KDPNL.com - رۆژ باش نه یا موسلمانا یه یا کافرانه؟\nرۆژ باش نه یا موسلمانا یه یا کافرانه؟\nپشتی کو چه‌ند ساله‌کان ئه‌ز ژی وه‌کی چه‌ندین کوردان دووری وه‌لاتێ خۆ بوویم ژ به‌ر هنده‌ک سه‌ده‌مێن تایبه‌ت،لێ چوو ده‌مان ژ قادا کوردپه‌روه‌ی و خه‌بات و تێکۆشینێ ب دوور نه‌که‌فتم، و به‌لکوو بارێ سه‌رملێن مه د گه‌له‌ک واران دا گرانتر لێهات، و ئه‌گه‌ر مرۆڤی ل ناڤا وه‌لاتی هزر د ئازادیا پارچه‌کا وه‌لاتێ خۆدا کربیت و خه‌بات بۆ کربیت لێ ل ده‌رڤه‌یی وه‌لاتی گه‌له‌ک مه‌ستر ته‌ماشه‌یی پرسگرێکا کورد ب گشتی کریه،و هه‌ولدایه ل گۆر شیانێن خوو و درێکا کارێ خۆدا خزمه‌تا ته‌ڤایا نه‌ته‌وه‌یا کورد و کوردستانیان بکه‌ت.\nهه‌لبه‌ت داخوازا هه‌ر کورده‌کی ئه‌وبوو کو ره‌نج و خه‌باتا ب سالان یا گه‌لێ مه ئه‌وا ژ بۆ ئازادی و مافێن خوه‌یێن ره‌وا،ب هه‌روه نه‌چن.سوپاس بۆ یه‌زدانێ مه‌زن و خوینا شه‌هیدان و یا پارێزڤانێن گه‌ل و وه‌لاتی پێشمه‌رگه‌یێن جان گۆری، ئازادی و سه‌ربه‌ستی ب ده‌ستڤه هاتن و رۆژ بۆ رۆژێ جاره‌نڤێسێ نه‌ته‌وه‌و گه‌لێ کوردستانێ رۆنی دبیت و ئه‌لندا پاشه‌رۆژا وێ یاگه‌شه.\nبێگۆمان ده‌ستکه‌فتیێن ئازادیێ گه‌له‌کن و د هه‌ر واره‌کیدا پێشکه‌فتنێن مه‌زن د باژێرێ دهۆکێ دا چێبوونه هه‌ر ژ ئاڤه‌دانی و جوانکرنا تاخ و گۆلانێن ناڤا باژێری و خه‌ملاندنا وان ب باقچه و دار و گولێن ره‌نگاو ره‌نگ و نووژه‌نکرنا فه‌رمانگه‌هێن میری،و رێکخستنکرنا سیسته‌مێ ئیداری جهێ دلخۆشی و سه‌ربلنداهیا هه‌ر کوردپه‌روه‌ره‌کینه.\nلێ ده‌ما مرۆڤ پێدڤی دوورستکرنا هنده‌ک به‌لگه‌نامه و ناسنامه،و هه‌ر کاره‌کێ دکه‌ڤیته د فه‌رمانگه‌ه و رێڤه‌بریاندا،دێ راستی هنده‌ک که‌سێن رێڤه‌به‌ر و کارمه‌ند هێی ژ به‌ر دانوستانا وان یا دگه‌ل که‌سێن داخوازکه‌ر،و وه‌لاتیان،ب رۆهنی خوه‌یا دبیت کو نه ژ هه‌ژی وێ به‌رپرساتیێ نه،و دگه‌ل هندێ ژی دێ ژ به‌ر وان بنپێکرنێن یاسایی ئه‌وێن ژ ئالیێ هه‌ردوو لایان ڤه تێنه کرن،و ب چاڤێن خۆ دبینی، هه‌ستێ مرۆڤی پێ بریندبیت.\nهه‌لبه‌ت وه‌ک من ئاماژه پێکری،من دخواست ئه‌ز ژی سودێ ژ چێکرنا هنده‌ک به‌لگێن پێدڤی بکه‌م،ژ به‌ر وێ چه‌ندێ من هه‌ولدا ئه‌ز به‌لگه‌ناما ده‌ستیردانا هاژوتنێ،شووفێریێ، کو ده‌ما وێ یا یاسای ب سه‌رچووبوو ب گهورم،و من د ڤی چارچوڤیدا، هه‌رده‌م دخواست پێگریێ ب رێنمایێن یاسای بکه‌م،و چوو سه‌رپێچیان نه‌که‌م،لێ ژ به‌رکوو ئالیێن کارمه‌ند و داخوازکه‌ر،گه‌له‌ک جاران تووشی شاشیان بوون،و گه‌له‌ک سه‌رگێژی و ئاسته‌نگ بۆ من ژی چێبوون و ئه‌ز نه‌چاری وێ یه‌کێ بووم کو رێکێن نه یاسای بگرمه به‌ر،پێخه‌مه‌ت دوورستکرنا به‌لگه‌ناما خۆ.\nسه‌ره‌رایی ڤێ چه‌ندێ ژی مخابن د دانوستانا من یا دگه‌ل کارمه‌ند و رێڤه‌به‌ران، ئه‌ز راستی گه‌له‌ک په‌یڤێن بیانی و ب تایبه‌تی عه‌ره‌بی بووم.وه‌ک سه‌یدا،مۆدیر،مووه‌زف،ئه‌هله‌ن وه‌سه‌هله‌ن،.و هتد....\nلێ د قۆناغا داویێدا، ل رێڤه‌به‌ریا پۆلیسێ، هاتن و چوونێ ل ته‌ناهی،راستی پله‌داره‌کی پۆلیسێ هاتن و چوونێ هاتم و من گۆتێ هێژا رۆژ باش،ل به‌رسڤدا گۆت رۆژ باش نه‌یا مۆسلمانا یه یا کافرانه،؟و ب وی ئاوای ئه‌ز به‌رسڤا ته ناده‌م، و گۆت دڤێت ب عه‌ره‌بی سلاڤ بکه‌ی،من ژی به‌رسڤا وی ب ڤیره‌نگی دا،ل جیهانێ چوو نه‌ته‌وه و جڤاک ب ناڤێ کافر نینن،ئه‌ز ب خۆ ژی کورده‌کی ره‌سه‌نم،و ژ جڤاکا کوردێن ئێزدی مه.پشتی ڤێ چه‌ندێ ناڤبری بێ به‌رسڤ ما.لێ د پشترا ناسناما که‌سێ ئاماژه پێهاتی کرن بۆ من دیاربوو کو ژ مالباتێن شێخێن بامه‌رنێ یه.\nد ڤێ خالێدا دخوازم نێرینا خۆ بینمه زمان کو حه‌تا نووکه ژی نرخێن ڤێ ئازادی و ته‌ناهیێ ل جه‌م هنده‌ک که‌سێن نه به‌رپرسانه کار دکه‌ن،نینه. چوونکه ب ته‌مه‌نێ ژیانا خۆ هه‌رده‌م د خزمه‌تا داگێرکه‌ران دا بوونه و ئیرۆژی دڤێت ب دانوستانا خۆ دلسوژی و وه‌فاداریا خۆ ب رێکا نووکه‌ریێ بۆ بیانیان بده‌ن خوه‌یاکرن.


هەولێر سەركەوتنێكی گەورەی بەسەر تەڵەبە بەدەستهێنا\nدوێنێ یەكشەم یانەی هەولێر لە دووەم یاریی خۆیدا لە خولی نایابی عێراق لەبەردەم هاندەران و یاریگەی خۆی سەركەوتنێكی گەورەی بەسەر یانەی تەڵەبە بەدەستهێنا.\nلە چوارچێوەی یارییەكانی هەفتەی دووەمی قۆناغی یەكەمی خولی نایابی عێراق بۆ تۆپی پێی، شەوی رابردوولە یاریگەی شەهید فرەنسۆ هەریری یانەی هەولێر میوانداری یانەی تەڵەبەی كرد بەئامادەبوونی ژمارەیەكی بەرچاو لە هاندەرانی یانەكەی.\nلە گێمی یەكەمی یارییەكەدا یانەی هەولێر بەتەواوی كۆنترۆلی یارییەكەی كردبوو بە مەبەستی تۆماركردنی گۆڵ.\nهەر لە سەرەتاوە فشاری لەسەر گۆڵی یانەی تەڵەبە دروست كرد، بەڵام هەوڵەكانی بێ سوود بوون، لەبەرامبەریشدا یانەی تەڵەبە هیچ مەترسییەكی لەسەر گۆڵی دیدار حامدی گۆڵپارێزی هەولێر نەبوو و گێمی یەكەمی یارییەكە بەیەكسانبوونی هەردوو یانە بەبێ گۆڵ تەواوبوو.\nلە گێمی دووەمی یارییەكەدا یانەی هەولێر بەردەووام بوو لە هێرشەكانی بۆ سەر گۆڵی یانەی تەڵەبە تا لە خولەكی 54 لە رێگەی لێدانێكی راستەوخۆدا یاریزان محەمەد جەڤال گۆڵی یەكەم و سەركەوتنی بۆ هەولێر تۆماركرد.\nدوای ئەم گۆڵە یاریزانانی یانەی تەڵەبە هەوڵی یەكسانبوونیتم دەدا، بەڵام هەوڵەكانی بەرامبەر گۆڵی هەولێر شكستی هێنا تا ناوبژیوانی یارییەكە فیكەی تەواوبوونی یارییەكەی لێدا بەسەركەوتنی یانەی هەولێر بەئەنجامی گۆلێكی بێ بەرامبەر.\nبەم سەركەوتنە یانەی هەولێر كۆی خاڵەكانی بۆ 4 خاڵ بەرزكردووە.


כורדיפדיה - راگەێندراوەکەی فراکسیۆنی پارتی دیموکراتی کوردستان لە پەرلەمانی کوردستان\n📝 راگەێندراوەکەی فراکسیۆنی پارتی دیموکراتی کوردستان لە پەرلەمانی کوردستان | קבוצה: מסמכי מפלגות כורדיות | שפת מאמרים: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nراگەێندراوەکەی فراکسیۆنی پارتی دیموکراتی کوردستان لە پەرلەمانی کوردستان\nجەنابی سەرۆک مەسعود بارزانیمەسعود بارزانی هەمیشە رایگەیاندووە کە پیرۆزترین پێگەو ناونیشان بۆ بە جەنابیان تەنها و تەنها پێشمەرگایەتی کوردستانە، کاتی خۆشی کە جەنابیان قبووڵی کرد پۆستی سەرۆکی هەرێم وەربگرێت ئامانجی بوو نێوماڵی کوردستان رێکبخاتەوە، ئامانجی بوو پێگەی دیپلۆماسیەتی کوردستاب بگەیێنێتە ئەو شوێنەی کە گەلی کوردستانیش وەک هەموو گەلانی دونیا خاوەن پێگەو شوێنی خۆی بێت، فعلەن هەرواشیکرد.\nبۆیە خەڵکی کوردستان شایەدی بۆ ئەوە دەدەن جەنابی سەرۆک مەسعود بارزانی هێزی بە پۆستی سەرۆکی هەرێم بەخشیبوو نەک بە پێچەوانەوە، گەورەترین شانازی بە هەموو گەلەکەمان ئامانجە پیرۆزەکانی کە جەنابی سەرۆک جەختی لەسەر کردەوەو گەلی کوردستان بە ئیرادەیەکی پۆڵاینەوە لە 25ی ئەیلوولی پیرۆز نەخشی سەرکەوتن و چارەنووسی خۆی بەدەستی خۆی نووسییەوە.\nلە ساڵی 2013 کاتێک ماوەی سەرۆکایەتی هەرێم درێژکرایەوە ئەوکات جەنابیان هەڵوێستی خۆی راگەیاندو هەرگیز لەگەڵ ئەو درێژکردنەوەیە نەبوو، لە ساڵی 2015 جەنابی سەرۆک بەپێی ئەرکی یاسایی خۆی داوای لە کۆمسیۆن کرد کە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکی هەرێم ئەنجام بدەن، بەڵام ئەوکات کۆمسیۆن رایگەیاند، کە ناتوانن لە وادەی خۆیان هەڵبژاردن ئەنجام بدەن.\nلەبەر بارودۆخی شەڕی داعش و سەرکردایەتیکردنی بەرەکانی جەنگ جەنابی سەرۆک قبووڵیکرد ئەو ماوەیە بەپێی بڕیاری ئەنجوومەنی شوورا بەردەوام بێت.\nسوپاس بۆ خۆڕاگری خەڵکی کوردستان، سوپاس بۆ خودای گەورە لەژێر فەرماندەیی جەنابیان پێشمەرگە توانی گەورەترین سەرکەوتن بەسەر داعش و تیرۆر تۆمار بکات.\nدیسان جەنابی سەرۆک بەپێی ئەرکی یاسایی خۆی لە 1/11/2017ی دەستنیشانکرد وەک رۆژی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمان و سەرۆکایەتی هەرێم، دیسان لەبەر هۆکاری تەکنیکی و ئەمنی و سیاسی و نەبوونی کانید هەڵبژاردنەکان نەکران و پەرلەمان لە رۆژی 24-10-2017 دوو خوولی گرێدانی تەمەنی خۆی درێژکردەوە.\nهەرچەندە لەڕووی یاساییەوە جەنابی سەرۆک دەیتوانی بەپێی بڕیاری ئەنجوومەنی شوورا بەردەوام بێت تا ئەنجامدانی هەڵبژاردنەکانی خوولی پێنجەمی پەرلەمان و سەرۆکایەتی هەرێم، بەڵام دیارە جەنابیان رەتیکردووەتەوە بەردەوام بێت، بۆیە بەردەوام نەبوونی جەنابی سەرۆک لە پۆستی سەرۆکی هەرێم بە هیچ شێوەیەک لە پێگەو کەسایەتی و کاریزمایی و سیاسی ئەو بۆ خزمەتی گەلەکەمان کەمناکاتەوە.\nسەرۆک مەسعود بارزانی هەر خۆی بەبێ هیچ پۆستێکی سیاسی و ئیداری هەمیشە پشتیوانێکی بەهێز و گەورەیە بۆ ئیرادەی گەلەکەمان، ئیرادەی خەڵکی کوردستان، ئیرادەی بەیەکەوەژیان، ئیرادەی چەسپاندنی دیموکراسیەت، ئیرادەی چەسپاندنی مافەکان، ئیرادەی گەیشتن بە ئامانجەکان، بۆیە دڵنیایی دەدەینە خەڵکی کوردستان و پێشمەرگە قارەمانەکان کە جەنابی سەرۆک وەک سەرکردەی کاریزمی کردەیی مێژووە لە خزمەتی کوردستان بەردەوام دەبێت وەک پێشمەرگەیەک لەگەڵ پێشمەرگە دەبێت. دڵنیابن تا سەرکەوتنی یەکجاری لەگەڵ گەل و میللەتەکەی خۆی بەردەوام دەبێت بەرەو سەرکەوتن.\nئەوەی ئەمڕۆش لە پەرلەمان گفتوگۆی لەسەر دەکەین، بریتییە لە دابەشکردنی دەسەڵاتەکانی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان بە شێوەیەکی کاتی تا ئەنجامدانی هەڵبژاردنەکان بەسەر دامەزراوە یاساییەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان، بۆیە خەڵکی کوردستان و بنەماڵەی سەربەرزی شەهیدان و پێشمەرگە قارەمانەکان دڵنیا دەکەینەوە لە:\n1. سەرۆک مەسعود بارزانی هەر پێشمەرگەی کوردستانە و تەواوی کاتەکانی خۆی بۆ سەنگەرەکان و خزمەتی پێشمەرگە و ئیرادەو مۆڕاڵی پێشمەرگە تەرخان دەکات.\n2. سەرۆک لە دژایەتی و شەڕی تووندڕۆیی ئیراهاب سوورترو گەرموگوڕتر دەبێت تا وڵاتێکی ئارام دوور لە ئیرهاب و فیرکری تووندڕۆیی بەدیدێت.\n3. بۆ پەرەدان بە دیموکراسیەت لە کوردستان و قایمترکردنی پێگەکانی دیموکراسی و پارێزگاریکردن لە دەستکەوتەکانی گەلەکەمان و مانەوەو پێشوەبردنی دامودەزگا شەرعییەکانی کوردستان سەرۆک بەردەوامەو بەردەوام دەبێت.\nفراکسیۆنی پارتی دیموکراتی کوردستانپارتی دیموکراتی کوردستان لە پەرلەمانی کوردستانپەرلەمانی کوردستان\n#مەسعود بارزانی | #پارتی دیموکراتی کوردستان | #پەرلەمانی کوردستان |\n📅 Publication date: 29-10-2017\n➕ נוסף על ידי (هاوڕێ باخەوان) על Oct 29 2017 3:26PM\n👁 פריט זו נצפתה פעמים 1,977


چۆن ملت لە بەكارهێنان‌و زیانەكانی مۆبایل دەپارێزیت؟\n20/06/2019 564 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nیەكێك لەو نەخۆشییانەی پێشتر نەبوو، تازەكی تەكنۆلۆژیا لەگەڵ خۆی هێناویەتی، نەخۆشی (كۆنیشانەی مل نامە- Text Neck Syndrome)ە، كە لە ئەنجامی چەماندنەوەی مل بۆ سەر شاشەی ئامێرە ئەلیكترۆنییەكان و بەتایبەت مۆبایل بۆ ماوەیەكی زۆر، روو دەدات.\nمل یەكێكە لە هەستیارترین ناوچەكانی لەش، ئەمەش بەهۆی ئەوەی پێكهاتەیەكی ئاڵۆز لە كۆمەڵێك ئێسك و ماسوولكەی هەیە و چەندان دەمار و خوێنهێنەر و خوێنبەری پێدا تێ دەپەڕێت، بۆیە هەر فشارێك بكەوێتە سەر مل، زیانی زۆر بەر جەستە و ئەندامەكانی دەكەوێت.\nئەم حاڵەتە تەندروستییە زۆر باوە، بەپێی لێكۆڵینەوەیەكی زانستی، لەم سەردەمەی ئێستادا 67،8%ی ئازارەكانی مل پەیوەندیی بەم حاڵەتەوە هەیە! ئەم نەخۆشییە یەكەم جار لەلایەن (دكتۆر دین ئێڵ فیشمان)ی ئەمریكییەوە لە ساڵی 2009 ناسێنراوە.\nمل لە حاڵەتی ئاساییدا لەسەر هەمان هێڵی جەستەیە، بۆیە پەستانی كێشی كەللەی سەر لەسەر جەستە لە ئاستێكی دیاریكراودا دەهێڵێتەوە. بەڵام كاتێك مل بۆ لای خوارەوە دەچەمێنرێتەوە، بەپێی وتەی دكتۆر فیشمانی دۆزەرەوەی نەخۆشییەكە "لە هەر ئینجێك (2،54 سم) شۆڕكردنەوەی مل، كێشی سەر 100% زیاد دەكات". بەمەش (پەپكە-Disc)ی نێوان بڕبڕەكانی مل، كە لە هەموو لایەكەوە پانییەكەی یەكسانە، وای لێ دێت لای پێشەوە فشارێكی زۆری بكەوێتە سەر و لەلای دواوەشەوە بۆشاییەكی زۆری تێ بكەوێت، بەمەش پەپكەكە بەرەو لای دواوە دەخشێت. ئەمە جگە لە كشانی ماسوولكەكانی دواوەی مل، لە ئەنجامیشدا ئازاری ماسوولكە پەیدا دەبێت. ئینجا بەهۆی بەهۆی ئەوەشەوە كە دەمارەكانی دەست و قۆڵ و مل لە نێوانی بڕبڕەكانی ملەوە دەردەچن و فشار دەكەوێتە سەریان، ئازار لەو ناوچانەش دروست دەبێت.\nئەم باری چەمانەوەی ملە، زۆر درێژە بكێشێت، سەر دەكێشێت بۆ كۆمەڵێك كێشەی تەندروستی، وەك: كەم بوونەوەی هەواگۆڕكێی سییەكان بەڕێژەی 30% و بەمەش تەنگەنەفەسی، هەوكردنی جومگەكانی مل و لێكترازانی بڕبڕەكانی مل (ئینزیلاق)، كەم بوونەوەی ئەو خوێنەی دەچێت بۆ مێشك، ژانە سەر.\nچارەسەری سەرەتایی ئەم حاڵەتەش ئاسانە، ئەوەیش بەوەی لەجیاتی ئەوەی سەر بۆ مۆبایل شۆڕ بكرێتەوە، مۆبایل بۆ سەر بەرز بكرێتەوە! رۆژانەش چەند كاتژمێر سەر بۆ لای پێشەوە بچەمێنرێتەوە، ئەوەندە كاتژمێرەش بە پێچەوانەوە و بۆ دواوە بچەمێنرێتەوە. لە حاڵەتی زۆر درێژە كیشان و توند بوونی نیشانەكانیشدا، سەر لە پزیشكی پسپۆڕ بدرێت.\nئامادەكردن: پەیام والی\nمامۆستا لە زانكۆی (تیشك)ی نێودەوڵەتی


کاردانەوەی ئێران بە تیرۆریست ناوبردنی حزبوڵڵا لە لایەن ئەڵمانیاوە - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ گوڵان ١٢ ١٤:٢٨\nNews Code 32211\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، سەید عەباس مووسەوی هەڵمەتی دەوڵەتی ئەڵمانیا بۆ بەستیرۆریست‌ناساندنی حزبوڵڵای لوبنانی ئیدانە کرد و وتی: پێدەچێ هەندێ لە وڵاتانی ئەورووپی بە بێ ئاوردانەوە لە ڕاستییەکانی ناوچەی رۆژئاوا ئاسیا، ئامانجەکانی ماشینی پاگەندەی ڕژیمی زایۆنی و ڕژیمی سەرلێشێواوی ئەمریکا پێڕەو دەکەن.\nمووسەوی وتیشی: بڕیاری دەوڵەتی ئەڵمانیا تەواو سووکایەتییە بە دەوڵەت و گەلی لوبنان؛ چونکە حزبوڵڵا بەشێکی فەرمی و ڕەوایە لە دەوڵەتی و پەرلەمانی ئەو وڵاتە و بەردەوام حزبێکی سیاسیی کاریگەر لە بواری سەقامگیریی سیاسی لوبنان بووە.\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوە هەروەها بە بیرهێنانەوەی پێگەی حزبوڵڵا لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆریزمی داعش لە ناوچەدا، جەختی کرد: دەوڵەتی ئەڵمانیا بڕیارێکی ناژیرانەی داوە و دەبێ وەڵامدەری پاشهاتی نەگریسی بڕیارەکەی خۆی بێت.


هەڵبژاردنەکانی بەریتانیا و سێ ئەنجامی گرنگ !… هیوا ئەحمەد – Dengekan\nتیریزا مای سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا و سەرۆکی پارتی کۆنسەرڤەتیڤ وەک نوێنەری بەرەی ڕاستی بۆرژوازی بەریتانیا بە لوتبەرزییەوە وادەی هەڵبژاردنی گشتی پێشوەختەی، بۆ ٨ ی ئەم مانگە کە دوێنێ بوو، دیاریکرد تا ببێتە مارگرێت تاتشەری(ژنە ئاسنینەکەی بۆرژوازی) دوەم بۆ سەرجەم بەرەی ڕاستی بۆرژوازی. ئەم بڕیارو نەخشەیەشی بۆ ئەو ئامانجە بوو کە لە ڕێگەی هەڵبژاردنی پێشوەختەوە سەرجەم بۆرژوازی و کۆمەڵگەی بەریتانیا بهێنێتە پشتی خۆی بۆ بردنە پێشەوە و بەئەنجامگەیاندنی سیاسیەتە ڕاستڕەویەکانی لە پەیوەند بە کێشە ناوخۆییە ئابوری و سیاسی و کۆمەڵایەتی و خزمەتگوزاریەکان و ئەنجامدانی سیاسەتەکانی بەرەی ڕاست لە پرسی گفتوگۆکردن لەگەڵ یەکێتی ئەوروپا سەبارەت بە پڕۆسەی هاتنەدەرەوەی بەریتانیا لەو یەکیەتیە ئابوری و سیاسیە. هەروەک خۆی لە کەمپینی هەڵبژاردنەکانی پارتەکەیدا بانگەشەی بۆ دەکرد دەیویست ببێتە سەرکردەی “بەهێز و ڕاوەستاو” و هەڵبژێردراو و براوەی زۆرینەی ڕەهای کورسیەکانی پەرلانی بەریتانیا. بەڵام نەک هەر زۆربەی کورسیەکانی پەرلەمانی بەبەراورد بە هەڵبژاردنەکانی پێشتر بەدەستنەهێنا بەڵکو ژمارەیەکی زۆر لە کورسیەکانی لەدەستداو ئەنجامی دوێنێی هەڵبژاردنەکان کارەساتێکی گەورە بوو بۆ خودی خۆی وپارتەکەی و لە براوەی ڕەهاوە بوو بە براوەی لاوازی پەرلەمان. نەک هەر ئەوە بەڵکو بەهۆی ئەم ئەنجامە نەخوازراوە وە بۆ پارتەکەی، ئێستا خودی مانەوەی تیریزامای لە پۆستی سەرۆکی پارتی کۆنسەرڤەتیڤ و سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا چۆتە ژێر پرسیارەوە و داوای دەستلەکارکێشانەوەی دەکرێت نەک هەر لەدەرەوەی پارتی کۆنسەرڤەتیڤدا بەڵکو لەناو خودی پارتەکەی خۆیدا دەنگەکان بەدژیدا زیاتر بەرزدەبنەوە.\nئەنجامە چاوەڕوانەکراوەکانی هەڵبژاردنەکانی پێشوەختە بۆ تیریزامای و پارتی کۆنسەرڤەتیڤ و سەرجەم بەرەی ڕاستی بۆرژوازی ئەوەندەی تر بۆرژوازی ئەم وڵاتەو بەرەی ڕاستی توشی بێئاسۆیی و سەرەگێژە و ناجێگیری دەکات لە ڕوی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتییەوە، بەتایبەتیش لەپەیوەند بە ئایندەی پەرلەمانی هەڵواسراو و دروستکردنی حکومەتێکی هاوپەیمانی و گفتوگۆکان سەبارت بە هاتنەدەروە لە یەکێتی ئەوروپا کە ئەمەش بۆخۆی کاریگەریەکی گەورەی خراپ ونێگەتیڤی دەبێت لەسەر باری ئابوری و کۆمەڵایەتی ئەم وڵاتە و قیرانەکان ئەوەندەی ترقوڵتر وتوندتر دەکاتەوە.\nئەنجامێکی گرنگی تری هەڵبژاردنی پێشوەختە سڕینەوە و ڕاماڵینی پارتی سەربەخۆی بەریتانیا بوو، کە پارتێکی ڕاسیست و فاشیست و دوژمنێکی سەرسەختی پەنابەرو کۆچبەرو بێگانەکانە و باڵی ڕاستی توندڕەوی جیابوەوە لە پارتی کۆنسەرڤەتیڤە. ئەم پارتە ڕاسیست وفاشیستە کە لایەنگری سەرسەختی هاتنەدەرەوەی بەریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا بون و بەهۆی گەشەکردنی تەوژمی ڕاسیستیەوە لەم ساڵانەی دوایدا هەژمون و ژمارەی کورسیەکانیان لە پەرلەماندا تا ڕادەیەکی بەرچاو زیادی کردبوو, لەم هەڵبژاردنە پێشوەختەدا سەرجەم کورسیەکانیان لەناو پەرلەماندا لەدەستدا و یەک شکستی گەورەی سیاسی و کۆمەڵایەتی بوو بۆ ئەم ڕەوتە ڕاسیست و فاشیست و دژی پەنابەرییە بەگشتی لەسەر ئاستی کۆمەڵگا.\nئاکامێکی گرنگی تری ئەم هەڵبژاردنە پێشوەختەیە نیشاندەری خواستی زیاتری کۆمەڵگە بوو بۆ چەپ. ئەمەش بە زیادکردنی بەرچاوی ژمارەی کورسیەکانی پارتی کریکاران (لەیبەر) بوو بۆ پەرلەمان، هۆکاری ئەمەش خودی جێرمی کۆربن سەرۆکی پارتی کرێکاران بوو وک کەسێکی چەپ و نوێنەری باڵی چەپی ناو پارتی کرێکاران کە خودی ترێزامای و باڵی ڕاستی بۆرژوازی و خودی باڵی ڕاستی ناو پارتی کرێکاران گرەویان لەسەر هەوڵدان بۆ شکستپێهێنانی دەکرد و بە چەپی توندڕەو کاتبەسەرچوو ناویان دەبرد. بەڵام سەرڕای هەموو ئەم فشارانە لە ناوخۆی پارتەکەی و دەروەیدا جێرمی کۆربن ڕۆژ بەرۆژ خۆشەویستتر دەبوو، لایەنگرانی لە ئاستێکی بەرچاودا ژمارەیان زیادی دەکرد بەتایبەت لە ناوتوێژی گەنجاندا. بە تایبەتیش دوای بڵاوکردنەوەی مانیفێستی پارتی کرێکاران بۆ هەڵبژاردنەکان کە بەندە سەرەکەیەکانی بریتی بون لە زیادکردنی باج لەسەر سەرمایەداران، بە نیشتیمانیکردنی هێڵەکانی شەمەندەفەرو گواستنەوە، پاراستنی کەرتی تەندروستی لە بەتایبەتیکردن، باشکردنی خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتیەکان و بەرزکردنەوەی ئاستی کرێی کارکردن و هتد. هەرچەندە ئەم خواستانە لە بەرنامەیەکی ڕیفۆرمخوازانە تێناپەڕن بەڵام بۆ ئەمرۆی دەسەڵاتی بەرەی ڕاستی بۆرژوازی بە خواستی چەپی توندرە و بەئەژماردەکرێن و بەخەڵکی دەناسێنرێن. ئەم ئاڵوگۆڕە نیشاندەری ئەوەیە کە چەندە کۆمەڵگە و جەماوەری خەڵکی بەشمەینەت و ئازادیخواز پێویستی بە بزوتنەوەیەکی چەپ هەیە و زەمینەکانی ڕوهێنانی جەماوەر بەرەو بزوتنەوەیەکی چەپ فەراهەم و لە ئارادایە بەمەرجێک بزوتنەوەیەکی چەپی کۆمەڵایەتی و مەیدانی و جدی وعەمەلی بە بەرنامەیەکی پراتیکی ڕۆشن و نوێ و دژە سەرمایەدارییەوە لەمەیدان و لە ڕیزی پێشەوەی ململانێکاندا بێت.\nPrevious ژەهرەکان …السموم … ..toxins – poisons : …د.ناجح گوڵپی\nNext كێشەی شانۆی كوردی ئەكتەرە یا دەرهێنەر؟… حه يده‌ر عه‌بدولره‌حمان


دیسانه‌وه هه‌ڵپه‌ی كورسیی\nهه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی كه‌ركوك و دیاله و موسڵ، بۆ كورد گرنگییه‌كی گه‌وره‌ی هه‌یه به‌و پێیه‌ی ژماره‌یه‌كی زۆر كورد له سنوری ئه‌و سێ پارێزگایه‌دا ده‌ژین، سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ی كه روبه‌ری سنوری جوگرافیای هه‌رێمی كوردستان زیاتر له (80000) كیلۆمه‌تری چوارگۆشه‌دایه، به‌لاَم ئێستا مه‌زه‌نده ده‌كرێت زیاتر له (35000) كیلۆمه‌تری چوارگۆشه كه نزیكه‌ی نیوه‌ی سنوری خاكی هه‌رێمی كوردستان كه‌وتۆته ئه‌و ناوچانه‌وه و نه‌گه‌ڕاونه‌ته‌وه سه‌ر هه‌رێمی كوردستان، كه به‌ناوچه‌ی ناكۆكی (متنازع علیه) داندراون.\nبه‌گوێره‌ی یاسای ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی عێراق، كه بڕیاره له 1ی تشرینی یه‌كه‌می ئه‌مساڵ هه‌ڵبژاردن بۆ ده‌ستنیشانكردنی 29 ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نه‌كان بكرێت، یاساكه كۆمه‌ڵێك ده‌سه‌لاَتی هه‌ستیار و گرنگی داوه به‌و ئه‌نجومه‌نانه كه ده‌سه‌لاَتی ته‌شریعییان هه‌یه و به‌گوێره‌ی ده‌ستوری عێراقی یه‌ك له‌سه‌ر سێی ئه‌و ئه‌نجومه‌نانه ده‌توانن داوابكه‌ن كه ریفراندۆم بكرێت بۆ ئه‌وه‌ی كه پارێزگاكه‌یان بكرێته هه‌رێمێكی سه‌ربه‌خۆ یان بچنه سه‌ر هه‌رێمێكی تر.\nسه‌ركردایه‌تی كورد ده‌بێت به گرنگیه‌وه بڕوانێته هه‌ڵبژاردنی ئه‌و سێ پارێزگایه و به‌تایبه‌تیش له كه‌ركوكدا، به‌وپێیه‌ی له پێنج ساڵی رابردودا و تائێستا ئاسۆیه‌كی گه‌ش به‌دی نه‌كراوه بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی شاره‌كه بۆ سه‌ر هه‌رێمی كوردستان.\nله‌ئێستادا زۆربه‌ی ئاماژه‌كان ئه‌وه نیشانده‌ده‌ن كه كورد ئه‌مجاره ناتوانێت له‌و پارێزگایانه‌دا ئه‌و ده‌نگه زۆره به‌ده‌ستبێنێته‌وه كه هه‌ڵبژاردنی پێشوو به ده‌ستی هێنا بوو، ئه‌ویش له‌به‌ر دوو هۆكار، یه‌كێكیان به‌شداربوونی سونه‌كانه به قورساییه‌كی زۆره‌وه له هه‌ڵبژاردنی ئه‌مجاره‌دا، دووهه‌میشیان كورد له سێ ساڵی رابردودا ئه‌دای ئیداری له‌و ئاسته‌دا نه‌بوو، كه نه‌ك هه‌ر ده‌نگی ژماره‌یه‌كی باش توركمان و عه‌ره‌ب بۆ خۆی راكێشێت به‌ڵكوو كوردێكی زۆریش له ئه‌دای لیستی برایه‌تی كوردی رازی نین كه پارتی و یه‌كێتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كه‌ن.\nئێستا له كه‌ركوك لیستی كورد دابه‌شبووه و جیاواز له‌و لیسته‌ی پارتی و یه‌كێتی كه له‌چوارچێوه‌ی رێككه‌وتنه ستراتیژیه‌كه‌یان پێكی ده‌هێنن، لیستێكی دیكه به‌ناوی (لیستی چاكسازی و بیناكردنی كه‌ركوك) كه عه‌لی ساڵه‌یی ئه‌ندامی ئێستای لیستی برایه‌تی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌جیا به‌شداری هه‌ڵبژاردن ده‌كه‌ن، پێده‌چێت له داهاتودا كورد لیستی دیكه‌شی لێ جیابێته‌وه.\nله هه‌رسێ پارێزگاكه و به‌تایبه‌تیش له كه‌ركوك له ئێستادا ژماره‌یه‌كی زۆر له كادێر و به‌رپرسانی یه‌كێتی و پارتی له هه‌ڵپه‌ی خۆ كاندیدكردندان بۆ وه‌رگرتنی كورسیه‌كانی ئه‌نجومه‌ن له هه‌ندێك كۆمیته و ناوچه‌ی یه‌كێتی و پارتیدا 10 بۆ 12 كه‌س ده‌یه‌وێ خۆی هه‌ڵبژێرێت، سه‌ره‌ڕای ململانێی زۆرێك له به‌رپرسانی كه‌ركوك كه له ئێستاوه شین و شای بۆ كورسیه‌كه‌ی پارێزگار ده‌كه‌ن.\nئه‌م ململانێ ناته‌ندروسته‌ی كادێر و به‌رپرسانی پارتی و یه‌كێتی له كه‌ركوك له‌به‌ر كوردایه‌تی و خزمه‌تكردن نیه، به‌ڵكو ئێستا له كه‌ركوكدا شتێك نه‌ماوه به‌ناوی كوردایه‌تی و هه‌ركه‌س هه‌ڵپه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی كه‌سی خۆی ده‌دات، كه ده‌زانێت پێشتر پارێزگار و سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن، هه‌ریه‌كه‌یان سێ ئۆتۆمبێل و زه‌وی و چه‌ندین ئیمتیازی تریان وه‌رگرتووه و ئێستا هه‌ندێكیان بونه‌ته خاوه‌نی سامان هاوكات ژماره‌یه‌كیان پۆسته‌كانیان به‌كارهێناوه بۆ جۆره‌ها كاری تر، ئه‌مانیش ده‌یانه‌وێت به‌و شێوه‌یه سود مه‌ند ببن.\nكه‌ركوك به‌و پێیه‌ی نزیكه‌ی سه‌ده‌یه‌كه كورد شه‌ڕی له‌سه‌ر ده‌كات و چه‌ندین شۆڕشیش له‌و پێناوه‌دا هه‌ڵگیرساوه و نه‌گه‌یشتووه به ئامانج، گرنگه سه‌ركردایه‌تی كورد (پارتی و یه‌كێتی) هه‌وڵبده‌ن ئه‌و كه‌سانه‌ی بۆ كورسیه‌كانی ئه‌نجومه‌ن كاندیدیان ده‌كه‌ن پێویسته به كۆمه‌ڵێك فلته‌ردا بڕۆن و له‌ئاست ئه‌و به‌رپرسیارێتیه مێژووییه‌دا بن.\n1- پێویسته یه‌كێتی و پارتی واز له په‌یڕه‌و كردنی مه‌بده‌ئی (گوناحه) بێنن و له به‌ر ئه‌وه‌ی فلاَنه كادێر و فیساره تێكۆشه‌ر پێشتر هیچ پۆستێكی نه‌دراوه‌تێ با ئه‌مجاره كاندید بێت بۆ ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن.\n2- پێویسته ئه‌و خه‌ڵكانه‌ی كاندید ده‌كرێن كه فائه‌تی سیاسیان هه‌بێت و بتوانن له‌گه‌ڵ عه‌ره‌ب و به‌غدا مفاوه‌زات بكه‌ن، نه‌ك له‌بری ئه‌وان وه‌ك ئێستا به‌رپرسانی بالاَی پارتی و یه‌كێتی بچن له به‌غدا شه‌ڕیان بۆ بكه‌ن.\n3- به‌وپێیه‌ی كێشه‌ی كه‌ركوك ره‌هه‌ندێكی نێوده‌وڵه‌تی و ئیقلیمی وه‌رگرتووه، پێویسته نوێنه‌رانی كورد له‌بواری دیبلۆماسیه‌تدا شاره‌زابن و توانای ئه‌وه‌یان هه‌بێ شه‌ڕی دیبلۆماسی له‌گه‌ڵ توركیا و ده‌وڵه‌تانی تر بكه‌ن، سه‌ره‌رای كه‌فائه‌تی سیاسیان له ململانێی گروپی توركمان و عه‌ره‌بی ئه‌نجومه‌ن.\n4- پێویسته ئه‌و كه‌سانه‌ی كاندید ده‌كرێن خه‌ڵكی زمانزانبن.\n5- پێویسته ره‌چاوی لایه‌نی پسپۆری و شاره‌زای له بواره‌كانی قانونی و نه‌وت و ئیداری و په‌روه‌رده و و ئه‌من و ئه‌ندازیاری و ...هتد بكرێت.\n6-گرنگه لیستی كوردی چه‌ند كه‌سایه‌تیه‌كی ته‌كنۆكرات له نه‌ته‌وه‌كانی توركمان و عه‌ره‌ب و مه‌سیحی بكاته نوێنه‌ری خۆی، نه‌ك نوێنه‌ری ئه‌و نه‌ته‌وانه پیاوی یه‌كێتی و پارتی بن و لای نه‌ته‌وه‌كانی تر قبوڵ نه‌بن.\n07/06/2008 بینین: 3262


NET TV HD : Dramai Kurdi Komidy Charx u Falak 19 چەرخ‌و فەلەک ئەڵقەی Sorani Dramaiaky Komalaiaty u Dramia. Rishan roly Aso dageret ka roly sarakia, Drmay Charkh w Falak Barhami kanali NET TV HD ba zmani Kurdi Sorani. am dramaia la 2021 dasty pekrdwa u hata estash bardawama.


Aram Qadir – Medium\nكۆڕایی له نێوان دڵسۆزان و سیاسی و بیرمەند و رۆشنیرانی ئەم نیشتمانەدا ھەیە بەرێوەبردنی کوردستان بەم شێوەیە ناکرێت و سات لەدوای سات دەرفەتەکان لەدەستدەدرێن، خراپی سیستەمی تەندروستی و پەروەردە و خوێندنی باڵا و کۆنترۆڵکردنی بازاڕ و نادادپەروەریی کۆمەڵایەتی و قوڵبوونەوەی دیاردەی گەندەڵی و دابەشبوونی سیاسی و کۆمەڵایەتی و خراپیی گوزەرانی ھاوڵاتیان و سیستمی بەرێوەبردن، هەموو ئەمانە زۆرێک لە نوسەر و سیاسی و دڵسۆزانی بێئومێد کردووە و بڕوایەكیان بۆ دروست بووە کە دووربکەونەوە لە سیاسەکردن و حزبایەتی، تاقەتی کاری سیاسییان نەماوە، لە بری سیاسەتكردن خۆیان سەرقاڵ کردووە بە کاروباری رێکخراوی مەدەنی، یان نوسین و توێژینەوە، یان خۆی کەنارگیر کردووە، دڵسۆزانە لە یەکێک لە بوارەکاندا كاردەكەن، راستە کاری تاکەکەسی کاریگەریی خۆی ھەیە، بەڵام سنوردارە، رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی زۆر بەسودن، بەڵام ناتوانن سیستمی سیاسی بگۆڕن.بەڵگە نەویستە کە لە ئەمرۆی کوردستان و جیھان سیاسەت ئاراستەی تەواوی جومگەکانی ژیان دەکات، بە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیی سەرکردەی ووڵاتێک نرخ بەرز و نزم دەکات، سیاسەت بڕیاری ئاشتی و شەر دەدات، سیاسەت ئاراستەی دین و فیکریش دەکات، سیاسەت سەقامگیریی کۆمەڵایەتی دروستدەکات و پەرتیشی دەکات.رێگای بونیادنانەوەی ھەرێمی کوردستان و عێراق بە شێوازێکی تەندروست و چاککردنی ئەم بارودۆخە تەنیا بە سیاسەتکردن و کەسایەتیە سیاسیەکان دەکرێت، ئەوەی حاشاھەڵنەگرە لەبەر ئەوەی قەبارە و پانتایی گەندەڵی و کێشە و گرفەتەکان بە جۆرێکە ئەم کارە بە تاک حزب و کەسایەتی و چەند گروپێک ئەنجام نادرێت، کاری پێکەوەیی و ھەماھەنگی و یەکخستنی تواناکانی دەوێت، مەبەستیش لەوە نیە ئەم گروپ و کەسایەتی و تواناکان لە حزبێکدا کۆببێتەوە، سیاسەتکردن شێواز و میکانیزمی زۆرە، گرنگ ئەوەیە پێکەوە بیربکەینەوە، پێکەوە کاربکەین، ھەماھەنگی و کاری دەستەیی بکرێت، دووربکەوینەوە لە بئئومێدی و دوورەپەرێز نەبین، دەبێت بەشێوەیەكی تەندروست و ئاكارییانە سیاسەت و ململانێی سیاسی بکەین، ئەوکات دەتوانرێت و دەتوانین کاری گەورە و گرنگ ئەنجامبدەین، گۆڕانکاری دروستبکەین، واقع بەرەو ئاراستەی نۆی ببەین.بێئومێدکردنی …\nئه‌نجومه‌نى سیاسى هاوپه‌یمانیی نیشتمانى كۆبوه‌وه\nئه‌مڕۆ 9 شوباتى 2019 له‌شارى سلێمانى، به‌سه‌رپه‌رشتى ئارام قادر سه‌رۆكى هاوپه‌ىمانیى نیشتمانى ئه‌نجومه‌نى سیاسى هاوپه‌یمانى كۆبونه‌وه‌ى ئاسایى خۆی ئه‌نجامدا.\nله‌كۆبونه‌وه‌كه‌دا تاوتوێیى ڕووداو و پێشهاته سیاسییه‌كانى سه‌ر گۆڕه‌پانى سیاسى عێراق و كوردستان كراو به‌وردى قسه‌یان له‌باره‌وه كرا.\nهه‌ر له‌كۆبونه‌وه‌كه‌دا باسى په‌یوه‌ندییه دیبلۆماسییه‌كانى هاوپه‌یمانى نیشتمانى كرا و سه‌رۆكى هاوپه‌یمانیى نیشتمانى و ئه‌نجومه‌نى سیاسى جه‌ختیان له‌سه‌ر به‌هێزتركردنى ئه‌و په‌یوه‌ندییانه كرده‌وه.\nهاوكات ئه‌نجومه‌نى سیاسى گفتگۆیه‌كى چڕى له‌باره‌ى ناوخۆیى هاوپه‌یمانى كرد له‌وباره‌یه‌وه چه‌ند پرسێكى تایبه‌ت به هاوپه‌یمانى نیشتمانى و ناوخۆیى ئه‌نجومه‌ن بڕیارى لێوه‌درا.\nئه‌نجوومه‌نى سیاسى (هاوپه‌یمانیى نیشتمانى) كۆبونه‌وه‌ى ده‌ستپێكى ئه‌نجامدا\nئه‌مڕۆ ٢ ى شوباتى ٢٠١٩ له‌شارى سلێمانى، به‌سه‌رپه‌رشتى ئارام قادر سه‌رۆكى هاوپه‌یمانیى نیشتمانى یه‌كه‌م كۆبونه‌وه‌ى ئه‌نجوومه‌نى سیاسى هاوپه‌یمانى ئه‌نجامدرا.\nله‌كۆبونه‌وه‌كه‌دا سه‌رۆكى هاوپه‌یمانى نیشتمانى پیرۆزبایى له‌ئه‌ندامانى هه‌ڵبژێردراوی ئه‌نجوومه‌نى سیاسى كرد و جه‌ختى له‌سه‌ر ئه‌وه‌كرده‌وه “ئه‌نجومه‌نه‌كه پایه‌یه‌كى گرنگى هاوپه‌یمانى ده‌بێت و پێویسته هه‌موان به‌وپه‌ڕى تواناوه هه‌وڵى خۆیان بده‌ن بۆ سه‌رخستنى كاره‌كانى”.\nهاوكات ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌كرد ئه‌و بنه‌مایه‌ى ئه‌نجوومه‌نه‌كه‌ى پێ هه‌ڵبژێردراوه بنه‌مایه‌كى زۆر ته‌ندروستبووه و جێگه‌ى متمانه‌ى هاودیدانه، بۆیه پێویسته ئه‌ندامانى ئه‌نجوومه‌ن زۆر به‌بایه‌خه‌وه له‌و متمانه گرنگه بڕوانن”.\nله‌به‌رامبه‌ردا ئه‌ندامانى ئه‌نجوومه‌نى سیاسى سوپاسى سه‌رۆكى هاوپه‌یمانى و هه‌موو هاودیدانیان كرد بۆ ئه‌و متمانه‌یه‌ى به‌وانیانداوه، بۆیه هه‌وڵى ته‌واو ده‌ده‌ن له‌جێگه‌ى متمانه‌ى (سه‌رۆك و هاودیدان) بن.\nڕۆژى یه‌كى شوباتى ٢٠١٩ له‌شارى جوان — سلێمانى، به‌ئاماده‌بوونى سه‌رۆكى هاوپه‌یمانى نیشتمانى به‌ده‌نگدان ٩ كه‌س وه‌ك ئه‌ندامى ئه‌نجوومه‌نى سیاسى هاوپه‌یمانى هه‌ڵبژێردران.


📅 13-12-2018 - داگیرکەری تورکیا کۆمەڵکوژیی لە مەخموور ئەنجامدا Даты и события\n📅 Добавлен Nov 1 2018 9:41PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 4,529\nباکووری کوردستان - لە کاتژمێر 6ی بەیانیی ئەمڕۆوە [ Больше... 👁] ✖ ✖ 20 11 ✔ 99% ✍ H.B. 1-11-2018 21:41:01\n🌳 ئەمنستی: داعش زیانی گەورەی بە ژێرخانی کشتوکاڵی شنگال گەیاندووە Environment of Kurdistan\n📅 Добавлен Dec 13 2018 1:23PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 2,720\nرێکخراوی ئەمنستی ئینتەرناشناڵ دەڵێت، داعش لە شنگال [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 96% ✍ H.B. 13-12-2018 13:23:27\n📊 لەدوای 16ی ئۆکتۆبەرەوە 25 گوندی کوردنشینی سنووری خانەقین چۆڵکراون Статистика и опросы\n📅 Добавлен Dec 13 2018 9:25AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 1,217\nلە سنووری گەرمەسێر جموجۆڵی داعش زیادیکردووە. لە ما [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ N.I. 13-12-2018 9:25:24\n📊 Статистика Статьи 380,860\nПохожие файлы 49,030


سەعدی پیرە: حكومەتی هەرێم بەودەرەجەیە خراپ نییە ئاواتی ڕووخانی بۆ بخوازین\n21/05/2022 1251 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئەندامێكی مەكتەبی سیاسی یەكێتی ڕایدەگەیەنێت، حكومەتی هەرێم بەودەرەجەیە خراپ نییە ئاواتی ڕووخانی بۆ بخوازین و هەموو لاینەكانی بەشدار لە حكومەت بەرپرسیارن لەو دۆخەی كە هەیە.\nسەعدی ئەحمەد پیرە، ئەندامی مەكتەبی سیاسی یەكێتی لەچاوپێكەوتنێكدیا لەگەڵ شارپرێس ڕاگەیاند، حكومەتی هەرێم بەراورد بەزۆر حكومەتی ناوچەكە باشترە و بەودەرەجەیە خراپ نییە ئاواتی ڕووخانی بۆ بخوازین، هەموو لایەنەكانی بەشدار لە حكومەت بەرپرسیارن لەو دۆخەی كە هەیە.\nلەبارەی پەیوەندی پارتی و یەكێتییەوە وتی: دوای كۆنگرە كە سەرۆكایەتی یەكێتیمان هەڵبژارد، ناكرێت حزبێكی تر بڵێت ڕازی نیم، ئەوە بەشێكبوو لە كێشەكان، دوای هەڵبژاردنی پێشوەختەی عێراق بەشێكی تری كێشەكان دەستیپێكرد، بڕیارماندابوو وەرەقەیەكی هاوبەشمان هەبێت بۆ حكومەتی داهاتووی عێراق، ئەوەبوو وا دەرنەچوو.\nهەروەها وتیشی: ئەو وەفدەی كاتی خۆی چووە بەغدا بۆئیشێكی ترچوو، لەگەڵ سەدر و سونەكان بۆ پێكهێنانی حكومەت ڕێككەوتن و باقی لاینەكانی تر خرانە دەرەوە، بەڵام سەری نەگرت و ئەوە كاریگەری نەك لەسەر هەرێم و عێراق بەڵكو لەسەر ئاستی ئیقلیمیش كاریگەری هەبوو.\nدەشڵێت: هەردولامان سودمان وەرگرتووە لە مانگەكانی ڕابردوو، كە هیچ سەركەوتنێك بەدەست نەهات، بۆیە دەبێت تەجروبەی دیوی دووەم بكەین، ئێستا هەڵمەتی ڕاگەیاندنمان ڕاگرتووە بەرامبەر یەكتری، یەكێتی و پارتی كۆدەبنەوە و لەگەڵ لاینەكانی تریش كۆدەبینەوە.\nلەبارەی پۆستی سەرۆك كۆمارەوە وتی: ئەو پۆستە هی یەكێتییە و لە یەكێتی دەبێت و كاندیدمان بۆ ئەو پۆستە دیاریكردووە و پێشتریش كاندیدبووە، لەبەرئەوەی پۆستی سەرۆكی هەرێم و سەرۆكی حكومەت و چەند پۆستێكی تر لایی پارتییە، بۆیە پۆستی سەرۆك كۆمار یەكێتی دایدەنێت.


تەنگ و چەڵەمه‌کانی ڕژیمی ئیسلامی و توند بوونەوەی کێشەی باڵە حکومەتییەکان\nڕژیمی کۆماری ئیسلامی بە موهەندیسی کردنی ئاڵۆزی ڕەوتی هەڵبژاردن و دوای ئەویش بە سەروبن هێنانەوە و دانی ئاماری سەرتاپا درۆینە لە ڕێژەی بەشداران لەم شانۆگەریی هەڵبژاردنەدا، گرفت و ئاستەنگی هەڵبژاردنی تێپەڕاند. بەڵام لەگەڵ تێپەڕ بوونی زیاتر لە مانگێک لە گاڵەتەجاڕی هەڵبژاردن هیچ نیشانەیەک لە دامرکانەوەی شەڕ و کێشەی نێوان باڵە حکومەتیەکان بەدی ناکرێت. وادیارە کە ئاڕایشی سیاسی دوای هەڵبژاردن نەیتوانیوە جەدەل و کێشمەکێشەکانی باڵە حكومەتیەکان کەم بکاتەوە.\nرۆژنامەکانی نزیک و سەربە ڕیفۆڕمخوازان و ئیعتیدال گەرا حکومەتیەکان یەک دەنگ شکایەتیان لە سوکایەتی بەردەوام بە ” سەرۆک کۆماری هەڵبژێردراو” و بڵاو بوونەوەی لە “سەدا و سیما” هەیە. لە ڕوانگەی ئەم رۆژنامانەوە ” دۆڕاوەکانی هەڵبژاردن هەروا دەهۆڵی تووڕەیی خۆیان دەکوتن تا لە کۆتاییدا، هەم سەرۆک کۆمار و هەم لایەنگرانی وادار بە کاردانەوە بکەن؛ تا بتوانن زەمینی بازی خۆیان فراوانتر بکەن و کەسانی زیاتر دەرگیری ئەم ” یارییە” بکەن. ” لە بەرانبەردا رۆژنامەی “جەوان”ی سەربە سپای پاسداران قسەکانی حەفتەی ڕابردووی حەسەن رۆحانی کە وتبوی ” ئیبلاغی سیاسەتە ئابووریەکانی ئەسڵی ٤٤ بۆ دانی ئابووری بە خەڵک بوو؛ بەڵام بەشێک لە ئابووری کە لە دەست دەوڵەتێکی بێ چەکدا بوو، درایە دەست دەوڵەتێکی خاوەن چەک، یەکێک لە ناجوامێرانە ترین ئەو تەعبیرانە زانیوە کە سەبارەت بە سپای پاسداران لە ماوەی خزمەتەکانی ئەم ناوەندەدا مەتڕەح بووە.”\nلەم حەفتانەی دواییدا، هێرشی بەردەوامی عەلی خامنەیی بۆسەر شەخسی حەسەن رووحانی، هەڕەشە کردن لێی بەوەی کە گیرۆدەی چارەنووسی بەنی سەدر بێت و ڕەخنە توندەکانی لە کارکردی ئابووری و فەرهەنگی دەوڵەتەکەی و بە شوێنیدا هەڵسوکەوتی سوکایەتی ئامێزی فەرماندەی سپای پاسدارن سەبارەت بە سەرۆک کۆمار، دەرخەری ئەوەیە کە کێشمەکێشەکان چوونەتە فازێکی نوێوە. لەم رۆژانەی دواییدا شەڕ و تێکهەڵچوونەکانی نێوان وەلی فەقیە و سپا لەگەڵ سەرۆک کۆمار لەنێو لایەنگرانیدا گەلێک توندتر ڕەنگی داوەتەوە. بۆ نمونە رۆژی هەینی ٢ی مانگی پوشپەڕ، لە ڕێپێوانی رۆژی قودس دا لە تاران، گروپێک لە لایەنگرانی خامنەیی و سپا لە کاتی حوزوری روحانی کۆمەڵێک دروشمی توندیان لەدژی ئەو وتەوە. لایەنگرانی وەلی فەقیە لە کاتی بینینی حەسەن رووحانیدا دروشمی ” مەرگ بۆ منافق”، ” مەرگ بۆ درۆزن”، مەرگ بۆ ئاخوندی ئامریکایی” و ” روحانی و بەنی سەدر پێوەندتان موبارەک”یان وتەوە.\nهەروەها حەفتەی ڕابردوو کاتێک کە حەسەن روحانی و وەزیری ئیتلاعاتی دەوڵەتەکەی هەوڵیاندا باس لە نەخشی رووحانی وەک سەرۆکی شوڕای باڵای ئەمنیەتی نەتەوەیی بۆ دەرکردنی دەستوری هاویشتنی موشەکەکان بەرەو پێگەکانی داعش لە خاکی سورییە بکەن، فرەماندەکانی سپا بە خێرایی بە دەرکردنی بیانییەک و بە دەربڕینی جیاواز، نە تەنیا هەر جۆرە نەخشێکی روحانی لە ماجەرای هاوێشتنی موشەکەکاندا بە تەواوی بە درۆ خستەوە، بەڵکوو ئەویان بە درۆ کردن و هەوڵدان بۆ سوئیستیفادە کردن لێی تاوانبار کرد.\nغۆڵامحسێن مۆحسنی ئێژەئی، وتەبێژی دەسەڵاتی قەزایی لە سوخنرانی نوێژی هەینی تاران رایگەیاند” ئەمرۆ تەخریب لە دژی سپا، بەسیج، کەسانی گرینگ و ناوەندی قەزایی پەرەی سەندووه. به ئەزموونی رابردوو کە تماشا دەکەین، هەست دەکەم کە فیتنەیەکی تازە لە رێدایە. کردەوەیەکی تازە بەرێوەیە.”\nتوندبوونەوەی ئەو کێشمەکێشانه لە هەفتە و رۆژەکانی ئەم دواییەدا هیچ شک و گومانێکی نەهێشتۆتەوە، کە سپای پاسداران بۆ بەرەوروو بوونەوە لەگەڵ ئەو قەیرانە هەمە لایەنانەی کە بەرۆکی ڕژیمیان گرتوە، کەوتۆتە جوڵە بۆ کۆنترۆڵ کردنی بەتەواوەتی دەسەڵات. سپای پاسداران بە یارمەتی خامنەیی لە هەوڵدایە تا ئەو جێگایەی بە پێویستی بزانێ نیهادی سەرۆک کۆماری بکاتە ناوەندێکی فەرمایشی بێ ئیختیار. بە سه‌رنجدان لەو تەنگ و چەڵەمە چەند لایەنانەی ڕژیمی ئیسلامی کە هیچ کام لە باڵە حکومەتیەکان ڕێگایەکیان بۆ دەرچوون لێیان نییە ئەم بەریەک کەوتن و کێشانە دیسانیش توندتر دەرێژەیان دەبێت.\nلە بارودۆخی ئێستادا بە پێچەوانەی ئیدیعاکانی دەوڵەت، ئابووری ئێران بەرەورووی ڕکودی توندتر بۆتەوە. واتە ئەو کالایانەی کە بەرهم دێن و خزمەتگوزارییەک کە پێشکەش دەکرێن کڕیاریان نییە. کاتێک لانیکەمی حەقدەستی دیاریکراو چوار جار لەژێر هێڵی هەژاریدایە، لە بارودۆخێکدا کە سەرۆکی ناوەندی توێژینەوەکانی مەجلیسی ڕژیم ئاماری بێکارانی ئێران ٧ ملیۆن کەس ڕادەگەیەنێ، لە حاڵێکدا کە هەر ئێستا نزیکەی ٥٠ لەسەدی خەڵکی ئێران لەژێر هێڵی هەژاریدا دەژین، لە وەها بارودۆخێکدا ناکرێ باس له توانای كڕین و چوونه‌سه‌ره‌وه‌ی داواكاری باش بوونی ژیان له كۆمه‌ڵگه‌دا بکریت کە ڕکود هەروا سێبەری بەسەر ئابووری ئێراندا کێشاوە.\nلە لایەکی دیکەوە سەرمایەداری ئێران لەگەڵ قەیرانی کەڵەکە کردنی سەرمایە و بەرهەمهێنانەوەی بەرین بەرەوڕویە. واتە بەشێک لە سودەکان و ئەو سەرمایانەی کە دەبێ بۆ زیاد کردنی سەرمایەگوزاریەکان لە داهاتودا تەرخان بکرێت ڕێگای چوونە دەرەوە لە ئێڕانیان گرتۆتەبەر. بەپێی ڕاپۆرتی ناوەندێکی توێژینەوە ساڵانە زیاتر لە ٩ ملیارد دۆلار فەراری سەرمایە لە ئابووری ئێراندا بوونی هەیە. لەژێر ئەم بارودۆخەدا دوای بەرجام، زیاتر لە بیست هەزار ناوەندی بەرهەمهێنان و پیشەسازی داخراون.\nگەلێک لە بانکەکانی ئێران لەبەردەم مەترسی وەرشکست بووندان. لەم حەفتانەی دواییدا، بڵاو بوونەوەی هەواڵی مایەپوچ بوونی دامەزراوە بانکی و ئیعتیباریەکان، جێگەوپێگەی لاوازی ئابووری ئێرانی بە ئاشکرایی نیشاندا. لەگەڵ بڵاو بوونەوەی هەواڵی مایەپووچ بوونی دامەزراوە بانکیەکان لە ڕاگەیەنرەکانی ئێراندا، سپوردەگوزاران لەم دامەزراوانەدا بۆ وەرگرتنەوەی پارەکانیان لەبەردەم شوعبەکانی ئەم ناوەندانەدا کۆبوونەوەی ناڕەزایەتیان ئەنجامدا.\nلە لایەکی دیکەوە قەیرانی ژینگەیی و قەیرانی کەم بوونی ئاو و وەشکەساڵی گەیشتۆتە ئاستێکی جێی نیگەرانی. پیس بوونی هەوای سەرچاوە گرتوو لە سوتەمەنی فوسیلی و هەروەها دیاردەکانی وەک گەردیلەکان بارودۆخێکی قەیراناوی بەخۆیەوە گرتووە. گەندەڵی ماڵی و ئیداری نیهادینە بوو لە ئۆرگانە جۆراو جۆەرەکاندا پێکهاتەی نیزامی حاکمی بێ ئیعتیبار کردوە. قەیران لە پێوەندی نێونەتەوەیی و مۆناسبات لەگەڵ حکومەتەکانی ناوچەکەدا، توند بوونەوەی گوشارەکانی دەوڵەتی ئامریکا و هاوپەیمانە ناوچەییەکانی بۆ کۆنترۆڵ کردنی دخاڵەتگەری و بەرزەفڕیەکانی لە زومرەی ئەو ئاستەنگانەن کە ڕژیمی کۆماری ئیسلامی خسویه‌تە ژێر مەنگەنەوە. هیچکام لە باڵە حکومەتیەکان وڵامێکیان بۆ کۆنترۆڵ کردنی ئەم قەیرانانە نییە. سەرجەم دیاردەکان دەرخەری ئەوەن کە باڵی ئوسول گرا بەرنامەیەکی تۆکمە و درێژ ماوەی بۆ بەرەنگاو بوونەوە لەگەڵ ئەم قەیرانانە نییە و تەنیا بە گەیاندنی ئەمڕۆ بە سبەی دەیەوێ ئابووری و کۆمەڵگە بەڕێوەبەرێت. باڵی روحانی و ئۆردوی ئیسڵاحخوازانی حکومەتیش بۆ زاڵ بوون بەسەر ئەم قەیرانانەدا هەروا لەسەر بەرنامە نیئۆلیبڕاڵیەکان جەخت دەکاتەوە و دخاڵەتگەریەکانی سپای پاسداران لە ئابووری و سیاسەتدا بە گرینگ ترین کۆسپی سەر ڕێگای بەرەوپێش چوونی بەرنامەکانی دەبینێت.\nلەم بارودۆخە و لەم قۆناغە گرینگەی خەباتی چینایەتیدا بۆ دەرچوون لەم وەزعە ڕێگایەک بێجگە لە هاتنە مەیدانی کرێکاران و جەماوەری ناڕازیی و وەگەڕ کەوتنی ئیرادەی ئەوان بوونی نییە. بەڵام کرێکاران و جەماوەری بێبەش تەنیا لە جەریانی خەباتی رۆژانە و بەردەوام بۆ دەستەبەر بوونی ویست و داخوازیەکانیان و لەدژی ئەم نیزامەی ئێستا و پێكه‌وه گرێدانی ئەم خەباتە و خۆ ڕێکخستن دایە، دەتوانن ئیرادەی خۆیان بەکار بێنن.


ئەو شاعیرە کۆمۆنیستەی بە غەدر تیرۆر کرا!\nروقی داڵتۆن هەر بە تەنها شاعیر نەبوو، بەڵکو شاعیرێکی شۆڕشگێر بوو.\nئێستا نزیک بە نیو سەدە تێدەپەڕیت بەسەر تراژیدیای تیرۆرکردنی شاعیری کۆمۆنیستی وڵاتی سلڤادۆر روقی داڵتۆن؛ کە لە تەمەنێکی زۆر زوودا (چل ساڵ)، نەک هەر جەستەی ئەو شاعیرەیان خەڵتانی خوێن کرد، بەڵکوو ڕوحی داهێنانی ئەدەبیی و شیعرییشیان لەنێو بزووتنەوەی کۆمۆنیستی سلڤادۆر بۆ ماوەیەک سڕ کرد. روقی گەرچی کەم ژیا، بەڵام گەلێ بەرهەمی ئەدەبی و سیاسی دوای خۆی جێهێشت کە بە خوێندنەوەیان گەلێ سەرنج و تێڕامان لای خوێنەر دروست دەبێت. بەرزی ئیستاتیکای ئەدەبی و ڕەنگدانەوەی مارکسیزم لەسەر دەق و نووسینەکانی روقی و گرنگتر لەمەش بێئۆقرەیی روحی شۆڕشگێرانە و گیانی گیڤارایی کە لەپراکتیکی ژیانی ئەم شاعیرە شەپۆڵی دەدا، کە گەواهیدەری گیانفیدایی ئەم شاعیرە کۆمۆنیستە بوون، شایانی هەڵوەستە لەسەر کردنن. نووسین بۆ ئەم شاعیرە وەک هۆکارێکی گوزارشت، مەنفەسێکی گرنگی دەربڕینی تێڕوانینی شاعیرە بۆ ژیان و جیهان و کۆمەڵگە.\nئاه..ئەی شیعری ئەمڕۆ\nلەگەڵ تۆدا دەتوانرێ\nهەموو شتێک بوترێ.(١)\nشیعر بۆ روقی ئەو بانیژەیەیە کە لێوەی وەک شاعیرێکی شۆڕشگێڕ پەیامی خۆی بڵاو دەکاتەوە. روقی داڵتۆن یان روقی ئەنتۆنیۆ داڵتۆن گارسیای شاعیر و نووسەر و ڕۆژنامەنووسی شۆڕشگێڕ و هەڵسوڕاوی کۆمۆنیستی لە وڵاتی سلڤادۆر لە ١٤ی ئایاری ساڵی ١٩٣٥ لە باوکێکی ئەمریکی خاوەن زاویوزار و دایکێکی سلڤادۆریی پەرستار لەدایکبووە. هەرچەندە هیچ بڕوانامەیەکی ئەکادیمی بەدەسی نەهێناوە، بەڵام لە زانکۆکانی شیلی و سلڤادۆر یاسای خوێندووە. روقی ئەو کاتەی لە وڵاتی شیلی دەبێت، بەهۆی خوێندکارە چەپەکان و هەروەها دیکۆ ڕیڤارای شێوەکاری مەکسیسکی، مارکسیزم دەخوێنێتەوە و ئامانجی سۆشیالیزم وەک ئامانجی بەرزی ئینسانی خۆی دەبینێت. کاتێکیش دەگەڕێتەوە سلڤادۆر دەست بە هەڵسوڕانی سیاسی دەکات و ئینجا پاش کۆمەکیکردن بە دامەزراندنی حەلقەی ئەدیبان لە زانکۆ، روقی دەست دەکات بە شیعر نووسین. دواتر پەیوەست دەبێت بە حیزبی کۆمۆنیستی سلڤادۆرەوە. ساڵانی ١٩٥٩ تا ١٩٦١ دەستگیر دەکرێت. لە ساڵی ١٩٦١ کاتێک لە زیندان دەبێت و سزای ئیعدامی دەبێت، خۆشبەختانە زەمین لەرزەیەک ڕوو دەدات و دیواری زیندانەکە دەڕووخێت و روقیش ئەو دەرفەتە دەقۆزێتەوە و ڕا دەکات و ئینجا بەهۆی هاوڕێ شۆڕشگێرەکانییەوە کۆمەک دەکرێت و لە سلڤادۆر دوور دەخرێتەوە و ئەویش بەناچاری دەچێتە مەکسیک و لەوێشەوە بەرەو کوبا دەڕوات کە لەوێ شیعرەکانی بڵاو دەکاتەوە و ئینجا لە وڵاتەکانی کوبا و مەکسیک و چیکسلۆڤاکیا پەرە بە نووسین دەدات و وەکو نووسەرێکی کرێکاریی دەناسرێت. لە وڵاتی کوبا چەندینجار مەشقی سەربازی دەکات و ساڵی ١٩٦٥ کەدەگەڕێتەوە بۆ سلڤادۆر جارێکی تر دەستگیر دەکرێتەوە. ساڵی ١٩٦٩ دەچێتەوە بۆ کوبا و لەوێشەوە بۆ پراگ تا وەک پەیامنێری گۆڤاری نێونەتەوەیی (ئارێشەکانی ئاشتی و سۆشیالیزم)(٢) کار بکات. لەهەمان ساڵ خەڵاتی (کاسا لێ داس ئەمەریکاس)ی(٣)پێدەبەخشرێت. دوای جێهێشتنی کوبا لە ساڵی ١٩٧٣، روقی پەیوەست دەبێت بە (سوپای شۆڕشگێرانەی خەڵک)(٤) و لەوێدا لەگەڵ فەرماندەی یەکەمی ئەو سوپایە دەکەوێتە ململانێیەکی تووند و سەرەنجام بەتیرۆرکردنی ئەو شاعیرە کۆمۆنیستە،کۆتایی بەو ململانێیە دێت.(٥)\nلە سەرمایەداریدا درۆیە ئەگەر بڵێین\nئاگات لە خۆت بێت. تۆ کێشی خۆت زێڕ دەهێنیت\nچونکوو لە سەرمایەداریدا تەنها خاوەن زێڕەکان\nبەهای کێشیان زێڕ دەهێنن.\nلە بنیادنانی سۆشیالیزمدا\nهیچکەس درۆ ناکات و دەتوانرێت بوترێ\nتۆ زیاتر لە کێشی خۆت زێڕ دەهێنیت\nپێویستە ئاگادر خۆت بیت و\nزێڕ موڵکی گشتییە و\nئاڵۆگۆڕی بیانیش گرنگە بۆ خۆی\nتەنها لە کۆمۆنیزمدا دەکرێ بوترێت\nتۆ شایانی ئەوەی کە دەیهێنیت\nزێر هیچ پەیوەندییەکی بە کێش و بەهای تۆوە نییە\nلە کۆمۆنیزمدا زێڕ تەنها لە میانی\nبەکارهێنانی کرێکاران و هاووڵاتییانەوە بەهای دەدرێتێ\nبۆ نموونە لە پزیشکی ددان\nیان جوانکردنی مل و گوێی کچان.(٦)\nشێوازی ژیان و کەسێتی ئەم شاعیرە لە بەرهەمە ئەدەبییەکانیدا ڕەنگیان داوەتەوە. روقی سەرباری ئیلتزامی بە کێشەکانی سلڤادۆرەوە، هەروەها بەهۆی کارە هەمەجۆرەکانی کە سنوورەکانی بیروباوەڕی مارکسیستی خۆشی تیپەڕاندبوو، بووە یەکێک لە کاریگەرترین نووسەری سەردەمەکەی خۆی. بۆیە دوای مەرگی ئەم شاعیرە لەلایەن حکومەتی سلڤادۆرەوە دانی پیا دەنرێت و تا کار گەیشت بەوەی زانکۆی سلڤادۆر بڕوانامەی دکتۆرای فەخری بەخشی پێی. ساڵی ١٩٧٠ دەبێتە یەکێک لە سیما هەرە ناسراوەکانی بزووتنەوەی چەپی سلڤادۆر. بەڵام ئەم شاعیرە کۆمۆنیستە گەرچی سیاسەت و مارکسیزم سێبەری خستبووە سەر تەواوی ژیانی، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا دڵی پڕ لە خۆشەویستی بوو بۆ ئینسان و ژن.\nبەبێ دەستەکانی تۆ\nدڵم دووژمنی سینگمە.(٧)\nروقی داڵتۆن لەدوای خۆی پانزە کۆشیعر و ڕۆمانێک و شانۆنامەیەک و ژمارەیەک کورتەچیرۆک و ڕەخنەی ئەدەبی و نووسینی سیاسی جێهێشت. بەشێک لە شیعرەکانی وەرگێڕدراونەتە سەر زمانەکانی ئینگلیزی و فەرەنسی و چیکیی و ڕووسی و ئیتالی. روقی دەڵێت ( لەسەر شاعیر پێویستە وەپێش هەموو شاعیرێک لەسەر شاعیری کۆمۆنیستی پێویستە گوزارشت لە هەموو شتێکی ژیان بکات، خەباتی پرۆلیتاریا، جوانی ئەو کاتیدرایانەی لەلایەن داگیرکەرانی ئیسپانییەوە بۆمان جێماوە. چێژی کاری سێکسی و پێشبینی داهاتووی بەرهەمدار بەهۆی نیشانەکانی ئەم سەردەمانەوە.)(٨)روقی داڵتۆن دڵی بۆ ئازادی لێدەدا، ئەو بڕوای وابوو کە تێکۆشانی مرۆڤە ستەمدیدەکان نەک هەر ڕەوایە، بەڵکوو جێی پشتیوانی و قوربانیدانیشە. شاعیر خوێنی خۆی وەک خوێنی خەڵکی شۆڕشگێڕ دەبینێت و ئامادەیە ئەو خوێنە لەپێناو ئازادیدا بڕژێنێت.\nلەو بڕوایەدام جیهان جوانە\nئەم شیعرەشم وەکوو نان وایە بۆ هەموو کەس\nدەمارەکانیشم لەنێو جەستەم کۆتاییان نایە\nبەڵکوو لەناو خوێنی هەموو ئەوانە کۆتاییان دێت\nکە لەپێناو خۆشەویستی و ژیان و شتومەک و گوند و\nنان و شیعر بۆ هەمووان دەکەن، تێدەکۆشن.(٩)\nروقی شاعیر هەموو ژیانی تەرخان کردبوو لەپێناو مەسەلە جەوهەری و بنەڕەتییەکانی خەبات و سۆشیالیزم. مارکسیزم ئەو باوەڕە بەرزەی شاعیر بوو کەلە سێبەریا هەناسەی ژیانی دەدا. بەڵام بەداخەوە ڕفاندنی ئەم شاعیرە مانگێک پێشتر و پاشان تیرۆرکردنی ئەم شاعیرە کۆمۆنیستە بەو شێوە تراژیدیایە، لەسەر دەستی پۆلێک لە گەریلاکانی سوپای شۆڕشگێڕانی خەڵک، کە هەر هاوڕێی خۆی بوون، بەبیانووی ئەوەی کە سەر بە دەزگای هەواڵگری کوبایە و دوایش تۆمەتەکەیان گۆڕی بەوەی کە سەر بە دەزگای هەواڵگری ئەمریکایە، پەڵەیەکی ڕەشە بەسەر مێژووی سیاسی سلڤادۆر و بزووتنەوەی ڕادیکاڵیزمی سلڤادۆر لەو قۆناغەدا. روقی لەناو ژووری نووستنەکەی لە گەڕەکی سانتا ئەنیتا لە سلڤادۆر تیرۆر کرا، سەرەتا دەستڕێژی لێ دەکرێت و بەر ناکەوێت. بۆیە یەکسەر خۆی فڕێ دەداتە سەر تەختە خەوەکەی و ئینجا هاوار دەکات مەمکوژن. بەڵام جاقوین ڤیلالۆبۆس و جۆرج مێڵێندز دووەم دەستڕێژی لێدەکەن و دەیکوژن. کار و یادەوەرییەکانی ئەم شاعیرە بوونە ئیلهامبەخشی ژمارەیەکی زۆر لە هەڵسوڕاوە چەپەکانی سلڤادۆر. لە مانگی ئایاری ساڵی ٢٠١٣ حکومەتی چەپی سلڤادۆر بڕیاریدا، چواردەی ئایاری هەموو ساڵێک بکرێتە ڕۆژی شیعری نەتەوەیی وەک ڕێزلێنانێک بۆ لەدایکبوونی ئەو شاعیرە بەغەدر تیرۆرکراوە.(١٠)\n(١) Rouqi Dalton; Poet anf Revolutionary by Claribel Alegria\n(٢) ئەم گۆڤارە ڕووسییە لە ساڵی ١٩٥٨ تا ساڵی ١٩٩٠ بەردەوام دەرچووە و لەلایەن حیزبە کرێکاریی و کۆمۆنیستەکانی جیهانەوە پشتیوانی لێدەرا.\n(٣) کاسا لێ داس ئەمەریکاس یان ماڵی هەردوو کیشوەری ئەمریکا، ئەم ڕێکخراوە لە وڵاتی کوبا ساڵی ١٩٥٩ چوار مانگ دوای سەرکەوتنی شۆڕشی کوبا، هاتە دامەزراندن. ئامانج لەم ڕێکخراوە پشتیوانی گەشەپێدان و پتەوکردنی ڕایەڵەی کۆمەڵایەتی – کلتووری لە وڵاتانی ئەمریکای لاتین و دەریای کاریبی و جیهانە لەڕێی بەخشینی خەڵاتەوە.\n(٤) سوپای شۆڕشگێرانەی خەڵک، ڕێکخراوێکی چەپی گەریللایی بوو و ساڵی ١٩٧٠ لە سلڤادۆر لەئەنجامی یەکگرتنی سێ ڕیکخراو هاتە دامەزراندن. باوەڕی زاڵی نێو ئەو ڕێکخراوە سۆشیالیزمی شۆڕشگێڕانە بوو. بەدەیەها چالاکی سەربازییان ئەنجام داوە و سەرەنجام لەساڵی ١٩٩٢ کۆتایی بە ئەم ڕێکخراوە دێت.\n(٥) بۆ زانیاری و دیتەیڵی زیاتر بڕوانە:\n(٦)و (٧) و (٨) و (٩)All of Life, Roque Dalton, poet and Revolutionary by Mickey Gallagher sep.3rd, 2013 . For more info please visit\n(١٠) https://www.telesurenglish.net/news/Roque-Dalton-The-Death-of-a-Revolutionary-Poet-20150510-0010 .html\nماڵپه‌ڕی عه‌بدوڵا سڵێمان(مه‌شخه‌ڵ)


ئازیزم… (الوطن) كوردستان نییه! – Knwe.org\nسەرەکی » مانشێت » ئازیزم… (الوطن) كوردستان نییه!\nئازیزم… (الوطن) كوردستان نییه!\nسێ هێزی سه‌ر گۆڕه‌پانی سیاسی له هه‌رێمی كوردستان، كه یه‌كێكیان ئیسلامیی و ئه‌ویتریان بێ ناسنامه‌و ئه‌مه‌ی دواییشیان كه خۆی به‌هێزێكی لیبراڵ ده‌زانێ، بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مانی عێراق لیستێكی هاوبه‌شیان له‌ناوچه جێ ناكۆكه‌كان به‌ناوی (الوطن) پێكهێناوه. كه به‌لای منه‌وه (الوطن) مه‌به‌ستیان له (العراق) ی عه‌ره‌بیه و هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی به‌سه‌ر (وه‌ته‌ن) ی كوردستان و كێشه‌و پرسی گه‌لی كورد، وه‌ك گه‌لێكی بنده‌ست له عێراقی ئه‌مڕۆدا نیه. ئه‌و ناوه‌شیان به ئه‌نقه‌ست و بۆ ئامانجێكی دیاریكراو هه‌ڵبژاردووه، كه ئه‌ویش ته‌نها موغازه‌له‌ی برایانی (عه‌ره‌بی چاو ڕه‌ش)ه به شیعه و سونه‌وه و هیچی دی. بۆ ئه‌وه‌ی گه‌ر بۆیان كرا له ئاینده‌یه‌كی نزیكدا بتوانن به هاوكاری و ده‌ست له پشتدانی ئه‌وان، به‌ڕه‌كه له‌ژێر پێی هێزه كوردستانیه‌كانی وه‌ك (یه‌كێتی و پارتی و یه‌كگرتوو) ده‌ربكێشن و خۆیان ببنه نماینده‌ی به‌شێ له‌و (الوطن)ه گه‌وره‌یه له هه‌رێمی كوردستان!؟\nجا بۆ ئه‌وه‌ی (الوطن) ی ئه‌و ئازیزانه له (وه‌ته‌ن)ه‌كه‌ی مێژووی سیاسی و ئه‌ده‌بی كوردی لای منه‌وه‌ران و تێكۆشه‌ران و شاعیرانی كورد جیا بكه‌ینه‌وه و بۆ ئه‌وه‌ی به خوێنه‌ری خۆشه‌ویست بڵێن (الوطن)ی ئه‌و حیزب و بزوتنه‌وه و قه‌واره‌یه (شمال و وسگ و جنوب) ی عێراقه، نه‌ك كوردستان و هه‌رێم. (الوطن) الوطنی عه‌بادی و مالیكی و جه‌عفه‌ری و نوجه‌یفی و موتله‌گه، نه‌ك (وه‌ته‌ن)ه‌كه‌ی شێخ مه‌حمود و بارزانی و قازی و تاڵه‌بانی. (الوطن) الوطنی ئه‌و برایانه‌یه، كه تبعیس و ترحیل و تهجیر و ئه‌نفال و كیمیابارانیان كردین، نه‌ك (وه‌ته‌ن)ه‌كه‌ی كوردستانی زنجیركراو و مه‌فتون و په‌رێشانی نێو هۆنراوه و قه‌سیده‌ی كوردی. چه‌ند نموونه‌یه‌ك له شیعری شاعیرانی نیشتمانپه‌روه‌ر و ( وه‌ته‌ن) دۆستی ده‌یان ساڵ له‌مه‌وبه‌ری گه‌له‌كه‌مان ده‌هێنینه‌وه، تا بزانرێ (وه‌ته‌ن) ی ئه‌و شاعیرانه له دوێنێدا، هێنده‌ی نێوان زه‌وی و ئاسمان له (الوطن) ی ئه‌م هاوپه‌یمانیه‌تیه له‌ئه‌مڕۆدا دووره.\nچونكه (وه‌ته‌ن)ه‌كه‌ی ئه‌حمه‌د موختار و گۆرانی هه‌ڵه‌بجه‌ی كیمیاباران…(وه‌ته‌ن)ه‌كه‌ی بێكه‌سی قه‌تڵ و عامه‌كه‌ی زه‌عیم سدیقی سلێمانی…(وه‌ته‌ن)ه‌كه‌ی قانعی شاره‌زوری سوتێنراو…(وه‌ته‌ن)ه‌كه‌ی سه‌لامی عازه‌بانی ته‌خت كراو…(وه‌ته‌ن)ه‌كه‌ی هێمن و هه‌ژاری له (وه‌ته‌ن) ده‌ربه‌ده‌ر كراو، زۆر جیایه له‌م (الوطن)ه‌ی هاوپه‌یمانی. ئاخر ئه‌زیزان، ئه‌وه‌ی شاعیران، خۆرسكه و خوای گه‌وره پێی به‌خشیون. به‌ڵام ئه‌مه‌ی ئێوه دروست كراوه و لێی نوسراوه made in iraq. ئه‌وه‌ی ئه‌وان قورسه و ره‌گ و مێژووی له خاكدایه، ئه‌مه‌ی ئێوه سووكه و وه‌ك تاڵه پووشێك به حه‌واوه‌یه!\nسه‌یری كه‌ن خه‌ڵقینه توخوا حاڵه‌تی زاری (وه‌ته‌ن)\nچه‌ند په‌رێشانه له‌به‌ر غه‌فڵه‌ت هه‌موو كاری (وه‌ته‌ن)\nهه‌زار و نۆسه‌د و سی بوو شه‌شی ئه‌یلول كه رۆژ هه‌ڵهات\nغریوی ویستی حه‌ق كه‌وته ناو شاری سلێمانی\nهه‌ڵۆبه‌گ ئه‌و جوانه‌ی پڕ دڵی بوو بۆ (وه‌ته‌ن) ئاوات\nله‌پێش جه‌معێكه‌وه تا به‌ر سه‌را رووی هه‌ڵمه‌تی هانی\nسه‌یری ئه‌حواڵی (وه‌ته‌ن) كه‌ن چۆن زه‌بون و مردووه\nسه‌یری كاری دوژمنان كه‌ن چی به‌حاڵی كردووه\nئه‌ی (وه‌ته‌ن) مه‌فتونی تۆم و شێوه‌تم بیركه‌وته‌وه\nوه‌ختی به‌ندی و ئه‌ساره‌ت پێ به‌ته‌ق و كۆته‌وه\nهه‌سته له خه‌و ئه‌ی لاوی كورد\nتێبكۆشه به ده‌ست و برد\nهاوار ئه‌كا دایكی (وه‌ته‌ن)\nوا گیان ئه‌دا پیایدا بگه‌ن\nدڵپاكی له‌گه‌ڵ هه‌م (وه‌ته‌ن)ت لازمه كورده\nحوبی (وه‌ته‌ن)ت روكنه له ئه‌ركانی عیبادات\nقانع كه تۆ بۆ دایكی (وه‌ته‌ن) خزمه‌تێ ناكه‌ی\nراستۆ به بڕۆ مزگه‌وت ده‌سكه به موناجات\n(وه‌ته‌ن) گیان و سه‌ر و ماڵم فیدای تۆ\nوه گیانی من كه‌وێ ده‌رد و به‌ڵای تۆ\nده‌بێ من چۆن بژیم مه‌سرور و دڵشاد\nكه ده‌تبینم له‌ده‌ست بێگانه‌دای تۆ\nیه‌كه‌م بۆ خودا و دووه‌م بۆ مێژو و سێهه‌م بۆ ویژدان سوێندتان ئه‌ده‌م.. ئایا (وه‌ته‌ن) ی شاعیر و تێكۆشه‌ر و نیشتمان په‌روه‌رانه‌ی كورد، ئه‌و (الوطن) ه‌یه، كه ئه‌مڕۆ ئه‌و حیزب و بزوتنه‌وه و قه‌وارانه مه‌به‌ستیانه، پرسیارێكه و وه‌ڵامه‌كه‌ی بۆ مێژو و به‌جێ دێڵم!؟


بەڕێوەبەری پەروەردەی سلێمانی دەست لەکاردەکێشێتەوە و مامۆستایانی ناڕازیش تێبینی خۆیان دەدەن\nدڵشاد عومەر بەڕێوەبەری گشتی پەروەدەی سلێمانی دەست لەکارکێشانەوەی خۆی لە پۆستەکەی ڕاگەیاند و له کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا هۆکاری دەست لەکارکێشانەوەکەی لە چەند خاڵێـکدا لەبەردەم ڕۆژنامەنووساندا خستەڕوو.\nلەوانە گوتی "ململانێی حزبی و ڕاستگۆ نەبوونی حزبەکان بەرامبەر ئەم بارودۆخە نەخوازراوە، نەبوونی یەک هەڵوێستی و هەر حزبە جیا و هەمووان پـێـکەوە و بە دوو ئاڕاستەی کارکردن و فرە بڕیاری ناکرێت شاری سلێمانی بکەنە قوربانی و بەندەش تیایدا شەرمەزاربێت."\nمامۆستا عادل حەسەن ئەندامی ئەنجومەنی مامۆستایانی ناڕازی لە بارەی بڕیاری دڵشاد عومەر بۆ دەسـت لەکارکێشانەوە لە پـۆستەکەی گوتی هۆکارەکەی دەگەڕێتەوە بۆ زیادبوونی فشارەکانی مامۆستایانی ناڕازی لەسەر دامودەزگاکانی حکومەت کە بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەروەردەی سلێمانی یەکێـکە لەو دامەزراوانەی حکومەتی هەرێمی کوردسـتان.\nپاشان گوتی هیوادارن ئیداری سلێمانی کەسێـک دانەنێن کە تەواوکەری هەندێک کاربێت کە بە زیانی پـرۆسەی پەروەردە و مامۆستایان بشکێتەوە لەو دەڤەرەدا.\nماوەی زیاتر لە 10 هەفتەیە پڕۆسەی خوێندن بە پێی بڕیاری وەزارەتی پەروەر‌دەی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەستیپێکردۆتەوە، بەڵام تا ئێستا لە سنوری پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەی گەرمیان و ڕاپەڕین بەهۆی بایکۆتی 48 هەزار مامۆستاوە پرۆسەی خوێندن دەستیپـێنەکردووە و سەرئەنجام دەرگای 2500 خوێندنگا و قوتابخانە داخروان و نزیکەی (700) هەزار قوتابی و خوێندکار لە پرۆسەی خوێندن بێ بەش کراون.


کۆڕیادێک بۆ یادی شەهیدانی "میکۆنووس" لەلایەن یەکیەتی لاوان لە وڵاتی "نۆروێژ" بەڕێوە چوو\n12:20 - 29 خەرمانان 2721\nڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ٢٧ی خەرمانان یەکیەتیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە وڵاتی "نۆڕوێژ" بەبۆنەی ساڵوەگەڕی شەهیدکرانی دکتور"سادق شەرەفکەندی" و هاوڕێیانی بە بەشداری ئەندامانی حیزب کۆریادێکی بە کۆڕگێڕیی "ئیبراهیم لاجانی" و "قادر ئەلیاسی" پێک هێنا.\nدەستپێکی کۆڕیادەکە بە سردووی نەتەوەیی "ئەی ڕەقیب" و ساتێک بێدەنگی بۆ ڕێزگرتن لە ڕووحی پاکی شەهیدانی ڕێگای ئازادی و ڕزگاریی کورد و کوردستان بەتایبەت شەهیدانی "میکۆنووس" دەستی پێکرد.\nدواتر لەلایەن پێشکەشکارانی کۆڕیادەکە "سیامەند حەسەن نژاد" و "موژدە چاوشینیـ"ــیەوە بەخێرهاتنی بەشداربووان بە گشتی و لەنێویاندا وەڤدی "پارتی دیموکراتی کوردستان" کرا.\nپاشان یەکێک لە پەخشانەکانی شاعیری گەلەکەمان "شێرکۆ بێکەس" کە تایبەت بۆ شەهیدانی "میکۆنووس" نوسراوە، لەلایەن "موژدە چاوشینیـ"وە خوێندرایەوە.\nهەروەها پەیامی کۆمیتەی گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، لە وڵاتی "نۆروێژ" لەلایەن "ئیسماعیل عەلیپوور" و پەیامی یەکیەتیی لاوان لەلایەن بەرپرسی ڕێکخراوی لاوان لە دەرەوەی وڵات، "ڕامیار ئەحمەدی" پێشکەش کرا.\nلە بەشێکی دیکەی ئەو کۆڕیادەدا گرووپی سروودی یەکیەتیی لاوان، سروودێکیان لەژێر ناوی "ئەی شەهیدان" پێشکەش بە ڕووحی شەهیدانی نەمر کرد.\nدواتر "قادر ئەلیاسی" سەبارەت بە دکتور "سادق شەرەفکەندی"،چەند وتەیەکی پێشکەش کرد و باسی ڕۆڵی گەورەی نەمر "شەرەفکەندیـ"ـیان لە خەباتی ڕزگاریخوازانەی نەتەوەی کورد بە گشتی و ڕیزەکانی حیزبی دیموکرات بە تایبەتی کرد و لە دوای وتەکانیان مەقامێکیان پێشکەش بە ڕووحی شەهیدانی "میکۆنووس" کرد.\nلە بەشێکی دیکەی کۆریادەکەدا شێعرێک لەلایەن "سیامەند حەسەن نژاد " پێشکەش بە ڕووحی شەهیدانی "میکۆنووس" کرا.\nلە کۆتایی کۆڕیادەکەدا "ئیبراهیم لاجانی"، باسێکی پڕ ناوەرۆک و گشتگیریان لەسەر ژیان و خەباتی دوکتور "شەرەفکەندی"، پێشکەشی ئامادەبووان کرد.\nلە وتارەکەیاندا ئاماژەیان بە کۆمەلێک خاڵی بەهێزی دکتور "سادق" لە ڕاپەڕاندنی کاروباری حیزبی و بەرپرسایەتی و شێوازی بەڕێوەبەری کرد.\n"لاجانی" لە درێژەی باسەکەیدا ئاماژەیان بە وانەکانی شەهیدی ڕێبەر لە پێوەندی بە ڕۆڵی لاوان وەک نەوەی دواڕۆژ و توێژێکی کاریگەر بۆ خەباتی لەبن نەهاتووی گەلەکەمان کرد و جارێکی دیکە وەبیریان هێناینەوە کە ئێمە وەکوو توێژی لاو دەبێ کەڵک لەوانەی ڕێبەرەکانمان وەربگرین و درێژەدەری خەباتی ڕەوای ئەوان بین و وتە و وانەکانییان بکەینە ڕووناکیدەری ڕێگای خەباتمان هەتا گەیشتن بە ئامانجی گەلەکەمان.


ئەفریقاو داگیرکاریی ئەوروپایی\n06/07/2021 471 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nلەساڵی 1960 تەنها کۆڵۆنیاکانی فەرەنسا رزگاریان نەبوو، کە بریتیبوون لەم وڵاتانە: چاد، تۆگۆ، کامیرۆن، مالی، کۆماری ئەفریقای ناوەڕاست، بۆرکینا فاسۆ، مەدەغەشقەر، گابۆن، ساحیل ئەلعاج، کۆنگۆ، مۆریتانیا، بەڵکو کۆڵۆنیاکانی بەریتانیاش لەپێش هەموویانە نێجیریا و ئۆگەنداش، هەر لە هەمان ساڵدا سەربەخۆیی خۆیان وەرگرت.\nلەبڕیارەکەدا هاتووە:«هەموو گەلێک ئازادە لە بڕیاری مافی چارەی خۆنووسین، گەلان ئازادن لە بڕیاردانی شێوەی حوکمرانی سیاسی، شێوەی ئابووریی، کۆمەڵایەتی، کەلتوری خۆیان دابنێنن.\nبەمشێوەیەش نەک تەنها مافی سەربەخۆبوونی کۆلۆنیاکانی پێشوو مسۆگەرکرا، بەڵکو سنووری دەوڵەتیشیان بەشێوەیەکی بنەڕەتی دیاریکرا و پارێزرا. بەڵام ئەمەش هەمان سیناریۆی کۆنفرانسی بەرلین، کۆنگۆ-ی ساڵی 1884/1885 دووبارە دەکردەوە، ئەو کات هێزە کۆڵۆنیاکان، بەقەڵەم و راستەی خۆیان سنووری ئەفریقایان دیاریکرد. بەبێ ئەوەی هیچ گوێ بە ویست وخواستی گەلانی ئەو ناوچانە بددەن.\nفەرەنسا پێی وابوو کە هەموو ناوچەکانی سەحرا، هەتا دەگاتە سنووری (AfriqueOccidentaleFrançaise (AOF، خۆرئاوای ئەفریقای فەرەنسی، (زیاتر مەبەستیان وڵاتی جەزائیری ئێستا بوو، ،و.ک) هەرێمێکی ستراتیژی و گرنگن و خاوەنی یەدەگێکی زۆری وزەن. فەرەنسا لە رێگەی ئەو پەیوەندییە دۆستانەیەی کە لەگەڵ سەرکردە نوێکانی ئەم دەوڵەتانە هەیبوو، پێشنیازی ئەوەیکرد، کە رێکخراوێکی ناوچەیی بۆ سوود وەرگرتن لە سامانە سروشتییەکان بەناوی ((Organisation Commune des RessourcesSahariennes, OCRS) دروستبکەن. ئەو دەوڵەتانەی کە سنووریان بەم ناوچەیەوە هەیە، دەتوانن ببن بە ئەندامی ئەم رێکخراوە. دیارە مەبەستی سەرەکی فەرەنسا لەم رێکخراوە ئەوە بوو، کە تەنها فەرەنسا خۆی دەست بەسەر سامانە سروشتییەکانی ئەم وڵاتانەدا بگرێت لەپێش هەمووشیانەوە (گاز و نەوت). خاڵێکی گرنگی تریش، بۆئەوەی شوێن بۆ تاقیکردنەوەی بۆمبی ئەتۆمی لەم هەرێمەدا بکات، چونکە ئەو کاتە فەرەنسا لە هەرێمیRegganeکە دەکاتە باشووری جەزائیر، تاقیکردنەوەی ئەتۆمی دەکرد.\nیەکێک لە رووداوە سەیرەکانی مێژووی جیهانی ئەوەیە، کە بەرەی رزگاریخوازی جەزائیری FLN بە نهێنی لەگەڵ حکومەتی فەرەنسا رێککەوتبوون، کە ئەگەر فەرەنسا لە جەزائیر بکشێتەوە، ئەوا بۆ ماوەی پێنچ ساڵی تریش مافی ئەوەی هەیە، کە ناوچەکانی باشووری جەزائیر، بۆ تاقیکردنەوەی ئەتۆمی بەکاربهێنێت. بەبێ گوێدانە زەرەری ژینگەیی و تەندروستی هاوڵاتیانی جەزائیری،چونکە ئەم جۆرە تاقیکردنەوانە، کاریگەری کوشندەیان بۆ سەر جەستەی مرۆڤ هەیە. هەربۆیە فەرەنسا هەتا ساڵی 1967 لەجەزائیر تاقیکردنەوەی ئەتۆمی خۆیدەکرد، بەڵام پاشان تاقیگەکانی گواستەوە بۆناوچەیPolynesienهەرێمێکە دەکەوێتە باشووری خۆرهەڵاتی زەریای هێمنەوە. لەم ناوچەیەدا فەرەنسا کۆمەڵێک دوورگەی داگیرکردووە. زیاتر بۆ تاقیکردنەوەی ئەتۆمی ئەم ناوچانە بەکاردەهێنێت …و.ک)،بەڵامئەوەیجێگەیسەرنجەبەرەیرزگاریخوازیجەزائیری FLN، ئامادە نەبوو کە بەشداری رێکخراوی ((Organisation Commune des RessourcesSahariennes, OCRS) بکات.\nوڵاتیZentralafrikanischeRepublik(کۆماری ناوەڕاستی ئەفریقا) بۆ ماوەیەکی زۆر جێگەی قسەوباسی میدیاکان بوو. لەپاش رزگاربوونی لە ساڵی 1960، فەرەنسا دەیڤید داکۆ David Dackoی کرد بە سەرۆکی ئەم وڵاتە. بەڵام پاش ماوەیەکی تر پورزاکەی جان بێدل بۆکاسا Jean-BedelBokassaهەر بە یارمەتی فەرەنسا ساڵی 1966 کودەتای سەربازیی بەسەردا کرد و خۆی بوو بە سەرۆک. بۆکاسا پێشتر لە سوپای فەرەنسی خزمەتیکردووە و پلەی سەرتیپی هەبوو، هەروەها نیشانەی ئازایەتی کۆماری فەرەنسای لە جەنگدا پێدەبەخشرێت، پاشانیش دەکرێتە ئەندامی فەخری جەنگاوەرە دێرینەکانی فەرەنسا. ساڵی 1976 بۆکاسا بەشێوەیەکی فەرمی ناوی خۆی بۆ (ئیمپراتۆر بۆکاسا) دەگۆڕێت و ناوی وڵاتەکەش دەکاتە (ئیمپراتۆریەتی ناوەڕاستی ئەفریقا).\nلەبانگی پایتەختدا، لەدادگایەکی جەماوەریدا حوکمی لەسێدارەدانی بۆکاسا راگەیەندرا. بەڵام بۆکاسا هەڵات بۆ فەرەنسا، لە یەکێک لە کۆشکە مەزنەکانی فەرەنسا لە ناوچەی Loire کۆتایی ژیانی بەسەربرد.\nجگە لەمەش سیاسەتێکی ئێجگار شۆڕشگێڕانەی دژی گەندەڵی داڕشت (بۆ نموونە ئۆتۆمبێلە گرانبەهاکەی سەرۆکی پێشووی فرۆشت، هێندە کۆشك و تەلارەکانی سەرۆکایەتی نەڕازاندەوە، جگە لەوەش داوای لە وەزیرەکان کرد، بە هەرزانترین ئۆتۆمبیل هاتووچۆ بکەن. خۆشی ژیانێکی ئێجگار خاکیانە دەژیا، و.) جگە لەمەش سیاسەتێکی باشی بۆ دژایەتییکردنی برسێتی دارشت، ئەویش لە رێگەی باشكردنی سیستمی کشتوکاڵیی و ئاودێریی لەو وڵاتەدا، هەربۆیە توانی بەسەر گرفتی برسێتیدا زاڵ ببێت. هەروەها ناوی وڵاتەکەی بۆ بۆرکینا فاسۆ گۆڕی( کە مانای وڵاتی خۆڕاگران) دەگەیەنێت.(پێشتر ناوی وڵاتەکە ڤۆلاتای بەرز Upper Volta )بوو.سانکارا یەکەمین سەرۆک بوو لە وڵاتانی AOF (ئەو وڵاتانەی کە پێشتر داگیرکراوی فەرەنسا بوون .و)، کە دژی کۆڵۆنیالیزم سیاسەتێکی رادیکاڵانەی گرتەبەر.\nبەڵام لە 15 ئۆکۆتۆبەری 1987 دا، لەلایەنBlaiseCampaoreکودەتایەکی سەربازیی لە دژی کرا و پاشان لە سێدارە درا. دیارە ئەم کودەتایەش لە رێگەی یارمەتیی دەزگای هەواڵگریی فەرەنساوە بوو، بەڵام تا ئەمڕۆش سانکارا، بە سیمبوڵی شۆڕشگێڕیی و خەباتی ئەفریقایی دەژمێرێت و لەناو دڵ و دەروونی خەڵکیدا هێشتا ماوە.\nوڵاتێکی تر کە جێگەی سەرنج و تێڕامانە، کە پێشتر کۆڵۆنیای فەرەنسی بووە، ئەویش وڵاتی Guinea(غینیا)یە، کە ساڵی 1958 سەربەخۆیی وەرگرت. بە سەرۆکایەتی ئەحمەد سیکۆ تورێ Ahmed SekouToure، کە خاوەنی ئەزموونێکی سۆشیالیستی و سەندیکالیستی باش بوو.\nپێشتر ئەندام بوو لە سەندیکای کرێکارانی غینیا، کە بەشێک بوو لە سەندیکای گەورەی فەرەنسی CGT. یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی (یەکێتی دیموکراتی ئەفریقیRassemblementDemocratiqueAfricains) ساڵی 1956 بوو بە نوێنەری گەلی غینی لە پەرلەمانی فەرەنسادا. سەرۆک شارڵ دیگۆل پاش ئەوەی گەڕایەوە بۆ سەرۆکایەتی (لە 13 مای 1958 سوپای فەرەنسا لە جەزائیر، کودەتایەکیان کرد، بەڵام سەرکەوتوو نەبوون) ساڵی 1958 نەخشەو پلانێکی سیاسی بۆ کۆڵۆنیاکانی فەرەنسا بەناوی (پێکەوەژیانی فەرەنسی) داڕشت. گەلی غینیا تاکە گەل بوون، کە دەنگیان بەم پلانەی دیگۆل نەدا. هەربۆیە پاش ئەم پلانە ساڵی 1958 سەربەخۆیی خۆیان بەدەستهێنا.\nAhmed SekouToureئەحمەد سیکۆ تۆری بوو بە یەکەمین سەرۆکی ئەو وڵاتە. فەرەنسا بەهەموو شێوەیەک بوونی لە غینیادا نەما. سیکۆ زیاتر خۆی لە یەکێتی سۆڤێت نزیک دەکردەوە، دەستیکرد بە دانانی مۆدێلی سۆڤێتی بۆ وڵاتەکەی. بەڵام بەداخەوە سیاسەتەکانی زیاتر وڵاتی بەرەو دیکتاتۆریی و خراپی باری ئابووریی و کشتوکاڵی برد. تا ساڵی 1984 کودەتایەکی سەربازیی لە دژی کرا و پاشانیش کۆمەڵێک کێشەی سیاسی و نائارامی بەدوایدا هات. بەداخەوە ئەمە حاڵی هەموو ئەفریقایە.\nLa Françafriqueئەفریقای فەرەنسی\nلەپاش کشانەوەی فەرەنسا لەم وڵاتانە و سەربەخۆبوونیان، سەرۆکی فەرەنسا شارڵ دیگۆل پێشنیازی دروستکردنی گرووپی Elf-Erapی کرد. ئامانجی سەرەکیش لەم پلانە ئەوەبوو، کە هەموو کۆمپانیاکانی وزە لە فەرەنسادا، لەژێر کۆمپانیایەکی وزەی حکومیدا کۆبکاتەوە، کاری سەرکیشیان پاراستن و کۆنترۆڵکردنی سامانە سروشتیەکانی ( گاز و نەوت)، لە هەرێمەکانی کەنداوی غینیا و کۆڵۆنیاکانی پێشووی فەرەنسا. ئەم سیاسەتە تا ئەمڕۆش بەردەوامە، کە چەند هاوپەیمانێکی دەسەڵاتداری ئەفریقی یارمەتیدەری ئەم سیاسەتەن. فەرەنسا دەیویست لە رووی وزەوە، سەربەخۆیی خۆی بپارێزێت و نەچێتە ژێرباڵی بێگانەوە، بەتایبەت خۆی لەژێر کۆنترۆڵی ئەمریکایی رزگار بکات. ئامانجێکی تری ئەم سیاسەتەش ئەوەیە، کە فەرەنسا نەوتی خۆی دەستدەکەوێت و ئەم نەوتەش بە دۆلاری ئەمریکی ناکڕێت. ئەمڕۆ نەوتێکی زۆر لە ناوچەکانی چاد و کەنارەکانی گابۆن و ساحیل ئەلعاج و کامیرۆن و کۆنگۆ، دۆزراوەتەوە.\nسیستمیFrançafriqueزۆر باش دەڕوات. حاکمە ستەمکارەکانی ئەفریقا و دارودەستەکانیان، بەهیچ شێوەیەک گوێ نادەنە ئەوەی، کە چەندە نەوت لە وڵاتەکەیان دەردەهێنرێت یان چی لێ بەسەردێت. کۆمپانیایElf هیچ پارەیەک وەکو گەرەنتی یان بەشێک لە قازانج بەم وڵاتانە نادات، بگرە پارەیەکی کەم وەکو بەرتیل رەوانەی کۆنتۆی شەخسیی بانکی ئەم حاکمە ستەمکارانە و دارودەستەکەیان لە سویسرا دەکات. بەهەمان شێوەش کۆمپانیای وزەی ئەتۆمی فەرەنسیArevaلەبەرامبەر ئەو یۆرانیۆمەی کە لە وڵاتی نەیجەر و کۆماری ناوەڕاستی ئەفریقا دەستیدەکەوێت، پارەیەکی کەم دەداتە حاکمانی ئەو وڵاتە.\nElfو هاوپەیمانە بازرگانەکانی، پەیوەندیەکی توندوتۆڵیان لەگەڵ( Pierre Guillaumatپیێخ گیولمات. (1901–1991 هەبوو. ئەمیش کوڕی یەکێک لە جەنەڕاڵەکانە، دیگۆل ساڵی 1944 کردی بە بەڕێوبەری وزەو سامانی سروشتی. پاشان ساڵانی ( 1954/1959) کرا بە بەڕێوبەریElectricite de France «کۆمپانیای کارەبای فەرەنسا»ی حکومی. ئەم پیاوە رۆڵێکی سەرەکی هەبوو لە بەرنامەی دروستکردنی بۆمبی ئەتۆمی فەرەنسی. لەپاش دروستکردنی کۆماری 5 ی فەرەنسی، ساڵی 1958 دیگۆل کردی بە وەزیری وزەی ئەتۆمی. لەهەمانکاتیشدا بوو بە بەرێوبەری گشتی گروپی Elf-Erap، کە پاشان لەگەڵ تێکەڵبوونی کۆمەڵێک کۆمپانیای تر ساڵی 1976 Elf Aquitaine دروستکرد، پاشتر تەنها بە گرووپی Elf ناسران. گیولمات پێشتر لە بازنەی دەزگای هەواڵگریدا کاریدەکرد، کە دیگۆل لە پاش جەنگی دووەمی جیهانی دروستیکرد. بەشی زۆری کارمەند و بەرپرسە گەورەکانی ئەم کۆمپانیایە، هەموویان دۆستی ئەوکاتی خۆی بوون.\nیەکێک لە دۆستە نزیکەکانی گیولمات، پیاوێک بوو بەناوی جاک فۆکارت Jacques Foccart.بەهەمانشێوە، ئەمیش یەکێک بوو لە بازنەی دەزگای هەواڵگری فەرەنسی، کە دیگۆل پاش جەنگی دووەمی جیهانی دروستیکرد. لە ساڵانی شەستەکان و حەفتاکانی سەدەی رابردوودا نازناوی Monsieur lAfrique(پیاوەکەی ئەفریقا) پێدرا. هەروەکو ناونرا بوو، هەموو سیاسەتی فەرەنسا لە ئەفریقادا، لەژێر دەستی ئەم پیاوەدا بوو. ئەو بە یەکێک لە دۆستە نزیکەکانی دیکتاتۆری کۆنگۆلی Mobutu SeseSeko، مۆبۆتۆ سی سی سیکۆ. کە یەکێک بوو لە رژێمە دیکتاتۆر و نائینسانیەکانی ئەفریقا. فۆکارت دەستی هەبوو لە جەنگی ساڵی 1967 Biafra لە نەیجیریا، کە فەرەنسا پشتگیری ئەم هەرێمەی دەکرد لە دژی حکومەتی ناوەندی نەیجیریا، چونکە سامانێکی زۆری سروشتی ( نەوت و گاز) تێدایە. هەروەها دەستی هەبوو، لە فرۆشتنی چەک بە گروپە چەکدارەکانی کۆنگۆ کە Bob Denardبۆب دێنارد، سەرکردایەتی دەکردن.هەندێک پێیان وایە، کە فۆکارت ساڵی 1965 دەستی هەبووە لە رفاندنی پاشان کوشتنی، کەسایەتی چەپی مەغریبی ( مەهدی بن بەکر).\nهەتا دێت رۆڵی ئەم کۆمپانیایە زیاتر دەبێت، تا وایلێهاتووە ببێتە مەلیکی AOF ( ئەو وڵاتانەی کە پێشتر داگیرکراوی فەرەنسا بوون ). بە یارمەتی فەرەنسا، ساڵی 1967 Omar Bongo عومەر بۆنگۆ بوو بەسەرۆکی وڵاتی گابۆن.Elf پشتگیری Denis SassouNguessoدانیس ساسۆ نگوسۆی کرد ،بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆکی وڵاتیKongo-Brazzaville کۆنگۆ براساڤیلا، هەروەها پشتگیریشی لە سەرۆکی کامێرۆن Paul Biya» پاول بیا» کرد کە زۆرجار ئەم پیاوە وەکو سێبەری Elf سەیردەکرێت.Elf زیاتر وەکو ئەفسەرێکی سیاسی فەرەنسا وایە لەم کیشوەرەدا. جگەلەوەش Elf رۆڵی سەرەکی گێڕا، لە ئاژاوەنانەوەو پاشان جەنگی نێوان وڵاتی چاد و لیبیا کە لە سالانی 80 دا روویدا. بەشێکی زۆری نەوتی چاد لە رێگەی بۆریەوە بەناو سنووری کامێرۆندا تێدەپەڕێت بۆ کەنداوی غینیا. لەسەر نەوتی چاد، هەر سێ وڵاتی ئەمریکا، چین، فەرەنسا جەنگێکی گەورەیان لەنێواندا هەیە. لەحاڵەتێکدا چاد ئەندامی ئەو رێکخراوە سەربازییەیە، کە ئەمەریکا بەناویAFRICOM, دروستیکردووە. فەرەنساش پشتگیری سەربازی دیکتاتۆری چادیDuby، دەکات. لە ساڵی 2007 تا 2009 یەکێتی ئەوروپا هێزێکی سەربازی بۆ وڵاتی چاد بەناوی EUFOR نارد، ئەم هێزە بەپێی بڕیاری UN و بەشداربوونی 18 دەوڵەتی ئەوروپی پێکهێنرا.\nسیستمیFrançafriqueکە تەژییه لە سکانداڵێکی زۆر، تاوان و کوشتن و کودەتای سەربازی، بازرگانی قاچاخی چەک وتەقەمەنی، هتد. تا ئەمڕۆش یەکێکە لە بنەما سەرەکییەکانی سیاسەتی فەرەنسا لە ئەفریقادا، بگرە یەکێکە لە بەردە بنەڕەتییەکانی ستراتیژی سەربازی فەرەنسا لەم کیشوەردا.\nکەسێکی تر کە رۆڵێکی سەرەکی لەم سیستمەدا دەگێڕێت، Jean-Christophe Mitterrand جان کریستۆف میتران، کوڕی سەرۆکی پێشووی فەرەنسا فرانسوا میتران، کە لەبەشێکی زۆری بازرگانی چەکوتەقەمەنی بەشدارە.لەم بازرگانییەشدا وەزیری ناوخۆی پێشوو، Charles Pasqua چارلس پاسکوا شەریکی سەرەکیەتی، هەرچەندە پاسکوا، کەسێکی دیگۆلی و راسترەویشە.هەردووکیان لە تاوانەکانی وەکو ( کووشتن، بازرگانی قاچاخی چەک ) لە وڵاتی ئەنگۆلادا تۆمەتبارکراون.\nسیاسەتی کۆڵۆنیالیزمی بەریتانی، لەگەڵ سیاسەتی فەرەنسی تەواو جیاواز بوو. لەکاتێکدا فەرەنسا، کۆڵۆنیاکانی بە پایتەخەتی فەرەنساوە بەستبۆوەو لەوێوە حوکمی کۆڵۆنیاکانیان دەکرد، بەڵام بەریتانیا پشتی بە پڕەنسیپی حوکمی ناڕاستەوخۆ ((indirect rule دەبەست.گروپێکی تایبەتی خەڵکی کۆڵۆنیاکان هەڵبژارد و مافی تایبەتی پێدان، بۆئەوەی وەکو دیوارێک لە نێوان بەریتانیا و خەڵکی ئەو وڵاتانە وابن. ئەم گروپە تایبەتە لە رووی ئیداریی و سیاسی و ئابووریی ئیمتیازاتی زۆریان وەرگرت. ئەم سیاسەتەی بەریتانیا، لەپاشان کۆمەڵێک کێشەی ( ئێتنیethnische، ئایینی و مەزهەبی) لە کۆلۆنیاکانی پێشووی بەریتانیا دروستکرد. هەر لە هیندستان و پاکستان، هەتا دەگاتە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و قوبرس و هەتا کیشوەری ئەفریقا، ئەم کێشەیەی بۆ دروستکردن.\nباشترین نموونەش بۆ خراپی ئەم سیاسەتی ئینگلیز، وڵاتی نەیجیریایە. دیارە چ جەنگی 1967 -Biafra- (1970) چ ئەو کێشە ناوخۆیانەی تر، هەموویان پاشماوەی ئەو سیاسەتە خراپەی بەریتانیا بوون. لەپاش رزگاربوونی، نەیجیریا پشتی بە سیستمی فیدراڵی و دیموکراتی دەبەست. ئەم سیستمە تا 6 ساڵی خایاند.بەڵام پاشان گروپێکی سەربازی کە زۆربەیان کریستی بوون سەر بە زمانی Igbo ئیگبۆ بوون کودەتایەکی سەربازیان کرد. جەنەڕالAguiyi-Ironsiئاگویی ئیرۆنسی بوو بە حاکمی وڵات. هەریەکسەر دەستیکرد بە هەڵوەشاندنەوەی سیستمی فیدراڵی و دیموکراتی. ئەو دەیویست هەموو نەیجیریا یەکبخات و یەک سەنتراڵی هەبێت.\nتایەفەو نەتەوەکانی تر، ترسیان لە خۆسەپاندنی تایەفەی ئیگبۆ هەبوو،هەربۆیە پاش 6، مانگی تر، کودەتایەکی سەربازی تر روویدا کە زیاتر سەر بە تایەفەیHaussaو Fulani بوون.هەربۆیە بەشێکی زۆری تایەفەی Igbo کە لە باشوور و خۆرهەڵاتدا دەژیان، بەشێکی زۆری سامانی سروشتی نەیجیریاش ( نەوت و گاز) لەم ناوچەیەدایە. ئەوان ئیعلانی جیابوونەوەی خۆیان لە نەیجیریا راگەیاندا و ناوی دەوڵەتەکەیان نا(بایفرا.Biafra.) ئەمەش بوو بەهۆی ئەوەی کە جەنگێکی خوێناوی رووبدات، کە بە جەنگی Biafra بایفرا ناسراوە. جێگەی ئاماژەیە لەم جەنگەشدا چەند هێزێکی دەرەکی رۆڵیان هەبوو، بۆ نموونە فەرەنسا پشتگیری Igbo ئیگبۆ یان دەکرد.بەڵام پاش 3 ساڵ سوپای نەیجیری توانی هێزەکانی ئیگبۆ لەناوبەرێت و کۆتایی بە شەڕەکە بهێنێت.\nپاشئەوەی بەریتانییەکان پادشای Buganda بۆگەندای لەناوبرد(زیاتر لە باشووری وڵات بوو)، ساڵی 1894 بەریتانیا ئۆگەندای داگیرکرد و کردی بە بەشێک لە خاکی خۆی. لێ پاشان ساڵی 1900 رێکەوتنێکیان لەگەڵ بەست و جارێکی تر کردیانەوە بە پادشا، بەڵام لەخزمەتی ئەواندا کار بکات. هەربەپێی ئەو رێكکەوتنە، بەشێکی خاکی تر خرایە سەر ئەم وڵاتە و مافی تایبەتییان بەخۆیان بەخشی. لەکاتێکدا لە باشووری وڵات، مەلیک خۆی حوکمی دەکرد، بەڵام لە باکووری وڵات، بەریتانیا پشتی بە موسڵمانەکان دەبەست و کردنی بە فەرمانبەر و لە سوپا و هێزی پۆلیسدا دایمەزراندن. کێشەو ململانێ و جەنگی نێوان کاتۆلیک و پرۆتستانەکان، هەتا ئەمڕۆش بەردەوامە.بەشێکی زۆری خەڵکی هەژار و جووتیارەکان ئەو وڵاتە کاتۆلیک بوون. لە حاڵەتێکدا یحاکمەکان و گروپێکی باش (کە زیاتر خوێندەوارو بازرگانەکان) بوون، پرۆتستانی بوون.بەشی زۆری پارت و رێکخراوە سیاسییەکانی ئەم وڵاتەش، لەسەر ئەم دوو گروپە ریڤاڵە دابەش بوون. لەبەرئەوە لە ئۆگەندا، هیچ خەبات لە دژی داگیرکەری بێگانە نەبوو، بگرە ئەم دوو گروپە زیاتر خەریکی جەنگی خۆیان بوون. هەتاوەکو ئەمڕۆش، ئەم جەنگی تایەفەگەرییە بەردەوامە و بۆتە هۆی ئەوەی کە ئەم وڵاتە هەر بە هەژاریی و داماویی و گیرۆدەی دەستی جەنگی ناوخۆیی بمێنێتەوە.\nهیچ کاتێک ئەم وڵاتە یەک نەبووە، بگرە لە کۆمەڵێک عەشیرەتی زۆر پێکهاتووە. لەکاتێکدا کە کۆڵۆنیا زلهێزەکانی ئیتالیا، فەرەنسا، بەریتانیا شەڕیان بوو لەسەر ئەم وڵاتە و مەسەلەی چۆنێتی دابەشکردنی لەنیوانیاندا، جێگەی مشتومڕی گەورە بوو. لەکۆتاییدا بەشێکی کە بەهەرێمیOgadenناسراوە، خرایە سەر وڵاتی ئەسیوپیا. ساڵی 1960 بەشەکەی ئیتالیا و بەریتانیا کە بە سۆمالیا ناسراوە، سەربەخۆیی خۆی دەستکەوت. لەژێر دەسەڵاتی دیکتاتۆرSiadBarre Mohamed ، محەمەد سیاد بری، ئەم وڵاتە ستراتیژیە، دەمێک خۆی دەخستە ژێرسایەی سۆڤێت، دەمێک لای ئەمریکا بوو. لە ساڵی 1991 وە ئەم وڵاتە بەتەواوی هەڵوەشاوەیە و هەتاوەکو ئەمڕۆش هەر یەکی نەگرتەوەو نائارامە.\nکۆڵۆنیالیزمی بەلجیکی هەموو جۆرە خوێندنێکی لە خەڵکی کۆنگۆلی قەدەغە کرد بوو. تەنها قەشەکان بۆیان هەبوو بخوێنن. یەکەمین سەرۆکی شۆڕشگێڕی کۆنگۆلی، Patrice Lumumba پاتریک لومومبا، کە پێشتر پۆستەچی بوو، لەلایەن میدیای بەلجیکییەوە، بە کۆمۆنیست دادەنرا ، لە رۆژی سەربەخۆیی بوونی کۆنگۆدا، لە 30/6/1960، بەبێ ئەوەی هیچ وەرەقەیەکی بەدەستەوە بێت، بە دەنگێکی بەرز و ویقارانەوە، لەبەردەم پادشای بەلجیکیBaudouin I، رەخنەی توندی ئاڕاستەی سیاسەتی کۆڵۆنیالیزمی بەلجیکی کرد.\nلومومبا وتی:"(پیسترین شێوەی کۆیلایەتی بەهێزی خۆتان بەسەرئێمەدا سەپاند، لەژێر سایەی خراپترین باردا کارتان پێدەکردین، لەبەرامبەردا پارەیەکتان دەداینێ، کە بە هیچ شێوەیەک نەماندەتوانی برسێتی خۆمانی پێ نەهێڵین، یان خۆمانی پێ پۆشتە بکەین، یان منداڵەکان کە خۆشەویستریین کەسمان بوون، بتوانین گەورەیان بکەین. ئێمە هەموو جۆرێکی سوکایەتی، جنێودان، ئەشکەنجەدانمان، لەبەیانی و نیوەڕۆ و شەودا بەدەستی ئێوە بینی، تەنها لەبەرئەوەی کە ئێمە رەش پێست بووین، ، ئێمە فێری ئەوەبووین، کەچۆن وڵاتەکەمان لەژێر حوکمی یاسای زۆردارانەی ئێوە پارچە پارچە کرا، کە لە راستیدا ئەو یاسایەی کە بەسەر ئێمەتان سەپاند، تەنها یاسای بەهێزەکان بوو، ئێمە هیچ کاتێک کۆمەڵکوژیە زۆرەکانی ئێوەمان لەبیرناچێتەوە، کە خەڵکانێکی زۆری بێتاوان بوونە قوربانی، ئەو کەسانەی کە رژێمی چەوساندنەوەو کۆیلایەتی ئێوەیان قبووڵ نەدەکرد.)\nپێشئەوەی کۆنگۆ سەربەخۆیی وەربگرێتMoiseTshombeمۆیسە شۆمبە(سیاسەتمەدارێکی کۆنگۆلی بوو، دۆستی نزیکی بەلجیکا و ئەمریکا و فەرەنسا، بوو لە دژی لومومبا پێکەوە لەگەڵ جەنراڵ موبۆتو، کودەتایەکی سەربازیانکردو، لومومبایان کوشت،،و)لەگەڵ حکومەتی بەلجیکی و دەزگای هەواڵگری ئەمریکا، دەیویست خۆرهەڵاتی کۆنگۆ، کە خاوەنی سامانێکی سروشتی زۆرە، لە کۆنگۆی جیابکاتەوە. دیارە ئەم دەیویست لە رێگەی بوونی کەمینەیەکی ئەوروپی و دەزگای هەواڵگری فەرەنسیەوە، ئەم نەخشەیە جێبەجێبکات.\nبۆئەم مەبەستەش پشتی بە ئەفسەرێکی فەرەنسی Bob Denardبۆب دێنارد بەست، کە پەیوەندی بە دەزگای هەواڵگی فەرەنسیەوە هەبوو.هەروەها ئەفسەری پێشووی سووپای ئەڵمانیا، Siegfried Mullerسیگفرید مویلەر، کەبەKongo-Muller مولەری کۆنگۆ ، ناسراوە، یارمەتییان دا. جەنەڕاڵی پێشووی کۆنگۆلی، موبوتۆ سیسیکۆ، بەیارمەتی وڵاتانی خۆرئاوا، توانی کودەتایەک بکات و کۆتایی بەژیانی لوموبا بهێنێت.\nنوسينى: ڤێرنەر ڕه‌ئوف


ئاسایی کردنەوەی هەلومەرجی کەرکوک لەگرەوی بەرێوەبردنی کەرکوکدایە لەلایەن نوێنەرانی هەڵبژێردراوی ڕاستەوخۆ و ئازادانەی خەڵکیدا! … – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 ئاسایی کردنەوەی هەلومەرجی کەرکوک لەگرەوی بەرێوەبردنی کەرکوکدایە لەلایەن نوێنەرانی هەڵبژێردراوی ڕاستەوخۆ و ئازادانەی خەڵکیدا! …\nئاسایی کردنەوەی هەلومەرجی کەرکوک لەگرەوی بەرێوەبردنی کەرکوکدایە لەلایەن نوێنەرانی هەڵبژێردراوی ڕاستەوخۆ و ئازادانەی خەڵکیدا! …\nعەبدوڵا مەحمود …\nهەلومەرجی کەرکوک تادێت بەرەو خراپتر پەلکێش دەکرێت. هۆکاری کێشەی کەرکوک بەجیا لە ڕەگە میژوویەکەی، کە پەیوەستە بەکێشەی کوردەوە، لە ئێستادا ململانێی چاوچنۆکانەی بزوتنەوە سیاسی و حزب و لایەنە بۆرژوازییەکانیەتی. بانگەشەکانیان هەرچیەک بن، لە دنیای واقعیدا، هەڵاواردن، جیاکاری، ستەم و بێمافی، میلیتاریزم، نائەمنی، تاڵانی، سەرکوتی سیاسی، پشتبەست بۆ زۆری هێز و چەک…تاد، کارنامەی لێوان لێوی بەکردەوەیانە.\nئەگەر ستەم و سەرکوتی سیاسی چەندین دەهەی ڕژێمی لەگۆڕنراوی بەعس، بووە مایەی وێرانکارییەکی گەورەی کەرکوک و بێمافی هاوڵاتیانی و تاڵانی و سەرچاوەیەک بۆ دنەدانی ناکۆکی قەومی، ئەوا لە ساڵی ٢٠٠٣وە، درێژە بەهەمان ئەو سیاسەتەی بەعس، لەلایەن بزوتنەوە سیاسییە، قەومی و دینیەکانی عەرەب و کوردو تورکمانەوە دەدرێت.\nرژێمی بەعس لە ڕێگای دەسەڵاتێکی سەقامگیر و یەک دەستی دیکتاتۆرەوە هاوڵاتیانی کەرکوکی سەرکوت دەکرد و زوڵمی قەومی لەئاستی هەرە ناشیرین و قێزەونەکەیدا، لە رێگای تەعریب، تەرحیل، تەهجیر تەبعیس و زەبروزەنگی سیاسیەوە دەبردە پێشەوە. لەساڵی ٢٠٠٣ وە، بەهۆی دەسەڵاتی میلیشیایی حزبە بۆرژوازییەکانەوە و لەسەر بنەمای قەومی و دینی و تایفی و بەپشت بەستن بەزۆری هێز و خۆبەستنەوە بە وڵاتانی وێڵ بەدوای بەرژەوەندییە سیاسی و ئابوری و ململانێکانی نێوانیاندا، کەرکوکیان بۆ دانیشتوانی کەرکوک کردۆتە دۆزەخ. لەبەرامبەریشدا بۆ خۆیان و حزب و خانەوادە دەستڕۆشتوەکانیان بۆتە سەرچاوەی دزی و تاڵانییەکی کەم وێنەی نەوت و سامان و سازکردنی ژیانی فیرعەونی و شاهانەی کەم وێنە.\nململانێی ئێستای نێوان حزب و لایەنەکان لەسەر دۆخی کەرکوک و ناوچە کێشەلەسەرەکان، بەتایبەتیش لە ١٦ ئۆکتۆبەر بەدواوەو… لەسەر ئیدارەی کەرکوک و پۆستی پارێزگاری کەرکوک… بنەماکەی ململانێیەکی ئاشکراییە لەسەر دەسەڵاتی حزبی و تاڵانی نەوت و زاڵکردنی ناسنامەیەکی قەومی و دینی و مەزهەبی بەسەر ئەوانی تردا… ئەوەی باسی ناکرێت ناسنامەی هاوڵاتی بوون و… برەودان بە تەباییەکی پایەدار و بەفەرمی ناسینی مافی هەمووانە بێ لەبەرچاوگرتنی ناسنامە قەومی و دینی و تایفیەکان.\nهەڵگرتنی بانگەشەی کەرکوک شارێکی عەرەبییە، شارێکی کوردییە، شارێکی تورکمانییە… سەرچاوەو هەوڵێکی بەنەخشەیە بۆ دابڕدابڕکردنی هاوڵاتیان و دنەدانی کێبەرکێی قەومی و دینی و تایفی. کەرکوک قودسی کوردستانە، کەرکوک دڵی کوردستانە… مەبنای ململانێەکی ناوخۆیی بزوتنەوەی کوردایەتییە بۆ داسەپاندنی دەسەڵاتی باڵێکی بزوتنەوەی کوردایەتی لەچوارچێوەی ململانێیەکی فراوانتری دەسەڵاتدا لەسەر ئاستی هەرێم و عێراقدا…\nڕژێمی بەعس بەهەموو توانایی و دیکتاتۆریەتیەکەی، نەیتوانی دانیشتوانی کەرکوک بەر بداتە گیانی یەکتری و سەرکەوتن لە نەخشەکەیدا بەدەست بهێنێ… کەچی ئێستا زۆرێک لە حزبەکان، دەیانەوێ ئەزموونی شکستخواردووی بەعس دوبارە بکەنەوە و خەڵک کەرکوک بەربدەنە گیانی یەکتری و بەچەکی قەومی و دینی بەگژ یەکتریاندا بکەن…\nلە ساڵی ٢٠٠٣ وە کەرکوک لەدەست دەسەڵاتی بەعس ڕزگاری بووە، بەڵام ئازاد نەبووە… میراتگرانی بەعس کەوتنی دەسەڵاتی بەعسیان بەدەستەوە گرت بۆ داسەپاندنی دەسەڵاتێکی سەرکوتگەری دژە ئازادی و دژە پێکەوە ژیان… پارێزگاری کەرکوک لە ساڵی ٢٠٠٣ وە بەدەست حزبی باڵادەستی کەرکوک و کوردەوە بووە… کەچی نەک باشبوونێکی بەرچاو لە ژیانی و گوزەرانی خەڵکی و نە هەلومەرجێکی سیاسی تەندروست و نە ماف و ئازادییەکان بەیەکسانی بۆ هاوڵاتیان فەرهەم نەبووە، تەنانەت نەبۆتە هۆی سازانێکی پایەدار لە نێوان پارتی و یەکیتی لەناو خانەوادەی بۆرژوازی کورد و نەبۆتە مایەی رێکەوتنێکی سادەو رۆشن لەگەڵ حزب و بزوتنەوەکانی تر وەکو عەرەب و تورکمانەکانیش… لەسەر ئاستی هاوڵاتیان و مافەکانیان، زوربەی هەرە زۆری دانیشتوانی شاری کەرکوک و ناوچە کێشە لەسەرەکان، کرێکاران و زەحمەتکیشان بە کورد و عەرب و تورکمان و کلد و ئاشوری و… لەپاڵ نائەمنی بەردەوامدا، بێبەش و بێکار، برسی و بێ خزمەتگوزاری، بیماف و سەرکوتکراون… داهاتی زۆرو زەوەندی ئەم شارە کە خۆی سەرچاوەی هەڵرشتنی فرمیسکی تیمساحی حزب و بزوتنەوە سیاسییە بۆرژوازییەکانە بۆ ئەو شارە، نەک نەبۆتە سەرچاوەیەک بۆ باش بژیوی و خزمەتگوزاری و زامنبوونی مافەکان و گێڕانەوەی ئەمنیەت و زاڵکردنی کەشێکی تەندروستی نێوان هاوڵاتیان.. بەڵكو بۆتە خاڵی ململانێی نێوانیان و کێبەرکێی نەبڕاوەیان و سەرچاوەیەکی ئاشکرا بۆ تاڵانی و دزییەکی بێ پەردە.\nلەدوای ١٦ ئۆکتۆبەریشەوە پارێزگاری کەرکوک لەلایەن ناوەندەوە دانراوە و لەدەست دەسەڵاتی کوردی دەرهات… ئەمیش نەک نەبۆتە وەڵامدرەوە بەو دۆخەی کەرکوک، بەڵکو بۆتە مایەی نائەمنی زیاتر و پەرەدان بە هەڵاواردن و تەنانەت باس لە گرتنەبەری سیاسەتی تەرحیل و تەعریبیش دەکرێت!!… هەموو ئەو راستیانە ئەوە بەیان دەکات… کە ئەگەر کەرکوک لەژێر سایەی دەسەڵاتی بەعسدا، قوربانی سیاستی قەوم پەرستانەی عەرەبی بوو، ئەوا لە دوای ساڵی ٢٠٠٣ وە قوربانی سیاسەتی قەوم پەرستانەی بزوتنەوەی کوردایەتی و ناسیونالیزمی عەرەبی و تورکی و دەستێورردانی ئاشکرای وڵاتانی ناوچەکەیە…\nگێڕانەوەی دۆخی کەرکوک بۆ هەلومەرجێکی ئاسایی و ئارام، وە زامن بوونی مافی هاوڵاتیان و بەهرەمەند بوون لە ئازادی و خزمەتگوزارییەکان و داهاتی نەوت… لەگرەوی ئەوەدایە کە ڕێگەنەدرێت پاریزگار و بەڕێوەبردنی شار بسپێردرێت بە سیاسەتی تەوافقی حزبی و هەڵبژاردنی لەسەرەوە. وە نابێت لەسەر بنەمای قەومی و دینی و باڵادەستی پێگەی حزبی… پۆستە سیاسی و ئیداری و ئەمنیەکان دابەش بکرێن و زۆری چەک بەسەر سەری خەڵکیەوە رابگیرێت.\nکاتی ئەوەیە مافی هاوڵاتیان لە بریاردان لە بەرێوەبردنی شاری کەرکوک ناوچە کێشەلەسەرەکان، بۆ خودی دانیشتوانی کەرکوک بەفەرمی بناسرێت و هەڵبژاردنی ئازادانەو لەخوارەوە دەستی بۆ ببرێت. ئەوەش لە گرەوی ئەوەدایە کە هێز و بارەگای چەکداری حزبەکان ببرێتە دەرەوەی شارەکان و لەهەموو گەرەک و کارگەو کارخانەو ناوەندە خزمەتگوزارییەکاندا لە کۆبۆنەوەی گشتی جەماوەری ئەو شوێنانەدا، نوینەرانی راستەوخۆی خەڵک هەڵبژێردرێن و پارێزگای کەرکوکیش لەڕیگای دەنگدانی ئاشکراو راستەوخۆی نوێنەرانی هەڵبژێردراوی گەرەکەکان و ناوەندەکان…تاد، هەڵبژێردرێت. هەڵبژاردنێکی ئاوا بەجیا لەوەی خودی ئیرادەی ئازادانەی هاوڵاتیان بۆ دیاریکردنی نوێنەرانیان دەخاتە ڕوو، هاوکات ناسنامەی قەومی و دینی و مەزهەبیەکان و پێگەی زاڵی حزبەکان، لەسەپاندنیان بەسەر هاوڵاتیان و رۆڵی ناجوامێرانە و دەستێوەردانی وڵاتەکانیش دوردەخاتەوە. نوینەرانی هەڵبژێردراوی خەڵکی و پاریزگاری هەڵبژێردراو هەر کاتێک لەئاست داخوازی و ویستی هاوڵاتیان و پەیامەکانیان و بەرنامەی راگەیەندروادا نەبوون بە ئاسانی و لە کۆبونەوەی گشتی داهاتوودا دەگۆردرێن… پەیوەندی نێوان کەرکوک لەگەڵ ناوەندو هەرێمی کوردستانیش تەنها لە رێگای نوێنەرانی هەڵبژێردراوی خەڵکیەوە رێک دەخرێت.\nسیاسەتی رووبەڕووبونەوەی قەومی بە ناسنامەی قەومییەوە ناکرێت… ئەوەی حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی و پارتی و یەکێتی دەستیان پێوە گرتووە، لە بەرامبەر بە دانیشتوانی غەیرە کورد، قەومی گەرایی و پشت بەستو بەهێزی چەکدارە، لەبەرامبەر بە یەکتریش حزبی و لەسەر پایەی پیگەی زاڵی سیاسیانەو لەو رێگەیەشەوە بەدوای تاڵانی و دزیی و دۆشینی داهاتی نەوتەوەن، نەک وەڵامدانەوە بە ویست و داخوازی هاوڵاتیان.\nئەزموونی ١٦ ساڵەی رابردوو نیشانداوە، کە پارتی و یەكیتی و دەسەڵاتی ئیسلامی سیاسی و ناوەند، ئەو کەسانەی دایان ناون وەکو بەرپرسی سیاسی و ئەمنی و ئیداری…. بۆنەتە ملۆزم بەسەر سەری خەڵکی کەرکوک و زەروو بۆ مژینی خوێن و شیلەی گیانی خەڵکی کرێکارو زەحمەتکیش لوشدانی داهات و سامانی نەوتی ئەو شارە. هاوکات بوونەیە مایەی نائارامی و سەرچاوەی زەمینە سازکردن و دروستکردنی ناکۆکی و گرژی لەسەر بنەمای دەستگرتن بە ناسنامەی قەومی و دینی و تایفی و لەوەش واوتر ئینتیمای سیاسی و حزبی لەسەر ئەساسی ژێر پێخستنی مافی هاوڵاتیانی یەکسان.\nشاری کەرکوک شاری دانیشتوانی کەرکوکە بەبێ جیاوازی و بێ لەبەرچاوگرتنی ناسنامەی قەومی و دینی و مەزهەبی و تایفی… پێویستە لەلایەن نوینەرانی هەڵبژێردروای خۆیەوە بەڕێوەببرێت و دەستی چەک و زۆر و حزبی و دەستێوردانی وڵاتانی ناوچەکەی لێ دوربخرێتەوە….\nناوەراستی یونی ٢٠١٩\nتێبینی: ئەم بابەتە لە بۆپێشەوەی ژمارە ٥٤ بەرواری ١٥/٦/٢٠١٩ دا بڵاوکراوەتەوە…


دڵەكەم:دڵە پڕ لە كوڵەكەم! دڵە پڕ لە هەستەكەم، هەستە لە خەوی خەم وپەژارە چاو بگڵۆفە بزانە چ دیارە. تەمی خەم ڕادە بە هەناسەی ساردی كوردی ئاوارە. سیخواری پەژارە لە پێڵوی خوێنی تێ چزا و برژانگی ژەنگاویت بە دەسرەی وەسرە. سەر هەڵێنە بروانە كاروانی دڵانی پڕ لە كوڵ ،دلانی بە باوەڕ. باوەڕی پڕ بە دڵ، كاروانی ئەوینداری خەبات دەبزون ئارام و مات وخەمگین و تا بڵێی بە ورە و سەنگین، كەوتونەرێ لە كوێوە بەرە و كوێ. لە كوردستانەوە ، لە گەرمێن و كوێستانەوە بەرەو چەمی زاخە. كە سەر زمانی ئاخ وداخە، سروەی بای بەرە بەیانی 21ی خەرمانان، هەواڵی پێ داون هەواڵی دڵ تەزێن بۆ هێناون، دەم بە خوێن كە چەمی زاخە بۆتە قۆناغی....\nحەسانەوەی یەكجاری، قارەمانی بە ئیمانی كوردەواری، هەواڵی داوە كە رۆڵەی بە ئەمەگی كوردستان، تەرمی پڕ لە زامی كۆن و نوێ بە پیری دەست، بە تیرۆكەوانی كەوانە دۆڵ سپاردووە و گیانی بەرزی بەرە و بەهەشتی شەهیدان و جێی رەحمەتی یەزدان لە شەقەی باڵی داوە، هەواڵی داوە كە چەمی زاخە رەنگاوە بە خوێنب قارەمانانی كورد و هەڤاڵانی دڵ بە ئیمان، سروەی بەرەبەیانی وێنەی دەر و دۆڵی رەنگاو بە خوێنی چەمی زاخە نواندووە كە بە خوێنی پاكی شۆڕەلاوان، قامیشەڵانی دێردێر رەنگاوە، ئاڵای ئازادی كوردستانە هەڵكراوەو دێردێری قارەمانی و شانازی شەهیدانە لە سەر باڵی قامیشەڵان نووسراوە. یان كۆتەڵی بەژن بە شێر داخە بۆ شەهیدانی چەمی زاخە، بڕوانە! پۆل، پۆل دڵی قارەمان پەروەری كوردستان بەرەو تەرمی گەرمی شەهیدانی 21 خەرمانان دەڕۆن، كە دوا دیداریان لەگەڵ رۆڵەی بە ورە و گیان لە سەردەستی كوردستان، خۆشەویستی كورد خۆشەویستان پێك بهێنن، دەڕۆن كە وێنەی تەرمی لە خوێندا شەڵاڵی رۆڵەی بە ناو بانگی شۆڕشی كوردستان بگرن و بیكەنە بەڵگەی بیرەوەری و هەڤاڵی قارەمانییەكانی كە لاپەڕەكانی توێ توێی دڵانیانی پڕ كردۆتەوە، دەڕۆن بگەنە تەرمی شەهید (( سەید عەبدول كەریم حسێنی )) كە ئازادی خوازانی كوردستان دەیانناسی و كۆڕیان تا دەرەنگان بە باسی ئەو رۆڵە بە نرخەی كوردستان كە تا بڵێی قارەمان بوو، تا بڵێی دلێر بوو، ورەی دڵی خەباتگێڕان بوو، خۆشەویستی پیاو و ژن، پیر و جەوان بوو، پڵینگ و شێر بوو، وریا و بێ ریا و بە بڕیار و وەدەست بە كار بوو، ورەی دڵی پێشمەرگ خەڵكی كوردستان بوو ژیانی ژانی نەویستانی كورد و كورد فرۆشان بوو، مەرگی جێژن و شادەمانی ئەوان بوو، زۆریان خەون بە نەمانییەوە دەدی، درۆ بوو، تا لە 21 خەرمانان خەونیان هاتە دی گەرم دادەهینا. .بەڵێ21 خەرمانان بوو بە هۆی شادی نەویستانی كورد و كوردستانو خوێنمژ و هەڵ پەرەستان، بەڵام لە راستیدا بوو بە خەرمانی شانازی كورد و شۆڕش و پێشمەرگە و سازمانی خەبات، مانگی خەرمانان كە سەرەتاكەی بە جێژنی دامەزراندنی سازمانی خەبات، دامەزرا، دواییەكانی بە شانازی لەخۆبردوون وگیان بەخت كردنی ئازیزترین رۆڵەكانی سازمانی خەبات دوایی هات، جێژنی سازمانی خەبات لە 5ی خەرمانان گیرا، بەڵام ئەستێرەی 5 پەڕی شانازی لە سەرەتای سێهەمین دەیەی 21 خەرماناندا، لە چەمی زاخە سەر هەڵدا و لە قەندیلی سەربەرزەوە پێی لە عەرز بڕی و بوو بە ئەستێرەی رۆژی رزگاری كوردەواری و دەرەوشایەوەو سەر كاروانی شەهیدانی خەرمانانی سازمانی خەبات سەید عەبدول كەریم حسێنی یە كە ژیانی، شانازی بوو بۆ سازمانی خەبات و خەباتگێڕی كوردستان و شەهادەتی سەربەرزی پێشمەرگەی خەبات و دەستمایەی شۆڕشی كوردستانە، شەهید سەید عەبدول كەریم حسێنی لە 26/بانەمەڕی/1337 لە خانەوادەیەكی رابەری ئایینی و شۆڕشگێڕی كوردپەروەر لە گەڕەكی خوارووی شاری بانەی قارەمان لە دایك بوو، لە شەش ساڵییەوە دەستی كرد بە خوێندنی قورئان و لە 8 ساڵیدا نێردرایە قوتابخانە، دوازدە كلاسی خوێند كە شۆڕشی دژ بە شا لە ئێران دەستی پێكرد باوكی یەكێك بوو لە بەر چاوانی ئەو راپەڕینە لە كوردستاندا، شەهید سەید عەبدول كەریم لە منداڵییەوە هەستی بە ستەمی نەتەوایەتی دەكرد بە پێی ئامۆژگاری و رێ نوێنیەكانی باوكی هەستی شۆڕشی ئازادیخوازی و كوردایەتی گەشەی كرد و بە گەرمی وێڕای باوكی و رۆڵە بەشەرەفەكانی شارەكەی لە شۆڕشی دژی شایەتیدا هاوبەش بوو. شەهید سەید عەبدول كەریم رۆڵەیەكی چاونەترس و بە بڕیار و لێ بڕاو بوو، رۆژی 16/رێبەندان/1357 كە دوژمن هێرشی بۆ ناو شاری بانە هێنا بە دەمانچەوە لە شەری پادگانی شاردا هاوبەشی كرد. شەهید سەید عەبدول كەریم لە كامیاران و جادەی سەقز و سنە و شاری سەقز و دۆڵی میرەدێ و بۆكان و چۆمی مەجیدخان و سەردەشت و هەموو جێگەیەكی ناوچە ی بانە لە شەڕدا بوو و لە زۆربەی قارەمانەتی و گیانبازی هاوبەشی كردوە. شەهید عەبدول كەریم لاوێكی پاكی دوور لە كردەوەی خراپ و پڕ لە مەردانەگی و پاكی بوو. بۆ هەموو قەومێك یاریدەدەر بوو، خۆی بۆ كورد دەویست و توانای بۆ كورد بەكار دەهێنا كوری رۆژانی تەنگانە بوو. شەهید سەید عەبدول كەریم حسێنی خەڵكی كوردستانەكانی وەك برای خۆی خۆشدەویست و دەردی ئەوەی دەیناسی موتمانەی برای دڵسۆزی بوو. شەهید سەید عەبدول كەریم بەراستی ئەستێرەیەكی درەوشاوەی ئاسمانی كوردەواری بوو چرای تاریكی شەوگاری دەربەدەری و لێقەماوی بو رۆڵەی تەنگانە بوو گرێ پوچكەی تەنگانەی بە دەست دەكردەوە، شەهید سەید عەبدول كەریم لاپەڕەكانی مێژووی كوردستانی ئێرانی بە حەماسەی خۆی پڕ كردون و وێنەی رەزا شیرینی خۆی كردە تابڵۆی كوردایەتی لە دڵی كوردپەروەراندا. شەهید عەبدول كەریم قارەمانییەكانی و پڕ لە شانازییەكانی كردە هیوا وهومێدی دڵی كوردی كورد پەروەر و نیشتمان پەروەری كوردستان و داخ لە سەر دڵی دوژمنان و خۆفرۆش و هەل پەرەستان. دوژمنی سەرسەختی رژیمی ملهوری ئاخوندی بوو و باوەری وابوو تا ئەو دەسەڵاتە ستەمگەر حوكمی ئیران بكات نە ئاشتی و نە ئازادیی وەدی نایێ.شەهید سەید عەبدول كەریم لە دڵی شارزایاندا زیاتر لەوەی كە گوتراوە، گەشترە لەوەكە نووسراوە، باسی گەرمی حەماسە دای دەگرێ، شەهید سەید عەبدول كەریم دیمەنی لە دڵان دایە ئەو لە دڵی میللەتی كورددایە و ((( نامرن ئەوانە وا لە دڵ میللەتا ئەژین ))) شەهید سەید عەبدول كەریم هەزاران داخی بە دڵی دوژمنانی كورد و نۆكەرە ئاڵقە لە گوێ كانیان داناوە و رێی شەهادەتی هەر لە رۆژانی بەرێ را بۆ خۆی هەڵبژاردبووە و بە شانازییەوە بەرە و پیری چووە و دژمنان كوا كوا دەتوانن بە گۆڕاوگۆڕ كردنی تەرمی پیرۆزی قەتماغەی بەرینی دڵیان سارێژ كەن. شەهید سەید عەبدول كەریم كە خۆشەویستی كوڕانی بە شەڕەفی كوردەوارییە، هەتا زۆرتر دوژمن داخی خۆی بە تەرمی پیرۆزی بڕێژێ زۆرتر تین و داخ لەو دوژمنە و نۆكەرە ئاڵقە لەگوێكانی لە دڵی ئەو رۆڵە بە شەرەفانەدا گەرم دادێ و زۆرتر شێلگیرتر دەبن لە سەر درێژەدان بە رێبازی ئەو و هەڤاڵانی لە رێی خەبات و شەهادەتدا.\nڕێکه‌وت: 2018-09-13 16:03:57


ئه‌و رۆمانه بچووكه‌ى زانست قه‌رزاریه‌تى\nوشه/هه‌ولێر- فه‌یسه‌ڵ خه‌لیل\nمشتومڕى نێوان زانست و ئه‌ده‌ب،، چه‌ندان سه‌ده‌یه به‌رده‌وامى هه‌یه و هه‌ریه‌كه‌یان خۆى به نزیك له هزرى مرۆڤ و ئه‌ویتر به‌دوورتر ده‌زانێت، لێره‌دا كارمان به‌و مشتومڕه نییه، به‌ڵام وه‌ك تێبینی ده‌كرێ باس له‌وه بكه‌ین ئه‌گه‌ر ئه‌ده‌ب له زانسته سروشتییه‌كانى وه‌ك كیمیا و فیزیا دوور بێت، ئه‌وا له كۆمه‌ڵێك زانستى مرۆیى وه‌ك ده‌روونناسى و كۆمه‌ڵناسى نزیكه.\nئه‌وه‌تا زاناى ده‌روونناسى به‌ناوبانگ فرۆید باسى له‌وه كردووه كه له خوێندنه‌وه‌ى رۆمانه‌كانى دیستۆیڤیسكى فێرى سه‌ره‌تاكانى ده‌روونناسى بووه و گوتوویه‌تى، "دیستۆیڤسكى یه‌كه‌م مرۆڤه بیرۆكه‌ى له‌باره‌ى ئه‌و خه‌ڵكه‌وه به ئێمه داوه كه دواجار ئه‌و خه‌ڵكه خۆمانین".\nته‌نیا رۆمانه‌كانى ئه‌م نووسه‌ره مه‌زنه رووسییه وا نییه، به‌ڵكو چه‌ندان تێكستى مه‌زنى تر هه‌ن كه به‌ر له زانسته مرۆیییه‌كان، دركیان به راستییه‌كانى ناخى مرۆڤ و ره‌فتارى مرۆڤ كردووه، یه‌كێك له‌م ده‌قانه رۆمانه بچووكه‌كه‌ى "دكتۆر جیكڵ و میسته‌ر هاید"ـه كه له‌لایه‌ن نووسه‌رى سكوتله‌ندى رۆبێرت لویس ستیڤنسۆن نووسراوه.\nرۆبێرت لویس ستیڤنسۆن له ساڵى 1850 له دایك بووه و له ساڵى 1894 مردووه، ستیڤنسۆن چه‌ندان رۆمانى نووسیوه، وێڕاى ئه‌وه‌ى زۆربه‌یان بۆ زمانه زیندووه‌كانى دنیا هاتوونه‌ته وه‌رگێڕان، به‌ڵام هیچیان به‌قه‌د رۆمانه‌كه‌ى "دكتۆر جیكڵ و میسته‌ر هاید" ناوبانگیان په‌یدا نه‌كردووه، بۆ ئه‌مه‌ش چه‌ند هۆكارێك هه‌ن.\nیه‌كه‌م به‌هۆى سه‌یروسه‌مه‌ره‌یى كۆى رووداوه‌كانى تێكسته‌كه، هه‌میشه ماده‌یه‌كى به‌پێزى سینه‌ما بووه و به چه‌ندان شێواز له بوارى سینه‌مایى كارى له‌سه‌ر كراوه، ئه‌مه‌ش وایكردووه له ئاستى جه‌ماوه‌رى و خه‌ڵكى عه‌وام بناسرێت، دووه‌م هۆكاریش ئه‌وه‌یه كه ئه‌م ڕۆمانه به‌شێوه‌یه‌كى سه‌رنجڕاكێش ده‌ستى بۆ بابه‌تێكى گرنگ بردووه كه له ناخى هه‌ر مرۆڤێك هه‌یه، ده‌كرێ ئه‌م بابه‌ته‌ش له دوو روانگه لێى بڕوانرێت و پێناسه بكرێت.\nڕوانگه‌ى یه‌كه‌م روانگه‌ى فیكر و فه‌لسه‌فه‌یه، لێره‌دا بابه‌ته‌كه به ململانێى نێوان "چاكه" و "خراپه" ده‌ناسرێت، ره‌نگه له‌م روانگه‌یه‌وه رۆمانه‌كه‌ى دكتۆر جیكڵ زێده‌ییه‌كى بۆ ئه‌م دوو چه‌مكه نه‌بووبێت، چونكه هه‌ر له سه‌رده‌مى فه‌لسه‌فه‌ى گریكه‌وه ئه‌م دوو چه‌مكه له فه‌لسه‌فه‌دا باسیان لێوه كراوه.\nروانگه‌ى دووه‌م ده‌روونناسییه كه ناوه‌ڕۆكى دكتۆر جیكڵ له‌م روانگه‌یه‌وه به "دووفاقى كه‌سێتى" ناو ده‌برێت.\nره‌نگه ده‌یان پێناسه بۆ چه‌مكى "دووفاقى كه‌سێتى" به‌كار بێن، لێره‌دا هێنده گرینگ نییه ئه‌م پێناسانه بخرێنه ڕوو، به‌ڵكو گرینگ ئه‌وه‌یه ئاماژه بۆ ئه‌وه بكه‌ین به‌ر له‌م پێناسانه، رۆمانه‌كه‌ى ستیڤنسۆن باسى لێوه كردووه و بیرۆكه‌یه‌كى به كۆمه‌ڵناسان و ده‌روونناسان داوه، تا تاوتوێى بكه‌ن و وه‌ك چه‌مكێكى ده‌روونناسى دایبڕێژنه‌وه.\nرۆمانه‌كه باس له دوو كاره‌كته‌رى سه‌ره‌كى ده‌كات، یه‌كێكیان دكتۆر جیكڵه كه پیاوێكى خانه‌دانه و مرۆڤێكى زانا و مرۆڤدۆسته، ئه‌ویتریان مسته‌ر هایده كه كه‌سێكى شه‌ڕانگێز و پڕوپووچه. كاره‌كته‌رێكى تر له نێوان ئه‌م دووانه نێوانگیره، ئه‌ویش پارێزه‌رێكه به‌ناوى مسته‌ر ئاته‌رسۆن. ئه‌م پارێزه‌ره یه‌كه‌مجار له رێكه‌وتێك میسته‌ر هاید ده‌ناسێ، كاتێك شه‌وێك هاید خۆى ده‌كێشێ به كیژۆڵه‌یه‌كى 10 ساڵى و ده‌یخاته سه‌ر زه‌وى، مسته‌ر ئاته‌رسۆن زۆر سه‌رى له‌وه سوڕ ده‌مێنێ كه ده‌بینێ ئه‌و پیاوه بێ هه‌سته و داواى لێبووردن ناكات، ته‌نانه‌ت هاوكارى منداڵه‌كه ناكات هه‌ڵبستێته‌وه، ئه‌مه مسته‌ر هایده.\nپارێزه‌ره‌كه دۆستێكى نزیكى دكتۆر جیكڵه، جیكڵ وه‌سیه‌تنامه‌یه‌كی به ئاته‌رسۆنى پارێزه‌ر داوه، تێیدا وه‌سیه‌ت ده‌كات دواى مردنى سامانه‌كه به كه‌سێك بدرێت كه ناوى ∀هاید∀ـه. پارێزه‌ر له رووداوه‌كانى رۆمانه‌كه به‌دواى پێوه‌ندى نێوان هاید و جیكڵ ده‌گه‌ڕێ، ده‌یه‌وێ بزانێ چ دۆستایه‌تییه‌ك له نێوان كه‌سێكى نه‌جیبزاده و كه‌سێكى هیچوپووچدا هه‌یه. ئه‌مه زۆر نیگه‌رانى ده‌كات، به‌ڵام دواجار بۆى ده‌رده‌كه‌وێت كه مسته‌ر هاید و دكتۆر جیكڵ یه‌ك كه‌سن.\nدكتۆرى پیاوچاك بۆ ئه‌وه‌ى هه‌ندێك جار حه‌زه‌كانى به‌دى بهێنێ و پێداویستییه شه‌ڕانگێزه‌كانى تێر بكات، گیراوه‌یه‌كى بۆ خۆى دروست كردووه، له شه‌ودا گیراوه‌كه ده‌خواته‌وه و ده‌بێت به مسته‌ر هاید. هه‌رچه‌نده لێره‌دا خوێنه‌ر ده‌كه‌وێته ناو خه‌یاڵێكى زانستى، به‌ڵام له بنه‌ڕه‌تدا ده‌رخستنى دووفاقى كه‌سێتى و ململانێى نێوان چاكه و خراپه‌یه له ناخى مرۆڤدا.\nدواى ئه‌و رۆمانه، هه‌ریه‌كه له ده‌روونناسى و كۆمه‌ڵناسی به وردى كاریان له‌سه‌ر دووفاقى كه‌سێتى كردووه‌ته‌وه كه به‌پێى ئه‌م چه‌مكه، مرۆڤى خاوه‌ن كه‌سێتى دووفاقى ئه‌وه‌یه، ده‌روونى ده‌كه‌وێته ژێر كاریگه‌رى ململانێى دوو سیسته‌مى به‌هاى دژ به‌یه‌كتر.


داهاتی پێنج مانگی فرۆشتنی نەوتی هەرێم بڵاودەکرێتەوە | تۆڕی هەواڵی سلێمانی\nHome›ئابووری›داهاتی پێنج مانگی فرۆشتنی نەوتی هەرێم بڵاودەکرێتەوە\nکۆمپانیاى دیلۆیت، داهاتى هەناردە و فرۆشتنى نەوتى هەرێم بۆ پێنج مانگى سەرەتاى ساڵى (2019) دەخاتەڕوو، بەپێى ئامارەکانى کۆمپانیاکە داهاتى نەوتى هەرێم لەو ماوەیەدا، زیاتر لە دوو ملیار دۆلار بووە.\nلە راپۆرتێکدا کۆمپانیاى دیلۆیت بۆ وردبینى لە نەوت و گازى هەرێمى کوردستان ئاشکراى کردووە: وردبینیی بەرهەمهێنان، هەناردەکردن، بەکاربردن و داهاتی نەوتی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە ماوەی نێوان (1)ى کانونى دوەمى (2019) تاوەکو (31)ى ئادارى (2019)، هەناردەکردن و بەکاربردنى نەوت (41.340.645) بەرمیل نەوت بووە.\nئەوەشی بڵاوکردووەتەوە: تێکڕاى نرخى یەک بەرمیل نەوت لەو ماوەیەدا (51) دۆلارى ئەمەریکى بووە، بەجۆرێک؛ کەمترین نرخى فرۆشى نەوت بۆ یەک بەرمیل (46) دۆلار و زۆرترین نرخیش بۆ یەک بەرمیل (55) دۆلار بووە.\nبەپێى راپۆرتەکەى دیلۆیت، حکومەتى هەرێم لە چارەکى یەکەمى ساڵى (2019)دا، بە بەهاى (2.032.863.797) دۆلارى ئەمەریکى نەوتى فرۆشتوە، پاش دانەوەى (شایستەى دارایى بەرهەمهێنەرانى نەوت، پارەدانى پێشەکى درێژخایان، سود و رسومات، دانەوەى قەرزى کۆمپانیاکان، پێدانى پارەى کۆمپانیاى بۆرى کوردستان،….) حکومەتى هەرێم بڕى (1.639.757.444) دۆلارى ئەمەریکى لە فرۆشى نەوتى بۆ ماوەتەوە.\nكۆمپانیای دیلۆیت بۆ وردبینی و راوێژكاری، لە ساڵی (1845) بۆ كاری وردبینی لە لەندەن دامەزراوە و خزمەتگوزارییەكانی لەبواری وردبینی و راوێژكاری دارایی و كارگێڕیدایە، ساڵی (2016) لەلایەن ئەنجومەنی هەرێمی نەوت و گازەوە كاری وردبینی پرۆسەی فرۆشتنی نەوتی هەرێمی كوردستانی پێسپێردراوە.\nتوێژینەوەیەک کاریگەری ڤاکسینەکەی روسیا دژ بە کۆرۆنا ئاشکرادەکات\nسەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەران لەگەڵ سەرۆكی هەرێمی كوردستان کۆبووەوە


سەدان کەس لە ئەوروپا بەهۆی هاوکاریکردنی پەنابەرانەوە دەستگیرکراون\nبەگوێرەی ڕاپۆرتێکی (ئیندیپێندێنت) لەنێو ئەوانەدا کە بەهۆی هاوکاری پەنابەرانەوە دەستگیرکراون خەڵکانی ڕێکخراوە فریاگوزارییەکان و، ئاگرکوژێنەوە و، قەشە و، ئافرەتی بەتەمەن هەن، ئەوانە ویستویانە کاری بەزەیی و مرۆڤانە پێشکەش بەپەنابەران بکەن بەڵام تۆمەتی دەستگرتن و کارئاسانی بۆ پەنابەرانیان دراوەتە پاڵ و دەستگیرکراون.\nڕێکخراوە مەدەنیەکان و، ڕێکخراوی مافەکانی مرۆڤ هۆشداریانداوە لە ئەو ڕەوتە ڕاستڕەوەی کە لەئەوروپادا دروستبوە چونکە کاریگەری خراپی هەیە لەسەر دیموکراسی و بەها مرۆڤایەتیەکان لە ئەوروپادا، بەتایبەتی لەو چەند ساڵەی ڕابردوودا پارتە ڕاستڕەوەکان و ناشنالیستەکانی ئەوروپا بەهۆی دژایەتیکردنی پەنابەرانەوە کێرڤی دەنگەکانیان بەرزبۆتەوە\nداتایەکان دەریانخستوە کە سەدان کەس لەسەرانسەری ئەوروپا بەهۆی هاوکاریکردنی پەنابەران دەستگیرکراون، وە ڕێژەی تۆمەتبارکردنی خەڵکی لەو ماوەیەدا بەرزبۆتەوە و بەهۆی پێدانی خۆراک و هاریکارییە مرۆییەکان و دابینکردنی هۆیەکانی گواستنەوە و شێوەکانی دیکەی یارمەتی مرۆیی کە خەڵکی ئاسایی و ئەندامانی ڕێکخراوە فریاگوزارییەکانەوە بۆ پەنابەران دەیکەن.\nلەماوەی هەژدە مانگی ڕابردوودا ئەو شێوە دەستگیرکردنانە لەسەرانسەی وڵاتانی ئەوروپادا بەڕێژەیەکی بەرچاو بەرزبۆتەوە، بەپێی داتایەکانی (ئۆپن‌دیموکراسی) دەرکەوتوە کە نزیکەی (٢٥٠) کەس لە وڵاتانی ئەوروپا لەلایەن پۆلیسەوە دەستگیرکراون و، تاونبارکراون بەجۆرێک لەجۆرەکانی یارمەتیدانی پەنابەران، هەیانە تەنها خۆراکی داونەتێ، وە هەندێکیشیان بەهۆی دابینکردنی هۆکارەکانی گواستنەوە و شوێنی حەوانەوە و یارمەتیە مرۆڤایەتیەکانەوە دەستگیرکراون و دواتر سزای زیندانیان بۆ بڕاوەتەوە.\nلەساڵی (٢٠١٨) ەدا نزیکەی (١٠٠) کەیسی لەو حاڵەتانە تۆمارکراون کە بەبەراوورد بەساڵی (٢٠١٧) ڕێژەکە نزیکەی دوو ئەوەندە چۆتە سەرێ و ژمارەی دەستگیرکراون بەرزبۆتەوە، سزایەکانیان بەهۆی دابینکردنی خواردن و گواستنەوە و پاڵپشتی پەنابەرانەوە بۆ دەرکراوە بەبیانوی ئەوەی کە ئەوانە دۆکیومێنتی یاسایان پێ نەبوە و نابێ یامەرتی بدرێن.\nیەکێک لەو کەیسانە کە لەڕاپۆرتەکەدا هاتوە پیاوێکی ئیسپانی بوە کە پیشەی ئاگرکوژێنەوەیە لەوڵاتی ئیسپانیا، ئەو لەبەرئەوەی یارمەتی ڕزگارکردنی پەنابەرانی داوە کە لەئاوەکانی یۆنان خەریکی خنکان بوون دەستگیرکراوە و نزیکەی (٣٠) ساڵ زیندانی بۆ بڕاوەتەوە.\nهەروەها لەسەر سنوری ئیتالیا هاوڵاتیان دەستگیرکراون لەبەرئەوەی خۆراکیان بە پەنابەران داوەتێ و، وە ئافرەتێکی دانیمارکیش کە تەمەنی (٧٠) ساڵ بوە تەنها لەبەرئەوەی لەڕێگای ئۆتۆمبیلەکەیەوە یارمەتی خێزانێکی پەنابەری داوە کە منداڵی بچوکیان هەبوە سزادراوە.\nڕێکخراوەکانی مافەکانی مرۆڤ ڕەخنە لەوڵاتانی ئەوروپا دەگرن لەسەر ئەو جۆرە گرتن و تۆمەتبارکردنانە و بەدژی یاساکانی پەیڕەوی لەمافەکانی مرۆڤی ناودەبەن، وە داوا لەوڵاتانی یەکیەتی ئەوروپا دەکەن کە بگەڕێنەوە بۆ پابەندبوون بە مافەکانی مرۆڤ و بەهایەکانی ئەوروپاوە.\nهەروەها ڕێکخراوە مەدەنیەکان و، ڕێکخراوی مافەکانی مرۆڤ هۆشداریانداوە لە ئەو ڕەوتە ڕاستڕەوەی کە لەئەوروپادا دروستبوە چونکە کاریگەری خراپی هەیە لەسەر دیموکراسی و بەها مرۆڤایەتیەکان لە ئەوروپادا، بەتایبەتی لەو چەند ساڵەی ڕابردوودا پارتە ڕاستڕەوەکان و ناشنالیستەکانی ئەوروپا بەهۆی دژایەتیکردنی پەنابەرانەوە کێرڤی دەنگەکانیان بەرزبۆتەوە و خەڵکی ئاسایی لەزۆربەی وڵاتانی ئەوروپادا ڕوویان تێکردون و لەهەندێک لەوڵاتانی ئەوروپا دەسەڵاتیشیان گرتۆتەدەست، ئەوانە کاریگەریان هەبوە لەسەر ڕێگریکردنی خەڵکی لەبەهاناوەچونی پەنابەران و لەڕێگای یاساوە گرتن و سزادانیان.\nکار گەیشۆتە ئەوەی کە ئەوانەی بەرگری لەمافەکانی مرۆڤ دەکەن لەلایەن حکومەتەکانی وڵاتانی ئەوروپاوە دەستگیردەکرێن و تاوانباردەکرێن، ڕاپۆرتەکە کەیسی (تۆم سیۆکاوسکی) هاوڵاتی بەریتانیایی بەنمونە هێناوەتەوە، کە (تۆم) ویستویەتی ئازاردانی پەنابەران لەلایەن پۆلیسەوە بەدۆکیومێنت بکات و لەلایەن حکومەتی فەرەنساوە دەستگیرکراوە، وە (پێنج ساڵ) زیندانی بۆ بڕاوەتەوە و هەروەها سزای (٧٥٠٠ یۆرۆ) ش دراوە. لەسەر ئەو حاڵەتانە ئەمنستی نێودەوڵەتی داوای لە حکومەتەکانی وڵاتانی ئەوروپا کردوە کە ئەو جۆرە تاوانبارکردنانە ڕابگرن لەسەر ئەوانەی کە بەرگری لەمافەکانی مرۆڤ دەکەن، ئەگەرنا دیموکراسی و، بەها مرۆییەکان لە ئەوروپا ڕووبەڕووی پرسیار دەبێتەوە.\nشیاوی باسکردنە، لەساڵی (٢٠١٥) ەوە بەهۆی لێشاوی پەنابەرانەوە وڵاتانی ئەوروپا جۆرێک لە ڕەتکردنەوەی پەنابەرانیان تێدا دروستبوە، وە لەسەر پرسی پەنابەران بەشێک لە پارتە سۆسیالیستی و چەپەکان لەدەنگدانەکاندا ڕێژەی دەنگەکانیان دابەزیوە و بەپێچەوانەوە پارتە ڕاسترەوەکان پشتگیری خەڵکیان بەدەستهێناوە و گەیشتونەتە دەسەڵات.\nتوێژینەوەیەک کە لەلایەن ڕیكخراوە ناحکومیەکانەوە لەسەراناسەری وڵاتانی ئەوروپادا ئەنجامدراوە دەرکەوتوە کە خەڵکیدەستگیرکراون و لێکۆڵینەوەیان لەگەڵدا ئەنجامدراوە و، هەروەها هەڕەشەی سزادانیشیان لێکراوە لەسەر هاوکاریکردن و بەهاناوەچونی پەنابەران. لەتوێژینەوەکەدا داتایەکان نیشانیانداوە کە لە وەتەی ساڵی (٢٠١٥) ەوە تا ئێستا لەنزیکەی (١٤) وڵاتی ئەوروپا ئەو جۆرە حاڵەتانەیان تێدا تۆمارکراون وە بەشێکی زۆری ئەو حاڵەتانە لە وڵاتانی ئیتالیا و، یۆنان و، فەرەنسا و، بەریتانیا و، ئیسپانیا و، ئەڵمان و دانیمارک بوون.\nڕێکخراوی مافەکانی مرۆڤ و ڕێکخراوە مەدەنیەکان داوادەکەن حکومەتەکانی وڵاتانی ئەوروپا دوو شت لێک جیابکەنەوە کە بریتین لە هاوکاری و بەهاناوەچوون لەگەڵ قاچاخچێتی، پێویستە وڵاتانی ئەوروپا برەو بەو یاسایانە بدەن کە ستانداردەکانی بنچینە و بەها مرۆڤایەتیەکانیان لەخۆگرتوە نەک لەدژیان بوەستێتەوە.


ئەپی بەڕێوەبەری پاکێجەکان Sileo (جێگرەوەی Cydia) بە شێوەی تاقیکاری بەردەست کرا + چۆنیەتی دامەزراندن – کەی ئای تی ئێن\nئای ئۆ ئێس 30, كانونی یه‌كه‌م 2018\nماوەی چەند مانگێک دەبوو گەشەپێدەری ئامرازی جەیڵبرێکی Electra بە ناوی (CoolStar) سەرقاڵی درووستکردن و تاقیکردنەوەی بەردەوامی ئەپی Sileo بوو تایبەت بە بەڕێوەبردنی پاکێجەکان و وەکو جێگرتنەوەی ئەپی Cydia بە هۆی گرنگی پێ نەدانەکەی گەشەپێدەری Cydia بە وەشانی iOS 11 و نوێنەکردنەوەی ئەپەکە بۆ وەشانەکە. دوا جار لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا گەشەپێدەر (CoolStar) ئەپی Sileo ـی بۆ خاوەن ئامێرە جەیڵبرەیک کراوەکانی وەشانی iOS 11 بەردەست کرد.\nئەپی Sileo خاوەن دیزاینێکی سەردەمیانەیە و لێکچوونێکی هەیە لەگەڵ دیزاینی ئەپی ئەپستۆر و ئەپە بنەڕەتییەکانی دیکەی iOS ـدا، پشتگیری لە گشت پاکێجە Debian APT ـییەکان دەکات و خاوەن چەند سۆرسێکی بنەڕەتییە کە بەمزووانەش پشتگیری لە کڕینی پاکێجە بە پارەکان دەکات، ئەمە بێجگە لەوەی کە دەتوانرێت هاوشێوەی Cydia سۆرسە دەرەکییەکان زیاد بکرێن. یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی دیکەی ئەپەکە ئەوەیە کە گشت پاکێجە نەگونجاوەکانی وەشانی iOS 11 لە نێو سۆرسەکانی ModMyi ،BigBoss و ZodTTD & MacCiti فلتەر دەکات و لە گەڕانەکاندا نیشانیان نادات ئەمەش بۆ قازانجی بەکارهێنەرانە و تێکنەچوونی ئامێرەکانیانە بەهۆی پاکێجە نەگونجاوەکانەوە. هەروەها ئەپەکە خێرایە لە کرداری زیادکردنی سۆرسەکان و دابەزاندن و سڕینەوەی پاکێجەکاندا.\nئەو ئامێرانەی کە ئەپەکەیان لەگەڵدا دەگونجێت:\nئەو وەشانانەی کە ئەپەکەیان لەگەڵدا دەگونجێت:\n11.4 (بێتا ١، ٢ و ٣)\nلە داهاتوودا پشتگیری لە وەشانە نوێیەکانی دیکە دەکات لەگەڵ هاتنی جەیڵبرەیک بۆیان.\nهەنگاوەکانی دامەرزاندنی ئەپی Sileo:\nهەنگاوی یەکەم: کردنەوەی ئەپی Cydia.\nهەنگاوی دووەم: چوونە سەر بەشی Sources و کردنەوەی سۆرسی Electra’s iOS Utilities.\nهەنگاوی سێیەم: بگەڕێ بە دوای پاکێجی Sileo (Beta) و دایبەزێنە.\nهەنگاوی چوارەم: کە پڕۆسەی دابەزاندن و دامەزراندن تەواو بوو پەنجە بنێ بە دوگمەی Restart SpringBoard بۆ چەسپاندنی گۆڕانکارییەکان.\nهەنگاوی پێنجەم: لە پاش ئەوەی کە ئامێرەکەت هەڵبووەوە، بڕۆ بەشی هۆم و بگەڕێ بەدوای ئەپی Sileo. لە کۆتایدا بە سەرکەوتوویی ئەپی Sileo دامەزرا بۆ ئامێرە جەیڵبرەیک کراوەکەت.\nتێبینی: پێویستە ئامێرەکەت لە ڕێگای ئامرازی Electra جەیڵبرەیک کرابێت. هەروەها بە هۆی ئەوەی ئەپەکە لە ئێستادا لە قۆناغی تاقیکاریدایەتی، لەگەڵ دامەزراندنیدا ئەپی سیدیا ناسڕدرێتەوە.\nئەپی Sileo نزیکەی هەفتەیەک لەمەوبەر یەکەمین وەشانی تاقیکاری لێ بەردەستکرا، لە ئێستادا لە وەشانی سێیەمی تاقیکاریدایەتی و بەمزووانە وەشانی گشتی لێ بەردەست دەکرێت. هۆکاری درەنگ کەوتنی نووسینی بابەت لەسەر بەردەستکردنی ئەپەکە لە لایەن کەی ئای تی ئێنەوە بە هۆی نا دڵنیایی بوو لە جێگیری ئەپەکە و پاراستنی ئامێرە جەیڵبرەیک کراوەکانی خوێنەرانی بوو لە ئەگەری تووشبوونی زیان، لە ئێستاوە و بێکێشە دەتوانن ئەپەکە بە هەنگاوەکانی سەرەوە بۆ ئامێرە جەیڵبرەیک کراوەکانتان دابمەزرێنن و وەکو جێگرەوەی ئەپی سیدیا سوود وەربگرن لە پاکێجەکان.\nچۆنیەتی جەیڵبرەیک کردنی وەشانەکانی iOS 11.0 هەتاوەکو 11.1.2 بە ئامڕازی Electra.\nچۆنیەتی جەیڵبرەیک کردنی وەشانەکانی iOS 11.2 تاوەکو iOS 11.4B3 بە ئامرازی Electra.\nتاگەکان ئایپاد ئایپۆد ئایفۆن cydia iPad iphone iPod jailbreak Sileo جەیڵ برەیک جەیڵبرەیک سیدیا


ڕیفڕاندۆم ئەو دەنگەی به زوڵاڵی دەمێنێتەوە - یونس حه‌مه‌د\n25/9/2020 - 02:09\nگەلی کوردستان هەمیشە دەستی ئاشتی بۆ چارەسەری پرسەکان درێژکردووە\nله هەنگاوێکی گەورە و مێژووییدا له 25/9/2017 بۆ یەکەم جار له مێژووی دێرین و هاوچەرخدا گەلی کوردستان له کەش وهەوایەکی ئازاد و دیموکراتیانەدا دەنگی زوڵاڵی خۆی دایه سەربەخۆییکوردستان، له هەموو کات و سات وزەمەنێکدا ڕەوش و باروودۆخ بۆ خاک وخەڵکی کوردستانهەمیشە پڕ مەترسی بووە، ئەوەی بەسەر هیچ گەلێك نەهاتووە داگیرکەران بەسەر کوردستانیانهێناوە ، ئەوەی ئەقڵ بۆی ناچێت دوژمنانی کورد و کوردستان بۆ له ناوبردنی درێغیان نەکردووە،مرۆڤی کورد زۆر به سادەیی ئەنفال و کیمیاباران دەکران بێ گوێدانه هیچ پرنسیپ وبەهایەكییاسایی ویاسایی و مرۆڤایەتی ، بەو واتایەی گەلی کوردستان بەرگەی هەموو ئەشکەنجه و ئازارێکیگرت وچەشت تەنیا بۆ مانەوەی بوونی خۆی بوو، مێژووی دەوڵەتی به ناو عێڕاق بۆ کوردمێژووەیەکی پڕ دەلالەتی هاوخەمی بووە ، له هیچ سەردەمێکدا ئەو گەله ستەمدیدا پشووی نەداوەهەر لەگەڵ دامەزراندنی ئەو به ناو دەوڵەتە له سەرەتای بیستەکانی سەدەی بیستەمدا خەم وپة ژارەیی باڵی بەسەر هەموو تاك وکۆمەڵ و ماڵ و کۆڵانێکی ئەم گەلەی گرتووە !\nسەردەمەکان چ پاشایەتی وکۆماری و ڕەگەزپەرستی و ئاینزاییی وەك یەك بەرانبەر گەلی کوردستان جوولاونەتەوە بێ ئەوەیئەو له وەیدیکه باشتربێت یان ئەوەتا به پێچەوانەوە ..\nگەلی کوردستان له هەموو ئەو شۆڕشەبەرگریانەی بەرپای کردووە هەمیشە دەستی ئاشتی بۆ چارەسەری پرسەکان درێژکردووە تەنیا بۆئەوەی ئاشتی و ئاشتیخوازی ببێتە جێگرەوەی جەنگ وماڵوێرانی ،له بەرانبەردا بەردەوام حکومەتیبەغدا (فێڵی) کردووە یان ئەوەتا شەڕی هەڵگیرساندوووە بۆ له ناوبردنی ..\nئەگەر بگەڕێننەوە بۆمێژووی ئەو هەفتا ساڵەی ڕابردوو دەبینین کورد بۆ بەرگری له بوون و چارەنووسی دەستی داوەتەخەبات ئەو شۆڕش و خەباتەش بۆته قەڵغانێك بۆ بەرگری له گەل و نیشتیمان ئەو خەباتوبەرخوودانەش بەڕابەرایەتی باوکی ڕووحی کورد بارزانی نەمر و دواتر سەرۆك مەسعود بارزانیدرێژەی پێدراوە ..\nدوای بەهاری 1991 هەل ومەرجێکی نوێ باڵی بەسەر ناوچەکەدا ، سوپای عێڕاقکوێتی داگیر کرد دواتر لێی وەدەرنرا ، کورد وەک گەلێکی ستەملێکراو تووانی بەپاڵشتی بڕیارەکانیکۆمەڵگای نێودەوڵەتی سوود لەو هەل و مەرج وبڕیارانه ببینێت که بەسەر ڕژێمی سەدام و بەغداچەسپا ، بنچینەیەکی یاسایی بۆ حکومڕانی وەرگرت هەڵبژاردن بەڕێوەچوو دواتر حکومەت دامەزرا ،ئەمانه بۆ گەلی کوردستان ئەزموونێکی نوێ بوون ، تا ڕادەیەکی باش کورد لێی سەرکەوتوو بوو ،بەڵام هەنگاوە گرینگەکه دوای 2003 وە دەستی پێکرد ، ڕژێم له بەغدا ڕووخا و سیستەمێکی دیکەیحکومڕانی هاتنه گۆڕەپانی سیاسی وکۆمەڵایەتی که زیاتر ئاینزایی بوو لەوەی دیموکراتی یان ئازادخوازی یا شارستانی بێت ، سەرەتا کورد زۆر به دڵێکی پڕ له گەشبینیەوە هەنگاوی بەرەو بەغدانا ، بەڵام ئەوەی بینرا پێچەوانەی هەموو ئەو بەڵێن وگفتانه بوو که بەکورد دران ، تا گەیشتە ئەوەیهێرشی سەربازی بکرێتە سەری و هەروەها مووچە وبوودجەی ببڕێت ، ئەمەش بۆ کورد گەڕانەوەبوو بۆ خاڵ وچوارگۆشەی یەکەم که بۆ گەلێك قبووڵکراو نەبوو دوای ئەو هەموو خەبات وتێکۆشانهبۆ بەدەستهێنانی ماف کەچی جارێکی دیکە بگەڕێتەوە سەردەمی زۆرداری ، لەلایەك دیسانەوە بەغدالەلایەکی دیکەوە تیرۆرستانی داعش بەتووندترین شێوە پەلاماری کوردستانیان دا ..\nجالێرەدا بۆگەلی کوردستان تەنیا ریفراندۆم چارەسەربوو بۆ بەدەستهێنانی سەربەخۆیی بۆ گەل ، ئەوەبوو بەڕابەرایەتی سەرۆك مەسعود بارزانی گەلی کوردستان به هەموو پێکهاتە و ئایین وئاینزاکانیەوە لهڕۆژی 25/9/2017 دەنگی بەڵێی سەربەخۆیی به جیهان ڕاگەیاند له دەنگدانێکی بێ وێنەیدیموکراتیدا زۆرینەی ڕەهای گەل که 92% ی تێپەڕاند گووتی: بەڵێ بۆ سەربەخۆیی بەمەشگەورەترین سەرکەوتن بۆ گەلی کوردستان له هەموو سەردەم و میژووەکاندا تۆمارکرا ،ئەگەر چیبەغدای ئێستا بەهەمان ڕووحیەتی بەغدای جاران پەلاماری کوردستانیدا ،بەڵام ئیرادەی گەل سەربەرزو سەرفرازانه سەرکەوت و ریفڕاندۆمی سەربەخۆیش سەربەرزانه تۆمارکرا ، ئەو دەنگەش که لەوڕۆژەدا بۆ سەربەخۆیی کوردستان مۆڕ کرا وەك دەنگێکی زوڵاڵ دەمێنێەوە واتا دەنگی شانازی یە ..\nگەلی کوردستان ئەمساڵ سێێەمین ساڵیادی ئەم یادە پیرۆزە دەکاتەوە لەم ڕوانگەیەوە هەمیشە بهگەشبینیەوە دەڕوانێتە ریفڕاندۆمی سەربەخۆیی25/9/2017 ، چونکه دەنگی ڕاستەقینەی گەلی کوردستان بوو .\nDest bi vaksîne kirina karmendên tendirostî hate kirin\nSerokwezîr li gel Serokê îtîlafa nîştimaniya Sûriyeyê civiya