Gydlynu fesur peiriant mewn peiriant CNC\nGyda datblygiad y diwydiant gweithgynhyrchu, peiriant CNC wedi eu defnyddio'n eang. Mae holl gwmnïau prosesu eu hunain canolfan prosesu peiriant neu rheolaeth rifol CNC. Cais peiriant CNC i wella capasiti prosesu mentrau, sy'n gallu gwneud y diwydiant gweithgynhyrchu gynhyrchu cynnyrch mecanyddol o ansawdd uchel, ar yr un pryd gall lleihau amser gweithgynhyrchu, gwella manteision economaidd mentrau.\nPeiriant Mesur cydgysylltu tri yn Cyfunodd math o fesur offer optegol, mecanyddol, electronig a thechneg reoli cyfrifiadur gyda manylder uchel, effeithlonrwydd uchel. Gall CMM gyhoeddi Mesur effeithiol yr arolygiad Erthygl cyntaf a'r broses gweithgynhyrchu siâp cymhleth a rhannau trachywiredd. Felly gall ddarparu data mwyaf effeithiol a chywir ar gyfer offer peiriannol gosodion a'r addasiad o iawndal sefyllfa dull trawsbynciol a rhaglen prosesu.\nMae mentrau gweithgynhyrchu wedi eu hunain precision offer prosesu CNC iawn i ganfod cynhyrchion o ansawdd uchel. Cynhyrchion o ansawdd uchel yn y bôn yn wireddu drwy'r broses gweithgynhyrchu, yn hytrach na dibynnu ar arolygu terfynol. Y targed ansawdd y diwydiant gweithgynhyrchu modern yw hyd y bo modd cadw cynhyrchu rhannau yn unol â gofynion dylunio. Fodd bynnag, er mwyn cynnal cysondeb y broses o gynhyrchu a dylunio, mae'n rhaid rheoli'r broses weithgynhyrchu. Gweithgynhyrchu broses reoli yw y dull mwyaf effeithiol i fesur yn gywir faint, ar ôl cael gwybodaeth maint, drwy ddadansoddi adborth gall cyferbyniad y broses gynhyrchu, wella'r broses o gynhyrchu neu dechnoleg prosesu, er mwyn gwella'n barhaus ansawdd y cynnyrch.\nCyfesurynnau tri yw un o'r dulliau mwyaf effeithiol i fesur yn gywir a gwerthuso maint, a gall yn hytrach na amrywiaeth o offer mesur. Fawr ac felly lleihau arfau sydd eu hangen i gwblhau'r profion cynnyrch cymhleth a Mae costau prynu, sydd yn ei dro fawr yn lleihau amser brofi.\nNi all CNC fydd offer weithio heb CMM cynhyrchu cynhyrchion mecanyddol. Gall cais cyfesurynnau tri ddarparu data dibynadwy ar gyfer datblygu a chynhyrchu cynnyrch CNC, er mwyn sicrhau ansawdd uchel y cynnyrch, a chwarae rhan bwysig i wella manteision economaidd y fenter.\nPâr o: Y dull i ddileu gwall CMM\nNesaf: Amodau amgylchedd CMM


Agenda Is-Bwyllgor Trwyddedu (A) ar Dydd Mawrth, 19eg Tachwedd, 2019, 10:00\nDydd Mawrth, 19eg Tachwedd, 2019 10:00\nView the declarations of interest for eitem 226.\nDerbyniwyd datganiadau gan yr Aelodau canlynol:\nY Cynghorydd D Owen - buddiant rhagfarnus yn eitem 14 ar yr agenda – roedd yn adnabod teulu’r ymgeisydd.\nY Cynghorydd DRW Lewis – buddiant rhagfarnus yn eitem 9 ar yr agenda – roedd yr ymgeisydd yn gymydog i'r Cynghorydd Lewis.\nY Cynghorydd R Collings – diddordeb personol yn eitem 6 ac eitem 10 ar yr agenda – mae'r Cynghorydd R Collings yn gwybod enw un o'r gyrwyr.\nGadawodd y Cynghorydd D Owen a'r Cynghorydd DRW Lewis y cyfarfod yn ystod y drafodaeth ar eu heitemau perthnasol ar yr agenda.\nGofynnwyd i'r aelodau ethol cadeirydd ar gyfer y cyfarfod er mwyn ystyried eitem 9 ar yr agenda yn absenoldeb y Cynghorydd DRW Lewis. Etholodd yr Is-Bwyllgor y Cynghorydd M Kearn fel cadeirydd.\nI dderbyn am gymeradwyaeth y Cofnodion cyfarfod y 30/07/2019 a 09/08/2019\nMinutes , 09/08/2019 Licensing Sub-Committee A , eitem 227. PDF 49 KB\nPENDERFYNWYD: Bod cofnodion y cyfarfodydd a gynhaliwyd ar 30/07/19 a 09/08/19 yn cael eu cymeradwyo fel cofnod manwl gywir.\nCais Am Drwyddedu Cerbyd Llogi Preifat PDF 101 KB\nRoedd y cais yn cael ei gyflwyno gan Wayne Davies o Ben-y-fai, Pen-y-bont ar Ogwr ar gyfer trwyddedu Mercedes Benz C200 Sport Premium + Auto, rhif cofrestru cerbyd HK68 DKX, fel cerbyd llogi preifat i ddal 4 o bobl. Roedd cyn-berchnogaeth ar y cerbyd a chafodd ei gofrestru gyntaf gyda’r DVLA ar 7 Ionawr 2019.\nArchwiliwyd y cerbyd gan yr Is-Bwyllgor.\nDywedodd y Rheolwr Tîm Trwyddedu wrth yr aelodau mai’r cyfanswm milltiroedd presennol yr oedd y cerbyd wedi’u gwneud oedd 12,471. Nododd fod y cais y tu allan i’r Polisi Cerbydau Hacni sydd wedi’i gymeradwyo gan y Pwyllgor Trwyddedu, am y rhesymau sydd wedi’u nodi yn yr adroddiad.\nNid oedd y cerbyd yn gallu derbyn cadeiriau olwyn, ond roedd canllawiau polisi penodol yng nghyswllt trwyddedu cerbydau Llogi Preifat am y tro cyntaf a oedd y tu allan i’r canllawiau polisi, a amlinellir ym mharagraff 4.6 o'r adroddiad.\nEr gwybodaeth i'r aelodau, ni ddarparwyd gwybodaeth am hanes y gwasanaeth roedd y cerbyd wedi'i gael nac MOT gan nad oedd hynny'n ofynnol oherwydd oedran y cerbyd.\nPENDERFYNWYD: Ystyriodd yr Is-Bwyllgor y cais am gofrestru HK68 DKX fel cerbyd llogi preifat.\nNododd yr aelodau y gellid llacio’r polisi fel y nodir ym mhara 2.2 y polisi oherwydd ansawdd eithriadol uchel y tu mewn a’r tu allan a’r safonau diogelwch eithriadol uchel. O’r herwydd, roedd yr Is-Bwyllgor yn hapus i ddyfarnu’r drwydded\nCais Am Drwyddedu Cerbyd Hacni PDF 100 KB\nCyflwynwyd y cais gan Andrew Jackson i drwyddedu Dacia Logan, rhif cofrestru cerbyd KP16 ULG fel Cerbyd Hacni i ddal 4 o bobl. Roedd cyn-berchnogaeth ar y cerbyd a chafodd ei gofrestru gyntaf gyda’r DVLA ar 11 Gorffennaf 2016.\nDywedodd y Rheolwr Tîm Trwyddedu wrth yr aelodau mai’r cyfanswm milltiroedd presennol yr oedd y cerbyd wedi’u gwneud oedd 15,046. Nododd fod y cais y tu allan i’r Polisi Cerbydau Hacni sydd wedi’i gymeradwyo gan y Pwyllgor Trwyddedu, am y rhesymau sydd wedi’u nodi yn yr adroddiad.\nNid oedd y cerbyd yn gallu derbyn cadeiriau olwyn, ond roedd canllawiau polisi penodol yng nghyswllt trwyddedu Cerbydau Hacni am y tro cyntaf a oedd y tu allan i’r canllawiau polisi, a amlinellir ym mharagraff 4.6 o'r adroddiad.\nEr gwybodaeth i’r aelodau, darparwyd hanes y gwasanaeth roedd y cerbyd wedi'i gael ar 14 Gorffennaf 2017 pan oedd nifer y milltiroedd yn 6,517 ac ar 8 Ebrill pan oedd nifer y milltiroedd yn 14,634. Darparwyd tystysgrif MOT dyddiedig 8 Ebrill 2019 lle cofnodwyd nifer y milltiroedd yn 14,630.\nPENDERFYNWYD: Ystyriodd yr Is-Bwyllgor y cais am gofrestru KP16 ULG fel Cerbyd Hacni.\nCyflwynwyd y cais gan Liam Morgan a David Stolzenburg, sy'n masnachu fel Llynfi Coaches o Faesteg i drwyddedu Dacia Logan, rhif cofrestru cerbyd CE69 POU fel Cerbyd Hacni i ddal 4 o bobl. Roedd cyn-berchnogaeth ar y cerbyd a chafodd ei gofrestru gyntaf gyda’r DVLA ar 26 Medi 2019.\nDywedodd y Rheolwr Tîm Trwyddedu wrth yr aelodau mai’r cyfanswm milltiroedd presennol yr oedd y cerbyd wedi’u gwneud oedd 89. Nododd fod y cais y tu allan i’r Polisi Cerbydau Hacni sydd wedi’i gymeradwyo gan y Pwyllgor Trwyddedu, am y rhesymau sydd wedi’u nodi yn yr adroddiad.\nNid oedd y cerbyd yn gallu derbyn cadeiriau olwyn, ond roedd canllawiau polisi penodol yng nghyswllt trwyddedu Cerbydau Hacni am y tro cyntaf a oedd y tu allan i’r canllawiau polisi, a amlinellir ym mharagraff 4.4 o'r adroddiad.\nEr gwybodaeth i'r aelodau, ni ddarparwyd unrhyw hanes gwasanaeth na thystysgrif MOT gan nad oedd yn ofynnol cael un.\nPENDERFYNWYD: Ystyriodd yr Is-Bwyllgor y cais am gofrestru CE69 POU fel Cerbyd Hacni.\nCais Am Drwyddedu Cerbyd Hacni PDF 107 KB\nCyflwynwyd y cais gan Paul Brain - Peyton Travel o Ben-y-bont ar Ogwr i drwyddedu bws mini Renault Master, rhif cofrestru cerbyd PO61 FHT fel Cerbyd Hacni i ddal 8 o bobl. Roedd cyn-berchnogaeth ar y cerbyd a chafodd ei gofrestru gyntaf gyda’r DVLA ar 11 Ionawr 2012.\nDywedodd y Rheolwr Tîm Trwyddedu wrth yr aelodau mai’r cyfanswm milltiroedd presennol yr oedd y cerbyd wedi’u gwneud oedd 85,725. Nododd fod y cais y tu allan i’r Polisi Cerbydau Hacni sydd wedi’i gymeradwyo gan y Pwyllgor Trwyddedu, am y rhesymau sydd wedi’u nodi yn yr adroddiad.\nDywedodd wrth yr Aelodau fod y cerbyd yn gallu derbyn cadeiriau olwyn.\nDarparwyd hanes y gwasanaeth roedd y cerbyd wedi'i gael ar 10 Awst 2014 gyda chyfanswm y milltiroedd yn 25,275, 24 Ebrill 2016 yn 42,882, 22 Chwefror 2017 yn 51,669 ac 17 Tachwedd 2018 yn 76,128.\nGofynnodd y Rheolwr Tîm Trwyddedu i Mr Brain am ragor o wybodaeth am gefndir y cerbyd.\nEglurodd Mr Brain fod y cerbyd wedi'i adeiladu'n wreiddiol ar gyfer cludo nwyddau. Cyn iddo ei brynu, cafodd y cerbyd ei droi'n gerbyd teithwyr. Eglurodd fod y cwmni trawsnewid wedi gwneud hyn yn 2012 yn fuan cyn iddo brynu’r cerbyd.\nPENDERFYNWYD: Ystyriodd yr Is-Bwyllgor y cais am gofrestru PO61 FHT fel Cerbyd Hacni.\nCyflwynwyd y cais gan Paul Brain - Peyton Travel o Ben-y-bont ar Ogwr i drwyddedu bws mini Renault Master, rhif cofrestru cerbyd PO61 FKB fel Cerbyd Hacni i ddal 8 o bobl. Roedd cyn-berchnogaeth ar y cerbyd a chafodd ei gofrestru gyntaf gyda’r DVLA ar 4 Ionawr 2012.\nDywedodd y Rheolwr Tîm Trwyddedu wrth yr aelodau mai’r cyfanswm milltiroedd presennol yr oedd y cerbyd wedi’u gwneud oedd 85,059. Nododd fod y cais y tu allan i’r Polisi Cerbydau Hacni sydd wedi’i gymeradwyo gan y Pwyllgor Trwyddedu, am y rhesymau sydd wedi’u nodi yn yr adroddiad.\nDarparwyd hanes y gwasanaeth roedd y cerbyd wedi'i gael ar 21 Mehefin 2013 gyda chyfanswm y milltiroedd yn 21,559, 27 Chwefror 2015 yn 42,277, 7 Hydref 2017 yn 61,739 a 24 Ionawr 2019 yn 79,419.\nEglurodd Mr Brain fod y cerbyd wedi dod yn uniongyrchol o'r GIG. Cafodd y cerbyd ei addasu pan oedd yn newydd. Eglurodd Mr Brain ei fod wedi ceisio cael rhagor o wybodaeth gan y cwmni a oedd yn gyfrifol am ei drawsnewid ond gan fod ganddynt system newydd ers 2012, collwyd llawer o'r cofnodion.\nPENDERFYNWYD: Ystyriodd yr Is-Bwyllgor y cais am gofrestru PO61 FKB fel Cerbyd Hacni.\nCais Am Drwyddedu Cerbyd Hacni PDF 104 KB\nVEHICLE THOMAS APPENDIX A , eitem 233. PDF 3 MB\nVEHICLE THOMAS APPENDIX B , eitem 233. PDF 80 KB\nGadawodd y Cynghorydd DRW yr ystafell yn ystod yr eitem hon. Y Cynghorydd M Kearn oedd y cadeirydd.\nCyflwynwyd y cais gan Andrew Thomas, Brynmenyn, Pen-y-bont ar Ogwr i drwyddedu Dacia Logan MCV Ambiance, rhif cofrestru cerbyd CK64 WTP fel Cerbyd Hacni i ddal 4 o bobl. Roedd cyn-berchnogaeth ar y cerbyd a chafodd ei gofrestru gyntaf gyda’r DVLA ar 4 Ionawr 2015.\nDywedodd y Rheolwr Tîm Trwyddedu wrth yr aelodau mai’r cyfanswm milltiroedd presennol yr oedd y cerbyd wedi’u gwneud oedd 48,745. Nododd fod y cais y tu allan i’r Polisi Cerbydau Hacni sydd wedi’i gymeradwyo gan y Pwyllgor Trwyddedu, am y rhesymau sydd wedi’u nodi yn yr adroddiad.\nDywedodd wrth yr Aelodau nad oedd y cerbyd yn gallu derbyn cadeiriau olwyn.\nDywedodd Mr Thomas iddo brynu’r cerbyd ei hun ym mis Chwefror 2019. Fodd bynnag, roedd y cerbyd wedi cael ei atal fel cerbyd tacsi trwyddedig ers mis Awst 2018 gan nad oedd wedi ymddangos i gael ei archwilio.\nYchwanegodd Mr Thomas fod y cerbyd wedi'i ddifrodi pan brynodd ef, gyda llawer o broblemau gyda'r corff. Dywedodd fod arwyddion o ddifrod mawr yn sgil d?r ar y cerbyd, gan fod y cerbyd wedi bod yn llonydd am nifer o fisoedd gyda d?r yn dod i mewn iddo.\nGofynnodd y Rheolwr Tîm Trwyddedu i Mr Thomas esbonio pam mae'r milltiroedd yn wahanol nawr o'u cymharu â phan oedd wedi'i drwyddedu cynt.\nEglurodd Mr Thomas fod yr ECU yn y car presennol wedi ei ddifrodi, yn sgil y difrod d?r yn ôl pob tebyg. Penderfynodd geisio cael un newydd yn ei le gan ddefnyddio ECU o gerbyd arall i weld a oedd yn gweithio, a dyna a wnaeth.\nGofynnodd y Rheolwr Tîm Trwyddedu i Mr Thomas a oedd yn gwybod bod y car penodol wedi cael ei alw'n ôl gan y gwneuthurwr ac a oedd yn gwybod pam. Roedd Mr Thomas yn ymwybodol bod y car wedi cael ei alw'n ôl ond nid oedd yn si?r pam.\nPENDERFYNWYD: Dyma oedd y penderfyniad:\n"Mae'r Pwyllgor wedi ystyried eich cais i drwyddedu Dacia Logan, rhif cofrestru CK64 WTP. Mae'r Pwyllgor wedi archwilio'r cerbyd ac nid yw'n fodlon bod y cerbyd mewn cyflwr eithriadol, y tu mewn a’r tu allan. Mae nifer o dolciau ar y tu allan a rhwd y tu mewn oherwydd y difrod d?r. Nid yw'r Pwyllgor yn fodlon bod y cerbyd yn cynnig safon eithriadol o ddiogelwch gan fod y cerbyd wedi cael ei alw'n ôl gan Dacia a bod cyflwr cyffredinol y cerbyd yn wael. Ar ôl ystyried Datganiad y Polisi Trwyddedu mae'r Pwyllgor wedi penderfynu nad yw'r cerbyd yn bodloni gofynion y cofrestriad cyntaf ac nad yw'n bodloni'r eithriadau o ran cyflwr y cerbyd. Ar y sail honno, penderfynwyd peidio â dyfarnu’r drwydded.”\nCyflwynwyd y cais gan Liam Morgan a David Stolzenburg, sy'n masnachu fel Llynfi Coaches of Maesteg i drwyddedu Dacia Logan, rhif cofrestru cerbyd CE69 KOU fel Cerbyd Hacni i ddal 4 o bobl. Roedd cyn-berchnogaeth ar y cerbyd a chafodd ei gofrestru gyntaf gyda’r DVLA ar 26 Medi 2019.\nDywedodd y Rheolwr Tîm Trwyddedu wrth yr aelodau mai’r cyfanswm milltiroedd presennol yr oedd y cerbyd wedi’u gwneud oedd 68. Nododd fod y cais y tu allan i’r Polisi Cerbydau Hacni sydd wedi’i gymeradwyo gan y Pwyllgor Trwyddedu, am y rhesymau sydd wedi’u nodi yn yr adroddiad.\nPENDERFYNWYD: Ystyriodd yr Is-Bwyllgor y cais am gofrestru CE69 KOU fel Cerbyd Hacni.\nPENDERFYNWYD: O dan Adran 100A(4) Deddf Llywodraeth Leol 1972 fel y’i diwygiwyd gan Orchymyn Llywodraeth Leol (Mynediad at Wybodaeth) (Amrywio) (Cymru) 2007, eithrio’r cyhoedd o’r cyfarfod wrth ystyried yr eitemau busnes canlynol, gan eu bod yn cynnwys gwybodaeth eithriedig fel y diffinnir ym Mharagraff 12 Rhan 4 a/neu Baragraff 21 Rhan 5 Atodlen 12A y Ddeddf.\nGweld y rhesymau pam fod eitem 237. yn gyfyngedig\nI dderbyn am gymeradwyaeth y Cofnodion eithrio cyfarfod y 30/07/2019 a 09/08/2019\nGweld y rhesymau pam fod eitem 238. yn gyfyngedig


Gofal a Rheolaeth | Ysgol Theatr Maldwyn\nRydych yma : Hafan > Amdanon Ni > Gofal a Rheolaeth\nMae staff Ysgol Theatr Maldwyn wedi cynnal safon uchel yn gyson gyda golwg ar ofalu am bobl ifanc. Rydym yn ceisio sicrhau fod rhieni yn derbyn gwybodaeth fanwl ynglyn â gweithgareddau’r ysgol, materion iechyd ac ymweliadau. Rydym yn gosod lles y bobl ifanc ar frig ein rhestr blaenoriaethau. Gobeithiwn fod yr ysgol yn lle croesawgar i bobl ifanc a rhieni; rydym yn ymdrechu i sicrhau ein bod ar gael i drafod unrhyw ofidiau sydd gan rieni.\nPan fydd problemau disgyblaeth yn codi, byddwn bob amser yn ymdrechu i gynnwys y rhieni lle mae hynny’n bosibl ac yn ymarferol. Mae gan yr ysgol bolisi clir a phendant ar fwlio ac rydym yn annog disgyblion i deimlo’n rhydd i drafod unrhyw broblemau a gyfyd - rydym yn ysgol sy’n gwrando.\nFel ysgol berfformio, rydym yn llwyr sylweddoli pwysigrwydd partneriaeth staff a rhieni. Trwy weithio gyda’n gilydd, gallwn hyrwyddo a sicrhau safon dda o ymddygiad. Mae Ysgol Theatr Maldwyn yn gweithredu polisi, lle y bydd pob aelod o’r staff presennol yn ymgeisio am ddatganiad gan yr Uned Cofnodion Troseddol. Bydd y polisi hwn hefyd yn cael ei weithredu i aelodau newydd o staff. Gan fod nifer o rieni wedi gwirfoddoli i’n helpu ni ar adegau, megis gefn llwyfan yn ystod perfformiadau, bydd yn ofynnol i ni wneud ceisiadau am ddatganiadau i’r rhieni hynny yn y dyfodol hefyd.\nGobeithio y byddwch yn derbyn y llawlyfr hwn fel cam cadarnhaol tuag at hybu cyfleoedd cyfartal i holl aelodau Ysgol Theatr Maldwyn.\nLLawrlwytho Gofal a Rheolaeth (publisher file)


22 | Mai | 2016 | Gronyn\nMae yna hysbysebion da. Roedd rhai Milk Tray ers talwm fel agoriad ffilm James Bond. Roedd rhai Gold Blend yn opera sebon dros gyfnod hir.\nMae yna hysbysebion gwael. Ymysg y gwaethaf ar hyn o bryd yw’r un heb sain sy’n hysbysebu cwmni gwerthu ceir ail law. Roedd yr hen rai am datws powdwr Smash a phowdwr golchi Daz yn werth eu hanghofio hefyd. (Ai’r un powdwr oedd y ddau tybed?)\nGwelwyd y ddau fath o hysbyseb – y da a’r gwael – ers iddyn nhw gael eu cynhyrchu gyntaf, fel sy’n amlwg o’r rhaglenni teledu sy’n eu dangos o bryd i’w gilydd. Mae’r traddodiad yn parhau a’r ddau fath i’w gweld o hyd bob dydd.\nOnd erbyn hyn mae yna fath arall o hysbyseb, sef yr hysbyseb peryglus. Nid bod hyn yn beth cwbl newydd. Wedi’r cwbl, gall llawer ohonom gofio cyfnod pan oedd sigaréts yn cael eu hysbysebu fel pethau deniadol a oedd yn gwella ansawdd bywyd pobl. Ond os yw hysbysebion sigaréts wedi eu gwahardd erbyn hyn, mae hysbysebion yr un mor beryglus yn cael eu caniatáu ac yn dod, os rhywbeth., yn fwy a mwy cyfarwydd. A’r mwyaf peryglus o’r cyfan o bosibl yw rhai cwmnïau betio a chwmnïau benthyca arian.\nMae’r cwmnïau betio ym mhobman yn denu pobl i roi eu harian iddynt yn y gobaith o ennill ffortiwn. Ar wahân i’r hysbysebion amlwg rhwng rhaglenni, mae’n amhosibl gwylio neu wrando ar gêm bêl droed ar rai sianeli teledu a radio heb gael eich cymell ar ganol y gêm i fetio pwy fydd yn sgorio nesaf neu pwy fydd yn cael y cerdyn melyn nesaf.\nMae’r cwmniau benthyca arian am logau dychrynllyd o uchel cynddrwg os nad gwaeth. Yn ddiweddar, gwelais ddau hysbyseb o’r fath, y naill yn dilyn y llall; y ddau yn rhoi’r argraff ei bod mor rhwydd benthyca arian, a’r ddau yn codi llogau o fwy na 1000% APR! Y ddau felly yn gobeithio rhwydo pobl mewn dyledion mawr. Dyna beth yw manteisio ar dlodi ac angen!\nMae’r diwydiant betio a’r diwydiant benthyca arian fel ei gilydd wedi gwneud llanast o fywydau gormod o lawer o bobl. Tu cefn iddynt, mae rhaib a thrachwant cwmniau sydd yn ymgyfoethogi ar draul eraill. Does ryfedd fod proffwydi’r Hen Destament yn aml yn taranu yn erbyn y math hwn o ymddygiad. Un o’r proffwydi hyn oedd Amos, a soniai am bobl sy’n ‘sathru’r tlawd, a chymryd oddi arno ei gyfran gwenith’ (Amos 5:11). Yn dilyn Wythnos Cymorth Cristnogol, gallwn ninnau atgoffa’n gilydd i ofalu am y tlawd a’r anghenus, i weddïo y bydd Duw’n bendithio pob ymdrech i leddfu eu dioddefaint, ac i fod yn edifar am bob dim a wnawn ni sy’n cyfrannu at y dioddefaint hwnnw. Boed i Dduw ein gwared ni rhag gwneud unrhyw beth i sathru’r tlawd a’r anghenus.\nCliciwch yma http://www.gronyn.org/gronyn i fynd at rifyn diweddaraf Gronyn – Dydd Sul, 22 Mai, 2016\nYou are currently browsing the Gronyn blog archives for the day Dydd Sul, Mai 22nd, 2016.


Mae Pŵer Wrecsam Cyfyngedig yn hyrwyddo cynlluniau ar gyfer Canolfan Ynni Wrecsam, gorsaf bŵer tyrbin nwy cylch cyfun newydd (CCGT) a leolir yn Ystad Ddiwydiannol Wrecsam.\nMae’r prosiect yn cynnwys buddsoddiad o £300m a bydd yn:\nDarparu 30 o swyddi tra medrus parhaol a lleol\nCreu hyd at 800 o swyddi adeiladu dros dair blynedd\nDarparu cyfle i gynyddu cadernid y cyflenwad pŵer i Ystad Ddiwydiannol Wrecsam\nLleihau dibyniaeth yr ardal ar ynni wedi’i fewnforio a diogelu ei ffynonellau ynni ymhellach.\nAr y wefan hon, gallwch ganfod rhagor o wybodaeth am ein cynlluniau, cynnig adborth a deall beth allwch ei ddisgwyl yn y dyfodol.\nCliciwch yma i weld ein Datganiad Ymgynghoriad â’r Gymuned ynghylch Canolfan Ynni arfaethedig Wrecsam.\nMae Wrexham Power Limited yn fenter ar y cyd rhwng Glenfinnan a St. Modwen - arbenigwr mwyaf blaenllaw y DU ar adfywio. Fel Wrexham Power Limited, mae’r cwmnïau yn cyfuno gwybodaeth helaeth Glenfinnan o farchnad ynni’r DU ac arbenigedd St. Modwen ym maes adfywio.\nCynhaliwyd ein hymgynghoriad statudol rhwng 14 Gorffennaf a 24 Awst 2014. Os ydych chi am gael rhagor o wybodaeth am y prosiect neu siarad ag aelod o’n tîm, defnyddiwch y manylion isod i gysylltu â ni.\nFfonio ein rhif Rhadffôn ar: 0800 319 6185Atebir galwadau o ddydd Llun i ddydd Gwener - rhwng 9am a 5.30pm. Y tu allan i’r oriau hyn, gadewch neges lleisbost inni os gwelwch yn dda. E-bostio: info@Wrexham-Power.com\nYsgrifennu at:Wrexham Power Limited,\nLocal Dialogue,FREEPOST NAT 3717,London,SE1 2BR\nregistered number 06762265registered address Park Point, 17 High Street, Longbridge, Birmingham, B31 2UQ


GWREIDDYN CYNHWRF Y DEGWM.|1889-08-23|The Carmarthen Journal and South Wales Weekly Advertiser - Welsh Newspapers\nYR EISTEDDIAD SENEDDOL.\nYR EISTEDDIAD SENEDDOL. Yr ydym gan bwyll yn tynu at derfyn Eisteddiad y Parliament. O'r dechren i'r I diwedd y mae wedi bod yn gyfnod o lwyddiant cysson i'r Llywodraeth. Gwir i'r nestir a amcanai y Weinyddiaeth brysuro ym mlaen yr wythnos ddiweddaf—Mesur y Degwm— gael ei dafln dros y bwrdd, ond y mae byd yn nod hyny yn fwy o fenditli na dim arall, o herwydd dangosodd yr ymdrafodaetli, fel y cawn weled, pwy yw y blaid Radicalaidd a phwy y blaid Genedlaethol. Yn y lie cyntaf nid yw Gwerddon wedi cau y ffordd i fyny. Am dair blynedd dyma a fu esgus mynych Mr Gladstone dros fyned ar hyd ac ar draws y wlad. Yn union y daeth y Ceidwadwyr i swydd, fe ddwedodd fel pe ar ei lw mai y cwestiwn Gwyddelig oedd uwchaf ar feddwl y bobl ac mai eystal fyddai peidio cynnyg unrhyw fesurau air gyfer Cymru, Lloegr, ac Yagotland. Nid oes dwywaith na cheisiodd Mr Gladstone ei oreu i osod y cwestiwn Gwyddelig yn uwchaf, ond methodd, a'r methiant hwnw o'i du sydd wedi bod yn brif achos dirywiad a gwanychiad y blaid n fedyddiwyd ar ei enw. Y llyriedd fe basiwyd cyfraith Llywodraeth Leol ar gyfer Lloegr a Chytnru, ac eleni un ar gyfer Ysgotland. Cafodd niesurau eraill eu pasio yn ogystal, ac y mae gwladlywiaeth y Weinyddiaeth bresen- nol wedi bod yn hynod lwyd,diannus gartref ac oddicartref. Yr ydym yn awr ar derfyn y pedtfcrjdd eiste(ldiad a dyddorol sylwi ar agwedd jpethau mewu perthynas a'r gwahanol Meidiatt gwleidyddol. Y Ceidwadwyr, wrth reswm, a ffurfia gorpli mawt yr Undebwyr. Maent yn un fyddin gryno ar bob cwestiwn yn dal cyssylltiad a'r Undeb. Yn awr ac yn y man, fel ar bwnc y Degwm, fe ddaw eu hannibyniaeth barn i'r golwg, ac ennillant yn fwy na cliolli yng ngolwg yr etholwyr agynnrychiolant. Y mae yr Undebwyr Rhyddfrydol wedi llosgi eu Z5 eychod i bob pwrpas ymarferol. Am y tait- blynedd diweddaf y maent wedi llithro ym mhellach, bellach, oddiwrth y Radicaliaid newydd, ac os ydynt wcdi ymdrefuu ar ffni-fiau newyddion y nment eto yn barod i ymladd fel inngwr wrth ochry Ceidwadwyr ar bob cwestiwn o bwys. Mae Mr Chamberlain wedi rhoddi ei lw drosodd a throsodd yr ymladda hyd y earn yn erbyn dadfachu Gwerddon oddiwrth lywod- raeth Prydain Fawr, a dengys effeitbiau ei anerchiadau fod ei ddylanwad, yn hytrach na lleihau, yn cynnyddu yn fwy nag erioed. Y mae y Gladstoniaid wedi ymrwygo eisoes yn ddwy blaid. Mae y naill, yn cael ei har- gain gan Mr Gladstone ac yn cynnwys y Rhyddfrydwyr swyddogol, megys Arglwydd Rosebery, Arglwydd Granville, Mr Shaw- Lefevre, a Mr Mundella, y rhai ydynt yn gyfarwydd a bod mewn swydd ac yn meddwl dychwelyd i swydd os gallant mewn rhyw fodd wneyd. Ymddangosodd yr ail blaid ar y maes agored ar bwnc y Rhoddion Breiniol, pan yr ymflagurodd Mr Labouchere yn flaenor plaid a gynnwysa ryw gant oaelodau wedi eu "chwipio" yng nghyd gan Mr Jacoby. Dibyna yn hollol ar a-mgylchitidttii pauli ai ag adran Mr Glad- stone neu ag adran Mr Labouchere yr ymuna Syr William Harcourt. Eistedda fel arfer ar ben y clawdd, a daw i lawr ar yr ochr a wel efe yn debyg o gymmeryd y flaenoriaeth. Dyna eilwaith y Blaid Seneddol Wyddelig gyda'i phedwar ugain a chwech o aelodau, y rhai yma a ddilynant Mr Gladstone, ac acw a dynant ar ol Mr Labouchere. Pleidiasant gyda'r Rhyddfrydwyr swyddogol ar bwnc y Rhoddion Breiniol, ond methasant alw eu nerthoedd yng nghyd ar Fesur y Degwm i roddi byddugoliaeth hollol i blaid Mr Laboncliere. Y canlyniad yw, fel ag y gallesid yn rhwydd ddysgwyl, fod plaid Mr Gladstone ben-yng-nghad a'u gilydd. Mae y Rhyddfryd- wyr cymmedrol allan o'u cof am fod plaid newydd wedi cyfodi i'r golwg islaw y gangwe." Hawliant y bleidlais Wyddelig fel eu hetifeddiaeth, gan gredu i Mr Parnell 1 werthu eiallu pleidleisio, gorpn ac enaia, livjlu Gladstone am ddylanwad a nerth enw mawr y Cyn-brifweinidog. Ar y llaw arall taera y Jacobyniaid i'r Parnelliaid eu bradychn hwynt ac, ar yr un pryd, eu hargyhoeddiadau Demo- cratitidd, ect hnnain, drwy bleidleisio yn ffafr y Rhoddion Breiniol, ac y mae rhyfel bapyr boeth yn cael ei dwyn ym mlaen ar y mater yn y Wasg Radicalaidd yn Llundain. Yn y Werddon eilwaith y mae y pleidiau Gwyddelig yn ymranedig. Mae y Freeman's Journal wedi bod yn ysgyrnygu dannedd ar ly adran Mr Parnell am beidio bod yn eu lie yn y.Senedd yn ystod y ddadl ar Fesur y Degwm. Dywed yr aelodau seneddol dyhir o'r ochr arall fod ganddynt eu gorchwylion eu hnnain i'w cyflnwnu, ac nad oes raid iddynt dalu sylw i faterion Seisnig. Mae cynhyrfwyr ieuangach yn ymwthio i'r golwg ac yn awyddns i gicio hen ganlynwyr diffygiol Mr Parnell dros y trothwy. Pasiwyd y pendet-fyniad canlynol gan itn gangen o'r Cynghrair Cenedlaethol yn Dublin:—"Ei bod, yng nghyfrif y gangen hon, 6 Z5 yn ddyledswydd rwymedig ar bob aelod o'r Blaid Seneddol Wyddelig i fod yn en llecedd yn gysson yn Nhy y Cyffredin, heblaw eu bod ya eogneodol gan eu hetholwyr neu flaenor eu plaid; ac yr ydym yn condemnio esgeultisdod a diofalwch yr aelodau hyny y rhai, drwy eu habsennoldeb diweddar oddiwrth eu dyled- awyddau seneddol, a achubasant Lywodraefch Gorfodaeth rhag gorchfygiad sicr ac fe ddichon dymchweliad llwyr." Gwir i Mr Parnell geisio clogyno gwrthgiliad ei blaid, ac y mae wedi addaw cau drws yr ystabl wedi i'r ceffyl ddianc. Nid oes eisieu dweyd na rydd y sicrwydd hwn foddlonrwydd i'r Blaid Radicalaidd yn Lloegr, ac y mae yn amlwg fod Mr Parnell ar "lyfrau duon" eu ganlynwyr. Amlwg yw oddiwrth yr hyn a ysgnfenwyd fod v Blaid Wrthwynebol mewn penbleth diobaith. Yn y cyfamser cynnyddu a wna llwyddiant y Werddon. Myneg., cwiuin ui y rheilffyi-dd am gynnydd masnachol, a dywed adroddiadau y Bwrdd Carchaiau Gwyddelig am leihad yn nifer troseddau ysgeler, ffrwyth diammheuol gweinyddiaeth efFeithiol Mr Balfour. Pe na buasai am y safle a gyui- merodd y Blaid Wrthwynebol yn yr Eisteddiad hwn cawsai mesurau pellach eu pasio, y rhai a roddasent derfyn ar bob ymryson ym mron yn y Werddon ond y mae Mr Storey a'i yralyn- wyr wedi cwmpasu dinystr Mesur y Carth- ffosydd, ac ar waethaf dannedd yr Wrthblaid y daw Mesur y Rheilffyrdd Ysgeifn yn ddiangol. Nid ydym yn dysgwyl rhyw lawer o ofid yn ystod y gwyliau yn y Werddon. Addawa y cynhauaf yno fod gyda'r goreu er ys blynyddau, ac nid yw yr ymdrech a wueir er galfaneiddio cynhwrf i ail fywyd drwy Gynghrair y Tenantiaid yn dehyg o lwyddo. Mae y Gwyddelod Americanaidd wedi ymhollti yn ddeuddarnj tie fe ddioddefa llogell y cyn- hyrfwyr yn fawr o'r herwydd. Pan gyhoedda Mr Balfour pa ryw fesurau a fwriedir ar gyfer y Werddon y flwyddyn nesaf teimla y Gwyddelod yn ddiau mai gwell derbyn cyn- nygion y Llywodraeth na gyru ar gefn unrhyw gynlluniau gwrthryfelgar newyddion. Mae haul y blaenoriaid Gwyddelig ar y goriwaered yn y wlad, ac y mae tuhwnt i bossiblrwydd dynol i rwystro cyfnewidiad mawr yn opiniwn y cyhoedd, hyd yn nod yn y Werddon, ar ol deg mlynedd o gynhwrf a therfysg. Nid oes dim i'w ofni gan Blaid Trefn a Cliyfraith a theimlwn yn dra sicr na bydd i fethiant Bil y Degwm gael unrhyw effaith hir ar dyngedion yr Undebwyr.\n7 YR AELODAU CYMREIG A MESUR…\n7 YR AELODAU CYMREIG A MESUR Y DEGWM. Mae yr un yspryd wedi meddiannu y Fatter ag a ddangoswycl g.an y ganghen hono o'r 0 Z5 Cynghrair Cenedlaethol yn Dublin-yspi-yd boycottio yr "aelodau absennol ar y ddadl ar Fesnr y Degwm yn y Ty. Yr oedd mwy na hanner yr aelodau Cymreig hefyd yn absennol ac y mae y Faner yn en "henwi." Nid a ym mhellach y tro hwn na'u galw yn IFydd Ionia id ac "nnffyddloniaid. Gwell i'r olaf edrych atti neu i abred wleidyddol Mr Gee y cant en gyru bob copa. Dyma y ffyddloniaid oeddynt yn eu Ileoedd:-Mri. Dillwyn, D. Randell, J. Lloyd Morgan, Wm. Abraham, Arthur J. Williams, Thomas E. Ellis, David R. Thomas, Stuart Rendel, Alfred Thomas, David Pugh, Samuel Smith, William Rathbone, a G. Osborne Morgan. Wele eto yr anffyddloniuid :—Mri. William Davies, W. Fuller Maitland, C. M. Warraington, F. Hanbury Tracy, Syr Hussey Vivian, Syr E. J. Reed, C. R. M. TAl hot, W. Bowcn Row- lands, J. Bryn Roberts, John Roberts, W. Pritchard Morgan, Thomas P. Lewis, T. P. Price, a W. Cornwallis West.\nGWREIDDYN CYNHWRF Y DEGWM.\nGWREIDDYN CYNHWRF Y DEGWM. Dyma fel y dywed newyddiadur Radicalaidd a gyhoeddir yng Nghaerdydd, a chyd-dery ei el ddysgeidiaeth ag eiddo y ddan newyddiadur o'r un Iliw a gyhoeddir yn Niubych :—" Os gadewir i'r degwm, cyn belled ago y mae a fyno y deiliad ag ef, i fyned i golli yn y rhent—a dyna yr hyn a fyna y Weinyddiaeth yn eu symmudiad diweddaf wneuthur—bydd yn galll pellach oddiwrth genedlaetholdeb. Siarad plaen sydd oreu a ni a all id a ddweyd yn blaen,fod y degwm yn offer yn hwylus i ddym- chioelyd y Llywodraeth, ac y mae yn rhaid i'r bobl ddal gafael yn yr offer yn hionw." Felly, fe welir mai un o'r amcanion sydd i'r cynnhwif presennol yng nghylch y degwm ydyw dwyn etholiad oddi amgylch, mewn gobaitb y troir y Ceidwadwyr o swydd ac yr a'r Radicaliaid i mewn yn eu lie. Pa egwyddor yw rhyw be th fel hyn ? Ond o ran hyny y mae Dr. Pan wedi dweyd er ys llawer dydd nad oes y gronyn lleiaf o egwyddor yn yr holl Z5 I gynnhwrf. Ei ddamcaniaeth ef yw mai mater o Y, s. d. yw yr holl. Yr un peth mewn ystyr ydyw hyny a sychedu am swydd. Gan hyny y mae gwreiddyn cynnhwrf y degwm yr un a Z5 gwreiddyn pob drwg arall-ariangarwcb. 0 Z5\nTREULIAU YR HEDDGEIDWAID YN…\nTREULIAU YR HEDDGEIDWAID YN Y WERDDON. Yn y siarad a gafwyd yn ddiweddar ar dreuliau y Polis Gwyddelig, rhoddwyd pwys mawr gan Mr H. H. Fowler ac eraill ar gym- maint yn fwy o gost sydd yn myned i gadw yr heddgeidwaid yn y Werddon nag yn Lloegr. Y gwir am dani yw y mae 2,000 yn llai o heddgeidwaid yn yr Ynys Werdd ar hyn o bryd na't' nifer a dybiai Mr Gladstone yn augenrbeidiol i'w cyflogi yn 1882, Ac mewn nerthvnas i'r cost ychwanecol nid oes eisieu gwell awdurdod na Syr George Trevelyan, yr hwn, wrth siarad yn Nhy y Cyffredin ar yr 2fed « Awst yn 1884, a ddywedodd :—" Yr wyt yn gweled mai cyfanswrii yr arian a delir yn y wlad hon (Lloegr a Chymru) i gynnal y polis ydyw L3,264,000. O'r swm hwn fe delir gan yr awdurdodau Ileol Lli.985,000, hyny yw, fe delir deunaw ceiniog y pen gan bobl Lloegr a Chymru tuag at gynnal a chadw eu heddgeidwaid. Yn Ysgotland cyrhaedda treuliati y polis i'r swni o Y,331,000 a £ 197,000, hyny yw fe gyfrana y siroedd dair ceiniog ar ddeg y pen tuag at eu heddgeidwaid. Yn y Werddon cyrhaeddai holl dreuliau y polis yn 1882 i'r swm o £ 1,452,000. Y swm a dalwyd gan y bobl oedd LI.24,000, neu chwecheiniog y pen. Oddiar yr amser hwnw y mae treuliau y polis wedi codi peth, ac yn ol pob tebyg fe delir gan y boblogaeth yn awr (1884) ryw saith ceiniog y pen at eu heddgeidwaid. Nid wyf yn meddwl fod hyny yn daugos y fath gyflwr ar bethau a., a gynhyrfai ddigofaint pobl Lloegr a Chymru. Dim ond mewn un achos, yn ninas Dublin, y cyrhaedda treth y polis yng Ngwerddon i rywbeth yn debyg i'r hyn ydyw Y11 Lloegr, yno y mae yn odebyg i'r hyn y ceir hi mewn rhyw sir neu dref yn y wlad hon." Gan hyny i ffwrdd a'r brawl diystyr fod treuliau yr heddgeidwaid mor uchel fel ag eu bod yn gwaghau y wlad o arian. Un o'r celwyddau hyny a ddefnyddir gan y Wasg Radicalaidd fel offeryn i daflu y Weinyddiaeth bresennol a'i thraed i fyny ydyw, ac y mae eisieu i Geidwadwyr ei droi yn ol pa bryd bynag y caffont gyfleustra.\nDICHELL RADICALAIDD. Wrth siarad yn Nhy y Cyffredin ar yr 17fed o fis Mehefin diweddaf dywedodd Mr Labouchere, A.S. Ei fod yn ystyried gan nad pa mor dlawd y gallai araith ar yr Amcan- gyfrifon neu unrhyw fater arall fod, y cai yr amser ei ddefnyddio i bwrpas, oherwydd yr oedd traddodi araith wael yn taflu rhwystr ar ffordd y Llywodraeth i ddwyn ym mlaen faterion a ystyrient yn bwysig i'r wlad." A ydym i gasglu fod pob gwreichionen o wlad- garwch wedi ei gyru o galonau dynion fel Mr Labouchere ac mai hunangarweh a phlaid- o-arweh yw dau begwn mawr en byd gwleid- yddol\nCEI NEWYDD. Mae y sewner Blue Jacket o Aberystwyth yn suddo yn ayflym ar draeth y lie hwn. Y mae yn barod yn llawn dwfr. Llechi yw ei llwyth a thedai o Aberystwyth i Portsmouth. Arbedwyd yr holl ddwylaw.—DYDD MAWRTH.\nY FFERMWR CYMREIG.\nY FFERMWR CYMREIG. A chymmeryd pobpeth at ystyriaeth y mae y flwyddyn hon wedi bod yn un hynod ffafriol i'r amaethwr Cymreig. Syrthiodd mwy o wlaw yn y gwanwyn nag arferol, yn neillduol ym mis Mai, yr hwn gan amlaf sydd yn sych 0 y iawn, a'r gwynt yn oer o'r dwyrain, a chafodd y cnydau amser da i wreiddio ac egino.* Syrthiodd cawodydd maethlawn hefyd yn ystod banner cyntaf Mehefin, ac yna fe ddaeth oddentu mis o haf ardderchog—dyddiau clir a heulog, a nosweithiau tyner, y rhai a wnaent y wlad yn hyfryd i fyw ynddi, a'r cynhauaf gwair yn fwy o bleser na dim arall. Ni chafwyd erioed well cynhauaf gwair. Yn herwydd y myn'd da sydd ar bethau yn y gweithfeydd yr oedd yn lied anhawdd yn fynych i gael digon o ddwylaw i gael y enwd i mewn, ac nid oedd yr ychydig a adawyd yn weddill yn ddall i'r cyfleustra. Yr oeddynt* hwythau yn cynhauafu eu gwair pan oedd yr haul yn tywynu. Ag ystyried fod y cynhauaf wedi dechreu oddeutu mis yn gynnarach na llynedd, a phythefnos nag arferol, yr oedd y cnwd" agltfwyd yn hynod o dda. Nid yw y cynhauaf medi ond wedi prin ddechreu mewn rhai manau, ac ni bydd wedi dechreu am wythnos neu ragor ar leoedd uchel. Pa le bynag y mae dyfnder daear, a thriniaeth weddol wedi bod, y mae y cnydau yn addawol iawn o ran grawn a gwellt. Ós wedi ei osod yn ddiweddar, neu os yw y tir yn fas ac ysgafn, hydd y gwelltyn yn fyr ittwil a'r brig yn dylawd. Ar lechweddau bas yn wynebu ar y de, bu y cnydau ym mron a cliael eu llosgi yn ystod y gwres mawr a gafwyd yn ystod hanner olaf Mehefin, a'r wytbnos gyntif yng Ngorphenaf, a dechreuai y tywysenau 1 Z5 ynrfFiirfio pan nad oedd y gorsen eto ond rhyw chwech neu ddeuddeg modfedd o daldra. Mewn tir da mae y cnydau gwyrddion yn I cdrych yn rhagorol. Nid ydym yn cofio am olwg mor llewyrchus arnynt ag eleni. Mae bylchau garw i'w gweled ynddynt modd bynag mewn daear fas ac ysgafn. Ymddengys y ceir cnwd da o bytatws ym mhob man, ac nid oes dim argoel bod y clefyd wedi dechreu mewn unman hyd eto. Mae y da wedi dod yn ol ryw gymmaint fel y mae yn dygwydd fynychaf yr adeg hon o'r flwyddyn. Maent yn debyg o gerdded yn well ar ol y cynhauaf. Yr oedd prisiau da ar y ceftylau yn y ffeiriau diweddaf, ac nis gall neb sydd a clieffyl da ganddo lai na chael pris da am dano.—TWMI TYDDYNGLAS.\nYN Y CAE LLAFUR.\nYN Y CAE LLAFUR. tx Gwenith ydyw y brenin hyd eto yng nghynauaf y wlad hon. Mae blynyddau hirion o iselder masnachol a phrisiau isel wedi metltu ei ddiorseddu, ac yn ein holl amcan-gyfrifon a'n Biarad am ragolygon y cynhauaf, gwenith sydd yn cael y lie blaenaf. Mae rhai i'w caej a ddywedant y parheir byth i godi gwenith 1.(1 yr Ynys hon, ac na bydd i unrhyw leihad yo ei werth, gan nad pa mor fawr y byddo, i yru o'n plith yr ydyn a fu gynfc ym mlaenaf peth yn ein hallforion. Mae yn y tir yn hwy na'r un o'n cnydau gwynion ac, o ddyddiau yr Hydref llwydgoch yn y naill flwyddyn hyd gyfodiad lloergan yr heliwr yn y llall, y ni4e r, P5 fyth ar ein meddwl, ac edrychir yn barhaus am hyspysrwydd yng nghylch ei Iwyddiant fel mesur i farnu cyflwr a rhagolygon cnydau eraill wrtho. Cymmaint a byna am y gwenith, a gall yr amaethwr Prydeinig gredu ar unwaith nad oes un wlad arall o dan yr haul lie y deallir yn well pa ffordd i godi gwenith, ac nad oes L un wlad arall lie cynnyrcha yr erw (yn y manau goreu o'r Ynys) fwy ofwsieli o'r euraidd rawn. Mae hyn yn ffaith ag y byddai yn burion i'r rhai hyny a geryddant anwybodaeth pin ffermwyr ei deall, Llyfr agored yw cae llafur yr hwn a all y neb a redo ei ddarlien. Y mae yn llawn addysg drwy gydol y flwyddyn. o'r amser y parotoir y tir i dderbyn yr had,, i'r amser pan, ysgatfydd, y bwrir had triffwyl ar y sofi. O'r dydd yr ymddengys y llinellau gweinion gwyrddion a'r egin yn y rhychau i'r Invyr yn yr Hydref p-tn ddaw y llwyth olaf i'r ydlan, a'r medelwyr blinedig yn dilyn, a'u gwaith cynhauaf wedi ei orphen, y mae o wertli talu ymweliadau mynych a'r cae gwenith. Cymmerwch well ten. Edrychwch ar y bibell gelfydd, gron, ffurf yr hon a ychwanega at ei chryfder, sylwch ar y gloewder caled allanol yr hwn a geidw i maes y gwlaw, a gwelwch y "Human" hongiedig }Tr hwn sydd C, wedi marw er mwyn i'r grawn gael byw. Y mae anystwythder y gwelltyn mor anhebgorol a'i sythni i lwyddiant y dy wysen lwythog. Fe gwyd llafur ei liunan wedi ei fwrw i lawr gan ystormydd byd at ryw gyfnod neilldnol yn ei lianes, ond ar ol hyny ar ei orwedd y parha i fod. Dibyna hyny ar fywyd y gwellt, neu yn hytrach ei wywiant, o herwydd pan ddechfeua y gwellt ymwaghau o'i elfenau maethol er porthi y grawn addfedol, gorphena fod yn rhan fywydol o'r plannigyn gwenith, a'i unig swydd yw bod yn ffynnonell gelfyddydol i gadw maeth a ymddarfydda yn raddol. Nid yw gweUt neu gorsenau y gwenith, ac yd yn gylfredin, yn I wag o'r naill ben i'r llall, fe geir yma se, scw gymmalau y rhai ydync yn fwy trwohus na'r gweddill. Tra y byddo y gorsen gau a bywyd ynddi nis gwelir dim gwahaniaeth yn allanol ynddi, ond os teflir y llafur i lawr yn isel fel ag i beri i'r cymmalau yn agos i'r gwaelod fod ar eu gorwedd yn hytrach na'u sefyll, fe gymmer ymddangosiad tra hynod le. Y pryd hwnw fe ddechreua y rhan nesaf i'r ddaear o dan y cymmal dyfu, tra nad yw y rhan uchaf yn tyfn dim. Mewn geiriau eraill, trwy luosogi y celloedd sydd hyd eto a bywyd ynddynt rhwng y cymmal a'r ddaear, fe ffurfir cemni tuag allan ar yr ochr isaf, a chan na fydd dim i wrthweithio y cemni hwn ar yr ochr uchaf i'r cymmal, fe ddygir y gwelltyn yn raddol eto i safle syth. Gwelwyd hyn lawer gwaith eleni. Yn hanner olaf Gorphenaf curwyd y llafuriau i lawr gan ystormydd gwylltion o wlaw. Erbyn yr amser hwnw yr oedd celloedd y cymmalau wedi gorphen tyfn, ac felly bu raid i'r yd fod ar y llawr hyd nes y medwyd ef, yr hyn a roddes giyn drafferth i'r medelwr mown rhai manau. I Mae 11 naw bywyd mewn syniadau poblog- aidd, a chymmer amser hir i'r syniad fod cryfder y gwelltyn yn dibynu ar fod llawer o silica yn y tir, cyn darfod o'n plith. Y mae cryfder y gwellt yn ddibynu ar ddadblygiad ffafriol y sylwedd prenaicld sydd ynddo. Mae llawer o wellt brau yn dangos cynhauafaeth wael, ac yn dweyd mai ychydig o "bren" a C) Ilawer o sylwedd y silica neu'r gallestr sydd i'w gael yn y corsenau. Fel pob cllwd at-all y mae gan y gwenith ei elynion, ac nid yn ofer yr edrychir am eu distryw yn amser cynhauaf. Nidyw y manau duon sydd ar y Human neu'r ddalen, ac ar y welltrn, fel y gwyr pawb ddim yn amgen na'r rhwda a achosir gan fath o daiddiant y sylwedd hadog drwy y croeu. Cydia y clefyd ym mhob rhan o'r planhigyn sydd allan o'r tir oddieithr y grawn. Drachefn fe geir math o chwydd ar y gronynau, yr hwn a'u tiy yn fath o sylwedd gweillyd a'i arogl fel arogl cig pysgodyn. Gofod a ballai i ni sylwi ur yr holl elynion, du," gwyn," a "choch," sydd gan yr yd i ymladd yn ei herbyn. Da y gwyr yr amaethwr am danynt, a thywydd ffafriol a gofal a'i gwaredo fyth oddiwrthynt. Geill y darganfyddwr ymchwilgar yn y cae yd weled yn y cnwd sydd o'i flaen pa ry* nifer o ronvnau addfed sydd ym mhob ty wyserj. Gall rwbio tywysen yma ac acw a rhifo niler y gronynau llawnion a'r rhai man. Gall sylwi ar iecbyd, hyd, a chryfder y gwellt, a pha un a -ydyw yn lan ai peidio. Ac os ar ei fferni ei hun, fe amcan-gyfrifa mor agos ag y medr-r a hyny cyn y meda—pa sawl bwsiel yr erw a ddwg y enwd. Fe gofia y rhifedi, a chymmara ef a'r chwedl a adroddir yn ol llaw gan y peiriant dyrnu. Ac felly, o flwyddyn i flwyddyn, fe ddaw ei farn am lafur ar ei draed yn gywirach o hyd, a dysga, fel y rhaid i bawb 0 honom ddysgu, pa mor wahanol y gall caeaid 0 po lafur fod wedi i ni fyned iddo, o'i gymmaru a'r hyn yr ymddengys drwy edrych arno o draw. Eisoes y mae naws yr Hydref yn yr awyr, yr hwn sydd wedi dyfod yn gynt na phryd. Ni obeithiwn modd bynag fod dyddian heul- wenog yn ystor, fel na choller dim o'r hyn sydd wedi bod yn wrthddrych cymmaint o ofal a phryder a thrafferth a thraul i'r amaethwr am y misoodd sydd wodi myned heibio. AMARTHON.\nCHWARELWYR GOGLEDD CYMRU.\nCHWARELWYR GOGLEDD CYMRU. Penderfyna chwarelwyr y Gogledd ofyu am godiad yn eu huriau o 17! y cant. Mewn cyfarfod mawr a gynnaliwyd yn Ffestiniog dvwedai y siaradwyr Had oedd y chwarolwyr yn cael digon i fyw yn <rysurus arno, a bod y meistriaid yn cael prisiau da am y llechi er ys blynyddau, ond nad yw cyflogau y gweithwyr wedi pritio dim oddigerth mewn un chwarel. Penderfynwyd gyru dynion i siarad a'r meistri dros y gwoithwyr.\nIIIN-FESURYDD HYNOD. Yn ninas St. Louis y mae ganddynt hin- fesurydd byw. Math o lyffan bychan ydyw, yr hwn a deimla ar unwaith unrhyw gyf- newidiad yn y tywydd, ac a geuir i fyny mewn costrel wydr. 0 fewn hono y mae ysgol fechan iildo j'w dlingo, a pban y bo'r awyr yn dechren lleitho, o flaen gwlaw, aiff y crea.dur i fyny i'w phen, a dttw i lawr drachefn o flaen tywydd teg.\nGELLIGAER. Gwella y mae achos addysg grefyddol er y gwrihweithiad a ddaeth i mewn i'w herbyn gyda chreadigaeth y byrddau ysgol. Yn y lie hwn cynnaliwyd cyfarfod o aelodau y bwrdd ysgol, athrawon elfennol ac athrawon yn yr Ysgol Sul. Pwnc y cyfarfod oedd y priodol- deb o gyfianu addysg grefyddol yn yr ysgol ddyddiol. Yr oedd mwyafrif y cyfarfod dros wneyd hyny.\nj PONT ARDD U LAIS.\nPONT ARDD U LAIS. Y MAE gwythien newydd o lo wedi ei dar- ganfod yn y lie hwn, ac yn debyg o droi allan 0 yn llwyddiannus, CYMMERODD angladd Mr David Davies, Prospect Place, Hendy, le dydd Ian yr wyth- nos ddiweddaf ym mynwent yr hen eglwys. Yr oedd yn un o'r dynion mwyaf adnabyddus yn y He. Yr oedd yn driugain ond un oed. Dyn sengl oedd, ac wedi cael iechyd da hyd o fewrt i bythefnos yn ddiweddar pan y cym- merwyd efyn sal wrth yru allan i Benllergaer. Ym mhen diwrnod neu ddau wedi hyny cafodd lewyg drachefu, aV Sul canlynol bu farw oddeutn pedwar o'r gloch. Math o atieohyd y galon oedd achos ei farwolaeth.\nPENLLERGAER5I DYDD Sadwrn diweddaf cafodd rhwng 200 a 300 o aelodau Clwb Salisbury, Abei-t;twe, a Thrigfod Beaconsfield o Lig y Friallcn eu ple4ordaitli flynyddol i Benllergaer, palasdy prydferth Mr J. T. D. Llewelyn. Yr oedd y diwrnod yn un rhagorol a mwynhaodd y cwmni eu hunain yn fawr. Dangoswyd caredigrwydd mawr iddynt gan Mr a Mrs Llewelyn ac aelodau eraill o'r teulu. Yn ystod y prydnawn difyrodd yr ym wel wyr eu hunain drwy amryw chwareuon ac ymarferion corphorol. Rhanwyd y gwobrwyon i'r bycldugwyr ar y diwedd gan Mrs Llewelyn. Traddododd Yswain Penllergaer araith wedi hyny yn yr hon y gosododd bwys mawr ar gofrestru.\n1:1 PONTARDAWE. CYFARFUODD un James Thomas yr hwn oedd yn gweithio o dan Gwmni Millbrook, ac yn byw yn Brynhyfryd, Glandwr, a damwain a brofodd yn angeuol y Mercher diweddaf, tra wrth y gorchwyl o wneuthur peiriant newydd yng ngwaith Tin Ynysmeudwy.\nLLANELLI. Y SUL diweddaf dechreuodd y Parch. Mr Humphreys gynt o Fanceiniou ar ei weinidog- 0 aeth gyda'r Bedyddwyr yng Nghapel Adulam, y Felinfoel. Efe yw olynydd y diweddar Barch. John Jones, y Dadgyssylltwr. ZIY\nCYDWELI. MAE yr ymgeiswyr wedi eu henwi am seddau ar Fwrdd Ysgol Cydweli. Cymmer yr etholiad le dydd Mawrth y 27fed o'r mis hwn. Saitli aelod sydd ar y Bwrdd, a cheisia pob un oddigerth Mr Thomas Chivers, Penbre, ddychwelyd i'w hen seddau. Os cymmer etholiad le, y waith hon fydd y tro cyntaf.\nCOGINAN. Cymmerodd etholiad bwrdd ysgol le yu y lie hwn yr wythnos ddiweddaf. Dyma fel y safai yr ymgeiswyr Ilwyddiannus:-Mr E. H. Bebb (M.), 197; Mr. H. Bonsall (E.), 169; Mr T E James (M.), 157; Mr John Pryse (M.), 142 a Mr Thomas Evans (B.), 140. Safai y ddau ymgeisydd aflwyddiannus fel yma:—Dr. E. Rowlands (E.), 117; Mr. W. T. Hill (E.), 69.\nBYRION. — YMAE647ofyrddaugwarcheidwaidyn Lloegr a Chymru. FEL rheol, pan yn 40 oed y mae dyn drymaf, a dynes pan oddeutu 56. LLYNCA dyn wrth anadlu oddeutu deunaw peint o awyr bob mynyd. CHIR 30 y cant o fihvyr yn ein rliengau nad ydynt yn Saeson. YN y flwyddyn 1695 y bu cynghaws o'r fath ag sydd yn awr yn erbyn Esgob Lincoln. DEFNYDDIR oddeutu deg miliwn o dunelli o lo y flwyddyn yn y wlad hon at wneuthur gas. MAE pobl ddoeth yr Hen Dygwyn ar Daf wedi llawnodi deiseb er cael Mrs May brick yn rhydd. DYWED y Cambria Daily Leader fod rhy won wedi addaw L10,000 at sefydlu esgobaeth I Abertawe." CYFRIFIR fod oddeutu pymtheg miliwn o Wyddelod i'w cael, a bod y drydedd ran o ( honynt yn y Werddon. ( CYFYNGIR Arglwydd Aberdar i'w wely o herwydd afiecbyd. Anwyd trwm a gafodd ei Arglwyddiaeth ar y dechreu. DEDFRYDWYD Sullivan yr ymladdwr i ddeuddeg mis ogarchariad yn herwydd ymladd a Kilrain ychydig wythnosau yn ol. Y MAE Mr D. Emlyn Evans wedi casglu detholiad o ganeuon Cymreig y rhai a genir o flaen y Freniues yn y Pale yn sir Feirionydd. YM Mexico gellir codi dau gnwd o lafur y flwyddyn, a thyfa ffrwytbau coed a gwyrdd- lysiau drwy gydol y deuddeg mis yno. AGORWYD Yspytty yr hwn sydd yn sefyll ar 100 erw o dir, i greaduriaid mndion yn Bustleton, Pa. (America). Ceffylau a chwn yn benaf a fyddant y cleitien. MAR y dwymyn eisteddfodol wedi cydio yn nhrigolion Pontypridd. Gwnant eu goreu i gael Eisteddfod Genedlaethol 1891 yn y dref hono. PRISIAU yr yd ar gyrartaledd am yr wythnos t a derfynodd yr 17fed o'r mis hwn oedd- Gwenith, 30s. 9c. y chwarter; barlys, 19s. 5c.; ceirch, 19s. 5c. NIODFIEDD o wlaw" yw galwyn o ddwfr wedi ei daenu dros arwynebedd o yn agos i ddwy droedfedd ysgwar, neu ddisgyniad o gan' tunell nr °rw o dir. LLADDWYD naw o ddynion mewn tan an- j ffodus a dorodd allan yng Nghaerefrog Newydd y LIun diweddaf, a niweidiwyd llawer eraill. CAFWYD 0 hyd i gorph teithiwr masnachol o Briton Ferry wedi marw yng ngerddi Ken- sington, Llundain. Bernir mai cymrneryd gormod o chloral a wnaeth. ANRIIEGWYD Maer Castellnedd y dydd o'r blaen a phar o fenyg gwynion gan glerc y dref gan nad oedd unrhyw achosion i'w dwyn o'i flaen ar y fainc ynadol. Ni chafodd Pwyllgor Arddangosfa Meirch Abertawe gymmaint o arian ag a ddylasent gael. Ym mhob ystyr arall yr oedd yr arddangosfa yn lhvyddiant hollol. CYFLAWNODD dyn yng ngharchar Devizes hunanladdiad yr wythnos ddiweddaf drwy osod ei ddillad ar dan, ac felly mygu ei hunan i farwolaeth. YN llys yr heddgeidwaid yng Nghaerdydd y Gwener diweddaf cafwyd ar ddeall nad oes digon o le i'r plant yn yr ysgoldai sydd yn y dref hono. ODDIAR pan y cafodd y dwymyn flynyddau yn ol dioddefa Tywysog Cymru yn fawr ar adegau oddiwrth boen yn ei goes. Dylai gymmeryd hoe hir. OHERWYDD anghydwelediad rhwng y perch- cnog a'r gynnulleidfa yng nghylch telerau y brydles y mae hen gapel Penystryd, sir Feirionydd, wedi eu gau. Y MAE Temlyddiaeth Dda wedi cyrhaedd hyd yn nod i Ynys yr la. Y mae llawer yno am gau pob tafarn" i fyny drwy yr holl Ynys. DYWED yr Alliance News fod drus ddennaw mil o ddynion mewn gwallgofdai yn y wlad hon y rhai a gollasant eu synwyrau drwy ymarfer gormod a diodydd alcoholaidd. Y DYDD o'r blaen achubwyd bywyd plentyn wyth ndwydd oed, yr hwn a gwynipodd i'r canilas yn agos i Abercarn, gan grotyn oddeutu 15 yr un oedran. DYWED newyddiadur dyddiol fod inerched glan anghyffredin i'w cael yn y Bala. Fe ddylasai wybod am Forwynion glan Meir- ionydd cyn yn awr. PROFWYD ewyllys. Mrs Jessy Crawshuy, gweddw, yr hon oedd yn byw yn ddiwoddu- yn Danypark, Aberhonddu, ac a fu farw ar y 17fed o Orphenaf, a chyrhaedda yr eiddo personol i £ 88,000". MEWN pentref yn yr Aipht fe welodd teithiwr yn ddiweddar fod llawer o'r preswyl- wyr, yn wrywod a benywod, heb goesan neu 1 Z5 freichiau. Yr oedd eu haelodau wedi eu tori i ffwrdd am eu bod yn berthynasau i rai wedi dianc o'r fyddin wrthryfelgar. CEISIODD boneddiges ieuanc o'r enw Eunis, yn Kiagstown, ladd ei hun yr wythnos ddiweddaf. Aeth i mewn i siop, a chydiodd mewn cyllell oddiar y cownter a thorodd ei gwddf. Cymmerwyd hi i'r yspytty, ac yno y mae yn awr mewn cytlwr peryglus iawn. Tybir ei tod allan o'i phwyll. GLANIODD Madame Patti yn Southampton y Sul diweddaf o'i thaith yn Neheudir America. Cafodd fordaith arw. Bu yn llwyddiannus iawn yn yr America, ond yspeil- iwyd hi a'i gwr-Signor Nicolini—o'u gemau yng nghyd a rhyw bethau gwerthfawr eraill. Daeth y prima donna i Graigynos ddechreu yr wythnos hon. TREULIA Denmarc 55,000 o ddoleri bob blwyddyn tuag at gynnal ysgolion i addysgu C5 C5 0 trin blith. Y canlyniad yw fod gwelliant mawr wedi cymmeryd lie yn ei chaws a'i hymenyn, ac yn lie y 2,100,000 pwys o ymenyn a allforiai ugain mlynedd yn ol, y mae yn awr yn danfon allan 13,000,000 o bwysau yn flynyddoJ. DYWEDIR fod dinas Paris yn anarferol o lawn ar hyn o bryd. Mae ymwelwyr Seisnig yn lluosog iawn, fel ag y gellir casglu oddiwrth y ffaith i bedair mil ar ddeg groesi o Dover yr wythnos ddiweddaf. Y mae llu o reifflwyr Swisaidd wedi cyrhaedd y ddinas befyd. Gellir yn rhwydd eu hadwaen, nid yn unig ar gyfrif eu taldra, ond hefyd wrth groes goch eu gwlad, a sypiau o rosynau Alpaidd ac Edelweiss a wisgant yn eu hetiau. Ceir yno hefyd niferi o Algeria a Roumania, ffasiwn ddillad a phen- wisgoedd y rhai a roddant olwg fyd-ddinesig iawn i Paris. Mae golwg ryfedd ar yr ystryd- oedd yno ar amser ciniaw. Ceir canuoedd o ddynion yn ciniawa wrth fyrddau wedi ei gosod i fyny ar y palmant.\nYr ydym yn cjhoeddi y pennillion cnolyool yn fwy ar gyfrif yr yspryd tyner a'r teimlad mabol sydd ynddynt na'n gwcrlh awenyddol. Dymuftwa lwyddiant inawr ac adferind iechyd buan i'w hawdwr yog ngwlad ei bercrindod.—Got. i » i » FFARWEL Y BARDD Wrth ymadael a'i wlad am Affrica. f Meddyliau prnddglwyfua sy'n gwan drwy fy aoian, Wrth gofiohen ffryndiau, rhai nnwyl a ]Ion, i Fu gynt yn fy ngwyho pan oeddwn yn fabnn i Rhag derbyn o honof un paeth dan fy mron i Ond bellach fe haaant yn ngwaelod y dyffryo Lie gorphwys plant Adda yn dnwel eu heddj Uwch cyrbaedd pob gofi,l a phechod a dyebryn Maent beddyw yn dawel ym mynwes y head. I Un borea i'r fynwent cyfeiriais fy nghnmran, A gorcbwyllled anhawdd a brofwa wrth br, t Pan ar fy nhro olaf i wel'd y man gorwedd ,v t Fy anwyl rieni yng ngwaelod y glyn, ro 'Rwyn gadael fy wro enedigol yng Ngwaiift y A hwylio dros foroedd i Affrica bell, Heb wybod a welaf y gweryd lle'r bona Fy hoff rai na cheir ei hanwylach na'u gwell. Eneinniais eu beddrod a'm dagran tryloewon Gan wlychu y blodau atnryliw a hardd Ynt yno'n ddangoseg o deinilad y galon j. Feddyliodd eu plannu—8ef eiddo y bardd; Fy nhad a fy man!, d'wed wcb air wrlb eiebplentra Sydd heddyw'n ymadael a'i hoff Walia wen,. Heb wybod a roddir fi'm mhriddell y dyffiryn Yn llwcl- cysegredig hen fynwent AUtwea. i f Ar ol i mi farw, dymunwa gael gorphwys, Yng ngli-tnol Itweli beddrod fy nhad a fy maoif Lie na ddaw croes wyntoedd yr anial i'm Wino Nag unrhyw gas clyn i bcri i'm gam Ond tawel gyd-orphwys ein holaf orphwysfa 1 A Duw yn ein gwylio a'n cadw bob darn, '[ J Rbag myned o rooyn i hollol ddiddymdra Ne8 delo dydd codi ar foran y farn. ) A thitbau, annnwiol, o bydd wyliadwrus Wrth deithio y fynwent alarus a phrudd; Ac na ddiystyra, gan sathru'n ammharohus Hoff feddrod fy rhiaint sydd yma dan gadd. Daw adeg pryd gorfydd i tithau noswylio Is lleni dwys llonydd ym mro oer y bedd, Hyd wawriad y dydd pan gniff pawb eu dihuno I dderbyn eu tynged o wae neu o bedd. Wel, bellach, ffarweliaf a man bach eich beddrod Hyd foreu diwarnod y cwrddwn yng nghyd, Pan ddisgyn y barnwr mewn rhwysg ac awdurdod I farnu hil Adda ar ddiwedd y byd: Pryd hyny cawn godi ar ddelw yr Iesa A byw yn dragywydd mewn byd hwnt i'r lleD- Lie na ddaw anhwyldeb yr anial i'n drygu- Byd gwynach ei fywyd na bro yr AUtwen. G. LLBWBLTN. Atttwen, Pontardawe, Awst 14, 1889.\nNid ydym yn gyfrifol am syniadau ein gohebwyr o dan y penawd hwn. Y GOL.\nCEIDWADWYR A'R WASG.\nCEIDWADWYR A'R WASG. At Olygydd Y JOURNAL. Syn,-Caniateweli yn garedig i mi alw eich sylw at y testyn uchod—y Ceidwadwyr a'r Wasg. Nid wyf yn meddwl eu bod yn g wneyd y defnydd a ddylent o honi. Fe geir ambell un yma ac acw yn ysgrifenu pwt yn awr ac eilwaith, ond ni wneir dim i bwrpas., Yr wyf o'r farn pe buasai Ceidwadwyr wedi gwneyd yr hyn a ddylasent yn yr amser a aeth heibio i gyfrauu gwybodaeth ar bvneiau gwleidyddol y byddai yn well arnynt nag-y* mae. Y mae y Wasg Radicalaidd yn allu cryf yn y wlad, a gwneir defnydd mawro honi gan y blaid hono. Fe ddylem ninnau gym- meryd gwers oddiwrthynt. Siarad yr wyf am y Wasg Gymraeg, wrth reswm. Da chwi, Mr Gol., dangoswch iddynt eu dyledswydd yw dymuniad, yr eiddoch, SHON CRYDD. [Gallasai "Shon Ciydd ysgrifenu mwy ac ysgrifenu yn llymach o lawer ar y testyn nag y gwna. Y mae Ceidwadwyr, fel y gwyddom, t5 n yn ddiarebol o oer a difater. Y gwir am dani 6 yw, nid ydynt yn ysgrifenu dim er cywilydd iddynt yr ydym yn dywedyd hyn, gan obeithio y bydd iddynt, un yma a'r llall acw, yru cym* maint a modfedd o newyddion neu rywbeth arall. Nid oes waeth ai Saesneg ai Cymraeg y byddo. Teimlwn yn ddiolchgar i Shon Crydd am roddi blaen ei fynawyd "ynddynt," a gob«ithiwn y ceir triiulo ychydig mwy 0 fywyd yn y gwersyll o hyn allat).-Y GOL.]\nINDIPENDIA FAWR A'R GYNNAD.…\nINDIPENDIA FAWR A'R GYNNAD. LEDD EGLWYSIG. At Olygydd Y JOURNAL. SYR,—Fel y gwyr eich darllenwyr, cynnelir y Gynnadledd Eglwysig eleni yng Nghaer- dydd ac er lladd ei dylanwad, y mae amryw o feibion Indipendia yn gwneyd eu goreu i gael yr Undeb Cynnulleidfaol Cymreig am 1890 i Gaerdydd. Ym mhlith y rhesyman penaf a chryfaf dros gael yr Undeb i'r dref hono fe rydd un o ddyddolion Caerdydd yr un a ganlyn 0 herwydd y cynnelir y Gyn- nadledd Eglwysig yn y dref hono eleni, ac er lladd ei dylanwad ar feddyliau y lluaw8 Y mae y fath reswm a hwnyn dra chwerthiullyd, ac yn profi gwendid mawr. Gallasetn feddwl, wrth ddarllen y papyrau Cymraeg, nad oes dim dylanwad gan yr Eglwys "estronoI" yng Nghymru. Ond pa ddyben siarad; os cath fyd-I yn y cwd, cath a ddaw allan. Yr wyf yn awr yn gofyn i chwi, Mr Gol., a ddarllen- asoch y fath flwlbri ei-ioed a hyn 1 Byddai gystal, pan y cynnelit- cyfarfod dirwestol mewn rhyw fan neu gilydd, i dafarnwyr gynnal cyfarfod yn yr nn man er lladd dylanwad y llwyryniattalwyr Gresyn na ddeuai plant Annibynia i Gaerfyrddin, er lladd dylanwad Saint y Dyddiau Diweddaf, y rhai ydynt wedi bod yma y diwrnodau o'r blaen. Siarad am gariad brawdol Nid yw rhywbeth felly ond hud a lledrith a thraddodiad ym mhlith ein brodyr er ys amaer. MYRDDINFAB. [Nid yw yn debyg y bydd i'r Undeb Cyn- nulleidfaol wneyd hafog mawr ar ddylanwad y Gynnadledd Eglwysig yng Nghaerdydd. a Z5 Credwn hefyd y dylanwada ar yr Eglwys yno fel y gwynt ar y barcutan—ei chodi i fyny. Bydd y Gynnadledd yn help mawr iawn i Indipendia tuag at gyrhaedd yr hunan-adna- byddiaeth hwnw sydd mor angenrheidiol i'w llwyddiant.—Y UOL,]\nAT EIN DARLLENWYR.\nAT EIN DARLLENWYR. Bwriadwn gyhoeddi yn fuan "Lythymu Anna Beynon "-wedi ei hail-ysgrifenu ym mhriod-ddull y gymmydogaeth yr ysgrifenwyd hwy ynddi, a chyboeddi cyfieithad Seisneg o honynt ar yr un pryd. Diau genym fe fyddant o ddyddordeb mawr i'n darllenwyr.—Y GOL.


31 10 2017 8,000 o deuluoedd yn mynd ati i ailgylchu trwy gofrestru ar gyfer casgliadau cewynnau - Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr\n8,000 o deuluoedd yn mynd ati i ailgylchu trwy gofrestru ar gyfer casgliadau cewynnau\nMae dros 8,000 o gartrefi wedi cofrestru erbyn hyn ar gyfer casgliadau bagiau porffor newydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr, sy’n galluogi trigolion i ailgylchu cewynnau untro a chynhyrchion hylendid amsugnol (AHP).\nAr ôl iddyn nhw gael eu casglu o gartrefi bob pythefnos, mae’r bagiau yn cael eu prosesu yn y gwaith Nappicycle arloesol yn Rhydaman lle maen nhw’n adennill yr holl ddeunydd y gellir ei ailgylchu. Mae’r ffibrau cellwlos o gewynnau yn cael eu hailgylchu i fyrddau ffibr a phaneli acwstig, ac mae plastigau yn cael eu hanfon ymlaen i gael eu hail-brosesu ymhellach.\nErs i Gyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr gyflwyno’r casgliadau bagiau AHP porffor newydd ym mis Mehefin, ailgylchwyd mwy na 278 tunnell o wastraff yn hytrach na’i fod yn mynd i safle tirlenwi, sydd cyfwerth â 46 o eliffantod neu 23 o fysiau deulawr!\nDywedodd y Cynghorydd Hywel Williams, Dirprwy Arweinydd y cyngor: “Mae llawer o gartrefi newydd yn dal yn cofrestru ar gyfer y casgliadau AHP, gyda mwy na 100 o drigolion yn cofrestru yn ystod yr wythnos ddiwethaf yn unig. Os nad ydych chi eisoes wedi cofrestru, ond y byddech yn elwa ar y casgliadau, cofrestrwch naill ai dros y ffôn neu drwy e-bost.\n“Mae’n bwysig iawn cofio bod yn rhaid i unrhyw un sydd angen y gwasanaeth gofrestru ar ei gyfer yn gyntaf, a hefyd peidiwch ag anghofio bod y casgliadau yn cael eu gwneud bob pythefnos ar yr un diwrnod y bydd eich bagiau glas yn cael eu casglu.\n“Os nad ydynt yn cael eu hailgylchu, gall cewynnau untro gymryd hyd at 500 mlynedd i ddadelfennu’n llwyr, felly rydym yn falch iawn bod nifer y cewynnau yr ydym yn eu danfon i’r safle tirlenwi wedi’i leihau’n sylweddol diolch i’r gwasanaeth newydd hwn.\n“Gan fod 38 y cant o holl allyriadau methan y DU yn dod o dirlenwi, os byddwn yn lleihau nifer y cynhyrchion hylendid amsugnol a chewynnau untro sy’n cael eu hanfon safleoedd tirlenwi, bydd hynny’n cael effaith gadarnhaol sylweddol ar allyriadau tŷ gwydr Cymru.”\nYchwanegodd y Cynghorydd Williams: “Bydd angen i unrhyw un sy’n brin o fagiau AHP porffor ffonio neu ddanfon e-bost i ofyn am fwy – ni fyddan nhw’n cael eu dosbarthu’n awtomatig.”\nI gofrestru, neu i wneud cais am fwy o fagiau, ffoniwch 01656 643643 (+dewis 2) neu anfonwch neges e-bost i recyclingandwaste@bridgend.gov.uk\nMae’r gwasanaeth AHP yn casglu cewynnau plant, hancesi gwlyb, hancesi papur, bagiau stoma, padiau a chewynnau anymataliaeth oedolion, cynfasau gwely amsugnol, menig plastig a ffedogau untro. Nid yw’n derbyn cynhyrchion hylendid menywod – dylid rhoi’r rhain mewn bagiau sbwriel gyda gweddill eich gwastraff na ellir ei ailgylchu.\nYn ogystal â defnyddio’r casgliadau AHP newydd, rhoddir cyngor i rieni hefyd fod ganddynt ddewis ‘gwyrdd’ arall, gan fod Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr wedi ymuno â The Nappy Gurus noddi pecynnau cychwynnol o gewynnau go iawn.\nGall unrhyw un a hoffai roi cynnig ar gewynnau go iawn fel dewis arall yn hytrach na chewynnau untro brynu’r pecynnau am £15 yn unig – gostyngiad o 70 y cant ar y pris gwerthu a argymhellir, sef £50. I gael mwy o wybodaeth, anfonwch neges e-bost at bridgendnappyguru@gmail.com neu ewch i www.facebook.com/thebridgendnappyguru.


Hwngariaid yn dangos eu cariad at Gernyw ar ddiwrnod Piran Sant – Golwg360\nHwngariaid yn dangos eu cariad at Gernyw ar ddiwrnod Piran Sant\nAdeiladu pontydd rhwng Hwngari, Cymru a Chernyw\nA hithau yn Ddydd Gŵyl Piran Sant, mae criw o bobol o Hwngari wedi dangos eu cariad at Gernyw trwy rannu neges fideo a recordiwyd yn Hwngari a Chernyw.\nDydd Gŵyl Piran Sant – neu Gool Peran yn y Gernyweg – yw diwrnod cenedlaethol Cernyw.\nAc i ddathlu pob peth Cernywol mae menter ddiwylliannol Cymru-Hwngari, ‘Magyar Cymru’, wedi cynhyrchu fideo gyda chymorth cymuned ar-lein Hwngari, Keltaklub, sy’n ymddiddori mewn diwylliant Celtaidd.\n“Rydym wedi bod yn adeiladu ‘pontydd’ diwylliannol rhwng Hwngari a Chymru ers blynyddoedd, ac felly roeddem yn teimlo bod Dydd Gŵyl Piran Sant yn gyfle perffaith i gydnabod ac arddangos diwylliant ac iaith hardd Cernyw hefyd,” meddai sylfaenydd Magyar Cymru, Balint Brunner.\n“I wneud hyn, fe wnaethom ymuno â Keltaklub i estyn allan at ein ffrindiau yng Nghernyw a dathlu’r diwrnod arbennig hwn gyda nhw – tra’n rhoi cynnig ar siarad Cernyweg!”\nYn ogystal â’r fideo, bydd Magyar Cymru yn rhannu ymadroddion Cernyweg, cyflwyniad i gerddoriaeth Cernyweg, a seminarau gan academyddion sydd wedi meithrin cysylltiadau rhwng Cernyw a Hwngari.\nDaw hyn wedi i Gastell Breda yn ne-ddwyrain Hwngari gael ei oleuo yn lliwiau’r Ddraig Goch i nodi Dydd Gŵyl Dewi.\n“Mae gen i edmygydd enfawr o ddiwylliannau Celtaidd – ac nid yw Cernyw yn eithriad!” meddai Bíborka Farkas, awdur o Hwngari sydd yn gyfrifol am y grŵp ar-lein Keltaklub.\n“Rwy’n arbennig o falch o weld bod yr iaith anhygoel hon yn dal i fod yn rhan bwysig o hunaniaeth Cernyw heddiw.\n“Mae gennyf barch mawr at y rhai sy’n benderfynol o ddiogelu, cofleidio a defnyddio’r iaith wych hon – ac rwy’n falch fy mod wedi cael y cyfle i ddysgu ychydig eiriau fy hun!”\nCân i Gymru “hyd yn oed yn fwy cyffrous eleni” – er na fydd cynulleidfa fyw yn y theatr\n96 wedi cystadlu eleni - Huw Chiswell, Tara Bethan, Angharad Jenkins ac Osian Candelas yn beirniadu\nRyland Teifi wedi colli ei dad i’r coronafeirws – ac yn trafod y profiad ar S4C nos Sul\n"Dw i’n gwybod, lle bynnag mae Dad, bydde fe’n gweud – peidiwch becso am ddim byd, joiwch a canwch!”


Colli Don Quijote – Eto | Asturias yn Gymraeg\nColli Don Quijote – Eto\nWnes i ddarllen yn y papur heddiw bod Terry Gilliam wedi methu – eto – yn ei ymdrech hirhoedlog i ffilmio Don Quijote. Mewn gŵyl ffilm Americanaidd yn Deauville yn Ffrainc, fe gyhoeddodd yr hen ‘Python’ nad oedd wedi llwyddo i gael yr arian sydd ei angen ar gyfer ei gynllun.\nMae hynny’n golygu na fydd yn gallu dychwelyd at ei hoff brosiect tan tua diwedd 2011, oherwydd y gwaith arall y mae wedi ymgymryd ag ef.\nOnd a welsoch erioed y ffilm a wnaed am y methiant cyntaf ddeng mlynedd yn ôl? Mae Lost in La Mancha yn un o’r ffilmiau nwyaf doniol y gellid ei wneud am fethiant trist. Mewn wythnos gwta o ffilmio yn Sbaen fe gawson nhw lifogydd, awyrennau NATO yn hedfan uwchben eu golygfa ganol-oesol, salwch yr anhygoel Jean Rochefort oedd yn chwarae rhan y marchog, a hunllef o stiwdio sain wrth ymyl lein rheilffordd.\nDoes ond gobeithio y bydd yr arian yn dod o rywle i Terry Gilliam allu ddirwyn y ffilm yma i’w ben naturiol yn y sinema. A hynny cyn bo hir iawn. A’r rheiny sydd heb weld Lost in La Mancha, cerwch i chwilio amdano.\nCofnodwyd yn ffilm, Gilliam, Quijote\n« Dyfodol Ribadesella\nBwyta Langostinos yn Luarca »


Y gofalwr maeth\nAdnoddau Cymraeg: Resources in Welsh\nAm yr adnodd hwn\nBETH MAE GOFALWYR MAETH (GM) AM I NI EI WYBOD\nCYFEIRIODD Y GM Y BÛM YN SIARAD Â HWY AM BROFIADAU CADARNHAOL IAWN YR OEDDENT WEDI EU PROFI GYDAG YSGOLION, YN ENWEDIG YSGOLION CYNRADD. ROEDDENT YN HAPUS GYDA’R GEFNOGAETH YCHWANEGOL A’R CYMORTH Y CAFODD Y PLANT A THEIMLWYD FOD AMBELL YSGOL YN OFALGAR IAWN.\nElfennau sy’n gymorth i PDG fod yn hapus yn yr ysgol:\nMae plant yn yr ysgol am y rhan fwyaf o’r dydd. Os yw oedolyn yn ymddwyn yn negyddol tuag atynt, mae’n rhaid iddynt ddelio â hyn am amser hir.\nPan fydd athrawon yn ceisio deall y plentyn\nMaent yn gwneud defnydd effeithiol o sbectol ‘fy mywyd.’\nPlant yn derbyn cyfrifoldebau\nCael swydd a theimlo’n bwysig e.e cynnau’r cyfrifiadur/cynorthwyydd y dydd.\nTrin PDG yn gydradd\nGadewch iddynt gymysgu ond gwahaniaethwch hwy pan fydd hynny’n angenrheidiol.\nCydnabyddiaeth fod pawb yn wahano\nPeidio meddwl fod pob PDG yr un fath, e.e systemau gwobrwyo sydd wedi eu creu ar gyfer yr unigolyn.\nCydgysylltiad gyda GM cyn rhai gweithgareddau\nFel y medrwch gytuno sut i’w reoli e.e gwaith Coeden Deuluol - gallai fod yn well petai modd i’r plentyn greu dwy goeden - un ar gyfer y teulu gofal maeth a llall ar gyfer y teulu genedigol.\nSensitifrwydd gyda rhai digwyddiadau\ne.e Sul y Mamau / Nadolig. Gweithiwch mewn partneriaeth gyda’r GM er mwyn meddwl sut y dylid eu rheoli. Os oes pethau arbennig yn cael eu gwneud e.e Cerdyn Nadolig, caniatewch iddynt wneud dwy os oes angen.\nCaniatewch i’r plant rannu straeon eu bywydau os ydynt am wneud hynny\nByddwch yn wyliadwrus y dylai hyn gael ei reoli mewn modd sensitif.\nPenderfynwch gyda’r GM beth maent am gael eu galw a defnyddiwch hyn gyda’r plentyn\nDefnyddiwch Lyfrau Cartref yr Ysgol er mwyn cyfathrebu\nSicrhewch fod yma sylwadau cadarnhaol yn ogystal â phethau eraill.\nTrefnwch gwrdd â’r GM cyn ac ar ôl yr ysgol gymaint ag y medrwch\nYn enwedig yn ystod cyfnodau anodd.\nCroesawch y GM i’r ysgol ar gyfer digwyddiadau gwahanol\ne.e. Ffeiriau/Cyngherddau/Diwrnod Mabolgampau.\nCynnwys y GM mewn cyfarfodydd ac adolygiadau\nAdnabod pwysigrwydd perthnasau gydag eraill\nCymorth i’r plentyn er mwyn ei ddysgu i wneud a chadw cyfeillgarwch.\nMeysydd lle allai ysgolion wneud yn well:\nMae’r adnodd hwn wedi’i seilio ar Children looked after friendly schools, a gomisiynwyd ar y cyd gan awdurdodau lleol Merthyr Tudful a Rhondda Cynon Taf, gan ddefnyddio cyllid PDG LAC. Datblygwyd y cynnwys gan Andrea Higgins, sef Cyfarwyddwr Academaidd a Chydlynydd Rhaglenni Ysgol Seicoleg Prifysgol Caerdydd, gan gydweithio’n agos â Hannah Bevan a Jess Jones, sef Cydlynwyr Addysg Plant sy’n Derbyn Gofal yn Rhondda Cynon Taf a Merthyr Tudful.\nCanllawiau Addysg Cymr


Statudol cyfredol | Independent Office for Police Conduct\nEin canllaw statudol cyfredol\nMae ein canllaw statudol yn nodi canllaw technegol ar gyfer heddluoedd. Ei nod yw helpu heddluoedd a sefydliadau eraill sy’n cael eu cynnwys yn system gwynion yr heddlu i gydymffurfio â’u rhwymedigaethau cyfreithiol a chyflawni safonau uchel wrth ymdrin â chwynion.\nMae’r canllaw yn mynd i’r afael â’r canlynol:\nmarwolaethau ac anafiadau difrifol\nmynediad at system gwynion yr heddlu\nMae’n seiliedig ar y ddealltwriaeth bod cwyn yn fynegiant o anfodlonrwydd gyda’r ffordd y mae rhywun wedi’i drin neu gyda’r gwasanaeth a gafodd. Mae hwn yn darparu adborth pwysig a dylid ei ystyried o ddifrif fel cyfle i wella gwasanaethau ac arferion yr heddlu.\nCanllaw statudol - Chwefror 2020\nCanllaw statudol ynglŷn â system gwynion yr heddlu (Chwefror 2020)\nMae’r canllaw hwn yn berthnasol i faterion sy’n dod i sylw heddluoedd, comisiynwyr yr heddlu a throsedd neu’r IOPC ar neu ar ôl 1 Chwefror 2020.\nNoder: nid yw’r canllaw hwn yn berthnasol i’r Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol (NCA), Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi (CThEM) neu’r Swyddfa Gartref. Caiff ein hawdurdodaeth dros y sefydliadau hyn ei llywodraethu gan wahanol reoliadau. Fodd bynnag, bydd y sefydliadau hyn yn dilyn ysbryd y canllaw hwn lle bynnag bo hynny’n briodol wrth ymdrin â chwynion.\nDatblygiad Canllaw Statudol IOPC newydd ar system gwynion yr heddlu – adroddiad ar ymgynghoriad cyhoeddus 2018 (Mawrth 2020) Mae’r adroddiad hwn yn esbonio sut y gwnaethom ymgynghori ar ganllaw statudol newydd yr IOPC a beth a wnaethom o ganlyniad i’r ymatebion.\nCanllaw Statudol blaenorol\nCanllaw statudol 2015 - PDF Cymraeg\nMae’r canllaw hwn yn berthnasol i faterion sy’n dod i sylw heddluoedd, comisiynwyr yr heddlu a throsedd neu’r IOPC cyn 1 Chwefror 2020.\nNoder: nid yw’r canllaw hwn yn berthnasol i’r Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol (NCA), Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi (CThEM) neu’r Swyddfa Gartref. Caiff ein hawdurdodaeth dros y sefydliadau hyn ei llywodraethu gan wahanol reoliadau. Fodd bynnag, mae’r sefydliadau hyn yn dilyn ysbryd y canllaw hwn lle bynnag bo hynny’n briodol wrth ymdrin â chwynion.\nNodyn cyngor gweithredol - diweddariad meini prawf atgyfeirio hanfodol (Ebrill 2017)\nMae fersiynau blaenorol o ffeiliau PDF y canllaw statudol ar gael ar fersiwn yr Archifau Gwladol o wefan yr IPCC. Mae’r dogfennau 2012 yn ymwneud â chwynion ac apeliadau a gafwyd gan awdurdodau priodol rhwng 22 Tachwedd 2012 a Mai 2015. Mae’r dogfennau 2010 yn ymwneud â chwynion ac apeliadau a gafwyd gan awdurdodau priodol rhwng 1 Ebrill 2010 a 22 Tachwedd 2012.\nOs oes gennych unrhyw gwestiynau am y canllaw statudol, anfonwch e-bost at iopcstatutioryguidance@policeconduct.gov.uk.\nCanllaw statudol ar gyflawni’r dystiolaeth orau mewn materion o farwolaeth neu anaf difrifol\nCanllaw statudol i’r heddlu ynglŷn â chyflawni’r dystiolaeth orau mewn materion o farwolaeth neu anaf difrifol (Ionawr 2019)\nMae’r canllaw hwn yn galluogi’r IOPC sefydlu’r ffeithiau yn llawn ac adnabod dysg yn y cyfnod allweddol yn syth ar ôl marwolaeth neu anaf difrifol.\nCanllaw APP y Coleg Plismona ynglŷn â gweithdrefnau, rheolaeth, materion lles a chyfreithiol ar ôl digwyddiad\nCanllawiau i ymdrin â honiadau o wahaniaethu (diweddarwyd Medi 2015) - yn cynnwys canllaw cryno gyda dolenni at ganllawiau mwy manwl ac enghreifftiau o achosion.\nNodyn cynghori i gynorthwyo gyda gweithredu'r canllawiau gwahaniaethu i achosion y deliwyd â nhw dan y system gwynion newydd a ddaeth i rym o 1 Chwefror 2020\nCanllaw newydd ynglŷn â chasglu data (Ionawr 2021)\nAr gyfer cwynion a geir o 1 Chwefror 2020\nCanllaw newydd ynglŷn â rheoli ymddygiad annerbyniol ac afresymol\nCanllaw ynglŷn â chofnodi cwynion dan Ddeddf Diwygio’r Heddlu 2002 (Diweddarwyd Rhagfyr 2017).\nAr gyfer cwynion a geir cyn 1 Chwefror 2020\nCanllaw ar gyfer panelau’r heddlu a throsedd a Phwyllgor Heddlu a Throseddau Cynulliad Llundain i’w gwneud yn ymwybodol o’u cyfrifoldebau wrth ymdrin â chwynion a materion ymddygiad (diweddarwyd Rhagfyr 2018)\nCanllaw ynglŷn â Rheoliadau Comisiwn Cwynion Annibynnol yr Heddlu (Cwynion a Chamymddygiad) (Contractwyr) 2015\nCyngor ar ganllaw unigryw ar gyfer yr Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol (NCA) (2013)


Gwirfoddolwr hynaf Cymru yn dathlu ei phen-blwydd yn 100 oed | National Trust\nCyhoeddwyd : 19 Jan 2018 Diweddariad diwethaf : 07 Feb 2018\nHeddiw, ddydd Gwener 19 Ionawr, mae un o wirfoddolwyr hynaf Erddig, Joan Capel, yn troi’n 100. Mae Joan yn un enghraifft o’r menywod ysbrydoledig sy’n cyfrannu at yr Ymddiriedolaeth heddiw ac mae ei stori’n lansio rhaglen o ddigwyddiadau ac arddangosfeydd drwy gydol 2018 sy’n edrych ar straeon cudd y menywod sydd wedi helpu i siapio a diogelu ein lleoliadau arbennig.\nAr ôl symud o gwmpas y DU yn gwneud swyddi ysgrifenyddol amrywiol, denwyd Joan i’r neuadd hon yn Wrecsam yn ei hymddeoliad ar ôl clywed sibrydion am safon y cinio oedd ar gael yno. Mae wedi bod yn gwirfoddoli yno ers dros 25 mlynedd – yn gyntaf fel stiward y tŷ a nawr yn y siop lyfrau.\nI ddathlu ei phen-blwydd arbennig, mae Joan wedi cofnodi ei hatgofion o dyfu i fyny yn y 1920au a’r cyfleoedd gyrfaol cyfyngedig oedd ar gael iddi, ynghyd â’i chyngor i ferched ifanc heddiw. Mae’r Ymddiriedolaeth yng Nghymru yn gwahodd pobl i rannu eu gobeithion i fenywod dros y 100 mlynedd nesaf.\nYn wreiddiol o Essex, daeth ei gwaith gweinyddol â Joan i Ogledd Cymru lle mae wedi bod yn byw ers dros 30 mlynedd.\nGwnaeth ddarganfod Erddig wedi ymddeol, oherwydd “dyna lle’r oedd y cinio gorau allan o holl leoliadau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol”, a dechreuodd wirfoddoli, yn gyntaf fel stiward y tŷ a nawr yn y siop lyfrau.\nMae Joan o’r farn bod gwirfoddoli yn cadw ei meddwl yn actif, a dywedodd: “Fe wirfoddolais yn Erddig i gadw’n brysur yn fy ymddeoliad, ac mae’r penderfyniad wedi talu ar ei ganfed. Rwy’n glynu wrth y syniad nad yw menywod sy’n gweithio’n diflasu nac yn mynd yn hen, ac rwy’n bwriadu diolch i Erddig drwy barhau i’w gwasanaethu pan fydda i’n troi’n 100 ym mis Ionawr 2018.’\nO ddigwyddiadau i godi arian, mae Joan Capel yn dathlu ei 100fed pen-blwydd a 26 mlynedd o wirfoddoli yn Erddig\n- Shane Lloyd, Goruchwylydd Croesawu Ymwelwyr\nCafodd ei geni ym 1912, y flwyddyn pan enillodd menywod yr hawl i bleidleisio, ac mae Joan yn un o’r menywod arbennig sy’n ysbrydoli ac yn helpu i ddiogelu’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yng Nghymru.\nMerched a phŵer\nDrwy gydol 2018, i ddathlu canmlwyddiant Deddf Cynrychiolaeth y Bobl 1918, byddwn yn unioni’r cydbwysedd rhwng straeon y dynion a straeon y merched drwy adrodd hanesion ein lleoliadau arbennig gyda rhaglen o ddigwyddiadau ac arddangosiadau ar y thema Merched a Phŵer.\nMae’r rhaglen yn cynnwys llwybrau drwy’r ardd, arddangosfa hanes a gosodiad celf yng Ngardd Bodnant yn trafod etifeddiaeth Laura McLaren – merch perchennog yr ystâd, Henry Pochin – a wasanaethodd gyda Chymdeithas Genedlaethol Llundain y Swffragetiaid, a enillodd Fedal Anrhydedd Fictoria yr RHS ac a gafodd ei disgrifio yn y Times fel un o arddwriaethwyr gorau Ewrop.\nYn Llanerchaeron, gall ymwelwyr glywed hanes ‘Pŵer y Peisiau’; y menywod a adeiladodd, a ddiogelodd ac a achubodd yr ystâd Sioraidd hon, gan ddechrau gyda Diwrnod y Merched ym mis Mai. Bydd mwy o ddigwyddiadau’n cael eu cyhoeddi wrth i’r flwyddyn fynd yn ei blaen.\nBu Mary Ashby Lewis yn rheoli ystâd Llanerchaeron o 1855 hyd ei marwolaeth ym 1917\nMae hanes Erddig wedi’i gofnodi’n hynod o fanwl gan fenywod yr ystâd; yn llythyron, dyddiaduron a disgrifiadau gwragedd a mamau sgweieriaid Efrog; yn y gwaith celf a gomisiynwyd gan y forwyn bersonol Betty Ratcliffe a arddangoswyd mewn llefydd blaenllaw yng nghartref y teulu; i’r gynrychiolaeth gytbwys o’r gweision benywaidd oedd yn gweithio o dan y grisiau mewn barddoniaeth a phortreadau.\nBydd Merched a Phŵer yn tynnu sylw at y menywod hyn a sut maent wedi siapio’r llefydd arbennig rydym wedi’u hetifeddu.\nDywedodd Justin Albert, ein Cyfarwyddwr ar gyfer Cymru: ‘Rydym am ddymuno Pen-blwydd Hapus arbennig iawn i Joan. Diolch o waelod calon iddi oddi wrth bawb yn yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol am ei chyfraniad hir a rhagorol yn Erddig.’\n‘Dros y flwyddyn nesaf, rydyn ni eisiau i ymwelwyr ddysgu mwy am y menywod sydd wedi bod yn allweddol o ran datblygu a dylanwadu ar ein lleoliadau arbennig ledled Cymru, o foneddigesau’r tŷ, y morwynion a gweision stabl i’n staff a’n gwirfoddolwyr, fel Joan.\n‘Wrth i’r wlad ddathlu canmlwyddiant yr hawl i bleidleisio, a chyda thrafodaethau am rôl menywod mor amlwg ag erioed, gobeithiwn y bydd digwyddiadau ac arddangosiadau Merched a Phŵer yn annog ymwelwyr i rannu eu gobeithion am sut bydd rôl y ferch yn newid dros y 100 mlynedd nesaf.’\nRhannwch eich gobeithion i fenywod dros y 100 mlynedd nesaf gyda @NTWales gan ddefnyddio #ByddwchFelJoan\n#ByddwchFelJoan yn 2018\n“Byddwch yn hyderus yn eich hun. Fe fethais i rai cyfleoedd gan nad oeddwn i’n ddigon hyderus.”\nByddwch yn ymrwymedig\n“Penderfynwch beth rydych chi ei eisiau ac ewch amdani.”\n“Os yw’r gwaith yn rhwydd, peidiwch â meddwl nad oes angen i chi weithio’n galed.”


Uncategorized | Cynllunio Seilwaith Cenedlaethol\nTrawsgrifiad fideo: Sut i leisio eich barn ar Brosiectau Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol\nMae’r fideo hwn yn esbonio sut gall aelodau’r cyhoedd gymryd rhan a lleisio eu barn yn y drefn caniatâd datblygu ar gyfer Prosiectau Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol.\nCyn i chi barhau â’r fideo hwn, byddem yn argymell eich bod yn gwylio ein fideo ar y broses chwe cham.\nMae Deddf Cynllunio 2008 yn diffinio ac yn sefydlu proses ar gyfer archwilio Prosiectau Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol, a fyddai wedi cael eu caniatáu gynt gan wahanol adrannau’r llywodraeth.\nMae’r angen am y cynlluniau hyn wedi’i sefydlu mewn Datganiadau Polisi Cenedlaethol, a diben y broses yw pwyso a mesur effeithiau lleol y cynllun yn erbyn yr angen cenedlaethol am seilwaith tebyg mewn modd teg, agored a diduedd.\nBydd ein harolygwyr, sy’n ffurfio’r hyn sy’n cael ei alw’n Awdurdod Archwilio wrth ystyried prosiectau, yn gwneud argymhelliad i’r Ysgrifennydd Gwladol perthnasol ynghylch p’un a ddylid rhoi caniatâd i’r cynlluniau hyn ai peidio.\nY cam Cyn gwneud cais\nMae’n bwysig eich bod yn ymgysylltu â’r ymgeisydd yn ystod y cam hwn tra mae’r cynllun yn cael ei lunio.\nEr y gallech wrthwynebu’r cynllun mewn egwyddor, mae’r cam hwn yn gyfle i chi ei lunio drwy awgrymu, er enghraifft, dyluniadau neu gynlluniau amgen, neu ffyrdd i leihau effaith traffig ychwanegol.\nBydd yr ymgeisydd yn cyhoeddi sut y bydd yn ymgynghori â chi ac yn rhoi gwybod i chi lle bydd digwyddiadau’n cael eu cynnal a faint o amser fydd gennych i ymateb i’r ymgynghoriad.\nCadwch olwg am hysbysebion mewn papurau newydd lleol, ar wefan yr ymgeisydd ac mewn mannau cyfarfod yn y gymuned leol am wybodaeth am sut i gymryd rhan.\nY cam Cyn yr Archwiliad\nOs bydd cais yn cael ei dderbyn gan yr Arolygiaeth Gynllunio, gallwch gofrestru i gymryd rhan yn yr Archwiliad fel Parti â Buddiant.\nRhaid i chi gofrestru’n Barti â Buddiant i gymryd rhan yn yr Archwiliad.\nY ffordd hawsaf i gofrestru yw drwy lenwi’r ffurflen ar ein gwefan.\nBydd angen i chi roi crynodeb o’ch safbwyntiau wrth i chi gofrestru, ond cewch eich gwahodd i wneud sylwadau pellach yn nes ymlaen yn y broses ar ôl i chi gofrestru.\nWrth gofrestru, meddyliwch am bwy y byddwch yn eu cynrychioli yn ystod yr Archwiliad.\nWrth gwrs, gallwch gynrychioli eich buddiannau eich hun a’ch teulu.\nGallwch gymryd rhan yn effeithiol fel aelod o grŵp neu arweinydd grŵp hefyd.\nY prif beth i’w gofio yw mai ansawdd y wybodaeth, yn hytrach na’r nifer o weithiau y bydd yn cael ei chyflwyno, yw’r ffordd fwyaf effeithiol i gymryd rhan.\nDyma lun o dudalen prosiect nodweddiadol.\nEfallai yr hoffech osod y dudalen hon fel ffefryn, gan mai dyma fydd canolbwynt yr Archwiliad lle bydd holl ddogfennau’r ymgeisydd ar holl sylwadau ar gael.\nDyma le byddwch yn gwneud eich Sylwadau Perthnasol.\nMae’r ffurflen yn cynnwys yr holl fanylion sydd eu hangen arnom i gadw mewn cysylltiad â chi yn ystod yr Archwiliad.\nNi fyddwch yn gallu cyflwyno sylwadau heb lenwi’r meysydd hyn.\nDylech roi eich sylwadau yn y blwch hwn.\nAr ôl i chi glicio cyflwyno, gyda sylwadau sy’n amlinellu eich safbwyntiau ar y cynllun, byddwch yn Barti â Buddiant ac yn cael gwybod am gynnydd y cynllun arfaethedig.\nCam yr Archwiliad\nBydd Amserlen yr Archwiliad, a fydd yn cael ei bennu yn y cyfarfod Rhagarweiniol, yn rhoi’r holl ddyddiadau cau ar gyfer cyflwyno sylwadau.\nDylech gyflwyno eich sylwadau mewn da bryd cyn y dyddiad cau hwn.\nEich prif gyflwyniad fydd eich Sylwadau Ysgrifenedig, y bydd gofyn i chi eu cyflwyno’n gymharol gynnar yn ystod y cyfnod archwilio.\nOs byddwch yn anghytuno â’r hyn y mae parti arall wedi’i ddweud, byddwch yn cael cyfle i ddweud hynny drwy roi sylwadau ar eu cyflwyniad.\nFel Parti â Buddiant, bydd gennych hawl i siarad mewn gwrandawiadau hefyd a chyflwyno crynodeb ysgrifenedig o’r hyn y gwnaethoch ei ddweud ar ôl y gwrandawiad.\nMae tri math o wrandawiad y gellir eu cynnal.\nGwrandawiad yn ymwneud â materion penodol, gwrandawiad llawr agored a gwrandawiad caffael gorfodol.\nMae’n bosibl y cewch eich gwahodd i’r gwrandawiadau hyn, a gallwch eu mynychu os ydynt yn berthnasol i chi.\nWrth wneud sylwadau, dylech eu seilio ar eich profiad o’r ardal leol a sut rydych chi’n credu bydd y cynnig yn effeithio arnoch chi ac, os yw’n bosibl, rhoi tystiolaeth i gefnogi eich sylwadau.\nCam yr Argymhelliad a’r Penderfyniad\nPan fydd yr Archwiliad chwe mis wedi dod i ben, byddwch yn cael gwybod ei fod wedi cau. Wedi hynny, ni fydd yr Awdurdod Archwilio’n gallu derbyn unrhyw gyflwyniadau pellach.\nBydd gan yr Awdurdod Archwilio dri mis i ysgrifennu ei argymhelliad a’i gyflwyno i’r Ysgrifennydd Gwladol perthnasol.\nYr Ysgrifennydd Gwladol perthnasol fydd yn gwneud y penderfyniad terfynol ar gyfer pob Prosiect Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol.\nMae gan yr Ysgrifennydd Gwladol dri mis i benderfynu a yw am ddilyn argymhelliad yr Awdurdod Archwilio ai peidio, a gwneud penderfyniad.\nFelly, i grynhoi, ymgysylltwch â’r ymgeisydd yn gynnar i lunio’r cynllun.\nCofrestrwch â ni fel Parti â Buddiant o fewn yr amser a roddir neu ymunwch â grŵp sydd wedi gwneud hynny.\nOs na fyddwch yn gwneud hynny, ni fyddwch yn gallu cymryd rhan yn yr Archwiliad.\nGwnewch eich sylwadau mewn ffordd sy’n rhoi cymaint o wybodaeth ag y bo modd am effeithiau’r cynllun, wedi’i seilio ar ffeithiau a phrofiad.\nByddwch yn wrthrychol yn hytrach nag yn oddrychol, a rhowch dystiolaeth lle bo hynny’n bosibl.\nRwy’n gobeithio y bu’r fideo hwn o gymorth i chi.\nMae rhagor o wybodaeth ar ein gwefan infrastructure.planninginspectorate.gov.uk, gan gynnwys llawer o nodiadau cyngor defnyddiol.\nFel arall, gallwch gysylltu â gwasanaethau cwsmeriaid drwy ffonio 0303 444 5000 neu drwy anfon neges e-bost at [email protected]\nTrawsgrifiad fideo: Sut i gymryd rhan mewn Cyfarfod Rhagarweiniol\nMae’r fideo hwn yn esbonio beth i’w ddisgwyl mewn Cyfarfod Rhagarweiniol.\nMae Cyfarfod Rhagarweiniol yn cael ei gynnal ar ddechrau Archwiliad o Brosiect Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol.\nMae ceisiadau ar gyfer Prosiectau Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol yn cael eu cyflwyno i’r Arolygiaeth Gynllunio i’w harchwilio.\nI gymryd rhan mewn Cyfarfod Rhagarweiniol, dylech gofrestru’n Barti â Buddiant.\nGall Parti â Buddiant fod yn rhywun sydd â buddiant yn y tir y mae’r prosiect yn effeithio arno neu’n sefydliad statudol hefyd.\nMae’r Cyfarfod Rhagarweiniol yn gyfarfod gweithdrefnol sy’n ystyried sut bydd y cais yn cael ei archwilio, er mwyn gallu pennu amserlen addas ar gyfer yr Archwiliad.\nOs ydych chi’n Barti â Buddiant, byddwch yn cael llythyr yn eich gwahodd i’r Cyfarfod Rhagarweiniol, a fydd yn cael ei gyhoeddi ar ein gwefan hefyd.\nMae’n cynnwys agenda ar gyfer y cyfarfod ac amserlen ddrafft ar gyfer sut bydd yr Archwiliad yn mynd yn ei flaen.\nBydd Partïon â Buddiant yn cael eu llythyr o leiaf dair wythnos cyn y cyfarfod.\nYr arolygydd neu banel o hyd at bump o arolygwyr sy’n archwilio’r cais sy’n gyfrifol am y Cyfarfod Rhagarweiniol.\nYr enw ar yr Arolygydd neu’r Arolygwyr yw’r Awdurdod Archwilio.\nMaent yn arwain y cyfarfod er mwyn sicrhau ei fod yn rhedeg yn rhwydd ac yn brydlon, gan roi cyfle teg i bawb ddweud eu dweud yn briodol.\nBydd yr Awdurdod Archwilio am glywed ystod eang o farnau, gan gynnwys beth yw’r prif faterion y mae angen iddynt eu hystyried wrth greu Amserlen yr Archwiliad.\nFodd bynnag, nid yw rhinweddau’r prosiect yn cael eu trafod yn y gwrandawiad hwn.\nMae nifer o bwyntiau y mae angen bod yn ymwybodol ohonynt.\nRydym yn cynnal cyfarfodydd mewn lleoliadau addas mor agos â phosibl at ardal leol y prosiect.\nEr mwyn sicrhau y gallwn fodloni pawb, dylech roi gwybod i ni a fyddwch yn bresennol yn y cyfarfod cyn gynted â phosibl ar ôl cael y gwahoddiad.\nBydd y llythyr hwn yn rhoi manylion am sut i wneud hynny ac â phwy y dylech gysylltu.\nEr bod y cyfarfod ar agor i bawb, bydd Partïon â Buddiant yn cael blaenoriaeth os yw nifer y lleoedd yn gyfyngedig.\nNid oes gan bobl nad ydynt yn Bartïon â Buddiant hawl i siarad yn y cyfarfod fel mater o drefn, ond gall yr Awdurdod Archwilio ganiatáu iddynt wneud hynny.\nBydd Cyfarfodydd Rhagarweiniol yn cael eu cynnal ar arddull theatr, fel arfer.\nOs byddwch yn siarad, bydd gofyn i chi siarad i mewn i ficroffon.\nBydd copïau papur o’r dogfennau a gyflwynwyd gan y datblygwyr, fel cynlluniau safle neu wybodaeth amgylcheddol, ar gael i’w gweld.\nFel arfer, bydd aelodau staff yr Arolygiaeth Gynllunio wrth law i roi gwybod i chi ble i eistedd, a byddant yn fodlon ateb unrhyw gwestiynau sydd gennych.\nGallwch ddefnyddio cyfryngau cymdeithasol neu recordio’r digwyddiadau, ond rhaid i chi wneud hynny mewn ffordd gyfrifol a rhoi ystyriaeth briodol i’r partïon eraill.\nGallai’r Awdurdod Archwilio ofyn i chi beidio â gwneud hynny os yw’n tynnu gormod o sylw.\nNi all unrhyw barti ddibynnu ar eitemau a recordiwyd yn unigol fel tystiolaeth na’u defnyddio mewn cyflwyniadau.\nMae nodyn ysgrifenedig a recordiad sain o’r cyfarfod yn cael eu cadw, a byddant ar gael i’w lawrlwytho ar ein gwefan.\nAr ôl y Cyfarfod Rhagarweiniol, bydd Amserlen yr Archwiliad yn cael ei hanfon at Bartïon â Buddiant a bydd hefyd ar gael ar ein gwefan.\nMae diwedd y Cyfarfod Rhagarweiniol yn nodi dechrau cam yr Archwiliad.\nMae rhagor o wybodaeth ar gael ar ein gwefan, sy’n cynnwys llawer o nodiadau cyngor a gwybodaeth ddefnyddiol am y broses ymgeisio.\nFel arall, gall ein tîm gwasanaeth cwsmeriaid roi cyngor dros y ffôn ar 0303 444 5000 neu drwy’r e-bost yn [email protected].\nTrawsgrifiad fideo: Sut i gymryd rhan mewn Gwrandawiad yn ymwneud â Materion Penodol\nMae’r fideo hwn yn esbonio beth i’w ddisgwyl mewn Gwrandawiad yn ymwneud â Materion Penodol sy’n cael ei gynnal yn ystod Archwiliad o Brosiect Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol a gyflwynwyd i’r Arolygiaeth Gynllunio i’w archwilio.\nEr bod yr Archwiliad yn broses ysgrifenedig yn bennaf, gall yr Awdurdod Archwilio benderfynu cynnal Gwrandawiadau yn ymwneud â Materion Penodol.\nDiben y gwrandawiadau hyn yw i’r Awdurdod Archwilio ofyn cwestiynau ac egluro tystiolaeth a gyflwynwyd yn ystod Archwiliad drwy holi’n uniongyrchol.\nI gymryd rhan mewn Gwrandawiad yn ymwneud â Materion Penodol, dylech fod wedi cofrestru’n Barti â Buddiant.\nGall Parti â Buddiant fod yn rhywun sydd â buddiant mewn tir y mae’r prosiect yn effeithio arno neu’n sefydliad statudol hefyd.\nYr arolygydd neu’r panel o arolygwyr sy’n archwilio’r cais sy’n gyfrifol am y gwrandawiadau.\nMaent yn arwain y gwrandawiad er mwyn sicrhau ei fod yn rhedeg yn rhwydd ac yn brydlon, ac yn rhoi cyfle teg i bawb leisio eu barn.\nYr Awdurdod Archwilio fydd yn penderfynu pa bynciau fydd yn cael eu trafod a phwy fydd yn cael eu gwahodd yn benodol i’w trafod.\nFel arfer, bydd y pynciau ac enwau’r partïon y gofynnwyd iddynt siarad wedi’u hamlinellu mewn agenda a fydd yn cael ei gyhoeddi ar ein gwefan tuag wythnos cyn y gwrandawiad.\nHyd yn oed os nad ydych ar restr y rhai a wahoddwyd, gallwch fynychu’r gwrandawiad o hyd.\nEfallai yr hoffai’r Awdurdod Archwilio glywed gan Bartïon â Buddiant eraill yn ystod y cyfarfod.\nFel arfer, mae’r gwrandawiadau hyn yn cael eu cynnal ar ffurf bord gron, gyda’r ymgeisydd a’r mynychwyr a wahoddwyd yn eistedd wrth y bwrdd ochr yn ochr â’r Awdurdod Archwilio.\nYn gyffredinol, bydd y cyhoedd yn eistedd y tu ôl i’r ford gron i ffurfio cynulleidfa.\nBydd unigolion ond yn cael eu caniatáu i groesholi unigolyn sy’n rhoi tystiolaeth os bydd yr Awdurdod Archwilio’n penderfynu bod hynny’n angenrheidiol er mwyn sicrhau bod sylwadau’n cael eu profi’n ddigonol, neu fod unigolyn wedi cael cyfle teg i gyflwyno ei achos.\nMae partïon sydd am gyflwyno a dibynnu ar dystiolaeth arbenigol yn cael eu cynghori i sicrhau bod y cynghorwyr arbenigol yn bresennol ar bob diwrnod o’r gwrandawiadau, er mwyn rhoi tystiolaeth a chael eu holi.\nMae nifer o bwyntiau cyffredinol sy’n berthnasol i’r gwrandawiadau hyn.\nEin nod yw cynnal gwrandawiadau mewn lleoliadau yn ardal y prosiect.\nEr mwyn sicrhau bod gennym leoliad addas, byddwn yn gofyn i chi roi gwybod i ni a fyddwch yn bresennol neu beidio.\nBydd manylion am sut i wneud hyn yn cael eu hanfon atoch os ydych yn Barti â Buddiant, a byddant yn cael eu cyhoeddi ar ein gwefan hefyd.\nBydd dyddiad, amser a lleoliad y gwrandawiadau’n cael eu cyhoeddi ar ein gwefan o leiaf 21 diwrnod cyn y digwyddiad.\nBydd hysbysiadau’n cael eu rhoi yn ardal y cynnig a’u cyhoeddi mewn papurau newydd lleol.\nEr bod gwrandawiadau ar agor i bawb, bydd Partïon â Buddiant yn cael blaenoriaeth i siarad.\nNid oes gan bobl nad ydynt yn Bartïon â Buddiant hawl i siarad yn y gwrandawiad fel mater o drefn, ond gall yr Awdurdod Archwilio ganiatáu iddynt wneud hynny.\nMae recordiad sain yn cael ei wneud o bob gwrandawiad, a bydd ar gael i’w lawrlwytho ar ein gwefan.\nMae rhagor o wybodaeth ar gael ar ein gwefan, gan gynnwys dogfennau cais y prosiect, ynghyd â llawer o nodiadau cyngor defnyddiol a gwybodaeth am y broses archwilio.\nTrawsgrifiad fideo: Awdurdodau Lleol a Phrosiectau Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol\nMae’r fideo hwn yn esbonio rôl awdurdodau lleol yn y drefn caniatâd datblygu ar gyfer Prosiectau Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol, sydd hefyd yn cael eu galw’n NSIPau.\nMae’r drefn caniatâd datblygu’n broses y mae’n rhaid i ddatblygwyr fynd drwyddo wrth geisio cael caniatâd i adeiladu Prosiectau Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol.\nBydd eich awdurdod yn chwarae rôl hanfodol mewn archwilio’r cynlluniau hyn.\nEr nad yw awdurdodau lleol yn penderfynu a fydd y cynlluniau hyn yn mynd rhagddynt ai peidio, mae tystiolaeth a barn eich awdurdod yn helpu i’w ffurfio.\nMae’r wybodaeth hon yn cael ei hystyried yn ofalus gan arolygydd, neu banel o arolygwyr, a benodwyd o fewn yr Arolygiaeth Gynllunio i ystyried y cais a gwneud argymhelliad i’r Ysgrifennydd Gwladol perthnasol.\nAr y cam hwn, bydd yr Arolygiaeth Gynllunio’n ymgynghori â’ch awdurdod ar Adroddiad Cwmpasu’r Asesiad o’r Effaith Amgylcheddol.\nByddwn yn ysgrifennu atoch, a bydd gennych 28 diwrnod i wneud sylwadau.\nOs yw’r cynnig wedi’i leoli o fewn ffiniau eich awdurdod, bydd yr ymgeisydd yn ymgynghori â chi am y Datganiad Ymgynghori â’r Gymuned.\nMae’r Datganiad Ymgynghori â’r Gymuned yn amlinellu sut mae’r ymgeisydd yn bwriadu ymgynghori â’r gymuned.\nBydd hwn yn gyfle allweddol i’ch awdurdod roi cyngor i’r ymgeisydd, gan ddefnyddio eich gwybodaeth leol, am sut i gynnal yr ymgynghoriad.\nHefyd ar y cam hwn, bydd yr ymgeisydd yn cynnal ymgynghoriad statudol â’ch awdurdod, cyrff statudol, Unigolion yr Effeithir Arnynt a’r gymuned leol am y cynllun ei hun.\nMae’n bwysig eich bod yn rhoi eich cyfrifoldebau dirprwyedig ar waith mewn da bryd cyn i’r cais gael ei gyflwyno.\nMae’n ofynnol i’r ymgeisydd ystyried unrhyw ymatebion perthnasol y bydd yn eu cael yn ystod ei ymgynghoriad statudol.\nPan fydd cais yn cael ei gyflwyno i’r Arolygiaeth Gynllunio, rhaid i ni benderfynu cyn pen 28 diwrnod a yw’r holl ddogfennau perthnasol wedi’u cyflwyno i alluogi’r cais i fynd yn ei flaen.\nYn rhan o hyn, byddwn yn gofyn i awdurdodau lleol roi datganiad ar ddigonolrwydd ymgynghoriad yr ymgeisydd, cyn pen 14 diwrnod o dderbyn y cais, fel arfer.\nRydym bob amser yn ceisio rhoi pythefnos o rybudd i chi i’ch galluogi i gyflwyno’r datganiad hwn yn brydlon.\nOs byddwn yn gwrthod y cais, bydd gan yr ymgeisydd gyfnod o chwe wythnos i gyflwyno her gyfreithiol.\nOs byddwn yn derbyn y cais, bydd y broses yn symud ymlaen i’r cam nesaf. Gan ddibynnu ar ddewis yr Ymgeisydd, bydd dogfennau’r cais naill ai wedi’u cyhoeddi ar y wefan Cynllunio Seilwaith Cenedlaethol ar ôl derbyn y cais, neu’n syth ar ôl y penderfyniad i dderbyn y cais.\nYn ystod y cam cyn yr ymchwiliad, rhaid i’r ymgeisydd gyhoeddi bod y cais wedi’i dderbyn gan yr Arolygiaeth Gynllunio a chynnwys manylion am bryd a sut y gall partïon gofrestru i gymryd rhan yn yr Archwiliad fel Partïon â Buddiant.\nOs ydych chi’n awdurdod lletyol, byddwch chi wedi’ch cofrestru’n Barti â Buddiant fel mater o drefn.\nFodd bynnag, os ydych chi’n awdurdod cyfagos, rhaid i chi gofrestru’n Barti â Buddiant os hoffech gymryd rhan yn yr Archwiliad.\nDylai awdurdodau lletyol ac awdurdodau cyfagos gyflwyno Sylwadau Perthnasol drwy ein gwefan er mwyn i ni allu asesu’r materion cychwynnol sy’n berthnasol i’r cynllun.\nMae hefyd yn ein helpu i sicrhau bod gennym eich manylion cyswllt cyfredol.\nMae’r cyfnod amser ar gyfer cofrestru yn cael ei bennu gan yr ymgeisydd, ond ni ddylai fod yn llai na 30 diwrnod ar gyfer datblygiad Asesiad o’r Effaith Amgylcheddol.\nYna, bydd Cyfarfod Rhagarweiniol yn cael ei gynnal i drafod materion gweithdrefnol ac amserlen ar gyfer yr archwiliad.\nBydd diwedd y Cyfarfod Rhagarweiniol yn nodi diwedd y cyfnod cyn yr archwiliad.\nMae cam yr Archwiliad yn dechrau y diwrnod ar ôl i’r Cyfarfod Rhagarweiniol ddod i ben.\nFel rhan o’r broses archwilio, bydd yr Awdurdod Archwilio’n gwahodd eich awdurdod i gyflwyno Adroddiad ar yr Effaith Leol.\nEfallai yr hoffai’ch awdurdod ddefnyddio’r cam Cyn gwneud cais, sef cam cyntaf y broses, i ddechrau gweithio ar yr Adroddiad ar yr Effaith Leol, gan y bydd y dyddiad cau ar gyfer ei dderbyn yn cael ei bennu’n gynnar yn yr Archwiliad.\nDylai’r adroddiad hwn asesu effeithiau posibl y cynllun yn wrthrychol, a chynnig tystiolaeth o nodweddion yr ardal.\nYn ystod yr Archwiliad, bydd pob Parti â Buddiant, gan gynnwys eich awdurdod, yn cael ei wahodd i gyflwyno Sylwadau Ysgrifenedig, ymateb i gwestiynau’r Awdurdod Archwilio a rhoi sylwadau ar gyflwyniadau eraill.\nByddwch yn cael eich gwahodd i wrandawiadau ac ymweliadau safle hefyd.\nGallwch ddefnyddio eich Sylwadau Ysgrifenedig i fynegi barn eich awdurdod am y cais.\nRydych yn cael eich annog i gydweithio â’r ymgeisydd â chyrff statudol i lunio Datganiadau o Dir Cyffredin, i amlinellu meysydd lle mae cytundeb rhwng eich awdurdod, yr ymgeisydd ac eraill.\nNi fyddwn yn derbyn cyflwyniadau ar ôl i gam yr Archwiliad ddod i ben.\nYn ystod y cam hwn, bydd gan yr Awdurdod Archwilio dri mis i ysgrifennu ei argymhelliad i’r Ysgrifennydd Gwladol perthnasol.\nMae gan yr Ysgrifennydd Gwladol dri mis i benderfynu a yw am roi caniatâd ai peidio.\nCam olaf y broses yw’r cam Ar ôl gwneud penderfyniad.\nMae’n rhoi cyfnod o chwe wythnos i’r ymgeisydd, unrhyw Barti â Buddiant, awdurdod lleol neu unrhyw un arall gyflwyno her gyfreithiol yn erbyn penderfyniad yr Ysgrifennydd Gwladol.\nYn gryno, mae gan eich awdurdod rôl hanfodol i’w chwarae ym mhroses y drefn caniatâd datblygu.\nRydych yn cael eich annog i ymgysylltu â’r ymgeisydd, yn ogystal â’r Arolygiaeth Gynllunio, ar adegau allweddol drwy gydol y broses.\nMae mwy o wybodaeth i’w gweld ar ein gwefan infrastructure.planninginspectorate.gov.uk, gan gynnwys llawer o nodiadau cyngor defnyddiol.\nGallai nodiadau cyngor un, tri, saith, wyth a phedair ar ddeg fod o ddiddordeb penodol i chi.\nTrawsgrifiad fideo: 6 cham y broses Cynllunio Seilwaith Cenedlaethol\nMae chwe cham i’r drefn caniatâd datblygu ar gyfer Prosiectau Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol, sydd hefyd yn cael eu galw’n NSIPau.\nMae’r drefn caniatâd datblygu’n broses y mae’n rhaid i ddatblygwyr ei dilyn wrth geisio cael caniatâd i adeiladu Prosiectau Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol.\nMae Prosiectau Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol yn cynnwys gorsafoedd cynhyrchu ynni fel ffermydd gwynt a gorsafoedd pŵer, llinellau trydan fel llinellau pŵer a pheilonau newydd, prosiectau trafnidiaeth fel adeiladu ffyrdd neu reilffyrdd, gwastraff a dŵr fel adeiladu cronfa ddŵr neu waith trin dŵr gwastraff, piblinellau er enghraifft i gludo nwy naturiol rhwng gorsaf bŵer a’r rhwydwaith trosglwyddo cenedlaethol.\nY ddeddfwriaeth sylfaenol sy’n sail i’r drefn caniatâd datblygu yw Deddf Cynllunio 2008.\nMae chwe cham i broses Deddf Cynllunio 2008.\nAr y cam Cyn gwneud cais, yr ymgeisydd sydd wrth wraidd y broses ac sy’n gwbl gyfrifol am ddatblygu’r prosiect.\nMae ymgeisydd yn debygol o fod yn ddatblygwr mawr, yn un o asiantaethau’r llywodraeth neu’n gyngor lleol, o bosibl.\nMae’r drefn caniatâd datblygu’n broses dechrau dwys.\nMae hyn yn golygu bod rhaid i’r cynnig datblygu gael ei gwmpasu a’i fireinio’n llawn cyn cyflwyno cais i’r Arolygiaeth Gynllunio.\nAr y cam hwn, rhaid i’r ymgeisydd ymgynghori’n ffurfiol â phob corff statudol, awdurdod lleol, y gymuned leol ac unrhyw bobl yr effeithir arnynt.\nOs yw eich tir yn destun Caffael Gorfodol, byddwch chi’n Unigolyn yr Effeithir Arno a byddwch yn cael eich hysbysu gan yr ymgeisydd.\nAr ôl i gais gael ei gyflwyno, ychydig iawn o gyfle fydd i’w newid.\nFelly, dylai’r rhai sydd am ddylanwadu ar unrhyw gynnig ymgysylltu â’r ymgeisydd yn ystod y cam hwn pan fydd yr ymgeisydd yn hysbysebu ei ymgynghoriad.\nFel arfer, byddwch yn ymateb i’r ymgynghoriad drwy’r e-bost, ar wefan yr ymgeisydd neu mewn digwyddiad ymgynghori.\nDylech wneud hyn o fewn y terfyn amser sydd wedi’i bennu yn y deunydd cyhoeddusrwydd.\nMae’n ofynnol i’r ymgeisydd ystyried unrhyw ymatebion perthnasol a geir yn ystod yr ymgynghoriad ffurfiol.\nGall y cam Cyn gwneud cais bara faint bynnag o amser sydd ei angen, a bydd yn cael ei arwain gan yr ymgeisydd.\nAr ôl y cam Cyn gwneud cais, daw’r cam Derbyn.\nBryd hynny, bydd yr Arolygiaeth Gynllunio’n symud i wraidd y broses.\nBydd yr ymgeisydd yn cyflwyno’r cais yn ffurfiol i’r Arolygiaeth Gynllunio.\nRhaid i ni benderfynu cyn pen 28 diwrnod a yw’r holl ddogfennau perthnasol wedi’u cyflwyno i alluogi’r cais i fynd yn ei flaen.\nMae’r cyfnod amser ar gyfer cofrestru yn cael ei bennu gan yr ymgeisydd, ond ni ddylai fod yn llai na 28 diwrnod.\nOddi mewn i’r Arolygiaeth Gynllunio, bydd arolygydd neu banel o arolygwyr, yn cael ei benodi’n Awdurdod Archwilio.\nBydd pob Parti â Buddiant yn cael gwybod am ddyddiad y Cyfarfod Rhagarweiniol.\nAr ôl i’r Cyfarfod Rhagarweiniol ddod i ben, bydd pob parti’n cael gwybod am Amserlen yr Archwiliad.\nAr y cam hwn, bydd yr Awdurdod Archwilio’n archwilio’r cais, a rhaid i’r Archwiliad gael ei gwblhau cyn pen chwe mis.\nMae’r Archwiliad yn cael ei gynnal drwy sylwadau ysgrifenedig yn bennaf; fodd bynnag, gellir cynnal gwrandawiadau hefyd.\nBydd y rhain yn cael eu cynnal mewn modd holgar, fel arfer.\nMae gan bob Parti â Buddiant hawl i wneud sylwadau llafar am y cais.\nYn ystod y cam hwn, mae gan yr Awdurdod Archwilio dri mis i ysgrifennu ei argymhelliad a’i gyflwyno i’r Ysgrifennydd Gwladol perthnasol.\nMae hwn yn rhoi cyfnod o chwe wythnos i’r ymgeisydd, unrhyw Barti â Buddiant neu unrhyw un arall gyflwyno her gyfreithiol yn erbyn penderfyniad yr Ysgrifennydd Gwladol.\nFel arall, gallwch gysylltu â gwasanaethau cwsmeriaid drwy ffonio 0303 444 5000 neu drwy anfon neges e-bost at [email protected].\nCoronavirus (Covid-19) – Cyngor gan yr Arolygaeth Gynllunio\nPosted on 16th March 2020 by webteam