SFNA: Senthang Tuanbia\nBy Chan Pum\nSenthang a sullam hi mitampi nih kan thei kho lo. Pu Run Ro Thang Hakha i vuanthawk a tuan lio ah Sakta khua ah Senthang peng chung khua bawi vialte 1967 lioah a khomh hna i Senthang a sullam a hal hna. Ahohmanh nih kan thei lo an ti cio nain Surkhua Pu Van Kio nih atanglei bantukin Senthang asullam cu a chimh hna tiah meeting i aa tel vemi Sakta Pu Ceu Mang nih a ka ti.\nSakta khuami Pu Tin Thang cu Mindat peng leiah ram hran ah a kal i Ro khuami a va thah hna. A kir leiah ka vainam ka philh sual a ti i a va kir hnawh i a lak than lioah Ro khuami nih an tlaih. Na min ahodah a si tiah an hal tikah Tin Thang ka si tiah a ti ko hna nain Tin Thang tiah an auhthiam lo i Senthang tiah an auh ruangah annih lei mi cu Senthang an si tiin Mindat leimi nih an kan ti ruangah Senthang min kan pu lan tiah Pu Van Kio nih a chim a ti. Pu Van Kio nih a chim a ti ning tein Myanmar Socialist Lansin Party nih 1968 kum i chuahmi Nunphung cauk cahmai 54 ah catialtu Pu Run Ro Thang te nih an khumh.\nCun ramdang i kuli hlawhfami (or) ralzam pawl cheukhat nih 1948 kum hnu ceo ah Senthang an kan ti tiin Phaipha (A) khuami Pu Mang Cung nih a chim tiah Senthang forum chungah an thlah. Hihi cu a dik lo. Kan miphun kong tha tein an hlathlai bal lo caah a si. Mirang an rak kai ka 1890 kum lioah Senthang tiin Record a um dih cang. The Chin Hills, Carey and Tuck, Vol I&II chungah Senthang biafang an hman diam cang.\nPu Van Kio nih a chimmi hi a dik maw dik lo tiah Hakha i biaceih bawi a rak tuan balmi Mg Mg Naiang (Mindat) mi cu 1998 lioah ka hal. A dik lo, Tin Thang an thah hlan pi ah Senthang kan si tiin pei nanmah le nanmah nan i ti cang i Senthang tiah auh nan si cang cu, Tin Thang an thahnak cu Mirang an kai lai te ah a si. Tin Thang zong kan rak hngal lo. Senthang pa kan thah ti lawng pei kan hngalh ko cu, Tin Thang ruangah Senthang nan si lo. Senthang nan si ruangah Senthang nan si ko tiah a ka ti.\nCun 2005 kum ah Hakha biaceih bawi a rak tuan balmi U Aung Than he bia kan i ruah lioah kei cu Tuluk miphun ka sinain Kawlram lei i kan pupa hna an phanhnak hi chan 4 a si cang. Kan phun min cu Sinhthan ka si a ka ti. Kei zong Senthang ka si ve, unau pei kan si cu a ka ti i kan kut kan i tlai. Cun Sakta Pu Ceu Mang nih a ka chimh thanmi cu Sakta Tin Thang an thahnak hi a caan a rau rih lo. Mirang an kai lai 1885 kum hrawnghrang ahhin sidawh a si a ka ti hlei ah Tin Thang nih Ar Mang, Ar Mang nih Hrang Ceu, Hrang Ceu nih Sang Hre, Sang Hre a hrin i chankhat ah kum 25 in tuak ahcun kum 100 fai lawng a si rih tiah a ka ti. Cu he pehtlai in Hakha khua i mission a rak tuan balmi Dr. East cun 1905 Kum January 23 ah Sakta a tlawng. An khuabawi pakhat a si vemi Pu Sawm Ung (Saya Lai Mang Pu) Dr. East cu atanglei bantukin a chim. Ka mi pakhat cu ralram ah a kal i an tlaih. A kut kha an temh i thingkung ah an hren.Ti le rawl zong an pe lo.Hnu deuh ah puai an tuah i zu an ding heh tiah an lamhnawh i a kut dong kha an tan hna i khua dang ah an kuat hna.Cun lile cantiang in an kah.A hmasa ahcun a kut le a ke ah an kah.a donghnak ah an thah i a sa kha an phun ning in an i phaw. Falam Zipeng bawipa kha va chimh ka tih caah nangmah kha kan chimh i nangmah nih na ka chimhpiak lai tiah kan nawl, Maw Bawipa na ka chimh piak kho hnga maw? a ti. Ralram tinak cu Matu le Kanpalet, Mindat tinak asi. Cu History of The American Baptist Chin Mission Vol. I, page 121), (Dr. East, Burma Manuscript, Page 69). Acunglei i Pu Sawm Ung nih Dr. East sin i a chimmi bia hi Tin Thang an thahnak kong a si ti cu a ti lo nain Pu Ceu Mang nih Tin Thang an thahnak cu naite bia a si a ti caah hi kong hi an thahnak kong a si lai tiah zumhnak ka ngei.\nNgatainu tuanbia hi zohta rih uhsih. Hlan ah khua pakhat ah nu fa an um ve i a fanu min cu ngatai a si. Kum khat cu ruah a sur a sur ciamman i han hngal lo in a sur peng.\nTiva pi le tiva te hna cu ti a lian dih i hmunrawn cu chim lo tlang niam a phun dih. Minung tampi cu inn le lo kal tak in ti a phanhkhawh lonak tlang a sannak ah an kai dih nain cheukhat a kai kho lo mi cu ti nih a phum dih hna i an thi dih. Ruah pi cu a sur chin lengmang i tlangsang bik a kai kho mi minung le saram lawng an nung. Tilian awthawng cu an ngaih tikah ngatainu ngaknu hi a duh caah a si ko tiah an ti. Ngatai a samfa pakhat an phawi i ti ah an paih. Ti cu tlawmpal a zor deuh nain a thangthan lengmang. A aangki an phawih i an paih than nain tlawmpal lawng a zor i a thangthan lengmang. Cuticun a tuah lengmang i a hnipuan an phawih dih i an thlak dih zong ah ti cu a zor dih hlei lo i a thang than leng mang caah kan zapi tein thih dihnak cha cun pakhat thih a tha deuh an ti i Ngatainu cu ti chungah an thlak. A nu nih ka fa Ngatai aw nang nga mi ah vung i cang law, kei cite ah kaa cang lai, zing tha zing ah kan i tong te lai i a thah. Ngatai ti chung i an paih le cang ka cun ruah a han i ti a zor dih. Hlan lio umtuning tein a um than. Ngatai cu ngai mi a cang ti a si. Cucaah nga mi cu minung bantukin hnuk le taw a ngei an ti. Ngatai a nu cu a lunglen bu he a vak lengmang i Senthang ram a phan. Senthang ram chung a um lio ahcun lung ah a cang. Lung chung cun cite a chuak i a tu tiang Senthang ci khawr ti a si tiin Laimi nih tuanbia kan ngei. Tuanbia hi hlanlio pupa hna nih an rak ngeihmi a si i a tlawmbik kum 200 leng a rau cangmi lawng te an si. A tlawm bik kum 200 tal cu a rau cang lai tiah ti khawh a si.\nHi Cikhawr hi Senthang peng Chawncum ram chungah a um taktak i a cheu nih cun Za Tua Nu tiah an ti. Nu pungsan he a lo caah Zatuanu tiah tiah an tinak cu a si. Senthang timi biafang hi rak um cia cang caah Senthang Cikhawr tiah an auhnak cu asi. Cun a rawk ciami Sumsi khua in an tlakmi Gangaw pawng Sungsih khua mi nih Senthang asullam cu hi tin hin an chim ve.\nA rawk cangmi Sumsi khua ah Pu Senthang timi pa a rak um i cu pa cu Mangkhua bawi (Minywa) he an rak i daw ngai. Mangkhua bawi nih cun Pu Senthang cu na khua kiang kap khua vialte hi nangmah nih Sakhua na kan hal piak lai, an pe duh lo mi khua an um ahcun na kan chimh lai, kan mah nih kan doh (tuk) hna lai tiah an ti i Pu Senthang nihcun Mangkhua bawi caah Sakhua a hal piak lengmang hna. Pu Senthang nih Sakhua a hal mi khua poah cu ka uk mi le ka pen mi khua an sia ti caah Senthang peng tiah min a ngiehnak hi asi tiah an ti. Cu he pehtlai in (Lungtin khua (Phaizawng) hi Mangkhua nih Sakhua rak hal i an pek duh lo ruangah Mangkhua nih cun Lungtin khua cu a thio) tiah tuanbia a um.\nChin miphun cu Tibet ram lei in kan ra ti a si i kan phun min Senthang hi Tibet (Mongolia) ram lei in kan rak i ken ciami min a si hnga maw ti zong hi ruah a hau. Cun Sumsi tuanbia zong zohthan a hau. Cun Kalay Valley ah kan rak um hmasa i Kalay valley i kan um lio kan pupa hna min a si hnga maw ti zong ruah a hau. Mindat lei mi nih Senthang ti an kan ti ruangah Senthang miphun kan si tiin auh kan si ti cu keimah nihcun ka zum kho lo. An thahmi pa cu Tin Thang cu a si ko lai nain Senthang miphun a si kha Ro lei mi nih an rak theih cia cang caah Tin Thang kan thah ti lo in Senthang pa kan thah ti tu in an ti ko lai ti hi ka zumh ning a si. Tin Thang an thah hlanah Senthang timi phun min kan rak ngeih cia cang ko lai. Tuluk pa Aung Tan nih kan phun min Sinhthan a timi le Senthang timi biafang hi aa naih ngaingai, aa khatmi zong a si kho ko. Cun Sumsi pa Pu Senthang minput in Senthang tiah ti a si ti zong zumhawk a tlak taktak mi a si i Tin Thang ruangah Senthang kan si kho lo ti hi ka pom ning a si. Tin Thang cu Senthang miphun a si caah Senthang pa kan thah tiah Ro lei mi nih an ti ko lai.\nMirang nih cun Lai (or) Senthang an kan ti chel a si. Lai timi ah Hakas, Klang Klangs, Yokhuas, Saktas le Khuapi an i tel hlei ah Independent villages asi mi hna Senthang, Zotung, Lautu an i tel tiah, The Chin Hills, Carey & Tuck, Vol. I, P. 152, ah aa tial. (The Little of Lais are The Hakas, Klang Klangs, Yokwas, Thetlas, Kapis, as well as certain other Independent Southern Villages).\nBaungshe ti zong in an kan ti i Baungshe a sullam cu Lupong sau pipi aa ponh mi phun tinak a si ko. Senthang cu Independent Villages an rak kan ti i a sullam cu aho miphun hmanh nih uk lo mi le pen lomi, mah tein luat tein a um mi hna miphun tinak asi (Carey & Tuck, Vol. I).\nSenthang a sullam zeidah asi? ti hi kan fale kan nau le nih biatak tein hlathlai ding ah kan sawm hna. Senthang a sullam hi mirang nih an tialmi ca ka hmu bal lo. Keimah santlaih lo zong a si ko lai.\nSenthang peng chung i khua hlun bik hna cu, Sakta, Khuapi le Phaizawng (Lungtin khua) an si.\nKhuapi khua pawngah hin Sumsi khua a rak um. Sumsi khua cu a tio than i Gangaw pawng Sungsih timi Daidin khua an tlak than. Sungsih khua tiah an auh. Cu khua tlak lio i lam hruaitu cu Cindir phun an si. Daidin khua tlaknak in chan 9 asi cang tiah Sungsih khua mi Cindir phun Sayci Ung Maung nih 2007 kum lio ah a ka chimh.\nKhuapi khua tlatu hna cu lam hri hmun i a rak ummi Khup Sawm phun Hoi Cin le Lungthu hmun i a rak ummi Lak Nam phun San Mang nih an tlak hmasa. An ratnak lam cu Gangaw lei in Phokva le Riva an rak hrawng tiah Pu That Mang (Khuapi) le Pu Ngun To nih an ti, cu hnu ah ka dang le hmun dang in mi tampi nih an fuh hna. Khuapi khua i hotu cu Somhal phun an rak si i Khup Sawm pa le Lal Nam pa nih ram an vaihnak ah Boi Hram lungkhua i an vacharmi a si an ti. Somhal phun asi mi Pu Rum Phung chan ah hin Gangaw peng Mang Khua (Minywa) tiang an uk i khua chia an lak hna.Cu hlei ah Minywa nih a uk mi Zo Daidin, Lungdo, Cengceh (Matu ramri) tiang uknak nawl an pek. Senthang chungah khuate a ngeimi cu Khuapi lawng asi. 1891 kum hrawnghrang i bawi a tuanmi hna cu Ral Tu (Longla phun), Lian Kung (Cinzah phun), le Lian Hram (Somhal phun) hna an si. Pu Lian Hram cu mirang nih Chin Chief ram uktu bawi ah 1910 kum ah an ser i Khuapi kiangkap khua le Zotung peng an uk ter. (Hakha Tipil Khrihfabu tuanbia 1908-2008 cauk Cahmai-46 chung i aa tialmi Pu Lian Hram cu mirang nih ram uk bawi phun an pek i Khuapi khua le Senthang peng vialte cu a uk dih hna tiah a tialmi kha palh a si).\nKhuapi khua i bawi a tuan balmi hna cu: Som Hal, Mang Thar, Ram Phong, Mang Kham, Rum Phung, Maung Ki, Ral Tu, Lian Kung, Lian Hram, Ceu Luai, Zen Mang, le Lian Hu an si. Ral Tu, Lian Kung le Lian Hram hi chan khat chungah a tuanti mi an si an khua sang-3 in an then i sangkhat cio an uk. Mirang nih Lian Hram bawi an pek hnu ahcun Khuapi cu Lian Hram nih a uk dih cang. Lian Hu cu a hnu bik ram uk bawi a si i Independent kan hmuh tiang a tuan.\nSomhal phun an chuahkehnak hi a tanglei bantukin a si lai tiah ka ruat. Asi hrimhrim titu cu ka ti ngam ve lo. Kalaymyo in Thuam Kai nih Lailun khua a tlak. Thuam Kai nih fa upa bik ah Tlai Sun a hrin. Tlai Sun nih Tlai Sun khua a tlak. Tlai Sun nih fapa -12 a hrin hna i a hniangpa a mi cu Pu Saza Hrin a si (Relsing Tuanbia cahmai 22) ah a um. Cucaah Som Hal hi Pu Saza Hrinsor an si lai tiah ka zumh. Somhal phun nih Saza cu a kan hringtu a si an rak ti i Saza sa an rak ei lo. (Sakta and Khuapi the Letter Framcing their Descent to a wildgoat coceived and give birth to a man on the top of a precipice called Boi Hram), (Carey and Tuck, Vol. I, P. 153). A taktak ti ahcun Saram Saza nih minung a hring kho lo. Min aa khah caah an i palh bia a si ko lai.\nKhuapi hi Senthang peng chungah a thawng ngaimi khua a rak si ve i Thantlang he an rak i do tawn. Cu ruangah Thantlang Cinzah zong kan um pi ko u tiah an rak auh hna. An rak auhmi cu Lian Thaw (Lian Hmung) a si. Lian Hmung nih Lian Phung, Lian Phung nih Lian Kung, Lian Kung nih Ni Luai, Ni Luai nih Saya Hram Uk a hrin. Sakta he zong an rak i hranh pah lengmang tawn.\nKhuapi cu Senthang peng chungah Khuangcawi tam bik khua ah aa tel ve. Lian Hram nih khuang voi-5 a cawi an ti i Senthang peng chungah voi tam bik Khuang a cawi mi a si. (A mah nihcun Khuang voi (30) ka cawi hlei ah Khuang Cin zong ka cawi a ti. Khuangcin cawi cu Khuangcawi puai a dih le cangka Khuangcawi puai voi (2) nak peh than kha a si).\nSakta khua hi Falam peng lei le Hniarlawn khua lei in min hrin, Lailung, Khisel, Hrang Tlung, Hrang Lung, Somlawm le Famcun miphun hna nih tlakmi khua a si. Phaizawng pupu cheukhat nihcun Fam Cun pa hi Phaizawng khua pawng Fam Cun Manglung khua mi a si an ti nain Pu Tan Ki nih cun a si lo, Aive khua mi a si a ti.\nSakta khua i totu cu ahmasa ah Fam Cun pa a rak si. Sa khua caah vok cuar a rak lak hna. A hnu ahcun a cuar lawng si lo in a thau zong an ka pek chih lai a ti hna caah Sakta khua uktu dingah Khuapi khua mi Som Hal fapa Bawi Al cu bawi tuan ding ah an put. Bawi Al nih fapa -5 a hrin hna. Kak Nung, Cung Nung, Ngun Mang, Lul Mang le Lawng Ler an si. Hi unau hna phun nih Sakta khua cu an uk peng.\nMirang an kai lio 1890 kum lio i Senthang peng chungin mirang a dotu bik cu Sakta an si. Mirang an kai lio ah Pu Van Hmung cu mi raltha a rak si. Mirang pawl cu Gangaw lei in an rak kai i Lamtuk khua a phanh hlan ah Pu Van Hmung nih a rak bawh hna. Lt Foster cu 9/1/1890 ni ah a thah. Cu hnu zong ahcun a doh thiamthiam hna i Ruavan khua pawngah Mr. C.H.P Wetherell (Police) cu a thah than. 24/12/1890 ni ah Duffader pa a thah rih. Cun 30/12/1890 ni ah Gurkha ralkap pakhat le Kawl mi lam hruai pahnih a thah hna.\nSakta cu mirang nih an pawh hnawh hna i Sakta nih lam i an bawh than hna. Hau Khar nih Capt. James a thah. Cun ralkap pahnih an thah hna. Sakta cu mei in ka duah lai a ti i Sakta nih an nawl hna. Van Hmung, Hau Khar le Ral Kulh hi minthang an si.\nLai Ral (1917-1918) lio i mirang fakpi in a dotu zong Sakta thiamthiam an si. Hotu hna cu Za Dun, Van Dun, Ral Dun, Ral Bawi, le Som Ung an si. Mirang an kai hlan ahcun Sakta cu an rak thawng ngaingai. Zokhua, Hakha pawl he an rak i do tawn. Khuapi, Surkhua he zong an rak i hranh pah tawn. Sakta i bawi a tuan balmi hna cu a changchang in, Van Hmung, Ral Dun, Van Dun, Cia Kulh, Za Biak, Hei Mang an si. Za Biak cu 21/10/1919 ni ah bawi an pek nain Laisen loin an khamhmi fung a kah caah an phuah lengah thong thla ruk an thlak. Sakta khua i Mission Sianginn cu an hrawh i 1922 kum ah Surkhua ah an thial piak hna. Ral an i thawh caah a si an ti.\nPhaizawng (Lungtinpi Khua)\nLungtin khua cu AD 1500 hrawnghrang ah hin Kalay Valley lei in Letsa va cu a hna lei ah an rak hrawng i Gangaw khua pawng, Gangaw khua pawng in Lairam lei ah Phokva cu an rak hrawng than i Lungtin khua cu an tlak ti a si. Khua tla hmasa hna cu Thian Hlun, Hran Ca, Khengsi miphun an si. Anmah hnu in Lang Ting le Tin Thei an ra ve ti a si. An ratnak he pehtlai in Rawlsawmtuk hla i an sak tawnmi cu, “Ka va sei nawh Kan, Letsaron a lang lai hu maw, Lungrawn in” ti a si i Letsa lei in an ra ti a fianter ngai. Cu hnu ah ka dang le hmundang in miphun dang nih an rak panh ve hna. Thian Hlun cu hotu a rak si i Thian Hlun fapa Suntuk le Vanzen chan ah Falam peng Mangkheng khua in khuangcawi hmasa bik Mang Sui le a chungkhar an ra ve i Lungtin khua ahcun khua an rak sa ve. A rat lio ah hin Sumkhal le Arbom a rak temchih i hi sumkhal le Arbom a tannak hmun ah khua ka sa lai tiin Timit va a rak fenhter ti a si. Lungtin khua a si lomi cheukhat nihcun Sumkhal le Arbawm a tem chih an ti i a dik lo. Arbom a si. Pupa chan in alkhawh lomi tuanbia a si. A tannak hmun cu Phaizawng khua taw, Salung tili ah a si i cu ka hrawng cu Mangkheng tiah min a sak. Cu ka hmun i lung nganpi zong Mangkheng lung tiah min a pek. Cu ka pawng i tiva te zong Mangkheng va tiah auh a si. Cucaah Mang Sui cu Mangkheng in a ra ti cu a fiang. Pu Chawn Kio nih Hakha Tipil Khrihfabu Tuanbia (1908-2008), cahmai-47 chungah siseh, Chin sining tuanbia cauk cahmai-48 chung i a tial mi siseh, Pu Ngun To nih Hakha peng khua tlaknak le phun thawhkehnak cauk cahmai-272 i a tialmi “Thian Hlun nih Sumkhal le Arbom a tem chih tiah an tialmi adik lo. Pu Thang Sun Diary chung in a lakmi a si i aa palh cikcek. Mang Sui a si i , cun Pu Ngun To nih Mang Sui cu lungpang hmun ah a rak um ve tiah a tialmi zong a dik lo. Lungtin khua deuh a si.\nLungtin khua cu Mangkhua (Minywa) nih an thio. A thio hnu ah Lungpang hmun ah an i thial. Lungpang in meilam tlang, meilam tlang an um lio 1850 kum ah Hakha nih an thio hna. Mei lam in Phaizawng khua hlun, khua hlun in a tu khua thar ah 1925 kum ah an i thial.\nMirang an kai lio ah Phaizawng cu inn-200 lawng an tang. Cu lio i khua bawi cu Than Ci a si. Mang Sui nih Cal Thawng khua ah fapa Lai Bawi a hrin. Lai Bawi hrin cu Zotung peng khua -13 ah bawi an tuan tiah an chim theu. Lai Bawi cu Mang Sui i ngeih chun fapa a si caah a thil ngeihmi lakah man sung bik Darno le Dartuha a pek an ti. Lungtinpi khua ah Mang Sui nih fapa a ngei lo. Senthang peng chungah ciruang hrinsor a ngei lo.\nHakha nih a thio hlan ahcun Lungtin khua cu thlanglei khua lakah a min a rak thang ngai. (Paizon was in olden times the most important village in the south, but two generations as ago it was attacked and destroyed by the Hakha), (Carey and Tuck, Vol. II).\nMang Sui cu Lairam chungah Khuang a cawi hmasa bik a si. A cawi hmasanak a hla cu:\nKhuangcawi cu, Lungtinpi, Mang Sui Se, a zungzata. (Khuangcawi cu Lungtin khua mi Mang Sui nih a thawk hmasa)\nKha pai aw, ka nun cu, cawng hai e, kha zu e, tluang zong nawh. (Ka khuangcawi nunphung cu khua chin tluang zong nih an i cawn i an cawi ve)\nSurkhua cu Phaizawng in tlakmi khua a si. Thian Hlun a fapa Sun Tuk a fa Ri Hlung nih a tlak ti a si. Ri Hlung nih Tial Kheng, Zu Dia le Than Zua a hrin hna. Zudia nih Phaipha (A) khua a tlak i Phaizawng khua hotu Mang Thian a thih caah Than Zua cu Phaizawng hotu ah Phaizawng lei ah a kir than ti a si. (Van Kio, Lian Dum, Lian Thum, Lian Hup, Dar Luai, Khuang Sui, Lian Lai, Mang Vei, Van Tum, Ram Dun, Kio Tu le a dang upa chim ning in).\nMirang an kai lio ah hin Senthang peng chungah Khualipi bik a si i inn-200 an si. Lotaw lei in mirang an rak kir lio ah Surkhua uktu Pu Mang Kung(Van Kio Pa) nih riah caw le tlil phawrtu kuli a pek duh hna lo ruangah 29/3/1892 ni ah Surkhua le mirang cu an i kap.Kan i tu lai lo tiin Surkhua lei in bia a chim tu cu Pu Vai Thang(Hlei Lian Pu) asi.Cu lio ah cun Surkhua cu Zu an ri imirang cu an kheng thiam hna lo.I tu hlah usih tiah an karlak i bia a chimtu Pu Vai Thang zong a thi ve.Surkhua inn cu mei in an duah piak hna i cheuli ah cheu thum a kang dih.\nAn bawipa Mang Kung cu an tlaih i a sam cu Lamei ah an tem chih i Hakha lei ah an hruai.An kal pi lio ah a nupi Cer Cin nih hla a phuahmi cu:\nLiam pi hlah law, thlang vairang pa aw,\nChaw na duh cem cang ai law, Van tawi\nRenh nangmah hluan sem dah ngai kan si ve\nVairang ca chuan na lung ka hlen khawh lo cu.\nMang Kung cu kum thum thong thlak awk ah Pakukku lei ah an kal pi. An kal pi lai ah a nupi nih:\n“Zawng rang hmai ah vui pi hmanh kal ri lang,\nPawpi bang lung kam lo hreng cung in\nA min chal tawn Mang Kung bel.”\nAmah nih hla aa phuah ve mi cu:\nKa nu paw chung sem lo bang, Latum mei hren in hruai cu,\nKhen ral that bang thawng hrin thawr sinah,\nKa pa Hram Cin min au ing.”\nMang Kung cu Surkhua nih meithal zun-55 in an tlanh i kum khat a tlak hnuah an thlah than. Mang Kung a fapa Van Kio cu 1910 kum in ram uk bawi an ser i khua te khua hra an uk ter.\nLai ral 1919-18 lio ah Surkhua cheukhat nih mirang an doh ve. An dotu hna cu: Ral Kio, Ral Bua, Khua Kung le Chawn Kung an si. Lai ral kan tho lai tiah Pu Van Kio nih a kan sawm nain a taktak ah a kan tu pi duh lo an ti ruangah lai ral a thotu Sakta mi Ral Dum le Ral Bawi Party nih Van Kio inn cu 1918 kum ah an khangh piak ti asi. (Dr. Vomson, Zo History, p. 134, The Resulting uprising was started sometime in Sept. 1917 by Van Kio, the chief of Surkhua, who declined to send men as demanded, and who was met with threats by the administration. The rebellion was joined by the Sangte chief of Hakha and quickly spread to surrounding areas).\nLaitlang i Lei a ser hmasa bik cu Pu Van Kio (1919) a si. Cu hlei ah Senthang peng chungin ca a cawng hmasa bik a si i Hakha mission sianginn in 1909 kum ah tangli a awng. Van Kio hi kan i zohchunawk Senthang kan pa bik a si.\nIndependent Hlan Uknak\nSenthang peng chungah Sakta, Khuapi, Sumsi, Hausen, Cintlang le Bungtuah khua hna ah Somhal phun nih hotu an tuanpiak hna. Buanlung, Dongva le Lunghau cu Hakha nih an uk hna. Buanlung cu Sangte chung Hram Cem hrinsor nih an uk i Dongva le Lunghau cu sangpi chung nih an uk hna. Hi khua pathum hna hi Hakha ngeihmi ram chungah khua tlak an si caah Hakha nih an uknak han cu a si. Dongva khua a changchang in a uktu hna cu: Rum Hmung, Lian Sai, Sang Kung, Sui Kio le Maung Nak an si.\nPhaipha (A) le (B), Phaizawng, Lungrang, Lungkhin, Dumva, Fahau, Pangva, Lungtar, Maukhua, Leium, Chawncum, Cangva le Surkhua ah Thian Hlun nih hotu an rak tuan.\nLichia (Vanmualthar), Bungzung, Keizuan, Tilak le Dinlaupa khua hna hi Independent kan hmuh hnuah tlakmi khua an si. Langpho cu Zokhua in tlakmi khua a si nain uknak lei ah Senthang peng chungah an telh. Khua tla hna cu Tei Cem le Nawl Ung an si.\nRam uk bawi chan lio i ram uk bawi nih uk lo in mah tein aa ukmi, aa penmi khua hna cu Phaizawng, Sakta le Phaipha (A) an si.\nLeipi Khua cu Khuahrang in Tumpa chung Zasia nih a tlak. Asinain Lungrang nih kan mah kan khua tlak a si i Phuting miphun nih kan tlak an ti ve. Lautu peng ah an telh tawn nain 1967 kum hnu ah Senthang peng ah an telh. Leipi khua in Ohhla khua le Langli khua an tlak chin.\nFahua Khua cu Surkhua in an tlak. Thian Hlun phun Khen Kio, La Khen, Ci Lian, Lang Ceng hna nih a changchang in hotu an rak tuan. Fahau ram cu a hmasa ah Zokhua ram a rak si.\nPangva khua cu a hmasa ah Hakha ram a rak si. Surkhua in Ni Kung nih a tlak mi khua a si. Khua a changchang in a uk tawn mi hna cu Van Rum, That Mang le Mang Hnin an rak si.\nLungkhin Khua Hring Thang khua in Zali phun chung Tial Kheng nih a tlak. Surkhua in Tuluk fapa Lal Bik cu uktu ding ah an put. Surkhua Mang Kung aw an deuh in an rak um. Lungkhin khua in Tu Phei le Khuataw khua an tlak. Mirang an kai lio khua uktu cu Aw Mang a si. Cu hnu ah Aw Mang a fapa Van Kil nih a tuan. Cu hnu ah Tum Kar a fapa Za Kawi nih a chan. Lungkhin khua in Pu Khua Uk nih Rangsi khua a tlak.\nLungrang khua Lungrang khua hi Hring Thang khua in inn Hmai pa Tial Hau le Lungsen Pi Kai Lung khua in Khup Lal pa Zu Thiang nih an tlak an ti ko nain Khup Lal pa a arbawm cu Innhmai pa a arbawm nak in a hlunh deuh caah Khup Lal khua tlak ah an chiah. Khua tla hmasa na si, zei sa khua dah kan in pek lai an va ti i Vuiphei ka pe u a ti hna an ti.A um lomi hak kau in a ham sual.Zo khua ral tih ruangah Hausen in Leitak ah a kalmi Tia Thua cu uktu dingah Lungrang nih an put i Tia Thua hrinsor cu Zupi chung tiah an i ti. Zupi chung zong nih cun sa le ral an ven khawh lo ruangah Surkhua in Mang Ceu an put than.Mang Ceu nih, Khua Hnin, Khua Hnin nih Ceu Khar, Ceu Khar nih Mang Hmung a hrin. Mang Hmung ro cu Van Kio nih a co. Mirang nih Lian Thang a fapa Za Kip cu 18/4/1910 ni ah khua bawi an pek. Mission sianginn kan in pek lai an rak ti hna nain Pu Za Kip nih a rak duh lo. Lungrang khua ah Phaizawng in a pemmi miphun tampi an um. Lungrang in Lailung chung Pa Mang Hreng nih Lunghnam khua a tlak. Mirang an kai lio ah Lungrang nih lam in an bawh hna i mirang nih Innhmai chung pa Sui Ling cu ril ko an kah. Mirang an kia lio i khua bawi hna cu Hlway Hmon le Kar Hon an si i Lai ral (1917-1918) thawh kong ah mirang nih Rs. 420 dan an tat hna. Senthang peng chungah khuangcawi bik khua an si hlei ah hlathiam, khuang thiam khua an si i khuangcawi le sarlam a thiam bik khua an si.\nPhaipha (A) cu Surkhua in Ri Hlung a fapa Zudia nih a tlak. Mirang an kai lio ah hotu cu Ngun Ceu le Kim Hmung an rak si. Phaipha nih Hakha Darkhuah chung an rak thit hna caah Hakha aw aan deuh in an rak um. Ngun Ceu a rian cu a naupa Bawi Kung nih a chan. Cu hnu ah Mawng Kio cu 17/2/1922 ni ah mirang nih khua bawi an pek. Phaipha cu inn-90 an rak si i Lai ral thawh ruangah Bawi Kung, Heih Khar le Van Kung cu mirang nih thong an thlak hna.\nA Rawk Cangmi Hausen Khua\nPhaipha (A) in Ceu Nak pa le Bawk Kheng pa nih Phaizang in Hran Ca miphun zong khua tlak lio ah an sawm ve hna. Cu hlei ah Lungrang le Lungkhin karlak i a ummi Lailung khua in Lei Vak pa le Khup Lal pa zong Tikhor a khuahtu ding le khua tlaknak Ar a thattu dingah an sawm hna. Ruavan pa Run Mang cu Tia Thua nih Hausen khua ah a thah. Ruavan khua cu Zokhua i an khua te a si caah Zokhua nih an kan thio lai ti an phan ruangah Hausen khua cu an tio tak i Vanmualthar khua an tlak. Hausen khua tlak lio ah uktu dingah Hakha Darkhuah chung Lul Mang an chimh i Lul Mang a fapa Tial Hngak nih khua a sak pi hna. Lul Mang cu ral ven man an pek. Van Mual in Buanlung le Sihmuh khua hna a tlak. Hausen in Vanmual lei khua tlak lio hruaitu cu Tial Hngak a si i Buanlung khua an tlak lio zongah Tial Hngak nih lam a hruai rih hna.\nHausen Khua hi Khuapi in Kha Lung nih a tlak. Khuapi Lian Hram uk ahan chiah. Bawi Thang fapa Lian Hnawk cu 22/2/1926 ni ah khuabawi rian an pek. Hausen khuami Pu Lian Thum cu Senthang peng chungin M.P a tuan balmi a si.\nMau Khua cu Phaipha (A) in Zudia nu tlai fa Za Kheng nih a tlak an ti. lungtar Jubilee cauk chungah Phaizawng in Thianem Vang Khua, Thianem Vang khua in Mau khua an tlak tiah an tial nain hi tuanbia hi Phaizawng nih an ngei lo. Mirang an kai lio ah inn-20 lawng an si. An khuabawi ah Kung Mang a rak si. Tial Phung a fapa Ceu Ling cu 18/1/1922 ni in khuabawi an tuanter. Ceu Ling cu a thi i a fapa Rung Kung a zat hlan chung Za Kung nih khuabawi a tuan. Cu hnu ah Rung Kung nih a chan than. Mau khua in Lungtar khua an tlak.\nSumsi Khua cu Khuapi in Phun Bawm nih a tlak. Khuapi Lian Hram uk ah an chiah. 1910 kum ah tlakmi khua a si i Lian Zap a fapa Zo Ling khuabawi a si. Cu hnu ah a fapa Thang Nawn nih a chan.\nCintlang khua cu Khuapi in Ngai Kar nih a tlak. A hmasa khua tlatu Ngai Kar cu fa hring lo a si. A hnu ah an unau chungin Ngai Kar min an i sak than i Ngai Kar cu khuabawi an pek. Khuapi uk ah an chiah.\nDumva khua ram cu a hlan ah Hakha le Zokhua ram a rak si. Surkhua Than Lung nih khua tlak dingah a hal hna i Than Lung nih a tlak. Mirang an kai lio ah Dumva cu Inn-140 a rak si i a rak ropui ngai te. An khuabawi cu Ngun Kung, Sa Bawi le Tial Kaw an rak si. Mirang nih Sa Bawi cu 24/11/1915 kum ah khuabawi an pek. Cu hnu ah Ngun Thawng nih Sui Tum le Lian Suai an zat hlan chung a tuan. Dumva khua cu Lai ral a thomi Ral Dum le Ral Bawi Party nih an tuk hna ruangah Dumva cu mirang nih tangka 3000 an bawmh hna.\nChawncum khua ram cu Surkhua Van Kio le Tin Thang hna an ram a rak si. 1930 kum ah Buanlung in Sui Hu, Khua Lei, Hmun Kar, Len Hmung, Ruang Lo, Hrang Thluai, Sa Tu, Khua Kung, Tial Kheng le Ram Dun nih an tlak. Surkhua Van Kio uk ah an chiah.\nKeizuan khua cu Independent hnu ah Bawi Hram i a ummi Buanlung pa nih Phaipha (A) le Khuapi a sawm hna i Bual Sum, Pum Ling, Mang Dun, Khen Lian, Thang Nawn le Tluang Khar nih an tlak.\nLeium (A) khua cu Cangva in Khua Lum nih a tlak. Leium (B) cu Leium (A) in Lian Chum nih a tlak.\nZathal khua cu Buanlung khua in Hmun Ling, Pa Thiap le Hram Hmung nih an tlak. Sakta ram chungah tlakmi khua a si i Sakta uk ah an chiah.\nLichia khua cu Buanlung in Lei Hmung, Van Hu, Khup Er, le Zam Bil nih an tlak.\nSakta Bualfiang khua cu Buanlung in Nun Tum, Ral Ling, Kio Nawl, Sia Phen, Sia Khup, Min Thang, Hram Er, Hmun Hnin, Lian Duai, Bil Khar, Huat Dun, Hrang Awi, Nawl Kham le Sakta khua in Ni Sum nih an tlak.\nTilak khua cu 1972 ah Keizuan khua in Uk Mang nih a tlak.\nTinam khua cu Sakta in Sun Kim, Ceu Tling le Hlei Hnin nih an tlak.\nCangva khua cu Lungtar khua in Than Cuai nih a tlak. Cangva ram cu a hmasa ah Hakha ram a rak si i Lian Hre cu 8/11/1921 kum in khuabawi an pek. Mirang an kai lio i uktu cu Tang Ling a si. Lian Hre hnu ah a fapa Khup Doi nih a chan. Khuapi Lian Hram uk ah an chiah. Cangva khua in Leium (A) an tlak.\nLungtar khua cu Maukhua in Kip Lian nih a tlak. Mirang an kai lio i khua uktu hna cu Khua Thun le Mang Nuai an si.\nDongva khua cu a hmasa ah Hakha ram a rak si. Phaipha (A) in Khup Sawm pa Lai Hreh le Leitak khua in Thang Eng nih an tlak. Hakha ram a si batukin Hakha nih an uk hna. Khua uktu hna cu Rum Hmung, Lian Sai, Sang Kung, Sui Kio le Mawng Nak an si. Mirang an kai lio ah Rum Hmung, Lian Sai le Tial Bik Bawi an si.\nBuanlung khua cu a rawk ciami Hausen khua in Vanmual, Vanmual in Buanlung an tlak. Khua tlak lio i hotu cu Tial Hngak a si. Hakha ram chung i tlakmi khua a si bantukin Hakha Sangte chung Hram Ceu hrinsor nih an uk hna. Mirang an kai lio i khua uktu hna cu Mang Sau le a fapa Sum Tang an si. Buanlung in Lichia khua an tlak. Senthang peng chungah Buanlung khua tlak hrinsor kan tam ngaingai.\nCia-inn khua cu Hmawngtlang in Ni Dun le a hawi le nih an tlak.\nHmawngtlang khua cu Phaipha (B) in Lai Heih, No Sang, Za Khar le Hram Ceu nih an tlak.\nSihmuh khua cu Vanmual in Rev. Van Lo a pu Tei Ceu nih a tlakk pi hna.\nLoklung khua cu Buanlung in Ui Kung, Hrang Kual, Than Dum nih an tlak. Hakha ram a rak si i Hakha sinah khuatlaknak nawl an hal hna.\nPhai Khua cu Buanlung in Ni Vung nih a tlak.\nBungtuah khua cu Sakta in Rum Ca nih a tlak. Bawi a rak tuanmi hna cu Van Duai, Bawi Ceu an si.\nBungzung khua cu Khuapi in Long Tu le Tial Sang nih an tlak.\nDinlaupa khua cu Cintlang in Hrang Lian, Tum Khar, Than Hnin, Hram Bawm le Khen Du nih an tlak.\nLungcawi khua cu Buanlung khua in Thong Ngai nih a tlak.\nCalthawng, Rezua, Siatlai, Siasih, Lotaw, tbt...Khua hleithum ah Phaizawng (Lungtinpi) Mang Sui fa Lai Bawi hrinsor an um. Zotung cu kan unau an si.\nMirang an kai lio (1890) i khuabawi a tuanmi hna ........Minung tial dingmi\n(Carey and Tuck, Vol. II)\nNo. Khua Khuabawi Inndong\n1. Khuapi Ral Tu (Longla) Lian Kung (Cinzah) Lian Hram 170\n2. Lungrang Hlway Hmon, Kar Hon 150\n3. Lunghau Ra Sum 20\n4. Lungkhin Aw Mang 50\n5. Lungtar Khua Thun, Mang Nuai 70\n6. Mau Khua Kawng Min 20\n7. Phaipha (A) Ngun Ceu, Kim Hmung 90\n8. Phaizawng Than Ci 20\n9. Pangva Van Rum 40\n10. Surkhua Mang Kung, Lian Cei 200\n11. Sakta Ram Dum, Van Dun, Tan Ling, Tir Kwe 180\n12. Dumva Ngun Kung, Sa Bawi, Tin Kaw 140\n13. Cangva Tang Ling 40\n14. Buanlung Mang Sau, Sum Tang 70\n15. Dongva Rum Hmung, Lian Sai, Tial Bik 90\n16. Bungtuah Van Duai, Bawi Ceu 30\nLai Ral (1917-1918) Ruangah Thong a tlami hna\nNgun Kung, Van Thio (20/8/1920 ni ah an luat than).\nBawi Kung, Van Kung le Heih Khar (20/8/1920 ni ah a luat than).\nRal Dum, Ral Bawi, Som Ung, Cia Kulh, Al Chum, Chum Ling, Tum Ling, Sai Er, (kum saupi an tlak hnu ah an luat than). Lai Ral hotu bik cu Ral Dum le Ral Bawi an si. Ral Dum cu Leikang mi a si.\nPing Lut- Buanlung\nThong a tlami hna an thlah dih hna hnu ah Lian Hram cu Hakha Van Mang le nupi Tial Nawn he Taungkyi thong ah an chiah rih hna. (Head man file, p.178) cu hnu ah Khuapi lei kirter ngam lo in an pupa hna nih an rak rak uk tawn mi hna Zotung peng Cengceh khua ah kum thum an umter. Cu khua ahcun nupi zong a ngei. Khuapi mi nih khua ah umnak nawl kan pek piak cang u tiah, mirang bawi an nawl piak i Khuapi ah um thannak nawl an pek hlei ah ram uk bawi an tuanter than. (Pu Tluang Hnin tialmi Khuapi theihtlei, p. 4).\nLai ral ruangah Lungrang cu mirang nih phaisa Rs. 420 dan an tat hna.\nKhuatlak chin ning cu a tanglei bantukin a si\nLunghau Phokva Tongpiang Kawllunghau Bungtuah\nBualfiang cu Buanlung khua tlak deuh a si.\nHausen Sumsi Cintlang Bungzung\nKhuapi nih Bawi Hram lungkua i Som Hal pa an lak lio ah hin Phaizawng in Tin Thei pa zong Khuapi ah khua a sa ve cang. Sakta khua i Tin Thei zong Khuapi in a kal chinmi an si. Keizuan khuatlak lio ah Khuapi an i tel ve.\nLeipi khua cu Lungrang nih kanmah khuatlak an ti. khuahrang zong nih kanmah khuatlak an ti ve. Khuahrang uk an rak si tawn caah Khuahrang khuatlak deuh a si lai.\nKhuataw (Zotung) Tuphei (Zotung) Rangsii\nOhhla (Gangaw pawng) Langli (Zotung)\nLeipi khua in Saya Inn Kung le a fale pariat nih Degree an la dih.\nSurkhua Ratu Thalang (Thilang) Lailung (A voihnihnak)\n(Thilin ram chungah)\nFahau Pangva Dumva Sipiah Caleikiah Phaipha (A)\nMaukhua Keizuan Phaipha (B) Dongva X-Lungthu\nLungtar Tilak Hmongtlang X-Hausen\nCangva Ciainn X-Vanmual X-Darkham\nLeium (A) Buanlung Sihmuh\nRicum-X Lungcawi Zathal Lichia X-Kauva Bualfiang Phaikhua\nKeizuan X-Lamainu khua\nKeizuan khua cu Bawi Hram i a ummi Buanlung pa, Phaipha (A) le Khuapi nih an tlak ti.\nX- kan tuahmi khua cu a rawk ciami khua an si.\nX- Lailung khua a voikhatnak cu unau a simi Tum Pa, Pa-U le Ngen Tau nih an tlak hnu ah a tio. A voi hnihnak cu Phaizawng in Hran Ca nih an tlak than i an tio than.\nSenthang ram chung i khua hna cu a bik in Sakta, Khuapi le Phaizawng in tlak chinmi khua kan si. Khua tlak hnu ah Zotung, Zophei, Lautu, Hakha, Thantlang lei a kenkip in miphun kip nih fuh le panh cio a si. Senthang ram chung i a ummi cu khua zei in kan rat hmanh ah miphun phun khat kan si dih cang i Senthang miphun kan si dih. Arsa ei ti khat unau kan si dih.\nMirang an kai hnu fimthiam cawnnak\nMirang nih an kan uk chung 1900 kum ah Hakha ah mission sianginn an rak tuah. Cu ka sianginn i a rak kai hmasa bik cu Surkhua ramuk bawi Pu Van Kio a si. 1909 kum ah tangli a awng. A hmasa bik cacawng le cathiam a rak si. Van Kio hnu ah Rev. Za Ling (Sakta) le Saya Tial Hmung (Sakta) hna an rak kai ve. Cu lio ah cun Hakha cu mi tampi sianginn an rak kai cang. Hi hna hnu zul in Falam Sianginn ah Khuapi in Khua Hat le Lian Hu, Surkhua in Thang Sun, Sui Mang, Ni Uk, Tum Lian, Kham Hlei, Lian Kar le Lian Hei an rak kai i mi ngan le bawi pipi ah an i chuah. Cu hna hnu zul tu ah Surkhua in Siang Uk, Rosie Zing Men, Chan Peng le Khuapi in That Mang nih 1960-1967 kar lak ah Degree an kan lak piak.\nAcunglei i ca a cawng hmasa bik hna hi Surkhua le Khuapi in an si i adang Senthang kan i tel lo. Fimthiamnak lei in san kan rak tlai hrim lo. Sianginn kai hrimhrim kan rak duh lo. Surkhua cu 1922 kum ah Mission sianginn a rak um ruangah le Pu Van Kio nih cacawn a thatnak kong a rak cawnpiak khawh hna caah sianginn kai an rak tam. Lahkhah ei le riansang a tlaimi an rak tam. Nahzahkha chan tiang zung kip ah an thu kho. A tu bel cu Pension an la dih ngawt cang i an um tuk ve ti lo. Zipeng reng pahnih an tang. Sianginn kai le inn tha lo tha papet an rak duh caah Surkhua cu keimah ka kum sawmruk chungah khuang a cawimi zong pali lawng an si (Thang Hmung, Van Kio, Zam Ci Pa, le Iang Men Pa). Kum sawmruk chungah Khuapi in inn sawmthum leng nih khuang an cawi. Lungrang cu inn sawmli le inn nga leng nih an cawi. Phaizawng inn riat nih an cawi.\nSakta khua ah mission sianginn a rak um nain sianginn kai an rak duh lo hlei ah Lai ral an tho i an sianginn zong cu an rak chuh than hna. Lungrang zong mission sianginn an rak duh lo. Khuangcawi le chunthah lawnglawng an rak duh.\nA luan cia kum hra in nihin tiang kan zoh tik zongah tanghra awngmi le degree a lami kan tlawm ngai. Tanghra awn ah kan unau a simi, Lautu, Zophei, Zotung nih an kan laan tuk. Senthang kan dih lak kumkhat chung i tanghra a awngmi hi Zophei khuakhat a awmgmi zat lawng kan si. Ngaihchiat ngai awk kan si. Fim cacawnnak lei ah tha kan pek lo hlei ah a kaimi zong zuam duhnak thinlung kan ngei kho lo. Nuamhnak sawhsawh in kan kai.\nHakha peng ah Senthang hi sumlet a thawk hmasa kan rak si. A bik in Khuapi le Dongva hi lam hruaitu an rak si. Pumtek thi hoi hna hi Senthang thi tiah, kan ti tiin Pu Ro Thang (M.P) nih a ka ti. A tu ahcun sumlet zong kan um ti lo. Sipuazi lei ah a niam bik kan si. Hakha khua ah Senthang dawr, dawrli lawng a um. Hakha khua ah inn-tung a dirhmi zahnih sawmriat hrawng kan si. Zophei cu inn zasarih leng an kai. Ramdang lei hlawhfa CARD nih thonghnih kum riat kum i an chuahmi ca chungah ramdang i aa hlawhfami lakah Senthang kan tlawm bik. Zophei, Zotung le Lautu nih an kan tei. Hi zong hi kan sipuazi a that lo le kan si a fah caah ramdang ah kan thlah khawh hna lo bia a si deuh. CARD ram chungin ram tha ah a lan khomi zong kan tlawm ngai. Peng dang le khua dang kan tluk hna lo.\nZu hi kan ral ngan bik a si ko. Zudin saei nih Senthang cu an kan thah. Phaisa kan ngeihchun zu caah kan hman dih. Kan ngeih lo hmanh ah do kan cawi chom. Kan cawi khawh lo hmanh ah a ba in kan ding. Zureu nih a kan reu dih.\nFim cacawnnak hi biapi bik ah chia usih.\nLungrual tein tangti usihlaw, i tlaihchannak, i siaherhnak, i bawmhchannak lungthin ngei hna usih.\nPhun khat chuak ti unau kan sinak philh hlah usih. Kan miphun tanh in kan peng daw usih.\nA lamkip in thanchonak i zuam hna usih.\nA khua kip Minihydro Electric van khawhnak i zuam hna usih.\nA khua kip an motor luh khawhnak i zuam hna usih.\nZu hi kan ral ngan bik ah chia usih.\nKa Rem Lo Ci!\nMiphun dang hmai le mipi hmai ah hngalhmi le theihmi kong siseh, a dik le dik lo kong siseh, chim duhmi le rel duhmi kong siseh, chiatnak thatnak kong ah siseh, zei bia hmanh chim le rel ngam loin mi bia lawng ngaih, Hohkeh ti lawng thiam, Senthang mi ralchia ka rem lo ci!\nBy Chan Pum(Hakha)\nPosted by Senthang Family Of North America at 12:25 PM\nRal K lian July 21, 2013 at 5:18 PM\nRal K lian August 13, 2013 at 7:11 PM\nRam, Khua, Pengtlang, Phunghram, Biaknak, Miphun, Unau akan tthentthek tuhna hi Nihin ni caan ah zalam tlang I zu ari I a aukhuang mi minung pawl khi anrak siton lo, kan cabuai cungah ca atialmi, tthutden cungah atthu I Bia achim mipawl khi anrak si deuh, cu caah hibantuk minung pawl hna khi kan ralring ngai an hau........\nChanPum hi tuanah lehding asi ko nain hi Ca atialmi hi tuanah karak hmuve lo cu ruangah tu long2 ah kaleh kho.............\nPU THIANHLUN tuanbia toi...........Hlan lio Lailun hrawng anrak umlio ahhin Pu Hlawnceu nih Pu Thianhlun cu ka U kan nih zong Ngalrang ka kahnak lei ahkhin khuathar kanva kawlve kolo arak ti, cu caah kamang ka khenh tiin cu hmuncu MangKheng tiah Min anrak pek, Pu ThianHlun cu falam peng Mangkheng khua in ara mi asi, Pu Thianhlun cu ami hna he hmunthar kawl ah anrak I thawhlio ahhin hmunthar kawlve dingin ara mi minung pariat he an I tong: Ai Neh, Caan Hlun, MangPa, RamLawt, Cia Khar, NamLer, ChiaTo, LawTlai hna ansi "Chuncung Baptist Golden Jubilee" ah cun Chuncung khua tlatu hna an min ah an telhchih ve nain tin covo an I phawtlio ah amin antelh tilo, chuncung ah sau umlo in hmunthar kawl ah aa thawkthan ticu aa fiang ngai,Hi lio caan ah antlakmi hmun cu TiKual hmun asi I thlanrawn lu lei in anrak halhmi hmun asi, Tikual hmun cu chun ah anvung phan I "Chuntlung" tiin min anpek, cu Chuntlung cu aa thleng I "Chuncung" tiin auh asi, Sumkhal le Arbawm temchih in chuncung khualu bawinu va aa thawhnak in bawinu hrawngin lungtin khua arak phan, Lungtin khua aphanh hnu in atantak mi Neh le Nang hmuhkhawh asi tilo cu caah sau anung tilo ticu afiang ngaingai,,,,,,Chanpum nih letsa arak hrawng atimi kazawn ah 100% bakin a Lih, Lih le Fir tukin ca kantial mihi ningzah zong theipah ding asi, Thianhlun Miphun asilo minih I thlaktuk hi attha lo.......................\nPU MANGSAWI tuanbia toi........Lungtin khua anrak umhlan ahhin lungpang khuami anrak um cang, Pu MangSawi nih a komtang ah cite arak pumhton I lungpang khua siapawl nih anrak doiton ti asi, sa ankah tikah mipem pa tiin anrak hlehve ton ti asi, voikhat cu SamCin pa sinah hitihin arak ti " nangmah zong kasin ah rak I thial lawlaw ko na mipawl hna zong anra cang cun sake anka pekmi khi zoh hmanh nangmah zongnih naka pekve lai arak ti, Samcin pa cu athin ahungtuk I mipem pa hi hna akan hnawhtuk cang I athah in kan thah lawlaw lai tiin khua arak khangpi hna culio ah vate (cunteng) nih an hmurkha cuk arak zalh hna I vate cu kantuk anti I anmah le anmah tu an I hliamdih ti asi, cu caah hipa hi kan doh zongah kantei kho lailo anrak ti I an ngolthan, cu thawngcu MangSawi nih arak theive I ziah cubantuk zia thalo cu nan keng nan ka doh zongah nanka teikho lailo nangmah tham2 cu Mihnawm santlailo pei nasi ko cu arak ti, khah asile Sia dotla veve kanthah lai I Mithiang asi mi asia hnar in tifim chuak sehlaw Mithianglo asia hnar in pelep anakmi chuakseh anti, Mangsawi sia cun tifim achuak I Samcinpa sia cun pelep anak mi achuak cu caah samcinpa cu bawinu va atan I aa pem colhve atan nak Bawinu hmuncu SamCin Lungzuan tiin min angei thai, Voikhat cu MangSawi asal pa Asia congtu pa nih Bawinu kam ah sia cu acongh ti asi I culio ah Limpi (rul) ek rangte ahmuh ti asi, Limpi ek cu chuncaw a eibang mite kha aphulh hnu ah atemtak ti asi, zarhkhat arauh hnu ah afuntak mi chuncaw tecu ava hun I arim thawtuk in atheih ti asi, arak ei cu arit I anuamtuk ti asi, cu chuncaw arak einak mi tilipi cungah thingluang kha tinih arak fenh I hla arak sapah I arak I keihtuk hna ti asi I a thinlung ah arak chuakmi cu ka bawipa nupi hi hitihin cawive uh sehlaw aa nuamngai lai tiin alung arak chuak, cun inn ahcun ava tlung I MangSawi cu ava chimhtik ah Mangsawi nih Nu cu kan cawisan awk ansi Nupi le cu kan Upat ding hrim2 ansi arak tive I KhuangCawi hram cu anrak thawk " khuangcawi e cu e MangSawi se azung e zawta hai" tiin hla kan ngei..............karak peh thluahmah lai!!!!!!!!!!!\nRal K lian August 13, 2013 at 7:25 PM\nPu Thianhlun1 nih MangSawi1 (lungtin) le SangCin (surkhua) ahrin hna, MangSawi1 nih LaiBawi (calthawng bawihram) ahrin, SangCin nih Rihlung le MangCem ahrin hna, RiHlung nih ThanZua (phaizong nih Ramuk bawi tuanding in anlak) le TialMang ahrin hna, MangCem nih Thianhlun2 ahrin, Thianhlun2 nih MangSawi2 le ZuDia (phaipha khua tlatu) ahrin hna....\nRal K lian August 13, 2013 at 9:14 PM\nPhaizong khua cu phaipha lei ah menghnih le lungrang lei ah mengkhat le cheu hrawngkhi asi Bawinu lei lungrang kalnak lamthlang lei Taitlang khi surkhua ram asi, Mirang anrak kai lio ah Inn200 asi ati I khoika hrawng ahdah lo anva thloton hnga? Lopial hmanh phaipha Ram akan halton, Cun atu hi inn 90 hrawnghrang ansi I innhmun cawhding hmanh a umlo cun inn hmunthing zonghi lungtin khuahlun long asi mahhmanh cu inn 100 hmun a umlo, thingkung cungah maw anva kaideuh hnga I lungkua chungah maw anva thuhdeuh tonhnga tin karuat theu,,,,,,,kapeh thluahmah rih lai!!!!!!!!!!!!!!!\nRal K lian August 14, 2013 at 6:52 AM\nPu VanKio tuanbia toi......Pu Vankio cu 1892 kum ah achuak, Hakha America Baptist Mission sianginn in tangli adih, sagaing ah tang5 le tang6 apeh I cu lio ah apa MangKung nih 1910 ah RamBawi tuanding in acah, Mirang nih anrak duhtuk caah 1914 kum ah Surkhua Tribal Area Chief anpek, khua 10 an Uk ter, kawl holh le miring holh tha tein arak chimkho, 1934 kum ah Gorvernor Of Burma sinin Meithal laksong arak hmu, Mirang le Laimi karah remnak tuah arak duh caah Ahawi le ramuk bawipawl nih miring kuttang umkha anrak duhlo ruangah Pu Vankio inn tiang mei in anrak duahpiak, Mirang pawl nih Pu Vankio cu chimlaw naduh ningte in inn cu kan sak than lai anrak ti I hmasa a inn nakin thadeuh in Canphio anrak cihpiak, Mirang he remding in Senthang chung bawipawl le lautu bawi, zophei bawi pawl cu arak cawnpiak ton hna, cu bantukin a riantuan adik caah Mirang siangpahrang Geoge King V & Queen hna nih 1935 kum ah Minthat nak (Medal) arak pek cun Ngun nam le Sui Roca zong arak hmu chih, 1922 kum ah ABM siangbawi Rev. Dr. Cope nih Primary School cu surkhua ah arak tuahpiak hna, Pu VanKio tuanbia chung kan zoh tikah Adiklo in riantuan nak le Lih in atuahmi pakhat hmanh hmuhkhawh asi lo.....Chanpum nih adiklo in achim atimi hi khuaruah harngai asi.......\nPuMangCung tuanbia toi........Pu MangCung cu 1934 kum ah achuak, phaipha private sianginn ah tangthum a awng, khuapi ah Laica in tangli a awng, Calthawng ah tang5 a awng, surkhua ah tang6 le tang7 a awng, Hakha ah tang8 in tang10 tiang akai, 1962 in 1974 tiang phaipha khua ah khuabawi atuan, 1974 in 1977 tiang Myone EC ah Biaceih nak lei in arak tuan, Senthang Khualbuk caah fund zong arak kawlpi hna, cu caah Pu MangCung tuanbia chungah Adiklo in atuanmi kan hmu kholo,,,,,,,,,ChanPum nih adiklo in arak chim hna atimi hi ka khuaruah ahar ngai............\nKhah ChanPum tuanbia kanzoh ve lai..........Pu ChanPum cu 1969 kum falam sianginn ah tang10 arak kai I kum5 nak ah tang10 arak awng, a nih hi Biaceih lei arak uar ngaimi asi caah Law in arak um Sihne atuan I khuate lei le khuapi lei biaceih dingpawl hna zong arak ceihkhan tu asi, cun anih hi Ralkap cozah uk lio chancu asi ve I RalBawi pawl duhnak Azul kho ngaingai mi asi, Hakha khua I (beohahmu) le (myonehmu) pawl zongnih anrak uarngai mipa asi (kawl duhnak zulkho tupa kan ti lai cu), atu kan senthang miphun chungin Nungak Nu pakhat zongkhi Kawl Ralbawi pawl an caah arak hlanpiak lengmang hna, cu Nu nihcun ka (bawah) nangmah nih naka hrawh taza kan cuai lai arak ti I cu Nu cu amah nih athit beh, A Nupi thingnu zong nih nangmah chanpum Milih pa Mifir pa nalih le nafir in naka cawmmi cu maw mi nih sihne anrak inti nalih man cu na in te lai tiin arak titon ti asi,,,,,,,,,,,,,\nCu bantuk minung nih kan Pa le pawl Adiklo in bia anchim atimi hi an Tuufa pawl kanlung afak ngaingai, Senthang Tuanbia le thawhkeh nak kongah duhnak paohin akan timi hicu kan duhlo hrim2, senthang forum chung ca katialmi chungah Pu Mangcung nih achim kati bal lo, Lih rumro in mi tuah hicu atthalo ngaingai, Phaizong pawl hi Malaysia anrak phanh hmasa deuh lio ah thut umnak inn hmanh anrak ngeilo I phaipha kan sinah akan hrawmtu ansi, Atu senthang forum moderator atuan liomi Van Biak Lian khi phaipha inn ah caansau nawn arak umhnu ah anmah phaizong pawlhna khi akhawmh hna I inn an hlang cucu asi, tu ahcun senthang moderator kasi ati I ka mail zong arak kathah piak hibantuk minung pawl hna phaipha aw an in arak thudir tawnmi hna nih phaipha nehsawh phun in heiti ve hicu ningzak nansi I ralring uh face to face in kan I tongte hna lai............\nAung Thang September 25, 2013 at 4:07 PM\nPu Chan Pun nih Senthang khua thawhkehnak kong na rak thlahmi hi a tu lawng ah ruah lo piin ka hmuh i ka rak rel ve.Na tialmi ka rel i khauka hmanh ah reference na lak nak zong a um lo a tlamtling lo ngai ngai.Khua,ram le peng tlang a si lo mi hmanh hi ca tial tik ah tha tein manuscript in cun,reference lak in tial phung asi.Hi khua thawhkehnak hna hi khuai ka hmanh ah reference kawl khawh asi ti lo,lak khawh asi ti lo ti na theih ko ah cun na tial lo law law ah a rak tha deuh hnga.Zei ruang ah dah?Khua thawhkehnak hna hi a biapi tuk ti cu na theih ko lai dah.Mah tlukin a biapi mi Senthang khua kip i khua thawhkehnak na rak tial ngammi le public ah na rak thlah ngammi hi kharuahhar ngai zong asi.Na tialmi ka rel ah Senthang miphun na cawisang i na lawmhter hna lai ti zong ka zum fawn lo.A ruang cu na ca tialmi nih a tlinh lo tuk.Na tial mi a dihlak in categorical pa khat te hmanh a um lo.Cu lio ah mah ti cun an rak ti ti bantuk men men in ca tial i mipi sin ah ca thlah zong hi a um bal lo.Na tial mi hna hi evidence pa khat hmanh a um lo.Ral K. Lian a mah pa khat te nih a theihmi hmanh kha na tlinh kho ti lo.Mah ca hi Senthang aiawh in tial an in fialmi maw asi?Public ah ca na rak thlahmi hi Senthang khua kip in khua Upa le khau nu khua pa an zate nih hnatlaknak an tuah hnu ah na rak thlahmi maw asi?Cu ti si lo in nang mah na theih mi zatte ka theih bik ko,a tlamtling dih ko tiin nang mah tein na confirm mi asi sual ah cun na palh cikcek lai.Hi khua thawhkehnak ca a tlamtling lo tak tak in na tial mi ,a dik lo tak mi hi a ran nak in na phiak than lo asi ah cun pui ngai lai cun a tlawm bik kum (20) chung tal cu Senthang khua thawhkehnak hi research na tuah a hau lai rian khinh na si lo buin .....\nsalai laltum September 7, 2017 at 4:34 AM\nZeidang dang cu um rih seh.\nCia-inn khua cu Hmawngtlang in Pu Ni Dun le a hawile nih an tlak timi le\nHmawngtlang khua cu Phaipha(b)in Lai Heih, No Sang,Za Khar le Hram Ceu hna nih an tlak a timi hrimhrim hi aa palh cikcek cang. A cațial sullam vanzawt ahcun Leitak khua tlak hlanah Hmawngtlang nih hei tlak hmasa hna sehlaw a dawh. Cuhleiah\nCia-inn khua tlak hlan ah Hmawngtlang nih Cia-inn khua khi hei tlak hna sehlaw a dawh.\nA ngaingai kan ti sicun Za Khar te phu hi hmun ram khua tlak ah a vaimi an si lo. Tlawmhal ah Leitak sinah a rami an si.\nTlawmpal ah an mah le mah an irem lo i Hmawngtlang in Cia-inn tu-ah a pemmi an um. Hmawngtlang nih\nCia-inn khua cu tlakmi asi lo.\n"Vote Rak Pe Ve"\n<div><a href="http://www.micropoll.com/a/mpview/1136112-3777947">Click Here for Poll</a><a href="http://www.questionpro.com" title="online survey">Online Survey</a><BR><a href="http://www.surveyanalytics.com/conjoint" title="Conjoint Analysis">Conjoint Analysis</a><BR> <a href="http://www.micropoll.com" title="Polls">Polls</a><BR> <a href="http://www.surveyswipe.com" title="mobile surveys">Mobile Surveys</a><BR><BR> <a href="http://www.ideascale.com/feedback-tab.html" title="Feedback Tab">Feedback Tab</a><BR><a href="http://www.micropoll.com/a/MicroPoll?mode=html&id=3777947">View MicroPoll</A></div>\nSFNA Member Fee & Annual Fee\nSFNA Directory Caah\nSFNA He I Tonnak\nSFNA Le Pu Hrang Tar I Tonnak\nZEC Building Ca-ah\nSenthang Website Ah Rak Kan Leng Ton Ve Te\n**Thawngpang Theih Le Rel Na Duh Ah Cun Vakok-Lian Ah Rak Leng Te**\n"SFNA ADDRESS PAWL AN SI"\nNewyork & Connecticut\nSFNA Kong He Aa Pehtlaimi\n*One Year Planning*\nSFNA-EC Meeting New York\nSFNA Avoi(1)nak Meeting New York\nSFNA Avoi (4)nak Meeting Indiana\nSFNA Avoi(2)nak Meeting DC\nSFNA AVoi(3)nak Meeting Dallas\n2009SFNA UPA PAWL HMANTHLAK\n"Senthang Family Of North America Member Fee & Ann...\nSenthang Family Of North America


Lai Pathawng Champion Biak Hmun Sang A Biachim Cu Lung A Hmui Kho Taktak – Chuncha News\nNizan CDF bawmhnak caah tiin US ah Paih an tuah mi cu tlamtling tein a dih. Miphun le ram caah tiin an thazaang paihthiamnak long hlah an ngeihchia chawva anmah phaisa bak thap in a telmi Lai pathawng paih thiam upat an tlak taktak hna. Abik in Rung Lian Ceu nih paih singkhaw $5000 bak in a rak tuah mi cu Biak Hmun Sang nih cohlannak a rak tuah cawlh ve. Thangtu nih $2000 a thap ve i, Sang Hlei Thang nih a cohlan piak cawlh ve.\nThangtu le Sang Hlei Thang an i paihnak ah Sang Hlei Thang teinak a hmuh i, teinak a hmuhmi phaisa cu CDF ah a hlut taktak. Rung Lian Ceu nih $5000 bak thap in singkhaw a tuahmi cu Biak Hmun Sang he an I paih i, Biak Hmun Sang nih a tei ve. Zoh an i dawh taktak hna. Ruah lo leng in Biak Hmun Sang minute bak ah a voihnih ning bak in Rung Liann Ceu cu a tei ko.Atu lio ahcun Laipaih ahcun Biak Hmun Sang hi champion a si cang ko.\nTuzan ah CMpage nih CDF Champion Biak Hmun Sang interview an tuah. Bia tampi an i ruah hna. Uk Ling Thang a tei bal rih lo nak kong ah biahalnak an tuah i, amah he hin paih cu ka duh ko. Round 16 ah rak lut sehlaw kan i ton ko lai tiah a chim. Rung Lian Ceu nih a singkhaw than mi zongah na tei lai na zumh rih maw an ti i, zakhat ah zakhat bak in ka tei than lai tiah bialehnak a tuah hna. Laipa ciammam bak a si.\nAustralia paih pathawng a si mi Pa Sui nih a facebook i US champion pawl a singkhaw mi hna kongah Australia na kal lai maw? timi bia an hal mi cu Biak Hmun Sang nih Australia kal ka timh lo, pa an duh cun anmah rakra hna seh. Kan i paih hna lai tiah lehnak a tuah i, Facebook hna uakhuan hna hlahseh tiah a chim i, ca tampi tial a hau lo, a duhmi paoh cu vanlawng ticket a fawi te ko, rak la hna sehlaw rakra hna seh tiah lehnak a tuah hna.\nBiak Hmun Sang cu nungak na ngei cang maw tiah an hal i, ka ngei cang hna tiah lehnak a tuah hna. A dang ampi an halmi lehnak a um ko nain CMpage ahkhan tha tein ngaithan khawh rak I zuam te ko uh. Miphun le ram caah anmah le pahrang thil ti khawh tawk in a zuam mi hna kan laipaih pathawng pawl an cungah lawmh a um hringhran, Next a rak lai ding an tuah ding mi hi CDM bawmhnak caah a si lai tiah kan theih i, mah ahcun Rung Lian Ceu le Biak Hmun Sang zong kan hmuh than hna lai, zoh an i nuam bak lai. I ngaih cio ko hna uhsih.\nAustralia Laipaih Patthawng a si mi Sui Bawi Sang nih Laipaih pathawng pawl singkhaw a tuah mi hna a si: Australia Lai Pa tthawng hna Paih a ka duh rih mi nan um maw teinak a hmu lomi paoh nih CDF caah $3000 Donation kan tuah lai. Mah hi Pa Sui nih comment ah a tial chih mi a si: US lei pawl khi anmah lawng pacak ah a ruat mi an lo Aussie ah an rak hau te la.\nChankhat hnu chankhat mi thawng an i dang peng ti na theih a hau atu lio an Pathawng pawl hi zawtnak um hlah seh law cu anmah rak ra a hau loh keimah ka kal la cun Laipa ka thawng cem ti an chim ahcun Aussie Pa thawng pawl a kan tei ta a hau lai. Pa Sui facebook\nA Dang relchap: 𝗥𝗮𝗹 𝘁𝗲𝗶 𝗱𝘂𝗵 𝗮𝗵𝗰𝘂𝗻 [𝗔𝗺𝗯𝗶𝘁𝗶𝗼𝗻] 𝗻𝗲𝗶𝗵 𝗵𝗲𝗿𝗵. Chinmi dohthlennak hi a hlawhtling lai lo, ti ka chim tawn caah mi cheukhat nih ka cung i “respect” an neih tilo kong an chim pah. Mi dang asiloah ka ram/miphun caah zei upattlak sinak hmanh ka tuahmi um lo kai theih le a poi ah ka chia lem lo, miluat pakhat ka si. Sihmanhsehlaw, ka miphun a luat lomi an tam tuk rih ti ka theih caah zapi hi ai pehtlaimi kong ah kai ceih, kai thlaak asiloah sawiselnak (critics) ka tuah tawn men khi a si.\nRaithawi siloah nun i (thaap) pekchanh (sacrifice) loin raltei khawh si lo, an ti nain [Ambition] ngei loin nunthaap le raithawi a har, a si hmanh ah pumpak maw caan khat caah a si. – A sau sual la, cu kong cu hi vial! Taliban nih uknak an lak khawh ning van ttial, a ka timi nan um pah le cu he pehtlai in bia i ruah bantuk in kakip benh in ka van ttial la.\nAn i thawk ning ka ttial cang caah Taliban nih uknak an tlaih khawh tthannak a ruangbik ah ka ruahmi tu ka van ttial la le cu hna cu; pakhatnak ah an hmuitinh a fiang (Afghanistan ah daihnak um tthan ding le a thianghlimbikmi Islam ram si ding.), pahnihnak ah cu hmuitinh a siter khotu le hruaitu si duhnak [Ambition] an nei, Pathumnak ah zeitik hmanh ah an hmuitinh an thlau lo bantuk in khawika hmun le zei caan paoh ah an herhmi thazaang (hriamnam/hawikom/fimnak) pakhatnak an chiah. Palinak ah an sinak asiloah kan si tiin (doh a thlengmi/ hriamtlai an simi/ uknak duhmi) an langhter peng. Panganak, zuu an ding lo [Muslim hi zu ding an tlawm taktak.\n1996 in 2000 kum tiang an rak tlaihmi uknak lak tthannak ding ah kum 20 lawng an rau. USA Nevy training pekmi, American hriamnam tamtuk ai neih i ralkap sing li hrawng neimi Afghanistan cozah cu ral i tuk hau lo in an tei. Taliban le Chin dohthlennak hi tahchunh ding cu a si lo. Annih cu ram pakhat miphun pakhat an si, cun biaknak pakhat an si. Chinmi cu ramkomhbu chungtel kan si, kan biaknak ai dang, miphun ai dang i khuaram zong ai dangmi sin doh a thlengmi kan si. Asinain a caan si caah tlawmpal in an sin i cawn asiloah zohchun awk hna um maw ti hei ruah bia a si.\nHlen cuahmah, lem lengmang khawh, a donghnak ah uknak an kan chuh hnu hmanh ah a za cang, ramkomh bu in kan chuak lai, ti zong ai tlirkhawng lomi dohthlenak cu Taliban he tahchun ding a si lo ka timi cu a si. Mipi nih online luklak i van mawhchiat men ah mah miphun tu a tlirhkhonhmi dohthlennak, zeidah i phuhrun ding kan ngeih ti hi dakaw biahalnak a ra tawn cu. Taliban kong i palinak ka chimmi khi a si, Kawl officer/cozah ti ngam hleng lo i Laimi le Laimi bomh in i tlerh hei ti hrawng, dalaan a domi bang,.. Kawl nunnak 10 le Lai 1 hmanh a phu lo. A donghnak ah Zuu a ding i a rimi miphun dohthlennak cu cabuai pin a peh khawh ding cu a har bak.\nAtu zong CDF/PDF in SAC doh cuahmah a si tikah Chinmi nih Siasal a biami miphun sinah i fonh ding in thisen le nunnak pek kan i timhmi nih “Afghanistan ralkap hmanh nih an tuk ngam lomi ral cu American ralkap nih an tuk hau ti lo.” timi bia hi ruahter. Politik ahhin a sangbik independence in i celh lo in 1947 i kan rak si cangmi ramkomh bu chungtel kha kan sok peng rih. SAC cu rampum ral nih a thlaak te (men) lai, nain Chinmi zalennak ral cu a dong la lo, a ruang cu mi dum, lo, inn ah i benh i bawktom dohthlennak a si caah si. hi vial hin rinni hmang nuam hna u. Credit: Si Bawimang Lian\nBible ruang ah thih nak in a luat “Francis James woolsey cu Pathian hnatuan ding ih a fehlai ih ,a nun nak ah thil mak a ton , Texa um Francis Jwoolsey kum 21 mi cu zarhpi khawm teh zawng ah lamzin a feh lai ah ,misual Gangs pawl ih meithal thawn an kap sual . Asinan ziang poi lo tein inn ah a tlung thei ,meithal kap nak a hawl ih a taksa ah kap nak hliamhma a hmu lo ,a ken mi Bible a zoh ih meithal ceret mu a rak um .meithal 9mm kap nak a si nan a bazet mi Bible cu a kap tlang thei lo ,Bible a kap tlang thei nak ding cu 1inche lawng a si nan.\nBible ruang ah himdam te in a um Pathian in a humhim ,thih nak ihsin .kan thlarau hrang lawng si lo in kan taksa hrang khal ah Bible hi a thupi bik a si .cupa cun hi vek ka tawng hnu ah ka feh nak kim ah Bible ka keng ring ring a ti hngehnge .nang le kei khal Kan feh nak kip ah Bible hi keng ve ring ring ding kan si .Christian kan si nak in langter tu khal a si . The power of the Bible. a rem cang dan in kan run ngan mi a si ka lungawi .Amen Credit: Salai Bawi Bawi\nAtu bantukin Vawleipi Rai nih a kan den cuahmah lio ah ka Miphun hawi le ka Minung hawi hna nih Harsatnak an tonmi ka hmuh tikah ka lung a ṭha lo tuk. Cu ca ah cun kei zong ka nunnak hmanh ruat ta lo in, ka si khawh chung ka ngeihmi thazaang dihlak chuah in dohnak rian ka ṭuan hi a si. Kan Upatmi Pathian Rianṭuantu tampi kan sungh hna ruangah ka ngaih a chia tuk. Pathian Rianṭuantu tampi kan sungh hna nak a ruang bik cu Samaritan’s thinlung ngei in midang he pehtlaih nak tampi an tuah i, an i pumpeknak ruang ah a si.\nCu ca ah, MECA hmang in Pathian Rianṭuantu hna caah tiah kei le ka innchungkhar nih Ting (80) cu MECA Relief Rian ah bawmhnak kan pek ve. A kan liamtakmi Pathian Rianṭuantu hna nih an tantakmi innchungkhar hna caah thlacam piak nak he, hi Raipi hi ka Miphun hawi le ka Minung hawi hna caah ka si khawh chung in ka doh rih lai. A kan liamtak mi kan hawi ttha hna kan phlih kho hna lo, Pathian, kan lei ah ṭang in kan bawm hram ko!\nKrih ah Nan Hawi, 𝐓𝐡𝐚𝐰𝐧𝐠 𝐓𝐡𝐚 𝐓𝐡𝐚𝐧𝐠 (Pastor TT), General secretary, Believers Church, Myanmar, AGS – II, Myanmar Evangelical Alliance, President, Chinland Football Club, President, Yangon Lai Chiat That Bu LCB, Crd : Thawng Tha Thang FB\nTaliban nih uknak an chuhmi Afghanistan president Ghani cu a zaam lio ah phaisa tom bag/kyatpha tam lak Helicopter ah a khin tiah media nganngan nih an van tial. Cu hmanh cu a senh dih kho lo le president inn le dumchung ah a tomtom in a kaltak ko hna ti a si. An rammi thinhun lo awk ttha lo. Mah bantuk uktu ruang ahhin vawlei hi a nganfak.\nMinung hi kan nun caan a buaktlak in kum 70 lawng a si. Vawlei hi a ning in kan co hmanh ah kan nunnak kan sungh ni ah cun kan i kalpi kho lo ti fiang tukin Bible nih a chim. A nung rih nain a phaisa ai kalpi kho dih lomi pa kong hin cawn awk um kho men. Credit: Si Bawimang Lian\nThawngpang dang: 2.8 trillion leng dih in kum 20 chung US nih an umpimi Afgan ralkap le acozah cu zohchia in an mual a pho. Joe Biden dirhmun zong a fek i a fiang ko. “Hriam le nam le thilri a herhmi poah a si khawh chung in kan bawmh ko hna. Kan bawmh khawh lomi cu tuahduhnak (will) a si” a ti. Anmah minung hmanh nih an doh duh lomi cu American minung nih kan doh awk a si lo. US interest cu counter terrorism ah a si, counter insurgency ah a si lo an ti cang.\nRussia le China nih dirpimi kawl rallokap zong hlawhfa ralkap (kyesar sittar) an si caah an thinlung an der tak tak tihphannak he an khat ve. Zei tik dah an ni le caan a phanh lai timi cu caan kanmah mipi leí kan lungthawnnak cung ah aa hngat ko. Credit: Lian Thawng Hnin\nThawngpang dang: US hrambunh The Grace Ministry (TGM) nih Rev. Thawng Tha Thang cu atulio zawtnak kong i a cawlcangh nak le riantuannak upatnak langhternak caah “TGM Good Samaritan Award” an pek. TGM nih cun hitihin an tial. TGM kan riantuanti hawi Rev. Thawng Tha Thang kan ram caah fak piin a riantuanmi zoh in “TGM Good Samaritan Award” kan pek. Bawipa nih kan miphun, kan ram le vawlei mi vialte caah hmang chinchin ko seh. We praise God that He has raised great sacrificial leaders like him in our nation”. Credit: TCP\nBiak Hmun Sang Nih Rung Lian Ceu Cu Minute Pa 2 Bak Ah A Tei\nKa Hla EP- Van ngaih hla le LAI Album Na ka dawt ca ah ti mi cu Digital release a si țhan le, rak ka ngaih piak uh


Cu tluk Hlen Fah Cu : Nungak Pakhat Nih Thluak A Ngei Ve Ko Mi Pa Fak Tuk in A Hlen – Onlinenungak\nCu tluk Hlen Fah Cu : Nungak Pakhat Nih Thluak A Ngei Ve Ko Mi Pa Fak Tuk in A Hlen\nPhilipine nungak pakhat nih cun Pakistan tlangval pakhat cu fak ngai in a hlen. Hi pakistan nu “J Ann” ti mi nu nih hin pakistan tlangval ” Arshad Jutt” cu ka pa a dam lo tuk i phaisa ka herh tuk tiah a hlen i na ka bomh khawh a si ah cun na duh ning poh in ka nung lai tiah a ti. Cu le cangka cun tlangval pa zong nih cun a zumh ve i nungak nu bank account ah cun phaisa cu transfer piak colh a timh ve.\nNungak nu nih cun ka dawt na password a ka hal i na ka chim kho lai maw tiah nem te cun ai hal ter i tlangval pa zong nih cun ka passwod cu 95507550033 a si lai tiah a chimh. Kai lawm tuk ka pasal a si colh mi tiah nungak nu nih cun velhle cun a ti than ve.\nTlangval pa nih cun a hnu zong ah ai chawn bia than lengmang ding ah a ruah i si ne seh hna ngam tein rak um ko a herh mi cu ka chim lengmang than te tiah a ti ve. A hnu nungak nu nih aa duh tawk phaisa a hmuh hnu ah cun an i chawnh nak phone le facebook le thildang vialte cun nungak nu nih a block dih colh i pa nih cun a chawnh kho ti lo.\nA hnu ah hle a si nak a fiang i philipine nu cu ka thih tiang a zoh zong ka zoh ti hna lai lo tiah tlangval pa nih cun ngeihchia ngai in a chim . Khua tha tein ruat ta lo in mi a zumhsual caah a phaisa vialte a sung dih cikcek . Social Media lei ah na theih fian lo mi minung cu zum hrim hrim hna hlah . A hlei in bank account password le thil dang secret thil deuh cu chim bak hna hlah .mi hlen hmang an si kho ti kha thei law i ralring peng law fimkhur tein um peng. Source : Dailymail


NLD Cozah Nih an tuah khawh Ngaingai Hnga maw? Ruahaawk Tlak Ngai Mi Biahalnak. – Onlinenungak\nNLD Cozah Nih an tuah khawh Ngaingai Hnga maw? Ruahaawk Tlak Ngai Mi Biahalnak.\nNLD nih an tuah khawh ngai ngai hnga maw? cucu Federal in kan kal lai i kan tlin ter lai an ti caah.\nRamkomh cozah kan ser lai a ti nan ti ve caah, Mi (1) cung ah Uknak, Biaceih nak, Upadi suai nak nawl vo le biachah nak nawl hi chiah ti lo ding in a ti khawh ngai ngai lai maw?\nDaw Aung San Suh Kyi sin ah rampi suttung le surlu asi mi Aanaa (3) hi chiah ti lo ding in an ngamh in An au pi ngam tak tak lai maw timi ah le Pi Suh hi (Annasin) sinak in an khamh kho ngai ngai lai maw? cun Nuhrin covo le Genocide buar loin an i hlihphuah khawh ngai ngai lai maw?\n2008 Phunghram pi remh (or) Hnawn dingle Phunghrampi a thar in Suai ding? tah an tuah kho lai maw?\nDemocracy Federal biafang kha Federal Democracy in thlen? Tlangcung mi duh mi Federal Democracy Phunghrampi le Pine hna Federal pek in Mah tein khuakhan Lairel nak tlin ter tak lai maw?\nTlangcung Hriam tlai phu vial te nih NCA ah senthuh? Reconciliation timi ( I remh ṭhan nak, lunghrin nak ngeih loin hnangam lungdeih tein i zumh ngam nak)? Ralkap he dawhrem tein khuasa in ram hruai ṭi na Rule Of Laws timi Upadi buan co nak le Ralkap 25% in ṭhumh ding zong hi Tah?\nBiaceih bawipa Tamada nih rian pek lomi le Police Aanaa pek ding le Biaknak Zalonnak le Biaknak Tluk ruan nak le Media zalon nak le zalon tein chimhrel, ṭial khawh nak nawl le Firkhutnak le Eihmur nak um bak lo mi Cozah le minung hi tah aumter kho lai maw?\nNgunkhuai le Phaisa i phawt nak ah tlukruan cikceknak, Fimcawnnak le Ngandamnak ah tlukruannak, Ralkap zumhnak le bochan nak a hmuhco lai maw? Dinfel nak (Justice) nih Kanram culh dih ding ah zeitin?, cun Tlangcung mi hna zalon nak le Pine Aanaa a pe tak lai maw? Power sharing timi Bahu le Pine Aanaa tluh ruan nak le Tlangcung miphun hna Tamada pek cu teh a duh lai maw???\nPupa chinram vial te an kan pek ṭhan lai maw???\nRamri a remh ṭhan khawh lai maw???\nKawl miphun le tlangcung miphun hna karlak thleidan nak horkuang thuk pi hi teh a dam ter khawh lai maw???\nHranhram in vawlei hmun hma chut tawn tertu Pungsan (7) hi a hrawk tak tak lai maw???\nVawlei lawngkan Upadi asi mi Landlaw hi remh in a hnawn khawh tak tak lai maw????\nMinung pakhat nih siseh, Mirum pa nih siseh, Bawitlang le Cozah lutlai hna nih siseh, Tuluk / Kawl vai pa nih siseh, kanram cia cia ah Ekah (50) / 300ac, 3000ac ngeih khawh nak upadi hi a hrawk tak tak lai maw???\nKan sunsak mi Ni sunlawi hna hi zungkhar ni ah serh in a sun sak duh ve lai maw?\nKawl Uhpuk Ni (Kawl Sabbath) an ulh i an upat bantuk in Zerhpi Ni le Chin mi Ni Sunglawi hna hi ulh ve in an upat ngai ngai hnga maw? Tlangcung mi party hna nih ramkhel le cozah sersiam nak ah i tel khawh ding mi lamthluan hi khuakhan Lairel piak teh a duh ngai ngai hnga maw? PR phung hi a tauh ngai ngai lai maw??\nKawlram Politics, Economic, Social, Education, Technology, Legalization le Environment, tbk ah zalon tein le donkhan tu um bak loin, i tel tum khawh nak a pek duh ngai ngai lai maw? Cozah rianṭuan nak le Reng kai nak ah kawl miphun le Tlangcung mi thleidan nak a zawr lai or a tlau lai tiah na zumh maw? Krifa le Buda bada thlei dan nak umloin reng kai asi cang lai tiah na chimh ngam lai maw, KEP TO?\nKanram, kan miphun, kan caholh, kan nunphung, kan zatlang nun, kan biak nak dam nak caah a ṭuan chuak lai aa hmaithlak lai tiah na zumh hnga maw? Kan covo vialte peh ṭhan in kan hmuh co dih lai tiah nan kan chimh kho hnga maw? Kalay-Kabaw, Gangaw-ṭhilin, Saw-cauhṭhu, tbk hlan chan kan ram vial te an kan pek ṭhan tak tak lai maw? Kaletwa ram hi teh AA le Rakhine hna kut in a veng kho ngai ngai hnga maw?\nCrd: Saya Rung kaw


Breaking News: CNA Ralkap Pakhat A Nunnak A Liam – Chin 11 News\nBreaking News: CNA Ralkap Pakhat A Nunnak A Liam\nA poi tuk hringhran ko mu. Ram le miphun caah tiin rawltam tihal tuar in miphun caah a nunnak thap tiang in pumpek nak a ngei mi Salai Thang Bu nih tektlak nak ruang ah a nunnak an kan liam taak ko cu ngaih a chia hringhran ko mu. CNA ralkap a si mi Salai Thang Bu a thihnak kong he pehtlai in Chin World thawngzamh nih Kawl ca in an rak tial ning cu a tanglei bantuk hin a si.\n“Chin National Army pakhat cu tektlak nak ruang ah a nunnak a liam. Chin National Army (CNA) ralkap a si mi ttat-mah 2, battalian 5 ah ralkap a tuan lio mi ralkap Salai Thang Bu cu 2020/October/6 zanlei suimilam 3 pm ah khan tektlak nak ruangah a nunnak a liam tiin CNF thawngzamh nih thawngthanh nak an tuah mi hmangin thawng theih a si” tiin Chin World thawngzamh nih Kawlca in an tial hi a si.\nHi bantuk in ram le miphun dawtnak he miphun caah a nunnak pek in rian a tuan lio mi nih an kan liam taak ko cu lung a nuam hrim lo.\nA thlarau tu daihnak he i din ko ne seh mu, miphun le ram dawtnak he rian a tuan mi cung ah upat nak zong kan pek i a tuan cia mi Chin miphun le ram caah lungrual nak le miphun dawtnak lungthin an kan ngeih ter kho tu si hram ko seh.\nNgaihchiat nak hrawmpi nak he…..\nSource: Chin World (Burmese-Hakha)


Kan CDF pawl zong nih ral tha tein dir ko uh – Thechinlandtoday\nKan CDF pawl zong nih ral tha tein dir ko uh\nadmin September 7, 2021 Leave a Comment on Kan CDF pawl zong nih ral tha tein dir ko uh\nEather 8: 11-12. 11.Cun cu ca cun siangpahrang nih khan khua kip i a ummi Judah mi hna kha i pumh i an nunnak i runven i mi zei miphun hmanh an si ah, zei peng hmanh an si ah, anmah a dohtu hna paoh cu an ngakchia hna le an nu hna he rak tuk ve rak thah ve i an ci rak hmih ve i an chawva rak ramh ve ding kha nawl a onh hna;12.mah cucu ni khat nite ah Siangpahrang Ahasuerus ram chung dihlak ah, thla hleihnihnak thla, Adar thla, a ni hleithum ni ah tuah ding a si.\nHi Bible cacang hi Nihin kan kawlram ah a tling ve. Kan chan chungah a ruah awk hmanh kan theih lo mi le zamang hmanh kan manh lo mi kan kawlram cungah a tlun ko ngai cu zumh awk hi a har ko.A zei si zongah Bible zong nih a kan chimh bantuk in mah le mah iven nak caah mah le tikhawh ning cio poh in cawl a hau cang ko. Duhthim ding dang a um ti lo.Kan CDF pawl zong nih ral tha tein dir ko uh. Nan hnu in mipi nih fek tein kan in dir kamh ko hna. Bible nih ‘ mi tha lo cu a ho hmanh dawi loin an zam’ tiah a ti mi a tling than te ko lai. Kan ral hi an zam dih caan a phan te hrim hrim lai.\nKan ti khawh ning cio poh in ram chung ram leng in doh ko hna usih. Asi kho mi hriam poh i banh kan hau ko. Kan ral nih cun automatic in kuan a chuak mi meithal an hman i CDF pawl nih cun zenkuan rawn cop mi hriam an hman ve. Asi nain teinak cu Bawipa ta asi ko. David kut cung ummi chai nih Goliath athah i Kedion le a ralkap kut ah a um mi tlak um le mei far nih an ral ting tampi cu a tei ve ko hna. Kan nih zong nih a nung Pathian min in kan ral kan tei ve lai.Ral hrang nih auto methal hmang hmanh hna sehlaw voikhat hmeh ah kuan fangkhat lawng a chuak i peh tlai in an hmeh ah kuan 10 tiang hrawng an chuahter khawh. Kan nih CDF ralkap nih cun voikhat an hmeh ah kuan 100 tiang a chuak kho.\nCucaah tih ding an si hlei lo.Mipi nih meithal nei hmanh hlah sihlaw Judah mi phun bantuk in mah le neih mi cio poh in kan ral cu doh khawh asi ve. Ral caah cun ti le rawl hmang zongin doh khawh an si. An ei din ding le an hman dingmi thil poh hmangin doh khawh an si. Tahchunhnak ah, Rungtlang i an din dingmi ah sii pei ahcun cu vial cu asi hnga tbt.Cucaah mipi thin hun taktak hnu ahcun Rom Siangpahrang zong nih a rak celh lo. A mah le mah tiang ai that ko. Mipi lung rual tein dir ko hna usih! Kan ralkap CDF le tlang cung hriam tlai dih lak nan caah thla kan rak cam peng ko. Bawipa nih teinak in le ko hna seh!Judah mi nih ral an thawh Ni Adar thla (cucu March 17 hrawng asi) cu teinak an hmuh hnu ah tu ni tiangin Purim tiah an kawh i teinak puai an tuah peng. kan nih Kawlram zong tu Sept. 7 cu teinak puai tuahnak dingah Bawipa nih a kan serpiak mi Ni asi ve te ko lai!\nCredit: Rev.Dr. Van Bawi Kam\nKALAY (RCH) COMMANDER, MILITARY COUNCIL- IN KAI →\n← MYANMAR RAM AH D-DAY PUAN A SI


Mithiang Pawl Puai | Radio Veritas Asia\nMithiang Pawl Puai\nVoikhatnak Bible - Biathlam 7:2-4,7-14\nPsalm - 24:1-6 (Lehnak 24:6)\nVoihnihnak Bible - 1John3:1-3\nThawngtha Bia - Matt 5:1-12\nAD 300 hrawngrhang thok in khrihfa hremnak hi a chuak ti a si. mah lio caan hrawng ahcun zumhnak ruangah thah bak a si ko. An zumhnak a thawn ning hi hmurka le tuahsernak lawng hmanh si loin an nunnak hrimhrim pek in tette ana khaan. Zumhnak rungah thah a si mi hna kha Martyrs ti an si. mah biafang hi Greek holh a si i a sullam cu tette tinak a si.\nZumhnak ruangah thahnak aa huahmi hna kha khrihfa vialte nih upat le thangthat an si. A ruang cu an nih cu vanram ah Pa Pathian he hmuhkhat ah an um ti cang tiah an zumh ruangah a si. cucahcun vawlei cung khrihfa vialte nih mithiang hna tiah auh an si.\nAD 600 hrawng a phanh tikah cun Rone siangpahrang uknak tang in khuachia biaknak vialte kha Pathian biaknak lei ah an i mer dih cang. AD 609 kum a phanh tikah cun Pope Boniface IV nih Bupi cu a hruai. Hlanlio khuachia an biak lio i milem phunphun an ser an biak mi vialte kha hrawh dih a si i Nu Mary milem le mithiang hna milem tampi ser in khuazakip ah taar in upatnak pek a si cang. rome khua na phanh ahcun a tutiang hmanh ah a um rih ko.\nMinung nih cun mithiang pawl hi kan thei dih hna lo, asinain Pathian nih cun a hngalh dih hna, an nih riang cu kanmah vialte Pathian sin phanh khawhnak ding caah nawl piaknak hal piak kha a si. AD 800 hrawng thawk in mithiang vialte puai hi November (1) ah tuah a si cang.\nKhrihfa kan si hnawhchannak a bik cu mithiang si ding hi a si. Mithiang siding ah zeidah kan tuah lai. Mithaing siding ah tiah Pathain nih a khaukhih cia mi an um lo, ti hi kan hngalh cikcek awk a si. Na duh ahcun mithiang na si kho i na duh lo ahcun na si lai lo, a poi ngaimi le a har ngaimi cu, mithiang si nih duh tung, ngamh lo, zuam lo, mah ning kel in um peng ko ah khan cun mithiang cu kan si kho ruam lai lo.\nKa dawt mi ka fa le hna, a tu hin kannih cu Pathian fa kan si cang, a sinain zei kan lawh lai cu a fiang rih lo. Sihmanhsehlaw Khrih a langh tikah amah Khrih bantuk kan si lai ti cu kan hngalh, zeicah tiah a sining taktak tein kan hmun lai. Khrih zohchunh in, cu ruahchannak a ngei mi poh cu, Khrih kha a thianhlim bantuk in thianghlim tein a um ve, sual a tuah mi poh nih Pathian nawl a buar a si, zeicah tiah sual cu nawlbuar a si (1 John 3:2-4).\nVanram lei kan khual tlawnnak ah hin mithiang siding hi kan tuan, kan tuah, kan i zuam cuahmah liopi a si ve ko, a ruang cu, kan unau pawl tampi cu vanram ah an um dih cang i mithiang tiah auh an si cang. Nang le kei zong anmah pawl zohchunh in ruahchannak nganpi le hninh khawh lo mi zumhnak he ral tha ngai in hmailei ah kaar hlang chin ve ko u si.


Tuluk Cozah Nih Hong Kong Ah Security Law A Nunter – THE CHINLAND POST\nTuluk Cozah Nih Hong Kong Ah Security Law A Nunter\nPhoto; The New York Times\nTCP Online — Tuluk nih Hong Kong khuapi ah Security Law hman ding in nawl a chuah i cucu tuni (July 1) in a nung cang. Tuni July 1 hi British nih Hong Kong cu Tuluk sin a pek thannak kum 23 tlinnak ni a si.\nHong Kong ah duhlonak langhternak faktak in a um than i duhlonak langhtertu le palek pawl zong hlamihma a pumi tampi an um ti zong theih a si.\nTuluk nih Hong Kong ca i nawl (hramhram in) a chuahmi Security Law hna cu;\nIthencheunak – Tuluk he ramkhat sinak ihrawm duhlo (secession)\nTuluk cozah nawlngeihnak zeiah rel lo (subversion)\nTlerhnak in zapi thin phawh/phang dingin tuahnak (terrorism)\nThil tha lo tuahnak ah ramdang mi he tuahti\nHna hi an si. Hi a cunglei phung a buarmi cu thih hlan lo thong thlak khawh a si ti zong Security Law nih cun a langhter.\nMah phung pakhat cio nih sullam tampi an langhter, atulio Hong Kong buainak i duhlonak a langhtertu hna nih an tuah tawnmi; zapi hmanmi lam hrawh tibantuk le social media in Tuluk cozah thatlonak tialmi pawl cu a cunglei no.3 nak i (terrorism) ah aa tel hna.\nTuni Hong Kong i duhlonak langhternak ah minung pahnih (Tuluk cozah doh in catar aa putmi) an tlaih hna. An phung chuahthar ning a si ahcun mah pahnih hna cu an nun chung thong thlak an si lai.\nTuluk cozah nih Security Law a vengtu dingah tiin Hong Kong ah zung zong a hun cang lai i mah phung a buarmi paoh cu Hong Kong ah biaceih ti lo in Tuluk ram ah kuat in biaceih an si cang lai ti zong theih a si.\nJoshua Wong (23) hi atu lio Hong Kong buainak ah siangngakchia hruaitu i a langsar bikmi pa a si. Amah nih 2016 kum lio ah mino pawl komh in Tuluk cozah dohtu bu pakhat– Demosisto tiin a rak ser. Mah a sermi cu tuni ah a hrawh thannak kong thawng thanhnak a tuah. “Security Law a nun cang caah ahohmanh nih thaizing kong kan chim kho ti lo,” tiah a chim.\nCubantuk in minung tampi nih tuni ah anmah le an pumpak Twitter, Facebook account pawl tampi an hlonh hna. Media Organization hna zongah Hong Kong ramkhel kong a tialmi minung 100 leng nih an tial ciami vialte zong phiat ter than ding in an nawl hna.\nMahti Tuluk nih Hong Kong cung i phung thar a sermi cu atu lio Hong Kong ram i Tuluk cozah duhlonak langhtermi hna hrawh khawhnak bik ah a si tiin Hong Kong ramchung le vawleicung ram hna nih an langhter.\nUK Prime Minister Boris Johnson nih Hong Kong minung ting 30 (three million) nih an duh ahcun kan ram ah rami sinak an van sok khawh tiah tuni ah thawng a thanh colh ve.\nHong Kong cu British (UK) nih 1842 kum in an rak pen hna i kum 150 leng a rak pennak khua a si. British nih 1997 lawng khan Tuluk sinah ap thanmi khua a si. Hiti a rak ap than lio ah hin British le Tuluk cozah nih biakamnak an ngeihmi a rak um. Cucu Hong Kong khuapi hi 2047 kum tiang;\ntiin (July 1, 1997) ah biakamnak an rak tuahmi hna a biapi cem mi cu an si. Kum 2047 tiang deih ding biakamnak cu tukum 2020 in cun kum 23 nak le tuhnu kum 27 a tang rih tinak a si. Nain, mah a tangmi kum 27 cu tuni i chuahtharmi Security Law nih cun zeihmanhlo ah a chuahter dawh a si cang.\nPrevious Zantac Sii Nih Cancer A Chuahpi Khawh Caah U.S FDA Zung Nih Zuarzamh Ti Lo Dingin An Khap\nNext Myanmar Ram Um, Tuluk le US Embassy Kar Facebook Chung Iphomhnak


A Poi Tuk Hringhran US Chin Mino Cu Kan Lo Cikcek Ko Meithal Zuun 33 A Firtu Kha Midang An Si Lo Chin Mino An Si – Chin World News Evening\nWednesday Briefing: Top Stories Zahan Aug. 13, zanlei ah Chin Community of Indianapolis (CCI) nih naihrawng Indy i meithal kahnak a chuak pah lengmangmi kong he pehtlai in Emergency meeting an auh i Krifabu kip pastor le upa pawl minung 100 deng an chuak. Southport police 2 zong nih an telpi hna. Police nih zeidah an chim i zei kong dah an ceih.\nMeithal dawr an bauh hnu in meithal kahnak voi 6 a chuak cang i an kahmi hna hi Chin mino minung 4 an si an ti. A kaptu zong, kahmi zong gang bu i ai telmi an si kho men tiah an chim. Chin mino minung 4 nih an i monghmi mawṭaw ah meithal zuun khat, zuun 33 firmi chung si lo in, meithal dang hmuh le tlaih a si tiah an chim. Chin mino a lemsoi (recruit) tu hna gang bu phun 3; Asian Boyz, Southside Crips, le Vice Lords hi an um an ti. Nulepa nih fale tlonlen ning le an hawi komhmi hna ngiat le hngalh i zuam cio ding a biapi tuk tiah ralrinnak zong an pek hna ti a si.\nHmurka in si seh, ruahnak le thazaang in si seh, Indianapolis Chin/Laimi le CCI caah thazaang tampi a kan chuahpiak tawn tu kan upa Pu Thankio Hengcin a damlo ngai i sizung ah zarh khat leng a um cang. Damtein a chuah khawh ṭhan nak hnga Pathian sinah thlacam in bawm cio u sih. Credit: The Chin Voice


Australia um Kawl Doctor 2 nih CDF bawmhnak an pek | The Chin Express\nAustralia um Kawl Doctor 2 nih CDF bawmhnak an pek\nNizaan ah kan hawile Kachin, Kawl le miphun dang nih chuncaw dum tinak an ka sawm i, bia kan i ruahnak ah CNF/CDF kong an ka hal.\nKeimah nih ka theih khawh tawk te in ka chimh hna. An lung asi tuk i $1,500 bawmhnak an ka pek colh.\n“Chin miphun cu nan lung aa rual tuk. Nan pale CNA/CNF he hmun khat te ah dohthlennak nan tuah ti kho. Nanmah Chin miphun lawng si loin miphun dang zong nan ram chung ah nan dawrter hna. Nan bawmh hna. Him tein nan um ter hna,” an ka ti.\nMiphun dang Kawl miphun hmanh nih kan fa kan nau CDF caah bawmhnak an kan pek ka hmuh tik ah kaa lawm tuk ve.\nKan dohthlennak caah pumpak in siseh, pengtlang in siseh, Khrihfabu in siseh kanmah le kan ti khawh cio in kan miphun caah nunnak thap in rian a tuanmi kan fa/nau le hi bawmh khawhnak rak i zuam cio ko hna usih.\nKan tei hrim hrim lai.\nPu Renny Ceu Lian Mang\nHmasa thawngpangMalaysia nih minung fir hmang Myanmar rammi 3 a tlaih hna\nHnu thawngpangCDF-KKG le Zoland PDF nih Kawl Ralkap 2 an thah hna i meithal zong an lak


Kum 9 Chung Bak Sal Zuat In An Zuatmi Nute An Chuah Khawh Cang Zaangfaak Taktak A Si – Chin World News Evening\nLaos ram i nu pakhat sal bantukin a rak tuah totu hna le inntang room thil chia chiahnak ah a hrengtu hna Thailand nupa hna cu naite ah khan police nih an tlaih hna tiah theih a si. Hi Laos ram i nu a ummi hi a umnak chungkhar hna hi kum tampi chung cu sal zuat bakin an rak zuat tawn tiah a konglam theimi nih an chim. A caan an velh an duh poh an tuahto ti a si.\nHi nute hi a umnak chungkhar hna sinah kum 9 chung a um cang i a um in thlakhat hnih hrawng cu a nihhlawh an pek ko nain atu tiang phaisa fangkhat zong an pe ti lo ti an chim i, ahohmanh chawn biak khawh loin hmundang te an chiah. Thailand ram Persons district, Anti-trafficking police, Major General Worawat Wattanakornbancha nih an sinum nih sal zual in a zuatu hna nupa Suchin Vipusitthikul kum (60) le a nupi Jirawadee Vipusitthikul kum (50) hna cu an tlaih tiah thawngzamhtu hna nih an tar.\nHi thil a cangmi kong an theih khawhnak a ruang cu Thailand ram Samut Sakhon district chung Krathum Ben khua ah a ummi Kijsiamokolkarn dawr pakhat ah Laos rammi nu pakhat cu a umnak chungkhar hna nih sal zuat in a zuat an duh poh in a tuah timi report nak a um ruangah atu bantukin a luatnak a hmuh hi a si. Report nak an tuahmi cu an hlathlai peng tikah nu pakhat Porn tiah an auhmi kum 21 nute cu a hmuh hi a si.\nAn chim ning ah cun Porn hi kum (13) a si lio 2012 ah khan Suchin Vipusitthikul te nupa hna sinah a rak ummi a si i a um ka ah cun thlakhat ah Baht-1500 an pek tawn i thla hnih thum hnuah cun a thlahlawh zong an pe duh ti lo tiah Police pawl nih cun an chim. Porn tiah an timi nute cu kum 9 chung fahnak phun kip tuar in le lungrethei vansang au in caan a rak hmang.\nNote: Falam ca kan lehchinmi a si caah kan ttial palhmi le a si lo ning in kan ttial sualmi hna a um ah cun nan kan ruah thiamnak lai kan in nawl hna.\nMalaysia Lainu A Phuang Ṭhan Kan Pa Nih Nupa Si Dingin A Ka Hal Peng I Ka Celh Ti Lo Hnu Ah Ka Pek Ka Voikhatnak Si Caah


GoodNews- US um, Chinmi caah thawngtha tuk si cang\nCaan saupi an ceih mi cu tu ni ah tlamtling tein Senate ah vote lak a si i, Democrat 50 le Republican lei 49 nih vote an thlak hnuah, Republican lei mi pakhat nih vote a thlak lo caah Covid bawmhnak cu tlamtling tei passed a si cang.\nMinung pakhat ah $1400 cio coh ding a si. Mah hi House ah ceih than a si lai, aruang cu, House ah an passed hnuah Biden admin he ceih than nak an ngei i, tlawmpal thleng mi a um.\nMah hnuah cun President Joe Biden nih min thutnak a tuah lai i, cun US mipi sin ah phawt a si cang li. Source-US Today\nRelchap..India ram chungah a nganbik football hruaitu ah member a si ve mi, MP a cuh cang mi le Mizoram football ah hruaitu bik Honorary Secretary a ttuan lio mi Lalnghinglova Hmar nih\nkawlram rising star an ti mi, Miss Ma Kyal Sin kong ah a lungput a chim mi nih Mizoram mipi lungthin a khuai hna. Lalhninglova Hmar hi India ram aiawh in FIFA meeting ah a kal ve cang mi a si\nA chim ning a cun, Mah hmangthlak (Ma Kyal Sin hmangthlak) ka vun hmuh cu, chim ding ka ngei lo, zeihman ka si lo ning fiang tein ka thei chin lengmang.\nRam caah a nun a thap ngam mi, nusal Ma Kyal Sin nih a ram caah a lunthing dihlak a rak pek cang. Mah cu a taktak in a lang ter\nRam le miphung caah thil tha tuah har kan ti tuk lio ah amah (Ma Kyal Sin) nih cun, a nun thap in a ram caah heh tiah a cawlhcang. Nu, Pa ngak in a nem deuh mi a si nain, a chunglei lungthin ahcun tei khawh lo mi lungput a ngei i, mah lungput nih a ram caah tih ngei lo in heh tiah raltha tein cawlhcang khawhnak a pek\nMyanmar ralkap nih a thinlung an tei khawh lo caah an tei khawh mi pakhat a taksa ah meithal in an kah. Natein a lungthin cu myanmar ralkap meithal nih a tawn kho lo. A ram caah a dawngtian in nun thap in a doh ngam\nAram caah nun thap in a pek ning ka hmuh ahhin zeihman chim ding ka ngei lo, zeihman ka si lo ning fiangtein ka thei i, a sungh ka khang. Ma Kyal Sin ka uar ning a zual chin\nNungak na thih ning cu, na nun khua a sau lai. Asi, Angel (Ma Kyal Sin) bantuk in mah le tuah khawh mi cio ah ram le miphung caah rian tuan cio hna u sih law, “Everything will be ok” By- Lalnghinglova Hmar\nBe the first to comment on "GoodNews- US um, Chinmi caah thawngtha tuk si cang"


Aung La Nsang puai zohnak in pa 4 an thi | THE CHIN EXPRESS\nAung La Nsang puai zohnak in pa 4 an thi\nKachin miphun Aung La Nsang le US Filipin pa Brandon Vera an i phomhnak puai zoh lio ah Myanmar ram, khua 3 in minung 4 an thi tiah palek le mibawmtu bu nih an chim.\nOctober 13 i Japan ram ah tuahmi MMA (One Championship) Light Heavyweigh taisawm cuhnak puai TV zoh lo ah Yangon ramtthen, Irrawaddy ramtthen le Kachin state in minung 4 an thi.\nOkekan peng, Shan Suh khuate ummi U Hlan Win cu ‘Aung La, thong chih! thong chih’ a ti lio ah a tlu. Mibawitu bu nih sizung ah an kalpi nain a nunnak liam.\nOkekan, Ohphoe lam ah a ummi U Maung Tin Soe cu ‘Aung La nih a tei cang’ tiin a au lio ah a tlu i Okekan sizung ah an kal pi. Yangon sizung ah kal an fial hna nain sibawi te nih a nunnak a khamh kho lo i kir lei ah a nunnak liam.\nIrrawaddy ramtthen, Dedaye peng ah a ummi kum 71 tarpa zong Aung La Nsang puai a zoh lio ah aa nuam tuk i a nunnak liam. Aung La nih Vera a tei ahkhan aa lawmh tuk ah a tho i ‘Myanmar hey! Myanmar kuah!’ tiin aa hlawhnak ah a tlu i a thi.\nKachin state, Danai peng ah a ummi pa pakhat zong Aung La nih Vera a tei ahkhan aa lawm tuk i a dir lio ah a tlu i a thi.\nKum 64 simi U Aa Si Se cu a tluk inkhan khuami nih sibawi sin ah an kalpi i a thi an tah tikah a thi kai tuk i a ka in thi a chuah caah Danai sizung ah an kalpi. October 14 ah a nunnak liam.\n“Lung thi a kalnak a bit tuk silole lung he aa pehtlaimi zawtnak nan ngeih ahcun i lawmh tuk, i nuamh tuk silole ngaihchiat tuk le lungretheih tuknak hi na nunnak caah ttihnung thil a si kho caah i ralrin taktak a hau” tiah sibawi Kyaw Suar Oo nih a chim. – 7Day Daily


South Korea pial sual prophet nu Shin Ok-jung cu thong kum6 an thlak! – LAI NEWS\nSouth Korea biaceih zung nih, Grace Road Church founder nu Shin Ok-ju cu kum 6 thawng tla ding in bia an chah piak.\nShin Ok-ju, Grace Road Church founder nu hi prophet bantuk in a um mi asi i zultu minung 400 leng a ngei. Hi minung 400 hi group in an um i group in chuah an ni timh ah cun khuachia chuahpiak na hau tiah a ti hna i thazang in a hrem hna.\nA zultu pawl hi vawleicung ramkip in ansi i, a sin an phanh in an passport hi a mah nih a fim piak dih hna i chuah an duh zong ah an chuak kho lo. Cu leng ah, a zultu pawl hi South Korea i Suva khua ah rian hrang (construction)a tuanter hna.\nGrace Road Church founder nu Shin Ok-ju hi Church a dirh hnu in Fiji ah construction company a tuah chih i a zultu hna hi rian a tuanter hna tiah tiah BBC nih a phuan.\nShin Ok-ju i a prophet phuan mi cu, vawlei cung ah mangtam fak taktak in a tlung lai, a mah le a zulh tu hi South Korea ram Fiji ah hin mangtam in kan luat lai tiah a ti i a zultu pawl hi 2014 ah Fiji ah a thial pi hna.\nSouth Korea ah hin Khrihfa biaknak zong an karh, mission rian zong an tuan kho ngai nain biaknak thalo, pial sual, (cult) pawl zong an tam i an karh chin lengmang ve.\nChimh hrinnak a luan sual ruang ah a fapa tlangval no te a nunnak a liam.\n2020 Tokyo Olympic thawk ni le dongh ni a fiang cang.\nHakha EPC mei man pek na duh ah cun nikhat cu can na pek a hau!


2019 Senthang Person of the Year Ah Salai Sang Hnin Lian An Thim – THE CHINLAND POST\n2019 Senthang Person of the Year Ah Salai Sang Hnin Lian An Thim\nThe Chinland Post, 2019 July 30| Senthang Family in North America tiah rak theihmi Chin Senthang Organization-United States of America (CSO-USA) nih 2019 kum Senthang Person of the Year ah Salai Sang Hnin Lian an thim.\nCSO-USA hruaitu upa nih minung pathum thimnak an chuahpi hna hnu ah Online in mizapi thimnak an tuah. Online ah min tarlanghmi pathum chung ah Salai Sang Hnin Lian nih zatuak 72.2% a hmuh caah anmah cu 2019 Senthang Person of The Year ah thim a si tiah Global Senthang (Official Group) an thanh.\nHi laksawng peknak kong CSO-USA nih Global Senthang Biaruahnak ah tuanvo ngeitu upa Van B Lian nih, “a ralaimi August 9-11 ah tuah dingmi a voi 8 nak CSO-USA Conference 2019, Chicago ah tuah dingmi ah pek a si te lai” tial a thanh.\nCSO-USA nih kum hnih dan tuahmi ‘Senthang Person of the Year’ thimnak ah Minthatnak laksawng le Kyat 500,000 an pek lai tiah theih a si.\nA luan cia kum hnih lio, 2017 Senthang Person of the Year cu Hakha Baptist Association (HBA) ah General Secretary, Chin Baptist Churches USA (CBCUSA) ah Vice-president a rak tuanmi le tulio Texas Chin Baptist Church ah Senior Pastor tuan liomi Rev. Tial Lian a si.\nTutan Senthang Person of the Year petu, Chin Senthang Organization USA (CSOUSA) cu 2007 ah Senthang Family of North America (SFNA) tiah Jacksonville, Florida State, USA ah rak dirh a si tiah kan theih.\nSalai Sang Hnin Lian cu tukum 2019 March thla lio zong CCN Channel nih a voikhat nak an tuahmi Awards an pekmi chung in “CCN Award” a rak pek cangmi a si.\nZei ruang ah dah Senthang Person of the Year 2019 an pek timi cu CSO-USA nih an langhter lo nain, Salai Sang Hnin Lian cu a tulio Malaysia, India ram hna ah a ummi Chin ralzaam hna kong ah biatakte in a cawlcangmi a si. 2018 kum chung ah a riantuannak pakhat simi CHRO aiawh in vawleicung khuazakip ah kal in cozah upa le UN upa hna he zong hmaitonh in bia a ruah tawntu zong a si.\nAtu lio a riantuannak Chin Human Rights Organization (CHRO) ah Program Director for Human Rights Education & Religious Freedom a si i cu he pehtlai in Chin Christian University (CCU) ah ‘Nuhrin Covo le UN Riantuan Ning’ zong ca a chim cuahmahmi a si.\nCun, zaanghleicawi in a tulio ah Fidi Foundation (The Chinland Post) ah Program/Managing Director zong a si chih fawn. Amah hi, Chin miphun kong ah capar Laica in siseh, Mirangca in tampi a tialmi zong a si.\nSalai Sang Hnin Lian cu Kalay University in B.Sc., a dih hnu ah, Delhi University (India) in Political Science, Lucerne University (Switzerland) in Human Rights Implementation le Mahidol University (Thailand) in M.A., Human Rights a dihmi a si. +++\nPrevious Chinram Cozah Sin In Paletwa Hartong Le Ralzaammi Caah Bawmhnak Pekmi Sing 2000 Renglo A Chuak\nNext Upadi ning Riantuanlo Chin Vuanci Pawl Kan Phuakpiak U Tiah Duhnak Langhter Timh


Donald Trump Le Amah Dirpi Tu Nih An Tuahmi Zei Si An Hngal Lo – Chin World News Evening\nDonald Trump Le Amah Dirpi Tu Nih An Tuahmi Zei Si An Hngal Lo\nJanuary 7, 2021 January 7, 2021 Salai Van World News\nUS ram tuanbia ah a um bel lomi Capitol innpi an luh hnawhmi cu Pathian nih a thimmi a hmanmi, le a umpi tiah nan ruah i thla nan campiak mi Trump le a minung pawl nih an tuah ko khi. US mipi nih vote an pekmi an upat lo zong a si pinah US democracy uknak zong zeiah an rel lo a si i a mui an chiatter zong a si fawn.\nBawi Zisuh le a zultu hna, le profet hna nih cun mah bantuk tuah ding in mi an forhfial bel hna lo i an cawnpiak fawn hna lo anmah pumpak zong in an tuah bel lo. Bawi Zisuh cu amah vailam ah a tahtu hna hmanh kha an sualnak a ngaihthiam hna. “Jesuh nih aa thawh i, ‘Ka Pa ngaithiam hna. An tuahmi hi zei a si ti awk an hngal lo,’ tiah a ti” (Luka 23:34). Bawi Zisuh a zummi le a zultu hna nih cun buainak le that lonak tuah cu tha kan pe bel lo. Kan hrial zungzal.\nMidang zong tuah ding in kan forh bel hna lo. Bawi Zisuh le a zultu hna, le profet hna nih din lonak le sualnak cu mah bantuk phun buainak (violence, insurrection) hmang in an do bel lo. Atu chun i buainak a tuahtu pawl khi Khrihfa biaknak ah a biatak lomi lawngte an si ko lai. Khrihfa mi nih cun remnak, daihnak le dinnak hna hi kan dirpi pengmi an si/kan ttanhmi an si. Sualnak le din lonak zong buainak le thahrum hmang in doh kan i zuam bel lo.\nAtu chun i buainak le thil zohchia a tuahtu pawl khi Bawi Zisuh cu vailam ah tah ko uh tiah a aumi pawl he an i lo bak/an i khat bak. Trump, a duhfaknak le a hakkauhnak ruangah mah tiang a chuak ko khi. Khuaruahhar ngai a simi cu Trump a ttanhtu pawl nih a cahrang ah thla fak deuh in nan campiak deuhdeuh, thil ttha lo le sualnak tam deuhdeuh a tuah ve. A poi ngai ko. Mah hna thil tuahmi le timhtuahnak nih khin thimnak a phichuak cu zei hmanh a thlengter kho hlei lai lo. Cattialtu: Van Tum\nKhuaci An Mui Tuk Cang. Nawlngeitu Nih Order An Chuah Cang\nVice President Mike Pence Telh In Trump Cungah An Lungtling Ti Lo!


GENESIS 14 HCL - Shinar ram siangpahrang Amrafel, - Bible Search\nAbram Nih Lot A Chanh\n1Shinar ram siangpahrang Amrafel, Ellasar siangpahrang Ariok, Elam siangpahrang Khedorlaomer le Goiim siangpahrang Tidal nih 2siangpahrang a dang panga kha an doh hna, cu hna cu: Sodom siangpahrang Bera, Gomorrah siangpahrang Birsha, Admah siangpahrang Shinab, Zeboiim siangpahrang Shemeber le Bela siangpahrang an si (Bela cu Zoar a si). 3Hi siangpahrang panga hi hmunkhat ah an òangòi i Siddim nelrawn ah khan an ralkap cu an pumh hna; Siddim nelrawn cu atu i Rili Thi timi khi a si. 4Khedorlaomer kut tangah khan kum hleihnih an rak um i a kum hleithumnak ah amah kha an doh. 5A kum hleili kum ah Khedorlaomer le amah he a òangòimi hna kha an ralkap he an ra ciammam i Refaim mi kha Ashteroth Karnaim ah, Zuzim mi kha Ham ah, Emim mi kha Kiriathaim nelrawn ah, 6Hormi kha Seir tlang ah an tei hna i thetse rawn kam i a ummi Elparan khua tiang an dawi hna. 7Cun an hun i mer i Kadesh ah khan an hung kir i Amelek mi hna ram vialte le Hazazontamar i a ummi Amor mi kha an tei hna (Kadesh cu Biaceihnak Cerhti ti zongah ti a si).\n8Cun Sodom siangpahrang, Gomorrah siangpahrang Admah siangpahrang, Zeboiim siangpahrang le Bela siangpahrang nih (Bela cu Zoar a si), 9Elam siangpahrang Khedorlaomer le Goiim siangpahrang Tidal le Shinar siangpahrang Amrafel le Ellasar siangpahrang Ariok doh awkah Siddim nelrawn ah an ralkapbu cu a hunpi hna, khatlei ah panga le khatlei ah pali an si. 10Siddim nelrawn cu bitumen an cawhnak khor in a khat i cucaah Sodom siangpahrang le Gomorrah siangpahrang kha raltuknak hmun cun zam an i timh tikah cu khor chungah cun an tla. A dang cu tlang ah khan an zam. 11Siangpahrang pali hna nih cun Sodom le Gomorrah i a ummi thil vialte kha, rawl vialte he an i lak i an kal. 12Lot zong cu Sodom i a um caah a ngeihmi thil vialte he an kalpi ve.\n13Sihmanhsehlaw a luat sualmi pakhat nih Hebru mi Abram cu cu kong cu a chimh. Abram cu Mamre thingzarh pawng i khua a sami a si, Mamre cu Eshkol le Aner hna u kha a si i hi hna hi Abram he òangòi an si. 14Abram nih a rualchan an tlaih ti kha a theih tikah a riahhmun i a ummi a minung hna lak i zumhawktlak a timi minung za thum le hlei riat kha a kawh hna i siangpahrang hna cu Dan khua tiang an dawi hna. 15A mi cu bu hnih ah a òhen hna i zan ah an tuk hna i an tei hna. Damaskas khua chaklei i a ummi Hobah tiang an dawi hna i 16an thilri vialte kha an chuh òhan dih hna. A rualchan Lot le a chawva vialte zong kha a kirpi òhan hna, nu hna le mi dang zong an i tel.\nMelkhizedek Nih Abram Thluachuah A Pek\n17Abram cu Khedorlaomer le amah sinah a òangmi siangpahrang hna a va tei hnanak in a ra kir tikah, Sodom siangpahrang nih khan Shaveh nelrawn an timi in a rak don, (Shaveh nelrawn cu siangpahrang Nelrawn ti zongah ti a si). 18Cun Salem Siangpahrang Melkhizedek, Cung Nung Bik Pathian tlangbawi zong a simi nih khan Abram cu changreu le mitsur zu a rak phorh i 19thluachuah a pek i:\n“Van le vawlei a sertu\nCung Nung Bik Pathian nih\nAbram cu thluachuah in pe seh.\n20Na ral an teitertu\nCung Nung Bik Pathian cu thangòhat si ko seh,” a ti. Cun Abram nih hranchaw a lakmi vialte cheuhra cheukhat a pek.\n21Cun Sodom siangpahrang nih Abram cu a thawh i, “Ka minung hna dah ti lo cu, na lakmi thil paohpaoh kha an dihlak in nangmah nih i chiah ko hna,” a ti. 22Sihmanhsehlaw Abram nih cun a leh i, “Van le vawlei a sertu Cung Nung Bik Pathian hmaiah chiatser tein bia kaa kam i, 23na thil a simi paohpaoh, la fang pakhat le phanah hri tiangin zeihmanh kaa lak lai lo, ka ti. Cucaah cun nang zong nih zeitikhmanh ah, “Abram cu keimah nih pei ka rumter ko cu,” na ti kho ve lai lo. 24Zeihmanh keimah caah kaa lak lai lo. Ka mi hna nih an hman cangmi thil hna le ka sin òang hna nih an hmuhtin awk a si vemi thil lawnglawng kha ka cohlan hna lai; Aner, Eshkol le Mamre nih khan an covo cu an i lak ve lai,” a ti.


Chin State Uktu Dingah Ralkap nih a Thimmi Pu Ngun San Aung | The Chin Express\nChin State Uktu Dingah Ralkap nih a Thimmi Pu Ngun San Aung\nMipi nih kan thimmi NLD cozah uknak a chuttu ralkap cu mipi nih thihnun ngamh in kan doh lio ah Pu Ngun San Aung cu ralkap nih hmunhma an pek i an lei ah a ṭang diam.\nRalkap nih Chin state uktu (Chin State Administrative Council Chairman) dingah an thimmi Pu Terence San Mawi Nikhuai cu February 11 zingka ah lungzawtnak in a thi.\nCucaah amah aiawhtu dingah ralkap nih CNLD Chairman Pu Ngai Sak le Pu Thla Hre an thim hna nain “mipi duh lomi ralkap cu kan duh lo” tiin an al.\nMah hnu ah Pu Ngun San Aung an chimh i vikvak a cohlan colh ko. Amah hmunhma hmuhnak asi paoh ahcun Chinmi mipi zei a rel hna lo ti a lang.\nPu Ngai Sak le Pu Thla Hre cu ralkap nih Chin state uknak nawl, lahkhah tampi, inn le motor le rumra an pek hna nain mipi an dawt ruangah an cohlang lo. Pu Ngun San Aung he cun van le vawilei bak an si ko.\nCun, Pu Ngai Sak le Pu Thla Hre cu naite November 8 thimnak zongah aa cuhmi an si.\nPu Ngun San Aung cu thimnak hmanh ah aa cuh ti lomi si … a zohchia ngai.\nA rauh hlan ah ralkap chaktlaihmi Pu Ngun San Aung (Chin state uktu) nawlpeknak in Chin state cozah riantuan le ralkap duhlonak a langhtertu pawl hnahnawh, tlerh, tukvelh, tlaih le thongthlak an tong thluahmah lai – ngaih a chia ko.\nAnih hi, ralkap bawi pawl nih mipi hlennak caah an uniform i phoih in an dirhmi USDP party member asi.\nHmasa ralkap (USDP Thein Sein) acozah lio zongah ralkap le USDP lei in Chin State Lamsul Vuanci a rak ṭuanmi si.\nSibawi le cozah rianṭuan pawl hmanh nih ṭih tuk bu tein ralkap duhlonak an langhter, mi tampi an rian an i phuak …\nHmasa thawngpangMyanmar thawngla pawl an i phuak thluahmah\nHnu thawngpangCBCUSA nih Kawlram CDM caah tangka 28 million kyats a hlut


Ralkap Uknak ka doh ve nak a ruang? – Hakha Cherry\nRamkhel kongah keimah pumpak opinion tampi langhter le kap ngei ngai in biachim hi a si khawh chung hrial kaa zuam peng nain atu tan cu “kap ngeih lo kha duhthim awk chungah aa tel lo” tiah ka ruah ve ruangah tawite in ka ttial lai.\nRalkap nih kan ram cu chan tam tuk a uk cang i ralkap uknak tang i nun kha, a tthangcho tuk cangmi nihin kan vawleipi dirhmun in chim ahcun “nung na thih” a si ko. Kan kiangkap ram le miphun vialte mawtaw le vanlawng an ser i vawleipi an zaa pei chungah an rak chiah dih cang lio ah, ralkap ukmi kan nih Kawlram mipi nih A.D 2010 tiang ah Mobile phone hmanh kan rak hmu bal rih lo khah!\nVawleipi ah zei bantuk nuhrin covo dah a um? timi zong zeihmanh kan rak hngal lo. Tihnak in kan rak khat i ralkap nih chimmi le fialmi poh cu kan thihnak ding a si hmanh kan rak el ngam nemmam hna lo khah!\nRalchiatnak le ttihnak sal bak full-time bak in kan rak tang dih i ralkap hmuh poh ttihphannak in kan rak khat. Fimthiamnak lei ah le vawlei cung ram zeihmanh an cawn duh ti lomi curriculum pawl an rak kan cawnter i kan cawnmi dihlak thiam le hngalh dih cikcek zongah zeihmanh a rak si lo khah!\nChim cawk lo a si! Kha ralkap uknak i kan techin fapar tiang hun luh nolh tthan dingmi ruah tikah, a lam kip in hi uknak chiahru khaam le donh hi a hrut lomi nihcun kan rian hrinhrim a si, tiah ruah awk a si.\nInn chung i ka fale an i nuamh lulh lio ah, innkaa hram in Rul nganpi rak lut sehlaw, chungkhar pa bik dirhmun “rul cu ka ttih tuk ai; a ka cuk sual lai” tiah khaam le doh loin lanhter ning law, cu bantuk pa cu dah! Fa ngei ve ding zongah aa tlaak lo nan ka ti dih ko lai.\nCucu atu lio kan ram dirhmun cu a si caah ram mi vialte nih a lam kip in hi ralkap uknak lut kho lo ding i doh le khaam hi cu kan rian hrimhrim a si ko.\n“Kan ttih lo ruangah a si lo. Kan tei lai kan ti ruang zongah a si bik hlei lo. Kan miphun dihlak chan tampi tiang dolh dih ding in a kan innkaa hram ah a hung lut cangmi, Rulpi cu zeitindah kan zoh sawhsawh khawh lai, titu khi a si deuh”…Hrambik Lian\n“Kan nih khrihfa pawl nih kan doh ve awk a si maw?” timi ka hun peh tthan te lai.wemustwintogether stop_the_terrorist Nan miphun hawi, By-Hrambik Lian