کودار | کۆمەڵگای دیموکراتیک و ئازادی رۆژهەڵاتی کوردستان\nمێژوو و فه‌رهه‌نگێكی پڕ له شانازی\n2 شوبات, 2020 کودار\nمرۆڤ ئەو بوونەوەرەیە کە جیاواز لە هەموو بوونەوەرەکانی دیكه بە بێ کۆمەڵایەتی بوون و پێکەوە ژیان هەبوونی واتای نامێنێت، یەک لە گرنگترین هۆکاره‌كان بۆ بەکۆمه‌ڵگا بوونی مرۆڤایەتی، باوەڕیە، کە لەناو هەر تیرە و هۆز و عەشیرە و نەتەوەیەکدا بە شێوازێک بووە و هەیە. لە گیان لەبەرێکەوە بگرە تا بێ گیانێک و تا دەگاتە تاکه خودایی، لەناو کۆمەڵە مرۆڤەکاندا جیاوازی هەبووە و هەتا ئەمڕۆیش هەر بەردەوامە. دین و باوەڕی بووه‌ته پارێزه‌ری ئەخلاقی و چاندی کۆمەڵگا. گەلی کوردیش گەلێکە کە مێژوویێکی دوور و درێژی هەیە و بە درێژایی مێژوویش خاوەنی باوەڕی خۆی…\n26 كانونی دووه‌م, 2020 خارپێتخط سومکودار\nبوومەلەرزە لە شاری خارپێت بووە هۆکاری گیان لەدەستدان و بریندار بوونی هەزاران کەس و زامێکی دیکەیە بە سەر لاشەی برینداری نیشتمان. لەسەر ناوی کۆمەڵگای دیمۆکراتیک و ئازادی رۆهەڵاتی کوردستان – کۆدار پرسە و سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی گەلی کورد و تایبەت کەس و کاری ئەو رووداوە دڵتەزێنە دەکەین و هیوای چاکبوونەوەش بۆ سەرجەم برینداران دەخوازین. ئێش و ئازاری خەڵکی بوومەلەرزە لێدراوی خارپێت، ئێش و ئازاری هەموومانە و گەلی رۆژهەڵاتی کوردستانیش خۆی بە هاوخەمی گەلی باکوور دەزانێ. جۆگرافیای کوردستان لە لایەن دەسەڵاتدارانەوە بەردەوام وەکوو جۆگرافیایەیکی داگیرکراو سەیرکراوە، چ کات و سەردەمێک پێویستیان…


دەقی راپۆڕتی ئاژانسی ئەنادۆڵ لەپێنجەمین ساڵرۆژی تیرۆری سەردەشت عوسمان – سەردەشت عوسمان\nHome » ساڵیادی سەردەشت » ساڵیادی سەردەشت ٢٠١٥ » دەقی راپۆڕتی ئاژانسی ئەنادۆڵ لەپێنجەمین ساڵرۆژی تیرۆری سەردەشت عوسمان\nدەقی راپۆڕتی ئاژانسی ئەنادۆڵ لەپێنجەمین ساڵرۆژی تیرۆری سەردەشت عوسمان\nهه‌ولێر.. ساڵیادی “تیرۆركردن”ی سه‌رده‌شت عوسمان\nپێنجه‌مین، ساڵیادی “تیرۆر”كردنی رۆژنامه‌نووس سه‌رده‌شت عوسمان، به‌رێوه‌چوو سه‌رۆكی لیژنه‌ی مافی مرۆڤ له په‌رله‌مانی كوردستانیش رایده‌گه‌یه‌نێت “یاسا وه‌كو خۆی جێبه‌جێ ناكرێت”. سه‌رله به‌یانی ئه‌مڕۆ له شاری هه‌ولێر به‌بۆنه‌ی پێنجه‌مین ساڵیادی “تیرۆركردن”ی رۆژنامه‌نووس سه‌رده‌شت عوسمان، له به‌رده‌م په‌یمانگای هونه‌ره جوانه‌كان مه‌راسیمێك به‌ڕێوه‌چوو. مه‌راسیمه‌كه له‌لایه‌ن (رێكخراوی زار بۆ به‌رگری له ئازادییه‌كان)، رێكخرا بوو كه‌سوكاری سه‌رده‌شت عوسمان و ژماره‌یه‌ک له په‌رله‌مانتاران و رۆژنامه‌نووسان و نوێنه‌ری ده‌سته‌ی سه‌ربه‌خۆی مافی مرۆڤ له هه‌رێمی كوردستان ئاماده‌ی بوون.\nبرای سه‌رده‌شت عوسمان، به‌شدار عوسمان به ئانادۆڵوی راگه‌یاند “له كه‌یسی سه‌رده‌شت عوسمان خۆش نابین، كه‌یسه‌كه لای ئێمه و خه‌ڵكی ئازادیخوازی كوردستان، به كراوه‌ی ده‌هێڵدرێته‌وه، تا ئه‌وكاته‌ی بكوژانی سه‌رده‌شت له دادگایه‌كی سه‌ربه‌خۆ و بێلایه‌ن به‌سزای خۆیان ده‌گه‌ن”.\nگوتیشی “بكوژانی سه‌رده‌شت به ئاشكرا له نێو شه‌قامێكی گه‌وره‌ی شاری هه‌ولێر رفاندویانه هه‌ر زوو ده‌كرا به ئاسانی ئاشكرا بكرێن، به‌ڵام به‌داخه‌وه نه‌یانكرد”.\nسه‌رۆكی لیژنه‌ی مافی مرۆڤ له په‌رله‌مانی كوردستان، سۆران عومه‌ر رایگه‌یاند “له هه‌رێمی كوردستان، به‌داخه‌وه یاساكان وه‌ك خۆیان جێبه‌جێ ناكرێن، هه‌روه‌ها بڕیاری سه‌ربه‌خۆیانه‌ش ناده‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی ماف بۆ خاوه‌ن ماف بگه‌ڕێته‌وه تۆمه‌تبارانیش به‌سزای یاسای بگه‌ن”.\nگوتیشی “به‌ڵێن به كه‌سوكاری شه‌هید سه‌رده‌شت و سۆرانی مامه حه‌مه و شەهید كاوه و شه‌هیدانی حه‌ڤده‌ی شوبات ده‌ده‌ین كه به‌شوێن تاوانباران و كه‌یسه‌كانیانه‌وه‌ین، هیچ یه‌كێك له‌و كه‌یسانه نه‌گه‌یشتوونه‌ته ئه‌نجام”.\nسه‌رۆكی لیژنه‌ی مافی مرۆڤ ئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد “هه‌وڵده‌ده‌ین لیژنه‌یه‌كی لێكۆڵینه‌وه‌ی په‌رله‌مانی دروستبكه‌ین، بۆ ئه‌وه‌ی به‌دواداچوون بكه‌ین، بۆ كه‌یسی ئه‌و رۆژنامه‌نووسانه‌ی تیرۆر كراون، ئه‌نجامده‌رانی تیرۆركردنی رۆژنامه‌نووس ئه‌گه‌ر نه‌دۆزرێنه‌وه و سیناریۆی بۆ دروست بكرێت، ئه‌وه ده‌سه‌ڵاتی له پشته”.\nسه‌رده‌شت عوسمان، قوتابی كۆلێژی ئادابی زانكۆی سه‌ڵاحه‌دین بوو رۆژی 4/5/2010 له‌لایه‌ن ژماره‌یه‌ك چه‌كدار له هه‌ولێر له نزیك كۆلێژه‌كه‌ی ده‌رفێندرێت، دواتر ته‌رمه‌كه‌ی له‌شاری مووسڵ ده‌دۆزرێته‌وه، تا ئێستاش دۆسیه‌كه‌ی سه‌رده‌شت یه‌كلانه‌كراوه‌ته‌وه.\nگوته‌بێژی ده‌سته‌ی سه‌ربه‌خۆی مافی مرۆڤ محه‌مه‌د گۆمه‌شینی گوتی: “به‌داخه‌وه رۆژانه رۆژنامه‌نووسان به‌هۆی رووماڵی هه‌واڵ و رووداوه‌كان، رووبه‌ڕووی پێشێلكاری ده‌بنه‌وه، یان به‌هۆی راستگۆییان باجیان داوه، بێگومان هه‌رێمی كوردستانیش بێبه‌ش نه‌بووه له‌و پێشێلكارییانه”.\nگوتیشی: “له‌هه‌رێمی كوردستان، به‌پێی یاسای 35ی كاری رۆژنامه‌نووسی مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌نووسان ناكرێت، له‌كاتی كێشه‌كان به‌پێی یاسای سزادانی عێراقی دادگایی ده‌كرێن”.\nگوته‌بێژی ده‌سته‌ی سه‌ربه‌خۆی مافی مرۆڤ باسی له‌وه‌شكرد له پێنج مانگی رابردوو ئاماری توندوتیژی و پێشێلكارییه‌كان، ده‌ری ده‌خات به‌راورد به‌ساڵانی رابردوو پێشێلكاری به‌رامبه‌ر به رۆژنامه‌نووسان، روو له كه‌می كردووه، هیوادارین یاساكان جێبه‌جێ بكرێن، بۆ رێزگرتن له ناوبانگی هه‌رێمی كوردستانیش ده‌بێت په‌رله‌مان و حكوومه‌ت و سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم ئه‌ركی پیشه‌ی رۆژنامه‌نووسان به هه‌ند وه‌ربگرن”.\nئەمەی خوارەوە لینکی راپۆڕتەکەیە لەسایتی ئاژانسی ئەنادۆڵ\nساڵیادی سەردەشت ٢٠١٥•هەواڵ و ڕاپۆرت


وەزیری تەندروستی بۆ ئەنجوومەنی وەزیران: بفەرموون بە دامەزراندنی 147 كارمەندی تەندروستی بۆ پارێزگای دهۆك\nگردبوونەوەی كارمەندانی تەندروستی خۆبەخش بەهۆكاری جیاوازیكردن لە دامەزراندنە، كاتێك دەبینن، وەزیرەكەیان 147 كارمەندی تەندروستی دامەزراندووە.\n147 كارمەند بە نوسراوێكی نهێنی سامان حسێن بەررزنجی، وەزیری تەندروستی حكومەتی هەرێم دامەزراون، لەكاتێكدا لەلایەن وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێم دامەزراندن لە كۆتایی ساڵی 2020 بۆ كارمەندانی خۆبەخش ڕاگیراوە.\nبەپێی گشتاندنێكی وەزاروتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان، لە 17شوباتی2022، بۆ بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆكان و شاری كۆیە نێردراوە، تێیایدا هاتووە، جەخت لە گشتاندنمان ژمارە 13678 لە 26/11/2020 دەكەینەوە، سەبارەت بە ڕاگرتنی كاركردنی كارمەندانی تەندروستی خۆبەخش، وە بە هیچ شێوەیەك نوسراومان بۆ بەرز نەكەنەوە بۆئەم مەبەستە.\nبەنوسراوی بەڕێوەبەری گشتی بودجە كە 26/1/2022، كە واژووی پەروین محەمەد نوری لەسەرە، ئاراستەی وەزارەتی تەندروستی و بەرێوەبەرایەتی گشتی كاروباری كارگێڕی و دارایی و بەڕێوەبەرایەتی كارگێڕی كراوە بەناونیشانی دامەزراندن بە گرێبەست. ئاماژە بەدامەزراندنی كەسێك كراوە، كە دەرچووی بەشی زانستی تاقیگەی پزیشكی بەشێوەی گرێبەست و بەموچەی پێنج سەد هەزار دینار، لە ڕێكەوتی دەستبەكاربوونی تا 31/12/2022 لەبەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی .\nهەر دوای دوو مانگ لە دەرچوونی ئەو گشتاندنە لە 19ی نیسانی 2022، بەنوسراوێكی سامان حسێن، وەزیری تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان،كە ئاراستەی سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران و سەرۆكایەتی دیوانی كردووە بەناونیشانی دامەزراندن بە گرێبەست، تێدا هاتووە: بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی دهۆك داوای دامەزراندنی 147 فەرمانبەر دەكات،كە لە لیستی هاوپێچ ناو وناونیشانیان دیاریكراوە بەشێوەی گرێبەست، كە پێشتر لەسەر گرێبەستی كۆمپانیاكانی پشكنین داهاتی 10%ی بەڕێوەبەرایەتی خۆپاراستن بووە و لەبەر ئەوەی ئەم داهاتە لە 1/6/2021 ڕاگیراوە، بفەرموون بەڕەزامەندی بۆ دامەزراندنیان بەشێوەی گرێبەست .


مۆرینیۆ بابەتی گەڕانەوەی بۆ ریال مەدرید یەکلایی کردەوە – یاریگا سپۆرت\nHome/هه‌واڵه‌كان/خوله‌كانی ئه‌وڕوپا/لالیگا/مۆرینیۆ بابەتی گەڕانەوەی بۆ ریال مەدرید یەکلایی کردەوە\nمۆرینیۆ بابەتی گەڕانەوەی بۆ ریال مەدرید یەکلایی کردەوە\nدوای بڵاوبوونەوەی دەنگۆی گەڕانەوەی (خۆزێ مۆرینیۆ)ی ڕاهێنەری پێشووی مانچێستەر یۆنایتد بۆ یانەی ریال مەدرید مۆرینیۆ کە بە (سپێشەڵ وەن) ناسراوە، بۆچوونی خۆی بۆ میدیاکات ئاشکرا کرد.\nڕۆژنامەی (ماڕکا)ی مەردیدی بڵاویکردوەتەوە، کە مۆرینیۆ ئەو هەواڵانەی زۆر پێ خۆشەو دەڵێت” من هیچ کێشەیەکم نییە بۆ ئەوەی جارێکی دیکە بۆ ریال مەدرید بگەڕێمەوە، یانەکە هەر لەسەر پێیەکانی وەستاوە و هەمیشە چاوی لە بەدەستهێنانی نازناوەکانە، لە ڕاستیدا جێی شانازیە کە پێشتر سەرپەرشتی مەشقی یانەیەکت کردبێت و ئێستا جارێکی دیکە داوات بکەنەوە، ئەوە واتای ئەوەیە ئەوان بەتۆوە سەرسامن.\nسەبارەت بە بارودۆخی ریال مەدرید مۆرینیۆ گوتی ، ئەو یانەیە تا ئێستا لە چامپیۆنزلیگ چانسی بردنەوەی هەر ماوە، نابێت لەبیر بکەین کە پێنج ساڵی یەک بەدوای یەکە ریال مەدرید بە توندی و بەسەرکەوتوویی ڕکابەرێتی لەسەر چامپیۆنزلیگ کردوە، ئەو پاڵەوانێتیە گرنگی زۆری هەیە لای یاریزانان، گەر لە هەر یاریزانێک بپرسیت کە کامە پاڵەوانیت بەلاوە گرنگە بەدەستی بهێنی ڕاستەوخۆ چامپیۆنزلیگ هەڵدەبژێرێت.\nجێی ئاماژەیە کە مۆرینیۆ ئێستا وەک شیکەرەوەی کەناڵەکانی بین سپۆرت کار دەکات و تا ئێستا ئەرکی ڕاهێنانی هیچ یانەیەکی وەرنەگرتوە لەو کاتەی لە مان یۆنایتد لادرا و سۆلشایەر شوێنەکەی گرتەوە.\nریال مەدرید مۆرینیۆ


حوکمی شیکاری نەخۆشی بۆ کەسی ڕۆژووەوان: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nڕۆژووئەو شتانەى حەڵاڵە بۆ ڕۆژووانحوکمی شیکاری نەخۆشی بۆ کەسی ڕۆژووەوان\nحوکمی شیکاری نەخۆشی بۆ کەسی ڕۆژووەوان\nحوكمى شیكارى خوێن چییە بۆ رۆژوەوان وە ئایا رۆژوەكەى پێ دەشكێت؟\nشیكارى خوێن رۆژو ناشكێنێت، چونكە پزیشك پێویستى بە نمونەیەك لە خوێنى نەخۆش هەیە بۆ تاقی كردنەوەى، ئەمەش رۆژو ناشكێنێت\nشیكارى خوێن رۆژو ناشكێنێت، چونكە پزیشك پێویستى بە نمونەیەك لە خوێنى نەخۆش هەیە بۆ تاقی كردنەوەى، ئەمەش رۆژو ناشكێنێت، لەبەر ئەوەى ئەوە رێژەیەكى كەمە لە خوێن وكاریگەرى لەسەر جەستە نییە وەكو كاریگەرى كەڵەشاخ بۆیە رۆژوى پێ ناشكێت، بۆیە ئەصل وایە رۆژوەكەى وەكو خۆى دەمێنێتەوە وناشكێت مەگەر بەبەڵگەیەكى شەرعى یەكلابوەوە بڵێین شكاوە، وە لێرەشدا هیچ بەڵگەیەك نییە لەسەر ئەوەى كە رۆژوەوان رۆژوەكەى دەشكێت بەهۆى ئەو خوێنە كەمەوە.\nبەڵام دەركردنى خوێنێكى زۆر لە جەستەى رۆژوەوان لەپێناو ئەوەى بدرێت بە كەسێكى نەخۆش وپێویست بۆنمونە، ئەوا ئەو خوێنە زۆرە كاریگەرى لەسەر جەستە جێ دەهێڵێت وەكو كاریگەرى دەركردنى خوێنى كەڵەشاخ بۆیە رۆژوى پێ دەشكێت، بۆیە ئەگەر رۆژوەكە واجب بوو نابێت رۆژوەوان خوێن ببەخشێت بە هیچ كەسێك، مەگەر نەخۆشەكە لەحاڵەتێكى وەها خراپدا ومەترسیداردا بێت كە بەرگە نەگرێت هەتا بەوشێوەیە و بەوحاڵەتەوە بمێنێتەوە هەتا خۆرئاوابوو و پزیشكەكانیش بڵێن خوێنى ئەم كەسە بەرۆژوە سوودى بۆ ئەم نەخۆشە هەیە ئێستا و پێویستەیەكەى پڕدەكاتەوە ورزگارى دەبێـت، ئەوا لەم حاڵەتەدا هیچی تێدا نییە كە خوێن ببەخشێت ورۆژوەكەى بشكێنێت و شتێك بخوات و بخواتەوە بۆ ئەوەى هێز وتواناى بۆ بگەڕێتـەوە و دواتر ئەو رۆژە بە قەزا دەگێڕێتــەوە. والله أعلم.\nحوکمی بەڕۆژوو نەبوونی کەسێک لەکاتی عومڕە کردندا ئایا حوكمی بەكارهێنانی سیواك چیە لەكاتی بەرۆژو بووندا؟ سەرجێی کردن لەگەڵ خێزان لە شەوانى ڕەمەزان و غوسل دەرکردن لە دواى بانگی بەیانى ئایا دروستە بۆ ئافرەتى بەڕۆژوو تامی چێشتەكەی بكات؟ وە شێوازی چۆنیەتیەكەی بە چ شێوازێكە؟ حوكمی غەرغەرە چیە بۆ رۆژوەوان؟ ئایا بەبەكارهێنانی چارەسەری غەرغەرە رۆژو بەتاڵ دەبێتەوە؟\nسەردان: ٨٠٤ بەش: ئەو شتانەى حەڵاڵە بۆ ڕۆژووان\nپرسیاری دواترحوکمی خۆ فێنک کردنەوە بۆ کەسی ڕۆژوەوانپرسیاری پێشترئاو هێنانەوە بە دەست ڕۆژوو بەتاڵ دەکاتەوە


بێگه‌رد تاڵه‌بانی: باج له‌سه‌ر به‌رھه‌می ھاورده ھه‌ڵناگرین PUKmedia یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nبێگه‌رد تاڵه‌بانی: باج له‌سه‌ر به‌رھه‌می ھاورده ھه‌ڵناگرین\nکوردستان 09:38 PM - 2021-09-04\nوه‌زیری كشتوكاڵی ھه‌رێم رایگه‌یاند، به‌رھه‌می ته‌ماته‌ی پێنجوێن و ناوچه‌كانی تری ھه‌رێم به‌شی عیراق ده‌كات، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش گفتوگۆ له‌گه‌ڵ لێپرسراوانی عیراق كراوه تا بازرگانه‌كانیان له ھه‌رێمه‌وه ته‌ماته ھاورده بكه‌ن.\nبێگه‌رد تاڵه‌بانی وه‌زیری كشتوكاڵ و سه‌رچاوه‌كانی ئاوی حكومه‌تی ھه‌رێمی كوردستان رایگه‌یاند، ته‌نھا كێشه‌یه‌ك كه ھه‌یانه له‌سه‌ر دانانی باج و ھاورده‌كردنی به‌رھه‌می ده‌ره‌وه، ئه‌وه‌یه ساڵانه وه‌زاره‌تی كشتوكاڵی عیراق به‌بێ گه‌ڕانه‌وه و ھه‌ماھه‌نگی له‌گه‌ڵ ھه‌رێمی كوردستان بڕیار له‌سه‌ر كردنه‌وه‌ی مه‌رزه‌كان ده‌دات و ئه‌وه‌ش كاریگه‌ری له‌سه‌ر ھێنانی به‌رھه‌می ته‌ماته بۆ بازاڕه‌كانی ھه‌رێمی كوردستان ده‌بێت.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكردووه، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته قسه‌ی له‌گه‌ڵ وه‌زیری كشتوكاڵی عیراق كردووه و پێی ڕاگه‌یاندووه، به‌رھه‌می ته‌ماته‌ی پێنجوێن و ناوچه‌كانی ھه‌رێمی كوردستان به‌شی ئه‌وه ده‌كات كه ره‌وانه‌ی ناوچه‌كانی تری عیراقی بكه‌ن، له‌به‌رامبه‌ردا، وه‌زیری كشتوكاڵی عیراق به‌ڵێنیداوه، ئه‌و پرسه بباته ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران و ھه‌وڵده‌ده‌ن ئاسانكاری بۆ ئه‌و بابه‌ته بكه‌ن و كێشه‌كه چاره‌سه‌ر بكه‌ن.


ماڵپه‌ڕی سه‌ربه‌ست – من زۆر جوانم سوپاس بۆ خوا\nباشترین رێگای ته‌ندروست بۆ لابردنی مو به گوێزان\nبەوێنە.. نوێترین ستایلەکانی رۆژی ڤالانتاین\nخاتوو کەلسوم خانمان فێری چێشت لێنان دەکات\nچۆن ره‌نگی شین بۆ چاوه‌كانت به‌كارده‌هێنیت\nپێنج ملیون ماچی ناردووە\nمن زۆر جوانم سوپاس بۆ خوا\nلۆكه پێیوایە هونەرمەندان دوای دەركەوتن و بەناوبانگییان دەتوانن رێكلامی بازرگانی و كاری كۆنسێرت بكەن و لەم رێگەیەوە داهات بۆ بەرهەمە هونەرییەكانیان كۆ بكەنەوە، وتیشی”ئەمجۆرە كارانە نەك شتێكی ئاساییە، بەڵكو زۆریش باشە تا هونەرمەندان بتوانن لەم رێگەیەوە داهات بۆ كارە هونەریيەكانیان كۆبكەنەوە، ئەم كارانەش لە زۆربەی وڵاتانی پێشكەوتوو بوونیان هەیە و دەكەوێتە سەر هونەرمەندانیش كە تا چەند دەتوانن لەم پڕۆژانە سوود وەربگرن”.\nبە بۆچوونی لۆكە حكومەت لە بڕی ئەوەی هاوكاری داراییان بكات, باشترە ببێت بە مافپارێزی بەرهەم و كارەكانیان “گەر بێت و حكومەت هاوكار و مافپارێزی بەرهەمە هونەریيەكانمان بێت بەتایبەتی لە كۆپی نەكردنی ئەلبوومەكانمان باشترە لە پێدانی هاوكاری دارایی و دەبێتە هاندەرێكیش بۆ سەرخستنی بەرهەمە هونەریيەكان و خودی هونەرمەندانیش كار و ئەلبوومی جوانتر و پڕۆفیشناڵتر دروست و بە ئەنجام دەگەیەنن”.\nلۆكه بە داخەوەیە بۆ ئەو پڕۆژەیاسایەی مافی كۆپی نەكردنی بەرهەمەكانیان كە لەلایەن وەزارەتی رۆشنبیری و لاوانەوە لە پەرلەمانی كوردستان پاشەكشێی پێكراوە, وتیشی”نازانم بۆ ئەمكارە بەمجۆرە و پێویستی هونەرمەندان لە پەسەندكردنی لە پەرلەمانی كوردستان وەستێندرا و بەداخەوە پاشەكشێی پێكراوە، بەڵام ئەوەی گرنگە و پێویستە لەسەر ئێمەی هونەرمەندان دەبێت هەڵی بۆ بدەین و كاری بۆبكەین بەیەك دەنگ بەدەم ئەم بابەتەوە بچین”. لەبارەی كاری هونەری رەسەن و هونەری تازەوە لۆكە پێیوایە هونەری رەسەن بوونی نییە و زیاتر بڕوای بەكاری تازەگەری و نوێخوازی هەیە, وتیشی”زیاتر بڕوام بە كاری نوێخوازی هەیە و پێشموانییە كاری رەسەنایەتی بوونی هەبێت، بەڵام دەبێت هونەری فۆلكلۆر پارێزراو بێت و نابێت تێكەڵ بە كارەكانی تر بكرێت، كاری نوێخوازی و تازەگەریش لە هەموو دنیادا بوونی هەیە، بۆیە نابێت هونەرمەندانی كوردستان لەمجۆرە كارانە ناڕەحەت بن\nلە وەڵامی پرسیاری ئەوەی دەوترێت هێندەی بە جوانیتان ناسراون و ناوتان دەركردووە ئەوەندە بە هونەرەكەتان نەبووە؟ لۆكە بۆ ئەم بۆچوونە وتی “بە پێچەوانەوە خەڵكی جیا لە تیڤییەكان لە رادیۆ و لەناو ئۆتۆمبێلەكانیان و شەقام و شوێنە گشتییەكانیش گوێ لە گۆرانییەكانمان دەگرن، كەسی هونەرمەند لەگەڵ هونەرەكەی گەر جوانیش بوو ئەوە سوپاسی خوای دەوێت”، راشی وایە لە رێگەی ئەو بەهرە و توانا و هونەرەی كە هەیەتی و پێشكەشی جەماوەرەكەی كردووە توانیویەتی بەم هۆیە خۆی بناسێنێت و لە مەیدانی هونەری كوردی ئەمڕۆدا بوونی خۆی بسەلمێنێت، لۆكە ئاماژە بەوەشدەدات كە هونەرمەند هەیە ئەگەرچی لە شێوە و روخساردا جوانە، بەڵام كارە هونەرییەكانی نەبووەتە جێگەی سەرنج لە لای گوێگرانی.\nئەو خۆی بە هونەرمەندێكی پڕۆفیشناڵ دەزانێت، چونكە “لە دەستپێكی كاری هونەریمەوە كارەكانم پڕۆفیشناڵانە بووە هەر بەم هۆیەشەوە وەك هونەرمەندێكی ئافرەت ئەو بەرهەم و كارانەی كە كردوومن زیاتر ئافرەتانە بوونە و بۆ رەگەزی بەرامبەر بوو لە چڕیندا”.\nلە بارەی كاتی شوكردنیشیەوە هێما بۆ ئه‌وه‌ده‌كات كه”جارێ زووە بۆ شووكردن، چونكه بیرم لێنەكردووەتەوە.\ntweet 3 thoughts on “من زۆر جوانم سوپاس بۆ خوا”\tFaty Kirkuky 24/04/12 at 2:26 PM\tشانازي به جوانيته وه مه كه جونكه خوت دروستت نه كردوه! شانازي به ره وشته وه بكه جونكه دروست كراوي خوته!\nSarhang Ali 10/04/12 at 11:56 AM\tجوانيم بؤجيية نةفامى دةركةوت مؤميك باشترة لةجراى بى نةوت بةخواى كةورة نةجوانى نةهونةرمةندى نةدةنكت خؤشة ئةشةدو بؤيةك شت باشى.\nHassa Khdir 21/03/12 at 7:07 PM\tAdd a comment…\nComments Off on خاتوو کەلسوم خانمان فێری چێشت لێنان دەکات\nبەهۆی ئایفۆنەوە جاوی سوور بوو بزانە جۆن؟\ncheap generic viagra Sildenafil levitra sildenafil generic viagra buy viagra online Viagra without a...\n11 mins ago viagra generic canada pharmacy Levitra online viagra Generic viagra generic viagra Order viagra onli...\n1 hour ago buy sildenafil in ireland viagra generic viagra online order viagra professional buy viagra online c...\n3 hours ago My partner and I stumbled over here coming from a different page and thought I might as well check...\n3 hours ago generic viagra viagra discount viagra viagra viagra vs cialis vs levitra viagra online canada pharma...\n3 hours ago generic viagra online canada sildenafil Cheap viagra Cheap viagra online Viagra cheap viagra canada ...\n4 hours ago خزمەتگوزاریەکان\nهه‌ڵبژارده‌كان باشترین رێگای ته‌ندروست بۆ لابردنی مو به گوێزان\tFeb 10, 2016\nبەوێنە.. نوێترین ستایلەکانی رۆژی ڤالانتاین\tFeb 10, 2016\nخاتوو کەلسوم خانمان فێری چێشت لێنان دەکات\tFeb 10, 2016\nچۆن ره‌نگی شین بۆ چاوه‌كانت به‌كارده‌هێنیت\tFeb 10, 2016\nپێنج ملیون ماچی ناردووە\tFeb 10, 2016\nبەهۆی ئایفۆنەوە جاوی سوور بوو بزانە جۆن؟\tFeb 07, 2016\nبۆ ئه‌وه‌ی ژنه‌كه‌ت به ڕۆمانسی ناوت به‌رێت ئه‌م 5 خاڵه...\tFeb 05, 2016


بەریتانیا و فەڕەنسا ڕێککەوتنی نوێیان کرد بۆ ڕێگری لە دەربازبوونی کۆچبەران\nهێز و کەلوپەلی زیاتر\n2020.11.29 - 10:23\nوەزارەتی ناوخۆی بەریتانیا ڕایگەیاند، بەریتانیا و فەڕەنسا رێککەوتنێکی نوێیان واژۆکردووە بۆ ڕێگری زیاتر لە تێپەڕبوونی کۆچبەران بە نۆکەندی ئینگلیزیدا و گەشتیان بە کەنارئاوەکانی بەریتانیا.\nبە پێی ئەو ڕێککەوتنە کە ناس کورد بەدواداچوونی بۆ کردووە (29ی تشرینی دووەمی 2020) ڕایگەیاندووە، لە ڕۆژی 1ی کانونی یەکەمی 2020ەوە، ژمارەی ئەو ئەفسەرانەی کەنارەکانی فەڕەنسا دەپشکنن دەکرێنە دوو هێندە، هەروەها کەلوپەلی تەکنیکی چاودێری و پشکنینی زیاتر جێگیردەکەن وەک فرۆکەی بێ فرۆکەوان و ڕادار و کامێرای تایبەت.\nباسی لەوەشکردوە، چاودێریکردنی سنورەکە بە درێژایی 150 کیلۆمەتر لە هێڵی کەناردەریا بۆ ئەوەیە تۆڕەکانی قاچاخچێتی بە مرۆڤەوە بکرێنە ئامانج و رێگری بکرێت لەوەی کۆچبەران کەنارەکانی فەرەنسا جێبهێڵن و رێگری لە پەڕینەوەی مەترسیدار بکرێت.\nبەپێی ئامارەکانی وەزارەتی ناوخۆی بەریتانیا، ئەمساڵ زیاتر لە هەشت هەزار کۆچبەر لە وڵاتانی سوریا، ئەفغانستان، عێراق، ئێران و چەندین وڵاتی تر بەو نۆکەندە مەترسیدارەدا تیپەربوون کە چوار ئەوەندەی ساڵی 2019یە، هاوکات فەڕەنساش ڕێگری لە پێنج هەزاری تر کردووە.\nلە ڕاگەیانراوەکەدا پریتی پاتێل، وەزیری ناوخۆی بەریتانیا و جێراڵد دارمانین، وەزیری ناوخۆی فەرەنسا پابەندبوونی خۆیان بە ڕیککەوتنەکە دووپاتکردووەتەوە و وەزیری ناوخۆی بەریتانیاش باسی لەوەکردووە، "جگە لەم پلانانە سەرەتای ساڵی داهاتوو سیستمێکی نوێی پەنابەری رادەگەیەنین".\n2020.12.02 - 16:35\nهەفتەى داهاتوو بەریتانیا ڤاکسینی دژە کۆرۆنا دابەشدەکات\n2020.12.02 - 10:10\nلەبارەی موچەی پێشمەرگە بەریتانیا بەڵێنێک بە هەرێم دەدات\nبۆ یەکەمجار سەرۆکێکی فەڕەنسا دەخرێتە زیندانەوە\n2020.12.09 - 09:02\nهەڕەشەیەک لە فەڕەنساوە بۆ تورکیا\n2020.11.21 - 18:01\nماكرۆن 15 ڕۆژ مۆڵەت دەداتە بەرپرسانی ڕێكخراوە ئیسلامییەكانی فەڕەنسا\n2020.11.19 - 19:04\nیەکەم لێدوان لە بەغداوە دژی ’’ڕێککەوتنی هەرێم و بەغدا’’\n2020.12.06 - 15:25\nمیدیای فەرمی حکومەتی عێراق ’’ڕێککەوتنی هەرێم و بەغدا’’ی پشتڕاستکردەوە\n2020.12.06 - 08:29\n’’دوو پێشنیار بۆ ڕێککەوتنی هەرێم و بەغدا ئاشکرادەکرێت’’\n2020.12.05 - 17:47\nپارتی ڕێککەوتنی هەرێم و بەغدای ئاشکرا کرد\n2020.12.05 - 13:07


شەپۆلەكانی شارستانيتی ئیسلامی – History Of Kurdistan\nHome / مێژووی ئیسلام / شارستانیه‌ت / شەپۆلەكانی شارستانيتی ئیسلامی\ndidar othman 2017-04-30\tشارستانیه‌ت, شارستانیەت, مێژووى جیهان لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە شەپۆلەكانی شارستانيتی ئیسلامی 3,328 Views\nوەك چۆن ميژووی هەموو نەتەوەیەك یان مصژوی هەر شارستانيتیەك دەكرصت بە چەند قۆناغيكەوە، ميژوی ئیسلامیش وایە، ئەویش دەكريت بە چەند قۆناغيكی زەمەنییەوە، وەكو:\nـ زەمانی پيغەمبەر صلی الله علیه وسلم و خەلیفەكانی.(.. ـ41 ك /619ـ661 ز).\nـ قۆناغی سەردەمی ئەمەویەكان. (41ـ132ك/661ـ749 ز).\nـ قۆناغی سەردەمی عەبباسیەكان. (133ـ642ك/750ـ1258 ز).\nـ قۆناغی دەوڵەتی عوسمانی. (643كـ1346/1360ـ1924 ز).\nشارستانيتی ئیسلام وەكو خيزاوی دەریا، زۆرجار هەڵكشان و داكشانی بە خۆوە دیتووە، تا ئەو كاتەی بەیەكجاری دەسەڵاتی نەماو یەكيتی ئوممەتەكەی لە ساڵی 1924 دا ـ بە نەمانی دەوڵەتی عوسمانی ـ فەوتا. وادیارە پيویستە كورتە باسيكی زۆر گوشراوی ئەو قۆناغانەی شارستانيتی ئیسلامی بكەین چ وەكو زەمان چ وەكو جص و رص، چونكە ماوەیەكی خەیاڵییانەی لە كات و شويندا گرتە دەست .\n1ـ شەپۆلی یەكەمی شارستانصتی ئیسلامی:\nئەمە ئەو شەپۆلەیە كە لە سەرەتای ساڵی یەكەمی كۆچییەوە گرتیەوە تا دەگاتە ساڵی 232ك (662ـ847 ز) زیاتر لە 230 ساڵی خایاند، وەكو بەرفراوانی خاكیش دەكاتە هەموو نیوە دۆرگەی عەرەبستان و ووڵاتی فارسی ئەو سەردەمەو لە باكوڕیشەوە ئیمپراتۆرصتی رۆم.. ئەم بەرفراوانبوونەی دەسەڵاتی ئیسلامی كارصكی هەر وا سادەو ئاسان نەبوو، باجصكی زۆری خواست، قوربانییەكی زۆری لە ئەهلی ئیسلام وویست، ئارامی و نەفەس درصژییەكی زۆری لە پشتەوە بوو، ئەركصكی قورس بوو كە خصرخوازانی سەدە چاكەكانی ئوممەتی موسوڵمان خستیانە سەرشانی خۆیان. بەو رەنجە دەگمەنە بوو كە لە رۆژهەڵاتەوە هەموو عصراق وفارس وئەفغانستان كەوتە ژصر ركصفی ئیسلامەوە، لە خواریشیانەوە هەموو ووڵاتی سندو فەرغانەو لە رۆژئاواشەوە گەیشتە كەناری زەریای ئەتڵەسی وپەڕیەوە بۆ ئەندەلوس. دەسەڵاتی حوكمی ئیسلامی توانی لە پانتایی ئەم رووبەرە بەرفراوانەدا زمانی عەرەبی (زمانی قورئان) بكاتە زمانی زۆرینەی میللەتانی ئەم ناوچانە، چونكە هەموو بص فشارو تین بە كۆمەڵ هاتنە ریزی ئوممەتی موسوڵمان و دینەكەی خوایان وەرگرت.\n2ـ شەپۆلی دووەمی شارستانصتی ئیسلامی:\nئەمیش ئەو شەپۆلەیە كە سەدەو نیوصكی خایاند (388ـ421ك/998ـ1030) وەكو بەرفراوانی خاكیش لەسەر دەستی سوڵتان مەحموودی غەزنەوی هەموو هیندستانی گرتەوە.. بۆیە لە ناوەڕاستی سەدەی پصنجەمی كۆچیدا دەسەڵاتی حوكمی ئیسلامی ناوچەكانی ئەفریقاشی گرتەوەو لە زەمانی دەوڵەتی مورابگونی مەغریبدا گەیشتە سەنیگالی ئەمڕۆ.\nئەم شەپۆلە شارستانصتییەی ئیسلام توانی ئەم هەموو ناوچەو گەلە جوداو لصك دوورانە وەكو ئەندامی لەش پصكەوە ببەستصتەوە.. توانی هەست بە یەك ئوممەتی لە ناخی هەمواندا بڕوصنصت و هەموو لایەكی لەسەر پەروەردە بكات! جگە لەوەی كە زمانی عەرەبیشی ـ بص فەرز كردن ـ لەگەڵ ئیسلامەكەدا بڵاو دەكردەوە، ئەگەرچی نەشببووە زمانی هەموو خەڵكی.. چونكە میللەتان لە ژصر سایەی دەسەڵاتە ئیسلامییەكەدا ئازادو سەربەخۆ مابوون، زمانی خۆیان پاراستبوو، بەڵام هەموو هەر ئەوەندە عەرەبی فصر ببوون كە پەرستنەكانی پص بكەن.\n3ـ شەپۆلی سصیەمی شارستانصتی ئیسلامی:\nئەمیان نزیكەی چوار سەدەی خایاند (451ـ857ك/1060ـ1453ز) وەكو خاك هەموو پانتایی ناوەڕاست و رۆژئاوای ئەفریقای گرتەوە، لەملاوەش گەیشتبووە رۆژهەڵاتی ئاسیاو ئاسیای بچووك، دەوڵەتی عوسمانی لە ساڵی (857ك/1453ز) دا كە شاری قوستەنتینیەی خستە ژصر ركصفی خۆیەوە، توانی ئاسیای بچووك بكاتە ووڵاتصكی ئیسلامی، توانی ئەم شارە گرنگە لە پایتەختی مەسیحصتییەوە بكات بە پایتەختی ئیسلامی وناوی بنص ئیسلامبول واتە شاری ئیسلام! هەر ئەم ناوەیە كە دوایی گۆڕانیان ـ بە ئەنقەست ـ بەسەردا هصناو كردیانە ئیستانبوڵ! لە كوردیش بووە ئەستەمبووڵ!\n4ـ شەپۆلی سصیەمی شارستانصتی ئیسلامی:\nشەپۆلی ئەم قۆناغە هەمووی لەسەر دەستی عوسمانیەكان بوو، وەك زەمان ماوەی دوو سەد ساڵی زیاتری خایاند (716ـ939ك/1326ـ1532ز) وەك ناوچەش گەیشتە قوژبنەكانی باكوری رۆژئاوای ئاسیای بچووك و بەڵقان و ووڵاتی مۆرەو كەنارەكانی دەریای ئەدریاتیكی و دەریای رەش و بۆسنەو هصرسكی ئەوروپاو تا لە ساڵی (939ك/1532 ز) دا گەیشتە شوراكەی دەوری ڤییەننای پایتەختی ئەمڕۆی نەمسا!\nشەپۆلەكانی شارستانيتی ئیسلامی ئاوا بە كات و شويندا بڵاودەبۆوە، تا وای ليهات دەوڵەتی عوسمانی بووە سەرداری دەریاو ووشكانی و نوينەری دەسەڵاتی دین و دنیای موسوڵمانان! لە سەردەمی سوڵتان سولەیمانی قانونییدا (899ـ974ك/1494ـ1566) پانتاییەكەی زیادی كرد بۆ چوارسەد هەزار میلی دوجا! .\nئەم دەوڵەتە بەهيزو پان و پۆڕە، لەو كشانە شارستانيتییەوە كەوتە ويك هاتنەوەو گرژبوون، بە هۆی چەندین هۆكاری هەڵكۆڵینی ناوەكی وەك خۆرە، كلۆربوو تا رما! لەوانە: ئەو لاوازی و خراپەكارییەی كە دەرچەی ئاسایی تەفرەقەو راجوصیی بوو، هەروەها پشيوی سیاسی و خیانەتی كاربەدەستان لە یەكترو لە ئوممەت.. لەگەڵ كەڕوو هەڵهينانی بیرو ووشك هەڵاتنی هزرو ژیرو دەست نەخستنی پيشكەوتنی زانست بە تایبەتی لە لایەنی سەربازییەوە وەكو: دروست كردنی ئاميری سەربازیی و كەرەستەی جەنگ وهونەری ريكخستنی سوپاو ئامادەسازیی، كە دەبوونە هۆی مانەوەو بە پصوەبوون، بە تایبەتی كە ئەوروپای دوژمن دەبینرا یارغەی پصدەكردو پصی پصش دەكەوتەوە، دەبینرا ئەوروپا ئەم پصشكەوتن و رصكخستنەی كردۆتە ووزەی موسابەقە! دەبینرا كە ئەوروپا بە هەموو توانایەوە شەوورۆژ هەوڵی هەستانەوەو پيش خستنی خۆی دەدات، دیارە هەر بۆ ئەوەی نییە راست بيتەوەو بەس، بەڵكو خۆی بۆ جەولەی رووبەڕوو بوونەوەو بەرەنگاری ئیسلام ئامادە دەكاتەوە! خۆی بۆ گورزی داهاتوو لە پەیكەری دەوڵەتەكەی ئیسلام ئامادە دەكات! هەر بۆیە هصندەی نەبرد دوای سوود وەرگرتن و بەكارهصنانی ئەم پصشكەوتنەی لەگەڵ دەوڵەتی عوسمانیدا، كەوتە شاڵاوی شەڕی نەبڕاوەو هەموو ئامصرە نوصكانی جەنگ و پلانە نوصكانی شەڕی بەكار هينا، تا لە 1189ك/1774ز دا دەوڵەتی عوسمانی زۆر خراپ تصك شكاند، ئینجا دەوڵەتانی ئەوروپا لە ناو خۆیاندا دژی دەوڵەتی عوسمانی كەوتنە تەقەبەس و رصكەوتنی ستراتیژی سیاسی و سەربازیی، هەموویان پصكەوە بە ناوی یەكصتی مەسیحییەوە هصزصكی گەورەی هاوبەشیان پصكەوەنا تا سەرەتا هصزی دەریایی عوسمانی بفەوتصنن، بۆیە هصزە دەریاییەكانی پاپاو ئیسپانیاو بوندوقییەی ئیتالیاو ماڵتاو سافۆ یەكیان گرت و بە هەموویان لە شەڕە دەریاییەكانی لیبانتدا نوشوستییەكی تری گەورەیان بەسەر عوسمانیەكاندا هصنا..\nدەتوانرصت بوترصت كە لە ساڵی 1571 ی زایینییەوە دەوڵەتی عوسمانی توانای هيرشی نەماو كەوتە بەرگری.. بەڵام توانی ئەم حاڵەتەشی بۆ زیاتر لە 130 ساڵی تر راگريت، لە بەرەی بەرامبەریدا هەموو دەوڵەتانی ئەوروپا یەك و پصشكەوتووبوون، سوپای رصك و ئاميری پصشكەوتوویان لە دەست بوو، بۆیە بە راستی پەیمانی كارلۆفینز كە دەوڵەتی عوسمانی بە ناچاری لە ساڵی 1699 دا لەگەڵ ئەوروپا ئیمزای كرد، بە خاڵی وەرچەرخان و سەرەتای خۆرئاوا بوونی عیززەتی ئیسلامی عوسمانی دانرا.. ئەم قۆناغە لەم ساڵەوە دەست پيدەكات تا جەنگی جیهانی یەكەم توولی كصشا..كە هەمووی بریتی بوو لە (زەمانی جەنگی بەرگری) هەموو هەوڵ ورەنجەكان بۆ ئەوە بوون، دەوڵەتی عوسمانی نەكەوصت، بەڵام هاوكصشەكە لاسەنگ بوو بوو، ئەوروپای گەنجی بە گوڕو تین بەرامبەر دەوڵەتی عوسمانی پیرو پەككەوتە!\nرەنجە زۆرە بە سەبرەكەی سوڵتان عبدالحمیدی رەحمەتی هەر بۆ پاراستنی پەیكەرە ئيسكەكەی دەوڵەتی (خیلافەت) بوو! چونكە سەردەمی ئەم وەكو سەردەمی تیاچوونەكەی ئەندەلووس بوو، چۆن لەولا ئیسپانیا هەر بەوە رانەدەوەستا كە موسوڵمانانی ریشەكيش كردووەو ئەوی كە رای كردۆتە ئەو بەرو دەیوویست بۆ ئەوانەش بپەڕصتەوە كە پەڕیونەتەوە ووڵاتی مەراكیش، تا لەوصش تەفرو تونایان كات! ئەوروپاییەكانی رۆژهەڵاتیش بەرامبەر دەوڵەتی عوسمانی هەر وا بوون! بۆیە هەموو دەوڵەتانی ئەوروپا سووربوون لەسەر دابڕدابڕكردنی دەوڵەتی عوسمانی، لە لایەكەوە پچڕین و داماڵینی ناوچەكانی ئەوروپای دەوڵەتی عوسمانی، بە ناوی رزگاركردنەوە كەوتنە دەست تصوەردان و دنەدانی گەلانی غەیرە توركی لە بەڵقان و یۆنان و شوصنانی تری ئەوروپای ژير دەسەڵاتی عوسمانییەكان، لە لایەكی ترەوە دەست خستنە ناو كاروباری دەوڵەتیی رەسمی عوسمانیەكان و فشار بۆ هصنانیان و ليك هەڵوەشاندنی پيكهاتەكانی دەوڵەتی عوسمانی. ئەمە خۆی نەخشەیەكی كۆن بوو، بەڵام هەلی بۆ رەخسا تا بهينريتەوە پصش و لصی زیاد بكريت، خۆ وەزیری ئەوسای ئیتالیا (جۆڤارا ئالامانی) لە كتصبەكەیدا (سەد پرۆژە بۆ دابەش كردنی توركیا) باس لە هەبوونی سەد پلانی ئەوروپایی دەكات بۆ ئەو دابڕ دابڕ بوونەی دەوڵەتی عوسمانی و رماندنی.\nتۆینبی بیرمەند دەربارەی ئەو پرۆژانە دەڵص: (دوای ئەوەی رۆژئاوا جیهانی ئیسلامی لە هەموو لایەكەوە گەمارۆ دا، ئینجا تۆڕەكەی هەڵدایە سەری، ئیدی رۆژئاوا كەوتە قۆناغی هصرش و هەڵمەتی چڕو خەستی خۆی بۆ ناو جەرگەی ووڵاتی دوژمنە كۆنەكەی. ئەم هەڵمەتە چڕو پڕەی رۆژئاوای نوئ بۆ سەر جیهانی ئیسلام بووە مایەی بەرپابوونی ئەم دەبەڕصكڕاچوون و ململانصیەی هەردوو شارستانصتیەكە) .\n الدكتور علي عبدالحليم: التراجع الحضاري/دار الوفاء ـ القاهرة ض 1 ـ 1994 لا 250ـ252\nئصرە باسی دەوڵەتی عوسمانییە، نەك هەموو دەسەڵاتی ئیسلامی ئەو كاتە. چونكە دەوڵەتی عوسمانی هصمای خیلافەتی ئیسلامی بوو كە لە چەرخەكانی ناوەڕاستەوە كەوتبووە دەستیان، ئەم دەوڵەتە زۆری لە گەلانی موسوڵمان لە خۆ گرتبوو، بە نەمانیشی، حوكمی ئیسلامی نەماو ئوممەتەكەش پەرتەوازە بوو.. دەنا دوو دەوڵەتی بەهيزی ئیسلامی تریش هەبوون كە بریتی بوون لە بلادی فارس (1500ـ1926ز) و دەوڵەتی ئیسلامی مەغۆلەكان لە هیندستان (1426ـ1900ز).\n أنور الجندي: الاسلام والغرب/المكتبة العصرية ـ بيروت ض 1/1982 لا 140..\nنجم الدين ئةحمةد : رمان رامان ،جابى يةكةم 2011 , لا 8\nPrevious شێخەڵڵای هەولێر و ڕاستکردنەوەیەك\nNext هەوڵی نۆژەنكاریی و هەرەس لە دەوڵەتی عوسمانی


چی لە عێراق روودەدات؟ توندوتیژیی سیاسی و وەهمی بنیادنانی دەوڵەتێكی مۆدێرن\nد. شێرزاد نجار August 27, 2018 وتار و بیروڕا\nئەم توێژینەوەیە شرۆڤەكارییەكی گشتگیر نییە، بەڵكو هەوڵێكە بۆ تێگەیشتن لە پەرەسەندنەكانی ئێستای ناوچەكە، بە مەبەستی جارێكی دیكەی تێگەیشتن و سەرلەنوێ داڕشتنەوەی لە رووی چەمكەوە، بەتایبەتیش وا دیارە كە ئەو شتەی دەیزانین، یان پێمانوایە دەیزانین، بەهاكەی لەدەستداوەو بەرەو كۆتایی چووە.\nرۆژهەڵاتی ناوەڕاست رووبەڕووی گۆڕانكاریی بوونگەرایی گەورە بۆتەوە، ئەمەش بەو مانایەی كە هەڵوەشاندنەوەو هەرەسهێنانی رژێم بوونیان هەیە هەر لە دوای كۆتایی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی تاكو ئێستا، چونكە دەبینین كە سنووری هەندێ دەوڵەتی ناوچەكە گرنگیی خۆیان لەدەست دەدەن و گرووپگەلێكی خاوەن هەژموونی تازە دێنەئاراوە، ململانێیەكانی دەوڵەت و نەتەوە سنوورەكانیان بڕیوەو تێكچرژاون، لێرەدا دیاردەیەكی تازەی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكان دەدردەكەوێت: هێزە گەورە نێودەوڵەتییەكان بەپێچەوانەی ئەوەی لەوەتەی سەدەیەكە باوبووە، حەزناكەن (رێكخستنەوەی ناوچەكە بخەنە ئەستۆی خۆیان، بەڵكو هەوڵدەدەن داكۆكی لە بەرژەوەندییە راستەوخۆیەكانیان بكەن، دواجار مەترسییەكانی سەر ئەو بەرژەوەندییانە دووربخەنەوە، لەبەرامبەریشدا دەوڵەتە سەرەكییەكانی ئیقلیمی –بەلای كەم تا ئێستا- هیچ دەستپێشخەرییەك بخەنەڕوو بۆ دابینكردنی سەقامگیری یان بنیادنانێكی تازەی سیستەمێكی ئیقلیمی، ئەم رەوشە حاڵەتێك دێنێتە ئاراوە كە دەكرێ بگوترێت حاڵەتێكی (نەبوونی سیستەم و یەقینە).\nبەم شێوەیە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست هێزە نێودەوڵەتییەكانی بۆخۆی پەلكێش كردو دواتر چووە ژێر باری ئەو هێزانەوە، هەروەها گرنگیی ئەم ناوچەیە سەرنجی بیرمەندانی رۆژئاوای راكێشاوە كە بیروبۆچوونی جیاوازیان دەربارەی چارەنووسی ئەو ناوچەیە خستۆتەڕوو، لەوانەی كە دیارن (بیرنارد لویس- لە 2018 كۆچی دوایی كردووە) كە راوبۆچوونی مەترسیداری خستەڕوو تایبەت بە دابەشبوونی ناوچەكە بۆ زیاتر لە 40 دەوڵەت، عەقیدی خانەنشین (پیتەر رالف) كە ئەویش دیسان بیرۆكەی دابەشكردن و لێكترازانی ناوچەكەی بۆ زیاتر لە 30 دەوڵەت خستەڕوو لەمیانی (نەخشەكانی خوێن)ەوە.\nبە بۆچوونی توێژەری ئەڵمانی (فۆلكەر بیرتس- بەڕێوەبەری پەیمانگەی ئەڵمانی بۆ سیاسەتی نێودەوڵەتی و ئاسایش) لە كتێبی: (كۆتایی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، هەروەك ئێمە دەیزانین)كە لە 2018 دەرچووە و تێیدا دەڵێت: جیهان لەبەردەم لێكترازانی بنیادی ناوخۆیی ژمارەیەك دەوڵەتی عەرەبیدایە، دواجار لەبەردەم داڕمانی بەهای كۆمەڵگەكانیاندان (سووریا و عێراق و لیبیا). بێ ئەوەی روون بێت، یان هێماكانی سەرهەڵدانی سیستەمێكی تازە دەربكەون، كە شوێنی سیستەمە كۆنەكە بگرێتەوە، تەنانەت كێش دێت ئەو سیستەمە پێكدەهێنێت، ئەزموونەكانی مێژوو ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن كە گەلانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست (بەتایبەتیش عێراق و سووریا و لوبنان و ئێران) سەرباری ئەزموونەكانی شەڕ و داپڵۆسین و توندوتیژی، بەڵام مێژوویەكی پرشنگداری پێكەوەژیانیان هەیە، بە چاوپۆشی لە بوونی دابەشبوونی ئیتنی و تایفەگەری و سیاسی، بەڵام لەئێستادا ئەمە گونجاو نییە، بەشێوەیەك ئاستی توندوتیژی كە حوكمڕانان یان ئەوانەی حوكمیان بەدەست نییە دژی گەلەكەیان پیادەی دەكەن گەیشتۆتە ئاستێكی بەرز كە ئەم شتە پێویستی بە خستنەڕووی بیروبۆچوونی تازە هەیە دەربارەی پێكەوەژیان.\nوا دیارە توندوتیژی و شەڕی ناوخۆی تایفەگەری پەیوەندییان نییە بە داواكارییەكانی ئازادی بەدیهێنانی دادپەروەری كە ئەم پێویستییانەیان لەسەر بنیادنراوە، بۆیە پرسیارەكە ئەوەیە: چۆن دەتوانین تێبگەین لەوەی كە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەگوزەرێت لەوەتەی سەرەتای ناڕەزایی و گرژییەكانی عەرەربی لە ساڵی 2011؟ ئایا ئێمە رووبەڕووی دەوڵەتانی شكستخواردوو، هەروەها شەڕی ئیقلیمی و ناوخۆ و تیرۆرو توندوتیژیی تایفەگەری دەبینەوە وەك دۆخێكی تازەی ئاسایی؟ لەگەڵ ئەوەشدا دیارە بە بۆچوونی توێژەری ئەڵمانی (فۆلكەر بیرتس) ناوچەكە رووبەڕووی سەرەتایەكی مەودادرێژ دەبێتەوە لەم ناڕەزایی و گرژییانە، هەروەها ئەمڕۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئەوە نییە كە دەیزانین، چونكە بە قۆناغگەلێكی گواستنەوەی بوونیادگەراییدا تێدەپەڕێت.\nجەوهەری دەوڵەت و ئەركەكانی\nبەگشتی دەوڵەت بۆ ئەوە دامەرزراوە كە ئەركی سەرەكی و بنەڕەتیی خۆی بەجێ بگەیەنێت: دابینكردنی پارێزگاریكردن لە هاووڵاتیان و پاراستنیان لە یەكدی، دواجار دابینكردنی داكۆكیكردن لێیان لەدژی دوژمنانی دەرەكی (ئەمەش فەیلەسوف-ئەرستۆ- كۆچكردوو لە 322 پ.ز- لە كتێبە بەناوبانگەكەیدا-سیاسەت) باسی كردووە.\nدیاریكردنی ئەو ئەركانە مانای ئەوە نییە كە دەوڵەت هەر ئەوەندە دەكات و بە مەرج و كۆتی دادەنێت، بەڵكو ئەو تەحەددییانە تێدەپەڕێنێت، ئەوەش بە پەنابردنەبەر بەكارهێنانی توندوتیژیی شەرعی و توندوتیژیی ناشەرعی، دەوڵەت توندوتیژیی بەكارناهێنێت بۆ دابینكردنی ئاسایش و هێمنی، بەڵكو ئەو توندوتیژییە بە شێوەیەكی فراوان بەكاردەهێنێت دژی هاووڵاتیان و دواجار ئەركی دەوڵەت لە پاراستنی هاووڵاتیانەوە دەگۆڕێت بۆ دژایەتیكردن، یان بەلایەنی كەم دژی كۆمەڵێكی دیاریكراوی هاووڵاتیان، هەروەها چەندین دیاردەی سیاسیی مەترسیدار پەیدابوون لە دەوڵەتدا كە پەیوەستن بە بەكارهێنانی توندوتیژی دژی هاووڵاتیانی سڤیل، كۆمەڵكوژی، پاكتاوی رەگەزی، ئەمە فراوانتر بوو تا گەیشتە سەربڕین و بەم شێوەیە دەوڵەت بوو بە دوژمنێكی سەرسەختی ئەو كەسانەی كە پێویستە بیانپارێزێت، ئەوانەی كە لای دەوڵەت پەسند نین، بۆیە لە شیكردنەوەی دەوڵەتدا دژەڕا پەیدا بووە. پڕۆفیسۆر (پۆل دو موشێل Paul Dumouchel) لە كتێبەكەیدا (قوربانیدانی بێسوود Le Sacrific inutile) دەڵێت: ئەو ئابڕووچوونەی لە ئەنجامی دژەڕا پەیدا دەبێت لەنێوان ئەو ئەركە فەرمییەی دەوڵەتدا، واتا پاراستنی تاكەكانی و لە نێوان ئەو سیاسەتانەی مەبەستیان ریشەكێشكردنی ژمارەیەكی زۆری ئەو تاكانەیە.\nبە رای زانای كۆمەڵناسیی ناوداری ئەڵمانیا(ماكس ڤایبەر Weber) لە كتێبەكەیدا (سیاسەت وەك پیشە Politik als Beruf) ئەركی دەوڵەت پاراستنی هاووڵاتیانە و ئەركەكەی ئەوەیە كە رێگە بە تۆڵەسەندنەوەی كەسیی نەدات، دەوڵەت بە تەنیا مافی هەیە چارەسەری ناكۆكییەكان بكات، ئەویش لە رێی قۆرخكردنی هێزی شەرعی و داكۆكیكردن لە هاووڵاتیان، بەڵام كاتێك دەوڵەت توندوتیژیی بەهێز دژی هاووڵاتیانی پەیڕەودەكات، كەواتە رێگە خۆش دەكات بۆ دیاردەیەكی مەترسییدار لە ژیانی دەوڵەتدا، ئەویش دیاردەی (بەلاڕێدا بردنی سیستەمی سیاسییە لە ئەركەكانی)، بەمەش دەوڵەت دەبێتە ئەكتەرێكی دوژمنكارانە دژی ئەو كەسانەی كە پێویستە بیانپارێزێت، دواجار لانەبردنیان بە ئامانج دەگرێت، لێرەدا پەیوەندییەكی مەترسیدار لە نێوان توندوتیژی و سیاسەت دێتەئاراوە، ئەو دیاردەیەش دیاردەی ( لەناوبردنی هاووڵاتیان لەلایەن دەوڵەتەوە) بەرهەم دێنێت، ئەمەش بە مانای شكستی سیاسەت و كودەتای ریشەیی نەرێنییە لە ئەركە جەوهەرییەكانی دەوڵەت.\nشێوەكانی ئەو توندوتیژییەی كە دەوڵەت دژی هاووڵاتیان پیادەیان دەكات، رووداوگەلی سەرپێیی نین كە لە دەرەوەی سیستەمی سیاسییەوە هاتبن، بەڵكو رووداوگەلی گریمانەیین رەگی سەرهەڵدان و هاتنەكایەوەیان لە بنیادی دەوڵەتەوە داكوتاوە، ئەم توندوتیژییە پاساوە بۆ چەمكی(قوربانیدان Sacrific Le). ئەم قوربانیدانە یان بۆ حزبە، یان بۆ توێژە، یان بۆ تاكە، یان بۆ نەتەوە، یاخود بۆ گەلە، ئەم قوربانیدانە ئەمڕۆ سوودی نییە، چونكە ناتوانێت پارێزگاری بكات دژی توندوتیژی و دۆزینەوەی سیستەمێكی سەقامگیر.\nبوونی دەوڵەت دیاردەی (شەڕ دژی هەمووان every ones war against every one) سەپاندوویەتی، هەروەك (بیرمەند تۆماس هۆبز Hobbes) دەستنیشانی كردووە لە كتێبەكەیدا (لیفیاسان Leviathan ) كە دەڵێت: دەوڵەت لە رێگەی توندوتیژی و قۆرخكردنی هێزو دەسەڵاتەوە هاووڵاتیانی خۆی دەپارێزێت.\nتوندوتیژیی شەرعیی دەوڵەت باشە، چونكە مەبەستی دابینكردنی ئاشتییە لە كۆمەڵگەدا، ئەمەش دەبێتە شتێكی لۆژیك دژی توندوتیژیی خراپ كە بێسەروبەری و ئاژاوە بەرهەمدێنێت.\nبەم شێوەیە هەبوونی توندوتیژیی شەرعی واتا هەبوونی دەسەڵاتێكی ئەخلاقی و توانابوون بەسەر جیاكردنەوەی نێوان توندوتیژیی باش و دژوار كە هەر جیاكردنەوەیەك شتێكی جەوهەریی دەوڵەتی تازەیە، چونكە توانا دەبەخشێت بۆ پاراستنی هاووڵاتیان و كۆمەڵگەو دەوڵەت و بەم شێوەیەش دامەزراوە تازەكانی سیاسیی دەوڵەت دروست دەكرێن، دواجار دەسەڵاتی ئەخلاقیی دەوڵەت دێتەئاراوە كە حوكمڕان و دەسەڵاتی سیاسی لەپاڵ هاووڵاتیاندا دەبن، دەسەڵاتیش توندوتیژی بۆ داكۆكیكردن لێیان بەكاردەهێنێت، ئەم توندوتیژییەش شەرعییە و لەپاڵ پاراستنی هاووڵاتیانیش مەبەستی كۆتاییهێنانە بە ئاژاوە، بە رای توێژەری فەرەنسی( كلۆد برۆیێر Claude Blauire) لە كتێبەكەیدا (جەوهەری سیاسەت La reason politique)، وەك دەستپێشخەرییەكی سیاسیی بێ ركابەرە، چونكە كۆتایی بە ئاژاوە دەهێنێت، بە رای ئەو، ئەم دەستپێشخەرییە سیاسییە بناغەی هەموو سیستەمێكی سیاسییە، چونكە مانای قۆرخكردنی دەسەڵاتی سیاسییە بۆ هێزی شەرعی، كە توانا بە دەوڵەت دەدات پارێزگاریی لە هاووڵاتیانی بكات دژی توندوتیژیی نادامەزراوەیی و دواتریش پاراستنیان لە ئاژاوە. لێرەدا پەیوەندیی تازە لە كۆمەڵگە سەرهەڵدەدات لەنێوان كۆمەڵانی دۆست و كۆمەڵانی دوژمن، ئەم پەیوەندییەش جەوهەری سیاسەتە بە تێگەیشتنی بیرمەندی ئەڵمانی(كارل شمێت Schmitt) لە كتێبەكەیدا(چەمكی سیاسەت Begriff der Politik).ئەم پەیوەندییەش پەیوەندییەكی هاوكاری- دوژمنایەتی لە كۆمەڵگەو دەوڵەتیشدا دروستدەكات.\nهەندێ توێژەری رۆژئاوایی بیروبۆچوونی زۆریان لەسەر عێراق خستەڕوو دەربارەی كۆتایی عێراق وەك دەوڵەتێك، لەوانە: گالبریس (كۆتایی عێراق)، فۆللەر( ئایا عێراق تا ساڵی 2010 بە یەكگرتوویی دەمێنێتەوە)، ستانسفڵلد (ئایندەی عێراق: دیكتاتۆری، دیموكراسی، دابەشبوون)، بەڵام تا ئێستا ئەو ئامانجانە نەهاتوونەتەدی، چونكە بارودۆخی عێراق دوای ساڵی 2013 رێچكەیەكی پێچەوانەی بیركردنەوەی ئەو توێژەرانەی وەرگرتووە.\nدوای ساڵی 2003 توندوتیژیی شەرعی و قۆرخكردنی شەرعیی دەسەڵات و هێز لە عێراق بەرەبەرە ئاكارو شێوازە سەرەكییەكانی لەدەستداوە، چونكە تاكە توندوتیژییەك نەبووە لە دەوڵەتی عێراق و دواتر ئەو توندوتیژییە وەك دیاردەیەك شێوەزاگەلێكی تازەی نادیاری لە عێراق بەرهەمهێناوە: توندوتیژیی تایفەگەری، توندوتیژیی حزبی، توندوتیژیی تاك، توندوتیژیی عەشایری. ئایا ئەم دەستنیشانكردنە دەكرێت ببێتە دەروازەیەك بۆ تێگەیشتن و وەرگرتنی ئەو شتانەی تا ئێستا لە عێراق روودەدەن؟ ئەوەی لە عێراق روودەدات بریتییە لە: ململانێ و ناكۆكییەكانی نێوان چەندین جۆری توندوتیژی، لەو دۆخەدا سەرنج دەدەین كە قۆرخكردنی توندوتیژیی شەرعی لە لایەن دەسەڵاتی سیاسییەوە لە عێراق ون بووە، ئەمەش بۆتەهۆی كرانەوەی دەرفەت لەبەردەم چەندین شێوازی تێكچرژاوی توندوتیژی بۆ كۆنتڕۆڵكردنی بارودۆخەكە و شكستی دەسەڵاتی سیاسی لە پاساوهێنانەوە بۆ ئەنجامدانی توندوتیژیی دۆستان بەرامبەر دوژمنان، ئەمەش بۆتەهۆی پەرتكردنی ریزەكانی توندوتیژیی دۆستان، كە بوارێكی فراوانی رەخساندووە بۆ كۆمەڵی دەستانی دەسەڵات كە توندوتیژیی سیاسی بقۆزنەوە بۆ بەرژەوەندییە تایبەتییەكانیان و بەرژەوەندیی حزب، یان توێژ یان تایفە.\nپرسیارێك دێتەپێشەوە. رۆڵی عەقڵ و عەقڵانییەت چییە لە رەوتی رووداوەكانی ئێستای عێراقدا؟ رۆڵی عەقڵانییەت لە چارەسەركردنی كێشەكاندا لەمیانی یەكلاكردنەوەی چارەسەری دادپەروەرانە لە بنەڕەتدا دەوەستێتە سەر بوونی حاڵەتێكی ئاشتی كۆمەڵایەتی لەو وڵاتەی كە لە رێگەی توندوتیژیی شەرعییەوە دامەزراوە، ئەم بارودۆخە لە ئێستای عێراقدا نییە و بۆتەهۆی لاوازییەكی ئاشكرای ئاستی كاریگەریی ئاراستەی عەقڵانییەت بەسەر رەوتی سیاسەتی گشتیدا، بۆیە نەیتوانیوە توندوتیژیی شەرعی بقۆزێتەوە بۆ زاڵبوون بەسەر رووداوە زەقەكانی دژ بە سیستەمی سیاسی و نەیتوانیوە چارەسەری عەقڵانی پێشكەش بە هاووڵاتیان بكات. دەسەڵاتی سیاسی لە عێراقدا چارەسەری زۆری وەك ئەوەی كە پێی باشە پێشكەش كردووە بۆ چارسەركردنی ئەو داواكارییانەی خۆپیشاندەران پێشكەشیان كردووە، بەڵام لەكاتی وردبینیی ئەو چارەسەرانە وا دیارە سیستەمی سیاسیی عێراق بێ توانا بووە لە ئەداو بەجێهێنانی دەستكەوتەكان كە دەتوانن ببنە هۆی هێنانەكایەی شەرعییەتێك بۆ سیستەمی سیاسی كە لەبەردەم فشارە ناوخۆیی و دەرەكییەكاندا چۆكی داداوە، دواجار هاوسەنگیی پێویست بۆ سەقامگیری و مانەوەی خۆی لەدەستداوە، وا پێویست بوو زانیاری هەبێت دەربارەی پێویستییەكانی هاووڵاتیان و دەستنیشانیشیان بكات، پێش سەرهەڵدانی خۆپیشاندانەكان، چونكە ئەو دەستنیشانكردنە لە ناوەڕۆكی ئەركەكانی دەسەڵاتی سیاسییە كە بریتییە لە پێشكەشكردنی خزمەتگوزاریی پێویست بۆ هاووڵاتیان.\nكەواتە هەنگاوەكانی دەسەڵاتی سیاسی بە درەنگەوە گەیشتن وەك بڵێی لە گۆڕەپانەكە، یان لە فەزای گشتیی كۆمەڵگەو دەوڵەتدا نەبوون. بۆیە دەپرسین: سروشتی ململانێی ئێستای عێراق چییە؟ سەرەتا دەكرێ بڵێین كە ناكۆكیی نێوان تاكەكان(وەك تاكەكان) ناكۆكیی سیاسی نییە، كاتێكیش ئەوانە لە چوارچێوەی ناكۆكی دژ بەیەك دەبن، دیارە وەك تاك لەنێو كۆمەڵێكی دیاریكراو قسەدەكەن و رەفتاردەكەن لە ململانێ لەگەڵ كۆمەڵێكی دیكە، بەڵام ئەو ناكۆكییە نابێتە ململانێی سیاسی، ئەمەش بە واتای ئەوەی كە ئەو تاكانە بە لایەنێكی ئەو ململانێیە دادەنرێن و ناچاردەكرێن هەڵوێست وەربگرن یان پەرچەكرداریان هەبێت كە رەنگە پەلبكێشێت بە شێوەیەكی توندوتیژیی ئەو ململانێیە كە بریتییە لەوەی تاك بتوانێت یان نەتوانێت ژیانی ئاسایی خۆی بگوزەرێنێت لەجیاتی ئەوەی لێپرسینەوەی لێبكرێت لە چوارچێوەی دیاریكردنی چارەنووسی كۆمەڵەكەی، بەڵام كاتێ ئەو ململانێیە شێوەی توندوتیژیی وەردەگرێت، ئەوا رەهەندێكی سیاسیی دەبێت و كاریگەریی دەبێت بۆ سەر ئەو كردارەی كە لەم ململانێیەدا دێتەئاراوە.\nبە رای ژنە فەیلەسوف ( هانا ئاریندت Arendt) ئەو كردارە كەسایەتیی تاكەكە دەردەخات و لە هەمان كاتیشدا تایبەتمەندیی هەندێ ئینتیمای (كۆمەڵایەتی، تایفەگەری، ئایینی، رۆشنبیری) نیشاندەدات، جا بۆ ئەوەی ئەم كردارە ببێتە كردارێكی بەكۆمەڵ ئەوا پێویستە كۆدەنگی هەبێت لە نێوان بەشداربووانی كارەكە لە بارەی ناوەرۆكی كردارەكە كە گوزارشت لە كۆمەڵێكی گونجاوی یەكگرتوو دەكات كە هەڵگری بەهاو بەرژەوەندیی هاوبەشن، بەشێوەیەكیش كە وا بكات تاكەكان هۆشیاربن لە ئاست تایبەتمەندییەكانیان، لێرەدا دەپرسین: ئایا ئەو تایبەمەندییە خۆی لە خۆیدا ئامانجە، یان بریتییە لە چركەساتی ململانێیێكە؟\nئەو تایبەتمەندییە بریتییە لە ململانێیەك هەموو كۆمەڵە پێكناكۆكەكان دەخاتە بەرامبەر یەكدی، ئینجا دەبێتە ململانێی سیاسی و دەسەڵاتی سیاسیش دەبێتە توخمێكی یەكلاكەرەوە لە چارسەركردنی ململانێیەكە، ئەمەش بە واتای ئەوەی دەوڵەت دەستوەردان دەكات لە ململانێ و كێشەكانی نێوان ئەو كۆمەڵانە، ئەم دەستێوەردانە چەندین شێوەی دەبێت: دەوڵەت دەبێتە نابوبژیكار، یان رۆڵی دادوەر دەگێڕێت، یاخود دەبێتە لایەنێكی ململانێیەكە بە شێوەیەك كە مەبەست یەكلایكردنەوە بێت، ئاستی دەستێوەردانەكە ئاست و پلەی بەسیاسیكردنی ململانێیەكە دیاریدەكات، هەروەها قووڵبوونەوە لە ململانێیەكە واتا دامەزراوەكانی دەوڵەت بەرژەوەندی و راوبۆچوونەكانی توێژێكی كۆمەڵایەتی بەدیدێنێت.\nچارەسەری سیاسیی ململانێیەكە\nپێویستبوون بە چارەسەری ململانێیەكە لە كاتی سەرهەڵدانیدا دەردەكەوێت،چونكە چارەسەرنەكردنی واتا گۆڕینیەتی بۆ كێشەیەك كە دەكرێ بە توندوتیژی، یان بە دیالۆگ یان بە وتووێژ چارەسەربكرێت، چارەسەری سیاسیی ئەم كێشەیە پێویستی بەو دیالۆگ و وتووێژانە هەیە كە بە رێككەوتنی نێوان لایەنەكانی كێشەكە كۆتایی دێت، ئەم چارەسەرە سیاسییە پێویستە بێتە بناغەیەك بۆ وازهێنان لە توندوتیژی،. ئەمەش دۆخەكەیە لە دەوڵەتانی دەستووری و پشتدەبەستێت بە پرەنسیپی هاوسەنگیی هێز و دووركەوتنەوە لە بەكارهێنانی توندوتیژی لە چارەسەری سیاسی و پەنابردن بۆ گفتوگۆ بە مەبەستی گەیشتن بە رێككەوتن، ئەویش لەمیانی ئاڵوگۆڕكردنی پاساوەكان كە دەبێ بەرژەوەندیی لایەنە جیاوازەكان لەبەرچاوبگیرێت، تاكو بگەنە یەكلاكردنەوەی ململانێیەكە بە شێوەی سیاسی و ئەمەش لەسەر دوو ئاست دەبێت:\n• دیاریكردنی ئەو پرەنسیپانەی كە دەبنە بنەما بۆ یەكلاكردنەوەی نێوان بەرژەوەندییە جیاوازەكان.\n• پێویستە لێكگەیشتن هەبێت لەسەر بنەمای پرەنسیپی دادپەروەری.\nبەڵام كاتێ ململانێیەكان دەگەنە ئاستێكی مەترسیدار هەڕەشە لە بوونی دەوڵەت دەكەن، ئایا دەكرێ دەسەڵاتی سیاسی لێیان دووربكەوێتەوە و بەلایاندا نەچێت؟\nوەڵام: نەخێر، دۆخەكە لەم حاڵەتەدا پێویستی بە یەكلاكردنەوە و كۆتاییهێنانی ململانێیەكە هەیە، چونكە پەرەسەندنی ململانێ دەگاتە ئاستێك كە پێویستە دەسەڵاتی سیاسی بەرپرسیارێتی لەئەستۆ بگرێت، بۆیە لە حاڵەتێكدا كە پاراستنی ئازادیی و مافەكان رووبەڕووی مەترسی ببێتەوە، ئەوا وا دەخوازێت ئەو مەترسییە لابەرین بە لابردنی بانگەشەكردنی یەكێك لە لایەنی ململانێیەكە.\nبەڵام لەو حاڵەتەدا( نەبوونی بژاردەیەكی دیكە جگە لە لابردنی بانگەشەكانی لایەنێك یان دەستێوەردانی دەسەڵاتی سیاسی بۆ ناچاركردنی لایەنێك كە پابەندبێت بە هێوركردنەوەی دۆخەكە) دیاردەیەكی مەترسیدار دێنێتە ئاراوە، كە كاریگەریی قووڵی دەبێت بۆسەر رەوتی دەوڵەت، ئەویش دیاردەی مردنی سیاسەتە.\nسیاسەت ئەگەر پەیوەندیی بە ململانێیەكانەوە هەبێت، ئەوا تەنیا بۆ ئاراستەكردن، یان چارەسەركردن نییە، بەڵكو بۆ خۆپارێزی و خۆ دوورخستنەوەیە لێی، بۆ ئەوەی دەرفەت نەداتە توندوتیژی تاكو كاریگەریی بكاتە سەر جەستەی دەوڵەت كە ببێتەهۆی هەڵوەشاندنەوەو نەمانی دەوڵەت، ئەمەیە ئەركی دەوڵەتی عێراق كە بۆی دەبێتە تەحەدییەكی مەترسیدار.


هەموو کەسایەتییەکان لە ڕەشەی پۆلیسدا خۆیان دەنوێنن – کوردی – RojNews.News\nهەموو کەسایەتییەکان لە ڕەشەی پۆلیسدا خۆیان دەنوێنن\n28/02/2020 - 11:00:15 pm\nپێنجشەممە, 26 يول 2018 – 12:07 ڕۆژنیوز – ڕۆزە محەمەد\nعەبدول حەمەجوان، ئەکتەری دیاری کورد و ناسراو بە (ڕەشەی پۆلیس یاخود وەستا جومعە) لە ساڵی ١٩٤٠ لە شاری سلێمانی لەدایکبووە و ٥٠ ساڵە کاری هونەریی دەکات لە بوارەکانی شانۆ و دراما و سینەما، وەک ئەکتەر و دەرهێنەر کار دەکات.\nدەستپێکی کاری هونەریی عەبدولی حەمەجوان بۆ ساڵی ١٩٦٨ دەگەڕێتەوە، کە خوێندکاری پەیمانگای مامۆستیان بووە و هەر لەو ساڵەدا، لەگەڵ هاوڕێکانی تیپی هونەریی خەباتیان دروستکردووە.\n‘بڕیار و ئەنجام’، ئەو شانۆیە بووە، کە بۆ جاری یەکەم عەبدولی حەمە جوان وەک ئەکتەر ڕۆڵی تیدا بینیوە، شانۆکەش لە نووسینی ئەمین میرزا کەریم بووە و لە ساڵی ١٩٦٨دەستیان بە پرۆڤە کردووە و پاش چەندین مانگ لە ساڵی ١٩٦٩ لەسەر تەختی شانۆ نمایش کراوە، خەڵکێکی زۆر بینەری شانۆکە بوون.\nیەکێکی دیکە لەو شانۆیانەی، کە عەبدولی حەمەجوان بە گرنگییەوە باسی دەکات، (فەرهادی شۆڕشگێڕ)ە، کە لە نووسینی حەمەشێرزاد و دەرهێنانی عوسمان چێوار بووە، کە تیپی خەبات لە کەرکوک نمایشیان کردووە و وەک خۆی دەڵێت: ئێمە بووینە هۆی دروستبوونەوەی بڵێسەی هونەری کوردیی لە هەرێمی کوردستاندا.\nعەبدولی حەمەجوان، لە شانۆوە دەستیپێکرد و دواتر ڕووی کردووەتە سینەما و دراما، بەشداریی لە ١٢ فلیمی سینەمایی، نزیکەی ١٢ دراما و ٤٢ شانۆدا کردووە، دەرهێنانی بۆ نۆ کاری دیکە کردووە و لە پشت چەندین کاری هونەریی گەورەوە بووە، لە شارەکانی ئێران و ڕۆژهەڵات و باکوری کوردستان نمایشی کردووە.\nعەبدولی حەمە جوان، وەک خۆی باسی دەکات، ڕۆڵی هەموو کەسایەتییەکانی بینیوە، جگە لە ڕۆڵی کەسایەتیی بەخشراو لە کۆمەڵگا(شێت)، بۆیە پێیخۆشە لەکارێکدا ئەو ڕۆڵەش ببینێت.\nئەو هونەرمەندە لە دوو درامادا، ناوبانگی زۆری دەرکردووە و ڕۆڵی سەرەکیی تێدا بینیون، کە تیایاندا کەسایەتیی تەواوپێچەوانەی یەکتری هەیە، ئەویش (ڕەشەی پۆلیس و وەستا جومعە)یە، کە لە دەرهێنانی (حسێن میسری)یە، لەلایەن بینەرەکانیەوە زیاتر بەو دوو ناوە ناسراوە و بانگ دەکرێت.\nعەبدولی حەمەجوان، لە درامای ڕەشەی پۆلیس-دا کەسایەتییەکی خۆشەویست بوو لای خەڵک، چونکە ڕۆڵی کەسێکی هێمن و مرۆڤدۆستی دەبینیی، بەڵام لە درامای وەستا جومعە-دا بە پێچەوانەوە کەسێکی زاڵم و خراپ بوو لەگەڵ خێزان و شاگرد و دەوروبەرەکەی، بۆیە خەڵک ڕقی لێی بوو.\nئەو هونەرمەندە نیگەرانە لەوەی، ئێستا هونەری کوردیی لە ئاستێکی نزمدایە و ئەویش بۆ هاوکارییەنکردنی وەزارەتی ڕۆشنبیری و حکومەتی هەرێمی کوردستان دەگەڕێنێتەوە، کە بودجەیان بۆ خەرج ناکەن بە بیانووی قەیرانی داراییەوە.\nخۆپیشاندان ڕێگای خورماڵ-تەوێڵەی داخست.. نوێکراوەتەوە\nیەپەژە خانەوادەیەکی ئەمریکی ڕادەستی پۆلیسی فیدراڵی ئەمریکا کردەوە


دیدارێك له‌گه‌ڵ (د. فاروق نه‌قشبه‌ندی)دا – پەڕە 25 – Knwe.org\nسەرەکی » چاوپێکه‌وتن » دیدارێك له‌گه‌ڵ (د. فاروق نه‌قشبه‌ندی)داپەڕە 25


کوردیپێدیا - باشماخ: ساڵی 2018 زیاتر لە 700 هەزار گەشتیار هاتووچۆیان کردووە\n📊 بابەت 374,811 | وێنە 59,360 | پەڕتووک PDF 11,066 | فایلی پەیوەندیدار 43,656 | 📼 ڤیدیۆ 168 | 🗄 سەرچاوەکان 14,834\n📊 باشماخ: ساڵی 2018 زیاتر لە 700 هەزار گەشتیار هاتووچۆیان کردووە | 🏷 پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nباشماخ: ساڵی 2018 زیاتر لە 700 هەزار گەشتیار هاتووچۆیان کردووە\nساڵی رابردوو لە مەرزی نێودەوڵەتی باشماخەوە، زیاتر لە (377) هەزار گەشتیار و هاوڵاتی ئێرانی هاتوونەتە هەرێمی کوردستان و بەپێچەوانەشەوە زیاتر لە (365) هەزار کەس لە هەرێمەوە چوونەتە ئەو وڵاتە، هاوکات داوای لابردنی ڤیزا لەنێوان هەردوولا دەکرێت.\nبەپێی ئامارێکی بنکەی نشینگەی مەرزی نێودەوڵەتی باشماخ، کە وێنەیەکی دراوەتە دواڕۆژ، تیایدا هاتووە: ساڵی 2018، لە مەرزی باشماخ (377.900) هاوڵاتی و گەشتیاری ئێرانی (فارس و کوردانی رۆژهەڵات) لە ڕێگەی مەرزی نێودەوڵەتی باشماخەوە هاتوونەتە هەرێمی کوردستان.\nهەر بەپێی ئەو ئامارە تایبەتە، لە هەرێمی کوردستانەوە و لەهەمان ساڵدا (365.191) گەشتیاران چوونەتە خاکی ئێرانەوە.\nکەریم عەلی، خاوەنی نوسینگەی گەشتیاريی لە شارۆچکەی پێنجوێنپێنجوێنن بۆ دواڕۆژ وتی: بەهۆی هاوسنووری پێنجوێن لەگەڵ شارەکانی (مەریوانمەریوان، سنەسنە، سەقزسەقز و بانە) رۆژانە خەڵکێکی زۆری ناوچەکە، دێنە لامان داوای ڤیزا دەکەن تا بۆ ئێران گەشت بکەن.\nوتیشی: هاوڵاتیانی پێنجوێن و شارەکانی دیکەی هەرێم و بەتایبەتیش گەشتیاران، دەڵێن ئەگەر ڤیزا لاببرێت خەرجیەکی زۆریان بۆ دەگەڕێتەوە، هەروەها هاتوچۆی گەشتیارانیش زیاتر دەبێت، بۆیە پێمان باشە بەزووترین کات لەلایەن بەرپرسانی حکومەتی هەرێم و لایەنە پەیوەندیدارەکانەوە کار بۆ هەڵگرتن و لابردنی ڤیزا بکەن.\nئاماژەی بەوەشکرد: رۆژانە خەڵکێکی زۆر لەپێنجوێنەوە بەمەبەستی کاری بازرگانی و گەشتیاری و سەردانی نەخۆش دەچنە وڵاتی ئێران، لەبەرئەوەی پەیوەندی ژن و ژنخوازی و خزمایەتی لەنێوان پێنجوێنیەکان و شارەکانی رۆژهەڵات هەیە و ئەگەر بازرگانێکیش بیەوێت ڤیزایەکی سێ مانگی بۆ چوونە ئێران وەربگرێت ئەوا دەبێت مانگی 145 هەزار دیناری عێراقی بدات و بۆ سێ مانگەکەش دەکاتە 435 هەزار دینار ئەوەش بڕێکی زۆرە. ئەمە جگە لەوەی هەندێک حاڵەتی کتوپڕ هەیە پێویستە بەزووترین کات سەردانی وڵاتی ئێران بکرێت.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 21 2019 1:41PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Jan 21 2019 1:53PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Jan 21 2019 1:53PM باشترکراوە


12 وڵاتی ئه‌وروپایی سنووره‌كانیان ته‌لبه‌ند ده‌كه‌ن\n2021-10-23 1591 جار\nئۆرسولا ڤۆندەرلاین، سەرۆکی کۆمیسیۆنی یه‌كێتی ئەوروپا، بڵاویكرده‌وه، پاڵپشتی دارایی بۆ ته‌لبه‌ندكردنی سنووره‌كانی نێوانی وڵاتانی ئه‌وروپایی ناكات، هه‌روه‌ك 12 وڵات له نێویان (لیتوانیا و نه‌مسا) داواكاریان له‌مباره‌وه پێشكه‌ش كردبوو.\nڤۆنده‌رلاین رایگه‌یاند، له لووتكه‌ی27ـی كۆبوونه‌وه‌ی وه‌زیرانی ناوخۆی ئه‌وروپا، داوا كراوه نێوانی وڵاتانی ئه‌وروپایی ته‌لبه‌ند بكرێن، به‌ڵام به روونی و ئاشكرایی رایده‌گه‌ینم پاڵپشتی دارایی له لایه‌ن یه‌كێتی ئه‌وروپاوه بۆ ئه‌م پرسه خه‌رج ناكرێت.\nبه مه‌به‌ستی رێگه‌گرتن له په‌ڕینه‌وه‌ی كۆچبه‌رانی نایاسایی، لیتوانیا سنووره‌كانی له‌گه‌ڵ بیلارووس ته‌لبه‌ند كردووه.\nگیتانس ناوسیدا، سه‌رۆكی لیتوانیا له برۆكسله‌وه رایگه‌یاند، پرۆسه‌ی ته‌لبه‌ندكردنی سنووره‌كانی نێوانی وڵاتانی ئه‌وروپایی بۆ ئه‌م قۆناغه گرنگه.\nله‌مباره‌یه‌وه ئه‌لیكسه‌نده‌ر شاڵنبێرگ، راوێژكاری نوێی نه‌مسا رایگه‌یاند، ئه‌گه‌ر لیتوانیا سنووره‌كانی ته‌لبه‌ند بكات، ئه‌وا پێویسته ته‌واوی وڵاتانی یه‌كێتی ئه‌وروپا به پاڵپشتی دارایی به‌شدار بن.\n12 وه‌زیری ناوخۆی وڵاتانی ئه‌وروپایی (نه‌مسا، بولگاریا، قوبرس، دانیمارك، ئیسۆنیا، یۆنان، مه‌جه‌ر، لیتوانیا، لاتیڤیا، پۆڵه‌ندا، چیك و سلۆڤاكیا) له نامه‌یه‌كدا بۆ كۆمیسیۆنی یه‌كێتی ئه‌وروپا، داوایانكردووه پاڵپشتی دارایی بۆ دروستكردنی ته‌لبه‌ند له سنووره‌كاندا بكرێن.\nله نامه‌كه‌دا باس له پاراستنی سنووره‌كان كراوه‌ته‌وه، داواشكراوه رێگه له كۆچبه‌رانی نایاسایی بگیرێت نه‌هێڵن بپه‌ڕنه‌وه وڵاتانی ئه‌وروپا، كه ئه‌مه كاریگه‌ری ده‌بێت بۆ سه‌ر سه‌قامگیری و ئاسایشی ئه‌و كیشوه‌ره.\nكۆمیسیۆنی یه‌كێتی ئه‌وروپا له وه‌ڵامی نامه‌كه‌دا رایگه‌یاند، وڵاتانی ئه‌وروپا ده‌توانن ئه‌و ته‌لبه‌نده له نێوانیان دروست بكه‌ن، به‌ڵام سه‌باره‌ت به پاره‌ی كۆمیسیۆنی ئه‌وروپا، ناكرێ و ئه‌مه پرسێكی جیاوازه.\nپۆڵه‌نداش ده‌ستیكردووه به ته‌لبه‌ندكردنی سنووره‌كانی له‌گه‌ڵ وڵاتانی ده‌وروبه‌ری، بۆ رێگه‌گرتن له په‌ڕینه‌وه‌ی كۆچبه‌ران و په‌نابه‌رانی نایاسایی


پاش ئەوەى نەوەی نوێ ڕایگەیاند کە پۆلیسی سلێمانی نوسراوێکی کردووە بۆ پارێزگای سلێمانی تا شاسوار عەبدولواحید دەستگیر بکرێت و ڕادەستی هەولێر بکرێتەوە، میدیای یەکێتی وەڵامی جوڵانەوەکە دەدات و دەڵێت، "جوڵاندنی ئەم بابەتانە بەو تەنسیقە وردە لەگەڵ پارتی بۆ ئەوەیە كەمێك ئاوی دڵی گەرمی هەوادارانیان لەدوای خواردن و نەدانی پشەكاكانی هاوبەشە بەش مەینەتیەكانی پڕۆژەكانی شاسوار بدەن."\nماڵپەڕی PUKMedia کە زمانحاڵی فەرمیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە لە نوسینێکدا (16ی ئایاری 2021) دەڵێت، بەڵگەنامەیەكی دادگا كە مێژوەكەی ساڵ زیاتری بەسەردا رۆشتوە لەتۆڕەكۆمەڵایەتیەكان بڵاكراوەتەوە و داوای دەستگیركردنی شاسوار عەبدولواحید دەكات و رادەستكردنی بە دادگای هەولێر كە رەنگە بۆ رۆژی خۆی تا ئاستێك گرنگی هەبووبێت، بەڵام لە ئیمڕۆی پڕ كێشەدا كە دادگاكانی هەولێر بە سزادانی چالاكەوانانی بادینان مێژوی هەموو دادگای كوردستان و هەولێریان لەكەدار كردو هەرچی نێردەی دبلۆماسی و هەندێ لە دەوڵەتانی دنیاو نەتەوەیەكگرتوەكانی نیگەران كردو حكومرانی لە كوردستان و حكومەتەكەی پارتی سەرۆكایەتی ئەكات خستە ژێر پرسیارو تەنانەت هەڕەشەشەوە."\nزیاتر بخوێنەوە: میدیای نەوەی نوێ: یەکێتی بەنیازە شاسوار عەبدولواحید ڕادەستی پارتی بکات\nدەشڵێت، "خێرە ئێستا دەیانەوێت بەم بەڵگەیە بیانەوێت دادگاكانی سلێمانی و دەزگا یاسایی و حكومیەكانی بخەنە ژێر پرسیار كە لای هەموان روونە پارتی لە رۆژی راگەیاندنی هاوپەیمانی كوردستانەوە تەنگە تاو بوە لەبەر ئەوەی ركابەری سەرەكی خۆی كە یەكێتیە ئەمجارە ژمارەكانی زۆر بەرەو هەڵكشان دەڕوات و هەرچی نەوەكەی نوێشە خۆی بەركابەری گۆڕان دەزانێت، بۆیە ئاسایە جوڵاندنی ئەم بابەتانە بەو تەنسیقە وردە لەگەڵ پارتی بكات تا كەمێك ئاوی دڵی گەرمی هەوادارانیان لەدوای خواردن و نەدانی پشەكاكانی هاوبەشە بەش مەینەتیەكانی پرۆژەكانی شاسوار بدەن."\nمیدیای فەرمیی یەکێتی باسی لەوەشکردووە کە "گەر پارتی پەرۆشی ناوبانگی حوكمڕانیەتی لە كوردستان كە بەهۆی دەست وەردانەكانی لەدادگا چۆتە ژێر پرسیار. دەبوو ئەم بابەتانە بخاتە دوای هەڵبژاردن و هەوڵی پینەكردنی دۆسییەی چالاكەوانەكانی بادینانی بدایە نەك بەم مەلەفەی شاسوار بیەوێت ئەو زوڵمە داپۆشێت كە تازە لەدەست دەرچوە."\nئەمڕۆ کەناڵی ئێن ئاڕ تی، زمانحاڵی جوڵانەوەى نەوەى نوێ ڕایگەیاند، "پۆلیسی سلێمانی نوسراوێکی کردووە بۆ پارێزگای سلێمانی تا شاسوار عەبدولواحید دەستگیر بکرێت و ڕادەستی هەولێر بکرێتەوە، کە پارتی بە تۆمەتی هاندانی خۆپیشاندان لە مانگی 6ی ساڵی ڕابردوودا سکاڵای لەسەر تۆمار کردووە."


ئاوارەكانی جیهان ژماەیەكی پێوانەییان تۆمار كرد – wazho.net\nئاوارەكانی جیهان ژماەیەكی پێوانەییان تۆمار كرد\nئایار 20, 2021\t76376 جار خوێندراوەتەوە\nبەپێی راپۆرتێك، لەساڵی 2020دا ژمارەی ئاوارەكان لە جیهاندا بەهۆی كێشمەكێش و توندوتیژییەكانەوە زیادبونێكی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە و زیاتر لە 40 ملیۆن كەسی بە ئاوارەبوون ناچار كردووە و لەئێستاشدا كۆی گشتی ئاوارەكانی جیهان 55 ملیۆن كەسن.\nبەپێی راپۆرتێكی هاوبەشی “ناوەندی چاودێری ئاوارەبوونی ناوخۆیی” و ئەنجومەنی نەرویجی بۆ پەنابەران” ژمارەی ئاوارەكانی جیهان ژمارەیەكی پێوانەیی تۆمار كردووە و گەیشتووتە 55 ملیۆن كەس.\nرونیشكراوەتەوە، تەنها ساڵی رابردوو شەپۆلێكی گەورەی ئاوارەبوو بەهۆی كێشمەكێش و توندوتیژییەكانەوە روویداوە و 40 ملیۆن و 500 هەزار كەس ئاوارە بوون و ماڵ و حاڵی خۆیان جێهێشتووە، ئەوەش گەورەترین زیادبوونە لە چەندین دەیەی رابردودا.\nلای خۆیەوە ئەلێكساندرا بیلاك بەڕێوەبەری “ناوەندی چاودێری ئاوارەبوونی ناوخۆیی” بە ئاژانسی فرانس پرێسی وتووە، كۆی گشتی ئاوارەكان زۆرە و ئەو زیادبوونەی ئاوارە ناوخۆییەكان پێشتر رووینەداوە و نامۆیە.\nلەلایەكی ترەوە یان ئیگلاند سەرۆكی ئەنجومەنی نەرویجی بۆ پەنابەران لە بەیانامەیەكدا باسی لەوەكردووە، جێی شۆكە لە هەر چركەیەكی ساڵی رابردوودا كەسانێك ناچار كراون لەناو وڵاتەكەی خۆیاندا ئاوارە ببن و ماڵەكانیان جێبهێڵن.\nPrevious لە بارەی پێدانی كارەبای نیشتمانی لە هاوین رونكردنەوە دەدرێت\nNext ئەفسانەیەكی ئەرجەنتینی: پێویستە میسی بەرشەلۆنە جێبێڵێت


خوه‌پێشاندان ژ بۆ ئازادكرنا گه‌نجه‌كێ دهۆكێ ژ ده‌ست په‌كه‌كێ تێ كرن - دارکا مازی\nخوه‌پێشاندان ژ بۆ ئازادكرنا گه‌نجه‌كێ دهۆكێ ژ ده‌ست په‌كه‌كێ تێ كرن\nژ بۆ ئازاد كرنا خۆرته‌كێ پارێزگه‌ها دهۆكێ ژ ده‌ست پارتییا كاركه‌رێن كوردستانێ په‌كه‌كێ، ئیرۆ ل ناڤچه‌یا چه‌مانكێ خوه‌پێشاندان هات ئه‌نجام دایین، خوه‌پێشانده‌ران خوه‌ست، چاره‌نڤیسا وی خۆرتی وه‌ره ئه‌شكه‌ره كرن و په‌كه‌كه وی سه‌ربه‌ست ئازاد بكه.\nچاڤكانیێن پێگه‌ها «داركا مازی» ل باشوورێ كوردستانێ ئه‌شكه‌ره كرن، ئیرۆ رۆژا سێشه‌می 5/5/2020ان ل ده‌مژمێر 12ی نیڤرۆژێ، ل ناڤچه‌یا چه‌مانكێ یا گرێدای پارێزگه‌ها دهۆكێ، مالباتا «جوتیار محسن حسێن» ئه‌و خۆرتێ به‌ریا 3 مه‌هان ژ ئالیێ په‌كه‌كێ ڤه هاتییه ره‌ڤاندن، ل گه‌ل هه‌ژماره‌كه زۆر یا خه‌لكێ ناڤچه‌یێ، خوه‌پێشاندان كرن، ژ بۆ كۆ چاره‌نڤیسا خۆرتێ وان وه‌ره ئه‌شكه‌ره كرن.\nد خوه‌پێشاندانێ ده، 3 داخوه‌یانیێن هاتن خوه‌ندن یا یه‌كه‌م ژ ئالیێ ره‌مه‌زان سیاری، نوونه‌رێ مالباتا جۆتیار و تێده ئه‌ڤ كارێ په‌كه‌كێ ب دژواری شه‌رمه‌زار كر و گۆت كو ئه‌ڤ یه‌ك ت خزمه‌ته‌كێ ب یه‌كرێزیێ ناكه، هه‌موه‌خت خوه‌ست په‌كه‌كه هه‌ر زوو چاره‌نڤیسا خۆرتێ وان ئه‌شكه‌ره بكه و سه‌ربه‌ست ئازاد بكه.\nداخویانییا دوویه‌مین ژ ئالیێ مه‌م ئه‌سكه‌نده‌ر، پارلمه‌نته‌رێ كوردستانێ یێ كۆمیتا مافێن مرۆڤان هات خوه‌ندن و تێده هات خوه‌ستن كو په‌كه‌كه ده‌ڤ ژ ڤان كاران به‌رده و جۆتیاری سه‌ربه‌ست ئازاد بكه، هه‌موه‌خت ژ په‌كه‌ك هات خوه‌ستن كو رێزێ ل سه‌روه‌رییا هه‌رێما باشوورێ كوردستانێ بگره و هه‌روه‌ها خه‌باتا خوه ژ بۆ باكورێ كوردستانێ ڤه‌گوهێزه.\nرێخستنێن جڤاكا سڤیل داخوه‌یانییا وان ژ ئالیێ هێرش ئۆره‌ی هات خوه‌ندن و هه‌مان داخوازی تێده بوون.\nتێ زانین كو «جۆتیار» كوڕێ مالباته‌ك ولاتپارێز یا باشوورێ كوردستانێ یه، باڤێ وی پێشمه‌رگه‌یه، ل 29/1/2020ان ژ ئالیێ 2 گه‌ریلایێن په‌كه‌كێ ڤه ل گوندێ بێبادێ یێ سینۆرێ پارێزگه‌ها دهۆكێ هاتبوو ره‌ڤاندن، ل 3 مه‌هێن ده‌رباس بوویی مالباتا وی گه‌له‌ك هه‌ول دانه په‌یوه‌ندیێ ب په‌كه‌كێ بكن، لێ به‌لێ په‌كه‌كێ ئه‌و هایدار كرنه كو له‌كۆلین ل گه‌ل ده هێژان ب داوی نه‌بوویه.\nپێگه‌ها «داركا مازی» 3 رۆژان پاش ده‌سته‌سه‌ر كرنا «جۆتیار» ژ ئالیێ په‌كه‌كێ ڤه، چیرۆكا وی وه‌شاندبوو و تێده هه‌موو هۆرگلیێن خاپاندنا «جۆتیار» ژ ئالیێ په‌كه‌كێ ڤه هاتبوونه زه‌لال كرن، ئه‌ڤ ژی لینكا وێ چیرۆكێ یه.\nئه‌ڤ ژی ته‌كستا داخوه‌یانییا مالباتا جۆتیار محسنی یه\nبۆ/ سەرۆکتیا هەرێما کوردستانێ\nبۆ / ئەنجونەنا وەزیرێن ھەرێما کوردستانێ\nبۆ / پارلمه‌نتۆیا کوردستانێ\nبۆ / نوونه‌ر و کونسل و جڤاکا ناڤدەوله‌تی ل هەرێمێ و ب تایبەت رێخستنێن مافێ مرۆڤان و نه‌ته‌وه‌یێن یه‌كبوویی\nبۆ / رێخستنێن جڤاكا سڤیل ب تایبەت بۆ كۆمیتا مافێ مرۆڤان ل پارلمه‌نتۆیا کوردستانێ\nوەکه ھەموو خەلکێ ناڤچه‌یێ دزانه کو ل رۆژا 29/1/2020ان هه‌مولاتی «جۆتیار محسن حسێن» ل ناڤچه‌یا چەمانکێ ھاتییە دەستە سەر کرن ژ ئالیێ گرۆپەکا سەر ب په‌كه‌كێ ڤە و ھاتییە رەڤاندن، ئەڤ بۆ ده‌ما پێتری 3 مه‌هانه ئەڤ هه‌مولاتی بێ سەر و شینە، هه‌یا نها چارەنڤیسا وی نەھاتییە دیار کرن ژ ئالیێ په‌كه‌كێ ڤە، ئەم وەکه نوونه‌ر و خەلکێ ناڤچه‌یێ ب تایبەت گوندێ «سیارێ» ئەڤان جورە کاران ب دژواری شەرمه‌زار دکین، ئەڤە نە بۆ جارا یه‌كه‌مینه ئەڤ کار تێن ئه‌نجام دایین، داخوازێ ژ ئالیێن پێوەندیدار دکین و ب تایبەت پارتییا کارکەرێن کوردستانێ په‌كه‌كێ کەیسا هه‌مولاتی «جۆتیار محسن» وه‌ره دیار کرن، ئەڤ کارێ پارتییا کارکەرێن کوردستانێ په‌كه‌كێ ئەنجام دای دبه ئاستەنگی و بەربەست ژ بۆ یه‌كرێزییا ناڤ مالا کوردی و خەلکێ ناڤچه‌یێ ب گشتی جاره‌كه دن داخوازێ دکین كو ب جددی ل سەر بابەتا هه‌مو‌لاتی «جۆتیار محسن» راوستن، هه‌گەر نە، ئه‌مێ هنه‌ك رێ چارەیێن دن بگرینه به‌ر.\nبۆ هه‌مولاتی «جۆتیار محسن حسێن»


هه‌ورامی: به‌بێ ره‌زامه‌ندی به‌غدا هێڵێكی گواستنه‌وه‌ی نه‌وت به ئاراسته‌ی توركیا راده‌كێشین | Rojevakurd\nMalper Referandum هه‌ورامی: به‌بێ ره‌زامه‌ندی به‌غدا هێڵێكی گواستنه‌وه‌ی نه‌وت به ئاراسته‌ی توركیا راده‌كێشین\nهه‌ورامی: به‌بێ ره‌زامه‌ندی به‌غدا هێڵێكی گواستنه‌وه‌ی نه‌وت به ئاراسته‌ی توركیا راده‌كێشین\nوه‌زیری سامانه سروشتییه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، ئاشتی هه‌ورامی، له چاوپێكه‌وتنێكیدا له‌گه‌ڵ (BBC) رایگه‌یاندووه، “هه‌رێمی‌كوردستان بۆ دامه‌زراندنی ژێرخان به‌كه‌رتی نه‌وتیشه‌وه پێویستی به‌هیچ مۆڵه‌تێك نییه له به‌غداوه، چونكه ده‌ستوور ئه‌م ماف‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی پێداوه”.\nئاماژه‌شیداوه به‌وه‌ی “حكومه‌تی هه‌رێم پێی باش بوو به‌هه‌ماهه‌نگی له بورای پیشه‌سازی نه‌وتدا كار له‌گه‌ڵ حكومه‌تی ناوه‌ندی بكات، به‌ڵام نه‌بوونی ئاره‌زوو لای لایه‌نی به‌رامبه‌ر‌و ده‌ركردنی بڕیاره‌كان، وایكرد ئه‌م كاره ئه‌سته‌م بێت”.\nهه‌روه‌ها ده‌ڵێت “ئه‌گه‌ر ئه‌م هه‌موو كاته چاوه‌ڕێ بووینایه، نه‌مانده‌توانی ته‌نانه‌ت یه‌ك گرێبه‌ستیش ئیمزا بكه‌ین، له‌كۆی ئه‌و 50 گرێبه‌سته‌ی كه تاكو ئێستا له‌گه‌ڵ كۆمپانیا بیانییه‌كاندا ئیمزامان كردووه”.\nهه‌ورامی هێماشی بۆ ئه‌وه‌كردووه”ئاماده‌كارییه‌كانی راگه‌یاندنی پڕۆژه‌كه‌ی راكێشانی هێڵی گواستنه‌وه‌ی نه‌وت، گه‌یشتوونه‌ته قۆناغێكی پێشكه‌وتوو”.\nناوبراو پێیوایه “حكومه‌تی هه‌رێم له‌چوارچێوه‌ی یاسا‌و به‌پێی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی كه ده‌ستوور پێیداوه‌كارده‌كات”.\nهه‌روه‌ها ئه‌وه‌شی وتوه‌كه هه‌رێمی‌كوردستان ” یاسای نه‌وتی هه‌یه، به‌پێچه‌وانه‌ی به‌غدا كه‌تا ئێستا نه‌یتوانیو ه‌یاسایه‌كی نوێ داڕێژێت كاره‌كانی ئه‌م كه‌رته زیندووه رێكبخات”.\nله‌كۆتاییشدا تیشكیی خستۆته‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌كه “گه‌وره كۆمپانیا نه‌وتییه جیهانییه‌كان ئاره‌زوو ده‌كه‌ن بێنه هه‌رێمی كوردستان‌و له‌ئێستاشدا سه‌رگه‌می پلانێكین بۆ زیاندكردنی رێژه‌ی هه‌نارده‌ی رۆژنانه‌ی نه‌وت بۆ یه‌ك ملیۆن به‌رمیل، هاوكات ده‌یان كۆمپانیا به‌سه‌دان میلۆن دۆلار ده‌نگیان له‌به‌رژه‌وه‌ندی ئێمه‌داوه چونكه ده‌زانن كه گرێبه‌سته‌كانیان یاسایین‌و ده‌زانن كه ئێمه به‌پێی ده‌ستوور مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵدا ده‌كه‌ین”. ىاوینه\nPêşŞerê neftê di navbera Hewlêr û Bexdayê de\nPaşكوردستان داوایه‌كی نوری مالیكی ره‌تده‌كاته‌وه\nÇi sûd bi dijminatiya olan ji bo Neteweyê Kurd heye?\nBarzanî serdana Amerîka dike\nChavez: Bijî serxwebûna Lîbyayê


تۆمەتبارن بە کوشتن و ڕفاندن و دزیکردن\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئاسایشی پارێزگای سلێمانی ده‌ستگیركردنی ئه‌ندامانی باندێكی تاوانكاری "مه‌ترسیدار"ی ئاشکراکرد، کە "بەقاڵێکیان کوشتووە و تەرمەکەیان لە گەڕەکی ڕاپەڕین شاردۆتەوە".\nسەرلەبەیانی ئەمڕۆ یەکشەممە 7ی نیسانی 2019 له گه‌ڕه‌كی ڕاپه‌ڕینی شاری سلێمانی به‌ئاماده‌بوونی دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه، له ناوچه‌ی "كۆبانی ستی"، به‌ڕێوبه‌رایه‌تی ئاسایشی سلێمانی له ڕێگه‌ی میدیاكانه‌وه باندێكی تاوانكاری مه‌ترسیداری گه‌وره‌ی ئاشكراكرد.\nهاوکات له كۆنگره‌یه‌كی ڕۆژنامه‌وانیدا له شوێنی ئاشكراكردنی تاوانباره‌كان، لیوا حه‌سه‌ن نوری به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی سلێمانی ڕایگەیاند: "ئه‌ندامانی ئه‌و بانده خه‌ڵكی سلێمانی نین، به‌ڵام كوردن و وه‌ك ئاواره له شارەکە جێیان كراوه‌ته‌وه، ئه‌وان سه‌ره‌تا به ڕفاندنی جانتای ئافره‌تان دەستیان پێکردووە و دواتریش له 2016 ده‌ستیانكردوه به ڕفاندنی ئۆتۆمبێل، شه‌وانه به جاده‌كاندا گه‌ڕاون بزانن چ ئافره‌تێك یان کەسێک ئۆتۆمبێلی پێیهبە تەنهایە بۆ ئەوەی تاوانەکە ئەنجام بدەن".\n"له‌وكاته‌وه‌ی من لێكۆڵینه‌وه ده‌كه‌م و به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشم، گروپی وا مه‌ترسیدارم نه‌بینیوه، چونكه هه‌وڵیانداوه ئۆتۆمبێلی هه‌ر كه‌سێك بڕفێنن، كه‌سه‌كه‌ش ببه‌ن و ده‌ستدرێژیشی بكه‌نه سه‌ر، ئه‌م بانده مه‌ترسیدارو قێزه‌ونه، په‌یوه‌ندیان به ژماره‌یه‌ك خه‌ڵكی تره‌وه هه‌یه له خواروی عیراق، گروپه‌كه‌ی دیكه‌ش له‌وێ ئۆتۆمبێلیان ڕفاندووه هێناویانه بۆ ئه‌مان و له هه‌رێم فرۆشتویانە" بەڕێوەبەری ئاسایشی سلێمانی وای وت.\nئاسایشی سلێمانی لە شوێنی دەستگیرکردنی تۆمەتبارەکان تەرمی کەسێکیان دەرهێنا، به‌وته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی سلێمانی، ئه‌و ته‌رمه تیمه‌كانی ئاسایش له‌چاڵێكدا ده‌ریانهێناوەتەوە، ته‌رمی "طارقی به‌قاڵه" كه له‌مانگی 12ی ساڵی ڕابردوودا له‌لایه‌ن ئه‌و باندەوە ڕفێندراوه "دوای ئه‌وه‌ی دوو فیشه‌كیان به قاچییه‌وه ناوه، به جامانه خنكاندوویانه".\nئەوەشی ئاشکراکرد: "ماوه‌یه‌ك به‌ر له‌ئێستا 'مه‌ریوانی دارا ڕه‌زا' کە له به‌ختیاری كوژرا، هه‌ر له‌لایه‌ن ئه‌م گروپه مه‌ترسیداره‌وه كوژراوه، كاتێك ئه‌مان چونه‌ته دوكانه‌كه‌ی داراوه، له‌وێ كوشتویانه".\nله په‌یامێكیشیدا بۆ هاوڵاتیان، به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی سلێمانی وتی:"داوا له‌هاوڵاتیان ده‌كه‌م هه‌ركه‌سێك له‌لایه‌ن ئه‌مانه‌وه تاوانیان به‌رامبه‌ر كراوه، بێنه لای ئێمه و سكاڵا بكه‌ن و نه‌ترسن، بۆ ئه‌وه‌ی مافه‌كانیان بۆ وه‌ربگرینه‌وه".\nئەو دوو کوڕەی باوکیان کوشت خۆیان ڕادەستی ئاسایشی سلێمانی کرد\n2019.04.11 - 14:18\nئاسایشی هەولێر دانپێدانانی گروپێكی تاوانكار ى بڵاوكردەوە\n2019.04.04 - 16:19\nپەرلەمانتارێکی نەوەی نوێ: هەڕەشەی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆی ڕوتی دروستکراوم لێکراوە\n2019.04.24 - 13:18\nلە ئۆفیسی سلێمانیی کۆمسیۆنى هەڵبژاردنەکان 47 کەس بە خزمایەتی دامەزراون [تایبەت]\n2019.04.23 - 21:38


کوردیپێدیا - سەڵاحەدین حوسێن ئیسماعیل\n✌ سەڵاحەدین حوسێن ئیسماعیل | پۆل: شەهیدان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nسەڵاحەدین حوسێن ئیسماعیل\n(هەولێر/ خەلیفان/ هەروتەکۆن)، لە ڕێکەوتی (11-07-1987)دا لەسەر تێکدانی وێنەیەکی سەدام لە خەلیفان گیراوە، دواتر لە سێدارە دراوە.\n1. 👁 11-07-1987\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Jun 9 2015 8:57PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەڕێوەبەری سیستم)ەوە لە: Jan 18 2017 9:27PM باشترکراوە


کوردیپێدیا - دەروازی\n🏰 دەروازی | پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nگەڕەکێکی شارنشینی شارەدێی خەلیفانخەلیفان سەر بەشارۆچکەی سۆرانسۆران.\n#خەلیفان | #سۆران |\n1. 👁 باویان\n2. 👁 خەلیفانی نوێ\n3. 👁 زارگەڵی\n4. 👁 سۆران\n5. 👁 شکان\n6. 👁 عەلیاوە - خەلیفان\n7. 👁 گوندی سەروو\n8. 👁 گەروەزین\n9. 👁 کۆمەلگای سرێشمە\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Jul 6 2019 12:38AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jul 6 2019 9:13PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Jul 6 2019 12:43AM باشترکراوە


هەڵکەوت زاهیر چی بە ئەحمەد خەلیل دەڵێت؟\nهونەرمەندی گۆرانیبێژ ئەحمەد خەلیل - هونەرمەندی ئاوازدانەر هەڵکەوت زاهیر\n63548 جار خوێندراوەتەوە\nهونەرمەندی ئاوازدانەر هەڵکەوت زاهیر پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و باسی ئەحمەد خەلیل دەکات و دەڵێت نابێت ڕاگەیاندن شێواندن دروست بکات.\nهەڵکەوت زاهیر لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک نوسیویەتی "نابێت ڕاگەیاندن شێواندن دروست بکات، لەگەڵ ڕێزم بۆ هونەرمەند ئەحمەد خەلیل، لە نزیکەوە ئاشنایم لەگەڵت نەبووە، بەدەر لەوە هونەرمەندێکی سەرکەوتوویت و ڕێزێکی زۆرت هەیە".\nئەم پەیامەی هونەرمەندی ئاوازدانەر هەڵکەوت زاهیر بۆ هونەرمەندی گۆرانیبێژ ئەحمەد خەلیل، پاش ئەوە دێت کە وەک خۆی دەڵێت خوێندنەوەی هەڵە بۆ لێدوانێکی هەڵکەوت زاهیر کراوە لە بارەی ئەحمەد خەلیلەوە.\nھەڵکەوت زاھیر ساڵی ١٩٧٢ لە سلێمانی لەدایکبووە، ساڵی ١٩٩٢ پەیمانگای هونەرە جوانەکانی تەواوکردووە، لە پەیمانگاکانی ئەڵمانیا درێژەی بەخوێندنی میوزیکداوە. ئاوازدانەرێکی ناسراوی کوردە، پێشتر ڕاوێژکاری ھونەریی سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بووە. بەهۆی کارەکانییەوە ناوبانگێکی زۆری پەیداکردووە. کاری هونەری و ئاوازدانانی بۆ زۆرێک لە گۆرانیبێژەکان کردووە. جگە لەوەی کاری ئاواز دانانی بۆ زۆرێک لەهونەرمەندانی کورد و عەرەبی عێراقی و سوری کردووە. تا ئێستا چەندین گۆرانیبێژ لەسەر دەستی ئەو دەرکەوتوون وەک (دڵنیا رەزازی، باخان، هەڵدێر، لۆکە، دەشنێ، ناسلی، نیلیسا، شانیا، میرا، دینا). خەڵاتی (ئەرو – ئیستەنبوڵ)ی وەک باشترین مۆسیقا بۆ ساڵی ٢٠١٢ پێبەخشراوە.\nئەحمەد خەلیل، لە ساڵی ١٩٨٣ لە شاری سلێمانی لەدایکبووە، لە ساڵی ٢٠١٢ دەستی بەکاری هونەری کردووە، یەکەم ڤیدیۆ کلیپیشی بە ناوی "چاوەڕوانی" بوو کە بە وتەی خۆی بە پارەی کرێکاری بەرهەمیهێناوە، خاوەنی زیاتر لە ١٢ ڤیدیۆ کلیپە و چەندین ئاهەنگ و کۆنسێرتی گۆرانی سازکردووە، لە ئێستادا بەهۆی بەرهەمەکانیەوە هەوادارێکی زۆری هەیە.\nبەهۆی ئاگرکەوتنەوەوە ئاسمانی وڵاتێک سوور بوو\nچەند ڕێگەیەک بۆ پاراستنی ماڵەکەت لە مێروو\nئەو منداڵەی بەهۆی پێستییەوە هەناوی دەبینرا ژیانی ڕزگارکرا\nبوک و زاوایەک لەناو زبڵدا بە قیناعەوە وێنەی هاوسەرگیرییەکەیان بڵاوکردەوە\nئەو پیاوەی ئازاری منداڵەکەی دەدا دەستگیرکرا


چالاکیی پشتیوانی لە ئاسایشی ئێزدیخان لە ٤٣ـەمین ڕۆژیدایە – کوردی – RojNews.News\n13/01/2021 - 1:15:21 pm\nچالاکیی خەڵکی شەنگال، دژی ڕێککەوتنی نێوان هەولێر و بەغدا لەسەر شەنگال و بە ئامانجی پشتیوانیی لە ئاسایشی ئێزدخان، لە ٤٣ـەمین ڕۆژیدا بەردەوامە.\nبە دروشمی ”ئێمە هەموومان ئاسایشین” چالاکییەکە لە ٤٣ـەمین ڕۆژی خۆیدا لەلایەن ئەنجومەن و ڕێکخراوەکانی شەنگالەوە بەردەوامە و خەڵکی شەنگال تاکو ئێستا چەندین جار داواکارییەکانیان پێشکەشی بەرپرسانی بەغدا کردووە، بەڵام هیچ وڵامێکی ئەرێنییان وەر نەگرتووە، هەر بۆیە خەڵکی شەنگال ڕایدەگەینن؛ تا داواکارییەکانیان پێک نەیت بەردەوام دەبن لە چالاکییەکەیان.\nنازێ سەیدۆ ئەندامی ئەنجومەنی ژنان لەسەر ئەو بابەتە بە ڕۆژنیوزی ڕاگەیاند: لەدژی ڕێککەتنەکەی هەولێر و بەغدا بەرخۆدان دەکەین، بە هیچ شێوەیەک ئەم ڕێککەوتنە قبوڵ ناکەین، تا عێراق وەڵامێکی ئەرێنیمان نەداتەوە بەردەوام دەبین لە چالاکییە ڕەواکانمان.\nمانگرتنی مەخمور لەلایەن گروپی ١٤ـەمەوە بەردەوامیی پێدەدرێت


روونكردنه‌وه‌یه‌ك له یه‌كێتی زانایانه‌وه ده‌رباره‌ی پڕۆژه یاسای مزگه‌وت‌و هونه‌ر‌و رۆشنبیری\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 10/01/2011 : 12:17:15\nدیاره چه‌ند كه‌سێك له كوردستان‌و ده‌ره‌وه‌ی كوردستانه‌وه پڕۆژه یاسایه‌كیان پێشكه‌شی په‌ڕله‌مانی كوردستان كردووه، تێیدا چه‌ند بڕگه‌یه‌كیان خسۆته پێش په‌ڕله‌مانی كوردستان، كه جێگای سه‌رنج‌و تێبینی ئێمه‌یه‌و، ده‌كرێ گفتوگۆ له‌سه‌ر هه‌موو خاڵه‌كانی بكرێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ی لێره مایه‌ی نیگه‌رانی ئێمه‌یه، كۆمه‌ڵێك كه‌سایه‌تی كه هه‌ندێكیان جێ په‌نجه‌یه‌یان له بواری رۆشنبیری‌و هونه‌ری دیاره، كه‌چی به‌بێ گه‌ڕانه‌وه بۆ خه‌ڵكی مزگه‌وت‌و دام‌و ده‌زگاكانی تایبه‌ت به مزگه‌وت، وه‌ك وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف‌و یه‌كێتی زانایان‌و لێژنه‌ی ئه‌وقاف له په‌ڕله‌مانی كوردستان، پڕۆژه یاسایه‌كیان پێشكه‌شی په‌ڕله‌مان كردووه، ئه‌وه‌ی مایه‌ی نیگه‌رانی پتره، ده‌بوو ئه‌و به‌ڕێزانه‌ی له ژێر ئه‌و ناونیشانانه كار ده‌كه‌ن، هه‌میشه كار بۆ ئازادی راده‌ربڕین‌و ئازادی گووتن‌و فراوانكردنی مه‌وداكانی دیموكراسیه‌ت بده‌ن، نه‌ك خوانه‌خواسته له رێگای ئیمزا كۆكردنه‌وه هه‌وڵی كپكردنی ده‌نگی مامۆستایانی ئایینی بده‌ن، به‌تایبه‌تی ده‌بوو ئه‌و به‌ڕێزانه هه‌قیقه‌تی ئه‌وه بزانن، كه ئه‌وه‌ی مامۆستایانی ئایینی ده‌یوروژێنن كاردانه‌وه‌ی وتار‌و بابه‌تی رۆژنامه‌و گۆڤاره‌كانه، بۆیه ئێمه چاوه‌ڕوانی ئه‌وه نه‌بووین، كه‌سانێك خۆیان به نوخبه بزانن هه‌نگاوێكی له‌و جۆره بهاوێژن‌و، ده‌نگی مرۆڤه‌كانی دیكه كپ بكه‌ن‌و، بیبڕن، ئه‌وه وه‌ك ئه‌وه وایه له به‌رامبه‌ر قسه گووتن به پیرۆزیه‌كان‌و شێواندنی جوانیه‌كانی كوردستان له‌لایه‌ن چه‌ند رۆژنامه‌و گۆڤارێكه‌وه، خه‌ڵكی كوردستان ئیمزا كۆبكه‌نه‌وه، كه له هه‌ر پارێزگایه‌ك ته‌نها یه‌ك رۆژنامه ده‌ربچێت‌و، له رێگای چاپه‌وه به‌سه‌ر شار‌و دێهاته‌كانی دیكه دابه‌ش بكرێت، كه دیاره ئه‌وه‌ش به‌ر ته‌سككردنه‌وه‌ی ئازادی‌و كپكردنی ده‌نگه جیاوازه‌كانه، به‌تایبه‌تیش كپكردنی مزگه‌وت‌و نه‌هێشتنی وتاره‌كانی مزگه‌وت، هه‌میشه رژێمه دیكتاتۆره‌كان كاریان بۆی كردووه‌و، قه‌تیش تێیدا سه‌ركه‌وتوو نه‌بوونه، چونكه خه‌ڵك ته‌نها بۆ ماوه‌یه‌ك خۆی له ژێر چه‌وساندنه‌وه‌و سته‌مكاری راده‌گرێت.\nله بری ئه‌وه وه‌ك چه‌ندین جاری دیكه‌ش بانگه‌وازی ئه‌و برا نووسه‌ر‌و رۆژنامه‌نووسانه‌مان ده‌كه‌ین، با پێكه‌وه كار بكه‌ین‌و، گفتوگۆ‌و حیوارمان هه‌بێت‌و، بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موو رۆشنبیران چ مامۆستایانی ئایینی یان نووسه‌ر‌و رۆژنامه‌نووسه‌كانی كوردستان له یه‌ك نزیك ببینه‌وه‌و، هه‌وڵبدرێت رۆژنامه‌و گۆڤاره‌كان خۆیان دووربگرن له ته‌شهیر‌و سوكایه‌تیكردن به پیرۆزیه‌كان بۆ ئه‌وه‌ی كاردانه‌وه‌ی به‌رامبه‌ری لێنه‌كه‌وێته‌وه، كه له‌وه‌ش داوا له وتاربێژه به‌ڕێزه‌كانمان ده‌كه‌ین ناوی هیچ كه‌س‌و لایه‌نێك له مینبه‌ری مزگه‌وت نه‌هێت‌و، به هه‌موو شێوه‌یه‌ك خۆیان له ته‌شهیر به دوور بگرن، دڵنیاشین هه‌روا ده‌بن، چونكه وه‌ك هه‌میشه زانایانی ئایینی كه‌سانی خواناس‌و نیشتیمانپه‌روه‌ر‌و دڵسۆزی خاك‌و وڵات‌و نیشتیمانی خۆیانن.\nبۆیه به دڵنیاییه‌وه ئه‌و پڕۆژه‌یه خزمه‌ت به گیانی پێكه‌وه‌ژیان‌و پێشكه‌وتنی كوردستان ناكات‌و، به‌رته‌سكركردنه‌وه‌ی ئه‌و ئازادیه‌یه، كه چه‌ندین ساڵه قوربانی بۆ ده‌درێت، به‌ڵكو له بری ئه‌وه پێویسته هه‌نگاوی له یه‌ك نزیكبوونه‌وه بهاوێژین‌و، هه‌موو لایه‌كیش هه‌وڵ بده‌ین له چوارچێوه‌ی یاسا‌و رێزگرتن له پیرۆزیه‌كان ده‌رنه‌چین، تا له ئه‌نجامدا هه‌موومان خزمه‌تی وڵات‌و نیشتیمانمان بكه‌ین.\nژماره‌ی سه‌ردان : 6982806


خەباتی ژنانی کۆبانی‌و بزوتنەوەی ژنان لەکوردستان! | IKKR\nHem كوردی ئەرشیف خەباتی ژنانی کۆبانی‌و بزوتنەوەی ژنان لەکوردستان!\nتشرینی یه‌كه‌م 27, 2014


گریلا لە باكوور گورزێكی وەشان لە بازگەیەك – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / گریلا لە باكوور گورزێكی وەشان لە بازگەیەك\nگریلا لە باكوور گورزێكی وەشان لە بازگەیەك\nشه‌ممه 27 ئه‌یلول 2014\tکوردستان, هەواڵ 313 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nگەریلاكانی پەكەكە هێرشێكی توندیان كردە سەر بازخانەیەك لەنێوان ئامەد _ بەتلیس و چەندین سەرباز دەكوژن.\nئاژانسی هەواڵنێریی دوغان لە توركیە رایگەیاند كە، گەریلاكانی پارتی كرێكارانی كوردستان هێرشیان كردووەتە سەر بازخانەیەكی سپای توركیە لە نێوان هەردوو شاری ئامەد و تەبلیس.\nبەپێی ئەو هەواڵە، سەربازەكانی نێو بازگەكە داوای كۆمەكی سەربازی كردووەو هێزێكی تری سپای توركیە بەدەمیانەوە چوون، بەڵام ئەوانیش كەوتوونەتە كەمینی گەریلاكانەوە.\nبەپێی زانیاریەكان لەوبارەوە، دوو سەرباز كوژراون و چواری تریش بریندار بوون.\nشایانی باسە، دوای وەستانی شەر لە نێوان پەكەكە و دەوڵەتی توركیە لەنەورۆزی 2013 ەوە ئەمە یەكەم جارە پارتی كرێكارانی كوردساتان هێرش بكەنە سەر سپای توركیە. چاودێران پێیانوایە ئەمە وەك تۆڵە سەندنەوەیەكە لە توركیە كە كۆمەكی سەربازی داعش دەكات دژی یەپەگە لەكۆبانی و سەرجەم رۆژئاوای كوردستان.


فشاری ناوەندە ئەمنیەتییەکان بۆ شکاندنی مانگرتنەکەی بانه – چاونیوز\n3ی ئایاری , 2018\tهەواڵ ناردنی کۆمێنت 598 جار سەردانی ئەو بابەتە کراوە\nسه‌ره‌ڕای فشاری نوێنه‌رانی مه‌جلیس و هێزه چه‌كداره‌كانی كۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ كرانه‌وه‌ی دووكان و بازاڕه‌كانی شاری بانه، هێشتا نه‌كراونه‌ته‌وه.\nمانگرتنی خه‌ڵكی ناڕازیی بانه پێی له ۱۹هه‌مین ڕۆژی خۆی نا و ، كاربه‌ده‌ستانی ڕێژیمیش له كرانه‌وه‌ی دووكان و بازاڕه‌كانه ده‌سته‌وستان مانه‌وه.\nخه‌ڵكی بانه به هۆی داخستنی سنووره‌كان و به‌رزكردنه‌وه‌ی نرخی ته‌عره‌فه‌كانی گومركی، ۱۹ ڕۆژ له‌وه‌پێش مانیان گرت و هه‌موو دووكان و بازاڕه‌كانی شاریان داخست و هه‌روه‌ها شاره‌كانی دیكه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستانیش به مه‌به‌ستی پشتیوانی كردن له مانگرتنی ئه‌و خه‌ڵكه چه‌ند ڕۆژێك دووكان و بازاڕه‌كانیان داخست و ده‌نگی خۆیان خسته پاڵی ده‌نگی خه‌ڵكی بانه.\nهه‌ر له‌و پێوه‌ندییه‌دا و له هه‌واڵێكی دیكه‌دا هونەرمەند و وێنەگرێکی کوردی خەڵکی شاری بانە بە مەبەستی پشتیوانی لە مانگرتنی دووکاندار و کاسبکارانی ئەو شارە، وەک ناڕەزایەتی دەربڕینێک، پێشانگای بەرهەمەکانی خۆی ڕاگرت.\nبەپێی ڕاپۆرتی سەرچاوە هەواڵدەرییەکانی ئیبراهیم عەلی پوور، وێنەگر و هونەرمەندی ناسراوی خەڵکی بانە بە نیشانەی ناڕەزایەتی دەربڕینی لە بارودۆخی خەڵکی مانگرتووی شاری بانە، کردنەوەی پێشانگایەکی تایبەت بە سەفەری رابردووی خۆی ڕاگرت.\nئەو هونەرمەندە کوردە کە لە ئاستی جیهانیدا کار و بەرهەمەکانی ناسراون، پێشتر رایگەیاندبوو کە دوای گەڕانەوە لە سەفەری باشووری رۆژهەڵاتی ئاسیا لە پێشانگایەکدا لە ڕۆژانی ١٢ هەتا ١٦ بانەمەڕ بەرهەمەکانی دەخاتەبەر دیدی خەڵک.\nهەروەها ناوبراو سەبارەت بەو بڕیارەی خۆی گوتوویەتی: “تا ئەو کاتەی شارەکەم هەناسەی دێتەوەبەر، بڕیاری کردنەوەی ئەو پێشانگایە هەڵدەوەشێنمەوە”.\nشایانی باسە ئیبراهیم عەلیپوور وەکوو هونەرمەندێکی بە توانا و ئاستبەرز و جیهانی، خاوەنی مێداڵی زێڕی کۆمەڵەی وێنەگرانی ئامریکا و هەروەها ئەندامێکی چالاک و هەڵسووڕی ئەنجومەنی وێنەگرانی جیهانە وتا ئێستا چەندین پلەی جیهانیی لە بواری هونەرییدا بەدەست هێناوە.


ANF | گەریلایەکی کوردستان بوو\nخابور هێشتا تەمەنی ٢٠ ساڵ بوو، گەنج و گەریلایەکی کوردستان بوو و شەڕی دەکرد. بە بڕوای ئەو، نەک تەنها خاک، بەڵکو ئاوی کوردستانیش دەدزرێت و دەیوت، "ئێمە دەستی داگیرکەران لەسەر ئەم خاکە و ئاوە لادەبەین".\nسێشه‌ممه, 22 Sep 2020, 12:45\nبیر لەوە دەکەمەوە تا چەند دەتوانم دەم بەخەندەبوونت، چالاکبوونت، ئازایەتی و جوانیی تۆ بنوسم و وێنای بکەم. کاتێک لەسەر تۆ دەنووسم نامەوێت لەبەردەم پەنجەکانمدا ببمە ئاستەنگ و نووسینەکە رابگرم. من بینیم، کە لەسەر بەردەکانی خانتور تۆ چۆن دەبزوتی. بەبێ ئەوەى لێیان هەڵبخزێیت یان لەسەریان بەربیتەوە، بەبێ ئەوەى بکەوێت، من بینیم تۆ چۆن بەسەریاندا دەڕۆیشتی و رێت دەکرد. زمانی تۆ وەک دڵی تۆ دەدوا. تۆ یەکێک لەو گەریلایانە بوویت، کە لە قورسترین و دژوارترین کاتەکانیشدا دەتزانی پێبکەنین و خەندە لەسەر رووت بێت.\nگەریلایەکی ئازا و بوێر کاتێک لە خانتور لە دژی داگیرکەر شەڕی دەکرد بە داگیرکەرانی وت "ئێوە ناتوانن ببن بە شەڕڤان، ئێوە ناتوانن ببن بە سەربازیش!. ئێوە بەبێ هۆ دەگەڕێن، ئێوە ناتوانن ببن بە شەڕڤانی چیا، بگەڕێنەوە بۆ وڵاتە کۆنکرێتییەکەی خۆتان!". لە تەمەنی گەنجی و جوانیدا ژیانی خۆی فیداى گەلەکەى کرد.\nخابور ئینتیقام لە بەرەبەیانێکی ساڵی ٢٠٠٠ لە دایکبوو. گەریلایەک ساڵی ٢٠٠٠ لە کۆبانێ لە دایکبوو. لەو نیشتمانەدا، کە خاکی خۆی لە ساڵی ٢٠١٤دا بە خوێنی گەنجان ئاودا. کوڕی وەستایەکى ئاسنگەر بوو، کوڕی دایکێکی وڵاتپارێز بوو، کە خاوەنداریی لە خاکی خۆی دەکرد. ساڵی ٢٠١٤ شاهیدی داستانێک بوو. دوای بەرخودانی کۆبانێ فێری بەرخودان بوو و بەشداری کاری گەنجان بوو. کاتێک کاتی هات رووی لە چیاکان کرد و هەرگیز هیچ دوودڵییەکی تیا نەبوو. ساڵی ٢٠١٨ و کاتێک بووە ١٨ ساڵ رووی لە ناو ریزەکانی دۆزی ئازادی ئەم وڵاتە شکۆمەندە کرد. پەروەردەی سەرەتایی لە حەفتانین بینی و لەگەڵ جوانیی ئەو چیایانەدا گەورە بوو. ئەو جوانیى خۆی بەسەر حەفتانیندا باراند و حەفتانینش جوانییەکى خۆی پێبەخشی. هات بۆ خانتور بۆ ئەوەى وەک گەریلایەک بەشداری لە جەنگی حەفتانین دا بکات.\nگەریلا خابور دەنگێکی خۆشی هەبوو. هەموو کات دەیوت، ئەوە تاکە هونەری منە. گەریلا خابور حەزی لە قسەکردن و پێکەنین و دەم بەبزەبوون دەکرد. کاتێک چووە سەر چیای خانتور دەیوت، ئەوەتا هەموو سنوورەکانم تێکشاندووە. یەک بە یەک شاخ و گرد و دۆڵەکانی دەژمارد و باسی ئەو شوێنانەی دەکرد.\nگەنجێکی کوردستان بوو، گەریلایەکی کوردستان بوو. بەو شێوەیە و قارەمانانە شەڕی کرد. بە بۆچوونی ئەو نەک تەنها خاک، بەڵکو ئاوی کوردستانیش دەدزرێت. لەبەر ئەوەش دەیوت "ئێمە دەستی داگیرکەران لەسەر ئەم خاکە و ئاوە لادەبەین". لە ٣ی ئابی ٢٠٢٠ دا لەگەڵ ڤیان و گۆران چوونە ریزی کاروانی نەمرانەوە.


کارەکانى لێژنەى باڵاى وردبینى موچە لە وەزارەتى خوێندنى باڵا دەستپێکرد | Ministry of Higher Education and Scientific Research\nکارەکانى لێژنەى باڵاى وردبینى موچە لە وەزارەتى خوێندنى باڵا دەستپێکرد\nبەئامانجى وردبینیکردن لە موچەى مامۆستایان و فەرمانبەرانى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى هەرێمى کوردستان، لێژنەى باڵاى وردبینى موچە، کەلەلایەن حکومەتى ئێراقیەوە پێکهاتوە، کارەکانیان لە وەزارەتى خوێندنى باڵا دەستپێکرد.\nبەگەیشتنى وەفدى حکومەتى ئێراقى بەسەرۆکایەتى د. محمد عبد عەتیە سەراج بریکارى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ئێراقى بەوەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى لەلایەن ڕاوێژکار و بەڕێوەبەرە گشتیەکانى دیوانى وەزارەت بەگەرمى پێشوازییان لێکرا، دواتر لە دیدارێکدا لەگەڵ د.یوسف گۆران وەزیرى خوێندنى باڵا و تویژینەوەى زانستى گفتوگۆیان لەبارەى دۆخى خوێندنى باڵا لە ئێراق و هەرێمى کوردستان کرا، هەروەک باس لە چۆنیەتى پتەوکردنى پەیوەندییە زانستیەکانى نێوانیان کرا.\nلەو دیدارەدا، کە ئەمڕۆ پێنچ شەممە، رێکەوتى (١/٢/٢٠١٨) بەئامادەبونى ڕاوێژکار و بەڕێوەبەرە گشتیەکانى دیوانى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى لە هەرێمى کوردستان و، ئەندامانى لێژنەى وردبینى موچەى فەرمانبەرانى وەزارەتى خوێندنى باڵا ئامادەیبون، گفتوگۆ لەبارەى سێکتەرە جیاکانى خوێندنى باڵا و چۆنیەتى پەرەپێدانى کرا.\nلەو چوارچێوەیەدا، د. محمد عبد عەتیە سەراج سەرۆکى لێژنەى باڵاى وردبینى حکومەتى ئیراقى، کە لەهەمان کاتدا بریکارى وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستیە باسى لە کارنامەى لێژنەکەیان کرد، هەروەک ئەوەشى ڕاگەیاند: لە ماوەى دوو ڕۆژى ڕابردودا چەند کۆبونەوەیەکى سەرکەوتومان لە سەرۆکایەتى ئەنجومەنى وەزیرانى هەرێمى کوردستان و وەزیرى دارایى و ئابورى ئەنجامداوە، د. محمد عبد عەتیە سەراج ستایشى جێبەجیکردنى سیستمى بایۆمەترى موچەى فەرمانبەرانى هەرێمى کوردستانى کرد و، وتى: جیبەجێکردنى ئەو سیستمە لە کوردستان کارێکى زۆر گرنگە و، کارئاسانى زۆر بۆ کارەکانى ئێمە دەکات و، ئەوەشى ڕاگەیاند: شایستە داراییەکانى فەرمانبەرى فیعلى وەک حەیدەر عەبادى سەرۆک وەزیرانى بەغداد جەختى لەسەر کردۆتەوە بەتەواوەتى مافى پارێزراوە و موچەى خۆى بەتەواوەتى وەردەگرێ.\nلەبەرامبەردا، د.یوسف گۆران وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى دواى بەخێرهێنانى وەفدى میوان بۆ هەرێمى کوردستان، ئامادەیى تەواوەتى وەزارەتەکەى بۆ سەرخستنى کارەکانیان لە وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى دوپات کردەوە، وتیشى ئەم کارانە سەەرەتایەکى گرنگە بۆ چارەسەرکردنى ئەو کێشانەى لە نێوان حکومەتى ئێراقى و هەرێمى کوردستان هەیە، وتیشى ئامانجى هەردوو حکومەت خزمەتکردنى هاوڵاتیانە، بۆیە گرنگە کە لە وەزارەتە خزمەتگوزارییەکانەوە کارەکانتان دەستپێکردوە، ڕونیشیکردەوە شانبەشانى چارەسەرکردنى ئەو کێشانە هەنگاو بۆ چارەسەرکردنى کێشە سیاسیەکان دەنێین.\nد.یوسف گۆران ڕاشگەیاند: دەبێ هەموان پێکەوە هەوڵ بۆ چارەسەرکردنى کێشەکان لە چوارچێوەى دەستور بنێین، شکاندنى بەستەڵەکى پەیوەندییەکانى نێوان کە بەم هەنگاوە دەستپێکردوە، دەبێتە هۆکارى ئاشکرابونى ئاستى نیازپاکى نیوان هەردولا بۆ یەکترى.\nلە بەشیکى دیکەى قسەکانیدا وەزیرى خویندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ئاماژەى بەستراتیژ و کارى وەزارەتەکەى بۆ بەرزکردنەوەى کواڵیتى خوێندن لە زانکۆکانى کوردستان کرد، هەروەک باسى لە گرنگى پەرەپێدانى پەیوەندییە زانستى و ئەکادیمیەکانى نێوان هەرێمى کوردستان و حکومەتى ئێراقى کرا.\nدوا بەدواى دیدارەکەیان لەگەڵ وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى، لێژنەکە لە هۆڵى کۆبونەوەکانى دیوانى وەزارەت دەستیان بەکارەکانیان کرد، بۆ ئەوەشى د.کریم ساڵح عەبدول ڕاوێژکارى وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى بەناوى وەزیرى و ستافى وەزارەت بەخیرهێنانى ستافى وەفدى بەغداد کرد و هیواى خواست کارەکانىان ئەنجامى باشى هەبێت.\nدواترى د. محمد عبد عەتیە سەراج سەرۆکى وەفدى بەغداد: هەماهەنگى تەواومان لەگەڵ بکەن بۆ ئەوەى بەزوترین کات کارەکانى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى تەواو بکەین و لیستى ناوەکان بەرزبکەینەوە بۆ بەغداد بۆ ئەوەى بڕیارى کۆتایى لەسەر بدرێت، وتیشى لەو نۆ وەزارەتەى بەئێمە سپێدراوە کارى لە پیشینەمان بۆ وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى دەبێت، چونکە وەزارەتێکى خزمەتگوزاریە و ئەرکى گەوەرەى لە ئەستۆیە بۆ پێگەیاندنى کادیر بۆ سێکتەرە جیاکانى حکومەت و کۆمەڵگە.\nلە بەشێکى دیکەى کۆبونەوەکەدا، ئەندامانى لێژنەى وردبینى وردەکارییەکانى کارەکانیان و داواکارییەکانیان لە وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى خستەڕوو.\nلە بەرامبەردا، لەلایەن بەڕێوەبەرە گشتیەکانى و بەڕێوەبەرە پەیوەندارییەکانى دیوانى وەزارەت زانیارى و داتاى پێویست خرایە بەردەستى ئەندامانى لێژنەکە و وەڵامى وردەکارى پرسیارەکانیانیان دایەوە.


09:48 - 09/12/2021\nپێشبینی بورجەکان بۆ ئەمڕۆ 9ی كانونی یەكەم لە خەندان لایفەوە بخوێنەرەوە.\nهەوڵبدە کارەکانت رێکبخەیتەوە بەڵام رەچاوەی باری دارایی خۆت بکە، دەنا هەمو شتێک لەدەست دەدەیت، خۆشەویستەکەت سروشتی رەنگە وابێت پێویستی بە رونکردنەوە هەبێت لەهەمو شتێکدا و توڕە ببێت، بەڵام هەوڵبدە خۆراگر بیت، پشو بدە و لەبەردەم خێزانەکەت زاڵبە بەسەر خەمەکانتدا.\nئەمڕۆ بەئاگابە لە کەسانی چواردەورت لەلایەنی پیشەییەوە، چونکە رەنگە هەوڵبدەن زیانت پێبگەیەنن، رۆژێکی ناخۆش دەبێت بۆ تۆ و خۆشەویستەکەت، بەڵام دەبێت هەندێک قوربانی بدەن، رێگامەدە ھیچ ھۆکارێک لە وەرزشکردن دورتبخاتەوە.\nهەست بە ناجێگیری کار و پیشەکەت دەکەیت، لەکاتێکدا کۆمەڵێک ئامانجت هەیە، دەتەوێت بوێرانە بەهێز و توانای خۆتەوە روبەڕوی بیتەوە، لەگەڵ خۆشەویستەکەت ئاسودە دەبیت بەتایبەت دوای هەندێک رونکردنەوە و تێگەیشتن، هەوڵبدە رێنماییە پزیشکیەکان جێبەجێ بکە و ئەگەر پێویستی کرد سەردانی پزیشک بکە.\nدور لە ژاوەژاو دەتوانیت چانسێکی نوێ تاقیبکەیتەوە لەلایەنی پیشەییەوە، خۆت ئامادەبکە بۆ ئەوەی لەگەڵ خۆشەویستەکەت گەشتێک بکەیت و ئاسودە ببیت دور لە ژیانی کارکردن، رەنگە توشی سەرئێشە ببیت بەهۆی ماندوبونەوە، بەڵام ئەگەر پێویستی کرد سەردانی پزیشک بکە.\nئەگەر هەست کرد کە دەبێت لە کارەکەت روبەڕو بیتەوە، ئەوا زۆر ئاگاداربە و بزانە چۆن رەفتار دەکەیت، چونکە بێگومان گۆڕانکاری گەورە رودەدات، لەلایەنی سۆزدارییەوە رەنگە توشی دڵەڕاوکێ ببیت، رێنماییە پزیشکیەکان فەرامۆش مەکە.\nرەنگە لەگەڵ هەندێک لە هاوپیشەکانت بیروبۆچونی جیاوازت هەبێت و توشی دەنگەدەنگ ببیت، بەڵام هێندە بە گەورەی بابەتەکە وەرمەگرە و هێوربە، گۆرانکاری رودەدات لەلایەنی سۆزدارییەوە، بەشداری چالاکی سودبەخش بکە بۆ ئەوەی هەمیشە تەندروستیت گونجاو بێت.\nپێویستە زۆر دادپەروەرانە مامەڵە لەگەڵ دوژمنەکانت بکەیت لە کارەکەت بۆ ئەوەی سەرکەتو بیت، خۆت مەبەرە هۆکاری دروستبونی کێشە لەنێوان خۆت و خۆشەویستەکەت، راهێنانی وەرزشی گرنگە و فەرامۆشی مەکە.\nباشترە زیاتر گرنگی بە داهاتو بدەیت لەلایەنی پیشەییەوە و لەئێستاوە کارەکانت جێگیر بکەیت، هەست دەکەیت پەیوەندیت لەگەڵ خۆشەویستەکەت ناجێگیرە، ئەمەش خۆی لەخۆیدا کێشەت بۆ دروست دەکات، باشترە وەرزش بکەیت و پەیڕەوی سیستمی خۆراکی تەندروست بکەیت.\nئەمڕۆ دڵخۆش دەبیت لە کارەکەت و کۆمەڵێک ئەرکت پێ دەسپێردرێت کە خودی خۆت ئارەزویان دەکەیت، ئەگەر کەس لە ژیانت بونی نییە، ئەوا رەنگە کەسێکی نوێ بێتە ژیانتەوە، دەگەرێیت بەدوای هەندێک چالاکی بۆ ئەوەی دەرونت پشوو بدات.\nبەرپرسیاریەتیەکی گەورەت پێدەسپێردرێت لەو شوێنەی کاری تێدا دەکەیت، هەوڵبدە پشتیوانی سەرەکی بیت بۆ خۆشەویستەکەت و روبەڕوی بەربەستەکان ببیتەوە، پێویست بەکەمێک پشو هەیە بۆ ئەوەی ئەو ماندوبونە بحەوێتەوە.\nکۆمەڵێک بیرۆکەی نوی دادەهێنیت و دەبیتە جێگای بایەخی بەرپرسەکانت، زیاتر پەیوەست دەبیت بە خۆشەویستەکەتەوە و سوپرایزێکی بۆ ئامادەکردویت، پێویست بەوەهەیە کەمێک ژیانت رێکبخەیتەوە و خۆت لەو بارە دەرونییە رزگار بکەیت.\nتەواوی کێشەکانت کۆتاییان دێت لەلایەنی پیشەییەوە و بۆ پرۆژەی نوێ هەوڵدەدەیت، ئەم ماوەیە پەیوەندیت لەگەڵ خۆشەویستەکەت جێگیر دەبێت، هێندە بیر لە لایەنی ماددی مەکەرەوە، هەمو شتێک باش دەبێتەوە.


بۆ ئه‌وه‌ی له ریفراندومدا هه‌مووان ده‌نگ بده‌ن به سه‌ربه‌خۆیی\nبۆ ئه‌وه‌ی له ریفراندومدا هه‌مووان ده‌نگ بده‌ن به سه‌ربه‌خۆیی   13/9/2017\nبه‌كر میرزا حسێن-سوید\nبه‌ڕیزان و خۆشه‌ویستان ! ئه‌م ریفراندومه‌ی ئێستا ، جیاواز له وه‌ی ساڵی 2005 ، له‌باتی ئه‌وه‌ی ئامرازێك بێت بۆ یه‌كخستنی ئیراده‌ی نه‌ته‌وه‌كه، كراوه‌ته ئامرازێكی به‌رژه‌وه‌ندیی شه‌خسی و حزبی بۆ ململانیی ده‌سه‌ڵات. ئه‌وه‌ش وا ده‌كات كه ریفراندوم ، له هه‌ردوو حاڵی سه‌ركه‌وتنێكی لاواز یان شكست ، زیان بگه‌یه‌نێت به به‌رژه‌وه‌ندی نه‌ته‌وه‌كه و پرسی سه‌ربه‌خۆیی.\nبه رای من هه‌ر‌ێم پێویستی به‌جۆره ریفراندومێكی تره كه ناسراوه به : Multiple-Choice Referendum من له خواره‌وه‌دا ، پێشكه‌شتانی ده‌كه‌م.\nبه‌ڵام ، به رای من كورد بژارده‌یه‌كی باشترو گرنگتری بۆ هه‌ڵكه‌وتووه، بۆ چاره‌نووسی هاوبه‌شی باشوور و رۆژئاوا . ئه‌گه‌ر كاك مه‌سعود (( له ده‌ره‌وه‌ی پۆستی سه‌رۆكایه‌تیشدا ، وه‌ك سه‌ركرده‌یه‌كی كورد )) ، بیتوانیایه ئه‌و خه‌ونی سه‌ربه‌خۆییه‌ی ناوبه‌ناو باسی لێكردووه روه‌و ئاسۆیه‌كی فراوانتر ببات ، ئه‌ویش به‌ئاراسته‌ی تێكه‌ڵكردنی پرسی كوردستانی باشوور و رۆژئاوا ، چونكه هه‌لومه‌رجی ناوچه‌یی و نیوده‌وڵه‌تی و سه‌رهه‌ڵدانی ((داعش )) ، له‌لایه‌ك سنووره‌كانی سایكس- پیكۆیان له نیوان عیراق و سوریادا تێكدا و به‌ئه‌نجامی په‌لاماریشیان بۆ سه‌ر كوردانی رۆژئاواو باشوور ، كۆمه‌ڵگه‌ی نیوده‌وڵه‌تی چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌یان كردوه‌و به ره‌واشیان بینیوه كه كوردیش پاساوی ئه‌وه‌ی هه‌یه ، ئه‌و سنوره‌ی نیوان خۆیان لاببات و ، وه‌ك دیفاكتۆی به‌رگری به‌رامبه‌ر به داعش ئه‌و دوو پارچه‌یه تێكه‌ڵ بن وه‌ك (( سنووری خوێن)) به‌رامبه‌ر به داعش ، هه‌ر له عیفرینه‌وه تا خانه‌قین و به‌دره‌و جه‌سان درێژ بێته‌وه. ئه‌گه‌رچی وه‌ك سه‌ره‌تا ماوه‌یه‌كیش، به فیدراڵی و یان كۆنفیدراڵی بن له‌گه‌ڵ عیراقی عه‌ره‌بی و سوریای عه‌ره‌بی به‌ڵام ئه‌وه هه‌نگاوێك ده‌بوو به‌ره‌و سه‌ربه‌خۆیی و ده‌وڵه‌ت.\nئێستاش له هه‌واڵه جیهانیه‌كانداو له ((ویكیپێدیا))دا ئه‌و جوگرافیا سیاسییه به تێكه‌ڵ و به‌ره‌یه‌كی یه‌كگرتوو دژی داعش پیشان ده‌درێت . به‌داخه‌وه كورد له‌و ئاسته‌دا نه‌بوو ، كه ئه‌وه بكاته دیفاكتۆ، به‌ڵام ئێستاش نه‌چووه بچێت ! ئاست و جۆری په‌یوه‌ندییه‌كان له‌گه‌ڵ زلهێزه‌كان و راده‌ی تێگه‌یشتن و پشتیوانی رای گشتی جیهان بۆ پرسی ره‌وای گه‌له‌كه‌مان ، چ له باشور و زیاتریش له رۆژئاوا، له‌وه‌تەی كورد هه‌یه ئه‌وه‌نده باش و گونجاو نه‌بووه ، ئه‌مه باشتریتن فرسه‌تی مێژووییه ، بۆ گۆرینی راسته‌قینه‌ی سنووره‌كانی سایكس-پیكۆ . ئه‌وه ده‌بێته سه‌ره‌تای له‌دایكبوونه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌كه .\nمن دڵنیام له‌وه‌ی ئه‌و پرۆژه‌یه ئه‌گه‌ر خاوه‌نی لێهاتوی هه‌بێت سه‌ركه‌وتوده‌بێت ((من له‌و باوه‌ڕه‌شدام كه شۆرشگێران و ده‌سه‌ڵاتدارانی شۆڕشی رۆژئاوا ، هه‌م ئامادیی و هه‌م لێهاتوویی پێویستیان هه‌یه بۆ پرۆژه‌ی وا )) ، ئه‌وه كلیلی رزگارییه به‌ره‌وه ئاسۆی به‌هه‌شتی سه‌ربه‌خۆیی راسته‌قینه و بنیاتنانی كیانێكی تۆكمه بۆ میلله‌ته‌كه‌مان و شكاندنی به‌شێكی زۆری گه‌مارۆی دوژمنان . ئه‌و ئامانجه شایه‌نی هه‌موو قوربانیه‌كیشه . به رای من هه‌لومه‌رجی نیوده‌وڵه‌تیش بۆ ئه‌وه گونجاوتره، تا بۆ ریفراندومێكی قه‌یراناوی گه‌مارۆدراوی باشوور. من مه‌ترسیه‌كانیش ده‌بینم ، له‌به‌رامبه‌ریشدا كوردیش كارتی زۆر زیاتری هه‌یه و رای گشتی جیهان و به‌شی زۆری كۆمه‌ڵگه‌ی نیوده‌وڵه‌تیش له‌گه‌ڵ پرۆژه‌ی وا ده‌بێت .\nهه‌رچۆنێك بێت ، به گه‌رانه‌وه بۆ سه‌ر ریفراندومه‌كه‌ی هه‌رێم له باشوور ، منیش وه‌ك زۆربه‌ی دڵسۆزانی گه‌له‌كه‌مان نیگه‌رانم له رۆڵ و كۆنترۆڵی دراوسێكان . ئایا ئه‌وان هاوكارو پشتیوان ده‌بن بۆ بنیاتنانی كیانێك كه بۆ كورد ئازادی و ده‌سكه‌وت بێت ؟ یان به‌رنامه‌و ئاماده‌كاریان هه‌یه بۆ زامنی ده‌سكه‌وت و به‌رژه‌وه‌ندیی خۆیان ؟ به تایبه‌تیش كه ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وان له خاوه‌ن ماڵ زیاتره له‌سه‌ر سنوره‌كان و له‌سه‌ر ئابوری و بازار و بژێوی و سه‌رچاوه‌كانی سامان . له‌و حاله‌ته‌دا كه میلله‌ت و حكومه‌ت ئیفلاس پێكراو ، كۆمه‌ڵگه پارچه كراوو نوقمی چه‌نده‌ها قه‌یران . دیاره سه‌ربه‌خۆیی وا سه‌فه‌رێك نییه به‌ناو چیمه‌ن و گوڵزاردا ، به‌ڵكوو به‌ناو رێبازێكی مینڕێژكراو و پڕ له ته‌ڵه‌ی دژوار .\nهه‌ر له‌به‌ر ئه‌و نیگه‌رانیانه‌شه كه كۆمه‌ڵگه‌و میدیاو هێزه سیاسییه‌كان و كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی و هاونیشتیمانیان كه‌وتونه‌ته ناو ((شه‌رێكی سارد)) ی واوە كه مه‌ترسی ئه‌وه‌ی لێ بكرێت به ئه‌قڵیه‌تی شاخ و ره‌نگه به هۆی ده‌ستتێوه‌ردانی ده‌ره‌كیش ، بگه‌یه‌نرێته شه‌ری گه‌رم.\nهه‌رچۆنێك بێت ئه‌وه زۆر به‌دیهیه كه پرسی سه‌ربه‌خۆیی ((راسته‌قینه بێت، یان رووكه‌ش و سه‌قه‌ت )) لای رێژه‌یه‌كی زۆری هاونیشتیمانیان به بژارده‌یه‌كی باشتر داده‌نرێت له مانه‌وه له‌عیراقدا . پرسی سه‌ربه‌خۆیی ، ئاوات و خه‌ونێكی ئه‌ونده هه‌ستیارو گرنگه لای میلله‌ت ، كه هه‌ر كه‌س و هه‌ر لایه‌نێك ئاڵاكه‌ی به‌رزبكاته‌وه ، ده‌توانی زۆر ئاسان یاری بكات به سۆزی نه‌ته‌وایه‌تی گه‌لێكی داخ له‌دڵ له سه‌دان ساڵ تاوان وسته‌می داگیركه‌ران . دروشمی سه‌ربه‌خۆیی بۆ هه‌ر پارچه‌یه‌كی كوردستان ، وه‌ك دروشمی (( الله ئه‌كبه‌ر)) ی گروپه تیرۆریسته‌كان كاریگه‌ره. به‌ڵام راست نییه هه‌ر به سۆزی نیشتیمانی چاوه‌روانی به‌هه‌شتی سه‌ربه‌خۆیی بكه‌ین . جارێ نازانرێت ، ده‌گه‌ین یان نا . ئایا ئه‌گه‌ری ئه‌وه نییه كه به‌ڵێنی سه‌ربه‌خۆییه‌كه‌ش وه‌ك به‌ڵێنی هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مان و به‌سه‌رهاتی په‌رله‌مانی لێ بێت ؟ بۆیه چاره‌سه‌رێك بۆ ئاڵۆزیی هه‌ڵویسته‌كه ، زۆر هه‌ستیارو زۆر پێویسته بۆ هاووڵاتیان و بۆ حزب و هه‌موو لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان. گومان له‌وه‌دا نییه كه زۆربه‌ی هاونیشتیمانیان وا بیر ده‌كه‌نه‌وه ، كه له پرۆسه‌ی ریفراندومدا، كوردستانیانی كه‌ركوك و خانه‌قین و شنگال و ناوچه كوردستانیه‌كانی تری ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم ، به‌شدار ده‌بن و هه‌موو پێكه‌وه هه‌نگاو ده‌نێین به‌ره‌وه سه‌ربه‌خۆیی. به‌ڵام ئایا ئه‌مه وایه؟ یان نا!. له راستیشدا ، ده‌بێ وابێت ، ده‌وڵه‌ت ده‌بێ له‌سه‌ر خاك و سنووری دیاریكراو بێت. ئه‌گه‌ر ئه‌وه ئاشكرا نه‌بێت و ریفراندۆم هه‌ر بۆ سنووری ئێستا هه‌رێم بێت، ئه‌وه بێ هیواكردن ده‌بێت بۆ زۆربه‌ی هاونیشتیمانیان كه ره‌نگه بڵێن (( خۆ ، به‌بێ ئه‌و هه‌موو خه‌بات و قوربانیدانه، سه‌دام رازی ده‌بوو به ده‌وڵه‌تێكی كوردی له سنوور‌ی ئێستای هه‌رێم و بگره زیاتریش و له‌تێكی كه‌ركوكیش)) . بۆیه ئه‌گه‌ر نه‌توانرێ ریفراندومێكی سه‌رتاپا بۆ هه‌موو سنووری كوردستان بكرێت، باشتروایه له‌باتی ئه‌وه ریفراندۆم، ته‌نیا بۆ ناوچه‌كانی مادده‌ی 140ی ده‌ستووری عیراق بكرێت ، بۆ ده‌نگدان له‌سه‌ر یه‌كگرتنه‌وه له‌گه‌ڵ هه‌رێم . بۆ ریفراندومێكی لەوجۆرەش:\n١- ده‌وڵه‌تی عیراقیش ناچاره قبوڵی بكات، ئه‌وه به‌گوێره‌ی ده‌ستووره.\n٢-هه‌موو كوردستانیانیش له‌سه‌ر ئه‌وه یه‌ك هه‌ڵوێست و یه‌كریز ده‌بن، چانسی سه‌ركه‌وتن تێیدا زۆر زامن تره.\n3-ئه‌وكاته هه‌رێمێكی یه‌كگرتوو، له‌سه‌ر بناغه‌ی دوو ریفراندۆم (( 2005 و 2017 )) زۆر راستترو زۆر به‌هێز ترو زۆر گونجاوتر ده‌توانێ هه‌نگاو بنێت به‌ره‌و سه‌ربه‌خۆیی. بۆ ئه‌وه‌ش، ته‌نیا بڕیاری په‌رله‌مانێكی ئازاد به‌سه بۆ راگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆیی و بۆ دیالۆگ له‌گه‌ڵ به‌غدادو دراوسێكان و كۆمه‌ڵگه‌ی نیوده‌وڵه‌تی‌و نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان.\n((شایه‌نی بیرخستنه‌وه‌یه كه ساڵی 2005 ، ریفراندومێكی – غه‌یره حزبی- نیمچه فه‌رمی به‌ڕێوه‌برا. كه نه‌ك هه‌ر دانیشتووانی سنووری هه‌رێم ، به‌ڵكو ناوچه كوردستانییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی سنووری هه‌رێمیشی گرته‌خۆی ، ئه‌نجامه‌كه‌ی پتر له 98% به‌ڵی بوو بۆ سه‌ربه‌خۆیی. دواتریش ئه‌نجامه‌كانی گه‌یه‌نراوه‌ته ئۆفیسی نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان له جنێف )).\nریفراندوم ((به‌م جۆره‌ی ئێستای)) و ته‌نیا له سنووری ئێستای هه‌رێمدا نه‌ك هه‌ر پێویست ناكات، به‌ڵكوو هه‌ڵه‌و پاشه‌كشه‌و هه‌نگاوێكه بۆ دواوه. ئه‌وه مانای به‌جێهێشتنی ناوچه كوردستانیه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی سنووری هه‌رێمه ، بۆ ئاینده‌یه‌كی ته‌ماوی و پڕ مه‌ترسی دۆڕاندن.\nئه‌و ناوچانه‌ی مادده‌ی 140 ئۆتۆماتیكی له سنوری عیراقدا به‌جێ ده‌مێنن و كێشه‌كه‌یان ده‌بێته كێشه‌ی ده‌وڵه‌تێكی كوردی له دژی عیراق. له‌و ناكۆكییه‌دا هه‌رێم پێویستی به پشتیوانی سنووره‌كانی ئێران و توركیا ده‌بێت، ئایا ئه‌وان پشتیوانی ئێمه ده‌بنبۆ بنیاتنانی ده‌وڵه‌تێكی تۆكمه‌ی به راستی سه‌ربه‌خۆ؟ یان به پێچه‌وانه‌وه فرسه‌ت دەهێنن كه له هه‌نگاوی یه‌كه‌مدا رێگر بن ، ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌یان بۆ نه‌كرا ، واده‌كه‌ن كه به رووكه‌ش له عیراق سه‌ربه‌خۆبین و به‌ڵام له‌ژێر كۆنترۆڵی ئه‌وان و له خزمه‌تی به‌رژه‌وه‌ندییه سیاسی و ئابوورییه‌كانی ئەواندا بین .\nئه‌وان كۆنترۆڵ و كارتی زۆریان به‌ده‌سته‌وه‌یه، ئێمه ده‌سه‌ڵاتمان چییه ئه‌گه‌ر ئێمه ئێستا كارته‌كانی خۆمان ته‌سلیمی ئه‌وان بكه‌ین؟\nهه‌رچۆنێك بێت، ئه‌گه‌ر سه‌ره‌ڕای ناوه‌ختی‌و نه‌بوونی ئاماده‌كاری پێویستییه‌كانی سه‌ركه‌وتن، نه‌بوونی په‌رله‌مان، نه‌بوونی یه‌كڕیزی ، نه‌بوونی ژێرخانی ئابووری و داڕمانی ئابووری و ئیفلاسی میلله‌ت و حكومه‌ت و برسێتی كۆمه‌ڵگه. ئه‌گه‌ر سه‌ره‌ڕای ئه‌وانه، هه‌ر ریفراندوم بكرێت، پێویسته هه‌وڵی ئه‌وه بدرێت كه ریفراندومه‌كه به جۆرێكی تر سه‌ركه‌وتنی بۆ دابین بكرێت. بۆ ئه‌وه‌ش جۆری تری ریفراندوم هه‌یه .\nبۆ ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ی ئێستاو سه‌ره‌ڕای ئه‌و نیگه‌رانیانه، بۆ ئه‌وه‌ی هاونیشتیمانیانی ((سه‌ربه‌خۆیی خواز)) ، به ناڕه‌وا ، نه‌خرێنه ناو خانه‌ی داخوازیكه‌ران بۆ مانه‌وه له عیراقدا، به‌ڵكو وابكرێت كه هه‌مووان له خانه‌ی سه‌ربه‌خۆیی خوازاندا بن ((سه‌ربه‌خۆیی راسته‌قینه، وه‌ك ئه‌وه‌ی رێژه‌یه‌كی زۆر مه‌به‌ستیانه)). بۆ ئه‌وه‌یان جۆرێكی تری ریفراندوم گونجاوه ، كه هه‌ر ته‌نیا هه‌ڵبژاردن نه‌بێت له نێوان دوو بژارده‌ی سه‌ربه‌خۆیی یان مانه‌وه له‌عیراقدا (( به‌ڵی ، یان نه‌خێر ))، به‌ڵكو ریفراندومی سێ بژارده‌بێت، وه‌ك ئه‌مه‌ی خواره‌وه : Multiple-Choice Referendum - ریفراندومێكی(( 3)) بژارده:\nده‌نگدان (( هه‌ڵبژاردنی)) یه‌كێك بێت له‌و سیانه : (1) ، (2) ، (3) .\n((1)) - سه‌ربه‌خۆیی . ((پڕۆژه‌ی كاك مه‌سعود)) . پارتی و هاوپه‌یمانه‌كانی پڕۆژه‌ی خۆیان روونبكه‌نه‌وه .\n((2)) - سه‌ربه‌خۆیی (( پڕۆژه‌ی په‌رله‌مانێكی ئازاد)) A- گێڕانه‌وه‌ی ناوچه كوردستانییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم، به‌هه‌ر شێوازێكی گونجاو یان ریفراندوم به‌گوێره‌ی ((مادده‌ی 140 )). كه وابزانم له‌وه‌دا سه‌رپه‌رشتیی نیوده‌وڵه‌تی و رۆڵی UN هه‌یه، بۆ به‌ڕێوه‌بردن (( ئه‌وه گرنگیشه بۆ پاراستنی پڕۆسه‌كه له كاریگه‌ریی و ده‌ستتێوه‌ردانی دراوسێكان )).\nB- هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی نوێ له‌سنووره نوێكه‌ی هه‌رێمدا ((هه‌موو باشوور به خه‌ڵك و خاكه‌وه)) په‌رله‌مانێكی وا شه‌رعییه‌تی ناوخۆ‌و ده‌ره‌وه‌شی ده‌بێت كه دوای چاره‌سه‌ری قه‌یرانه‌كانی هه‌رێم و ئاماده‌كاری ، هه‌نگاو بنێت دیالۆگ له‌گه‌ڵ به‌غداد و دراوسێكان و كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی، دوای ئه‌وه‌ش بانگه‌وازو راگه‌یاندن بكات بۆ موماره‌سه‌ی مافی بڕیاردانی چاره‌نووس به شێوازی ده‌وڵه‌تێكی سه‌ربه‌خۆ. ئه‌وه ده‌بێته سه‌ره‌تای مێژوویه‌كی نوێ بۆ نه‌ته‌وه‌كه .\n((3)) - مانه‌وه له‌گه‌ڵ عیراق (( فیدرالێ یان كۆنفیدراڵی )) .\nبۆ روونكردنه‌وه‌ش ، ده‌رباره‌ی پێشنیازه‌كه‌و ئایا جگه له ریفراندومی (( به‌ڵی)) و ((نه‌خێر)) ، شێوازی ترو بژارده‌ی زیاتر هه‌یه؟ به‌ڵی ئه‌وه هه‌یه‌و هه‌بووه. نموونه‌یه‌كی ئه‌وه له دوو پرۆسه‌ی ریفراندومدا له سوید. هاووڵاتیان بۆیان هه‌بووه كه له‌نیوان سێ بژارده‌دا ، یه‌كێكیان هه‌ڵبژێن .\nله سوید، لە ساڵی 1957 دا راپرسی گشتی كراوه بۆ 3 جۆر ((مۆدێلی یاسای خانه‌نشینی)) . مۆدێلی1 ، مۆدێلی 2 ، مۆدێلی 3 .\nله سوید ، ساڵی 1980 له سه‌ر پرسی ((یاسای وزه‌ی ناوكی– «طاقة نووي» بۆ به‌رهه‌مهێنانی كاره‌با )) . راپرسییه‌كی سێ بژارده‌یی . هێڵی 1. هێڵی 2. هێڵی 3 . به‌ڕێوه‌براوه. ئه‌و بژاردانه به‌گوێره‌ی، سێ پڕۆژه‌ی جیاوازی ، 3 گروپ پارته هاوبۆچوونه‌كان بوون .\nبه‌گوێره‌ی ئه‌و مۆدێله دەرفەتێكی باشتر ده‌درێت به هاووڵاتیان كه سه‌ربه‌خۆیی هه‌ڵبژێرن به گوێره‌ی نه‌خشه رێگایه‌كی زامنتر و به ئاماده‌كاریی زیاترو به خۆپاراستنێكی زیاتر له نه‌خشه‌ی هه‌ندێک دراوسێی به‌ئاشكرا دوژمنی كورد كه گورگن‌و له پێستی مه‌ڕدا خۆیانیان كردۆته دۆست و به‌رنامه‌ی ئه‌وه‌یان هه‌یه هه‌رێم و ره‌وتی رووداوه‌كان له به‌رژه‌وه‌ندیی كورده‌وه بگۆڕن بۆ بەرژەوەندیی خۆیان.\nریفراندومی ((3)) بژارده بۆ هه‌رێم و ریفراندومی ((به‌ڵی)) و ((نه‌خێر)) بۆ ناوچه‌كانی ماده‌ی 140 ، زامنی ئه‌وه ده‌بن كه هه‌رێمێكی باشووری ته‌واو به خاك و خه‌ڵكه‌وه، به په‌رله‌مانێكی ئازاده‌وه كه زامنی هێزو تواناو یه‌كگرتوویی بێت به‌ره‌و راگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆیی هه‌نگاو بنێت. كه هیوادارم ئه‌و پێشنیازه‌و پێشنیازی تری دڵسۆزان و رۆشنبیرانی نه‌ته‌وه‌كه سوودیان هه‌بێت له‌وه‌ی پڕۆسه‌كه به‌ره‌و سه‌ركه‌وتن ببه‌ن.\nئه‌گه‌ر به پێچه‌وانه‌شه‌وه، ئه‌م هه‌وڵانه ئاسنی سارد كوتان بێت و بڕیاره‌كانی ده‌سه‌ڵاتداران ده‌رباره‌ی ریفراندوم و شێوازەکەی قابیلی گۆڕان و گونجان نه‌بێت، یان خوانه‌خواسته، بۆیان نه‌بێت ده‌ستكاریی بكه‌ن ، ئه‌وا له داهاتوودا پڕۆسه‌كه پێویستی به رۆشنایی و شیكردنه‌وه‌ی تر ده‌بێت (( ئه‌وه‌ش بۆ كاتی خۆی )) و به هیوای پاشه‌رۆژیكی باشتر بۆ گه‌ل و نیشتمان.


بێژه‌ر و ڕاگه‌یاندكار هونه‌ر مزوری پاش ئه‌وه‌ی وازی له كاركردن هێنا له كه‌ناڵی كوردستانی پارتی دیموكراتی كوردستان، ئێستا بۆ كه‌ناڵی جه‌زیره‌ی قه‌ته‌ری كارده‌كات و له دیمانه‌یه‌كدا له‌گه‌ڵ به‌شی خێزانی ماڵپه‌ری خه‌ڵك ئاماژه به هۆكاری وازهێنانی ده‌كات و ده‌شڵێت كه له میدیای كوردی بێزاره.\nخێزان: بۆچی وازت لە كوردستان تیڤی هێنا، هوكارە راستەقینەكەی چییە؟\nهونەر: چونكە بەرِێوبەری كوردستان تیڤی زۆر دژایەتیم دەكرد و هەر لە سەرەتایی دەست بەكار بونم لەو كەناڵە زۆر دژایه‌تی منی دەكرد بۆیە ناچار بووم واز لەو دەزگایە بێنم.\nخێزان: بۆچی یەكسەر چویتە كەناڵێكی عەرەبی نەك كەناڵێكی تری كوردی؟\nهونەر: هەوڵم دا بۆ چەند كەناڵێكی كوردی ئەهلی لە هەوڵێر كاربكه‌م بەڵام دەرگایان بۆ نەكردومەوە، چەند كەناڵیكی حزبی داوایان لەمن كرد لەگەڵیان كاربكەم بەڵام نامەوێت لە میدیایی حزبی دا كاربكەم.\nخێزان: بۆچی كەناڵی جەزیرەت هەلبژارد؟ بەپێی قسەی خەڵك سیاسەتی ئەو كەناڵە دژی گەلی كوردە ؟\nهونەر: من لە كەناڵی جەزیرە سیاسیەتی خۆم پەیرەو دەكەم من تەنیا هەواڵ داده‌ڕێژمه‌وه، تا ئێستا چەندین هەواڵمان لە بەرژەوەندی پێشمەرگەدا دروست كردوە، هەمو میحەوەرەكان شاهیدن، ئێمەین داتاكان دەدەینە دەوحە و لە كەناڵی جەزیرە چەندین جار لەسەر دەوڵەتی كوردی و پێشمەرگە و پەكەكە هەواڵ و راپورتمان دروست كردوە، ئیدی نازانم كێ دەڵێت جەزیرە دژی گەلی كوردە.؟\nخێزان : ئەی بەرێوبەری كەناڵی جەزیرە چۆنە؟\nهونەر: بەرێوبەری كەناڵی جەزیرە وتویەتی هەر كاتێك دەوڵەتی كوردی راگەیاندرا ئێمە وەك یەكەمین كەناڵ دانی پێدا ده‌نێین و ئاڵایی كوردستان لە پشت شاشەی بێژەرەكانمان دادەنێن، بەڵام جەزیرە كەناڵێكی پرۆفیشناڵە باسی ئەوە دەكات كە هەیە و كەی سەربەخۆی كوردستان راگەیاندرا ئەوكاتە ئەوانیش باسی دەكەن.\nخێزان: بە تەنیا كوردستان تیڤی بەجێتهێشت , یان وازت لە پارتی دیموكراتی كوردستانیشت هێنا ؟\nهونەر: من پلەدار بووم لە نێو پارتی دا و ئەندامی مەكتەبی رێكخراوە جەماوەریەكانم بووم، به‌ڵام وازم لە ئەویش هێنا , ئێستا من نە پارتیم نە هیچ حزبێكی تر و رقیشم لە حزبەكانە بەڵام ئەوه‌یش ناشارمەوە كە من تاكێكی عەشیرەتی بارزانم و شانازی بە عەشیرەت و باب و باپیرەكانم دەبەم\nخێزان: لەماوەی كاركردنتدا كامیان پێ باشتر بۆ كەناڵە كوردیەكان یان جه‌زیرەی عەرەبی ؟\nهونەر: هەمومان لە میدیایی كوردی بێزارین، چونكه شەڕێكی درۆنی تیایدا دەكرێت لەگەڵ بینەر، ساڵێكی كاركردنم لە جەزیرە ئەزمونی 10 ساڵی كاركردنم بوو لە میدیا كوردیەكان چونكە تا لە كەناڵێكی پرۆفیشنال كار نەكەی نازانی چەند بە رێكخراوی كارەكە ئەنجام دەدرێت.


🏰 باخی فەرەجی حەمە مراد شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 28 2010 9:59AM\nلە سلێمانی لە گەڕەکی دەرگەزێن نزیک بە کارێزی دایکی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 28-11-2010 9:59:25\n📷 قوتابخانەی دەرگەزێن، پۆلی سێیەمی سەرەتایی - 1962 وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 25 2015 12:36PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 25-9-2015 12:36:59\n📷 قوتابخانەی دەرگەزێنی کوڕان وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 17 2015 1:40AM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 17-4-2015 1:40:45


دید شۆڤێنى له ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل\nهه‌ر ئه‌وه ده‌ستووره له‌مادده‌ى 4 باس له فره زووانى كردگه‌و دگان وه ئه‌وه ناگه ك هه‌ردوگ زووان عه‌ره‌بى و كوردى دو زووان فه‌رمیین له سه‌رانسه‌ر عراق و ریگه‌یش داسه هاووڵاتیه‌یل توركمانى و سریانى و ئه‌رمه‌نى وه زووان دایگ بخوه‌نن و هه‌ر له‌و مادده‌ى چوار ده‌ستووره ریگه دریاگه ك:\n1- رووژنامه‌ى فه‌رمى وه‌قائع عراق وه هه‌ردوگ زووان كوردى و عه‌ره‌بى ده‌ربچوود.\n2- قسه‌كه‌ردو لێدوان و ده‌رخستن له بواره‌یل فه‌رمى جوور" ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل، ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل، دادگایه‌یل، كۆنگره‌یل فه‌رمى" وه هه‌ردوگ زووان كوردى و عه‌ره‌بى بوود.\n3- دگانناین وه به‌ڵگه‌یل فه‌رمى وه هه‌ردوگ زووان و ده‌ركردن به‌ڵگه‌نامه‌یل فه‌رمى وه‌پیان.\n4- وازكردن خوه‌ندنگایه‌یل وه هه‌ردوگ زووان وه گووره‌ى رینمایه‌یل په‌روه‌رده‌یى.\n5- هه‌ر بواریگ تر ك شیواز یه‌كسانى مسۆگه‌ر بكا جوور سكه و پاسه‌پۆرت و پوول .\n6- دامه‌زریاگه‌یل فیدراڵى و دامه‌زریاگه‌یل فه‌رمى هه‌رێم كوردستان هه‌ردوگ زووان تیه‌رنه كار.\n7- زووانه‌یل توركمانى و سریانى دو زووان تر فه‌رمیین له‌و یه‌كه‌یل ئداریه ك زوورم مه‌ردمه‌یلى پیك تیه‌رن.\n8- هه‌ر هه‌رێم یا پاریزگایگ ئه‌راى هه‌س وه راپرسى گشتى زووانیگ تر ناوچه‌یى بكاده زووان فه‌رمى، هه‌ر له‌مادده‌ى چوار ده‌ستوور جه‌خت له‌وه كریاگه ك یاسایگ تایبه‌ت وه زووان ده‌ربكریه‌ید. بڕگه‌ى یه‌ك مادده‌ى(12)ى ده‌ستووریش ئاماژه وه ئه‌وه كردگه ك ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل بایه‌سه یاسایگ تایبه‌ت ده‌ربكا ئه‌را ئاڵاو دروشم و سروود نیشتمانى ك گوزارش له پیكهاته‌یل ملله‌ت عراق بكا.\nئنجا بیجگه ئه‌وه‌ك دو خول ئه‌نجوومه‌ن ته‌واو بوى، وه‌لى تائیسه نه یاساى تایبه‌ت وه زووان فه‌رمى و نه‌یش یاساى تایبه‌ت وه ئاڵاو دروشم و سروود نیشتمانى ده‌رچینه. هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش دویاى چه‌وه‌ڕیكردن و ئاماده‌كارى فریه‌یگ ، له‌ى ماوه‌ى هه‌ردوگ یاساى تایبه‌ت وه زووان فه‌رمى و سروود نیشتمانى خریانه خشته‌ى كاره‌یل ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یله‌و، وه‌لى فراكسیۆنه‌یل عه‌ره‌بى ره‌زامه‌نى له‌بان هویچكامیان نیشان نه‌یان.\nهه‌ر له‌ى باوه‌تیشه‌و قسه‌كه‌ر هاوپه‌یمانى كوردستان له ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل وه داخ و سه‌رسوڕمه‌نینه‌و هووكار ده‌نگ نه‌داین زوورم ئه‌ندامه‌یل ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل ئه‌را یاساى زووان فه‌رمى ئه‌را دیدیگ شۆڤێنى به‌یده‌و ك وه‌هه‌مان دید رژیمه‌یل وه‌رینه‌و ته‌ماشاى ئى مه‌سه‌له كه‌ن و ئه‌وه وه‌پیان هه‌زم نیه‌و ك له‌بان پاسه‌پۆرت و پویل وه هه‌ردوگ زووان كوردى و عه‌ره‌بى بنویسریه‌ید، یا باس زووانه‌یل تر جوور سریانى و توركمانى بكریه‌ید، یه‌یش له‌وه‌ختیگه ك مادده‌ى چوار ده‌ستوور فره وه‌ئاشكرا ئاماژه وه‌و مه‌سه‌له‌یله كردگه‌و هویچ بورایگ ئه‌را شیه‌وكردن جیا نه‌یشته‌سه‌و له‌تى.\nئه‌را مه‌سه‌له‌ى سروود نیشتمانییش، ئه‌ندامه‌یل فراكسیۆنه‌یل عه‌ره‌بى رازى نین خه‌ته شعریگ وه زووان كوردى له‌تى بوود، یه‌یش له‌وه‌ختیگه ك له‌مادده‌ى(12)ى ده‌ستوور عراق فره وه‌ئاشكرا باسى كردگه ك بایه‌سه ئه‌و سرووده گوزارش له گشت پیكهاته‌یل عراق بكا. ئنجا له‌وه‌ر رووشنایى ئى راسیه‌یله په‌رله‌مانتاره‌یل عه‌ره‌ب ریز له‌و هه‌قه‌یل ناگرن ك ده‌ستوور مسۆگه‌رى كردگه ئه‌را ملله‌ت كوردستان، ئه‌ى ئایا ئه‌را مه‌سه‌له‌یل تر نازگ و گه‌وراو نه‌ته‌وه‌یى هه‌ڵویستیان چوینه؟ ئایا بایه‌سه چ دڵیگ وه‌و په‌رله‌مانه خوه‌ش بكه‌یم ك نوێنه‌ره‌یل عه‌ره‌ب له‌تى وه‌و شیواز شۆڤێنیه هویره‌و بكه‌ن؟