نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| د. محەممەد جەلال: نێچیرڤان بارزانى وەکو کەسێکى دەوڵەتمەدار، لەسەر دیپلۆماسیەتى دەرەوەى هەرێمى کوردستان\nSeptember 2021 27 - 16:45:04\nلە بارەى داهاتووى پەیوەندییەکانى هەرێمى کوردستان و بەریتانیا، بەتایبەتى لە دواى سەردانە فەرمییەکەى سەرۆک نێچیرڤان بارزانى، سەرۆکى هەرێمى کوردستان بۆ بەریتانیا، د. محەممەد جەلال، مامۆستاى زانکۆى و شارەزا لە سیاسەتى بەریتانیا پێیوایە، ئەو سەردانەى سەرۆکى هەرێمى کوردستان، هەلێکى گرنگ دروست دەکات بۆ بەرەوپێشبردنى پەیوەندییەکانى هەرێمى کوردستان و بەریتانیا، بەتایبەت دواى ئەوەى کە بەریتانیا لە یەکێتیى ئەوروپا دەرچوو لە ڕێگەى برێکزیتەوە، ئێستا بەریتانیا زۆر بە جددى بە دواى دەرفەتى کارى نوێى و هەلى وەبەرهێنان و ئاڵوگۆڕى بازرگانى دەگەڕێ هەروەها دۆزینەوەى بازاڕى تازە بۆ پەیوەندییە بازرگانییەکانیان، هەرێمى کوردستان لەو بوارەدا دەتوانێ پێگەیەکى گرنگى هەبێت بۆ ئەوەى لە بوارى نەوت و وزە و گازى سروشتى و لە چەندین بوارى تردا هەلى کار و بازرگانى بۆ بەریتانیا بەدەست بێنێت.\nد. محەممەد جەلال لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ رووداو لە (17)ى ئەیلوولى (2021) دا، گووتیشى، ئەم سەردانەى بەڕێز سەرۆکى هەرێمى کوردستان بۆ لەندەن، سەردانێکى ئێجگار گرنگە، وە بەو شێوازە فەرمى و گەرمییەى کە پێشوازی لێکرا بەڵگەیە لەسەر ئەوەی کە کورد و هەرێمى کوردستان بکەر و ئەکتەرێکى گرنگن لە عێراق و ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست، هەروەها کورد وەکو هاوپەیمان و هاوبەش و دۆستێکى نزیک لە بەریتانیا دەبیندرێت. ئەم پێشوازیکردنە لە بەڕێز سەرۆکى هەرێمى کوردستان، پەیامێکە بۆ عێراق وڵاتانى هەرێمى و ناوچەکە، کە هەرێمى کوردستان کیان و قەوارەیەکى گرنگە لە تێڕوانینى زلهێزەکان بەتایبەتى بەریتانیا.\nدەقى دیمانەى د. محەممەد جەلال، مامۆستاى زانکۆ و شارەزا لە کاروبارى سیاسەتى بەریتانیا:\nــ سەرۆکى هەرێمى کوردستان ماوەى سێ ڕۆژە لە بەریتانیا و ئێستاش کۆبوونەوەى نێچیرڤان بارزانى و بۆریس جۆنسۆن دەستیپێکرد، بۆ تاوتوێکردنى پرسە گرنگەکانى ناوچە و بەهێزکردنى پەیوەندى هەولێر و ولاتێکى وەک بەریتانیا، ئەو هەنگاوە سەرۆکى هەرێمى ناویەتى چ گرنگییەکى هەیە بۆ پاشەڕۆشى هەرێمى کوردستان؟\nد. محەممەد جەلال: بەڕاستى ئەم سەردانەى بەڕێز سەرۆکى هەرێمى کوردستان بۆ لەندەن، سەردانێکى ئێجگار گرنگە، وە بەو شێوازە فەرمى و گەرمییەى کە پێشوازی لێکرا بەڵگەیە لەسەر هەندێ شت، یەکێکیان ئەوەیە کە کورد و هەرێمى کوردستان بکەر و ئەکتەرێکى گرنگە لە عێراق و ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست، دووەم، کورد وەکو هاوپەیمان و هاوبەش و دۆستێکى نزیک لە بەریتانیا دەبیندرێت. ئەم پێشوازیکردنە لە بەڕێز سەرۆکى هەرێمى کوردستان، پەیامێکە بۆ عێراق وڵاتانى هەرێمى و ناوچەکە، کە هەرێمى کوردستان کیان و قەوارەیەکى گرنگە لە تێڕوانینى زلهێزەکان بەتایبەتى بەریتانیا.\nــ کورد چۆن و لە چ لایەنێکەوە دەتوانێ سوود بەریتانیا وەربگرێ، هەم لە سیاسەت و ئەزموونى، هەم لە پێگە جیهانییەکەى؟\nد. محەممەد جەلال: بە بڕواى من گرنگە هەرێمى کوردستان و بەڕێز جەنابى سەرۆکى هەرێمى کوردستان بتوانێ جەخت لە هەندێ خاڵ بکاتەوە، یەکەم: جێبەجێکردنى ماددەى (140) و ساغبوونەوەى ناوچە دابڕێندراوەکان و بەدەستهێنانى بەریتانى بۆ ئەوە. دووەم: بەدەستهێنانى پشتگیرى بەریتانیا، ئەگەرچى بەریتانیا ئەو ڕۆڵەى هەر بینیووە، بۆ بەدەستهێنانى بەشە بودجەى هەرێمى کوردستان لە بەغدا، تاوەکو بەغدا نەتوانێ یارى بەم پرسەوە بکات، خاڵێکى تریش کە یەکجار گرنگە ئەوەیە کە بەڕێز جەنابى سەرۆکى هەرێمى کوردستان، داواى پشتگیریکردنى زیاترى پێشمەرگە بکات لە بەریتانیا، بە ڕاهێنان و مەشق پێکردینان، هەروەها بۆ دابینکردنى چەک بۆ بەگژداچوونەوەى داعش و هەر میلیشیایەکى تر کە لە عێراق سەر هەڵدەدات.\nــ ئەو کاتەى ئێوە لە بەریتانیا دەژیان، بێگومان زۆرجار دیمەنى ئەو سەرکردانەت بینیووە کە هاتوون بۆ داونینگ ستریت، ئەمڕۆ کە ئەو دیمەنەى کە بینیتان ئێوە هەستان بەچیکرد لە کاتى پێشوازیکردن لە سەرۆکى هەرێمى کوردستان؟\nد. محەممەد جەلال: دواین سەردانى بەڕێز کاک نێچیرڤان بارزانى، سەرۆکى هەرێمى کوردستان بۆ بەریتانیا لە (2014) بوو ماوەیەک پێش سەرهەڵدانى داعش، لە دواى ئەوە بەتایبەت دواى پرۆسەى رێفراندۆم، کە بەریتانیا بەپێى پێویست پشتگیرى لەو پرۆسەیە نەکرد، جۆرێک لە ساردبوونەوە دروست بوو، بەڵام دواى ئەوەى سەرۆک مەسعود بارزانى، سەرۆکى پێشووى هەرێمى کوردستان، دەسەڵاتەکانى بە کاک نێچیرڤان بارزانى، بەریتانیا بە گەرمى پێشوازییان لەو هەنگاوە کرد، چونکە کاک نێچیرڤان بارزانى وەکو کەسێکى دەوڵەتدار، کە پێگەیەکى گرنگى هەیە لە هەرێمى کوردستان و عێراق و ناوچەکە.\nــ ئێوە باسى سەردانى سەرۆکى هەرێمى کوردستان بۆ بەریتانیا کرد لە (2014)دا، ئەو کاتەى سەرۆک وەزیرانى حکوومەتى هەرێمى کوردستان بوو، ئەوکات پەرلەمانتارێکى بەریتانیا دەڵێت: هیوایەکى زۆرباش هەبوو بۆ باشتربوونى پەیوەندیى هەردوولا، ئێستا لەگەڵ ئەو سەردانەى سەرۆکى هەرێمى کوردستان بۆ بەریتانیا، دەتوانین بڵێین دیسان ئەو هیوایە سەرهەڵدەداتەوە و ڕۆڵى دەبێ لە پێشخستنى پەیوەندیى نێوان هەردوولا؟\nد. محەممەد جەلال: بەڵێ هەلێکى گرنگ لەبەر دەستدایە بۆ بەرەوپێشبردنى پەیوەندییەکانى هەرێمى کوردستان و بەریتانیا، بەتایبەت دواى ئەوەى کە بەریتانیا لە یەکێتیى ئەوروپا دەرچوو لە ڕێگەى برێکزیتەوە، ئێستا بەریتانیا زۆر بە جددى بە دواى دەرفەتى کارى نوێى و هەلى وەبەرهێنان و ئاڵوگۆڕى بازرگانى دەگەڕێ هەروەها دۆزینەوەى بازاڕى تازە بۆ پەیوەندییە بازرگانییەکانیان، هەرێمى کوردستان لەو بوارەدا دەتوانێ پێگەیەکى گرنگى هەبێت بۆ ئەوەى لە بوارى نەوت و وزە و گازى سروشتى و لە چەندین بوارى تردا هەلى کار و بازرگانى بۆ بەریتانیا بەدەست بێنێت، چونکە بەریتانیا ئەو قەیدوقیودانەى پێشووى یەکێتیى ئەوروپا بەسەرەوە نەماوە، جگە لەمە هەرێمى کوردستان لە بوارى خوێندنى خوێندنى باڵا، ئاڵوگۆڕى کولتوورى و رۆشنبیرى، هەموو ئەوانە بەلاى بەریتانیاوە گرنگە و پەیوەندییەکانى بەریتانیا و هەرێمى کوردستان بەهێز دەکات، لە ماوەى چەند هەفتەى ڕابردوو وەزیرێکى پێشووى بەریتانیا وە سەرۆکى زانکۆى کوردستان لە هەولێر دامەزرا.\nهەموو ئەوانە یارمەتیدەرن بۆ ئەوەى پەیوەندییەکانى هەرێمى کوردستان و بەریتانیا بەرەوپێشووە بچن، جگە لەوە بەریتانیا خۆى دەزانێ، کە زمانى دووەمى ئێستاى هەرێمى کوردستان تەقریبەن بۆتە زمانى ئینلگیزى، کە نەوەى تازەى کورد گرنگى زۆر بە زمانە نوێیەکان دەدەن لەوانەش زمانى ئینگلیزى، دڵنیام لەڕێگەى هێزى نەرمەوەش بەریتانیا حەز دەکات هەژموونى خۆیان لەناوچەکە زیاتر بسەپێنن، جگە لەوەش وەک دەزانن پەیوەندیى بەریتانیا بە عێراق و ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاستەوە پەیوەندییەکى دێرینە، بەریتانیا خۆى هەوڵى دا ویلایەتى مووسڵ بلکێنێت بە عێراقەوە، کە زیاتر بەمەبەستى ئەوە بوو کە پێکهاتەى کورد زیاتر بتوانێ بڵانس و هاوسەنگى شیعەى عێراق بکات، چونکە بەریتانیا پێى خۆش نییە عێراق بە ئاسانى بچێتە ژێر هەژموونى ئێرانەوە، بوونى پێکهاتەى کوردى لە عێراق ئەم هاوسەنگییە ڕادەگرێت، بەبڕواى من جارێکى تر مێژوو دووبارە بووەوە، بەریتانیا چى مەبەست بوو لەسەرەتاى سەدەى بیستەم، بە نیسبەت پێگە و ڕۆڵى کورد جارێکى تر لە سەدەى بیست و یەکدا دووبارە بۆتەوە، ئەمانە هەمووى بەلاى بەریتانیاوە گرنگە، هەر بەو هۆکارەشەوەیە کە بەریتانیا بە بەردەوامى دەڵێ ئێمە هەرێمێکى بەهێزمان دەوێ لە ناو عێراقێکى دیموکراتى، فیدرالى یەکگرتوودا.\nـــ لە ماوەى چەند ڕۆژى ڕابردوو، هەموو ئەو کەسانەى قسەیان کردووە لەسەر سەردانى سەرۆکى هەرێمى کوردستان بۆ بەریتانیا، لە پەرلەمانتارانەوە تا مامۆستایانى زانکۆ، باس لە پێشخستنى پەیوەندیى هونەرى دەکەن بەتایبەتى لەبوارى فلیمى سینەمایی دا، بۆچى بەریتانیا دەیەوێ لە بوارى هونەری دا پەیوەندییەکانى لەگەڵ هەرێمى کوردستان باشتر بکات؟\nد. محەممەد جەلال: بە هۆکارى ئەوەى کە گەلى هەرێمى کوردستان نوخبەیەکى شارەزایە بە زمانى ئینلگیزى و پێیخۆشە زمانى ئینگلیزى بزانێ، بە حوکمى ئەوەى بەریتانیا ئەو هێزەى سەرەتاى سەدەى بیستەمى نەماوە، دەتوانێ لە ڕێگەى هێزى نەرمەوە (سۆفت پاوەر) هەژموون و نفووز و پێگەى خۆى لە هەرێمى کوردستان زیاتر بەرەوپێشبەرێ، وە لە هەمان کاتدا گەنجانى هەرێمى کوردستان، نەوە تازەکەى زۆر پێیانخۆشە بۆ نموونە بچن لە بەریتانیا و ئەمەریکا بخوێنن، دەیانەوێ زمانى ئینگلیزى فێربن، بۆیە ئەمە دەرگایەکى گەورەیە بۆ بەریتانیا لەو ڕێگەیەوە بتوانێ هونەر و رۆشنبیرى و کوولتوور و نووسین و کتێب و سینەما و فلیم زیاتر لە هەرێمى کوردستان پەرە پێبدات.\nـــ مادەم بەریتانیا دەیەوێ هەژموونى خۆى زیاتر بڵاوبکاتەوە، ئێمە چۆن دەتوانین لەگەڵ ئەو خوێندکارانەى کە دەنێردرێتە بەریتانیا سیاسەتمەدارى بەهێز لە بەریتانیا پەروەردە بکەین، وەک دەزانین بەریتانیا لەڕووى سیاسەتەوە زۆر بەهێزە؟\nد. محەممەد جەلال: بەڕاستى پێگەیاندنى ئەو گەنجانە لەدەرەوەى وڵات، دواى گەڕاندنەوەیان بۆ هەرێمى کوردستان و سوود لێوەرگرتنیان لە ئەزموون و شارەزایی و زمان و فێربوونى کولتوورى بەریتانیا بێگومان دەتوانرێ بەم هۆیەوە پەیوەندییەکى بەهێز دروست بکەن لەو ماوەییەى کە لە بەریتانیا، بەم پەیوەندییە و زمان و تێگەیشتنە لە فەرهەنگ و کولتوورى بەریتانی دەتوانن بگەڕێنەوە بۆ هەرێمى کوردستان، ببن بە دیپلۆماتکارێکى کارا و بەرپرسى بە توانا، بێگومان ئەمە پەیوەندییەکانى بەریتانیا و هەرێمى کوردستان زیاتر بەرەوپێش دەبات.\nـــ بۆچوونى ئێستاى بەریتانیا بەرامبەر بەریتانیا چییە، چ جیاوازییەکى هەیە لەگەڵ مارگرێت تاچتەر کە دەیگووت: سنوورى عێراق رێگرە لەبەردەم چارەسەرکردنى کێشەى شارستانییەتەکان؟\nد. محەممەد جەلال: بەریتانیا دەتوانێ ڕۆڵەکى گەورە بگێڕێ بە فشارخستنەر بەغدا بۆ ئەوەى ئەو ئامانجانەى کە هەیە جێبەجێ بکرێ لە چوارچێوەى دەستووردا، بۆ نموونە هەر دوێنێش لۆردێکى بەریتانیا ئاماژەى بەوەدا کە پێویستە بەریتانیا بەشێوەیەکى ئاشکراتر پشتگیرى لە هەرێمى کوردستان بکات، بەریتانیا تاڕادەیەکى زۆریش ئەو ڕۆڵەى بینیووە، ئەوە نییە بڵێى نەیکردووە، بۆ نموونە لە سەردانى سەرۆک کۆمارى عێراق بۆ بەریتانیا لە ماوەى ڕابردوودا، وەزارەتى دەرەوەى بەریتانیا جەختى لەوەکردەوە کە دەبێ نوێنەرى هەرێمى کوردستان لە شاندەکەدا بێت، ئەمانە هەمووى بەڵگەن لەسەر ئەوەى کە بەریتانیا دەیەوێت هەرێمى کوردستان پێگەیەکى بەهێزى هەبێت لە چوارچێوەى عێراقێکى یەکگرتوودا.\nـــ بۆریس جۆنسۆن کورد و پێشمەرگەى باش دەناسێ، هەروەها سەردانى هەرێمى کوردستانى کردووە و لە چایخانەى مەچکۆ چاى خواردۆتەوە، بە بۆچوونى ئێوە، ئەم کابینەیەى بۆریس جۆنسۆن، کە کوردێکى تێدایە، دواى کۆبوونەوەى وى لەگەڵ نێچیرڤان بارزانى، سەرۆکى هەرێمى کوردستان، دەتوانین بڵێین پەیوەندییەکانى هەرێمى کوردستان لەگەڵ بەریتانیا بەرەوپێشووەچووە یان باشتر دەبێت؟\nد. محەممەد جەلال: لەو بڕوایەدام کاریگەریەکى زۆرى دەبێت، وەک ئاماژەتان پێدا، ئەو کاتەى بۆریس جۆنسۆن سەرۆکى شارەوانى لەندەن بوو، لە مانگى (1)ى (2015) سەردانى هەولێرى کرد، جگە لەم دیدارەى ئەمڕۆ، بەڕێز نێچیرڤان بارزانى پێشتریش سەردانى لەندەنى کردبوو، لەگەڵ بۆریس جۆنسۆن کۆببووە، وە بیریشم دێت لە کاتى رووداوەکانى دواى رێفراندۆمەکە، کە کاتێک پەرلەمانى بەریتانیا هەندێک لێکۆڵینەوەى کرد لەسەر هەڵوێستى بەریتانیا بەرامبەر رێفراندۆم، کە ئەوکات بۆریس جۆنسۆن وەزیرى دەرەوەى بەریتانیا بوو، بە ئاشکرا گووتى، ئێمە دۆستى نێچیرڤان بارزانی-م و لە نزیکەوە دەیناسم و کەسێکە من لە نزیکەوە کارم لەگەڵ کردووە.\nبۆیە بە دڵنیاییەوە ئەم جۆرە پەیوەندییانە کاریگەرى زۆرى هەیە بۆ نموونە حەز دەکەم ئاماژە بە شتێکى تریش بدەم، بەڕێز سەرۆکى هەرێمى کوردستان زۆرجار هەوڵدەدات بە شێوازێکى دیپلۆماسى دۆستانە مامەڵە لەگەڵ دۆستانى هەرێمى کوردستان بکات، بۆ نموونە کە باڵیۆزى بەریتانیا لە عێراق دەستى لە کارکێشایەوە، بەڕێز سەرۆکى هەرێمى کوردستان بە ئۆتۆمبێلى خۆى بردى بۆ ناوچە گەشتیارییەکانى کوردستان. نموونەیەکى تر وەک ئاگادارن ماوەیەک لەمەوبەر سەرۆکى فەرەنسا بەڕێز ئیمانوێل ماکرۆن سەردانى هەولێرى کرد، بەڕێز سەرۆکى هەرێمى کوردستان دیسان بە ئۆتۆمبێلى خۆى پیاسەکى بەناو شارى هەولێردا پێکرد و دواتر گەیاندییە شوێنى مەبەست.\nهەموو ئەو جۆرە پەیوەندییانە وەکو بڵێی پەیوەندییەکى شەخسى تایبەتى هەیە، بە دڵنیاییەوە کاریگەرییەکى ئێجگار زۆرى هەیە لەسەر بەرەوپێشبردنى پەیوەندییەکان، بەڵام لە هەمان کاتیداش دەبێ زانین کە سیاسەتى دەرەوەى وڵاتان عادەتەن سیاسەتێکى جێگیرە، بەڵام ئەمەى کە لە سەردانى بەڕێز سەرۆکى هەرێمى کوردستان ڕوویدا، شتیکى تازە بوو، بەرییانیا بە شێوەیەکى زۆر گەرموگوڕ پێشوازی لە بەڕێز سەرۆکى هەرێمى کوردستان کرد، شێوازى پێشوازیکردنەکە لە فڕۆکەخانە، هەروەها لەبەردەم وەزارەتەکانى بەرگرى و دەرەوەى بەریتانیا، بەم شێوازە ئاشکراییە، شتێکى کەم وێنە بوو، ئەمانە هەمووى بەڵگەى گرنگن لەسەر ئەوەى کە بەریتانیا دەیەوێ پەیامێکى زۆر روون و ئاشکرا بە بەغدا بدات، تەنانەت پەمێکى زۆر ڕوون و ئاشکرا بە وڵاتانى هەرێمى بدات.\nبەڕاستى هەرێمى کوردستان گرنگە کە جەخت بکاتەوە لەسەر مەترسییەکانى سەرهەڵدانەوەى داعش، لەسەر مەترسییەکانى ئەو میلیشیانەى کە لە عێراق دا خەریکە گەشە دەکەن و پێشدەکەون، دەکرێ بەریتانیا ڕۆڵەکى زۆر گەورە ببینێ لە ریفۆرم و چاکسازى لە هێزى پێشمەرگە کورستان بۆ پێشخستنى هێزى پێشمەرگە لە بوارى چەک و مەشق پێکردن و چەندین بوار و شێواز و ڕێگەى ترەوە.\nـــ ئەو هەموو پەیوەندییەى سەرۆک نێچیرڤان باررزانى هەیەتى لەگەڵ سەرۆکى وڵاتان، وەک بۆریس جۆنسۆن، ئیمانوێل ماکرۆن و بەرپرسانى ئەڵمانیا و ئەمەریکا ئەو پەیوەندییانە دەتوانن چ زەمینیەک بۆ پەیوەندییەکانى هەرێمى کوردستان خۆش بکەن، بەتایبەت لەڕابردوو کاتێ کار گەیشتە ئەوەى کە هەڕەشەى لە ناوبردن لەسەر قەوارەى دەستوورى هەرێمى کوردستان بکەن لەلایەن بەغداوە؟\nد. محەممەد جەلال: بەڕاستى ئەوە دەرفەتێکى ئاڵتوونییە، بە بڕواى من دواى سەرهەڵدانى داعش پەیوەندییەکانى هەرێمى کوردستان لەگەڵ فەرەنسا، ئەمەریکا، بەریتانیا و وڵاتانى زلهێز پێینایە قۆناغێکى ترەوە، لەوەى کە لە قۆناغى دۆستایەتییەوە چووینە قۆناغى هاوبەشى و شەریک، کە لە شەڕێکى هاوبەشدا بەشدارین لەگەڵیاندا، لەبەر ئەوە هاتنەکایەى ئەم دەرفەتە دەبێ زۆر بە جوانى بقۆزرێتەوە و سوودى لێوەربگیرێت بۆ ئەوەى دۆزى ڕەواى کورد و هەرێمى کوردستان و بزووتنەوەى ڕزگاریخوازى کورد سوودێکى ئێجگار گەورەى لێ ببیێنێ، ئەم جۆرە گرنگیپێدانە مەرج نییە بەردەوام بێت، ڕەنگە گۆڕانکارى دروست بێت لە هەڵوێستەکاندا، بەڵام گرنگە هەرێمى کوردستان وەکو وڵاتى پێکەوەژیان و تەبایى، وەکو وڵاتى هەموو پێکهاتەکان، لە هەمان کاتدا وەکو بناغەیەکى سەرەکى بۆ چەسپاندنى دیموکراسیەت و مافى مرۆڤ ببیندرێت، ئەمە لاى ئەمەریکا و بەریتانیا و ڕۆژئاواییەکان پێگە و گرنگى هەرێمى کوردستان بەرەو زیاتر و زیاتر دەبات، هەر لەم هۆکارەش ئەم وڵاتە زلهێزانە پێداگیر دەبن کە دەبێ ئەم هەرێمە بپارێزن لە چوارچێوەى عێراقێکى فیدرالى یەکگرتوودا.\nڕەنگە هەموو ئەو هەوڵانە وردە وردە زەمینە خۆش بکات، کە لە داهاتووێکى دوورتردا هەرێمى کوردستان بتوانێ سەربەخۆیى خۆى بەدەست بێهێنێت، بەڵام وەک ئاماژەم پێدا بەڕاستى بەدەستهێنانى پشتگیرى بەریتانیا بۆ جێبەجێکردنى ماددەى (140) ئێجگار گرنگە، چونکە ماوەیەکى زۆرە بەغدا خۆى نادات بەدەستەوە لەسەر ئەو پرسە، هەروە بەدەستهێنانى بەشە بودجەى هەرێمى کوردستان کە ئەمەش زۆر گرنگە، فشارى بەریتانیا بۆ سەر بەغدا، کە هەشیانبووە وەک من ئاگادارم بەردەوام بێت، وە لە هەمان کاتدا پڕچەککردن و ریفۆرم و چاکسازیى لە هێزەکانى پێشمەرگە کە زۆر گرنگن، کە دڵنیام بەڕێز سەرۆکى هەرێمى کوردستان لە کۆبوونەوەکەى لەگەڵ سەرۆک وەزیرانى بەریتانیا ئاماژەى پێدەدەدات.\nـــ وەک بینیمان کۆبوونەوەى سەرۆک وەزیرانى بەریتانیا لەگەڵ سەرۆکى هەرێمى کوردستان، ئاڵاى کورداستانیش لە تەنیش ئاڵاى عێراق لە پشت سەرۆک نێچیرڤان بارزانى دانراوە، ئەوە سیاسەتەکە کە پێشتریش هەبووە یان گۆڕانکارە لە سیاسەتى بەریتانیادا؟\nد. محەممەد جەلال: سەبارەت بە بەریتانیاوە ئەوان لە چوارچێوەى عێراق دا هەرێمى کوردستان دەبینن، وە بە حوکمى ئەوەى تا ئێستا کوردستان نەبۆتە وڵاتێکى سەربەخۆى تەواو ئەوان ناچارن کە ئاڵاى عێراق دابنێن، ئەگەر تێبینى بکەن هەر لەڕابردوودا پێش ئەوەى بەریتانیا لە یەکێتیى ئەوروپا دەربچێت، ئاڵاى بەریتانیا لە تەنیش ئاڵاى یەکێتیى ئەوروپا دادەنرا ئێستا کە بەریتانیا دەرچووە لە یەکێتیى ئەوروپا ئەگەر تێبینى بکەن لە وێنەکاندا ئاڵاى یەکێتیى ئەوروپا لادراوە، هەروەها لە ڕوانگەى یاساى نێودەوڵەتى و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان هەرێمى کوردستان تا ئێستا بەشێکە لە عێراقى فیدرال، ئەوان ناچارن ئاڵاى عێراق دابنیێن، ئەگەرنا وا نەکەن، ئەمە ماناى ئەوەیە ئەوان دان بە سەروەرى عێراق نانێن، وە ئەوە لە پرۆتۆکۆڵى دیپلۆماسییدا بە نەگونجاو دەبیندرێت.\nـــ مەبەست ئەوە نەبوو بۆچى ئاڵاى کوردستان لە تەنیشت ئاڵاى عێراق دانراوە، مەبەستمان لەوە بوو کە دانانى ئاڵاى کوردستان لە پشت سەرۆک نێچیرڤان بارزانى، ئەمە گۆڕانە لە سیاسەتى دەرەوەى بەریتانیا بەرامبەر هەرێمى کوردستان یان پێشتریش هەر هەبووە؟\nد. محەممەد جەلال: ئەگەر لەبیرتان بێت لە (2005)دا، کاتێ دەستوورى عێراق لە مانگى (10)ى (2005)دا پەسندکرا، کە ئەو کات بەڕێز کاک مەسعود بارزانى، سەرۆکى هەرێمى کوردستان بوو چوو بۆ لەندەن، بە فەرمى پێشوازى لێکرا و لە تەنیشت تۆنى بلێر، سەرۆک وەزیرانى پێشووى بەریتانیا قسەى کرد، دواى پەسندکردنى دەستوورى عێراق، ئەوان هەرێمى کوردستان بە کیانێکى ئاسایی دەبینین، بەڵام لە هەمان کاتدا دانانى ئاڵاى کوردستان زۆر گرنگە و بەڵگیەە لەسەر ئەوەى کە حاڵەتێکى تایبەت و پێگەیەکى تایبەت، وە سیفەت و خەسڵەتێکى تایبەت بە کوردستان دەدەن لە چوارچێوەى عێراقێکى یەکگرتوودا، بەڵێ دانانى ئاڵاى کوردستان هەر خۆى ئەویش پەیامە، وە بەڵگەیە لەسەر ئەوەى بەریتانیا بە تێڕوانین و بە چاوێکى تر سەیرى هەرێمى کوردستان دەکات، وە دەزانێ کە ئەمە کیان و قەوارەیەکى جیاوازە لەگەڵ عێراقى عەرەبى.\nـــ دواى کۆبوونەوەى ئەمڕۆ هەردوو سەرۆکەکان، شانسى پێشکەوتنى پەیوەندییەکانى بەریتانیا و هەرێمى کوردستان تا چۆن دەبینى؟\nد. محەممەد جەلال: زۆر بە ئەرێنى دەیبینم، وە لەو بڕوایەدام پەیوەندییەکان گەشەسەندنى زیار بە خۆیەوە دەبینێ، بەتایبەت بەریتانیا حەز دەکات پەیوەندییەکانى ئابوورییەکانى لەگەڵ هەرێمى کوردستان پتەو بکات، وە کرانەوەى ئەو دەرگایانە لە بەریتانیا بۆ ئەوەى پێگى ئابوورى لە هەرێمى کوردستان باشتر بکات دڵنیام پەیوندییەکانى هەرێمى کوردستان و بەریتانیا بەرەوپێشتر دەبات، وە دڵنیام پێگەى هەرێمى کوردستانیش لە عێراق و ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست تۆکمەتر و پتەوتر دەکات.\nــــ بۆریس جۆنسۆن ئەمڕۆ لەسەرەتاى دیدارەکەى لەگەڵ سەرۆکى هەرێمى کوردستان بە بەڕێز نێچیرڤان بارزانى گووتى: دەمەکى درێژە تۆم نەبنیووە و زۆر خۆشحاڵم کە لێرەى، دەمانەوێ پەیوەندییەکانمان بەهێز تر بکەین، دەتوانین چۆن لەو پەیامە بگەین؟\nد. محەممەد جەلال: بەڵێ ئەوە ئاماژەیەکە وەک لەومەوبەر باسمکرد، پەیوەندییەکى دۆستانە لەسەر ئاستى شەخسى دروستبووە، وە باسمکرد لە (2014) بەڕێز کاک نێچیرڤان بارزانى سەردانى لەندەنى کرد، دواتر لە مانگى (1)ى (2015) بەڕێز بۆریس جۆنسۆن سەردانى هەولێرى کرد، ئەمەیش کاریگەرى زۆرى دەبێ لەسەر پەیوەندییەکان، چونکە لەسەر ئاستى کەسیش هەردوو سەرۆک یەکترى دەناسن، وە بەڕێز نێچیرڤان بارزانى وەکو کەسێکى دەوڵەتمەدار کاریگەرییەکى ئێجگار گەورەى هەبووە، ئەگەر تێبینى بکەن بەردەوام هەوڵیداوە سیەفەتێکى کەسى بە دیپلۆماسییەکان بدات، بۆ نموونە لە سەردانییەکەى بەڕێز ماکرۆن بۆ هەولێر، هەروەها لە کاتى دەست لەکارکێشانەوەى باڵیۆزى بەریتانیا لە بەغدا، ئەمانە هەمووى جۆرێک لە خۆشەویستى و هاوڕێیەتى دروست دەکات لە نێوان ئەم کەسایەتییانەدا.


عوسمان عومەر: ئایا ئیسلام حەجى لەکام ئاینەوە وەرگرتوە؟ بەشى چوارەم و کۆتایی. – WTARIKURD\nعوسمان عومەر: ئایا ئیسلام حەجى لەکام ئاینەوە وەرگرتوە؟ بەشى چوارەم و کۆتایی.\nحەج لاى بودیەکان\nپرۆفیسۆر مارکۆس گروس مامۆستاى مێژوویى، بۆچوونی وایە: لێکچونێکى هاوبەش هەیە لە نێوان ڕێوڕەسمى رەبەنیەت لاى بودیەکان و رێوڕەسمى حەج لە جاهیلەت دا، کە ئیسلام وەریگرتووە.\nبودیەکان رێوڕەسمى حەج ئەنجام دەدەن بۆ پەرستگاکانیان و لەدەورى دەسوڕێنەوە وەک(تاوەرى ستۆپا) کە شێوەکەى بازنەیی یا چوار گۆشەییە. لەکۆن دا بەشێوەى بازنەیی بووە, پەیکەرى بودا خۆى بووە, کە لە قورئانى پیرۆزدا ووشەى کعبە کە دەفەرموێ و ( کواعب اترابا ) کە موسلمانان, سەردانى کەعبە دەکەن تەنها تەواف لە دەورى کەعبە دەکەن و بودیەکانیش بەدەورى ئەو پەیکەرە, جگە لەو شوێنە رێورەسمى بودیەکان هەر تەنها ئەوێ نییە. بەلکو شاخە پیروزەکانیش دەگرێتەوە وەک شاخى کیلاش لەتبت, شیوەى دانیشتن بۆ تەحیات خوێندن و شێوەى دانانى قاچ , هەمان شێوەى دانیشتنى بودیەکانە, هەروەها شێوەى سوژدەبردنى موسلمانان لە شێوەى سوژدە بردنى بودیەکان دەچێت , پێش نویژىکردن چون بودیەکان نیەت دەهێنن, بەو شێوەش موسلمانان نیەت دەهێنن. لاى بودیەکان بە Gita گیتا ناودەبرێ, سەبارەت بەرگ پۆشین لاى بودیەکان پێى دەگوترێ Kasaya هاوشیوەى ووشەى کسائى عەرەبى و دوو پارچەیە: پارچەیەک بۆ داپۆشینى بەشى سەرەوەى جەستە و، پارچەکەى تر بۆداپۆشینى بەشى خوارەوەی جەستەیە و، بالى ڕاست هیچ شتێکى پێوە نیە. بەهەمان شێوە موسلمانان لەکاتى حەج ئەو دوو پارچەیە دەپۆشن و، بالى ڕاست هیچى پێوە نییە و، پێى دەگوترێ ئیحرام. چون موسلمانان دەیپۆشن بێ ئەوەى تەقەلى لێبدرێ، هى ئەوانیش بەهەمان شێوەیە. لاى موسلمانان سپییە, لاى بودیەکە نارنجیەکى زەرد باوە بەلاى سوردا، کە نیشانەى گڕى ئاگرە. تەنها شتێک، کەلاى موسلمانان نییە و لاى بودیەکان بونى هەیە، لەسەرەتاى حەج کردن یا رەبەنیەتیان جلى سپى دەپۆشن. ماوەکەى سێ مانگە دواتر دەگۆردرێ. بودیەکان قژیان دەتاشن وەک موسلمانان لەکاتى حەج دا. بودیەکان لەکاتى حەج یا ڕەبەنیەت دا نابێ درۆ بکەن، نابى ئاژاوە بگێرن، نابى کارى جوت بون ئەنجام بدەن، ئەوە لە ڕاسپادەى پانزەمیان هاتووە و، ماوەکەشى وەک ئیسلام دەلێت: أشهر معدودات. وەک لەقورئانى پیرۆز سورەتى البقرە ئایەتى 197 دەفەرموێ”الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللَّهُ وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى وَاتَّقُونِ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ “دیارە ئەوەى لە بودیەکانەوە وەرگرتووە. شتێکى تری حەج لاى ئیسلام لە بودیەکانەوە وەرگیراوە ئەویش: بودیەکان بەپێ خاوسى تەواف دەکەن بۆ ئەوەى هەست بەزەوی بکەن، بەپێى ڕاسپاردەى 17. هەروەها لەکاتى حەج کردندا نابێ چەک هەلگرن.\nبودیەکان بۆ چوارشوێن گەشتى حەج دەکەن لە نیوان نیپال و هیندستان. یەکەمیان/ لومبینى شوێنى لەدایک بونى مامۆستاى گەورەیان بودا لە نیپالە، بودگایا لەوێ وەحى یا ڕۆشنفکرى بۆ هاتوە. یەکەمجار کاتێ لەژێر دارێکى هەنجیردا نوستوە، دواى ساڵانێک لە تێفکرین و ڕوانین، کوسیناراى هیندستان کە مەزارگەو نیرڤاناى کۆتایی. ئەم گەشتکردنەى بودیەکان دواى مردنى بودا دەستى پێکردوە. دواى ئەوەى شاى هێندستان ئاشوکاحاجا سالى 249ى پێش زایین کاتى سەردانى لومبینى کردوە.\nحەج لاى هیندۆسەکان\nحەج لاى هیندۆسەکان چوار جارە لە ماوەى 12 سال دا ئەنجام دەدرێ, هەمو هیندۆسەکانى ناوچە جیاجیاکانى هیند لە نێوان مانگى کانونى دووەم و شوبات لە کومبەمیلالە شارى اللە ئابادى هیند کۆدەبنەوەو لەسالى دوانزەیەم جاریکى تر کۆبونەوەیەکى گەورە لە ئەڵائاباد ئەنجام دەدرێ.\nڕیورەسمە گرنگەکە خۆ نوقم کردنە لە پێکگەیشتنى هەردوو روبارى گانس و یاومونا, بەبیروباوەرى خۆیان ئەم خۆشتنە یا خۆ نوقمکردنە لەگوناهەکان پاکیان دەکاتەوە بە ئامادەبونى پیاوە ئاینیە هیندۆسەکان پێشییان دەکەوێ تا ڕوبارەکە. ئەوانیش بەدوایەوە. سالى 2001 ڕیژەى بەشداربونى هێندۆسەکان لەخۆ شتن و خۆنوقم کردن گەیشتە 40 ملیۆن کەس لەرۆژە سەرەکیەکان.\nئیبراهیم سەیید لیکۆلەر لەبوارى ئارکیۆلۆژیاو مێژوى ئیسلام و پێش ئیسلام دەلێت: حەج لەڕووى زمانەوانیەوە بەواتاى رۆیشتن لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکى تر بە مەبەستى سەردان, بەلام لە ئاینەجیاوازەکان دا گەشتێکى دورودرێژە بە مەبەستى بەدەستهێنانى بەڵگەى مەعنەوى گرنگ. ئەویش سەردانى مەزارێکى خاوەن گرنگى یا پیرۆزىەکى دیارىکراوى هەیە لاى ئاینێک. زۆربەى ئاینەکان موممارەسەى ڕێوڕەسمى حەجیان بەجێ هێناوە و، ئەو کەسانەى ئەو ڕیورەسمەیان ئەنجامداوە بە حەجاج ناو براون. هەروەها دەلێت: ئادەم ڕەزاى خوى لێ بێ حەجى ئەنجام داوە و، فریشتەکان پیرۆزباییان لێکردووە بۆ ئەنجامدانى.\nدکتۆر محەمەد ئیبراهیم لیکۆلەر لە بەشى ئارکیۆلۆژى میسرو مێژوى میسرى کۆن دەلێت: لەناوچەى بەنى سویف, ڕیورەسمێکى حەج لە شارى ئەبیدۆس لە سوهاج بۆ ئەوکات و سەردەمە، کۆنترین پایتەختى ئاینى بووە حەج لەوێ ئەنجام دراوە بە تەواف کردن لەدەورى گۆرستانى ئۆزیراس- خواى مردن، قوربانیان بۆ کردووەو داواى شەفاعەت بەرەکەتیان کردوە، کە لە ڕۆژى کۆتا هاوکارو شەفاعەتیان بۆ بکات. هەروەها حەج لە پەرستگاکانى ئوقصر و کەڕنەکیش ئەنجام دراوە.\nمحەمەد عاتیف، کە یەکێکە پشکنەرانى ئاسەوار لە میسر دەلێت: حەج لە هەردوو سەردەمى یۆنانى و رۆمانى بە شیوەیەکى نا فەرمى و ناریک ئەنجام دەدرا.\nحەج لاى بەهائیەکان\nحەج لاى بەهائیەکان تەنها زیارەتە بۆ فەلەستین ئەویش بهاء ئوڵا (میرزا حسین على نورى ) دامەزرێنەرى ئەو ئاینەیە لە کتێبى الاقدس کتێبى پیرۆز بەسەر پەیرەوانى فەرز کردووە، جگە لە مێینە بۆ دوو شوێن دەچن، یەکیان/ بۆ بیت البابە لە ئیران و, دووەم/ بۆ مالى بهائولا لە عیراق, دواى روخاندنى ئەو خانوەى بهائولا لە چوارچێوەى بەرگرى لەو ئاینە بۆ بلاو بونەوە لەعیراق بەهائیەکان بۆ حەج کردن ڕوویان لەچەند شوێنێکى پیرۆز کرد، کە هەموى لەناو خاکى فەلەستینە. چونکە مەزارى بهائوڵا لە عەکایە لە فەلەستین, مەزارى باب لە حەیفایە و بەدوو حەرمى پیرۆز ناودەبرێ، سالانە بۆ ماوەى 9 رۆژە. دواى ئاراستە کردنى پەیامێک بیت العدل البهائىەوە، کە بەرپرسە لە ڕیکخستنى کاروبارى ئاینى بەهائیەکان, نوێژو رۆژوو صلوات لیدان ئەنجام دەدەن.\nحەج لاى شەنتو\nپەیرەوانى ئاینى شەنتو حەج ئەنجام دەدەن ساڵى یەکجار لە تەمەنیان و دوو جۆرە: یەکیان/ حەجکردنە بۆ یەک شوێن و جەند مەزارگەیەک لەهەمان شوێن. دووەمیان/ حەج کردن بۆ چەند شوێنێک کە سەردانى مەزارگەو پەرستگا، کە تایبەتە بە یەک خواوەند یا چەند خواوەندێک. کاتى دەسپێکى سەردان دیاریکراو نییە بۆ حەج کردن. هەروەها کۆتایی هێنانیشى وەک بەناوبانگترینیان کۆمۆ لە ژاپۆن. گرنگرترین پەیکەریش پەیکەرى ئیسە یا ئیسى پیرۆز، کە 100پەیکەر لەخۆ دەگرێ تایبەتە بە خواوەندى خۆر. ئەماتیراسۆ، کە تایبەتە بە خواوەندى دروێنە سالانە 6 ملیون کەس زیارەتى دەکەن، دەکەوێتە ناوچەیەکى رۆخ دەریاى چرى دارستان و شاخ لە ناوەراستى ژاپۆن.\nحەج لە ئاینى مەسیحیەت\nمستەفا بکرى جابولا شارەزا لە بوارى ئارکیۆلۆژى ئیسلامى و قیبتى لە بەنى سویف ئاماژە بەوە دەکات, لە هیج لە ئینجیلەکان دا حەج فەرز نەکراوە بۆ شوێنێکى دیارى کراو. هەروەها عیسى(ر.خ)ئاماژەى بەو فەرمانە نەداوە. بەلام کاتێ گەیشتۆتە تەمەنى 12 ساڵان لەگەڵ دایکى سەردانى ئۆرشەلیمى کردووە. وەک فەرمانێکى شەریعەتى جولەکە, ئینجلیش پێمان ڕادەگەیەنێ 25 سال دواى بەرزبونەوە مەسیح بۆ ئاسمان, پۆلس حەجى کردووە بۆ ناصرە و مێژوى نەصرانیەت نە لەنزیکەوە نە لەدوورەوە ئاماژەى بەوە نەکردوە، کە زیارەتى ئەو شوێنانە بکرێ، کە مەسیح تێیدا ژیاوە یا لێى نیشتەجێ بووە. نەصرانیەکان وا دەرواننە جەستەى مەسیح، کە لە جێگاى پەیکەرى جولەکەیە. بۆیە سەرەتا تەنها سەردانى شوێنى لە خاج دانى مەسیح یان دەکرد وەک هیمایەک بۆ شوێنى لەخاچ دانەکەى وەک قوربانیەک بۆ خودا. بەلام مەسیحیەکان بۆ حەج روویان لە گۆرى پیاوچاکە ئاینیەکان دەکرد. وەک حەجیش سەردانى (بیت لحم) یان دەکرد، کە شوێنى لەدایک بونى مەسیح (ڕ.خ)و کلێساى قیامەیان دەکرد. هەروەها حەجییان بۆ هەردوو کلێساى پۆترۆس و پۆلص یا لە رۆما دەکرد. هەروەها کلێساى لۆرد لە فەرەنسا و شارى فاتیمە لە پورتوگال حەجەکەش تەنها داواى بەرەکەت و کاهینەکانیش جلى تایبەتیان بۆ ئەوبۆنەیە پۆشیوە.\nمستەفا بکرى جابولا جەخت دەکاتەوە، کە مەسیحیەکان ڕیگەى حەجیان زانیوەو ناسیوە و لە ڕیگەى حەجاجەکان دلنیا بون. ئیمپراتۆر قوستەنتینى گەورە 323- 337 زاینى پاراستوە بۆ قودس و طورى سینا. گەشتەکانى حەج دواى زیارەتى هێلانەى دایکى ئیمپراتۆر قوستەنتین دەستى پێکردوە بۆ قودس و کلێساى قیامەتى سالى 336 زاینى بنیات ناوە. هەروەها زیارەتى شاخى سیناو فەرمانى کردوە 3 تاوەر بنیات بنرێ، کلیساى عەلیقە لە تورى سینا لە ناوچەى سانت کاترینى ئیستایە. هەروەها باس لەوە دەکرێت رێگەى حەج دوو ڕیگا بووە: یەکەمیان/ لە خۆرهەلات و، ئەوی تر لە خۆرئاوا. واتە رێگەی خۆرهەلاتییەکە بۆ ئەو حەججانە بوو، کە لە (ئیلیا کابیتولینا، واتە قودس بەرەو شاخى سینا. ڕیگە خۆرئاوا لە ئیلیاکابیتولینا بەرەو باکورى سیناو، خۆرهەلاتى کەنداوى سویس بەرەو شاخى سینا. لەدواى ساڵى 1967، کە ئیسرائیل سیناى گرت، چەندین زاناى جولەکە سەردانى ڕیگەى حەجى مەسیحیەکانیان کردوە. وێنەى نزیکەى 400 نەخشى نەبەطى, یۆنانی و، لاتینى و ئەرمەنىیان گرتووە. هیچ نەخشێکى عیبرى تێدا نەبووە. هەرچەندە یەکێ لە زانا ئیسرائیلیەکان بەناوى ئەفینیر نجف دەلێت: ئەو ڕیگەیە رێگەى حەجى جولەکەکان بووە. هەروەها حەجی مەسیحیەکان تا سەردەمى ئیسلامیش بەردەوام بووە. لەسەردەمى مەمالیکەکان لە سەدەى 14ى زاینى, گەشتى حەجاجەکان لە ڤینیسیا و بوندقیەوە لە ڕیگەى پاپۆرەوە هاتون بۆ ئەسکەندریە دواتر بۆ سینا.\nساڵانە ملیونان کەس لەزۆربەى وولاتە موسلمانەکانەوە ,ڕوو لە مەککە و مەدینە دەکەن بەمەبەستى جێبەجێ ڕوکنکێک لە روکنەکانى ئاینى ئیسلام,حەج. وەک گەشتکردنێکى سیاسى و ئاینیشە. بەجێ هێنانى حەج تەنها بۆ مەبەستى نوێژکردن و عیبادەتە بۆ شوێنە پیرۆزەکان، تەنها لەناو ئیسلام دا پەیرەو ناکرێ و قۆرخ نییە. بەلکو زۆرێک لە خاوەن بیروباوەرە ئاینیەکان و ئاینە کۆنەکانى خۆرهەلاتى هەبووە. موسلمانان بەپێى ئەو ئایەتەى قورئانى پیرۆز ” من استطاع إليه سبيلا” و لەمانگى ذو الحجة و لە 10ى زو الحجە، کە جەژنى قوربانى تیدا دەکرێ، چوار مەرجى هەیە بۆ ئیحرام. وەستانى عەرەفە و تەوافى کۆتایی لە نیوان سەفاو مەروادا و بەرد گرتن لە ماڵى شەیتان و تەواف لە دەورى کەعبە. هەموو مەزبەکانى ئاینى ئیسلام لە حەج کردن دا هاوبەشن، تەنها شیعە جگە لە مەککە شوێنى پیرۆزى تریان هەیە بۆى دەچن، ئەویش سەردانى کردنى مەزارى ئیمام حوسەینە لە کەربەلا، لە سالى 680 زاینى کوژراوە. بۆ نمونە سالى 2014 نزیکەى 17 ملیون شیعە سەردانی نەجەفیان کردووە. هەبووە لە بەغداوە 80 کم بەپێ بریویەتی, هەیە لەبەسراوە نزیکە 700 کم بەپێ دەبرێ. هەندێ لە شیعە ئیرانیەکان بەپێ نزیکەى مانگێک رێ دەکەن تا لەکاتى خۆى بگەنە کەربەلا. تەنها هیندۆسەکان بۆحەجکردن لە شیعە زیاترە.\nلەکۆتایی ئەم بابەتە پرسیارێک خۆى دەخاتە ڕوو: ئایا حەج لاى موسلمانان لەکام ئاینە یا کام شارستانیەت و ژیارى وەرگیراوە و گۆرانکارییان بەسەردا کردوە؟ پێدەچێ حەج لەبودیەکانەوە وەرگیرابێ بەپێى خستنە ڕووەکەم بێ، چونکە زۆر شتیان پێک دەچێ, ئیحرام, تەواف و… هتد.\n• الحج عبر التارخ / ملتقى الخطباء\n• سورەتى البقرە ئایەتى ١٩٧\n• بەرنامەى /التاریخ المبکر للاسلام / محمد المسيح ئەلقەى ٤١ سەبارەت هاوشیوەى حەجى بودیەکان و ئیس\nعوسمان عومەر: خووڕه‌وشتی وه‌جاغزاده‌یه‌ک. - 2021-06-24\nعوسمان عومەر: خیانەت و مێژوو. - 2021-06-19\nسەعید ناشید: دوو ڕویی ئاینى. - 2021-06-11\nبەیار عومەر عەبدوڵا: پەتای پۆپۆلیزم.\nقوته‌یبه فازڵ: سه‌رنجێك بۆ سه‌ر یاساكانی سزادان.


تائێستا سەرۆک وەزیرانى ڕاسپێردراو گفتوگۆى لەگەڵ لایەنەکان نەکردووە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/03/26 - 12:22 PM\nدواى نزیکەى 10 ڕۆژ لە ڕاسپاردنى بۆ پێکهێنانى کابینەى نوێى حکومەت، تائێستا عەدنان زورفى گفتوگۆى فەڕمى دەستپێنەکردووە بۆ پێکهێنانى حکومەت.\nسەرچاوەیەکى ئاگادار بە ڕۆژنامەى شەرقولئەوسەتى وتووە، کە تەنها فراکسیۆنى فەتح بە تەواوەتى ڕەتیکردووەتەوە ناوبراو بکرێت بە سەرۆک وەزیران.\nهەر بەپێى زانیارییەکان گفتوگۆى نافەڕمى دەکرێت، بەڵام بە فەڕمى ڕێککەوتن و گفتوگۆ نەکراوە بۆ پێکهێنانى کابینەى نوێ.\nبەپێى زانیارییەکان زورفى لەگەڵ پەرلەمانتارانى فراکسیۆنە جیاوازەکاندا گفتوۆگۆ دەکات بۆ پێکهێنانى کابینەى نوێ.\nلە ناوەڕاستى ئەم مانگەدا بەرهەم ساڵح، عەدنان زورفى ڕاسپارد بۆ پێکهێنانى کابینەى نوێى حکومەت.


بزانه ئاڵووده‌ی مۆبایل بوی یان نا !!! - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nبزانه ئاڵووده‌ی مۆبایل بوی یان نا !!!\nپرسیار مه‌كه كه ئایا تۆ ئاڵووده‌ی مۆبایله‌كه‌ت بووی یان نا ، به‌ڵكو وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره بده‌وه له رێگه‌ی ئه‌م نیشانانه‌ی كه خۆت دا هه‌یه .\nله خواره‌وه كۆمه‌ڵێ نیشانه ده‌خه‌ینه ڕوو كه ده‌یسه‌لمێنن تۆ ئاڵووده‌ی مۆبایله‌كه‌ت بوی یان نا ::\n. ڕۆژانه به لایه‌نی كه‌مه‌وه دووجار شه‌حنی مۆبایله‌كه‌ت ده‌كه‌ی به‌هۆی زۆر به‌كارهێنانیه‌وه .\n. كاتێ كه شه‌حنی مۆبایلت دێته خواره‌وه زۆر نیگه‌ران ده‌بی و باری ده‌رونیت تێك ده‌چێ .\n. هیچ كارێكت پێ ناكرێ كاتێ مۆبایله‌كه‌ت له ماڵه‌وه جێ هێشتوه .\n. كاتێ كه ده‌خه‌وی هه‌میشه مۆبایلكه‌ت لێ نزیكه و ده‌ته‌وێ له‌گه‌ڵ خۆتی بنوێنی .\n. سه‌یر كردنی مۆبایله‌كه‌ت بۆ چه‌نده‌ها جار كاتێ كه له‌گه‌ڵ هاوڕێ و كه‌سه نزیكه‌كانت قسه ده‌كه‌ی .\n. به‌شداری كردنت له هه‌موو خزمه‌ت گوزاریه‌كانی مۆبایل وه‌كو ئه‌نترنێت و واتس ئه‌پ و ئه‌مانی تر .\n. زۆر وێنه گرتن .\n. دانانی كۆمه‌ڵێكی زۆر له یاریه ڤیدیۆییه‌كان و هه‌روه‌ها به‌رنامه‌ی جۆراو جۆر .\n. بردنی مۆبایل بۆ هه‌موو شوێنیك ته‌نانه‌ت بۆ ناو حه‌مامیش .\n. زۆر دڵخۆش ده‌بی كاتێ كه ده‌چی بۆ شوێنێك هێڵی ئه‌نته‌رنێتی لێ بێ و (وا فای) مۆبایله‌كه‌ت بكه‌یته‌وه .


وەزارەتی تەندروستی لەبارەی وەرگرتنی ڤاكسینی كۆرۆنا هاووڵاتیان ئاگادار دەكاتەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی لەبارەی وەرگرتنی ڤاكسینی كۆرۆنا هاووڵاتیان ئاگادار دەكاتەوە\nوەزارەتی تەندروستی هاووڵاتیان ئاگادار دەكاتەوە و دەڵێت، بۆ وەرگرتنی ڤاكسینی دژە ڤایرۆسی كۆرۆنا پێویستە ناوی خۆتان لە سیستمی ئەلیكترۆنی تۆمار بكەن لەرێگەی پۆڕتاڵ و ئەپڵیكەیشنی ( kurdvac)..\nبەپێی ڕاگەیەندراوێك كە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی هەرێمی كوردستانەوە بڵاوكرایەوە”دەبێت هاووڵاتیان ناوی خۆیان لە سیستمی ئەلیكترۆنی تۆمار بكەن لەرێگەی پۆڕتاڵ و ئەپڵیكەیشنی ( kurdvac).، بەبێ تۆماركردنی زانیاری پێشوەختە و بێ گەڕانەوەی نامەی ڕۆژ و ڕێكەوت و شوێنی وەرگرتنی ڤاكسین سەردانی ناوەندەكانی وەرگرتنی ڤاكسین مەكەن تا ئەو كاتەی لە ڕێگەی ژمارەی مۆبایلەكانتان (كۆڕەك یان ئاسیاسێڵ) نامەتان بۆ دێت و ئاگاداردەكرێنەوە”.\nهەر لە ڕاگەیەندراوەكەدا هاتووە”بەدەر لە سیستمی نۆرە، سەنتەرەكان بەرپرس نین لە وەرنەگرتنی ڤاكسین و دروستبوونی قەرەباڵغی، هەموو سەنتەرەكان ئاگاداركراونەتەوە كە نابێت بەدەر لە ڕێنماییەكانی خۆتۆماركردنی پێشوەختە و گەڕانەوەی نۆرە ڤاكسین بدرێت”.\nبانكی ناوەندی دۆلاری زیاتری خستەبازاڕەوە\n24 ئاب 2021 3.30 pm\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی چەمچەماڵ ڕایدەگەیەنێت، لەئەنجامی روداوێكی هاتووچۆ لەسەر رێگای سلێمانی- كەركوك،…\nخەڵك – نزار جەزا بەپێی بەدواداچوونێكی مەیدانی، لەئێستادا مەیدانی ئاژەڵانی سلێمانی زۆرترین ئاژەڵی ناوخۆیی…


کێشەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان\nئەم پەرەگرافە ڕوانینی منە بۆ دۆخی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان لە ساڵی ٢٠١١ دا، واتە ٥ ساڵ بەر لە ئێستا کە ئەودەم ھێشتا تاڵەبانی وەک ئەمڕۆی لێنەھاتبو و لە بەغدا سەرۆک کۆماری عێراق بوو. بەشێکی زۆری ئەم ڕوانینانە تا ئەمڕۆش ڕاستن و ڕووداوەکانی ئەم چەند ڕۆژە دروستییان دەسەلمێنێت. ئەمەش لێکدانەوەکانی دۆخی یەکێتی ساڵی ٢٠١١:\n”بەبۆچوونی من یەکێتی نیشتیمانی کوردستان بەدرێژایی مێژووی سیاسی خۆی ھەرگیز بەڕادەی ئەمڕۆی ھێزێکی نەخۆش و بێئیرادە و بێئاسۆیەکی ڕووناک نەبووە. ڕێکەوتنی ستراتیژی لەگەڵ پارتیدا ئەم ھێزەی وێرانکرد، لەم ڕێکەوتنەدا یەکێتی بۆ بەسەرۆکبوونی تاڵەبانی لەبەغدا، خودی یەکێتی تەسلیم بە ئیرادەی سیاسی پارتی کرد. تاڵەبانیش چ تەمەنی و چ لەش و لاری و چ شێوازی خوێندەواریەکەی و چ تێگەیشتنی بۆ سیاسەت، یارمەتی ئەوەی نادەن بتوانێت سەرکردایەتی ھیچ ھێزێک لەم دۆخە ئاڵۆزەی ئەمڕۆدا بکات. تاڵەبانی لە بەغدا زیاتر سەرۆکێکی تەشریفییە و پیاوی ناو موناسەبات و بەخێرھاتنکردنی میوانە دەرەکییەکانە. شوێنەکەی وەک سەرۆک، شوێنێکی ڕەمزییە و خاوەنی لانی ھەرەکەمی کاریگەری و قورسایی نییە لەسەر سیاسەت لە عێراقدا و لە کوردستانیشدا ئەوەی پارتی دەیەوێت و داوایلێدەکات ئەوە دەکات. لەڕاستیدا یەکێتی لە کوردستاندا کورتبۆتەوە بۆ ھەیکەلێکی سیاسی بچووک، بەڵام بە ھێزێکی سەربازی و ئابوری گەورەوە. لەم دۆخەدا ئەوەی ئەمڕۆ بڕیار لەسەر مەسەلە چارەنووسازەکانی کوردستان ئەدات پارتییە.\nکێشەکە لەوەدایە تاڵەبانی لەناو یەکێتیدا ھەموو سەرداوەکانی لەدەستی خۆیدا کۆکردۆتەوە، بازنەیەک لە کەسانی ناکۆک و دژبەیەکی بەدەوری خۆیدا دروستکردوە، وایکردوە ھیچ کەس و لایەنێکیان بەبێ ئەو نەتوانن بەیەکەوە کاربکەن و بگونجێن. ئەوەی ئاگای لە پەیوەندییە ناوەکییەکانی ناو یەکێتی نیشتیمانی بێت دەزانێت چارەنووسی ئەم ھێزە دوای تاڵەبانی تاریکە. بەبۆچوونی من نەمانی تاڵەبانی یەکێتی تووشی قەیرانێکی بێوێنە دەکات، ئەم ھێزە بە ڕادەیەکی ترسناک و بەشێوەیەکی تەواو نەخۆش و ناتەندروست پابەستی کەسایەتیی تاڵەبانییە. تاڵەبانیش، وەک ووتم توانای ئیدارەدانی ململانێ سیاسییەکانی نەماوە. ئەوەی سەرکردایەتی یەکێتی پێویستە بیکات دوو شتە: یەکەم پاراستنی یەکێتییە لە تاڵەبانی، دووھەم پاراستنی تاڵەبانییە لە خۆی. ئەم پیاوە چۆن بۆتە یەکێک لە ھۆکارە سەرەکییەکانی لاوازبوونی یەکێتی، ئاواش کەوتۆتە وێرانکردنی کەسایەتی و مێژووی شەخسی خۆشی وەک سەرکردەیەکی سیاسی. بەدووری نازانم یەکێتی لەدوای تاڵەبانییەوە بەڕادەیەکی ترسناک بچووکببێتەوە، ببێتە ھێزێک لاوازتر و بچوکتر، بۆ نموونە، لە یەکگرتوو یان لە کۆمەڵەی ئیسلامی. ساڵانێکی درێژە یەکێتی ڕێ لەوەدەگرێت بەدیلێک بۆ تاڵەبانی دروستببێت، ڕەنگە تاڵەبانی خۆی ھۆکارێکی سەرەکیبێت لە ڕێگرتن لە دروستبوونی بەدیلێک بۆ ئەو. لەدۆخی نەبوونی بەدیلێکدا بۆ تاڵەبانی و لەدۆخی ئەو دابەشبوونە گەورە و قوڵەی ناو سەرکردایەتی یەکێتی خۆشیدا، بە دووری نازانم دوای تاڵەبانی بەشێک لە یەکێتی بچێتە ناو پارتییەوە، بەشێکی تری بچێتە ناو گۆڕانەوە، ھەندێکیان جیاببنەوە و حیزبی سیاسی نوێ دروستبکەن، بەشێکیشیان بەناوی یەکێتییەوە بمێننەوە. پرسیاری سەرەکی ئەوەیە چی لەو پارە و کۆمپنایا زۆرانە دێت کە یەکێتی خاوەنیانە؟ ئەمەیان پرسیارێکە من نازانم وەڵامی بدەمەوە.\nئەوەی من وەک چاودێرێک دەیبینم پارچەپەرچەبوونێکی لەو بابەتەی یەکێتییە، لێشتانی ناشارمەوە ھیوادارم ئەم چاوەڕوانییانەی من ڕاست نەبن. بەبۆچوونی من توانەوەی یەکێتی کارەساتێکی سیاسییە، نە لەبەرئەوەی یەکێتی ھێزێکی سیاسی پێشکەوتنخواز یان دیموکراس یان ھەرشتێکی پۆزەتیڤی تری لەو بابەتەیە، یەکێتی لەڕاستیدا ھیچ یەکێک لەمانە نییە. بەڵکو لەبەرئەوەی مانەوەی یەکێتی بە قورساییەکی سیاسی مام ناوەندییەوە وادەکات جارێکی تر ململانێی سیاسی سەرەکی لە کوردستاندا کورتببێتەوە بۆ ململانێ لەنێوان پارتی و تاقە ھێزێکی دیکە لەدەرەوەی پارتیدا. بۆ چالاکبوون و دینامیکەیتی ناوەکی کایەی سیاسی کوردی واباشە یەکێتی دوای تاڵەبانی وێران نەبێت، واباشە وەک ھێزی سێھەم یان چوارەم لە کوردستاندا بمێنێتەوە، ترسی من ئەوەیە یەکێتی دوای تاڵەبانی وەک زەحمەتکێشان یان حیزبی شیوعی کوردستانی لێبێت.\nنەخۆشییەکانی یەکێتی لەمڕۆدا فرەجەمسەرن، ڕەنگە لەھەموویان ترسناکتر ئەو پشتبەستنە ترسناکەی یەکێتی بێت بەو سەرکردە پیرەی لە بەغداوە تەماشای حیزبەکەی و کوردستان دەکات. تاڵەبانی لە ساڵانی ڕابردوودا پەیوەدنییەکی ئەوتۆی بە کوردستانەوە نەماوە، ئەو خەونی بەسەرۆکبوونی عێراقی خۆی دەژی و حیزبەکەشی ناکۆکی قورس و توندی ناو باڵەکانی و نەبوونی ئەلتەرناتیڤێک بۆ ئەو سەرکردە پیرە، دەژی. دوای ئەمە زاڵبوونی نوخبەیەکی ئەمنی و سەربازی نەخوێندەوار بەسەر ئەم حیزبەدا ئایندەی سیاسی ئەم ھێزە زیاتر دەخاتە بەردەم کۆمەڵێک ھەڕەشەی گەورە و ڕاستەقینەوە. لەمەشبتارزێت تێکەڵبووبنی سیاسەت و پارە و سەرمایە بەشێوەیەکی ترسناک لەناو ئەم ھێزەدا وادەکات ھەم پەیوەندییە ناوەکییەکانی ئەم ھێزە لەناو خۆیدا و ھەم پەیوەندییەکانی بە ھێزە سیاسییەکانی تری کوردستان و ھەم پەیوەندییەکانی بە کۆمەڵگای کوردییەوە، تووشی قەیرانی کوشندەببن. ھەموو ئەم شتانە و بەتایبەتیش نەبوونی ھیچ سیاسەت و ھەوڵ و پلانێک بۆ قۆناغی دوای تاڵەبانی ئایندەی ئەم ھێزەی ھێجگار تاریک کردوە".


فرەژنی مەترسیە ل سەر دلی زەلامی – NOSH NEWS\nده‌ستپێك/سلاید/فرەژنی مەترسیە ل سەر دلی زەلامی\nفرەژنی مەترسیە ل سەر دلێ زەلامی، ئەو زەلامێن ژتر ژ ژنەکێ دئینن پێشبینیا تووشبوونا وان ب رەقبوونا دەماران چار جارکی پتر لێدھێت بەراورد ل گەل وان زەلامێن ژنەکێ ب تنێ دئینن. ئەڤ چەندە زانایێ ھەرەب “ئەمین دەوالە” ل رۆژا ٢٩/٤/٢٠١٥ د کۆنگرێ نۆشدارێن دلی دا ل ئاسیا گۆت. ناڤبری دیار کر کو تووشبوونا زەلامی ب نەخۆشیێن دلی و دەماران یا گرێدای فشارێن دارایی و دەروونیێن تایبەت ب بەردەستکرنا پێدڤیێن کەلەک خێزانان.\nد. ئەمین دەوالە و تیمێ ویێ زانستی ل رۆژھەلاتا ناڤین کار کریە، کو فرەژنی ژ کارێن نۆرمالە ژ لایێ رەوشەنبیری و تەشریعی ڤە، ڤی تیمی ٦٨٧ زەلام ل سعوودیێ و ئیماراتا عەرەبی پشکنینکرینە کو ناڤنجیا عەمرێ وان ٥٩ سال بوون و ژ وانا ٦٨ کەسان ئێک ژن ب تنێ ھەبوو. ئەنجامێن پشکنینان دیار کر کو ئەو زەلامێن پتر ژ نەکێ ھەین پتر تووشی رەقبوونا دەماران ب رێژا ٤.٦ جاران دبن بەراورد ل گەل زەلامێن ئێک ژن ب تنێ ھەی.\nنۆشدارێ ناڤبری دیار کر کو دبیت ئەگەر ئەوبیت یێ د قۆرئانا پیرۆز دا ھاتی کو دیار کریە دڤێت ب شێوەکێ یەکسان پووتەی ب ژنان و زارۆیێن وا بدەن و گۆت: بجھئینانا ڤێ چەندێ ژ لایێ زەلامێن پتر ژ ژنەکێ ھەین و پووتەدانا ب زارۆیێن وان کو ھندەک ژ وان خێزان پێکئینایە یان ل بەر پێکبینن، ئەڤە ھەمی بارگرانیەکێ دئێخیتە سەر ملێن وان.\nبەلێ ڤەکۆلەر دبێژن ئەگەر نەیێ ب تنێ گرێدایی ئەگەرێن فرەژنیێ یە، چونکو دبیت ھندەک ھۆکارێن دی ژی ھەبن ببنە ئەگەرێ نەخۆشیێ وەکو پلا باوەریێ د ناڤبەرا ھەڤژینان دا، جۆرێ خوارنێ و سروشتێ جیناتان.


وەزیرانی دەرەوەی هەریەکە لە وڵاتانی ئەمریکا، بەریتانیا، فەرەنسا، ئەڵمانیا و ئیتالیا لەبارەی هێرشەکانی سەر هەولێر ڕایانگەیاند پاڵپشتیی حکومەتی عێراق دەکەن بۆ لێکۆڵینەوە لە هێرشەکان و سزادانی ئەنجامدەرانی.\nلە ڕاگەیەنراوێکی هاوبەشدا کە وێنەیەکی بۆ تۆڕی میدیایی ئێستا نێردراوە، وەزیرانی دەرەوەی ئەو پێنج وڵاتە ڕایانگەیاندووە، “ئێمە وەزیرانی دەرەوەی وڵاتانی ئەڵمانیا، ئیتالیا، فەرەنسا، بەریتانیا و ئەمریکا، بەتوندی سەرکۆنەی هێرشە موشەکییەکانی 15ی شوباتی سەر هەرێمی کوردستان دەکەین”.\nهەریەکە لە ئەنتۆنی بلینکن، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، جان ئێف لۆدریان، وەزیری دەرەوەی فەرەنسا، هایکۆ ماس، وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا، لویچی دی مایۆ، وەزیری دەرەوەی ئیتالیا هەروەها دۆمینک ڕاپ، وەزیری دەرەوەی بەریتانیا پرسە و سەرەخۆشی لە کەسوکاری قوربانییان و گەلی عێراق دەکەن.\nڕاشیانگەیاند، “حکومەتەکانمان پاڵپشتیی حکومەتی عێراق دەکات بۆ لێکۆڵینەوەکان لە هێرشەکان و لێپێچینەوەی ئەوانەی بەرپرسیارن لەو هێرشانە، ئێمە چاوپۆشی ناکەین لە هیچ کەسێک هێرش بکاتە سەر هاوپەیمان و هاوڵاتییان و هاوکارانی ئەمریکا”.\nنێد پرایس، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا دوێنێ لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، “دەمانەوێت لێرەدا قسە لەبارەی هێرشەکانی سەر هەولێر بکەین و جەخت لەوە بکەینەوە کە پێشتریش لە وەزیری دەرەوەی ئەمریکا گوێتانلێبوو، ئێمە نیگەرانین لە هێرشەکانی سەر هەولێر کە زیانی بە خەڵکی سیڤل و هێزەکانی هاوپەیمانان گەیاندووە.\nپێشتریش وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، ئەنتۆنی بلینکن پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەگەڵ مەسرور بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان ئەنجامدا و مەسرور بارزانی ڕایگەیاندووە کە کارمەندان و هاوڵاتییانی ئەمریکی پارێزراو دەبن و پاراستنی ئاسایشی ئەوان کاری لەپێشینەیان دەبێت.\n"ڕەشەبا" نەیهێشت هاوڵاتییانی سلێمانی چاویان بچێتە خەو\nئاژانسی وزەی ئەتۆم: ئێران وەڵامی پرسیارەکانمان ناداتەوە و ئەوەش ترسناکە\nسەرۆکی ئاژانسی وزەی ئەتۆم ئاشکرایکرد، ئێران وەڵامی ئەو پرسیارانە ناداتەوە، کە لە گفتوگۆکاندا لەلایەن وڵاتانەوە داواکراوە، وردەکاریی پێویست…\nقاچاخچییەک 80 کۆچبەری فڕێداوەتە ناو دەریاوە\nهەفتەی ڕابردوو قاچاقخچییەک کاتێک 200 کۆچبەری ئەفریقی گواستووەتەوە بۆ وڵاتی یەمەن، لە ڕێگەدا 80 کۆچبەری هەڵداوەتە ناو ئاوەکەوە،…


سیڤی و پێشینەی ٦پاڵێوراوی سەرۆک‌کۆماری کە سەڵاحیەتیان پشتڕاست کراوەتەوە (Kurd Press) - Worldnews.com\nسیڤی و پێشینەی ٦پاڵێوراوی سەرۆک‌کۆماری کە سەڵاحیەتیان پشتڕاست کراوەتەوە (Kurd Press)\nبەشی هەڵبژاردن- شەوی رابردوو 31ی خاکەلێوە، ناوەندی هەڵبژاردنەکان ناوی ٦پاڵێوراوی سەرۆک‌کۆماریی راگەیاند کە سەڵاحیەتیان پشتڕاست کراوەتەوە. ...\nناوی شەش پاڵێوراوی هەڵبژاردنەکانی سەرۆک‌کۆماریی ئێران راگەیەندرا (Kurd Press)\nبەشی هەڵبژاردن- ناوەندی هەڵبژاردنەکان ناوی شەش پاڵێوراوی هەڵبژاردنەکانی سەرۆک‌کۆماری رادەگەیەنێت کە سەڵاحیەتیان بۆ خولی دوازدەهەمی هەڵبژاردنەکان پشتڕاست کراوەتەوە. ...\nناونووسینی ڕۆحانی لە دوازدەهەمین خولی هەڵبژاردنەکانی سەرۆک کۆماریی ئێران (Kurd Press)\nبەشی هەڵبژاردن- حوجەتولئیسلام وەلموسلمین حەسەن ڕۆحانی سەرۆک کۆماری هەنووکەی ئێران بەئامادەبوون لە ناوەندی هەڵبژاردنەکان، ناوی خۆی وەک بەربژاری دوازدەهەمین خولی\nپاڵێوراوی بەرەی موئتەلیفە بۆ سەرۆککۆماری ناوی خوی تۆمار کرد (Kurd Press)\nبەشی هەڵبژاردن- سەید موستەفا میرسەلیم پاڵێوراوی بەرەی موئتەلیفەی ئیسلامی بۆ هەڵبژاردنەکانی 12هەمین خولی سەرۆککۆماری ڕوژی سێشەممە لە ناوەندی هەڵبژاردنەکانی وڵات ئامادە بوو\n4 ڕوژ دەرفەتی سکاڵا بۆ ئەو کەسانەی کە سەلاحیەتیان ڕەت کراوەتەوە (Kurd Press)\nبەشی ئازەربایجانی ڕۆژئاوا- بەڕێوەبەری گشتیی سیاسیی هەڵبژاردنەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕ‌ۆژئاوا وتی: ئەو کەسانەی کە سەڵاحیەتیان بۆ شۆرای شار و گوند ڕەت کراوەتەوە 4 ڕۆژ\nلیستی کۆتایی پاڵێوراوانی هەڵبژرادنی سەرۆککۆماری (Kurd Press)\nبەشی هەڵبژاردن- ماڵپەڕی هەواڵدەریی وەزارەتی ناوخۆ لیست و کۆدی کۆتایی پاڵێوراوانی دوازدەهەمین خولی سەرۆککۆماریی ڕاگەیاند. ...\nشارەوانێکی پێشووی شاری مەهاباد ناوی خوی بو هەڵبژاردنەکانی سەرۆککۆماری تۆمار کرد (Kurd Press)\nبەشی هەڵبژاردن- مەسعوود زەریبافان لە شاروانەکانی پێشووی شاری مەهاباد ناوی خوی بو هەڵبژاردنەکانی سەرۆککۆماری تۆمار کرد. ...\nشارەوانێکی پێشووی شاری مەهاباد ناوی خۆی بو هەڵبژاردنەکانی سەرۆککۆماری تۆمار کرد (Kurd Press)\nبەشی هەڵبژاردن- مەسعوود زەریبافان لە شاروانەکانی پێشووی شاری مەهاباد ناوی خۆی بو هەڵبژاردنەکانی سەرۆککۆماری تۆمار کرد. ...\nئەحمەدینژاد بۆ هەڵبژاردنەکانی سەرۆککۆماری ناوی خۆی تۆمار کرد (Kurd Press)\nبەشی هەڵبژاردن- مەحموود ئەحمەدی نژاد کە بۆ تۆمارکردنی ناوی حەمید بەقایی بۆ وەزارەتی وڵات چووبوو، خۆشی بۆ بەشداری کردن لە هەڵبژادنەکاندا ناوی تۆمار کرد. ...\nسه‌ڵاحیه‌تی 166 کاندیدی هه‌ڵبژاردنی مه‌جلیسی خوبره‌کانی ڕێبه‌ری پشتڕاست کرایه‌وه (Kurd Press)\nبه‌شی هەڵبژاردن/ ئێران- وته‌بێژی لیژنه‌ی ناوه‌ندی چاودێری کردنی هه‌ڵبژاردن وتی: سه‌لاحییه‌تی 45 له‌سه‌دی کاندیداکانی مه‌جلیسی خوبره‌کانی ڕیبه‌ری پشتڕاست کراوەتەوە. ...\nئاکامی کۆتایی هەڵبژادنەکانی سەرۆک کۆماری و شۆراکانی شاری دەڕەشار (Kurd Press)\nبەشی ئیلام- فەرمانداری شاری دەڕەشار دەرەنجامەکانی هەڵبژاردنی سەرۆککۆماریی ئەو شارە یەکلایی کرایەوە، هەروەها هەڵبژاردنەکانی شۆرای شاری دەڕەشار و ماژین راگەیێندرا. ...


Bedtime Math's Crazy 8s Club Reduces Kids' Math Anxiety | Children In SyncChildren In Sync\nBedtime Math’s Crazy 8s Club Reduces Kids’ Math Anxiety\nیانەى (Bedtime Math’s Crazy 8s) دڵەراوکێ ى پەیوەست بە بیرکارى لە منداڵان کەم دەکاتەوە\nبە گوێرەى توێژینەوەیەک کە ئەنجامدراوە لە لایەن زانایانى دەروونناسى لە زانکۆى جۆنز هۆپکنز, یانەى (Bedtime Math’s Crazy 8s) هەستى منداڵان لەسەر دڵەراوکێ ى پەیوەست بە بیرکارى کەم دەکاتەوە.\nCrazy 8s بریتى یە لە گەورەترین یانەى بیرکارى بۆ کات بەسەربردنى منداڵانى بچووک لە پاش تەواوبوونى کاتى قوتابخانە لە ئەمریکا. منداڵان لە قۆناغى باخچەى ساوایان تاکو قۆناغى دووەم و سێیەم تاکو قۆناغى پێنجەم بیرکارى لە رێگاى یاریکردنەوە دەدۆزنەوە, بەشداریکردن لە چالاکیەکانى ووزەى بەرز, چالاکیەکانى کردارى کە پێکهاتەى نائاسایی بەکاردێنێت وەک گۆچانى درەوشاوە, کلینسى ئاودەست وتۆپى قەراغ رووبار. سەد و چڵ هەزار منداڵ بەشداریان کردووە لە دە هەزار یانەى Crazy 8s لەسەرتاسەرى ووڵات.\nئەنجامەكانى توێژینەوەکە دەریخست كە منداڵ لە هەردوو کۆمەڵەکانى تەمەن كەم كردنەوەيەكى بەرچاوى بەخۆوە دیوە لە دڵەڕاوكێى بیرکارى لە دواى هەشت هەفتە بەشدارى كردن لە يانەكە. كاريگەريەكە زياتر بەدەرکەوت لەنێو منداڵانى باخچەى ساوايان تاکو یانەى پۆڵى دووەم.\nلیزا فیگنسەن, بەرێوەبەرى هاوبەش لە تاقیگەى زانکۆى جۆنز هۆپکنز بۆ پەرەپێدانى منداڵ دەڵێ: “توێژینەوەکان دەریانخستووە کە پەیوەندى نێوان دڵەراوکێی بیرکارى و ئاداى بیرکارى خەریکە بەدەرکەوێت لە کۆتایی ساڵانى خوێندنى سەرەتایی”. ” تەنها شتێکى رەخنەگر نیە بۆ دیاریکردنى ئەزموونەکان کە دەکرێ دڵەراوکیی بیرکارى قەدەغەبکرێ یان کەم بکرێت لە ماوەى ساڵانى سەرەتادا, بەڵام پێش ئەوەى هەستە نەرێنیەکانى منداڵان دەربارەى بیرکارى کاربکاتە سەر ئاداى بیرکارى. دۆزیمانەوە کە یانەى Crazy 8s یەک رێگا پێشکەش دەکات کە دەکرێ پێى بگەى بۆ گۆرینى رێگاى هەستى منداڵ دەربارەى بیرکارى.\nCrazy 8s کەشێکى کۆمەلایەتى دروست دەکات کە تیایدا منداڵان دەتوانن بەشدارى بکەن لە لە یارى بیرکارى پاش قوتابخانە بە بێ تاقیکردنەوە و فشارى پلە, لە کاتى ئەنجامدانى ئەمە, دەبینن کە چۆن بیرکارى بەشێکى گرنگە لە ژیانى رۆژانەیان.\nلەورا ئۆڤەردیک, دامەزرێنەرى رێکخراوى خێرخوازى بێد تايم ماث Bedtime Math دەڵێ: ” ساتێ دایکان و باوکان فشار دەخەنە سەر قوتابخانەکەمان بۆ ئەنجامدانى باشتر, ئەوەى گرنگه تەنيا بريتى يه له نيشاندانى منداڵ بۆ فێر بوون لە كاتى يارى. ڕاستيەكەى, بيركارى بەشێك نەبووە لە هاوكێشەكە“. Crazy 8s کەشێکى کۆمەلایەتى دروست دەکات کە تیایدا منداڵان دەتوانن بەشدارى بکەن لە لە یارى بیرکارى پاش قوتابخانە بە بێ تاقیکردنەوە و فشارى پلە, لە کاتى ئەنجامدانى ئەمە, دەبینن کە چۆن بیرکارى بەشێکى گرنگە لە ژیانى رۆژانەیان.\nئاندريە كوينتێرو، هاوەڵى پاش دكتۆرا لە زانكۆى جۆنز هۆپكينز، زياتر دەڵێ, ” زۆر منداڵ و هەراش دەناڵێنن لەدەست دڵەڕاوكێى بيركارى، كە پەيوەسته به نزمترين ئاستى جێبەجێ كردنى بيركارى. وە پاشان لە ژيان، جێبەجێ كردنى بيركارى بەلاى خۆيەوە دەبەستێتەوە لەگەڵ سەركەوتنى پيشە، داهات و باشيى دەروونى. Crazy 8s يەك ڕێگاى كەم بوونەوەى دڵەڕاوكێى بيركارى پێشكەش دەكات لەماوەى منداڵيەتى، كە پلانێكى گرنگە بۆ پاراستنى منداڵ بەشداربن لة بيركارى و باشتركردنى دەسكەوتى بيركارى.\nبێدتایم ماث Bedtime Math کەرەستەى بەلاشى Crazy 8s تەرخان دەکات کە پێکدێت لە ئاراستەى هەنگاو-بە-هەنگاوەکان و زۆربەى کەرەستە پێويستەکان بۆ بەرێوەبردنى یانە کە بەردەوام دەبێت بۆ ماوەى هەشت هەفتە. نەخشەساز کراوە بۆ 12-16 منداڵ, یانەکە تاکو ٣٢ هەفتە چاڵاكى پێشكەش دەكات, کە ئەو منداڵانە بۆ لاى خۆیان رادەکێشن کە توانا و ئارەزوویەکى لە رادەبەریان هەیە – نەک تەنیا بۆ ئەوانەى کە حەز بە بیرکارى دەكەن.\nتوێژینەوەى زانکۆى جۆنز هۆپكينز دەچێتە پاڵ دەستەیەکى گەشەسەندنى توێژینەوە کە جەخت دەکەنەوە لە سەر کاریگەرى بەهێزى بەرنامەکانى پاش قوتابخانە لەسەر منداڵ. لە کاتێکدا توێژینەوە جەخت دەکاتەوە لەسەر یانەکانى Crazy 8s . توێژینەوەى لێکۆلینەوە و هەڵسەنگاندنى زیاتر پێویستن دەربارەى کاریگەرى بەرنامەى تەرفیهى و تەکنەلۆجیا و ئەندازیارى و بیرکارى بۆ منداڵان. بێد تایم ماث Bedtime Math پابەندە بە بەردەوامبوونى هەڵسەنگاندنى کاریگەرى Crazy 8s.\nنادي Bedtime Math’s Crazy 8s يقلل من قلق الأطفال في الرياضيات\nوفقًا لدراسة أجراها علماء النفس بجامعة جونز هوبكنز, نادي Bedtime Math’s Crazy 8s يقلل من شعور الأطفال بالقلق المتعلق بالرياضيات.\nCrazy 8s هو أكبر نادي رياضي ترفيهي للأطفال بعد المدرسة في الولايات المتحدة. يستكشف الأطفال في رياض الأطفال حتى الصف الثاني والصف الثالث إلى الصف الخامس الرياضيات من خلال اللعب ، والانخراط في الأنشطة العملية ذات الطاقة العالية التي تستخدم عناصر غير تقليدية مثل العصي الوهج ، وورق التواليت وكرات الشاطئ. شارك مائة وأربعون ألف طفل في عشرة آلاف نادي مجنون في جميع أنحاء البلاد.\nووجدت نتائج الدراسة أن الأطفال في كل من الفئات العمرية قد خفّفا انخفاضا كبيرا في قلق الرياضيات بعد ثمانية أسابيع من المشاركة في النادي. كان التأثير أكثر وضوحًا بين الأطفال في الروضة حتى الصف الثاني.\nتقول ليزا فيجنسن ، المديرة المشاركة لمختبر جامعة جونز هوبكنز لتنمية الطفل: “أظهرت الدراسات أن العلاقة بين قلق الرياضيات وأداء الرياضيات بدأت تظهر في نهاية سنوات الدراسة الابتدائية”. “ليس حرجًا فقط تحديد التجارب التي يمكن أن تمنع أو تقلل من قلق الرياضيات خلال هذه السنوات الأولى ، ولكن قبل أن تؤثر مشاعر الأطفال السلبية حول الرياضيات على أدائهم في الرياضيات. لقد وجدنا أن Crazy 8s يقدم طريقة واحدة يمكن الوصول إليها لتغيير طريقة شعور الأطفال بالرياضيات. “\nCrazy 8s يخلق جو اجتماعي حيث يمكن للأطفال المشاركة في اللعب الرياضيات بعد المدرسة دون اختبار ودرجة الضغط، وعند القيام بذلك، نرى كيف الرياضيات هي جزء من حياتهم اليومية.\nكما تقول لورا أوفرديك ، مؤسِّسة منظمة” بد تايم ماث “غير الربحية. “عندما يضغط الآباء على مدارسنا لأداء أفضل ، فإن ما يهم الأطفال هو التعلم أثناء اللعب. والحقيقة هي أن الرياضيات لم تكن جزءًا من المعادلة “. ” Crazy 8s يخلق جو اجتماعي حيث يمكن للأطفال المشاركة في اللعب الرياضيات بعد المدرسة دون اختبار ودرجة الضغط، وعند القيام بذلك، نرى كيف الرياضيات هي جزء من حياتهم اليومية”.\nويضيف أندريا كوينتيرو ، زميل ما بعد الدكتوراه في جامعة جونز هوبكنز ، “يعاني العديد من الأطفال والبالغين من قلق رياضي ، وهو مرتبط بأداء رياضي أفقر. وفي وقت لاحق من الحياة ، يرتبط أداء الرياضيات بدوره بالنجاح الوظيفي والدخل والرفاهية النفسية. يقدم برنامج Crazy 8s طريقة واحدة لتقليل قلق الرياضيات خلال مرحلة الطفولة ، وهي استراتيجية مهمة لإبقاء الأطفال متفاعلين في الرياضيات ، وتحسين إنجاز الرياضيات “.\nتقدّم مدرسة Bedtime Math مستلزمات مجانية من Crazy 8s تحتوي على إرشادات خطوة بخطوة ومعظم المواد اللازمة لادارة النادي الذي يستمر لمدة ثمانية أسابيع. تم تصميم النادي لمدة 12-16 طفلًا ، ويوفر ما يصل إلى 32 أسبوعًا من الأنشطة التي تجذب الأطفال الذين يتمتعون بمجموعة واسعة من القدرات والاهتمامات – وليس فقط أولئك الذين يحبون الرياضيات.\nتنضم دراسة جامعة جونز هوبكنز إلى مجموعة متنامية من الأبحاث التي تؤكد التأثير القوي لبرامج ما بعد المدرسة على الأطفال. بينما ركزت الدراسة على نوادي Crazy 8s ، هناك حاجة لمزيد من الدراسات البحثية والتقييمية حول تأثير برامج الترفيه والتكنولوجيا والهندسة والرياضيات للأطفال. يلتزم Bedtime Math بمواصلة تقييم تأثير Crazy 8s.\nBedtime Math’s Crazy 8s club reduces children’s feelings of math-related anxiety, according to a study led by Johns Hopkins University psychologists.\nCrazy 8s is America’s largest recreational after-school math club for young children. Kids in kindergarten through second grade and third through fifth grade explore math through play, engaging in high-energy, hands-on activities that use unconventional items like glow sticks, toilet paper and beach balls. One hundred forty thousand children have participated in ten thousand Crazy 8s clubs across the country.\nThe results of the study found that children in both age groups experienced a significant reduction in math anxiety after eight weeks of participation in the club. The effect was more pronounced among children in the kindergarten through second grade club.\n“Studies have shown the link between math anxiety and math performance starts to emerge towards the end of the elementary school years,” states Lisa Feigenson, co-director of the Johns Hopkins University Laboratory for Child Development. “It’s not only critical to identify experiences that can prevent or reduce math anxiety during these early years, but before children’s negative feelings about math affect their math performance. We found Crazy 8s offers one accessible way to change the way kids feel about math.”\nCrazy 8s creates a social atmosphere where kids can engage in math play after school without test and grade pressure, and in doing so, see how math is a part of their daily lives.\n“As parents pressure our schools to perform better, what matters just as much is kids’ exposure to learning during playtime. And the fact is, math hasn’t been part of the equation,” says Laura Overdeck, founder of the nonprofit Bedtime Math. “Crazy 8s creates a social atmosphere where kids can engage in math play after school without test and grade pressure, and in doing so, see how math is a part of their daily lives.”\nAndrea Quintero, postdoctoral fellow at Johns Hopkins University, adds, “Many children and adults experience math anxiety, which is linked to poorer math performance. And later in life, math performance in turn correlates with career success, income, and psychological well-being. Crazy 8s offers one way of decreasing math anxiety during childhood, which is an important strategy for keeping kids engaged in mathematics, and improving math achievement.”\nBedtime Math donates free Crazy 8s kits, containing step-by-step directions and most of the materials needed to run the eight-week club. Designed for 12-16 kids, the club offers up to 32 weeks of activities that appeal to children with a wide range of abilities and interests – not just those who love math.\nThe Johns Hopkins University study joins a growing body of research that underscores the powerful impact of afterschool programs on children. While the study focused on Crazy 8s clubs, more research and evaluation studies are needed on the impact of recreational science, technology, engineering and math (STEM) programming for children. Bedtime Math is committed to continuing to evaluate the impact of Crazy 8s.\nPost Tags - arts education, children in sync, cis, kids, learning, math, parenting


دیوەخانەکەی تۆ و تەویلەکەی ئەو! – ئاژانسی ھەواڵی پەیامنێر\nدیوەخانەکەی تۆ و تەویلەکەی ئەو!\nنوێكراوه‌ته‌وه له Aug 3, 2018\nبیروڕا – لوقمان بیارەیی\nكە ڕاپەڕینمان كرد لە قاچاخچییەکانی ئەنفال خۆش بووین، لە مەنعل تەجەول چیەكان،لە موستەشار و ڕەفیق حیزبی و شەوكوتەکانی ئەمن و لە (احد رفقا للسید الرئیس) خۆش بووین، کەچی ئێستا یەكێتی لە گۆڕان خۆش نا بێت، پارتی لە یەكێتی، گۆڕان لە پارتی، حكومەتیش لە حیزبەكان و حیزبەكانیش لە حكومەت خۆش نابن، کەسمان کەسمان نابەخشین، تەنانەت لە خێزان و خانەوادە و نزیكەكانی خۆشمان نابورین، ئەرێ ئێمە بۆ وامان لێ ھات؟!\nجاران شوێنكەوتوانی حیزبەكان بە وەستانەوە بەرامبەر دوژمن باڵانسی ئینتیمای خۆیان بۆ حیزبەكانیان دەرئەبڕی، بەڵام ئێستا نەوەیەک پێگەشتووە، بە ڕق و سوكایەتی بە حیزبەكانی تر ئەو كارە ئەكا! یانی(گۆڕان)ێك بۆ ئەوەی گۆڕانێكی عەیارە بیست و چوار بێت، پێویستە ڕقی لە پارتی و یەكێتی بێت و تەشهیر بە سەركردە و سەوابتە نەتەوەییەكانی كورد بكات، كێشەكە ئەوەیە ئەم ڕەوتە لە سیاسەت كردن، لە لایەن بەشێك لە قەڵەم بە دەست و خوێندەوارەكانەوە پەرە پێ ئەدرێ و هەوڵ ئەدەن بیگشتێنن بەسەر شوێنكەوتوانی حیزبەكانی تریشدا!\nبە جۆرێك سەریان لێ تێکدراوە و ڕێگەیان لێ بزرکراوە، نە دەزانن بۆ چی حیزبی خۆیان خۆش دەوێ و نە دەشزانن بۆ چی ڕقیان لە حیزبەكانی ترە!\nمەبدەئی(كوێخا وتی، کەواتە ھەموو ئاوایی وتوویەتی) جێی ھەموو بیرکردنەوەیەکی گرتووە، ئیدی ئەوەی بە هۆی ڕقی تۆوە لای خۆی جێگیر بووە، كاندیدی بكا و خەڵكی ئاواییش متمانە و دەنگی خۆیانی پێ بدەن .\nئەدای ڕەخنە كەم بۆتەوە، ئەوەی هەیە موخاتەبەیەكی عەبوسانە و دوژمنانکارانەیە! هەر بۆیە بەشێكی كاندیدەكان بەم ئاڕاستەیە بانگەشە بۆ خۆیان ئەكەن! من حەق بە هەموو كەس ئەدەم، بە حیزب و بەرپرسەكان بڵێن (من این لك هذا؟)بەڵام لە ڕوانگەی نیشتیمان پەروەریەوە، نەك بە ئاوازی حەسادەت و لۆژیکی بەرسیلەكە، یانی مادەم ئەو دەمی نایگاتێ ئیتر زۆر ترشە! یا ئەبێت بێدەنگ و لە سوچیێكەوە بەشی ئەویش دابنرێ، یان ئەوەی کە نابێت کەسی تر دەرفەتی مومارەسەی تواناكانی خۆی ھەبێت، کەواتە ئێستا دەبێت کەسانێکی تر، بە عەقڵێكی تازە و بە توانایەكی جیاوازترەوە بچێتە جێگەی، نەك یاروڵڵا بۆ جێی جاروڵڵا! ئاخر گەر مەسەلە تەنها گۆڕینەوەی دیوەخانەكە بێت و بابەت مەجلیس و ڕەعیەتەكە نەبێت! دەی خەڵكیش تەویلەکەی خۆی لە دیوەخانەکەی تۆ پێ خاوێنترە .\nبە داخەوە ئێمە ئێستا بە پراکتیک بەرە و كۆمەڵگەیەكی ئینتیقامی و بە گایەلبون ئەچین، نەك ئەوەی كە تەکنەلۆژیا بە پەپولە نیشانمان ئەكات!\nپێویستە لە سەر هەموو كەسێكی ژیر، بە گشتی و گەنجان بە تایبەتی، ئەو حیزب و كەسانەی كە بە بەرگی فریشتەوە هاتنە مەیدانەكە و دەجالی سیاسی و عاشقی دەستەڵات و پشكداری چاڵە نەوت و كۆمپانیا دەرچوون! لە سەر سندوقەكانی دەنگدان سزا بدات، تاكو بەر بەم نەزیفە سیاسی و ئیداری و ئەخلاقیە بگیرێ كە توشی وڵات بووە .\nئاوایە ئیدی، ئەمڕۆ بۆ من گرنگ نیە کە نەزانم بۆ چی ڕقم لە تۆیە، گرنگ ئەوەیە ئەزانم بۆ چی ئەمەی لای خۆمم خۆش ئەوێ!


پۆلیسی سلێمانی: تەنها تاوانی کوشتن ئەمساڵ کەمی نەکردووە - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو کوردستان گرنگ هەواڵ پۆلیسی سلێمانی: تەنها تاوانی کوشتن ئەمساڵ کەمی نەکردووە\nپۆلیسی سلێمانی: تەنها تاوانی کوشتن ئەمساڵ کەمی نەکردووە\nپرس میدیا 12/27/2020 04:58:00 pm سڵایدشۆو, کوردستان, گرنگ, هەواڵ,\nپۆلیسی سلێمانی رایگەیاند "ئەمساڵ جگە لە تاوانی کوشتن سەرجەم تاوانەکانی دیکە بەراورد بە ساڵی رابردوو کەمیان کردووە.\nسەرکەوت ئەحمەد وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی سلێمانی رایگەیاند ساڵی رابردوو، ٥٩ حاڵەتی کوشتن تۆمارکراوە و لەمساڵدا ژمارەکە دابەزیوە بۆ ٥٦ حاڵەت".\nدوانیوەڕۆی ئەمڕۆ یەکشەممە ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ سەرکەوت ئەحمەد وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی سلێمانی لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانییدا ئامارەکانی ساڵی ٢٠٢٠ی لە رووی ئەنجامدانی تاوان و دەستگیرکردنەوە ئاشکرا کرد.\nبەپێی ئامارەکانی پۆلیسی سلێمانی لە ئەمساڵدا، ١٨٤ حاڵەتی تەزویرکردن تۆمارکراوە و ساڵی رابردوو، ٣٢٢ حاڵەتی تەزویر لە سلێمانی هەبووە، حاڵەتەکانی لێدان و شەڕکردن لەمساڵدا، هەزار و ٢٠٠ بووە و ساڵی رابردوو، هەزار و ٩٠٥ حاڵەت تۆمارکراوە.\nوتەبێژی پۆلیسی سلێمانی رایگەیاند لەمساڵدا، ٩٩٥ حاڵەتی هەڕەشەکردن تۆمارکراوە لەکاتێکدا لەساڵی رابردوودا ئەو ئامارە، هەزار و ٢١٨ حاڵەت بووە، ئەمساڵ ٥٩١ رووداوی فێڵکردن و ساڵی رابردوو، ٨٤١ حاڵەت تۆمارکراوە.\nسەرکەوت ئەحمەد رایگەیاند کۆی گشتیی لە ساڵی ٢٠٢٠دا، حەوت هەزار و ١١٠ تۆمەتبار دەستگیرکراون، بەشێکیان دادگاییکراون و سزایان بەسەردا سەپێنراوە بەشێکیشیان بە کەفالەت ئازادکراون.\nسەرکەوت ئەحمەد لە وەڵامی پرسیاری رۆژنامەنووساندا وتی: ''لە ٢٠١٩دا، دوو هەزار و ١٤٥ حاڵەتی دزیکردن تۆمارکراوە لەبەرامبەردا، ئەمساڵ هەزار و ٥٢٠ حاڵەتی دزیکردن تۆمارکراوە".\nBy پرس میدیا at 12/27/2020 04:58:00 pm


پاییز در چشمان میدیا/ نامه ای از فرزاد کمانگر | فەرزاد کەمانگەر | Farzad Kamangar\nماڵه‌وه > نامەکان/ the letters\t> پاییز در چشمان میدیا/ نامه ای از فرزاد کمانگر\nپاییز در چشمان میدیا/ نامه ای از فرزاد کمانگر\n1 ـ میدیا نامی دخترانه یا پسرانه است به معنای فرزند ماد.\n2ـ دادا کلمه ای که برای احترام به خانم های جوان در زبان کردی به کار می رود.\nروزگار غریبی است نازنین/ ڕۆژگارێکی سەیرە گوڵم/ فرزاد کمانگر * “قوی باش رفیق”/ نامه فرزاد کمانگر به معلمان دربند


لايه‌نگرانى داعش له ئه‌وروپا به هه‌ڵه شوێنه‌كانيان ئاشكرا ده‌كه‌ن - Yalla\nلايه‌نگرانى داعش له ئه‌وروپا به هه‌ڵه شوێنه‌كانيان ئاشكرا ده‌كه‌ن\nله مارس 23, 2016\nبه مه‌به‌ستى داگيركردنى مالپه‌ره كۆمه‌ڵايه‌تيه‌كان، لايه‌نگرانى داعش وينه‌ى خوێنه‌يان له شاره‌كانى ئه‌وروپا بڵاوكرده‌وه كه تيايدا په‌يامى پشتگيرى كردنيان له داعش هه‌لگرتبوو. ئه‌م هه‌لوێسته‌ش له كاتێك بوو چاوه‌ڕوان ده‌كرا سه‌ركردايه‌تى داعش ڕاگه‌يه‌ندراوێك بڵاوبكاته‌وه. مه‌به‌ستى ئه‌و كه‌سانه ئه‌وه بوو ڕێژه‌ى پشتگيرى ده‌وڵه‌تى ئيسلامى له ئه‌وروپا نيشان بده‌ن، به‌ڵام ته‌نها نه‌زانى خويان له چؤنێتى به‌كارهێنانى ئينته‌رنێت خسته ڕوو !\nبه بڵاوكردنه‌وه‌ى وێنه‌ى خؤيان كه له وڵاتانى وه‌ك ئه‌ڵمانيا و به‌ريتانيا و فه‌ره‌نسا گيراون، زانياريه‌كى زۆرده‌رباره‌ى ئه‌م كه‌سانه ئاشكرابوو. ئه‌مه‌ش بووه ئاسانكاريه‌ك بۆ دۆزينه‌وه‌يان و ده‌ستگيركردنيان.\nپرۆسه‌ى گه‌ڕان به‌دواى خاوه‌نى وێنه‌كان له‌لايه‌ن يه‌كێك له داهێنه‌رانى مالپه‌ڕى (Belligcat) به ناوى (ئێليۆت هيگينز)ه‌وه به‌ڕيوه‌ده‌چێت. شايه‌نى باسه ناوباروا پێش دوو ساڵ ناوبانگى خۆى ده‌ركرد كاتێك ڕاستيه‌كانى ده‌رباره‌ى خستنى فرۆكه‌يه‌كى ماليزێ له چوارچێوه‌ى سنورى ئاسمانى ئۆكرانيا ئاشكراكرد.\nجێى باسه ئه‌م وێنه‌نانه زؤركات زنيارى شاراويان تێدايه كه كات و شوێنى وێنه‌كه ئاشكرا ده‌كه‌ن. هه‌رچه‌نده ئاشكراكردنى ئه‌م زانياريانه ئه‌ركێكى قورسن، به پێى ڕوونكردنه‌وه‌ێه‌ك له لايه‌ن به‌رپرسێكى هه‌واڵگرى ولايه‌ته يه‌كگرتووه‌كانى ئه‌مه‌ريكا بۆ مالپه‌ڕى Buzzfeed زۆرى ژماره‌ى لايه‌نگرانى داعش له سه‌ر ئينته‌رنێك ئه‌ركى دۆزينه‌وه‌يان ئاسان ده‌كات و تا ژماره‌كه زۆرتر بێت ده‌توانرێت زنيارى زاتر بهر‌ده‌ست بكه‌وێت.\nده‌زگاى هه‌واڵگريه‌كان هيوادارن كه بتوانن تۆرى CCTV ، كه له‌سه‌رجه‌مى ئه‌وره‌وپادا كارده‌كات، به‌كاربێنن بۆ ئاشكراكردنى شوێنى لايه‌نگرانى داعش له ڕێگه‌ى وێنه‌كانيان.\nshort URL: https://yallairaq.com/ku/2amFk


لاتەریک خستنەوەی ١ هەزار و ٢٤٩ شارومەندی هەرێمی کوردستان دوای گەرانەوەیان لە ئێران - SAHAR KURDISH (Sorani)\nشوبات 25, 2020 18:59 Asia/Tehran\nوەزیری تەندروستی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند هەزارو ٢٩٤ کەس لە شارومەندانی هەرێم دوای گەڕانەوەیان لە ئێران، بۆ پێشگرتن لە تەشەنای ڤایرووسی کرۆنا بۆ هەرێم جیاکراونەتەوە و لە ڕوانگەی نیشانەکانی نەخۆشییەوە لە ژێر چاوەدێری دان.\nبە گوێرەی ڕاپۆرتی کوردپرێس، دوای ڕاگەیاندنی تووشبوون بە ڤایرووسی کرۆنا لە ئێران، عێراق و هەرێمی کوردستان سنوورەکانیان لەگەڵ ئێران داخستووە و شارومەندانی خۆیان والە ئێرانەوە دەگەڕینەوە لەوانی تر جیا دەکەنەوە.\nماڵپەڕی دەنگ وباسی زەمەن پرێس لەم بارەوە ڕاپۆرتی داوە کە سامان بەرزەنجی وەزیری تەندروستی هەرێمی کوردستان، لە پرێس کۆنفرانسێک وێرای ئاماژە بەمەی تابەئێستا هیچ برگەیەکی ئەرێنی لەتووشبوون بە کرۆنا لەهەرێم نەبینراوە؛ ڕایگەیاندووە هەر ئێستا هەزارو ٢٩٤ کەس لە شارومەندانی هەرێم کە وەکوو گەشتیار سەردانی ئێرانیان کردبوو،دوای گەڕانەوەیان بۆ هەرێم مۆعاینە کراون و دواتریش جیایان کردۆتەوە لە کەسانی تر.\nئەو گوتیشی جیاکردنەوەی ئەم کەسانە ١٤ ڕۆژی خایاند و لەم ماوەیەیش لە ڕوانگەی نیشانەکانی تووشبوونی شیمانەیی بە ڤایرووس مۆعاینە کراون و لە ژێر چاوەدێری دان و تاقیکاری پێویست لە سەر ئەوان دا ئەنجام دەگرێت. هەروەها جەختیکرد تیمەکانی پزێشکیلە سەرسنوورەکانی هەرێمی کوردستان،سەقامگیر بوونە و هەموو کەس پێش رۆیشتن بۆ خاکی هەرێم دەکەونە بەر تاقیکاری پێویست.


باج حکوومەت بەپێی وڵات دابەشکارییە کارگێڕییەکان دامەزراوە حکوومییەکان ڕێکخراوە پەیوەندیدارەکان بە حکوومت شێوەکانی حکوومەت ھەڵبژاردنەکان یاسا یاسای گشتی\nحکوومەت یان میری بە ڕێکخراوە یان بنکەیەک دەوترێ کە بەھۆیەوە یەکەی سیاسی بتوانێ دەسەڵاتی خۆی بخاتە کار و دەست بگرێ بەسەر سیاسەتڕێژیی گشتیدا و زاڵ بێ بەسەر کردەوەی ئەندامان یان گوێڕایەڵان و بەرفەرمانانی خۆیدا. وشەکانی حکوومەت و دەوڵەت زۆر بە یەکترین نزیکن، بەڵام چەمکی حکوومەت لە حاندی دەوڵەتدا بەرھەستتر و بەرچاوترە. لە کۆمەڵگە سەرەتایییەکاندا، ڕێکخراوە حکوومەتییەکان بەدی ناکرێن، بەڵام دەبینرێ کە لە دنیای ئەمڕۆدا حکوومەت جیاوازە و ڕۆژبەڕۆژ بەرەو ئاڵۆزبوونی زیاتر دەچێ.\nحکوومەت نیزامی یان حکوومەتی سەربازی بارودۆخێکە کە تێیدا ئەرتەش چ بە فەرمانی دەوڵەت یان دوای کودەتا، بەڕێوەبردنی کار و باری وڵات وە ئەستۆ دەگرێ و هەندێ یاسای باو رادەگرێ. هەندێ جار حکوومەت نیزامی یاسای قەدەخە کردنی هاتووچۆ و دادگای سەربازیشی تێدایه. لەکاتی قەدەخە کردنی هات و چۆ خەڵک ناچارن لە کاتێکی دیاری کراو دا بگەڕێنەوە ماڵەکانیان. ئەو فەرمانه زیاتر بۆ سەرکووتی گرووپێکی دیاری کراو یان بە مەبەستی پاراستنی ڕەوشی ئەمنی دەردەکرێ\nحکوومەتی ھەرێمی کوردستان ناوەندەکەی لە ھەولێرە لە کوردستانی باشوور. پاش شەڕی ڕزگاریی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣دا ھەر دوو ئیدارەی ھەولێر کە سەر بە پارتی دیمۆکراتی کوردستان بوو و ئیدارەی سلێمانی کە سەر بە یەکێتیی نیشتمانی کوردستان بوو یەکیان گرتەوە و ئێستا حکوومەتی ھەرێمی کوردستان حکومەتێکی یەکگرتووی فیدێڕاڵە کە لە لایەن نێچیرڤان بارزانی سەرۆکایەتی بە شێوەی حکومەتی کاربەڕێکەر دەکرێت. ھەموو لێکۆڵەرەوان لەسەر ئەوە یەک دەنگن کەبەرزاییەکانی حەمرین سنوری باشوری کوردستان پێکدێنێت، سنوری ھەرێم لەناوقەدی عیراقەوە لەباشووری رۆژھەڵاتی شارۆچکەی بەدرە لەپارێزگای واست دەست پێدەکات بەرەو باکوور تا پردی نەوت لەرۆ ...\nشێوەی حکوومەت یان شێوەی فەرماندەرکردنی دەوڵەت ئاماژە دەکا بەو کۆمەڵەیە لە دامەزراوە سیاسییەکان کە بە ھۆیەوە دەوڵەتی فەرمانڕەوا فەرمانڕەواییی خۆی ڕێک دەخا بە مەبەستی بەکاربردنی ھێزی لەسەر پەیکەرەی سیاسی. زاراوەکانی جۆری ڕژێم و سیستەمی حکوومەت ژی ھەر ئەم چەمکە دەستنیشان دەکەن.\nنۆیەمین کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان\nکابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان نۆیەمین کابینەیە لەپێکهێنانی حکوومەتی هەرێمی کوردستان. ڕۆژی ١٠ی تەمموزی ٢٠١٩، لە پەرلەمانی کوردستان متمانە بە وەزیرەکانی ئەم کابینەیە بەخشرا. لەکۆبوونەوەکەدا، مەسروور بارزانی وەک کاندیدی پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ پلەی سەرۆکوەزیران هەڵبژێردرا وە قوباد تاڵەبانی لە یەکێتیی نیشتمانی کوردستان بەجێگرەکەی.\nحکوومەتی ناوچەیی یان حکوومەتی ناوخۆیی پێکھاتووە لە یەکەیەکی تایبەت کە تا ڕادەیەکی زۆر سەرپشک و سەربەخۆیە لە بەڕێوەبردنی کاروباری ناوچەیەیەکی دیاریکراو. دانیشتوانی ناوچەکە خۆیان یاسا بۆ بەڕێوەبردنی ناوچەکە دادەنێن، بە مەرجێک لەگەڵ سیاسەت و بەرنامەی ئەو دەوڵەتەی تێیدا دامەزراوە بگونجێت. بەشێک لە وڵاتان لەپێناو ئاسانکاری لە بەڕێوەبردنی وڵاتەکەیان ئەم حکوومەتە ناوچەیییانە دادەمەزرێنن و وڵاتەکەیان دابەشی چەند ناوچە یان ھەرێم دەکەن.\nحکوومەتی کاربەڕێکەری ھەرێمی کوردستان\nحکوومەتی کاربەڕێکەری هەرێمی کوردستان ناوێکە لەلایەن میدیاکارانی کوردی بەتایبەت سەر بە ئۆپزسیۆنەوە داهێنراوە، کە ئاماژەیە بۆ ئەو حکوومەتەی هەرێمی کوردستان کە شەرعییەتی یاسایی لەدەست داوە و کار بەڕێ دەکات لەماوەی نێوان یەکەم ڕۆژی هەڵبژاردن هەتاوەکوو پێکهێنانی کابینەی نوێی حکوومەتی هەرێمی کوردستان. لە دوای هەلبژاردنی ٢٠١٣ی پەرلەمانی کوردستان لە مانگی ئەیلوولدا، حکوومەتی هەرێمی کوردستان ناو دەبرێت بە حکوومەتی کاربەڕێکەری هەرێم بەهۆی ئەوەی شەرعییەتی یاسایی نییە و بەناچاریی کار دەکات هەتا ئەو دەمەی حکوومەتێکی نوێ بەیاسایی پێک دەهێنرێت و شەرعییەتی پەرلەمان بەدەست دێنێت.\nپایتەخت بە بەشێک لە وڵات، پارێزگا، ناوچە یان ھەرێمێک دەڵێن کە زۆربەی وەزارەتەکانی حکوومەت لەم شوێنە جێگیر بووە. پایتەخت جێگەی ڕێکخراوە سەرەکییەکانی حکوومەتە.\nشار یان باژار یەکەیەکی جوگرافیای سیاسی بچووکترە لە پارێزگا، شار لانەی پێشکەوتنی ووڵاتە، ئەوەی شار لە لادێ جیا دەکاتەوە پێشکەوتنی پیشەسازیە کە لەشار ھەیە بەڵام لەشارەکان کشتوکاڵ ناکرێ کەچی لە لادێ دەکرێ، شاری پایتەختیش ئەوەیە کە زۆربەی وەزارەتەکانی حکوومەت لەم شوێنە جێگیر بووە، شارە پایتەخت جێگەی ڕێکخراوە سەرەکییەکانی حکوومەتەکە دەبێت، مێژوونووسان شاری دیمەشق لە سووریا بەکۆنترین شاری زەوی ناوزەند دەکەن بەوەی لە سەردەمی مس ھەبووە یاخوود زووتر لە ٩٠٠٠ ساڵ بەر لە زاین بنیادی بۆ نراوە، لە کوردستانیش کۆنترین شار ھەولێرە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ زووتر لە ٦٠٠٠ ساڵ پێش زایین.\nحکوومەتی کاتی حکومەتێکە یان دەوڵەتێکە کە لەبەر زەختێکی سیاسی واتە لە کاتی گواستنەوەی دەسەڵات لە سیتەمێکی سیاسییەوە بۆ سیستەمێکی دیکە دروست ئەبێ و تا پەسەندکردنی دەستووری بنچینەی نوێ و دانانی دامودەزگای نوێی سیاسی، کاروباری وڵات لە ئەستۆ ئەگرێ. ھەندێک کات حکوومەتی کاتی لە دەرەوەی وڵات دروست ئەکرێت لەکاتێکدا کە ئەو وڵاتە داگیرکرابێت یان سەرقاڵی شەڕ و شۆرش بێت. ھەروەھا ئەم جۆرە حکوومەتە بە حکوومەتی ئازاد ناودەبرێت.\n id. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی ئیندۆنیزیایە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٣دا ناسێنراوە لە ١٩٩٠ـەوە چالاکە و لە ١٩٩٦دا بە تەواوی خراوەتە کار.\nباری نا ئاسایی\nباری نا ئاسایی ڕاگەیاندنێکی حکوومەتە کە لەوانەیە بەشێک لە ئەرکەکانێ دەسەڵاتەکانی تەشریعی، جێبەجێکاری و دادوەری ھەڵپەسێرێ و شارومەندان ناچار بکات کردەوە و ئاکاری خۆیان بگۆرن. ھەروەھا باری نا ئاسایی دەتوانێ ماف و ئازادییەکانی شارومەندان سنوردار بکات، تەنانەت ئەگەر دەستوور ئەم ماف و ئازادیانەی گارانتی کردبێ. باری نائاسایی زۆرتر بە دوای کارەساتی سروشتی، نا ئارامیی مەدەنی و شەر ڕا دەگەینرێ. دەستووری زۆر وڵات پێشبینی ڕاگەیادنی باری نا ئاسایی دەکات لە ھەل و مەرجی نالەباردا بە مەبەستی گەڕاندنەوەی ھێمنی و ئاسایشی وڵات. نمونەی هەرە بە ناوبانگ مادەی ٤٨ دەستووری وایمار بوو کە ڕێگەی بە سەرۆک کۆمار دەدا ...\nبه‌ڕێوه‌به‌ری قه‌یران ، کۆمه‌ڵێک ته‌گبیر و بڕیاری پێشوه‌خته بۆ ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه‌ی قه‌یران، به مه‌به‌ستی هێواش کردنه‌وه‌ی ڕه‌وتی قه‌یران، کۆنتڕۆڵی قه‌یران و که‌م کردنه‌وه و هه‌ڵگرتنی قه‌یران. یه‌کێک له بیرۆکه به‌ناوبانگه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌ری قه‌یران، بیرۆکه‌ی هاوسه‌نگییه. بیرۆکه‌ی هاوسه‌نگی له به‌ڕێوه‌به‌ری قه‌یران: هه‌ر کات هاوسه‌نگی نێوان پێداویستی و لێهاته‌کانی سیسته‌مێکی زیندوو که له سه‌ر بنه‌ما و یاساگه‌لی دیاریکراو دانراوه، به هه‌ر هۆیه‌ک بشێوێت، قه‌یران به‌دی دێت.\nبیرۆکراسی یان دیوانسالاری یان کارگێڕیی بیرۆکراتی ڕشتەیەکە لە ھونەری سازمانگەری و بەرھەمی فەیلەسووفی ئەلمانی ماکس ڤێبەرە.\nشارومەندێتی جۆرێک ئەندامێتی کۆمەڵەیەکی رامیاری یە کە مافانی بەشداری رامیاری لە ناوەڕۆکی خۆی دا ھەیھ. کەسێک کە ئەم جۆرە ئەندامێتییە ببێ، دەبێ بە شارومەند. ئەم ئەندامێتییە،شارومەندێتی، زۆر نزیکی واتەی نەتەوەییتی یە. شارومەندێتی وەکوو ھەبوونی مافانی رامیاری یە بۆ یەکێک لە ناو کۆمەڵەیەک دا. ب’ەم جۆرە ھەر کەس دەتوانێ شارومەندێتی دەواڵێکی وڵاتێکی ھەبێ ئوو نەتەوەییتی دەواڵێکی دیکھ. بۆ نمێنە نموونە کوردێک لە ئاڵمانییا دا دەتوانێ شارومەندی ئاڵمانییا بێ ئوو ھەر وەھا لە نەتەوەی کورد بێ. نەتەوەییتی زۆرتر لە واتەگەل" جێگای بەدی ھاتن”،" بنەتوخم سۆلان”،" رەگەز نژاد” ئوو" ایین” دابەشێنرێ بەڵام شارومەندێتی ...\nلە بەکارهێنانی ئەوڕۆی وشەکە دا. وەزارەت یەکێکە لە بەشە پێکهێنەرەکانی حکومەت. ولاتەکان لە جیهاندا ، کارەکانیان بە چەند لق دابەش کردوون و بۆ هەر لقێک لە کارەکان ، بەرپرسێکیان تایبەتیان داناوە کە پێی دەڵێن وەزیر، هەر وەزیرێک دەبیتە بەرپرسی بەڕێوە بردنی کارەکانی وەزارەتێک،ئەو دەزگاو شوێنەی کە وەزارەتەکەی تێدا دەبێ ناوی دەنرێ وەزارەتخانه.


له رێكه‌وتی 19/4/2021 وه‌ك به‌شێك له تایبه‌تكارییه پێبه‌خشراوه‌كان، به‌پێی یاسای ژماره (1)ی ساڵی 2005 ی هه‌مواركراو و یاسای ژماره (1) ساڵی 2019، سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان له چوارچێوه‌ی نوێنه‌رایه‌تیكردنی هه‌رێمی كوردستان له ناوه‌وه و ده‌ره‌وه‌دا و به‌ناوی دوواندنه‌وه، نامه‌یه‌كی ئاراسته‌ی به‌رزترین دامه‌زراوه‌ی نێوده‌وڵه‌تی كرد كه خۆی ده‌بینێته‌وه له سكرتاریه‌تی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان و ئه‌نجوومه‌نی ئاسایش.\nناواخنی نامه‌كه خستنه رووی واقع و پێگه‌ی هه‌رێمی كوردستانه له چوارچێوه‌ی ده‌وڵه‌تی عێراق، به‌دروستكردنی پێوه‌ندییه‌كی دادپه‌روه‌رانه و هاوسه‌نگ كه تێیدا مافه ده‌ستوورییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان پارێزراو بێت، سه‌ره‌ڕای هاتنه ناو بازنه و بوون به به‌شێك له چاره‌سه‌ری له پرۆسه‌ی دانوستانه‌كانی نێوان هه‌ولێر و به‌غداد.\nبه دیاریكراوی داواكارییه‌كانی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم بریتی بوون له:\n•رۆڵدان به نوێنه‌ری سكرتێری نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له عێراق (UNAMI) له ناوه‌ندگیری و به‌شداریكردن له دانوستانه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و ده‌سه‌ڵاتی فیدراڵی، هاریكاریكردن له چاره‌سه‌ركردنی كێشه هه‌ڵپه‌سێراوه‌كانی وه‌ك دۆسیه‌ی (نه‌وت و داهات و ماده‌ی 140ی ده‌ستووری عێراق).\n•گرتنه‌ئه‌ستۆی چاودێریی هه‌ڵبژاردنه‌كانی عێراق كه بڕیار وایه له رێكه‌وتی 10/10/2021 به‌ڕێوه بچێت وه‌ك یه‌كه‌م ئه‌زموونی هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خت له عێراق.\n•درێژكردنه‌وه‌ی ئه‌ركی پێسپێردراوی نێوده‌وڵه‌تی بۆ نێرده‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ یارمه‌تی عێراق تا مایو/ ئایاری 2021.\n•كاركردن و هاندانی هه‌ردوو لایه‌نی هه‌رێم و ده‌سه‌ڵاتی فیدراڵی، بۆ جێبه‌جێكردنی ته‌واوی پابه‌ندییه دوولایه‌نه‌كانی یاسای بودجه و به‌شداری ناوه‌ندگیری كارا له‌و ناوه‌نده‌دا.\nله پاش 38 رۆژ له داواكاری سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و له دانیشتنی ژماره (8780)ی ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی و له رێكه‌وتی (27/5/2021) تایبه‌ت به بارودۆخی عێراق و ئه‌ركی نێرده‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ یارمه‌تی عێراق، بڕیاری ژماره (2576)ی ده‌ركرد به كۆی ده‌نگی هه‌ر 15 ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نه‌كه و له ناویشیاندا هه‌ر پێنج ئه‌ندامی هه‌یشه‌یی ئه‌نجوومه‌ن (ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا، شانشینی یه‌كگرتوو، فڕه‌نسا، رووسیا، چین).\nئه‌وه‌ی له ناواخنی بڕیاره‌كه‌دا ده‌بینرێت كه هاوته‌ریبه به داواكارییه‌كانی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان، بریتین له:\n•درێژكردنه‌وه‌ی ئه‌ركی تیمی نێرده‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان و گرنگیدان به رۆڵیان له عێراق وه‌ك لایه‌نێكی هاریكاری عێراق. ده‌كرێت هه‌رێمی كوردستان پشت ببه‌ستێت به توانا و پێگه نێوده‌وڵه‌تییه‌كه‌یان له‌م چوارچێوه‌یه‌دا، به‌ڵام به ره‌چاوكردن و به‌هه‌ندگرتنی تێبینیی و راسپارده‌كانیان له‌باره‌ی كۆی پرۆسه‌ی حوكمڕانی له هه‌رێمی كوردستان، له پێناو جێگیركردن و سه‌قامگیری و ئه‌رێنی ناساندنی له وێستگه فه‌رمییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كاندا.\n•ئه‌ركی چاودێریكردنی هه‌ڵبژاردنه‌كان كه ده‌كرێت هه‌رێمی كوردستان به‌ده‌رفه‌تێكی باشی وه‌ربگرێت، بۆ پشتبه‌ستن بۆ چاودێریكردنی هه‌ڵبژاردنه‌كان له ناوچه جێناكۆكه‌كاندا. هه‌رچه‌نده ئه‌م ئه‌ركه به وه‌ڵامدانه‌وه‌ی داواكاری عێراق ئاماژه‌ی پێ كراوه.\n•دووپاتكردنه‌وه له‌سه‌ر چاره‌سه‌ركردنی ناوچه جێناكۆكه‌كان به‌پێی بنه‌ما ده‌ستووری و پێداچوونه‌وه به ناوه‌ڕۆكی ده‌ستوور.\n•هاندانی هه‌ردوو لایه‌نی هه‌رێم و ده‌سه‌ڵاتی فیدراڵی به جێبه‌جێكردنی ته‌واوی یاسای بودجه‌ی 2021. ئه‌مه‌ش ده‌رفه‌تێكی باش ده‌بێت بۆ هه‌رێمی كوردستان كه ئاماده‌یی كرداری خۆی رابگه‌یه‌نێت له‌م دۆسیه‌دا، تا له حاڵه‌تی پابه‌ندنه‌بووندا لایه‌نی سێیه‌م كه نێرده‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانه، پێشێلكارییه‌كان له ئه‌ستۆی هه‌رێم به‌دوور بخات له راپۆرته پێشكه‌شكراوه خوله‌ییه‌كانیدا له هه‌ر سێ مانگ جارێك به ئه‌نجوومه‌نی ئاسایش.\nبۆ ئەو کەسانەی ئەمەیان لا گرنگە


له‌لایه‌ن: بەختەوەر بەهادین - به‌روار: 2021-07-17-00:49:00 - کۆدی بابەت: 5923\nزانیاری دەربارەی مزگەوتی قوباء\nمزگەوتی قوباء یەکەم مزگەوتە کە لە ئیسلامدا بونیاد نراوە، دەکەوێتە باشووری شاری مەدینەی درەوشاوە, وە ٥ کیلۆمەتر لە مزگەوتی پێغەمبەر ﷺـەوە دوورە, مزگەوتی قوباء پێغەمبەر ﷺ و هاوەڵە بەڕێزەکانی (خودای گەورە لێیان ڕازی بێت) هەستان بە دروستکردنی پاش ئەوەی کە لە شاری مەککەوە کۆچیان کرد بۆ مەدینە, وە بیرێکی تێدایە کە دەگەڕێتەوە بۆ هاوەڵی بەڕێزی پێغەمبەر ﷺ کە ئەویش ئەبو ئەیوبی ئەنصاری ـە (خودای گەورە لێی ڕازی بێت), وە ناونانی ئەم مزگەوتە پەیوەستە بە چیرۆکە بەناوبانگەکەی وشترەکەی پێغەمبەر ﷺ, کاتێک پێغەمبەر ﷺ چوویە مەدینە هاوەڵە بەڕێزەکان ویستیان وشترەکەی پێغەمبەر ﷺ وەرگرن لێی, بەڵام پێغەمبەر ﷺ داوای لێکردن کە واز لە وشترەکە بهێنن با بۆ خۆی بڕوات, وە لە کوێدا وەستا و دانیشت ئەوە لەو شوێنە مزگەوتێک دروست دەکەن، لەو شوێنەی کە وشترەکە وەستا مزگەوتەکەیان دروست کرد و دوایی ناویان نا مزگەوتی قوباء. مزگەوتی قوباء لە یەکەم ڕۆژی کۆچکردن بۆ مەدینە دروستکرا.\nیەکەم کار بوو کە پێغەمبەر ﷺ ئەنجامیدا پاش ئەوەی گەیشتە شاری مەدینە, پێغەمبەر ﷺ خۆی یەکەم کەس بوو کە دەستی کرد بە ئیش کردن لە مزگەوتەکەدا و یەکەم بەردی خستە سەر, پاشان ئەبو بەکر بەردێکی تری دانا , پاشان عومەر بەردێکی تری دانا, هاوەڵە بەڕێزەکانی تریش (خودای گەورە لە هەمویان ڕازی بێت) دەستیان کرد بە یارمەتی دانی پێغەمبەر ﷺ لە دروستکردنی مزگەوتەکەدا و هەرکەسێک و لەلای خۆیەوە بەردێکی خستە سەر بۆ دروستکردنی مزگەوتەکە, دڵخۆشیەکی گەورە دڵ و دەروونی داگیرکردن تا لە دروستکردنی ئەو مزگەوتە بوونەوە کە لەسەر تەقوا و ترسی خودای گەورە بنیاتنرا.\nپێغەمبەر ﷺ مزگەوتی قوبائی زۆر لەلا تایبەت بوو, هەموو شەممانێک سەردانی دەکرد و نوێژی تێدا دەکرد, وە ئەم خووەی پێغەمبەر ﷺ لەلای خەڵکی مەدینە مایەوە و هەتا ئێستەش ئەم ڕەفتارە جوانە بەردەوامە و ماوە، نوێژکردن لە مزگەوتی قوبائدا خێری عومرەیەکی هەیە, هەر بۆیە حاجیان و عەمرە کاران زۆر لە پەرۆشی ئەوەدان کە سەردانی ئەو مزگەوتە پیرۆزە بکەن و نوێژی تێدا ئەنجام بدەن.\nدروستکردنەکەی و هۆکاری ناونانەکەی\nکاتێک پێغەمبەر ﷺ گەیشتە نزیک شاری یەثرب لە ڕۆژی دوو شەممە, ١٨ ربیع الأول ـی ساڵی ١٤ ـی پێغەمبەرایەتی, لای دا لە گوندێک کە هی عەمری کوری عەوف بوو, بە قوباء ناسراو بوو, هۆکاری ناونانی مزگەوتی قوباء بەم ناوەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوی ئەو بیرەی کە لەو شوێنەدا هەبوو کە مزگەوتەکەیان تێدا دروست کرد.\nکاتێک کاتێک پێغەمبەر ﷺ گەیشتە قوباء دانیشت و بێدەنگ بوو, ئەنصاریەکان هاتن بە پێشوازیانەوە بۆ ئەوەی سڵاویان بگەیەنن بە پێغەمبەری خودا, وایان دەزانی کە ئەبو بەکر پێغەمبەرە لەبەر ئەوەی تاڵی سپی لە قژیدا هەبوو, تا وای لێهات خۆر دای لە پێغەمبەر ﷺ, لەو کاتەدا ئەبو بەکر هەستایەوە و عەباکەی خۆی وەک سێبەرێک لێکرد بۆ پێغەمبەر ﷺ بۆ ئەوەی تیشکی خۆرەکە بێتاقەتی نەکات, ئەوکات ئەنصاریەکان زانیان کە کامیان پێغەمبەرە.\nدەگێڕنەوە کە پێغەمبەر ﷺ لای کەلسومی کوڕی هەدەم لایداوە, یا وتراوە لای سەعد ـی کوڕی خوثەیمە, وە ماوەی چوار ڕۆژ لەوێ مایەوە, وە یەکەم کاری دروستکردنی مزگەوت بوو, وە هەر بە ناوی شوێنەکەوە ناویان نا قوباء, پێغەمبەر ﷺ یەکەم نوێژی تێدا کرد, لەبەر گرنگی ئاینی و مێژووی ئەم شوێنە, زۆرجار لە زۆر سەردەمدا ڕووبەرەکەی فراوان کراوە, دەرگاکانی زیاد کراوە, وەک لە سەردەمی عومەری کوڕی خەتاب, عوسمانی کوڕی عەفان, عومەری کوڕی عەبدولعەزیز (خودای گەورە لە هەموویان ڕازی بێت), وە لە سەردەمی ئێستادا بە تایبەت لە سەردەمی فەهد ـی کوڕی عەبدولعەزیز.\nفەزڵەکانی مزگەوتی قوباء\nنوێژکردن تێیدا خێر و پاداشتی عەمرەیەکی هەیە, چ فەرز بێت یا سوننەت, وەک پێغەمبەر ﷺ فەرموویەتی: (من تطَهَّرَ في بيتِهِ، ثمَّ أتى مسجدَ قباءٍ، فصلَّى فيهِ صلاةً، كانَ لَهُ كأجرِ عمرةٍ) رواه الألباني، في صحيح ابن ماجه، عن سهل بن حنيف واتە: ئەوەی لە ماڵەوە خۆی پاکژ بکاتەوە و بچێت بۆ مزگەوتی قوباء و نوێژی تێدا بکات, ئەوا وەک عومرەیەک خێر و پاداشتی بۆ دەنوسرێت.\n* پێغەمبەر ﷺ هەموو ڕۆژانێکی شەممان سەردانی دەکرد و نوێژی تێدا ئەنجام دەدا.\n*مزگەوتی قوباء لە ڕووی گرنگیەوە پاش سێ مزگەوتە پیرۆزەکە دێت, کە ئەوانیش (مزگەوتی حەڕام و مزگەوتی پێغەمبەر ﷺ و مزگەوتی ئەقصا)ـن\nمزگەوتی قوباء و فراوان کردنی ڕووبەرەکەی لە سەردەمە جیاوازەکاندا\nسەردەمی خەلیفەکانی ڕاشیدین\nپاش کۆچی دوایی پێغەمبەر ﷺ هاوەڵە بەڕێزەکان مزگەوتی قوباء ـیان دووبارە بونیات نایەوە, پێشەوا عوسمانی کوڕی عەفان مزگەوتەکەی نۆژەن کردەوە لەگەڵ مزگەوتی پێغەمبەر ﷺ, وە مزگەوتی قوباء بەو شێوەیە بوو تا سەردەمی وەلیدی کوڕی عەبدولمەلیک.\nوەلیدی کوڕی عەبدولمەلیک هەموو مزگەوت و شوێنە ئاینییەکانی نۆژەن کردەوە, عەمری کوڕی عەبدولعەزیزی ئامۆزای ڕاسپارد کە مزگەوتی قوباء نۆژەن بکاتەوە, ئەویش وەڵامی داواکەی دایەوە و وەک ئەوەی وتبووی جێبەجێی کرد، وە یەکەم کەس بوو کە منارەی بۆ مزگەوتەکە دروست کرد, وە زۆر پایەی بەردی بۆ دروست کرد.\nسەردەمی دەوڵەتی عوسمانی\nلە ساڵی 435 کۆچی شەریف ئەبو عەلی ئەحمەد کوڕی حەسەن عەلی مزگەوتی قوبائی نۆژەن کردەوە, چەندین نەخشی دروست کرد تێیدا بە خەتی کوفی، وە جەمالەدین ئەسفەهانی ساڵی 55 کۆچی مزگەوتەکەی تازە کردەوە, وە سوڵتان قابیتای کە سوڵتانی مەمالیکەکان بوو گرنگی بە مزگەوتی قوباء دا و چەند میحرابێکی بۆ زیاد کرد کە لە خام بوو, وە سوڵتان موحەمەدی دووەم منارەکەی زۆر جوانی بۆ دروست کرد, وە کارکردن تێیدا تەواو بوو لە سەردەمی سوڵتان عەبدولمەجیدی یەکەم.\nمەلیک فەیصەلی کوڕی عەبدولعەزیز لە سەردەمی خۆیدا لە ساڵی 1388 کۆچی دیوارەکانی دەرەوەی مزگەوتەکەی تازە کردەوە, وە شوێنێکی تایبەت بە ئافرەتانی دانا, نزیکی 800 هەزار ڕیاڵی سعودی تێچوو.\nسەردەمی فراوان کردنەکەی مەلیک فەهد\nوەزارەتی حەج و عومرە هەستا بە تازە کردنەوەی فەرشەکانی مزگەوتەکە کە فەرشێکی زۆر جوانی شارستانی ئیسلامی بوو, وە لە دەرەوەش فراوانی کرد, بەو شێوەیە مزگەوتەکە شوێنی 20 هەزار نوێژخوێنی تێدا ببێتەوە، مزگەوتەکە چوار منارە و 56 قوبەی هەیە, وە فراوان کردنی مزگەوتەکە لە ژێر پلان و چاودێری ورد دایە بۆ وەرگرتنی حاجیان و سەردانکەران.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : مزگەوتی قوباء


بریـــــنداربوونی کۆڵبەرێک لە لایەن هێزەکانی حکوومەتەوە - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nدووشەممە 22ی بەفرانباری 2720ی کوردی، کۆڵبەرێک بە ناوی عیرفان عەزیزیانی خەڵکی سەلاسی باوەجانی لە ناوچەی ســنووری نەوسوود سەر بە پارێزگای کرماشان بە تەقەی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران بریــــندار بوو.\nبە گوێرەی هەواڵەکە، بە هۆی تەقەی ڕاستەوخۆ و بێ هۆشداری پێدانی هێزە چەکدارەکانی حکوومەتی ئێران ناوبراو دەست و ماسۆلکەی ناوبراو بە خەستی بریندار بووە.\nبەمەبەستی چارەسەری پزیشکی بۆ ناوەندێکی دەرمانی ڕاگوازراوە.\n← بەردەوامی شەپۆلی دەستبەسەرییەکان لە مەریوان/ هاوڵاتییەکی دیکە دەستبەسەر کـرا\nئیتلاعاتی سپا سێ هاوڵاتییەکی شاری رەبەتی دەستبەسەر کردووە →


بورجة كان ئةمرؤ nrt2 - nrt2 ئێن ئاڕ تی\nبورجة كان ئةمرؤ nrt2\nئێن ئاڕ تی هۆکاری راستەقینەی پشت کەمئاوی لە هەرێم ئاشکرادەکات. ماوەی ٣٠ ساڵە هاوڵاتیانی هەرێم بەدەست کەم ئاوییەوە دەناڵێنن، زۆرینەیان خەفەریاتی سەرە ئاویان هەبووە یان ئاویان بەتەنکەر. بورجه‌كان-به‌ختی ئه‌مڕۆت پلانێكی باش بۆ كاروباره‌كانت داده‌نێیت و هه‌وڵه‌كانت سه‌ركه‌وتوو ده‌بن، گه‌شبینبه به‌وه‌ی ده‌ستت ده‌كه‌وێت ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌نجامه‌كان. ئێن ئاڕ تی هۆکاری گرانبوونی نرخی بەنزین ئاشکرادەکات. لە هەرێمی کوردستان جارێکی دیکە نرخی بەنزین بەرزکرایەوە بۆ هەر جۆرێک لە بەنزین پەنجا دینار لە نرخەکەی زیادکراوە، زیادکردنەکە بەشێوەی.\nDukan دوكان, Dukan, As Sulaymaniyah, Iraq. 15,475 likes · 64 talking about this · 21,630 were here. Dukan Villag Lisa Shine is on Facebook. Join Facebook to connect with Lisa Shine and others you may know. Facebook gives people the power to share and makes the world..\nMaely Koye is on Facebook. Join Facebook to connect with Maely Koye and others you may know. Facebook gives people the power to share and makes the world.. به‌های دراوه بیانیه‌كان له‌بازاڕه‌كانی هه‌رێم؛ دۆلار دابه‌زی زانست و تەکنەلۆجیا 23-03-202 هندي يتزوج شقيقة عروسه بعد ساعات من وفاتها في نفس حفل الزفاف. جورج وسوف لرووداو: آمل أن تحظى أغنيتي الجديدة. Mmustafa Hadi is on Facebook. Join Facebook to connect with Mmustafa Hadi and others you may know. Facebook gives people the power to share and makes the..\nAlan Abas is on Facebook. Join Facebook to connect with Alan Abas and others you may know. Facebook gives people the power to share and makes the world.. Publishing platform for digital magazines, interactive publications and online catalogs. Convert documents to beautiful publications and share them worldwide. Title: وێنەی کورد لە زانینی مێژوویی ئیسلامیدا., Author: www.1kurdistan.weebly.com, Length: 264 pages, Published: 2017-05-1 hawlati newspape Aras Muhamad Harki لە فەیسبووکە. چوونە پاڵ فەیسبووک بۆ پەیوەندی لەگەڵAras Muhamad Harkiو کەسانی تر کە خۆت ئەتەوێ بیان ناسی فەیسبووک توانایی ئەوە.. Masoud Mustafa لە فەیسبووکە. چوونە پاڵ فەیسبووک بۆ پەیوەندی لەگەڵMasoud Mustafaو کەسانی تر کە خۆت ئەتەوێ بیان ناسی فەیسبووک توانایی ئەوە دەدات بە..\nDukan دوكان - Home Facebook�\nLisa Shine Faceboo\nMaely Koye Faceboo\nالصفحة الرئيسية رووداو\nMmustafa Hadi Faceboo\nAlan Abas Faceboo\nCalaméo - وێنەی کورد لە زانینی مێژوویی ئیسلامیدا\nhawlati801 by hawlati hawlati - Issu\nAras Muhamad Harki فەیسبووک�\nMasoud Mustafa فەیسبووک�\nدیدارێك له به‌رنامه‌ی ئێوارانی NRT2\nبینیتان میوانەکەی هەودا چۆن ڕۆیشتە ناو بەرنامەکەوە؟\nتەنیا ئیدریس لە تاڵ و شیرین وەڵامی پرسیارەکانی ژاڵە دەداتەوە\nهەردوو هونەرمەند شەماڵی عەبەڕەش و عەلی کەریم لە ئێوارەی ئێن ئاڕ تی٢ میوانن\nمژدە مەحمود و هاسەرەکەی Mzhda u hawsarakay nrt2\nکەمال محمد لە بەرنامەی ئیواری Nrt2 وەرزی نوێ 2021 _ Kamal Mahamad 2021 la ewaray NRT2 HD\n#ewarayNRT2 #hawda #Naxoshy #sherpanja ئێوارەی ئێن ئاڕ تی ٢\n#ewarayNRT2 #hawda ئێوارە ئێن ئاڕ تی ٢\nبینەری ئەم ڤیدیۆیە بن هەودا سەری دەسوڕمێت لە نمایشەکەی\nجاوبيكةوتن لة كةل شارا إبراهيم بيشكةشكاري به رنامةي ايوارهى nrt2\nئێوارەی ئێن ئاڕ تی ٢ لەگەڵ ژاڵە محەمەد و مونیر سەلیم\nNRT2 Disc دیسکۆکەی ئێن ئاڕ تی ٢\nئەستێرە کەریم هێرش دەکاتە سەر کجەکەی شێخ جەعغەر 😳😱نهێنی گەورە ئاشکرا دەکەت فیدیۆ سێکسی😳😱\nفەرهاد پیرباڵ لەگەڵ فەیلەسووفەکەی تیک تۆک | Farhad Pirbal NRT2\nKamal Muhamad - Niga [NEW CLIP 2021]\nKamal Muhamed Ladl Darkam\nھوشیار عەبدوڵا بە تووندی وەڵامی عەبدوڵای کوێخا موبارەک دەداتەوە\nShahen Talabani NRT2 شەهێن تاڵەبانی لە تاڵ و شیرین\nد.کازم و هاوسەرەکەی لە #ئێوارەی_NRT2 میوانن\nKamal Muhamad - Rega Nadam | کەمال محەمەد - ڕێگە نادەم NEW CLIP 2021\nZhamy Zhala Lagal Hawda Ahmad-ژەمی ژاڵە لەگەڵ هەودا ئەحمەد\nدینا و هەڵکەوت زاهیر و میرا علی لەبەرنامەی ئێوارەی NRT2 زۆر خۆش _ Dina & Hallkawt zaher & Mera Ali\nVideo: #4Bank nrt2 لەوێ بووایەیت دەتزانی؟\nأضرار البرقوق الأحمر.


شێرمحەممەد ئەسپەندار: زۆرم پێ سەیرە جل‌وبەرگ و شتوومەکی من لە مۆزەخانە دادەندرێن بەڵام بۆخۆم پشگوێ دەخەن – Giareng\nڤیدیۆئەدەبی و هونەریڤیدیۆ هەواڵ\nلە هه‌ینی - 26 02 2021\nشێرمحەممەد ئەسپەندار یەکێک لە موزیک ژەنە بەناودەنگەکانی ناوچەی سیستان و بلوچستانە کە بە ژەنینی دوو ئامێر (دونلی) بەناوبانگە.\nمامۆستا شێر محەممەد ئەسپەندار لە ساڵی ١٣١٠ی هەتاوی لە شاری بمپور لە سیستان و بلوچستان لە دایک بووە، لە هەڕەتی لاوەتی دا دەچێتە کەراچی پاکستان و تا ساڵی ١٣٣٧ی هەتاوی لە بواری فێربوونی موزیک دا کار دەکا و دواتر دەگەرێتەوە زێدی لە دایکبوونی و تا ساڵی ١٣٦٢ی هەتاوی ژەنیاری نەی و ئامێرەکانی لە چەشنی قامیش و شمشاڵ و جووت قامیش (دونلی) بووە.\nئەو لە درێژەی کاری ژەنیاری خۆیدا توانیویەتی دوکتورای ئیفتخاری موسیقی سوننەتی لە وڵاتی فەرانسە و هەروەها دیپلۆم ئیفتخاری ژەنیاری لە ئێران وەر بگرێ و جل‌وبەرگ و پەیکەر و دوو ئامێری (دونلی) ناوبراو، لە موزەخانەی تاران دا وەک یادگاری ڕاگیراون.\nئامێری دونلی ، سازێکی بایی و دەگمەنە کە پێک هاتووە لە دوو قامیش، لە ناوچەی سیستان و بلوچستان بە زاراوەی خۆیان پێدەڵێن نێر و مێ، قامیشی لای ڕاست ٧ کونی هەیە و دەنگە ئەسڵی و ڕەسەنەکە لەو دێتە دەر و قامیشی لای چەپ ٨ کونی هەیە و کاری نۆتی بنەڕەتی واتە پایەی هەیە و تەنیا نۆتی پاش دەنگ دەداتە دەر و قامک و پەنجەکانی دەست لە سەر ئەو هەشت کونە داناندرێن.\nوەک بۆ خۆی ئاماژەی پێداوە و دەڵێ کە لە پاریزگای سیستان و بلوچستان تەنیا یەک کەس دەیزانی کە ئامێر و سازی دونلی بژەنێ، ئەو کەسەش ساڵی ١٣٩٠ ی هەتاوی بە هۆی ڕووداوی هاتوچۆی گیانی لە دەست داوە و ئێستا تاقە کەسە کە ئامێری دونلی دەژەنێ.\nمامۆستا شێرمحەممەد دەڵێ: زۆرم حەز دەکرد کە منداڵەکانم فێری ژەنینی ئامێر و سازی دونلی و ئامێرەکانی دیکە بکەم، بەڵام بە هۆی ئەوە کە ناوچەی سیستان و بلوچستان لە باری ئایینی‌یەوە زۆر پابەندن، منداڵەکانم بۆ فێری ئەو ئامێرە نەکران، بەڵام بە خۆشیەوە توانیوومە کە منداڵەکان وەبەر خوێندن بنێنم و مرۆڤی خوێندەواریان لێ دەر بچێ و هەوڵ دەدەم کە نەوەکانم فێری ئەو ئامێرە و سازەکانی دیکە بکەم.\nلە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا مامۆستا شێرمحەممەد بە هۆی بەساڵاچوویی و تووشبوون بە نەخۆشی درێژخایەن وەزعییەتی جەستەیی باش نەبووە و بە هۆی باردۆخی پەتای کۆرۆنا و گرانی و وەزعییەتی بێکاری ئێستا لە ماڵێ خۆیدا ژیان بەسەر دەبا.\nسەبارەت بەوە کە جل‌وبەرگ و پەیکە و دوو قامیشی دونلی کە لە موزەخانەی تاران داندراون دەڵێ: لە وەزعییەتی ئێستا دا زۆرم پێ سەیرە کە جل‌وبەرگ و شتوومەکی من لە مۆزەخانە دادەندرێن بەڵام وەزعییەتی پێراگەیشتن بە نەخۆشی و مانگانەی من لە لای ئیدارەی میراتی فەرهەنگی پشت گوێ دەخسترێ، دواتر بە هەواڵنێری مێهر دەڵێ کە ئەو بژیوی ژیانی خۆی و ساخی و سەلامەتی خۆی تەنیا لە خوای گەورە دەوێ و مانەوە و ناو و ناوبانگی ئێستای خۆشی هەر لە خوای گەورە دەزانێ، دواتر لە درێژەی قسەکانی دا دەڵێ ڕەنگ بێ حەقی من لەو دونیایە هەر ئەو ١٨٠ هەزار تمەنە بێ و سەیریش نییە چوونکە هونەرمەندان لە لای کاربەدەستان نەناسراون و کاربەدەستان جارجار بۆ ئەوەی ئیدارەکەی خۆیانی پێ بەرز بکەنەوە هەندێک کار دەکەن، بۆ نموونە لە هەموو ئێران دا تەنیا کەسێک کە دونلی دەژەنێ، شێرمحەممەدە و پشت گوێ خراوە، بەڵام ئامیری دوو قامیش (دونلی) و خانووەکەم بە سەبتی میراتی میللی ناوزەد دەکەن.\n٢٦ ـ ٠٢ ـ ٢٠٢١\nسەرچاوە مالپەری کوردستان و کورد\nپەروەردەکردنی منداڵان بە بەرپرسیارێتی. رەزا شـوان


رۆژنامه‌وانی – حکوومەتی هەرێم: ئامانج بابان لەگەڵ لانە محەمەدی هاوسەری و منداڵێکیان لە سلێمانی درانە بەر دەستڕێژی گوللـە\nحکوومەتی هەرێم: ئامانج بابان لەگەڵ لانە محەمەدی هاوسەری و منداڵێکیان لە سلێمانی درانە بەر دەستڕێژی گوللـە\nOct 17, 2019 رۆژنامه‌وانى هه‌واڵ لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە حکوومەتی هەرێم: ئامانج بابان لەگەڵ لانە محەمەدی هاوسەری و منداڵێکیان لە سلێمانی درانە بەر دەستڕێژی گوللـە\nحكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌سه‌ر رووداوی كوشتنی ئامانج بابان و لانه محه‌مه‌دی هاوسه‌ری و منداڵه‌كه‌یان هاته ده‌نگ و ئه‌و رووداوه‌ی به توندی شه‌رمه‌زار كرد و داوای هه‌رچی زوو كاركردن بۆ دۆزینه‌وه‌ی بكوژان كرد.\nده‌قی راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌ی حكوومه‌تی هه‌رێم:\nبەداخێکی زۆرەوە ئەمڕۆ ئێوارە، رۆژنامەنووسێکی کەناڵی NRT بەناوی ئامانج محەمەد نووری ناسراو بە ئامانج بابان لەگەڵ لانە محەمەدی هاوسەری و منداڵێکیان بەناوی هانۆ، لە سلێمانی درانە بەر دەستڕێژی گوللـە و گیانیان لە دەستدا.\nحکوومەتی هەرێمی کوردستان لە کاتێکدا بە تووندی ئەم کردەوە تاوانکارییە شەرمەزار دەکات، داواش لە دامودەزگا پەیوەندیدارەکان دەکات، لێکۆڵینەوەی جیددی بکەن، بۆ دۆزینەوەی تاوانباران و بە سزا گەیاندنیان.


راوێژکارێکی کازمی وادەی ئاشکرا کردنی بەڵگەکانی ھەوڵی کوشتنی کازمی راگەیاند\nحاکم قادر: پێویستە ئیدارەی سلێمانی کۆتایی بە قەیرانی غاز و نەوت بهێنێت\nلە سلێمانی شەڕەتەقە روویدا و بریندار هەیە\nکونسوڵی ئەمریکا لەسەردانێکیدا بۆ ئێن ئاڕ تی: ئەمریکا نیگەرانە لە بیستنی هەواڵی چاولێسورکردنەوە و تۆقاندن و سانسۆر لەسەر میدیا\nوەزیرى بەرگرى عێراق باس لە کێشەى فڕۆکە جەنگییەکان دەکات\nدەستپاکى عێراق ساختەکارییەک ئاشکرادەکات کە تیایدا زیاتر لە دوو ملیار دینار بەهەدەر دراوە\nپارتی و یەکێتی لێدوانی دژ بەیەک لەبارەی پۆستی سەرۆک کۆمارەوە دەدەن\nحکومەت بڕیارێکی تایبەت بەخانەنشینی مامۆستایان دەدات\nداعش هێرشیکرد و کوژراو هەیە\nکاوە عەبدولقادر: ئێمە و هاوڵاتیانی هەرێم زۆرینەین و دەتوانین ئەم وڵاتە بگۆڕین\nرووداوێکی هاتوچۆ قوربانی لێکەوتەوە\n8360 جار خوێندراوەتەوە\nراوێژکاری سیاسی سەرۆک وەزیرانی عێراق رایگەیاند، لەچەند رۆژی داھاتوودا وێنە و ڤیدیۆی بەڵگەکانی ھەوڵی کوشتنی سەرۆک وەزیرانی وڵات ئاشکرا دەکەن.\nلیستێکی نوێی موچە\nئەمڕۆ شەممە، موشریق عەباس راوێژکاری سیاسی مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق لە تویتەری خۆی بڵاوی کردەوە، لە چەند رۆژی داھاتوودا ھەندێک لە راستییەکانی ھەوڵی کوشتنی سەرۆک وەزیرانی وڵات بە وێنە و ڤیدیۆوە بڵاودەکرێتەوە.\nنرخی نەوت بە بەرزی مایەوە\nدەشڵێت، "ھیچ گوێ بەو ھەوڵانە نادەین بەنیازن خەڵکی چەواشەبکەن، راستی ھیچ کات نامرێت".\nئەمە لەکاتێکدایە، دوێنێ ھەینی، موقتەدا سەدر سەرۆکی رەوتی سەدر لە تویتەری خۆی داوای کرد ھەرچی زانیارییەک و بەڵگەیەک ھەیە لەسەر ھەوڵی کوشتنی مستەفا کازمی سەرۆک وەزیران لەبارەی ئەو ھێرشەی لەسەرەتای ئەمانگەوە کرایە سەر ماڵەکەی ئاشکرا بکرێت.\nئاماژەی بەوەشدا، ئەگەر لە ئێستادا ھیچ بەڵگەیەک ئاشکرا نەکرێت، ئەوا ناچاردەبن لە داھاتوودا خۆیان ئەو کارەبکەن.\nدرەنگانی شەوی ٦ لەسەر ٧ی ئەم مانگە، بە سێ فڕۆکەی بۆمبڕێژکراو و بە ئامانجی "کوشتنی" سەرۆک وەزیرانی عێراق ھێرشکرایەسەر شوێنی مانەوەی لە ناوچەی سەوز، بەڵام بە سەلامەتی رزگاری بوو.\nکاتژمێر ٢ی شەو لە ھێرشێکدا ھەوڵی کوشتنی مستەفا کازمی درا، شانەی ئەمنی عێراق رایگەیاند، بە فڕۆکەی بۆمبڕێژکراو شوێنی مانەوەی سەرۆک وەزیرانی عێراق و فەرماندەی گشتی ھێزە چەکدارەکان لە ناوچەی سەوزی بەغدای پایتەخت کرایە ئامانج.\nھاوکات، بەشێوەیەکی ناراستەوخۆ ئەو گروپە چەکدار و لایەنانە تۆمەتبارکراون کە نزیکن لە ئێرانەوە و لە ھەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراقدا نەیانتوانی سەرکەوتن بەدەستبھێنن.\nکـ ، ئـ\n'هێدی باژۆ' دەمارگیری شێرپەنجەیە بەچی پێدەکەنن؟\nراکردنی پشیلە، تا کایەنەکەیە\nبڕیارەکەی بافڵ تاڵەبانی\nئاگادارییەک لە کەشناسییەوە\nسەبەتەی خۆراکی بەسەر ئەم سێ توێژەدا دابەش دەکرێت\nلەبارەی پێکهێنانی حکومەتەوە؛ ئێران چی بە کورد وتووە؟\nبزانە کەشوهەوای سبەینێ چۆن دەبێت؟\nزانیاری نوێ لەسەر دابەشكردنی موچە\nلیستی موچەی هەفتەی داهاتوو\nلە کەشناسی هەرێمەوە؛ بەفر لە سەنتەری ئەم شارانەدا دەبارێت


تەی کردن بە کوچە و کۆڵانە تەنگەکانی شارەدێی ئەلقوش (٤٥ کیلۆمەتر لەباکووری مووسڵ) کە کۆنترین مەزارگە و پەرستگا ئاینییەکانی جوو و کریستییانەکان لەخۆ دەگرێت، لەگەڵ زەنگی کڵێساکان و بۆن و بەرامی شوێنەوارە دێرییەنەکانی، بەرەو گوزەری مێژوویەکی ھەزاران ساڵە کێشت دەکات. لێرەدا لە پاڵ کڵێسا مێژووییەکانی (مارمیخا نۆھەدری) و دێری (روبان ھرمز) و (مارگۆرگیس)، مەزارگەی پێغەمبەرێکی جوو ھەڵکەوتووە کە پێشبینییەکانی بەشێکی گرنگی کتێبی پیرۆزی جوەکان پێکدەھێنێت.\nلە قەدپاڵی شاخەکەدا پیاوێکی باریکەلەی باڵا مام ناوەندی گەنم رەنگ ھەیە، بە دیمەن و مامەڵەکردنی سادە و کەم دوو، بەڵام قسە خۆش، نزیک بە ٧٠ ساڵ دەبێت خۆی و خانەوادەکەی خۆبەخشانە دەستییان بەکلیلێکی پێکەوەژیانی ناوچەکەیانەوە گرتووە و گۆڕی (ناحوم)، کۆنترین پێغەمبەری جووەکان دەپارێزن کە تەمەنی بۆ ٢٧٠٠ ساڵ لەمەوبەر دەگەڕێتەوە.\nنەسیر سامی جەعۆ حەنا، لە ساڵی ١٩٦٤ لە گەڕەکی ئۆدۆ"قاشای ئێستا"ی ناحیەکە لەنێوان کڵێسا و کەنیشتەیا چاوەکانی ھەڵھێناوە. ماڵەکەی لە دوری تەنیا ٢٥ مەتر لە گۆڕی پێغەمبەر (ناحوم) ھەڵکەوتووە، ئەو ئەگەرچی کریستیانە، بەڵام ئەگەر رۆژانە دوو تا سێ جار سەرێک بە مەزارگەی (ناحوم)دا نەکات دڵی ئاو ناخواتەوە، ھەندێجاریش"جێسیکا"ی کچە حەوت ساڵانەکەی کە پشکوتنی زمانی دواکەوتووە، ھاوەڵی دەبێت و بەیەکەوە لە پاڵ گۆڕەکەوە نزا بۆ جێسیکا و خانەوادەکەی و مرۆڤایەتیش دەکەن، داواشی لەخوا ئەوەیە ئەلقوش بپارێزێت.\nئەو پێغەمبەرەی (نەسیر) کاری خزمەتکردنی مەزارەکەی لەئەستۆ گرتوە، لە ١٢ پێغەمبەرە بچووکەکەی جووە کە کورتیی ماوەی پێغەمبەرایەتییان ئەم نازناوەی پێ بڕیون. لەسەدەی حەوتەمی پێش زایین ژیاوە، سفر یان دەروازەی ناحوم، سفرێکی کتێبی پەیمانی کۆنی جوەکان پێکدەھێنێت و سێ بەش لەخۆدەگرێت کە بە وەحی بۆ سەر نەینەوا دادەنرێت.\nبەپێی سەرچاوە مێژووییەکان ناحومی ئەلقوشی لەساڵی ٦١٢ی پێش زایین پێشبینی کەوتنی نەینەوا پایتەختی ئیمپراتۆرییەتی ئاشوورییەکانی کردووە لە پای خوێن رشتن و پەراوێزخستنی فەرمان و ھۆشدارییەکانی خوا، بەدیھاتنی ئەم کەوتنە و لەناوچوونی ئیمپراتۆرییەتەکە، ناوی ئەمی بەزیندوویی ھێشتووەتەوە.\nد.غەزوان یوسف بەحۆ، راگری کۆلێژی بابل بۆ فەلسەفە و لاھوت و (خۆری کڵێسای ئەلقوش)، دەڵێت: "یەکێکە لە پێغەمبەرەکانی پەیمانی کۆن لە کتێبی پیرۆزە کە ھەریەک لە جوو و کریستیان دانی پێدادەنێین و لە قورئانی پیرۆزی موسوڵمانەکانیش دانی پێدانراوە، ناحوم کە بە واتای (خودا ھێزمە) دێت، ئەلقوشییەکان مەزارگەکەی بە بەشێکی دانەبڕاو لە مێژووی خۆیان دەبینن کە بۆ زیاتر لە ٢٧٠٠ ساڵ لەمەوبەر دەگەڕێتەوە".\nمەزارگەی ناحوم کە شوێنی پەرستشی جوەکان "کەنیشتە" بووە و دروستکردنی بەو شێوەیەی ئێستای بۆ ساڵی ١٧٩٦ی زایین دەگەڕێتەوە، رووبەرەکەی ١٠٠٠ مەتر دوو جایە، شورایەکی سێ مەتریی بەرزی لە بەردی کۆن بونیادنراوی ھەیە، مەزارگەکە ١٧ گومەزی ھەیە و ١١ پایە رایگرتوون، پێنج نەخشی لەسەر بەرد ھەڵکۆڵدراویش بە زمانی عیبری کۆن بە دیوارەکانی مەزارگەکەوەن، ھەروەھا دوو دەرگا و دوو تاقییش بۆ ھەڵگرتنی کەلوپەلەکان لەخۆدەگرێت، گۆڕەپانی مەزارگەکە دوو تارمە و پێنج ژووری تێدایە بەشێکییان رووخاون، یەکێکیان گۆڕی سارەی خوشکی ناحومی تێدایە.\nپاش کۆچی جوەکانی عێراق بۆ ئیسرائیل لەدوای پەنجاکانی سەدەی رابردوەوە، کلیلی ئەم مەزارگەیە کەوتوەتە دەست خێزانەکەی (نەسیر) و ئەوانیش نەوە دوای نەوە خزمەتی دەکەن.\nنەسیر، کە دەست و پەنجەکانی لەگەڵ چاوەکانی بەردەوام لە جوڵەدان لەو کاتەی قسەی بۆ دەکردی، ئاماژەی بەوەکرد لەساڵی ١٩٨٦ ەوە بەتەنھا ئەو و خانەوادەکەی ئەو خزمەتە بە مەزارگەکە دەگەیەنن و تەواو وابەستەی مەزارەکەیە.\nشارەدێی ئەلقوش سەر بە قەزای تلکێفە لە پارێزگای نەینەوا، لەدامێنی چیای ئەلقوش ھەڵکەوتووە، ئەگەرچی یەکێکە لە دەڤەرە ناکۆکی لەسەرەکانی نێوان حکوومەتی عێراق و ھەرێمی کوردستان، بەڵام نمونەیەکە لە پێکەوەژیانی ئاشتیانەی پێکھاتە و ئاین و ئاینزا جیاوازەکان.\nد.غەزوان یوسف، لە قسەکانیدا ئاماژەی بۆ ئەوە دەکرد مەزارگەی ناحومی پێغەمبەر تاکە مەزارگەیە لە عێراق کە رووبەرووی وێرانکردنی بە ئەنقەست نەبووەتەوە "جووەکان بۆ ماوەی چەندین سەدە لە ئەلقوش ژیاون ھەر لە سەردەمی کۆنەوە تاوەکو چلەکانی سەدەی رابردوو و ھیچ کێشەیەک لەو ناوچەیە لەنێوان کریستییان و جووەکاندا رووینەداوە، ئێستاش چیرۆکەکانی پێکەوەژیانی ئەو دوو پێکھاتەیە لەسەر زاری بەتەمەنەکان وەکو یادگاریی خۆش دەگێڕدرێتەوە".\nمەزارگە و گۆڕی ناحوم، تاکە شوێنەواری بەجێماوی جوەکان نیە لە کوردستان و عێراق، بەڵکو بەوتەی نوێنەری جووەکان لە وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئاینی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، گۆڕی چەند "پێغەمبەرێکی" دیکەی جووەکان ھەن.\n(شێرکۆ عوسمان) وتیشی: چەندین شوێنی پیرۆز و شوێنەواری جووەکان لە زۆر شوێنی عێراق دا بونیان ھەبوە، ھەیانە پارێزراون و لەچەندین ناوچەیەکیش تێکدراون.\nگۆڕی پێغەمبەر ناحوم، ئەگەرچی دەستی وێرانکاریی بەر نەکەوتوە، بەڵام یەکێکە لەو شوێنانەی کە وەزارەتی ئەوقافی ھەرێم چاوی لەوەیە گرنگیی زیاتری پێبدات، ئێستا رێکخراوی ARCH) Alliance For The Restoration Of Cultural Heritage) کە رێکخراوێکی ئەمریکیی قازانج نەویستە و بایەخ بە پاراستنی کەلەپووری کلتووری دەدات، ئەرکی پاراستن و نۆژەنکردنەوەی مەزارگەکەی گرتووەتە ئەستۆ و دەستی بەکارەکانی کردووە.\nبەڕێوەبەری گشتی پێکەوەژیانی ئاینەکان لە وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئاینی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، ئەمیر عوسمان دەڵێت"لە لای ئێمە ٤٠٠ شوێنەواری ئاینی تۆمارکراون کە بەیەک دووری لەھەموو ئاینەکانەوە دەوەستیین، گۆڕی پێغەمبەر ناحوم یەکێکە لەو شوێنەوارە گرنگانەی چاومان لەسەرییەتی بۆ ئەوەی بتوانیین وەکو ھێمایەک بۆ ئازادی ئاینی و بۆ گەشتیاریی ئاینییش بایەخی زیاتری پێ بدەین".\nکاتێک لە دەوری مەزارگەکە بووین چەند رێبوارێکمان بینی بەدەم رۆیشتنەوە دەستییان لەمەزارگەکە دەدا و ماچییان دەکرد، ئەمەش بەوتەی (نەسیر)، نەریتێکی رێبوارانی رێگەکانی نزیک لە مەزارگەکەیە و پیرۆزیی مەزارگەکە لەلای ئەلقوشییەکان نیشان دەدات.\nلە ماڵەکەی نەسیر وێنەی حەزرەتی مەسیح و خاچیش بەدیوارەوە ھەڵواسراون، لەگەڵ ئەوەشدا خۆشەویستیی بۆ ناحوم و مرۆڤایەتی فێری ئەوەی کردووە تەمەنی خۆی و خانەوادەکەی ببەخشن بەمەزارگەکە.\nنوێنەری جووەکان لە وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئاینی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، دەڵێت: "نەسیر نموونەیەکی زۆر جوانی رێزگرتنە لە کلتوور و ئاینی بەرامبەر، ئومێد دەکەین ھەموومان چاو لە خزمەتەکانی ئەو بکەین".\nبەڕێوەبەری شارەدێی ئەلقوش کە ژمارەی دانیشتوانی نزیکەی شەش ھەزار کەس دەبێت و ٣٨ گوندی ھەیە، لارا یوسف زارا، دەڵێت: "دانیشتوانەکەمان لە چوار پێکھاتە پێکدێن ئەوانیش: ئێزیدی کە نزیکەی ٨٠ لەسەد دەبن، کریستییان کە رێژەی ١٠ لەسەدی پێکدەھێنن، لەگەڵ ٧ لەسەد عەرەبن و رێژەی ٢ بۆ ٣ لەسەدیشیان کوردن، ھیچ جویەکیش لە ناحیەکەدا نییە"، کەچی مەزاری یەکێک لە پێغەمبەرەکانیان بە ھەوڵی نەسیر و خێزان و دانیشتوانی ناحیەکە، ھێشتا بەپێوە وەستاوە.\n(نەسیر) کە دەستێکی لەسەر کێلی گۆڕی پێغەمبەر ناحوم دانابوو، دەیەوێت ئەو رێز و خۆشەویستیەکەی لەخێزانەکەیان دا ھەیە بەرامبەر بە مەزارەکە، پشت بە پشت بگوێزرێتەوە. وتی: "مناڵەکانیشم راسپاردووە دوای من ئاگایان لە گۆڕەکە بێت".\n* ئەم راپۆرتە یەکێکە لە بەرھەمەکانی پرۆژەی "تصالح" کە لەلایەن ھەردو رێکخراوی (CFI) و (MICT) لە رێگەی (ئەکادیمیای راگەیاندنی ئەڵمانی لە عێراق) بۆ رۆژنامەنوسانی عێراق لە ساڵی ٢٠١٨ ئەنجامیان داوە


23:52 - 27 March 2020\nهەنگاو: بە گیان لە دەست دانی ٢٨ کەسی دیکە بە هۆی توشبوون بە پەتای کۆرۆنا، ژمارەی ئەو کەسانەی کە لە کوردستان بە هۆی توشبوون بە پەتای کرۆناوە گیانیان لە دەست داوە گەیشتە ٢٨٠ کەس.\nبە پشتبەستن بە ئامارەکانی هەنگاو، لە ماوەی ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا ٢٨ هاووڵاتیی دیکە لە شارەکانی دیواندەرە(٣ حاڵەت)، سەقز (٦ حاڵەت)، کامیاران (١ حاڵەت)، قوروە (١حاڵەت)، دەڕەشار (٢حاڵەت)، ئەیوانی ڕۆژئاوا (٢حاڵەت)، بەدرە (١حاڵەت)، ئیلام (١حاڵەت)،کرماشان (٢حاڵەت)، سونقوڕ (٢حاڵەت)، سەرپێڵی زەهاو (١حاڵەت)، مەهاباد (١حاڵەت) ، شنۆ (١حاڵەت) ، تیکاب (١حاڵەت) و ئورمیە (٢حاڵەت) بە هۆی تووشبوون بە پەتای کۆرۆنا گیانیان لە دەست داوە کە ٨ کەسیان لە شارەکانی سەقز (٢حاڵەت)، دیواندەرە، قوروە، ئیلام، سونقوڕ (٢حاڵەت) و تیکاب ژن بوون.\nبە پشتبەستن بە ئاماری تۆمارکراو لە ناوەندی ئاماری ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، لانیکەم ٢٨٠ هاووڵاتیی کورد لەو ماوەیەدا بە هۆی تووشبوون بە پەتای کۆرۆناوە گیانیان لە دەست داوە کە ٩٠ کەسیان ژن و ١٩٠ کەسیان پیاو بوون.\nپارێزگای ئیلام: ٤٤ حاڵەت (١٥ ژن و ٢٩ پیاو)\nپارێزگای کرماشان : ٦٤ حاڵەت (٢٢ ژن و ٤٢ پیاو)\nپارێزگای سنە: ١٠٢ حاڵەت (٣١ ژن و ٧١ پیاو)\nپارێزگای ئورمیە: ٧٠ حاڵەت (٢٣ ژن و ٤٧ پیاو)\nتۆمار کردنی ئەو ئامارانە لەلایەن هەنگاو لە حاڵێکدایە کە حکومەتی ئێران تەنیا ١٣٧ حاڵەتی بڵاو کردووەتەوە و بە پێی ئامارە حکوومەتییەکان لە پارێزگای سنە ٤٣ کەس، ئورمیە ٤٩ کەس، کرماشان ٢٤ کەس و ئیلام ٢١ کەس بە هۆی تووشبوون بە پەتای کۆرۆنا گیانیان لە دەست داوە.\nسەقز (٥٦ حاڵەت)، کرماشان (٣٢ حاڵەت)، ئورمیە (٢٥ حاڵەت)، ئیلام (٢٠ حاڵەت)، سنە (١٥ حاڵەت)، ئەیوانی ڕۆژئاوا (١٣ حاڵەت)، سونقوڕ و کولیایی (١٢ حاڵەت)، کیەڵان (٤ حاڵەت)، سەرپێڵی زەهاو (٦ حاڵەت)، بانە (٩ حاڵەت)، خۆی (١١ حاڵەت)، بۆکان (٨ حاڵەت)، قوروە (٨ حاڵەت)، میاندواو (٦ حاڵەت)، پیرانشار (٦ حاڵەت)، کەنگاوەر (٥ حاڵەت)، کامیاران (٥ حاڵەت)، مەریوان (٣ حاڵەت)، بیجاڕ (٣ حاڵەت)، تیکاب (٣ حاڵەت)، سایین قەڵا (٤ حاڵەت)، مەلەکشاهی (١ حاڵەت)، داڵاهۆ (١ حاڵەت)، شنۆ (٢ حاڵەت)، چایپارە (١ حاڵەت)، نەغەدە (١ حاڵەت)، ڕەبەت (٢ حاڵەت)، شاباد (١ حاڵەت)، پاوە (١ حاڵەت) ، مێهران (٤ حاڵەت)، مەهاباد (٢ حاڵەت)، هەرسین (٢ حاڵەت)، دەڕەشار (٣ حاڵەت)، دیواندەرە (٤ حالەت)، دێهلۆڕان (١ حاڵەت)، بەدرە (١ حاڵەت).


سەرۆکێ حکومەنا هەرێمێ ڕاگەهاند، سیاسەتا ب عەرەبکرن و گۆهڕینا دیموگرافیا دەڤەرێن کوردستانی یێن دەرڤەی ئیدارەیا هەرێمێ، ب تایبەتی ل پارێزگەها کەرکوکی ب ئاوایەکێ بەرنامە بۆدارشتی بەردامە. دبێژیت ژی،" بۆ چارەسەرکرنا وی بابەتی ژی شاندەکا حکومەتا هەرێمێ هاتیە ئەرکدارکرن کو سەرەدانا بەغدایێ بکەت".\nئەڤرۆ سێشەمبێ، مەسرور بارزانی، سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ د راگەهاندنەکێ دا ئاماژە ب وێیەکێ کر، ب دلگرنیەڤە چاڤدێریا ڕەوشا دەڤەرێن کوردستانێ یێن دەرڤەی ئیدارەیا هەرێمێ دکەن، ب تایبەت ل سنورێ پارێزگەها کەرکوکێ سیاسەتا ب عەرەبکرن و گۆهڕینا دیموگرافیا ب ئاوایەکێ بەرنامە بۆدارشتی ل دەڤەرێ یا بەردامە.\nراگەهاند ژی، ئەڤ کارەیێ دووبارە هەمان سیاسەتا ب عەرەبکرنا سەردەمێ رژێما ژ ناڤچوویا بەرێ یا عێراقێ یە ل دژی خەلکێ دەڤەرێ.\nمەسرور بارزانی بەحسا وێیەکێ ژی کر، د دەمەکێ دا ب توندی وی کاری شەرمزار دکەین، تەکەز ژی کر کو حکومەتا هەرێما کوردستانێ ب چ ئاوایەکێ ڤان جۆرە سیاسەتان قبول ناکەت، ب تایبەتی ڤەگەڕاندن و بنەجهکرنا خەلکەکی کو ئاکنجیێن ڕەسەنێن وان دەڤەران نینە، ئەڤە ژ بلی داگیرکرنا گوند و دەڤەرێن کوردستانێ و دەرکرنا وەلاتیێن کورد و تورکمان لسەر ئاخا خۆ".\nمەسرور بارزانی، داخواز ژ حکومەتا عێراقێ کر، پێدڤیە ب رێیا دەستورێ مامەلە دگەل دەڤەرێن ئاریشە لسەر بهێتەکرن و هەڤدەم، سەرۆکێ هەرێمێ پەیامەک ئاراستەی نەتەوەیێن هەڤگرتی کر و داخواکر،" کو لەزێ بکەن ب رێگریکرن ل وان بنپێکاریێن ترسناک کو لهەمبەری خەلکێ ڕەسەنێ وان دەڤەران دهێتەکرن ژ ئالیێ ئیدارەیا خۆجەهیێن کەرکوکێ و دەردۆرا وێ.