu De Cymru oedd yn cynnwys anghytuno defodol – yr ymarfer lle mae syniadau ac ymagweddau unigolion, yn destun beirniadaeth yn fwriadol. Mynegodd bryder bod methu â chynnal digwyddiadau yn bersonol yn ei gwneud yn anodd rhwydweithio. Er gwaethaf hyn, tynnodd Sam Williams sylw at y ffaith bod llawer o’r sgwrsio y byddem yn gyffredinol yn ei gael mewn coridorau wedi symud i ddiwedd cyfarfodydd – bod anffurfioldeb yn dal i fodoli, ond ‘mewn ffordd wahanol’.\nUn peth cadarnhaol a ddaeth yn gynnar oedd defnyddio Zoom a Skype fel llwyfannau ar gyfer cynnal cyfarfodydd ar-lein, gweminarau a chynadleddau. Mae nodweddion fel recordio a rhannu sgrin yn ddefnyddiol wrth gyfathrebu, heb aberthu unrhyw gyfleoedd dysgu. Er enghraifft, cymerodd Deb Allen nodiadau mewn uwch-gyfarfod a ddigwyddodd trwy skype. Un pwynt negyddol oedd achosion technegol. Fodd bynnag, rhoddodd gyfle i bawb gael eu clywed heb y torri ar draws sy’n digwydd fel arfer mewn cyfarfodydd, a siaradodd y mynychwyr yn gryno o ganlyniad.\nFe wnaethon ni lwyddo i gynnal gweminar ar gymhlethdod trwy Zoom. Y ffefryn o’r llwyfannau cynadledda ar-lein, un budd yw nad yw’r cyfarfod yn cau i lawr os bydd sawl sy’n cynnal y cyfarfod yn gadael. ‘Fe wnaeth fy ngliniadur droi ei hun i ffwrdd hanner ffordd drwodd’ meddai Sam, gan fanylu ar un mewn cyfres o faterion technegol yr oedd wedi’u hwynebu yr wythnos hon. Fel mae’n digwydd, roedd y digwyddiad yn canolbwyntio ar symud i ffwrdd oddi wrth systemau targedau a syniadau mympwyol o’r ffordd rydyn ni’n gweithio, gan sylweddoli:\n‘ni all Arfer Gorau fod yn wir. Mae’r hyn sy’n gweithio yn newid drwy’r amser. Bydd yr hyn sy’n gweithio yn stopio gweithio mewn amgylchedd cymhleth’.\nRoedd profi ffordd newydd o ymgysylltu o ganlyniad i’r cymhlethdod a grëwyd o ganlyniad i Covid19, yn ffordd wych o arddangos arfer arloesol, creadigol, yn ystod sesiwn ddysgu am yr union bwnc hwnnw.\nDryswch a Phryder\nYn ystod fy sgyrsiau ag aelodau’r tîm, daeth ffocws ar iechyd meddwl i’r amlwg.\nTynnodd rhai sylw at y ffaith y gall diwrnod hir o alwadau fod yn feichus, yn enwedig heb y teithio’n ôl a blaen a’r rhyngweithio sy’n dod o weithio o bell. Clywais sylwadau oedd yn mynegi pryder ynghylch cysylltu ag eraill, ansicrwydd ynghylch p’un a ydynt yn gwneud y ‘gwaith iawn’. Er bod rhai aelodau o’r tîm wedi arfer gweithio gartref, nodwyd y gallai tynnu opsiynau eraill i ffwrdd deimlo’n ‘gyfyngol’\nYna mae’r pryder sy’n cael ei achosi gan yr effaith ar gymdeithas. Mae Boris Johnson bellach wedi cyhoeddi cyfyngiadau symud ledled y wlad. ‘Dydw i ddim eisiau byw yn y math hwnnw o fyd, ond rwy’n barod i wneud hynny’ meddai Sion Owen, cyn tynnu sylw at y ffaith ein bod ni’n freintiedig i weithio i Swyddfa Archwilio Cymru, a’i fod wrth reswm yn poeni am aelodau ei deulu sy’n hunangyflogedig neu wedi colli gwaith. ‘Dydyn ni ddim yn hoffi ansicrwydd’ mae’n mynd ymlaen, gan dynnu sylw at y ffaith nad ydym yn gwybod pa mor hir y byddwn ni’n dioddef o dan effeithiau’r coronafeirws, Mae’n cyfaddef: ‘ymlaciwch, ‘does neb arall yn gwybod beth sy’n mynd ymlaen. Meddyliwch beth y gallwch chi ei wneud nawr’\ndyma ddolen i erthygl sy’n rhoi rhywfaint o gyngor defnyddiol ar ofalu am eich iechyd meddwl yn ystod y coronafeirws.\nUn agwedd a ddaeth yn amlwg wrth gyfweld aelodau’r tîm oedd yr angen i reoli disgwyliadau.\n‘Rwy’n gorfod jyglo gwaith a bywyd personol’ meddai Bethan Smith am gydbwyso gweithio gartref a’i dyletswyddau fel mam i blentyn dwy flwydd oed. ‘Mae’n wahanol i unrhyw beth y mae unrhyw un ohonom ni erioed wedi’i brofi, felly rwy’n dysgu peidio â rhoi gormod o bwysau arnaf fi fy hun’ mae hi’n parhau. Mae her ddiddorol yma gan fod hwn ar yr un pryd yn un o’n hamseroedd mwyaf a lleiaf prysur. Fel y gwelwch, rydym yng nghanol prosiect i gasglu a lledaenu gwybodaeth rydyn ni wedi’u dysgu o’r newidiadau i gymdeithas sy’n deillio o Covid19. Fodd bynnag, rydyn ni’n cydnabod y gallai gweithio fel hyn arwain wrth reswm at gynhyrchiant unigol is.\nMae hyn yn golygu bod yn rhaid cydnabod ein bod mewn sefyllfa anodd a bod angen ein hymdrechion ar y cyd fel tîm i gadw ein rôl fel rhannwyr gwybodaeth, gan ymateb i sefyllfa gymhleth.\nCreu cyd-ymddiriedaeth: Cofiwch, nid ydym yn ceisio beirniadu ond gofyn i bobl ‘beth allwch chi ei ddysgu i ni?’, gan ddysgu o’u harferion arloesol. Efallai y bydd hyn yn cymryd amser, ond gallwn ddechrau trwy estyn allan at ein cydweithwyr a’n partneriaid, yr ydym eisoes yn eu hadnabod ac yn ymddiried ynddynt, a chreu cysylltiadau o’r fan honno.\nDerbyn y ffaith nad fyddwn bob amser yn rheoli: Yn y cyd-destun presennol er enghraifft, mae ffordd pawb o weithio yn dibynnu ar sut mae’r sefyllfa’n datblygu ac felly gellir taflu gweithgareddau fel trefnu digwyddiad i anhrefn. Dylai’r ffocws fod ar ddysgu, o’r ffordd mae eraill yn addasu a’r ffordd rydyn ni’n addasu fel unigolion. Ni fydd popeth rydyn ni’n rhoi cynnig arno yn llwyddiant!\nPeidiwch â cheisio edrych am y ffordd orau posibl o wneud pethau: ceisiwch sylweddoli y gall amgylchiadau eu hatal rhag gweithio neu o leiaf eu hatal rhag bod yn ymarferol. Yn lle hynny ceisiwch ymateb i newidiadau yn eich amgylchedd. Dadansoddwch gyd-destun cymdeithasol ehangach a chanlyniadau eich gweithredoedd a gofynnwch i chi eich hun, ‘ai hwn yw’r peth mwyaf defnyddiol neu gynhyrchiol y gallwn i fod yn ei wneud?’\nGofalwch amdanoch chi eich hun: Peidiwch â chael eich llusgo i lawr trwy deimlo fel nad ydych chi’n gwneud digon o waith, ond peidiwch â cheisio gorweithio eich hun chwaith. Gwnewch yn siŵr eich bod chi’n cymryd seibiannau, cymerwch amser i fwynhau hobïau neu ymarfer corff. Yn bwysig, byddwch yn dawel eich meddwl na fydd y sefyllfa rydyn ni ynddi ar hyn o bryd yn para am byth! I mi, mae edrych ar unrhyw broblemau trwy lens amserol yn fecanwaith ymdopi defnyddiol\nCreu nodau cyffredin: Yr hyn rwy’n ei olygu yw dod o hyd i bethau y gall eich tîm a’ch grŵp anelu atyn nhw, sy’n dal i ganiatáu i aelodau unigol weithio ar eu cyflymder eu hunain, ac yn eu ffordd eu hunain. Ein rhan ni yw rhannu arfer da ond mae gan bob un ohonom syniadau unigryw ar sut i gyflawni hynny. Yn y weminar cymhlethdod y gwnaethom ni ei chynnal, cyfeiriwyd at hyn fel ‘Rhyng-fewnol’ – rhyddid unigol a ffactorau allanol sy’n dylanwadu arnoch chi yn dod ynghyd.\nTan y tro nesaf, cofiwch aros y tu mewn, gofalu am eich iechyd meddwl a chorfforol a golchi eich dwylo!\nMawrth 20, 2019 Mehefin 11, 2019 / Good Practice Exchange\nMae Toby Jones o Fforwm Ieuenctid Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi creu blog i ni am ei brofiadau’n cynrychioli pobl ifanc mewn amrywiaeth o rolau cyn ein digwyddiad ‘Pobl Ifanc yn Dylanwadu ar Benderfyniadau ynghylch yr Hyn sy’n Bwysig Iddyn Nhw‘.\nMae fy mhrofiad gyda’r Fforwm Ieuenctid wedi newid fy mywyd. Mae ymgynghoriadau lleol, ymchwil a chyflwyno canfyddiadau i bobl sy’n gwneud penderfyniadau mewn ymgais i addasu pynciau penodol fel yr ardal rydyn ni’n byw ynddi neu fwlio mewn ysgolion i elwa pobl ifanc yn well wedi gosod y sylfeini ar gyfer nifer o brosiectau cenedlaethol rwyf wedi cymryd rhan ynddyn nhw. Er fy mod yn ymfalchïo mewn profiadau rhanbarthol a chenedlaethol fel cynrychioli fy sir gartref, sef Wrecsam, yn Nhŷ’r Cyffredin fel rhan o Senedd Ieuenctid y DU a chynrychioli pobl ifanc Gogledd Cymru fel rhan o grŵp ymgynghori rhyng-sirol.\nFodd bynnag, o’r holl waith rwyf wedi’i wneud, nid oes unrhyw un wedi gallu arddangos newid ar unwaith yn yr un modd â fy ngwaith gyda Iechyd Cyhoeddus Cymru. Roedd cael cefnogaeth lawn sefydliad o fy niwrnod cyntaf yn ymwneud ag ysgrifennu datganiad ansawdd blynyddol pobl ifanc cyntaf un ym mis Ebrill 2017, oedd wedi’i ddylunio a’i gynllunio i fod yn gyfeillgar i bobl ifanc, yn arwydd anhygoel o’r hyn oedd i ddod.\nYn yr uwchgynhadledd iechyd ar ddechrau’r gaeaf yn yr un flwyddyn, araith gan y Prif Weithredwr Tracey Cooper oedd yr araith fwyaf angerddol roeddwn i wedi’i chlywed gan swyddog mewn busnes neu sefydliad nad oedd yn canolbwyntio ar bobl ieuenctid ynghylch pa mor bwysig oedd lleisiau pobl ifanc.\nO roi argaeledd adnoddau i un ochr, maen nhw wedi gosod yr enghraifft berffaith o ran hwyluso pobl ifanc i newid mynediad eu cynnyrch, yn yr achos hwn gwybodaeth am iechyd, ar gyfer y dyfodol ac er gwell.\nRwyf wedi gweld grŵp ieuenctid yn cael ei ddefnyddio fel ymarfer ticio’r bylchau gormod o weithiau, neu grŵp ieuenctid yn cael dilyn eu cynffon heb fewnbwn broffesiynol am ormod o amser, mae cael y cydbwysedd cywir yn gwbwl hanfodol. Mae’n rhaid i grŵp fynd i’r afael â materion gam wrth gam ac mae’n rhaid blaenoriaethu materion er mwyn mynd i’r afael â nhw’n briodol.\nMae’n hawdd bod eisiau newid, ond mae’n goblyn o anodd gwneud newid.\nOnd goresgyn yr her a’r cymhlethdodau sy’n golygu fy mod yn parhau i fod wrth fy modd gyda gwaith ieuenctid ac yn sicrhau fy mod yn cynnal fy nghysylltiadau gyda Iechyd Cyhoeddus Cymru.\nMawrth 11, 2019 Mehefin 11, 2019 / Good Practice Exchange\t/ Leave a comment\nMae Georgina James o Gartrefi Melin wedi creu blog cyn ein digwyddiad ‘Pobl ifanc yn dylanwadu ar benderfyniadau ynghylch yr hyn sy’n bwysig iddyn nhw’.\nYma yng Nghartrefi Melin, mae gennym raglen ysgolion sy’n rhan greiddiol o’r busnes. Pwrpas y cynllun FACE, sy’n sefyll am Dyfodol, Gweithgar, Gyrfa a Chodi (Future, Active, Career, Elevate yn Saesneg), yw cynorthwyo disgyblion mewn ysgolion yn y meysydd rydym wedi datblygu eu sgiliau cyflogaeth, ac ehangu eu gorwelion o ran gyrfa. Yn yr un modd, rydym yn rhoi profiadau a chyfleoedd iddynt sy’n eu cynorthwyo i dyfu ar raddfa bersonol a phroffesiynol. Mae wedi bod yn llwyddiant ysgubol, gan i ni wneud cysylltiadau â dros 1000 o ddisgyblion ers mis Ebrill y llynedd.\nRwy’n eich clywed chi’n gofyn; pam mae Cartrefi Melin yn ymrwymo i weithio gydag ysgolion, pa fantais ydy hyn i ni?\nOnid yw hi’n wir dweud mai disgyblion ysgol yw’r genhedlaeth nesaf? Nhw yw’r genhedlaeth nesaf o breswylwyr, ein haelodau staff nesaf, ein haelodau bwrdd nesaf, ein contractwyr nesaf, ein cynghorwyr cefnogol nesaf a’r gweithwyr nesaf yn y Cynulliad. Mae’n gwneud synnwyr bod Melin yn gweithio gyda’r genhedlaeth hon, o oedran ifanc. Bydd y bobl ifanc hyn yn tyfu i fyny yn gwybod pwy yw Melin a beth rydym yn ei wneud, a thra bod hyn yn ateb anghenion ein busnes mae hefyd yn cael effaith uniongyrchol ar fywydau ein preswylwyr ieuengaf a’u cymunedau.\nO ddod i adnabod Melin, maen nhw’n llai tebygol o greu trwbl ar gornel stryd, gan fod ganddynt rywfaint o barch at y staff maen nhw wedi gweithio gyda nhw. Wrth fynychu gweithdai gyda Melin ar faterion ariannol, maent yn llawer mwy tebygol o ddelio’n well gydag arian, sy’n sicrhau bod rhent yn cael ei dalu’n brydlon os ydynt yn dod yn breswylwyr. O helpu i greu meddylfryd cadarnhaol, rydyn ni’n dangos iddyn nhw eu bod yn gallu cyflawni’r hyn maen nhw eisiau mewn bywyd, waeth beth fo’u cefndir na’u profiad mewn bywyd. O ddarparu sgiliau cyfweld a chyflogadwyedd, rydym yn agor cyfleoedd iddynt gael mynediad i gyflogaeth. O gasglu sbwriel gydag ysgolion lleol, rydym yn dangos bod gan bawb ddyletswydd i ofalu am yr amgylchedd, waeth beth fo’u hoedran neu eu statws. Gallwn fynd ymlaen am hydoedd!\nMae’n ymddangos yn dda ar bapur, ond ydy hyn wir yn gweithio?\nHeb os nag oni bai. Mae buddsoddi mewn pobl ifanc yn fanteisiol i Melin yn y tymor hir. Rwy’n un o’r bobl ifanc mae Melin wedi’u helpu, ac erbyn hyn rwy’n gweithio i Melin. Dechreuais wirfoddoli gyda Melin yn 13 oed a pharhau nes fy mod yn 18. Fel arwydd o ddiolch, talodd Melin am fy ngwersi gyrru a’r prawf, ac wedyn cefais brofiad o gontract tymor byr 5 mlynedd yn ôl. Ble ydw i nawr? 5 mlynedd yn ddiweddarach, rwy’n dal i weithio i Melin ond erbyn hyn rwy’n aelod parhaol o staff, yn darparu’r un help a chefnogaeth y cefais i, a hynny i gannoedd o bobl ifanc. Rwy’n enghraifft berffaith fod cwmni’n gallu elwa o fuddsoddi mewn pobl ifanc. Nid fy ngweithle yn unig yw Melin, mae’n llawer mwy na hynny. Mae’n gyfle i mi roi’r cyfleoedd y derbyniais i yn ôl i Melin. Rwy’n angerddol iawn dros ledaenu’r gair am Melin a dros ddarparu cefnogaeth i bobl ifanc – boed hynny’n helpu pobl ifanc i ddeall eu biliau, gwella eu cyfleoedd cyflogaeth, neu roi hwb i’w hyder. Waeth ble byddaf yn mynd yn y dyfodol, byddaf bob amser yn ddiolchgar i Melin am y dechrau da y cefais i ganddynt mewn bywyd.\nRwyf wedi cael y pleser o weithio gydag un gwirfoddolwr yn enwedig sydd hefyd wedi bod gyda Melin o 13 i 18 oed, ac erbyn hyn mae hi’n paratoi i wneud prentisiaeth gyda ni yma ym Melin. Mae’n cael effeithiau pellgyrhaeddol. Pan mae pobl ifanc yn teimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi ac yn cael llais, byddant yn rhoi cymaint yn ôl. Felly beth ydych chi’n ei wneud i sicrhau bod y bobl ifanc yn teimlo’r un peth amdanoch chi? A allwch chi wneud mwy?\nMae Melin wedi ymrwymo i ddechrau prosiect grymuso pobl ifanc o’r enw YEP!, sydd wedi’i lunio i roi cyfle i bobl ifanc fod ar fwrdd Melin ac ennill sgiliau hanfodol a fydd o gymorth iddynt yn eu cymunedau ac yn broffesiynol. Bydd hefyd yn rhoi cyfle iddynt i gael dylanwad ar y ffordd y mae Melin yn gweithio, a sut mae rhaid i ni addasu ar gyfer y genhedlaeth nesaf.\nTachwedd 28, 2018 Mehefin 12, 2019 / Good Practice Exchange\t/ Leave a comment\nCyn ein digwyddiadau Gwlad y Basg, siaradon ni â Rebecca Evans AC, Gweinidog Llywodraeth Cymru dros Tai ac Adfywio. Roedd hi’n gadarnhaol iawn ynghylch sefydliadau cydweithredol ac arloesedd Gwlad y Basg. Gwnaeth hi sôn am sut gall y sector prydlesu elwa ar ddulliau cydweithredol a’r ffaith fod sefydliadau cydweithredol yn gallu meddwl yn fwy creadigol ynglŷn â’r problemau y mae sefydliadau yn eu hwynebu yn y gymdeithas fodern. Roedd hi’n credu bod digonedd o arfer da draw yng Ngwlad y Basg, y gallwn ni ddysgu o hynny yng Nghymru, yn ogystal â gallu cynnig rhywfaint o wybodaeth fewnol i Wlad y Basg, hefyd. Mae ei neges am gydweithredu a’r buddiannau cyffredin yn union yr hyn a welodd Chris Bolton ar ei ymweliad â Gwlad y Basg i ddysgu mwy am eu cydweithfeydd.\nYmunwch â ni yn ein digwyddiadau Gwlad y Basg y mis Rhagfyr hwn i ddysgu mwy. Dilynwch y ddolen hon: https://tinyurl.com/waobasque18


pwysig Problemau mawr\nBlynyddoedd 2 3 diwrnod yn ôl #969 by Dariussssss\nGyda dim ond ychydig o awyrennau diofyn paywares.ALL yn fy FSX wedi torri. Does dim radio a dim GPS .....\nDim ond yn ddiweddar ailosod yr holl beth ... does dim ffordd rydw i'n mynd i'w wneud eto. Felly, a oes unrhyw ffordd i'w drwsio, a beth yw'r uffern yw hynny? Beth sydd o'i le arno?\nBlynyddoedd 2 2 diwrnod yn ôl #970 by DRCW\nOnid ydych chi'n ei garu yn unig, rwyf wedi gorfod gwneud yr un peth ar sawl achlysur. Y peth cyntaf yw Dadosod y feddalwedd a allai fod yn ei wneud. Y peth nesaf yw dileu'r prif FSX cfg, ac yna ailgychwyn FSX, bydd yn disodli'r cfg gydag un ffres, fel yr oedd pan wnaethoch chi lawrlwytho gyntaf FSX. Bydd eich holl feddalwedd sydd wedi'i lawrlwytho yn dal i fod yno. Ond bydd yn rhaid i chi gymeradwyo'r mesuryddion eto.\nBlynyddoedd 2 2 diwrnod yn ôl - Blynyddoedd 2 2 diwrnod yn ôl #984 by DRCW\nDylwn fod wedi ychwanegu bod un o'r rhaglenni nwyddau talu a ychwanegwyd gennych yn achosi ffolderau a rennir oddi mewn FSX i fynd yn llygredig. O'ch disgrifiad, mae'n debygol yn y ffolder medryddion. Mae'r teclyn talu rywsut wedi llygru'r ffolderi radiostack a GPS. Rwy'n gobeithio na fydd yn rhaid i chi ddechrau drosodd eto, ond os gwnewch chi rydw i ddim ond yn rhoi edefyn i'r rhai sy'n ei wneud yw yn y FSX adran. Rwy'n gobeithio y bydd yn helpu\nGolygu diwethaf: 2 years 2 diwrnod yn ôl erbyn DRCW.\nBlynyddoedd 2 2 diwrnod yn ôl #990 by Dariussssss\nPethau doniol yw, maen nhw'n gwneud gwaith. Pan fyddaf yn llwytho rhywfaint o awyrennau diofyn, mae'r ddau ohonyn nhw wedi diflannu.\nAr ôl i mi sefydlu'r hediad, cael y cliriad ATC ac ati .... mae'n ôl, y ddau ohonyn nhw. Damn eithaf rhyfedd. Credaf mai PMDG 747 oedd yn ei achosi. Mae wedi'i dynnu nawr felly rwy'n credu y bydd yn iawn.\nDiolch am yr help beth bynnag.\nAmser i greu dudalen: 0.204 eiliad


Trosedd ac anrhefn - Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr\nErs 1 Hydref 2009, mae wedi bod yn ofynnol yn gyfreithiol i’r Cyngor fod â Phwyllgor Trosolwg a Chraffu sydd â phŵer i wneud y canlynol:\nadolygu neu graffu ar benderfyniadau a wneir neu weithredu gan yr awdurdodau cyfrifol mewn perthynas â chyflawni swyddogaethau trosedd ac anhrefn; a\ngwneud adroddiadau neu argymhellion i’r Cyngor neu’r Cabinet, fel y penderfynir gan gyfrifoldeb am swyddogaeth, mewn cysylltiad â chyflawni’r swyddogaethau hynny.\nYr awdurdodau cyfrifol ym Mwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr yw:\nCyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr;\nHeddlu De Cymru;\nAwdurdod Heddlu De Cymru;\nAwdurdod Tân De Cymru;\nBwrdd Iechyd Lleol Pen-y-bont ar Ogwr.\nMae’r ddeddfwriaeth yn galluogi unrhyw gynghorydd i gyfeirio mater trosedd ac anhrefn lleol i sylw’r Pwyllgor hwn a chael ei ystyried, boed yn aelodau o’r Pwyllgor ai peidio. Os bydd y Pwyllgor yn penderfynu peidio ag ystyried y mater a gyfeirir, rhaid iddo roi esboniad i’r Cynghorydd, ond os gweithredir ynghylch y mater, rhaid i unrhyw adroddiad a lunnir gael ei ystyried gan y rhiant gyngor neu’r partner diogelwch cymunedol perthnasol a rhaid iddo nodi’n glir sut bydd yn ymateb ac yn adrodd yn ôl i’r pwyllgor. (Yr enw ar hyn yw’r broses “cynghorydd yn galw am weithredu”.)\nMae materion trosedd ac anhrefn yn cynnwys ymddygiad gwrthgymdeithasol, ymddygiad sy’n cael effaith andwyol ar yr amgylchedd lleol, a chamddefnyddio cyffuriau, alcohol neu sylweddau eraill.\nI gymhwyso fel mater lleol, rhaid i’r mater effeithio ar naill ai’r holl ardal etholiadol mae’r aelod penodol yn ei chynrychioli, neu ran ohoni, neu rhaid iddo effeithio ar berson sy’n byw neu’n gweithio yn yr ardal honno. Mae Pwyllgor Trosolwg a Chraffu Corfforaethol Pen-y-bont ar Ogwr wedi derbyn y cyfrifoldebau o dan y ddeddfwriaeth trosedd ac anhrefn. Hefyd mae'r Pwyllgor yn goruchwylio’r penderfyniadau a wneir gan y Bartneriaeth Diogelwch Cymunedol a’r cyrff sy’n aelodau ohoni (mewn perthynas â’u swyddogaethau diogelwch cymunedol).\nDyma rôl gyffredinol y pwyllgor:\ni) adolygu a chraffu ar benderfyniadau a wneir neu weithredu gan yr awdurdodau cyfrifol mewn perthynas â chyflawni swyddogaethau trosedd ac anhrefn;\nii) gwneud adroddiadau neu argymhellion i’r Cyngor neu'r Cabinet, fel sy’n briodol, mewn perthynas â swyddogaethau trosedd ac anhrefn yr awdurdod cyfrifol;\niii) ystyried unrhyw fater trosedd ac anhrefn lleol a gyfeirir i sylw’r pwyllgor gan gynghorydd yn CBSP;\niv) penderfynu gwneud adroddiad neu argymhelliad i’r Cyngor neu’r Cabinet ai peidio, fel sy’n briodol, mewn perthynas â mater trosedd ac anhrefn lleol, gan ystyried unrhyw safbwyntiau a fynegir gan y cynghorydd ynghylch pam ddylai’r pwyllgor wneud hynny;\nv) rhoi gwybod i’r Cynghorydd dan sylw am unrhyw benderfyniad i beidio â gwneud adroddiad neu argymhelliad mewn perthynas â mater trosedd ac anhrefn lleol, a’r rheswm dros hyn.\nvi) darparu copi o unrhyw adroddiad neu argymhelliad pwyllgor mae’r pwyllgor yn ei wneud i'r cynghorydd dan sylw, yr awdurdod cyfrifol ac unrhyw berson neu gyrff cydweithredol priodol.\nvii) adolygu’r ymatebion i adroddiadau ac argymhellion Pwyllgor a monitro’r gweithredu a wneir gan awdurdod cyfrifol a phersonau neu gyrff cydweithredol.\nWrth ymarfer ei swyddogaethau trosedd ac anhrefn, mae’r Pwyllgor Trosolwg a Chraffu Corfforaethol yn cyfarfod i ystyried materion trosedd ac anhrefn unwaith y flwyddyn o leiaf a thrwy wneud hynny, gall gyfethol unrhyw berson ac eithrio aelod o'r Cabinet.\nTrosolwg ac Archwiliad\nSwyddogaeth Trosolwg ac Archwiliad\nPa ddulliau archwilio Mae’r cyngor yn eu defnyddio?\nSut i ymwneud ag Archwiliad\nEin Pwyllgorau Archwilio\nRhaglen Waith Flynyddol


Cwmni technoleg arloesol i weithredu o Gasnewydd – Golwg360\nCwmni technoleg arloesol i weithredu o Gasnewydd\n11 Medi 2017 am 09:30\nLled-ddargludyddion (Llun: Prifysgol Caerdydd)\nMae disgwyl i gwmni technoleg arloesol, lled-ddargludyddion, sefydlu yng Nghasnewydd yn dilyn buddsoddiad gan Lywodraeth Cymru.\nMae lled-ddargludyddion cyfansawdd yn dechnoleg ar gyfer y sector moduron, iechyd a diogelwch, ffonau smart 5G a cherbydau awtomatig ac yn cael eu datblygu gan y cwmni IQE.\nMae’r cytundeb gwerth £38 miliwn yn rhan o Fargen Ddinesig Caerdydd sy’n cynnwys 10 awdurdod lleol, sef Caerdydd, Bro Morgannwg, Rhondda Cynon Taf, Merthyr Tudful, Caerffili, Sir Fynwy, Pen-y-bont ar Ogwr, Blaenau Gwent , Torfaen a Chasnewydd.\nY gobaith yw y bydd yn denu £375miliwn o fuddsoddiad i’r sector preifat a chreu hyd at 2,000 o swyddi â sgiliau yn y clwstwr cyflenwi ehangach – gyda chraidd y cwmni yng Nghasnewydd.\n“Mae’n galonogol iawn bod buddsoddiad cychwynnol Llywodraeth Cymru o £12 miliwn i ddatblygu’r clwstwr yn ôl yn 2015 wedi bod yn gatalydd ar gyfer cyhoeddiad heddiw bod IQE yn bwriadu ehangu i gyfleusterau newydd y Fargen Ddinesig,” meddai Ken Skates, Ysgrifennydd yr Economi.\n“Gyda chlwstwr lled-ddargludo cyfansawdd cyntaf y byd wedi’i leoli yma yn ne-ddwyrain Cymru, rydym yn gwneud yn llawer gwell na’r disgwyl wrth ddatblygu technoleg sydd nid yn unig yn chwarae rhan fwyfwy pwysig yn y ffordd yr ydym yn byw ein bywydau heddiw, ond bydd yn sbarduno arloesedd fydd yn llywio’r byd yr ydym yn byw ynddo yfory,” ychwanegodd.\nMwy yn defnyddio cardiau debyd nag arian parod yn 2017


Rhannu profiadau bywyd yn bwysig i Cen Llwyd – Golwg360\nRhannu profiadau bywyd yn bwysig i Cen Llwyd\n14 Ionawr 2019 am 08:59 Diweddarwyd 11 Ionawr 2019 am 18:00\nMae gweinidog gyda’r Undodiaid yng Ngheredigion yn dweud bod cael cyfle i rannu rhai o’i brofiadau bywyd gydag eraill yn bwysig iddo.\nMae Cen Llwyd yn gyfrannwr cyson i’r slot ‘Munud i Feddwl’ ar Radio Cymru ers cyfnod o chwarter canrif, a nawr mae wedi casglu rhai o’i fyfyrdodau ynghyd.\nMae wedi’u dethol yn ôl misoedd y flwyddyn, ac yn ôl y pregethwr o ardal y Smotyn Du, yr amcan wrth eu llunio oedd ceisio “uniaethu” â phobol yn eu bywyd beunyddiol a dangos iddyn nhw sut y gall rhai digwyddiadau bach, lleol fod â “gwerth ehangach”.\n“Dw i wedi byw nawr ers 67 o flynyddoedd,” meddai Cen Llwyd wrth golwg360. “Mae rhyw bethau wedi digwydd i fywyd dyn yn ystod y blynyddoedd hynny.\nRhan o apêl y slot boreol ar raglen y Post Cyntaf, yn ôl Cen Llwyd, yw cyrraedd cynulleidfa nad oes modd ei gweld na’i chlywed.\n“Mae’n eithaf exciting i ddweud y gwir, achos dwyt ti ddim yn gwybod pwy sy’n gwrando,” meddai.\n“Pan wyt ti’n areithio mewn cyfarfod, pregethu mewn cwrdd neu’n siarad mewn rhyw rali, rwyt ti’n gweld y gynulleidfa o’th flaen di.\n“Ond gyda rhywbeth fel Munud i Feddwl, efallai fod rhywun wrthi yn glanhau eu dannedd neu’n paratoi brecwast – dwyt ti ddim yn gwybod pwy sy’n gwrando.”\nDyma glip o Cen Llwyd yn darllen y darn ‘Ochr Anghywir’, a gafodd ei ddarlledu’n wreiddiol ar Ionawr 7, 2002…


Tro yn Llydaw/Y Ddinas Foddwyd - Wicidestun\nTro yn Llydaw/Y Ddinas Foddwyd\n← Yr Eglwys Gam Tro yn Llydaw\ngan Owen Morgan Edwards Gwlad y Beddau →\nY DDINAS FODDWYD.\nUN bore gwelid Ifor Bowen a minnau'n cyrchu tua thŷ'r cenhadwr, yr oedd wedi addaw dod gyda ni i Ddouarnenez. Pan oeddym yn pasio dan gysgod yr eglwys ar y ffordd i'r orsaf, gwelem hen ŵr hirwallt barfwyn yn prysuro adre heibio'r gornel. Luzel oedd, ond ni feddem amser i gael ymgom âg ef, rhag colli'r tren. Efe, Renan, a'r Vicomte de la Villemarqué sydd wedi gwneud mwyaf, o bawb sy'n fyw, dros lenyddiaeth Llydaw. Yr oeddym wedi meddwl cael ysgwrs â'r tri, ond ni wenodd Ffawd arnom.\nYn yr orsaf gwelsom lawer o Swissiaid Protestanaidd Quimper, yr oeddynt hwythau'n mynd i dreulio diwrnod ar lan y môr yn Nouarnenez. Yr oedd mab un ohonynt, ysgol feistr, newydd gyrraedd adre o Ffrainc, a dywedodd lawer wrthym am deimlad llywodraeth Ffrainc tuag at Lydaw. Yr un ydyw ag oedd teimlad Lloegr at Gymru ryw ychydig flynyddoedd yn ol, awydd dinistrio bywyd Cymru, a gwneud yr holl Gymry'n Saeson. Ni oddefir i un athraw esbonio gair yn Llydaweg i blant yn yr ysgol, rhaid dysgu plentyn uniaith Llydewig trwy gyfrwng y Ffrancaeg. Dan y drefn felltigedig hon yr addysgwyd finnau, lawer blwyddyn yn ol, mewn ysgol wledig yng Nghymru. Cymerir gofal, fe'm hysbyswyd, am anfon pob ysgolfeistr Llydewig i rannau arall o'r wlad; a dygir brodorion Ffrainc neu Wasgwyn yn eu lle i Lydaw. Ffranceiddio pob man ydyw amcan llywodraeth Ffrainc, trwy osod syniadau pechadurus am wag ogoniant Ffrengig ym meddyliau pawb. Edrychais o'm cwmpas, a gwelais ar gapiau'r plant enwau brwydrau gwaedlyd anghyfiawn Napoleon,—Marengo, Austerlitz, Jena. Ond ni welais Drafalgar na Waterloo na Sedan ar gap neb.\nYr oeddym yn teithio'n araf drwy wlad fryniog eithaf ffwythlon heibio Wengat a Iuch, yn y man croesasom bont dros afon oedd ar ymarllwys i'r môr, a dywedwyd fod Douarnenez yn ymyl.\nO'r orsaf aethom drwy ystryd hir, gan ddal sylw ar y man bethau wna fywyd y pentrefydd Llydewig yn anhebig i fywyd pentrefydd Cymru, — yr esgidiau pren (bwtw coad); drym y criwr, yn lle cloch; y dull o bedoli ceffylau yn yr efail, lle gwelsom wyth o bobl a'u holl egni yn pedoli un ceffyl. Cyfeiriasom tua thŷ'r pregethwr Calfinaidd Le Groignec, a theimlem yn gartrefol iawn wrth feddwl am ymweled â phregethwr Methodist o Lydawr. Mewn lle dieithr, i dŷ'r pregethwr yr eir yn aml am gyfarwyddyd, ac y mae hyn yn beth i'w synnu ato pan gofiom nad oes undyn mwy prysur nag ef. Ond clywsom nad oedd gartref, a throisom i dŷ'r is lys-genhadwr Norwegaidd, hen ŵr tal urddasol, sy'n preswylio yn Nouarnenez i achub cam y Norwegiaid Lutheraidd sy'n dod yma i werthu tar a rhaffau i'r pysgotwyr. Oddi yno aethom trwy'r pentref tua'r môr. Eglwys newydd ydyw'r eglwys, dynwarediad gwael a di-enaid o eglwys Quimper; a phentref tlawd hyll ydyw'r pentref, — tai budron wedi eu hadeiladu yn dyn yn ei gilydd. Ond am y môr, ni welais ef mor ogoneddus yn unlle erioed. Prysurasom heibio'r adeiladau lle pecir sardines, gan gau ein ffroenau rhag y drewiant gyfyd o'r miloedd pennau pysgod oedd yn pydru ym mhob agen, esgynasom fryncyn gwyrdd, gwelsom y môr o'n blaenau, a daeth awel iach oddiarno i'n cyfarfod. Yr oeddym wedi clywed nad ydyw Bau Douarnenez yn ail ond i Fau Naples yn unig mewn prydferthwch. Nid ydyw awyr Llydaw mor glir ag awyr yr Eidal, na'r lliwiau mor dyner a gogoneddus, ond y mae Bau Douarnenez yn hyfrydwch i bob llygad a'i gwel. Y mae wedi ei gau i mewn ar bob ochr ond un gan fynyddoedd. Oddiar y bryn y safem arno gwelem holl gylch ei draethell. —llethrau grugog a Ilanerchi bychain o dywod melyn disglair yn agosaf atom, a rhimin o fynyddoedd gleision yn y pellter, yn ymestyn i'r môr ar lun pen ysgyfarnog. Yr oedd yn amser i'r cychod fynd allan i bysgota, ac yr oedd ugeiniau ohonynt yn cyfeirio tua phen y llwybr i'r môr agored heibio godrau'r mynydd sy'n sefyll yn y môr. Goblygai eu hwyliau bychain duon i'r un cyfeiriad, yr oedd y cychod yn dduon, fel pebyll Cedar, ar y dwfr glas, ac yn hawddgar iawn. Ymddanghosai'r bau'n dlysach na'r tir, yn fwy heddychlon na'r môr, yr oedd y cychod bach yn berffaith ddiogel wrth ddawnsio'n ddistaw ar ei dennau mân, a meddyliwn fod pob Llydaw- iad oedd ar y bau wedi gweddio gweddi'r pysgotwr, — "O Dduw cadw fi, mae dy fôr di mor fawr, a'm cwch innau mor fach."\nBu'r bau tonnog hwn yn ddol werdd unwaith, medd hen hanes. Yn y bumed ganrif teyrnasai Gradlon Mawr ar Gaer Is, y ddinas ar y gwastadedd oedd yn is na'r môr pan fyddai'r llanw i mewn. Dyma oedd "Cantre'r Gwaelod" yn Llydaw, a Gradlon Mawr, fel Seithenyn Feddw, oedd yn cadw allweddau'r môrddrysau. Yr oedd sant yn Llydaw'r adeg honno, o'r enw Gwenole, ac yr oedd hwn wedi hen rybuddio Gradlon fod perigl mewn gwleddoedd a gwin. Yr oedd gan Radlon ferch brydferth, hefyd, o'r enw Dahut, ac yr oedd ganddo elyn. Gwelodd Dahut y gelyn hwn, a hoffodd ei bryd a'i wedd. Cyn hir, cymerodd ei darbwyllo ganddo i ladrata'r allweddau oddiar y gadwen oedd am wddf ei thad, a'u rhoddi iddo ef. Agorodd yntau'r drysau pan oedd pawb yn cysgu yn nyfnder y nos, ac erbyn y bore ni welid ond môr lle buasai Caer Is. Clywodd rhywun sŵn y dyfroedd yn dod, a medrwyd cyfrwyo march Gradlon mewn pryd iddo ddianc. Rhoddodd Ddahut ei ferch wrth ei sgîl, ond, dan bwysau'r ddau, yr oedd y môr yn prysur ennill ar y ceffyl. Pan oedd y tonnau wrth sodlau'r march, daeth marchog arall a charlamodd yn ochr y brenin, a gwaeddodd arno'n llidus am daflu Dahut i lawr. Gwelodd Gradlon mai ysbryd Gwenole oedd yn siarad âg ef, a thaflodd ei ferch i lawr mewn ufudd- dod iddo. "Pwll Dahut? y gelwir y lle y boddodd merch y brenin hyd heddyw. Wedi ei boddi hi, peidiodd llid Gwenole a chynddeiriogrwydd y môr. Y mae cerdd Lydewig yn y Barzaz Breiz am foddi gwastadedd Is.\nA glywaist ti eiriau gŵr Duw,\nWrth Radlon Mawr, hen frenin Is?\nGwylia, gwin a chariad yw\nDinistr byd. Rhaid talu'r pris."\nEbe Gradlon,"Hoff gyd wleddwyr, cysgwch heno gyda mi,"\n"Pell y cerddodd y nos weithian, cysgwn gyda thi."\nA daeth llais o'r mwynaf glywyd i glust merch y brenin ffol,\n"Dahut anwyl, dwg im allwedd Dinas Is, ti a'i cei yn ol."\nCysgai’r brenin yn ei harddwch, harddwch henaint teg,\nSyrthia'i wallt fel cawod eira ar ei fantell borffor cain,\nAr ei wddf 'roedd cadwen emog, ac arni agoriadau ddeg,\nGwelid allwedd caerau'r moroedd, allwedd fawr, ymysg y rhain.\nDaeth geneth wen ysgafndroed\nYn ddistaw, ddistaw,\nI'r frenhinol 'stafell gwsg,\nGan wrandaw, gwrandaw.\nAnadliad cwsg ei thad,\nYn unig glywai,\nOnd su alaethus y môr\nar bell ororau.\nO faen yr hen ŵr oedd yn huno penliniodd,\nY gadwen a'r allwedd yn ddistaw gymerodd.\nMae'r brenin yn cysgu. Ond daw gwaedd o'r iselder,—\n"Mae'r drysau yn agored, mae'r môr yn rhuthro i mewn,\n"Fy mrenin ! O cwyd! Dy farch buanaf gyfrwyir,—\n"Mae'r tonnau brigwynion cynddeiriog yn dyfod !\n"Ho! Ffowch am eich bywyd, drigolion y gwaelod !\n"Mae'r môr ar ein gwarthaf, pwy agorodd y drysau?\n"Pa adyn melltigedig a'n bradychodd i Angeu?"\nMae buanfarch y brenin ar ucheldir Pen Afroedd,\nA Chaer Is yn eigion y dyfroedd.\n"Goediwr, dywed imi, a welaist fuanfarch\nHen frenin Is yn dianc rhag y môr?"\n"Ni welais ddim, ond aml yn nyfnder nos\nMi glywais sŵn traed ceffyl yn dianc rhag y môr,\nTrip, trep, trip,\nTrep, trip, trep,\nA'r môr yn dod i mewn.\nBysgotwr, dywed imi, a welaist forwyn fôr\nYn cribo ei gwallt melynaur ar y lan?"\nDo, llawer gwaith y gwelais forwyn wen y môr,\nA'i chân, fel llais y tonnau, 'n gwynfannus wan."\nPrynhawn dedwydd dreuliasom gyda'r cenhadwr ar ochr y bryn, y môr a Dinas Is odditanom, a chymylau uwchben yn lleddfu'r gwres. Ond rhaid oedd rhoddi terfyn ar yr ymgom, gan fod bysedd clociau'n mynd o hyd. Troisom tua thŷ'r pregethwr Le Groignec. Y mae'n byw mewn rhan isel yn y pentref, — a pha le sydd futrach na phentref pysgotwyr. Esgynasom risiau. yr oeddynt yn fudron a lleidiog iawn. Wrth fynd i fyny, gwelem du fewn llawer ystafell, ac yr oeddynt oll yn fudron ffiaidd. Cyn hir cyrhaeddasom yr ystafelloedd uchaf ar y fflat, ac yr oedd tynnu i fyny iddynt o'r lleill fel myned o'r ddaear i'r nefoedd, — llenni gwynion, dodrefn cyn laned a'r aur, plant bach tlws, iechyd, a chân. Dyma deimlir, bob amser wrth fyned o dŷ Pabydd i dŷ Protestant. Beth bynnag arall y mae Protestaniaeth yn wneud, y mae'n dysgu pobl i olchi eu hwynebau ac i lanhau eu tai, ac y mae hyn yn sicr o fod yn rhan bwysig o grefydd Iesu Grist. Y mae Le Groignec yr un ffunud a phregethwr Methodist Cymreig, ac y mae ei wraig yr un fath yn union a gwraig pregethwr Methodist, — yn llawen, yn hardd, yn groesawgar. Y tu allan i Gymru, nid oes yn y byd gystal merched a merched Llydaw. Cawsom ginio cysurus, ar liain cyn wynned a'r eira, cofiodd Madame Le Groignec mai Prydeiniaid oeddym, a chawsom de fel bys. Yr oeddym oll yn teimlo ein bod yn un teulu, caneuon a chrefydd a theimladau Cymru oedd ein caneuon a'n crefydd a'n teimladau ni y prynhawn hwnnw. Llydaweg oedd yr iaith, ond nid oeddym yn cofio nad Cymraeg oedd. Yr oedd un o ferched bach Le Groignec yn chware'r piano,—hyhi sy'n chware yn y capel, — a'r lleill yn canu. Yr oedd un emyn prydferth yn dechre,\n"Iesu, rwy'n hiraethu am danat."\nOnd y peth mwyaf tarawiadol i ni oedd clywed y Delyn Aur,—\n"Ne fo ffin da gana ha meuli\nIesus Crist da firicen,\nTent hog eled gano assambles\nHe fadeles da bep den,\nNe fo bicen\nFfin da son am delen aour."\nAethom i weled yr ystafell genhadol. Rhan o dŷ coed ydyw, ystafell isel, dywell, mewn lle budr. Ar noswaith cyfarfod, medr y gelynion wneud gwrando'n beth amhosibl, ac y mae'r arogl ymgyfyd o'r tomennau gerllaw yn anioddefol bob amser. Perigl parhaus oedd syrthio ar draws plant, creaduriad bach budron hanner noethion oedd yn chware yn y llwch a'r tomen— ydd. Yr oedd un peth yn anwylo'r bodau bach hyn i ni ar unwaith, clywem bwy'n gwaeddi mam,' y gair cyntaf ddysgasom ninnau erioed. Os hoffech gryfhau'ch sel dros y genhadaeth yn Llydaw, ewch yno a gwrandewch ar y plant yn chware; cewch deimlo, mewn graddau anfeidrol lai, deimladau Tad Nefol wrth glywed pechaduriaid, ym mangre pechod a dioddef, eto'n siarad rhywbeth tebig i hen iaith y wlad well.\nAethom trwy'r ystrydoedd i'r pen arall i'r pentre i weled yr ystafell genhadol newydd. Gŵr canolig o ran taldra ydyw Le Groignec, gyda llais treiddgar heb fod yn ddwfn, a wyneb yr un bictiwr a Henry Jones, Capel Garmon gynt. Dywedodd wrthyf mai mynach oedd unwaith, yn ei gell gwelodd dwyll Pabyddiaeth, darllennodd ei Feibl, gwelodd oleu, daeth yn Brotestant, a phriododd. Wrth gerdded ymlaen, gwelem fod braidd bob Llydawr yn rhoddi ei fys ar gantel ei het i'r ddau genhadwr, tra na welem neb yn moes gyfarch yr offeiriaid Pabaidd. Mae'n amlwg fod y Llydawiaid yn parchu'r bugeiliaid Calfinaidd, tra nad oes ond ofn yn eu cadw wrth y lleill.\nErbyn i ni edrych yr ystafell newydd, yr oedd yn dechre nosi, ac yr oedd amser y tren yn agoshau. Rhwyfasom dros yr afon, yr oedd y llanw'n codi'n gyflym, ac aethom i'r orsaf hyd ffordd agosach na'r un y daethom ar hyd—ddi. Siaradai'r cenhadwr Lydaweg a'r cychwyr, er braw iddynt,—"O, 'roeddem ni'n meddwl mai Ffrancod oeddych chwi." Yr oedd y lleuad i'w gweled yn nofio ar y tonnau sydd uwchben y wlad a foddwyd, gwelem hwyliau duon y cychod rhyngom a'r goleu gwyn, noswaith aeddfed yn yr haf oedd honno, ac y mae'n sicr gennyf na fu Douarnenez erioed yn brydferthach.\nYr oedd y cwmni Protestanaidd yn yr orsaf o'n blaenau, a chawsom ymgom am ddemocratiaeth Cymru ar hyd y ffordd adre. Wedi cyrraedd y dref, yr oeddym yn gorfod ffarwelio â'r cenhadwr, gan ein bod yn cychwyn yn blygeiniol drannoeth tua'r de. Buasai'n dda gennym gael myned i Bont l'Abbé, ond cofiasom fod miloedd o fysedd clociau yn symud ymlaen yn ddibaid. Ac yma y gadawsom W. Jenkin Jones a'i obaith am Lydaw, a'i gred fod pethau mawr ar ddigwydd.\nWedi dod o "https://cy.wikisource.org/w/index.php?title=Tro_yn_Llydaw/Y_Ddinas_Foddwyd&oldid=11999"\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 8 Awst 2021, am 23:18.


Cartref Preswylwyr Parcio, ffyrdd a theithio Parcio a Thrwyddedau Blue Badge Gwneud Cais am Fathodyn Glas\nSummary (optional) Sut i wneud cais am Fathodyn Glas newydd neu adnewyddu eich Bathodyn Glas\nMae’r Bathodyn Glas yn galluogi i unigolion sydd â nam symudedd difrifol barcio yn agos at y man y maent yn ei gyrchu. Nid oed yn rhaid i unigolyn fod yn yrrwr i wneud cais am Fathodyn Glas. Mae’r bathodyn ar gyfer unigolyn a gellir ei ddefnyddio ar gyfer unrhyw gar pan fo’r unigolyn hwnnw yn deithiwr.\nGwirio i weld os ydych chi'n gymwys\nPryd i ail-ymgeisio\nNid ydym yn adnewyddu bathodynnau. Os bydd eich bathodyn yn dod i ben, bydd angen i chi ail-ymgeisio. Gallwch ymgeisio hyd at 12 wythnos cyn y bydd eich bathodyn presennol yn dod i ben. Nid ydym yn anfon llythyron atgoffa, oherwydd mae’r dyddiad y bydd y bathodyn yn dod i ben i’w gweld yn glir ar y bathodyn.\nMae'n rhaid i chi ddychwelyd eich bathodyn sydd wedi dod i ben. Os byddwch yn methu gwneud hyn gall eich bathodyn gael ei dynnu oddi wrthych.\nDychwelwch y bathodyn i'r cyfeiriad isod:\nRiportiwch unrhyw newid mewn amgylchiadau i bluebadge@conwy.gov.uk\nBathodyn Glas Gwneud Cais am Fathodyn Glas Bathodynnau glas ar gyfer sefydliadau/mudiadauGwiriad Cymhwysedd Bathodyn GlasSut i ddefnyddio Bathodyn GlasCamddefnyddio Bathodyn GlasAr ôl i chi wneud caisDychwelyd Bathodyn Glas


Absenoldeb salwch yn gysylltiedig â Covid-19: llacio'r amodau ar gyfer hawl i iawndal yn newydd\nErs dyfodiad y firws, mae eithriadau o'r amodau cymhwysedd er budd lwfansau dyddiol nawdd cymdeithasol a lwfans atodol cyflogwyr wedi'u rhoi ar waith. Gohiriwyd y cyfnod aros hefyd.\nFelly, o 1 Chwefror, 2020, gweithwyr a oedd yn agored i Covid-19 a oedd yn destun mesur o unigedd, troi allan neu ofal cartref oherwydd yn benodol eu bod yn dod i gysylltiad â pherson sy'n sâl â Coronavirus neu ar ôl aros mewn ardal yr oedd ffocws epidemig yn effeithio arni, wedi elwa o fudd-daliadau nawdd cymdeithasol dyddiol heb orfod cwrdd â'r amodau sy'n ymwneud ag isafswm cyfnodau gweithgaredd neu isafswm cyfrannol. Hynny yw, gweithio o leiaf 150 awr dros gyfnod o 3 mis calendr (neu 90 diwrnod) neu gyfrannu ar gyflog sydd o leiaf yn hafal i 1015 gwaith swm yr isafswm cyflog yr awr yn ystod y 6 mis calendr cyn yr arhosfan . Gohiriwyd y cyfnod aros 3 diwrnod hefyd.\nMae'r drefn ddifrïol hon wedi cael ei haddasu trwy gydol 2020, yn enwedig o ran iawndal ychwanegol y cyflogwr.\nRoedd y ddyfais eithriadol hon i ddod i ben ar 31 Rhagfyr, 2020. Ond roeddem yn gwybod y byddai'n cael ei hymestyn. Archddyfarniad, a gyhoeddwyd ar Ionawr 9 ...\nAbsenoldeb salwch yn gysylltiedig â Covid-19: llacio'r amodau ar gyfer hawl i iawndal yn newydd Gorffennaf 10th, 2021Tranquillus\nblaenorolTeleweithio: a yw'r gweithiwr yn elwa o dalebau prydau bwyd?\ncanlynolDatblygiad proffesiynol: sicrhewch eich gyrfa heb newid popeth\nFfurflenni rhyngweithiol yn Word