وەرگێڕانی باش – فێرگەی زمانی کوردی\nPosted by mamosta on 2016-03-04 2021-10-11\nدیاکۆ هاشمی، 2016-05-09\nوەرگێڕان یەکێک لە کارە هەرە سەخت و ئەستەمەکانە، چونکوو پێویستی بە لێزانی، کارامەیی و وردبینییە. ئەم کارە هێندە ئاڵۆز و هەستیارە کە ئیتالیایییەکان لە کۆنەوە وتوویانە: “ترادووتۆرێ ـ ترادیتۆرێ” (traduttore-traditore) واتە: (وەرگێڕ خایینە). دیارە ئەمە لەبەر گرنگیی ئەرکەکە وتراوە، چونکوو هەستیاریی ئەوە کاتێک دەردەکەوێت کە بە کردەوە دەست بکەیت بە وەرگێڕان لە دۆخە جۆربەجۆرەکاندا.\nوەرگێڕان دوو جۆری سەرەکیی هەیە: زاری و نووسراوی کە (زارەکی = شفاهی) و (نووسەکی = کتبی)شی پێ دەوترێت. زاری خۆی دابەش دەبێتە سەر چەند شێوازێک و بە ئەستەمترین شێوازی وەرگێڕان هەژمار دەکرێت. لە ئورووپا زۆر بایەخ بە وەرگێڕانی زاری دەدرێت و ڕێسا و یاسای زۆر تایبەتی بۆ دانراوە. هیوادارین لە وتارێکی تایبەتیی تردا بتوانین لەو یاسا و ڕێسایانە بدوێین.\nلەم وتارەدا، بەگشتی هەوڵ دەدەین ئاماژە بکەینە هەندێک خاڵی گشتی بۆ وەرگێڕانێکی باش.\nزمانی سەرچاوە یان زمانی مەبەست؟\nوەرگێڕ هەمیشە لە شەڕێکی دەستەویەخەدایە کە ئاخۆ تا چ رادەیەک با بداتەوە بە لای “زمانی سەرچاوە” یان “زمانی مەبەست”دا.\n* باشترین وەرگێڕان ئەوەیە کە هیچ وشە و مەبەستێکی زمانی سەرچاوە لەبیر نەکرێت و نەقرتێنرێت، بەڵام هاوکات لە وەرگێڕاندا ڕێزمان و پێکهاتەی زمانی مەبەست لەبەر چاو بگیرێت.\n* باشترین وەرگێڕان ئەوەیە کە وەرگێڕانێکی ئازاد نەبێت چونکوو لە وەرگێڕانی ئازاددا مەبەستی نووسەری زمانی سەرچاوە دەشێوێنرێت و وەرگێڕ وشەی خۆی تێکەڵ دەکات، بەڵکوو وەرگێڕانی ڕستە بە ڕستە بکرێت و مەبەستی ڕستەکە وەربگێڕدرێتەوە.\nلە ڕستەدا نابێت کەڵک لە وەرگێڕانی وشە بە وشە وەربگیرێت، چونکە پێکهاتەی زمانەکان جیاوازن و شوێنی وشەکان، پێشبەند و پاشبەند، کار و بکەر و بەرکار و هتد لە ڕستەدا لە زمانێکەوە بۆ زمانێکی تر جیاوازە.\nچەند ڕێنوێنییەک بۆ وەرگێڕانێکی سەرکەوتووتر:\n١. هەوڵ بدە بۆ زمانێک وەرگێڕان بکەیت کە لە منداڵییەوە پێی ئاشنا بوویت و خووت پێ گرتووە و لەگەڵی گەورە بوویت، چونکە زۆر وردەکاری هەن کە مرۆڤ هەرگیز بە گەوررەیی پێی ئاشنا نابێت، بەتایبەت ئەگەر تەنیا لەڕێی کتێبخوێندنەوەوە فێری زمانێکی نوێ بووبێت و هەرگیز بە شێوەی زارەکی لەگەڵ ئاخافتەری زمانە نوێیەکە نەدوابێت.\n٢. ئەگەر وەرگێڕانت بۆ زمانێکی بیانی کرد و هەرچەند شارەزاییشت لەو زمانەدا هەبێت، پێشنیارت پێ دەکەین بەبێ ئەملا و ئەولا، وەرگێڕانەکەت پێش لە بڵاوبوونەوە بدەیتە کەسێکی شارەزا کە بەو زمانە فرچکی گرتووە و پێی گەورە بووە، تا پێداچوونەوەیەک لەسەر وەرگێڕانەکەت بکات.\nلەسەر هەموو تابلۆکانی ناو شاری هەولێر کورتەی (.Str) بۆ کورتەی (street) بەکار هێنراوە، بەڵام لە ئینگلیزیدا (St) بەکار دەهێنرێت، وەک: (شەقامی کامبریج Cambridge St). کەوا بێت ئەو تابلۆیەش دەبێت بنووسرێت: (Kurdistan St).\nزۆر گرنگە لە وەرگێڕان و نووسینی زمانی بێگانەدا وردبین بین.\n* جاری وایە کەسێک زمانێک دەزانێت و هەر لەبەر ئەوە هەوڵ دەدات دەست بکات بە وەرگێڕان بۆ ئەو زمانە یان بەپێچەوانەکەی، بەڵام جاری وایە دوو وشە کە ڕواڵەتیان وەکوو یەکن بەڵام واتایان جیاوازە زۆر جار دەتوانن کێشەساز بن، بۆ نموونە وشەی (انقلاب) و (کودتا):\nلە عەرەبیدا (انقلاب = coup).\nلە فارسیدا (انقلاب = revolution).\nلە عەرەبیدا (الثورة = revolution).\nلە فارسیدا (کودتا = coup).\nواتە ئەوەی لە فارسیدا پێی دەڵێن (انقلاب)، عەرەب پێی دەڵێت (الثورة) و ئەوەی فارس پێی دەڵێت (کودتا) عەرەب پێی دەڵێت (انقلاب).\nکەوا بێت بێگومان تێگەیشتنی کوردێکی ڕۆژهەڵاتی و باشووری لەو بارەدا جیاوازە، لە وەرگێڕاندا دەبێت وەرگێڕ فریوی وشەکە نەخوات، بەڵکوو دەبێت دڵنیا بێت بزانێت باش لە مەبەستەکە تێ گەیشتووە یان نە.\nدەیان وشەی وا هەن کە لە دوو زماندا بەکار دەهێنرێن بەڕواڵەت لە یەک دەچن بەڵام واتای جیاوازیان هەیە بۆ نموونە وشەی (ماما، منزل، دریا، محصل، سرباز، ریزش و …) لە هەر دوو زمانی فارسی و دەریدا هەن، واتایان جیاوازە تەنیا شێوەیان لە یەک دەچێت و واتایان تەواو دوورە لە یەکتر (ماما = دایی، منزل = طبقە، دریا = رود، محصل = دانشجو، سرباز = دلیر، ریزش = سرماخوردگی).\n* وشەی “قۆز” لە باشوور واتە جوان، جوانخاس، بۆ پیاو بەکار دەهێنرێت، بەڵام هەمان وشەی “قۆز” لە ڕۆژهەڵات بە کەسێک دەوترێت کە لەخۆبایی و فیسزل بێت.\n* وتەی “غەڵەتی کرد.” لە باشووردا واتە “هەڵەی کرد.“، بەڵام لە ڕۆژهەڵاتدا ئەو وتەیە زۆر قورسە و جۆرێکە لە جنێودان و نابێت بە کەسێک بڵێیت “غەڵەتت کرد.”\n* وشەی “لاق” لە ناوچەی مووکریاندا واتە “پێ، قاچ” و دەکرێت بۆ مرۆڤ بەکار بهێنرێت، بەڵام لەلای خوارووی کوردستاندا وشەی “لاق” تەنیا بۆ ئاژەڵ بەکار دەهێنرێت و قەت ناکرێت بە مرۆڤێ بڵێیت “لاقت چۆنە؟”، چونکوو ئەگەر ئەوە بە کەسێک بڵێیت وەکوو ئەوەیە ئەو کەسە بە ئاژەڵ بناسیت.\n* وشەی “ئەرێ” لە ڕۆژهەڵات زۆر ئاسایییە و هەموو کەسێک بەکاری دەهێنێت کەچی لە زۆر ناوچەی باشوور وەکوو سلێمانی ئەوە وشەیەکی نامۆیە و خەڵک ئەوە بەکار ناهێنت و لە باتیی ئەوە دەڵێت: “بەڵێ، ئا”.\nوشەی “کرمانج” لە هەندێک ناوچەی بەرتەسکی کوردستان بۆ کەسێک بەکار دەهێنرێت کە بە “لادێیی، نەخوێندەوار” هەژمار بکرێت، کەچی لە کوردستانی گەورەدا “کرمانج” ئاماژەیە بە بەشێکی گەورەی کورد و ڕێزی تایبەتیی خۆی هەیە.\n* وشەی “خاڵ” لە هەندێک ناوچەی کوردنشیندا واتە “برای دایک، خاڵۆ”، کەچی لە هەندێک شوێنی تردا واتە: “نیشانە، نوختە”.\n* وشەی “لووس” لە هەندێ ناوچەی کوردنشیندا واتە: “ساف، بێگەرد”، کەچی هەمان وشە لە ناوچەی تری کوردەواری بەکار ناچێت و زیاتر وەبیرخەرەوەی وشەی فارسیی “لوس”ە واتە: “بێتام، کەسێ کە خۆی سووک دەکات”.\n* وشەی “کەرەنتوو” کە ئامێرێکی درەوکردنی سادەیە، لە ناوچەی مووکریاندا بەکار ناهێنرێت و خەڵک هەر ئەو وشەیە ناناسن و لە باتیی ئەوە وشە تورکییەکەی بۆ بەکار دەهێنن: “مەڵەغان”\n* دەستەواژەی “لە دەورت گەڕێم.” لە ناوچەیەکی تردا پێی دەوترێت: “بە قوربانت بم”.\n* لە ناوچەی هەولێر پیتی “ڵ” دەبێت بە “ر” و زۆربەی ئەو وشانەی کە لە ناوچەکانی تردا “ل”یان تێدایە دەبن بە “ر”: (ماڵ = مار، دووکەڵ = دووکەر)\n* وشەی “سواربوون” لە ڕۆژهەڵات بۆ هەموو دۆخێک بەکار دەهێنرێت، بەڵام لە ناوچەیەکی وەک سلێمانیدا باش نییە بڵێیت “سوار بە.”، چونکە سواربوون لەوێ زۆر جار بە واتای “جووتبوون، نیشتنەکۆڵ” دەدات، لەوێ باشترە بڵێیت: “سەر کەوە”.\n* لە هەندێک ناوچەدا بە ڕەنگی شین دەوترێت (کەوە)، ئەگەر بە کەسیێک بڵێیت: “سەر کەوە!”، وەک ئەوەیە پێی بڵێیت: “سەرشین”. کەوا بێت: “سواربوون = سەرکەوتن”.\nدەبێت بزانیت لە کام ناوچەدا چی بەکار دەهێنرێت. هەڵبەت لە زمانی ئەدەبیدا زۆر ئاسایییە بە کەسێک بڵێت: فەرموو، سەر کەوە.\n* لە هەندێک ناوچەدا وشەی “خوا” واتە “خوێ”، کەچی لە شوێنی تردا واتە “خودا”.\nبۆیە گرنگە مرۆڤ زۆر زۆر وریا بێت و شارەزاییی تەواوی لەسەر زمانەکەی هەبێت و بزانێت وشەکان بۆ چ مەبەستێک بەکار هاتوون و واتایان چییە.\n٣. متمانەت هەمیشە بە یەک وشەنامەی دووزمانە نەبێت، بەتایبەت ئەوانەی کە لە زمانەکەماندا هەن، چونکە لەوانەیە زۆر واتای تایبەتی و پسپۆڕیی وشەکانیان پشتگوێ خستبێت. هەوڵ بدە بۆ دڵنیابوون لە واتای وشەیەکی پسپۆڕی چاو لە کۆمەڵێک وشەنامەی جۆربەجۆر بکەیت.\n٤. بۆ تێگەیشتن لە واتای وشەیەکی دژوار، باشترین شت ئەوەیە کە هەوڵ بدەیت لە وشەنامەی یەکزمانە بکۆڵیتەوە کە واتای وشەکانی تێدا شی کراوەتەوە، بۆ ئەوەی دڵنیا بیت کە ئەو واتایەی کە لە وشەنامەیەکی تایبەتیدا نووسراوە بەڕاستی هەمان مەبەستی پێکاوە یان نا.\n٥. لەم سەردەمەدا کۆمەڵێک وشەنامەی پسپۆڕیی بوارە جۆربەجۆرەکان وەکوو ئایتی، فیزیا، کیمیا، گیانەوەرزانی، پزیشکی، ڕاگەیاندن و هتد هاتوونەتە ئاراوە، زۆر لەو وشانە لە فەرهەنگە گشتییەکاندا نین و پێویستە تا ئەو کاتەی کە فەرهەنگنووسەکانمان بەوانە وەکوو مڵکی زمانی کوردی چاو لێ دەکەن و دەیانخەنە ناو وشەنامەکانیانەوە، وەرگێڕەکانمان ئاگاداری ئەوانە بن و هەوڵ بدەن کەڵک لەو فەرهەنگە پسپۆڕییانە وەربگرن.\nبۆ نموونە وشەی وەک: “ماڵپەڕ، دڵخواز، پەڕگە، نووسە، دراوە، نەرمەواڵە، ڕەقەواڵە، ڕاژەخواز، وێنۆچکە، ئالوول، خۆکار، خۆپاتە، پاشبنەما و هتد” لەم سەردەمەدا ئیتر بەشێکن لە خەرمانی وشەی کوردی و دەبێت وەرگێڕەکانمان ئاگاداریان بن.\n٦. لەم سەردەمەدا، بەهۆی تەکنیک و پێشکەوتنەوە کۆمەڵێک مەکۆ و سایت و پەڕەی فەیسبووک هەن که خەڵکانێکی زۆر لەوێدا بەشدارن و زۆریان شارەزای زمانی کوردین، ئەگەر بۆ وشەیەکی تایبەتی گیرت کرد، دەتوانیت پرسیارەکەت لە یەکێک لەو شوێنانەدا بپرسی و زۆر جار بێوەڵام نامێنیتەوە، بەڵام لەبیریشت نەچێت لەوانەیە زۆر بۆچوونی واش ببینیت کە لەسەر بنەمایەکی زمانەوانییانە دانەڕێژراون، بەڵام زۆر جاریش کەسانی شارەزا بەباشی دەتوانن ڕێنوێنیت بکەن.\nئەگەر لە وەرگێڕانی ڕستەیەکدا دوودڵیت، هەوڵ بدە بیدەیتە کەسێکی تر کە بۆ زمانە سەرچاوەکە وەری بگێڕێتەوە، بزانە ئایا دەچێتەوە سەر هەمان نووسینی پێش لە وەرگێڕان یان بووە بە شتێکی تر.\n٧. لە کۆڕێکدا پارێزەرێکی سویدی باسی گرنگیی وەرگێڕانی دەکرد و گوتی: جارێک دەقێکمان لە سویدییەوە دا بە بنکەیەکی وەرگێڕان کە بیکەنە عەرەبی، پاشان هەمان دەقی بەعەرەبیکراومان دایە بنکەیەکی تری وەرگێڕان کە وەری بگێڕنەوە بۆ سویدی.\nپارێزەرەکە گوتی: ئێمە لە دەرەنجامی ئەو کارە زۆر حەپەساین، چونکە ئەوەی وەرگێڕدرابووەوە سویدی، زۆر جیاوازیی هەبوو لەو دەقە سویدییەی کە لە پێشدا دامانبوو وەری بگێڕنەوە. ئەمە نیشان دەدات کە دەق لە وەرگێڕاندا چۆن گۆڕانی بەسەر دێت.\nجا ئەو نموونەیە دەمانخاتەوە بیری ئەو وەرگێڕانە پلە دوو، پلە سێ و تەنانەت پلە چوارانەی کە لە زمانانی ترەوە دوای چەند وەرگێڕان کراونەتە کوردی. بیر بکەنەوە دەقێک کە بە فینلەندی نووسرابێت و پاشان کرابێتە ئینگلیزی و پاشان کرابێتە فارسی و پاش ئەو هەموو وەرگێڕانە کرابێتە کوردی، دەبێت چەندە گۆڕانی بەخۆیەوە بینیبێت!\n٨. لە کاتی وەرگێڕانی دەقێکی دوورودرێژدا، هەوڵ بدە لە وەرگێڕانی وشە بە وشە و وەرگێڕانی ئازاد خۆت بپارێزی، بەڵکوو وەرگێڕانی ڕستە بە ڕستە بکە، چونکوو ئەو کاتە نە وەرگێڕانێکی سەیر بەدەستەوە دەدەیت و نە پەیامێک دەقرتێنرێت. لەو دۆخەشدا دەبێ واتا وەربگێڕیتەوە، نەک وشە بە وشە.\n٩. هەر نەتەوەیەک بە شێوەی تایبەتی بیر دەکاتەوە، جاری وایه بەهیچ شێوەیەک ناتوانیت هەندێک دەستەواژە وشە بە وشە لە زمانێکەوە وەربگێڕیتەوە سەر زمانێکی تر، چونکە لە زمانی مەبەستدا هیچ واتایەک نابەخشن، بۆ نموونە ناتوانیت ئەم دەستەواژانەی خوارەوە وشە بە وشە بکەیتە سویدی، چونکە بەو ڕیزبوونە و بەو واتایانە بۆ ئەوان هیچ واتایەک نابەخشێت:\nکڵاوی نا سەرم.\nلە دەورت گەڕێم.\n١٠. بۆ وەرگێڕان لەنێوان دوو زماندا، تەنیا زانینی وشە بەو دوو زمانە بەس نییە، دەبێت هەستی وەرگێڕان لە گیانتدا هەبێت و بە ڕاهێنانی زیاتر خۆت زاناتر بکەیت. هەروەها دەبێت لە بواری ئەو بابەتەی وەرگێڕانی “لێ/ بۆ” دەکەیت شارەزاییت هەبێت، بۆ نموونە کەسێک کە لە بواری نەخۆشەوانیدا خەریکی وەرگێڕانە، دەبێت لانی کەم لە بنەماکانی ئەو زانستەدا شارەزاییی هەبێت، ئەگەر کەسێک وەرگێڕان بۆ فەرمانگەی کۆچ و کۆچبەری دەکات، دەبێت ئاگاداری یاسا و ڕێساکانی بواری پەنابەری بێت، نەک بە تەنیا هەوڵ بدات وشەکان وەربگێڕێتەوە، واتە دەبێت بەوردی بزانێت پەناخواز و پەنابەر چ جیاوازییەکیان هەیە و ڕەوتی پەنابەری هەر لە سەرەتاوە هەتا کۆتایی چۆنە و ئەو یاسا و چەمکانەی لەو نێوانەدا بەکار دەهێنرێن چین و بڕگەکانی پەنابەری لە چی دەدوێن و یاساکانی پەنابەری چین.\nئەگەر کەسێک بۆ پۆلیس و لێکۆڵەر و داواکاری گشتی و دادگا وەرگێڕان دەکات، دەبێت بەوردی ئاگاداری هەموو خاڵەکانی ئەو بوارە بێت، دەبێت بزانێت گومانلێکراو، تۆمەتبار و تاوان و تاوانبار چین، چی بە ڕەوتی تاوانکردن هەژمار دەکرێت و کێ و چۆن لێکۆڵینەوە دەکات و یاسا لەو بوارانەدا چی دەڵێت. لە دادگادا پێویستە وەرگێڕان هێندە شارەزا بێت کە بتوانێت وەرگێڕانی هاوکات بکات، واتە دوای چرکەیەک دەست بکات بە وەرگێڕان. لە دادگادا کات نادرێتە وەرگێڕ، وەرگێڕ دەبێت وەک کۆمپیوتەرێک خێرا چەمکەکان بزانێت و وەریان بگێڕێتەوە. وردبین بێت، تەنانەت تێکەڵکردنی نیشانەی تاک و کۆ لە دادگادا دەتوانێت کارەساتی لێ بوەشێتەوە، هەر بۆیە وەرگێڕی ئەو بوارە دەبێت خولی تایبەتیی یاسای خوێندبێت، لە وڵاتی سویددا بۆ هەموو بوارەکان و بەتایبەتی بۆ بواری یاسازانی خولی تایبەت بۆ وەرگێڕەکان دانراوە، دەبێت یاسا و ڕێسای زۆر فێر ببێت و هاوکاتیش هەزاران وشە لەبەر بکات.\n١١. نەک وشە، بەڵکوو دەبێت هەست و نەستی زمانی سەرچاوەش بگوێزیتەوە بۆ خوێنەری زمانی مەبەست. بۆ نموونە (کوند، بایەقوش) لە فەرهەنگی نەتەوەکانی ئاسیا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و تەنانەت ئەفریقاش نوێنەری نەگریسی و ماڵوێرانییە، بەڵام لە ئەورووپای نوێ ئەوە نوێنەری ئاوەز و ژیرییە. چونکوو لە یۆنانی ئانتیکدا کوند مەلی پیرۆزی خواژنی ژیری و ئاوەز (ئاتێنا) بوو. جا ئەگەر هۆنراوەیەک وەربگێڕیتەوە کە سەردێڕەکەی بە “بایەقوش” دیاری کرابێت، دەبێت بزانیت لە کام فەرهەنگەوە بۆ کام فەرهەنگ وەرگێڕان دەکەیت، ئایا وەرگێڕانەکەت دەتوانێت هەمان هەست و نەست لای زمانی دووەم بەدی بهێنێت؟\nکوند نوێنەری ماڵوێرانی یان ژیری؟\n١٢. یەکێک لەو یاسایانەی کە وەرگێڕێک دەبێت بەوردی شارەزاییی لێ هەبێت پێی دەوترێت “تایپۆلۆجیی زمان” یان (تایپۆلۆجیی زمانەوانی Linguistic typology).\nوشەکانی هەر زمانێک لەناو ڕستەدا بەپێی ڕێسای تایبەت بەو زمانە ڕیز بوون. سیستەمی ڕیزبوونی “بکەر subject، کار verb، بەرکار object”ی زمانەکان هەمیشە وەکوو یەک نین.\nڕستەیەکی ئینگلیزی وا ڕیز دەبێت:\nئەگەر بێت و ئەو ڕستەیە وەربگێڕینەوە و بەپێی سیستەمی (بکەر، کار، بەرکار SVO) ڕێکی بخەین دەبێت بڵێین: (من دەخۆمەوە ئاو.)، هەموومان دەزانین کە ئەوە هەڵەیە و کورد وا قسە ناکات بەڵکوو سیستەمی تایپۆلۆجیی زمانی کوردی (بکەر، بەرکار، کار SOV)ە و بەپێی ئەوە دەبێت بڵێین: (من ئاو دەخۆمەوە.)\nئەمڕۆکە زۆر جار دەقی وەرگێڕدراو دەبینین کە بەداخەوە زۆر زوو دەردەکەوێت کە وەرگێڕەکەی هەر ناوی سیستەمی تایپۆلۆجیی زمانەوانیی نەبیستووە و ڕستەسازیی زمانی بێگانە بەزۆر دەسەپێنێت بەسەر زمانی کوردیدا.\nکەوا بێت، لە کاتی وەرگێڕاندا، ڕستەسازیی زمانی مەبەست لەبەر چاو بگرە و بایەخ بەوە بدە و ڕستەسازیی زمانی سەرچاوە مەسەپێنە بەسەر زمانی مەبەستدا.\n١٣. زۆر جار بەئاسانی دەتوانین بکەوینە ژێر کاریگەریی زمانێکی بێگانەوە:\nکۆمەڵگای پزیشکیی خێرخوازیی زەهرا\nئەو دەقە کوردییە ڕێک وشە بە وشە بەپێی تایپۆلۆجیی زمانی عەرەبی کراوەتە کوردی کە تێکدانی تایپۆلۆجیی کوردییە، دروستەکەی ئاوایە: کۆمەڵگای پزیشکیی خێرخوازیی زەهرا\nئێمە دەتوانین بڵێین: کۆمەڵگا پزیشکییە خێرخوازییەکەی زەهرا، بەڵام ناتوانین بڵێین: کۆمەڵگا زەهرا پزیشکییە خێرخوازییەکە، کەوا بێت ناشکرێت بڵێین کۆمەڵگای زەهرای پزیشکی خێرخوازی.\n١٤. کورد لە کۆنەوە بە پاشگری (…انە) وشەی نوێی داڕشتووە، بۆ نموونە، پیاو + انە = پیاوانە.\nپیاوانە واتە ئەو شت/شتانەی کە تایبەت بە پیاو بن، وەک جل، کار، قسە، بەڵێن، حەمام و هتد.\nدەشتوانێت بۆ هەر کەسێکی تر بێت وەک: ژنانە، کوڕانە، کچانە، منداڵانە، گەنجانە، پیرانە و هتد.\nقسەیەکی پیاوانەی کرد.\nکارێکی منداڵانەی کرد.\nجلی ژنانەی کوردی زۆر جوانە.\nدەتوانین ئێستەش لەسەر هەمان پێوەر وشە نوێیەکانمان ساز بکەین، وەک:\nقوتابخانەی کوڕانە، قوتابخانەی کچانە\nواتە قوتابخانەیەک کە تایبەتە بە کوڕان، قوتابخانەیەک کە تایبەتە بە کچان.\nلە فارسییشدا – کە سیستەمی تایپۆلۆجییەکەی وەک کوردییە – دەوترێت: مدرسە پسرانە، مدرسە دخترانە.\nجا ئەگەر ئەو قوتابخانە کوڕانە یان کچانە ناوێکیشی هەبێت ناوەکە پاش ئەو دوو وشەیە دەنووسین، بۆ نموونە:\nقوتابخانەی کوڕانەی قانع، واتە قوتابخانەکە کوڕانەیە و تایبەتە بە کوڕان و ناویشی “قانع”ە، ناکرێ بنووسین: قوتابخانەی قانعی کوڕان، ئەوە وەکوو ئەوەیە کە بڵێین قوتابخانەکە قانعە و هی کوڕانە، یان قوتابخانەکە هی قانعە و قانعیش هی کوڕانە، بۆیە دەبێت بنووسین: قوتابخانەی کوڕانەی قانع.\nجا لەبەر ئەوە هەموو ئەم تابلۆیانە کە بەپێی تایپۆلۆجیی عەرەبی وەرگێڕدراونەتەوە یان نووسراون، دەبێت بەزوویی بگۆڕدرێن:\nئامادەیی کوڕانەی شۆڕش\nقوتابخانەی بنەڕەتیی کوڕانەی “کامل بصیر”\nقوتابخانەی سەرەتاییی تێکەڵاوی “قەدەمخێر”\nقوتابخانەی بنەڕەتیی تێکەڵاوی “زەڵم”\nسەنتەری نێودەوڵەتیی کوردستان\nسەنتەری پزیشکیی میدیا / ناوەندی پزیشکیی میدیا\nنموونەیەکی تری هەڵە و داسەپاندنی تایپۆلۆجیی عەرەبی ئەوەیە کە بۆ نموونە دەڵێن:\nشوێنی کاروان بۆ فرۆشتنی کۆمپیوتەر.\nکورد لە کۆنەوە وتوویەتی، “تەماتەفرۆشی، میوەفرۆشی، سەهۆڵفرۆشی، لەسەر هەمان بنەماش دەتوانێت بڵێت: “کۆمپیوتەرفرۆشی”، ئیتر بۆ بڵێین: شوێنی کاروان بۆ فرۆشتنی کۆمپیوتەر؟ ئایا ئەمە داسەپاندنی تایپۆلۆجیی زمانی بێگانە نییە بەسەر کوردیدا؟\nفرۆشگەی جلوبەرگی پیاوانە\nجاری وایە وەرگێڕانێکی سەیروسەمەرە دەبینی کە زیاتر لە دارمیوەی متوربەکراو دەچێت بە وشەی کوردی و عەرەبی:\n١٥. جاری وایە وەرگێڕ لەنێوان دوو زماندا گیر دەکات کە وشەدانەکانیان وەکوو یەک نین، بۆیە لەوێ دەبێت زیرەک بێت و شارەزای زانستی زاراوەزانی بێت، ڕەنگە لە هەندێک شوێندا ناچار ببێت کاری وشەسازی بکات، بۆیە وەرگێڕێک دەبێت بۆ نموونە بزانێت کە یاسا و ڕێساکانی وشەسازی چین و دەبێت بەوردی لێیان تێ بگات و بزانێت کامیان بکاتە بنەما بۆ وشەسازی.\n١. بە یارمەتیی گیرەک 1. Affixation\n٢. پاشسازی 2. Back Formation\n٣. تێکەڵکردن 3. Blending\n٤. کورتکردنەوە 4. Clipping\n٥. لێکدان 5. Compounding\n٦. گۆڕین 6. Conversion\n٧. داڕشتن 7. Derivation\n٨. قه‌رزه‌وه‌رگێڕان 8. Loan Translation (Calque)\n٩. قه‌رزه‌وشه 9. Loanword\n١٠. نوێ‌وشه‌خوازی 10. Neologism\n١١. وشەی ئاڵۆز 11. complex word\n١٦. هەر کاتێک دەقێک بۆ نموونە لە زمانی ئێنگلیزییەوە وەرگێڕدرابێتە سەر زمانێکی دیکەی وەک عەرەبی و تۆش بتەوێت لەوێوە بیکەیتە کوردی، دەبێت وربین بیت کە ناوەکان وەک زمانی عەرەبی نەنووسیتەوە، چونکوو ئەوان پیتیان بۆ هەندێک دەنگ نییە و وشەکان بە شێوەیەکی تر دەنووسنەوە، بەڵام ئێمە بەرانبەریان پیتمان هەیە و دەبێت هەوڵ بدەیت کە ناوەکان لە بنەڕەتدا بدۆزیتەوە و بەپێی توانای زمانی کوردی بییاننووسیتەوە، بۆ نموونە:\nلە عەرەبیدا (ڕیچارد) بە (ریتشارد) دەنووسنەوە و نابێت فریوی نووسین بە عەرەبی بخۆین. هەروەها:\n(ئەرشیف/ آرشیو) بە (ئەرشیڤ) بنووسرێت و (بانق) بە (بانک)، (صین) بە (چین)، (یابان) بە (ژاپۆن)، (غوستاف) بە (گوستاڤ)، (مارغاریتا) بە (مارگاریتا)، (غابرییل غارسیا) بە (گابریەل گارسیا)، (غاندی) بە (گاندی) بنووسرێنەوە.\nگەلێک ناوی تر هەن کە لە فارسی و بەتایبەت لە عەرەبیدا نووسینەوەیان گۆڕانیان بەسەر هاتووە و دەبێت هەوڵ بدەین بە ڕێنووسی کوردی بیاننووسینەوە، بۆ نموونە وشەی (Video) بە کوردی وا دەنووسرێت: (ڤیدیۆ)، نەک وەک فارسی بنووسین (ویدیو) و نەک وەک عەرەبییش بنووسین (فیدیو).\nوەرگێڕان ئەرکێکی گرنگە و مرۆڤ دەبێت هەستی دەروونیی تایبەتیی بۆی هەبێت، بەڵام دەتوانێت توانایییەکەی بە ڕاهێنان و سەرنجدانی یاسا و ڕێساکان بەهێزتر بکات. ئەمڕۆکە زۆر لە تابلۆکانی هەندێک لە شارەکان بەپێی تایپۆلۆجیی زمانی عەرەبی کراونەتە کوردی یان نووسراون، پێویستە زمانی کوردی بکەینە پێوانە بۆ نووسینەکان و وەرگێڕانەکانمان، دەبێت هەموو ئەو هەڵانەی کە لە شوێنە گشتییەکاندان بەزووترین کات چاک بکرێنەوە، چونکە ئەوانە دەبنە هۆی سەرلێشێواندنی خەڵکی ئاسایی و ڕێنووس و ڕێزمان و تایپۆلۆجی بەهەڵە فێری خەڵک دەکەن.


تره‌مپ هه‌ڕه‌شه له رێكخراوی ته‌ندروستی جیهان ده‌كات\nبۆ جارێكی تر سه‌رۆكی ئه‌مریكا هه‌ڕه‌شه له رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی ده‌كات و مۆڵه‌تی مانگێكی پێداوه بۆ چاكسازیی گه‌وره ، ئه‌گه‌رنا پاڵپشتییه داراییه‌كانی بۆ ئه‌و رێكخراوه راده‌گرێت.\nدۆناڵد تره‌مپ سه‌رۆكی ئه‌مریكا له پێگه‌ی تایبه‌تی خۆی له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی تویته‌ر وێنه‌ی ئه‌و نووسراوه‌ی بڵاوكرده‌وه كه ئاڕاسته‌ی تیدرۆس ئه‌هانۆم به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی كردووه و نوسیوێتی: ده‌بێت رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی پابه‌ند‌بێت به ئه‌نجامدانی چاكسازیی جه‌وهه‌ریی گه‌وره له ماوه‌ی 30 رۆژی داهاتوودا.\nتره‌مپ هه‌ڕه‌شه‌شی له رێكخراوه‌كه كردوه‌و رایگه‌یاندووه، ئه‌گه‌ر رێكخراوه‌كه پابه‌ند نه‌بێت،  كۆمه‌ك و پاڵپشتییه دارایی و لۆجستییه‌كانی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان بۆ رێكخراوه‌كه ده‌كه‌مه‌وه‌و چاو به ئه‌ندامێتیمان له‌و رێكخراوه ده‌خشێنمه‌وه.\nئه‌وه‌ش له‌كاتێكدایه كه له ناوه‌ڕاستی نیسانی رابردوودا ئه‌مریكا به شێوه‌یه‌كی كاتی كۆمه‌ك و هاوكارییه‌كانی بۆ ئه‌و رێكخراوه راگرت و تۆمه‌تباری كرد به‌وه‌ی لایه‌نگی چین ده‌كات و چاوپۆشی له كه‌مته‌رخه‌مییه‌كانی ئه‌و وڵاته سه‌باره‌ت به بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ "كۆڤید19" ده‌كات.


زیاتر لە 8 هەزار تووشبووی نوێ بە كۆرۆنا تۆماركرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ڕایدەگەیەنێت، 8179 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە، 5791 كەسیش چاكبوونەتەوە، 39 كەسیش بەهۆی پەتاكەوە گیانیانلەدەستدا.\nبەپێی بەیاننامەیەك، كە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی عیراقەوە بڵاوكرایەوە” لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 47 هەزار و 366 پشكنینی تایبەت بە كۆرۆنا ئەنجامدراوە و دەركەوتووە 8179 كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و ئەنجامەكانیان پۆزەتیڤ بوون، ئەمەش بە ژمارەیەكی زۆری تووششبوونی ڕۆژانە لە وڵاتدا دادەنرێت لەو دەمەی پەتاكە لە بڵاوبۆتەوە.\nهەر لە بەیاننامەكەدا هاتووە، ”زۆرینەی تووشبووەكان لە بەغدا و بەسرە و سلێمانی و واست و هەولێر بوون، بەجۆرێك كە لە بەغدا 2749 و لە بەسرە 1038 و لە سلێمانی 577 لە واست 562 و لە هەولێر 477 حاڵەتی تووشبوون تۆماركراون”.\nوەك لە بەیاننامەكەی وەزارەتی تەندروستی عیراقیشدا ئاماژەی پیكراوە، “لە سلێمانی 572 هەولێر 477، و لە دهۆك 179 حاڵەتی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراون”.\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ئاماژەی بە چاكبوونەوەی 5791 تووشبووی كۆرۆنا كردووە، كە زۆربەیان لە بەغدا و بەسرە واست و دیالە و دیوانیە بوون، ویڕای گیانلەدەستدانی 39 كەس بەهۆی پەتاكە.


پێشڕەویی رژێم لە حەلەب ده‌بێته هۆی هەڵهاتنی 900,000 سوری\nنەتەوە یەکگرتووەکان داوای ئاگربەست و کردنەوەی داڵانی مرۆیی دەکات لەکاتێكدا مەدەنییەکان بەردەوام دەناڵێنن بەدەست تووندوتیژیی بەردەوام و سەرماوه له پلەی بەستندا.\nژنێکی سوری لەگەڵ منداڵەکانی لە زەوییەکی قوڕاوییدان لە کەمپی ئاواره‌كانی وەشوکانی لە ناوچەی زۆرینە کوردی حەسەکە لە باکوری رۆژهەڵاتی سوریا، 17 شوبات 2020. [دەلیل سولەیمان/ئاژانسی فرانس پرێس]\nهێزەکانی رژێمی سوریا بەردوامن لە هێرشەکەیان بۆ راماڵینی دوایین قەڵای ئۆپۆزسیۆن لە باکوری سوریا، هەرچەندە رێکخراوەکانی هاوکاری مرۆیی و چالاکوانانی ناوخۆ هۆشداریدەدەن لە دەرئەنجامە "تۆقێنەرەکان"ی بۆ مەدەنییەکانی ناوچەکە.\nسەرۆکی سوریا بەشار ئەسەد دووشەممە ( 17شوبات) لە وتاریكیدا لەسەر تەلەفزیۆنی دەوڵەت وتی: "شەڕی رزگارکردنی پارێزگاکانی حەلەب و ئیدلیب بەردەوام سەرباری هه‌موو ئه‌و هه‌وا گه‌رمه‌ی له باكوره‌وه دێت،" له ئاماژه‌كردنێكدا به هۆشدارییه‌كانی توركیا.\nبه‌ڵام هێرشەکە دەرئەنجامی زۆر خراپی لێکەوتۆتەوە و سەدان هەزار مەدەنی ئاوارە بوون و مەلۆتکەکان لە سەرمادا دەمرن چونکە کەمپی ئاوارەکان پڕن.\nبەگوێره‌ی نەتەوە یەکگرتووەکان، هێرشەکەی رژێم کە روسیا پشتیوانیی دەکات، ئاوارەبوونی 900,000 کەسی لێکەوتۆتەوە لە سەرەتای دەستپێکردنی لە کانونی یەکەم.\nسەربازانی سوپای سوریا پێشڕەویدەکەن لەسەر رێگایەك لە دێهاتەکانی باکوری حەلەب له 17 شوبات 2020. [ئاژانسی فرانس پرێس]\nدوکەڵ بەرزدەبێتەوە دوای ئەوەی هێرشە ئاسمانییەکانی روسیا ناوچە مەدەنییەکانیان پێكا لە دێهاتەکانی حەلەب. [خاوەنی وێنە: بەرگری شارستانی سوری]\nسەرۆکی کاروباری مرۆیی و هاوکاری بەپەلەی نەتەوە یەکگرتووەکان مارك لۆوکۆك وتی: "قەیرانەکە لە باکوری رۆژئاوای سوریا گەیشتۆتە ئاستێکی تۆقێنەر."\nدووشەممە وتی ئاوارەکان زۆربەیان منداڵ و ژنن کە "دووچاری كێشه‌ی ده‌روونی بوون و لە دەرەوە لەبەر سەرمای پلەی بەستن دەخەون چونکە کەمپەکان پڕن. دایکەکان پلاستیك دەسوتێنن تا منداڵەکانیان گەرمبکەنەوە و مەلۆتکە و منداڵە بچوکەکان بەهۆی سەرماوە دەمرن."\nلۆوکۆك وتی: "تەنیا بژاردە ئاگربەستە."\nدواهه‌مینی تووندوتیژییەکان سێشەممە دوو مەدەنییان کوشت، یەکێکیان لە هێرشی ئاسمانی روسیادا و ئەویتر لە تۆپبارانی رژێمدا کوژران.\nئاژانسی هەواڵی فارس رایگه‌یاند كه ئەندامێکی سوپای پاسدارانی ئێران، کە پشتیوانی ئەسەدە، لە هێرشێکی موشەکیدا کوژرا.\nداواکردنی داڵانی مرۆیی\nوتەبێژی نەتەوە یەکگرتووەکان دەیڤید سوانسن سێشەممە بە ئاژانسی فرانس پرێسی وت: "تەنیا لە چوار رۆژی رابردوودا نزیکەی 43,000 کەس لە رۆژئاوای حەلەب هەڵهاتوون و ئاوارەبوون بەهۆی ئەوەی شەڕ لەو شوێنە زۆر سەخت بووە."\nوتی لە سەرەتای شوباتەوە، ژماره‌ی ئاوارەکان له ده‌وروبه‌ری 300,000 کەسدا بوو.\nنوسینگه‌ی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ هاوئاهەنگی کاروباری مرۆیی رایگه‌یاند كه هەفتەی رابردوو پلەی گەرمی 7 پلە لەژێر سفرەوە بووە لە هەندێك ناوچە.\nراشیگه‌یاند: "ئەو خێزانانەی توانیویانە هەندێك کەلوپەڵ لەگەڵ خۆیاندا بەرن کە هەڵهاتوون لە ماڵەکانیان، دەوترێت هەرچییەك دەدۆزنەوە دەیسوتێنن، وەك کەلوپەلی ناوماڵ و هەرشتیك کە بەکاربێت بۆئەوەی بۆ ماوەیەك خۆیانی پێ گەرمبکەنەوە."\nسەرۆکی کۆمسیۆنی باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ مافەکانی مرۆڤ میشێل باچێلێی داوای دامەزراندنی داڵانە مرۆییەکانی کرد بۆ مەدەنیەکان تا رێگریبکرێت لە لەدەستدانی زیاتری ژیانی مەدەنییەکان.\nلە بەیاننامەیەکدا وتی: "لەکاتێکدا هێرشەکەی حکومەت بەردەوامە و خەڵك تا دێت روو لە شوێنی بچوكتر و بچوكتر دەکەن، دەترسم خەڵكی زۆرتر بکوژرێن."\nشەپۆلێکی مەزنی ئاوارەکان\nهەرێمی ئیدلیب و بەشێك لە پارێزگای حەلەبی هاوسێی شوێنی نزیکەی سێ ملیۆن دانیشتوانن، كه نیوەیان پێشتر بە ئاوارەیی هاتوون لە ناوچەکانی دیکەی وڵاتەوە\nلە چەند هەفەتەی رابردوودا، هێزەکانی رژێمی سوریا و هەوادارەکانی کە روسیا پشتیوانییان دەکات هێرشەکانیان زیادکرد دژی ئۆپۆزسیۆن و گروپە تیرۆریستیەکان له هەرێمەکە.\nزۆربەی ناوچە بەرفراوانەکانی ئیدلیبیان گرتۆتەوە له‌گه‌ڵ شوێنە سەرەکییەکان كه بووه‌ته هۆی ئه‌مینكردنی رێگای خێرای M5 کە زۆر گرنە چونکە دیمەشق و حەلەب پێکەوە دەبەستێتەوە و بەناو شارەکانی حومس و حەمادا تێده‌په‌ڕێت، لەگەڵ تەواوی ناوچەکانی دەوروبەری شاری حەلەب بۆ یەکەمجارە لە 2012 بەدواوە.\nچالاکوانێكی ئیدلیب، موسعەب عەساف بە دیارونای وت: "شەپۆلێکی مەزنی [ئاوارەکان] گەیشتۆتە باکوری سوریا و بۆ ئەو ناوچانە ده‌چن كه هەندێك ئەمینترن لە نزیك سنووری تورکیا، ئەوەش دوای ئەوەی سوپای رژێمی سوریا و میلیشیا هەوادارەکانی پێشڕەوییان کرد لە ناوچەکانی باشور و رۆژئاوای شاری حەلەب،" کە تەحریر شام تیایاندا لە 80 شارۆچکە و گوند و بازگە کشایەوە.\nوتی: "رەوشی ئاوارەکان تراژیدییە و بەسەر کەمپی نافەرمیدا بڵاوبوونەتەوە" لەکاتێکدا پلەی گەرمی بەردەوام لە نزمبوونەوەدایە.\nوتیشی هەزاران مەدەنی ئێستا لە حەلەب و ناوچەکانی دەوروبەری هەڵدێن و لەلایەن هێزەکانی رژێمەوە گێچەڵیان پێدەکرێت و دەستگیردەکرێن بە بەهانەی ئەوەی سەر بە گروپەکانی ئۆپۆزسیۆنن.\nهه‌روه‌ها وتی ترسی بەزۆرەملێ كردنه سەرباز فاکتەرێکی دیکەیە.\nپارێزەری سوری بەشیر بەسام بە دیارونای وت ئەو ژمارە زۆرەی ئاوارەکان نیشانیدەدات كه رژێم گوێناداتە خەڵكه‌كه‌ی خۆی.\nوتی: "چۆن رژێم دەتوانێت بڵێت پارێزگاری لە مەدەنییەکان دەکات لەکاتێكدا بۆردومانی ماڵەکانیان دەکات و سەدانیان بە پشتیوانیی روسیا کوژراون؟"\nوتیشی: "ئەوەی روودەدات بەرفراوانبوونی هەژمونی روسیایە لەسەر حسابی خەڵكی سوریا."\nلۆوکۆك لە نەتەوە یەکگرتووەکان هۆشداریدا كه تووندوتیژییەکە "کوێرانە" ئەنجامدەدرێت.\nوتی: "دەزگاکانی تەندروستی، قوتابخانەکان، ناوچەکانی نیشتەجێبوون، مزگەوتەکان و بازاڕەکان پێکراون. قوتابخانەکان داخراون، زۆربەی دەزگاکانی تەندروستی داخراون. مەترسییەکی گەورە هەیە نەخۆشی بڵاوببێتەوە. ژێرخانە ئابوورییە سەرەتاییەکان لە داڕوخاندان."\nوتی: "راپۆرتمان پێگەیشتووە كه شوێنی نیشتەجێبوونی ئاوارەکان پێکراون وبریندار و کوژراو هەن کە بوونەتە هۆی ئاوارەیی زیاتر."\nوتیشی ئۆپەراسیۆنێکی هاوکاریکردنی گەورە کە لە سنووری تورکیاوە بەڕێوەیە "له‌ژێر گوشاردایه". هه‌روه‌ها وتی: "ئامێر و دەزگاکانی لەلایەن فەرمانبەرانی بەخشینی هاوکارییەوە بەکاردەهێنرێن زیانیان پێكه‌وتووه، کارمەندانی مرۆیی خۆیان ئاوارەبوون و كوژراون."\nکۆشکی سپی رایگەیاند كه سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترەمپ یەکشەممە (16 شوبات) داوای لە روسیا کردووە پشتیوانی خۆی رابگریت بۆ "کردەوە دڕندانەکانی" رژێمی سوریا لە هەرێمی ئیدلیب.\nهەزاران خەڵکی تازە ئاوارەبوو لە دەشتودەر یان بینا ته‌واونه‌بووه‌كاندا دەژین، بەجۆرێك دەستیان بە ته‌نانه‌ت خزمەتگوزاری سەرەتایی وەك سەرئاویش راناگات.\nزیاتر لە ملیۆنێك مەدەنی، هەندێكیان پێشتر ئاوارەبوون، لە هەرێمی ئیدلیب هەڵهاتوون بەهۆی بۆردومان و هێرشە ئاسمانییەکانەوە.


چەن خواردنی بەتامی ژاپۆنی\n25/5/2020 12:22 PM\nخواردنە ژاپۆنییەکان بەشێوەیەکی سەرسوڕهێنەر بەتامن. ئەم سەرسوڕماوییە تەنیا بۆ کەسانی بیانی نییە و خەڵکی ژاپۆنیش دەگریتەوە. هەر کاتێکی رۆژ سەیری تەلەفیزیۆنی ژاپۆن بکەیت لانیکەن چاوت بە ٥ جۆر خواردن دەکەوێت، چونکە ژمارە خواردنە ژاپۆنییەکان زۆرن و لەبەر چاو ناکەون. لە درێژەی ئەم بابەتەدا لەگەڵ بەناوبانگترین خواردنەکانی ئەم وڵاتە پڕ رەمز و رازە ئاشنا دەبین.\nکاراگە رانە مریشکی سوورکراوەیە. بۆ دروستکردنی ئەم خواردنە سەرەتا رانە مریشکان بە سیر و سۆیا و زەنجەبیل و شتی لەم چەشنە تامدار دەکرێن و پاشان هەندێکی ئارد پێوە دەکەن و ئینجا سووریان دەکەنەوە. کاراگە رواڵەتێکی جوان و ئاڵتوونی هەیە و مرۆڤ بۆ خواردنەکەی دەوروژێنێت.\nتەقریبەن هەمووان ناوی سوشیان بیتسووە وەکوو خواردنێکی بەناوبانگی ژاپۆنی. سۆشی دوو دەستەی گشتین. یەکەم Makizushi: کە پێچراوەی گۆشتی ماسی و قەوزەی دەریاییەو دووهەم Sashimi کە ماسییەکی لەتوکوت‌کراو لەسەر برنجە. هەر دوو جۆرە زۆر بەتامن بەڵام بەتامترین جۆری سۆشی "ئونانی/ Unagi"ـیە کە بە مارماسی دروست دەبێت.\nگیودۆن خواردنێکی بەتامە کە بە برج دروست دەکرێت. گۆشتی گوێرەکە و پیاز لە سۆسێکدا کە لە سۆیا دروست بووە بە ئارامی دەکوڵێت، پاشان برنجی کوڵاو لەگەڵ تێکەڵاوەکەی باسمان کرد ئامادەی خواردن دەبێت. ئەم خواردنە یەکجار بەتامە و لە خودی ژاپۆنیش لاینگری زۆرە.


زانکۆی ڕاپەڕین - وته‌ی سه‌رۆکی زانکۆ\nخوێنەر و خوێندکارانی ئازیز:\nبە خێربێن بۆ ماڵپەری زانکۆی ڕاپەرین ، بەپێویستی دەزانین سوپاستان بکەین بۆ گرینگیدان بە ماڵپەری زانکۆکەمان، لەم ماڵپەرە تایبەتەدا دەتوانن زانیاری تەواو لەسەر ڕەوشی خوێندن دەستەی زانستی و چالاکییە زانستی و هونەرییەکانی کۆلێژ و بەشەکانی زانکۆکەمان بە دەست بهێنن.\nخۆشەویستان زانکۆی ڕاپەڕین ناوەندێکی خوێندنی باڵا-ی تازە دامەزراوە ،گەشە پێدان و گرنگی دان بەو زانکۆیە ئەرکی هەموو زانستخوازێکە .\nبۆیە لە پێناو بەرزکردنەوەی ئاستی زانکۆمان لە بوارە زانستییەکان و ئامادەکردنی نەوەیەکی نوێ-ی خوێندکاران کە بە توانابن و ئاشنابن بە زانست و تەکنەلۆجیای پێشکەوتووی سەردەمیانە ، ئامانجمانە لە ڕێگەی ماڵپەڕی زانکۆمانەوە دەروازە واڵا بکەین بۆ پەیوەندیە ئەلیکترۆنیەکان بە ناوەوە و دەرەوەی هەرێم تا خوێندکاران بە زانکۆمان و یاساکانی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ئاشنابن و پابەندبن .\nلە ئێمە هاوکاری و کار ئاسانی بۆ خوڵقاندنی کەش و هەوایەکی گونجاو لە ئێوەی فێرخوازیش گرنگیدان بە خوێندن و گەشەی زانستی و ڕۆشنبیری بۆ خزمەتی ووڵاتەکەمان لە ئێستا و داهاتوودا .\nسەرۆکی زانکۆی ڕاپەڕین\nپەیامی سەرۆکی پێشووی زانکۆی راپەڕین\nخوێندکاران و مامۆستایانی خۆشەویست...\nبەخێربێن بۆ ماڵپەری فەڕمی زانکۆی ڕاپەرین، لەم ماڵپەڕەدا تۆی وەرگرو خوێنەر، تۆی خوێندكارو مامۆستاو فەرمانبەر، زانیاری پێویست و تەواو دەربارەی پڕۆسەو سیستەمی خوێندن لەزانكۆی راپەڕین، و ستافی كارگێڕی و زانستی زانكۆ و زانیاری پەیوەست بەچالاكییە زانستیی و رۆشنبیریی و هونەرییەكان بەردەستدەهێنیت، بۆ زیاتر سود گەیاندن و شارەزابونتان دەربارەی میكانیزم و شێوازو دەرفەتەكانی خوێندنی بەرایی بەكالۆریۆس و خوێندنی باڵاو كۆرسەكانی فێبربونی زمان.\nیەکێکی تر لەسودەکان، جگەلە گەیاندن وگواستنەوەی ھەواڵ و زانیارییەکانی زانکۆ، ناساندنی رۆڵی جوانی زانکۆیە بەکۆمەڵگا بەتێرمی توانای کارامەیی و عەقڵانیەت لەم ماڵپەرە ئەلیکترۆنیەوە.\nئازیزان، زانكۆی راپەڕین، یەكێكە لەزانكۆ نوێیەكانی هەرێمی كوردستانی عێراق و لەساڵی (2010) لەلایەن حكومەتی هەرێمی كوردستان بەهەوڵ و كۆششی زانستخوازان دامەزرێنرا، وەک پێوستەیەکی مێژویی بۆ دەڤەرەکە. لەئێستاشدا زانكۆی راپەڕین بۆ بەردەوامبون و گەشەپێدانی پێویستی بەهەوڵ و كۆشیی زانستخوازان هەیە.\nبۆ ئاشناكردنی خوێندكاران و مامۆستایان و فەرمانبەرانمان، و خوێنەران، بەخوێندنی سەردەم و گەشەسەندنەكانی زانكۆی راپەڕین و پڕۆسەی خوێندنی هاوچەرخ و سەردەمیانە لەسەرتاسەری دنیا، پێگەی ئەلیكترۆنی زانكۆی راپەرین، گرنگی زۆر دەدات بەهەواڵ و زانیارییەكانی پەیوەست بەخوێندن و پڕۆسەی فێركردن و تەكنۆلۆژیای فێركردن.\nئێمە لەسەرۆكایەتی زانكۆی راپەڕین، لەكۆلێژو سەنتەرەكان و پێگەی ئەلیكترۆنی زانكۆمانەوە، هەوڵ و تواناكانمان خستۆتەگەڕ، بۆ هاریكاری و کارئاسانی بۆ ئەفراندنی کەشێكی گونجاوی خوێندن و فێركردن، هەربۆیە هیواخوازین ئێوەی فێرخوازیش گرنگی بەپڕۆسەی خوێندن و فێركردن و گەشەكردنی زانستی و ڕۆشنگەری بدەن بۆ خزمەتكردنی نیشتمان و وڵاتمان .\nپ.د. محمد علی عبداللە\nسەرۆکی پێشوی زانکۆی ڕاپەڕین


زمانی کوردی و کوردبوون – Denegkan\nbydengekan\tAugust 17, 2008\tزمان\nکێشه‌ی هه‌ره گه‌وره که دوێنێ و ئه‌مڕۆ و له داهاتوویشدا رووبه‌روومان ده‌بێته‌وه، هه‌بوونی ئه‌و ژماره زۆره دیالێکت و زاراوانه‌یه که زمانی کوردیان لێ پێکهاتووه، به‌شێوه‌یه‌ک که زۆرجار ده‌بێته هۆی لێکتێنگه‌یشتن، ئه‌مه‌یش ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی که له‌لایه‌ن هه‌ندێک نووسه‌ر و زانستکاری بیانی و ته‌نانه‌ت خۆماڵیشه‌وه، بانگاشه‌ی فره زمانی کوردی بکرێت، به‌تایبه‌تیش که ئه‌مڕۆ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست وه‌کو سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی ڕابردوو، له لایه‌ن ڕۆژئاواوه چاوی تێ بڕاوه و سیاسه‌تی په‌رتکه و زاڵبه دیسان بره‌وی په‌یدا کردۆته‌وه. ئه‌وه‌تا به ده‌ستی بێگانه‌ی دوور و نزیک ده‌یانه‌وێت ئێزیدی و شه‌به‌ک و که‌ڵهوڕ و زازاک و هه‌وارمیش هه‌ڵاوێرن، له ئه‌ڵمانیا و سوێد و له کوردستانیش هه‌وڵی له‌و بابه‌ته له ئارادان.\nشان به شانی ئه‌و هه‌وڵانه، ئێستا گفتووگۆیه‌ک له نێوان هه‌ردک دیالێکتی کورمانجی سه‌روو و خوارو(سۆرانی) له‌لایه‌ن هه‌ندێک نووسه‌ری کورده‌وه که گومان له دڵسۆزی هه‌ندێکیان نییه، رووپه‌ری رۆژنامه‌کانیان داگیرکردووه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی تا ئێستا له‌و گفتووگۆیه شین بووه، دوورکه‌وتنه‌وه‌یه نه‌ک له‌یه‌ک نزیکردنه‌وه دیالێکته‌کان، ئه‌وه‌یش له ناشاره‌زاییه‌وه سه‌رچاوه‌ی گرتووه، چونکه هه‌ندێک له‌وانه‌ی داوای یه‌ک دیالێکتی ده‌که‌ن، ته‌نها له دیدێکی عه‌تفی و ئیدیۆلۆگی بۆ مه‌سه‌له‌که ده‌ڕوانن، ئاخر به‌شێکی زۆریان نه‌ک زمانزان نین، به‌ڵکو خۆشیان به کوردییه‌کی سه‌قه‌ت ده‌نووسن.\nخۆشیمان بێت و ترشیمان بێت، ئه‌مڕۆ زمانی کوردی بۆ دوو دیالێکتی سه‌ره‌کی و دوو شێوه‌ی نووسین که ده‌بێت به هه‌ردووکیان بوترێت ئه‌لفبای کوردی، دابه‌ش بووه، یه‌کگرتنه‌وه و تێکه‌ڵکردنی ئه‌و دوو دیالێکته له‌مڕۆدا وه‌کو خه‌وێک وایه که زۆر محاڵه له کرداردا بێته دی، ئه‌گه‌رچی ئه‌وه دژی بیرکردنه‌وه و هه‌ستی نه‌ته‌وه‌ییشمه به‌ڵام من پێم وایه له داهاتوودا، هه‌ردوو دیالێکته‌که وه‌کو زمانی نه‌رویجی و سوێدیان لێ دێت، به‌ڵام گومان له‌وه‌دا نییه که هه‌ردووک لا خۆیان به کورد ده‌زانن و مێژووی سه‌دان ساڵه‌مان ده‌مێکه بۆی له پشتی مل داوین، ره‌نگه هه‌ر ئه‌وه‌یش بێت وای له کورد کردبێت به‌رگه‌ی ئه‌و هه‌موو داگیرکارییه‌ی گرتبێت و وه‌کو نه‌ته‌وه‌یه‌کی هاوخوێن مابێته‌وه. سۆرانی، کرمانجی، زازاکی، هه‌ورامی، ئێزیدی، موسڵمان و مه‌وسیحی ده‌بین با ببین، به‌ڵام پاسۆک وته‌نی: گرنگ ئه‌وه‌یه پێش ئه‌وه‌ی هه‌ر شتێک بین کورد بین.\nتێبینی : ئه‌م وتاره له ژماره 31 گۆڤاری (کۆوار) دا بڵاوکراوه‌ته‌وه.\nPrevious یه‌ک دڵ و دوو ئاین .\nNext شه‌ڕی ئێستای قۆقازو، هه‌ستانه‌وه‌یه‌كی تری ڕووسی


1984 جار خوێندراوەتەوە\nماڵپەڕی بلۆمبێرگی ئەمریکی بڵاویکردەوە، ٢٥ خێزان لە هەرە دەوڵەمەندەکانی جیهانن و لەو ریزبەندەشدا، خێزانی ئال سعود فەرمانڕەوای سعودییە ریزبەندی پێنجەمییان گرتووە و سەرمایەکەیان بە ١٠٠ ملیار دۆلاری ئەمریکی مەزەندە دەکرێت.\nماڵپەڕی بڵۆمبێرگی ئەمریکی ئاماژەی بەوەکردووە، خانەوادەی واڵتۆنی ئەمریکی، لەریزی پێشەوەی خێزانە دەوڵەمەندەکانی جیهان دادەنرێن و سەروەتەکەیان بە نزیکەی ٢٣٨ ملیار و دوو ملیۆن دۆلار مەزەندە دەکرێت و خێزانی فەرمانڕەوای سعودیە "ئال سعود" ریزبەندی پێنجەمییان گرتووە و سەروەتەکەیان بە نزیکەی ١٠٠ ملیار دۆلاری ئەمریکی مەزەندە دەکرێت.\nئەو ماڵپەڕە ئەمریکییە ئاماژەی بەوەشکردووە، سعودیە بەپلەی یەکەم پشت دەبەستێت بە هەناردەکردنی نەوت و بەگوێرەی دوایین توێژینەوەش، رێژەی سامانی کانزایی سعودیە بە بەهای یەک ترلیۆن و ٣٠٠ ملیار دۆلار مەزەندە دەکرێت.\nهاوکات، هەریەکە لە خێزانی مارسی ئەمریکی، خێزانی کوتشی ئەمریکی، هێرمس، خێزانی ئەمبانی هندی، خێزانی ویرتهایمەری فەڕەنسی، خێزانی جۆنسۆنی ئەمریکی، خێزانی بویرنگری ئەڵمانی، خێزانی ماکمیلانی ئەمریکی، خێزانی ئەبریختی ئەڵمانی، خێزانی روشی سویسری، خێزانی مولییزی فەڕەنسی، خێزانی کوانتی ئەلمانی، چەند خێزانێکی دیکەی جیهانی لەریزبەندی ٢٥ خێزانە دەوڵەمەندەکەی جیهاندان.\nهەر لەریزبەندییەکەدا، خێزانی جۆنسۆنی ئەمریکی، لەپلەی ٢٥ەمدایە و سەروەتەکەی بە ٣٣ ملیار و هەشت ملیۆن دۆلاری ئەمریکی مەزەندە دەکرێت.\nهەرچەندە خانەوادەی فەرمانڕەوای سعودیە بە پێنجەم دەوڵەمەندترین خانەوادەی جیهان دادەنرێت، ژمارەی دانیشتووانی سعودیە بە زیاتر لە ٣٤ ملیۆن کەس مەزەندە دەکرێت و بەگوێرەی داتایەکی فەرمی ئەو وڵاتەش، لەساڵی ٢٠١٧دا، ٢٠٪ دانیشتوانی سعودیە بەدەست هەژارییەوە دەناڵێنن.


(33) پێداچوونەوەکانی هولیا\nبۆ فیلمی Capernaum\nبۆ فیلمی The Human Centipede 2 (Full Sequence)\nسێیەم باشترین زنجیرە💜🌼 هەر بژین ماندوو نەبن هەر بمێنن💜😍🌼\nبۆ فیلمی Kiss and Cry\nماندوو نەبن.. ناکرێ بڵێم باشترینە بەڵام چێژبەخشە.. لەڕووی چیرۆکیشەوە زۆر خراپە..🌼💜\nهەر بمێنن یەکێک لە چێژبەخشترین فیلمەکان💜🌼\nهەر بمێنیت شازی فیلم🌼😻💜\nبۆ فیلمی I Trapped the Devil\nماندوو نەبن💜🌼 فیلمێکی تایبەت بوو..\nبۆ فیلمی Night School\nبۆ فیلمی The Paramedic\nهەربژیت کاک ڕەنجدەری گوڵ💜💜🌼 هەمیشە کاری جوان و جوانتر لێت چاوەڕێ ئەکەین💜🌼 فیلمێکی زۆرر تایبەتتت بووە😻🌼💜هەربمێنیت!!!\nبۆ فیلمی Pandas: The Journey Home\nفیلمێکی زۆر جوانە لەو جوانتریش بەرگەکەیەتی😿 هەر ماندوو نەبن، 💜🌼\nبۆ فیلمی Call Me by Your Name\nواووو بەجدیی ماندوو نەبن زۆر زۆر زۆرر تایبەتت بووو💜💜💜🌼🌼🌼\nهەر بژین ماندوو نەبن فیلمێکی تایبەت بوو💜🌼😸\nبۆ فیلمی Knock Out\nهەر سەرکەوتوو بن فیلمێکی زۆر تایبەت بوو بە هیوای کاری جوانتر💜💜🌼\nبۆ فیلمی The Anomaly\nئەینمیە ناوازەکە هەر بژیت کاکە ئامانجی گوڵ 😻🔥💜\nبۆ زنجیرەی Boruto: Naruto Next Generations\nدیدەنی گوڵ هەر بژیتتت💜😻😻باشترینەکەەممم\nبۆ فیلمی You Get Me\nئۆی زۆر زۆر تایبەت بوو هەر بژیت دادە پەیامی گوڵ بمێنیتتت💜😻😻🍫🔥✨\nبۆ فیلمی Through a Glass Darkly\nتایبەت💜و ناوازە هەر بژی کاکە دۆستی💜💜\nباشتریننن💜💜 هەر بژیت کاکە محمد، یەکێک لە تایبەتترین فیلمەکان ، بمێنیت ماندوو نەبنن💜😻🔥🔗🍫\nبۆ فیلمی A Night of Horror Volume 1\nتایبەتترین💜💜 هەر بژیت کاکە ئارامی گوڵ💜💜😻🔥\nبۆ فیلمی Saw\nئەڵااااااا ئەو ژانەرەی کە دڵخوازی منە🙊🔥🔥 ترسناک و تایبەت هەر بژیت کاکە ئامنجی گوڵ💜💜💜💜💜\nبۆ فیلمی The Human Centipede (First Sequence)\nواوو،🔥🔥🔥🔥 بەجدی فیلمێکی تایبەت بوو💜🔗👊 دەست خۆش ماندوو نەبننن\nبۆ فیلمی Broken Vows\nبۆ فیلمی Master Z: Ip Man Legacy\nبۆ فیلمی Assassin's Creed\nبۆ فیلمی Enola Holmes\nباشترین فیلم بوو کە لەم ساڵا بینیبێتم💜💜 ماندوو نەبن..! بەڕاستی چێژبەخش بوو💜⛓\nبە یادی مناڵی..! یەکێکە لەو ئەیمەشنانەی کە پڕاو پڕە لە مانا و جوانی..! باسی خۆشەویستی پیاوێک بۆ هاوسەرەکەی..! وە وەفای ئەو مناڵە بۆ ئەو پیاوە..! بەڕاستی باشترینە💜💜\nبۆ فیلمی The Great Raid\nسەرکەوتووبن💜🔗 فیلمێکی پڕاو پڕ لە جوانی ، فیلمێکی مانادار..! i love it..!💜🔗


عارف ته‌يفور: ئه‌وسا و ئیسه‌یش دروشممان دیموكراسييه \nعیراقى؛ ئه‌ویش وه هاتن له قوناغ ئۆپۆزیسیۆن یا معاره‌زه ئه‌را شیوه‌ى نوویگ له به‌شدارى كردن له بیناى ده‌وڵه‌تیگ دیموكراتى هاوچه‌رخ عیراقى...له‌باوه‌ت ئى مه‌سه‌له و ئه‌وه‌گ له مه‌یدان كوردى و له په‌رله‌مانى ڕوى ده‌ید، ئى دیداره وه‌ل عارف ته‌یفوور دویم جیگر سه‌رۆك ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل عیراق فیدرالى سازدایمن..\n*له ساڵه‌یل هه‌یشتا و نه‌وه‌ده‌گان ئۆپۆزیسۆن عیراقى وه‌گشت لایه‌نه‌یلیه و وه‌فراوانى له كوردستان وجوود داشتن، و یه‌یشه ئه‌وه ڕه‌سنیده‌و ك كه‌شوهه‌وایگ دیموكراتى له‌ناو جمشت كوردى خوه‌ى نیشاندایه، و ئمڕوو له شوون ڕمیان ڕژیم وه‌رین، ئایا وه‌باوه‌ڕ ئیوه ئه‌وانه‌گ له ئۆپۆزیسیۆن بوین، ئمڕوو نیه‌توان پابه‌ند بنه‌مایه‌یل دیموكراتى بوون و توان ده‌سڵات كۆنترۆڵ بكه‌ن؟\n- جمشت كوردى له هه‌یشتاگان له قوناغ ئۆپۆزیسیۆن بوى و ئیمه‌یش له جه‌وه‌ڵ بویمن و پارت دیموكرات كوردستان ئه‌وسا و ئیسه‌یش دروشم یا شعار دیموكراسى ئه‌را عیراق و فیدرالى ئه‌را كوردستان به‌رزه‌وكردیه، و هه‌رچى پارت و جمشت و ئه‌و مه‌ردمه‌یله ك له‌لایه‌ن ڕژیم وه‌رینه‌و داواكریاوین له وه‌ر هه‌ڵوێسته‌یل نیشتمانپه‌روه‌رانه‌یان، گشتیان گردیایمنه خوه‌مانه‌وه و وه‌گه‌رمى پیشوازى له‌لیان كردیایمن، و باره‌گا ئه‌را خوه‌یان وازكردن وكاره‌یل خوه‌یان ئه‌نجام دیان، دویر له فشار و زوورهاوردن وه‌بانیان و ئى كاره تا ساڵ 1991 وه‌رده‌وامى داشت و له شوون ئه‌وه‌گ ملله‌ت كورد ڕاپه‌ڕینه‌گه‌ى به‌رپاكرد و داروده‌سه‌ى ڕژیم وه‌رین له ناوچه‌یل كوردستان تاڕان و به‌شیگ له ناوچه‌یل كوردستانییش ئازادكریا ك ئه‌وسا وه‌ده‌س ڕژیم وه‌رینه‌و بوین و له ساڵ 1992 هه‌ڵوژاردن دیموكراتى په‌رله‌مان كوردستان كریا و ده‌سكردیمنه بیناكردن داموده‌زگایه‌یل دیموكراتى له ناوچه‌یلمان تا بویمنه ناوكیگ ئه‌را ئاینده‌ى عیراق ك له ژیر كۆنترۆڵ ڕژیم سه‌دام حوسێن قورتار بوى، و تویه‌نستیمن خشت بنه‌ڕه‌تى فره له ده‌زگا و ڕیكخریایه‌یل كوومه‌ڵگاى مه‌ده‌نى دابنه‌یمن له كوردستان، تا ڕه‌سیمنه ساڵ 2003، و جمشت كوردى وه‌گشت پارته‌یل چه‌پڕه‌و ودیموكراتى و ئسلامیه‌یلیه‌وه نه‌خشوده‌ور خوه‌یان داشتن له دوباره بیناكردن ده‌وڵه‌ت عیراق، و ڕیزدار مه‌سعود بارزانى نه‌خش وده‌ور گرنگیگ دیرى له گرده‌وكردن لایه‌نه‌یل سیاسى؛ چوینكه حاكم مه‌ده‌نى پۆل بریمه‌ر نه‌تواست ماوه بیه‌یده به‌شداریكردن پارته‌یل و جمشته‌یل سیاسى ناو مه‌یدان سیاسى ك وه‌رجله ڕمیان حكوومه‌ت وه‌رین وجوود داشتن، به‌ڵكوو تواست حكوومه‌تیگ وه‌ختى یا قوناخى دامه‌رزنید، وه‌لى هه‌ڵوێست كاك مه‌سعود بارزانى، ك ئى كاره ڕه‌ته‌كرد، بویه مایه‌ى دامه‌زرانن ئه‌نجوومه‌ن حوكم، و له شوون ئه‌نجوومه‌ن حوكمیش هه‌وڵدایمن و خه‌بات كردیمن ئه‌را چه‌سپانن دیموكراسى له عیراق، تا بووده ده‌وڵه‌ت ده‌زگایه‌یل ك پشت وه بنه‌مایه‌یل دیموكراتى به‌سن و بووده نموونه‌یگ ك ملله‌ته‌یل ناوچه‌گه خه‌و وه‌پیه‌و دوینن، و یه‌یشه هیشت وڵاته‌یل هه‌رێمى گیروگرفت و كێشه‌یل فره‌یگ به‌رپابكه‌ن ئه‌را وسانن كاروان دیموكراسى له عیراق، وه‌لى له‌بان ئه‌وه‌یشه‌وه، عیراقیه‌یل وه‌شیوه‌یگ گشتى له كاروه‌ده‌سه‌یل و پارته‌یل كاركه‌ر له مه‌یدانه‌گه ئه‌وپه‌ڕ هه‌وڵ ده‌ن ئه‌را وه‌رده‌وامبوین له بیناى دیموكراتى گشتییگ له عیراق تا بووده نموونه‌یگ ئه‌را گشت ڕووژهه‌ڵات ناوڕاس... ئیمه هیمان هایمنه سه‌ره‌تاى ڕیه‌گه و هه‌وڵ ده‌یمن سستمیگ دیموكراتى بینا بكه‌یمن وه‌لى گیروگرفت و ته‌نگ و چه‌ڵه‌مه‌یل فره‌یگ هانوامان ك له لایه‌نه‌یل ناوخۆیى و خارجى و باشمه‌نیه‌یل ڕژیم وه‌رین و ئسلامیه‌یل توندڕه‌و سه‌رچه‌وه‌گردیه ك ئویشن دیموكراسى هویچ ڕووشناییگ له‌تى نیه ئه‌را ئاده‌میزاد، هه‌رله‌یوا له‌و كه‌سه‌یله ك كینه‌ت هادڵیان دژ وه ئاده‌میزاد... وه‌لى ئیمه له‌ى وه‌خته ناڕازییمن له ئه‌داى حكوومه‌ت عیراقى، و هیمان ڕیگه‌یگ دویرودریژ هانوامان له مه‌ترسیه‌یل ڕیگه‌ى دیموكراسى ڕاس و دروسیگ له عیراق، و ئومید گه‌ورایگ دیریمن وه خواست و ئومید عیراقیه‌یل و هه‌وڵداین ئه‌را سه‌ركه‌فتن ئه‌زموون دیموكراسى.\n*هیمان كێشه‌ى ماده‌ى 140 كه‌فتیه‌سه كیشمه‌كیش ناونى لایه‌نه‌یل كوردى و عه‌ره‌بى و كه‌سه‌یلیگ هه‌س ئه‌وه دوینن ك ماوه ده‌ستووریه‌گه‌ى ئى ماده ته‌واو بویه؟\n- ماده‌ى 140 ماده‌یگ ده‌ستووریه و هه‌ڵنیه‌وه‌شیه‌ید و ماوه‌گه‌ى وه‌سه‌ر نه‌چویه، چوینكه هه‌ركه‌سى بویشید ماوه‌گه‌ى ته‌واوبویه؛ ئه‌وه باس ته‌واوبوین ماوه‌ى خود ده‌ستوور كه‌ید، له‌وه‌ر ئه‌وه ماده‌ى 140 هیمان وه‌كاره و لوجنه‌گانى هیمان وه‌شیوه‌ى خاسیگ كاركه‌ن هه‌رچه‌نى ك ته‌گه‌ره و نواگر فره‌یگ هاوه‌رده‌مى و بڕیگ هه‌س خاوه‌خاوكه‌ن له جیوه‌جیكردن بڕگه‌یلى جوور هاوردنه‌وه‌ى ناوچه‌یل داوڕیاى له پارێزگایه‌یل وله‌وانه‌یش كه‌ركووك و قه‌زایه‌یل چه‌چه‌ماڵ و كه‌لار و كفرى و تووزخورماتوو و ناوچه‌یلیگتر ك بایه‌ته بانه‌و ئه‌را بان كه‌ركووك و هه‌رله‌یوا له موسڵ و هه‌ولێر و ئه‌یه‌یشه مه‌سه‌له‌یگه فره خاوه‌خاو له‌لى كریه‌ید و بایه‌ت بوى سه‌رۆك كۆمار بڕیاریگ له‌ى باوه‌ته بیه‌ید، چوینكه ئامانجه‌یلیگ هاوه‌شوون دویاخستن ئامار گشتى له لایه‌ن شۆڤینیه‌یل ناوچه‌یل موسڵ و كه‌ركووك و هه‌رله‌یوا وه‌زاره‌ت پلانداناین وه خود عه‌لى بابان ك وه‌ده‌م ئویشى من كوردم و دویاخر ئه‌وه ئاشكرا بوى ك كورد نیه و ئى نازناوه ئه‌را چه‌ن ئامانجیگ تایبه‌ت ئه‌را خوه‌ى نایه، و ئه‌وانه‌گ ڕى له ئامار گشتى گرن و كیشه ئه‌را جیوه‌جینه‌كردن ماده‌ى140 دروس كه‌ن و ئیمه‌یش هیمان مكوڕیمن له بان جیوه‌جیكردن ماده‌ى 140 له ئاینده‌ى نزیكیگ.\n* فره له چاودێره‌یل سیاسى ئاماژه وه كار و ئه‌داى گه‌ن په‌له‌مان وه‌رین دان، چ له لایه‌ن چاودێرى و چ له لایه‌ن ته‌شریعى، ئایا په‌رله‌مان نوو له پیشینه‌گه‌ى خاستره‌و بوود؟\n- ئومیدواریمن ك ئى په‌رله‌مانه نه‌خش وده‌ور خوه‌ى وه خاسى بڕانید، وه ده‌ركردن قانوون و ته‌شریعه‌یل و هه‌رله‌یوا هه‌ڵسیان وه نه‌خشوده‌ور چاودێرى خوه‌ى له بان ئه‌داى حكوومه‌ت و ده‌سڵات جیوه‌جیكردن، بیلا ئه‌وه‌یشه له هویره‌و نه‌وه‌یمن ك گیروگرفته‌یل فره وهویر و رایه‌یل جیاواز له ناو هۆڵ په‌رله‌مان هه‌س، ناكووكیه‌یل فره‌یگیش هه‌س كاریگه‌رى نه‌نه بان كار په‌رله‌مان، و چوینكه ناكووكیه‌یل وه‌رین كاریگه‌رى داشتن له بان ئه‌داى په‌رله‌مان و هه‌مان ناكووكیه‌یل هیمان مه‌نیه‌سه‌یان وه‌لى نه وه توندیه‌گه‌ى جاران و ئومیدواریمن ك بڕه‌سیمنه ته‌وافق له باوه‌ت فره له‌و مه‌سه‌له و قانوونه‌یله ك بایه‌ته بنویسریه‌ن چوینكه فره گرنگن، و گشتلایگیش ها هویریان ك خول حازرى له سه‌ره‌تا كێشه و گیرو گرفته‌یل فره‌یگ به‌رپا بوى وه‌ل مه‌نین یه‌كم نیشتن وه وازى ئه‌را ماوه‌ى فره دریژیگ له سایه‌ى سه‌رۆكایه‌تى گه‌وراترین په‌رله‌مانتار له عومر، و ئى قوناغه ماوه‌ى فره‌یگ وه‌پى چوى، و ئومیدواریمن له ئاینده نه‌خش وده‌ور كارایگ داشتویمن و ئامانجمان بیناكردن ئاده‌میزاد عیراقه ك له‌سایه‌ى ئازادى و ژیانیگ سه‌روه‌ر بژیه‌ید.\n* كورده‌یل ده‌یشت هه‌رێم، وه‌گووره‌ى قه‌سه‌یلیان، وه ده‌س پشتگیرى نه‌كردن و سه‌رپه‌رشتى نه‌كردن سه‌ركردیه‌تى كوردستانى ناڵن، ئایا هووكار بایه‌خ نه‌داین و سه‌رپه‌رشتى نه‌كردن كورده‌یل ده‌یشت هه‌رێم و وه‌تایبه‌تى كورده‌یل فه‌یلى، چه‌س؟\n- من خوه‌م په‌یوه‌ندى خاس و نزیكیگ دیرم وه‌ل كورده‌یل ده‌یشت هه‌رێم كوردستان و له ساڵ 1965 وه‌لیانا كار كردمه و له‌و وه‌خته به‌رپرس بویم تا ساڵ 1973، و له شوون ڕمیان ڕژیم وه‌رینیش هاتم ئه‌را به‌غدا و ئه‌را ماوه‌یگ بویمه به‌رپرس لق په‌نج...كورده‌یل ده‌یشت هه‌رێم به‌شه‌و بوینه‌سه بان ناوچه‌یل فره‌یگ له عیراق و داموده‌زگایه‌یل و ڕیكخریایه‌یل فره‌یگ دیرن، و له به‌دره و جه‌سسان و كوت وعه‌ماره و هه‌رله‌یوا له ناسریه‌یش ژیه‌ن ، و وه‌قه‌ناعه‌ت من، نه‌ك وه‌ڕا و قه‌ناعه‌ت سه‌ركردایه‌تى پارت دیموكرات كوردستان، ئه‌وه دوینم ك بایه‌سه كورده‌یل ده‌یشت هه‌رێم، نه‌ك وه ته‌نیا كورده‌یل فه‌یلى، نه‌خش وده‌ور یه‌كگرتییگ داشتوون و داموده‌زگایه‌یل و ڕیكخریایه‌یل و كوومه‌ڵه‌یل خوه‌یان له چوارچیوه‌یگ یه‌كگرتى دامه‌رزنن تا بتویه‌نن خزمه‌ت بڕه‌سننه كێشه‌یل خوه‌یان و كێشه‌ى ملله‌ت كورد له ده‌یشت هه‌رێم. دیاره ك به‌عزه كه‌سیگ ئامانج شه‌خسى خوه‌ى دیرى و هویره‌یل تایبه‌ت وه‌خوه‌ى دیرى له دامه‌زرانن ڕیكخریایه‌یلیگ ك له ئاست و خواست كورده‌یل ده‌یشت هه‌رێم نین، ئیمه گشتمان خاوه‌ن مه‌زه‌ویگ تایبه‌ت وه‌خوه‌مانیمن، كورد شیعه هه‌س و كورد سوننه و كورد مه‌سیحییش هه‌س، گرنگ ئه‌وه‌سه ئاده‌میزاد حاشا له نه‌ته‌وه‌ى خوه‌ى نه‌كه‌ید و بایه‌ته به‌رنامه‌یلمان ئاشكرا بوون و بزانیمن ئه‌را چه خه‌بات كه‌یمن، ئایا له خاتر مه‌زه‌و خه‌بات كه‌یمن؟ یا ئه‌را مافه‌یل نه‌ته‌وه‌یى؟ وه‌ڕاى من ئه‌گه‌ر یانه گشتیان یه‌كه‌وگردن و ڕیكخریایه‌یل تایبه‌تیگ وه‌كورده‌یل ده‌یشت هه‌رێم دامه‌زرانن، تویه‌نن ده‌سكه‌فته‌یل فره‌یگ گیر بارن و كورسیه‌یل خاسیگ له په‌رله‌مان بكه‌فیده ده‌سیان و هه‌رله‌یوا تویه‌نن مافه‌یل قانوونى خوه‌یان بسیننه‌و.\n*له‌ى ماوه‌ى دویاییه مه‌سه‌له‌ى به‌سانن ده‌سه‌یل بیلایه‌ن وه ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل باس كریا وه‌گووره‌ى ڕاى دادگاى فیدرالى.. هه‌ڵوێست هاوپه‌یمانى كوردستان له‌ى باوه‌ته چه‌س؟\n- راى هاوپه‌یمانى له‌ى مه‌سه‌له ئاشكراس و ده‌سه‌یل بیلایه‌ن به‌شه‌و بوینه‌سه بان سێ به‌شه‌و، ده‌سه‌یل بیلایه‌نیگ ك وه گووره‌ى ده‌ستوور به‌سیانه‌سه ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل، و ده‌سه‌یل بیلایه‌نیگ ك به‌سیانه‌سه ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل، و ده‌سه‌یل بیلایه‌نیگ ك هویچ په‌یوه‌ندییگیان دیارى نه‌كریاس، و له‌یرا ناكووكى هه‌س له‌ى مه‌سه‌له و ئیمه‌یش له هاوپه‌یمانى كوردستانى ئه‌وه دوینیمن ك بایه‌سه گشت لایگ پابه‌ند بوون وه ده‌ستوور، و ئه‌گه‌ر له‌ى مه‌سه‌له ده‌ستوور بشكنیمن ئه‌وه وه‌و مه‌عناسه ك ماوه ده‌یمن ئه‌را شكاننى له فره له مه‌سه‌له‌یل تره‌ك و یه‌یشه بووده بنه‌ماى خه‌ته‌رناكیگ ئه‌را شكانن ده‌ستوور، له‌وه‌ر ئه‌وه‌سه ك ئیمه هایمن وه‌ل ده‌ستوور و ڕامان ئاشكرا و دیاره ك بڕیگ له ده‌سه‌یل بیلایه‌ن ك له ده‌ستوور ئاماژه‌كریاسه پیان، به‌سیانه‌سه ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یله‌وه و بایه‌ته هه‌ر وه‌ى جووره بمینن و ئه‌وانه‌گ به‌سیانه‌سه ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل وه‌ك خوه‌یان بمینن، وه‌لى ده‌سه‌یل بیلایه‌نیگ ك نه‌وه‌سیانه‌سه هویچ لایه‌نیگه‌و دادگاى فیدرالى به‌ساره‌یانه ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یله‌وه، و بڕیاره‌یل دادگاى فیدرالى ئجباریه و ئیمه‌یش له په‌رله‌مان لوجنه‌یگ دامه‌زرانیمن له‌و كه‌سایه‌تیه‌یله ك له نویسانن ده‌ستوور به‌شدارى كردن و هه‌له‌یوا چه‌ن پسپۆریگ قانوونشناس و قانوونه‌یل ده‌ستوورى ك بایه‌ته وه‌قسه‌یان بكریه‌ید له پرسیاركردن له دادگاى فیدرالى و ئیمه‌یش چه‌وه‌ڕى ئه‌نجام كاره‌یلیان كه‌یمن ك وه‌ئومید خودا خاسن و هانه به‌رژه‌وه‌ندى ملله‌ت عیراق و له دیكتاتۆریه‌ت و له كۆنترۆڵ كردن ده‌سڵاتیش له لایه‌ن سه‌رۆك یا هه‌ر تاكه كه‌سیگ كاروه‌ده‌س دویرمانه‌و خه‌ید، چوینكه ئى مه‌سه‌له دى له لایه‌ن گشت لایه‌نه‌یل به‌شدار له ئۆپه‌راسیۆن سیاسى قه‌بوول نه‌یرى.


٢٢ بەهمەن پەڵەیەکی ڕەش لە مێژووی شۆڕشی گەلانی ئێراندا\n23:49 - 23 رێبەندان 2718\nکوردستان میدیا: ئاخوندەکانی دەوروبەری خومەینی، ٤٠ ساڵ پێش لە وەها ڕۆژێکدا، بە تەقییە و فریودانی خەڵکی ئێران، دەستیان بەسەر شۆڕشێکدا گرت کە ساڵەها بوو خوێنی بۆ دەدرا.\nئەمڕۆ ٢٢ی بەهمەن، چل ساڵ بەسەر دەسەڵاتی ڕێژیمێک تێدەپەڕێت، کە بناغەکەی لەسەر خوێن و سەرکوت و درۆ دانراوە و لە هەموو شێوازێکی ناڕەوا بۆ مانەوەی لەسەر دەسەڵات کەڵکی وەرگرتووە.\nچل ساڵ پێش، لە وەها مانگێک، کاتێک خەڵکی ئێران هەموو بە تێکڕا بە بۆنەی ڕووخانی ڕێژیمی دیکتاتۆری پاشایەتی شاد و خۆشحاڵ ببوون، ئەو دەسکەوت و ئاواتە لە لایەن کەسانێکەوە دەستی بەسەردا گیرا، کە هەزاران ساڵ لە ئازادی و بەختەوەری بەدوور بوون و تەنیا شتێک کە لە لایان گرنگ بوو، بەرژەوەندیی تاقم و گرووپی خۆیان بوو.\nڕێژیمی ئیسلامیی خومەینی، کە بە ناوی ئیسلام و جێگیرکردنی عەداڵەتی ئیسلامییەوە هاتە سەرکار و وادەی ژیانێکی بەختەوەر و یەکسانی بە خەڵک دەدا، نەک تەنیا ئەو شتانەی بەدی نەهێنا، بەڵکوو بەپێچەوانە هەم سیمایەکی پێچەوانەی لە ئیسلام پیشان دا و هەم ئەو عەداڵەتەی کە خومەینی باسی لێوە دەکرد، خوێنڕشتن و زیندان و سەرکوتی خەڵکی بێدەرەتانی ئێران بەگشتی و نەتەوە بندەستەکانی ئێران بەتایبەتی بوو.\nخومەینی لە یەکەم ڕۆژەکانی گەڕانەوەی بۆ ئێران، وادەی ئەوەی بە خەڵک دەدا کە هەر بنەماڵەیەکی ئێرانی، ڕاستەوخۆ بە قەد پشکی خۆی پارەی نەوتی پێ دەدرێت و ڕێژیمەکەی ئەو حکوومەت دادپەروەرەیە، کە لە هەموو بوارێکدا بەپێی ڕێساکانی ئیسلام هەنگاو هەڵ دەگرێت، بەڵام ئەوەی کە لە ماوەی ئەم چل ساڵە لە هەڵسوکەوتی ئەم ڕێژیمە بینراوە تەنیا دادپەوروەری نەبووە.\nعەداڵەت لە سیستمی ڕێژیمی ئێران تەنیا لەسێدارەدانی دژبەران، گەورەترکردنی ڕووبەری زیندانەکانە، چونکە لە فەلسەفەی ئەو ڕێژیمە تەنیا چارەسەریی کێشە و قەیرانەکان ئێعدام یان دەسبەسەرکردنی هاووڵاتییانە، ئەویش نەک هاووڵاتییانی کە بەها کۆمەڵایەتی و مرۆیییەکانیان پێشێل کردبێت، بەڵکوو ئەو هاووڵاتییانەی کە لە چوارچێوەی عەقڵیەتی ئەو رێژیمە لایان دابێت، دەنا هەر بەپێی خودی ئامارەکانی ڕێژیم، ساڵ نییە کە گەورەدزێک دەسبەسەر نەکرابێت، بەڵام بە هۆی ئەوەی کە هەم یەکێک لە مۆرەکانی خۆیانە و هەم مەترسی بۆ سەر بەرژەوەندیی ڕێژیم نەبووە، نەک هیچ سزایەک نەدراون، بەڵکوو پلە و پۆستی گرنگتریان پێ بەخشراوە.\nئەگەرچی هەموو ئەو حکوومەتانەی ئێران کە دەسەڵاتی ناوەندییان بە دەستەوە بووە، بە تێکڕا دژی کورد بوون و بە شێوەیەکی شوونیستی هەوڵی قەڵاچووکردنی نەتەوەی کورد و سەپاندنی شوناس و ناسنامەی نەتەوەییی خۆیان بەسەر کوردستان بوون، بەڵام ئەم ڕێژیمە لە هەمبەر کوردستان بەگشتی و خۆرهەڵاتی کوردستان بەتایبەتی، سیاسەتێکی چەند چەشنی لەبەر گرتووە، بە هۆی ئەوەی کە ڕۆژهەڵاتی کوردستان هەم خاوەن پێکهاتەی سونی مەزهەب و شێعە مەزهەب و هەروەها ئایینەکانی دیکەیە، ڕێژیمی خومەینی هەم سیاسەتی ستەمی نەتەوەیی و هەم سیاسەتی ستەمی ئایینزایی، بۆ سەرکوتی بزووتنەوەی کوردی لە خۆرهەڵات لەبەر گرتووە.


سادقی؛ کرێکاران دەبێت لە ژێر هێڵی هەژاری دا ژیان بکەن!\nحەسەن سادقی جێگری بەپرسی ماڵی کرێکار لە ئێران ڕایگەیاند، سەرەڕای گرانی و بەرز بوونەوەی نرخی شت و مەک لە ئێران هێڵی هەژاری لە بۆ ٧ میلێۆن بەرز بوەتەوە ئەمە لە حاڵێکدایە کە پێشتر زانایان و کارناسانی ئابوورری هێڵی هەژاریان ٨ میلێۆن تمەن ڕاگەیاندبوو و لە ئوستانی وەک تاران ئەم ڕێژەیە ١٢ میلیۆن تمەنە.\nئەمە لە حاڵێکدایە کە حەقدەستی کرێکاران لە ساڵی ٩٨ی هەتاوی کە لە لایەن شۆرای باڵای کارەوە دیاری کراوە ١میلێۆن ٥١٧ هەزار تمەنە، سەرەڕای بەرز بوونەوەی لە ڕادەبەدەری نرخی کاڵاو شت و مەک لە ماوەی ڕۆژانی ڕابردوو سادقی ڕایگەیاندووە کە دەبێت حەقدەستی کرێکاران تەنیا بۆ ٥ میلێۆن تمەن بەرز بێتەوە کە ئەگەرچی هێشتا ئەو پێشنیارەوە نەچووەتە بواری جێ بەجێ کردنەوە، بەڵام لە ئەگەری جێ بە جێ کردنی ئەو بڕیارە سەرەڕای شەپۆلی نوێی گرانی ٢ میلێۆن لە خوار ئەو ڕادەیەیە کە پێشتر لە لایەن کارناسانی ئابووری و کۆمەڵایەتی وەکوو هێڵی هەژاری لە ئێراندایە لە حاڵێکدا کە نرخی شت و مەک لە ئێران لە هەندێک حاڵەت دا ١٠٠٪ و بگرە زیاتر بەرز بونەوەی بە خۆیەوە بینیوە بە دڵنیایەوە هێڵی هەژاری لە ئێستادا زۆر بەرزتر لە ئەو کاتەیە.\nئەگەرچی لە کاتی دیاری کردنی حەقدەستی کرێکاران لە ئێران هەندێک کەس وەک نوێنەری کرێکاران لە کۆبونەوەی بە دیاری کردنی حەقدەستەکان لەو ساڵەدا بەشداری دەکەن، بەڵام لە راستیدا ئەوانە نوێنەری ڕاستەقینەی کرێکارنی ئێران نین و بگرە لاینگری لە دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی دەکەن بۆ چەوساندنەوەی کرێکاران، هەروەها کە لە هەواڵەکاندا بڵاو دەکرێتەوە ئەگەر کرێکاران لە ئاستی ئەو زوڵمو زۆرە ناڕەزایەتی دەر ببڕن، لەسەر کارەکانیان دەر دەکرێن یا سەرکوت و زیندانیان دەکەن و یا سەر بە نیست دەکرێت و کۆماری ئیسلامیش بە تەواوی مانا پاڵپشتی لە چەوساندنەوەی کرێکاران لە ئێران دەکات.


بازاڕ شێواوە – یاخوم شێواوە\nدواى ئەوەى بانکى ناوەندى عێراقى بەڕاوێژ لەگەڵ ئەنجومەنى وەزیران و بەتایبەتى وەزارەتى دارایی بڕیارى جێگیر کردنى بەهاى دۆلارى ئەمەریکى بەرامبەر بە دینارى عێراقى بەشێوازى (100) دۆلارى ئەمەریکى بەرامبەر بە (145) هەزار دینارى عێراقى بەمەبەستى پڕکردنەوەى کورت هێنان لە میزانیەى عێراق ئەم بڕیارەش بووە هۆکارێکى کاریگەر بۆ ئاڵۆز کردنى بازاڕ و کار و کەسابەت دروست کردنى قەیرانى ئابورى زیاتر بەشێوازێک ژیان و گوزەرانى کۆمەڵانى خەڵکى کوردستانى خستۆتە تەنگەشەى زیاتر و یارى کردن بەنرخى شمەک و پێداویستیەکانى ڕۆژانەى خەڵک ئەمەش چینى هەژار و کەم دەرامەتى خستۆتە دڵە ڕاوکێو نیگەرانیوە کە چۆن بتوانن بژێوى ڕۆژانەی ماڵ و مناڵیان بەڕێوە بەرن لەکاتێکدا کە مووچە لەکات و ساتى خۆیدا نادرێ بازاڕ و کارو کەسابەت لاواز بووە بێ کارى زیادى کردووە کەوابوو ژیان سەختبوە .\nپێویستە لایەنى پەیوەندیدارى حکومەت ڕێوشوێنى تەواو وەربگرێ بۆ دامرکانەوەى ئەو ئاڵۆزییەى بازراڕ بۆ نمونە بازرگانەکان پێش بەرزبوونەوەى بەهاى دۆلار ى ئەمەریکى گەنجینەکانیان پڕکردوە لە بابەتەکانى خۆراک و پێداویستیەکانى ڕۆژانەى خەڵک ناکرێ هەر ئەو شمەکانە نرخەکانى لەبازاڕدا بەرزبکەنەوە بازاڕى پێ ئاڵۆز و شێواو بکەن ئەبێت چاودێرى بازاڕ بکرێ هەم بۆ نرخ و هەم بۆ کوالێتى بۆ ئەوەى بەم شێوازەى ئێستا یارى بەنرخ نەکرێ بازاڕ سەقام گیرى وەربگرێ خەڵکى دڵنیا بێت لەوەى کەبارودۆخى شێواوى بازاڕ ژیان و گوزەرانیان نالەبارتر و سەخت تر ناکات .\nهەروەها حکومەتى هەرێم بەزوى بیر لەوە بکاتەوە ڕێگە چارە بدۆزێتەوە بۆ دابەشکردنى مووچە تەنها چاوەڕێ بکەین لە بەغداوە پارە بێت، ئەم حکومەتەى خۆمان رێچکەو ڕێڕەوە پێویست بگرێتە بەر بۆ دابەش کردنى مووچە حکومەتى هەرێم هیچى تر چارەسەرى بژێوى کۆمەڵانى خەڵکى کوردستان فەرامۆش نەکات با ئەم حکومەتى هەرێمە حکومەتى خەڵکى کوردستان بێت و بڕواى تەواوى خەڵکى کوردستان وەربگرێتەوە.\nئەوەى ئێستا هیوا بەخش بێت لاى کۆمەڵانى خەڵکى کوردستان ئەو هەوڵو کۆششو مشورخۆریەیە لەم کاتەدا ى.ن.ک گرتویەتیە بەر بۆ ئەوەى گوشار بخرێتە سەر حکومەتى عێراق و لایەنە سیاسیەکانى عێراق بۆ ناردنى مووچە و بڕیاردان لە میزانیەى کوردستان بۆ ساڵى (2021) لە چوارچێوەى میزانیەى گشتى عێراق.\nهەر بۆ ئەو مەبەستە هەڤاڵانى بەڕێز هاوسەرۆکانى یەکێتى هەموو تواناکانى خۆیان خستۆتە گەڕ هەڤاڵى بەڕێز کاک لاهورى شێخ جەنگى هاوسەرۆکى یەکێتى لە هەوڵ و ماندوبونەکانى بەردەوامە بۆ ئەم مەبەستە بە و هیوایەى هاوسەرۆکانى یەکێتى هەڤاڵانى بەڕێز کاک لاهور و کاک باڤڵ تاڵەبانى سەرکردایەتى و مەکتەبى سیاسى هەمیشە خەم خۆرى و مشورخۆرى کۆمەڵانى خەڵکى کوردستانن ، بۆ دەرچوون لەم قەیرانە ئابوریە ئەوە بەرنامەى یەکێتیە ڕێبازە پیرۆزەکەى خوالێخۆشبوو جەنابى سەرۆک مام جلال لە .\nلەبەر ئەوەى یەکێتى هەمیشە لە خزمەتى سەرجەم چینو توێژەکانى کۆمەڵانى خەڵکى کوردستان بووە و ئەبێت.\nیەکێتى لە هەناوى خەڵکى کوردستانەوە هاتۆتە مەیدانى خەبات و تێکۆشانەوە ئێستاش لە خەباتى سیاسى و جەماوەریدا لە پێناوى خۆشی و خۆشگوزەرانى چینى هەژار و کەمدەرامەت و زەحمەت کێش ئەم گەلەمان بەردەوام دەبێت لەم خەباتەدا کە چۆن لە خەباتى سەختى شۆڕشگێڕى و پێشمەرگایەتیدا شۆڕە سوارى ئەو مەیدانەبووە. لە مەیدانى حکومڕانى و خەباتى جەماوەریدا بەو جۆرە دەبێت.\nعبداللە حاجى سعید


🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 189\n15. 👁 ژمارەیەک کادر و ئەندامی یەکێتی داوای هەڵوەشاندنەوەی سەرکردایەتی و مەکتەبی سیاسی دەکەن\n16. 👁 سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان 500 ملیۆن دینار بۆ تەندروستیی پارێزگای هەڵەبجە تەرخان کرد\n17. 👁 شەش پەرلەمانتار لەبەرامبەر بانگهێشتنەکردنی پارێزگاری هەڵەبجە بۆ چین، ناڕەزایی دەردەبڕن\n18. 👁 لە هەڵەبجە ساڵیادی کیمیابارانی سەردەشت کرایەوە\n19. 👁 هەڵەبجە پەیامێک ئاڕاستەی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەکات\n20. 👁 یاداشتنامەی نارەزایی دەستەیەک لەرۆژنامەنووسو چالاکانی مەدەنی لەهەڵەبجە\n21. 👁 یەکێتی پیرۆزبایی لە هەڵەبجەییەکان و کوردستانییان دەکات\n3. 👁 خدر کەریم\n4. 👁 رەفعەت عەبدوڵڵا - رەفعەت هەڵەبجەیی\n5. 👁 ژینۆ ڕەشید\n6. 👁 سەعید بەشیر مستەفا\n7. 👁 شێخ سدیق عەبدولعەزیز محەمەد\n8. 👁 عومەر عەلی غەفور\n9. 👁 فەرهەنگ حەمید\n10. 👁 کامیل عەبدولقادر وەیس محەمەد\n👁 ئەم بابەتە 28,022 جار بینراوە


یوسف عیزەدین لە کورتە گفتوگۆیەکدا.\nئەفشین غوڵامی: تارادەیەکی بەرچاو ئەوەی بەدی دەکرێت، لەوەسەتی ئەدەبیاتی کوردیدا بەگشتی و لەباشووریشدا بەتایبەت، جۆرێک لەھێرشکردنی شەخسی و پرۆسەی ناشیرینکردنی بەردەوام ھەیە بۆ نووسەرە جدییەکانی، ئیتر بەناوی راستەقینە یان خوازراوەوە لەرێی سایت و فەیسبووک و تۆڕەکۆمەڵایەتییەکانەوە یان بەشێوازی تر؟\nیوسف عیزەدین: لەجێی وەڵامی راستەوخۆ، حیکایەتی کەسایەتییەکی واقیعیت بۆ دەگێرمەوە کەناوی "تیۆدۆر لینت" بووە، ئەم زاتە ھیچ بەھرەیەکی بۆ ناوبانگ و خۆدەرخستن نەبووەو ھەمیشە زانیویەتی لەدنیای کەسە ناسراوەکاندا ھیچە! بۆیە لەپێناو خۆدەرخستندا چووە ئافرەتێکی رمووزنی تیسکنی زیاتر لەئاژەلڕ چووی بەناوی "جولیا باسترانا" دۆزیوەتەوەو کردوویەتییە ھاوسەری خۆی و بەم ھۆیەشەوە توانیویەتی لەھەموو سێرکەکانی دنیادا ژنەکەی خۆی نمایش بکات، نەک بۆئەوەی ئەو بناسێنێت بەڵکو بۆ ئەوەی خەڵک خۆی بناسن و لەم رێیەوە بەناوبانگ بێت.. بەمەشەوە نەوەستاوە لەم رمووزنە سەیرە منداڵێکی ھاوشێوەی دایکەکەی لێدەبێت و بۆ بەدبەختی ھەر کە لەدایک دەبێت منداڵەکە دەمرێت و پاش پێنج رۆژیش ژنەکەی دەمرێت..ئیدی "تیۆدۆر لینت" لەجێی ئەوەی بیانێژێت ھەردووکیان مۆمیا دەکات و لەنێو تابووتێکی شووشەیدا و لەپشتی عەرەبانەیەکدا ھەموو کوچەو کۆڵانەکانی ئۆرووپایان دەگەڕێنێت.. دواجار ئەم پیاوە ھاوشێوەیەکی تری ژنەکەی پێشووی دەدۆزێتەوەو ئەویش مارە دەکات و ھەمان کاری ئەوەی پێشتری پێدەکات، ئیتر لەخاڵێکدا ئەم پیاوە پاش ناسران و ناوبانگ دەرکردنی شێت دەبێت و دەخرێتە شێتخانەوەو تا مردنی لەساڵی ١٨٨٤دا تێیدا دەمێنێتەوە.\nکاری ئەم کەسە نەخۆشانەی لای خۆشمان کەحیکایەتی ھەڵبەستراو و قسەی ناشیرین دەرحەق بەکەسە بەتواناکان دەکەن.. بابەت یان کۆمێنت لەژێر بابەتی سایتەکان و فەیسبووک و تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان و یان بەشێوازی تر بڵاودەکەنەوە، نەک ھەر لەکارەکەی "تیۆدۆر لینت" دەچێت، بەڵکو ئەوەی ئەو تێپەڕدەکەن، چونکە ئەوەی ئەو مەعسوومانەو بێ زیان بووە، لەڕێیەکی شەرعییەوە ژنی ھێناوەو ئافرەتە رمووزنە تیسکنەکەی خۆشی کردۆتە ھۆکاری خۆدەرخستن و ناسرانی... بەڵام ئەوانەی لای ئێمە، رێچکەو رێگەی وا ناپاکانە بەکاردەھێنن، پێناچێت لەفەرھەنگی کارە خراپەکانی ئیبلیس-یشدا جێی بێتەوە.\nئەفشین غوڵامی: خاتوو"بوشرا کەسنەزانی" لەدیراسەیەکیدا بەناوی"کاراکتەر لەچیرۆک و رۆمانی پاش راپەڕیندا" کەلەژمارە٤٠-٤١ی گۆڤاری ھەنار-دا بڵاوبۆتەوەو لەلاپەڕە ٣١دا دەڵێت:( یوسف عیزەدین لەڕێگای سەلمانی ناسراوەوە چەندین سەلمانی گەردانکراوی دیکە دەخوڵقێنێت و بەزەمەندا پەخشیاندەکات و شوێنیان دەگۆڕێت.. ئەگەرچی ئەم سەلمانانە دواجار یاخی نابن لەیەکە وێنەی سەلمانە رەسەنەکە"ھەرچەند لەلایەن خودی نووسەرەوە گۆڕاوە" بەھەموویان یەک ماجەراو رووداو دروستدەکەن وەک لەناونیشانەکەشیەوە دیارە"ماجەراکانی سەلمانی فارسی" نەک"ماجەراکانی سەلمانەکان".. ماجەرا کراوە بەکۆ و سەلمان ھەمان سەلمانە، رووداو وادەکات وێنەکان بگۆڕێن) ئەوە جگە لەوەی لەدرێژەی دیراسەکەیدا شتی زۆر گرنگتری دەربارەی رۆمانەکانتان وتووە.. ئێوە راتان چییە؟\nیوسف عیزەدین: بێگوومان خاوەن خوێندنەوەو دیراسەکان دەرحەق بەتێکستە جۆراو جۆرەکان ھەمیشە ئازادن لەخوێندنەوەو چۆنیەتی تێروانین و دواتریش خستەڕووی ئەو دنیایەی کەکەشفی دەکەن، بەو چەشنەی کەمەبەستیانە.\nئەفشین غوڵامی: ئەی خۆتان چۆن دەرواننە ناونانی کاراکتەری رۆمانەکانتان؟\nیوسف عیزەدین: ھەموو جۆرە مامەڵەو ناونانێکی ناوی کاراکتەر، ھێندەی ئەوەی شیاو و دروستە ھێندەش جێگەی پرسیارە؟ دەشکرێت کاراکتەر ھەر ناونەنرێت! ھەروەک چۆن "بلزاک" کاراکتەری یەکێک لەکارە سەرەکییەکانی ناو نانێت و تا کۆتا بە"سفری کۆمەڵایەتی" لەکاراکتەرەکانی دیکەی جیا دەکاتەوە.\nئەفشین غوڵامی: ھۆکاری بینینەوەی بێھوودەیی لەسەرجەم رۆمانەکانتاندا چییە؟\nیوسف عیزەدین: ھەردەم بێھوودەیی بوونمان لەژیان سەرجەم پێودانگەکان تێپەڕدەکات و رەنگە ھەر ئەمەش یەکێک بێت لەھۆکارەکانی رانەوەستانمان لەئاست تەقلیدییەتی تان و پۆ و ئەتمۆسفێر و کیمیای خوڵقاندنی ماجەراکان.. ئەو ماجەرایانەی چەند پەیوەست بێت بەژیانەوە ھێندە رۆچوونە بۆ نێو قووڵاییە واقیعی و غەیبییەکانی مەرگەوە. ئیدی ئەوە ئێمە خۆمانین لەیادەوەرییەکانی خۆمانداو یان ئەوانن لەیادەوەرییەکانی ئێمەداو ئێمەین لەیادەوەرییەکانی ئەواندا.. ئەی ئاخۆ بەدەر لەیادەوەری یان ئەو دیوی یادەوەرییەکان ھیچ ھەیە؟ ئەی کەنەبوو چ عەبەسێکە نووسینەوەی ھەموو ئەوەی کەدەینووسینەوە!\nئەفشین غوڵامی: خوێندنەوەو نووسین، کامیان زیاتر کاتتان داگیردەکات و ئەھمیەتی سەرەکی دەدەنآ؟\nیوسف عیزەدین: بێگوومان خوێندنەوەو ھەر لەمنداڵییەوە ئەمە پیشەو کارێکی بەردەوامی رۆژانەمەو ناتوانم دەستبەرداری بم.\nئەفشین غوڵامی: ھەر بۆیە کەمتر دەنووسن، ھەن لەنەوەی خۆتان زۆر زیاتریان لەئێوە نووسیوەو تەنانەت ھەیانە رۆژانە لێرەو لەوآ شتێک بڵاودەکاتەوە؟\nیوسف عیزەدین: ئاساییەو دەشێت.. ئیدی ھەر کەس ئازادە، بەڵام خودی ئەو کردەی نووسینە خوڵقێنەرانەی تێکستی زیندوو دەھێنێتە بوون، شتێکی ترە!\nئەفشین غوڵامی: دیالۆگ لەڕۆماندا دەبێت چۆن بێت؟\nیوسف عیزەدین: واباشە دیالۆگ لەو چەشنە بێت کە"بیکیت" لەتێکستەکانیدا بەکاریھێناوە.. ھەرچەند سادەو ساکار دێتە پێشچاو، بەڵام بۆ ھەتا ھەتایە لەیادەوەریدا دەمێنێتەوە.. یان واباشە لەو چەشنە بێت کە"ھێرمان ھیسە" لەرۆمانی"کنۆڵب"دا بەکاریھێناوە.. ھەر بۆ نموونە بڕوانە لەکۆتایی رۆمانەکەدا دەنگێکی غەیبی دەڵێت: "نەدەکرا بەشێوەیەکی جیاوازتر لەمە بەکارتان بھێنم".. ھەر بەمەش جارێکی تر دەچینەوە نێو نەھامەتییەکانی ژیانی کەسایەتییەکە و داخلڕ بەرۆمانەکە دەبینەوە.\nئەفشین غوڵامی: رۆمان چی پێ دەکرێت؟\nیوسف عیزەدین: رەنگە لەرووە عەمەلییەکەوە ھیچی پێنەکرێت، بەڵام لەروویەکی ترەوە دەکرێت ھەندێک شتی پێ بکرێت، وەک تەفکیکی بونیادی کۆمەڵایەتی و کولتووری و فیکری و سیاسی ئەمەش لەڕێی زمانەوە وەک ئۆرگانێکی پێکھێنانی سەرەکی رۆمان.. بەتێپەڕبوونی بەگەمەکردنێکی مەجازیدا کەدەشێت پاڵنەر بێت بۆ ھەوڵدانمان، بۆ کەشفکردن و گوتنی ئەو شتانەی کەڕاستەوخۆ گوتنیان رێگر دەبێت لەبەردەم رۆچوونمان بۆ نێو قووڵاییەکان.\nئەفشین غوڵامی: درێژی و کورتی رۆمان چ کاریگەرییەکی ھەیە؟\nیوسف عیزەدین: پێدەچێت کاریگەرییەکی ئەوتۆی نەبێت.. گرنک ئەو ئەندازەکارییە سەرد-ییەیە کەفەزایەکی ئازادانەی دینامیکیانە دەخووڵقێنێت.\nئەگەر مەبەستیشتان کاریگەری لەسەر خوێنەر بێت، ئەوە رەنگە رۆمانە کورتەکان کاریگەرییان زیاتر بێت، بۆ نموونە رۆمانی"کنۆڵب"ی "ھێرمان ھیسە" یەکێکە لەرۆمانە کورتە جوانەکان.\nئەفشین غوڵامی: چەند پاڵەوانی ئیجابی لەرۆمانەکانتاندا بوونی ھەیەو کاریگەرییان لەسەر رووداوەکان چییە؟\nیوسف عیزەدین: لەئێستای دنیادا پێناچێت شوێنێک بۆ پاڵەوانی ئیجابی و تەقلیدی مابێتەوە..ئەوەی ھەیە"ئەنتی ھیرۆ"یەو سیفاتی پاڵەوانە ئیجابییە تەقلیدییەکانی جارانی نییە.\nئەفشین غوڵامی: سوپاس بۆ ئەم کورتە گفتوگۆیەو وەڵامەکانتان.\nیوسف عیزەدین: سوپاس بۆ ئێوەش.


ترامپ: ئەگەر ویلایەتەکانی ئەمەریکا نەتوانن دۆخەکە کۆنترۆڵ بکەن ئەوا لەشکر ڕەوانەدەکەم - باسک نێت\nدەستپێك/ هەواڵ/ جیهان/ترامپ: ئەگەر ویلایەتەکانی ئەمەریکا نەتوانن دۆخەکە کۆنترۆڵ بکەن ئەوا لەشکر ڕەوانەدەکەم\nسەرۆکی ئەمەریکا دەڵێت ڕایسپاردووە سەرۆک شارەوانیـیەکان و فەرمانڕەوای ویلایەتەکان هەنگاوی پـێویست بنێن بۆ کۆنترۆڵکردنی دۆخەکە، ئەگەر نا ئەوا فەرمان دەکات لەشکر بە کارەکە هەستێت و بە خێرایی کێشەیان بۆ چارەسەر بکات.\nترامپ پاش نیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە لە باخی گوڵی کۆشکی سپی Rose Garden وتارێکی کورتی لە بارەی خۆپـیشاندانەکان پـێشکەش کرد و تیایدا گوتی ئەرکی یەکەمی ئەو وەک سەرۆک بەرگریکردنە لە ئەمەریکا و خەڵکەکەی.\nگوتی هەموو ئەمەریکایـیەکان زۆر دڵگران و غەمگینن بە مەرگی دڕندانەی جۆرج فلۆید. بەڵێنی دا دادپەروەری بێتە دی بۆ مەرگی جۆرج و ئەو زیانەی بەر خێزانەکەی کەوتووە.\nسەرۆکی ئەمەریکا گوتیشی بەڵام ناتوانێت ڕێگە بدات دەنگی ناڕەزایی خۆپـیشاندەرانی ئاشتیخواز لە نێو هاواری کەسانی توڕەی گێرەشێوێن ونببێت. ئاماژەی بۆ ئەوە کرد لەم ڕۆژانەی دوایی وڵاتەکە دووچاری گێرەشێوێنی، توندوتیژی، سووتاندنی بە مەبەست، دزی و تاوان بووەتەوە.\nپاشان ڕەخنەی لە ژمارەیەک لە حکومەتی ویلایەت و شارەکان گرت، گوتی نەیانتوانیوە ڕێوشوێنی پـێویست بگرنەبەر بۆ پاراستنی دانیشتوانیان. نمونەی هێنایەوە، گوتی گەنجێک لە شاری داڵاسی ویلایەتی تەکساس لێی دراوە و لەسەر جادە کەوتووە هەتا گیانی لەدەستداوە و هەروەها ژنێک لە باکوری ویلایەتی نیویۆرک هێرشێکی دڕندانەی کراوەتەسەر. تەنانەت لە واشنتنی پایتەخت ئاگر کراوەتەوە لە نێو یەکێک لە مێژوویی ترین کڵێساکانی وڵاتەکە، وە لە کالیفۆرنیا ئەفسەرێکی فیدراڵی ئەمەریکی ئەفریکایی بە گولـلە کوژراوە.\nترامپ گوتی ئەمانە خۆپـیشاندانی ئاشتیخوازانە نین، ئەمانە تێرۆری ناوخۆیـین، چونکە کوشتن و ڕشتنی خوێنی خەڵکی بێ تاوان سووکایەتیـیە بە مرۆڤایەتی و تاوانێکی لە دژی خودا.\nگوتیشی بۆیە هەموو تواناکانی حکومەتی فیدراڵی چ سیڤیلی یان لەشکری دەخاتەگەڕ بۆ ڕاگرتنی ئەوەی ناوی برد بە گێرەشێوێنی و تاڵانی و وێرانکردن و سووتاندنی بە مەبەست و هەروەها بۆ پاراستنی مافی ئەو ئەمەریکایـیانەی پابەندی یاسان. گوتی بۆیە دەستبەجێ ئەو ڕێوشوێنانە دەگرێتەبەر.\nسەرۆکی ئەمەریکا لە درێژەی وتارەکەی گوتی ئەمڕۆ فەرمانڕەوای ویلایەتەکانی ڕاسپاردووە ژمارەی پـێویست لە پاسەوانانی نیشتمانی کە بە ناشناڵ گارد ناسراون بڵاوبکەنەوە هەتا جادەکان کۆنترۆڵبکرێن. گوتی دەبێت سەرۆک شارەوانیـیەکان و فەرمانڕەواکان بیسەلمێنن یاسا بە تەواوی جێبەجێ دەکرێت هەتا توندوتیژیـیەکان کۆتایییان پێدەێت.\nگوتی ئەگەر شارێک یان ویلایەتێک ڕەتیکردەوە ڕێوشوێنی پـێویست بگرێتەبەر بۆ پاراستنی ژیانی خەڵکی و ماڵ و موڵکیان، ئەوا خۆی هەڵدەستێت بە بڵاوکردنەوەی لەشکر و بە خێرایی کێشەکەیان بۆ چارەسەر دەکات. باسی لەوەش کرد بە پەلە ڕێوشوێن دەگرێتەبەر بۆ پاراستنی واشنتی پایتەخت و هەروەها هەزاران سەربازی پڕچەک ڕەوانەدەکات بۆ ڕاگرتنی وەک ئەوەی ناودێری کرد بە گێرەشێوێنی و تاڵانی و تێکدان و وێرانکردنی دڕندانە.\nهوشداری دا کە لە کاتژمێر 7 ی ئێوارەوە قەدەغەی هاتوچۆ جێبەجێ دەکرێت و زۆر بە توندی پـیادەدەکرێت، وە ئەوانەشی هەڕەشەیان بۆ سەر گیان و موڵکی خەڵکی بێ تاوان دروستکردووە دەستگیردەکرێن و دادگایی دەکرێن هەتا ئەوپەڕی یاسا ڕێگە بدات.\nترامپ گوتیشی” دەمەوێت ڕێکخەرانی ئەم تێرۆرە بزانن کە ڕووبەڕووی سزای قورس دەبنەوە و سزای زیندانی درێژ دەدرێن.\nسەرۆکی ئەمەریکا لە کۆتایی وتارەکەی گوتی ئەگەر یاسا و دادپەروەری نەبێت، ئەوا ئازادی و سەلامەتی و داهاتووش نابێت.


لە باکوری کوردستان ڕێگای سەدان گوند و ناوچە گیراون – تۆڕی میدیایی خەڵک\nلە باکوری کوردستان ڕێگای سەدان گوند و ناوچە گیراون\n2018/12/29 - 10:12 PM\nبەھۆی ئەو شەپۆلە بەفر و سەرمایەی ناوچەکەی گرتۆتەوە، لە باکوری کوردستان ڕێگای سەدان ناوچە بەھۆی بەفرەوە گیراون.\nئاژانسی کەشناسیی تورکیا ڕایگەیاندووە، لە پارێزگاکانی وان، بەدلیس، مووش، ھەکاری ڕێگای 337 گوند و شارۆچکە بەھۆی بەفرەوە گیراون.\nتا ئێوارەی ئەمرۆش دەزگا پەیوەنددارەکانی ئەو ناوچانە، 71 ڕێگایان کردۆتەوە، بەڵام بەھۆی بەردەوامیی بەفر بارین، کارەکان بە ئاسانی ناچنە پێش.\nلەم ھەفتەیەدا بۆ یەکەمین جار لەمساڵدا لە چەند شوێنێکی ھەرێمی کوردستان بەفر باری.\nوەزارەتی بازرگانیی عیراق: “داوای جوتیارانی ھەرێمی کوردستان داواکارییەکی دۆڕاوە”\nبەرەی تورکمانی داوای پۆستی پارێزگاری کەرکوک دەکات\n2019/01/23 - 4:38 PM\nجوتیاران لە ئۆردوگای چڕەى سەر بە قەزای شێخان، بەهۆی كێشەی زەوی و زارەوە، گردبوونەوەیەكی ناڕەزایی دەردەبڕن و بۆ ماوەی سێ كاتژمێر رێگەی نێوان هەولێر دهۆك دادەخەن.\nئەمڕۆ چوار شەممە، سەرچاوەیەك لە قەزای شێخان بە (خەڵك)ی راگەیاند”بەهۆی كێشەی زەوی و زار كە لەنێوان جوتیارانی ناوچەى چڕە و خاوەن موڵكێكدا هەیە، جوتیاران خۆپیشاندانی ناڕەزاییان ئەنجامدا و بۆ ماوەی سێ كاتژمێر رێگەی هەولێر- دهۆكیان داخست، ئەمەش وایكرد هێزەكانی پۆلیس لە دهۆكەوە بگەنە ناوچەكە و گردبوونەوەكە بڵاوەپێبكەن”.\nبە وتەی سەرچاوەكە”هێزەكانی پۆلیس تەقەیان بەسەر جوتیاراندا كردووە و لەڕێی بەكارهێنانی هێزەوە گردبوونەوەكەیان بڵاوەپێكردووە، بەڵام لە رووداوەكەدا كەس نەكوژراوە و كەسیش بریندار نەبووە، لەئێستاشدا رێگەكە كراوەتەوە”.\nسەرچاوەكە كە نەیویست ناوەكەی ئاشكرا بكرێت، بە (خەڵك)ی راگەیاند، لە سەردەمی حكومەتەكانی پێشوودا لەڕێی یاسای چاكسازی كشتوكاڵییەوە، ئەو زەوی و زارانە كە خاوەندارییان بۆ كەسێكى ناوداری ناوچەكە دەگەڕێتەوە، بەسەر جوتیاراندا دابەشكراوە، لەئێستاشدا كێشەكە سەری هەڵداوەتەوە و جوتیاران داوا لە حكومەتی هەرێمی كوردستان دەكەن، كێشەكەیان بۆ چارەسەر بكات.\n2019/01/23 - 3:03 PM\nكتێبی (تیۆرەكانی گەشەكردن و دروستبوونی دەوڵەت)، كەوتە بەر دیدی خوێنەران و لە ئێستادا، لە كتێبخانەكانی هەرێمی كوردستان بەردەستە.\nنوسەرو ڕۆژنامەنوس، هەڵگورد جەلال، نوسەری كتێبی (تیۆرەكانی گەشەكردن و دروستبوونی دەوڵەت)، بە تۆڕی میدیایی (خەڵك)ی ڕاگەیاند:” ئەم كتێبە شیكردنەوەیەكە لەسەر دیدگا و بۆچوونە جیاوازەكان لەسەر دەوڵەت.\nوتیشی،” بۆ ئێمەی كورد زیاد لەهەر گەلێكی تر پێویستمان بە مەعریفەیەكی فراوان هەیە لەسەر دەوڵەت و زەمەن و چۆنیەتی دروستبوونی دەوڵەت و هەوڵ و شیكردنەوەیەكی بابەتییانەیە دوور لە هەڵچوون و نەشئەیەكی كاتی”.\nنووسەر، باسی لەوەشكرد، لە دوو توێی پێنج بەشدا، بەدەر لە هەر لایەنگیرییەك هەوڵدراوە، شكیردنەوەی بابەتیانە بۆ زەرورەتی دروست بوون و گەشە سەندنی تیۆرەكانی دەوڵەت بخرێتەڕوو.


👫 ئازاد کەلهوڕی کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 10 2016 2:00PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ م.ب. 10-2-2016 14:00:55\n👫 ئاقەی کوری مەلیک قاسم ئەیوانی کەڵهور کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 5 2012 8:44PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 56% ✍ ب.ج. 5-12-2012 20:44:00\n✌ ئیبراهیم کەڵهوڕی شەهیدان\nدانیشتووی: مەهاباد بەرپرسایەتی: پێشمەرگە ساڵی شە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 78% ✍ هـ.ب. 21-12-2010 13:33:13\n📕 ئێڵی کەڵهوڕ لەسەردەمی مەشروتیەتدا پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن May 2 2014 3:23PM\n👁 ئەم بابەتە 3,418 جار بینراوە\nنووسینی: عەلی رەزا گۆدەرزی وەرگێڕانی :موحسن بەنی [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 96% ✍ هـ.ب. 2-5-2014 15:23:32\n✌ ئەدهەم عوسمان محەمەد ئەحمەد کەلهوڕ ناسراو بە داود شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 9 2015 8:30PM\n👁 ئەم بابەتە 2,997 جار بینراوە\n(1965/ هەولێر)، پێشمەرگەی پارتی کۆمۆنیستی ئێراق، ل [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 94% ✍ م.ب. 9-6-2015 20:30:47\n✌ بەشار ڕەمەزان عەلی کەلهوڕی فەیلی شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 9 2015 8:36PM\n👁 ئەم بابەتە 7,573 جار بینراوە\nلە مانگی شەشی ساڵی (1983)دا لە ئەبوغرێب لە سێدارە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 78% ✍ م.ب. 9-6-2015 20:36:07\n📷 پیاوانی کەڵهوڕی له خانەقین 1911 وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 7 2014 10:09AM\n👁 ئەم بابەتە 8,531 جار بینراوە\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ م.ب. 7-12-2014 10:09:55\n✌ جەبار جەمیل ڕەسوڵ کەڵهوڕ شەهیدان\n(1957/ هەولێر/ مەخمور – حزبی شیوعی کوردستان)، لە س [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ م.ب. 9-6-2015 20:39:03\n✌ جەبار حەمەدئەمین مەحمود کەڵهوڕ شەهیدان\n(سەیدسادق – پارتی)، لە ساڵی (1983)دا لە زیندانی ئە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ م.ب. 9-6-2015 20:39:05\n📷 چەند پیاوێکی چەکداری کەلهوڕی لە قەسری شیرین ساڵی 1909 وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 5 2016 10:35PM\n👁 ئەم بابەتە 2,993 جار بینراوە\nوێنەکانی فۆتۆگرافەر: Grothe Hugo [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ م.ب. 5-9-2016 22:35:02


حوكمی فەرمانكردن بەچاكە و ڕێگرى کردن لە خراپە بە نیسبەت خەڵكی عەوامەوە چیە ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nزانست و بانگەوازمەرجەکانى بانگخوازحوكمی فەرمانكردن بەچاكە و ڕێگرى کردن لە خراپە بە نیسبەت خەڵكی عەوامەوە چیە ؟\nحوكمی فەرمانكردن بەچاكە و ڕێگرى کردن لە خراپە بە نیسبەت خەڵكی عەوامەوە چیە ؟\nپێویستە لەسەر هەموو كەسێك كە دەتوانێت فەرمان بەچاكە بكات و یاساغیش لە خراپە بكات ، بەڵام بەڵام بەم مەرجانەی خوارەوە :\nمەرجی یەكەم : دەبێت بزانێت ئەو شتە خراپەیە یان نە : چونكە هەندێك خەڵك گومانی وایە كە ئەو شتە خراپە كەچی لەشەرعدا خراپ نیە ، بۆیە پێویستە زانیاری بەوە هەبێت كە ئەو شتە خراپەیە ، ئەما ئەگەر تەنها كەیف و حەزی پێدا نایەت و بەخراپی دەزانێت ، ئەوا ئەم جۆرە نابێت یاساغی لە خراپە بكات ، چونكە كەیف و حەزی ئەو پێوەری شەرعی نین ، بەبەڵگەی شەرعی ئەژمار ناكرێت ، بەڵام كە زانی ئەوە خراپەیە ، ئەوا یاساغی لێدەكات .\nمەرجی دووەم : دڵنیابێت كە ئەنجامدەری ئەو خراپەیە كەوتووەتە خراپەكەوە : چونكە لەوانەیە ئەنجامدەرەكە بەشێوەیەك ئەنجامی دابێت بۆ ئەو خراپە نەبێت ، بۆیە كاتێك كە پیاوەێك هاتە مزگەوتەوە لە ڕۆژی هەینیدا و دانیشت ، پێغەمبەری خوا ﷺ نكوڵی دانیشتنەكەی نەكرد ، بەڵكو سەرەتا پرسیاری ئەوەی لێكرد : (( هل صلیت ؟ )) ، ئایا نوێژت كردووە ؟ ئەویش ووتی : نەخێر ، پێغەمبەریش پێی فەرموو : (( قم فصلِّ ركعتین )) ، هەستە دوو ڕكات نوێژ بكە .\nجا ئەگەر بینیمان پیاوێك دەستی ئافرەتێكی گرتووە لە بازاڕدا ، ئەوە نابێت یاساغی ئەو كارەی لێبكەین ، چونكە لەوانەیە ئەو ئافرەتە لە مەحرەمەكانی خۆی بێت ، یان هاوسەرەكەی بێت ، یان خوشكێكی بێت ، یان شتێكی هاوشێوەی ئەوانە ، بۆیە پێویستە ئەم دوو مەرجەی تێدا بێت :\nمەرجی یەكەم : دەبێت بزانێت ئەو شتە خراپەیە لە ئاینەكەی خوادا :\nمەرجی دووەم : دڵنیابێت كە ئەنجامدەری ئەو خراپەیە كەوتووەتە خراپەكەوە :\nجا ئەگەر ئەو دوو مەرجەی نەزانی ئەوا دروست نیە بۆی قسە بكات .\nئەو کەسەی تازە موسوڵمان دەبێ سەرەتا هەوڵ بدات چ شتێک فێر ببێت ؟ بە کورتى ڕەوشتى بانگخواز دەبێ چۆن بێ؟ گاڵتە کردن بە ئەهلى بیدەع و کەسانى بیدعەچی ماوەی ئارام گرتن لەسەر کەسی موخالیف چەندە ؟ ئامۆژگاری بەێزتان چی یە بۆ ئەو گەنجانەی کە پەلە دەکەن لەهەستان بەبانگەواز و دەعوە کردن و فەتوا دان بەبێ عیلم ؟\nسەردان: ١,٨٨٢ بەش: مەرجەکانى بانگخواز\nپرسیاری دواترقورئان خوێن دابەش دەبێت بۆ چەند جۆر؟پرسیاری پێشترئایا حوكمی دانانی آیة الکرسی یان دوعا و زیكرەكان وەكو دوعای سەفەر و دوعای سواربوون وجگە لەوانیش لەناو سەیارەدا چیە؟


وەزارەتی ڕۆشنبیری ڕێککاری یاسای دژی چەند کەناڵێک دەگڕیتەبەر – لڤین پرێس\nبەڕێوەبەری گشتی راگەیاندن و چاپ و بڵاوکردنەوە لە وەزارەتی ڕۆشنبیری حکومەتی هەرێم، ڕێککاری یاسایی دەگرینە بەر بەرامبەر ئەو دەزگا و کەناڵانەی کە ڤیدیۆی ئەو هاووڵاتیەیان پەخش کردبێت.\nشیروان عەبدوڵا بەڕێوەبەری گشتی ڕاگەیاندن و چاپ و بڵاوکردنەوە لە وەزارەتی ڕۆشنبیری حکومەتی هەرێم، ئەمڕۆ ( ١٨ی ئایاری ٢٠٢١ ) لە لێدوانێکدا بۆ میدیاکان ڕایگەیاندووە، “دوای ئەوەی لە چەند دەزگایەکی ڕاگەیاندن لە میانی پەخشی ڕاستەوخۆداو بە ئامادەبوونی پەیامنێرو وێنەگری چەند دەزگایەکی ڕاگەیاندن گەنجێکی خەڵکی ڕۆژهەڵات لەبەردەم بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان خۆی سوتاندو ئەوان ڕێگرییان نەکردو ڤیدیۆکەشیان بڵاوکردووەتەوە، وەکو وەزارەتی ڕۆشنبیری ڕێککاری پێویست دەگرینە بەر.”\nهەروەها ئاماژەی بەوەیشداوە کە،” لەسەر داواکاری وەزیری ڕۆشنبیری لە ئێستادا گەڕاونەتەوە بۆ دەوام تاوەکو ڕێککاری پێویست لەگەڵ ئەو دەزگایانە بگیرێتەبەر کە ڤیدیۆکەیان بڵاوکردووەتەوە، چونکە لە ڕۆژانی ڕابردوو بە نوسراو ئاگاداریان کردوون لەوەی ڕێگری بکەن لە دیمەنی توندوتیژی و خۆ کوشتن.”\nلە بەشێکی تری لێدوانەکەیدا داوایەکی ئاڕاستەی داواکاری گشتی هەرێم کردووە و ووتویەتی،” هەرچی زووە داواکاری گشتی بێتە دەنگ و سکاڵا دژی ئەو پەیامنێرو وێنەگرانە تۆمار بکات کە لە شوێنی ڕووداوەکە بوون و ڕێگرییان نەکردووە.\nلە کۆتایی لێدوانەکەیدا جەختی لەوەشکردووەتەوە،” هەر دەزگایەکی ڕاگەیاندن ڤیدیۆی خۆسوتاندنی ئەو گەنجەی بڵاوکردبێتەوە بەپێی یاساکان ڕێککاری یاسایی لەگەڵدا دەگیرێتەبەر.”


حەوت مزگەوت داخران\nسەرۆکی حکومەتی نەمسا ڕایگەیاند، بۆ رێگرکردن لە بڵاوبوونەوەی بیری ئیسلامی توندڕەو لە وڵاتەکەی ئەمڕۆ بڕیاردراوە بە داخستنی حەوت مزگەوت لە شاری ڤیەنا.\nسیبەستیان کۆرز، سەرۆکی حکومەتی نەمسا ئەمڕۆ لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، وڵاتەکەی نایەوێت ببێتە ناوەندێک بۆ ئیسلامیە توندڕەوەکان، هەروەها ڕێگری دەکەن لە بڵاوبوونەوەی هەر جۆرە ئەنجوومەن و فێرکاریەک کە ببێتە هۆی گەشەکردنی خوێندنگا ئاینییەکان لە نەمسا.\nسەرۆکی حکومەتی نەمسا ئەوەشی ڕاگەیاند، ئەو مزگەوتانەی داخراون لەلایەن ناوەندی ئیسلامی تورکیاوە پاڵپشتی دەکران و ئەو وتاربێژانەشی دوورخراونەتەوە کە ژمارەیان ٤٠ کەسە دەبێت نەمسا جێبهێڵن چونکە بیری توندڕەویان بڵاوکردووەتەوە.\nسیبەستیان کۆرز ئاماژەی بە ئەوەشکرد، پلانی وڵاتەکەی دژی ئیسلامیە توندڕەوەکان لە داهاتوودا زیاتر دەبێت و ئەم پرۆسەیەی بە یەکەمین هەنگاو ناوبرد.\nوڵاتی نەمسا کە دەکەوێتە ناوەندی ئەوروپاوە ژمارەی دانیشتوانی زیاتر لە هەشت ملیۆن و ٥٠٠ هەزار کەسە و لەو ژمارەیەش زیاتر لە ٥٦٠ هەزار کەسیان موسڵمانن و زۆرینەی موسڵمانەکانیش بەڕەچەڵەک چیچانی و بۆسنەیى و ئەلبانی و تورکن.\nلە کاتی سەرهەڵدانی گروپی چەکدارانی داعش زیاتر لە ٢٠٠ کەس لەو وڵاتە پەیوەندیان کردوە بە داعشەوە لە عێراق و سوریا و لە ساڵی ٢٠١٥شدا پەرلەمانی ئەو وڵاتە بڕیاریدا یاسا دەربکات دژی ئیسلامی توندڕەو لە نەمسا.\nئه‌م بابه‌ته 4320 جار خوێنراوه‌ته‌وه


دهۆک.. د دوو بوویەرێن هاتنوچوونێ دا کەسەکی ژیانا خۆ ژدەستدا و چارێن دی ژی برینداربوون – Malame\nدهۆک.. د دوو بوویەرێن هاتنوچوونێ دا کەسەکی ژیانا خۆ ژدەستدا و چارێن دی ژی برینداربوون\nMalame 18 نیسان، 2020\nهاتن و چوونا دهۆکێ بەلاڤکر، د بوویەرێن هاتن و چوونێ دا ل ناحیەیا مانگێشکێ و قەزا شێخان کەسەکێ ژیانا خۆ ژدەستدا و چار کەسێن دی ژی برینداربوون.\nئازاد تاها پەیڤدارێ هاتن و چوونا دهۆکێ ڕاگەهاند، ئەڤرۆ شەمبیێ ١٨ێ نیسانا ٢٠٢٠ێ لسەر ڕێیا سەرەکیا ناحیەیا مانگێشکێ بۆ کومەلگەها کورا ل نێزیک گوندێ حوجاڤا سێ تڕۆمبێلان لێکدایە و ب وێ سەدەمێ ژی کەسەکی ژیانا خۆ ژدەستدایە و دوو کەسێن دی ژی برینداربوونە.\nدیارکریە ژی، هەر ئەڤرۆ لسەر ڕێیا سەرەکیا د ناڤبەرا کۆمەلگەها چڕە بۆ قەزا شێخان ل نێزیک کومەلگەها مەهەت بوویەرەکا هاتن و چوونێ ژ جۆرێ لێکدان د ناڤبەرا دوو تڕۆمبێلێن بارهەلگر دا ڕوودایە و ب وێ سەدەمێ ژی دوو کەس برینداربوونە.\nئەو یەک ژی دایەزانین، تڕۆمبێل ژ جۆرێن تویوتا پیکاب و پیکاب گرایوێل بوونە، زەرەرێن زۆرێن مادی پێکەفتنە.\nئەڤە ژی دەمەکێ دایە، کو ژبۆ ڕێگریکرن ژ بەلاڤبوونا کۆرۆنایێ زێدەتری مەهەکێیە قەدەغەیا هاتن و چوونێ هاتیە ڕاگەهاند.\nبوویەرێن هاتن و چوونێ ب یەکەم سەدەما جان ژ دەستدانێ د هەرێما کوردستانێ دا دهێتە دانان و لگۆری ئامارێن هاتن و چوونا هەرێمێ، د سالا ٢٠١٩ێ دا ٤ هزار و ٤٧٩ بوویەرێن هاتن و چوونێ ل هەرێمێ ڕوودانە، ب وێ سەدەمێ ژی ٥٧٥ کەسان ژیانا خۆ ژ دەستدانە


پارتی دیموكراتی كوردستان، له یادی پڕشكۆی راپه‌ڕیندا، بەیاننامەیەك بڵاو دەکاتەوە\nپارتی دیموكراتی كوردستان، له یادی پڕشكۆی راپه‌ڕیندا، بەیاننامەیەك بڵاو دەکاتەوە\nده‌قى به‌یاننامه‌ی مه‌كته‌بی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان له یادی راپه‌ریندا:\nخانه‌واده و كه‌س و كاری سه‌ربه‌رزی شه‌هیدان\nجه‌ماوه‌ری خۆڕاگر و تێكۆشه‌ری كوردستان\nبیست و پێنج ساڵ له‌مه‌وبه‌ر و له رۆژێكی وه‌ك ئه‌مڕۆدا و له رانیه‌ی ده‌روازه‌ی راپه‌ڕینه‌وه، گه‌له نه‌به‌زه‌كه‌مان به پێشڕه‌وایه‌تی به‌ره‌ی كوردستانی و پشتیوانی هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان، له دژی جه‌ور و سته‌می ده‌سه‌ڵاتی به‌عسی فاشی راپه‌ڕی و له نه‌به‌ردێكی میللی یه‌ك ده‌ست و یه‌ك بڕوادا و له ماوه‌ی چه‌ند رۆژێكدا ته‌واوی دام و ده‌زگا سه‌ركوتكه‌ره‌كانی رژێمی راماڵی و باشوری كوردستان ئازاد كرا و له داگیركه‌ری به‌عسى پاككرایه‌وه. ئه‌وداگیركه‌ره‌ی پێیوابوو به ئاگر و ئاسن و ئه‌نفال و كیمیاباران ئیراده‌ی ئازادیخوازانه‌ی میلله‌تی كوردی تێكشكاندووه و له ئامانجه نه‌ته‌وه‌ییه ره‌واكانی په‌شیمانی كردۆته‌وه.\nئه‌و راپه‌ڕینه مه‌زن و وه‌رچه‌رخانه مێژووییه، ده‌سپێكی قۆناغێكی نوێی له مێژووی كوردستان و بزاڤه رزگاریخوازه‌كه‌یدا هێنایه ئاراوه و له سایه‌یدا گه‌لی باشوری كوردستان به رابه‌رایه‌تی هێزه شۆڕشگێڕ و ئازادیخوازه‌كانی، بۆ یه‌كه‌م جار ده‌رفه‌تی خۆبه‌ڕێوه‌بردنی بۆ ره‌خسا و له سایه‌یدا ئه‌زمونی حوكمڕانیی خۆماڵی و دیموكراتیانه‌ی ده‌ستیپێكرد و به‌نێو هه‌وراز و نشێو و ئاسته‌نگ و سه‌ختییه‌كاندا، وولاتێكی وێران و خاكێكی سوتماكی دوباره ئاوه‌دانكرده‌وه و به خه‌باتێكی بێ پسانه‌وه دۆزی ره‌وای نه‌ته‌وه‌ییمانی گه‌یانده‌قۆناغی ئه‌مڕۆ كه جیهانی ئازاد هاوسۆز و پشتیوانیه‌تی.\nسه‌ركه‌وتنی راپه‌ڕین، چه‌ندی بۆ هه‌ل و مه‌رجی بابه‌تیانه‌ی ئه‌و رۆژگاره ده‌گه‌ڕێته‌وه، ده‌یان هێنده به‌رهه‌می یه‌كده‌ستی گه‌ل و هێزه سیاسییه‌كانی و كۆبونه‌وه‌ی هه‌موان له ژێر چه‌تری به‌ره‌ی كوردستانیدا بوو. به‌ره‌یه‌ك توانی پێش وه‌خت پێشهاته سیاسییه‌كان پێشبینی بكات و خۆی بۆ قۆستنه‌وه‌ی ده‌رفه‌ت ئاماده‌بكات و له كات و ساتی له‌باردا بڕیاری بوێر و یه‌كلاكه‌ره‌وه بدات و له ئاست ئه‌ركی قۆناغه‌كه و پێشڕه‌وایه‌تی هێزی گه‌لدا بێت.\nئه‌مڕۆ كه یادی راپه‌ڕینی پیرۆزی گه‌له‌كه‌مان ده‌كه‌ینه‌وه، كوردستان و ئه‌زمونه‌كه‌ی چه‌ندین قۆناغی سه‌ختی بڕیوه و كورد له پێگه‌یه‌كی سیاسی نێونه‌ته‌وه‌یی سه‌نگین و به‌هێزدایه و له ئاستانه‌ی وه‌رچه‌رخانی گه‌وره و هه‌ڵوه‌شانه‌وه و دوباره نه‌خشاندنه‌وه‌ی ناوچه‌كه‌دایه و له هه‌ر كات نزیكترین له‌به‌دیهاتنی ئاواته مه‌زنه‌كه‌مان كه مافی چاره‌ی خۆنوسین و سه‌ربه‌خۆیی یه‌كجارییه، هه‌ربۆیه‌ش له له‌هه‌ركات زیاتر ته‌حه‌ددی و هه‌ڕه‌شه و گێچه‌ڵ و پیلان رووبه‌رووی ئه‌زمونه‌كه‌مان بۆته‌وه و به جۆره‌ها شێواز ده‌یانه‌وێ ئیراده‌مان بشكێنن و له‌م دوایین قۆناغه‌دا له خواسته ره‌واكه‌مان ساردمان كه‌نه‌وه.په‌لاماری داعش،ئابڵوقه و سیاسه‌تی برسیكردن، نانه‌وه‌ی ته‌فره‌قه‌ی ناوخۆیی و تێكدانی ریزی هێزه سیاسییه‌كان، گێچه‌ڵ و شه‌ڕفرۆشتن به دامه‌زراوه سه‌روه‌رییه‌كانی كوردستان، قه‌یرانخوڵقێنی و هه‌ڕه‌شه‌ی تێكدانی ئه‌منیه‌ت و وئاشتی نێوخۆیی و ئۆقره‌یی سیاسی، له رواڵه‌ته‌كانی ئه‌و ته‌حه‌دیی و شه‌رانگێزییه‌ن كه ته‌نیا و ته‌نیا دژی ئیراده‌ی سه‌ربه‌خۆییخوازی میلله‌ته‌كه‌مانه و بۆ رێگرییه له‌به‌دیهاتنی ئه‌و خواست و مافه ره‌وایه.\nگه‌ل و پێشمه‌رگه‌ی كوردستان به شاهیدی دۆست و دوژمن، سه‌رباری هه‌موو ئاسته‌نگ و پیلانه‌كان، توانی خۆڕاگرانه كوردستان بپارێزێ و داعشی دوژمن تێكبشكێنێ، ئه‌وانه‌ی گره‌ویان له‌سه‌ر داعش كرد و گره‌وه‌كه‌یان دۆڕاند، ئێستا ده‌یانه‌وێ به شێوازی دیكه و له‌ناوخۆدا كوردستان بنكۆڵ بكه‌ن و به قه‌یران و گرفتی ناوخۆییه‌وه سه‌رقاڵی بكه‌ن تا ده‌رفه‌ته مێژوییه‌كه‌ی له‌ده‌ست بچێ و نه‌په‌رژێته سه‌ر دیاریكردنی چاره‌نوسی خۆی و له گۆڕانكاریی و هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی هاوكێشه و نه‌خشه‌ی ناوچه‌كه‌دا ده‌ستبه‌تاڵ ده‌رچێ.\nبۆ هه‌موو لایه‌ك روون و ئاشكرایه به درێژایی سه‌د ساڵی رابردوو، هه‌رگیز هه‌ل و مه‌رجێكی بابه‌تیی وه‌ك ئێستا له‌بار و گونجاو بۆ نه‌ته‌وه‌ی كورد نه‌هاتۆته پێش و ده‌رفه‌تی وه‌ك ئێستا زێڕینی بۆ نه‌ره‌خساوه، بۆیه‌ش گه‌له‌كه‌مان و هێزه سیاسییه‌كانی و دامه‌زراوه‌كانی له‌به‌رده‌م به‌رپرسیاریی مێژوویی له‌ده‌ستنه‌دانی ئه‌م هه‌له ده‌گمه‌ن و فورسه‌ته مێژووییه‌ن كه سه‌دساڵه نه‌ته‌وه‌كه‌مان خه‌باتی بۆ ده‌كاو خوێن و قوربانی بۆ ده‌دات . ئه‌مه‌ش یه‌كڕیزیی نیشتمانی و هاوخیتابی سیاسیی و یه‌كده‌ستی و یه‌ك بڕوایی ده‌خوازێ .\nپارتیمان باوه‌ڕی وایه كه هه‌م روبه‌روبونه‌وه‌ی ته‌حه‌دییه‌كان و هه‌م له‌ده‌ستنه‌دانی ده‌رفه‌تی مێژویی، به هاوده‌نگیی نیشتمانیی دێته‌دی. ده‌بێ له‌م چركه ساته مێژووییه‌دا هه‌موان له‌ده‌وری یه‌ك ئامانج كۆبینه‌وه و ئه‌وله‌ویاتمان یه‌ك بێ و، له ململانێی به‌رچاوته‌نگیی حزبایه‌تی و گرێی ده‌رونی و پاشكۆیه‌تی و گوێله‌مستی بۆ ئه‌م لاولا و میحوه‌ربه‌ندییه‌كانی ناوچه‌كه و هه‌روه‌ها له فكری شومی ئه‌نارشیستی و فه‌وزه‌ویه‌ت و هه‌رزه‌یی سیاسیده‌ستهه‌ڵگرین و له ئاست گه‌وره‌یی و چاره‌نوسسازیی قۆناغه‌كه‌دا بین.\nئه‌زمونه‌كه‌مان له ئێستادا له‌به‌رده‌م ئه‌نجامدانی ئه‌ركێكی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی مه‌زندایه كه ئه‌ویش گه‌یاندنی خه‌باتی گه‌له‌كه‌مانه به‌دوایین ئامانج . ئه‌و ئه‌ركه به هه‌ماهه‌نگی و پێكه‌وه‌یی هێزه ره‌سه‌ن و به‌رپرسیاره‌كان دێته‌دی. حكومه‌تێكی تۆكمه و سه‌ركردایه‌تییه‌كی سیاسی یه‌كده‌ست و په‌رله‌مانێك كه گه‌یاندنی میلله‌ت به‌و ئامانجه مه‌زنه به‌ئه‌ركی یه‌كه‌می خۆی بزانێ بۆ ئه‌م قۆناغه چاره‌نوسسازه پێویستن، هاوكاتیش به‌خۆداچونه‌وه و راستكردنه‌وه‌ی ناڕێكی و هه‌ڵه و كه‌م و كورتییه‌كانی حوكمڕانی خۆماڵی له رێی پرۆسه‌یه‌كی چاكسازیی هه‌مه‌لایه‌نه كه ببێته مایه‌ی كه‌مبونه‌وه‌ی ئازار و مه‌ینه‌تییه‌كانی گه‌له‌كه‌مان و چاره‌سه‌ری قه‌یرانی دارایى و هێنانه‌دی عه‌داله‌ت و باڵاده‌ستییه‌كی زیاتری یاسا و خواستی گه‌ل هه‌روه‌كو له ناوه‌رۆكى هه‌ردوو بڕیارى جه‌نابى سه‌رۆك مه‌سعود بارزانى_دا هاتووه، كه پێویستییه‌كی دیكه‌ی سه‌رخستنی قۆناغه‌كه‌یه.\nله یادی پڕشكۆی راپه‌ڕیندا\nسڵاو له گه‌لی خه‌باتكار و راپه‌ڕیو و قوربانیده‌ری كوردستان\nسڵاو له شه‌هیدانی راپه‌ڕین و تێكڕای شه‌هیدانی كورد و كوردستان\nسه‌ركه‌وێ ئیراده‌ی له‌بننه‌هاتووی گه‌له‌كه‌مان و بێته‌دی ئامانجی ره‌وای مافی چاره‌ی خۆنوسین\nبۆ پێشه‌وه به‌ره‌و كوردستانێكی سه‌ربه‌خۆ و ئاوه‌دان و گه‌شاوه و دوور له قه‌یران و ته‌نگ و چه‌ڵه‌مه.


کوێندەریی ئەی تکەی سوێر!\nئەتۆ و ئێرە چی؟ دەنکە فرمێسکی بێ خێر؟\nلەسەرخۆ بە ئەی ڕاینی شۆخ و شیرین\nشتێک بوین ئەمەش گەرچی ئێستا ئەسیرین\nهەرچەند دیلە و بێچارەشە نیشتمانم\nببەخشە لە جێی تۆی بە خۆشتر دەزانم!\nلەم وڵاتە گەورەترین حزبی مێژووی کورد بە تروریست ناسراوە و بە پێی قانوون، لە ساڵانی ١٩٩٢ هەتا ٩٤، سەدان لایەنگریان گیران و ڕەوانەی زیندان کران و بە ملیۆن مارک جەریم کران و ڕێگا لە هەر چەشنە چالاکییەکی ئاشکرایان گیرا.\nڕۆژی ٣ی سپتامبری ٢٠١٦ هیچ بەرپرسێکی سیاسی، حکوومەت، پارلەمان و قانون، باسی قانونیان نەکرد، دەیانتوانی ڕێگربن، بەڵام ڕاست لەو شوێنەی کە ئیزن بە ناردنی پەیامی ویدیویی ئەردۆغان نەدرا، ئیزن درا هەزاران کەس وێنەی عەبدوڵا ئوجەڵان بەرز کەنەوە و ساڵح موسلیم لە ڕۆژئاوا و سەلاحەددین دەمیرتاش لە باکوور ڕاستەوخۆ دژی ئەردۆغان و حکوومەت و سیاسەتەکەی بئاخڤن! لەم میتینگەدا نوێنەری ئۆپۆزسیۆنی پاڕلەمانی ئاڵمان، نوێنەری ئۆپۆزسیۆنی پاڕلەمانی تورکیا، بەرپرسی ئۆپۆزسیۆنی کوردی وڵاتی سوریا، بە ڕەسمی بەشداری کۆبوونەوەکەیان کرد! شەست ساڵ دوای هەڵوەراندنی فرمێسکی هەژارێک(هەژاری شاعیر) لە سەر چۆمی ڕاین، ٣٠ هەزار کوڕ و کچی دەجلە و فورات، زێڕینە، تەتەهۆ و چلچەمە و قشلاق بوونە میوانی ڕاین.\nلایەنگرانی حزبی یاساخ، نەورۆزی ساڵی ١٩٨٧ بە خۆیان و دەهۆڵ و زوڕناکەیانەوە لە ئۆتوبوسێکدا جێگایان ببووە! ساڵی ١٩٨٩ لە هۆڵێکی ٧٠ کەسی لە دانشگای کۆڵن کۆببوونەوە. ساڵی ١٩٧٨ لە ناوخۆی وڵات ڕەنگە هەر چەند کەسی دەوری مێزێک بووبێتن! ساڵی ١٩٨٠/٨١ لە شاخ چەند مەفرەزەیەک بوون. ئەوان لە سەرەتا تەنانەت ڕێگریان دەکرد و موسافیری رێگای ئوروپا و ئێرانیان دەڕوتاندەوە. هەر ئەوان لە یەکەم کۆنگرە تەقەیان لە یەکتر کرد و بوونە دوو کەرت. لە ئوروپا کەوتنە ڕاوکردنی نەیارەکانیان، هەر لەو کاتەوە لە ئاڵمان مۆری تیرۆریستیان لێدراوە!\nکارنامەی پ کاکا وەک هەر هێزێکی تری کورد و نە کورد، گرێدراوی کاری بەجێ و نابەجێ و کاری نادێموکراتی و نامرۆڤانەیە. بۆ ئەو ئاکارانەش لە حزبەکانی تری وەک پارتی دێموکراتی کوردستان، حزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، یەکیەتی نیشتمانی کوردستان، کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان و سەرجەم حزبەکانی تر جیا ناکرێنەوە.\nنە مێژووی پ کاکا خاوێنە نە مێژووی حزبەکانی تر! نە ئەوان دێموکرات و دێموکراتیخوازن، نە ئەوانی تر. خولیای وەرگرتنی دەستەڵات لە سەرووی هەموو ویست و خواستەکانیانە و لەم ڕێگایەشدا شێوەی سیاسی و ناسیاسی، ئەخلاقی و دوور لە ئەخلاق بەکار هێندراوە و لە داهاتووش بەکار دەهێندرێ. حزبەکانی کورد بە گشتی حزبی دەستەڵاتخوازن و لەم بەستێنەدا لە گەڵ یەک ناکۆک بوون و بە شەڕ و ئاشتی ناکۆکییەکانیان وەلانندراوە.\nدژایەتی هەموو ئەو حزبانەش لە گەڵ پ کاکا و لق و پۆپەکانی، نە بنەمای سیاسی هەیە، نە ئیدئۆلۆژیک، دژایەتی هەموو حزبەکانی کورد لە گەڵ یەکتر،لە سرووشتی پاوانخوازیی و بوونی فەرهەنگ و پەروەردەی پاوانخوازیی هەر تاکێکەوە لە ناو بنەماڵە، کۆمەڵگا و لە ناو سیستمی حکوومەتەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و مێژوویی تێگەیشتنی خەڵکەەوە، سەرچاوە دەگرێ، کە حزبەکان و تاکەکانی ڕەنگدانەوەی کۆمەڵگا و مێژووی ئەو وڵاتانەن!\nپ کاکا بۆ وەرگرتنی دەستەڵات هێزی خۆی بە شێوەی باش و نەباش، ئینسانی و نائینسانی ڕێکخستووە، لە پاڵ بوونی هێز و ڕێکخستن، ئیمکاناتی مادی و پارە و دام و دەزگای تیجاری و بازرگانی و هەر وەها دام و دەزگای سیاسی، کۆمەڵایەتی و فەرهەنگی و مێدیایی هەیە. پ کاکا تەنیا یەک شتی کەمە، ئەویش دەستەڵاتی سیاسییە کە درەنگ یان زوو دەستی دەکەوێ.\nسیستمی پ کاکا تایبەت نییە بە باکوور و ڕۆژئاوا، بەڵکوو باشوور و ڕۆژهەڵات و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەگرێتەوە و قورسایی بەرچاوی لە ئوروپا هەیە و دەتوانێ هێزێکی سیاسی - نیزامی کاریگەر بێ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و قورسایی سیاسی لە ئوروپا و ڕۆژئاواش هەبێ، کە نییەتی!\nپ کاکا و خەڵکەکەی، بەرهەمی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و مێزوپۆتامیان، بە هەموو تایبەتمەندییەکانی فەرهەنگی، ئایینی، کۆمەڵایەتی و ئیتنیکی. سیاسەت و هەڵسوکەوتی ئەوان چ وەک تاک و چ وەک گرووپ و حزب لە جەوهەردا جیاوازی بنەڕەتی لە گەڵ باقی کەسان و حزبەکان کە بەناوی تر دەناسرێن، نییە. هیچ گارانتییەک نییە کە دەستەڵاتی سیاسی پ کاکا جیاواز لە دەستەلاتەکانی سیاسی کورد و نەکوردی دەوەرەکە بێت، جگە لە ئیسرائیل.\nپ کاکا وەک زۆرێک لە کۆمۆنیست و چەپەکانی ئەم دەوەرە، نە پایبەند بە کۆمۆنیسم و مارکسیسم ماونەتەوە، نە بوونەتە ناسیۆنالیسم و نە سیستمێکی فکریی- فەلسەفی- ئیدئۆلۆژی جیاوازیان پێکهێناوە. ئەوان لە سەرەتادا گرووپگەلێکی چریکی وەک گرووپەکانی تر لە ئێران و وڵاتانی عەڕەبی و ئوروپا بوون و تێکەڵاویشیان بە یەکەوە هەبوو. جیاوازی پ کاکا و هەموو هێزەکانی هاوچەشن لە ناوچەکە، ئەوە بوو کە پ کاکا لە هەموو شتێک لای داوە جگە لە مەبەستی سەرەکی خۆی واتە"وەرگرتنی دەستەڵات بە هەرچەشن و بەهەر نڕخێک".\nئەم فۆرمۆلە ساکارە، هەموو سیاسەت و تێگەیشتن و ئاکار و فەرهەنگیان دەنوێنێ. هەر ئەو فۆرمۆلە تێکەڵ بە ویست و خواست وهەست و ئیدێنتیتێتی تاکی کورد کراوە و وەزە بە تاکەکان دەبەخشێ و ڕەنگە لە زۆر کەسدا دەوری ئایین و ئیدئۆلۆژی بگێڕێ.\nسەنبوول و هێمای ئەم فۆرمۆڵە لە عەبدوڵا ئوجەلاندا ڕەنگی داوەتەوە و بە هەموو شێوەیەک ئەم نیشانە و ئایکۆنە لە مێشکی تاکی کورددا بە تایبەت لە باکوور و ڕۆژئاوا و لە ناو کۆمەڵێک لە خەڵکی ڕۆژهەڵات و باشوور جێگیر بووە، ئەوەش کارێکی نوێ نییە و حزبەکانی کورد پێشتر هەمان کاریان کردووە. مستەفا بارزانی، قازی محەممەد، عەبودولڕەحمان قاسملو، جەلال تاڵەبانی، مەسعود بارزانی و حزبە گچکەکانی تر هەر بەو پێیە حەولی چەسپاندنی نیشانەی خۆیان داوە، کە هیچیان ئەمڕۆ کاراییان نەماوە و لێرەش ناتوانن بەربەرەکانی عەبدوڵا ئوجەڵان بکەن.\nبە هەمان شێوە کارێکتێرێکی هاوشێوە لە سەلاحەددین دەمیرتاش و ساڵح موسلیم درووست کراوە کە هەرکیان لە کۆبوونەوەی کۆڵن خۆیان بە ڕێڕەوی ئۆجەڵان ناساند و بە وتەی ژۆرنالیستێکی ئاڵمان، دەمیرتاش وەک سوپرستار لە میتینگی کۆڵن پێشوازی لێکرا، ئەمەش ڕێک لە گەڵ ویستی لاوانی سەردەم دێتەوە، کە خولیای بوون بە کەسانی وایان لە مێشکدایە!\nپ کاکا و دام و دەزگاکانی وەک کۆنسێرنێکی گەورەی تیجاری- مێدیایی هاوچەرخ دەجولێنەوە و سیاسەت بە باشترین شێوە کاڵائاسا دەفرۆشن، ئەوەش تایبەت بە پ کاکا نییە و لە ئاستی جیهان سیاسەت لە جیهانی سوپرستاریی لە ڕێگای مێدیاوە نزیک کراوەتەوە. کەم نیین ئەو سیاسەتمەدار و سەرۆک دەوڵەتانەی کە وەک ئاکتۆر و سوپرستار خۆ دەنوێنن، تەنانەت ئەم وێنەیە لە لەشکرەکانی نیزامی ڕۆژئاوا، حزبەکانی کوردستان و وڵاتانی ئیسلامی دەبیندرێ، کە کچ و کوڕ تێدا بەشدارن و فیگورەکانی فیلمەکانی هالیود و گەمەکانی کامپیۆتێری وەبیر دەهێننەوە. لە جیهانێکی وادا بیری سیاسی دەور ناگیڕێ! کلیساش بۆ ڕاکێشانی لاوانی ئەمڕۆی جیهان کەڵک لە عونسورەکانی هاوشێوە وەردەگرێ بۆ نزیکبوونەوەی لاوان لە کلیسا.\nئەمڕۆ سیاسەت زیاد لە هەر سەردەمێک ڕواڵەتی جیاواز لە سەدەکانی ڕابووردوی هەیە و ناوەرۆکی بەرنامە و سیاسەت و بگرە ئامانجی سیاسی بۆ هەموو کەس دەوری سەرەکی ناگێڕێ! لە دەوری پ کاکا و حزبەکانی کورد، کەسان کۆبوونەتەوە کە بەرنامەی سیاسی، ئەوانی بۆ لای حزبەکان نەکێشاوە و بەدەگمەن لەناو ئەو حزبانەدا پایبەندی بە بەرنامە،دەور دەگێڕێ. گەر حزب خۆی کەرەسە بێ بۆ وەرگرتنی دەستەڵات، حزبەکان بۆ هێندێک بوونەتە نەردیوان و پەیژەیە بۆ مەبەستی تاکە کەسی، نە بۆ مەبەستی سیاسی و نەتەوەیی، بە وتەی عەبدوڵا پەشێو، کورسییەکانی کورد،\n"پاشەڵپەرەست و نەگریسن\nهیچ و پووچ و حەرامزادەن\nقوونێک بگرن بەری نادەن."\nبەناو خێمەکاندا دەگەڕێم، لە پاڵ دەیان چەشنە کەل و پەلی هەمەڕەنگ و هەمە جۆر، کتێب دەبینم، چاو دەخشێنم هەرچی بەرچاو دەکەوێت بە زمانی ترکییە. مێژوو، فەلسەفە، سیاسەت، ڕۆمان، شیعر، چیرۆک، تەنانەت کتێبەکانی ئەمیر حەسەنپوور بە ترکی دەبینم. بە دەگمەن کتێبی کوردی بەرچاوم دەکەوێ، هەتا دەگەمە خێوەتی یەکیەتی مامۆستایانی کورد. کتێبەکان بۆ فێربوونی زمانی کوردیین، ئەوانەی لە خێوەتەکەدان، خۆیان بە ترکی لە گەڵ یەکتر قسەدەکەن. لە تەنیشت من باوکێک لە گەڵ منداڵەکەی سەیری کتێبەکان دەکەن، چەند کتێب جیادەکاتەوە و لە منداڵەکەی دەپرسێ" دەخوازی کرمانجی هین ببی؟" منداڵەکە بە یەک وشە وڵامی دەداتەوە"نا". کابرا کتێبەکان لە شوێنی خۆی دادەنێتەوە.\nبەشێکی زۆر لەو کتێبانەی بەر چاو دەکەوتن لە وەشانخانەی مێزۆپۆتامیا چاپکرابوون، کە کاتی خۆی لە کۆڵن دامەزرا. لە ناو کتێبەکاندا چەند کتێبی نوێ بە زمانی ئاڵمانی هەبوون لە سەر ژیان لە ڕۆژئاوا و کۆبانی، باس لە ژنانی گریلا و چیرۆک و ڕۆمان. لاپەڕەکانی کتێبێکی فەلسەفەم بە زمانی ترکی هەڵدەداوە و دەمویست خۆم تاقی کەمەوە، بزانم چەندی لێتێدەگەم، لەم کاتەدا گوێم لە دەنگێکی ئاشنا بوو کە سەیری سەرسەکۆم کرد، ساڵح موسلیم بە ترکییەکی ڕێک و پێک قسەی دەکرد، هەرچەند ئەو زمانە خۆی ڕێک وپێک نییە. وە بیر "مەد تی ویی" کەوتمەوە، ئەو کوردانەی باشوور کە لەوێ کاریان دەکرد، فێریی ترکی ببوون.\nشوێنەکە قەرەباڵغ بوو، لە لایەک بازاڕ، لە لایەک هەموو چەشنە خواردن و لە سەر سەکۆش وتاری سیاسی دەبیسترا کە تەنیا کۆمەڵێکی کەم گوێیان دەدایە و جاربەجار چەپیان دەتەقاند.\nساڵی ساڵان لە شوێنی وا چاوم بە زۆرێک لە نووسەر و شاعیر و هونەرمەند و ڕۆژنامەنووسی هەر چوارپارچە بە تایبەت باکوور دەکەوت، زۆربەی ڕێکخەرانی ئەم بەرنامانەم دەناسی، ئەمساڵ پاش چەند سەعات سووڕانەوە بەناو خەڵکدا کەسی ناسیاوم نەبینی، تەنانەت ئەو کەسەی کە بانگی کردبووم، خۆی نەهاتبوو!\nئەوەی پەیامەکانی فستیواڵ و میتینگ چەندە گەیشتۆنەتە ئانکارا و بەرلین و واشنگتۆن و مسکۆ نازاندرێ، بەڵام ئەوەی لە مێدیای ئاڵمان بڵاوکراوە، تەنیا هەواڵی بەڕێوەچوونی میتینگەکە بوو، هەر وەک میتینگەکەی پارتی و حکوومەتی کوردستان چەند مانگ لەوە پێش هەر لەم شارە، کە تەنانەت هەواڵەکەشی بڵاو نەکرایەوە.\nپ کاکا بە درێژایی ٣٠ ساڵی ڕابووردو بۆ ڕێکخستنی خۆپیشاندان، میتینگ، فستیواڵ و بەرنامەی هاوچەشن چالاک بووە و توانایی باشی بەڕێوەبردنی ئەم چەشنە بەرنامانەی هەیە، بەڵام بە درێژایی هەموو ئەو ساڵانە نە کەسی هەبووە لە مێدیای ئاڵمان دەرکەوێ، نە کەسیان هەبووە بە زمانی ئاڵمانی سیاسەت بکەن، هەموو ئەو کەسانەش کە لە حزبی سەوزەکان و دواتر حزبی چەپی ئاڵمان بوون بە ئەندام، بەر لەوەی دەوری سیاسی بگێڕن، دەوری ئیداریی بۆ ئەو حزبانە دەگێڕن.\nپ کاکا سەرەڕای قورسایی هێزەکەی لە ئاڵمان، سەرێکی بچووکی سیاسی و قەوارەێکی گەورەی کاریی هەیە و لەحاند دام و دەزگاکانی ترک و لۆبی ئەو وڵاتە لە ئاڵمان، بێ دەستەڵاتە. ئەوەش لە کاتێکدایە کە هەموو جولە و چالاکییەکانیان بە ساڵانە لە لایەن دایرەیەکی تایبەت لە وەزارەتی ناخۆی ئاڵمان، لە ژێر چاوەدێریدایە.\nپ کاکا بەر لە هەرشت پێویستی بە کاری دیپلۆماسی بە شێوەی سەردەم هەیە، بۆ ئەوەی خۆی وەک هێزێکی سیاسی لەم وڵاتە بچەسپێنێ. بۆ گەیشتن بەو نیازە سی ساڵ لە کاتیان لە دەست داوە!


ڕەوتی سیاسی عێراق هەر لە بنبەستە/چارەنووسی حکومەتی نوێ ناڕوونە - Mehr News Agency\nAP ١٤٠١ گوڵان ١٣ ٠٨:٥٨\nNews Code 41803\nئاژانسی هەواڵی مێهر، گرووپی نێودەوڵەتی: لە حاڵێکدا کە نزیک بە 7 مانگ لە بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق تێدەپەڕێت، بەڵام سیاسەتوانانی ئەو وڵاتە هێشتا نەیانتوانیوە حکومەتی نوێ پێک بهێنن و هەر ئەوەش ڕەوتی سیاسی ئەو وڵاتەی خستووەتە بنبەستەوە. ڕەوتی سەدر کە پێی وایە فراکسیۆنی زۆرینە لە پەرلەمان پێک دەهێنێت، تا ئێستا ئامادە نەبووە لەگەڵ شاندی هاوئاهەنگی شیعی بۆ پێکهێنانی حکومەتی نوێ ڕێککەوتن بکات.\nرەوتی سەدر ماوەیەک لەمەوپێش بە مەبەستی بەرەو پێش بردنی ئامانجەکانی خۆی لە ئاستی عێراق هاوپەیمانییەکی سێ قۆڵیی لەگەڵ پارتە کوردییەکان و ئەهلی سوننە پێک هێنا. بەم شێوەیەک هاوپەیمانی سێ قۆڵی ڕزگاری نەتەوەیی بە بەشداری رەوتی سەدر، پارتی تەقەدوم و پارتی دیمۆکراتی کوردستان پێک هات.ئامانجی سەرەکی لە پێکهێنانی هاوپەیمانی سێ قپڵی، پێکهێنانی فراکسیۆنی زۆرینە لە پەرلەمان و ناساندنی سەرۆک وەزیرانی نوێ بوو، چونکوو بە پێی دەستووری عێراق، فراکسیۆنی زۆرینە بەرپرسی ناساندنی سەرۆک وەزیرانی نوێیە.\nشاندی هاوئاهەنگی شیعی بریتی لە پارت و لایەنە بەناوبانگە شیعەکان لەوانە هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا، عەسائیب ئەهلی حەق، ڕەوتی حیکمەی نەتەوەیی، هاوپەیمانی فەتح و ... ە کە لەسەر پێکهێنانی حکومەتی ڕێککەوتنی نەتەوەیین؛ حکومەتێک کە پێکهێنانی هەموو پارت و لایەنە سیاسییەکانی تێیدا بەشدار بن و نەک بەس ڕەوتی سەدر.\nبەرپرسانی شاندی هاوئاهەنگی شیعیش دوای بینی تاک گەرایی ڕەوتی سەدر لە ڕەوتی سیاسی بڕیاریان دا تا گەڵاڵەیەک وەکوو داهێنان بۆ پێکهێنانی حکومەت پێشکەش بکەن. ئەو گەڵاڵە لەلایەن شاندی هاوئاهەنگی شیعیەوە کە چوار بەندی هەیە، لەسەر پێداویستی پێکهێنانی حکومەتی ڕێککەوتنی نەک تاکەیی، جەخت دەکات. سەرەڕای ئەوە سەدرییەکان، تا ئێستا هیچ کاردانەوەیەکی ئەرێنیان بە ئەو گەڵاڵە نەبووە.\nلە هەمان پێوەندیدا عارف حەمامی ئەندامی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا جەخت کردووە: ئامانج لە گەڵاڵەی داهێنەرانەی شاندی هاوئاهەنگی شیعی چوونە دەرەوە لە بنبەستی سیاسیە. گەڵاڵەکەش بەتواوەی لە چوارچێوەی دەستوورە.\nئەوەی کە بەرپرسانی شاندی هاوئاهەنگی شیعی لەسەر جەختیان هەیە، پێداویستی ڕێگری لە تاک گەرایی لە ڕەوتی پێکهێنانی حکومەتی داهاتوویە.\nخاڵی جێ سەرەنجی دیکە لە گەڵاڵە چوار مادەییەکەی شاندی هاوئاهەنگی ئەوەیە کە ئەو شاندە مافی لایەنە سیاسییەکانی دیکە لەوانە سوننە و کوردەکان لە پێکهاتەی سیاسی و بەڕێوەبەرایەتی عێراق دەپارێزێت و نایەوط لە ئەو مافە لەبەرچاو نەگیردرێت.\nهەوڵەکانی هاوپەیمانی سێ قۆڵی بۆ وەلانانی شاندی هاوئاهەنگی لە ئاستی سیاسی عێراق لە حاڵێکدایە کە زۆرینەی کارناسان و چاوەدێرانی گۆڕانکارییە سیاسییەکانی عێراق پێیان وایە کە ئەو شاندە ئەمڕۆکە جەمسەرێکی دەسەڵات دێتە ئەژمار و بە ئاسانی لە ئاستی سیاسی وەلا نانرێت و ناچێتە ڕیزی ئۆپۆزیسیۆنیشەوە و لە ڕەوتی پێکهێنانی حکومەت بەشداریی دەبێت. کەواتە تەنیا ڕێگای پەڕینەوە لە قەیران و بنبەستی ئێستا لە عێراق، پێکهێنانی حکومەتی ڕێککەوتنییە؛ حکومەتێک کە لەلایەن سەرجەم لایەنە سیاسییەکانەوە لەوانە رەوتی سەدر و شاندی هاوئاهەنگییەوە پەسەند بکرێت.\nلە حاڵێکدا کە ڕەوتی سەدر هەموو هەوڵی خۆی بۆ دووبارە سەرۆک وەزیریی مستەفا کازمی دەدات، بەرپرسانی شاندی هاوئاهەنگی بە توندی دژی ئەو بابەتەن.


لە٢٩ هەمین ساڵیادی ڕاپەڕیندا … – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 لە٢٩ هەمین ساڵیادی ڕاپەڕیندا …\nئەم رۆژانە ٢٩ ساڵ بەسەر ڕاپەرین و خرۆشانی جەماوەری بەدژی ڕژێمی فاشیستی گۆڕ بەگۆڕکراوی بەعسدا تێدەپەرێت. خەڵکی کوردستان بۆیە لەدژی بەعس راپەرین، چونکە رژێمی بەعس، رژێمێکی قەومی بوو، لەسەر ناسنامەی قەومیەتی عەرەبی پایەکانی دەسەڵاتدارێتی دامەزراند بوو. هەر بەهۆی قەومی بوونەکەیشی هاوڵاتیانی کورد زمانی وەکو پلە دوو تەماشا دەکرد و مافە سیاسییەکانی خەڵکی کوردستانی ژێر پێدەخست.. هەموو دەنگێکی ئازادیخوازانەی لەرێگای دەزگا سەرکوتگەرەکانیەوە خامۆش دەکردەوە و نەیارانی سیاسی خۆی بە توندترین شێوە پاکتاو دەکرد. کارنامەی بەعس، کارنامەی دەسەڵاتێکی رەشی سەرکوتگەرانەی کەم وێنەیە لە ئاستی دنیادا، سەرکوت، زیندان، ئیعدام، کاولکاری، تەعریب، تەهجیر، بەزۆر بە بەعسی کردن، کیمیاباران، ئەنفال… کارنامە سەرەکیەکانی ئەو رژێمە بوون.\nخەڵکی عیراق و کوردستان، بەکەڵک وەرگرتن لە لاوازبوونی رژیمی بەعس و تێکشکانی لە جەنگی کەنداوی یەکەمدا، هاتنە مەیدان و دەسەڵاتی بەعس لە بەشێکی زۆری کوردستاندا وەدەرنرا. خەون و خولیای خەڵکی کوردستان لەم ڕاپەرینەدا، بە پلەی یەکەم ئازادی و ئازادییە سیاسییەکان. کۆتاییهێنان بە ستەمی نەتەوایەتی و دەستڕاگەیشتن بوو بە ژیانێکی ئارام و خۆشگوزەران. دیارە ئاسۆی زاڵ بەسەر ئەم خۆپیشاندان و ڕاپەرینەدا، ئاسۆی بزوتنەوەی ناسیونالیستی بوو. ئاسۆیەک کە دەیویست لەرێگایەوە دەستی بە بەشداری لەدەسەڵاتی بەعسدا بگات و وەکو نوینەری بۆرژوازی و چینە داراکانی کورد، لە دەسەڵاتدارێتی ئێراقدا بەفەرمی بناسرێت.\nڕاپەرین کرا و دام و دەزگاکانی بەعس لە زوربەی زۆری کوردستان لەلایەن جەماوەری راپەریو و تورەوە، وەدەرنران. حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی بەتایبەتیش یەکێتی و پارتی، کە لە پێشترەوە خۆیان بە سیاسەتەکانی ئەمریکاو غەرب و جەنگ و ملهوریەکەیەوە ئاویزان کردبوو، وەکو میراتگری بەعس هاتنەوە ناو شارو شارۆچکەکانی کوردستان و بەزوویی خەون و خولیاکانی خەڵکی کوردستانیان لەدژی بەعس لەباربرد.\nیەکەمین کارێک کە دەستیان بۆی برد، تاڵانی و فەرهودکردنی ئامێر و کەرەستەو ممتەلەکانی کارگەو کارخانەو دائیرەو پرۆژە ئابورییە تەواو نەکراوەکان، و ئاودیوکردن و هەرزان فرۆش کردنی بوو… ئەو تاڵانی و دزییەی ئێستا، درێژەپێدەری ئەو تاڵانی و فەرهودەیە کە لەگەڵ هاتنەوەیان بۆ ناو شارو شارۆچکەکان دەستی پێکرد.\nکارێکی تری یەکێتی و پارتی، وەرێخستنی کوشتاری ژنان بوو لە ژێر ناوی شەرەف و پەیوەندی ئەم ژنانە بە دەزگاکانی رژیمی بەعسەوە، ئەوە لەکاتێکدا بوو لێبوردنی گشتیان بۆ کرێگرتەکانی بەعس و دەست خوێناوی بە خوێنی رۆڵەکانی خەڵکی کوردستان، دەرکرد. بەڵێ یەکێک لە کارەکانیان کوشتاری ژنان بوو. ئەو ژنکوژی و توندوتیژی و بێمافیەی ئێستای ژنان، دریژەی ئەو هێرشەی دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتییە کە لەساڵی ١٩٩١ و تەنانەت لەلادێکانی سەردەمی قەڵەمرەوی سیاسییاندا، دەستیان پێکردبوو.\nهێرش بۆسەر چەپ و کۆمۆنیستەکان و بزوتنەوەی شواریی و هەڵسوڕاوان و رابەرانی و داخستنی بنکەی شوراکان بەزۆری هێزی چەکدار، سەرەتای هێرشی ئەوان لە دنیای شاریدا بوو، بەدژی ئازادی سیاسی و بیروباوەرو کاری ڕیکخراو. ئەو سەرکوت و کوشتاری ئازادییەی ئێستای کوردستان، درێژکراوەی ئەو سەرکوت و ملهورییەیە کە لەگەڵ هاتنەوەیان بۆشار، دەستیان بۆی برد و ئا ئێستاش درێژەی هەیە.\nپرسی سیاسی خەڵکی کوردستان و ستەمی نەتەوایەتی رژیمی بەعس لەسەر کوردستان، لەلایەن بزوتنەوەی کوردایەتییەوە، کرایە دەستمایەی سات و سەودا لەگەڵ بەعس و بەشداری لەدەسەڵاتی حکومەتی مەرکەزی لەگەڵ هێزە ئیسلامیە سیاسیە کۆنەپەرستەکان و قارەمانانی عروبەی دوای بەعس. ئەو ملدان و خۆبەستنەوەیە بە حکومەت و دەسەڵات لەبەغدا و لکاندنەوەی کوردستان بە عێراقەوە لە ژیر ناوی فیدرالیزمدا، بەرهەمی ئەو دژایەتیەی مافی سیاسی خەڵکی کوردستانە لەلایەن حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتیەوە بەدژی دیاریکردنی ئاینندەی سیاسی خەکی کوردستان بە رۆڵ و ئیرادەی جەماوەری و ئازادانەی خۆیان.\nبەم شێوەیە حزبەکان و دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی، خەون و خولیای خەڵکی کوردستانی لە وەستانەوە بەرووی دەسەڵاتی بەعسدا، لە پێناو ئازادی و ئازادییە سیاسییەکان. کۆتاییهێنان بە ستەمی نەتەوایەتی و دەستراگەیشتن بە ژیانێکی ئارام و خۆشگوزەران و مافە فەردی و سەرەتایی و مەدەنییەکانی کوردستانیان، نەک هەر لەبار برد، بەڵکو کردیانە دەستمایەی بەشدارییان لە دەسەڵاتێکی رەشی تاقم و دەستەی نۆکەری ئیسلامی سیاس شیعی و عروبەی دەستپەروەردەکراوی بەعس. لەهەموو ئەوانەش واوەتر ئەگەر لەسەردەمی دەسەڵاتی بەعسدا، نان و ئاو، کارەبا و سوتەمەنی، خزمەتگوزاری و موچەو هەلی کار … تاد، بوونیان هەبوو، ئەوا دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی هەموو ئەوانەشی لوشدا و ژیان و گوزەرانی زوربەی هەرەزۆری خەڵکی کوردستانی لەدۆخێکی بێ وێنەی نەبوونی و بێ خزمەتگوزارییدا راگرتووە. ئێستا دوای نزیک بە ٣٠ ساڵ دەسەڵاتدارێتی بزوتنەوەی کوردایەتی و حزبەکانی، خەڵکی کوردستان بەدەست نەبوونی ئاو، کارەبا، خزمەتگوزارییەکان، بێکاری، دزی و تاڵانی و گەندەڵی و … لە پاڵیشیدا بێمافی و سەرکوت و زاڵکردنی کەلتوری کۆنەپەرستانەو دەست لەپشدانی کۆنەپەرستی ئیسلامی و قەومیدا، دەناڵێنن.\nیەکێک لە سیما و دیاردە جوانەکانی ناو ڕاپەرینی خەڵکی کوردستان لە ساڵی ١٩٩١دا، هاتنە مەیدانی چەپ و کۆمۆنیستەکان و وەرێخستنی بزوتنەوەی شورایی بوو. بزوتنەوەیەک کە بۆیەکەمین جار لە مێژووی سیاسی کوردستاندا، هاتە ناو بەرامبەرکێی بەکردەوەی سیاسی و کۆمەڵایەتی و لەدژی بزوتنەوەی کوردایەتیدا وەستایەوە. تا ئەو کاتە کۆمەڵگەی کوردستان گۆرەپانی سیاسی پاوانکراوی بزوتنەوەی کوردایەتی و حزبەکانی بوو. بزوتنەوەی شورایی سەرباری هەر نارۆشنی و کەم و کورتیەک کە بووی، بووە دیاردەیەکی جوان و شەقکردنی پاوانخوازی بزوتنەوەی کوردایەتی. هەر ئەوەش بوو کە حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی شیتگیر بوون و جەنگی خۆیان لەدژی شوراکان و چەپ و کۆمۆنیستەکان و هەموو ئازادیخوازییەک دەستپێکرد… ئەو جەنگ و هێرشەی بزوتنەوەی کوردایەتی لەسایەی دەسەڵاتی خۆیدا نزیک بە ٣٠ ساڵە لەدژی چەپ و کۆمۆنیستەکان و هەموو ئازادی و ئازادیخوازی ئەنجامی دەدات، سەرەتاکەی بە داخستنی شوراکان و هیرش بۆسەر کۆمۆنیستەکان لە کەشی شارییدا دەستی پێکرد.\nچەپ وکۆمۆنیستەکان و بزوتنەوەی شورایی، بوونە سەرچاوەی جێخستنی دەیان نەریتی نوێ و نامۆ و دژ بە نەریتی بزوتنەوەی کوردایەتی و رەوتگەلی ئیسلامی… ئازادی بی قەیدو شەرتی سیاسی، وەستانەوە بەرووی تیرۆری ژنان لە ژێر ناوی شەرەف پارێزی و هێنانە مەیدانی یەکسانی هەمەلایەنەی ژنان و پیاوان، خستنە رووی داخوازی کرێکاران و پرسی رێکخراوبوون و کۆبونەوەی گشتی، و پرسی بەرابەری و حکومەتی کریکاریی، وەستانەوە بەرووی دیدو کەلتوری ناسیونالیستی و قەوم پەرستی و بۆگەناوی ئیسلامی، تادەگاتە بەرگری لە مافی مناڵان و جێ خستنی نەریتی سازدانی مەراسیم و بۆنە کریکاریی و رادیکاڵەکان لەوانە” یادی هەشتی مارس، وەریخستنی ئاکسیۆنە ئایارییەکان، بەرزراگرتنی یادی شۆرشی ئۆکتۆبەر، یادی خەباتکارانە و رۆڵی مارکس و ئەنگلس و لینین… هەموو ئەمانە لەدیدی خەڵکی کوردستانی ئەو سەردەمەو تا ئێستاشی لەگەڵ دا بێت بە کۆمۆنیستەکان دەناسرێتەوە. لەکوێ باسی رزگاری چینی کرێکار و کۆبونەوەی گشتی، بەرابەری ئابوری، یەکسانی ژن و پیاو، ئازادی بیقەیدو شەرتی سیاسی، رەخنە تیژ و بێ روپۆش لە قەوم پەرستی، کۆنەپەرستی ئیسلامی،…تاد، بێتە گۆ، کۆمۆنیستەکان و کۆمۆنیزمی کریکاریی بیر دەخاتەوە. ئەو رەوتی ئازادیخوازی و بەرگری لە چینی کرێکارو مافەکانیان، لە ژنان و مافەکانیان، لە مناڵان و مافەکانیان، لە ئازادی و ئازادییەکان، وەستانەوە بەرووی کەلتور و نەریتی پرتوکاوی ئیسلامی و قەومی، لە بەرەسمی ناسینی ئیرادەی جەماوەری، پرسی ریفراندۆم بۆ سەربەخۆیی خەڵکی کوردستان،.. کە تائیستا لە کۆمەڵگەی کوردستاندا هەیە، سەرەتای بە کردەوەی لەناو دڵی راپەرینی خەڵکی کوردستان و بزوتنەوەی شورایی ساڵی ١٩٩١دایە… چارەنووسی دڵخوازی جەماوەری کریکار و بێبەشی کوردستان وتوێژە بێبەشەکانیش، بە هەموو مافە فەردی و مەدەنی و ئازادیخوازییەکانەوە، لە گرەوی بەهیز بوونەوەی ئەو بزوتنەوەیەو رەوتی کۆمۆنیزمی کرێکاریی دایە… ڕاپەرێنیکی تر، بەڵام بۆ ئازادی و بەرابەری و حکومەتی کریکاریی، پێویستە.\nسەرەتای ئازاری ٢٠٢٠


وا بڕیاره له میانه‌ی ئه‌م سه‌ردانه‌یدا ، سه‌ره‌ک وه‌زیری تورکیا له‌گه‌ڵ هه‌ر یه‌ک له ئایه‌توڵا عه‌لی خامه‌نه‌ئی ، ڕابه‌ری شۆڕشی ئیسلامی ئێران و مه‌حمودی ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد سه‌رۆکی ئێراندا کۆببێته‌وه.\nسه‌رۆکی ئه‌نستیتۆی کورد له ستۆکهۆڵم / سوید ، ده‌ڵێت پێم وایه سه‌ره‌ک وه‌زیری تورکیا په‌یامێکی کۆبوونه‌وه لوتکه‌ییه‌که‌ی وزه‌ی پێیه بۆ تاران، هه‌ر بۆیه پێشوازی ئێرانیه‌کان له سه‌ره‌ک وه‌زیری تورکیا له ئاستێکی نزمدا بوو ، که وه‌ک ده‌ڵێت ده‌بوایه سه‌رۆکی ئێران له پێشوازیدا بوایه نه‌ک وه‌زیری ده‌ره‌وه و ئه‌مه‌ش واتای سیاسی خۆی هه‌یه.\nدکتۆر حسێن خه‌لیقی ده‌شڵێت کۆماری ئیسلامی ئێران ژماره‌یه‌ک کێشه‌ی له‌گه‌ڵ تورکیادا هه‌یه و تاران خۆشحاڵیش نییه تورکیا ئه‌و ڕۆڵه گرنگه‌ی هه‌بێت له ناوچه‌که‌دا و ناوبژی نێوان ئێران و ڕۆژئاوا بکات له‌سه‌ر به‌رنامه ناوکیه مشت و مڕ له‌سه‌ره‌که‌ی.\nدکتۆر خه‌لیقی ئاماژه‌ش به‌وه ده‌کات که به‌شێکی تر و ته‌وه‌رێکی تری گفت و گۆکان له تاران له‌سه‌ر ئه‌و مه‌سه‌لانه ده‌بن که په‌یوه‌ندییان به کێشه‌کانی نێوان هه‌رێمی کوردستانی عێراق و حکومه‌تی نێوه‌ندی عێراقه‌وه هه‌یه ، هه‌روه‌هاش دۆسێکانی په‌که‌که و پژاکیش باسده‌که‌ن.\nئێران پێداده‌گرێت به‌رنامه ناوکیه‌که‌ی به‌رنامه‌یه‌کی ئاشتیانه‌یه و هه‌رچی ڕۆژئاواشه له‌و بڕوایه‌دایه ئێران به نهێنی سه‌رقاڵی دروستکردنی بۆمبی ناوکییه.\nبه‌ڵێن ساڵح وتووێژی له‌گه‌ڵ دکتۆر حسێن خه‌لیقی سه‌رۆکی ئه‌نستیتۆی کورد له ستۆکهۆڵم کردووه.\nده‌توانن له ڕێی کلیککردنی ئه‌و فایله ده‌نگیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ گوێبیستی ته‌واوی وتووێژه‌که بن که ماوه‌که‌ی 6:16 خوله‌که.


Omar Said – Dengekan\nHome / Articles Posted by Omar Said\nکوژراوێک لە جادەی سی و یەک مەتری.. عومەر سەید\nWritten on March 10, 2022, by Omar Said\nئەو شاعیرەی بە سەعات لە دوورەوە دەیڕوانییە چیا، هەمووی نا، هەر جارە و زوومی دەخستە سەر پنتێکی. بۆ نموونە، تولە رێیەک و وەک پیتێک وێنای دەکرد، بۆ نموونە پتی ڕ. Continue Reading »\nComments Off on کوژراوێک لە جادەی سی و یەک مەتری.. عومەر سەید\nڕۆمان: سەرزەمینی زیكزیكە.. عومەر سەید\nWritten on May 30, 2021, by Omar Said\nنووسەر: عومەر سەیددیزاینی ناوه‌وه : جەبار سابیربەرگ: زه‌رده‌شت ره‌ئوفبابەت: ڕۆمانچاپ: یەکەم : 8102چاپخانە: چاپخانەی یادتیراژ: 011 دانەنرخ: ٠111 دینارلە بەڕێوه‌بەرایەتیی گشتیی کتێبخانە گشتییەکانژماره)0100)ی ساڵی 8102ی پێدراوه بۆ خوێندنەوەی ئەم ڕۆمانە Continue Reading »\nComments Off on ڕۆمان: سەرزەمینی زیكزیكە.. عومەر سەید\nڕۆمان: ئاشوبی سین و کۆڕی شین.. نووسینی: عومەر سەید\nWritten on February 19, 2021, by Omar Said\nComments Off on ڕۆمان: ئاشوبی سین و کۆڕی شین.. نووسینی: عومەر سەید\nلە کۆتایی چاوەڕوانیدا … عومەر سەید\nWritten on January 2, 2020, by Omar Said\nلە بیرمە سەرەتا ماڵی میمکم رووی لە پانتاییەکی بەرفراوانی سەوزیی بوو. پشتی کردبووە ئۆردوگا قەرەباڵغەکە، تاقە ماڵێکی چکۆلانەی پەڕپووت، کەوتبووە هەرە دامێنی خانووە خوار و خێچەکانەوە. لە چەند ساڵی یەکەمی Continue Reading »\nComments Off on لە کۆتایی چاوەڕوانیدا … عومەر سەید