BWRDD YSGOL LLANEGWAD A BRECHFA.|1892-01-22|The Carmarthen Journal and South Wales Weekly Advertiser - Welsh Newspapers\nGWYNIONYDD YN EI FEDD!\nGWYNIONYDD YN EI FEDD! Ydyw, ydyw-y mae Gwynionydd yn ei fedd. Gwelodd y flwyddyn sydd rewydd lithro i'r gor- phenol ddyddiau olaf lluaws o'n dynion goreu, ac yn eu plith un o lewion blaenaf fagodd Cere- digion-y Parch. Benjamin Williams ('Gwynion- ydd ')—oifoiriad, henatleithydd, lienor, a bardd o raddfa pur uchel. Cwsg yn ymyl gweddillion ei briod hoff, ei fab hynaf, a'i ddwy ferch, ym mynwent fechan, dlos, y Bettws Ifan, er Rhag. 7fed, 1891. Coffadwria&th y cytiawn sydd fendigedig.' Ein teimladau ui chaniatant i yma- dawiad y dyn da hwn fyned heibio yn ddisylw. Ei gywirach nis gwelsom, a'i lewach, yn ol y fantais, nis gwyddom am dano. Pe bai yn fyw Dewi Wyn, loan Emlyn. Rhys Dyfed, loan Cunllo, Manod Wyllt, Giraldus, &c ar feddau pa rai y taflodd efe sypiall o flodau bythgofiadwy, dichon y buasai cofnodion o'i farwolaeth yn Iluosocach ac yn helaethach cyn hyn, a hithau yr Awen yn wylo yn hidl ar ol un o'i meib anwylaf. Gaowyd gwrthddrych ein sylw mewn lie o'r enw Silach, yn yplwyf, erbyn hyn nid anenwog hwnw Penbryn, ar yr 20fed o Fehetin, 1821 felly, gwelir fod y partriarch wedi cvrhaedd nod yr addewid-' do ng mlynedd a thrugain.' Ag eithrio I ychydig fisoedd yn ei foreuddydd mewn ysgol r&d yn Troedyraur, ni dderbyniodd Williams yr un gynnorthwy addysgiadol o gwbl. Dadblygodd ei alluoedd felly, fel lluaws o enwogion ein gwlad, heb gymhorth o unrhyw natur tu allan iddo ef ei hun. Er hyny i gyd, y mae efe wedi anfarwoli ei enw tra Cymru, Cymro, a Chymraeg. Heb law ei gynnyrchion toreithiog drwy ei oes i'r cyfnodolion blaenaf a phwysicaf yn yr iaith, cy- hoeddodd amrai lyfrau mewn rhyddiaeth a mydr. Yr oedd yn gyfoethog o henaflaethau. Am ei gyfrol ar Enwogion sir Aberteifi,' dywedai 'Llallawg, Y mae y llyfr hwn, yn ei gynllun, ei drefusder, a'i gywirdeb didnedd, yn rhagori o cly ddigon ar ddim ar a welsom o'r blaen.' Bu Gwynionydd am flynyddau lawer yn ysgol- feistr yn charity schools Madam Bevan, o'r hon elusen y derbyniai efe flwydd-dal hyd ei fedd. Yn y flwyddyn 1873, ordeiniwyd ef gan Esgob Thirlwall yn gurad i gynnorthwyo y Parch. H. L. Davies yug Nghenarth. Gwedi marw Mr Davie3, aeth o Genarth i Myddfai. Gwasanaeth- odd yno fel curad am rai blynyddau. Cofus gan ysgrifenydd y llinellau hyn dderbyn llythyr oddi wrtho pan yn y lie hwn. Cwynai yn enbyd yn y nodyn yma am fod teithio bob Sabbath trwy'r tywyddgerwyn—y gwynt, y gwlaw, a'r eira, dros y mynydd o Lanymddyfri i Landulas, wedi am- mharu ei iechyd drwyddo. Gadiwodd Myddfai am Llanover, lie y gwasan- aethodd am chwe mlynedd yn Eglwys y fonedd- y 11 iges enwog Gwenynnen Gwent. Tua diwedd y cyfnod hwn yn Llanover, derbyniodd ryw fath o darawiad parlysol. a dychwelodd i'w hen artref— y Wenallt, Troedyraur, at ei fab hynaf sydd fyw (Mr If or P. Williams) a'i ferch yng nghyfraith, oddi ar law pa rai y derbyniodd bob gofal, cymhorth, a thynerwch ag a oedd yn bosibl. Bu yma yn teimlw yn gymharol wanllyd am yshaid o rly ddeuddeg mis ac ar y S.Abbath diweddaf ond un y bu efe byw, cafodd darawiad parlysol arall ar ei ffordd adref o Eglwys y Bettws, a bu farw ar y LIun ym mhen yr wythnos. Talodd y cofnodydd ymweliad a'r Wenallt yn ddiweddar yn yr haf, a chafodd y fraint o weled yr hen gyfaill (o hyny teimla yn falch heddyw). Dywedir ei fod yn hollol gysurus ei artrefle. Canmolai yn uchel a di-dor y caredigrwydd, y gofal, a'r tynerwch a dderbyniasai oddi ar ddwylaw y mab a'r ferch yng nghyfraith. O'r tu arall, hawdd ydoedd adnabod y dolurid ei deim- ladau yn erwin yn herwydd ymddygiadau 'annoeth, anfoesol, ac anllad,' rhyw ddosbarth o bobl oeddynt yn cynhyrfu y gymmydogaeth hono o dan y ffug reswm o amddiffyn crefydd yn y dyadiau hyny. Ychydig feddyliodd yr ymwelydd wrth ysgwyd llaw ag ef y tro diweddaf hwn, na chawsai weled ei wyneb ef mwy yn y cnawd. Bu i Mr a Mrs Williams saith o blant-pump o feshgyn a dwy o ferched tri o ba rai, sef David Pryse Williams, y mab hynaf, yr hwn oedd fasnachydd yn Lloegr, a'r ddwy ferch, Margaret yn 22ain oed, a Susanna yn ddeg oed, a fuont feirw o flaen eu mam a'u tad, ag ydynt, fel y crybwyllwyd, yn gorphwys yn ymyl eu rhieni yn y Bettws. Yn ol, ym myd y galar, y mae pedwar mab, sef Mr Ifor P. Williams, a nodwyd eis<>es y Parch. Hywel R. Williams, ficer Lledrod, Ceredigion Llewellyn M. Williams, Rheithor Dowlais, a Tegid A neurin Williams, yw'r ienengaf, yr hwn sydd offeiriad yn Quebec, Canada. Bu farw Susanna o fewn i dri mis ar ol cladde- digaeth Margaret. Effithiodd yr ergydion hyn miwn modd drylliedig iawn ar deimladau y tad a'r fam. Cawn y tad yn cwyno, yn galaru, yn hiraethu, yn gweddio, ac yn prophwydo ar yn ail fel hyn Pwy all ddiruad fy nhrallol-a. dwysder Dystaw fy myfyrdoc ? Mor aethus, boenus mae'n bod, Fy mriw i a fy mriod. Gwyr Naf, ond 'chydig yw'r nifer—o bobl Wyddant bwys fy mhrudd-der Er hyny, traethu'r hanner—nis gallaf, Dechreuaf, arafaf, mae'n llwyr ofer. Mewn alaeth drom yn wylo-ochenaid A'i chynwrf sy'n tystio Er cur, ymdrechu ryw dro, I'whattal, cyfyd eto. Mal eigion ar ol croni-daw alaeth Mal diluw'n ymdori, A chan ryw wyllt drochioni, A mawr rym fy mriwio i. Yn y modd trwm yw fy myd-mae hiraeth Fel mor yn derfysglyd Och alaeth, ail-ddychwelyd Mae hiraeth-hiraeth o hyd Bob tro ag y deffrowyf-yn y nos, Daw yn ei nerth drostwyf Rhyw adeg ammheu'r ydwyf, Ynof fy hun, a'i fi wyf ? Wyf yn hynod fy anhunedd,—rhodio Rhyw grwydriadau rhyfedd 11 O'm golwg, ffudd ymgeledd- Yn wlyb wyf gan niwl y bedd 0 f'anwyliaid fy nheulu, Yn ei faint yn gyfan fi. Heb un boen yn byw'n y byd, Oeddwn yn fy nedwyddyd, Mewn helynt ddymunolaf, A'm bywyd o hyd yn haf; Ond er hyn, mae'n drywanol, Ni ddaw yn awr ddoe yn ol Yn lie haf, ganaf a gwynt Garw ac uchel gorwynt, A thymmestlog lifogydd, A'u swn yn fy nghuro sydd. Er troi ymaith, er tramwy, Ni chaf weled Marged mwy Na gweled (balm i'r galon), Swynol wedd Susanna Ion Os af i'r Bettws Ifan Y wladaidd a'r lwydaidd lan, Yn flin, ni chaf yn flas, Am y daith un gymdeithas O'r golwg ger eu gilydd,-rnaeiit yno Yn tawel huno yn y fynwent lonydd J A daw yn fuan y dydd Af finnau'ii gyd-dri-,fanydd. I 0: ffydd, ffydd, gyr, gyr, ar ftú Y caddug tew sy'n euddio Fy nheimlad, rhyw fan amlwg, A heulwen der o'm blaen dwg. o Y brophwydoliaeth a wirioneddolwyd. Cyd- drigfanydd ydyw a hwynt er ys mis bellach. Ar ol hir nychdod o dan grafangau y darfodedigaeth, bu farw ei briod yng Nghenarth,—oeddem yn yr angladd. Hon oedd yr unig waith, hyd yn hyn, y talsom ymweliad a'r wladaidd a'r lwydaidd lan '—y Bettws. Cofus genym ddarllen yr erjglyn canlynul arfedd-faen y ddwy ferch 0 0 fy nwy ferch dyfnaf ol-ellwyl-fy oes A fu eu dwy noswyl Rhoi'r drem olaf, araf wyl, Ar wyne fy rhai aiiwyl Dynes hynaws ac addfwyn iawn ydoedd Mrs Williams—genedigol, os iiad ydyw ein cof yn ein twyllo, o sir Benfro. Temtir ni yn y fan hon i gofnodi yr hyn a ddywedasai wrfchym ryw nos Galan tra yn adrodd rhai o helyntion ei bywyd wrth y tan yn Glandwr, Cenarth. el,' meddai, gyda gweu ar ei gwyneb, priodais ar y cyntaf gyda theiliwr,—wedi hyny, bum yn briod iysgol- feistr, ac yn awr, fel y gwelwch, uSeir ad yw fy ngwr.' DJarllenydd, adroddir hyn er mwyn gosod allan yr hyn eill gallu, dyfal-barhad, a phender- fynolrwydd wneyd canys ni fu iddi hi, ciod i'w henw, yr un priod ond ei hauwy] Gwynionydd el bun. Gadawodd Gwynionydd adgofion melus ar ei ol ym mhob man—a Iluosog ydynt y cymmydog- aethau hyny y dygodd Rhagluniaeh ef i gyffyrdd- iad a hwynt, cyn ac wedi iddo esgyn i'r offeiriad- aeth ond cyn hyny yu benaf, canys yr oedd ysgolion y charity y llafuriasai efe dani yn sym- mudadwy-symmudid y meistriaid fel rheol, bob tair blynedd. Nid eiiaid hosan,' ys dywedodd y Parch. Thomas Aubrey am Die Aberdaron, oedd gan GWYIJionydd-hyd a ditu ond hyd nage, yn ol darluniad yr hen bobl, yr oedd efe yn ddyn rmmd-nodwedd arbenig a braidd yn ddyeithriad y self-tanyht. Byw oedd ei awen, a chartrefol, uid yn y lleddf yn unig, fel y dyfynwyd, ond ym mhob cywair — darluniadol iawn ydoedd ar bryd- iau. Er enghraiffr, dyfynwn yma un o lawer 01 englyniun i'r bardd enwog Ifan Tomos Rhys, y crydd, o Lanarth — Yn y bwthyn dan bwytho, —ei awen Rywiog oedd ynllifo Dan waith yn cyfiym deithio, A r byntrwydd ar yr un tro. Cawn ef yn humorous i'w ryfeddu ar droion, braidd yn ymylu ar y comic. Er dangos hyn dyfynwn ddau o bennillion o'i gan ddarluniadol o Han Pantyllwydrew: Rhyw yswain bach, gwerth l!ai na chant 11 Oedd Ifan Pantyllwydrew Mewn tref na gwlad, ar dir na dw'r, Ni welid gwr mor llyfndew. Chwareuai'i fraich, a siglai'i glun, Am dano'i hiin meddyliai; Gwynt Eden ydoedd lon'd ei frest Ac ar ei gest edrychai. Yr oedd efe yn deheu am wybodaeth o'i febyd, ac fel Abraham gynt, elai ym mlaen yn ei holl egni, gan gwbl gredu y buasai yr Arglwydd yn coroni ei lafur di-ildio a llwyddiant—ac felly y bu. Ynddo ef hefydyr oedd i'r eisteddfod gefnogydd aiddgar, ennillodd ynddi wobrau lawer. Eglwyswr selog erioed ydoedd, a Cheidwadwr i'r eirn-o natur hollol ryddfrydig a di- dramgwydd i bawb. Yr oedd ei ochelgarwch gymmaint fel uas gallesid gweled Gwynionydd yn ei fawredd penaf a'i werth heb gymdeithasu yn bersonol ag ef. Pan gofynid am ei farn ar un- rhyw destyn pleidiol (crefyddd a gwladwriaethol), ei ateb parod bob amser ydoedd, 'Nid wyf yn gwybod digon i siarad ar y pwnc.' Gwyn fyd na bii y miloedd cegrythiaid hyny ydynt yn bragwthan nes byddaru ein gwlad gyda'u hollwybodolrwydd cyn gofyn o honynt erioed iddynt ei hunain 'a ydyw y pethau hyn felly,' yn dyfod o hyd i ryw gyfran o'r gras mawr hwn a flodeuai mor amlwu ym mywyd gwrthddrych ein hysgrif. Gweithiodd yn hir, gweithiodd yn galed, gweirhiodd yn llwyddiannus, ac y mae wedi myned oddi wrth ei waith at ei wobr. Aeth i mewn i lawenydd ei Arglwydd. Huned hellach yn y Bettws ond wrth ei adael yno, gadewch i ni gael taflu ar ei fedd yntau rai o'r dyrnaid blodau a daflodd efe ei hun ar fedd y diweddar Barch. J. R. Griffiths, Periglor, Llangeler Wei heddyw drwy ddwyf il haeddiant,—eistedd, Mne'r Cri-tion diffuant Ar ei sedd, yn ddilwgr sant, A'i gan yng nglwad gogoniant. EMLYNYDD. Abergorlech Board School, Ionawr 18fed, 1892.\nSHON GORPH MEWN GWEWYR YM…\nSHON GORPH MEWN GWEWYR YM MHONTSEISON. Beth ddaeth o Shon ? Beth ddaeth e Shon ? Mae pryder gwlad yn gofyn. Wedi clywed am ei afiechyd poenus ychydig wythnosau yn ol., mae'r bobl wedi bod ar y tip toe of upectatiun i gly wed ei helynt yn awr. Y gofyniadau a glywir ym mhob cwr o'r wlad ydynt, A ydyw wedi trengu ? Ai ynte byw yw ? Yr ydych chwi, bobl dda y JOURNAL yna i'ch beio yn fawr, yn wir, am gadw'r bobl yn y tywyllwch yng nghylch ei gyflwr. Y mient yn ofni'r gwaethaf. Er fod Shon yn mecldu ar gorft'cryf, tybial'r bobl ei bod yn ammhosibl iddo fyw yn y gwewyr am gymmaint o amser. Yr ydych chwi yn cyhoeddi bulletin wythnos ar ol wythnos i ddywedyd helynt y Tywysug Sior, a phobl fawrion ereill mewn afiechyd, a pha ham na roddwch hysbysiad weithiau am gyflwr i Shon ? Gan na fynegwyd mo'r hanner o'r blaen, ef allai mai buddiol fyddai rhoddi ychydig o'i hanes eto, er mwyn esmwythau pryder y wlad. Bu yma gythrwl fenbyd yng nghorffolaeth Shon am. gryn amser wedi cyhoeddi'r bulletin cyntaf. Ni leddfwyd dim ar ei boenau am rai diwrnodan. Cyffeiriau y meddygon yn methu rhoddi esmwyth- dra. Y corph yn cae! ei rwygo nes bo'r dannedd yn clecian y naill wrth y llall. Berw brwd trwy gwersyll, gan ofni mai trengu wnai. Ond y mae yn awr wedi myned trwy y crisis, ac wedi cael peth tawelwch ond, fel y gellid dysgwyl, y mae golwg hagr welw arno y corff wedi ei anafu a'i ddiwyllio a.c y mae yn gorwedd yn awr yn gorph gwaedlyd ar faes y frwydr ond diolch i'r ddau feddyg mawr o odre'r sir- y mae Shon eto'n fyw Hyny yw, y mae anadl yn y corph, ac mae'r pulse yn ewan guro. Y mae gwawr o obaith yn awr y bydd iddo fyw eto beth amser, er nad oes dysgwyl iddo adennill ei gryfder cyntefig. Rhaid disgwyl y bydd olion ei glefyd i'w weled ar ei gorph hyd ei fedd. Yn y mis diweddaf bu cynnadledd o ddoctor- iaid yn Ffosyffin yn eistedd ar achos Shon ym Mhontseison, a phenderfynwyd anfon dau feddyg enwog o olre'r sir i fyny i chwilio i fewn i achos y cynhwrf. Bu mawr ddysgwyl am danynt, ac o'r diwedd y maent wedi bod yno, ac wedi operato ar Shon ond amser a ddengys a fydd iddo gael cyflawn wellhad o'r herwydd. Dygwyd llawer o gwynion ger bron y ddau ddelegate ar ddydd y prawf. Y prif beth oedd achos y blaenor a fu yn euog o ychydig annoethineb.' Hwn oedd prif achos y cynwrf ar y cyntaf. Ymddengys fod 'bugail y pwrs wedi newid ei oehr oddi ar pan ddechreuodd y stwr. Dywedir ei fod ar y cyntaf, pan glywodd am ymddygiad y blaenor, yn ffyrnig am ei esgymmuno ond circumstances alter cases ys dywed y Sais. Aeth bugail y pwrs' oddi cartref am rai diwrnodau i newid air fel y dywedir, ac yn ei absenoldeb cododd awydd ym mynwes y blaenor i wney(I cymwyuas ag ef. Yr oedd cynauaf mawn y 'bugail' hwn ar y maes pan aeth oddi cartref, ond pan ddychwel- odd, er ei fawr syndod, yr oedd y mawn wedi ei I gywain i ddiddosrwydd. Dyma weithred o gariad yn wir ond y dyben-y motive -oedd yn dys- trywio gwerth yr offrwm. Atebodd hyn y dyben I modd bynag ar y pryd, a'r canlyniad fu, trodd bugail y pwrs yn arwr i'r blaenor. A dywed rhai pobl gecrus fod y gwr hwn wedi ei droi gan- fawnen 0 hyn allan amddiffynodd 'bugail y pwrs' y blaenor yn gadarn. A byth ar ot hyn ni chafwyd trefn yn y byd yn un o'r cyfarfodydd. Pan roddai y blaenor oedd dan gwmwl bennill allan i ganu, ni unai neb yn y gan, a chawsai ei ganu trwyddo ei hun. Bobl auwyl Pwy feddyliai fod Capel Pontseison mor bell o flaen ) ei oes gapelyddol ? Canu solos yn y capel Dyma hi y peth nesaf a. glywn fod yno string band, a I gwahanol offerynau cerdd yn cael eu cyfeilio weithiau gan swn drudanol 'yr organ fawr!' Tewch a son am Gor Sant Paul a Westminster Abbey byth ar ol hyn. Pan elai rhyw frawd arall yn perthyn i'r opposition party ar ei liniau i offrwm gweddi yn y cwrdd, rhoddai llancesau y blaid artil eu bysedd yn eu clustiau, ac weithiau rhoddent ryddid i'w tafodau i edliw iddu rhyw bethau annymunol a wyddent am danynt. Yn nhymmor yr Hydref y mae agerbeiriant dyriiu yn teithio o fferm i fferm yn y cymmy- dogaethau hyn, ac yrnddengys mai ei delerau am Ily ddyrnu yd y ffermwyr yw tri swllt a chwech yr awr. Pwy feddyliai am ddwyn yr engine ddyrnu i'r seiat ond credwch a fynoch, felly y bu. Yn y seiat byth-gotiadwy hono-Tachwedd y lOfed, dannododd rhyw walch cellweirus i'r bugail ei fod yn gweithio ar yr un telerau a'r engine dan. Druan o'r bugail yn gorfod dyrnu ysgall Pont- seison am dri a chwech yr awr! Dyna mae'n dehyg yw ei dâl am gadw seiat. Fel hyn aeth y peth o ddrwg i waeth nes gorfod rhoddi i fyny cadw y cyfarfodydd yn yr wythnos, ac attal gweinyddu y Cymmun ar y Sul. Dyma'r bobl sydd yn gwaeddi am ryddid crefyddol Dyma nhw wedi cael rhyddid modd bynag—' rhyddid i bob meddwl ei farn, ac i bob barn ei Ilafar ac y maeut yn medi ffrwyth ei rhyddid -cau y capel yn yr wythnos ac attal y Cymmun ar y Sul. Tipyn o gyfraith fuasai yn taro yn well i chwi fechgyn bach. Pe baech chwi yn beiddio codi eicil lleferydd yug ngwasanaeth yr hen Fam, ymaHai y warden mewn eiliad yng iigholer eich cot ar un llaw, ac yn eich unmentionables ar y lla-v arall, a chawsech eich gyru allan i'r cyntedd yn ddist-remoni, bub coppa "v-dltog u h>>noch a coawsech yinddangos fl.en eTch gwell fel, babblers Yn aw; ynte, am dciydd y prawf gtr bron y barnwyr DRAMMATIS PERSONAE— Y barnwyr ar y fainc y carcharor yn y dock; y bugail wrth ei oehr y prif gyhuddwr yn y box; y rabble yng nghorph y llys, yn ei lanw o gongl i gongl. Scene 1. Y PRIF FARNWR, yn anerch y Ilys Mae'r helynt yn wybyddus i bawb bwriad fy mrawd a rninnau ydyw dwyn y peth i'r goleu, a phrofi pa un a yw y blaenor yn euog neu ddieuog. Pwy yw y cyhuddwr ? Safed i fyny. Beth yw'r charge ?" Y CYHUDDWR: "Anweddeidd-dra, eich ar- glwyddiaeth." (Yna cawd y manylion.) Y BUGAIL Dim ond didoraethrwydd, eich anrhydedd." (Ac yn dangos papyr wedi ei ar- dyatio gan fagl y blaenor, ac yn ei ryddhau o anweddeidd-dra.) LLAIS O'R DOKF Papyr o waith yr organ fawr' ydyw." (cheers). BARNWR NO. 2:—Ble mae'r llances ? deued ym rnlaen i roddi ei thystiolaeth." Y DORF GYDA'U GILYDD Ni ddaw hi yma. Mae hi yn nhy'r capel." Y barnwyr yn ymgynghori, ac yn penderfynu myned ati. Y bugail yn codi i fyned allan gyda hwynt y bobl yn ei attal byfoi-ce. Berw brwd trwy y llys yn absennoldeb y barnwyr y crochanau yn dannod i'r frying-panau eu bod yn ddu. Y barnwyr yn dychwelyd dystawrwydd yn y liys. Y PRIF FARNWR Prisoner at the bar stand up. Ar dystiolaeth di-droi yn ol, yr ydym yn eich cael yn euog o'r cyhuddiad, ac y mae genym y gwaith annymunol o'ch esgymmuno o set fawr y capel hwn eich troi o'r gorlan i bori gyda'r da hesbion am dymmor ac areich edifeirwch, a dim cyn hyny, cewch eich derbyn eto yn ol i brofi clover y gorlan; ond hyd hyny, byddwch anathema maranatha." Y DORF YN UNLLAIS Wele Solomon, wele Solomon, mewn barn." Scene 2. Y BUGAIL: (,'yda'ch cariat&d, y mae genyf achos arall i ddwyn ger bron y llys. Mae un o'r brodyr wedi bod yn ddigon digywilydd i fy nghydmharu i i'r engine dan. Dysgybler ef gan eich anrhydedd yn ddioed." Y BARNWR :—" Deued yr euog ym mlaen. Ai gwir hyn a glywsom am danat, frawd 1 Ai ni wyddost ti am y parch sydd yn ddyledus i weinidog y corph ? Pa fodd y darfu i ti anghofio dy hun i'r fath raddau nes dywedyd ei fod mor cheap ag engine dan Os gwir hyn am danat, galw dy eiriau yn ol, yr adyn diras." Y PECHA DUR Maddeu, maddeu yr wyf yn edifarhau mewn llwch a lludw ni alwaf ef byth eto yn eyine dan." LLEF O'R DORF Nac alw ef chwaith yn penny ivhistle." (Hurrah, hurrah.) Scene 3, and last. Y BUGAIL I I Gyda'ch hynawsedd, eich ar- glwyddiaeth, y mae genyf un achos arall. Mae rhai o'r brodyr yma yn euog o'r pechod anfad o werthu cwrw yn y sales. Mae yn rhaid rhoddi attalfa ar unwaith ar y fath ddrygioni." LLAIS 0 GYMMYDOGAETH Y DRWS Onid oes cystal gwr a chwithau yn ceisio license i werthu cwrw yn y Rhiwlas." Y DORF YN UNLLAIS -"We are jolly good fellows, we are jolly good fellows," &c. Y PitIF FAit-iWR: (",Well claddu'r cwyn yna ar unwaith mewn anghof. A barnu wrth lais y barchus dorf, credwn ni ein dau flld gwell peidio d weyd gair yn ei gylch pe baem yn dechreu esgymmuno ar y cyhuddiad hwn, yr ydym yn .Y ofni na fyddai nemawr ar ol i gadw cwmni i chwi." Y DORF:—"So say all of us -fnr we are jolly good fellows, hip, hip, htirrah Finale. Mae gwr yr oriawr wedi cymmeryd yr oriawr yn ol oddi wrth y bachgen a thalu ei gyflog idd.. yn Hawn. Da iawn, dyna fel y dylai pethau i fod. Gobeithio fod y JOURNAL wedi gwneyd ychydig i ddwyn y peth i derfyniad boddhaol. Yr wyf wedi gwneyd yingais egwan i adrodd yr Junes. Nid oes genyf ddiyon o allu darluniadol i wneyd cyfiawnder perffaith a'r ymgecraeth. Carwn wybod beth ydyw tyb y bobl hyn am wir grefydd y Beibl. A ydynt yn gwybod y I y gwahaniaeth rhwng crefydd aduwioldeb < Gwir y dywedodd y diweddar hybarch Lewis Edwards o'r Bala, Y Cymry ydyw y bobl fwyaf grefyddol aryddaiar." Mor hoff y mae pobl y capeli o gofnodi hyn ond gofalant beidio adrodd y rhan olaf o'r frawddeg, sef ond hwy yw y bobl fwyaf an war dan haul.' Cymmerwn yn ganiatiiol mai am y Methodistiaid Cymreig y siaradai yr hen batriarch dn wiolfrydig. Pan y mae y Method- istiaid yn siarad am grefydd Cymru, goly^ant Methodistiaeth Cymru. Nid oes ganddynt yr hynawsedd i gydnabod fod crefydd tu allan i aorffolaeth Shon. Y ni, pobl grefyddol Cymru fel tri teiliwr Tooley-street gynt, We the people of England." Pan y mte y Proffeswr 0. M. Edwards yn son am yr Eglwys Gymreig golyga efe Methodistiaeth Cymreig. Mae rhywbeth yn awyrgylch Shon Gorph ag sydd yn dallu y golygon. Nid oesun o feibion Cymru wedi esgyn yn uwch mewn dysgeidiaeth na'r Proffeswr 0. M. Edwards, eto nid oes braidd un dyn mwy dall- bleidiol pan yn son am grefydd Cymru. Roedd blaenor y Methodistiaid a'i deulu wedi dychwelyd i'r hen Fam Eglwys mewn plwyf ag y gwn am dano ac yn y cyfarfod gweddi rhyw noson rhoddodd yr offeiriad yr hen bennill adna- byddus hwnw allan i ganu- Pa dduw ym mhlith y duwiau Sy'n debyg i'n Duw ni." Fe ganwyd y pennill yn hwylus dros ben, ac yr oedd yn amlwg fod y cyn-flaenor a'i deulu mewn boddlondeb anghyffredin. Ar ddiwedd y cyfarfod daeth gwraig y cyn-flaenor at yr offeiriad a dywedodd yn serchog, O Mr so and so, mae yn dda genyf gael ar ddeall eich bod chwithau wedi cael eich codi gyda'r Methodistiaid." Ni wyddai yr offeiriad beth i ddweyd ac wrth weled ei dyryswch, dywedodd y wraig, Oni roesoch allan i ganu bennill y Methodistiaid." Ni ddaeth i feddwl y wraig dda hon, fod yr Eglwys, neu un o'renwadau, ond y Methodistiaid, yn beiddio honi cyfran yn Nuw y Duwiau. Tybiai fod y rhai hyn yn hawlio un o'r man dduwiau ond am Dduw y duwiau, ni freuddwyd- iodd erioed lai nad eiddo arbenig y Methodist- iaid oedd. Os na chymmer Shon ofal o hono ei hun i beidio ymchwyddo cymmaint, mae yn sicr o wneuthur galanastra o hono ei hun rhyw ddiwr- nod. Nid sel a chrefyddoldeb sydd yn i/wneyd seintiau ond duwioldeb. Mae'r pagan yn grefyddol yr oedd Saul o Tarsus yn grefyddol dros ben gall yr anianol fod yn grefyddol, ond rhaid bod yn ysbrydol cyn bed yn dduwiol. Mae yr hwn sydd yn caru Duw yn caru dyn. Chwi bobl Pontseison, cerwch eich gilydd fel brodyr yn y dyfodol, da chwi, a peidiwch cernodio eich gilydd fel anifeiliaid nes eich bod yn destyn siarad trwy y sir. Pe na baech yn gorph crefyddol, ni fuasai dim yn rhyfedd yn eich hanes. Dysgwylir i chwi roddi esampl o fuchedd dduwiol oflaen y byd, nes ennill y byd i ddilyn eich ol* Ond hawyr anwyl, rhaid i chwi ddi- wygio, neu fe'ch cywilyddir gan bobl sydd ar faes y byd. Gweddïwch lai o hyn allan am wreiddyn y mater,' a mwy am ffrwyth y mater. Nis gallwn weled y gwreiddyn gallwn weled y blodau a'r ffrwythau, ac yr ydym yn awyddus am eu gweled. Lletty'r Huan. GWELEDYDD.\nDARKEST WALES. [GAN YMNEILLDUWR.] Pan yn wr ieuanc, myfyriais lawer ar Heroes Carlyle, ond yn benaf ar ddwy egwyddor fawr yr hero, sef didwylledd a chydymdeimlad. Dyma ddwy droed ysbrydol yr hero, ei ddwy law, ei ddau glust, ei ddau lygad, dwy deyrnas ei ymen- ydd, dwy adran ei ysgyfaint, a dwy dalaeth ei galon—y cwbl yn dylifo o ddwy briodoledd hanfodol y Duwdod, sef ei wirionedd a'i gariad. Gwnaeth y gyfrol chwyldroad ynfy enaid, cliriodd gyfeiliornadau capelaidd, oeddynt fel haenau trymion o gymylau rhyngwyf a'r haul, a gwelais fod goleuni a gwres dwyfol yn Odin hen o Scandinavia, yn Mahomet o Mecca, yn Dante y Pabydd, yn Shakespeare y chwareuwr, yn Rousseau a Burns, ac yn Cromwel a Napoleon. Yn fuan ar ol hyn myfyriais Emerson ar 'Representative Men,' a daeth nodau uwchraddol yr Hero i'r golwg yn Plato yr athr<>nydd, yn Goethe yr ysgrifenydd, yn Montaique yr am- mheuwr, ac uwch law yr oil yn Swedenb^rg y gweledydd. Wedi hyny ymddifyrais yn llyfrau y Def dwyr, Pusev a Newman, ac wele "aint v cyn- oesau yn cudi or gorwelion yn gysawdau claer a sefydlog, a ser y nenfwd gapelaidd yn gwibio ac yn ymgolli yn niwl y tywyllwch tragwyddol. Yn ddiweddaf oil daeth cyfrolau Swedenborg i'm meddiant. Wrth eu hefrydu daeth unig arwr y cread oll i'r golwg mewn goleu newydd, a'i wir a'i unig Eglwys yn pwyso arno trwy y bydoedd fel y meini ar y sylfaen, fel planedau ar yr haul, ac fel dafnau y gwaed ar y galon. Efe yw Pen Corff yr Eglwys, ac fel y Pen ynddo y mae yr ymenydd a'r synwyrau, ac o'i enau y daeth y Gair, yr hwn a droir mor greulon gan y sectau o'r ysgoliori- dirmygu yr unig Ben yw hyn, a dyrchafu sa:th ben y bwystfit o'r pydew yn ei le. Pen Corff yr Eglwys yw yr unig batrwn perffaith o bob peth ac i bawb. Yn ol anianaeth ddynol, parhad o'r pen yw pob rhan o'r corff. Ceir yn y pen bortread o'r babell. Y nudion hyn ydynt ragarweiniad i sylwi ar DARKEST WALES AC ARWYR YR AREITHFA. Dysgwyd fi yn blentyn i barchu pregethwyr, arswydwn wrth eu gweled, fel yr hynafiaid yn sefyll ar flaenau eu traed yn syn achrynedig wrth weled y duwiau yn tramwy heibio. Ond bellach aethy parch i golli trwy syn-syllu ar y aafon, a thrwy brofion fyrdd fod y pregethwyr fel y Phariseaid yn dweyd heb wneyd. Eu pregethau poblogaidd fel y cleddyf a'r darian yn y palas, yn deganau i addurno y parlwr, ac nid yn arfm rhyfel ar faes y frwydr i goncro y gelyn. Y pregethwyr hyn er hyny er twyllo y bobl, a uan- molant eu gilydd mewn bywyd ac angeu. Dyna brif bwrpaa y wasg enwadol. Pan fyddo pregethwr fu yn fydolddyn, yn fedd- wyn, yn fygwr ac yn foothle' afiechyd yn gorfod myned oddi wrth ei flysiau i fflamau uffern. Ei frodyr yn yr angladd, yn ymrithio, a'i gorganmolant fel angel goleuni. Y pregethwyr yn y gladdfa fel y ceryg beddau yn adrodd celwydd. Y cylchgronau yn coroni y cenadon hyn fuont drwy eu hoes yn coroni y Ceidwad a choron ddrain. Gwr fu drwy ei oes mor sychedig am gwrw a'r gareg Abestos am wlith. Pregethwr cyffrous, nid fel dynion sanctaidd Duw megys y cynhyrfid gan yr Ysgryd Glan, ond dan gyffio- adau narcotics, nicotine, ac alcohol. Gwrid drud- fawr ei gwyneb yn dwyn delw gruddiau fflamgoch Bardolph. Gallasai Fallstaff ei gyfarch fel y gwnaeth a'i gyfaill moethus, 'Ni fedraf edrych ar dy wyneb di heb fbddwl am dan uffern, mantell borffor Deives! Pe buaswn yn tyngu wrth dy wyneb di, dywedwn, yr wyf yn tyngu wrth y tan hwn. Dy wyneb yn y nos ar Gadshill sydd fel pelen o dan gwyllt.' Tra yr oedd gwyneb Moses yu rhy danbaid gan ddwyfoldeb i edrych arn >, gwyneb Stephan yn dysgleirio fel gwyneb angel a gwyneb Mab y Dyn yng nghanol y saith ganwyll- oren aur fel yr haul yn goleuo yn ei nerth, ond wele wyneb arwr yr areithfa gapelaidd ar arliw y tan anniffoddadwy yn cynneu yn y croen. Llygrwyr per.wyn y wlad yn byw i'w blysiau fel y moch yn y cafnau, ac heb fedru cyffwrdd a'r oraclau cyssegredig heb eu llychwino. Duwiol- deb a rhinweddau yn gwaedu a marw dan eu dwylaw anwir. Pan yn ceryddu pechod, y fran yn ceryddu y fantell ddu ydyw. Pan yn ffugio bod yn ddyfrifol, dyfrifwch dyllhuanod yn wbain yn irad ydyw. Pan yn proffesu cariad at Grist, cariad Pygmalion at ddelw oer a marw ei anwyl- yd ydyw, ac nid at y feinir fyw—gan gyfnewid y prydferthweh bywiol am y cysgod llonydd yn bythol gysgu yn y gareg. A phan yn dysgu eu hathrawiaethau gwallgof am dri Duw, a gras yn troi o'r neilldu y ddeddf foesol, yr hon yw y Santaidd Santeiddiolaf, dylai eu dysgeidiaeth gael ei chyfyngu i'r Bedlam, gan eu bod yn ychwanegu at swin trueni dynol yn hytrach na'i leihau. Can y cri wneir am '[/wrw Congress y Rhyl,' rhoddaf fyr gofnodiad o gwrw cwrdd chwarterol y gwyr hyn un tro yn Castell-newydd-Emlyn. Blaenor- iaid yoape au yn Castell-newydd ydynt dafarnwyr blone og. Y bobl o'r bron yn byw ar y botel. Pob band of hope yn cael ei ladd gan y grefydd gapelaidd—Herodias y lie, fel y lladdwyd plant bach Bethlehem gan Herod Frenin. Yn y B',Igia alaethus hon ni oddefiry pwlpud ond mor bell ag y gorchuddui", fangre a, thywyllwch, ac yr amddi- ffyna deyrnasiad anferth y gwirod. Aeth gweini- Jog ar ol gweinidog yma yn adfeilion trwy yfed a hoddio y meddwon. Dirywiasant nes myned yn rhy ddrwg hyd yn oed i annuwiolion y capelau i'w goddef. Gyda gofid y gwelais rai o honyot yn wylu y dagrau heli fel y llosgai eu heuogrwydd a'u gwarth i'w calonan. Gyda dagrau yr edrych- ais ar eu gwedd yn gwywo, eu lly^aid yn suddo, eu hanobaith torcalonus, eu beddau cynamserol a'u hamddifaid wedi eu difrodi. Yma y cynnelid y cwrdd y soniaf am dano. Lluosog oedd y pregethwyr. Dysgwylia y nefoedd a duwiolion y dditiar, y gollyngant gyflegrau y gwirionedd at y I y fasnach fddwul-prif gastell y gt-lyn yn y lie. Yr hwn a ddywedodd wrth ei geti;td-)n, Chwi a sethrwch ar seirff ac ar holl gryfder y gelyn,' a ddysgwyl y gwna y gweinidogion yn Castelliiew3 dd sarhru yr hyn sydd yn brathu fel y earff ac yn pigo fel y neidr.' Ond cafodd pob sarff a phob satin bob sirioldeb gan y gwiberod fu yn cynnal y cwrdd. Baelzebub a Bachus sydd ben. Pwy feiddia gondemnio y cwrw ymor nsihartrefle goreu y gerwin I Pe gwnaent, pwy ddechreua y gan ? Tafaruwr yw y blaenor canu. Pwy dàl y pre- gethwr 1 Tafarnwr yw y trysorydd. Pa le y ceir bwyd a lletty 1 Tafarnau yn benaf sy'n darparu. Pobl, pregethwyr a phregethau wedi cael eu bedyddio gan Bachus. Dyna Darkest Wales. DARKEST WALES A'R AL-KORAN. Nos Wener yr wythnos weddiau, efengyleiddio y Mahometaniaid oedd y testyn. Ond y mae credo Mahomet, fel ei ceir yn y Koran, yn nes i'r Gair na chredoau sectau Cymru ar lawer o'r pynciau pwysicaf-dau bwnc neillduol, sef Unol- iaeth Person y Duwdod a llwyr-ymwrthodiad oddi wrth ddiodydd meddwol—pynciau wedi tramwy yn bwerau tanbaid trwy galon y proffwyd o Mecca pan oedd y sectau y pryd hwnw fel yn awr a'u calon yn gronfa gwagedd a'u geiriau yn wynt a gwegi. Y tadau Syriaidd yn ymdaeru am yr Homoionsion a'r Homoousion, ac yn eu llygredd yn ymhaerllugo i gynnyg gwella rhai gwell na hwy eu hunain-rhyfyg cyffelyb i'r crefyddwyr capelaidd yn gweddio dros y Mahometaniaid. Addolwyr direswm tri Duw yn gweddio dr.is addolwyr rhesymol Un Duw Cethern y faril a'r drwmfoliau yn gweddio dros lwryrymwrthodwyr Efengyl y tri Duw a'r dafarn yw y gau-broffwyd ac nid Mahomet. Y mae crefydd Mahomet at grefydd Cymru fel olewydden werdd yr haf at ysgellyn criti yr hydref, nen fel bytholwyrddion brenau Paradwys at y baich drain yn clinddarach dan y crechan. Y Cymry yn dibrisio y Gair ac yn diffodd ei oleu rhag plant bach yr yagol, ond y Koran yn cael ei fyfyrio yn drwyadl, a'r plant o'r cryd yn cael eu trwytho ynddo. Y Koran ym mhlith y Mahometaniaid yw safon deddf a defod. Darlleniry llyfr bob gair unwaith bob dydd yn y Mosques gan uylchoedd olynol o offeiriaid. Sonir am Fahometaniaeth wedi darllen y Koran ddeng mil a thrigain o weithiau drosodd. Pa ddiacon neu bregethwr yng Nghymru a deimla y filfed ran o'r fath ddyddordeb yng Ngair yr Arglwydd, er yn cydnabod ei fod yn genadwri uniongyrchol o'r nefoedd? Cellwair a Duw a chwareu ar draethell tynged dyn wna y grefydd gapelaidd, yn ddall i'r dirgelwch niawr ae, ofnadwy, heb wybod dim am ddyfnderau cnaid dyn, ac heb fedru ateb un gofyniad a gyfyd mewn ing neu euogrwydd o waelodion anfarwoldeb. Pan fyddo pwys ill tragwyddoldeb yn gwasgu y gofyniadau o wraidd yr etiaid, Beth ydwyf ? Beth ddaw ohonof? Pa un ai diffodd fel ailifail, neu esgvn fel angel, neu suddo yn d I iobaith fel cythraul am hyth ?' Af i'r Koran i gael gllleu a chysur yn gynt nag i gapelau Cymru. Dyna Darkest Wales. DARKEST WALES A'R WELSH REVIEW.' Tir dinystriol yw Ymneillduaeth Cymru, yn ol y Welsh Review. Y cenadon a ddarlunir fel y gorthrymwyr yn amser Esaiah, yn bwyta eu cig eu hunain ac ar eu gwaed eu hunain vn meddwi fel ar win melus. Gellir gofyn iddynt, Pa le y mae llythyr ysgar eich mam ?' Y py.ud yn y pyllau a ddrewant o eiHieu dwfr, ac a drengant o syched o herwydd sychu yr afouydd. Sachlen flew yn y nenfwd yn lie yr hallI, torth o waed yn lie y lleuad, a chymylau trwehus yn lie yr awyr las. Gofyna y Review, Beth yw dylanwad Ym- neillduaeth yn awr yng Nghymru '? A yw o blaid gwirionedd1 Nacydyw. Aywo blaid gonest- rwydd ? Nac ydyw. A ydyw o blaid heddwch a llonyddwch yn y tir '? Nac ydyw. Dyn yw y gweinidog Ymneillduol yn dysgu ei bobl i addaw pleidleisio dros un ymgeisydd, ac i roddi ei bleid- lais dros ymgeisydd arall. Y gweinidog Ymneill- duol me" n llawer lie yw calou a chynhyrfydd llawer o'r creulonder a'r celwydd a fu ac y sydd yn parhau i b,)e.i y wlad.' Y gwirionedd hwn i flaenoriaid Ymneillduaeth sydd fel vitriol ar gnawd noeth, o herwydd fod y Welsh Review yn bapyr c-'nedlaethol, dan olyi iad Cymro, a'i dad yn aclod seneddol dros sir Abe-tmfi mawr ei bost am ei chrefydd gapelaidd. -MINAR. J\nGORC HESTION YR OES.\nGORC HESTION YR OES. FFYNNONAU CYMREIG YN Y TREFYDD SEISNIG. Urddasol addurnir ein dinasoedd mawrion a'r adeiladau gorwychaf, a dymunol ydyw syllu ar raddol gynnydd ein trefydd poblogaidd i'w Ieyflawn ogoniant,' pan yr ymddengys pob un o honynt megys arddangnsfa ysblenydd o orchest- weithiau ardderchog celfyddyd. Pwy a ddichon ymadael a Llundain heb "dragwyddol gofio gor- wychder ei phrif ystrydoedd a godidogrwydd tywysogaidd ei neuaddau mawreddog, sydd yn codi eu penau dysglaer i fyny fel pe yn dal pwys y ffurfafen ar en pinaclau eurliw? Y mae rhyfeddodau y Brifddinas yn anolrheinadwy braidd—yr agerdd, y trydari, ac ysbrydion ereill natur, sydd wedi eu dal, a'u gwisgo a, chyrff materol er ffyddlon wasanaethu eu meistriaid beiddgar dychlama y fellten ddeifiol fel rnorwyn addfwyn, o gwr i gwr o'r ddinas, wedi llwyr anghofio rhwysgedd daraollyd ei naturiaeth Claer, uwch yr oil, yw gorsedd uchel Celfyddyd, ar yr hon yr eistedd y Dduwies Orchestol, yn teilwng ymlawenhau yn ei buddugoliaethau gogoneddus, yn hyrwyddiad llwyddiant a ded- wyddwch y preswylwyr, gan ddyfal eagyn o ogoniant i ogoniant ar risiau claerwyn perffeith- rwydd a thybiwn heddyw ein bod lUevs vn clywed trwst oi gwisgoedd tra yr ymgoda i ddech- reu gorchestwaith eto; a hyderwn y coronir yr ymdrech a. llwyddiant bendithlawn. Cydunir yn y gwirionedd pwysig fod cyfiawnder o ddwfr pur yn un o angenion blaenaf ein trefydd, ac yn hanfodol i iechyd eu preswylwyr lluosog. Dan etfaith yr ymwybodolrwydd hwn, y mae Biriiiiilg ani (yn bresennol) y gyntaf ar y maes, ac yn chwilio allan ffynnonau grisialaidd bryniau Gwyllt Walia, gwynebau gloew y rhai fu yn looking-glasses oesol i'r 'Tylwyth Teg' i ym- drwsioerbyn eu dawnsgerddi nosawl. Bygythir o ddifrif ysbeilio yr hen fynyddoedd o'u morwyn- ion glandeg, fu erioed yn swyno eu hunigrwydd a'u tragwyddol ganiadau. Gresynfydd gweled yr hen fynydd yn goll wng 'ei ddagrau ar wely gwag ei anwylyd,' ac yn gorfod planu mwswg esmwyth ar y 'fan lie hu r gornaut yn canu.' Ond angen- rheidiol dryllio y cyssylltiad agos yma er dwyn y forwyn i wasanaeth cymdeithas mwy beiddgar na'r mynyddoedd, rhaid iddi hi ohirio ei hymwel- iad a'i chartref er talu ymweliad yn gyntaf a'n dinasoedd, lie yr anrhydeddir hi a'r croesawiad mwyaf mynwesol, A chusaii Ilawer gwyryf Na chusanodd llanc erioed.' Yna, goddefir iddi lawen lifo ar ei p'nererindod tawel rhwng broydd a dyffrynoedd gwlad ddyeithr, nes cyrhaedd trothwy llydan ei chartref tragwy- ddol. Nid rhyfedd genym bod dyffrynoedd gor- brydferth Elan a Chlaerwen wedi denu serch cynnrychiolwyr lIygadgraff Birmingham, a'u bod yn penderfynu cyrhaedd eu hamcanion, costied a gostio. Ni raid sylwi mai tref enwog a byd- adnabyddus ydyw hon, ac yn wir y mae y sym- mudiad hwn yn gosod allan eofndra anturiaethol y trefedigion mewn modd mawreddog, canys bydd y draul, yn 01 yr awdurdodau goreu, dros bum miliwn o bunnau Ardderchog Birmingham. Bernir os y dygir y scheme ym mlaen, fel y bwriedir, y bydd yn rhaid i lawer aelwyd lawen a dedwydd gael ei anghyfanneddu a'i trawsfiurfio yn lochesgell 'preswylfod y dyfnder' ar waelod- ion isel cron-lynoedd, ac y darostyngir rhai o'r hen balasdai henafol sydd yn codi eu penau cawraidd goruwch eu cymmydogion iselach, yn gyd-wastad a'r llawr. Edrychwn mewn teimlad annymunol ar y cyfryw symmudiadau, a pwy wyr na chydymdeimlir a ni gan ysbryd ymadaw- edig Shelley pan ddadgyssyilta yr estron undeb meiui murian Cwmelan a Nantgwyllt! Canys yma, Away, away from men and towns" y treuliodd y bardd anfarwol ddyddiau dedwydd yng nghanol tyrnmestloedd ei oes fer ac anffodus; a thra y trown ein llygaid mewn hyfrydwch ar y 4 sceneries amgylchynol, priodol i ni gredu fod y fath olygfeydd mawrwyllt a phrydferth wedi ennynu angerddoldeb ei doymuniad am ymlwybro fel eryr awengar trwy yr aruthrol, y swynol a'r rhamantus yn y byd dychymmygol! a diammheu fod cymdeithas arwrol y creigiau crogedig, fel cewri tragwyddol, sydd yn bythol wylio nwch y dyffryn tawel is law, yr hwn a addurnir gan dwmpathau coediog, yng nghanol doldir meillion- awg, wedi cario dylanwad neillduol ar ei feddwl mawr, canys yr oedd ganddo glust digon teneu i glywed mewn llawenydd, Sweet oracles of wond and dells, And summer winds in sylvan coils, all harmonies Of the plains and of the skies, Of:the forest and the mountains, And the many-voiced fountains, The clearest echos of the hills, The sweetest notes of falling rills, The melodies of birds and bees." Yma y bu yn rhodio yn fyfyrgar rhwng y coedydd talfrigog, a'i ysbryd tywysogaidd mor gadarn a diysgog a chewri'r goedwig, yn ffurfio y pendor- fyniad ardderchog, I will be wise And just, and free, and mild, if in me lies Such power." Dyfir oedd yr oriau ereill dreuliodd, yn llamu fel yr ewig ar lan yr afon loew, gyda brwdfrydedd plentyn (er fod ugain o flynyddoedd gyda'u melusion a'u chwerwon wedi ei ddysgu mai cym- mysgedd anwahanadwy o fwyniant a gwae yw rhan dyn ar y ddaiar) yn nofio ei fad tegan ar fynwes lyfn y dyfroedd, tra y byrlymau ei athry- lith ddidrai fel y ffrydiau grisial, ac y casglau ei feddwl diwyd, Language to unfold Truth to my countrymen." Hwyrfrydig genym ymadael a'r lie hwn, gan y credwn fod y fan wedi bod yn foddion, mewn unigrwydd a thawelwch, i un ofeibion anwylaf yr awen. With earnest thought Heap knowledge from forbidden mines of lore, from that secret store Wrought linked armour for my soul, before It might walk forth to war among mankind." Ond druan o Shelley, er fod ganddo dalent anghydmharol, colludd y ffordd i wir fawredd ar dywylldir cyfeiliornad. Ar y cyfan gwnaeth ei fywyd byr argraff ddwfn ar y byd politicaidd a llenyddol, ond yn'anterth ei nerth' terfynwyd ei yrfa ddylanwadol gan ddamwain dorcalonus a phan y llethid ei deimladau gan ofidiau bywyd, cyfansoddodd y pennill canlynol, yn yr hwn yr amlygir dymuniad sydd yn ymddangos yr ochr hon' i'r trychineb megys prophwydoliaeth :— "Yet now despair itself is mild, Even as the winds and waters are I could lie down like a tired child, And weep away this life of care Which I have borne, and yet must bear, Till death like sleep might steal on me, And I might feel in the warm air My cheek grow cold, and hear the sea Breathe o'er my dying brain its last monotonY.'J 0 Collwyd ef o'r byd pregethwyd damnedigaeth ar ei farwolaeth gan ainryw oeddent wedi eu damnio eisoes,' ac sydd erbyn hyn wedi syrthio, fel eu cyrff, i ddyfnderoedd ebargofiant tra heddvw, ysbryd yr anffodus ond anfarwol Shelley, yn ffurfafen enwogrwydd "like a star Beacons from the abode where the eternal are." Ond, bellach, ymadawn gyda throediad gwylaidd o gynieddau Nantgwyllt, a thrown ein gwynebau o gynieddau Nantgwyllt, a thrown ein gwynebau tua'r fynwent unig, sydd yn dal yn ei mynwes Iwch cenedlaethau yma y mwynha y tadau eu haeddiannol h&n a phwy feiddia aflonyddu ar dawelwch y dyrfa fud, goruwch i'r hon yr ymleda angel marwolaeth ei edyn duon ? Ond y mae anturiaethwyr Birmingham yn bwriadu tori i mewn i garchardy angeu. a dwyn ymaith y tawel archarorinn i ryw yruguddfan arall Ai nid posibl ysgoi hyn 1 Un peth sydd yn amlwg, sef mai ein dyledswydd fel cenedl yw gwrthsefyll yr ym- gais, ac amddiffyn mewn modd penderfynol anwyl lwch ein tadau a oddefwn i navvies trwsgl a dyeithr ddryllio yr oil a erys o'r rhai fu yn wrthddrychad byw ein serch Ddyn ieuanc a elli di uddef aflonyddiad dibris ar fraenedig weddillion dy fam dirion ? mynwes gynhes yr hon a'th fagodd, llygad yr hon a fu yn gwylio gyda'r llawenydd mwyaf dy symmudiadau cyntaf, ie, yr hun a'th ddysgodd i barablu, ac a fu draohefn yu cyflwyno i ti gynghorion gwerth- fawr-mewn gair yroedd ei bodolaeth yn 'fywyd o gariad' i ti. Mewn ysbryd cyflelyb, dymunem appeliu at bob dyn hyw, a dywedwn yn ddifrifol wrthyranrheithwyr, 'trowchymaith ddyeithriaid, ac na feiddied neb o honoch ond gyda'r gwylder mwyueiddiaf oso-I ei draed ar y tir cyssegredig hwn. Bygythir hefyd symmud yr Eglwys fechan lie bu y tadau yn addoli i ryw frodir ereill ond ym mhob ymgyrch gyffelyb carem adgofio yr anrheithwyr wirionedd moesol Shakespeare- O it is excellent To have a giant's strength, but it is tyrannous To use it like a giant." Os y medra Cymru roddi y dwfr heb deimlo cryn golled, y mae yn ddyledswydd arnom ganiatau i'n cyd-ddynion sydd yn byw bywyd o lafur caled, yng nghanol mwg ac ammhuredd Birmingham, i gael ychydig refreshment gwirioneddol o ffrydiau pur ein bryniau tra ar y Haw arall y mae yn ddyledswydd arnom hefyd gadw gwyliadwriaeth fanwl ar yr effeithiau gynnyrchir ar y wlad, os y goddefir cyflawniad yr hyn sydd anfanteisiol i'r trigolion. Os y caniateir iddynt drawsffurfio y dyffrynoedd prydferth, yn gronfeydd a llynoedd anferth, rhaid iddynt fod o'r fath wneuthuriad a fydd yn sicrhau perffaith ddiogelwch i'r preswyl- wyr is law, a gobeithiwn na cheir ein blaenoriaid yn hepian ar yr adeg pan y rnae gwir angen am eu cyfarwyddiad, a'n cariad wrth ysgrifenu ydyw tynu sylw ein cenedl mewn modd difrifol at y mater arbenig a phwysig hwn ac os y bydd y golygydd mor garedig a rhoddi i ni ofod, bydd genym rywbeth eto i'w ddweyd yn fuan mewn cyssylltiad a'r schemes ereill sydd yn yr awyr yn enwedig schem,e y Brifddinas. L. AYRON RODERICK. Neuadd Fawr, Llanymddyfri.\nMARWOLAETH Y DUC O CLARENCE.\nMARWOLAETH Y DUC O CLARENCE. Boreu dydd Iau y 14eg, gwefreiddiwyd yr holl deyrnas a'r byd gyda'r hanes am farwolaeth y Due e Clarence, set mab bynaf Tywysog Cymru, ac felly, etifedd y deyrnas ar ol marwolaeth ei nain—y frenines a'i dad. Bn farw ar ol afiechyd byr iawn o ychydig ddyddiau am chwarter wedi naw y boreu uchod. Yr oedd yn ddyn ieuanc, 28 mlwydd oed, iachus, cryf ac heinif; ac o herwydd ei hynawsedd diymhongar, ei gymmeriad di- lychwin, a'i gymhwysderau uchel, yr oedd yn meddu gobeithion yr holl genedloedd sydd yn cyfansoddi yr Ymerodraeth, ac arwyddion mwyaf cryf, y byddai iddo gyrhaedd hir hoedl ny ac etifeddu gorsedd ei gyndeidiau, yn ol rheol deddf natur, yn ei amser priodol. Ond nid ein ffyrdd ni yw ei ffyrdd Ef, a daeth yr angel dinystriol sydd wedi ymweled a chan gynnifer o fawrion y byd yn ddiweddar, sef yr anwydwst (Influenza) i'w gyfarfod yntau yn annysgwyliadwy, a chludwyd ef ymaith tu hwnt cyrhaedd pob beirniadaeth a phob cymhorth dynol. Y mae rhywbeth yn darawiadol iawn ac yn dwyn ystyriaeth ddyfal y meddygon yn y ffaith fod y clefyd hwn, sydd wedi ymosod arnom y flwyddyn ddiweddaf a'r presennol, wedi profi yn llawer mwy peryglus i bobl enwog ac uwchaf eu gradd nag i ddynion cyffredin o'r werin. Nid oes braidd i deulu breninol yn Ewrop nag sydd yn galaru colled un o'i aelodau. Ond y mae wedi cyffwrdd a ni yn agosach, yn gymmaint a'i fod wedi cludo ymaith etifedd Coron Prydain.\nBWRDD YSGOL LLANEGWAD A BRECHFA.\nBWRDD YSGOL LLANEGWAD A BRECHFA. Syit,-Cynnaliodd y Bwrdd uchod eu cyfarfod misol cyffredinol dydd Gwener diweddaf yn ysgoldy Felingwm, pryd yr oedd yn bresennol y Meistri W. Evans, Monachdy (yn y gadair) J. Griffiths, Cross Inn J. Griffiths, Ffynnon- dwrch J. Jones, Brisken J. Thomas, Troedy- rhiw Charles, Llangathen J. Davies, Lletty'r- gofid; a J. Davies, Waungranod. Derbyniwyd llythyr oddi wrth manage)- ysgol Brechfa yn cym- meradwyo fod cloch i gael ei phwrcasu at wasan- aeth yr ysgolfeistr yno, ar gynnygiad Mr J. Griffiths, Ffynnondwrch, yn cael ei eilio gan Mr Evans. Penderfynwyd fod y mater) n cael ei ymddiried i'r managers yn Brechfa. Daeth cais i law oddi wrth y Parch. D. M. Jones, Rector Brechfa, yn gofyn am fenthyg yr ysgoldy yno i gynnal cyngherdd. Gan nad oedd y cais ond wedi ei arwyddo gan y Rector, penderfynwyd, ar gyn- nygiad Mr J. Griffiths, Ffynnondwrch, yn cael ei eilio gan Mr J. Jones, fod y cais yn cael ei roddi ar dderbyniad nodyn wedi ei arwyddo gan dri boneddwr yn boddloni gwneyd i fyny am unrhyw golled i'r Bwrdd a ddichon gael ei wneyd i'r adeilad, Ar gyntiygiad Mr Griffiths, Ffynnon- dwrch, yn cael ti eilio gan Mr Evans, penderfyn- wyd fod rhyddid yn cael ei roddi i ysgrifenydd y Bwrdd i ganiatau benthyg yr ysgoldai i gynnal cyfarfodydd etholiadau seneddol ar yr un telerau ag a enwyd uchod, sef tri boneddwr yn gyfrifol am unrhyw golled, a hefyd coron o dal am bob cyfarfod, yr ysgrifenydd i fod yn gyfrifol i'r Bwrdd am yr arian. Arwyddwyd cheques yn ffafr trysorydd ysgol Cwrt Henri, a Mr Thomas Thomas swyddog ymweliadol y Bwrdd (attendance officer).- Y r eiddoch, JOHN GRIFFITHS. Ffynnondwrch House, Nantgaredig.\n4 DIRAGrFARN.' j ---"7\n4 DIRAGrFARN.' j "7 At Olygydd Y JOURNAL. SYR,—Buaswn wedi ateb Diragfarn cyn hyn oni bai fy mod wedi bod yr wytbnosau diweddaf dipyn yn brysur gyda'm gwaith. Tua'r wythnos nesaf, mi ymdrechaf i ysgrif- enu hanes y ffrwgwd fu rhyngwyf fi a'm parch us gymniydog, fel y gallo darllenwyr y JOURNAL yng nghyd a Diragfarn,' dawelu eu meddyliau yn ei gylch.-Yr eiddoch, &c., TOMOS IFANS.\nPAN FO'R HAUL YN MACHLUDO.\nPAN FO'R HAUL YN MACHLUDO. (O'R SAKSONEG.) Pan fo'r haul yn machludo » i ('>, Daw'r ser i ddysgleirio, A thaflu eu goleu ariauaidd i ni Meddyliau fy nghalon Ehedant yn union Trwy'r nosawl gysgodion pryd hyn atat ti. Pleserau'r gorphenol w. Dywyllant yn hollol Tioll gain ffurfafenau'r presennol i gyd Hoff serch-fyfyrdodau Sy'n fêl hwyr a boreu, Rhyw neithdar adfywiol yn anial y byd. Mor hardd yw'r nos hyfryd, r, T Prydferthwch a gyfyd O'r ser a'r planedau dysglaerwych bob un, 0 brudd-derffy nghalon Pelydra i'm weithion Oleuni o hyfryd adgofion o'r fun i 7 j Pob croesaw, nos firain, Mae'th nenfwd mor gywrain, 1 Dy felus ddistawrwydd wna'r galon yn rhydd; Erch 8wn amgylchiadau Sy'n gwanu'r teimladau, Fy meddwl am Olwen clymedig a fydd. Velindre. S. O.\nCRAIG Y DAREN.\nCRAIG Y DAREN. Anfonwyd y pennillion canlynol i gyfarfod llenyddol Brechfa. Mae llawer o gwyno yn erbyn y feirniadaeth hon gan amryw o'r cystadleuwyr, yn bendifaddeu cyhoeddir hi. Uchel ydyw Craig y Daren, Gwise y cwmwl gylch ei phen Yn amrylyw fel enfysau Ar borphoraidd ael y nen I Wrth ei gwadnau llifa'n gyson Afon Cothi tua'r graig, Yn ei phyllau dyfnion, llonydd, Adlewyrchir delw'r graig. I Gwelir natur yn ei gwylltedd Ar ei haeliau mawrion certh, Creigiau llwydion drwy'i gwyrddleani Dremiant ar ei llethrau serth Dafnau gloeywon ei ffynnonau Megys perlau pur eu gwawr, Sy'n ymwthio am y cyntaf Tua mynwes Cothi i lawr. .• Y sgwyd cangau mewn brwdfrydedd Yn y clxwaon gyda bri, Fel mewn cystadleuaeth enwog Mae ei derw lwyni hi; Un o goffrau natur ydyw I Gyda mynwes fawr yn llawn, Liawer haen a orwedd ynddi 0 feteloedd gwerthfawr iawn.\nAT EIN GOHEBWYR.—Gorfa aruum adael allan amryw gynnyrchion yr wythnos hon ato.-Gou


Agenda for Pwyllgor Trosolwg a Chraffu Adnoddau Corfforaethol on Dydd Iau, 13eg Mehefin, 2019, 10.00 am\nDydd Iau, 13eg Mehefin, 2019 10.00 am\nPwrpas: I gadarnhau, fel cofnod cywir gofnodion y cyfarfod ar 9 Mai 2019.\nCyflwynwyd cofnodion y cyfarfod a gynhaliwyd ar 9 Mai 2019.\nOlrhain Gweithred PDF 67 KB\nEnc. 1 - Action Tracking , eitem 12. PDF 54 KB\nDywedodd y Prif Weithredwr y byddai’r dadansoddiad o’r Cyllid Canolog a Chorfforaethol yn rhan o ddiweddariad ar y Strategaeth Ariannol Tymor Canolig (SATC) yng nghyfarfod Gorffennaf.\nO ran adroddiadau monitro’r gyllideb refeniw, dywedodd y Cynghorydd Heesom er bod amrywiadau misol i’w gweld, roedd yn bwysig bod Aelodau’n gallu monitro lefelau gwariant gwirioneddol ym mhob maes portffolio Trosolwg a Chraffu. Mewn ymateb dywedodd y Prif Weithredwr fod y gyllideb a gymeradwywyd wedi’i chyhoeddi. Gan y byddai adroddiad interim yn cael ei lunio ar gyfer Gorffennaf, cytunodd i adolygu fformat yr adroddiad ar gyfer Medi.\nDywedodd y Cynghorydd Jones fod yr adroddiadau monitro eisoes yn darparu’r wybodaeth hon a bod angen mwy o fanylder am achosion y prif amrywiadau. Cytunodd y Prif Weithredwr y byddai’r fformat yn cael ei adolygu.\nCynigiwyd argymhellion yr adroddiad gan y Cynghorydd Jones ac fe’u heiliwyd gan y Cynghorydd Collett.\nBod y Pwyllgor yn nodi’r cynnydd a wnaed.\nEnc. 1 - Forward Work Programme , eitem 13. PDF 51 KB\nCyflwynodd Rheolwr Gwasanaethau Democrataidd y Rhaglen Gwaith i’r Dyfodol bresennol i’w hystyried. Yn sgil cael ei friffio ar Gynllun Pensiwn Llywodraeth Leol, byddai’r Pwyllgor yn cael diweddariad ar yr Adolygiad Actiwaraidd yng Ngorffennaf neu Fedi.\nCynigiwyd yr argymhellion yn yr adroddiad gan y Cynghorydd Johnson ac fe’u heiliwyd gan y Cynghorydd Woolley.\nCyfraddau Casglu Treth y Cyngor PDF 125 KB\nPwrpas: Darparu Aelodau â gwybodaeth ystadegol ar y cyfraddau casglu Treth y Cyngor diweddaraf, lefelau ôl-ddyledion a chymariaethau ag awdurdodau lleol eraill yng Nghymru.\nHolodd y Cynghorydd Brown ynghylch ymestyn cytundebau talu i’r rhai oedd yn cael trafferth talu. Dywedodd y Rheolwr Refeniw fod trigolion yn cael eu hannog i dalu o fewn y flwyddyn a bod dulliau adennill yn cael eu ... view the full Cofnodion text for item 14.\nAdroddiad Gwybodaeth am y Gweithlu - Chwarter 4 2018/19 PDF 101 KB\nPwrpas: Rhoi diweddariad i’r Aelodau yngl?n á pherfformiad sefydliadol a thueddiadau 2018/19.\nApp 1 Dashboard Workforce Information Report Q4 2018/19 , eitem 15. PDF 5 MB\nCyflwynodd Uwch Reolwr, Adnoddau Dynol a Datblygiad Sefydliadol yr adroddiad gwybodaeth am y gweithlu - Chwarter 4 o 2018/19 oedd yn canolbwyntio ar berfformiad a thueddiadau.\nRoedd y cynnydd yn y ffigurau Cyfwerth ag Amser Llawn (FTE) yn 2018-19 wedi cynnwys nifer o weithwyr asiantaeth a benodwyd i swyddi parhaol a gafodd effaith gadarnhaol ar wariant ar weithwyr asiantaeth. Roedd y gostyngiad mewn ffigurau presenoldeb yn siomedig, fodd bynnag roedd hyn yn adlewyrchu sefyllfa debyg ar draws nifer o gynghorau eraill yng Nghymru. Roedd y prif reswm am absenoldeb salwch (Straen, Iselder, Pryder) hefyd yn adlewyrchu’r duedd genedlaethol ac yn Sir y Fflint, roedd dadansoddiad gan Iechyd Galwedigaethol yn dangos bod mwyafrif yr achosion hynny wedi’u sbarduno gan broblemau personol oedd yn effeithio ar waith. Roedd y tîm Iechyd Galwedigaethol yn parhau i weithio gyda gwasanaethau ac roedd wedi helpu i leihau nifer yr achosion o straen yn ymwneud a gwaith yn yr adran Gwasanaethau Cymdeithasol. Bydd dadansoddiad manwl ar ganfyddiadau’r tîm yn cael ei adrodd mewn cyfarfod yn y dyfodol.\nO ran cwblhau arfarniadau oedd yn faes blaenoriaeth, rhannodd y Prif Weithredwr ei siom gyda’r ffigur terfynol o 75% oedd yn ostyngiad ers y chwarter blaenorol (91%). Ni chredid bod hwn yn ffigur cywir gan nad oedd arfarniadau a gwblhawyd wedi’u cofnodi’n ddigonol ac oherwydd diffyg trefnu arfarniadau dilynol o fewn y cyfnod. Roedd cynllun gweithredu manwl yn cynnwys adolygiad o’r model arfarnu a fyddai’n helpu i sicrhau gwell canlyniadau. Byddai cynnydd Chwarter 2 yn cael ei adrodd i’r Pwyllgor ym Medi. Hefyd, byddai eitem arbennig ar arfarniadau pan allai’r Prif Swyddogion perthnasol fod yn bresennol i egluro unrhyw feysydd lithriant.\nSoniodd y Cynghorydd Jones am gyfraddau hunanladdiad cenedlaethol ar gyfer y gr?p oed 25-45, yn arbennig dynion oedd yn aml yn ei chael yn anodd siarad am faterion iechyd meddwl. Gofynnodd a oedd yn bosibl dadansoddi ffigurau ar gyfer y prif gategori absenoldeb (Straen , Iselder, Pryder) i roi awgrym o’r rhaniad rhwng gwrywod a benywod. Cytunodd y Prif Weithredwr a dywedodd y gellid dangos hefyd yr ystod oedran.\nWrth rannu rhwystredigaethau swyddogion am berfformiad cwblhau arfarniadau, dywedodd y Cynghorydd Jones fod hon yn broblem ers tro a galwodd i Brif Swyddogion fod yn bresennol yn y Pwyllgor cyn data Chwarter 2 i gynnig esboniad yngl?n â’u meysydd gwasanaeth. Dywedodd mai Prif Swyddogion oedd yn bennaf gyfrifol am sicrhau bod arfarniadau’n cael eu cwblhau ac y dylai hynny gael ei adlewyrchu fel rhan o’u harfarniad eu hunain.\nDywedodd y Prif Weithredwr fod adolygiad cychwynnol wedi dangos cysondeb annigonol o ran gweithio o fewn systemau ac y byddai hyn yn cael sylw. Yn ddiweddar gwnaed cynnydd da ar arfarniadau oedd angen eu cynnwys yn y broses ar draws y sefydliad rhag bod llithriant pellach. Fel swyddog arweiniol, byddai’n ceisio sicrwydd fod cynnydd ar y cynllun gweithredu ac os nad oedd yn fodlon â’r esboniadau a roddid, byddai angen i’r Prif Swyddogion perthnasol fynd gerbron y Pwyllgor. Tra bod Prif Swyddogion yn cael eu dwyn i gyfrif am ... view the full Cofnodion text for item 15.\nCynllun y Cyngor 2019/20 PDF 87 KB\nPwrpas: Cyflwyno’r wybodaeth ddiweddaraf am y camau gweithredu i gwblhau’r adolygiad o Gynllun y Cyngor 2019/20 yn barod ar gyfer argymell i’r Cyngor i’w fabwysiadu.\nEnc. 1 - Tracker of changes , eitem 16. PDF 131 KB\nCynigiwyd yr argymhelliad yn yr adroddiad gan y ... view the full Cofnodion text for item 16.


Modrwy Manod Aur Cymru Rhiannon 9ct (W903r) | Gemwaith Rhiannon\nMaint: 7mm o led; H - T\nModrwy Manod Aur Cymru Rhiannon 9ct £995.00\nMaint y Fodrwy: Dewiswch Faint:HH½II½JJ½KK½LL½MM½NN½OO½PP½QQ½RR½SS½T\nYsbrydolwyd clymwaith cymhleth y fodrwy hon gan batrymau ar lyn ger cartref Rhiannon. Mae Llyn Fanod yn lyn dwfn, wedi ei leoli yn uchel ym mryniau Ceredigion. Mae’r gwyntoedd cryfion sy’n chwythu dros y llyn yn creu patrymau hudolus ar ei wyneb, sy’n fflachio fel aur wrth i’r haul fachlud. Roedd angen cynllun clymwaith arbennig i adlewyrchu hyn, ac mae’r cynllun gwreiddiol hwn felly yn batrwm an-symetrig, anarferol, sy’n amlwg yn wahanol i batrymau clymwaith cyffredin.


LENS 2017 | Llyfrgell Genedlaethol Cymru\nAr ddydd Sadwrn 4 Tachwedd, cynhelir LENS 2017 yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth. Gŵyl ffotograffiaeth na ddylai neb sydd â diddordeb mewn ffotograffiaeth ei methu.\nO’i dyddiau cynnar fel digwyddiad i hyrwyddo casgliadau delweddau gweledol y Llyfrgell, mae’r Ŵyl wedi tyfu a datblygu dros y ddegawd a fu i fod yn fforwm drafod bwysig i ffotograffwyr proffesiynol a lleug, ac yn gyfle i fwynhau cyflwyniadau gan rai o gewri’r lens.\nMae siaradwyr eleni yn cynnwys:\nEr i Richard fod yn ymhel â thynnu lluniau ers blynyddoedd, dechreuodd ddysgu am ffotograffiaeth o ddifrif mewn cwrs ym Mhrifysgol Bangor tua 25 mlynedd yn ôl. Yn ôl Richard, roedd tiwtor y cwrs yn ffotograffydd tirlun creadigol iawn, oedd yn cymell ei fyfyrwyr i geisio canfod ongl a pherspectif gwahanol, gan gwestiynnu'r dulliau traddodiadol, ond gan hefyd, barchu gwerthoedd gorau'r grefft.\nWedi hynny, ac yn arbennig wedi i Richard ymddeol o'i waith amser llawn, mae’n parhau i geisio canfod onglau gwahanol, ond mae’n cydnabod ei bod yn hawdd iawn syrthio i'r fagl ystrydebol a thraddodiadol, ond mae e dal i ymdrechu, meddai!\nMae Gerallt yn 69 mlwydd oed, yn briod gyda dau o blant a chwech o wyrion. Mae wedi ymddeol bellach ond yn dal i wneud ambell i “joban” ddiddorol.\nTreuliodd Gerallt y deugain mlynedd ddiwethaf yn tynnu lluniau yn y byd cyfryngol a chysylltiadau cyhoeddus a fu’n gymorth iddo dalu’r morgais, prynnu sawl car, ymweld â llawer o wledydd, ac i gynnal ei deulu.\nBod yn y lle iawn ar yr adeg iawn oedd y gyfrinach yn aml, a chyfarfod a sawl un fu’n driw ar hyd y blynyddoedd hynny. Yn ei sgwrs, bydd Gerallt yn rhannu peth o’r daith gyda’r gynulleidfa ac yn cynnig crynodeb o’r hyn a roddodd gyfle iddo fod tu ôl i’r camera am 40 o flynyddoedd.\nGaned Bernard yn Abertawe ym 1947 a bu'n astudio ffotograffiaeth yng Ngholeg Celf Berkshire, ac yno yn 1966, fe dynnodd luniau artistiaid ac awduron Abertawe a oedd wedi eu dylanwadu gan waith Dylan Thomas. Wedi hynny bu'n gweithio fel ffotograffydd papur newydd. Dychwelodd i Gymru ym 1998 i ail-ddechrau tynnu lluniau artistiaid ac awduron Cymru. Pan symudodd yn ôl i Abertawe, enillodd radd MA mewn ffotograffiaeth ym Mhrifysgol Fetropolitan Abertawe.\nYn seiliedig ar ei brofiadau unigol a chyfunol ei hun, ynghyd ag ymdeimlad o gyfrifoldeb i'r lle a’i phobl, bwriad lluniau a ffilm Sebastian yw i ddeall ac edrych ar gymhlethdod cysylltiadau dynol o fewn cyd-destun gwleidyddol, hanesyddol a chymdeithasol. Dehongli'r byd, cymunedau a phobl, a allai fod wedi cael eu diystyru yn enw cynnydd sy'n ei yrru i greu naratif gonest, sy'n mynd y tu hwnt i ffiniau dogfennu traddodiadol.\nYn 2015, dewiswyd Sebastian gan Magnum Photos yn un o 30 o ffotograffwyr o dan 30 mlwydd oed ac yn un o'r 10 o raddedigion gorau yn y DU. Mae ei waith blaenorol, Duelos y Quebrantos, sydd i'w gyhoeddi eleni, wedi cael ei arddangos a'i gyhoeddi'n eang ledled y DU a chyfandir Ewrop. Yn ogystal, mae ar restr fer ar gyfer nifer o wobrau, Prix Levallois (Ffrainc), Prix Roger Pic (Ffrainc), Gwobr Bar Tur Photobook (DU), Fotopres La Caixa (Sbaen), ymysg eraill.\nGraddiodd Sebastian o'r cwrs Ffotograffiaeth Dogfennol uchel ei glod ym Mhrifysgol De Cymru (Casnewydd gynt).\nCafodd Chris ei eni a'i fagu yng ngogledd orllewin Lloegr. Ym 1982 ymfudodd ei deulu i Dde Affrica. Ym 1986 ymunodd â chwrs lefel gradd fel myfyriwr ffotograffiaeth, ac ym 1989 graddiodd gydag anrhydedd. Yn 1990 cafodd swydd fel cynorthwy-ydd i ffotograffydd a symudodd i fflat yn Johannesburg gyda'i wraig. Erbyn 1992 roedd wedi cwblhau ei astudiaethau ôl-raddedig. Yn 1996 cafodd ei benodi'n Ddarlithydd mewn Celfyddyd Gain ym Mhrifysgol Cymru, Aberystwyth. Enillodd Chris ei PhD yn 2006 a daeth yn Uwch Ddarlithydd yn 2016.\nMae Chris yn parhau i fyw a gweithio yng Nghymru.\nBydd ein Llyfrgellydd Delweddau Digidol yn cyflwyno newyddion o gasgliadau’r Llyfrgell.\nMeddai Linda Tomos, Prif Weithredwr a Llyfrgellydd Cenedlaethol:\n‘Mae penwythnos Lens wastad yn ddigwyddiad difyr a phleserus i bawb sy’n ymddiddori mewn ffotograffiaeth. Rydym yn llwyddo i ddenu ffotograffwyr proffesiynol ac amatur a rheini sydd â diddordeb mewn hanes cymdeithasol. Mae’n siaradwyr blaenorol wedi cynnwys ffotograffwyr byd-enwog fel Phillip Jones-Griffiths a David Hurn.’


Ymweliad barnwr yn ysbrydoli myfyrwyr y gyfraith - Coleg y Cymoedd\nHomeAboutNewsYmweliad barnwr yn ysbrydoli myfyrwyr y gyfraith\nOnibai eu bod wedi troseddu dydy myfyrwyr ddim yn cael cyfle yn aml i siarad Ã¢ barnwr.\nOnd cafodd darpar gyfreithwwyr o Goleg y Cymoedd y cyfle i gwrdd Ã¢ Sian Davies, Barnwr Cyflogaeth a chael cipolwg ar fyd cymhleth y farnwriaeth.\nFe rhan oâ€™i rÃ´l fel Barnwr Amrywiaeth a Chysylltiadau Cymunedol, treuliodd y Barnwr Davies y prynhawn yn trafod gyrfa yn y farnwriaeth gyda 21 o fyfyrwyr syâ€™n astudio Lefel A yn y Gyfraith ar gampws Nantgarw.\nCymerodd ran mewn sesiwn holi ac ateb fywiog a chyflwyno darlith ar Dribiwnlys Cyflogaeth, ei le yn Llysoedd EM aâ€™r Gwasanaeth Tribiwnlys, swyddogaeth y barnwr a sut mae mynd yn farnwr.\nYnmghyd Ã¢â€™i rÃ´l fel Barnwr Tribwinlys Cyflogaeth, maeâ€™r Barnwr Davies yn un oâ€™r 100 o Farnwyr Amrywiaeth a Chysylltiadau Cymunedol sydd yn bodoli ar draws Cymru a Lloegr. Eu gwaith ydy annog y bobl broffesiynol y gyfraith o blith grwpiau syâ€™n cael eu tangynrychioli i ystyried gyrfa yn y farnwriaeth.\nRhoddodd y Barnwr Davies syniad iâ€™r dysgwyr oâ€™r hyn ydy Tribiwnlys Cyflogaeth gan gyflwyno enghreifftiau o achosion y buodd hiâ€™n ymwneud Ã¢ nhw, achosion yn delio ag ystod o faterion cyfraith cyflogaeth, gan gynnwys diswyddo annheg, anghydfod cyflog ac achosion o wahaniaethu.\nDywedodd Jacob Lewis , myfyriwr Lefel A sydd Ã¢â€™i fryd ar fynd i astudioâ€™r Gyfraith ym Mhrifysgol Caergrawnt: Roedd yn wych cael clywed barnwr yn siarad am rÃ´l hanfodol tribiwnlysoedd wrth helpu pobl i gael cyfiawnder ond yn fwy pwysig, sut y gallwn ddod yn rhan oâ€™r farnwraieth a fu yn y gorffennol yn broffesiwn eitha caeÃ«dig.\n“Gwn, diolch iâ€™r ymweliad hwn bod nifer oâ€™r myfyrwyr yn bresennol nawr yn ystyried gyrfa yn yr agwedd hon o fyd y gyfraith, rhywbeth na fydden nhw wedi, o angenrheidrwydd ei ystyried oâ€™r blaen.\nDywedodd y Barnwr Davies: “Roedd yn bleser cwrdd Ã¢ myfyrwyr a darlithwyr y Gyfraith yng Ngholeg y Cymoedd. Efallai bod myfyrwyr yn teimlo nad ydy barnwyr yn â€œbobl fel fiâ€, ond ces i fy addysg mewn ysgol y wladwriaeth a gobeithio bod fy ymweliad wedi chwalu rywfaint ar y camdybiaeth sydd gan bobl o bwy ydy barnwyr aâ€™r gwaith rydyn niâ€™n ei wneud.”\nNewydd ddod yn Farnwr Amrywiaeth a Chysylltiadau Cymunedol y mae’r Barnwr Davies, rÃ´l syâ€™n golygu gwneud cysylltiadau rhwng y farnwriaeth aâ€™r gymuned ehangach. Y syniad yn y pen draw ydy bod y farnwriaeth yn datblyguâ€™n un fwy amrywiol, ac yn fwy cynrychioladol oâ€™r gymuned y maeâ€™n ei gwasanaethu.\nBuâ€™r Barnwr Davies yn Farnwr Tribiwnlys Cyflogaeth ers 5 mlynedd a chyn hynny roedd yn bartner mewn cmni cyfreithiol yng Nghaerdydd.


Mynd ar y galifánt i gael bwyd ffein | Storïau Tir Du\nMynd ar y galifánt i gael bwyd ffein\nMae’r sôn am “fferins” wedi fy atgoffa i o edefyn difyr ar maes-e slawer dydd lle’r oedd pobl yn sôn am eiriau Cymraeg a gafodd eu benthyg o’r Saesneg ond sydd erbyn hyn naill ai’n golygu rhywbeth gwahanol i’r gair Saesneg gwreiddiol neu bod y Saeson wedi rhoi’r gorau i ddefnyddio’r gair hwnnw. Dyma rai ohonyn nhw:\nfferins – fairings – presant o’r ffair\nblwmar – bloomers – dal i gael ei ddefnyddio am nicyrs cyffredin yn Nhrefor\nhast – prin fydd y Saeson yn dweud “haste” heblaw mewn ymadroddion set\ngalifanto / mynd ar y galifánt – ydi hwn yn cael ei ddefnyddio gan Gymry di-Gymraeg?\nmynd i wâco / mynd am wâc yn car – nid cerdded ydych chi pan chi’n mynd i wâco\nbwyd ffein – yn wahanol i “fine food”\nffowlyn – Fysech chi ddim yn dweud “What’s for dinner?” “A foul”\ncadw reiat – Yn y cyfieithiad Saesneg o Un Nos Ola Leuad mae’r fam yn dweud rhywbeth fel “Don’t go out there causing a riot” – sy ddim byd tebyg i “cadw reiat” !\njosgyn – Yn Chamber’s English Dictionary dywedir ‘joskin – a clown, a yokel’, gair o iaith lladron (thieves’ cant.) ond yn urbandictionary.com mae’n dweud “North-Walian term used in both English and Welsh to describe anyone from a rural or farming background. It is used both affectionately and in a derogatory way depending on the audience.”\nseiens – fel yn “Gad dy seiens” ddim byd i’w wneud â “science”.\nshimpil – yn golygu “anhwylus” yn hytrach na “simple”\nshiffto – yn golygu “dod i ben â rhywbeth” neu “ymdopi” yn hytrach na “symud”.\npanso yn dod o air Saesneg tafodieithol sy’n golygu “to take pains or great care to do something”.\njimo (gwisgo colur) – yn dod o’r ansoddair “jim” sy’n dod o “gim” yn Saesneg ac yn golygu “trwsiadus – smart, spruce”.\nselog – “ffyddlon” neu “ciwt” am fabi – yn dod o zealous\nThis entry was posted on Dydd Llun, Ebrill 5th, 2010 at 8:58 pm and is filed under Uncategorized.\tYou can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.\n20 Responses to Mynd ar y galifánt i gael bwyd ffein\nSian Northey yn dweud:\nEbrill 6, 2010 yn 7:26 am\nRoedd nain (o Goedpoeth ger Wrecsam) yn galw coban yn begw nos – sydd yn lycriad dwi’n meddwl o peignoir.\nMinciag (dwi wedi sillafu hwnna fel dwi’n ddweud o, sydd chydig yn wahanol i’r geiriadur) – mint cake. Ond yn golygu unrhyw fath o dda da.\nA smwddio ydi’r peth mae person yn wneud efo smoothing iron (neu ddim yn ei wneud yn fy achos i!)\nTrimins a thrimio (addurniada Dolig) hefyd dwi’n siwr.Cofio sgwrs chwil yn troi yn chwerthin afreolus pan ofynodd ffrind i Saesnes oedd efo ni “Have you trimed yet?”\nReit, stop, gwaith!\nEbrill 6, 2010 yn 7:45 am\nA ie – smwddo – da. Mae’n debyg bod “smwddo” yn gallu golygu “rhoi da” neu “rhoi o bach” i gath neu gi – “to stroke” – hefyd tua top Sir Benfro. Mae gen i gof bod Geraint Lovgreen wedi sôn yn WTC (archifau’n pallu agor bore ‘ma) bod ‘na grys T slawer dydd yn dweud “Mae mam yn smwddio’r gath” a llun llaw’n dal haearn smwddio a chath frawychus!\nMae “stîlo” yn golygu smwddio hefyd yn y de orllewin – allech chi ddim dweud “My mother is steeling”!\nRoedd rhywun yn dweud bod pobl Nefyn yn galw “trimins” yn “rigins” – achos y traddodiad morwrol.\nEbrill 6, 2010 yn 10:33 am\nLosin – ma’rhaid bod y gair yn dod o’r Saesneg ‘lozenge’\nSbanish – gair am licorice.\nTrwco – cyfnewid, swapo – o’r Saesneg to truck\nCwpwl – byth yn golygu dau ond nifer. Nid yw ‘cwpwl o oriau’ yn golygu dwy awr.\nNawr – pan ni’n gweud pethau fel ‘bydda i’n ei neud e nawr’, dyw’r ‘nawr’ ddim yn golygu ar unwaith ond rhywbryd nes mlan. Ma’r un peth yn wir os ni’n gweud ‘bydda i’n ei neud e mewn munud’ – dyn ni byth yn ei neud e o fewn munud, fe all fod cwpwl o oriau wedi pasio!\nEbrill 6, 2010 yn 10:46 am\n“sbani” roedden ni’n ddweud am “sbanish” (“licorice”) – ac yn ôl GPC, dyna oedd y gair yn ardal Aberaeron – roedd mam yn dod o’r Cei ac yn mynd i ysgol Aberaeron\nHefyd, dyna sboner (yn dod o “spooner”) a wejen (yn dod o “wench”) a lodes (yn dod o “harlot”)!\nEbrill 6, 2010 yn 10:52 am\nA sbio am edrych (a sbeinglas neu sbeinddrych am wn i)\nDenu ni i beidio gweithio ydi hyn Sian! A hitha’n rhyw fath o ddydd Llun….\nEbrill 6, 2010 yn 12:06 pm\nNefi blw – dyma un od, wi ddim yn meddwl bod y Saeson yn dweud ‘navy blue’ fel ebychiad. Efallai bod rhai Cymry gor-grefyddol wedi troi ‘Nefoedd Wen’ yn ‘nefi blw’ i beidio a swno’n amharchus.\nEbrill 6, 2010 yn 2:47 pm\nrwdan – Dwi’n cofio sylwi rhyw dro nad oedd llawer o eiriau Cymraeg cynhenid yn dechrau ag “r”. Soniodd Guto wrth ei ffrind a dyma hwnnw’n cael brên-wêf – “Rwdan!” – ond erbyn edrych yn GPC, mae’n debyg mai o “rootings” mae hwnnw’n dod! Da!\nEbrill 6, 2010 yn 5:40 pm\nHambon – term am ‘josgin’ sy’n byw yn Nyffryn Teifi OND dyma be ma nhw’n gweud am ‘hambon yn yr Urban Dictionary:\nFrench origin, used by French as a derogatory term\nIll-bred, inbred and unsightly little Welshmen.\nEveryone is Wales is hambon!\nEbrill 6, 2010 yn 10:04 pm\npartner – i olygu “ffrind” – “Wel, maen nhw’n bartners” a “Mae John ni yn partneru ‘da Wil Tŷ Canol”. Bosib nad yw’n cael ei ddefnyddio gymaint erbyn hyn wrth i ystyr “partner” newid.\nEbrill 7, 2010 yn 3:57 am\nPa “sôn am fferins”?\nDiddorol achos dw i newydd wedi postio map o eiriau melysion yma!\nGyda llaw, ydy “braf” yn golygu “brave” yn y cyd-destun wreiddiol? Dw i ddim yn sicr.\ne.e. “Come outside, it’s a brave day to-day chaps!”\nEbrill 7, 2010 yn 7:11 am\nDiolch Carl, mae hwnna’n grêt\nYn y postiad cynt – “Ddylen ni roi sosej a chips i ddysgwyr?” https://siantirdu.wordpress.com/2010/04/04/ddylen-ni-roi-sosej-a-chips-i-ddysgwyr/ ro’n i’n dweud mai “switsen/swîts” oedd y gair naturiol ym Mhencader ac yn dadlau y dylid dweud wrth ddysgwyr yr ardal mai dyna roedd Mrs Jones drws nesa’n debygol o’i ddweud – rhag i’r dysgwyr eu dieithrio’u hunain ymhellach trwy ddweud “melysion”. Soniais wedyn, dwi’n meddwl, mai gair benthyg oedd “fferins” hefyd – ac fel mae Ceri wedi dweud, mae “loshin” yn dod o “lozenge”.\nMae’r map yn awgrymu mai pobl mewn stribed ar hyd y glannau sy’n dweud “swîts” ond chlywais i neb ym Mhencader yn dweud loshins – dim hyd yn oed pobl oedd yn hen iawn ddechrau’r 60au.\nYn ôl GPC mae “braf” yn dod o’r Saesneg neu’r Ffrangeg “brave”. Roedd yn cael ei ddefnyddio i olygu “mawr, helaeth” yn y 13g ac yna, mae enghreifftiau o’r 16g ymlaen ohono’n golygu “heulog, tawel, tesog” etc.\nEbrill 7, 2010 yn 4:11 pm\nMae “joe” yn air am “switsen” yn y gogledd. Newydd weld ei fod yn dod o “chew”.\nEbrill 9, 2010 yn 1:58 pm\nElis newydd ddarllen yn Cymraeg, Cymrâg, Cymrêg bod “hogyn” yn dod o’r Saesneg “hogg” sy’n golygu anifail ifanc.\nA dwi’n cymryd bod “porcyn” (rhywun noethlymun) yn dod o “pork”\nEbrill 11, 2010 yn 8:46 pm\nA beth am dised o de? Sdim neb wedi cymryd ‘a dish of tea’ yn Saesneg ers y 18fed ganrif.\nEbrill 24, 2010 yn 2:54 pm\nIe! a “snêc” – Ges i le bach snêc i barcio.\nHarold Street yn dweud:\nMai 18, 2010 yn 2:39 pm\nYdy ‘piwr’ yn perthyn yn y categori yma?\n‘Caredig’ neu ‘hael’ yw rhywun piwr wdyn, yn hytrach na phur.\nAc fe gas y gair ‘rysaip/rysait’ ei fenthyg o ‘receipt’ ond dyw ‘receipt’ ddim yn golygu rhestr o gyfarwyddiadau coginio yn Saesneg erbyn hyn.\nAwst 18, 2010 yn 4:08 pm\nMae “stando” yn y de orllewin yn golygu “sylweddoli” yn hytrach na “deall”\nHen Benillion Newydd? | Pethe yn dweud:\n[…] pwt ar dafodiaith wthnos dwetha dwi’n darllen am y pwnc bron ym mhobman. Fel y soniais, mae Sian Tir Du wedi bod yn ei drafod gan ennyn mwy a mwy o ymateb. Mae’n ymddangos bod tafodiath ar feddwl y […]\nAwst 26, 2010 yn 12:17 pm\nA ma “jacôs” yn golygu “bodlon”, “hamddenol”, “laid back” yn hytrach na rhywun sy’n dipyn bach o gomedian er mai o “jocose” y mae’n dod.\nMedi 18, 2010 yn 2:34 pm\nMari Meredydd newydd holi ar Facebook beth yw “tramgŵls” – wedi’i glywed ar Pobl y Cwm.\n‘Trangwns’ sen i’n ddweud ond yn ôl GPC – trangwls, tranglw(n)s, trangalŵns, tringalŵns – petheuach, geriach, manion diwerth – junk, worthless trifles, oddds & ends – yn dod o’r Saesneg “tranklums”


AGC Data Recovery – sut i adennill data AGC\nSut i adennill Data AGC\n> Adnoddau > adennill > sut i adennill Data AGC\nPam gwneud AGC adfer?\nMae mwy a mwy o bobl yn defnyddio'r ddisg AGC am ei dechnoleg fwy diogel a mwy cadarn. Beth bynnag, cyfrifiadur a gellir rhannu'r defnyddwyr hyd yn ddau gategori: rhai sydd wedi colli data, ac eraill a fydd yn colli data. Pan fydd y data yn dileu, wedi'i fformatio neu colli oherwydd rhesymau eraill, y lle a feddiennir gan y data ond yn cael ei nodi fel "ar gael i ailddefnyddio", yn dweud wrth y system y gellir storio ffeiliau newydd yma. I adfer data o AGC ddisg/cerdyn, beth sy'n dod yn gyntaf yn eich meddwl dylai roi'r gorau i ddefnyddio eich AGC yn awr a gofyn help o raglen adfer AGC.\nSut i adennill data AGC?\nI adfer ffeiliau AGC, mae hefyd yn bwysig iawn i ddewis proffesiynol ac effeithiol meddalwedd adfer data AGC. Yma rydym yn awgrymu ostyngedig Wondershare Data Recovery neu Wondershare adennill Data ar gyfer Mac ar gyfer defnyddwyr Mac, mae AGC hawdd i defnyddio ond grymus yn ffeiliau adfer. Mae'n cefnogi adferiad o fideos, lluniau, cerddoriaeth, dogfennau, e-byst, archifau a oedd mwy ei ddileu, wedi'i fformatio neu golli oherwydd rhesymau eraill oddi ar eich gyriant AGC.\nNodyn: Peidio â gosod y rhaglen ar waith a lle collodd eich data, rhag ofn i chi Mae ysgrifennu dros eich ffeiliau colli.\nNi waeth ydych yn defnyddio y Wondershare Data Recovery ar gyfer Windows neu Mac, dim ond mae'n eich 3 camau i adennill eich AGC, gwaith syml yn mynd fel a ganlyn.\nCam 1. Osod a rhedeg adfer AGC ar eich cyfrifiadur. Dewis adfer ffeil goll os ydych yn defnyddio fersiwn Windows, neu adfer y ffeil ei dileu os fersiwn Mac.\nCam 2. Dewiswch eich gyriant AGC a chlicio i sganio.\nCam 3. Gweld rhagolwg y canlyniadau sganio i wirio ansawdd y ffeiliau. Yna gwiriwch rydych chi am i adennill oddi wrth AGC ddisg a chlicio i adennill.\nDyna fe. Wedi eich data AGC colli ei hadennill. Ystyried diogelwch, byddech yn arbed ffeiliau wedi'u hadfer ar ddisg arall yn hytrach nag ar ddisg AGC well, i wneud yn siŵr y gallwch barhau i adennill Mae data chwith nad ydych wedi ei chael yn ôl eto.\nTiwtorialau fideo o adferiad AGC\nBeth yw AGC?\nAGC, byr ar gyfer y gyriant fiolegol, yn ddyfais storio data defnyddio cof fiolegol i storio data parhaus. Mae'n cynnig perfformiad gwell, defnyddio llai o bŵer, dawel yn rhedeg, leihau amser mynediad ac yn fwy gwrthsefyll sioc na gyriannau caled cyffredin, ac yn datrys y broblem o cyfyngiadau ffisegol drwy ddisodli'r gyriannau disg galed â circuitry cyflymder uchel. Yn hytrach na disg cylchdroi, mae'r ddisg cyflwr solid yn defnyddio sglodion cof (RAM DDR nodweddiadol neu fflach cof) i ddarllen ac ysgrifennu data.\nSut i adennill ffotograffau wedi'i fformatio


Dyn yn colli achos tros wrthod cofrestru genedigaeth ei fab – Golwg360\nDyn yn colli achos tros wrthod cofrestru genedigaeth ei fab\n23 Mehefin 2019 am 13:40\nMae dyn sy’n gwrthod cofrestru genedigaeth ei fab wedi colli achos yn yr Uchel Lys.\nMae’r dyn, nad oes modd ei enwi, yn dweud nad yw e am i’r Wladwriaeth reoli ei fab.\nFe wnaeth gwasanaethau cymdeithasol lleol y rhieni, Tower Hamlets yn Llundain, droi at y llysoedd yn dilyn pryderon am rieni’r bachgen, gan ddweud eu bod nhw’n torri’r gyfraith drwy beidio â chofrestru ei enedigaeth.\nMae’r llys wedi rhoi’r hawl i’r awdurdod lleol weithredu fel “rhiant sefydliadol”, sy’n golygu y gallan nhw gofrestru ei enedigaeth.\nMae’r bachgen yng ngofal yr awdurdodau dros dro tra bod gallu’r rhieni i ofalu am y bachgen yn cael ei asesu.\nEr bod y tad yn gwrthwynebu cofrestru ei enedigaeth, roedd ei fam yn ddigon bodlon i’r awdurdod lleol ei gofrestru ar eu rhan.\nYn ôl Deddf Cofrestru Genedigaethau a Marwolaethau 1953, mae’n rhaid cofrestru genedigaeth plentyn o fewn 42 diwrnod.\nYn yr achos hwn, aeth 42 diwrnod heibio heb fod genedigaeth y bachgen wedi’i chofrestru.\nMae’r Wladwriaeth yn gofyn bod genedigaethau’n cael eu cofrestru er mwyn i bobol dderbyn eu hawliau fel dinasyddion gwledydd Prydain.\nYmchwilio i ‘droseddau rhyw hanesyddol’ yng Nghaerffili


EPEDIMIC DWR RICE - Fy Estyniadau Gwallt Naturiol\nEPEDIMIC DWR RICE\n1 Beth yw dŵr reis?\n2 Sut i wneud dŵr reis?\n2.0.1 Dŵr Reis wedi'i eplesu.. gochelwch rhag DROWG\n2.0.1.1 Wrth siarad am fudd-daliadau…\nBeth yw dŵr reis?\nDŵr reis, wrth gwrs, yw'r dŵr â starts sy'n weddill ar ôl i reis gael ei goginio neu ei adael i socian. Credir ei fod yn gwneud y gwallt yn llyfn ac yn sgleiniog, yn ogystal â'i helpu i dyfu'n gyflymach. Dewch ar nefoedd neu beth sydd heb reis yn eu pantri….\nSut i wneud dŵr reis?\nY dull mwydo yw sut rydw i'n gwneud fy nŵr reis, felly dyma beth rydw i'n ei wneud.\ncymerwch gwpanaid o reis heb ei goginio\nrinsiwch yn drylwyr\nrhowch reis mewn powlen gyda 2/3 cwpan o ddŵr\ngadael i socian am 30 munud (dwi'n eplesu am 2 ddiwrnod) byddaf yn siarad am eplesu ychydig yn ddiweddarach\nstraeniwch y dŵr reis i mewn i botel chwistrellu glân\nDŵr Reis wedi'i eplesu.. gochelwch rhag DROWG\nI eplesu dŵr reis, dilynwch gamau 1-4 o'r dull mwydo. Cyn straenio, rwy'n gadael y dŵr reis i sefyll tymheredd yr ystafell am 2 ddiwrnod, sy'n caniatáu iddo eplesu. Hidlwch y dŵr reis i bowlen lân cyn ei ddefnyddio. (Ie, merched mae'n arogli mor drewllyd ... ond gallaf ddelio â'r drewdod oherwydd mae fy ngwallt wedi elwa o'i ddefnyddio. Nawr, yn fy marn i, mae'r nwyddau anhygoel i gyd yn gallu casglu pan fyddwch chi'n caniatáu iddo eplesu yn erbyn y rhai arferol yn unig dŵr reis ... ond ar bob cyfrif gallwch chi ei wneud y naill ffordd neu'r llall.\nWrth siarad am fudd-daliadau…\nCredir bod dŵr reis yn cynnwys llawer o'r Fitaminau a mwynau sydd mewn reis. Mae'r rhain yn cynnwys:\nFelly rwy'n golygu ei bod yn werth rhoi cynnig arni, mae'r rhai sy'n defnyddio dŵr reis ar gyfer gwallt yn ei gredu:\ndetangles y gwallt\nyn gwneud gwallt yn llyfnach\nyn cynyddu disgleirio gwallt\nyn gwneud gwallt yn gryfach\nyn helpu gwallt i dyfu'n hir\nBlaenorolblaenorolPA GYNHYRCHION SY'N DDA AC HEB FOD YN DDA AR GYFER EICH scallp?\nnesafMAE LLEITHIO EICH GWALLT MEWN GWIRIONEDDOL NIWEIDIOL!?nesaf


gwenyn | BLOG GARDDIO BETHAN GWANAS | Tudalen 2\nMel a ballu\nTachwedd 1, 2011, 1:50 pm\nFiled under: Heb Gategori | Tagiau: Carys Tractors, cwch gwenyn, gwenyn, hidlo, hidlwr, hydref, mêl\nDyma lle fydda i’n beicio efo Del bob dydd. Pam trafferthu chwilio am olygfeydd tlws dros y môr dwch? Yn enwedig yn yr hydref. Ew, mae’n braf bod adre, ac yn braf gallu byw ym Meirionnydd.\nYn enwedig pan mae gan rywun ardd sy’n denu a bwydo’r rhain: Do, dwi wedi bod yn prynu mwy o bling i’r ardd. Dwi wedi gwirioni efo ngwenyn! A dwi wedi cael mêl go iawn o’r diwedd. Braidd yn hwyr yn y tymor, ond ro’n i wedi bod i ffwrdd do’n, ac mae Carys Tractors yn hogan brysur. Ond un pnawn Sul, daeth hi draw i ddangos i mi be oedd angen ei neud. ges i fenthyg hwn gan y gymdeithas: Ia, twbyn mawr gwyn sy’n cymryd pedair ffram ar y tro ( dim ond pedair allwn i fforddio eu dwyn o’r cwch fel mae’n digwydd – roedd y gwenyn druan wedi gorfod sglaffio’n arw dros y mis Awst gwlyb, oer gawson ni). Dyma Carys yn fy nangos sut i’w rhoi i mewn ( ar ôl torri’r ochrau llawn cwyr i mewn i sosban efo cyllell fara). Troi’r handlen wedyn, ac roedd y mel yn tasgu allan o’r tyllau ac yn llifo i lawr ochr y twbyn. Wedi gadael i’r cyfan setlo dros nos, y cam nesa oedd agor y tap i adael iddo lifo i mewn i’r hidlwr dwi wedi ei brynu gan Carys am £40.\nMmm … mêl! Roedd yr arogl yn hyfryd! Wedi gadael iddo hidlo a setlo am ryw ddeuddydd, dri, mi fues i’n ei dywallt i mewn i jariau. Dwi’m wedi trafferthu i wneud labeli eto – dwi’m yn pasa gwerthu dim, anrhegion i ffrindiau a theulu ydi’r mêl yma – ac un yn anrheg i’r boi sy pia’r gwyllt! Ond ges i ddeg jar yn y diwedd, ond mi falodd un yn deilchion … grrr. A dyma be oedd ar ôl wedi rhoi un jar i Nain, un i fy rhieni, un i’r Gwanas ac un bychan bach i Chris ac Olga Malone, ddigwyddodd alw i ngweld i. Mae pawb yn canmol y blas yn arw – Himalayan Blossom yn gryf ynddo fo. Sef y stwff sy’n tyfu’n rhemp ar hyd glannau ein hafonydd, ond dydi o’m yn ddrwg i gyd felly nacdi? Ddim os ydi o’n cadw y gwenyn i fwydo’n hirach yn y tymor.Ond mi fydd raid i mi gadw golwg ar rhain rwan a’u bwydo’n gyson rhag iddyn nhw lwgu dros y gaeaf. Maen nhw wedi cael un llond bwced o hylif llawn siwgr yn barod.\nDwi am gael cwch arall ar gyfer flwyddyn nesa. A falle siwt sbâr i ffrindiau a theulu gael dod i fy helpu. Dyma fy mam a fy nith Ceri, yn y siwtiau ges i eu benthyg gan Carys am gyfnod. Roedden nhw’n hapus braf yn trin y gwenyn!\nFiled under: Heb Gategori | Tagiau: crwybr, ffrwd y gwyllt, gwenyn, mêl, NGS, paill, Sioe Fach y Patsh\nGorffennaf 30, 2011, 7:08 pm\nFiled under: Heb Gategori | Tagiau: cnocell fraith fwyaf, cnocell fraith leiaf, gwenyn, Ioan Morgan, pegiau, swil\nDwi wedi cael benthyg zoom lens Ioan Morgan, yn ogystal â’i declyn ‘charjio’. Ac wrth gwrs, doedd na’m golwg o’r adar diddorol wedyn, dim ond titws a llinosiaid ac ati. Ond ro’n i wedi gwirioni efo’r titw bach yma oedd yn dangos diddordeb mawr yn y pegiau ar fy lein ddillad …\nDim clem pam, wrth gwrs, ond mi fu’n chwarae efo’r peg yna am oes.\nOnd o’r diwedd, daeth y gnocell fraith fwya – dwy/dau ohonyn nhw:\nUn bob ochr, ylwch. A dyma un yn agosach:\nOnd mae’n rhaid tynnu llun drwy’r ffenest i ddal rheina – maen nhw’n bethau swil ofnadwy. Ond ble oedd fy ffefryn, fy seren, y gnocell fraith leiaf? Wedi deuddydd doedd ‘na’m golwg ohoni. Ond yn y diwedd:\nIeeee! Ac mae hwn yn llawer llai swil na’r rhai mawr, ges i gymryd hwn o’r drws. Mi fues i wrthi’n clician fel peth gwirion, nes i’r bali gnocell fawr hedfan i mewn fel bwli go iawn:\nOnd dwi’n hoffi’r llun yma, rhaid i mi ddeud. Rhywbeth yn sidêt iawn am y ffordd mae’r gnocell fach yn hedfan does?\nWel, gan y bydd Ioan isio’i lens yn ôl toc, mi es i rownd yr ardd yn chwilio am bethau i’w zoomio. Ac wele … un o fy ngwenyn:\nRoedd ‘na griw mawr ohonyn nhw ar y blodau yma – byth yn cofio’r enw sori – brwshus toilets ydyn nhw i mi, nid eu bod yn edrych fel rheiny fan hyn. Ta waeth, mae’n amlwg bod y gwenyn bach cymreig wrth eu bodd efo nhw – lwcus, a finne efo o leia tri phatshyn mawr ohonyn nhw. Roedd y swn yn hyfryd.\nDwi wedi rhoi tair ffram arall yn y cwch ac mae angen rhoi mwy at ei gilydd rwan – ond dwi’n gweithio yn ein maes carafannau pan nad ydw i fan hyn, felly mae’n anodd dod o hyd i’r amser. Efallai nai roi cynnig arni heno – tra’n gwylio ffilm yr un pryd…?\nIa, y maes carafannau … mae Mam isio ymddeol felly bydd raid i ni’r plant drio gweithio allan pwy fedar gymryd drosodd neu sut fedran ni rannu’r gwaith. Anodd … mi fysa’n hurt gwerthu a ninnau wedi bod yn gweithio mor galed i’w gael o’n gweithio ac yn edrych cystal. Hmmm …\nLlundain a chur pen\nMehefin 20, 2011, 11:05 am\nFiled under: Heb Gategori | Tagiau: amgueddfa, Bill & Ben, gwenyn, haearn, Lambeth\nNos Sul: Mae gen i hymdingar o gur pen ar hyn o bryd. Blinder ar ôl pythefnos hurt o brysur a barbeciw dathlu priodas aur fy rhieni heddiw. Yyyy. Roedd y barbeciw’n llwyddiant mawr ac roedd yr haul yn tywynnu, diolch byth, ond dwi’n difaru mod i wedi cymysgu Pimms a siampên sgawen. A heb fynd i ngwely ynghynt neithiwr. Felly dwi’n mynd i ngwely. Nos da.\nBore Llun: teimlo gangwaith gwell, diolch byth. Wedi crwydro’r ardd bore ma ac yna mynd am dro ar y beic efo Del cyn mynd at y cyfrifiadur i drio dal i fyny efo bob dim, dwi’n teimlo fel person call unwaith eto. Mae’r ardd yn edrych yn hyfryd, dwi newydd roi ‘feed’ o haearn eto i’r camellia sydd braidd yn felyn ( dyma’r 3ydd ‘feed’ ers y gwanwyn cynnar) a dwi’n siwr ei bod hi’n edrych yn well. Ges i chydig o fafon cochion wrth basio – yum, hyfryd, ac agor drws y ty gwydr, lle mae’r tomatos yn edrych yn weddol iach a’r un pot ciwcymbar a’r un courgette yn edrych yn iach iawn, iawn. O feddwl nad oes dim wedi cael llawer o sylw ers pythefnos, mae popeth i’w weld yn hapus iawn ei fyd. Bu’n rhaid hel algae o’r pwll wrth gwrs, ond mae’r trigolion yn edrych yn hapus hefyd – ambell benbwl wedi tyfu coesau, ond y rhan fwya jest yn edrych yn fawr ac yn dew.\nMi wnes i gamgymeriad o drio mynd at y gwenyn neithiwr – efo’r cur pen. Do’n i jest ddim yn meddwl yn gall nac yn gweithio’n gyflym ac aeth y tân allan yn y fegin. Ges i amser i glirio chydig o gwyr oddi ar y bwced bwydo a dwy ffram ond roedden nhw’n dechrau mynd yn bifish felly rois i’r gorau iddi. A do’n i methu cofio’r cyfarwyddiadau ges i gan Carys, felly mi wnai gysylltu efo hi heddiw – rhag ofn! Ond mae ‘na olwg iach a phrysur arnyn nhw a digon o fêl ddeudwn i.\nDyma i chi chydig o luniau a hanes y lleoliad arall fuon ni ynddo yn Llundain – amgueddfa arddwriaethol yn Lambeth.\nMae’r lle’n llawn o hen declynnau – rhai’n hen iawn, a rhai sy’n amhosib deud faint ydi ei hoed nhw’n iawn. Cliciwch ar y lluniau ac mi ddown yn fwy i chi gael gweld y dyddiadau sydd ar y paneli ysgrifen. Roedd ambell banel yn deud 1800-1900 – amhosib gweithio allan yn fwy manwl na hynny! Roedd ‘na declynnau od ar y naw hefyd, fel y sythwr ciwcymbars yma ( 1850-1900) Teganau wedyn, fel yr ardd gyfan yma – ond dwi’m yn meddwl eu bod nhw’n gwneud pethau fel hyn rwan nacdyn – dim ond ffermydd neu orsaf drên hyd y gwn i. Ac wrth gwrs, roedd Bill & Ben yn deganau poblogaidd ers talwm. Nhw ydi’r ddau beth bach yn y cefn. Mi wnai ychwanegu mwy o luniau o’r tu mewn a’r tu allan i chi gael mwy o flas o’r lle. Lle bach difyr a gwahanol i ymweld ag o yn Llundain – ac mae’r bwyd yn fendigedig a rhesymol – a’r cyfan wedi ei wneud ar y lleoliad. Tipyn gwell na bali Macdonalds!\nMehefin 1, 2011, 9:54 am\nFiled under: Heb Gategori | Tagiau: Boiler Slab, Caerynwch, gwenyn, Mary Richards, siwgr\nWedi bod yn sbio ar y gwenyn efo Carys pnawn ma! Maen nhw’n edrych yn ddigon hapus, ond roedd y bwced o ‘fwyd’ ( siwgr wedi’i doddi) yn wag felly bu’n rhaid i mi doddi llond sosban iddyn nhw. Y tywydd gwlyb, gwyntog sydd wedi bod yn eu cadw rhag nôl eu bwyd eu hunain, ond ar ôl heddiw a’r haul maen nhw’n ei addo weddill yr wythnos, dwi’n cymryd y byddan nhw allan yn nôl paill fel pethau gwirion.\nTa waeth, isio sôn am eitem arall fydd yn cael ei dangos cyn bo hir ydw i: gerddi Caerynwch, plasdy mawr nid nepell o fan hyn: lle mawr, smart de? Os sbiwch chi i’r chwith wrth yrru o Ddolgellau am Cross Foxes, toc ar ôl y tro am Brithdir, mi allwch chi weld y ty i lawr yn y dyffryn. Anodd yn yr haf drwy’r holl goed, ond digon clir yn y gaeaf. Nhw oedd y meistri tir lleol, ond ers i’r hen Commander Richards farw, mae’r meibion wedi gorfod gwerthu bron bob un o’r ffermydd ( yn cynnwys y Gwanas). Ac fel hanes sawl hen blasdy tebyg, maen nhw’n gorfod meddwl am ffyrdd i dalu am gynnal a chadw’r ty a’r gerddi. Dyna pam eu bod nhw wedi dechrau agor y lle i’r cyhoedd ar adegau arbennig. Gewch chi weld un diwrnod agored ar BYYA toc.\nMae ‘na azaleas a rhododendrons sy’n werth eu gweld.\nY rhan fwya wedi eu plannu gan nain Andrew, y perchennog presennol. Botanegydd oedd Mary Richards, fyddai’n dod a hadau efo hi o dros y byd i gyd.\nOnd dwi’m yn meddwl mai hi blannodd y Douglas Fir anferthol syrthiodd mewn storm rai blynyddoedd yn ôl, ac sydd bellach wedi ei lifio a’i gerfio yn le chwarae plant – os ydyn nhw’n ofalus!\nGes i gwmni Meg a Robin, plant fy mrawd, a dyma nhw’n chwarae ar y goeden efo’u ffrindiau o Ysgol y Brithdir. Fel y gwelwch chi, mae gan Meg ( mewn du a llwyd) falans da iawn. Fel ‘na ro’n i ers talwm … Ond mae Robin, fel cymaint o fechgyn ei oed, dipyn trymach ar ei draed, ac yn fuan ar ôl y llun yma gymrais i ohono’n camu’n hyderus, mi gafodd godwm, y creadur! Nid ar gamera fel mae’n digwydd, ond mi naethon ni stopio ffilmio nes i’r dagrau beidio. Dim ond sgriffiad bach neu ddau gafodd o, diolch byth – ond coeden ar gyfer plant weddol fawr a heini ydi hon, nid plant bach, bach iawn!\nCafwyd diwrnod hyfryd beth bynnag, a nes i brynu cwpwl o’r planhigion oedd ar werth yno. Prisau reit gall hefyd. Galwch yno y tro nesa y bydd yr arwyddion yn nodi bod y lle ar agor eto.\nO, a jest i brofi mod innau’n dal i fedru dringo, diolch yn fawr, dyma lun ohona i ar Boiler Slab ar y Gwyr, yn ddiweddar. Penwythnos drefnwyd gan Glwb Mynydda Cymru – a chwip o benwythnos oedd o hefyd!\nMai 25, 2011, 9:11 pm\nFiled under: Heb Gategori | Tagiau: Carys Tractors, cwch gwenyn, gwenyn, lilac\nA dyma ni, fy nghwch gwenyn newydd sbon danlli. Gewch chi weld y trafferth gawson ni’n ei rhoi at ei gilydd yn y rhaglen ar ôl wythnos Steddfod yr Urdd…\nCarys sydd ar y dde a fi ydi’r blob mewn lilac. Wel … haws ei gadw’n lân na gwyn tydi?\nDyfan Davies ein dyn sain gymrodd y lluniau yma i gyd, felly diolch i ti am eu gyrru atai Dyfs.\nOnd dydi paratoi i gadw gwenyn ddim yn hawdd. Jest cyn dechre ffilmio, mi gofiodd Carys ei bod wedi anghofio dod â’i – ym – dwi’m yn siwr be oedd hi’n eu galw nhw – ond pethe efo lliain neu gynfas yn sownd i ddarnau o bren sy’n cael eu rhoi dros y cwch agored fel hyn – y pethau pinc ‘ma:\nOnd roedd yn rhaid eu cael ac ro’n i angen rhai i mi fy hun beth bynnag, felly mi es i chwilio am hen gynfas (binc, streipiog) ac mi gafodd ei rhwygo’n ddarnau gan Carys. Chwilio wedyn am ddarnau o bren a phenderfynu y gwnai darnau o bamboo y tro yn iawn. Mi wnaethon ni drio eu swtffwlio ond stwffwl bach pathetic iawn sydd gen i felly bu’n rhaid troi at edau a nodwydd. A dyma fi a Dafydd y gwr camera yn brysur yn gwnio. Mae’n rhaid multi-taskio yn y job yma ‘chi! Roedd y pwytho fymryn yn fler a brysiog ond roedden nhw’n gweithio’n champion yn y diwedd, fel y gwelwch chi uchod.\nRoedd hi’n ddiwrnod braf heb ormod o wynt felly mi fihafiodd y gwenyn yn berffaith a chafodd neb ei bigo. Ond roedd Carys wedi deud y dylwn i fynd i sbio arnyn nhw ymhen wythnos i weld os oes gynnyn nhw ddigon o fwyd – sef rhyw ‘sugar solution’ mewn bwced. Ond mae hi’n chwythu mwya ofnadwy tydi a phan ffonies i Carys heno, mi ddeudodd mai gadael lonydd iddyn nhw fyddai orau. Dydi gwenyn ddim yn hoff iawn o’r gwynt – tueddu i’w gwylltio.\nFelly dwi’n cadw draw nes bydd y tywydd yn callio! Ond es i fyny at y cwch heno jest i weld – heb ei gyffwrdd – i wneud yn siwr bod y gwenyn yn dal yna, ac oedd, roedd na un neu ddwy yn hedfan i mewn ac allan. Ffiw.\nFelly am y tro, dyma i chi luniau amrywiol o’r criw yn eu gwisgoedd ac ati – Heledd y cyfarwyddwr ydi’r un fach. Y cyfarwyddwyr eraill yn ormod o fabis mae’n debyg …!


Skyline: Gwyriadau ar rannau ‘Short & Sweet’, ‘Riding High’, ‘On the Edge’ a ‘Coed Mog 1’ oherwydd gwaith cynaeafu.\nBlade: Mae rhan ‘Ghost Train’ wedi ei dargyfeirio oherwydd gwaith cynaeafu.\nCysylltiadau â W2: Mae’r ddolen 'Parsons Folly' uchaf wedi cau oherwydd gweithrediadau coedwig.\n22.5 cilomedr (Pont-rhyd-y-fen i Flaengwynfi)\n22.5 cilomedr (Glyncorrwg ac yn ôl)\n16 cilomedr (llwybr cylchol o Bont-rhyd-y-fen i’r Cymer ac yn ôl)\n5.8 cilomedr (llwybr gradd gwyrdd)\n2.3 cilomedr (dolen gradd glas ddewisol)\nHyd: 7 cilomedr\nHyd: 14.4 cilomedr\nHyd: 23 cilomedr\nae llwybr beicio mynydd y Wal yn cynnwys rhai o’r disgynfeydd trac sengl gorau yn y DU.\nHyd: 15.4 cilomedr\nHyd: 23.6 cilomedr\nHyd: 24 cilomedr\nHyd: 44 cilomedr\nMae dolenni llwybr Parsons Folly uchaf a Rheilffordd isaf yn cynnig cyﬂe i ddarganfod Cwm Afan yn ei holl ogoniant ac yn rhoi mynediad i chi i ddau o lwybrau mwyaf poblogaidd Cymru – Y Wal a White’s Level.\nLlwybr beicio mynydd diweddariad Cyhoedddwyd ar: 24/01/2020 PDF [169.5 KB]\nCanllaw Llwybr Blade PDF [1.2 MB]\nCanllaw Llwybr Rookie PDF [1.1 MB]\nCanllaw Llwybr cysylltiadau W2 PDF [3.7 MB]\nCanllaw Llwybr White's Level PDF [1.5 MB]\nCanllaw Llwybr y Wal PDF [5.7 MB]\nCanllaw Llwybr Rheilffordd PDF [1.5 MB]\nCanllaw Blue Scar PDF [1.9 MB]\nCanllaw Llwybr Penhydd PDF [2.3 MB]\nCanolfan Ymwelwyr Parc Coedwig Afan, ger Port Talbot Sut y gallwch lawrlwytho ein apiau Beicio mynydd\nParc Coedwig Afan Canolfan Ymwelwyr Pyllau Glyncorrwg Parc Coedwig Afan Sied Feiciau Cwm Afan Skyline Cycles Partneriaeth Cognation MBWales Arolwg Ordnans


(a gyflwynir gan adran 25)\nATODLEN 1MÅN DDIWYGIADAU A DIWYGIADAU CANLYNIADOL\nDeddf Cerbydau Cyhoeddus i Deithwyr 1981 (p.14)\n1Yn adran 46 o Ddeddf Cerbydau Cyhoeddus i Deithwyr 1981 (teithwyr sy'n talu pris tocyn ar fysiau ysgol), yn is-adran (3), yn y diffiniad o “free school transport”—\n(a)ym mharagraff (a) hepgorer “section 509(1) or (1A)”;\n(b)hepgorer “or” ar ddiwedd paragraff (aa);\n(c)ar ôl paragraff (aa) mewnosoder—\nDeddf Trafnidiaeth 1985 (p.67)\n2(1)Diwygir adran 6 o Ddeddf Trafnidiaeth 1985 (cofrestru gwasanaethau lleol) fel a ganlyn.\n(2)Yn is-adran (1B)—\n(a)hepgorer “section 509(1) or (1A),” ym mharagraff (a);\n(b)hepgorer “or” ar ddiwedd paragraff (b);\n(c)ar ôl paragraff (c) mewnosoder—\n(3)Yn is-adran (1C)(a), yn lle “or (c)” rhodder “, (c), (d) or (e)”.\nDeddf Addysg Bellach ac Addysg Uwch 1992 (p.13)\n3(1)Diwygir adran 57 o Ddeddf Addysg Bellach ac Addysg Uwch 1992 fel a ganlyn.\n(2)Yn is-adran (2)(b) ar ôl “any Act” mewnosoder “or any Measure of the National Assembly for Wales”.\n(3)Yn is-adran (2)(c) ar ôl “any Act” mewnosoder “or any Measure of the National Assembly for Wales”.\n4(1)Diwygir Deddf Addysg 1996 fel a ganlyn.\n(2)Yn adran 509AA (darparu cludiant ar gyfer personau o oedran chweched dosbarth)—\n(a)yn is-adran (1) ar ôl “authority” mewnosoder “in England”;\n(b)yn is-adran (2)(d) hepgorer “or the National Assembly for Wales”;\n(c)yn is-adran (9) yn lle “appropriate authority may, if it” rhodder “Secretary of State may, if he”;\n(d)hepgorer is-adran (9A);\n(e)yn is-adran (10) hepgorer y geiriau “(in relation to local education authorities in England) or the National Assembly for Wales (in relation to local education authorities in Wales)”.\n(3)Yn adran 509AB (darpariaeth bellach ynghylch datganiadau polisi cludiant)—\n(a)hepgorer is-adran (4);\n(b)yn is-adran (5), yn lle'r geiriau o “under this section” i'r diwedd rhodder “under this section by the Learning and Skills Council for England.”;\n(c)yn is-adran (6)—\n(i)ym mharagraff (c) hepgorer “(in the case of a local education authority in England)”;\n(ii)ym mharagraff (d) hepgorer y geiriau ar ôl “England” i ddiwedd y paragraff hwnnw y tro cyntaf y mae'r gair hwnnw'n ymddangos.\n(4)Yn adran 509AC (dehongli adrannau 509AA a 509AB)—\n(a)hepgorer is-adran (3);\n(b)yn is-adran (6) hepgorer y geiriau ar ôl “subsection (5)” i ddiwedd yr is-adran honno;\n(c)hepgorer is-adran (7).\n(5)Yn adran 509A (trefniadau teithio i blant sy'n cael addysg blynyddoedd cynnar ac eithrio mewn ysgol)—\n(a)yn is-adran (1), ar ôl “authority” mewnosoder “in England”;\n(b)yn is-adran (4A), ar ôl “Regulations” mewnosoder “made by the Secretary of State”;\n(c)yn is-adran (5) (fel y mae wedi ei hamnewid gan baragraff 23 o Atodlen 2 i Ddeddf Gofal Plant 2006 (p.21)), hepgorer “in relation to England,” a pharagraff (b).\nDeddf Gofal Plant 2006 (p.21)\n5Yn adran 110(5)(a) o Ddeddf Gofal Plant 2006, yn lle “20 to 24” rhodder “20 to 22, 24”.


Mae gwobrau’n bwysig i awduron “unig”, meddai Alan Llwyd – Golwg360\nMae gwobrau’n bwysig i awduron “unig”, meddai Alan Llwyd\nFe fydd yn cael ei anrhydeddu yng ngŵyl Bedwen Lyfrau yng Nghaerfyrddin ddechrau Mai\nMae enillydd Gwobr Arbennig gwyl y Fedwen Lyfrau eleni yn dweud ei bod yn “eithaf pwysig” i awduron yng Nghymru gael eu hanrhydeddu, oherwydd bod llenydda’n “waith unig iawn”.\nAc yntau’n dathlu ei ben-blwydd yn 70, mae Alan Llwyd yn dweud ei fod yn “falch” o dderbyn y wobr sy’n “cydnabod gwaith rhywun” am gyfrannu at fywyd y genedl.\n“I mi, mae’n mater o rywbeth pwysig iawn,” meddai wrth golwg360. “Os nad oes gennych chi graidd llenyddol i fywyd cenedl, a hwnnw’n graidd cadarn iawn, wel mae’r iaith yn mynd yn wan yn sgil hynny.\n“Mae’n rhaid i chi gael rhyw graidd solet o lenyddiaeth, ac mae hynny’n rhywbeth sy’n fwy nag adloniant a difyrrwch. Mae o’n diffinio hanfod cenedl ac enaid cenedl, dw i’n meddwl.”\nCyfraniad Alan Llwyd\nMae’r mab fferm o Ben Llŷn wedi bod yn wyneb cyfarwydd ym maes Llenyddiaeth Gymraeg ers degawdau, a hynny fel bardd, sgriptiwr ac academydd.\nDaeth i amlygrwydd fel bardd pan lwyddodd i gipio’r ‘dwbwl dwbwl’ yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn y saithdegau, ac roedd yn un o sylfaenwyr Barddas yn 1976, ac yn olygydd ar gylchgrawn chwarterol y gymdeithas o’r cychwyn cyntaf tan 2011.\nBu hefyd yn gyfrifol am sgriptio’r ffilm Hedd Wyn yn 1992, ac mae’n awdur cofiannau i’r bardd o Drawsfynydd, ynghyd ag enwogion eraill megis Kate Roberts, R Williams Parry, Waldo a Gwenallt.\nAc yn ôl y dyn ei hun, mae’n “falch o bob dim” mae wedi’i gyflawni, ac mae’n disgwyl ymlaen i gyhoeddi rhagor o’i waith yn ystod y flwyddyn sydd i ddod…\nFe fydd Alan Llwyd yn cael ei anrhydeddu yng Ngŵyl Bedwen Lyfrau 2018, a fydd yn cael ei chynnal yn nhre’ Caerfyrddin rhwng Mai 9 a 12.\nBandiau Cymraeg yn cael cyfle ar lwyfan llai ‘The Biggest Weekend’\n"Cydweithio agos rhwng BBC Music a BBC Cymru" meddai'r trefnwyr


Technoleg a llwyddiant Cymru - BBC Cymru Fyw\nimage captionJames Turner yn amlinellu rôl technoleg yn llwyddiant tîm pêl-droed Cymru yn y gynhadledd\nRoedd yr haf diwethaf yn un bythgofiadwy i bêl-droed yng Nghymru, a gyda Cymru'n chwarae Georgia a Gweriniaeth Iwerddon dros y penwythnos, mae hwn yn gyfnod pwysig fydd yn penderfynu a bydd haf nesa' yr un mor gyffrous.\nOnd wyddoch chi bod gan y dechnoleg ddiweddara' ran bwysig i'w chwarae yn llwyddiant y tîm cenedlaethol hefyd?\nMae James Turner yn Swyddog Dadansoddi Perfformiad gyda Chymdeithas Bêl-droed Cymru. Bu'n rhannu rhai o'r cyfrinachau mewn gŵyl ddigidol yn y Tramshed, Caerdydd ar 18 a 19 Medi.\nCafodd Cymru Fyw flas gan James o sut y gall data, GPS ac ati helpu i wella perfformiadau ar feysydd pêl-droed:\nPan ddechreuais nôl yn 2011, adran fach iawn o fewn FA Cymru oedd ein hadran ni. Ar y pryd roedden ni'n cynnig cymorth i dîm dan 16 Cymru, ond erbyn hyn, ni'n dadansoddi perfformiad pob tîm sydd yn chwarae o dan y faner.\nMae'n dda fod y dechnoleg wedi esblygu fel hyn gan fod chwaraewyr ifanc wedi arfer gyda'n dulliau ni, ac felly maen nhw'n deall yn iawn beth yw ein hargymhellion.\nNi'n cynnig cymorth, data a gwybodaeth i aelodau'r tîm hyfforddi a rheoli fel y gallen nhw ddefnyddio'r tactegau a'r strategaethau y maen nhw yn awyddus i'w defnyddio yn ystod gemau.\nMae'r data'n cael ei gasglu yn ystod sesiynau hyfforddi, gan gynnwys data ffitrwydd. Mae'r chwaraewyr yn gwisgo blwch bach GPS a blwch sydd yn mesur curiad y galon. Mae hefyd yn mesur faint maen nhw'n ei redeg a pha mor gyflym.\nO ddadansoddi'r data hwn, weithiau 'dych chi'n gweld fod chwaraewr yn rhedeg gormod. Ein gwaith ni wedyn yw ei gynghori sut i ddatrys hyn.\nimage captionMae'r ffôn symudol yn gallu bod yn arf pwysig wrth ddadansoddi gwybodaeth\nBle ar y cae?\nEin harf pwysicaf yw camera sydd yn edrych yn llydan ar bob gêm a sesiwn hyfforddi, ac yn cynnig safbwynt nid yn unig ar y chwaraewyr sydd o gwmpas y bêl a'r chwarae, ond safle'r chwaraewyr eraill... o'n tîm ni a'r tîm arall.\nLaw yn llaw gyda data ffitrwydd, 'dyn ni'n medru cynnig dadansoddiad fideo yn dangos i'r chwaraewyr, hyfforddwyr a rheolwyr beth sydd yn digwydd a sut fedran nhw weithredu i'w wella.\nEr enghraifft, o edrych ble mae chwaraewyr y gwrthwynebwyr pan nad ydyn nhw ar y bêl mae hynny'n medru cynnig cyfleoedd a gwendidau fyddwn ni'n medru cymryd mantais ohonyn nhw.\n'Nabod y gelyn\nPan 'dyn ni'n paratoi i chwarae yn erbyn rhyw dîm neu'i gilydd, ry'n ni'n dadansoddi'r tîm hwnnw ac yn cynnig adroddiad ar y tîm ac unigolion o fewn y tîm yn amlygu'r ffordd maen nhw'n chwarae.\nMewn gêm ymarfer wedyn bydd y tîm cyntaf yn chwarae yn erbyn gweddill y garfan, a bydd gweddill y garfan yn cael gorchymyn i chwarae'n yr un modd â'n gwrthwynebwyr. Mae hyn wedi profi i fod yn ffordd effeithiol iawn wrth baratoi.\nimage captionFyddai hyd yn oed y dadansoddwyr ddim wedi rhagweld y byddai amddiffynwyr Gwlad Belg wedi mynd i nôl cŵn poeth yn ystod rownd wyth ola Euro 2016!\nEdrychwch ar ein gêm yn erbyn Rwsia yn yr Ewros. O edrych ar y ffordd roedd Rwsia wedi chwarae roedden ni'n gwybod eu bod nhw'n chwarae yn yr un siâp - 4-3-2-1 - ymhob gêm. Roedd y pedwar chwaraewr ar y blaen yn chwarae'n gul iawn ac roedd y cefnwyr yn tueddu i chwarae'n llydan.\nRoedd hyn yn golygu petai Cymru yn gallu ennill y bêl yn sydyn yna byddai hynny o bosib yn gadael lot o ofod i lawr yr esgyll. Roedd yn rhaid i Rwsia ennill y gêm ac felly wrth iddyn nhw wthio ymlaen, roedd posibilrwydd y byddai mwy fyth o ofod yn cael ei greu.\nMi wnaethom ni ddangos enghreifftiau fideo o dactegau Rwsia i'r chwaraewyr o flaen llaw, ac o ganlyniad, os edrychwch chi ar ein gêm ni, ddaeth y ddwy gôl gyntaf o'r mathau o sefyllfaoedd roedden ni wedi eu rhagweld... yn arbennig yr ail gôl gan Neil Taylor.\nMae'n rhaid i ni fod yn ymwybodol fod timoedd eraill gyda'r gallu i ddadansoddi hefyd, ac felly mae adnabod cryfderau, a gwendidau'n gyflym yn fwy pwysig nag erioed.\nimage captionRoedd y dechnoleg wedi dod yn ddefnyddiol wrth baratoi at fuddugoliaeth Cymru yn erbyn Rwsia\n'Tirlithriad mawr' yn Nefyn: Annog pobl i gadw draw\nSuper League: Gwahardd chwaraewyr o Euro 2020?


Cyflwyno gwobr iechyd i weithredwr switsfwrdd Glan Clwyd a helpodd glaf pan oedd ei angen fwyaf - Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr\n› Cyflwyno gwobr iechyd i weithredwr switsfwrdd Glan Clwyd a helpodd glaf pan oedd ei angen fwyaf\nMae Cheryl Jones, sy'n gweithio yn Ysbyty Glan Clwyd, wedi ennill gwobr Seren Betsi ar ôl cynnig caredigrwydd a thosturi i alwr a oedd yn cael argyfwng iechyd meddwl.\nCadwodd Cheryl, sydd wedi gweithio yn Ysbyty Glan Clwyd am fwy na 25 mlynedd, y galwr ar y ffôn am bron i 20 munud tra roedd cyngor a chymorth arbenigol yn cael ei sicrhau i'w helpu.\nAr ôl cael mynediad at y gwasanaethau iechyd meddwl, cysylltodd y galwr â thîm y switsfwrdd eto i ddiolch i Cheryl am ei charedigrwydd gan annog ei rheolwr llinell, Karl Roberts, i roi ei henw ymlaen ar gyfer y wobr.\nCaiff Gwobr Seren Betsi ei chyflwyno'n fisol i wirfoddolwr, aelod o staff neu aelod o dîm ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr (BIPBC) i gydnabod eu hymdrechion i fynd y filltir ychwanegol.\nDywedodd Karl: "Hoffwn bwysleisio'r swydd bwysig mae Cheryl yn ei gwneud. Mae Cheryl yn aelod poblogaidd iawn o'r tîm - mae'n siaradus ac yn barod i helpu unrhyw un, ac roeddwn i eisiau hybu'r gwaith da mae hi a'i chydweithwyr yn ei wneud."\n“Rydyn ni'n cael galwadau gan bobl sydd mewn lle anodd ac angen help, ac mae'r tîm yn gwneud gwaith gwych wrth geisio cael y gofal sydd ei angen arnyn nhw.\n"Maent yn gyfrifol am lawer o bethau - cymryd galwadau am negeseuon blîp a gofalu am deuluoedd sydd eisiau gwybod am gyflwr aelodau o'u teulu. Mae llawer o bwysau arnynt ac nid yw pobl yn deall hynny fwy na thebyg.\n"Roeddwn i'n meddwl ei bod hi'n bwysig pwysleisio'r gwaith gwych mae Cheryl a'i chydweithwyr yn ei wneud."\nAr gyfartaledd, mae switsfwrdd Glan Clwyd yn cael tua 5,000 o alwadau bob dydd.\nMae Cheryl, sydd wedi gweithio ar y switsfwrdd am y ddwy flynedd ddiwethaf, yn dweud bod galwadau gan gleifion neu aelodau o'r teulu sydd wedi cynhyrfu neu'n pryderu am rywbeth yn rhan reolaidd o'i gwaith.\nDywedodd Cheryl: "Yn aml, rydym yn cael galwadau gan bobl sy'n gofyn am gymorth. Mae'r tîm yn gweithio'n ofnadwy o galed i wneud yr hyn a allwn i helpu pawb sy'n ffonio, ac mae'r wobr hon yn adlewyrchu ein holl waith i wneud yr hyn a allwn i gefnogi ein cydweithwyr ar draws safle Glan Clwyd."\nDywedodd Mark Wilkinson, Cyfarwyddwr Cynllunio a Pherfformiad: "Rwyf wrth fy modd yn cael cyflwyno'r wobr i Cheryl - mae hi wedi mynd y filltir ychwanegol i helpu rhywun a ffoniodd yr ysbyty pan oedd gwir angen cymorth arno.\n"Mae hi wedi gwneud cyfraniad gwych i ofal y claf penodol hwnnw, ac mae hi wir yn haeddu Gwobr Seren Betsi."\nMae'r llinell gymorth Iechyd Meddwl C.A.L.L sydd am ddim ac yn gyfrinachol ar gael 24/7 i roi cefnogaeth emosiynol ac i gyfeirio at wasanaethau lleol. Ffoniwch 0800 132 737, neu tecstiwch ‘Help’ i 81066, neu ewch i www.callhelpline.org.uk