حیکایەتی مردن و ژیانی سابیر کرماشانی!\n04:59 - 27/04/2021 217 جار خوێندراوەتەوە\nسڵاوتان لێبێت...من ناوم سابیرە..سابیری حەمەی میرزادە..ناسراوم بە سابیر کرماشانی. دەمەوێت چیرۆکی خۆمتان بۆ بگێڕمەوە، چیرۆکێک کەتیایدا هەم خۆم، روداوەکان دەگێڕمەوە و هەم خۆیشم پاڵەوانم، بۆیە تکاتان لێدەکەم کەمێک سەبر و تەحەمولتان هەبێت و تا کۆتایی بمێننەوە.لەسەرەتاوە حەزەکەم ئەوەتان پێبڵێم خۆشم نازانم چۆن ئەم نازناوی کرماشانییە بەناوەکەمەوە لکا، لە زۆر زووەوە بەناوەکەمەوەیە و لێمنابێتەوە. منێک تا ئێستا لەژیانما هەرگیز کرماشانیشم نەدیوە، چجای ئەوەی خەڵکی کرماشان بم. بەڵام بەهەرحاڵ ئێستا ئەوەتا پێمدەڵێن سابیر کرماشانیم، تاوەکو ئێستاش، جاری وا هەیە شەوان بەر لەخەوتن زۆر لەخۆم دەکەم، مێشکی خۆم توند دەگوشم تا شتێکم بەبیر بێتەوە کە بزانم کێ یەکەم کەس ناوی نام سابیر کرماشانی، کەچی شتێکی وام بیرناکەوێتەوە، بەڵام وەک خەونێکی دوور، وەک تراویلکەیەک لەبیابانەکانی خەیاڵمدا، دێتەوە بیرم ماڵێکی کرماشانی لەسەرەتاکانی شەڕی عێراق و ئێراندا ئاوارەی شارەکەی ئێمە بوون و هاتنە گەڕەکەکەی ئێمە، زۆر دەستکورت و هەژاربوون، شتێکی وایان نەبوو، لەسەرەتادا دایکم یەکەم کەس بەزەیی پێیاندا هاتەوەو بڕێک کەلوپەل و خۆراکی بۆ بردن و دواتریش ژنانی گەڕەک کۆمەکی زیاتریان کردن.\nماڵە کرماشانییەکە، پیاو و ژنێک و کچ و کوڕێکی منداڵ بوون. پیاوەکە پیاوێکی چوارشانەی سپی پێستبوو، پێشمەرگەی حزبێکی کوردی رۆژهەڵابوو. ژنەکەش ئەسمەرێکی چاو گەورەبوو کە هەندێک ژنی گەڕەک لەسەرەتادا بەزەیی و دواتریش بەهۆی جوانیەکەیەوە ئیرەیان پێدەبرد.\nکوڕەکە هاوتەمەنی من و کچەکەش یەک دوو ساڵێک گەورەتربوو، زۆر زوو تێکەڵاویان بووم و بوونە هاوڕێم. ئەوان بە کوردییەکی کەمێک جیاوازتر لەم زمانەی خۆمان قسەیان دەکرد، بەڵام زمانەکەیان تۆنێکی خۆشی هەبوو، هەربۆیە زۆربەی مناڵانی گەڕەک هەوڵماندەدا بەو جۆرەی ئەوان قسەبکەین و لاساییمان دەکردنەوە.\nلەناو هەموو مناڵانی گەڕەکدا من زیاتر تێکەڵاویان بووم و بوومە هاوڕێی کوڕەکەیان (کە لەئێستادا ناوەکەیم بیرنەماوە)، نازانم کێ بوو یەکەمجار پێی وتم تۆش لەو کوڕە کرماشانییە دەکەیت، بەڵام لەبیرمە ساڵانی دواتر بە سابیر کرماشانی ناوبانگم پەیداکردبوو.\nبا زۆر دوور نەکەوینەوە و سەرتان نەیەشێنم، چونکە چیرۆکە سەرەکییەکەمان لەیاد دەچێت و ئێوەش ئەوکات گلەیی ئەوەم لێدەکەن و دەڵێن ناوت سابیری حەمەی میرزادە بێت، یاخود سابیر کرماشانی، یاخود هەرچییەک بێت کێشەی ئێمە نییە و خۆت لەگێڕانەوەی چیرۆکەکە دەدزیتەوە.\nلەراستیدا چیرۆکەکەی من دوو بەشە کە هەر یەکەیان چیرۆکێکە بۆ خۆی و بەهیوام ئێوە لە دواجاردا خۆتان بڕیاری لەسەربدەن و کۆتاییەکانی بلکێنن بەیەکەوە تا شتێکتان بۆ ڕوون بێتەوە.\nرۆژێکی پایزبوو، ساڵانی سەرەتایی دوو هەزارەکان بوو. ئێمە چوار گەنج بووین لەئەستەمبوڵدا بەدوای قاچاخچیەکدا دەگەڕاین ئاودیوی خاکی یۆنان مان بکات.\nدوای گەڕانێکی کەم، قاچاخچیەکمان دۆزییەوە و رێککەوتین لەرێگای ئاوی ئیجەوە بمانپەڕێنێتەوە بۆ ئەو دیوو.\nمن بەهاوڕێکانم وت با بە ڕێگای پێ بڕۆین سەلامەتترە، کەچی یەکێکیان کە ناوی (هیوا سور)بوو، سوربوو لەسەر ئەوەی بە ئیجەدا بڕۆین زووتر دەگەین، ئێمەش بەگوێمان کرد و شەوێک لە ئەستەمبوڵ، خستینیانە ناو ئۆتۆمبیلێکی کەپسەوەو دوای چەندین کاتژمێر لێخوڕین لە نزیک ئاوێک دایانبەزاندین. کەمێکی تر بەپێی رۆشتین و سواری بەلەمێکیان کردین. خودایە بەو نیوەشەوە ئەو دەریایە چی سامێکی هەبوو!.\nمن بە هیوا سورم وت براکەم با نەڕۆین، ئەم بەلەمە جێگای ئەم هەمووەی تیانابێتەوە، کەچی ئەو کە کۆڵەپشتەکەی دەکردە شان سوربوو لەسەر ئەوەی تا ئەوبەر ناوەستێ.\nهەرچۆنێک بوو سەرکەوتین، بەلەمێکی بچوک نزیکەی 25کەسی تیادا بوو، کە کەوتەڕێ، ماتۆڕی بەلەمەکە هاواری دەکرد.\nنیوەی شەو بوو، بەناو ئیجەدا بەلەمێک رووەو رۆژئاوا بێدەنگی دنیای شەقدەکرد، جگە لە ورتەورتی چەند کەسێکی سەر بەلەمەکە و دەنگی شەپۆلە بێ ئامانەکانی ئیجە و هاواری شێتانەی ماتۆڕی بەلەمەکە هیچی تر نەدەبیسترا.\nلەپڕ یەکێک هاواریکرد بەلەمەکە کونبوو!.\nراستیتان بوێ، نازانم چەندێک بوو رۆیشتبوین، بەڵام دەیانوت زۆرمان نەمابووە بگەین، ئەوەندەم لەبیرە هیوا سور، شایەتومانێکی هێناو نوقمبووین، ئیدی کاتێک بە ئاگا هاتمەوە لەئەمبوڵانسێکدابوم و یەک دوو کەس بەبان سەرمەوەن و بە زمانێک قسەیان دەکرد نە تورکیی بوو نە ئینگلیزی.\nوەک دواتر لەو کوردانەم بیست کە لە نەخۆشخانە بەهۆی هەستی کوردبوونەوە، سەردانیانکردم کاتێک بەلەمەکە نقومدەبێت، لەوکاتەدا بەلەمێکی پۆلیسی ئێشکگری یۆنانی، فریادەکەوێت و لە 25 کەس تەنها دوو کەس رزگاریان دەبێت کە یەکێکیان من بووم (سابیر کرماشانی).\nچۆن نەخنکام و نەمردم خۆشم نەمزانی!.\nساڵانێکی درێژە ئەو رووداوە روویداوە. ئێستاش من لەبەریتانیام و پاسپۆرتی ئەوێم هەیەو دۆخی مادیم زۆرباشە..بەڕای ئێوە ئەوە ئازایەتی خۆم بووە گەیشتوم بە بەریتانیا و وەزعی مادیم باشە..یاخود هی ئەوەیە من نەخنکام و رزگارم بوو؟.\nئەی ئەوانەی کە مردن ئەگەر نەمردایەن ئێستا ئەوانیش لێرە، لەبەریتانیا نەدەبوون وەک من و سەروەتێکی زۆریشیان نەبوو؟ من ئازابووم نەمردم یان ئەوان هیچ بوون مردن؟ چما مردن و ژیان بەدەستی خۆتە؟ چما چارەنوس خۆت دیاری دەکەیت؟ بۆ هیوا سور سورنەبوو لەسەر ئەوەی بگاتە ئەوبەر..ئەی بۆ نەگەیی؟.\nساڵانی گرانییەکە، تازە پێدەگەیشتین، لەگەڵ ( بارامی تەلپێچ)ی هاوڕێمدا بڕیارماندا بۆ ئیشکردن بڕۆین بۆ تاران. ئەوکاتە وەک ئێستا نەبوو، زۆربەی گەنجانی کوردی باشور بەقاچاخ دەڕۆیشتن بۆ تاران و بەندەر عەباس بۆ کرێکاریی، بێ ئیشی و قات و قڕی و گرانییەک بوو گەنجان وردە وردە وڵاتیان چۆڵدەکرد. بارامی تەلپێچ بۆیە وا ناوی دەرکردبوو، تەلی هەڵدەپێچا. ئەو ساڵانە دیاردەی تەل هەڵپێچین لە زۆربەی شارەکاندا بڵاوبوو، ئامێرێکی هەڵپێچێن لەناوەڕاستی شەقامە گشتیەکەدا دادەنراو ئەو کەسەی تەلە دڕکاوییەکانی لە خەڵکی دەکڕی، بەشەقامەکەدا درێژی دەکردنەوەو دواتر بەئامێرەکە هەڵی دەپێچاو دەیکردنە تۆپەڵی گەورە گەورەو دواتر ئەویش دەیفرۆشتە کەسێکی تر و ئەویش دەیبرد بۆ ئێران دەیفرۆشت..ئەو ساڵانە ئێران هەموو شتێکی دەکڕی.تەنانەت شۆفڵ و گەڵابە و کارگەی قیریشی دەکڕی و خەڵک و حزبەکان هەموو شتێکیان ئاودیوی ئێران دەکرد، وەک ئەوەی بۆ میوانی هاتبن و لەوڵاتی خۆیاندا نەمێننەوە.\nمن و بارام لەپێنجوێنەوە چوینە سنەو لەسنەوە بە تەکسییەک بەرەو تاران بەڕێکەوتین. بارام ناونیشانی یەک دوو برادەری خۆی پێبوو کە لە تاران لە باڵەخانەیەکی گەورەدا کرێکارییان دەکرد و لە نامەیەکدا بۆ بارام نوسیبویان شوێنی باش و ئیشی باش و خواردنی باشیان هەیە.\nلە تێرمیناڵەکەی سنە من بە بارام وت با بە ئوتوبوس بڕۆین سەلامەتترە، کەچی بارام بە دڵخۆشییەکی زۆرەوە وەک ئەوەی پەلەی بێت زووتر بگات وتی نا تەکسی خێراترە، کێ تاقەتی ناو پاسی هەیە!.بەڕێکەوتین..ڕێگایەکی دوورو درێژ، چەند جارێک شۆفێرەکە لەچێشتخانەو چاخانەکانی سەر رێگا لایدا. ئەوەی باشبوو لە هیچ خاڵێکی پشکنین نەیانوەستاندین.\nدەمەو بەیانبوو لە قسەی شۆفێرەکە بە ئاگا هاتینەوە و پێیوتین ئاغایان ئەوە گەیشتین، ئێرە تێرمیناڵی گەورەی تارانە. زۆری پێنەچوو بارام کە خۆی بە بەرپرسی گەشتەکە دادەنا، تەکسیەکەی تری گرت و بە فارسیەکەی تێکشکاوەوە شۆفێرەکەی تێگەیاند بمانبات بۆ ئەو ناونیشانەی کە دەمانەوێت. من یەکەمجارمبوو شارێک بەو گەورەییە ببینم، توشی حەپەسان هاتبووم. باڵەخانەی بەرز، شەقامی قەرەباڵغ، روخساری خەڵکی جیاواز جیاواز، دەنگە دەنگ و غەڵبە غەڵبی خەڵک، زمانێکی جیاوازتر.\nتەکسیەکە دایبەزاندین، بارام لەمبەری شەقامەکەوە بە دەست ئاماژەی بۆ باڵەخانەیەکی بەرزی ئەوبەرکردو، وتی ئەوەتا..ئەوە شوێنەکەیە بەسەلامەتی گەیشتین. کرێکارەکانمان دەبینی کە تازە دەڕۆشتنە سەر کارەکەیان بێزار دیاربوون.\nبارام کۆڵەپشتەکەی رێککردو وتی با بڕۆین..ویستمان لەشەقامەکە بپەڕینەوە، ئەوەندەم لە یادە هێشتا نەچوبوینە ناوەڕاستی شەقامەکە، لە پڕ دەنگێک هات و زرم کەوتین.\nچەند هەفتە دواتر کە چاومکردەوە لە بیمارستانێک خەریکی چارەسەرمبوون. وەک ئەوەی دواتر هاوڕێیەکی کرێکاری بارام بۆی گێڕامەوە دوای ئەوەی ئێمە (من و بارام) دەمانەوێت لە شەقامەکە بپەڕینەوە ئۆتۆمبیلی ئەفسەرێکی پاسداران (بەپێی لێکۆڵینەوەکانی پۆلیس ئەفسەرەکە بەو بەیانی زووە حەشیشی کێشاوەو ویستویەتی بڕوات بۆ سەربازگەکەی) بە ئۆتۆمبیلەکەی لێمان دەدات و ئەو هاوڕێ کرێکارەی بارام کە تازە دەچێتە سەرئیش رووداوەکە دەبینێت، کاتێک وەک دەیان کەسی تر کە لەسەرمان کۆدەبنەوە دەمانناسێتەوە و هەر لەوێدا من بۆ تیمارستان و بارامیش بۆ توب عەدلی دەگوازنەوە. ساڵانێک دواتر کاتێک بۆ یەکەمجار چومە شاری لەندەن ئەو دەمەو بەیانییەی تارانم بیرکەوتەوە، دواین نیگای بارامم بیرکەوتەوە کە کۆڵە پشتەکەی رێککردەوەو وتی بابڕۆین.\nهیوا سورم بیرکەوتەوە کە وتی ئیشاڵا دەگەینە ئەوبەر..ئەو کوڕە کرماشانییەم بیرکەوتەوە کە ئێستاش نەمزانی چی لێهات و لەچی قوژبنێکی دونیادا خۆی شاردەوە؟.\nمنیش کە ئەم چیرۆکە بۆ ئێوە دەگێڕمەوە نازانم ئەگەر بارامی تەلپێچ یاخود هیوا سور لە جێگای من لێرە بوایەن هەمان چیرۆکیان بۆ دەگێڕانەوە یاخود نا.. ئەگەر ئەوان پاڵەوان بونایە و منیش قوربانی چی..؟ ئایا چیرۆکەکە ئەم چیرۆکە دەبوو یاخود چیرۆکێکی دی...!!


📅 07-01-2019 - منداڵێکی ونبووی هەڵەبجە لە قوم دۆزرایەوە رێکەوت و رووداو\n👁 ئەڤ بابەتە 4,421 جار هاتیە دیتن\nباکووری کوردستان - لە 10 گەڕەک و دێ و لادێی ناوچە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 16 15 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 1-12-2018 21:11:57\n📊 10 هەزار گەشتیار ڕوویان لەهەڵەبجە کردووه ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jul 22 2015 10:45PM\n👁 ئەڤ بابەتە 12,647 جار هاتیە دیتن\nڕۆژنیوز - شرام هەورامی بەگوێرەی ئامارەکانی بەڕ [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 22-7-2015 22:45:52\n📅 16-03-2018 - 30هەمین ساڵڕۆژی کیمیابارانی هەڵەبجە و کۆمەڵکوژیی کورد لە عەفرین لە 56هەمین رۆژیدا رێکەوت و رووداو\n📅 دەمێ تومارکرنێ Mar 16 2018 12:00AM\n👁 ئەڤ بابەتە 7,290 جار هاتیە دیتن\nباشووری کوردستان - مەراسیمی سیهەمین ساڵیادی تاوان [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 24 15 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 16-3-2018 0:00:00\n📅 16-03-2020 - 32هەمین ساڵڕۆژی کیمیابارانی هەڵەبجە و 3هەمین رۆژی قەدەغەکردنی هاتووچۆ رێکەوت و رووداو\n👁 ئەڤ بابەتە 72,790 جار هاتیە دیتن\nرۆژهەڵاتی کوردستان - هاووڵاتییەکی کورد بە ناوی کە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 33 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 1-2-2020 15:05:16\n📊 20 تاقانەی هەڵەبجە لە بەرەکانی شەڕن ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Mar 27 2015 4:28PM\n👁 ئەڤ بابەتە 11,948 جار هاتیە دیتن\nبەپێی بڕیارێکی سەرۆکی هەرێمی کوردستان، نابێت تاقان [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 74% ✍ هـ.ب. 27-3-2015 16:28:03\n📊 2019 ساڵی ئەنجامدانی پڕۆژە خزمەتگوزارییەکان دەبێت لە هەڵەبجە ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jan 4 2019 4:00PM\n👁 ئەڤ بابەتە 1,924 جار هاتیە دیتن\nدواڕۆژ، عەلی حەمە سەعید جێگری پارێزگاری هەڵەبجە ئ [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 4-1-2019 16:00:53\n📊 224 روداوی ئاگرکەوتنەوە زیانی 200 ملیۆن دینار بە هەڵەبجە دەگەیەنێت ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jul 25 2017 10:57PM\n👁 ئەڤ بابەتە 5,366 جار هاتیە دیتن\nدواڕۆژ، عەلی حەمەسەعید لە شەش مانگی رابردوودا لە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 25-7-2017 22:57:32\n👫 ئازاد محەمەد - جووتیارە نموونەییەکەی هەڵەبجە کەسایەتی\n📅 دەمێ تومارکرنێ Dec 28 2020 12:13PM\n👁 ئەڤ بابەتە 104 جار هاتیە دیتن\n... [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 4 0 ✔ 74% ✍ هـ.ب. 28-12-2020 12:13:36\n📝 ئازاری هەڵەبجە، لە هەڵەبجەی پڕ ئازاردا بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Mar 15 2019 9:03PM\n👁 ئەڤ بابەتە 1,367 جار هاتیە دیتن\nسی و یەک ساڵ تێدەپەڕێ و هێشتاش هەڵەبجە برینی لێدەت [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 15-3-2019 21:03:15\n📊 ئاگرکەوتنەوە و لافاو زیانی 177 ملیۆن دیناریان لە هەڵەبجە داوە ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jan 7 2019 1:59PM\nلە ساڵی ڕابردوودا 368 ڕوووداوی ئاگرکەوتنەوە و لافا [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ن.ئـ. 7-1-2019 13:59:05


به‌ته‌نها قائیمقامی هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید دز نیه !!…..پشتیوان كه‌ریم گه‌ڵالی – Denegkan\nبه‌ته‌نها قائیمقامی هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید دز نیه !!…..پشتیوان كه‌ریم گه‌ڵالی\nbydengekan\tSeptember 13, 2009\tگشتی\nله قه‌زای( سیدصادق) یش دزییه‌كی گه‌وره كراوه وه‌رن با كه‌شفی بكه‌ین\nپشتیوان كه‌ریم گه‌ڵالی/سیدصادق\nسه‌ره‌تا من لێره‌دا وه‌ك هه‌ر ئینسانێك كه‌له‌م كوردستانه ئه‌ژیم زۆر ڕێزو سڵاوم\nبۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه په‌رده له‌سه‌ر دزو به‌رپرسی بێڕه‌وشت و تاڵانچیان هه‌ڵئه‌ماڵن و ماهیه‌تی نائینسانییان بۆ خه‌ڵك ئاشكرا ده‌كه‌ن .\nئه‌وه بڵێم ڕه‌نگه زۆرێك له خوێنه‌ران ئه‌و ڕه‌خنه‌م لێبگرن كه‌بۆ به‌و زه‌قیه ده‌ڵم دزی بۆ ناڵێم گه‌نده‌ڵی به‌ڵام به‌ڕێزان ئه‌وه‌ی حه‌ق و مافی ئه‌م خه‌ڵكه به‌شمه‌ینه‌ت و زوڵم لێكراوه بخوات شایانی ئه‌وه‌یه نه‌ك دز به‌ڵكو زۆر له‌وه زیاتری پێ بوترێت كه‌من به‌داخه‌وه نه‌مزانی وشه‌ی له دزی خرابتر چییه بۆیه به‌كارم نه‌هێنا به‌هه‌ر حاڵ نامه‌وێت له باسه‌كه‌م لابده‌م . بابچینه‌وه سه‌ر باسه‌كه‌مان .\nله‌م ماوه‌ی پێشودا هه‌واڵی دیارنه‌مانی بڕێك پاره كه بۆ وشكه‌ساڵی هه‌ڵه‌بجه ته‌رخان كرابوو له‌زۆربه‌ی میدیاكانی بینراو و بیستراو بڵاو كرایه‌وه . له لێكۆڵنه‌وه‌ی سه‌ره‌تایدا ڕاگه‌یه‌نرا كه قایمقامی هه‌ڵه‌بجه ئه‌و پاره‌ی دزیوه .\nلێره‌دا پرسیارێك دێته پێشه‌وه ئایا به‌ڕا ی ئێوه‌ی خوێنه‌ر پێتانوانیه كۆمه‌ڵه به‌رپرسێكی دز له هه‌ڵه‌بجه كلكیان پێكه‌وه گرێدابێت و له‌زۆر دزی تردا شه‌ریك بن و ئه‌و سه‌ره‌داوه كه جه‌نابی قائمقامه ونیان كردبێت هاوكارییان كردبێت بۆ ئه‌وه‌ی خۆشیان به‌ده‌ردی ئه‌و نه‌چن و ده‌سته‌كه‌یان كه‌شف نه‌بێت؟\nئه‌وه‌ی من ده‌مه‌وێت باسی بكه‌م و هه‌موو لایه‌كی دڵسۆز هاوكاری یه‌ك بین و په‌رده‌ی له‌سه‌ر هه‌ڵماڵین بریتیه له دروستكردنی قوتابخانه‌یه‌كی ( 12 ) پۆلی له گه‌ڕه‌كی سه‌رای قه‌زای سیدصادق ئه‌م قوتابخانه له‌لایه‌ن كۆمپانیایه‌كی توركییه‌وه ساڵی (2004)كاری تێدا كراوه نزیكه‌ی له سه‌دا چل له كاره‌كانی ته‌واو كراوه و دواتر به‌جێی هێشتووه تاوه‌كو ئێستا هیچ لێپرسینه‌وه‌یه‌ك نه‌كراوه وله‌كاتێكدا كه ئه و قوتابخانه‌یه زۆر پێویسته بۆ ئه‌و گه‌ڕه‌كه قوتابخانه‌كانی سیدصادق له دوو ده‌وام زیاتریان تێدا ده‌كرێت كێشه‌یه‌كی زۆری بێشوێنی منداڵان هه‌یه له‌قوتابخانه‌كان.به‌ڵام ئێستا چه‌ند كه‌سێك ئه‌و قوتابخانه ته‌واو نه‌كراوه‌یان كردووه به خانه‌ی ئاژه‌ڵ به‌خێوكردن و چه‌ند مانگاو بزنێكی تێدا به‌خێو ده‌كه‌ن .\nئێمه وه‌ك كۆمه‌ڵێك گه‌نجێكی سه‌ربه‌خۆ چه‌ندجارێك ڕوبه‌ڕوی به‌رپرسان بوینه‌ته‌وه و پرسیارمان له له سه‌رۆكی شاره‌وانی و په‌روه‌رده و به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه كه ئه‌وكات سیدصادق ناحیه بوو پرسیارمان لێكردوون كه بۆ ئه‌و كۆمپانیایه غه‌رامه نه‌كراوه و یان پرۆژه‌كه نه‌دراوه‌ته كۆمپنیایه‌كی تر بۆ ئه‌وه‌ی كاره ته‌واو نه‌كراوه‌كان جێبه‌جێ بكات به‌ڵام یان وه‌ڵامیان نه‌داوینه‌وه یان پێیان وتوین له به‌رنامه‌دایه ..\nئه‌وه‌ی ئێمه هه‌ستی پێ ده‌كه‌ین و گومانی لێده‌كه‌ین پاره‌ی ئه‌و پڕۆژه‌یه له‌لایه‌ن چه‌ند به‌رپرسێكه‌وه دزرابێت و هه‌ر بۆیه كاتێك كه ئێمه پرسیاری ئه‌و پرۆژه ده‌كه‌ین له به‌رپرسانی شار و پارێزگای سلێمانی خۆیان له پرسیاره‌كانمان ده‌دزنه‌وه.\nپرسیاری دووه‌م /ئایا كێشه‌ی خه‌ڵكی كوردستان هه‌ر ئه‌و بڕه پاره‌یه كه له‌هه‌ڵه‌بجه دزراوه . ئه‌ی ئه‌و هه‌موو نه‌وت و گومرگ و سه‌دا حه‌ڤده‌و كۆمه‌كی وڵاتانه كه به‌ناوی ئه‌نفال و كیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه وه‌ریان گرتوه له‌ماوه‌ی ئه‌و هه‌ژده نۆزده ساڵه چیلێهات.\nپرسیارێكی تر /ئه‌گه‌ر دزه‌كان بگیرێ ئه‌یپێمناڵن كێ و له كامه دادگا دادگایی بكرێن خۆ له‌كوردستان زیندانی كردن و دادگایكردن به‌س بۆ ڕۆژنامه نوسان و ئازادیخوازان و داكۆكیكارانه له مافی ڕه‌وای خه‌ڵك زیندانی بۆ ئه‌و كه‌سانه‌یه كه داوای ئاو كاره‌با ده‌كه‌ن.\nبه‌داخه‌وه باسه‌كه‌مان قسه‌ی زۆر هه‌ڵئه‌گرێت و به‌ئاسانی كۆتایی نایه‌ت\nئه‌وه‌ی ماوه بڵێم ته‌نهاو ته‌نها ئیراده‌ی به‌هێزی خه‌ڵكه ده‌توانێت چۆك به‌هه‌موو ناعه‌داله‌تخوازان دابدات و سه‌رجه‌م دزو و تاڵانچیان و مه‌له‌فچیان و ئه‌نفالچیه‌كان دادگایی بكات بۆیه وه‌ك خه‌ڵكانی خاوه‌ن هه‌قی ئه‌مشاره داوای هاوپشتی و هاوكاری هه‌موو لایه‌كی هه‌قخواز ده‌كه‌ین و با پێكه‌وه دزه‌كان كه‌شف بكه‌ین و زیاتر ڕسوایان بكه‌ین ..\nPrevious كه‌وی شا …… نه‌وزاد به‌ندی\nNext پانۆرامای شیعر و شاعیر ! ……جه‌مال خه‌زنه‌دار


هەسارۆچكەیەك بەخێراییەكی زۆر بە نزیك زەویدا تێدەپەرێت\nهەسارۆچكەكە بۆ یەكەمجار لە 12ی كانونی دووەمی 2008دا دۆزرایەوە\nزانایانی ئاژانسی ناسا پێشبینی دەكەن سبەی پێنجشەممە 28ی نیسان هەسارۆچكەیەكی گەورە بەخێرایی 374.00 كیلۆمەتر لە كاتژمێرێكدا بەنزیك زەویدا تێپەڕبێت، بەبێ بەركەوتنی.\nهەسارۆچكەكە كە بە خێرایی سەروو خێرایی دەنگ بە 30 هێندە تێدەپەڕێت، لە دووری 3.2 ملیۆن كیلۆمەتر لە زەوییەوە ڕەتدەبێت، ئەمەش نزیكەی هەشت هێندەی ناوەندی دووریی نێوان زەوی و مانگە.\nناسا هەر پێكهاتەیەكی گەردوونی كە دەكەوێتە نزیكیی 193 ملیۆن كیلۆمەتر لە زەوییەوە وەك “پێكهاتەیەكی نزیك لە هەسارەكەمان” ناودەبات، هەر پێكهاتەیەكی خێرا جوڵاویش لە نزیكەی 7.5 ملیۆن كیلۆمەتر لە كاتژمێرێكدا بەوەی “ئەگەری هەیە مەترسیداربێت” دادەنێت.\nبە تەنها بەهۆی دانانی هێمای “مەترسی” لەسەر ئەو پێكهاتانە، زانایانی ناسا بە چڕی دەیخەنە ژێر چاودێرییەوە و، تاوتوێی هەر لادانێك لە ئاراستەكەی دەكەن كە وادەكات بچێتە سەر ڕێڕەوی بەركەوتنی لەگەڵ زەوی.\nئەم هەسارۆچكەیە بۆ یەكەمجار لە 12ی كانونی دووەمی 2008 لەلایەن ڕووپێوی هەسارۆچكەكانەوە لە وێستگەی شاخی لیمۆن سكای سەنتەر لە ئەریزۆنای ئەمریكا دۆزرایەوە.\nبەپێی ناوەندی ناسا بۆ تاوتوێكردنی پێكهاتە نزیكەكان لە زەوی (CNEOS) هەسارۆچكەكە نزیكەی هەر حەوت ساڵ جارێك لە هەسارەكەمان نزیكدەبێتەوە، پێشبینیش دەكرێت جارێكی دیكە لە 25ی ئایاری 2029 نزیكببێتەوە.\nمووچەی مانگی 5ی سەدان هەزار خێزان دابەشدەكرێت\nئەنچیلۆتی بەبێ بەرگری ڕووبەڕووی ئیسپانیۆل دەبێتەوە\nڕیکۆردی شکاندووە.. ئۆتۆمبێلە کارەباییە نوێیەکەی مارسیدس چووە سەر شەقام\n“Vision EQXX” جۆرێکی نوێی ئۆتۆمبێلە کارەباییەکانی مارسیدسە و هێشتا لە قۆناغی ئەزموونیدایە، خرایە سەر شەقام و بە یەک…\nکۆمپانیای “فۆرتنایت” 144 ملیۆن دۆلار بۆ قوربانییەکانی ئۆکرانیا کۆدەکاتەوە\n“ئیپیک گەیمز” کۆمپانیای دامەزرێنەری یاریی “فۆرتنایت”، بە هاوبەشی لەگەڵ “ئێکس بۆکس”دا، 144 ملیۆن دۆلاریان بۆ هاوکاریکردنی قوربانییەکانی جەنگ…\nسیخوڕی به‌سه‌ر دیبلۆماتكاران كردبوو.. ئه‌مریكا كۆمپانیایه‌كى ئیسرائیلی خسته لیستى ڕه‌شه‌وه\nكۆمپانیایه‌كى ئیسرائیلی ئاشكرایده‌كات، پڕۆگرامێکی سیخوڕییان دروستکردووە كه لەو ڕێگایەوه توانیویانه تەلەفۆنی ئەو دیپلۆماتکارە ئەمریکییانە ھاک بكه‌ن کە لە…


لە هەفتانینەوە تا دێرسیم گەریلاکانی ئازادیی چالاکیان ئەنجامدا – کوردی – RojNews.News\nلە هەفتانینەوە تا دێرسیم گەریلاکانی ئازادیی چالاکیان ئەنجامدا\n22/06/2020 - 4:26:34 pm\nپێنجشەممە, 11 يون 2020 – 20:37 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنی هەپەگە لەم بارەیەوە ڕاگەیێندراوێکی بڵاو کردەوە کە تێیدا هاتووە:\n“لە هەرێمی هەفتانین لەیەک ڕۆژدا ٣ چالاکی ئەنجامدران\nلە چوارچێوەی هەنگاوی شۆڕشگێریی جەنگی هەفتانیندا کە لە هەرێمی هەفتانینی سەر بە هەرێمەکانی پاراستنی میدیا بەردەوامە، هێزەکانمان لە دژی سوپای داگیرکەری تورک چالاکیان ئەنجامدا. لەم چوارچێوەیەدا؛\n٩ی حوزەیران کاتژمێر ١٢:٠٠ هێزەکانمان لە یەژا-ستار، لە دژی یەکینەیەکی دوژمن لە گردی پارتیزان چالاکیەکیان ئەنجامدا، لەو چالاکیەدا سەربازێکی دوژمن کوژرا.\n١٠ی حوزەیران کاتژمێر ١٣:٤٠ خولەک هێزەکانمان لە یەژا-ستار لە دژی یەکینەیەکی دوژمن لە گردی کۆنفڕانسی گەورە چالاکیەکیان ئەنجامدا و سەربازێک کوژرا.\nهێزەکانمان هەمان ڕۆژ لە کاتژمێر ١٧:٣٠ خولەک لە دژی یەکینەکانی دوژمن لە گردی کۆنفڕانسی گەورە بۆ جاری دووەم چالاکیەکی تریان ئەنجامدا، لە ئەنجامدا گورزی قورسیان لە سەنگەرەکانی دوژمندا، ژمارەی سەربازە کوژراو و بریندارەکان نەزانرا.\nلە ناوچەی چەلێ چالاکیەک لە دژی یەکینەکانی ئۆپڕاسیۆن ئەنجامدرا\n١٠ی حوزەیران لە کاتژمێر ٠٤:٠٠ لە ناوچەی چەلێی جۆلەمێرگ سوپای داگیرکەری تورک لە دەوروبەری هەردوو گردی جانمەدا و شەلالەی سەر بە هەرێمی خەرەگۆل دەستی بە ئەنجامدانی ئۆپڕانسیۆنێک کرد.\nهێزەکانمان لە چوارچێوەی هەنگاوی شۆڕشگێریی شەهید باگەر و شەهید ڕۆنیادا کە لە ناوچەکە بەردەوامە، هەمان ڕۆژ کاتژمێر ١١:٠٠ لە دژی یەکینەکانی دوژمن کە ئۆپڕاسیۆنەکەیان ئەنجام دابوو، چالاکیەکیان ئەنجامدا، گورزی کوشندەیان لە سەنگەر و حەشارگەکانی دوژمندا، ژمارەی سەربازە کوژرا و بریندارەکانی ئەو چالاکیە نەزانرا.\nئۆپڕاسیۆنەکەی ئەو ناوچەیە بەردەوامە\nلە هەرێمی هەرەکول زیاتر لە ١٠ سەرباز کوژران\n٢٠ی ئایار سوپای داگیرکەری تورک لە ناوچەی دەریی عەگید’ی سەر بە هەرێمی هەرەکولی شاری سێرت دەستی بە ئەنجامدانی ئۆپڕاسیۆنێکی سەربازی کرد، سوپای داگیرکەری تورک بە هەلیکۆپتەری جۆری سکۆرسکی، سەربازەکانی لە هەرێمەکە جێگیر کرد، دوای جێگیرکردنی سەربازەکان، لە نێوان هێزەکانی ئێمە و سوپای داگیرکەری تورکدا شەڕ و پێکدادانێکی قورس ڕوویدا، لەو شەڕەدا کە دوو ڕۆژ بەردەوام بوو، زیاتر لە ١٠ سەربازی دوژمن کوژران و ژمارەیەکی زۆریشیان بریندار بوون، هاوکات لەو شەڕەدا ٣ لە هەڤاڵانمان کە تا دوایین فیشەکیان لە دژی یەکینەکانی دوژمن شەڕیان کرد، شەهید بوون.\nسوپای داگیرکەری تورک، هەواڵی کوژرانی سەربازەکانی لەناو ڕاگەیاندنەکانیدا وەکو ڕووداوێکی دوور لە شەڕ و پێکدادان ڕاگەیاند و هەواڵی ناڕاستی بڵاو کردەوە و هەوڵیدا شکستەکانی بشارێتەوە، ئەو سەربازانەیان لە ئەنجامی گورزی کوشتندەی هێزەکانمان کوژران.\nلە دێرسیم لە دژی قولەیەکی چاودێری سەربازی چالاکیەک ئەنجامدرا\n١٠ی حوزەیران لە کاتژمێر ١٣:٠٠ هێزەکانمان لە ناوچەی ساری توسونی سەر بە هەرێمی پولوری شاری دێرسیم لە دژی قولەیەکی چاودێریی سوپای داگیرکەری تورک چالاکیەکیان ئەنجامدا. کۆگایەک و ٦ کامێرا و پانێلێکی خۆر لە قولەکە لە لایەن هێزەکانمانەوە لەناو بران.\nناسنامەی ئەو گەریلایەی لە هەرێمی گابار شەهید بوو\nلە ڕاگەیێندراوێکماندا لە ٣١ی ئایاردا بڵاومان کردبووەوە کە سوپای داگیرکەری تورک لە بەرواری نێوان ١٣-١٨ی ئایاردا لە شاخی گاباری شرنەخ ئۆپڕاسیۆنێکی سەربازی ئەنجامداوە و لەو ئۆپڕاسیۆنەدا هەڤاڵێکمان شەهید ببوو.\nزانیاریەکان لە بارەی ناسنامەی ئەو هەڤاڵە شەهیدەمان بەم شێوەیە یە:\nنازناو: ڕەشۆ خەرزان\nشوێن و بەرواری شەهیدبوون: ١٧ی ئایاری ٢٠٢٠ – گابار\nهاوڕێمان زیا ڕەشۆ لە ساڵێ ١٩٩٢ لە شاری سێرت لە ناو خێزانێکی وڵاتپارێزدا لەدایک بوو، هاوڕێ ڕەشۆ لە تەمەنی منداڵیەوە، سوتانی گوندەکان و کۆچبەری بینی کە بە دەستی دەوڵەتی داگیرکەری تورک ئەنجام درا، لەو سەردەمەوە دڵخوازی بۆ خۆڕاگری پەکەکە لە ناو دڵیدا ڕوا، هاوڕێ ڕەشۆ لە ماوەی خوێندانی زانکۆدا کردەوە جیاکاریەکانی دەوڵەتی فاشیستی باشتر بینی و ئیدی تێگەیشت کە ئەگەر تێکۆشان نەبێت، نابێت، جگە لە خۆڕاگری گەریلا ئازادی بەدی نایەت و ساڵی ٢٠١٣ بەشداری ڕیزەکانی گەریلا بوو، هاوڕێ ڕەشۆ هاوکات بە فیداکاری و ڕەنجدەریەکەیەوە دەناسرایەوە، لە شەڕ و پێکدادانەکانی دژی سوپای داگیرکەری تورکدا، خاوەنی ئیرادەیەکی پۆڵایین بوو، پێشەنگ بوو بۆ هاوڕێکانی، لە ڕووی تاکتیکیەوە بە باشی پەرەی بە تواناکانی دابوو، هەروەها لە چوارچێوەی پەروەردەکردنی هەڤاڵانیدا لەسەر ئایدۆلوجیای ڕێبەرایەتی ببووە هاوڕێیەکی پێشەنگ و شارەزا، هەروەها ئەرک و بەرپرسیارێتیەکانی خۆی بە شێوەیەکی شارەزایانە جێبەجێ دەکرد.\nبە تایبەت سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی خانەوادەی بەڕێزی هەڤاڵی شەهیدمان ڕەشۆ و بە گشتی گەلی وڵاتپارێزی کوردستان دەکەین و بەڵێنیشمان دووپات دەکەینەوە کە تێکۆشانە مێژوویەکەی شەهیدانمان سەردەخەین”.


داهاتووی ڕیفۆرمخوازیی ئێرانی\nئایدیا یان تاكتیكی ڕیفۆرمخوازیی لە ئێران، سەربوردەیەكی دێرینتری هەیە لەوەی ئێستە لە میدیای گشتیی ئێران و كایەی سیاسیی ئەو وڵاتەدا دەبینرێ و دەبیسرێت. دەتوانین كردە و هەوڵەكانی ڕیفۆرمخوازیی بە مانایەك كە لە كۆنتێكست و سەردەمی خۆیدا لەگەڕ بوو، ببەینەوە تا سەردەمی شا عەباسی یەكەم، پێنجەمین پاشای سەفەوی (1587-1629)، لەوێوە تا سەردەمی پاش شۆڕشی گەلانی ئێران بەناو كۆمەڵێك هەوڵ و پلانی جیاجیادا هاتووە. عەباس میرزا، میرزاتەقی خانی ئەمیر كەبیر، فەتحعەلیشا، ڕەزا شا، موسەدیق و... هەركامیان بەشێوەیەك هەوڵی ڕیفۆرم و بەئەنجام گەیاندنیان لە سەردەمی خۆی داوە و دواجار ئەم ئەنجامگیرییەی لێ كراوە كە ڕیفۆرم و چاكسازیی بنەمایی و ڕیشەیی ناكرێت و ئەوەی دێتە دی، هەندێ گۆڕانی ناپێكهاتەیی و ناڕیشەیی كە بەردەوامیی دۆخی جێگیر دیسان گرەنتی دەكاتەوە.\nبەگشتی ڕیفۆرمخوازیی لە ئێران مانایەكی جیاوازی لە گۆڕاندنی ڕاستەقینە و چاككردنی دۆخەكە ئەزموون كرد، ڕیفۆرمخوازیی پاش شۆڕشی گەلانی ئێران بەشێوەی فەرمی لە ساڵی 1998 (1376) بە دروشمی چاكسازی سیاسی لەلایەن مەلایەك بە ناوی سەید محەمەد خاتەمی ڕاگەیەنرا، لە هەڵبژاردنی خۆلی یەكەمدا زۆرینەی دەنگەكانی بەدەست هێنا و بوو بە سەرۆك كۆمار. دەوڵەتی ڕیفۆرمخواز مەبەستی ئەوەبوو كۆمەڵی مەدەنی لە ئێران ڕێكبخرێت و بەهێز بێت، دۆخ و فەزای بەشداریی سیاسیی كراوە بڕەخسێ، ئازادیی گۆڤار و ڕۆژنامە و بەگشتی میدیا هەبێت. چاككردن و گۆڕانی یاسای خوێندنی باڵا، دروستكردنی ڕێكخراوە مەدەنییەكان وەك شوورا ئیسلامییەكان، هەلی زیاتری بۆ چاكسازیی كردەوە.\nعەبدولكەریم سرووش ئەندامی شوورای باڵای شۆڕشی كولتووری لە سەرەتای شۆڕشی گەلانی ئێران كە وەك حەز و هاوبیریی نزیكە لە ڕیفۆرمخوازان و ئێستە لە ئەمەریكایە و مامۆستای زانكۆیە، لە یەكێك لە لێدوانەكانیدا دەڵێت: من هەر هەفتە و هەر ڕۆژێك دەمەوێ بە بەردەنگان و بیرمەندان و هاوڕێیانی ئەمەریكاییم بگەیەنم كە ئیسلام (شیعە) كێشەیەكی لەگەڵ دیموكراسیدا نییە، كەچی ئاغای میسباحی یەزدی ئەندامی شوورای باڵای شۆڕشی كولتووریی ئەوكاتی سەرەتای شۆڕشی گەلان و موجتەهیدی ئێستە لە شاری قوم، هەموو هەفتەیەك لە گوتاری نوێژی هەینیدا دەڵێ: ئیسلام هیچ خاڵێكی هاوبەشی لەگەڵ دیموكراسیدا نییە و لەگەڵ توندوتیژی و ڕادیكالیزمدا یەكێكە.\nڕەنگە ئەم دەربڕینەی سرووش دەرخەری ململانێی بنەمایی نێوان دوو جۆرە تێگەیشتن لە ئیسلامی سیاسی بێت كە هێڵەكانی خۆیان بۆ حوكمڕانی دیاری دەكەن. یەكیان بە ڕواڵەت دەڵێ باوەڕی بە كرانەوە و دانوستان و هاوڕەنگیی لەگەڵ كولتوورێكی جیهانیدا هەیە، ئەویتر بە باوەڕەوە دەڵێت خۆی بە تەوەر و ناوەندی تێگەیشتن لە دنیا دەبینێ و دنیا لە بەردەم تێگەیشتنی ئەودا دەبێ ملكەچ و ڕەزامەند بێت.\nبەڵام ڕاستییەكەی بابەتەكە بەم شێوە ڕوون و دڵخۆشكەرەش نییە، لە بنەمادا ئەو ڕیفۆرمەی پاش شۆڕش دەستی پێ كرد، هەر لە ژێر چاودێری و سێبەری هێزە توندڕەوەكاندا مایەوە، دوو ساڵ بەسەر هاتنە سەركاری دەوڵەتی ڕیفۆرمخوازی خاتەمیدا تێنەپەڕی بوو كە خۆپێشاندانی خوێندكاران لە ساڵی 2000 (1378) لەژێر ناوی یا حوسێن و دروشمگەلی یا زەهرا، لە خوێن گەوزا و دواتر كوشتوبڕ و تیرۆرە پلان بۆداڕێژراوەكان دەستیان پێ كرد، ململانێی نێوان كۆنەپارێز و ڕیفۆرمخواز زەقتر بووەوە و ماهییەتی كایەكە دەركەوت. ڕەنگە هەر بەم هۆیە بێت كە دەگوترێ ڕیفۆرمخوازیی پاراستنی دۆخی جێگیركراوە و شێوەیەكە لە پارێزخوازیی و كۆنسێرڤاتیزمی نوێ.\nڕووداوەكانی دواتر تا دەهات زیاتر دەریاندەخست كە لە پێكهاتەی كولتووری سیاسی و گشتیی و ئاینی ئێرانیدا، ڕیفۆرم و چاكسازیی بەو ئاسانییە نییە و ئەو كاریزمایەی لە زەینی خەڵكی ئێراندا لە خومەینی و وتە ڕەهاخوازەكانی چەسپیبوو، بەردەوام و لە هەر قۆناغێكدا كۆمەڵێك سەربازی ون و ئاشكرای لێ دەڕاساندن. نابێ ئەوە لەبیر كەین كە لەگەڵ شۆڕشی گەلانی ئێران لە ساڵی 1988 شەڕی نێوان ئێران و عێراق دەستی پێ كرد، ئەم شەڕە ڕۆڵێكی گرینگی لە توندڕەوی دواتری بەرنامە و هەوڵە سیاسییەكان گێڕا، ئەگەر شۆڕشی ساڵی 57 بە ڕادیكاڵیزم و بەگشتی شۆڕش لە دژی هەموو پێكهات و جومگە سیاسی و كۆمەڵایەتی و كولتووری و ئابوورییەكانی دەوڵەتی پەهلەوی بوو، ئەوا دوای شۆڕش و لە درێژەی شەڕێكی هەشت ساڵەدا، ڕۆحی شۆڕشگێڕێتی و توندڕەوی و دژەمەدەنی و چاكسازی، فەزای دەروونی و گوتاریی و ئایدۆلۆجی ئێرانی تەنی و ئێران هەموو دنیای لە هەمبەر ریسالەتی ڕزگاركەرانەی خۆی دەدیت.\nلەم شەڕەدا ئێران وەك زەینییەت و گوتاری فەرمی سیاسیی، بەو ئاكامە گەیشت كە هەموو دنیا یان زۆربەی وڵاتان دژی ئەو و سەربازە پیرۆزەكانین. ئەمە هۆی توندڕەوتربوونی سیستمی سیاسیی ئێران بە بەستنەوەی كۆی سیستم بە یەك مەرجەعی باڵای سیاسی-ئاینییەوە بوو. واتە شەڕی ئێران و عێراق ئەو بنەما ئایدۆلۆجی و ئاینی و كولتووریی و باوەڕیی بە خوێن و شەهادەت و وێرانییەكی زۆرەوە ئاو دا.\nپاش هەشت ساڵ تازە دەوڵەتی سازەندگی بە سەرۆك كۆماریی هاشمی ڕەفسەنجانی هات وڵات ببووژێنێتەوە و ئەوەی توانی بیكات، بووژاندنەوەیەكی ڕێژەیی هەندێ شار و گوند و زاڵكردنی فەزایەكی سیاسی و تەناهی و میدیایی بەرتەسك لە ئێران بوو.\nڕیفۆرمخوازیی لە وەها دۆخێكدا هاتە دەرەوە و خۆی مانیفێست كرد، بەڵام بە هاتنەئارای ڕووداوەكانی دواتر ئەم دارە دڕكاوییەی ڕیفۆرمخوازیی بە ئاوخواردن لە خوێنی نووسەر و كەسانی سەربەخۆ و ڕۆژنامەنووس و بیرمەند چووە ژێر گومان و پرسیارەوە.\nئەم پێكدادانە ئایدۆلۆجییە خوێناوییەی ناو یەك ئایدۆلۆجیای سیاسی بە دوو خوێندنەوە كە جیاوازییەكانیان تەنیا لە تاكتیك و شێوەی ڕاپەڕاندن بوو، سەرەتای دەركەوتنی بێهیواییەكان بوو كە كۆمەڵی مەدەنی و ڕۆژنامەگەریی و چاپی ئازاد و هەندێ مافی بچووك بۆ كەمە ئاینی و ئیتنیكییەكان لە سەردەمی خاتەمیدا بردە پەراوێزەوە و تا هات ئاكامی خوێنبارتر و توندوتیژانەی لێ دەكەوتەوە.\nبە هاتنەسەر كاری ئەحمەدی نەژاد، هەموو ئەو دەسكەوتە كەمانەی سەرۆك كۆماریی پێشوو مسۆگەری كردبوو، قڵپ كرایەوە\nپاش كۆتاهاتنی سەرۆك كۆماریی محەمەد خاتەمی لە دوو خولی چوار ساڵەی سەرۆكایەتیدا، بە هاتنەسەر كاری ئەحمەدی نەژاد، هەموو ئەو دەسكەوتە كەمانەی سەرۆك كۆماریی پێشوو مسۆگەری كردبوو، قڵپ كرایەوە و كێشەی ئابووری و سەركوتكردنی كۆمەڵایەتی و جومگەكانی كۆمەڵی مەدەنی و فیگۆرێكی قێزەون و ناشیرین لە سیاسەت لە دوو خولدا هاتە بەرهەم و پێڕەوكردن.\nلە كێبەركێی خولی یەكەمی سەرۆك كۆماریی ئەحمەدی نەژاد بەربژێر و نوێنەری ڕیفۆرمخوازان بە هەموو هەوڵ و تێكۆشان و هەرەوەزییەك، "مستەفا موعین" نەیتوانی پاڵ بە كورسیی سەرۆك كۆمارییەوە بدات. لە خولی دووەمی سەرۆكایەتیی ئەحمەدی نەژاد جومگەی بەرانبەر و كێبەركێكاری ڕیفۆرمخواز واتە حوسێن مووسەوی بە دەربڕینی ناڕەزایەتی لە هەمبەر ئەنجامەكانی هەڵبژاردن خۆی بە براوەی ڕاستەقینە زانی و لەگەڵ تاقمێكی دیار لە ڕووخسارەكانی ڕیفۆرمخواز، شەپۆلێكی ناڕەزایەتی مەدەنییان لە هەمبەر ئەنجامەكان ڕێكخست و ئەم شەپۆلە بە توندترین شێوە سەركوت كرا و لە خوێندا گەوزا. دواتر ئەحمەدی نەژاد كوژراوانی بە خۆڵ و خاشاك شوبهاند و گوتارە برینداركەر و گاڵتەجاڕییەكانی بوون بە هۆی تۆران و دابڕانی تاقمێكی زۆر لە و نووسەر و هونەرمەند بیركردنەوەی جیاجیا، لە جەستە و پەیكەری گشتیی دەسەڵات تا شوێنێك كە محەمەد ڕەزا شەجەریان ڕای گەیاند، "ئەگەر دەنگ و ڕەنگی ئێران ئەوەندە نوێنەری دەوڵەتە كە هیچ ڕاستییەك لەو كوژراوانە باس ناكات، ئەوا مافیان نییە گۆرانی و ئاوەزەكانی من پەخش بكەن". ئەمە بووە هۆی ئەوەی سیمبۆلێكی كولتووریی ئێرانی وەك نیشانەیەكی ئەم دابڕانە قووڵە ئاماژە بە نەبوونی هیچ ڕەزامەندییەك لە هەمبەر دەوڵەت بكات، كەسان و رووخساری دیاری ڕیفۆرمخواز وەك كەڕووبی و مووسەوی دەستبەسەری ماڵەوە كران، ئێستەیش دۆخیان ئەوەندە ڕوون و متمانەپێكراو نییە كە لە چ فەزایەكی سیاسی و دەروونیدا دەژین. ئەگەرچی ناو بەناو هەركامەیان بەشێوەیەك و لە ڕێی نوێنەر یان ئەندامانی خێزانەكانیانەوە مانیفێستێك دەردەكەن و بە جۆرێك ددان بە هەڵەكانی خۆیاندا دەنێن تا لەو دۆخە بێنە دەرەوە.\nڕەوتی ڕیفۆرمخواز بە كۆتاهاتنی خولی دووی دەسەڵاتی ئەحمەدی نەژاد و بە هاتنە ناو پانتایی هەڵبژاردنی حەسەن ڕۆحانی، ئاراستە و داهاتوویەكی جیاوازی لە كردەنیدا بۆ خۆی مانیفێست كرد، ڕۆحانی بە دروشمی ڕیفۆرمخوازان و بە بەڵێندان بۆ گۆڕان و كرانەوەی فەزاكە نۆستالۆجیای ڕیفۆرمخوازانی سەردەمی خاتەمی هێنایەوە بیر، ئەو هەر لە شێواز و جلوبەرگ و ڕووخسار و ڕیش و عەمامەیشەوە لە محەمەدڕەزا خاتەمی دەچوو، بەڵام ئەم نۆستالۆجیایە ئەوەندەی نەبرد كە ببێتە مۆتەكە و زیندەخەونێك كە ڕیفۆرمخوازیی بە تەواوەتی لەچاڵ نا.\nسەردەمی ئەو وەك سەردەمی ئەحمەدی نەژاد هاوڕێ بوو لەگەڵ دزی و گەندەڵی زۆر و پارەخواردنی قەبە (نموونەی هەرە دیاری براكەی خۆی واتە فەرەیدوون ڕۆحانی)، ستەمی ئابووری و كۆمەڵایەتی و كپ و قڕكردنی دەنگە سیاسییەكان و سەركوتكردنی خوێناوی هەموو ناڕەزایەتییەك و زیادبوونی لەسێدارەدانی زیندانییە سیاسییەكان.\nسرووش وەك یەكێكی نزیك لە بیری ئیسڵاحات لە شوێنێكی تردا دەڵێت: "ریفۆرمخوازیی هەر ئەوكاتە بەكۆتا هات كە محەمەد خاتەمی لە دانیشتنێكدا لە مەشهەد بە ڕۆژنامەنووسانی گوت: مەبەستی من لە ڕیفۆرمخوازیی خەڵكسالاریی ئاینی و هەمان (جامعە النبی) سەردەمی پێغەمبەرە". بەم كارەی ئاوێكی ساردی بەسەری هەمووماندا ڕشت و لەو شتەی ڕیفۆرمخوازیی مەبەست و ئەنجامی بوو بە تەواوی كشایەوە.\nدەتوانین بڵێین سەردەمی حەسەن ڕۆحانی سەردەمی كۆتاهاتنی ئەم شانۆیەیە، بەو مانایەی دەركەوت دەوڵەت وەك باڵێكی جێبەجێكار و سیستمێكی سەربەخۆ، لەناو ئێران ناتوانێ هەبێت و هەموو هەوڵ و كردەوە و بودجەكەیشی لە ژێردەستی لایەنی ناسیاسی و میلیتاریی، واتە ڕێبەری كۆماری ئێران و سوپای پاسدارانە.\nباستانی پاریزی، محمد ابراهیم، سیاست و اقتصاد عصر صفوی، 1357، تهران\nموانع توسعه‌ی سیاسی در ایران، حسین بشیریه\nگۆرانی، زمان و نه‌ریت\n(تێڕامانێك له سنووربه‌زێنییه‌كانی حه‌سه‌ن زیره‌ك)\nوێنه‌ی كورد له شاشه‌كانی ئێراندا


سەردار عەبدوڵڵا: هەڵبژاردنەکەی ئستەنبوڵ بومەلەرزەبوو\nشارەوانی ئستەنبوڵ دڵی تورکیا بە قازانجی ئیمام ئۆغڵۆ شکایەوە و دۆڕاندنی یەڵدرم لە پارتەکەی سەرۆکی وڵات ئەردۆغان، ئاکامی ئەو هەڵبژاردنە لە لایەن نوسەری کورد سەردار عەبدوڵڵا بە بومەلەرزە ناوی هێناوە، بە تایبەتی سروشتی بومەلەرزە وێرانکەرە، "ئاکامی هەڵبژاردنەکە دۆخێکی تازە دێنێتە کایەوە لە بومەلەرزە دەچێت ئەوەش لەبەر بایەخی ئیستەنبوڵ، ئەشێت گۆڕانکاری گەورە بەدووای خۆیدا بێنێت."\nئەم نوسەرە لە درێژەی وتەکانیدا باس لەوە دەکات، دروست بوونی بەرەیەکی تر و هەمەچەشن کاریگەری خۆی دەبێت، "ئایا ئەردۆغان لەمەولا چۆن رەفتار دەکات؟ لەگەڵ مەهەپە چی دەکات ؟ لەگەڵ کورد بارودۆخی چۆن لێ دەکات؟ کڕینی ئێس 400 ی رووسی کاریگەری چۆن دەبێت؟ ئەی جەهەپە پلانی چی دەبێت؟ کورد خۆی پلانی چییە؟ کورد چۆن لەو بەرە تازەیەی ئیمام ئۆغلوو دەتوانێت وەبەرهێنان بۆ دۆزی کورد بکات، لەبیریشمان نەچێت، ئەردۆغان وەستای بادانەوەیە."\nئەم نوسەرە دۆزی کورد لەم هەڵبژاردنە وا دەبینێت بەهۆکاری ئەوەی هەدەپە بە پێچەوانەی وتاری ئۆجالان دەنگیان بە ئیمام ئۆغلۆ داوە پەرچەکرداری خراپی دەبێت "شکاندنی رەمزییەتی ئیمڕاڵی بە واتای ئۆج ئالان لێکەوتەی زۆر خراپی دەبێت."\nوتووێژ لەگەڵ سەردار عەبدوڵڵا


مێژووی فەلسەفەی مێژوو. | توێژینه‌وه مێژووییه‌كان\nمێژووناسی توێژینه‌وه مێژووییه‌كان مێژووی فەلسەفەی مێژوو.\nمێژووی فەلسەفەی مێژوو.\nن /خالید فؤاد طحطح - و/ مهدی حمە سعید محمد\nبێگومان دنیای ئەوروپا لەسەدەی شانزەی زاینی یەوە شۆڕشێكی گەورەی بەخۆیەوە دی كە هەموو بوارەكانی بیر وهونەرو ئاین ومێژووی گرتەوە، وە لەم ماوەیەدا ململانێ و كێشمەكێشی بەردەوام لە نێوان كڵێسەی كاسۆلیك و سەردكردەكانی بیرو هاوكارانی بزوتنەوەی مرۆیی ڕووی دا لەوانەی پشتیان كردە تێڕوانینی كڵیسای مەسیحی داخراو بۆ مێژوو. بێگومان ماكیافیلی (1469-1527) جیابوونەوەی تێڕوانینی سیاسی بۆ ئەخلاق بەتەواوی جێبەجێ كرد، وەسیاسەتی لە چەند یاسایەكی جێگیرو نەگۆڕدا دانا كە مادەكەی گەڕاندەوە بۆ مێژووی ڕۆمانی "كتاب المطارحات"، وە لەسەرنج و تێبینیەكانی بۆ ولاَتانی ئەوروپای ئێَستا كتێبی "الأمیر"دانا.\nلەكاتێكدا ئەوروپا تێڕوانینەكانی جان بودان(1530-1596) ی ئامادەكرد بۆ بیركردنەوەی زانستی و فەلسەفی ورد لەمێژوودا، هەروەها اوریل داكوستا دەركەوت لەڕووبە ڕووی پیاوانی ئایین كەپارێزگار بوون لەنەوەی جولەكە، وە دەستیان كرد بەلێكدانەوەیەكی مێژوویی بوێرانە بۆ كتێبە پیرۆزەكانی مەسیحی وجولەكە كەپێچەوانەی زۆرێك لە بۆچونە گشتی وباوەكانە، لەئەنجامی ئەمەش بوونە هۆی دەركردن لەكۆمەڵگای تاقمی جولەكە لەئەمستردام، وەبەچەندین شێوە ڕووبەڕووی ناڕەحەتی و بەسوك تەماشاكردن وسەرشۆڕی بوونەوە، جولەكە تفیان تێ دەكرد وپیسایی وكەلاكیان دەخستە ماڵیانەوە، ئەم پیاوە بەرگەی هەموو ناڕەحەتیەكانی گرت بۆ ماوەی حەوت ساڵ(.....) تاوای لێ هات خزم ودۆستەكانی نەیانتوانی بەرگەی بگرن تۆبەیان ڕاگەیان وداوی لێخۆشبوونیان كرد(...) بەلاَم دەسەلاَتدارە دینیەكان لەهۆزەكەی داوایان كرد كە دان بەتاوان و هەڵەی خۆیدا بنێت لەبەردەم كۆمەڵێك خەڵكدا، وە ئەویش ئەنجامی دا، وە سی ونۆ قامچی یان لێدا بە چەند خوێندنەوەیەك كە نەفرەت بكرێتە سەری، لەپاشان داوایان لێكرد كە كڕنووش لەبەردەم پەرستگا ببات، وەكۆمەڵێك بەوردبوونەوەوە بەسەریەوە تێدەپەڕین. ئەمەش زۆرتربوو لەو نەهامەتیانەی كەخزمەكانی ئەم پیاوە هەژارە بەرگەیان دەگرت، پاشان گەڕایەوە بۆ ماڵەكەی لەئەوپەڕی ناڕەحەتی و بێزاری و سكالاَ دابوو، نامەیەكی نووسی هەموو ئەوشتانەی كە لە ژیانیدا بەسەریدا هاتووە تێیدا تۆمار كرد و پاشان خۆی كوشت ودەسبەجێ گیانی دەرچوو.\nلە قۆناغی سەردەمی ڕۆشنگەری لەماوەی سەدەی هەژدە ی زاینی دا ڤۆڵتێر گرنگی بەمێژوو دا، وە ڕەوتێكی دانا لەڕەوتەكانی گرنگیدان بەمرۆڤ، وە بەپایەدار كردنی عەقڵ و ڕوبەڕوبوونەوەی لەگەڵ هزری مەسیحیەت لەمێژوودا، وەهەر بەلای ئەودا پشتگیر بوون لەگەڵ مێژوونووس (جان بودان) كە یەكەم كەس بوو پایەدار كرا بە دەستەواژەی فەلسەفەی میژوو(....) ڤۆڵتێر لەباسێكدا باسی دەكات كەمێژووەكەی دەگەڕیِتەوە بۆ ساڵی(1756)ز ، پاشان گەڕایەوە و لەناو كتێبەكەیدا(مدخل فی گبائع الأمم) وەریدەگرت، هەروەك مۆنتیسكۆ بەیەكەم كەس دادەنرێت كە بەرگری لە یاسای مێژوو كرد دژی بیرو ڕای ڕێكەوت، لەبەر ئەوە كتێبەكەی خۆی (روح القوانین) ی دەستكەوت پاش بلاَو بوونەوەیەكی بێشومار كە لە ماوەی ساڵ ونیوێكدا زیاتر لە بیست جار چاپ كرا، بێگومان ئەم كتێبە زیاتر لێكۆڵینەوە لە ناتەواویەكان دەكات لەوەی ڕۆبچێت لە ناوەڕۆكی مێژوودا، هەوڵی دەدا پێش هەموو شتێك بچێتە ناو درێژەی میًژوو بەچەند هۆكارێكی سروشتی وەگ كەش و هەوا و باری جوگرافیای تر، سەرەڕای گشتگیری ڕۆحی یاساكان لەچەند باسێكی زۆر كەپەیوەندیەكی زۆری هەیە بە فەلسەفەی مێژووەوە(....) بێگومان لەئەساسدا كتێبێكە باسی یاساكان و دەستوورەكان دەكات، ناچێتە بواری مێژوو فەلسەفەی مێژوو جگە لەپەیوەندیەكان نەبێت لەگەڵ دەستوورو یاساكان.\nفراوانترین خوێندنەوە لەفەلسەلەی مێژوودا ئەو كتێبەیە كە (روبرت فلینت) نوسیویەتی بەناوی ( فلسفەالتاریخ فی فرنساوالمانیا) ، پاشان كتێبی ( تاریخ فسفە تاریخ) كەلە ناویدا باسی (المقدمة) ی ابن خلد ون ی كردووە ، وە زۆر سەرسام بووە پێی ، هەتا لەبارەیەوە ئەم ئاماژە ناودارەی وتووە" بێگومان ابن خلدون هاوتای نییە لەهەموو كات و شوێنێكدا، تاوەكو دەركەوتنی (فیكو) لە دوایەوە بەسێسەد ساڵ ، نەئەفلاتون نە ئەرستوَ نە اوغسگین و خواپەرستێك ناگەنە هاوتای ابن خلدون ، بەلاَم ئەوەی ماوەتەوە هەتا شایستەی ئەوە نین لەئاستیاندا باس بكرێن"\nزانایانی ڕۆژئاوا بۆچونیان جیاوازە (....) بێگومان وایان دا دەنا كە (فیكو) یەكەم كەس بووە كە بیری لەفەلسەفەی مێژوو كردۆتەوە ، بەلاَم لەدواییدا بۆیان دەركەوت و زانیان كە ابن خلدون لەپێشتر بووە بە ماوەی سێ سەدە ونیو، وە هەستاوە بە خوێندنەوەی مێژوو بۆ گەشەدان بە شارستانی مرۆڤایەتی كە بەفەلسەفەی مێژوو ناوی دە بەن بە پاڵپشتی زانستی بەهێز، لەكاتێكدا (فیكو) گرنگی بە مێژووی ئیغریق و ڕۆمان دەدات ئەواكتێبی (المقدمە) ابن خلدون لێكۆڵینەوە لەمێژووی عەرەب و ئیسلام دەكات.\nلێرەدا ابن خلدون لەكتێبەكەیدا زانستێكی تازەی دانا ، كە هیچ كەس لەبیریاری ڕۆژهەڵهات وڕۆژئاوا پێشتر باسیان نەكردووە (......) ابن خلدون لەزانستە تازەكەیدا ناوی (العمران ) بەسەردا بڕی ، وە شانازی بەم زانستەوە دەكرد بە ئاماژەی ئاشكراـ وە خۆی بەدەمەزرێنەرو داهێنەری ئەو زانستەی دادەنا، وە شوێنكەوتەی كەس نەبووە و لە هیچ كەسی وەرنەگرتووە.\n( جورج سارتون) دەڵێت " ابن خلدون تەنها گەورە مێژوو نووسی چاخی ناوەڕاست نی یە بەرز وبڵند بێت وەك گەورەیەك لە نێو هۆزی نوستوەكان، بەڵكو لەیەكەمەكانی فەیلەسوفانی مێژوویە لەپێشی میكیافیلی و بودن و فیكو وكونت و كورتو دایە.\nڕۆژهەڵهات ناسی فەرەنسی سیلفیستردی ساسی (1758-1838) خوێندنەوەی بۆ بەرهەمی زانستی (ابن خلدون) كرد بەوتەكەی ئاماژەی كرد كە" ابن خلدون مۆنتسكیۆی عەرەبە).\nبەرنامەی مێژووی خەلدونی بە وردەكاری زانستی ناسراوە، بێگومان مێژوو لەپێشوودا شێوەیەك لەشێوەكانی ئەدەبی وەرگرتبوو، وە جۆرێك بوو لە دەمە تەقە و وت و وێژ لەگێڕانەوەی ڕووداوەكاندا (....) پێشینەكان وەك سەیركردنیان بۆ كۆگای هەواڵ تێڕوانینیان بۆ مێژوو هەبوو. نەیان كردبوو بە زانستێك لەو زانستانەی كە یاسا وبنەما و بەرنامەی خۆی هەبێت، هیچ كەس لاری لەوە نییە كە مێژوو لەسەر دەستی ابن خلدون بوو بەزانستێكی جێگیری تەواو، كە تەنها گرنگی بەپرسیارەكانی ڕابردوو تۆماركردنی نەدا ، بەڵكو دوو بارە پرسیاری چۆنیەتی ڕووداوەكەی دەكرد (....) و بەرەو قۆناغێكی بەهێز ڕۆشت لەزانست دا، پرسیاری لەهۆكاری گرنگترین فاكتەر و بنەمای دەدا كە لەو بوارەوە شارستانی بەرەو پێش كەوت، هەروەها ئەو فاكتەرو هۆكارانەی كە بوونە تە هۆی دواكەوتنی شارستانیەت. هەربۆیە زۆرێك لە لێكۆڵەرەوان و پسپۆڕان ابن خلدون بە پێشەوای فەیلەسوفانی مێژوو دادەنێن ، چونكە یەكەم جار لە مێژووی بیری مرۆڤایەتی ابن خلدون زانستی كۆمەڵناسی مرۆیی وە یاسا ڕێكخراوە بتەوەكانی ژیان و گەشەكردنی كۆمەڵكای دانا. زانستێكی كەشف كرد لەوەو پێش نەناسراو بووە ، ئەو زانستەتازە لەدایك بووەی بەناوی (علم العمران) ناونا.\nتەنگژەی تێڕوانین بۆ مێژووی ئیسلامی - بەشی دووەم\nرووخانی خیلافەتی عەبباسی\nئومەوییەكان لە سەردەمی پێغەمبەردا(صلى الله عليه وسلم)


راگەیاندنی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران | دەزگاى زارى کرمانجى\nراگەیاندنی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران\nبە فەرمی ناساندنی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران و دەستنیشانكردنی سەرپەرشتیاری ئیدارەكە، لە لایەن سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە، هەموو ئەو دەنگۆیانەی رەتكردەوە كە سۆران نابێتە ئیدارەی سەربەخۆ!\nئەم ئیدارەیە، دەبێتە چەتری 350.000 هەزار كەس بەبێ جیاوازی، سەرپەرشتی 4 قەزا و 13 ناحیەو 800 گوند دەكات.\nگرنگی سۆران هەر تەنها زۆری ژمارەی دانیشتوانەكەی نییە، بەڵكو گرنگی جوگرافیاكەیەتی كە بۆتە سەنتەرێكی بازرگانی و گەشتیاری لەناوچەكەدا. دەبێتە یەكەیەكی ئیداریی حكوومەتی هەرێمی كوردستان بۆ هەر چوار قەزاكانی ڕواندز، چۆمان، مێرگەسۆر و ناوەندی ئیدارەكەی سۆران دەبێت.\nفراوانبوونی سۆران و پێكهاتەی جیاوازی نەتەوەیی و ئایینی بنەمای ئیدارەی سەربەخۆ دەنوێنن.\nشۆڕ بوونەوەی ئەم دەسەڵاتەش بۆ ئەم ناوەندە بە ئامانجی كارئاسانییە بۆ خەڵكەكەی، بۆ ئەوەی چیتر ڕێگای هەولێر بۆ ڕایی كردنی مامەڵەكانیان نەگرنەبەر. ئەوا مژدەیەكی خۆشەو هاووڵاتیان بەدەستكەوتێكی مەزنی دەبینن.\nئەركی هەموولایەكە بۆ سەرخستنی ئەم ئیدارەیە ڕۆڵی كارایان هەبێت، بەتایبەت سەرپەرشتیاری سۆران بە هاوكاری یەكە كارگێڕییەكانی چۆمان، ڕواندزو مێرگەسۆر هەنگاوی كرداری و زەمینەی لەباری بۆ بڕەخسێنن و بەشێوەی زانستی كاری بۆ بكەن. هەر كێماسییەك لەم كارە بێتە پێشەوە، نەك هەر ئیدارەكە سەركەوتوو نابێت، بەڵكو گرفت لەبەردەم داهاتووی نەوەكانی ئەم دەڤەرەش دروست دەكات.\nبۆیە ئەو دەستەیەی كار بۆ ئیدارەكە دەكات دەبێت كاری لەپێشینەیان ستراتیژی كاركردن بێت. پلانی تۆكمەی بۆ دابنرێت، ئەو بەهایانە دیاری بكرێن كە لە بنەڕەتدا ناوەڕۆك و كڕۆكی ستراتیژییەكە پێك دەهێنن، چونكە ئەم بەهایانە گوزارشت لە پرەنسیپ و ئامانج و هۆكاری پێكهینانی دامەزراوەكە دەكەن وەك ئیدارەی سەربەخۆ، كە لە داهاتوودا هەموو پێكهاتەكانی ناوچەكە بەبێ جیاوازی لەژێر سایەیدا لەئاشتی و ئاوەدانیدا بژین.\nئیدارەی سەربەخۆی سۆران، لە رێگەی كەرتی گشتی و تایبەتەوە هانی جوتیاران بدات، داهێنان لە بەرهەمەكانیاندا بكەن. كەرستەو پەین و تۆو دەرمان و پێداویستی جووتكردن بۆ جوتیار دەستەبەر بكرێت، بخرێنە خولی راهێنان و فێربوونی كشتوكاڵی جۆراوجۆرەوە، ئەركی گواستنەوەی بەرهەمەكانیان بۆ ئاسان بكرێت و جۆگەی ئاودێری و سەرچاوەكانی ئاوداشتنیان بۆ فەراهم بكرێت، كارگەی بچووك و ساردخانە لەنزیك ئەو گوندانەی بەرهەمیان هەیە دروست بكرێن.\nسەرپەرشتیاری ئیدارەی سۆران، دەبێت خاوەنی تێڕوانینی گەشە سەندووی بواری خزمەتگوزاری بێت. بەتایبەت لەبواری وەبەرهێنان.\nپێشنیار دەكەم، باشترین كارێك كە بیكات وەبەرهێنانە. بۆ ئەوەی نەبینە حازر خۆری بەر سێبەر.\nوەبەرهێنان بكات لەبواری كشتوكاڵ، گەشت و گوزار، پیشەسازی.\nبۆ ئەمەش دەست و برد بكات لە دروستكردنی كارگەی گەورەو بچووك، دروستكردنی بەنداو و شاری گەشتیاری و پرۆژەی نیشتەجێكردن. لە ئێستادا سۆران گرفتی كەمی ئاپارتمان و شووقەو باڵەخانەی كارگێڕی هەیە.\nبۆ ئەمەش داوا لە وەبەرهێنەرانی بیانی و ناوەخۆیی بكات، زەمینەیان بۆ بڕەخسێنێ تا وەبەرهێنان بكەن و بەشێك لە پڕۆژەكانیان لە شارە گەورەكان بگوازنەوە بۆ سنووری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران.\nسەرۆكی ئیدارە نابێت جیاوازی لەنێوان قەزاكان، ناحییەكان و گوندەكاندا بكات، دەبێت بەیەك چاو سەیری هەموو پێكهاتەكان، ئایینەكان، چین و توێژەكاندا بكات.\nزەمینە خۆش بكات بۆ دادی كۆمەڵایەتی، بەرقەرار كردنی یاسا و كارگێڕییەكی كارامە، كە كلیلی سەركەوتنە بۆ هەر دامەزراوەیەك.\nهیچ سەرچاوەیەك بەبێ بوونی بەڕێوەبردنێكی كارامەو چالاك ئامانجەكان ناپێكێت، بۆیە گرنگە سەرۆكی ئیدارە دونیابینییەكی فراوان و سەلیقەیەكی جوانی هونەری بەڕێوەبردنی هەبێت.


حوسیـیه‌کانی یه‌مه‌ن باره‌گایه‌کی له‌شکری له شاری ته‌عز کۆنترۆڵ ده‌که‌ن\nدانیشتوان و کاربه‌ده‌سـتانی خۆجێی له شاری ته‌عزی باشوری ڕۆژئاوای یه‌مه‌ن ده‌ڵێن حوسیـیه‌کان له پاش شه‌ڕێـکی قورس ده‌ستیان گرتووه به‌سه‌ر لیوایه‌کی له‌شکری له شاره‌که‌یاندا که تیایدا سه‌ربازه‌کان پشـتیوانیان له سه‌رۆک عه‌بد ڕه‌به مه‌نسور ئه‌لهادی ده‌کرد.\nشایه‌تحاڵه‌کان که بۆ ئاژانسی ده‌نگ‌وباسی ڕۆیته‌رز لێدوانیان دابوو، گوتویانه له به‌ره‌به‌یانی ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه چه‌کدارانی حوسی چوونه‌ته ناو باره‌گای لیوای 35 ی زرێپـۆشه‌وه، به‌ڵام پاش ماوه‌یه‌کی کورت هێرشێـکی ئاسمانی له لایه‌ن هاوپه‌یمانێتی به ڕابه‌رایه‌تی عه‌ره‌بسـتانی سعودیـیه کراوه‌ته سه‌ر باره‌گاکه.\nسعودیـیه ڕۆژی سێشه‌ممه ڕایگه‌یاند هه‌ڵمه‌تی ناسراو به "عاسیفه‌ت ئه‌لحه‌زم" کۆتایی پـێهات پاش ئه‌وه‌ی ئامانجه‌کانی پـێکا. هه‌ڵمه‌ته‌که مانگێـک له‌مه‌وبه‌ر ده‌سـتیپێـکرد و تیایدا زیاتر هێرشی ئاسمانی کرایه سه‌ر شوێنه‌کانی ژێر ده‌سـتی حوسیـیه‌کان و ئه‌و هێزانه‌ی پشـتیوانیان ده‌که‌ن.\nعه‌مید ئه‌حمه‌د عسێری گوته‌بێژی له‌شکری سعودیـیه دوێنێ سێشه‌ممه گوتی کۆتایی‌هێنان به هه‌ڵمه‌ته‌که مانای ڕاگرتنی شه‌ڕ نیـیه. گوتیشی دوای ئه‌م هه‌ڵمه‌ته پـرۆسه‌ی " إعادة الأمل للشعب اليمني" ده‌سـتیپـێکردووه، واته گه‌ڕاندنه‌وه‌ی هیوا بۆ گه‌لی یه‌مه‌ن.


Uncategorized « کاروانسه‌رای هونه‌ر\nهونەرمەند هۆشیار کەریم\nPosted March 28th, 2014 at 7:20 pm (UTC-5)\nدەنگ خۆشی بەهریەکە کە هەموو کەس نییەتی، دەنگ خۆشی لە گۆرانی چڕیندا، لە هۆنراوە خوێندنەوەدا، لە ووتار خوێندندا و هەر وەها لە بێژەریدا، بەڵام گرنگ چۆنیەتی دەڕبڕینی ئەو دەنگیە و کاریگەری لە سەر بیسەر. لە بواری گۆرانی ووتندا دەنگ خۆشانێکی زۆر هەن کە بە داخەوە ئەو هەڵەیان بۆ نەرخساوە بۆ ئەوەی خۆیان بنوێنن ودەنگیان تۆمار […]\nPosted in Art, culture, Music, Uncategorized\nده‌رهێنه‌ر جه‌مشید به‌هرامی و شانۆێ چریکەی ئۆفیلیای ئەڤیندار\nPosted March 12th, 2014 at 10:00 pm (UTC-5)\n“چریکەی ئۆفیلیای ئەڤیندار” کاک جه‌مشید سه‌ره‌رای که‌می سه‌رچاوه‌کان و سه‌ختی باری ژیان، به هاوکاری گرووپی شانۆێ باران ئه‌م به‌رهه‌مه که به‌شێکه له ئازاره‌کانی نه‌ته‌وه‌یه‌ک پێشکه‌ش به بێنه‌رانی کورد ده‌که‌ن له شاری نۆرێنبێرگی ئاڵمان و شاری یۆتۆبۆری سوید. ده‌هێنه‌ر و بازیگه‌ر جه‌مشید به‌هرامی له‌م هه‌ڤپه‌ێڤینه‌دا باس له هه‌ندی لایه‌نه‌کانی شانۆه‌که‌دا و هه‌ر وه‌ها شانۆی کوردی ده‌کات. […]\nPosted February 14th, 2014 at 4:31 pm (UTC-5)\nSitar سیتار سیتاریه‌کێک له ئامێره ناوداره ژیه‌کانی جیهانه که به زۆری له مۆزیکی کلاسیکی هیندی و موزیکی هیندوستانیدا به کار دێت. ئه‌م سازه له ده‌سته‌یه‌کی درێژ پێک هاتوه که له‌و بروایه‌دان له ناوه‌راستی ئاسیاوه به‌ره‌و هیندوستان روێشتوه وه هه‌روه‌ها له‌و بروایه‌دان ڤیینا Veena کاریگه‌ری به‌سه‌ر ئه‌م ئامێره‌دا هه‌بوو بێت. سیتار ناوه‌که‌ی له سێ تاری فارسیه‌وه […]\nPosted in Art, culture, Music, Uncategorized, موزیك\nئیبراهیم کییڤو- دەنگی نەتەوەکانی رۆژئاوای کوردستان\nPosted November 7th, 2013 at 3:46 pm (UTC-5)\nکه‌م جار هه‌ڵکه‌وتوه هونه‌رمه‌ندێکی نه کوردی ئه‌و وڵاتانه‌ی کوردستان به سه‌ریاندا دابه‌شکراوه کارو ژیانی هونه‌ریان بۆ کورد ته‌رخان کردبیت. به‌ڵام ئه‌رمه‌نیه‌کان به پێچه‌وانه‌وه، هه‌ر له کۆنه‌وه هونه‌رمه‌ندی ناوبانگی ئه‌رمه‌نستان و جیهان ئارام خاچه‌تۆریان له بالێتی گایانه Gayane, Dance of the Young Kurds بەشێکی ئەو بالێتە بۆکچ و کورێکی خۆشه‌ویستی کورد تەرخان کردووە، هه‌ر وه‌ها کا‌ره‌په‌تێ […]\nPosted in Art, culture, Music, Uncategorized, هه‌رێمه كوردییه‌كان\nماریا فه‌رانتوری Maria Farantouri\nPosted August 15th, 2013 at 2:07 am (UTC-5)\nموزیک وڵاتێکی بێ سنووره، وه‌کو با له‌م په‌ڕی جیهانه‌وه تا ئه‌و په‌ڕ په‌ی دکات، وه‌کو شه‌پۆله‌کانی ده‌ریا له هه‌ڵسان و کێشاندایه، وه‌کو باران یان به خوڕ دیته خوارێ وه یاخود به نمه نم. وه‌کو باڵنده‌یه‌که له ئاسمانی بێ سنووردا شه‌قه‌ی باڵی دێت، موزیک ئارامیمان پێ ده‌به‌خشێت یان ده‌مانخاته جۆش و خروش، ده‌مانکاته گریان و چاو […]\nوێنە رووداوەکان، دیمەنەکان بە زیندووی بۆمان بەرجەستە ئەکات لە جیاتی ئەوەی تەنها جۆرە سایە وێنەیەک لە مێشکی خۆماندا درووست بکەێن، هەر لەبەر ئەوەیە دەڵێن وێنەیەک لە بەرامبەر هەزار ووشەدایە، چونکە ووشەکان داستانی رووداوەکانت بۆ دەگێرێتەوە بەڵام وێنەکان شێ دەکاتەوە مرۆڤ کە داستانێک دەخوێنێت لە مێشکی خۆێدا وێنەک وە یاخود جەندین وێنە درووست دەکات، وێنە دەدباتە […]\nلە کۆمەڵگا داخراوەکان وە یاخود ئەوانەی ئایین بەسەریاندا زاڵە ژنان وە یاخود خانمان کەمتر روو دەکەنە بوارەکانی هونەری وە یاخود هەڵبژاردنی ڕشتە هونەریەکان لە کولیژ و زانکوەکاندا بە تاێبەتی سینما ، موزیک ، وێنە گرتن ، شێوەکاری و……… کۆمەڵگای کوردی لە سرۆشتەوە زۆر ئازاد بوە و ئەگەر بنواڕێنە هۆنراوەکانی بوێژانی (هەڵبەستوانان) ڕابوردوو دەبینین دید و […]\nدەشتی کەڵهوری دەنگ و نەوایەک لە گەرمەسیرەوە\nPosted February 21st, 2013 at 9:43 pm (UTC-5)\nمرۆڤ هەندێ جار کارێک ئەنجام دەدات وەکو ئەوەیە شنەبایەک دێت و بە ئاسانی دەێبات و شوێنەوارێک لێ نامینێت، بەڵام هەندێکیش کارەکانیان بە جۆرێک خەمڵاوە ریشەی دا دەکوتێ و هیچ باو هۆزێک کاری لێ ناکات و بۆ نەوەکانی ئایندە وەکو وانە دەمێننەوە و دەبنە بەشێک لە موزیکی ئەمباری موزیکخانەکان. جا کەسێک وەکو دەشتی کەڵهوری کە هەر […]\nچاوپێکەوتن لەگەڵ موزسیۆنی کورد نادر موفتی زادە\nPosted May 23rd, 2012 at 5:29 pm (UTC-5)\nهونه‌رمه‌ند و موزسیۆنی کورد کاک نادر موفتی زاده ده‌مێکه له ناو کاری مۆزیکدایه، هه له مه‌هاباده‌وه که له‌وێ سه‌ری هه‌ڵهێناوه تاکو ئه‌وروپا و ئێستاش له ئه‌مه‌ریکا هه‌ر بێ ووچان له ئاواز دانان و کاری مۆزیک و فێر کردندایه. کاک نادر وه‌کو کانیاوێکی موزیکه که خاوه‌ن فه‌ره‌تر له 100 پارچه مۆزیکی تۆمارکراوه و ده‌یان تریش ئاماده‌ن […]


جێگرى سه‌رۆكی په‌رله‌مان پێشوازی له دوو مامۆستای په‌روه‌رده‌یی له زانكۆی ئیكزیته‌رى به‌ریتانیا ده‌كات\n17/04/2017 03:41:00 م\nئه‌مڕۆ دووشه‌ممه 2017/4/17، دكتۆر جه‌عفه‌ر ئیبراهیم ئێمینكی ، جێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان پێشوازیی له ئه‌كادیمیان فرانیس كریتن السیتون و دكتۆر كیلس جین شانكی مامۆستایانی په‌روه‌رده‌یی له زانكۆی ئیكزیته‌ر له‌وڵاتی به‌ریتانیا كرد.\nله‌دیدارێكدا شاندی میوان خۆشحاڵی خۆیان بۆ ئه‌و پێشوازییه‌ى سه‌رۆكی په‌رله‌مان ده‌ربڕی و كورته‌یه‌ك له كاروچالاكییه‌كانی خۆیان له بواری په‌روه‌رده‌یی له ناوچه كوردستانییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان له سازكردنی كۆنفرانس و سیمیناركردن باسكرد كه به‌نیازن له‌م ماوه‌یه‌دا بۆ رزگاربووانی ژێر ده‌ستی داعش ئه‌نجامى بده‌ن بۆئه‌وه‌ی زیاتر له رووی په‌روه‌رده و فێكردنه‌وه هاوكار و یارمه‌تی ده‌ریان بن، هه‌روه‌ها سوپاسی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانیان كرد بۆ له باوه‌شگرتنی ئاواره‌كان سه‌ره‌ڕای ئه‌و قه‌یرانه‌ی كه به‌سه‌ر ناوچه‌كه و به تایبه‌تی هه‌رێمی كوردستان داهاتووه .\nله‌لایه‌ن خۆشییه‌وه جێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان خۆشحاڵی خۆی ده‌ربڕی بۆ سه‌ردانه‌كه‌یان بۆ په‌رله‌مانی كوردستان و كارو چاللاكییه‌كانیانی به‌رزنرخاند و پوخته‌یه‌كی ده‌رباره‌ی ره‌وشی هه‌رێمی كوردستان و ئاماده‌كارییه‌كان بۆ ئه‌نجامدانی گشتپرسی له هه‌رێمی كوردستان و په‌یوه‌ندیی نێوان هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی عێراق و پێكه‌وه‌ژیانی پێكهاته نه‌ته‌وه‌یی و ئاینییه‌كان له هه‌رێمی كوردستان خسته‌ڕوو.


گێڕانەوە و فەنتازیاى داهێنەرانە لە ڕۆمانی ( زیندە خەون )دا – Denegkan\nbyمحه‌مه‌د\tAugust 15, 2008\tکتێبخانە\nهەندێك جار تەنها تایبەتمەندیەك تێكستێك ناوازەو دەگمەن ئەكات , دەگمەن بەو واتایەى شتێكی خوڵقاندووە كە پێشتر نەبووە , ڕوبەرێكی تازەى ئەفرێنراوی تیادروستبووە كە تازەمەنی دەركەوتنی دەقەكە لەئارادا نەبووە . ئەگەر چى كۆی گشتى بیناى تێكستەكە , شێواز , زمان , تەكنیكەكانی گێڕانەوە و تەواوی ڕەگەزە كانی تریشى پێویستە لەپەیوەندیەكی هارمۆنیدا بن بۆدروستكردنی هەركارێكی داهێنراو , بەڵام گەلێك جار ڕێئەكەوێت جوانی و داهێنان زیاتر لە یەكێك لەڕەهەندەكانی بەرهەمەكەدا ئەدرەوشێتەوە , یاخود جوانی و چاكبیناكردنی یەكێك لەڕەگەزەهونەریەكانی تێكستەكە ئەكاتە خاوەن ڕوخسارێكی تایبەت و دەگمەن . لەئەدەبدا بەمە ئەوترێت داهێنان , ئەگینا هەموو تێكستێكی هونەرى و ئەدەبی خۆى بۆخۆى داهێنانە . ئەم ڕوبەرە تازە دۆزراوە , یاخود ئەفرێنراوە , هەلومەرجەكانی دەركەوتنی چین و چۆن ئەناسرێتەوە , بەكام پێوەر بیبینین و بیناسینەوەو تەعریفی بكەین ؟ كۆمەڵە پرسێكی ترەو لێرەدا گفتوگۆ ناكرێت , ئەوەى مەبەستى ئەم نوسینەیە دەركەوتە ئیبداعیەكانی ڕۆمانی زیندەخەونی * (فەتاح ئەمیری )یە , بەدیارى كراویش ڕەگەزی گێڕانەوەو گەمە هونەریەكانی ئەم ڕەگەزەیە لەم ڕۆمانەدا , دواتریش ئەو دوو وێنە هاوتاو مفارقەى paradox كە بەتەكنیكی گێڕانەوە خوڵقێنراوە , ئەوەى كە تاڕادەیەكی زۆر ئیشكالیەتە ویژدانی و ڕۆحیەكانی مرۆڤی كوردی داگیركراومان نیشان ئەدات .. كۆى ئەم ئیشكالیەتانەیش بەهۆى لێزانی و مەهارەتی نوسەرەوە , لەڕێگاى ئەم فیڵە جادوگەرەى گێڕانەوەوە خوڵقێنراوە .\nڕوخاندنی وێنە كڵێشەییەكانی ئەوی تر :\nماریۆ فارگاس یۆسا ** لەچاوپێكەوتنێكیدا ئەڵێت " نوسەرى داهێنەر هەموو بونمان ئەگۆڕێت " باوەڕم وایە هەر خوێنەرێكی كورد زیندەخەون بخوێنێـتەوە بەشێكی زۆرى ئەو وێنە چەسپیوانەی دەربارەى خۆى و ئەوی ترى ( داگیر كەر , دوژمن ) لەخەیاڵگەیدا هەیە ئەگۆڕێت .. ئەمە نەك لەبەر ئەو وێنە زەبون و بریندارەى مرۆڤی كورد كە لە تێكستەكەدا وێناكراوە , بەڵكو بەهۆى دەركەوتنی ئەو ئەگەرە مرۆییانەى لەساتێكی ژیانی ستەمكاردا ئەشێت بێتە ئاراوە , یان ئەو ڕەهەندە مرۆییانەى لە كەسایەتی ستەمكاردا پەنهانە و هەمیشە وێنە ڕوكەشە كڵێشەییەكانی لێناگەڕێت بیبنین . هەر بۆیە ئەم ڕۆمانە ئەكرێت وەك سەرەتایەك بۆلابردنی ( كڵێشە خێرو شەڕیەكانی كارەكتەرسازی ) لەڕۆمانی كوردیشدا تەماشاى بكەین , یان وەك تێپەڕاندنێكی ئەو وێنە مەئلوفانەى كە ( ئەوى ترى داگیركەر و ستەمكار ) لەئەدەبى گێڕانەوەى كوریدا هەیبووە بیخوێنینەوە .\nقەدەرى تراژیدی ئازاد (پاڵەوانی سەرەكی ڕۆمانەكە )لەم تێكستەدا قەدەرێكە بەڕێكەوت دروست بووە , ئەوەى ستەمی لێ ئەكات دوژمنێك نیە كە شوناسی كەینونەیى كوردبونی ئازاد كردبێتیە دڕندە , بەڵكو دۆخى دیكتاتۆریەتە , لەم دۆخەیشدا دیكتاتۆرتەنها یەك خەسڵەتی دادپەروەرانەى هەیە , ئەویش دابەشكردنێكی یەكسانانەى زوڵم و ستەمەكەیەتى بەسەر هەموو مرۆڤێكدا , یان گەر لە ناوكۆیى context ئەم ڕۆمانە قسەبكەین , بەسەر هەموو پێكهاتە جیاوازەكانی گەلانی ئێراندا .\nئەم دەقەى فەتاح لەهەموو لایەنەكانی زمان , ڕوداو , حكایەتخوان و گێڕەرەوە , زەمەنی ڕوداو , زەمەنی گێڕانەوە دەقێكی ئاساییە , تەنانەت گفتوگۆو قسەكردنی كەسایەتیەكانیشى هەروا نۆرمە ئاساییەكانی گێڕانەوەى تێ نەپەڕاندووە ( ئەوەى كە خوێندكارێكی زانكۆیى بەپێویست ئەبێت وەك ڕوناكبیرێك قسەبكات , دایە خەیاڵیش مادام پیرەژنێكى نەخوێندەوارە بەرودواى قسەكانی خۆى نازانێـت ). دیارە ئاسایبون بەو مانایە دێـت هاوشێوەى ئەم شێواز و تەكنیكانە لە لاى نوسەرانی ترى ئەدەبی كوردی بینراوە , ڕەگەزی نائاسایى و داهێنراوی ئەم تێكستە ئەو تێكەڵكردنە هونەرمەندانەى خەون و واقعە كە بەشێوەیەكی سەرسوڕهێنەر سەرەتاو كۆتایى دەقەكەى پێچنراوە . كۆتایى ئەم فێڵە جادوگەرانە هێندە لێزانانەیە دور نیە خوێنەر بگەڕێنێـتەوە بۆ ئەو پرسیارەى , كە ئایا( زیندە خەون ) تەواوى گێڕانەوەى خەونێكە , یان ژیانی پڕئیشكالیەتی گەنجێكی كوردە و خەونە كابوسیەكانی خۆی هەراسانی كردووە ؟\nلە ئەدەبی عەرەبیدا لە كۆتایى حەفتاكاندا (غادە سمان ) وەك هەوڵێك بۆبەحكایەت كردنی ئەو هەموو بەربەریەتەى شەڕ لەبەیروتدا نواندی ڕۆمانی (كابوسەكانی بەیروت )ی نوسی ***, ڕۆمانەكەى غادە تەنها گێڕانەوەیەكی واقعیانەى تراژیدیاكانی بەیروت بوو , حكایەتگەلێكی واقعی بوو غادە خۆیى ئەیویست بیكاتە كابوس . ڕێك پێچەوانەى ئەم ڕیتمە , لەڕۆمانی زیندە خەونا بەڕاستی كابوسەكان هەیەو ئازادی پاڵەوان تیا ئەژى , بەڵام نوسەر ئەیەوێـت بیكاتە ڕستێك خەونی كابوسیانەى یەكێك لەپاڵەوانەكانی . ئەگەر چى جیاوازی فەزاو ڕوداو لە ناوئەم دوو ڕۆمانەدا یەكجار زۆرە , بەڵام لەهەردووكیاندا كابوس و تەوزیفكردنی كاوبوسیانى واقعێكی تاڵ ڕەگەزێكی بنەڕەتی هەردوو تێكستەكەیە .\nشاچیرۆكی ئەم ڕۆمانە :\nوەك هەر ڕۆمانێكی ئاسایى لەم ڕۆمانەدا پاڵەوانێكی سەرەكیمان هەیە ناوی ئازادە , كوڕِی خێزانێكی دەوڵەمەندە و بەمێردمنداڵى باوكی ئەمرێت , بەڵام مردنی باوكی و ژیانی وەك هەتیوێك نابێـتە هۆى تێكچونی ئەو نازو نیعمەتەى كە پێشتر لێی بەهرەمەند بووە . ئازاد لەگەڵ كچێكی هاوڕێی منداڵى و دراوسێیاندا دەكەونە پەیوەندیەكی تێكەڵە لە هاوڕێیەتی و جۆرێك خۆشەویستى شەرمنانەى كرچ و كاڵ , كە تاكۆتاى ڕۆمانەكەیش ئەم كچەو ئەم پەیوەندیە هەردەمێنێتەوە , دیارە فۆرمی ئەم پەیوەندیە ئەوەندەى لە پەیوەندی و عەشقێكی ئەفلاتونیانە ئەچێت , لە پەیوەندی و عەشقی ئەڤینكارى erotic كوڕو كچێكی هەرزەكار ناچێت .\nئەم كارەكتەرە ( ئازاد ) بەدوو ئاراستەى جیاواز دووچیرۆكی دژبەیەك و ناكۆك ئەخولقێنێت :\nچیرۆكی یەكەمیان : ئازادى خوێندكارە كەهاوڕێ و عاشقی مەلیە و لەگەڵ دایكە ئفلیجەكەی و دایە خەیاڵی دایەنیدا لەشارى مهاباتدا ئەژى , جگە لەوەى خوێندكارێكی دەبیرستان و دواتریش زانكۆیە , وەك هاوتەمەنەكانی ڕۆژگارى خۆى خەریكی كتێب خوێندنەوەو چالاكی سیاسیش ئەبێت … تائەو ڕۆژەى كەهەڵدێت بۆشارى تاران و شۆڕشى ئیسلامی سەرئەكەوێت و ئەویش ناچار ئەبێـت بۆئەوەى بهێڵن لەگەڵ مەلیدا بژى , بەڵگەیەكی یاسایى هاوسەرگیرى ئیمزا ئەكەن .\nچیرۆكی دووەم : هەركە ئازاد چاوی ئەچێتە خەو , لەخەونیدا ئەبێتە پیاوێكی ئازەرى كە ناوی ( حسێن ) ەو ئەفسەرى ساواكە , ئەو ڕۆڵەى وەك حسێن لەخەونەكانیدا ئەیبینێت , بەدرێژاى خەونەكەو ڕۆمانەكەیش هەر خەریكی ئەشكەنجەدانی گەنجێكی كوردە بەناوی ( ئەمیر ) . ئەم ئەمیرە هەموو تاوانێكی هەر ئەوەیە كەسێكی خوێندەوارو هۆشیارە , بەتێگەیشتنی حوسێن ( كە دیارە ئەمە نمونەی خەیاڵ و مێنتالیتی ساواك و ئەو ڕژێمەیشە كە ساواك خزمەتی ئەكات ) كەسی خوێندەوار و هۆشیار هەمیشە تاوانبارو دوژمنە , چونكە ئەگەر هەژار بێـت ئەبێتە كۆمۆنیست , ئەگەر كوردیش بێـت ئەبێـتە جودایى خواز . دیمەنەكانى ئەشكەنجەو لێپرسینەوەى ئەم گەنجە كوردە تائەو ساتەى حسێن ویژدانی بێدار ئەبێـتەوەو خۆى ئەكوژێت هەر بەردەوامە . هاوكات ئەم حسێن ناوە ئەكەوێتە داوی عەشقى كچێكی جوانەوە بەناوی ( زەڕی ) و دواتر مارەى ئەكات . هاوسەرگیرى حسین و زەڕى كچێكی لێى ئەكەوێتەوە بەناوی ( ئیلاهە ) , كە ئەم كچە دواتر تەواوى ئەم خەون و واقعە ئاوێتە ئەكاتەوە و نهێنی چیرۆكەكەیشمان بۆئاشكرا ئەكات ..\nتائێرە هەردوو چیرۆكەكە ئاساییە , گەرنوسەرێكیش ئەم دووچیرۆكە لەكارەكتەرى پاڵەوانێكدا كۆبكاتەوە بەهۆى پەنابردن بۆ تەكنیكی خەون بینین هەرئاساییە .. بەڵام سیحرى ئەم ڕۆمانە لەوێوەدەست پێئەكات كە لەواقعی ناو تێكستەكەدا ئەم ( حسێن ) ناوە پێشتر هەبووە بەبێ ئەوەى ئازاد بیناسێـت , ماوەیەك پێش ئەوەى بێـتە ناو خەونەكانی ئازادەوە خۆى ئەكوژێت . ئیلاهەى كچى ئەبێتە هاوڕێی ئازاد و لەسەختترین تەنگانەیشدا فریاى ئەكەوێت , ( ئەوكاتەى ساواك ئەیگرن لەسەر بڵاو كردنەوەى بەیاننامەى شۆڕشگێڕى و… ) ئەوەى وائەكات ئازاد سەرنجی ئیلاهە ڕابكێشێت لێكچونی شێوەو ڕوخسارى ئازادە لەگەڵ حسینى باوكی ئیلاهەدا , بەهەمان شێوە زەڕى دایكیشى هەروا ئەم لێكچونە هەست پێ ئەكات , بەلاى ئازدیشەوە : كاتێك دەچێـت بۆماڵى ئیلاهەو زەڕى دایكی ئەبینێـت , هەست ئەكات ئەم ژنە تاڕادەیەكی زۆر هاوشێوەى ئەو زەڕى ناوەیە كە لەخەونە كابوسیەكانیدا وەك حسین هەڵسوكەوتی لەگەڵ ئەكرد ..\nبەكورتی دواى تەواو كردنی ڕۆمانەكە , خوێنەر نازانێت خەونە كابوسیەكانی ئازاد شاچیرۆكی ڕۆمانەكە بووە , یان تەواوى ڕۆمانەكە لەناو تونەكانی ئەم خەونەدا وێڵ بووە ..\nفەزای ئەم ڕۆمانە لەو جۆرە فەزایە كە زنجیرەى ڕوداو , گرێچنی ورد , حكایەتە بەسەرچووەكانی كارەكتەرەكان , بونیادەچیرۆكیەكەى , دروستى كردووە , زمانی گێڕانەوەیش هەروا ئەم پەیوندیە سەبەبیانەى تێنەپەڕاندووە كە بەشێوەیەكی جاڵجاڵۆكەیى كۆى ڕودواو چیرۆكەكانی كۆكردۆتەوە . ئەم ڕۆمانە وەك ئەدەبی بەختیار عەلى و ئحلام مستەغانمی نەهاتووە لەناو گەمە سردیەكانی زمان و شیعریەتی زماندا چیرۆك بخوڵقێنێت , بەڵكو لێگەڕاوە چیرۆكەكان زمانی خۆى دروست بكات . یاخود ئەوەى لەزیندەخەوندا ڕیتمسازی ئەكات شیعریەتی زمانی گێڕانەوە نیە , ڕستەى خیتابی و خەیاڵ و دەستەواژەى شیعرى نەهاتووە بۆئەوەى گێڕانەوەمان بۆجوانتر بكات , بەڵكو گێڕانەوەیەكی خاوی ڕیتم نەرم , بەزمانێكی چیرۆكبێژى سادەوە جیهانێكی ناسكی ڕیوائیانەى دروستكردووە .\nتایبەتمەندیەكی ترى گێڕانەوە لەم ڕۆمانەدا ئەوەیە نوسەر نەهاتووە بەشێوازی بۆرخیس و جادوگەرەكانی ترى ئەمریكاى لاتینى یارى بەوێنە و دیمەنە مەئلوفەكانی ناو خەیاڵمان بكات , بەپێچەوانەوە ئەم ڕۆمانە لەو پەڕی واقعیەتی خۆیەوە ئەمانخاتە ناو خەونێكەوە كە دواى كۆتایى هاتنی ڕۆمانەكە بۆمان دەر ئەكەوێـت , تەواوى ئەم خەونەو ئەوەیش بەواقعیەتی ڕۆمانەكەى ئەبەستێتەوە تەنها فێڵێكی گێڕانەوەیە .. بەڵام ئەم فێڵە بێ ئەرك نیە , بێ پەیام و وەزیفەى دەلالى نیە , ئەوەندەى لەناو خەونەكەدا ئێمە درێژكراوەى پارادۆكسى چیرۆكەكان ئەبینین , ژیانی ناو چیرۆكەكان بۆخۆى هێندە دەوڵەمەند نین بەواتاو مەغزا و دەلالەتی ئیشكال ئامێز .\nئیشكالیەتە كانی كەسایەتی ئازاد :\nئازاد لەواقعی ژیانی خۆیدا كەسایەتیەكی نۆرماڵە , مرۆڤێكی هۆشیارە بەو واقعەسیاسیى وكۆمەڵایەتیە تاڵەى میللەتەكەی تیائەژى , لەخەونە هەمیشە دوبارەبووەكانیدا , ئەبێـتە ئەفسەرێكی ساواك و تەواوی كابوسەكانی هەر دیمەنی لێپرسینەوەو ئەشكەنجە دانی گەنجێكی خوێندەوار و هۆشیارى كوردە . پارادۆكسی ئەم دوو وێنە ناكۆكە ئەشێت زۆر شتمان پێ بڵێت : ئەكرێت وەك بیرۆكەیەكی سەرەتایى لەبەر ڕۆشانیى ناكۆكیە ویژدانی و ئخلاقیەكانی كەسی شۆڕشگێڕدا بیبینینەوە , ئەشێـت وەك ئەو ناكۆكیە سایكۆلۆجیانەى مرۆڤی (داگیركراو ) تەماشاى بكەین كە ئیدوارد سەعید ئەڵێت , " هەرگیز ناتوانێت هەنگاوێك بنێت و وێنەترسناكەكانی داگیركەرەكەى خۆى لەبیربكات , ڕۆژێك بژی و وێرانەكانی كۆلۆنیالیزم لەخۆیدا فەرامۆشبكات " . بەپێى ئەم لۆجیكەى سەعید , ئەو دوو وێنە پێك ناكۆكەیش ئازاد دروستى ئەكات هەر لەسەرەتاوە نمونەیەكی شێواو و داڕوخاوی كەسایەتی مرۆڤی كوردی داگیركراومان نیشان ئەدات , مرۆڤێك لەواقعدا قوربانیەو لەخەونەكانیشیدا جەلاد , تەنها یەك جیاوازی ئەبینرێت : ئەویش ئەوەیە هەموو ئەو جەلادە گریمانكراو وێناكراوانەى لەخەیاڵگەى سەعیددا هەیە خۆرئاواو كۆلۆنیالیزمە , كەچى هەمیشە جەلادەكانی كورد , یاخود ( ئازاد ) ئەو سیستەمە ستەمكارانەیە لەگەڵیا ئەژین . ئەوانەی هەمیشە وەك ستەمكار و داگیركەر كورد توانیویەتی بیانبینێـت .\nدیارە هەڵبژاردنی ڕەگەزێكی هونەرى هەردەقێك بۆخوێندنەوە بەدابڕوای لەفەزاو تەواوى ڕەگەزە هونەریەكانی ترى دەقەكە , بۆخۆى كێشەیەكەو توشى گرفتی كورتبینی مەنهەجی و نەگەیشتن بەهیچ ئەنجامگیریەكمان ئەكات , بەڵام دەكرێـت خوێندنەوەیەك تەنهالایەنێكی هونەرى دەقێك بكاتە مەبەست و جێگەى گفتوگۆ , پێچەوانەى ئەوەى ڕانان نوسەكان ئەیكەن و ئەیانەوێت دەقى پێ بخوێننەوە .\n• * زیندە خەون : فەتاح ئەمیرى : دەزگاى چاپ و بڵاوكردنەوەى ئاراس /2003\n• ** ڕەنخنەگرو ڕۆمان نوسێكی پیرۆییە و بەزمانی ئسپانی بڵاو ئەكاتەوە , چاوپێكەوتنەكەى لە ڕۆژنامەى ( السفیر ) ڕۆژى 7/7/2006 . بڵاو كراوەتەوە .\n• *** كوابیس بیروت : غادە السمان : منشورات غادە السمان 1977.\nPrevious ئاینشتاین باوه ڕی به خوا نه بوو، ئیسلام نه بوو، …..


- لە هیندستان لە میانی ٢٤ کاتژمێری رابردوودا، ٤١٢ هەزار و ٢٦٢ حاڵەتی تووشبوون بە پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ تۆمارکراوە و سێ هەزار و ٩٨٠ کەسیش گیانیان لەدەستداوە.\nهیندستان کە یەکێکە لەو وڵاتانەی زۆرترین کاریگەریی پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێی لەسەرە لە جیهاندا، لە سەرهەڵدانی پەتاکەوە تا ئێستا زۆرترین ژمارەی رۆژانەی لە تووشبوون و گیانلەدەستدان بەو پەتایە تۆمارکرد.\nبەپێی راگەیەندراوێک کە لەلایەن وەزارەتی تەندروستیی هیندستانەوە بڵاوکراوەتەوە لە میانی ٢٤ کاتژمێری رابردوودا، ٤١٢ هەزار و ٢٦٢ حاڵەتی تووشبوون بە پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ تۆمارکراوە و سێ هەزار و ٩٨٠ کەسیش گیانیان لەدەستداوە.\nدوای ئەوەی لە ٣٠ی نیساندا، ٤٠٢ هەزار و ٣٥١ حاڵەتی تووشبوون بە پەتای کۆرۆنا لە رۆژێکدا تۆمارکرا، جارێکی دیکە ژمارەی تووشبووان ٤٠٠ هەزاری تێپەڕاند.\nگیانلەدەستدان بە پەتاکە کە رۆژانە ژمارەیەکی پێوانەیی نوێ تۆمار دەکات، رۆژی پێشتر سێ هەزار و ٧٨٠ کەس گیانیان لەدەستدا و لە میانی ٢٤ کاتژمێری رابرووشدا ئەو ژمارەیە گەیشتە سێ هەزار و ٩٨٠ کەس.\nلە کاتێکدا تێکڕای ژمارەی تووشبووانی پەتاکە لە هیندستان گەیشتووەتە ٢١ ملیۆن و ٧٧ هەزار و ٤١٠ کەس، کۆی ژمارەی ئەوکەسانەی بەو پەتایە گیانیان لەدەستداوە بەرزبووەتەوە بۆ ٢٣٠ هەزار و ١٦٨ کەس.\nهاوکات چارەسەرکردنی سێ ملیۆن و ٥٦٦ هەزار و ٣٩٨ تووشبووی دیکە درێژەی هەیە.\nبەپێی میدیای هیندستان، لەگەڵ هەڵکشانی حاڵەتەکانی تووشبوون بە پەتاکە، سیستمی تەندروستیی رووبەڕووی کێشەی کەمی ئۆکسجین و ڤاکسین بووەتەوە، بە شێوەیەک پێویستی ئۆکسجین لە نەخۆشخانەکاندا لە ماوەی یەک هەفتەی رابردوودا گەیشتووەتە دوو هێندە. ئەوە لە کاتێکدایە کە زۆربەی نەخۆشخانەکانی ئەو وڵاتە ناتوانن خۆیان ئۆکسجین بەرهەم بهێنن.\nوەزیری تەندروستیی هیندستان، هارش ڤارزان سەبارەت بەو بابەتە باسی لەوە کرد کە هیندستان خاوەنی ئۆکسجینی پێویستە، بەڵام بەشێکی زۆری دامەزراوەکانی بەرهەمهێنانی ئۆکسجین کەوتوونەتە خۆرهەڵاتی وڵاتەوە و کێشە لە گواستنەوەدایە بۆ ناوچەکانی خۆرئاوا و باکوور کە حاڵەتەکانی تووشبوون بە پەتاکە تیایاندا چڕە.\nئاماژە بەوەیش کرا کە بەمەبەستی دابینکردنی ئۆکسجین بەشێوەیەکی بەپەلە، پردی گواستنەوە لەنێوان هیندستان و بەحرێن و کوێت دروست کراوە.\nهیندستان کە ژمارەی دانیشتوانەکەی نزیکەی ١،٤ ملیار کەسە لە ١٦ی کانوونی دووەمەوە کەمپینی وەرگرتنی ڤاکسینی کۆرۆنا بەڕێوەدەبات و تا ئێستا ١٦٢ ملیۆن و ٥١٣ هەزار و ٣٣٩ کەس ڤاکسینیان وەرگرتووە، بەڵام هێشتا نەگەیشتووەتە ئەو ئاستەی پەتاکە راگرن.


به ڤیدیۆ.. ناوبژیوانێك له جیاتی كارتی سوور ده‌مانچه به‌رووی یاریزانێك راده‌گرێت\nله رووداوێكی ده‌گمه‌ن و نامۆدا، ، ناوبژیوانێك له ماوه‌ی به‌ڕێوه‌چوونی یارییه‌كی تۆپی پێ له به‌رازیل، له جیاتی كارتی سوور، ده‌مانچه به رووی یاریزانێكدا راده‌گرێت.\nبه گوێره‌ی میدیا به‌ریتانییه‌كان، به‌هۆی ئه‌وه‌ی یاریزانێك به‌ناوی ماركۆس لۆپێز ڤیێرا، له یارییه‌كه هه‌ڵه‌یه‌ك ئه‌نجام ده‌دات و له‌لایه‌ن ناوبژیوانه‌وه لێدانی سزا ئه‌ژمارى ده‌كات، ده‌بێته ده‌مه‌قاڵه‌یان.\nدواجار یاریزانه مستێك به ده‌می كامیلیۆ دی سۆزای ناوبژیواندا ده‌كێشێت، به‌ڵام كاردانه‌وه‌ی ناوبژیوانه‌كه باوه‌ڕپێنه‌كراوبوو، كه دوای لێدانه‌كه راسته‌وخۆ چووه نزیك كه‌لوپه‌له‌كانی له نزیك شوێنی دانیشتنی یاریزانه یه‌ده‌گه‌كان و ده‌مانچه‌كه‌ی هێنا و گه‌ڕایه‌وه ناو یاریگا.\nكاتێك یاریزانه‌كه دیمه‌نی گه‌ڕانه‌وه‌ی ناوبژیوانه‌كه‌ی بینی، له جیاتی كارتی سوور، ده‌مانچه و كه‌له‌پچه‌ی پێیه، راسته‌وخۆ رای كرد و یاریگاكه‌ی جێهێشت.\nبه گوێره‌ی زانیارییه‌كان، ئه‌و ناوبژیوانه، ئه‌فسه‌ری پۆلیسه و وه‌ك خولیایه‌ك كاری ناوبژیوانیش ده‌كات، به‌ڵام دواتر ره‌خنه‌ی زۆری ئاراسته‌كراوه، چونكه ئه‌و كاته‌ی رووداوه‌كه روویداوه ئه‌و ناوبژیوان بووه نه‌ك ئه‌فسه‌ری پۆلیس.\nمیدیا به‌ریتانییه‌كان باس له‌وه ده‌كه‌ن، رووداوه‌كه سه‌ره‌تای مانگی رابردوو روویداوه، به‌ڵام هیچ رووداوێكی نه‌خوازراو رووینه‌دا و یارییه‌كه به شێوه‌یه‌كی ئاسایی كۆتایی پێهات.\n06 لۆڤرین شێوازی راگرتنی مێسی ئاشكرا ده‌كات


بە پەرەسەندنێكی بێ پێشینە دادەنرێت تاكسی زیرەك لە شارێكی عیراقی دەخرێتەگەڕ – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/12/06 - 8:01 PM\nشاری نەجەف لە عیراق، سیستمی گواستنەوەی (تاكسی زیرەك)ی دەخاتەگەڕ كە پشت بە سیستمی ئیلكترۆنی دەبەستێت لە دیاریكردنی شوێنی داواكاریی خزمەتگوزارییەكە، و بە هەمان شێوە شوێنی شۆفێری ئۆتۆمبێلەكە، لەگەڵ دیاریكردنی نرخی گونجاو بۆ خزمەتگوزارییەكە كە دووردەبێت لە فێلًكردن.\nلەڕێی ئەو ئەپڵیكەیشنەوە لەسەر مۆبایل، كەسەكان دەتوانن پەیوەندی بكەن و زۆر بە ئاسانی شوێنی خۆیان دیاریی بكەن.\nماڵپەڕی (سۆمەریە نیوز) لەو بارەیەوە راپۆرتێكی بڵاوكردۆتەوە كە دەستكردن بە جێبەجێكردنی خزمەتگوزاریی تاكسی زیرەك لە شاری نەجەفی عیراقی دەردەخات، و پێیوایە ئەو سیستمە لە چەند مانگ و ساڵی داهاتوو، رەواجێكی زۆر بەخۆوە دەبینێت، دوای ئەوەی رووكردنە ئیلیكترۆنی و تەكنەلۆجیا، باڵی بەسەر وڵات و ناوچەكە بە گشتیدا كێشا.\nژمارەیەك لە دانیشتوانی نەجەف، ئەو خزمەتگوزارییە بە سیمایەكی شارستانی دادەنێن كە پرۆسەی گواستنەوە بەشێوەیەكی گونجاو ئاسان دەكات، و دەبێتە مایەی فاكتەری دڵنیایی بۆ خێزانەكان، بەوپێەی كە كەسەكان دەزانن خێزانەكانیان لەگەڵ شۆفێرێكی ناسراودایە.\nلە هەمان كاتدا خزمەتگوزارییەكە، جوڵەی بێ سود بۆ شۆفێرەكان قەرەبوو دەكاتەوە لەگەڵ كەمكردنەوەی تێچووی سوتەمەنی.\nهەروەها فاكتەری نرخی گونجاو و بەكارهێنانی (جی پی ئێس)، هێندەی تر وادەكات خەڵك بە زۆری روو لەو ئەپڵیكەیشتنە بكەن.\nئۆتۆمبێل و تەکنەلۆژیاعيراق\nكەشنایی جیاوازیی بڕی بارانبارینی ئەمساڵ و ساڵی رابردوو بڵاودەكاتەوە\nبۆ گفتوگۆی نێوان ئاینەكانە\nپاپای ڤاتیكان سەردانی وڵاتێكی كەنداو دەكات


کوردیپێدیا - پشکی هەناردەی نەوتی کەرکوک بۆ ئێران بەر سلێمانی دەکەوێت\n📊 پشکی هەناردەی نەوتی کەرکوک بۆ ئێران بەر سلێمانی دەکەوێت | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nپشکی هەناردەی نەوتی کەرکوک بۆ ئێران بەر سلێمانی دەکەوێت\nبەپێی ڕێککەوتنی نێوان هەرێم و حکومەتی ناوەند و ئێران، نەوتی کەرکوک بەڕێگەی سلێمانیدا هەناردەی بەندەری جەیهان دەکرێت، لە قۆناغی سەرەتاشدا بڕیارە ڕۆژانە 15 هەزار بەرمیل نەوت بە تەنکەر هەناردە بکرێت، هاوکات هەناردەکردنی نەوتی کەرکوک بۆ ئێران بە لێدان لە بەرژەوەندییە ئابورییەکانی تورکیا دادەنرێت، بەوتەی ئەندامێکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانیش بەپێی دەستور هەر پارێزگایەک نەوتی پێدا هەناردە بکرێت، پێویستە پارەی پترۆدۆلاری لە داهاتی فرۆشی نەوت پێبدرێت.\nبڕی چەند هەناردە دەکرێت؟\nبەپێی راگەیەندراوێکی وەزارەتی نەوتی عێراق ڕێککەوتنی سەرەتایی لەنێوان بەغدا و هەرێم و تاراندا کراوە بەمەبەستی هەناردەی نەوتی کەرکوک بە تەنکەر بۆ ئێران.\nئەحمەد عەسکەری، سەرۆکی لیژنەی نەوت و غاز لە ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک بۆ دواڕۆژ باس لەوە دەکات ڕێککەوتن بەمەبەستی هەناردەی نەوتی کەرکوک بۆ ئێران کراوە، بڕیارە لەسەرەتادا ڕۆژانە 15 هەزار بەرمیل نەوت هەناردە بکرێت.\nناوبراو وتیشی، وەزارەتی نەوتی عێراق ڕێککەوتنەکەی کردووە، بەڵام کاتی جێبەجێ کردنەکەی دیاری نەکراوە.\nلەئێستادا هیچ بڕە نەوتێک لە کێڵگەکانی هاڤان و بای حەسەن رەوانەی دەرەوە ناکرێت، بەڵام وەزارەتی نەوتی عێراق لەگەڵ تورکیا دەستی بە گفتوگۆ کردووە، تا بەشێک لە نەوتی کەرکوک لەڕێگەی بۆری هەرێمی کوردستانەوە بۆ تورکیا هەناردە بکرێت.\nسەرچاوەیەک لە کۆمپانیای نەوتی باکور بۆ دواڕۆژ وتیشی، لەئێستادا ڕۆژانە 20 هەزار بەرمیل نەوتی کەرکوک دەدرێت بە پاڵاوتگەی بازیان، 40 هەزار بەرمیلیش بۆ پاڵاوتگەی کەڵەک.\nفرۆشی نەوتی عێراق بەڕێژەی 12% زیاد دەکرێت\nچاوەڕوان دەکرێت بەهۆی ڕەوانەکردنی نەوتی کەرکوک، فرۆشی نەوتی عێراق بەڕێژەی لە 12% زیاد بکات.\nبەپێی لێدوانی بەرپرسانی باڵای بەغدا بۆ ئاژانسی رۆیتەرز، بە رێککەوتنی نێوان بەغدا و تاران کە له شوباتی ئەمساڵدا کراوە، لە ئایندەیەکی نزیکدا لە قۆناغی یەکەمدا نەوتی کەرکوک بە تەنکەر هەناردە دەکرێت، ڕۆژانەش 15 هەزار بەرمیل نەوت بەرامبەر بە یەک ملیۆن دۆلار دەفرۆشرێت، دواتر ئەم ڕێژەیە بۆ 60 هەزار بەرمیل زیاد دەکرێت.\nداهاتی پترۆ دۆلار بۆ سلێمانی\nغالب محەمەد، سەرۆکی لیژنەی سامانە سروشتییەکان لە ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی بە دواڕۆژی راگەیاند، نەوتی کەرکوک لە سلێمانییەوە ڕەوانەی ئێران دەکرێت، بۆیە بەپێی دەستوری عێراق هەر پارێزگایەک نەوتی پێدا هەناردە بکرێت، پێویستە پترۆدۆلار بیگرێتەوە، بۆیە بە ناردنی نەوتی کەرکوک لە سلێمانییەوە بۆ ئێران داهاتی پترۆدۆلار لە فرۆشی نەوت بەر سلێمانی دەکەوێت، بەڵام سەرەتا بەهۆی ئەوەی بەتەنکەر دەنێردرێت، بۆیە تەنها گومرگ دەخرێتەسەری.\nسەرۆکی لیژنەی نەوت و غاز لە ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ئەوەشی خستەڕوو، پێویستە پارەی پترۆدۆلار، کە بەر پارێزگای سلێمانی دەکەوێت بۆ چاککردنی رێگەوبان تەرخانبکرێت.\nساڵێک بەر لە ئێستا بەمەبەستی ڕێککەوتن بۆ هەناردەکردنی نەوتی هەرێم لەڕێگەی ئێرانەوە وەفدێکی باڵای ئه و وڵاتە بە ئامادەبوونی نازم دەباغ، نوێنەری حکومەتی هەرێم لە تاران لەگەڵ بەرپرسانی باڵای حکومی لە هەولێر کۆبوونەوە، بەڵام ئەوکات بەهۆی ڕەوانەکردنی نەوتی هەرێم لەڕێگەی تورکیا و لاوازی حکومەتی ناوەند ڕێککەوتنەکە نەچووە بواری جێبەجێکردنەوە، لەئێستاشدا فرۆشتنی نەوت لەڕێگەی ئێرانەوە بە لێدان لەبەرژەوەندییە ئابورییەکانی تورکیا دادەنرێت لەم ناوچەیە.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 21 2017 10:12PM تۆمارکراوە


🏰 جندرێس شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 5 2018 12:06PM\n👁 ئەم بابەتە 3,784 جار بینراوە\nجندرێس لە ڕووی ئیدارییەوە سەربە کانتۆنی عەفرینە و [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 3 2 ✔ 99% ✍ س.ئـ. 5-3-2018 12:06:55\n📊 لە ئەنجامی بۆردومانی شارۆچکەی جندرێس 2 هاوڵاتی شەهیدبوون و 6 هاوڵاتی دیکە بریندار بوون. ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 5 2018 9:38PM\nفڕۆکە جەنگییەکانی سوپای تورک، گوندی فرێرا-ی سەر بە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 3 ✔ 81% ✍ س.ئـ. 5-3-2018 21:38:57\n📝 لە هەرێمەکانی باب و جندرێس 4 داگیرکەر کوژراون بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 27 2020 1:04PM\nهێزەکانی رزگاری عەفرین- HREرایگەیاند هێزەکانیان لە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 27-1-2020 13:04:06\n✌ نودا جندريس شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 20 2015 7:45AM\nالاسم الحركي : نودا جندريس مكان وتاريخ الشهادة : [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 66% ✍ م.ب. 20-9-2015 7:45:01\n📝 کوژرانی 13 کەس لە جندرێس لە لایەن فڕۆکە جەنگێکانی سوپای داگیرکەری تورکیاوە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 9 2018 12:25PM\n👁 ئەم بابەتە 3,279 جار بینراوە\nKMMK: ڕۆژی 5ی مارسی 2018، حکومەتی تورکیا ناوەندی ش [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ م.ب. 9-3-2018 12:25:38


دۆناڵد وێبه‌ری وێنه‌گر باس له سه‌ردانه‌که‌ی بۆ کوردسـتان ده‌کات\nیه‌که‌م جاره هه‌رێمی کوردسـتان له لایه‌ن ئاژانسێـکی گرنگی فۆتۆی وه‌کو ماگنه‌مه‌وه Magnum ئاوڕی لێ‌ده‌درێته‌وه، له ڕێـگه‌ی ناردنی فۆتۆگرافه‌ر دۆناڵد وێبه‌ر Donald Weber بۆ هه‌رێمه‌که و هه‌وڵدان بۆ نیشـاندانی کۆی ناوچه‌که له ڕێـگه‌ی چاوی ئه‌و فۆتۆگرافه‌ره‌وه که دوو جار خه‌ڵاتی World Press Photo به‌ده‌سـتهێناوه.\nدۆناڵد وێبه‌ر ده‌ڵێت ئه‌مه گه‌شتێـکی چاوه‌ڕوان نه‌کراو بووه بۆ ئه‌و و پـێشـتر شه‌ش مانگ له‌مه‌وبه‌ر بۆ کارێـکی خێرا له کوردسـتان بووه و له میانه‌ی ئه‌و گه‌شته‌یدا هه‌رێمه‌که سه‌رنجی ڕاکێشـاوه، بۆیه هیوای خواستووه جارێـکی دیکه‌ی بۆی بگه‌ڕێته‌وه. ده‌ڵێت ئه‌و سه‌ری‌سوڕماوه به‌و گه‌شه‌کردنه‌ی ناوچه‌که به‌خۆیه‌وه دیوه و هه‌روه‌ها خه‌ڵکه‌که‌ی زۆر هاوڕێـیانه ڕه‌فتار ده‌که‌ن.\nدۆناڵد وێبه‌ر ده‌ڵێت ئه‌مانه کۆمه‌ڵێـک هۆکارێـکبوون که وای لێـکردووه پـرۆژه‌یه‌ک پـێشـکه‌ش به ماگنه‌م بکات و جارێـکی دیکه بگه‌ڕێته‌وه تاوه‌کو له ڕێـگه‌ی چاوی کامێراکه‌یه‌وه بتوانێت سه‌رنج بداته سه‌ر مه‌سه‌له کۆمه‌ڵایتی و که‌لتووریـیه‌کانی هه‌رێمه‌که.\nده‌توانن گوێبیسـتی ده‌قی ڕاپـۆرته‌كه بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ، ماوه‌كه‌ی 3:21 خوله‌كه.


هێزێكى عێراق حه‌وت بنكه‌ى سه‌ربازیی له‌سنورى بادینان داده‌نێت\n14/05/2022 9527 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nله‌سنورى بادینان هێزێكى عێراقى حه‌وته‌م بنكه‌ى سه‌ربازیی داده‌مه‌زرێنێت‌و هاوڵاتیانى سنوره‌كه‌ش زانیاریی زیاتر له‌وباره‌یه‌وه ئاشكراده‌كه‌ن.\nبه‌گوێره‌ى ئه‌و زانیاریانه‌ى ده‌ستكه‌وتوون، له‌ماوه‌ى ساڵێكدا به‌دیاریكراویش له‌مانگى 4ى ساڵى ڕابردووه‌وه تائێستا، پاسەوانیی سنوور كه هێزێكى ئه‌منیه‌و سه‌ر به‌حكومه‌تى عێراقه، حەوت خاڵی سەربازی لەسنووری شارۆچکەی کانی ماسێ دامه‌زراندووه.\nبه‌گوێره‌ى هه‌واڵێكى میدیاى پارتیش، دوێنێ لەنزیك گوندی ھرورێى سه‌ر به‌کانی ماسێ له‌سنورى ده‌ڤه‌رى بادینان ئه‌و هێزه عێراقیه خاڵێکی دیکەی سەربازییان داناوه.\nله‌و ڕووه‌شه‌وه ئازاد ئەدیب موختاری گوندی ھرورێ ئاشكرایكردووه، ئه‌و خاڵە سه‌ربازییه‌ى پاسه‌وانى سنوورى عێراق دایانمه‌زراندووه ده‌كه‌وێته لوتکەی چیای (پەتای) كه کەمتر لەکیلۆمەترێک دووره له‌گوندەکەوه.\nئه‌وه‌شى وتووه، "زیاتر لەساڵێکە تورکیا دەوروبەری گوندی ھرورێ تۆپباران‌و بۆردوومان دەکات‌و ھەندێکجاریش تۆپ ئاڕاستەی ناو گونده‌كه‌ش کراوه، بۆیه خاڵە سەربازییەکە کاریگەری لەسەر کەمکردنەوەی مەترسی تۆپبارانەکان دەبێت".


له چه‌ند هێرشـێـكی یاخیبوان له عێراق 20 كه‌س ده‌فڕێنرێت\nچه‌كدارن له عێراق به لایه‌نی كه‌مه‌وه 20 عێراقیـیان له میانه‌ی هـێـرشه جوداكانی ڕۆژی سـێشه‌ممه‌دا ڕفاندووه.\nله به‌غدا كۆمه‌ڵێـك له چه‌كداران 6 كه‌سـیان له فرۆشـگایه‌كی ئه‌لیـكترۆنی ڕفاندووه و زیاتر له 50 هه‌زار دۆلاریان بردووه. له هێرشـێـكی دیكه‌شدا و هه‌ر له به‌غدا 3 كه‌سی دیكه له فرۆشـگایه‌كی دیكه‌ی ئه‌لیكترۆنی ڕفێندراون.\nئه‌م دیارده‌ی ڕفێندنانه به‌شـێـكن له‌و زنجیره ڕووداوه هاوشـێوانه‌ی له سه‌رانسه‌ری عێراقدا ئه‌نجام ده‌درێن. ڕۆژی دووشه‌مه‌ش 16 كارمه‌ندی كۆمپانیایه‌كی بازرگانی له به‌غدا ڕفێندران.\nله توند و تیژیه‌كی دیكه‌ی ڕۆژی سێشه‌ممه، له شاری كه‌ركوك به هۆی ته‌قینه‌وه‌یه‌كی سه‌ره‌ڕێ عێراقـیـیه‌ك ده‌كوژرێت. وه له شـاروچكه‌ی ئسكه‌نده‌ریـیه‌ی باشوری عێراقیش 11 پـۆلیس و هاوڵاتیـیه‌ك بریندار بوون، كاتێ یاخیـبوان ئۆتومبیلێـكیان ته‌قانده‌وه و ئامانجیان بنكه‌یه‌كی پـۆلیس بوو.\nپـێشـتریش له‌شـكری ئه‌مریكی له عێراق ڕایگه‌یاند كه‌وا ڕۆژی دووشه‌ممه هێزه‌كانی هاوپه‌یمانان 6 یاخیبوویان گرتووه و هه‌روه‌ها جبه‌خانه‌یه‌كی چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نیشـیان دۆزیوه‌ته‌وه، كاتێـك هێرشـیان كردۆته سه‌ر ناوچه‌یه‌كی نزیك سامه‌ڕا له باكوری به‌غدا.


ئێران گه‌شتكردن له زانايانى سوننه قه‌ده‌غه ده‌كات\nزانای ئایینی سوننە مەزهەب و وتارخوێنی نوێژی هه‌ینی شاری زاهیدان سه‌ر به پارێزگای سيستان و بلوچستان له باشووری رۆژهەڵاتی ئێران، عه‌بدولحه‌مید ئیسماعیلزه‌هی ره‌خنه‌ی له بڕیاری دەسەڵاتدارانی ئێران گرت بە سەپاندنی قه‌ده‌غه‌ی گه‌شتکردن بەسەر ژمارەیەک زانای سوننە مەزهەب.\nله وتارێكیدا، كه له ماڵپه‌ڕی "Sunnionline" بڵاوكراوه‌ته‌وه، عەبدولحەمید ئیسماعیلزه‌هی كاردانه‌وه‌ی پیشانداوه له‌باره‌ی ئه‌و قه‌ده‌غه‌ی گه‌شتكردنه‌ی له‌سه‌ر زانایانی سوننە مەزهەبی وڵاته‌كه‌ی دانراوه.\nعه‌بدولحه‌مید ئیسماعیلزه‌هی گوتی: "مافی هاووڵاتییه له‌ناو وڵاتدا به ئازادی گه‌شت بكات. كه‌س مافی ئه‌وه‌ی نییه رێگری له هاووڵاتییه‌ك بكات كه ده‌یه‌وێت گه‌شت بۆ پارێزگایەکی دیكه بكات. ده‌ستوور ئه‌و مافه‌ی نه‌داوه به هیچ دامه‌زراوه‌یه‌ك".\nئیسماعیلزه‌هی ئاماژه‌ی به‌وه كرد، كه سوننه‌كانی ئێران هیچ داواكارییه‌كیان له ده‌ره‌وه‌ی ده‌ستوور نییه و گوتی: "هه‌ر جۆره بڕیارێك له‌چوارچێوه‌ی ده‌ستوور بدرێت په‌سه‌ندی ده‌كه‌ین، به‌ڵام هه‌رگیز قبووڵی ئه‌و كارانه ناكه‌ین كه پێشێلكارین به‌رامبه‌ر ده‌ستوور و پێمانوایه، كه پێویسته ئه‌وانه چاكبكرێن و هه‌ڵبگیرێن".\nوتارخوێنی نوێژی هه‌ینی شاری زاهیدان سه‌ر به پارێزگای سێستان و بەلۆچستان باشووری رۆژهەڵاتی ئێران، باسی له‌وه كرد كه ده‌ستووری ئێران جه‌ختی له‌سه‌ر ئازادی بیروباوه‌ڕ كردووه‌ته‌وه و كه‌س مافی ئه‌وه‌ی نییه له باوه‌ڕی كه‌سی دیكه بكۆڵێته‌وه، له‌به‌رئه‌وه‌ی یاساكانی وڵات گه‌ره‌نتی ئازادییه‌كانی باوه‌ڕیان كردووه.\nئیسماعیلزه‌هی كه یه‌كێكه له كه‌سایه‌تیه دیاره‌كانی سوننه له ئێران هه‌فته‌ی رابردوو له لایه‌ن هێزه ئه‌منییه‌كانی ئێرانه‌وه رێگه‌ی پێنه‌درا سه‌ردانی قه‌ته‌ر بكات.\nهه‌روه‌ها ئاماژه به‌وه ده‌كرێت كه له لایه‌ن به‌رپرسانی ئێرانه‌وه رێگری له ئیسماعیلزه‌هی و ژمارەیەک رابەری سووننە مەزهەب ده‌گیرێت جگه له تاران سه‌ردانی پارێزگاكانی دیكه‌ی ئه‌و وڵاته بكه‌ن.\n02 له شه‌ڕی نێوان دوو خێزان كوڕ و باوكێك بوونه قوربانی\n03 به‌غدادی گه‌ڕاوه‌ته‌وه عێراق\n04 گوته‌بێژی یه‌كێتی: به‌مزووانه له‌گه‌ڵ پارتی كۆده‌بینه‌وه\n06 کوردستان24 زانیاری ورد لە بارەی هەڵاتوانی داعش لە باغۆز ئاشکرا دەکات\n06 كوردستان24 دیوی شاراوەی بەشێك لە كافتریاكان دەخاتەڕوو


قەدەغەی هاتوچۆ لە هەولێر و سلێمانی و هەڵەبجە كه‌وته بواری جێبه‌جێكردنه‌وه\nhiwa 14/03/2020 - 11:11 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستانی\nله شه‌وی رابردووه‌وه ، بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ ، هاتووچۆكردن لەناو شاری هەولێر و سلێمانی بۆ ماوەی 48 كاتژمێر راگه‌یه‌ندراو له هاوڵاتییانیش پابه‌ندی بڕیاره‌كه‌ن ، هێزه‌كانی ناوخۆش له شه‌قامه سه‌ره‌كییه‌كان به ووردی چاودێری هاتوچۆی هاوڵاتییان ده‌كه‌ن .\nبڕیارەكەی وه‌زاره‌تی ناوخۆ لە كاتژمێر 12 شـەوی رابردووە كەوتە بواری جێبەجێكردنەوە ، پەیامنێری سپێدە لە هەولێر رایگه‌یاند: " لە شەقامە سەرەكیەكانی ناو شاری هەولێر مەفرەزەی هێزە ئەمنیەكان دانراوون ، بۆ ئەوەی هاوڵاتیان هاتوچۆ نەكەن و لە ماڵه‌كانی خویان بمێنن " .\nپەیامنێری سپێدە ووتیشی :" بازاری گشتی هەولێر و مۆڵەكان و هەموو دوكان و شوێنی بازرگانی سەر شەقامە سەرەكیەكان و ناو گەڕەكانی شاری هەولێر داخراوون ،ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌شكرد " شەقامەكانی شاری هه‌ولێر بە تەواوەتی چوڵن .\nله‌لایه‌كی تره‌وه له سه‌نته‌ری شاری سلێمانی هه‌مان رێوشوێنی قه‌ده‌غه‌كردنی هاتوچۆ په‌یڕه‌وكراوه ، له‌مباره‌وه په‌یامنێری سپێده ووتی" شەقامەكانی سه‌نته‌ری شاری سلێمانی بە تەواوەتی چۆڵن و ، شوێنە بازرگانیەكان داخراون و هاوڵاتیان لە ماڵەوەن و هاتوچۆی دەرەوە ناكەن " .\nجێگه‌ی باسه قه‌ده‌غه‌كردنی هاتوچۆ له شاری هه‌ولێر و سلێمانی به شێوه‌یه‌كی كاتییه و ، تاكو ئێستاش روون نیه ، ئایا ئه‌و قه‌ده‌غه‌كردنه درێژده‌كرێته‌وه یاخود له دوای ئه‌و 48 كاتژمێره كۆتایی دێت .


ژینگه‌ى شارى كفرى – به‌شى یه‌كه‌م | شاری كفرى Kifri City\n← من كفري مفري إلى جصان مصان/محمد مندلاوي\nژینگه‌ى شارى كفرى – به‌شى دووه‌م →\nلیكۆڵینه‌وه له‌سه‌ر ژینگه ڕۆڵێكى زۆر گه‌وره‌و گرنگى هه‌یه له‌كاتى ئێستادا، له‌به‌رئه‌وه‌ى ژینگه ژیانه، ژینگه ئه‌و ئه‌ستێره‌یه كه‌تیایدا ده‌ژین وه تیایدا هه‌موو پێویستیه‌كانى ژیانمان ده‌ست ده‌كه‌وێت له‌خواردن و جلوبه‌رگ و داوده‌رمان، بۆیه پێویسته پارێزگارى له‌ژینگه‌كه‌مان بكه‌ین ئه‌و ژینگه‌یه‌ى كه‌به‌رفراوانى ئێمه‌ى له‌خۆگرتووه هه‌ر له‌دێر زه‌مانه‌وه، بۆ ئه‌وه‌ى له‌ژیانێكى خۆشدا بژین، هه‌وایه‌كى پاك هه‌بێت خواردنێكى ته‌ندرووست. پێویسته ژینگه‌یه‌كى پاكمان هه‌بێ هه‌م بۆخۆمان و هه‌م بۆ نه‌وه‌كانى دواى خۆمان. هه‌روه‌كو خواى گه‌وره ده‌فه‌رموێت (ولا تفسدوا فى الارض بعد اصلاحها)وه ئێمه مه‌به‌ستمان له‌هه‌ڵبژردنى ئه‌م بابه‌ته له‌به‌رچه‌ند هۆكارێكه یه‌ك له‌و هۆكارانه بۆڕوونكردنه‌وه‌و ده‌رخستنى سوود و گرنگى ئه‌و ژینگه سروشتی یه‌ى كه‌مرۆڤ تیایدا ده‌ژێت وه‌ده‌رخستنى هۆكاره‌كانى پیس بوونى ژینگه‌و كاركردن بۆ پاك ڕاگرتنى شاره‌كه. وه‌هۆكارێكى تر له‌هه‌ڵبژاردنى بابه‌ته‌كه بۆ ده‌وڵه‌مه‌ند كردنى كتێبخانه‌ى كوردى و ئاشنا بوونى خوێنه‌ران له‌بابه‌تى ژینگه و هۆكاره‌كارتێ كراوه‌كانى ژینگه‌و وه چۆنییه‌تى پارێزگارى كردن له‌ژینگه‌كه. هه‌روه‌ها شارى كفرى ناوچه‌یه‌كى نیمچه شاخاوى و ژینگه‌یه‌كى له‌باره بۆ نیشته‌جێبوونى مرۆڤ و شارێكى ئارامه و هه‌نگاوى به‌ره‌و پێش بردنى ناوه و چالاكه له‌سروشتى ژینگه‌و كاریگه‌رى له‌گه‌ڵ مرۆڤ. شارى كفرى به‌رزییه‌كه‌ى كه‌متر له(200)م له‌ئاستى ڕووى ده‌ریاوه به‌رزه. كه‌ئه‌مه‌ش كاریگه‌رى هه‌یه له‌سه‌ر ئاووهه‌واى ناوچه‌كه كه ناوچه‌یه‌كى گه‌رم و كه‌م باران و به‌فره. دواى تێپه‌ڕبوونى چاخه جیۆلۆجییه‌كان و ته‌مه‌نى زه‌وى یه‌وه كاریگه‌رى مرۆڤ له‌سه‌ر ژینگه‌ى شاره‌كه و تێكدانى و پیس بوونى زیاتر ده‌ركه‌وتوه.\nئێستاش له‌باره‌ى ئه‌م بابه‌ته له‌شارى كفرى لێكۆڵینه‌وه‌ى له‌م جۆره زۆر به‌كه‌مى ئه‌نجام دراوه و ئه‌نجامدانى ئه‌م كاره بۆتوێژه‌ر هێنده ئاسان نه‌بووه به‌هۆى كه‌مى سه‌رچاوه له‌باره‌ى ژینگه‌ى شارى كفرى كه پشتى پێ ببه‌سترێت. هیوادارین ئه‌م هه‌وڵه‌ى له‌به‌رده‌ستتان دایه به‌هه‌ند وه‌رى بگرن كه ماوه‌ى ساڵێكه هه‌وڵمان داوه به‌شێوه‌یه‌كى زانستییانه ئه‌نجامى بده‌ین وه دڵنیاین بێ كه‌م و كورتى نییه، وه‌هه‌موو زانیارییه‌كانمان كۆكردۆته‌وه له‌چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌كى جیاوازه‌وه بۆ ئه‌وه‌ى زیاتر شارى كفرى و بارودۆخ و ژینگه و ئاووهه‌واو\nكێشه‌كانى ئاشنا بكه‌م به‌خوێنه‌ران له‌به‌شى یه‌كه‌مدا توێژینه‌وه‌كه‌مان باسى كورته‌یه‌كى مێژووىلا شارى كفریمان كردووه وه باسى تایبه‌تمه‌ند به‌جوگرافییه‌كانى قه‌زاى كفرى و شوێن و پێگه‌یى و جیۆلۆجیاى شاره‌كه‌و باسى ئاوو هه‌واو خاك و جۆره‌كانى خاك و گرنگى خاك. وه به‌شى دووه‌م بریتییه له‌كورته باسێك له‌سه‌ر ژینگه‌و په‌یوه‌ندى مرۆڤ به‌ژینگه‌وه‌و باسى پیس بوونى ژینگه‌و جۆره‌كانیمان كردووه له‌هه‌ریه‌ك له‌پیس بوون و له‌هه‌واو ئاوو خاك و پیس بوون به‌شێك و به‌ده‌نگز وه له‌به‌شى سێهه‌مدا باسى ژینگه‌م كردووه‌و تایبه‌تم كردووه به‌شارى كفرى و به‌شى چواره‌م بریتییه له چۆنیه‌تى پاراستنى ژینگه بۆ ئه‌وه‌ى ژینگه‌یه‌كى له‌بارو ئارام پێك بێت.\nسه‌ره‌تایه‌كى مێژووى قه‌زاى كفرى\nبه‌ندى یه‌كه‌م : دروست بوون و گه‌شه‌سه‌ندنى قه‌زاى كفرى\nبه‌ندى دووه‌م : تایبه‌تمه‌ندییه جوگرافیه‌كانى قه‌زاى كفرى\nیه‌كه‌م : شوێن و پێگه‌ى\nدووه‌م : جیۆلۆجیاى ناوچه‌ى كفرى\nسێهه‌م : ئاوو هه‌وا\nچواره‌م : خاك\nسه‌ره‌تایه‌كى مێژوویى قه‌زاى كفرى\nبوونى شارى كفرى له‌شوێنى ئێستایدا ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ نزیكه‌ى دوو سه‌د ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر. له‌وه پێشووتر ئه‌و شارۆچكه‌یه له‌ناو دۆڵه‌كانى نزمه چیاكانى ڕۆژهه‌ڵاتى ئێستایدا بووه، له‌هه‌زاره‌ى چواره‌م و سێهه‌مى پێش زایین له‌سه‌رده‌مى(ئوور) دا كفرى له‌ناو ئیمپراتۆرییه‌تى(ئوور) حوكمێكى ئۆتۆنۆمى هه‌بووه، له‌سه‌رده‌مى ئاشوورى و بابلی یه‌كاندا شار به‌ناوى (كێرو) ناسراوه.(1) سه‌باره‌ت به مێژووى ناوى قه‌زاى كفرى ئێستا به‌م شێوه‌یه بووه.به‌پێى كۆنترین سه‌رچاوه مێژووى كفرى ئه‌گه‌ڕێته‌وه بۆ هه‌زاره‌ى چواره‌مى پ.ز كه‌له‌و ساڵانه‌دا (شنۆتیناك)ى پادشاى ئیلام ووڵاتێكى زۆر فراوانى گرتووه و ئه‌م ناوچه‌یه‌شى خستۆته ژێر ڕكێفى خۆیه‌وه. له هه‌زاره‌ى دووه‌مى پ.ز(شۆسه‌ن) ى پادشاى بنه‌ماڵه‌ى ئوور ده‌رباره‌ى ئه‌م ووڵاته ده‌ڵێت: (ئاسایشى ناوچه‌كه زۆر ئارام بووه كاروبارى ڕۆژانه‌شیان زۆر به‌ئاسانى ده‌ڕۆشت و په‌یوه‌ندیشیان له‌گه‌ڵ یه‌كتردا به‌هێز بووه). وه له‌سه‌رده‌مى فه‌رمانڕه‌وایى(شولكى) ناوچه‌كه سه‌ربه‌خۆییه‌كى به‌خۆیه‌وه دیوه. هه‌ر بۆیه شولكى ناچار ئه‌بێت له‌ساڵى بیست و شه‌شه‌مى فه‌رمانڕه‌واییه‌كه‌یدا هێرشێكى گه‌وره ئه‌كاته سه‌ر خاكى(لۆلۆگۆتى) وه شارى كیماشى پێوه ڕاده‌ماڵێ. وه هه‌روه‌ها له سه‌رده‌مى بابل و ئاشوورییه‌كاندا ناوى كفرى به(كیرۆ) یان(فیرۆ) هاتووه و سۆمه‌رییه‌كانیش به‌ناوى(كیماش) ناویان بردووه. دیسان له‌لاپه‌ڕه‌كانى مێژوودا هاتووه له‌ساڵه‌كانى 363 پ.ز كه‌سوپاى ئێرانى ئابڵوقه‌ى سوپاى ڕۆمانییه‌كانیان داوه. وه هێرشیان بردۆته سه‌ر شوێنێكى نزیك شارى(فرجیا_كفرى) وه له‌و شه‌ڕه‌دا ئیمپراتۆرى ڕۆمانییه‌كان به‌ناوى جولیا بریندار ئه‌بێت و پاشان ده‌مرێت. وه له سه‌رده‌مى ئیسلامدا به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ناوى نه‌هاتووه ڕه‌نگه له ئه‌نجامى هۆكارێك ڕووخا بێت یان له‌ناو چووبێت. وه هه‌ر له‌سه‌رده‌مى عوسمانییه‌كانیشدا ناوى كفرى به قه‌زاى(صه‌لاحیه) هاتووه كه كه‌وتبووه ڕۆژهه‌لاتى باشوورى لیواى كه‌ركوكه‌وه. و له‌و سه‌رده‌مه‌دا كفرى بووه به‌قه‌زاو بریتى بووه له دوو ناحیه (قه‌ره‌ته‌په،دووز خورماتوو).(2) وه له‌گه‌ڵ هاتنى ئینگلیز بۆ ناوچه‌كه له‌ساڵى 1920 شۆڕشێك دژى ئینگلیزه‌كان به‌رپابوو به‌سه‌رۆكایه‌تى برایم خانى ده‌لۆ، برایم خان كوڕى صاڵح خان كوڕى ئه‌مین كوڕى عه‌بدوڵڵاى كوڕى ئه‌حمه‌د به‌گه ساڵى 1874 له‌ئاوایى(هه‌یه‌ر كه‌ل، حیه‌ر كل)له‌دایكبووه له‌تیره‌ى(خوبیاروه‌ندى) هۆزى(ده‌لۆ)یه،وه برایم خان حه‌وت براى هه‌بووه و خۆى كه‌سایه‌تییه‌كى به‌ناوبانگى هه‌بووه و زه‌وى و زارێكى زۆرى له‌باو باپیرانه‌وه بۆ به‌جێ ماوه‌و كاتێك دوو براكه‌ى دژى عوسمانییه‌كان ئه‌وه‌ستن له‌ئه‌نجامدا ئه‌كوژرێن بۆیه بریام خان دژى ئه‌وان ئه‌وه‌ستێت به‌یارمه‌تى هۆزى جاف چونكه برایم خان به‌هۆى ژن و ژنن خوازییه‌وه په‌یوه‌ندى هه‌بووه له‌گه‌ڵ هۆزه‌كانى ده‌وروبه‌رى كفرى و توانى ئینگلیزه‌كان بشكێنێت و بۆ ماوه‌یه‌ك حوكمى شارى كفرى بكات كه‌یه‌ك مانگ به‌رده‌وام بوو دواتر ئه‌م هێڕشه دووباره ده‌كه‌نه‌وه و له‌سه‌ر داواى خه‌ڵكى ناوچه‌كه ئینگلیزه‌كان به ئاشتى ناوچه‌كه داگیرده‌كه‌ن، وه له‌وسه‌رده‌مه‌دا كفرى سه‌ربه كه‌ركوك بووه و كه‌ركوكیش سه‌ربه لیواى موسڵ بووه.(3) وه كفرى له‌ساڵه‌كانى 1929- 1930 سه‌ربه لیواى كه‌ركوك بووه بریتى بووه له‌ناحییه‌كانى(كفرى ،دووز خورماتوو، قه‌ڵاى شێروانه). وه هه‌ر له‌ساڵه‌كانى 1936 دا كفرى سه‌ربه كه‌ركوك بووه‌و بریتى بووه له‌ناحییه‌كانى(دووز خورماتوو،قه‌ره‌ته‌په،قه‌ڵاى شێروانه).وه له‌ساڵه‌كانى1947 قه‌زاى كفرى بریتى بووه له‌ناحییه‌كانى(كفرى، قه‌ره‌ته‌په، شێروانه، پێباز) وه له ساڵه‌كانى 1948-1958 به‌هه‌مان شێوه بووه. وه زۆربه‌ى موته‌سه‌ریفه‌كانى ناوچه‌كه كوردبوون له‌وسه‌رده‌مه‌دا. وه له ساڵه‌كانى 1958-1970 قه‌زاى كفرى بریتى بووه له ناحییه‌كانى(كفرى، شێروانه، قه‌ره‌ته‌په، پێباز) وه‌له ساڵه‌كانى 1970 قه‌زاى كفرى پێبازیان لێ سه‌نده‌وه‌و دایان به‌كه‌لار ئه‌مه‌ش بووه هۆى دابه‌زینى ڕێژه‌ى كورد یان ژماره‌ى دانیشتوان.وه هه‌روه‌ها له‌ساڵه‌كانى1975-1976 قه‌زاى كفرى درا به‌پارێزگاى دیاله له‌ئه‌نجامى ئه‌و سیاسه‌ته‌ى ڕژێم كه‌به‌كارى ئه‌هێنا ئه‌مه‌ش بووه هۆى دابه‌زینى ڕێژه‌ى كورد له‌پارێزگاى كه‌ركوك و له‌و سه‌رده‌مه‌دا قه‌زاى كفرى زۆربه‌ى موته‌سه‌ریفه‌كان عه‌ره‌ب بوو.(4)وه كفرى له‌سه‌رده‌مى ئێستادا واتا دواى ڕاپه‌ڕینى ساڵى 1991قه‌زاى كفرى بریت یه له‌سێ ناحیه(سه‌رقه‌ڵا، نه‌مجوول، ئاوه‌سپى)وه 108 گوندیبش سه‌ربه‌قه‌زاكه‌یه.(5) هه‌روه‌ها سه‌باره‌ت به‌ناوى كفرى چه‌ند بیرو ڕایه‌ك هه‌یه هه‌ندێك ئه‌ڵێن : گوایه ماوى له‌مادده‌یه‌ك هاتووه كه‌له خه‌ڵووزى به‌ردین ئه‌چێت كه‌له ناصاڵح.(6) هه‌روه‌ها سه‌باره‌ت به‌ناوى كفرى وشه‌یه‌ك له‌عه‌ره‌بى دا چه‌ندین مانا ده‌به‌خشێت وه‌ك(كفر، كفرا)داپۆشینى شتێك(كفر-كفرانا) دارى ئیمان هێنان به‌خوا(كفرا) ئه‌رزێكى دوور له‌خه‌ڵكه(كفور) ئاوایى(الكفر) شه‌وه زه‌نگه(الكفر) لادێ له(سریانیدا- كفرا) ئه‌گێڕنه‌وه كه‌جێ و شوێنى كفرى ئێستا جه‌نگه‌ڵ بووه دارى گه‌ز(كه‌فر) ى تیاڕوواوه بۆیه ووتراوه: دا ناوى ئه‌م شاره له(كوفر) وێنه له‌دارى(كفر) و بوو به‌م(كفرى)یه.(7)\nتایبه‌تمه‌ندییه جوگرافییه‌كانى قه‌زاى كفرى\nیه‌كه‌م شوێن و پێگه‌ى:.\nهه‌ڵكه‌وتى شوێنى جوگرافیاى قه‌زاى كفرى كه‌به‌یه‌كێك له‌شاره گرنگه‌كانى هه‌رێمى كوردستانى عێڕاق داده‌نرێت. سه‌باره‌ت به‌شوێنى قه‌زاى كفرى له‌هه‌رێمى كوردستانى عێڕاق،كه‌ده‌كه‌وێته باشوورى ڕۆژئاواى هه‌رێمى كوردستان.(8) و كه‌ده‌كه‌وێته باشوورى ڕۆژهه‌ڵاتى كه‌ركوكه‌وه به‌دوورى 78میل(131)كم.(9) له‌ڕووى جێگاى ئه‌م قه‌زایه ده‌كه‌وێته به‌شى ڕۆژهه‌ڵاتى لیواى كه‌ركوك و باكوورى ڕۆژهه‌ڵاتى لیواى سلێمانى و باشوورى ڕۆژهه‌ڵاتى لیواى دیاله و له باشوورى ڕۆژئاواى لیواى به‌غداد.(10) كه‌له‌نه‌خشه‌ى ژماره(1) به‌رچاو ده‌كه‌وێت. به‌ڵام سنوورى ئه‌م شاره له‌به‌شى ڕۆژهه‌ڵاتیدا قه‌زاى كه‌لاره‌و وه له‌به‌شى ڕۆژئاوایدا پارێزگاى تكریته و له‌باكووره‌وه قه‌زاى دووز خورماتووه و له‌باشووریشه‌وه زێ ى سیروانه له‌باشوورى ڕۆژهه‌ڵاتدا پارێزگاى دیاله.(11) كفرى قه‌زایه له‌ئوستاتى دیالا.\nشارۆچكه‌ى كفرى سه‌نته‌رى كارگێڕێتى.سنوورى كارگێڕى له‌باكووردا به‌ئوستانه‌كانى.سلێمانى كه‌ركوك له‌باشووردا به‌قه‌زاكانى خانه‌قین و شاره‌بان له‌ڕۆژهه‌ڵاتدا به‌قه‌زاى خانه‌قین له ڕۆژئاوادا.به‌ئوستانى كه‌ركوك و عێڕاق ده‌وره دراوه.(12) ئه‌م قه‌زایه‌ش ته‌واوده‌بێت به‌سنوورى چیاى حه‌مرین، له دووریانى نێوان دووز و سلێمان به‌گه‌و،ئه‌چیته كفرى ئه‌و ماوه‌یه نزیكه‌ى(33)كیلۆمه‌تره،كه‌له‌كفرى نزیك ئه‌بیته‌وه گردێكى زۆر گه‌وره ده‌كه‌وێته ده‌سته ڕاسته‌وه ئه‌و گرده(گردى ئه‌سكى كفرى)یه،كفرى كه‌وتۆته پاینى شاخى (بابا شاهسوار)… شاخه‌كه زۆر بڵند نییه وه‌به‌رده‌كه‌ى وه‌ك به‌ردى شاخى(حه‌مرین)وایه.(13) كه‌به‌رزییه‌كه‌ى ده‌گاته 368م له‌سه‌ر ڕووى ئاستى ده‌ریاوه. هه‌مان شێوه دۆڵى(قوشه چه‌پان)ئه‌م زنجیره شاخه ده‌بڕێته‌وه وه له‌نێوانیاندا چه‌مێك تێده‌په‌ڕێ كه ئه‌ویش پێى ده‌ووترێت(چه‌مى كفرى).. به‌كوردى به‌ڵام (كفرى چایى) به‌توركمانى. وه زۆربه‌ى سه‌رچاوه‌كانى له‌دێى(چوارشاخ و به‌كره‌شه‌ل)هه‌ڵده‌كاته‌وه.(14) وه شوێنى فه‌له‌كى قه‌زاى كفرى ده‌كه‌وێته نزیك هێڵى پانى(45-35)-(16-34)باكوور وه هێڵى درێژى نێوان(17-45)-(37-44) ڕۆژهه‌ڵات\nهه‌ندێك سه‌رچاوه ئاماژه بۆ پێوانى زه‌وى ئه‌م قه‌زایه به (5275) كم چوارگۆشه داده‌نرێت كه‌به‌رامبه‌ر به (2.110.000) حه‌شاره- دۆنمه . ده‌كه‌ن ، یان هه‌ندێكى تر پێوانه‌ى به(5221) كم چوار گۆشه داناوه.(15) به‌هۆى گۆڕانكارى بارى ڕامیارى واى كردووه كه گۆڕانكارى له‌باره‌ى ڕووبه‌ره‌كه‌شى ڕووى قه‌زاى كفرى ئێستا ده‌كاته نزیكه‌ى(1543) كم چوارگۆشه.(16)\nناوچه‌ى كفرى ده‌كه‌وێته نێوان كه‌نارى جێگیر (كه به‌شى رۆژئاواى ئیراق ده‌گرێته‌وه) و ناوچه‌ى جیگره‌كان [كه به‌شى رۆژهه‌ڵاتى ئیراق ده‌گرێته‌وه]. ئه‌مه یارمه‌تى ئه‌وه‌ى داوه كه ڕووخسارى ناوچه‌كه هه‌ڵگرى سیماى هه‌ردوولا بێت. كفرى وه‌كو به‌شێكى جیۆلۆجى زیندووى كوردستان ناوه‌ڕاستى پشتێنه‌ى پێگرده‌كان پێكده‌هێنێت. به‌پێى دابه‌شكردنه فسیۆگرفیه‌كه‌ى زنجیره نوشتاوه‌یه‌كى سه‌رزه‌مینى و نێژراو له‌ژێر زه‌مینى درێژ بوه‌وه‌ى تیدایه كه به ئاڕاسته‌ى باشوورى رۆژهه‌ڵات و باكوورى رۆژئاوا درێژ بوونه‌ته‌وه و زنجیره چیایه‌كى نزم و مام ناوه‌ندیان پێكهێناوه كه به‌رزیه‌كانیان له نێوان (300-1000) مه‌تره له‌سه‌ر ئاستى ده‌ریا.(17)\nچینه به‌رده‌كانى ئه‌م نوشتاوانه به زۆرى له پێكهاتووه به زۆرى له پێكهاتووه‌كانى فارس و به‌ختیارى پێك دێن كه ڕێژه‌یه‌كى زۆر به‌ردى جیبسۆم و قوڕٍه به‌ردینى لامیستۆن و لم و كونگلومریت.(18) و له‌نێوان ئه‌م چیا نووشتاوانه‌دا چه‌ند ده‌شتێكى پان و فراوان هه‌یه كه به نیشتووى نوێ . بلاستۆسینى، داپۆشراوه وه‌ك ده‌شتى كفرى (حه‌مرین) هه‌موو ده‌شته‌كانى نێوان شاخه‌كان.\nئه‌ستوراى نیشتووه‌كان له‌م ناوچه‌یه‌دا له نێوان (12-13) له م له‌سه‌ر چینى به‌ردى بینى ماوه تاسه‌ر دوورى زه‌وى زۆربه‌ى نیشتووه‌كانى نشتووى گۆماوه قووڵه‌كان و شتوسته‌ى كه‌نارى ده‌ریا كۆنه‌كانى ناوچه‌كه‌مان . كاریگه‌رى جووڵه‌ى فه‌كتۆنى له‌سه‌ر ئه‌م ناوچه‌یه مام ناوه‌ندى بووه (ئه‌وه‌نده به‌هێز نه‌بووه كه چینه به‌رده‌كانى ژێر زه‌وى ده‌ربهێنێته سه‌ر رووى زه‌وى) وه‌كو ناوچه‌ى چیا به‌رزه‌كان و هێنده‌ش كه‌م توانا نه‌بووه كه نه‌بێته هۆى روودانى نوشتانه‌وه (Folding) له‌لایه‌كى تره‌وه ناوچه‌ى كفرى بارى گونجاوى بۆ ڕه‌خساوه كه له‌چاخه‌كان دا به‌هۆى داخراوى گۆماوه‌كان و به‌رز بوونه‌وه‌ى ڕێژه‌ى به‌هه‌ڵم بوونى ئاوى ئه‌م گۆماوانه و كه‌م ئاڵۆزى جووڵه ته‌كتۆنیه‌كان له‌م سه‌رده‌مه‌دا كه به‌سه‌رده‌مێكى زۆر چالاك داده‌نرێت له‌باره‌ى چالاكى ته‌كتۆنیه به‌هۆى كرانه‌وه‌ى ده‌ریاى سوور ئه‌م چالاكیانه به‌زۆرى كارى كردۆته سه‌ر ناوچه هاوته‌نیشته‌كانى هێڵى زاگرۆس كه به‌گركان و به‌رزبوونه‌وه و لێكترازان و نوشتانه‌وه‌و له‌سه‌ریه‌ك خلیسكاندن چالام بووه.(19)\nسێیه‌م : ئاو و هه‌واى شارى كفرى\nئاو و هه‌واى شارى كفرى ده‌كه‌وێته ژێر كاریگه‌رى چه‌ند هۆكارێكى سروشتییه‌وه‌و ئه‌و هۆیانه‌ش ئه‌مانه‌ى خواره‌وه‌ن:-\n1)- هۆكاره سروشتییه‌كان: –\n1-1- شوێن : هۆیه‌كى گرنگه به‌تایبه‌تى شوێن به‌گوێره‌ى بازنه پانه‌كان چونكه كارده‌كاته سه‌ر ئه‌و بڕه تیشكه‌ى ده‌كاته سه‌ر ڕووى زه‌وى و جیاوازى له وه‌رزه‌كاندا هه‌روه‌ها كار ده‌كاته سه‌ر ئاستى گه‌رمى ساڵانه و ده‌ركه‌وتنى دیارده‌ى بارانى وه‌رزى له ناوچه‌كه.\nباران بارین كه تایبه‌ته به وه‌رزى زستان و به‌هار هه‌ندێك جار پاییز و هاوینیش وشكه.. ئه‌م ناوچه‌یه ده‌كه‌وێته نێوانى بازنه‌كانى پانى (34,45ْ34,16-ْ) باكوور.\n1-2- تۆبۆگرافیا : تۆبۆگرافیاى ئه‌م ناوچه‌یه ده‌كه‌وێته ناوچه‌ى شاخاوى نزم و به‌رزییه‌كه‌ى كه‌متر له (200)م.(20)ده‌ستپێده‌كات له‌سه‌ر ئاستى ده‌ریا و ئه‌میش كاریگه‌رى زۆرى هه‌یه له‌سه‌ر پله‌ى گه‌رما و بڕى باران . هه‌ر له‌به‌رئه‌مه‌شه كه به‌فر كه‌مه له‌م ناوچه‌یه‌دا.(21)\n2- توخمه ئاو و هه‌واییه‌كان :\n2-1-پله‌ى گه‌رما له ده‌ڤه‌رى كفرى:\nله‌به‌رئه‌وه‌ى تێكڕاى پله‌ى گه‌رمى نییه وه‌ك پێوانه‌كردن له‌به‌رئه‌وه پله‌ى گه‌رمى شارى كه‌ركووك و خانه‌قین-مان وه‌رگرت و كۆكرده‌وه و دابه‌شمان كرد تێكڕاى پله‌ى گه‌رمى ناوچه‌ى كفرى ده‌رده‌چێت. هه‌روه‌ها پله‌ى گه‌رما به‌پێى به‌رزونزمى ده‌گۆڕێت به‌زستانیش جیاوازى هه‌یه له وه‌رزه‌كانى تر.\nA- بارى گه‌رمى له وه‌رزى زستاندا، كه تێكڕاى گه‌رما مانگى كانوونى دووه‌م كه ساردترین مانگى ساڵه ده‌كاته (9,15) په‌لى سه‌دى.\nB- پله‌ى گه‌رمى له وه‌رزى هاویندا، تێكڕاى گه‌رما مانگى ته‌مموز كه گه‌رمترن مانگى ساڵه له‌م ناوچه‌یه ده‌گاته (35,1) پله‌ى سه‌دى ئه‌مه‌ش وه‌ك خشته‌ى (1) دا ده‌بینرێت.\nC- بوونى جیاوازییه‌كى زۆر له‌نێوان پله‌ى گه‌رمى مانگى كانوونى دووه‌م و مانگى ته‌مموزدا هه‌یه كه به‌رزترین په‌لى گه‌رما ده‌گاته (43,3) و نزمترین ده‌گاته (4,3) و مه‌وداش ده‌گاته (10,4) پله‌ى سه‌دى خشته‌ى (2) ئه‌مه وه‌ك تێكڕا.\nD- هه‌روه‌ها جیاوازییه‌كى زۆر هه‌یه له‌نێوان نزمترین و به‌رزترین پله‌ى گه‌رمى له‌ناوچه‌ى كفرى و ده‌وروبه‌رى له‌كانوونى یه‌كه‌م دا (27,6) پله‌ى سه‌دى، نزمترین (6,1) پله و له‌مانگى ته‌مموزدا (49,4) نزمترین (20) پله‌ى سه‌دییه.(22)\nتێكڕاى گه‌رمیى مانگانه له شارى كفرى به‌پێى (پله‌ى سه‌دى)\nخشته‌ى ژماره (1)*\nمانگه‌كان كه‌ركووك خانه‌قین كفرى\nكانوونى یه‌كه‌م 8,4\nكۆى گشتى ساڵانه 21,8 22,4 22,1\nتیكَڕاى نزمترین و به‌رزترین په‌ى گه‌رما و ئاستى رۆژانه له هه‌ردوو مانگى كانوونى دووه‌م و ته‌مموز (پله‌ى سه‌دى)\nخشته‌ى ژماره (2)*\nوێستگه كانوونى دووه‌م ته‌مموز\nبه‌رزترین نزمترین ئاستى گه‌رمى به‌رزترین نزمترین ئاستى گه‌رمى\n2-2 بـــــــا Wind -:\nبــا به یه‌كێك له ڕه‌گه‌زه‌كانى سروشتى داده‌نرێت ئه‌و بایه‌ى كه له‌سه‌ر ناوچه‌ى كفرى دا هه‌ڵده‌كات هه‌مان شێوه‌و خاسیه‌تى باكانى كوردستانى هه‌یه. به‌ڵام جیاوازییه‌كه‌ى له چه‌ند ڕوویه‌كه‌وه ده‌رده‌كه‌وێت له‌وانه ئاڕاسته‌ى بایه‌كان له‌م ناوچه‌یه وه‌كو هه‌موو ناوچه‌كانى كوردستان ئه‌وانیش كه به‌ستراوه به پاڵه‌په‌ستۆى بایه‌كانى كوردستان یان ناوچه‌كانى ده‌روبه‌رىن یه‌كه‌م هۆكارى سه‌ره‌كى بۆ هه‌ڵكردنى با له‌سه‌ر كوردستان به‌شێوه‌یه‌كى گشتیى و له‌سه‌ر ده‌ڤه‌رى كفرى به‌تایبه‌تى ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ هۆى بوونى په‌ستانێكى به‌رزى له‌ناوچه‌كانى ده‌وربه‌رى كوردستان دا.\nله نه‌خشه‌ى ژماره (3)دا ده‌رده‌كه‌وێت وه‌كو په‌ستانى ئه‌نادۆڵ و بانى په‌ستانى پانى ئێران یه‌كێك به بایه گرنگه‌كانى ناوچه‌ى كفرى باى باكوورى خۆرئاوایه، ئه‌م بایه له وه‌رزى زستان دا هه‌ڵده‌كاته سه‌ر ئه‌م ناوچه‌یه و تایبه‌تمه‌ندى ئه‌م بایه ئه‌وه‌یه كه بڕێكى زۆر شێ له‌گه‌ڵ خۆى دا هه‌ڵده‌گرێت كه له‌ناوچه‌ى ده‌ریاى ناوه‌ڕاسته‌وه هه‌ڵى كردووه‌و ده‌بێته هۆى بارنێكى زۆر. هه‌ندێ جار ده‌بێته هۆى هه‌ڵكردنى ته‌پوتۆز له وه‌رزى زستان دا له‌كاتێكدا ئه‌گه‌ر بارانى له‌گه‌ڵ نه‌بێت. بایه‌كى تریش هه‌ڵده‌كاته سه‌ر ناوچه‌ى كفرى كه پێى ده‌گووترێت باى باشوور، ئه‌م بایه بایه‌كى شێداره چونكه له ناوچه‌ى كه‌نداوى عه‌ره‌بییه‌وه هه‌ڵده‌كات به‌سه‌ر ناوچه‌ى هۆر و زه‌لكاوه‌كاندا دێت و له‌گه‌ڵ خۆى دا بڕێك له لم هه‌ڵده‌گرێت كه ده‌گاته ناوچه‌ى كفرى بارانێكى نم نم ده‌بارێت تا به‌ره‌و باكوور بڕوات بارانه‌كه زیاد ده‌كات به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌بێ بزانین كه جۆرێكى تر له باى ناوخۆى هه‌یه كه ئه‌ویش پێى ده‌وترێت (باى شه‌ماڵ) كه ده‌بێته هۆى فێنكى ناوچه‌كه، بایه‌كى تریش هه‌یه كه زیاتر له ناوچه‌كه‌دا باوه كه پێى ده‌وترێت (باى گڕه) یان (گڕه‌با)، تایبه‌تمه‌ندى ئه‌م بایه ئه‌وه‌یه كه زیاتر له وه‌رزى هاویندا هه‌ڵده‌كات كه ده‌بێته هۆى به‌رزكردنه‌وه‌ى پله‌ى گه‌رما چونكه به‌هۆى ئه‌م.(23) بایه‌وه له ناوچه ده‌شته گه‌رمه‌كان دا هه‌ڵده‌كات له‌گه‌ڵ خۆیدا هه‌ندێ جار خۆڵ دێنێت كه كاریگه‌رى زۆرى له سه‌ر ته‌ندروستى مرۆڤ هه‌یه.(24)\nتێكڕاى مانگانه و ساڵانه‌ى شێ% و بوون به‌هه‌ڵم (ملم خێرایى با م/چركه)\nله وێستگه‌ى كه‌شناسى كه‌لار\nخشته‌ى ژماره (3) (25)\nمانگه‌كان شێ به ڕێژه‌ى Humidirty بوون به هه‌ڵم (ملم) خێرایى با (م/چركه) ئاڕاسته‌ى باكان\nكانوونى دووه‌م 78 41,3 1,53 باكوور و باكوورى ڕۆژهه‌ڵات\nشوبات 68 72,6 1,998 باكوور و باكوورى ڕۆژهه‌ڵات\nئازار 61 101,8 1,80 باكوور و باكوورى ڕۆژهه‌ڵات\nنیسان 43 200,4 1,7 باكوور و باكوورى ڕۆژهه‌ڵات\nئایار 29 344,1 2,45 باكوور و باكوورى ڕۆژهه‌ڵات\nحوزه‌یران 31 444 2,5 باشوورى ڕۆژهه‌ڵات\nته‌مموز 22 447 2,16 باشوورى ڕۆژهه‌ڵات\nئاب 19 455,7 2,36 باشوورى ڕۆژهه‌ڵات\nئه‌یلوول 20 339 2,1 باشوورى ڕۆژهه‌ڵات\nتشرینى یه‌كه‌م 28 269,4 1,70 باشوورى ڕۆژهه‌ڵات\nتشرینى دووه‌م 47 117,6 1,03 باشوورى ڕۆژهه‌ڵات\nكانوونى یه‌كه‌م 75 36,6 1,40 باكوور و باكوورى ڕۆژهه‌ڵات\nتێكڕا 43% 289,5 ملم 1,8992 ملم/چركه\n2-3- دابارین – Preciptation\nهه‌موو جۆره شێ-یه‌ك كه به‌جۆرى ئاو دێته خواره‌وه له هه‌وره‌وه پێى ده‌ڵێن دابارین ئه‌ویش به‌م شێوانه‌ى خواره‌وه‌یه:-\nباران پێكهاتووه له‌و دڵۆپانه‌ى كه تیره‌كه‌ى (0,5) ملم زیاتره ئه‌ویش به‌م سێ شێوه‌یه:-\n1- بارانى لاواز نم نم – Gght Rain\nئه‌و بارانه‌یه كه هێزه‌كه‌ى له (3,5) ملم له كاتژمێرێكدا كه‌متره.\n2- بارانى هێزى ناوه‌ندى – moderate Rain\nئه‌و بارانه‌یه كه هێزه‌كه‌ى له نێوان (3,0-7,5) ملم له كاتژمێرێكدا.\n3- بارانى زۆر به‌هێز Heavy Rain-\nئه‌ویش ئه‌و بارانه‌یه كه هێزه‌كه‌ى (7,5) ملم له كاتژمێرێكدا زیاتره.\nئه‌م جۆره بارانانه هه‌موویان له ناوچه‌ى كفرى هه‌یه به‌ڵام به زۆرى بارانى ئه‌م ناوچه‌یه ماوه‌كه‌ى كه‌م و به‌هێزه. جیاوازییه‌كى زۆر هه‌یه له بڕى باران بارین له ناوچه‌ى له ساڵێكه‌وه بۆ ساڵێكى تر و له مانگێكه‌وه بۆ مانگێكى تر، دیارده‌ى هه‌ڵبه‌زو دابه‌زى زۆر یه‌كێكه له سیفه‌ته سه‌ره‌كییه‌كانى باران بارین ئه‌ویش له نه‌خشه‌ى (4) ده‌رده‌كه‌وێت.\nبارانى ناوچه‌كه به پله‌ى یه‌كه‌م له جۆرى ته‌واوى به‌رزى و نزمییه، هه‌ندێكیش له جۆرى هه‌ڵكشاوییه التصاعدی).(26)\nتێكڕاى مانگانه و ساڵانه‌ى باران له قه‌زاى كفرى به (ملم)\nخشته‌ى ژماره (4) .(27)\nكانوونى یه‌كه‌م 60,8\nكۆى گشتیى 374 328 35,1\nئه‌گه‌ر بڕوانینه خشته‌ى (4) كه تێكڕاى مانگانه و ساڵانه‌ى باران له ناوچه‌ى كفرى پیشان ده‌دات ده‌بینین له ڕێژه‌ى (35%) زیاتره له بارانى ساڵانه له وه‌رزى زستاندا ده‌بارێت به‌ڵام وه‌رزى هاوین وشكه كه ده‌كه‌وێته مانگى ته‌مموز و ئاب و ئه‌یلوولـه‌وه.\nهه‌روه‌ها ئه‌م ناوچه‌یه ئاو و هه‌واكه‌ى له جۆرى ئاو و هه‌واى نیچه وشكه (گه‌رمه‌سێر) كه هاوینى وشك و زستانى به بارانه كه باران بارینى كه‌متره به (500) ملم و به‌رزى پله‌ىكانى گه‌رمى له هاویندا و زستانه‌كه‌ى كه‌متر سارده له ئاو و هه‌واى ده‌ریاى ناوه‌ڕاست.(28) كه‌م جار هه‌یه كفرى به‌فرى لێ ببارێت به‌ڵام ته‌رزه‌ى لێ ده‌بارێت كه دیسان دائه‌بارێت به‌ڵام به‌شێوه‌ى مه‌ییووه به نیوه‌ى زیاتر له (5) ملم ئه‌مه‌ش به هۆى توانه‌وه و به‌ستنى دوابه‌دواى یه‌كتر په‌یداده‌بێتبه‌تایبه‌تى ئه‌گه‌ر با شێواو بێت ۆ خواره‌وه و سه‌ره‌وه، و هه‌ندێك جار قورسى له (500) گرام زیاتر ده‌بێت.(29)\nچواره‌م – خاك\nخاك و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانى و پۆلێن كردنى له شارى كفرى:-\nخاك به‌شێكى سروشتكردى په‌ره‌سه‌ندووه، له ئاكامى كرداره‌كانى كه‌شكارییه‌وه (Weathering) پێكهاتووه، به‌شێكى سه‌ره‌وه‌ى زه‌وییه به‌شێوه‌ى چین چین دروست ده‌بێت به‌هۆى شیبوونه‌وه‌ى به‌رد له ژینگه‌ى كاتى جیاوازدا به هاوكارى ئه‌م به‌رگانه‌ى خواره‌وه:-\n1- به‌رگى به‌ردین Lithos shpher، به‌رده‌كان.\n2- به‌رگى ئاوى Hydrospher، ئاوى سه‌رزه‌وى.\n3- به‌رگى هه‌وایى Atmoshpher، دابارین، پله‌ى گه‌رمى.\n4- به‌رگى ژیوارى Biospher، رووه‌ك، زینده‌وه‌ر.(30)\nگرنگیى خاك: خاك ئه‌و ناوه‌نده‌یه كه ڕووه‌ك گه‌شه‌ى تێدا ده‌كات، ڕووه‌كیش سه‌رچاوه‌ى خۆراكى گشتى بوونه‌وه‌رانه، خاك زۆر گرنگه بۆ كۆنتڕۆڵ كردنى خۆڵى هایدرۆلۆجى، ڕۆڵى ئاویش له‌خاكدا گرنگه بۆ دابه‌شبوونى ئاو و هاوسه‌نگى ئاو له نێوان ئاوى ژێر زه‌وى و ئاوى سه‌رزه‌وى – خاك داهاتێكى سروشتییه و به‌رده‌وام له تازه‌بوونه‌وه‌دایه، و تاوه‌كو ئاده‌میزاد به‌كارى نه‌هێنێت نابێته داهاتوو و ده‌ستكه‌وت، و خاك به‌كارده‌هێنرێت وه‌ك گه‌نجینه‌یه‌ك بۆ كۆكردنه‌وه‌ى ئاو وه‌ك ئه‌ستیل هه‌روه‌ها بۆ هه‌ڵگرتنى دانه‌وێڵه (گه‌نم و جۆ) وه‌ك گه‌نجینه.\nپۆلێن كردنى خاكى ناوچه‌ى كفرى:-\nخاكى ئه‌م ناوچه‌یه له‌ناوچه‌یه‌كه‌وه بۆ ناوچه‌یه‌كى تر ده‌گۆڕێت به‌پێى به‌رزى و نزمى جۆرى به‌رده‌كان نیشته‌نیه‌كانى ئه‌میش ئه‌مانه‌ى خواره‌وه‌یه:-\n1- خاكى ئه‌نتى سول – Entisol\nئه‌م جۆره خاكه بیرگه‌ى نییه (Horizons) و به دوو جۆر ده‌بینرێت:-\nA- ده‌شتى نیشته‌نى (Flood Plain) له ده‌وروبه‌رى چه‌مه‌كان ده‌بینرێت وه‌ك چه‌مى نارین كه چه‌ند چه‌قێكى تر یه‌ك ده‌گرن ئاوه‌كانیش به ئاوى ئه‌م دێ یانه به خێرا ده‌ڕوات یان ڕێ ده‌كات ئه‌میش چونكه چه‌مه‌كانى ئه‌م ناوه‌چه‌یه له ته‌مه‌نى كامیلدان.. هاوسه‌نگى هه‌یه له نێوان ڕماڵین و نیشته‌نییه‌وه له‌به‌رئه‌وه‌ى كه هه‌موو ساڵێك لافاو ده‌بێت ماوه نادات بۆ دروست بوونى بیرگه‌ى خاك.\nB- ئه‌نتى سول له‌سه‌ر شاخه‌كان. وه‌ك شاخى شاكه‌ل ، حه‌مرین، باوه‌شاسوار، له‌به‌ر لێژى زۆرى ڕاماڵێت به‌هۆى بارانى به‌هێزه‌وه ماوه نییه بۆ بوونى بیرگه خاك ئه‌م جۆره خاكه پێى ده‌ڵێن خاكى به‌ردى (Lithosol) .(31)\n2- خاكى نیمچه بیابانى – Sime Aridisol\nله‌به‌ر كه‌مى باران و ڕووه‌كى كورته‌گیا ماده‌ى ئۆرگانیكى كه‌مه له‌م خاكه له‌به‌رئه‌وه ڕه‌نگى خاك قاوه‌یى سوركاڵه هه‌روه‌ها ماده‌ى كالیسۆمیش كه‌مه:-\n3- خاكى بیابانى – Aridisols\nئه‌م جۆره خاكه له نزیكى شاخى حه‌مرین ده‌بینرێت ڕه‌نگى كاڵتره له خاكى نیمچه بیابانی، چونكه مادده‌ى ئۆرگانیكى كه‌متره.. له‌م جۆره خاكه‌دا دیارده‌یه‌كى ژینگه‌یى هه‌یه ئه‌ویش ئه‌وه‌یه چینێك له مادده‌ى كالسیۆمى و هه‌ندێك جاریش سۆدیۆم كۆده‌بێته‌وه له برگه‌كانیدا كه زۆر ڕه‌قه له‌به‌ر نه‌بوونى ئاو یان كه‌م بوونى داشۆرانى ته‌واو و كه باران ده‌بارێت ئه‌و دیارده‌یه په‌یداده‌بێت كه پێى ده‌ڵین (petrocalcit) ئه‌میش ده‌بێته هۆى ئه‌وه‌ى كه ڕووه‌ك نه‌شونما به‌باشى نه‌كات هه‌روه‌ها كێڵانى خاكه‌كه زۆر به زه‌حمه‌ت ده‌بێت و پاره‌یه‌كى زۆرى ده‌وێت.\n4- ڤیتى سول Vitisoil\nئه‌م جۆره خاكه مادده‌ى قوڕى زۆره (Clay Soil) و ئه‌و خاكه له كاتى بوونى ئاودا ده‌په‌نه‌مێت به‌ڵام له‌كاتى وشكیدا كرژده‌بێت و له‌كاتى وشكیدا ده‌بێته هۆى درز په‌یدابوون و پێى ده‌ڵێت (Chesthatsoil) .(32)\nگیروگرفتى خاك له‌م ناوچه‌یه:0-\nچه‌ندین هۆكارى سه‌ره‌كى هه‌یه كه كاریگه‌رى ده‌كاته سه‌ر خاكى ئه‌م ناوچانه له‌وانه زیاتر سروشتیه وه‌كو پله‌ى گه‌رما و باران و ئاوى ژێر زه‌وى و رووبار یان چه‌م .. تاد، بۆ نموونه گرفتى خاكى ئه‌نتى سول كه یه‌كێكه له خاكه‌كانى ئه‌م ناوچه‌یه كه به پیترین خاكىه له‌كاتێكدا ئه‌گه‌ر ئاو هه‌بێ به‌ڵام له‌سه‌ر شاخه‌كانى ئه‌ستوورییه‌كه‌ى كه‌مه ئه‌میش ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ هۆى،ـ ڕاماڵین به‌ڵام سه‌باره‌ت به‌خاكى نیچه بیابان ئه‌وه‌ش خاكێكى باشه به‌ڵام گرفتى سه‌ره‌كى ئه‌م خاكه ئاوه چونكه به‌هۆى كه‌مى باران و كه‌مى خۆرسك وایكردووه زیاتر خاكه‌كه لاواز بێت پێویستى به پیت كرند هه‌یه ته‌نانه‌ت له خاكى بیابانییه‌كانیش.\n– ڕاماڵینى خاك له ناوچه‌ى كــفـــرى\nڕاماڵینى خاك ئه‌مه‌ش به یه‌كێك له گیروگرفته‌كانى ئه‌م ناوچه‌یه داده‌نرێت مه‌به‌ست له ڕاماڵین ئه‌وه‌یه كه چینه‌كانى سه‌رووى خاكه‌كه ده‌گوێزرێته‌وه له شوێنێكه‌وه بۆ شوێنێكى تر.\nهۆر ڕماڵینیش كه‌مه له‌م ناوچانه دا ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ چه‌ند هۆكارێك له وانه باران كه كارده‌كاته سه‌ر خاكى ناوچه به‌رزه‌كان و لافاویش كار ده‌كاته سه‌ر خاكى ناوچه نزمه‌كان به‌تایبه‌تى ناوچه‌ى كه‌نارى چه‌مه‌كان لابردنى ئه‌و خاكه له‌سه‌ر ئه‌و ناوچه‌یه ده‌بێته هۆى لاوازى خاكه‌كه چونكه پیتى نامێنێ و هۆكارى تریش هه‌یه بۆ ڕا+ماڵین وه‌كو (با) ئه‌مه‌ش له‌ناوچه‌ىباشوورى كفرى دا ڕووئه‌دات به‌هۆى ئه‌وه‌ى كه خاكى ئه‌م ناوچه‌یه بریتییه له له‌م زیاتر شینال بووه پاشان به‌خێرایى زوو ده‌بێته هۆى ڕاماڵین له شێوه‌ى تۆز.(33)\nگرنگترین تایبه‌تمه‌ندى سه‌ره‌كى خاكى ئه‌م ناوچه‌یه:-\nA- له‌لایه‌ن مادده‌ى ئۆرگانییه‌وه لاوازه به‌شێوه‌یه‌كى گشتى.\nB- ده‌وڵه‌مه‌نده به‌ڕه‌گه‌زى خۆى و ڕه‌گه‌زه خۆره‌كییه‌كانى تریش.\nهۆى سه‌ره‌كى ئه‌م لاوازییه‌ش له‌خاكدا ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ كه‌مى ڕوه‌ه‌كى خۆڕسك ئه‌مه‌ش به‌هۆى ئاو و هه‌واى بیابان یان نیمچه بیابانى وشك كه ڕووبه‌ڕێكى فراوانیش ده‌گرێت به‌ڵام له ڕووى ڕووه‌كه‌وه كه‌مه، پله‌ى گه‌رما كاریگه‌رى هه‌یه له‌سه‌ر خاكى ئه‌م ناوچه‌یه، ئه‌مه‌ش بووه‌ته هۆى زیادبوونى ڕێژه‌ى خوێ له‌م ناوچانه‌دا چونكه بارانێكى كه‌م ده‌بارێت و ڕێژه‌ى به هه‌ڵم بوون به‌رزو هه‌مان شێوه جۆرى به‌رده‌كانى ڕۆڵى خۆى ده‌بینێ بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ى خوێ له‌به‌رئه‌وه به‌ردى ئه‌م ناوچه‌یه ڕێژه‌ى خۆیى تێدایه به‌رزه.(34)


داعش شوێنێکی ستراتیژی عێراقی کۆنتڕۆڵکرد\nڕێكخراوى توندڕه‌وى داعش، ڕێگاى نێوده‌وڵه‌تى به‌غدا- دیمه‌شقى له‌ماوه‌ى دوو ڕۆژی ڕابردوودا، كۆنترۆڵ كرده‌وه.\nسه‌رچاوه‌كان به ڕۆژنامه‌ى "قودس عه‌ره‌بی"یان ڕاگه‌یاند، كه داعش توانى ڕێگاى نێوده‌وڵه‌تى به‌غدا- دیمه‌شق دواى شه‌ڕێكى سه‌خت له‌گه‌ڵ سوپاى ڕژێمى سووریا، كۆنترۆڵ كرده‌وه\nئاماژه‌یان به‌وه‌شداوه له‌و شه‌ڕانه‌دا، چه‌كدارانى داعش هێرشیان كردووه‌ته سه‌ر ئه‌و هێزانه‌ش، كه له‌ناوچه‌كه‌دا پشتیوانیی له سوپاى ڕژێمه‌كه‌ى ئه‌سه‌د ده‌كه‌ن و "كوژراو و بریندارێكى زۆر له‌هه‌ردوو لا هه‌یه\nئه‌وه‌شیان ئاشكرا كردووه، كه دواى ئه‌وه‌ى هێزه عێراقییه‌كان له چه‌ند خاڵێك له خۆرهه‌ڵاتى حیمس، كشانه‌وه، داعش توانی به‌ته‌واوه‌تى ڕێگا نێوده‌وڵه‌تییه‌كه‌ى نێوان به‌غدا- دیمه‌شق، كۆنترۆڵ بكاته‌وه.\nڕۆژنامه‌كه باسى له‌وه‌ش كردووه، كه داعش له‌ماوه‌ى هه‌فته‌ى ڕابردوودا، ده‌ستى به‌سه‌ر چه‌ند ناوچه‌یه‌كی ستراتیژی گه‌وره‌دا گرتووه، كه پێشتر له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتى ڕژێمى سووریا بوون، هه‌روه‌ها هاتووه "داعش ده‌یه‌وێت ده‌ست به‌سه‌ر سه‌رچاوه نه‌وتییه‌كاندا بگرێت بۆ ئه‌وه‌ى دووباره ده‌ست به چالاكییه توندڕه‌وییه‌كانى بكاته‌وه".\nئه‌م بابه‌ته 3584 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nکەشناسی رێژەی بارانبارینی ١٢ کاتژمێری رابردووی بڵاوکردەوە


"ڕێوڕەسمی دەستبەکاربوونی سەرۆکی هەرێم پرۆتۆکۆلی دەبێت"\nهۆشەنگ 19/05/2019 - 10:28 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nبۆ ھەڵبژاردنی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان چەند سیناریۆیەک ھەیە و بەپێ سیناریۆکان مەراسیمی دەستبەکاربوونی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان دەکەوێتە دوای جەژنی رەمەزانەوە.\nچیا حەمید شەریف، پەرلەمانتار لە فراکسیۆنی پارتی، لەمبارەوە بە (باسنیوز)ی راگەیاند: "دوای راگەیاندنی ناوی کاندیدان و دوای چوار رۆژ دەرفەت، رۆژێک بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان دیاری دەکرێت کە دەکەوێتە ھەفتەی داھاتووەوە".\nلەبارەی سیناریۆکانەوە چیا حەمید گوتیشی: "یەکێک لە سیناریۆکان ئەوەیە کە کاندیدی سەرکەوتوو دوای تەواوبوونی پرۆسەی دەنگدان، بێتە نێو ھۆڵی پەرلەمان و سوێندی یاسایی بخوات، بەڵام مەراسیمی دەستبەکاربوون و وتاردانی دەکەوێتە دوای جەژنی رەمەزانەوە".\nسینارێوی دیکە ئەوەیە لە دوای پرۆسەی دەنگدان کاندیدی سەرکەوتوو دوای جەژن سوێند و مەراسیمەکەی بۆ ئەنجام بدرێت.\nلەبارەی مەراسیمەکەوە ئەو پەرلەمانتارە گوتیشی: "دەستبەکاربوونی سەرۆکی ھەرۆکی ھەرێمی کوردستان پرۆتۆکۆڵی دەبێت و لە دەرەوەی پەرلەمانی کوردستان مەراسیمی شایستەی بۆ ئامادە دەکرێت و میوانی بیانی و عێراقی و کەسایەتیی جیھانییش بانگێشت دەکرێن".


مه‌كته‌ب سیاسییه‌كى پێشوى یه‌كێتى: کێشەکانی یەکێتی چاوەڕوانکراوبون\n01/08/2021 2754 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئەندامێکی پێشوی مەکتەبی سیاسی یەکێتی ڕایدەگەیەنێت، بەرپرسانی حزب‌و لایەنە سیاسیەکان سەرقاڵی بزنس‌و بازرگانین، ده‌شڵێت:"بۆیە خەڵک توشی قەیرانی متمانە بووە"، ڕاشیده‌گه‌یه‌نێت، "کێشە نێوخۆییەکانی یەکێتیش چاوەڕوانکراوبون".\nلەچاوپێكەوتنێكیدا لەگەڵ دەنگی ئەمریکا، شێخ محەمەد شاکەلی سیاسەتمەداری دیاری هەرێم‌و ئەندامی پێشوی مەکتەبی سیاسی یەکێتی دەڵێت:"لەساڵانی 70و 80کان، خەڵکانێک دەچونە نێو گۆڕەپانی خەبات، باوەڕیان بەدەستکەوتی کەسی نەبوو، بەڵکو بۆ بەرژەوەندی خەڵک‌و کۆمەڵێک ئامانجی سیاسی دیاریکراو خەباتیان دەکرد".\nئەو ئەندامەی پێشوی مەکتەبی سیاسی یەکێتی وتویه‌تى:"ئێستا کارکردن لەنێو حزبەکان وەکو بزنسی لێهاتوە، کەوتونەتە دوای بەرژەوەندی خۆیان".\nهۆکاری نەمانی متمانەش لەنێوان خەڵک‌و حزبەکان بۆ ئەوە دەگەڕێنێتەوە، كە ئەو خەڵکانەی سیاسەت دەکەن، سیاسەت بۆ بەرژەوەندی شەخسی‌و دروستکردنی کۆمپانیا بەکاردەهێنن، "سیاسەت لەڕێڕەوەکەی خۆی لایداوە".\nدەشڵێت:"گەڕانەوەی متمانە بۆ خەڵک پێویستی بەهاتنە پێشەوەی خەڵکانێکە، دوربن لەگومان‌و کارکردن بۆ بەرژەوەندی شەخسی، کار بۆ بەرژەوەندی گشتی بکەن".\nسەبارەت بەكێشە ناوخۆییەكانی یەكێتیش جه‌ختیكردۆته‌وه، "کێشەکانی نێو یەکێتی چاوەڕوانکراوبون، کێشەکان بەرەو شتی گەورە دەچون، کێشەکان لەبنەڕەتەوە چارەسەرنەدەکران‌و کەڵەکەیان کرد".