Курдипедиа - نێچیرڤان بارزانی\n👫 نێچیرڤان بارزانی | Группа: биография | Язык статьи: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n🖇 Связанные предметы: 231\n12. 👁 بە بۆنەی کۆچی دوایی عەتا شێخ حەسەن، نێچیرڤان بارزانی پرسەنامەیەکی ئاراستەی بنەماڵەکەی کرد\n13. 👁 بە عەقڵیەتێکی پیلانگێڕی چارەسەری قەیران ناکرێ\n14. 👁 بەبۆنەی بەخشینی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتییەوە بە خاتوو نادیە موراد، نێچیرڤان بارزانی لە پەیامێکدا پیرۆزبایی لێکرد\n15. 👁 بەبۆنەی کۆچی دوایی (دلۆڤان ئیدریس بارزانی) سەلاحەدین بەهائەدین ئەمینداری گشتی یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان پرسەنامەیەک ئاراستەی بەرێز نێچیرڤان بارزانی دەکات\n16. 👁 بەبۆنەی کۆچی دوایی سیناتۆری ئەمەریکی بەڕێز جۆن مەککەین، نێچیرڤان بارزانی پەیامێکی بڵاوکردەوە\n17. 👁 بەبۆنەی کۆچی دواییی دلۆڤان ئیدریس بارزانییەوە، حکومەتی هۆڵەندا لەڕێگەی باڵیۆزی وڵاتەکەیەوە لە بەغدا لە پەیامێکدا سەرەخۆشی لە نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان کرد\n18. 👁 بەهۆی کۆچی دوای دلۆڤان بارزانی برای نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان قوباد تاڵەبانی لە پرسەنامەیەکدا سەرەخۆشی خۆی ئاراستەی ئه و بنەماڵەیە کرد\n19. 👁 پارتی لەڕاگەیەندراوێکدا دوای کۆبوونەوە ئاماژەی بەوەکردوە: ناوچەکە بە کوردستانیشەوە چاوەڕوانی گۆڕانکاری و ئاڵۆزی زێدەتری لێدەکرێت\n20. 👁 پرسە و سەرەخۆشی چاوشئۆغڵو بۆ نێچیرڤان بارزانی\n21. 👁 پرسە و سەرەخۆشی حەیدەر عەبادی بۆ نێچیرڤان بارزانی\n22. 👁 پرسە و سەرەخۆشی سەرۆک کۆماری ئێراق فوئاد مەعسووم بۆ نێچیرڤان بارزانی\n23. 👁 پرسەنامەکەی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی قادری حاجی عەلی\n24. 👁 پرسەنامەی بەرپرسانی هەرێمی کوردستان و لایەنە سیاسییەکان بۆ نێچیرڤان بارزانی\n25. 👁 پرسەنامەی رۆژ نووری شاوەیس بۆ مەسعود بارزانی و نێچیرڤان بارزانی\n26. 👁 پرسەنامەی سەرۆکوەزیرانی کوردستان بۆ خانەوادەی بووش\n27. 👁 پرسەنامەی عومەر ئێلخانیزادە بۆ نێچیرڤان بارزانی\n28. 👁 پرسەنامەی عەلی قازی محەمەد بۆ نێچیرڤان بارزانی\n29. 👁 پرسەنامەی غەفوور مەخمووری بۆ مەسعود بارزانی و نێچیرڤان بارزانی\n30. 👁 پرسەنامەی لاهوڕ تاڵەبانی بۆ نێچیرڤان بارزانی\n31. 👁 پرسەنامەی مەکتەبی سیاسی پارتی بۆ مەسعود بارزانی و نێچیرڤان بارزانی\n33. 👁 پرسەنامەی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی نەوشیروان مستەفا\n34. 👁 پرسەنامەی کۆسرەت رەسول بۆ نێچیرڤان بارزانی\n35. 👁 پرسەنامەەی سەرۆکی هەرێم بۆ خانەوادەی ئاسۆ عومەر سوارە\n36. 👁 پیرۆزبایی خاتوو گەلاوێژ بۆ نێچیرڤان بارزانی\n37. 👁 پیرۆزبایی نێچیرڤان بارزانی بۆ جەژنی جەمایێ کوردانی ئێزیدی\n38. 👁 پیرۆزباییی ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران بۆ نێچیرڤان بارزانی\n39. 👁 پێدانی زانیاری نهێنی بە دەزگای هەواڵگری ئێراق لەلایەن خودی مەسعود بارزانی و نێچیرڤان بارزانی\n40. 👁 پەرلەمانی ئەوروپا: دەستبەجێ شێروانی و هاوڕێکانی ئازاد بکەن\n41. 👁 پەياما نێچيرڤان بارزانی بۆ وەغەرا مير تەحسين بەگ\n42. 👁 پەيامی سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ جەژنی ڕەمەزانی 2020\n43. 👁 پەیاما نێچیرڤان بارزانی بۆ جەژنا سەرسالا ئێزدییان\n44. 👁 پەیامی ئەنجومەنی باڵای کاروباری خانمان - لەسەروبەندی پێکهێنانی کابینەی هەشتی حکومەتی هەرێمی کوردستان\n45. 👁 پەیامی پیرۆزبایی سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستان بۆ سەرۆکی هەرێمی کوردستان\n46. 👁 پەیامی پیرۆزبایی سەرۆک نێچیرڤان بارزانی بۆپەیڕەوانی کەنیسەی ئەرمەنیی ئەرتۆدۆکس\n47. 👁 پەیامی ساڵیادی کۆمەڵکوژی و ڕفاندنی ئێزدییان\n48. 👁 پەیامی سەرخۆشیی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی شێخ سدیق عەبدولعەزیز\n49. 👁 پەیامی سەرۆکی هەرێم بۆ جەژنی لە دایکبوونی مەسیح\n50. 👁 پەیامی سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ یادی دامەزراندنی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\n51. 👁 پەیامی سەرۆکی هەرێمی کوردستان بە بۆنەی جەژنی ئەکیتۆوە\n52. 👁 پەیامی سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە یادی شۆڕشی ئەیلوولدا\n53. 👁 پەیامی محەمەد حەلبووسی بەبۆنەی تێپەڕبوونی ساڵێک بەسەر دەستبەکاربوونی نێچیرڤان بارزانی لە پۆستی سەرۆکی هەرێم\n54. 👁 پەیامی نێچيرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ ساڵی تازە\n55. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ بنەماڵەی محەمەد مەلا قادر\n56. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ جەژنی قەولتاس\n57. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ جەژنی يێت ئێزى کوردانی ئێزدی\n58. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ خۆپیشاندەران\n59. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ رێکخەری گشتی نوێی بزووتنەوەی گۆڕان، عومەری سەید عەلی\n60. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ ساڵیادی بۆردومانی قەڵادزێ\n61. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ ساڵیادی کۆچی دوایی مام جەلال\n62. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی پێشمەرگەی دێرین و کەسایەتيی ناودار (مستەفا نێروەیی)\n63. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی مام جەلال\n64. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی یەشار کەمال\n65. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان سەبارەت بە بارودۆخی خەڵکی شاری موسڵ\n66. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ يادی کارەساتی شنگال\n71. 👁 تێرێزا مەی بۆ نێچیرڤان بارزانی: لە پاراستنی ماف و ناسنامەی گەلی کورد بەردەوامدەبین\n72. 👁 حکومەتی هەرێمی کوردستان راگەیەندراوێکی لەبارەی کۆنفرانسی رۆژنامەوانی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە بڵاوکردەوە 22-01-2018\n73. 👁 حکومەتی هەرێمی کوردستان لەسەر کۆبوونەوەکەی ئەمڕۆیان لەگەڵ یەکگرتووی ئیسلامی راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە 15-01-2018\n74. 👁 دۆناڵد ترەمپ پيرۆزبايی جەژنی نەورۆز لە نێچيرڤان بارزانی دەکات\n75. 👁 دەقی پرسەنامەی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ کۆسرەت رەسوول\n76. 👁 دەقی پەیامی پیرۆزبایی نێچیرڤان بارزانی بۆ جەژنی قوربان\n77. 👁 دەقی پەیامی سەرکەوتن و پیرۆزبایی نێچیرڤان بارزانی، جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان\n78. 👁 دەقی پەیامی نێچرڤان بارزانی بەبۆنەی رووداوەکانی 19-04-2014 لەبەردەم لقی 4ی سلێمانیدا\n86. 👁 راگەیەندراوێک لە سەرۆکایەتی هەرێمەوە - 27-06-2014\n87. 👁 راگەیەنراوی کۆبوونەوەی باڵای پارتی و یەکێتی لە 05-12-2013\n88. 👁 رونکردنەوەیەک لە یوسف محەمەد ئەندامی پەرلەمانی عێراقەوە\n89. 👁 روونکردنەوە و سوپاسنامەیەک لە فوئاد حوسێنەوە\n90. 👁 روونکردنەوەی وەزارەتی نەوتی عیراق لەسەر رێکەوتنەکەی بەغدا و هەولێرەوە\n91. 👁 سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان سەرەخۆشی لە بنەماڵەی کایا دەکات\n92. 👁 سەرۆکی هەرێمی کوردستان هێرشەکەی سەر ئەلتاجی سەرکۆنە دەکات\n93. 👁 سەرۆکی هەرێمی کوردستان واژۆی لەسەر یاسای تاپۆکردنی خانووە زێدەڕۆکان نەکرد و گەڕاندیەوە پەرلەمان\n94. 👁 سەفین کانەبی، سەرۆکی یەکێتی تۆپی پێی کوردستان، نامەیەک بۆ نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکوەزیرانی کوردستان دەنێرێت\n95. 👁 شا عەبدوڵڵا، پادشای ئوردن نامەیەکی پیرۆزبایی ئاراستەی نێچیرڤان بارزانی کرد\n96. 👁 عەلی قەرەداغی سەرەخۆشی لە نێچیرڤان بارزانی دەکات\n98. 👁 مەحموود عەباس سەرەخۆشی لە نێچیرڤان بارزانی دەکات\n99. 👁 مەزنترین لایەنگیری دیمۆکراسی، سنگفراوانی و ئاشتیمان لە دەست دا\n101. 👁 مەکتەبی سیاسیی یەکێتی: کارەکەی برایانی پارتی لەگەڵ یەکڕیزی ماڵی کورد نایەتەوە\n126. 👁 نێچیرڤان بارزانی هێرشەکەی منیا لە میسر سەرکۆنە دەکات\n➕ Добавил (Hawrê Baxewan) на Nov 10 2008 5:24PM\n✍ Этот пункт недавно дополнено (Hawrê Baxewan) на: Jun 10 2019 9:43PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 45,987\n📷 Фото файл 1.0.2 53 KB May 28 2019 10:09PM Hawrê Baxewan


Hiwa 04/01/2019 - 16:45 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/تەكنەلۆژی\nبەڕێوبەری جێبەجێكاری كۆمپانیای ئەپڵ نامەیەك ئاڕاستەی وەبەرهێنەرانی كۆمپانیاكەی دەكات و ئاماژە بە دابەزینێكی بەرچاو كردووە لە داهاتی كۆمپانیاكەدا لە چارەكی یەكەمی (2019) دا، بەراورد بە پێشبینییەكان كە كۆی گشتی داهات لە نێوان (89) ملیار دۆلار بۆ (93) ملیار دەبێت لەمساڵدا.\n(تیم كوك) ئاشكرای دەكات چەندین هۆكار هەیە كە بوونەتە هۆی دابەزینی خواست لەسەر ئایفۆن كە فرۆشی لاوازبووە لەسەرووی هەمووشیانەوە پەیوەندی ئابوورییەكانە لەگەڵ چین كە وایكردووە فرۆشی ئایفۆن نەگاتە ئاستی چاوەڕوانكراو.\nوتیشی، زۆربەی بەكارهێنەران لە مۆبایلەكانیان رازین و نوێی ناكەنەوەو پێیانوایە كە زۆر جیاوازنییە لە ڕووی تایبەتمەندی و تەكەنەلۆژیای بەردەستكراو تێیدا، هەروەها ئاماژەی بەبەهای دۆلار كرد لە بازاڕەكانی جیهانداو جێگیربوونی نرخی دۆلاری وەك هۆكارێك باسكردووە لە دابەزینی داهاتی كۆمپانیای ئەپڵ.\nبەپێی بابەتێكی كەی تی ڤی، جێگەی باسە هەموو ساڵێك لە چارەگی یەكەمیدا بە گرنگترین ماوە دادەنرێت بەهۆی ئەوەی كاتی خستنە بازڕی ئایفۆنە نوێیەكان و كاتی پشوو جەژنەكانی كۆتایی ساڵەو هەروەها كاتی جوڵەی بازارە لەلایەن بەكارهێنەرانەوە، بۆیە پێشبینی دەكرێت ئەو ئەنجامانە كاریگەرییان هەبێت لەسەر پشكی ئەپڵ و دابەزینی نرخەكەی لە چەند رۆژی داهاتوودا.


بەبردنەوەيان لە زاخۆ و ئارارات هەردوو يانەى شێروانە و كەركووك گەيشتنە چوارگۆشەى زێرين.. – كوردسپۆرت\nسەرەكى/ كوردستان/بەبردنەوەيان لە زاخۆ و ئارارات هەردوو يانەى شێروانە و كەركووك گەيشتنە چوارگۆشەى زێرين..\nبەبردنەوەيان لە زاخۆ و ئارارات هەردوو يانەى شێروانە و كەركووك گەيشتنە چوارگۆشەى زێرين..\nئەمرۆ پێنج شەمە دواين هەفتەى ياريەكانى كۆمەڵەى دووەمى خولى يانە نايابەكانى پێشمەرگەى كوردستان بەرێوەچوو كە سێ ياريى گرنگ لە سێ ياريگاى جياوازدا ئەنجامدرا.\nيانەكانى زاخۆ و شێروانە و كەركووك بۆ گەيشتن بە چوارگۆشەى زێرين خۆيان ئامادە كردبوو بەڵام تەنها شێروانەى نوێنەرى گەرميان و كەركووكى بووكى كوردستان توانيان بەو خەونە بگەن و بيكەن بە راستى.\nكورانى شێروانە لە نێو ياريگا و هاندەرانى خۆياندا توانيان لە زاخۆ ببەنەوە بە ئەنجامى گۆلێكى بێ وەڵام كە ياريزان عەلى كاكەمينە لە گێمى يەكەم تۆمارى كرد.\nلەلايەكى تريشەوە يانەى كەركووك لە نێو ياريگا و هاندەرانى خۆيدا يانەى ئاراراتى گۆڵباران كرد و بە ئەنجامى چوار گۆڵ بەرامبەر بە گۆلێك بليتى سەركەوتنى بۆ چوارگۆشەى زێرين مسۆگەركرد, گۆڵى يەكەمى يانەى كەركووك عەلى سيروان لە خولەكى ١٧ بە لێدانێكى بەهێز تۆماريكرد, هەر لە گێمى يەكەم و لە خولەكى ٣٤ يانەى ئارارات توانى ئەنجامەكە لە رێگاى ياريزان ئامانج فەخرەدين يەكسان بكاتەوە, بەڵام پێش ئەوەى گێمى يەكەم بە كۆتا بێت كەركووكى خاوەن ياريگا لە خولەكى ٤١ لە رێگاى ياريزانى پيشەگەرى نێجيرى بنيامين ئۆكۆباجى گۆڵى دووەم و پێشكەوتن تۆمار بكەن و ئەنجامى ئەو گێمە بە دوو گۆڵ بە گۆڵێك لە سودى كەركووك كۆتايى هات.\nگێمى دووەم كە بە گێمى راهێنەران ناسراوە دەستى پێكرد و يانەى كەركووك توانى بەردەوام بێت لە ئاستە باشەكەى و دواى تەنها شەش خولەك جارێكى تر گەيشتنە سەر تۆرى گۆڵى يانەى ميوان و گۆڵى سێيەميان لە رێگاى ياريزان بەرهەم بەهائەدين تۆماركرد, لە خولەكى ٨٥ پێش ئەوەى يارى بە كۆتا بگات چۆمان عومەر توانى دواين گۆڵى كەركووك تۆمار بكات, سەرئەنجام ياريەكە بە چوار گۆڵ بەرامبەر بە گۆلێك لە سودى كەركووك كۆتايى هات.\nلە ياريەكى تردا كە لە شارى سلێمانى بەرێوەچوو سيروانى نوێ لە نێو ياريگا و هاندەرانى خۆى ميواندارى لە يانەى گارە كرد و توانى بە گۆڵێكى بێ وەلام كە ياريزان شالاو عەباس لە خولەكى ٦١ تۆمارى كرد سەركەوتن بەدەست بهێنن, يانەى گارەى دهۆك بەم شكستە دابەزى بۆ ريزى يانە پلە يەكەكانى كوردستان يانەى سيروانى نوێ توانى مانەوەى خۆى لە نايابى كوردستان مسۆگەربكات.\nريزبەندى خولى نايابى پێشمەرگەى كوردستان كۆمەڵەى دووەم هەفتەى چواردەيەم:


بارسێلۆنا مەرجەکانی فرۆشتنی کۆتینیۆی دیاری کرد – یاریگا سپۆرت\nHome/بازاری گواستنەوە/بارسێلۆنا مەرجەکانی فرۆشتنی کۆتینیۆی دیاری کرد\nبارسێلۆنا مەرجەکانی فرۆشتنی کۆتینیۆی دیاری کرد\nکارۆخ ڕواندزی 2019/08/03\nیانەی بارسێلۆنا ڕایگەیاند کە بڕیاری داوە ڕێگا بدات فیلیپ کۆتیینۆ بۆ یانەیەکی دیکە بڕوات هەتا ئەگەر بەشێوەی خواستنیش بێت بە مەرجێک بڕە پارەکەی گونجاو بێت.\nڕۆژنامەی (مۆندۆ دۆپۆرتیڤۆ)ی کەتەلۆنی بڵاویکردوەتەوە، کە یانەی بارسێلۆنا ئامادەیە فیلیپ کۆتینیۆ بە شێوەی خواستن بە هەر یانەیەک بدات، بەمەرجێک بڕی پارەی گرێبەستی خواستنەکە بگاتە 25 ملیۆن یۆرۆ بۆ یەک ساڵ، بەگوێرەی هەواڵەکە ئەو هەگاوەی بارسا بۆ ئەوەیە کە یاریزانەکە بتوانێت خولەکی زیاتر یاری بکات و هەوڵ بدات ئاستی جارانی بگەڕێنێتەوە و بدرەوشێتەوە، دوای ئەوەی لە وەرزی ڕابردوو ئاستی بەشێوەیەکی سەرسوڕهێنەر دابەزینی پێوە دیار بوو.\nلەکۆتایی هەواڵەکەدا هاتوە کە هاتنی گریزمان بۆ بارسێلۆنا بارودۆخی کۆتینیۆی زیاتر خراپ کردوە و ئەگەری یاریکردنی یاریزانە بەڕازیلییەکە بە شێوەیەکی زۆر کەمتر دەبێتەوە، لە کاتێکدا یاریزانەکە متمانەی ڤاڵڤێردی ڕاهێنەریشی لە دەست داوە.


محەمەد بەرزی: ژیانی دوێنێ و ئەمڕۆمان! – WTARIKURD\nئاشکرایە بە درێژایی ئەو مێژووە پڕ لە کارەساتانەی نەتەوەکەمان، کورد سەدان شۆڕش و ڕاپەڕینی دژی داگیرکەرانی تورک و فارس و عەرەب کردووە، بەڵام هەتا ئێستا نەیتوانیوە پارچەیەک لە پارچەکانی وڵاتەکەی ئازاد بکات. بێگومان بۆ نزیکەی 400 ساڵیش دەچێت، هۆکارەکانی شکستە یەک لە دوای یەکەکانمان، هەمان هۆکارەکانی ئەمڕۆمانن. هەموو جارێک داگیرکەران توانیویانە بە زیرەکیی خۆیان، کورد فریو بدەن و شۆڕش و قوربانی و نەهامەتییەکانمان بۆ بەرژەوەندی خۆیان بەکار بهێنن، بەڵام بە داخەوە کورد چ لە ئاشتیدا و چ لە شەڕدا، نە پلانی هەبووە و نە بیرکردنەوەش.\nئەوەتا شوکری فەزلی شاعیر بە شیخ مەحمودی حەفید دەڵێ: ( ئیش کە ڕووی ئێستا لە هەورازە، سەرەولێژی نەکەی … فکری وردیشی ئەوێ، هەر بە دوعا و نوێژی نەکەی ). بێگومان هەر بزوتنەوەیەک، چ لە شاخ بێ، یان لە شار، ئاوێتەی عەقڵ و قەڵەم و بیرکردنەوە نەبێ، مەحاڵە ڕووناکی ببینێت. ئەوەی شایانی باسە بارودۆخی کوردی باشور لە چاو پارچەکانی تردا، تا ڕادەیەک باشتر بووە، چ لە هاوبەشیکردنی لە پۆستە باڵاکانی دەوڵەتی عیراقدا، چ لە بارودۆخی کۆمەڵایەتییدا، کەچی ژمارە و تەمەنی بزوتنەوە چەکدارییەکانی باشور، زیاتر و درێژتر بوون. جا جگە لە بزوتنەوەکانی شێخ مەحمود و بارزانی، کە تەمەنییان کورت بووە، ئەوا شۆڕشی ئەیلولی ساڵی 1961، کە بە یارمەتی ئێرانی داگیرکەر نزیکەی سیازدە ساڵ و نیوی خایاندووە، ئەنجامەکەشی بە بەرژەوەندی ئێران و زیانی گەورەی خۆمان و دووبەرەکییەک هەرەسی هێناوە، کە 56 ساڵە ئێسقانی کورد دەهاڕێت. پاشان شۆڕشی نویێ یەکێتی و گوڵانی پارتیش، میللەتەکەمانی ڕووبەڕووی پاکتاوی ڕەگەزی و ڕاگوێزان و کاولکردنی گوند و باژێر و دەریایەک خوێن کردووە. خۆ کاتێکیش ئەمەریکا گورزی گەوەرە لە سەددام دەسرەوێنێت، شۆڕشگێرەکان لە شاخەوە دێنە خوارەوە و حکومەتێکی کوردیی دادەمەزرێنن، جا ئەگەر چەمکی شۆڕش بریتی بێ لە: ( ڕاپەڕین بە ڕووی زوڵم و زۆرداریدا، بە ئامانجی گۆڕینی هەموو دامودەزگا و دەسەڵاتەکانی ڕژێمی ڕابوردوو، بۆ هێنانە کایەی ڕژێمێکی سیاسی پاکوبێگەردی عادیلانە و لە سایەیدا ماف و ئازادی و دادپەروەری و یەکسانی بۆ هاوڵاتییان و پێشکەوتنی کۆمەڵگا دەستەبەر بکات ). ئێستا جێگای خۆیەتی بەراوردێک لە نێوان بارودۆخی پێش و پاش هەڵگیرساندنی ئەو شۆڕشانەدا بکەین و با بزانیین تا چ ئەندازەیەک سەرکردەکانی کورد، هەڵگری بیری شۆڕشگیریی و دروستکردنی دەوڵەت بوون و تا چەندیش توانیویانە گۆڕانکاریی لە ژیانماندابکەن.\nئاشکرایە هەموو حکومەتەکانی عیراق، بە پێی پلانی ستراتیجی هەنگاویان ناوە، لەبەر ڕۆشنایی ئەو پلانەنەدا توانیویانە بە سامانی نەوت وڵات ئاوەدان بکەنەوە، بەڵام پشتییان تەنها بەو سەرچاوەیە نەبەستووە . چونکە سامانی نەوت دوو مەترسی لە خۆگرتووە ، یەکەمیان وەک کشتوکاڵ سامانێکی هەمیشەیی نییە و ئەگەری تەواو بوونی هەیە. دووەمیشیان هەر کاتێک نرخی لە بازاڕەکاندا دابەزێ، یان لە کاتی جەنگدا وێران بکرێت ، وڵات تووشی نابووتی و کیشەی گەورە و گران دەکاتەوە، هەر وەک حاڵی ئەمڕۆی حکومەتەکەی هەرێم . هەر بۆیە شان بە شانی نەوت، گرنگیان بە کشتوکاڵ و پیشەسازیش داوە و توانیویانە تا ڕادەیەکی ئێجگار زۆر، بە کشتوکاڵ ئاسایشی خۆراک دابین بکەن، ڕێگری لە چوونەدەرەوەی دراوی قورس بگرن، وڵات لە فشاری دەرەکی بپارێزن، بە بەروبۆمەکانیشی کەرەسەی خاو بۆ پیشەسازی ئامادە بکەن و ژێرخانی ئابوری وڵاتەکەی پێ پتەو بکەن ، لە کۆتاییشدا هەلی کار و ژیانی شایستە بۆ هاوڵاتییەکانییان مسۆگەر بکەن.. هەر بۆ نموونە پێش هەڵگیرساندنی ئاگری شۆڕشەکانی کورد، جوتیارانی نزیکەی ( 1751 ) گوندی ئاوەدانی کوردستانی باشور، بە ئارامی سەرقاڵی چاندنی تووتن و چەندین بەروبۆمی کشتوکاڵی و ئاژەڵداری بوون. خۆ ئەگەر هەر گوندێک 40 ماڵبووبێت و هەر ماڵەی چوار سەر خێزانیش بوو بێ، ئەوا تەنها تووتن، توانیویەتی بژێوی ( 280160 ) کەس دابینبکات، ئەمە سەرباری بژێوی هەزاران کرێکار و فەرمانبەرانی کارگەکانی جگەرە و پوختەکردنی تووتن و کاسبکاران و ئەو شۆفێرانەی تووتنییان گوێزاوەتەوە. پاشان لە نێوان ساڵەکانی ( 1965 و 1974 ) دا هەشت هەزار تەن تووتنی ئەو گوندانە فرۆشراوە بە چەندین وڵاتی وەك: ( ئەمەریکا، بەریتانیا، بەلجیکا، یەکێتی سۆڤییەت و هەنگاریا ) و داهاتێکی ئێجگار زۆریشی بە دوای خۆیدا هێناوە، کەچی تا ئەمڕۆ زوربەی هەرە زۆری ئەو گوندانە چۆڵن و داریان بەسەر بەردییانەوە نەماوە، جوتیارەکانیش، یان ئەنفال کراون، یان کۆچییانکردووە. خۆ ئەگەر تاکە تاکەیەکیشیان خەریکی تووتن بن، دیارە لەبەر جگەرەی هاوردە ناتوانن بژێوی ڕۆژانەی خۆیان دابین بکەن. پاشان هەر تەنها لە شارێکی وەک سلێمانیدا و لە نێوان ساڵەکانی ( 1954 و 1982 ) دا، حکومەتاکانی عیراق توانیویانە بەنداوی دەربەندیخان و دوکان، کارگەکانی: جگەرە و پوختەکردنی تووتن، چیمەنتۆی سەرچنار و تاسڵوجە، شەکر، جلوبەرگ، بیبسی و ئاوی بانیخێڵان و بەردی مەڕمەڕ دابمەزرێنن و هەلی کار بۆ هەزاران کەس دابین بکەن، بە پێچەوانەی ئەمڕۆوە، کە کار چۆتە قاتی.\nئەوەی جێگای داخە لە جیاتی ئەوەی شۆڕشگێرەکان بە سامانی نەوت و پارەی زۆری ناوخۆ و حکومەتی عیراق، گوندەکان ئاوەدان بکەنەوە و گرنگی بە کشتوکاڵ و پیشەسازی بدەن و پڕۆژە و کارگەی نوێ بخەنە پاڵ کارگە کۆنەکان و ژێرخانێکی ئابوری پتەو دروستبکەن، کەچی ئامێرەکانی کارگەی ستراتیجی شەکر، کە ساڵانە پێویستی بە 120 هەزار تەن چەوەندەر بووە، لەگەڵ کارگەی جگەرە بە کیلۆ هەراج دەکەن، یەکیکیان دەکەن بە مۆزەخانەوە و ئەوەی تریان بە باڵەخانە و کارگەیەکیش نامینی بە ناوی جلوبەرگەوە، بەمەش دەرگا بە ڕووی دامەزراندنی هەزاران کەسدا دادەخەن. ئاخر ئەگەر شۆڕشگێرەکان بیریان لە دواڕۆژی کورد بکردایەتەوە، نە دەبوو ئامێرەکانی بەنداوی بێخمە تاڵان بکەن، کە بیرۆکەی دروستکردنی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 1937 و ئامانجیشی بوژاندنەوەی ناوچەیەکی فراوانی کوردستان بووە. خۆ ئەگەر تەواو بکرایە دەبوو بە گەورەترین بەنداوی عیراق و توانای بەرهەمهێنانی ( 1500 ) مێگاوات کارەبا و گلدانەوەی 17 کیلۆمەترە سێجا ئاوی دەبوو. ڕێگەی لە لافاو و وشکەساڵی دەگرت و خاڵێکی فشاریش دەبوو بۆ سەر عیراق. ئاشکرایە پێش شۆڕشەکانمان، ساڵانە بە پێی ژمارەی خوێندکاران، خوێندنگای نوێ کراوەتەوە، مناڵی پاشا و وەزیر و کەسانی هەژار، لە سەر یەک مێز دادەنیشتن.\nپەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانمان سەدان جار لە پەیوەندییە قرچۆکەکانی ئەمڕۆمان باشتر بوون. حکومەتەکانی عیراق لە جیاتی ئەوەی بە شڕەخۆری و پارە و زەوی تاڵانی، کۆشک و تەلار و باڵەخانە ببەن بە ئاسماندا، هەزاران خانوویان بۆ کرێکار و فەرمانبەرانی بێ دەرامەت دروستدکردووە. وڵات بە عەقڵ و بیرکردنەوە و دڵسۆزی گەشەدەکات، هەر عەقڵیشە بتوانێ گۆڕانکاری مەزن بکات، نەک فرۆکەی تایبەت و ئوتێل و مۆڵ و کردنەوەی خوێندنگا و زانکۆی بۆش و بەتاڵی تایبەتی.\nئەگەر مێژووی خوێناوی شۆڕشەکانمان، داروپەردووی 4500 گوند و 180 هەزار ئەنفال و 5 هەزار سورەگوڵی هەڵەبجە و 8 هەزار بارزانی بێ گوناح و چەند هەزار پیشمەرگەی شەهیدی سێدارە و سەنگەر و شەڕی ناوخۆی لە خۆی گرتبێ، ئاخر کەی ڕەوایە بەرهەمەکەی ئەم حکومەتە پاوانخوازە بێ، کە میللەتێکی ڕووسور و قارەمانی خستۆتە سواڵ. ئەرێ بە ڕاست لە کتێبی گینس و دنیادا، شۆڕشگێڕ هەیە بەمجۆرە شۆڕشی کردبێت؟. بێگومان هەر ئەمجۆرە حوکمرانییانەش بووە، یەک بە یەکی ئەمارەتە کوردییەکانی داوەشاندووە و ڕاپەرین و شۆڕشەکانی بە ئاشبەتاڵ و گۆڕی بە کۆمەڵ و لە دەستدانی خاکی شیرین و پیرۆزی نیشتمان، کۆتاییان هاتووە. لە جیاتی ئەوەی بەهەشتێکیمان بۆ بنیات بنێن لە جاران جوانتر بێ، کەچی نیشتمانێکی ئاوەدانیان بۆ کردووین بە دۆزەخێک، لە هیچ نیشتمانێکی دنیا ناچێ.


مانشێت – پەڕە 24 – Knwe.org\nسەرەکی » مانشێت (پەڕە 24)\nده‌ستشووشتن و دوورکه‌وتنه‌وه له یه‌کتر و مانه‌وه له ماڵه‌وه، باشترین هه‌نگاوه له شه‌ڕى دژى کۆرۆنادا\n10/04/2020\tچاوپێکه‌وتن, مانشێت\nپێویسته له هه‌موو کاروباره‌کانی رۆژانه‌دا، خۆپارێزیی و پاراستنی سه‌لامه‌تی و ته‌ندروستیی تاک و کۆمه‌ڵگه، لای هه‌موو که‌سێک له ریزی پێشه‌وه‌دا بێت “پێویسته هاووڵاتیان له‌م قۆناغه‌دا و ته‌نانه‌ت دوای کۆتاییهاتنی قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆش به‌ته‌واوی پابه‌ندبن به رێنماییه ته‌ندروستییه‌کانه‌وه” دیداری، عه‌لی فه‌ره‌ج کاشان دکتۆر شایى سوبحى پزیشکى نیشته‌جێى خولاو له نه‌خۆشخانه‌ى ژنان و منداڵبوون له سلێمانی، له دیدارێکدا له‌گه‌ڵ کوردستانى نوێ، رایگه‌یاند: ده‌ستشووشتن ...\nکەرکوک، تائێستا ١٠ توشبووی کۆرۆنا چاکبوونەتەوە\n10/04/2020\tمانشێت, هەواڵ\nنووسینگەی کەرکوک، هێمن ئەحمەد تائێستا لە کەرکوک 24 حاڵەتی توشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا تۆمارکراوە، لەو ژمارەیەش 10 حاڵەتیان چاکبوونەتەوە و یەک کەسیش مردووە. ئێستا 13 توشبوو لەژێر چاودێریی پزیشکیدان. لەلایەکی دیکەوە، ئەمڕۆ هەینی حاڵەتێکی نوێی توشبوون بەڤایرۆسی کۆرۆنا لە کەرکوک راگەیەنرا. سامان یابە عەلی بەڕێوەبەری راگەیاندنی تەندروستیی کەرکوک بە کوردستانی نوێ-ی راگەیاند: توشبووەکە پیاوێکی دانیشتووی گەڕەکی رووناکی-یە لە کەرکوک، پێشتر ...\nبروسکەی سەرەخۆشی بۆ هەڤاڵ سەمیر هەورامی\nجێگری سە‌رۆک وە‌زیران بروسکەیەکی سەرەخۆشی ئاڕاستەی سەمیر ھەورامی دەکات برای بەڕێز و ئازیزم کاک سەمیر ھەورامی بە داخ و پەژارەیەکی ئێجگار زۆرەوە، ھەواڵی کۆچی لەناکاوی کاک (ھاشم ھەورامی)ی براتم پێگەیشت. لەم ماتەمە خەمناکەدا پرسە و سەرەخۆشی ئاڕاستەی خۆت و خێزانە تێکۆشەرەکەتان دەکەم کە یەکێک لە قوربانیدانەکانیان زیندانیکردنی کاک هاشمی نیشتمانپەروەربوو لە ئەبوغرێبی بەدناو. خۆم بە ھاوبەشی خەمتان دەزانم و زۆر ...\n10/04/2020\tراپۆرت, مانشێت\nئامادەکردنی: گوندستانی نوێ لە چوارچێوەی هەوڵەکاندا بۆ پاراستنی هاووڵاتیان لە پەتای کۆرۆنا، هێزەکانی ئاسایش و ناوخۆ و فریاکەوتن لە ناوچە دوورە دەست و گوندەکانیشدا جێگیرکراون تا هاووڵاتیان لە گوندەکان یان ئەو هاووڵاتیانەشی روودەکەنە گوندەکان بپارێزرێن و رێنوێنی پێویستیان پێ بدرێت. لەوبارەیەشەوە ساڵح محەمەد لە هێزەکانی ئاسایش بۆ گوندستانی نوێ دەڵێت: بەئەرکی خۆمانی دەزانین لە هەرکوێ بێت کارەکانمان رابپەڕێنین و بەدەم ...\n09/04/2020\tمانشێت, هەواڵ\nهەڤاڵی بە‌ڕێز كاك دلێری سەید مەجید ھە‌ڤاڵی بە‌ڕێز كاك حە‌مە‌جە‌زای سە‌ید مە‌جید بە‌ڕێزان خێزان و كە‌سوكاری كاك كامە‌رانی سە‌ید مە‌جید هەواڵی كۆچی دوایی كاك كامەرانی سە‌ید مە‌جید، لەشاری لەندەن، خەمبار و نیگەرانی كردین، لەم ماتەمە گەورەیەشدا خۆمان بەهاوبەش و بەشداری خە‌متان دەزانین و پرسەو سەرەخۆشیتان لەدڵەوە ئاڕاستە دە‌كە‌ین. كۆچكردوو پێشمە‌رگە‌یە‌كی دێرین و کەسایەتییەكی چالاك و كوردپەروەر و لەبنەماڵەیەكی تێكۆشەر و ...\n09/04/2020\tئامادەكردنی: دیاری سابیر, مانشێت\nعه‌دنان زورفی كاندیدی راسپێردراو بۆ پێكهێنانی حكومه‌تی نوێی عیراق کشایەوەو هەر ئەمڕۆ مسته‌فا كازمی بۆ ئەو ئەرکە راسپێردرا. زورفی داوای لێبووردنی كرد ئاژانسه‌كانی هه‌واڵ له عیراق بڵاویانكرده‌وه: ئه‌مڕۆ 9/4/2020، عه‌دنان زورفی كاندیدی راسپێردراو بۆ پێكهێنانی حكومه‌تی نوێ، كشانه‌وه‌ی خۆی له پێكهێنانی حكومه‌ت راگه‌یاند. ئه‌و سه‌رچاوانه له زاری زورفی-یه‌وه بڵاویانكرده‌وه: ئامانجی كشانه‌وه‌ی له پێكهێنانی حكومه‌ت، پاراستنی یه‌كپارچه‌ی خاكی عیراق بووه، وتیشی: ...\nئەمڕۆ پێنجشەممە ۹ی نیسانی ۲٠۲٠، لاهور شێخ جەنگی هاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پەیوەندییەکی تەلەفونی لەگەڵ بەڕێز مستەفا کازمی ئەنجامدا. لەو پەیوەندییەدا هاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پێشوازیی لە راسپاردنی مستەفا کازمی کرد بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێ لە عیراقی فیدراڵدا بەتایبەتی دوای ئەوەی کۆدەنگی و پشتیوانیی هێز و لایەنە سیاسییەکانی عیراقی بەدەستهێناوە. لەوپەیوەندییەدا لاهور شێخ جەنگی هیوای سەرکەوتنی بۆ بەڕێز مستەفا کازمی ...\nسەرۆک کۆمار مستەفا کازمی راسپارد بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێ\nد.بەرهەم ساڵح سەرۆک کۆمار، مستەفا کازمی راسپارد بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی عیراق. بەغدا- ٩ی٤ی٢٠٢٠ 30 جار بینراوە\nبە لەبەرچاوگرتنی بارودۆخەکە رێکاری زانستیی پێویست دەگیرێتەبەر بۆ پاراستنی پرۆسەی خوێندن\nراگەیەندراوی کۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی رۆژی چوارشەممە (٨/٤/٢٠٢٠) بە ئامادەبوونی سەرجەم ئەندامەکانی، ئەنجومەنی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی بەسەرپەرشتى د.ئارام محەمەد قادر سەرۆکى ئەنجومەن، کۆبوونەوەی ژمارە (٤)ی ساڵی (٢٠٢٠)ی ئاسایی خۆی بە شێوازی ئۆنلاین ئەنجامدا. کۆبوونەوەکە بە ناردنی درود و سڵاو بۆ گیانی پاكی شەهیدانی میحوەری کوڵەجۆ و هەموو شەهیدانی رێگای ڕزگاریی کوردستان و دەربڕینی ...\n08/04/2020\tمانشێت, هەواڵ\nنووسینگەی کەرکوک، هێمن ئەحمەد کەمێک پێش ئێستا بەڕێوەبەرایەتیی تەندروستیی کەرکوک حاڵەتێکی نوێی تووشبوون بەڤایرۆسی کۆرۆنای لە گەڕەکی دەروازەی کەرکوک راگەیاند. سامان یابە عەلی بەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی تەندروستیی کەرکوک بە کوردستانی نوێ-ی راگەیاند: تووشبووەکە کچێکی 16ساڵانەو پێشتر بەشداری پرسەکەی گەڕەکی کارێزانی شاری هەولێریان کردووە، وتیشی: لە سەعات 9:20 دەقیقەی ئەمشەو تیمەکانی تەندروستی بڕیاری کەرەنتینەی ئەو کۆڵانەی گەڕەکی دەروازە و ئەو خێزانانەشی داوە ...\nلاپەرە 24 لە 190« سەرەتا...1020«2223242526\t»\t304050...کۆتا »


حه‌وته‌مین خولی فستیڤاڵی ده‌ف نێونه‌ته‌وه‌یی به‌ڕێوه ده‌چێت - Mehr News Agency\n17 rezberê 2016 - 12:51\nNews Code 5474\nحه‌وته‌مین خولی فستیڤاڵی ده‌ف نێونه‌ته‌وه‌یی به‌ڕێوه ده‌چێت\nسه‌رۆکی حه‌وزه‌ی هونه‌ری پارێزگای کوردستان وتی: حه‌وته‌مین خولی فستیڤاڵی ده‌فی سنه، له ساڵی ۲۰۱۷ له ئاستێکی نێونه‌ته‌وه‌ییدا به‌ڕێوه ده‌چێت.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، ئه‌مین مورادی دوێنێ له ڕێوڕه‌سمی کۆتایی شه‌شومین خولی فستیڤاڵی نه‌ته‌وه‌یی ده‌ف که له سینه‌ما به‌همه‌نی سنه به‌ڕێوه چوو، وتی: پارێزگاری کوردستان به‌ڵێنی پێداوین که حه‌وته‌مین خولی فستیڤاڵی ده‌فی سنه له ئاستێکی نێونه‌ته‌وه‌ییدا به‌ڕێوه بچێت و له هونه‌رمه‌ندانی وڵاتانی دیکه‌ش بۆ به‌شداری کردن له‌م فستیڤاڵه پێشوازی ده‌که‌ین.\nئه‌و له درێژه‌دا وتی: خۆشحاڵین که جارێکی دیکه له جه‌ژنی پیرۆزی قورباندا، خه‌ڵکی فه‌رهه‌نگ دۆستی کوردستان میوانداریی هه‌موو هونه‌رمه‌ندانی ئێرانی کرد.\nسه‌رۆکی حه‌وه‌زه‌ی هونه‌ری کوردستان وتی: فه‌رهه‌نگ و هونه‌ر یه‌کێکه له گرنگ ترین به‌رهه‌مه‌کانی ژیانی خه‌ڵکی کوردستان و ئه‌مه‌ش وه‌های کردووه که ئێمه بتوانین به ده‌یان فستیڤاڵی جۆراجۆری هونه‌ری له درێژه‌ی ساڵدا له‌م پارێزگایه به‌ڕێوه ببه‌ین. ئه‌گه‌رچی ئه‌مه هێشتا به ته‌واوی له ئاستی فه‌رهه‌نگی ده‌وڵه‌مه‌ندی خه‌ڵکی کوردستاندا نییه.\nئه‌و وتی: خولی شه‌شومی فستیڤاڵی نه‌ته‌وه‌یی ده‌ف له حاڵیکدا به‌ڕێوه چوو که ئێستا فستیڤاڵه‌که له ئاستێکی باشدا ناسراوه، ته‌نانه‌ت ئه‌مساڵ له وڵاتانی دیکه‌وه داواکاری به‌شداری کردنمان بوو، هه‌ر بۆیه ساڵی داهاتوو خولی حه‌وته‌می فستیڤاڵه‌که له ئاستێکی نێونه‌ته‌وه‌ییدا به‌ڕێوه ده‌به‌ین. ئه‌مه‌ش بۆ پێگه‌ی ئامیری ده‌ف ده‌گه‌ڕێته‌وه که ئێسته چی دیکه ده‌ف ئامێری نێونه‌ته‌وه‌یی مۆسیقایه و سنووره‌کانی ئێرانی به‌زاندووه.\nمورادی زیادی کرد: وه‌ک خۆم، لام وایه که سنه به‌ڕاستی پایته‌ختی ده‌ف و ده‌ف ژه‌نینه و هه‌وڵێکی زۆر ده‌ده‌ین تاکوو له ئاستێکی نه‌ته‌وه‌یی و جیهانیدا ئه‌م بابه‌ته بورژێنین و هه‌موو هونه‌رمه‌ندانی جیهان تێبگه‌ن که ده‌ف له کوێوه‌وه به جیهان ناسێندراوه، هه‌ڵبه‌ت ئه‌مه‌ش زیاتر ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ هه‌وڵی دڵسۆزانه‌ی مامۆستایان و هونه‌رمه‌ندانی کورد که به باشی کاریان له‌سه‌ر ئامیری ده‌ف کردووه و به‌م ئامێره‌وه ماندوو بوون.


شانۆی سەرشەقام لە کوردستان، کۆسپ و پرسەکانی/وتووێژی ڕاوێژلەگەڵ جەمشید بەهرامی | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nHome وتووێژ فه‌رهه‌نگی هونه‌ری شانۆی سەرشەقام لە کوردستان، کۆسپ و پرسەکانی/وتووێژی ڕاوێژلەگەڵ جەمشید بەهرامی\nشانۆی سەرشەقام لە کوردستان، کۆسپ و پرسەکانی/وتووێژی ڕاوێژلەگەڵ جەمشید بەهرامی\nوتووێژی بەردەستت یەکێکە لە زنجیرە وتووێژەکانی گەورەژووری ڕاوێژ لە ڕایەڵەی تلێگرام کە لە ڕێکەوتی ٢٩ و ٣٠ی ڕەزبەری ١٣٩٥ی هەتاوی لەسەر مژاری “شانۆی سەرشەقام لە کوردستان، کۆسپ و پرسەکانی”، لەگەڵ دەرهێنەر و نووسەری سینەما و شانۆ و چالاکی سیاسیی کورد، جەمشید بەهرامی و بە پێشکەشکاریی داوود حەیدەری، ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەریی گەورەژووری ڕاوێژ، ئەنجام دراوە.\nڕاوێژ: سەرەتا تکایە خۆتان بە ئەندامانی گەورەژووری ڕاوێژ بناسێنن\nبەهرامی: جەمشید بەهرامی”م نووسەر و دەرهێنەری سینەما و شانۆ. لە ساڵی 1981 لە چەند هەنگاو خوارتر لە کانیەکەی گەڕەکی داسێرانی مەریوان لە دایک بووم. کاتێک خوێندکاری دواناوەندی بووم دەستم کردووە بە کاری هونەری و دوای تەواو کردنی دواناوەندی لە ساڵی 1999 بە شێوەیەکی جیددی دەستم کردووە بە کار و باری هونەری، ساڵی 2000 تا 2002 لە شەهید بەهەشتی تاران بەشی هونەرجوانەکانم خوێندوە و دواتر بە فەرمی بووم بە مامۆستای هونەر، ساڵی 2005 لە تەورێز دەستم کردووە بە خوێندنی شانۆ. لە ساڵی 2009 بە ڕوتبەی 54 لە تاقیکاری ماستەردا وەرگیرام بۆ زانکۆی تاران بەشی دەرهێنان، بەڵام بە هۆی ئەوەی کە لە سەردەمی خوێندکاریدا لە ساڵی 2007 لەلایەن هێزە ئەمنیەتییەکانەوە دەستبەسەر کرابووم و دواتریش حوکمی زیندانی\nهەڵپەسێردراوم بەسەردا سەپابوو، وەک خوێندکاری ئەستێرەدا (سێ ئەستێرە) مافی خوێندنم لێ ئەستێندرایەوە.\nساڵی 2010 بە هۆی کێشەی ئەمنی دوابەدوای دوایین شانۆم لە ژێر نێوی “چریکەی ئۆفیلیای ئەویندار” وڵاتم بەجێهێشت، ساڵی 2011 بۆ 2012 مامۆستای پەیمانگای هونەرە جوانەکانی سلێمانی بەشی شانۆ بووم. مانگی 8ـی 2012 مافی پەنابەریم لە ئاڵمان وەرگرت و یەکسەر هاتم بۆ ئاڵمان و ئێستا لە فرانکفۆرت نیشتەجێم و سەرقاڵی سینەما و شانۆم.\nحەوتووی ڕابردوو دوایین کورتە فیلمم لە ژێر نێوی “چارەکێک هیوا” لە نووسین و دەرهێنانی خۆم بەرهەم هێنا.\nڕاوێژ: شانۆی سەر شەقام چ جیاوازییەکی لەگەڵ شانۆی تر هەیە؟\nبەهرامی: پێش لە هەموو شتێک ئەبێ بڵێم شانۆی سەرشەقام لەگەڵ شانۆی دەرەکیدا یەک نین، واتە شانۆی سەرشەقام جۆرێکە لە شانۆی دەرەکی بەڵام هەر جۆرە شانۆیەکی دەرەکی ناچێتە بازنەی شانۆی سەرشەقام، بەڵام بەداخەوە لە ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستان و تەنانەت باشووری کوردستانیش شانۆکاران بەهەڵە بەرەوڕووی ئەم پرسە دەبنەوە.\nلە شانۆی سەرسەحنەدا (مەسرەحی) بەردەنگ دەچێت بۆ هۆڵی شانۆ بەڵام لە شانۆی سەرشەقامدا بە پێچەوانەی شانۆی سەرسەحنە ئەوە شانۆیە کە دەچێت بۆ لای بەردەنگ. من پێموایە یەکێک لەو هۆکارانەی کە بووە بە هۆی سەرهەڵدانی شانۆی سەرشەقام، بریتییە لە ئاشت کردنەوەی شانۆ لەگەڵ بینەردا، هەر بۆیە لە شانۆی سەرشەقامدا هونەرمەندانی شانۆکار شانۆ لە هۆڵەکان دەهێننە دەرەوە و دەیبەن بۆ لای بەردەنگ بە جۆرێک بەردەنگ لەگەڵ شانۆدا ئاشت دەکەنەوە.\nلە شانۆی سەرسەحنەدا، شانۆنامەیەکی دیاریکراو هەیە و ئەکتەر دوای ماوەیەکی دوور و درێژ بە یارمەتیی هۆکارەکانی دیکەی شانۆیی، دەق لەبەر دەکات و بەڵام زۆرجار لە شانۆی سەرشەقامدا تەنیا تەوەری سەرەکی دیاری دەکرێت. بە گشتی شانۆی سەرشەقام گەڵاڵەیەکی دیاریکراوی هەیە نەک شانۆنامە. لەوانەیە بەڕێوەبردنێکی شانۆی سەرشەقام لەگەڵ ئیجرای پێشوویدا جیاوازی هەبێت چونکوو هەر جارە و خەڵکانێکی جیاواز دەبینین و هەر جارە و کەشوهەوایەکی جیاوازتر لە سەرشەقامدا بوونی هەیە.\nڕاوێژ:ئەو هۆکارانە چین کە وایان کردووە ،پێویست بێت کەشانۆ لە هۆڵەکانەوە بێتە سەر شەقام؟\nبەهرامی: شانۆی سەرشەقام، شانۆیەکی ناڕەزایەتییە و زۆرتر ئاوڕ لە پرسە هەنووکەییەکانی کۆمەڵگا دەداتەوە، واتە لە هەر جێگایەکدا کە شانۆ نەیتوانیوە لە ناو هۆڵەکاندا ئامانجەکانی بپێکێت دروست لەم کاتەدا شانۆی سەرشەقام بەرجەستە بووەتەوە.\nگرنگترین هۆکارەکانی هاتنە ئارای شانۆی سەرشەقام بریتییە لە نەبوونی بەردەنگ- دوورکەوتنەوەی بەردەنگ لە شانۆ بۆ بەرەوڕوو بوونەوە لەگەڵ ئەو کێشەیەدا و شانۆکاران بە شێوەیەک لە بیری ئاشت کردنەوەی بەردەنگ بوون لەگەڵ شانۆدا.\nنامەرئی بوون واتە هەست نەکردن بە شانۆ کە یەکێکە لە جۆرەکانی شانۆی سەرشەقام، واتە خەڵک لە شانۆی نامەرئیدا هەست ناکەن شانۆ دەبینن پێیان وایە کە ڕووداوێک وەک هەموو ڕووداوەکانی دیکە لە سەر شەقامدا ڕووی داوە هەر بۆیە بەردەنگیش خۆی تێکەڵ بە شانۆکەدا دەکات. هەبوونی هێڵە سوورەکان و لە باربوونی شانۆی سەرشەقام بۆ بەزاندی هێڵە سوورەکانی یەکێکی دیکەیە لەو هۆکارانەی کە شانۆ توانی لە دیوای هۆڵە شانۆییەکانەوە باز بداتە دەرەوە.\nلە شانۆدا، بەردەنگ یەكێکە لە هۆکارە گرنگەکانی شانۆ، واتە بە بێ بەردەنگ شانۆ بێمانایە، لە شانۆی سەشەقامدا جیاوازییەکە لێرەدایە کە زۆرجار خەڵکیش دەورگێڕن، واتە وەک ئەکتەر ڕۆڵی دەگێڕن بە بێ ئەوەی لە پێشترەوە لەلایەن گرووپی شانۆییەوە پلانی بۆ دانرابێت، بە گشتی، بەردەنگ (خەڵک) لە شانۆی سەرشەقامدا بەشێک لە شانۆکە دەگرنە ئەستۆ و لە بەرەوپێشچوونی شانۆکەدا کاریگەرییان دەبێت، ئەمە لە کاتێکدایە کە لە شانۆی سەرسەحنەدا بەردەنگ ناتوانێت یان زۆر زۆر کەمتر دەتوانێت خۆ بنوێنێت و ڕۆڵی هەبێت.\nڕاوێژ:مێژووی شانۆی سەرشەقام لە جیهاندادەگەڕێتەوە بۆ کەنگێ؟\nبەهرامی: مێژوونووسانی شانۆ پێیان وایە شانۆی سەرشەقام لە ڕەچەڵەکدا دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی “کۆمێدیا دێلارتە” لە ئیتالیادا لە سەدەی 16ی زایینی.\nلە ئورووپا، لە سەرەتای سەدەی بیستەم، کۆمەڵێک ڕەوتی نوێی شانۆیی بە پێی هەلومەرجی تایبەتەوە هاتنە ئاراوە، دوای شەڕی یەکەم و دووهەمی جیهانی بە کەڵک وەرگرتن لە ئەزموونی لقە هونەرییەکانی دیکە شانۆ بە گشتی و دواتریش شانۆی سەرشەقام بە شێوازی ئەمڕۆیی گەشەی کرد. شانۆی سەرشەقام لە ئورووپادا ئاوڕدانەوەیەک بوو لە پرسە پێوەندیدارەکان بە کۆمەڵگایەک کە لە ژێر پێلاقەی دوو شەڕی ماڵوێرانکەری جیهانیدا هەلا هەلا ببوو.\nتێپەڕکردنی شانۆی ڕیالیستی ستانسلاڤیسکی لەلایەن مایرهۆڵدەوە و هەروەها هاتنە ئارای کەش و هەوای شانۆی موستەنەد (بەڵگەیی) و گەشەکردنی تیۆری سیستەمی بێرتوولت برێشت لە مەڕ دەورگێڕ و دواتریش هاتنە ئارای شانۆی ڕووتەڵە لە لایەن گرۆتۆفسکی یەوە، بووە هۆی گەشەی شانۆ بە گشتی و شانۆی سەرشەقام و گەیشتن بە ئەمڕۆکە.\nڕاوێژ:ئەگەر بکرێ باسێکمان لەسەر مێژووی سەر شەقام لەکوردستان بۆ بکەن.تەمەنی ئەم جۆرە لە شانۆ دەگەڕێتەوە بۆ کەنگێ؟\nبەهرامی: ئەوەی کە باسەکەی ئێمەیە “شانۆی سەرشەقام”ـە نەک شانۆی دەرەکی، ئەگینا پێشینەی شانۆی دەرەکی بۆ زۆر کۆن دەگەڕێتەوە، ئەو جۆرە شانۆییە دەرەکییانە بەشێک بوون لە نەریتی ئێمەی کورد، لەوانە دەتوانین ئاماژە بە میرنەورۆزی، کۆسە، بووکەبارانێ، پاڵەوان بازی و… بکەین. بەڵام شانۆی سەرشەقام چەمکێکی نوێیە لە جیهاندا و بە هەمان شێوەیش لە کوردستاندا.\nشانۆی سەرشەقام لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا دەگەڕێتەوە بۆ ساڵەکانی 1990 بە دواوە، لەو سەردەمەدا شانۆکارانی کورد لە فستیڤاڵە شانۆییەکانی پارێزگاکانی ئێران، ناوچەیی و فەجر بەشدارییان دەکرد، هەندێ “زڕشانۆکاری کورد”ی لێبەدەر کە وەک جاش‌هونەرمەند بەشدارییان لە فستیڤاڵەکانی بەسین و دفاع مقدس!! و فستیڤاڵەکانی تایبەتی کۆماری ئیسلامی ئێران دەکرد.\nلەو فستیڤاڵانەدا شانۆکارانی کورد بە ئەزموونتر دەبوون و شانۆکانی خۆیان لەگەڵ ئەوانی دیکەدا هەڵدەسەنگاند و جگە لەمە بەرەبەرە شانۆکاران وەک خوێندکارانی شانۆ لە زانکۆکانی ئێراندا جێگیر بوون و جگە لە بواری پراکتیک لە بواری تیۆریکیشدا خۆیان بەهێز کرد و بە دەستڕاگەیشتن بە دەقگەلی شانۆیی و دەقگەلی تیۆریک و ئاکادمیک لە گەڵ شانۆی سەردەم لە ئورووپا و ئامریکادا ئاشنا بوون. هەر ئەوە بووە هۆی ئەوەی کە شانۆکاری کوردیش بیر لە جۆرە شانۆییەکانی دیکە بکاتەوە کە یەکێک لەوانە شانۆی سەرشەقام بوو. دوابەدوای ئەو ساڵانە، شانۆکاری کورد هەوڵی ئەوەی دەدا ئەزموونە نوێییەکانی لە بەردەم هەڵسەنگاندنی بەردنگدا دابنێت، هەر بۆیە بە هاتنە ئارای فستیڤاڵی شانۆی سەرشەقامی مەریوان (کە سەرەتا لە ژێر نێوی یادوارەی شانۆی مەریوان بوو و دواتر بوو بە فستیڤاڵی ناوچەیی شانۆی سەرشەقام و دواتر بوو بە فستیڤاڵی شانۆی سەرشەقامی سەرانسەری و لە ئاکامدا بووبە فستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقام)، شانۆکاری کورد توانی هێدی هێدی ئەزموونەکانی لە شانۆی سەرشەقامدا تاقی بکاتەوە و بەردەنگ لە دەوری خۆی کۆبکاتەوە. لەم سالانەی دواییدا و بە گشتی لە ئاکامدا شانۆکارانی شانۆی سەرشەقام سەرەڕای هەموو گرفتەکان توانیان تا ڕادەیەک ئامانجەکانی شانۆی سەرشەقام بپێکن.\nشانۆی سەرشەقام تا ڕادەیەکی باش جێی خۆی کردۆتەوە و خەڵک بە باشی لەگەڵ ئەم جۆرە شانۆیە ئاشنا بوون بەڵام کێشەی سەرەکی ئەوەیە کە ئەم جۆرە شانۆییە نەک لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەڵکوو لە هەموو ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێراندا، زۆرتر بەستراوەتەوە بە فستیڤاڵەکانی تایبەت بە شانۆی سەرشەقام، ئەگینا بەگشتی بە هۆی بەردەوام بوونی هونەرمەندانی کورد جێی خۆی کردۆتەوە، بێگومان ئەم جۆرە شانۆیە زۆرتر ڕوو لە گەشە دەبێت.\nڕاوێژ: بەڕای جەنابت کورد بە گشتی و کوردی خۆرهەڵات بەتایبەتی تا چەند توانیوێتی کەڵک لە شانۆی سەر شەقام وەرگرێت؟\nبەهرامی: نەک لە کوردستان بەڵکوو لە زۆربەی شوێنەکانی ئەم گۆی زەوییەدا بە هۆی هوروژمی میدیا بە گشتی و تەلەفزیۆن بەتایبەتی و گەشەی ڕۆژ لە دوای ڕۆژی سینەما، شانۆ لە بەرامبەر دوو ڕەقیبی هەرە گەورەدا بۆ ڕاکێشانی بەردەنگ لە کێشمەکێشدایە.\nلەلایەکی دیکەشەوە لە کوردستان، نەبوونی سەرچاوە داراییە حکوومییەکان کە بەتایبەتی بۆ شانۆ تەرخان کرابێت، کێشەیەکی هەرە گەورەیە، هەر ئەمە وایکردووە شانۆکاری کورد قەت نەتوانێت بە سەر کۆسپەکاندا باز بدات و ببێت بە شانۆکارێکی پڕۆفشناڵ. هەر بۆیە شانۆکاری کوردی ئیش (واتە کار)ی دووهەم و سێهەمی شانۆیە و کاتی ئەوەندە بۆ نامێنێتەوە کە بۆ شانۆی بۆ دابنێت. زۆرتر شانۆکاری کورد لە کاتە بێکارییەکاندا سەرقاڵی شانۆ دەبێت، بە گشتی ئەو بەپڕۆفشناڵ نەبوونەی شانۆ کاری کورد کێشەی سەرکی شانۆکاری کوردە، جگە لەمانەش هێڵە سوورەکان، تیغی سانسۆڕ، ڕوانینی ئەمنی لە لایەن دەسەڵاتەوە بۆ شانۆ، لە پەراوێز خستنی شانۆ لە لایەن دەسەڵاتەوە و… کۆسپە سەرەکییەکانن لە بەرامبەر شانۆکاران و هاوکات لەبەرامبەر بەردەنگیشدا.\nسەرەڕای ئەم کێشانە کە ئاماژەم پێکرد، لەچاو ناوچەکانی دیکەی ژێر دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێران، شانۆکارە کوردەکان لە زۆربەی شارەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا بە شێوەیەکی پەیگیر و چڕ و پڕ سەرقاڵی شانۆ و پارێزگای کوردستان و مەریوانیش وەک ناوەندی شانۆی سەرشەقام ئاماژەیە بەوەی کە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا بەردەنگی پڕۆفشناڵ بوونی هەیە و تاڕادەیەکی باش شانۆکاری کورد و بەردەنگی کورد توانیویانە کەڵک لە شانۆی سەرشەقام بگرن. بەگشتی ئەو تامەزرۆییەی خەڵک واتە بەردەن و شانۆکاران ئاماژەیە بەەوەی کە ئاسۆیەکی ڕوون چاوەڕوانی شانۆی سەرشەقامە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا.\nڕاوێژ:کۆسپەکانی بەردەم شانۆی سەرشەقام لە کوردستانی خۆرهەڵات لە ئێستا دا چین؟\nبەهرامی: خۆشحاڵم کە دیسانەوە لە خزمەتتاندام، بە پێی ئەوەی کە دوێنێ شەوە هەندێ لە هاوڕێیان پێیان وابوو وەلامەکانم کورت بووە، هۆکارەکەی بۆ کەم بوونی کات دەگەڕێنمەوە، بە لە بەرچاوگرنتی ئەوەی کە تایپکردنیش هەندێک لە کاتەکەمان دەکوژێت، بەڵام ئەمشەو هەوڵ دەدەم هەندێ زۆرتر بدوێم.\nهەروەک ئاماژەم کرد، تەرخان نەکردنی بووجەی تایبەت بۆ شانۆ بە گشتی، ڕوانینی ئەمنی کۆماری ئیسلامی ئێران بۆ هەموو شتێک، هونەر و شانۆش بە هەمان شێوە، شانۆکاری کورد قەد نەیتوانیوە بە شێوەیکی پڕۆفشناڵ ئاوڕ لە شانۆ بداتەوە. بەستنەوەی بەرهەمە شانۆییەکان بە گشتی و شانۆی سەرشەقامیش بە تایبەتی بە فستیڤاڵەکانەوە، نەخوێندەواری شانۆکاران و گرنگیدان بە بواری پراکتیک و لە پەراوێز خستنی بواری تیۆریک و…\nڕاوێژ: کۆماری ئیسلامی وەک ڕژیمێکی داگیرکەر ، تا چەند توانیویەتی ئەو جۆرە شانۆیە بە قازانجی خۆی بەکار بێنێت ؟\nبەهرامی: ئەفلاتوون لە سەردەمی یۆنانی کۆندا یەکەم دژبەری شانۆ بووە، ئەفلاتوون وتەیەکی بەناوبانگی هەیە، دەڵێ: “شانۆ قەدەغە بکەن چونکوو گەندەڵییەکانی پۆلیس لە قاو دەدات” مەبەست لە پۆلیس دەسەڵاتە، واتە شانۆ بە درێژایی مێژوو ئەرکی ڕۆشنگەری وەئەستۆ گرتووە و دەسەڵاتی گەندەڵیش بەردەوام هەوڵی شێواندن و لێڵ کردنی ڕاستییەکانی داوە. واتە شانۆ و دەسەڵات بەردەوام لە دوو جەمسەردا بەرامبەر بە یەک جێگیربوون و بەردەوام لە بەربەرەکانێدا بوون، هەر بۆیە دەسەڵاتەکان بە هەست کردن بەو کارکردەی شانۆ یان ناچار بوون شانۆ قەدەغە بکەن یان ئەوەی کە شانۆ بخەنە ژێر ڕکێفی خۆیانەوە.\nلە سەردەمی گشتگیر بوونی مەسیحیەت لە سەدەی چواری زایینی‌دا، شانۆ لەلایەن کلیساوە قەدەغە کرا و ماوەیەکی زۆری خایاندا تاوەکو لە کۆتاییدا کلیسا ناچار بوو بۆ گێڕانەوەی بەسەرهاتی عیسا مەسیح و یارانی کەڵک لە شانۆ وەرگرێت، لەم کاتەدا شانۆیەکی ئایینی مەسیحی هاتە ئاراوە، باسی کێشمەکێشی دەسەڵات لەگەڵ هونەر تەنیا پێوەندی بە شانۆوە نییە، بەڵکوو سینەماش دەگرێتەوە، سینەماش بە هەمان شێوە لە لایەن دەسەڵاتەوە چاوی لێدەکرێت.\nهەر لە سەرەتای هاتنە ئارای سینەماشدا بە هەستکردن بە تواناییەکانی سینەما و کاریگەری سینەما لە سەر بەردەنگ، دوو دەسەڵاتی دیکتاتۆری سەدەی بیست واتە ئاڵمانی نازی و یەکیەتی سۆڤیەتی پێشوو لە سەردەمی ستالیندا زوو بە زوو هەستیان بە کاریگەری سینەما کرد و زۆر بە خێرایی لە سینەما وەک دەزگایەکی پڕوپاگاندا کەڵکیان وەگرت و سینەمایان خستە ژێر ڕکێفی خۆیان. ئەمە شتێکی سەرنجڕاکێشە کە لە یەکیەتی سۆڤیەتدا خودی ستالین سانسۆڕی فیلمەکانی لە ئەستۆ گرتبوو…\nکۆماری ئیسلامیش هەر بە هەمان شێوەی ئاڵمانی نازی و یەکیەتی سۆڤیەتی سەردەمی ستالین بەرەوڕووی شانۆ و سینەما بوەتەوە، هەر لە سەرەتای دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە بۆ ماوەیەک شانۆ و سینەما قەدەغە کران تا دواتر لە چاویلکەی ئایینی و ئایدۆلۆژیکی کۆمار ئیسلامیییەوە ئاوڕ لە سینەما و شانۆ درایەوە.\nکۆماری ئیسلامی ئێران بە دابین کردنی بوودجەی تایبەت بە فستیڤاڵە شانۆییەکان، پەرە بە شانۆیەکی ئایینی ئایدۆلۆژیکی دەدات، فستیڤاڵەکانی بەسیج، بەرگری پیرۆز(دفاع مقدس!)، فستیڤاڵی ڕەزەوی و… ئەو فستیڤاڵانەن کە لە لایەن کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە بایەخی پێدەدرێت و هەر لە سەردێڕی ئەو فستیڤاڵەنەشڕا دیارە کە چ جۆر شانۆیەک لەو فستیڤاڵانەدا بەرجەستە دەکرێتەوە و بایەخی پێدەدرێت.\nلەلایەکی دیکەوە کۆمەڵێک شانۆکار بەپرەنسیپ هەن کە بەرهەمەکانیان ناچنە بازنەی بایەخی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە، ئەو شانۆکارانە زۆرترین زەختیان لە سەرە و هەموو ئەو کۆسپانەی کە پێشتر ئاماژەم پێکرد زۆرتر ئەم شانۆکارانە دەگرێتەوە. بە گشتی کۆماری ئیسلامی ئێران بەردەوام لە هەوڵی ئەوەدایە کە شانۆ و هەموو هونەرەکان بخاتە ژێر ڕکێفی خۆیەوە بەڵام نەیتوانیوە تەنگ بە شانۆکارە سەربەخۆ و شۆڕشگێڕەکان هەڵبچنێت و بە گشتی نەیتوانیوە ئامانجەکانی بپێکێت\nراوێژ : چ بکرێت تا شانۆی سەرشەقام ببێتە کولتوور ، تا خەڵک زیاتر پێشوازی لێبکات؟\nبەهرامی: پێموایە کە تاکە ڕێگا خسووسی کردنی شانۆیە (ئەسپاردنی شانۆ بە کەرتی تایبەت)، هەڵبەت لەلایەن شانۆکاران و خەڵکەوە نەک لە لایەن دەسەڵاتەوە، چونکوو کۆماری ئیسلامی ڕێگای ئەوە نادات کە شانۆ بدرێت بە کەرتی تایبەت، بەڵام شانۆکار و خەڵک پێکەوە دەتوانن بەرەو خسووسی کردنی هەنگاو بنێن، واتە بەردەنگ دەتوانێت ببێت بە سپۆنسەر و لە بواری ماڵییەوە ببێت بە پشتیوانێک بۆ شانۆکار. شانۆکارانیش دەتوانن لە پووستێر و برووشوور و بەنێرەکانیاندان ڕێکلام بۆ سپۆنسەرەکان بکەن و… لەو کاتەدا چیتر کۆماری ئیسلامی ئێران ناتوانێت بە هۆی پشتیوانی ماڵی، شانۆکار بە خۆیەوە ببەستێتەوە. شانۆی سەرشەقامیش بە هەمان شێوە دەبێت لە لایەن سپۆنسەرەکانەوە پشتیوانی لێبکرێت، بەڵام شانۆکاری کورد دەبێت خۆی بە ژێرخانێکی زانستی و تیۆریکەوە پتەو بکات\nکێشەی سەرەکیی شانۆکارانی کورد بە گشتی و ئەو شانۆکارانەی کە لە پانتایی شانۆی سەرشەقامدا کاری شانۆ دەکەن ئەوەیە کە زۆرتر سەرقاڵی کاری پراکتیکن و ئاوڕ لە تیۆری نادەنەوە، بە کوردیەکەی بێسەوادن. لە ئەگەری ژێرخانێکی تیۆرک و زانستی بەهێزدا بواری پراکتیکیش بەهێزتر دەبێت، شانۆکاران دەبێت تێبگەن کە شانۆ ئەزموون نییە، بەڵکوو زانستە پسپۆڕی لە هەر بەشێکی زانستیدا پێوەیستی بە خوێندنەوە هەیە. شانۆ کاتێک دەبێت بە کولتوور کە شانۆکاری پسپۆڕ بەرهەم بخوڵقێنێت و بەرهەمەکەی بۆ خەڵک ببێت بە پێویستییەکی ڕۆژانە، هونەرمەندان و ڕۆشنبیران و ڕۆژنامەنووسان، چالاکانی سیاسی و مەدەنی، مامۆستاکانی قوتابخانە و زانکۆکان دەبێت لە بیری پەروەردەکردنی نەوەیەکی نوێ بن کە هونەر بە گشتی بەشێک بێت لە ژیانی ڕۆژانە، لەو کاتەدا هێدی هێدیش هونەرمەندان پڕۆفشناڵن و چیتر پێویست ناکات هونەرمەند بۆ بژێوی ژیانی ئیشی دیکە بکات و دەسەڵات لەو ئاوە لێڵە ماسی بگرێت و هونەرمەند ناچار بێت بەرهەمەکانی لە بازنەی بایەخیی کۆماری ئیسلامی ئێراندا بێت.\nتا ئەو کاتە ڕێگایەکی دوور و درێژمان لەبەرە… هیوادارم هەموومان دەست بدەینە دەستی یەک و لەو ڕێگا پڕ لە هەورازەدا هاوڕێ و پشتیوانی یەک بین…\nڕاوێژ: پێگە و جێگەی شانۆی سەرشەقام بۆ کورد، وەک نەتەوەیەکی بندەست چیە؟ ئایا پێویستە شانۆی سەرشەقام بە سیاسی بکرێت؟\nبەهرامی: پێم باشە ئەم پرسیارە بگشتێنم بە سەر هەموو لقە هونەرییەکاندا کە شانۆیش یەکێک لەوانەیە. لە کۆمەڵگای ئێمەدا هونەر پێگەیەکی ئەوتۆی نییە، هۆکارەکەشی ئەوەیە کە خەڵک لە پرۆسەیەکی پەروەردەییدا پەروەردە نەکراون، بەشی هەرە زۆری دەگەڕێتەوە بۆ بندەست بوونی گەلی کورد و بەشێکیشی دەگەڕێتەوە بۆ خودی هونەرمەندان.\nمن لێرەدا مەبەستم لە هونەر، هونەری ڕەسەنە، ئەگینا ئەو دەمەلاسکێ و لاساییکردنەوە و ئابڕووچوونەی کە لە هەندێ میدیاکانەوە (بەتایبەت میدکانی باشوور) بەرجەستە دەکرێتەوە زۆربەیان ڕووخانی ڕووحی هونەرن. ئەرکی هونەر ڕۆشنگەرییە، واتە بەرهەمی هونەری، بەردەنگ هان دەدات بە خۆیدا بچێتەوە. هونەر دەبێت بەردەنگ فێری ڕامان و تێفکرین بکات، هونەرمەندیش دەبێت لە بەرامبەرد کۆمەڵگاکەیدا بەهەڵوێست بێت.\nپێش لە هەموو شتێک هونەر واتە شۆڕش، شۆڕش لە خوددا، شۆڕش لە جۆری بیرکردنەوە و تێفکریندا، هونەرمەندیش واتە شۆڕشگێڕ. جا ئەگەر دەسەڵات دێت و بەرچەسپی سیاسی لە هونەرمەند شۆڕشگێڕ دەدات ئەوە درووست ئەو کاتەیە کە هونەرمەند ئامانجەکانی دەپێکێت، ئەو بەرچەسپە لە ئەدەبیاتی سیاسی کۆماری ئیسلامی ئێراندا سووک کردنی هونەرمەندە\nبە لە بەرچاوگرتنی دۆخی کورد و بندەست بوونی گەلی کورد، هونەرمەندی ڕاستەقینەی کورد پێش لە هەموو شتێک شۆڕشگێڕە. شۆڕشگێڕ بەو مانایەی کە لە بەرامبەر ڕووداوە هەنووکەیی و مێژووییەکانی نەتەوەکەیدا بەهەڵوێستە. ئەگەر هەڵوێست لە بەرهەمە هونەرییە ڕەسەنەکان بگریتەوە بێگومان ئەو بەرهەمانە ناچنە نێو بازنەی هونەری ڕەسەنەوە، لە بنەڕەتدا هونەرمەند لە بەرامبەر کۆمەڵگاکەیدا خۆی بە بەرپرسیار دەزانێت، ئەو بەرپرسیاریەتییەی هونەرمەند هەر هەمان شۆڕشگێڕ بوونیەتی هەموو شتیک لە ئێراندا سیاسییە، تەنانەت هەناسەیش، ئەو بەرچەسپەی کە لە هونەرمەند دەدرێت و دەڵێن نابێت هەڵوێستی سیاسی هەبێت زۆرتر لێڵ کردنی ڕاستییەکانە، لەو وڵاتەدا خۆ بە بەرپرسیار زانین بە مانای سیاسی بوونە.\nلە وڵاتێکدا کە هەموو شتێک سیاسییە تۆ ناتوانیت گلەیی و گازندە لە هونەرمەند بکەیت کە بۆچی بەرپرسیارانە لە شانۆکانیدا ئاوڕ لە کۆمەڵگاکەی دەداتەوە ئەو مشتومڕەی کە لە سەر هونەر و سیاسەت هەیە، ئەوە پێوەندی بە وڵاتانی پێشکەوتووە هەیە، پێوەندی بەو وڵاتانەوە هەیە کە تێیدا دیموکراسی و مافی مرۆڤ سەرەوەرە. لەو وڵاتانەدا زۆر جار سیاسەت وەک ئامرازێکی کەڵک لە هونەر دەگرێت، منیش دژ بەو جۆر بەکارهێنانەی هونەرم، بەڵام لە کۆمەڵگای ئێمەدا شۆڕشگێڕ بوون ناچێتە بازنەی ئەو موناقشەوە، بە پێچەوانەوەی لە وڵاتی ئێمەدا هونەری شۆشگێڕانە هونەری بەرنگارییە، بەرەنگاری لە چاویلکەی هونەرەوە.\nبەرەنگاری لە وڵاتێکدا کە قەد لە بەرامبەر داگیرکەردا چۆکی دانەداوە\_هونەری ڕەسەن و هونەری شۆڕشگێڕانە ئاڵاهەڵگری بزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکانە لە کۆمەڵگایەکدا کە تا بینەقاقای هەموو شتێک بەسیاسی کراوە.\nڕاوێژ: شانۆی سەرشەقام لە کوردستان بە گشتی و خۆرهەڵات بەتایبەتی، تا چەند توانیویەتی ببێتە ڕێگا و ئامرازێک بۆ دەربڕینی ئازارەکانی تاکی کورد؟ تا چەند توانیویەتی بۆ نموونە پرسی کۆڵبەران، خۆکوژیی ژنان و دەیان دیاردەی تر دەرببڕێ؟\nبەهرامی: شانۆ لە وڵاتی ئێمەدا خەریکی گڕوگاڵە، لەوانەیە زۆر کەس بڵێن وا نییە بەڵام کاتێک کتێبخانەی شانۆ لە وڵاتی ئێمەدا بە قەت قامکەکانی دەست کتێبی تێدا نییە، کاتێک کە ساڵانە بە قەت قامکەکانی دەست کتێبی تایبەت بە شانۆ چاپ ناکرێت، کاتێک منی نووسەری کورد کە بەتایبەت لەو بوارەدا کاردەکەم و سێ ساڵە کتێبم بە هۆی بێ‌پارەییەوە لە بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی ڕاگیراوە، ئەگەر بڵێم شانۆ خەریکی گڕوگاڵە، هێشتا زۆریشم وتووە، شانۆی سەرشەقامیش بە هەمان شێوە، هەڵبەت من هەمیشە بە گشتی گەشبینییەوە چاو لە شانۆ و شانۆی سەرشەقام دەکەم، ئەگینا بە ڕاشکاوانە بڵێم شانۆکاری کورد هێشتاکە نەیتوانیوە ئاوڕ لە هەموو پرسە هەنووکەیی و مێژووییەکانی نەتەوەکەی بداتەوە و بۆ ئەم ئاوڕدانەوە گشتگیرە هەروەها کە ئاماژەم کرد، شانۆکار ڕێگایەکی دوور و درێژی لەبەرە بەڵام سەرەڕای ئەو هەموو کۆسپە کە ئاماژەم پێکرد هەوڵەکانی شانۆکارانی کورد جێگای ڕێزە و لە هەمان کاتیشدا دڵخۆشیەکەوە من بە گشتی دڵخۆشم بەوەی کە شانۆ بە گشتی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا ڕوو لە گەشەیە، بێگومان ئاسۆیەکی ڕوون چاوەڕوانی شانۆیە لە کوردستاندا.\nPrevious articleنەتەوە یەکگرتووەکان: ڕژیمی ئەسەد و داعش چەکی کیمیاییان بەکار هێناوە\nNext articleسەقز: سێهەمین کارەساتی هاتووچۆ لە ماوەی دوو ڕۆژدا ٦ کوژراو و برینداری لێکەوتەوە


ئایا دەسڕێتەوە؟ - ئاوێنه\nجار جارێك هەواڵێك بڵاودەبێتەوە كە سەركردەی چوار لایەنەكە (بزوتنەوەی گۆڕان و كۆمەڵی ئیسلامی و یەكگرتوو و قەوارەكەی دكتۆربەرهەم)كۆبوونەتەوە ،یان بە هاوبەشی بەیاننامەیەك دەردەكەن ،یان ئیدانەی ساختەكردنی دەنگدان یان هەڵوێستیان هەیە بەرامبەر دواخستن ونەكردنی هەڵبژاردنەكان .ئەم چوار لایەنە وەك هێزی موعارەزەی كوردی خۆیان دەناسێنن و دەیانەویت ببنە بەرەیەك بەرامبەر ئەو دووهێزەی لەدەسەڵاتدان . هەرچەندە گۆڕان و كۆمەڵ ویەكگرتوو لە سلێمانی خاوەن پۆستن ولە هەولێر ئۆپۆزسیۆنن ،هاوپەیمانیش لە لەهەولێر پۆستیان هەیە (سەرۆكی لیستی هاوپەیمانی بۆ پەرلەمانی كوردستان،بەڕێوەبەری گشتییە) واتا ئۆپۆزسیۆنی شارن.\nئەم چوار لایەنە هەر هەنگاو وهەوڵێك بنێن كاری سیاسیی و جوڵەیەك دەخنە ناو دۆخی هەرێمەوە،دەشتوانن بەرەیەكی بەهێز بەرامبەر دەسەڵات دروستبكەن، یان ئاڕاستەی فشاری راستەقینە بونیاد بنێن ئەگەر بیانەوێت یان نیەتی راستەقینەیان هەبێت .بەڵام ئەوەی لە تابلۆكەدا ئێستا دەبینرێت ئەوەیە دەیانەوێت نەوەی نوێ كەهێزیكی سیاسییە و بەپێی پێوەرەكانی هەڵبژاردنی عێراق بێت لە كوردستاندا هێزی چوارەمە، هەروەها خاوەنی كیان و دەنگدەر و جەماوەری خۆیەتی بخەنە دەرەوەی بازنە؟كە ئەمە هەڵەیەكی قورس وبێ پاساوە.\nفەرامۆشكردنی ئەم هێزە یان هەوڵدان بۆ ئەوەی لەدەرەوەی یارییەكە بێت هەڵەیەكی سیاسیی خراپە،لەبەرئەوەی ئەگەر ئەم چوار لایەنە دەیانەوێت بەرەی بەهێز دروستبكەن دەبێت ئەوە بزانن كە نەوەی نوێش خاوەن قورسایی جوڵەی خۆیەتی لە ناو گۆڕەپانی ململانییەكان لە كوردستاندا.كە ئاماژەكان بۆ ئەوەش دەچن لەم هەڵبژاردنەی كە بۆ پەرلەمانی كوردستان دەكرێت ژمارەیەكی بەرچاو كورسی بچنێتەوە.\nشاسوار ئێستا تەنها بازرگانێك یان گەنجێكی خاوەن كۆمپانیا نییە ،ئێستا ئەویش سەرۆكی بزوتنەوەیەكی سیاسییە لە كوردستان،قسە وسەردان و جوڵەكانی لەناو گۆڕەپانی سیاسەتكردندا حسابی بۆ دەكرێت. بۆیە ناكرێت بەهەر بیانوویەك بێت فەرامۆشبكرێت.\nبۆیە لەسەر ئەم هەڵوێستەی ئەم چوار لایەنە بەرامبەر نەوەی نوێ ئەو پرسیارەمان لا دروستدەبێت ،بۆ دەیانەوێت لە نەوەی نوێ وەك جوڵانەوەیەكی سیاسیی خۆیان بەدوربگرن ؟بۆ بەرەی ئەم هێزە لەبەرامبەر خۆیان دەكەنەوە؟ئەم جوڵانەوەیە بونی هەیە وەك هێزێكی ناڕازیی توندیش خۆی بە خەڵك ناساندوە ،كاتێك گۆڕان یان كۆمەڵ یان یەكگرتوو یان قەوارەكەی دكتۆربەرهەم ،نایەوێت مامەڵەی دروست وەك خۆی لەگەڵ ئەم هێزەدا بكەن ،درزێك دەخەنە دروستكردنی بەرەیەكی بەهێزی موعارەزەوە ،یان ئەوەتا ئەم فەرامۆشكردنە دوو هۆكاری لەپشتە :\nئەوانیش، یەكەمیان: ئەم هێزانە نایانەوێت مامەڵە لەگەڵ هێزی نوێدابكەن ودەیانەوێت هەر خۆیان لەسەر عەرشی سیاسەتكردنبن (بەڵام دەشبێت بزانرێت نەوەی نوێ خاوەن چوار كورسییە لە پەرلەمانی عێراق) بۆیە فەرامۆش ناكرێت یان ناسڕیتەوە بەوەی كە ئامادەنەبن بخرێتە ناو ئەو بەرەیەی كەبەشێوەیەكی نافەرمیی دروستیان كردوە.\nخاڵی دووەم ئەوەیە: ئەم هێزانە تائێستاش نایانەوێت سەردەمی ئەو بیركردنەوەیە تێپەڕێنن كە نەوەی نوێ بە كەفوكوڵێكی كاتیی یان یاریكردنێك بۆ ماوەیەك تێبگەن، دەبێت ئیتر ئەو دیمەنە ببینن كە ئەم جوڵانەوەیە ئێستا هەیە سەرۆكەكەی ناوی شاسوارە ،چەند باڵوێز دەچیتە لای بەرهەم ساڵح ومامۆستا سەڵاح بەهەمان شێوەش دەچنە گوندی ئەڵمانی بۆ لای ئەو .ئەگەر هەر تێبنییەكیش هەبێت لەسەر ئەم كەسایەتییە (خۆ كاك عومەر دونیایەك تێبینی هەیە لەسەر دكتۆربەرهەم، مامۆستا عەلی چەندان سەرنجی هەیە لەسەر مامۆستا سەڵاح،بەڵام پێكشەوە قاقا لێدەدەن )بۆیە لەپاڵ تێبنییەكانیش دەبێت شاسوار عەبدولواحید لەتەنیشت ئەوانەوە دابنیشیت چونكە ئەویش سەرۆكی حزبێكە لەبەرەی ناڕەزایی وخاوەنی سەنگی دەنگی خۆیەتی. ئەگەر ئەو چوار لایەنە مەبەستیانە دەنگی ناڕەزایی زیادبكەن دەبێت ببنە پێنچ لایەن بە نەوەی نوێیشەوە.\nبڵاوكراوه‌ته‌وه له 11-08-2018


ئاگادارییه‌ك لە وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده بۆ قوتابیانی پۆلی 12\n2019-05-06 [07:50 AM]\nوه‌زاره‌تی په‌روه‌رده له ئاگاداری نامه‌یه‌كدا چه‌ند زانیارییه‌ك ئاراسته‌ی قوتابیانی پۆلی 12ی ئاماده‌یی ده‌كات.\nله ئاگاداری نامه‌كەی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده کە له ئه‌كاونتی فه‌رمی خۆی له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی (فه‌یس بووك )بڵاوکراوتەوە و ڕایده‌گه‌ێنێت: ئه‌و قوتابیانه‌ی له 3 وانه كه‌وتوون ده‌توانن به‌شداری له تاقی كردنه‌وه‌كان بكه‌ن.\nهه‌روه‌ها ئاماژە بەوەش کراوە، هه‌ر قوتابییه‌ك یه‌ك بابه‌تی یان دوو بابه‌ت بێت، پێویسته مامه‌ڵه‌ی یه‌ك بابه‌تب و دوبابه‌تی له په‌روه‌رده‌كه‌ی خۆی كردبێت، ئه‌گه‌رنا ناتوانێت به‌شداری له تاقی كردنه‌وه‌كانی وزاری بكات و بۆ ساڵی ئاینده‌ش ده‌بێت له‌سه‌رجه‌م وانه‌كان تاقیكردنه‌وه بكاته‌وه\nله‌به‌شێكی دیكه‌ی ئاگاداری نامه‌كه‌دا هاتووه: هه‌ر قوتابییه‌ك 2 ساڵ له‌سه‌ر یه‌ك تاقی كردنه‌وه‌ی وزاری ئه‌نجام بدات و ده‌رنه‌چێت، ئه‌وا سه‌رپشك ده‌بێت له‌وه‌ی ساڵی سێیه‌م بچێته قوتابخانه‌ی ئێواران یان به شێوه‌ی ده‌ره‌كی تاقی كردنه‌وه‌ی وزاری ئه‌نجام بدات.


ئه‌نجومه‌نی باڵای ئاسایشی نیشتمانی ئێران سکاڵای له دژی نوێنه‌رێکی کورد تۆمار کردووه | Rwmal | ڕووماڵ\nده‌ستپێك هه‌واڵی جیهانی ئه‌نجومه‌نی باڵای ئاسایشی نیشتمانی ئێران سکاڵای له دژی نوێنه‌رێکی کورد تۆمار کردووه\nئه‌نجومه‌نی باڵای ئاسایشی نیشتمانی ئێران سکاڵای له دژی نوێنه‌رێکی کورد تۆمار کردووه\nحشمه‌تووڵا فه‌لاحه‌ت پیشه یه‌کێک له نوێنه‌رانی پارێزگای کرماشان له په‌رله‌مانی ئێرانه. ساڵی ڕابردوو سه‌رۆکی لێژنه‌ی ئاسایشی نیشتمانی و سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی په‌رله‌مانی ئه‌م وڵاته بوو به‌ڵام له هه‌ڵبژاردنه ناوخۆییه‌کانی په‌رله‌مان ده‌نگی پێویستی بۆ مانه‌وه له پۆسته‌که‌ی نه‌هێناوه.\nفه‌لاحه‌ت پیشه له‌و کاته‌ی که سه‌رۆکی لێژنه گرنگه‌که‌ی په‌رله‌مانی ئێران بوو، له لێدوانێکیدا داوای دانوستانی ئێران و ئه‌مریکای کردبوو و ڕایگه‌یاندبوو که ئێران ده‌توانێت له وڵاتانی وه‌ک قه‌ته‌ر و عێراق له گه‌ڵ ئه‌مریکا دانوستان بکات.\nئێستا ئه‌نجومه‌نی باڵای ئاسایشی نیشتمانی ئێران ڕایگه‌یاندووه که لێدوانه‌کانی ئه‌م نوێنه‌ره‌ی په‌رله‌مان و سه‌رۆکی ئه‌و کاته‌ی لێژنه‌ی ئاسایشی نیشتمانی و سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی په‌رله‌مان به پێچه‌وانه‌ی هێڵه گشتییه‌کانی سیاسه‌تی کۆماری ئیسلامی و بۆچوونی ڕاشکاوانه‌ی ڕێبه‌ری ئه‌م وڵاته سه‌باره‌ت به دانوستان له گه‌ڵ ئه‌مریکا بووه.\nئه‌نجومه‌نی باڵای ئاسایشی نیشتمانی ئێران ڕایگه‌یاندووه که لێدوانه‌که‌ی فه‌لاحه‌ت پیشه که له میدیا ناوخۆیی و بیانییه‌کاندا کاردانه‌وه‌ی هه‌بووه، ئه‌و خوێندنه‌وه‌ی لای ئه‌مریکییه‌کان به دوای خۆیدا هێناوه که گه‌مارۆکانی ئه‌وان له دژی گه‌لی ئێران کاریگه‌ریی هه‌بووه./.


بەڕێوەبەری گشتیی خانەنشین: پاداشتی 6 مانگ بۆ ئەو كەسانە خەرج دەكرێت كه خانەنشین دەبن\n2019-06-11 [05:20 AM]\nبەرپرسێكی باڵای خانەنشین چەند زانیاریەك لە بارەی خانەنشینكردنی فەرمانبەران ئاشكرا دەكات و رای دەگەیەنێت ئەمساڵ لە چەند توێژێكی فەرمانبەران خانەنشین دەكرێن.\nحازم ئیسماعیل، بەڕێوەبەری گشتیی خانەنشینی هەرێمی كوردستان بە باسی راگەیاند، ئەو فەرمانبەرانەی خانەنشین دەكرێن كێشەی مووچەیان نابێت، گوتی: "ساڵی پار و پێرار ئەو فەرمانبەرانەی لە دایكبووی ساڵی 1954 و 1955 كە خانەنشین بوون چۆن فەرمانبەر مووچەیان وەرگرت بەهەمان شێوە ئەوانیش مووچەی خانەنشینیان پێدرا".\nئیسماعیل، سەبارەت بەوانەی ئەمساڵ خانەنشین دەكرێن دەڵێت :" لە دایكبووانی 1956 خانەنشین دەكرێن زۆربەیان لە مانگی 7ی ئەمساڵن، كێشەی مووچەیان نابێت، بۆ نمونە یەكێك تاوەكو 30ی 6 خانەنشین دەبێت ئەوە تاوەكو مانگی 6 مووچەی فەرمانبەری وەردەگرێت، كاتێك فەرمانبەر مانگی 7 مووچە وەردەگرن ئەوانیش مووچەی خانەنشینی وەردەگرن".\nئەو ئاماژەی بەوەشكرد: لە وەزارەتی دارایی دوو خشتەی تایبەت بە پێدانی مووچەی خانەنشینان هەیە، خشتەیەكیان ئەو خانەنشینانەیە كەوا كۆنن و مووچەیان لە پاشە، خشتەیەكیش ئەوانەیە كە لەم چەند ساڵە خانەشین بوونە لە گەڵ ئەمساڵیش ئەوانە بە لیستێكی تر مووچەیان پێ دەدرێت و كێشەیان نیە.\nبەرپرسەكەی خانەنشین ئاشكراشیی كرد ئەو بڕە پارەیەی وەكو پاداشتی 6 مانگی خانەنشینی بۆ فەرمانبەرانی خانەنشین كراو خەرج دەكرێت كێشەی تێدا نیە،\nبەپێی ئاماری بەرێوەبەرایەتی گشتی خانەنشین، ساڵانە لە هەرێمی كوردستان نزیكەی 5 هەزار فەرمانبەر خانەنشین دەبن، هەروەها لە كوردستاندا 244 هەزار كەس مووچەی خانەنشینی سەربازی و شارستانی وەردەگرن.\nئەم هەواڵە 12277جار خوێندراوەتەوە


تاریخ ایجاد در یکشنبه, 23 آذر 1393 17:05\nکاتێک ئیسلام وه‌ک دینێک و رێگایه‌ک بۆ عیباده‌تی ئینسانگه‌لی خاوه‌ن بڕوا به خودا بخرێته به‌ر باس، ده‌بێته یه‌کێک له رێگاکان یان شێوه‌گه‌لی پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ خودا و ئاکامی گه‌یشتنه به‌و وه‌عده و وه‌عیدانه‌ی که زۆربه‌ی له دونیای حه‌یات و ژیاندا ناگه‌نه وه‌ڵام. باسی سزا و جه‌زا، قیامه‌ت ودونیای نادیار، به‌هه‌شت و جه‌هه‌نه‌م و ئه‌م شتانه که له هه‌موو دینه‌کاندا به شێوه‌گه‌لێکی نزیک به‌یه‌ک باسی لێکراوه و وا وێده‌چێت که سینه به سینه و به‌ره به به‌ره گه‌یشتونه‌ته پێغه‌مبه‌ره‌کان و وه‌ک ئامرازگه‌لی چاکسازی ئینسان و کۆمه‌ڵگا به‌کارهێنراون.\nبه‌ڵام ئه‌وه چییه وا ئیسلامی تا ئه‌مڕۆ له دینه‌کانیتر وه‌ها جوداکرده‌وه‌ته‌وه که وه‌ک دینێکی تایبه‌ت و ده‌سته‌مۆیی هه‌ڵنه‌گر ناساندوه. ئایا خودا په‌ره‌ستی و ئیمانداری کارێکه که ده‌بێت دونیای ئه‌مڕۆ لێی بترسێت؟\nکورته گه‌شتێک به مێژوی ئاینه ئاسمانییه‌کاندا ئه‌وه ده‌رده‌خات که جگه له ئیسلام ئه‌وانیتر له سه‌رده‌می سه‌رهه‌لدانیاندا ، لایه‌نگرانیان هه‌وڵیانداوه به به‌کار هێنانی شێوه‌ی ئیقناع و پیشاندانی ئێعجاز به‌رانبه‌ره‌کانیان بهێننه سه‌ردینه‌که‌یان. هه‌موویان توشی کوشت و بڕ و شکست بوون و ته‌نانه‌ت که‌سێک وه‌ک مه‌سیحیش له‌دار ده‌درێت. به‌ڵام موحه‌مه‌د ته‌نیا ماوه‌یه‌کی کورت که سه‌رده‌می لاوازی و که‌م هێزی بوو خۆی له‌شه‌ڕ ده‌پاراست، پاش ئه‌وه پتر په‌لامارده‌ر بووه و هه‌ر به زه‌بری شمشێر و هێزی چه‌کداری به‌رانبه‌ره‌کانی هێناوه‌ته سه‌ردینه‌که‌ی.\nزۆر یه‌ک له زانایان و لێکۆله‌ره‌وانی دین و دینناسان ئه‌مڕۆ له‌سه‌ر ئه‌و بڕوان که ئیسلام سروشتێکی توتالیته‌رانه‌ی هه‌یه. هه‌ڵبه‌ت سه‌رده‌مانێکی زووتر له ئێستاش ئه‌م بڕوا هه‌بووه، وه‌ک "ابنی وه‌ڕاق" له کتێبی به‌ناوبانگی خۆیدا به‌ناوی"بۆچی من موسلمان نیم" له "چارلز واتسون" فاکت دێنێته‌وه که له ساڵی 1937 باسی له‌وه کردوه که دینی ئیسلام ماهیه‌تیێکی توتالێته‌ری هه‌یه: "له نێو نزیک به یه‌ک ملێۆن ره‌گی ئایینیدا ته‌نیا ئیسللام په‌نجه‌ی له جه‌سته‌ی ژیانی موسڵمانه‌کانیدا چه‌قاندوه". هه‌روه‌ها نیلس داک" له کتێبی " ئیسلام له ژێر سه‌رپۆشدا" ئاماژه به وته‌ی لێکۆڵه‌ری سویسی "یاکوب بۆکهارت" ده‌کات که له سه‌ده‌ی نۆزده‌دا ئیسلام وه‌ک دینێکی( (despotiskمسته‌بد داده‌نێت که ئه‌مڕۆییه‌که‌ی به بروای ئه‌و ده‌بێته توتالیته‌ر.\nئیسلام له‌سه‌ر دوو لاقی جیهاد و شه‌ریعه‌ت وه‌ستاوه که هۆی ماننه‌وه و په‌ره‌سه‌ندنیه‌تی هه‌تاوه‌کو ئه‌مڕۆش. شه‌ریعه‌ت ئه‌و قانون و ده‌ستورانه‌یه که که‌سانی موسڵمان و باوڕدارانی ئیسلام ده‌بێت به‌جێی بهێنن و وه‌ک رێبازێک بیگرنه به‌ر. ئه‌مه ته‌نیا ناچێته خانه‌ی بڕوا به خودا و پێوه‌ندی نێوان ئینسان و خودا، به‌ڵکو ئه‌رکێکه که ئینسان پاش ته‌سلیم بوونی ده‌بێت وه‌ک موسلم له ژیانی شه‌خیشیشدا جێبه‌جێیان بکات. یه‌کێک له‌و ئه‌رکانه "ئه‌مری به مه‌عروف و نه‌هی له مونکره" که ئه‌م ئه‌رکه که‌سی موسڵمان ده‌کاته پولیسی کۆمه‌ڵگا و ئه‌و ئیزنه‌ی ئه‌داتێ که به‌ناوی ئه‌رکی ئیسلامی له کار و باری که‌سانیتریشدا ده‌ست وه‌ربدات.\nبه‌ڵام گه‌وره‌ترین هێڵی جیاکه‌ره‌وه‌ی نێوان ئیسلام و دینه‌کانیتر جیهاده. جیهاد ئه‌و به‌شه‌ی ئیسلامه که رواڵه‌تی توتالیتری به‌م دینه به‌خشیوه و له سه‌ره‌تای سه‌رهه‌ڵدانیه‌وه بۆ په‌ره‌دان به حاکمیه‌تی خۆی و وه‌ده‌ست خستنی بژێوی رۆژانه و پته‌وکردنی بنه‌مای ئابوری خۆی به ناوی جیهاد له‌گه‌ڵ کوفار ده‌ستیان داوه‌ته هیرش بۆ سه‌ر وڵاتانی دوور و نزیک و به تاڵانکردنی بنه‌ما ئابووریه‌کانی ئه‌و وڵاتانه ده‌سه‌ڵاتی خۆیان له باری دینی و سیاسییه‌وه سه‌پاندوه به‌سه‌ر ئه‌و وڵاتانه‌دا و تا ئه‌مڕۆش له‌م رێبازه‌دا به‌رده‌وامن.\n"نیلس داکه" له کتێبی"ئیسلام له ژێر سه‌رپۆشدا " ده‌نوسێت:" موحه‌مه‌د و چوار جێنیشینه‌که‌ی پاش خۆی له نوسراوه موقه‌ده‌سه‌کان و کرده‌وه‌کانیاندا، به شێوه‌ی سیستماتیک توند و تیژییان کردوه‌ته نۆرمێک به‌رانبه‌ر به ناموسڵمانان له دارولحه‌ربدا. ئه‌وان چینی تایبه‌تی شه‌رکه‌رانیان له کۆمه‌ڵگادا دامه‌زراند و که‌سانی ئه‌م چینه له دانی زه‌کات مه‌عاف کران. خه‌باتکاران ئه‌رکیان ته‌نیا شه‌ڕکردن بوو. به هۆی ئه‌وه‌ی که هیچ به‌رهه‌مێکیتریان نه‌بوو که ژیانی خۆیانی پێدابین بکه‌ن جگه له ده‌سکه‌وته‌کانی شه‌ڕ، وه‌کو جه‌زیه ، غه‌نیمه‌ت و گرتنی کۆیله و فرۆشتنیان، بۆیه به شێوه‌ی پرۆفشناڵی خه‌ریکی به‌رهه‌مهێنانی شه‌ڕ و توند و تیژی بوون و حه‌زیان له شه‌ڕ کردن بوو."\nئه‌م ئیمتیازانه‌ی که جیهادگه‌ران له کۆمه‌ڵگادا بۆیان دانرابوو ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی که ئیسلام ببێته خاوه‌ن ئه‌رته‌شێکی به هێز که له رۆژهه‌ڵاته‌وه تا هیندوستان و له ئه‌فریقاشه‌وه به‌شێکی زۆری قاڕه‌ی ئافریقا داگیر بکه‌ن و پاشان شه‌ره‌کانی سه‌لیبیشی لێدروست ده‌بێت.\nئیسلام به‌دوای هه‌ر داگیرکردنێکی خاک و جوغرافیدا به دروست کردنی مزگه‌وت و دانانی مه‌کته‌ب و ده‌رس وتنه‌وه و فێری خوێندن کردنی خه‌ڵکه داگیرکراوه‌کان، هه‌م ئه‌وانی له بێسه‌وادی دوور ده‌خسته‌وه وهه‌میش وانه ئیسلامییه‌کانی خۆیان ده‌کرده کلتور و شێوازی ژیانی ئه‌و خه‌لکه. یانی هاوکات خاک و دڵیانی داگیر ده‌کرد. به له‌به‌ر چاوگرتنی ئه‌وه‌ی که موسڵمانان له‌سه‌ر ئه‌وبڕوان که باوڕ و دینی ئه‌وان دوواین و کامڵترین دین و باوڕه، به‌ریان به وتنه‌وه‌ی وانه‌گه‌لی غه‌یره ئیسلامی و دینی گرتوه و ئه‌و به‌شه‌ش له کتێب و زانیاری که پێش ئه‌وان له وڵاتانی داگیرکراودا هه‌بووه سوتیندراون و له ناویان بردون.\nمزگه‌وت وه‌ک سه‌ره‌کیترین سیمبولی ئیسلام، ئه‌رکی په‌روه‌رده‌کردنی زانای ئاینی و مه‌لایه و له‌م رێگاوه وێڕای په‌ره‌دان به بڕوای ئیسلامی، وه‌ک مه‌کته‌بی په‌روه‌رده‌ی مه‌لا و زانای ئیسلامی کاری کردوه و بووه‌ته هۆی سه‌رهه‌ڵدانی ده‌یان فه‌یله‌سوف و عه‌لامه که به که‌ڵک وه‌رگرتن له فه‌لسه‌فه‌ی رۆژئاوا، فه‌لسه‌فه‌ی ئیسلامییان دانا و له بوواری زانستیشدا توانای خۆیان سه‌ر خستوه. گه‌وره‌ترین جیاوازی ئه‌م که‌سانه له‌گه‌ڵ قه‌شه‌کانی مه‌سیحی نا پرۆفوشناڵ بوونیانه و پێویست ناکات ته‌نیا وه‌ک مه‌لا ئیشی ئایینی راپه‌ڕێنن، به‌ڵکو زۆربه‌یان وه‌ک مامۆستای مه‌کته‌ب و زانکۆ ئیشیان کردوه و ئه‌وانیش به نۆره‌ی خۆیان قۆتابیان بووه و کاری په‌روه‌رده‌یان کردوه.\nپاش موحه‌مه‌د، چوار خه‌ڵیفه‌که‌ی توانیان دونیای ئیسلام به‌ربڵاوتر بکه‌ن. پاش ئه‌وانیش له‌م دونیای پان و به‌رینه ئیسلامییه‌دا نوێنه‌ران و جێنشینه‌کانیان ئه‌رکی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی سیاسی و ئاینی وڵاته ئیسلامیه‌کان که ئێستا ئیتر ئاسیای ناوه‌ڕاست و دوور، ئافریقا و به‌شێک له ئوروپاشی ده‌گرته‌وه به ئه‌ستۆ گرتبوو.\nله سه‌ده‌کانی ناوه‌ڕاستدا دونیای ئیسلام که له لایه‌ن سێ ئیمپراتورییه‌وه (عوسمانی- سه‌فه‌وی- مه‌غوله‌کان) به‌ڕیوه ده‌چوو له باری زانست و ته‌کنولۆجی و کشت و کاڵ و ئیستانداردی ژیانی خه‌ڵک و شێوه‌ی حکومه‌تییه‌وه جیاوازییه‌کی ئه‌وتۆیان له‌گه‌ڵ وڵاتانی رۆژئاوا نه‌بوو. له هه‌ر دوو لا ئایین ده‌سه‌ڵاتی به‌ده‌سته‌وه بوو.\nله 1600 کانی زاینی به‌ولاوه ده‌سه‌ڵاتی ئیسلام به‌ره‌و کز بوون ده‌چوو. هاوکات وڵاتانی رۆژئاوا له نێو بازنه‌ی ته‌نگی ئایین هاتبوونه ده‌ره‌وه و زانست و ته‌کنۆلۆجی و رۆشنبیری له گه‌شه‌دا بوو، به‌لآم وڵاتانی ئیسلامی له هه‌مان بازنه‌ی کۆندا قه‌تیس مابوون. له 1700ه‌کانداحاسڵی زانست، به‌رهه‌مگه‌لی نوێی ته‌کنۆلۆجی، به‌ره‌و وڵاتانی ئیسلامی هات و پاش ماوه‌یه‌کی کورت ده‌سه‌ڵاتی خۆیان به‌سه‌ر بازاڕی دواکه‌وتوی ئه‌و وڵاتانه‌دا سه‌پاند و ریگه‌یان به به‌رهه‌مه ده‌ستییه کۆنه‌کان لێژکرد و به‌ره به‌ره وڵاتانی ئوروپی هێرشیان کرده سه‌ر ئه‌و ناوچه و داگیریان کرد و کردیانه کلونیای خۆیان. هاوکات به هاتنی ئه‌وان جگه له به‌رهه‌مه‌کانی کارخانه‌کانیان، علم و زانستیشیان هێنا بۆ ئه‌و وڵاتانه و مه‌دره‌سه‌ی زانستیش کرایه‌وه و هه‌ل بۆ خوێندنی غه‌یره دینیش ره‌خسا.\nله 1800ه‌کاندا وڵاتانی ئوروپی حکومه‌تگه‌لی ده‌ستکردی خۆیان له‌م شوێنانه که کلونیا بوون دانابوو.ئاگردانی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی ئیسلام به‌ره‌و کوژاننه‌وه ده‌چوو. به‌ڵام بنه بڕ نه‌کرابوو. مزگه‌وته‌کان هه‌ر مابوون. بلیمه‌ته ئیسلامییه‌کان له هه‌وڵ و تێکۆشاندا بوون بۆ ژیاننه‌وه‌ی ئه‌و ئاگره. ئه‌م هه‌ڵانه که‌سانی وه‌ک سه‌یید جه‌ماڵه‌دین ئه‌سه‌د ئابادی و حه‌سه‌ن ئه‌لبه‌ننا و سه‌ید قوتب په‌روه‌رده ده‌کات و رێکخراوه‌ی وه‌ک ئیخوان ئه‌لموسلمینی لێده‌که‌وێته‌وه.\nدیارده‌ی به کۆلۆنیکردن و پاشانیش له سه‌ده‌ی بیستدا، شه‌ڕی سارد، دوو هۆی سه‌ره‌کی دووباره ژیاننه‌وه‌ی ژیله‌مووی نیوه مردووی ئیسلام بوو. له ده‌ورانی شه‌ڕی سارد دا له لایه‌ن وڵاتانی رۆژئاواوه، بۆ بیمه‌کردنی وڵاتانی ئیسلامی له مه‌ترسی توشبوونی کومونیست و گه‌وره‌بوونه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی بلوکی شه‌رق، راسته‌وخۆ و ناراسته‌وخۆ هه‌وڵی دروستبوونی ئه‌حزاب و گروپه ئیسلامییه‌کانیان ده‌دا و ده‌سه‌ڵاتیان بۆ ئه‌وان شل ده‌کرد.\nهۆکانی ئیسلام له‌مڕۆدا\nپاش شه‌ڕی یه‌که‌می جیهانی، ورده ورده ده‌سه‌ڵاتی ئیمراتوره ئیسلامیه‌کان له ناو چوو. ئیسلام کز بوو، بۆیه که‌سانی وه‌ک حه‌سه‌نولبه‌ننا که‌وتنه تاوتۆی دۆزینه‌وه‌ی هۆی ئه‌م کز بوونه. ئه‌وان به هه‌ڵه گه‌یشتنه ئه‌و ئاکامه و لایان وابوو دوور که‌وتنه‌وه‌ی خه‌ڵک له شه‌ریعه‌ت و ئه‌خلاقی ئیسلامی بووه‌ته هۆی دواکه‌وتن و بن ده‌سته بوونیان. ئه‌مه له حاڵێکدا بوو که هۆی سه‌ره‌کی سه‌رکه‌وتنی رۆژئاوا و به بنده‌ست کردنی رۆژهه‌ڵات و وڵاتانی ئیسلامی گه‌یشتنی رۆژئاوا بوو به تێکنیک و زانست و پێشره‌ویان له‌م بوواره‌دا، نه‌ک دوور که‌وتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه ژێرده‌سته‌کان له ئه‌خلاقی ئیسلامی و شه‌ریعه‌ت. بؤیه به جێگه‌ی هه‌نگاو به‌ره‌و پێشه‌وه هه‌ڵگرتن، گه‌ڕاننه‌وه بۆ دواوه‌یان هه‌ڵبژارد.\n"کارل یوهان گاردێل" نوسه‌ری سویدی له کتێبی یه‌که‌می زنجیره کتێبی "پرسه‌کانی رۆژی سیاسه‌تی جیهانی" له ژێر سه‌ردێری "بونیادگه‌رایی ئیسلامی" هۆی سه‌رهه‌ڵدانی بونیادگه‌رایی ئیسلامی ده‌گه‌رێنێته‌وه بۆ ئه‌و قه‌یرانه ئابوری و کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسیانه‌ی دوایین روبعی سه‌ده‌ی بیست که به شێوه‌گه‌لی جۆراوجۆر زۆرتری ده‌وڵه‌تانی له‌رزاند و بووه هۆی بێکاری و بێده‌ره‌تانی و به‌شێکی زۆری کۆمه‌ڵگاکان. کارل له‌سه‌ر ئه‌وبڕوایه که له ساڵه‌کانی 1940 دا که باری ئابووری و سیاسی له گه‌شه‌دا بوو ئیسلام له پاشه‌کشه و کز بووندا بوو.\n"ماکس وێبێر" ده‌ڵێت: ئوتوریته‌ی کاریزمایی ده‌توانێت شۆڕشگێڕانه بێت یان ئایینی. رێبه‌رانی کاریزمایی له کاتگه‌لی قه‌یرانی کۆمه‌ڵگادا سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن، ئه‌و کاتانه‌ی که نه‌زم و رێسا دامه‌زراوه‌کانی کۆمه‌ڵگا ده‌که‌ونه ژێر پرسیار و له‌ق ده‌بن، رێبه‌رانی کاریزما ره‌واییان پێده‌درێت و روویان تێده‌کرێت.\nجگه له قه‌یرانه ئابوری و کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان و به کۆلۆنیا کردنی وڵاتان، به بڕوای زۆرێک له لێکۆڵه‌ره‌وان ئیسرائیلیش یه‌کێکه له هۆکانی ژیاننه‌وه‌ی بونیاتگه‌رایی ئیسلامی له ناوچه‌که‌دا. به بۆنه‌ی دروست بوونی ئیسرائیله‌وه قه‌یرانگه‌لی سیاسی قووڵ له‌و ناوچه‌دا که شوێنی سه‌رهه‌ڵدانی سێ ئاینی ئاسمانییه، روویاندا و ئه‌م قه‌یرانانه‌ش بوونه‌ته هۆی گه‌شه‌ی ئیسلام( شایانی باسه که به‌ره‌ی چه‌پی فه‌له‌ستینی به یارمه‌تی وڵاتانی رۆژئاوایی هه‌ره‌سی پێ هێندرا )و ئیسلام وه‌ک ته‌نیا رێگای رزگاری خه‌ڵکی فه‌له‌ستین ناسیندراون.\nنیڵ داک له کتێبی "ئیسلامی ژێر سه‌رپۆش"دا جگه له دامه‌زراندنی ئیسرائیل، شۆڕشی ئیسلامی ئێرانیش وه‌ک هۆی گه‌شه سه‌ندنی بونیاتگه‌رایی له دونیادا ده‌زانێت. به‌ڵام له راستیدا شۆرشی ئێرانیش وه‌ک یه‌کێک له ئاکامه‌کانی سه‌رکوتی به‌ره‌ی چه‌پ و به‌ربه‌ره‌کانێ له‌گه‌ڵ بلوکی شه‌رقدا ده‌بێت بخوێندرێته‌وه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی شای ئێران به یارمه‌تی ئه‌مه‌ریکا به‌ره‌ی چه‌پیان له ئێران به ته‌واوه‌تی سه‌رکوت و بنه‌بڕ کردبوو. ئه‌م کاره‌ش رێگه‌ی بۆ گه‌وره بوونه‌وه‌ی ئیسلام وه‌ک ته‌نیا هیوای خه‌ڵک بۆ رزگاری له ده‌ست ئیستبدادی شاهی و ئیستسماری ئامریکایی ده‌بینی.\nئێرانی پاش شۆرشی ئیسلامی ده‌وری زۆری له بنه‌گرتنی بزوتنه‌وه ئیسلامییه بونیاتخوازه‌کاندا بووه، به‌ڵام ئه‌م هه‌وڵه‌ی ئێران بۆ نیشاندانی خۆی وه‌ک رێبه‌ری دونیای ئیسلام ئه‌مڕۆ به‌ره‌و کززی ده‌روات. ئه‌مڕۆ به سه‌رهه‌ڵدانی ئیخوانه‌لموسلمین له میسر و وڵاتانی تونس و بزوتنه‌وه‌کانی تری وڵاتانی عه‌ره‌بی قڵه‌شی نێوان شێعه و سوننه زۆرتر زه‌ق بووه‌ته‌وه و رۆژ له‌گه‌ڵ رۆژ رێگه و جێگه بۆ ئێران ته‌نگتر ده‌بێت.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی راستییه، به بێ له‌به‌رچاوگرتنی باڵی شێعه یان سوننه، ئیسلام نه‌ک ته‌نیا له وڵاتانی ئیسلامیدا به‌ڵکو له رۆژئاواشدا له هه‌ڵکشاندایه. ئه‌مه‌ش له هه‌وڵێکی کورتخایه‌ندا نه‌هاتوه‌ته ئاراوه، به‌ڵکو ئیسلامییه‌کان بۆ گه‌یشتن به‌م رۆژه پلانی درێژ خایه‌نیان بووه. ئه‌ڵبه‌ت وه‌ک ئاماژه‌شمان پێداوه، زه‌مینه‌و هه‌ل و مه‌رجه‌کانی، به‌هه‌ڵه یان ئه‌نقه‌ست، له لایه‌ن وڵاتانی رۆژئاواییه‌وه بۆ ره‌خسێندراوه. ئه‌مڕۆکه پاش داروخانی بلوکی شه‌رق و نیشتنه‌وه‌ی ترسی دونیای سه‌رمایه‌داری و وه‌سه‌رخۆهاتنه‌وه‌یان، تێگه‌یشتون که رێگا حه‌لی موشکله‌ی دوێنێیان ئه‌مرۆکه خۆی موشکله‌یه‌کی نووییه. هه‌موو هه‌وڵه‌کانی دونیای غه‌رب ئه‌مرۆکه ئه‌وه‌یه که کراسی سیاسی له به‌ر دینی ئیسلام دابکه‌نێت و ده‌سته‌مۆی بکات و وه‌ک دینه‌کانیتر خانه‌نشینی بکات.\nئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ به ناوی ئیسلامی سیاسی پێناسه ده‌کرێت و هه‌وڵ ده‌درێت که له به‌رانبه‌ریدا ئیسلامی غه‌یره سیاسی له زه‌ین و بیری خه‌ڵکدا سازبکرێت، شتێکی تازه‌یه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی تازه‌یه رسته‌ی"ئیسلامی غه‌یری سیاسیی" ه  نه‌ک ئیسلامی سیاسی. هه‌ر وه‌ک وتمان ئیسلام له‌سه‌ره‌تای سه‌رهه‌ڵدانییه‌وه به پلانی حکومه‌تکردنه‌وه هاتوه‌ته دوونیا و هه‌میشه به سیاسه‌ت وشه‌ڕ هێرشی کردوه و ده‌ستی داوه‌ته داگیرکردن و په‌ره‌دان به ده‌سه‌ڵاتی خۆی، جا پاش داگیرکردن دینه‌که‌ی سه‌پاندوه. ئیسلامی ئه‌مڕۆش هه‌ر به‌شێوه‌ی توتالیته‌رانه خه‌ریکی خۆ ده‌رخستن و خۆسه‌پاندنه. ئه‌وه‌ی گۆڕاوه، شێوه‌ی شه‌ڕه‌کان و تاکتیکه‌کانیه‌تی، که به گوێره‌ی رۆژ ده‌یگونجێنن.\nدیارده‌ی ئیسلامی سیاسی بۆ ئه‌وه سازکراوه که به زه‌خت خستنه سه‌ر ده‌سه‌ڵات و گروپه ئیسلامییه‌کان و خه‌ڵکانی ژێرده‌سه‌ڵاتیان، لانی که‌م به‌شێک له خه‌ڵک و به‌ره‌ی روناکبیریی له به‌ره‌ی ئیسلامی جیا بکرێنه‌وه وه‌ک خوازیارانی ئیسلامی غه‌یری سیاسی پێناسه بکرێن وبه گه‌وره‌کردنه‌وه و یارمه‌تی دانی ئه‌وان، ده‌سه‌ڵات له ئیسلامییه‌کان بستێنن و ورده ورده به‌رگی ده‌سه‌ڵات و سیاسه‌ت له به‌ر دینی ئیسلامیش داکه‌نن و ره‌وانه‌ی خانه‌قا و مزگه‌وته‌کانی بکه‌ن، تا به‌م شێوه ئیسلامیش وه‌ک مه‌سیحییه‌ت بێ خه‌ته‌ر و ده‌سته‌مۆ بێت. به‌ڵام ئه‌وه‌ی شایانی باسه، تا ناوچه ئیسلامییه‌کان، به تایبه‌ت رۆژهه‌ڵاتی نێوه‌ڕست له وه‌ها قه‌یرانێکدا بمێنێته‌وه و هێزه ده‌ره‌کییه‌کان ده‌ستی تێوه‌ر بده‌ن، به دڵنیاییه‌وه ته‌نیا قازانجبه‌ری ئه‌و هه‌ل و مه‌رجه لایه‌نگرانی ده‌سه‌ڵاتی ئیسلامی ده‌بن.\nسەرنج: ئەم بابەتە پێش سەرهەڵدانی داعش گەورە بوونەوەی شەڕی ئایینی لە ناوچەکەدا نوسراوە و پێشتریش بڵاو بووەتەوە.\n - Nils Dacke\n - Carl Johan Gardell\nهەر چەندە من و وەنەوشەکەم هاوارمان لێکرد، نەی بیست و فریوی زمانی لووسی مارەکەی خوارد. سێوێکی لە دارەکە کردەوە و قەپی لێگرت. لەپڕ هەورەبرووسکەیەکی تۆقێنەر دڵی داخستین. دنیا رەش داگیرسا.


چەكی پارەی گەنمی جوتیاران ئامادەکرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nمحمد گۆمەشینی توێژەرو ڕاوێژکاری خێزانی ٭ کاتێک ژیانی خەڵکتان کردە قوربانی ململانێ سیاسیەکان و بەرژەوەندی کورسی وپۆست وپارە ئەرێ بەڕاست لەخەمی خەڵک بوون ؟ ٭ کاتێک دەرگاتان کردەوە بەلێشاو خەڵکتان هێنا ناو هەرێم بەناوی هونەرمەندو دیکۆرسازو شاجوان ومۆدیلیست ونیوەی کچ وگەنجیان بەلاڕێدا بردو خەڵکیان کردە فیلیم ئەرێ بەڕاست لەخەمی خەڵک بوون ؟ ٭ کاتێک دەیان کەناڵتان کردەوەو ڕێگەتان دا هەرچی بەرنامەی بێ ڕەوشتی و دوورلەبەهاکان بڵاو بکرێتەوە و خەڵک ڕووت بکەنەوە ئەرێ بەڕاست لەخەمی خەڵک بوون ؟ ٭ کاتێک شکۆی مرۆڤتان شکاندو خەڵکتان وەک دراما تورکیەکان فێرکرد باوک کوڕی بکوژی و کچ حەبی بخواو هەردووکیان خیانەت بکەن و خێزانتان لێک هەڵوەشاندەوەو خەڵکتان بێ نازکرد ئەرێ بەڕاست لەخەمی خەڵک بوون ؟ ٭ کاتێک خەڵکتان برسی کردو موچەتان کردە نیوەو بە شەست ڕۆژ دابەشتانکرد و باوکتان خەجاڵەتی بەردەمی ژن و منداڵەکانی کرد و خەڵکتان ڕیسواکرد ئەرێ بەڕاست لەخەمی خەڵک بوون ؟ ٭ کاتێک سڵتان نەکردەوە لە خاک فرۆشتن و وویژدان کڕین و دابەش کردنی دەرمانی ئێکسپایەرو ژەهرو قاجاغچێتی ودرۆو چەلەحانێ وشەڕی پۆست و شەریک بوون لە هەموو پڕۆژەکان ئەرێ بەڕاست لەخەمی خەڵک بوون ؟ ٭ کاتێک زۆربێ شەرمانە کامیراکانتان دەکردەوەو خۆتان ڕووت دەکردەوەو پەلاماری ناموسی کچان وژنانتان دەداو خۆتان سوک دەکرد ناوتان لەخۆتان نابو بەرپرس وباوکی میللەت ئەرێ بەڕاست لەخەمی ژن و خەڵک بوون ؟ ٭ کاتێک لەگزوو ڕەنج ڕۆڤەڕو خانوو دیاری گرانبەهاتان بۆ کچە مۆدیلیستەکان بەدیاری دەبەخشی و خەڵکی برسیش خۆی دەکوشت و هاواری دەکرد ئەرێ بەڕاست لەخەمی خەڵک بون ؟ ٭ کاتێک دامەزراندن و ئەرز دابەشکردن و سەرەی ڤاکسین و پڕۆژەی وەبەرهێنان و هەموو شتەکانتان کردە واستەو کەرتی تایبەت و خۆمە خۆمەو ڤی ئای پی ئەرێ بەڕاست لەخەمی خەڵک بوون ؟ ٭ کاتێک هیچ سنورێکتان نەهێشت بۆ پیرۆزیەکان ومێژووی پڕ جوانی و شکۆو بەها ئایینی و کەلتوریەکان و مرۆڤ دۆستی وهەموو شتتان ناشیرنکرد ئەرێ بەڕاست ئەوکاتیش لەخەمی خەڵک بوون ؟ ٭ کاتێک ئافرەتێک سەردانی دەکردن بۆ کارێک و بۆ دامەزراندن و یان هەر بۆ پرسیارێک و یەکسەر داوای دەرچون و مەزرەعەو داوەت و مانەوەتان لێ دەکردن و دەتانکردە مەرج بۆ کارەکەی ئەرێ بەڕاست ئەوکاتیش لەخەمی ژن کوشنتن و خەڵک بوون ؟ ٭ کاتێک لێشاوێک خەڵکی نەفس نزم و نەخوێندەوارو بێ معریفەتان دروست کردو دەناردە سەرکەناڵەکان و بێ باکانە قسەی لەسەر هەموو جوانیەکانی کۆمەڵگا دەکردو تۆی دووبەرەکی وفەسادی بڵاو دەکردەوە ببوە زوڕنا ژەن ئەرێ بەڕاست ئەوکاتیش لەخەمی خەڵک بوون؟ ٭ کاتێک بەلێشاو خەڵکتان دروست کردو بەکرێ گرت لەپشت پەیج وماڵپەڕە ساختەکان و ووتاری سوک وبێ مستەوایان دەنوسی و ژەهریان دەڕێشت لەناو کۆمەڵگا و دژی ژیان و جوانی بوون ئەرێ بەڕاست لەخەمی خەڵک بوون ؟ ٭ کاتێک هەموومانتان کڕی و فرۆشت و کوشت و ژیانتان تاڵ کردین و پیرتان کردین و هەموومانتان نەخۆش کردو خۆتان بەگەنجی و زەنگینی و ژیانی شاهانە مانەوەو دەژین ئەرێ بەڕاست لەخەمی خەڵک بوون؟ ئەوجا ئێستا پێمان بڵێن هەر بەجددی لەخەمی خەڵکن و لەخەمی ژن کوشتن و خۆکوشتنی گەنج و هەر بەجددی لەخەمی برسی بونی خەڵک و گیرفان بەتاڵی باوک و بێ کاری گەنجانن و هەڵوەشانەوەی خێزان و نیگەرانی زۆربونی کێشەو شەڕو تاوانەکانن ؟ یان وەک قومارچیەکەی کە دۆڕاوەو بۆ دڵ دانەوەی خۆی دەڵێ بە(.....)\nبەپێی وتەی ئەندامێكی پەڕلەمانی عێراق ئەمڕۆ چەكی پارەی گەنمی جوتیاران ئامادەكراوە و بڕیارە لە ماوەی هەفتەیەكدا بگاتە دەستی جوتیاران.\nموسەننا ئەمین ئەندامی پەڕلەمانی عێراق ڕاگەیاند: ئێوارەی دوێنێ چوار شەممە بەڕێوەبەری گشتی بازرگانی بەغدا ئاگاداری كردینەوە كە ئەمڕۆ چەكی پارەی جوتیارانی هەرێمی كوردستان ئامادە دەكرێت.\nوتیشی، ئەمڕۆ بەدواداچونم بۆ ئەو پرسەكردو دەركەوت كە بەیانی ئەمڕۆ پێنج شەممە دەست بە ئامادەكردنی ئەو چەكانە كراوەو لە ماوەی هەفتەیەكدا مافی جوتیاران دەگاتە گیرفانی جوتیاران.\nتەندروستی هەرێم؛ توشبوون بە كۆرۆنا زیادی كردووە\nعیراق و توركیا مەرزێكی سنووری نوێ دەكەنەوە\nخەڵك - نزار جەزا بەپێی بەدواداچوونێكی مەیدانی، لەئێستادا مەیدانی ئاژەڵانی سلێمانی زۆرترین ئاژەڵی ناوخۆیی تێدایە و ڕێژەیەكی كەم لەئاژەڵی دەرەكی…\nپەروەردە، بڕیار لە پشووی ناوەندەكانی خوێندن دەدات\nخەڵك - یەحیا حبیب ئەمڕۆ سێ شەممە، بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەروەردەی پارێزگای هەڵەبجە ڕایگەیاند، پشووەكانی (11 - 14 مارس) ناوەندەكانی خوێندن ناگرێتەوە.…\n25 شوبات 2021 2.39 pm\nخەڵك- نووسینگەی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، مەسرور بارزانی و عوسمان بایدەمیر سیاسەتمەداری…\n01 نیسان 2021 3.45 pm\nخەڵك- پۆلیسی هەولێر دەستگیركردنی دوو تۆمەتبار ڕادەگەیەنێت كە ” هەڵسابوون بە ئەنجامانی چوار تاوانی دزیكردن”.\n11 شوبات 2021 9.00 pm\nخەڵك- فەرماندەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەكانی عیراق، ڕەتیدەكاتەوە هێزەكانی پێشمەرگە لەنێو پارێزگەی كەركوكدا بن.


سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق به‌ڵێنی تێـكشـكاندنی میلیشـیا شیعه‌كان ده‌دات\nسه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق نوری ئه‌لمالیكی به‌ڵێنی به‌رده‌وامبوونی هه‌ڵمه‌ته له‌شـكریـیه‌كانی دژی میلیشـیای شـیعه دا هه‌تا كۆتایی پاش سێ ڕۆژ له شه‌ڕی سه‌خت له شـاری به‌سـره‌ی باشوری عێراق و شـاره‌كانی تر كه پـتر له 100 كوژراوی لێـكه‌وتۆته‌وه.\nڕۆژی پـێـنجشه‌ممه به‌ڕێز ئه‌لمالیكی ڕایگه‌یاند كه حكومه‌تی عێراق هه‌رگیز پاشه‌گه‌ز نابێته‌وه له سه‌پاندنی قانوندا.\nڕۆژی چوارشه‌ممه سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق مۆڵه‌تێـكی سێ ڕۆژی بۆ چه‌كدارانی شیعه دانا كه هه‌تاكو ڕۆژی هه‌ینی چه‌ك دابنێن ئه‌گه‌ر نا ئه‌وا به‌ره‌و ڕووی ئاكامه‌كان ده‌بنه‌وه.\nشـایانی باسه ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه توندڕه‌وانی گومان لێـكراوی شیعه درێژه‌یان به بۆردومانكردنی ناوچه‌ی پارێزراوی به‌غدای پایته‌خت ناسـراو به گرین زۆن دا، ده‌رئه‌نجام یه‌ك كه‌سی سڤیل كوژرا و 14 كه‌سی تریش برینداربوون.\nهاوكات هه‌ر ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه به ده‌یان هه‌زاران لایه‌نگری مه‌لای شـیعه‌ی توندڕه‌و موقته‌دا ئه‌لسه‌در له به‌غدا خۆپـیشـاندانیان ئه‌نجام دا له دژی به‌ڕێز ئه‌لمالیكی سه‌باره‌ت به تێـكشكانی میلیشـیاكانی سه‌ر به ئه‌لسه‌در.\nله ئه‌مریكاش كاربه‌ده‌سـتانی وه‌زاره‌تی به‌رگری ئه‌مریكا ده‌ڵێن ئه‌م هه‌ڵمه‌ته‌ی كه هێزه‌كانی حكومه‌تی عێراق له‌دژی میلیشـیا شـیعه‌كان ده‌سـتی داوه‌تێ ئاماژه‌یه‌كی باشه. به‌ڵام هه‌ندێ له شیكه‌ره‌وان تێڕوانینێـكی زۆر جیاوازیان هه‌یه و هه‌ندێـكی تریشیان ده‌ڵێن هێشـتا زۆر زووه باس له‌وه بكرێت ئایا ئه‌م شه‌ڕه كارێـگه‌ری باشی یان خراپی بۆ سه‌ر ڕه‌وشی ئاسایشی عێراق به گشـتی ده‌بێت یان نا.\nپه‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مریكا ئاڵ پاسن له وه‌زاره‌تی به‌رگری ئه‌مریكاوه ڕاپـۆرتێـكی له‌و باره‌یه‌وه ناردووه و هاوكارانمان سمكۆ عه‌زیز و شـوان سه‌عید به كوردی ئاماده‌یان كردووه و ده‌توانن گوێبیسـتی بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیه‌ی سه‌ره‌وه، ماوه‌كه‌ی 6:35 خوله‌كه.


ANF | ناڕەزایەتیەكانی بازاڕیان لەئێران، داوای دەست لەكاركێشانەوەی وەزیری ئابوری دەكەن\nناڕەزایەتیەكانی بازاڕیان لەئێران، داوای دەست لەكاركێشانەوەی وەزیری ئابوری دەكەن\nگردبوونه‌وه و ناڕه‌زایه‌تی به‌رامه‌ر به‌رزبوونه‌وه‌ی نرخی دۆلار، به‌رزبوونه‌وه‌ی رێژه‌ی باج و خراپی دۆخی گوزه‌ران و بژێوی له چه‌ندین شاری ئێران و رۆژهه‌ڵاتی كوردستان به‌رده‌وامه.\nچوارشه‌ممه, 15 Jun 2022, 17:50\nئەمڕۆ ١٥ی حۆزەیران لەزۆرینەی شارەكانی ئێران و رۆژهەڵاتی كوردستان، چالاكی ناڕەزایەتی كاسبكاران و بازاڕیان و دۆكانداران لەمەڕ سیاسەتی ئابوری دەوڵەت بەتایبەتی بەرزبوونەوەی رێژەی مالیات"باج" و بەرزبوونەوەی نرخی دۆلار بەرێوە چوو.\nدۆكانداران و بازاڕیان و كاسبكارانی"فه‌سا"ی سەر بەپارێزگای فارس سەرلەبەیانی ئەمڕۆ، لەبەرامبەر بە پرۆژەی مالیاتی وەزارەتی ئابوری ئێران"بەرزبوونەوەی رێژەی زەریبە" لەنێو بازاری ئەم شارە گردبوونەوەی ناڕەزایەتیان ئەنجامدا.\nهاوكات لەشاری ئیلامی رۆژهەڵاتی كوردستان گردبوونەوەی ناڕەزایەتی بازاڕیان و كاسبكاران لەبەرامبەر بەئیدارەی گشتی مالیاتی ئەو شارە كۆبوونەوە و لەبەرامبەر بە بەرزبوونەوەی رێژەی زەریبە ناڕەزایەتیان نیشاندا. ناڕازیان هاوكات درۆشمی"وەزیری بی لیاقت، استعفاو، استعفاو"یان دەوتەوە و داوای دەست لەكاركشانەوەی وەزیری ئابوریان دەكرد.\nبازاڕیان و كاسبكارانی كەل و پەلی یەدەكی ناوچەی تەرمیناڵی شیرازیش لەدژی بەزربوونەوەی نرخی دۆلار و ئەو ئاستەنگیانەی دەوڵەت بۆ كارەكەیان درۆستی دەكات، بەداخستنی دوكانەكانیان ناڕەزایەتیان دەربڕی.\nئەمە لەكاتێكدایە كە حۆجەت عەبدولمەلەكی، وەزیری تەعاون، كار و رفاهی كۆمەڵایەتی رۆژی رابردوو بەهەڵكشانی شەپۆلی ناڕەزایەتیە گشتیەكانی خانەنشینان بیمەی كۆمەڵایەتی لەئێران دەستی لەكار كێشایەوە.\nعەبدولمەلەكی رایگەیاندبوو؛ دەتوانێت بەیەك ملیۆن تمەن كاری بەرهەمهێنان بكات و بەڵێنی ئەوەشی دابوو زەمینەی یەك ملیۆن كار لەئێراندا بڕەخسێنێت.\nدەست لەكاركێشانەوەی وەزیری كار تەنیا یەكێك لەداواكاریەكانی خانەنشینانی ناڕەزایی بوو و گرنگترین داواكاریان زیادكردنی مووچەكانیان لەئاستی ئەو هێڵە هەژارەیە درۆست بووەیە.\nلەسەر هەمان بابەت، خانەنشینانی ئاسایشی كۆمەڵایەتی ئەهواز، سەرلەبەیانی ئەمڕۆ لەدژی جێبەجێ نەكردنی یاسای ئەنجوومەنی بڵندی كار و هەلومەرجی باری ژیانی بەگردبوونەوەی جەماوەری لەبەرامبەر بەباڵەخانەی پارێزگا و قائیممقام و وتنەوەی درۆشمی"ته‌له‌ڤزیۆن و رادیۆی حكومه‌ت په‌ڵه‌ی شه‌ڕمه‌زارین"ناڕەزایەتیان نیشاندا.


وێنەیەکی بیڵ گەیتس بە شێوەیەکی فراوان لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاودەبێتەوە\nبیل گەیتس دووەم دەوڵەمەندترین سەرمایەداری جیهان\nوێنەیەکی بیڵ گەیتس ملیاردێری ئەمریکی، کە بە دووەم دەوڵەمەندترین سەرمایەداری جیهان دادەنرێت، لە سەرەی کڕینی ژەمێک خواردنی هەمبەرگر لە یەکێک لە چێشتخانەکانی شاری سیاتلی ئەمریکا، بە شێوەیەکی بەرفراوان بە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاوبووەوە.\nبەگوێرەی میدیاکان، وێنەکە لە پشووی کۆتایی هەفتە گیراوە کاتێک بیڵ گەیتس لەبەردەم چێشتخانەی "Dick's Drive - In" لە شاری سیاتلی ئەمریکا لە ڕیزی وەرگرتنی خواردنەکەیدا وەستاوە، کە چاکەتێکی جەرگی و پانتۆڵێکی خۆڵەمێشی و پێڵاوێکی ڕەشی وەرزشیی پۆشیوە.\nمیدیاکان ئاماژەیان بەوە کردووە، ئەو ژەمە خواردنەی کە ئەو ملیۆنێرە داوایکردووە نرخەکەی تەنها ٧ دۆلار و ٦٨ سەنت بووە.\nوێنەکە سەرەتا لەلایەن فەرمانبەرێکی کۆمپانیای مایکرۆسۆفتەوە بە ناوی میاک گالۆس ڕۆژی سێشەممەی ڕابردوو بڵاوکراوەتەوە، بەڵام دواتر بە شێوەیەکی فراوان تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی تەنی.\nگالۆس کاتێک وێنەکەی بڵاوکردووەتەوە، چەند وشەیەکیشی لەسەر نوسیووە کە دەڵێت، "کاتێک سامانەکەت دەگاتە ١٠٠ ملیار دۆلار و گەورەترین ڕێکخراوی خێرخوازی لە مێژوو بەڕێوەدەبەیت، وەک هەمووان لە ڕیزدا دەوەستیت بۆ کڕینی ژەمێک خواردنی هەمبەرگر و پەتاتەی سورەوەکراو لەگەڵ کۆلا.. دەوڵەمەندە ڕاستەقینەکان بەو شێوەیەک هەڵسوکەوت دەکەن."\nوێنەکە لەکاتی بڵاوکردنەوەی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک ١٥ هەزار لایک کراوە و دواتریش لەلایەن ١٢ هەزار بەشداربووەوە بڵاوکراوەتەوە.\nبیڵ گەیتس خاوەن و دامەزرێنەری کۆمپانیای مایکرۆسۆفتە لە بواری پرۆگرامسازی کۆمپیوتەر، سامانەکەی نزیکەی ١٠٠ ملیار دۆلارە و بە دووەم دەوڵەمەندترین سەرمایەداری جیهان دادەنرێت.


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| ئه‌بوبه‌كر كاروانی: به‌یاننامه‌ی دۆڵمه‌باخچە بایه‌خی مێژوویی بۆ كورد هه‌یه\nApril 2021 30 - 13:15:28\nسازدانی: هێژا دڵشاد\nئه‌بوبه‌كرى كاروانى نووسه‌ر و سیاسه‌تمه‌دار له دیمانه‌یه‌كى تایبه‌ت له‌گه‌ڵ "نوچه‌نێت" له ته‌وه‌رى هه‌ڵسه‌نگاندنى پرۆسه‌ى ئاشتى و راگه‌یێندراوى دۆڵمه‌باخچه له توركیا، دووپات له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كاته‌وه، ئه‌و كات هه‌ده‌په تووشى غرورى سیاسى بووه و جیا له هه‌ڵه و خه‌تابارى ئاكپارتى، هه‌ده‌په‌یش هه‌ڵه‌ى ستراتیژى كردووه و ده‌شڵێ، "هه‌ڵه‌یه دۆڵمه‌باخچه به رێككه‌وتن وه‌سف دابنرێت".\nدۆڵمه‌باخچه به‌یاننامه‌ی له‌یه‌كتێگه‌یشتنی كورد و تورك بوو\nله دوا پڕۆسه‌ی ئاشتی له توركیا، له‌نێوان ساڵانی 2013 بۆ 2015، لایه‌نی كورد و تورك نه‌گه‌یشتنه رێككه‌وتنێكی ته‌واو بۆ چاره‌سه‌ری پرسی كورد له توركیا، ئایا هۆكاره‌كان له شكستهێنانی پڕۆسه‌كه چی بوون؟\nئه‌بوبه‌كر كاروانی: به بڕوای من چه‌ند هۆكارێك له پشت كۆتایی هاتنی پڕۆسه‌ی ئاشتی هه‌بوو. یه‌ك له‌و هۆكارانه په‌یوه‌ندی به حكومه‌تی ئاكپارتییه‌وه هه‌بوو. كه ده‌یویست به‌بێ مه‌رج په‌كه‌كه چه‌ك دابنێت له پڕۆسه‌كه‌دا، بۆئه‌وه‌ی رێگرییه‌كانی به‌رده‌م پڕۆسه‌ی ئاشتی نه‌هێڵێت و ده‌ستكراوه‌تر بێت له هه‌نگاوه‌كانی چاره‌سه‌ری پرسی كورد كه به درێژایی مێژووی توركیا چاره‌سه‌ری بۆ نه‌كراوه، ئاكپارتی ده‌یویست چاره‌سه‌ری بكات و به تایبه‌تیش چاره‌سه‌ری مه‌سه‌له‌ی په‌كه‌كه بكات. ئه‌مه له روویه‌كه‌وه و به‌ده‌ر له‌و چوارچێوه‌یه له ده‌ره‌وه‌ی قه‌ندیل ئاماده‌نه‌بوو مامه‌ڵه‌یه‌كی جیاواز له‌گه‌ڵ هێزه‌كانیتر بكات، نه‌وه‌ك له‌گه‌ڵ ئۆجه‌لان، نه‌وه‌ك له‌گه‌ڵ هه‌ده‌په، له‌به‌رئه‌وه‌ی توركیا كێشه سه‌ره‌كییه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ قه‌ندیل بوو.\nخاڵی دووه‌م ئاماده‌نه‌بونی قه‌ندیل به‌وه‌ی به گوێی ئۆجه‌لان بكات، ئه‌مه‌ش كێشه‌یه‌كی تری ناو پرۆسه‌كه بوو. ده‌توانین بڵێین كه‌مبوونه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ئۆجه‌لان به‌سه‌ر قه‌ندیلدا و وه‌ڵام نه‌دانه‌وه‌ی داخوازییه‌كانی ئۆجه‌لان به‌وه‌ی په‌كه‌كه كۆنگره‌یه‌ك ببه‌ستێت و كۆتایی به خه‌باتی چه‌كداریی بهێنن و له فۆڕمێكی سیاسی نوێدا له توركیا خۆیان رێكبخه‌ن. له‌به‌رئه‌وه‌ی قۆناغی چه‌كداریی له توركیا كۆتایی پێهاتووه.\nپه‌كه‌كه نه‌چووه باری ئه‌م داوایه‌ی ئۆجه‌لان و دیار بوو ئۆجه‌لانیش ده‌سه‌ڵاتی ته‌واوه‌تی به‌سه‌ر په‌كه‌كه‌دا نه‌مابوو. جۆرێك له كه‌رت بوون له‌نێوان بزووتنه‌وه‌ی كورددا روویدا بوو، له‌و پڕۆسه‌یه‌دا ده‌ركه‌وت كه قه‌ندیل قسه‌ی یه‌كه‌می هه‌یه نه‌وه‌ك عه‌بدوڵا ئۆجه‌لان، له‌كاتێكدا ده‌سپێشخه‌رییه‌كانی پڕۆسه‌ی ئاشتی له‌لایه‌ن عه‌بدوڵا ئۆجه‌لانه‌وه ده‌كرا.و به رواڵه‌تییه‌وه له‌لایه‌ن قه‌ندیله‌وه پشتیوانی لێده‌كرا، خاڵی سێیه‌م به بڕوای من ده‌ستوه‌ردانی هه‌رێمایه‌تی بوو، كه فشاری زۆریان له‌سه‌ر په‌كه‌كه هه‌بوو، به‌شێوازی جۆراوجۆر ده‌ستوه‌ردانیان ده‌كرد تاكو پڕۆسه‌ی ئاشتی له توركیا سه‌رنه‌گرێت. له سۆنگه‌ی ئه‌وه‌ی مه‌سه‌له‌ی كورد له توركیا وه‌ك كارتێك به‌ده‌ستیانه‌وه بمێنێته‌وه.\nدیاره هه‌رێمی كوردستان و كه‌سایه‌تی تریش رۆڵیان له دووباره داڕشتنه‌وه‌ی مادده‌كانى دۆڵمه‌باخچه هه‌بوو\nبه‌رێزتان پێتان وایه فاكته‌ری ناوخۆیی توركیاش هه‌بووه، تاكو پڕۆسه‌كه سه‌رنه‌كه‌وێت؟ له‌وانه‌ش سوپا؟\nئه‌بوبه‌كر كاروانی: به‌دڵنیاییه‌وه. بزووتنه‌وه ره‌گه‌زپه‌رستی تورك له‌دژی پڕۆسه‌یه‌ك بوون له‌گه‌ڵ كورد بۆ ئاشته‌وایی، حكومه‌تی ئاكپارتی ده‌یوست ئاشته‌وایی بكات و له‌ولاشه‌وه ده‌می كه‌مالیزمه‌كان كپ بكات و به‌جۆرێك رازییان بكات. بیانووش به‌ده‌ست بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌په‌رستی تورك نه‌هێڵێته‌وه. له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌وان به‌شێوه‌یه‌كی مێژوویی و ته‌قلیدی نه‌وه‌ك به ته‌نیا له دژی چاره‌سه‌ری پرسی كورد بوون، بگره دژی ئه‌وه‌ش بوون دان به بونی پرسی كورد له توركیا بنرێت، دژی پڕۆسه‌ی ئاشتی بوون له‌گه‌ڵ كورد ئه‌مانه هه‌مووی فاكته‌ری خۆی هه‌بوو، به بڕوای من ئه‌گه‌ر هه‌ڵه ستراتیجییه‌كانی لایه‌نی كورد نه‌بوایه، دواتر ئاكپارتی ناچار نه‌ده‌بوو سازش بۆ ته‌وژمی كه‌مالیزمی تورك بكات، هه‌روه‌ها هه‌ڵبژاردنه‌كانی ساڵی 2015، په‌یوه‌ندی به كۆتایی هاتنی پرۆسه‌كه‌وه هه‌یه.\nگرنگی به‌یاننامه‌ی دۆڵمه‌باخچه بۆ كورد چییه؟ ئایا له رووی مێژووییه‌وه هیچ ده‌سكه‌وت و به‌ڵگه‌یه‌كی بۆ كورد هه‌بووه وه‌ك هاوشێوه‌ی به‌یاننامه‌ی 11 ی ئازاری حكومه‌تی عیراقی و بزووتنه‌وه‌ی كورد له باشوور؟\nئه‌بوبه‌كر كاروانی: به بڕوای من ئه‌و دوو رێككه‌وتنه له هه‌ندێ شوێندا له‌یه‌كچوون هه‌یه و جیاوازیشیان هه‌یه. به بۆچوونی من له دوای رێككه‌وتنامه‌كه‌ی ئیدریسی به‌تلیسییه‌وه كه كورد له چوارچێوه‌ی رێككه‌وتنێكدا چووه ناو ده‌سه‌ڵاتی ئیمپڕاتۆرییه‌تی عوسمانییه‌وه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی دۆڵمه‌باخچه، هه‌ردووكیان جۆرێكه له رێككه‌وتن و گرنگی مێژوویی هه‌یه. ئه‌وه‌ی دۆڵمه‌باخچه دووه‌م رێككه‌وتنه له‌چوارچێوه‌ی توركیای نوێ له‌نێوان لایه‌نی كورد و لایه‌نی توركی، گرنگی خۆی هه‌بوو هه‌رچه‌نده به ته‌واوی رێككه‌وتنامه نه‌بوو، زیاتر له‌یه‌ك تێگه‌یشتننامه بوو له‌نێوان هه‌ردوولا. به‌بۆچوونی من هه‌ڵه‌یه كه دۆڵمه‌باخچه به رێككه‌وتنامه وه‌سف بكرێت. هه‌ربۆیه ئه‌گه‌ر بێت و به‌راوردی بكه‌ین له‌گه‌ڵ رێككه‌وتنامه‌ی 11 ی ئازار، زۆر له‌یه‌كچوونی تیانییه. هه‌رچه‌نده رژێمی به‌عس دواتر له رێككه‌وتننامه‌وه كردی به تێگه‌یشتننامه.\nئه‌حمه‌د داودئۆغڵو كاتێ سه‌رۆكوه‌زیرانی توركیا بوو خواستی ئه‌وه بوو دووباره پڕۆسه‌ی ئاشتی ده‌ستپێبكاته‌وه\nده‌كرێ راگه‌یێندراوی دۆڵمه‌باخچه به له‌یه‌كتێگه‌یشتن وه‌سفیبكه‌ین به رای من كۆمه‌ڵێك پره‌نسیب و چوارچێوه بوون بۆ گفتوگۆكردن كه له ئاینده‌دا بگه‌نه دانوستان. له‌هه‌مانكاتیشدا ئه‌م لێك تێگه‌یشتننامه‌یه، بایه‌خی مێژوویی بۆ كورد هه‌یه. ئه‌م گرنگییه‌ی له چه‌ند شتێكدایه. یه‌كه‌میان به‌وه‌ی له توركیا شتێك به ناوی پرسی كورد بونی هه‌یه. دووه‌میان به‌وه‌ی ئه‌م پرسه نوێنه‌ری هه‌یه. مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ نوێنه‌رانی مه‌سه‌له‌ی كورد به پێچه‌وانه‌ی مێژووی ده‌وڵه‌تی نوێی توركیاوه‌یه، كه سیفه‌ت و ناوی تیرۆریستی خستۆته پاڵیان. تیرۆریست ئه‌و كه‌سه‌یه كه توندوتیژی به‌كارده‌هێنێت به‌بێ ئه‌وه‌ی مه‌سه‌له‌یه‌كی سیاسی هه‌بێت له‌پێناویدا خه‌بات بكات. سێیه‌م ئاشكرا كردنی له‌یه‌ك تێگه‌یشتن نامه‌كه بوو كه جۆرێك له بوێری و جورئه‌تی تێدابوو به‌وه‌ی له مێژووی توركیا قه‌ده‌غه بوو به ئاشكرا باس له بوونی پرسی كورد و گفتوگۆی ئاشته‌وایی بكرێت. جۆرێك له بوێریش بوو بۆ پارتی فه‌رمانڕه‌وایی توركیا كه ریسكی سیاسی گرته‌به‌ر بۆ ئه‌و مه‌سه‌له‌یه. لێره‌وه ئه‌م له‌یه‌ك تێگه‌یشتن نامه‌یه به گرنگ ده‌زانم. ئه‌گه‌رچی له‌و كاته‌دا رۆڵی خۆی نه‌بینی، به‌ڵام ده‌كرێ له داهاتوودا بكرێته چوارچێوه‌ی پڕۆسه‌یه‌كی نوێ بۆ دانوستان له‌مه‌ڕ ئاشتی و چاره‌سه‌ری پرسی كورد. یان هانده‌رێك بێت بۆ گه‌ڕانه‌وه سه‌ر ئه‌و ماددانه‌ی له به‌یاننامه‌كه‌دا ئاماژه‌ی پێكراوه.\nهه‌رچه‌نده به گشتی ئه‌و ماددانه‌ی له راگه‌یێندراوی دۆڵمه‌باخچه خوێنرایه‌وه. راسته‌وخۆ باسی چاره‌سه‌ری پرسی كورد ناكات. ناراسته‌وخۆ باسی چاره‌سه‌ری پرسی كورد ده‌كات. مادده‌كان له‌لایه‌ن عه‌بدوڵا ئۆجه‌لانه‌وه داڕێژرا بوون و بۆ چاره‌سه‌ری پرسه‌كه پێشنیار كرابون، دیاره هه‌رێمی كوردستان و كه‌سایه‌تیتریش رۆڵیان له دووباره داڕشتنه‌وه‌ی ئه‌و ماددانه هه‌بووه. هێنده‌ی له‌یه‌ك تێگه‌یشتنێكه بۆ دووباره پێناسه‌كردنه‌وه‌ی چه‌مكی هاووڵاتی له توركیا، گواستنه‌وه‌یه له تورك بوونه‌وه بۆ توركیایی بوون وه دووباره داڕشتنه‌وه‌ی رێككه‌وتنێكی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی نوێیه له توركیا كه تا راده‌یه‌ك كه‌مالیزم تێپه‌ڕێنێت، لێره‌دا ئه‌وه‌نده به ئاشكرا باسی له پرسی كورد نییه. به‌ڵام ئه‌گه‌ر بێت و ئه‌و دیالۆگانه درێژه‌ی هه‌بووایه و شه‌ڕ هه‌ڵنه‌گیرسایه‌ته‌وه، ره‌نگه له درێژه‌ی گفتوگۆكاندا چوارچێوه‌یه‌كی باش بووایه یان سه‌ره‌تایه‌كی باش بووایه بۆ گه‌یشتن به دانوستان و جۆرێك له چاره‌سه‌ر بۆ پرسی كورد له توركیا.\nكه‌واته ده‌كرێ دۆڵمه‌باخچه بكرێته بنه‌مایه‌ك بۆ دانوستانی داهاتوو؟\nئه‌بوبه‌كر كاروانی: لایه‌نی كه‌م ده‌كرێ به یه‌كێك له كه‌ره‌سته‌كانی ره‌وایه‌تیدان به‌و پڕۆسه‌یه. هه‌روه‌ها وا وێنا ده‌كرێت كه ئه‌م پڕۆسه‌یه مێژوویه‌ك و باكگراوندێكی خۆی هه‌یه و شتێكی نوێ نییه، كه پێشتر هه‌وڵ و خه‌باتی له‌پێناویدا بۆ كراوه. هه‌نگاوی یه‌كه‌می بۆ نراوه‌و ده‌شبێت هه‌نگاوی تری بۆ بنرێت ئه‌لقه‌كان یه‌كتری ته‌واو بكه‌ت تاكوو به چاره‌سه‌ر ده‌گات.\nبه‌ڕێزت وه‌ك نووسه‌ر و سیاسه‌تمه‌دار، چاودێری پڕۆسه‌ی ئاشتی بوون له توركیا، به رای ئێوه له‌داهاتوودا چی بكرێ تا پڕۆسه‌یه‌كی ئاشتی ده‌سپێبكاته‌وه، له‌و رووه‌وه چ پێشنیارێكتان هه‌یه؟\nئه‌بوبه‌كر كاروانی: به بڕوای من ده‌سپێكردنه‌وه‌ی پرۆسه‌ی ئاشتی، ده‌مێنێته‌وه سه‌ر بڕیارێكی ئازایانه‌ی په‌كه‌كه، من پێموایه له ئێستادا ده‌وڵه‌تی توركیا پێداگری زیاتر له سیاسه‌ته‌كانی خۆی ده‌كات. مه‌گه‌ر گۆڕانكارییه‌كی هه‌رێمایه‌تی و نێوده‌وڵه‌تی توركیا بخاته ژێر فشاره‌وه. پێموایه له ئه‌گه‌ری چه‌كدانانی په‌كه‌كه، پێشمه‌رجییه‌ك ده‌بێت بۆ ده‌سپێكردنی هه‌ر گفتوگۆیه‌كی نوێی ئاشته‌وایی له توركیا و گۆڕانكاری به قازانجی كورد. ره‌نگه تا راده‌یه‌ك سه‌ربه‌خۆبونی هه‌ده‌په و ده‌ربازبوونی له‌ژێر هه‌ژمونی په‌كه‌كه و قه‌ندیل نه‌مێنێت، ئۆجه‌لان و هه‌ده‌په پێكه‌وه وه‌ك لایه‌نی ئاشتی وه‌ربگیرێت. به له‌یه‌ك تێگه‌یشتن له‌گه‌ڵ قه‌ندیل دا نه‌وه‌ك به بڕیار لێوه‌رگرتن له قه‌ندیل. له به‌رژه‌وه‌ندی پڕۆسه‌كه ده‌بێته پیشمه‌رجێك بۆ لایه‌نی كوردی تاكو پرۆسه‌كه سه‌ربكه‌وێ. چونكه له ئه‌زموونی خه‌باتی بزووتنه‌وه‌ی كورددا، كاتێ باڵی چه‌كداریی هه‌ژموونی به‌سه‌ر باڵی سیاسیدا هه‌یه، به پێچه‌وانه‌ی نموونه باوه‌كانی دنیایه، به بڕوای من ئاسان نییه به‌و جۆره تا كۆتایی له‌گه‌ڵ پرۆسه‌یه‌كی ئاشتیدا بڕوات. ناتوانێ ئاماده‌ییه پارله‌مانییه سیاسییه دیپلۆماسییه ئاشكراكه له چوارچێوه‌ی پڕۆسه‌یه‌كی درێژخایه‌ندا به‌كاربهێنێت بۆ خۆی. له توركیادا گۆڕانه سیاسییه‌كان گرنگن.\nهه‌ڵه گه‌وره ستراتیجی و مێژووییه‌كانی كورد له باكوور كردی ئه‌وه‌بوو له‌گه‌ڵ ئاكپارتی حكومه‌تی پێكنه‌هێنا\nئه‌گه‌ر هه‌ده‌په ئاماده بێت لایه‌نی كوردی به‌رامبه‌ره‌كه‌ی وه‌ك هاوبه‌شی سیاسی سه‌یر بكات. نه‌وه‌ك وه‌ك دوژمن. جێگای هاوپه‌یمانه‌كه‌ی حیزبه نه‌ته‌وه‌په‌رسته بۆ لایه‌نی فه‌رمانڕه‌وا بگرێته‌وه كه هه‌ر كه‌س و لایه‌نێك بێت، ئه‌مه له‌لایه‌نی كوردییه‌وه. گۆڕانكاری له كۆماری ئیسلامی ئێران و عێراق و سووریاش به جۆرێك له جۆره‌كان كاریگه‌ریی له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌بێت. توركیا و كوردی توركیا و هه‌رێمی كوردستان هه‌موو ئه‌مانه په‌یوه‌ندی به وروژاندنه‌وه‌ی مه‌سه‌له‌ی كورد و ئاشته‌وایی له توركیا ده‌بێت. هاوپه‌یمانییه‌ته ناوخۆییه‌كانی توركیاش كه هه‌ده‌په باڵی سیاسی بزوتنه‌وه‌ی كورده، له چوارچێوه‌ی چ دۆخێكدا ده‌نگ و پێگه په‌رله‌مانییه‌كه‌ی به‌كارده‌هێنێت ده‌چێته چوارچێوه‌ی چ هاوپه‌یمانێتییه‌كه‌وه وه ئه‌و هاوپه‌یمانییه چه‌ند كاریگه‌ریی له‌سه‌ر گۆڕانكاری و ئاڵوگۆڕی سیاسی له توركیا ده‌بێت. ئه‌م ئاڵوگۆڕانه‌ش چه‌ند كاریگه‌ر ده‌بن له‌سه‌ر هاتنه‌كایه‌ی داخوازییه‌كانی كورد و ببنه به‌شێك له ئه‌جێندا سیاسییه‌كان له‌و وڵاته.\nله‌پاش راگه‌یێندراوه‌كه‌ی دۆڵمه‌باخچه، باس له‌وه ده‌كرا له ناو ئاكپارتیدا دوو بۆچوونی جیاواز هه‌بووبێت له‌سه‌ر كۆتاییهێنان یان بره‌ودان به پڕۆسه‌ی ئاشتی، به‌تایبه‌ت له‌نێوان ئه‌ردۆغان و داودئۆغڵو؟\nئه‌بوبه‌كر كاروانی: ئه‌وه‌نده‌ی من زانیاریم هه‌بێت ئه‌حمه‌د داودئۆغڵو كاتی سه‌رۆكوه‌زیرانی توركیا بوو، خواستی ئه‌وه بوو دووباره پڕۆسه‌ی ئاشتی ده‌سپێبكاته‌وه. داودئۆغڵو ده‌یویست له‌گه‌ڵ كورددا بگاته جۆرێك له چاره‌سه‌ریی، به‌ڵام ئه‌ردۆغان له پڕۆسه‌كه پاشه‌كشه‌ی كردبوو. ئه‌ردۆغان پێیوابوو كه له‌لایه‌ن كورده‌وه خیانه‌تی لێكراوه به تایبه‌تیش له جۆری مامه‌ڵه‌كردنی قه‌ندیل و هه‌ده‌په له هه‌ڵبژاردنی ساڵی 2015 كه ئاكپارتییان نزیك كرده‌وه له‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات له‌ده‌ستبدات. به‌بێ ئه‌وه‌ی ئه‌لته‌رناتیڤێكیشی بۆ بخه‌نه‌ڕوو، دووه‌میشیان به‌هۆی ئه‌و ده‌سه‌ڵات و غروره سیاسیییه‌ی كه هه‌ده‌په توشی ببوو. له‌پاش كۆمه‌ڵێك سه‌ركه‌وتن له توركیا. بۆیه من مه‌به‌ستم هاوپه‌یمانێتییه نوێیه‌كه بوو ئایا له هه‌ڵبژاردنی داهاتوودا هاوپه‌یمانێتییه‌كی وا دێته‌كایه‌وه، كه مه‌ترسی بۆ سه‌ر پێگه‌ی ئه‌ردۆغان دروستبكات و ئایا ئه‌وه وا ده‌كات ئه‌ردۆغان كرانه‌وه‌یه‌ك به رووی كورددا بكات. یان ئه‌و هاوپه‌یمانێتییه سه‌رده‌كه‌وێ به بڕوای من هیچ ئه‌جێندایه‌كیان نییه.\nتا ئێستا هیچ كه‌سێك جگه له ئه‌حمه‌د داودئۆغڵو كه پارتێكی به‌هێزی نییه، هیچ كه‌سێ قسه‌یه‌كی بوێرانه‌ی نییه بۆ تێپه‌ڕبونی ئه‌و دۆخه چه‌قبه‌ستووه‌ی له مه‌سه‌له‌ی كورد و سیاسه‌ت له توركیا هه‌یه. جگه له ئه‌حمه‌د داودئۆغڵو كه پارتێكی به‌هێزی نییه تاكو بتوانێ ئاڵوگۆڕێكی گه‌وره له توركیا بخولقێنێت. یاخوود ئایا گه‌له‌كۆمه‌كێكی نێوده‌وڵه‌تی دروست ده‌بێت گۆڕانكارییه‌ك دێته‌پێش تاكو توركیا هه‌نگاوێكی له‌و جۆره بنێت. ئه‌گه‌ر ئه‌ردۆغان و توركه‌كان عاقڵ بن و دوور بڕوانن، له راستیدا كاتی ئه‌وه‌یه هاوپه‌یمانێتییه‌كی ستراتیجی كورد و تورك پێكبهێنرێت. له‌سه‌ر ئاستی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و له‌سه‌ر ئاستی سێ پارچه‌ی كوردستان.\nهه‌ده‌په تووشى غرورى سیاسى ببوو\nپێموابێت یه‌ك له هه‌ڵه گه‌وره ستراتیجی و مێژووییه‌كانی كورد له باكوور كردی، ئه‌وه‌بوو له‌گه‌ڵ ئاكپارتی حكومه‌تی پێكنه‌هێنا، نابێت به‌سه‌ر عه‌قڵێكی سیاسی خاوه‌ن مه‌سه‌له‌یه‌كی گه‌وره‌ی وه‌كو پرسی كورددا تێپه‌ڕی. خۆتان ده‌زانن ئه‌وكاته لایه‌نه سیاسییه‌كانی باشووری كوردستان و كوردانی ئه‌وروپاش تكایه‌كی زۆریان له هه‌ده‌په كرد كه ئه‌و ده‌رفه‌ته بقۆزنه‌وه و له‌گه‌ڵ ئاكپارتیدا حكومه‌تێكی هاوبه‌شی پێكبهێنن، ئه‌گه‌ر بێت و ئه‌و ده‌رفه‌ته‌یان به‌باشی هه‌ڵبسه‌نگاندایه ئه‌وا بۆ یه‌كه‌مجار به ناوی كورده‌وه به‌شداریی له پێكهێنانی حكومه‌تی توركیایان ده‌كرد كه به‌مه‌ش كۆمه‌ڵێك تابویان ده‌شكاند. جگه له‌و ئه‌گه‌ر بێت و ئاكپارتییان ناچار نه‌كردبایه كه په‌نا بۆ حیزبێكی بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌په‌رستی توركی وه‌ك مه‌هه‌په ببات، كه ئێستا سێبه‌ری نه‌ته‌وه‌په‌رسی خۆی به‌سه‌ر هه‌موو جومگه‌كانی ئاكپارتییه‌وه هه‌یه، له راستیدا مامه‌ڵه‌ی ئێستای حكومه‌تی توركیا بۆ مه‌سه‌له‌ی كورد، سیاسه‌تی ده‌وڵه‌ت باخچه‌لی و مه‌هه‌په-یه، وایان له ئاكپارتی كرد له به‌شێك له فه‌لسه‌فه و پاساوی خۆی دووربكه‌وێته‌وه. كه ئه‌ویش كه‌مكردنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌په‌رستی و چه‌مكی میلله‌ت بوو هه‌نگاونان بوو بۆ توركیایی بوون كرانه‌وه به‌سه‌ر پێكهاته‌كان، هه‌ده‌په له‌واده‌ی پڕۆسه‌ی ئاشتیدا وه‌ك هاوبه‌ش مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ ئاكپارتی دا نه‌كرد، به‌ڵكو وه‌ك دوژمن مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ كرد. وه‌ك تۆڵه‌كردنه‌وه مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ كرد. كه به‌مه‌ش ده‌رفه‌تێكی مێژوویی زۆر گه‌وره‌ی له‌ده‌ستدا، واته زۆر گرنگه پارتێكی گه‌وره‌ی ده‌سه‌ڵاتدار پێویستی به هاوپه‌یمانێتی تۆ بێت بۆ ئه‌وه‌ی له هه‌ڵوێستێكدا رزگاری بێت له‌كاتێكدا تۆ پێویستت به‌وه و خاوه‌ن مه‌سه‌له‌یه‌ك بیت و بته‌وێ خزمه‌ت به مه‌سه‌له‌كه بكه‌یت، به بڕوای من نابێت ده‌رفه‌تی وا له‌ده‌ست بده‌یت.\nله‌به‌ر ئه‌وه هه‌ڵه‌یه‌كی مێژوویی و ستراتیجی زۆر گه‌وره له‌ده‌ستچوو كه نه‌ده‌بوو هه‌رگیز به‌سه‌ر عه‌قڵی سه‌ركردایه‌تی كوردا تێپه‌ڕ بووایه.\nبه بڕوای من لایه‌نی كوردی ده‌بێت به‌رچاو روون بێت. ده‌بێت ئاشتی ستراتیجی بێت، چه‌كه‌كه‌ی له‌پێناوی ئاشتیدا بێت. به بڕوای من ئه‌ركی چه‌كداریی كۆتایی پێهاتووه به تایبه‌تی له كوردستانی باكوور، من له ساڵی 2007 وه ئه‌مه‌م نوسیووه. گرنگه لایه‌نی كورد پێناسه‌ی ئه‌ركی خه‌باتی ئه‌و چه‌كه‌ی بكاته‌وه و بیخاته خزمه‌تی ئه‌و مێژووه‌ی مه‌سه‌له‌یه‌ی كه له پێناویدا چه‌كی بۆ هه‌ڵگرتووه. ده‌بێت تێڕوانینه ئایدیۆلۆژیاكه‌ی زیاتر كاڵ بكاته‌وه. پڕۆژه سیاسییه‌كه‌ی زیاتر ده‌ربخات. و دیدێكی رۆشنی هه‌بێت بۆ چاره‌سه‌ر و خاوه‌نی بریارێكی ئازادتریش بێت و توانای قۆستنه‌وه‌ی ده‌رفه‌ته سیاسییه‌كانی هه‌بێت به سودوه‌رگرتن له ئه‌زموون و شكسته‌كانی رابردوو. \nله ساڵی 1965 له سلێمانی له دایك بووه\nوه‌زیری پێشووی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بووه\nئه‌ندامی پێشووی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كگرتووی ئیسلامی كوردستان بووه\nخاوه‌نی 28 كتێبه\nخاوه‌نی نووسین و شڕۆڤه‌یه له رۆژنامه‌كان.\nئه‌ندامی دیالۆگی نێوان كوردی و توركی بووه\nئه‌ندامی لیژنه‌ی باڵای بزووتنه‌وه‌ی ریفڕاندۆم بووه له ساڵی 2005


كۆمه‌ڵه‌يگ عراقى چه‌ن ريگه‌چاره‌يگ دژ كۆرۆنا خستنه‌ڕوێ - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nكۆمه‌ڵه‌يگ عراقى چه‌ن ريگه‌چاره‌يگ دژ كۆرۆنا خستنه‌ڕوێ\nهــــه‌واڵ عــیراق كۆمه‌ڵه‌يگ عراقى چه‌ن ريگه‌چاره‌يگ كۆرۆنا\nشه‌فه‌ق نيوز/ كۆمه‌ڵه‌ى بايلۆجى عراقى ئاشكراى چه‌ن داهێنان و په‌ره‌داينيگ ته‌شخيسى كرد ئه‌را ده‌رخستن پيشوه‌خته له‌باره‌ى ڤايرۆس كۆرۆنا له‌و نموونه‌ى تاقيكاريه‌يله ك له نه‌خوه‌ش يا گومانليكرياگه‌يل وه‌رگريه‌ێد له ماوه‌ى 3 سه‌عات و وه دقه‌ت فريه‌يگه‌و.\nله‌ى باوه‌ته‌و، محه‌مه‌د ئبراهيم مزعه‌ل زاناى توێژينه‌وه‌يل و سه‌رۆك كۆمه‌ڵه‌گه له به‌ياننامه‌يگ وت: شماره‌يگ له توێژه‌ره‌يل و مامۆستاو ئه‌كاديميه‌يل له ده‌سه‌ى ئدارى كۆمه‌ڵه‌گه هه‌وڵ فريه‌يگ دانه له په‌ره‌داين وه چه‌ن ته‌شخيسيگ ئه‌را يه‌كه‌مجار له عراق و ناوچه‌گه وه‌گشى چ عه‌ره‌بى يا هه‌رێمى.\nباس له‌وه‌يش كرد ئى ته‌شخيسكردنه په‌ره وه‌پى درياگه له هاوشيوه‌يلى وه وه‌كارهاوردن چه‌ن چينه‌يگ تايبه‌ت وه ڤايرۆس وه‌شيوه‌يگ گه‌وراتر ئه‌را دقه‌ت زياتر ك هاوشيوه‌ى ئه‌و ئه‌نجامه‌يله‌سه له وڵاته‌يليگ جوور ئه‌مريكا و چين و ئۆرپا و ده‌وڵه‌ته‌يل تر ده‌رئه‌كه‌فێد، ئاماژه وه‌يه‌يش كرد ئى داواكاريه پيشكه‌ش وه لايه‌نه‌يل په‌يوه‌نديدار عراقى كرياگه له‌وه‌ر مقه‌يه‌تيكردنى جوور داهێنانيگ و چه‌وه‌ڕێ ئه‌نجامه‌گه‌ى ئه‌كريه‌ێد وه‌ل په‌سه‌نكردنى.\nكه‌ركوك ئاشكراى خاسه‌وبوين دو حاڵه‌ت تويشهاتگ وه كۆرۆنا كرد\nئاگريگ له به‌غدا كه‌فته‌وه\nئه‌مريكا به‌ڵگه له‌بان ئه‌وه نه‌يرێد عراق سه‌رچه‌وه‌ێ په‌لاماره‌گه‌ێ "ئارامكۆ" بويه\nوه‌زير خارجيه‌ى ئيرانى ره‌سيه به‌غدا\nشانديگ په‌رله‌مانى عراقى له‌وه‌ر پته‌وكردن په‌يوه‌نديه‌يل سه‌ردان ئيران كرد\nعراق بۆردمان ئسرائيلى ره‌ته‌و ئه‌كا: رێ ياسايى له‌باره‌ى ئه‌و ده‌سدريه‌يله ئه‌گريمنه وه‌ر\nپلاندانان راسيه‌يل ناكووكى"خانه‌ى نه‌ته‌وه"له سه‌رشمارى ئاينده ده‌رخست


خەونی مانەوەی سەرۆك |\nHome بیروڕا خەونی مانەوەی سەرۆك\nلە ماوەی 25 ساڵی دەسەڵاتی خۆماڵی لە هەرێمی كوردستان چوار هەڵبژاردن كراون ئەویش بۆ پەرلەمانی كوردستان (1992، 2005، 2009 و 2013)، بەڵام هەڵبژاردن بۆ سەرۆكی هەرێم لە ساڵی (2005)ەوە كراوە و لەو كاتەوە تا ئێستا تەنیا مەسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمە، دوای ئەوەی ماوەكەی تەواو بوو، لە پەرلەمانی كوردستان وادەكەی بۆ 2 ساڵی تر درێژ كرایەوە، دوای بەسەرچوونی ئەو زیادكراوی ماوەیەش ״دەستبەردار״ نەبووە.\nبەو پێیە، بارزانی دوو خولی یاسایی و خولێكی دیكەی درێژكراوە و دەستبەردارنەبوونیش لە كورسییەكەی ماوەتەوە، كە ئەو پرسەش بووە هۆكاری سەرەكیی كێشە سیاسییەكان و سەرهەڵدانی دژواریی و دابڕانی نێوان لایەنەكان و تێكدانی بنەمای حكوومەتی بنكەفراوانی هەرێم بوو كە بە پێی ئەنجامی هەڵبژاردنی 2013 پێك هێنرا.\nدیوێكی دیكەی كێشەكانی هەرێم دەستبردنی چوارلایەنەكە بوو (یەكێتیی، گۆڕان، یەكگرتوو، كۆمەڵ) بۆ هەمواركردنەوەی پڕۆژەیاسای دەستووری هەرێم، كە داوا دەكرا دەسەڵاتەكانی سەرۆكی هەرێم كەم بكرێتەوە و سیستمیش بە پەرلەمانی جێگیر بكرێت، كە تیایدا دوو خولیش بۆ سەرۆكی هەرێم دیاری دەكرا، بۆیە بەو پێیە بوایە ئەو دەستكاریی و هەمواركردنانە بە هەڕەشە بۆ سەر ״بارزانی״ وەك سەرۆكی هەرێم، لە لایەن خودی بارزانی و پارتی دیموكراتەوە لێك درایەوە بۆ سەر پۆست و كورسیی سەرۆكایەتیی هەرێم كە بارەگاكەی لە سەری ڕەشە، ئەوەش كرایە دەرهاویشتەی قەیرانی سیاسی، لەو كاتەشەوە پارتی ئیدارەی قەیرانەكان دەكات و درێژەی بە مانەوەی بارزانی داوە، كە ئەوەش ئەو مەیلەی لێ دەخوێندرێتەوە كە پارتی و بارزانی ״دەستبەرداری ئەو پۆستە نابن״.\nشەڕی داعش و مەسەلەی سەربەخۆیی كوردستان، دوو هەنجەتی بارزانی و حزبەكەیەتی بۆ مانەوە و دەستبەردارنەبوون، كە ئەوەش مەسجێكی ئاشكرا و ڕاشكاون بۆ ״دەستاودەستكردنی دەسەڵات״، كە لادان و ڕازینەبوونە بەو پایە سەرەكییەی ئەزموونی هاوچەرخ و دیموكراسی، كە پێچەوانەكەی لە ئەزموونی هەرێمدا هەیە، وێنە كێشراوەكانی سیمای دیموكراسی لەسەر ئاستی ناوخۆ و جیهانی دەرەوە هەم تەڵخ، هەمیش ناشرین كرد، كە پێشتر وڵاتانی ڕۆژئاوا و زلهێزەكان وەك ئەزموونێكی دیموكراسی پشتوانیی هەرێم بوون، كە پڕۆسەكانی هەڵبژاردنەكانی ڕابردووی دوای قۆناغی شەڕی ناوخۆی 1993-1997 كورد و ستەمی دیكتاتۆریی بەعسیان، كردبووە پێوەر.\nپشتیوانیی وڵاتان بۆ هەرێم لە ئێستادا بە بچوككراوە و كاتی دەبینرێت، ئەویش لەسەر ئاستی هاوپەیمانێتیی نێودەوڵەتی دژ بە داعشە، كە 42 دەوڵەتی لە خۆ گرتووە، ئاستی پشتیوانییەكەش بۆ هەرێم لە پێشمەرگەیە لە دژی داعش.\nئەو پشتیوانیكردنە لە ئەزموونی دیموكراسیی هەرێم، بۆ پشتیوانیی پێشمەرگە بۆ شەڕی داعش، پەیامێكی ڕوونە، كە بەستراوەتەوە بە وادەی مانەوەی داعش، نەك پەیوەندییەكی ستراتیژیی درێژخایەنی ڕەسمی!! بۆیە هەركاتێك شەڕی داعش كۆتایی هات، ئەو پشتیوانییەش كۆتایی دێت، هاوپشتانی دیموكراسییش گۆڕانی بەسەردا هاتووە و دێت.\nهەرێم لە 2005ەوە بەشداریی هەڵبژاردنی نوێنەران لە عێراق دەكات، كە تەمەنێكی كەمی دیموكراسییە، دوو سەرۆككۆماری گۆڕیوە، كە هەردووكیان كوردن و لەسەر پشكی یەكێتیی بوون، بەڵام سەرۆكی هەرێم لە پۆستەكەیدا ماوەتەوە، ئەوەش دوو نموونەی نێو یەك چوارچێوەن بۆ بەراوردكردن و پاشەكشەی دیموكراسیی و دەستاودەستی دەسەڵات، كە كورد تێیدا سەركەوتوو نەبووە.\nرازینەبوونی بە دەستاودەستكردنی دەسەڵات و ئەو كێشمەكێشمە سیاسیی و یاساییانەی لە هەرێم خوڵقێنراون، ئاماژەی دڵخۆشكەر نین، بۆ ئاڵوگۆڕی ئاشتییانە، بەڵكو سەركێشانە بۆ تاكڕەویی و خۆسەپێنی، كە نیشانەكانی داخستنی دەرگای گفتوگۆی سیاسیی و یاسایی و پەرلەمانی و بگرە پڕۆسەی هەڵبژاردنیشە بەسەر چارەسەردا، سەلماندنی ئەو نیەتەن بۆ دەستبەردارنەبوون یان سێرچكردنی ڕێگای دیكە بۆ درێژەدان بە مانەوە، كە ڕەنگە بە هەمواركردنەوەی دەستووری هەرێم بێت، ئەویش بە سفركردنەوەی ماوەكانی خولەكانی پێشووی بارزانی لە پۆستی سەرۆكایەتیدا لە دوانزە ساڵی ڕابردوو، ئەویش دانانی بڕگەیەكی یاساییە بۆ خۆكاندیدكردنەوەی بۆ دوو خولی دیكەی یاسایی و دەستووری كە 8 ساڵی دیكەی مانەوەی بۆ مسۆگەر دەكرێت كە سەرۆكی هەرێم بێت تا ساڵی 2025، ئەویش ئەگەر ئەمساڵیش هەڵبژاردن بكرێت و پڕۆژەی دەستوور هەموار بكرێتەوە، چونكە ئەو ماوانەی بارزانی سەرۆكی هەرێم بووە، لە غیابی دەستووردا بوون، ئەگەریش دەستوور پەسه‌ند بكرێت بەبێ كۆسپ، ئەوا ئەو مەیلی مانەوەیە بەو چەشنە ویستراوەی پارتی و بارزانی ئاڕاستە دەكرێت، ئەگەریش بەو چەشنە غیابە دەستوورییە بمێنێتەوە، ئەوا دیسان درێژەدانە بە مانەوە و ئیدارەدانی قەیرانی سیاسیی و یاسایی و ئابووری و حوكمڕانی، وەك ئەوەی ئێستا هەرێمی تێدایە.\nجیا لەوەش ئەگەر كۆسپەكانی بەردەم ئەو ویستەی بارزانی سەخت و دژوار بن و پێچەوانە بێتەوە لەگەڵ خەونی مانەوە، ئەوا ئەو پۆستە لە لای كەسێكی بارزانیی دیكە دەهێڵنەوە، كە ئەو ئەگەرەشیان كارتێكی دیكەی خەوێنراوی تری پارتییە بۆ تەسلیمنەكردنەوەی كورسیی سەرۆكایەتیی هەرێم.\nهەمواری دەستووری توركیاش بۆ مانەوەی ڕەجەب تەیب ئەردۆگان سەرۆككۆماری توركیا تا 2029، هەمان ئەو مەیل و ویستەی پارتی و بارزانییە، بۆ مانەوە و دەستبەردارنەبوون لە پۆستی كورسی و دەسەڵات، كە ڕەنگە بەرژەوەندییە بازرگانی و نەوتی و ئابوورییە نهێنییەكانی نێوانیشیان، فاكتەری پاڵنەر بن بۆ شەڕی مانەوە، كە بەشێكی زۆریانی تەواو كردووە و بە تەواونەكراوییش بەجێی ناهێڵن.


ڕاپۆرتی شیکاری هەنگاو لە سەر ئەشکەنجە کردنی دەستبەسەر کراوانی شاری سنە\n13:09 - 3 January 2020\nهەنگاو: بە پێی ئەو زانیاریانەی کە بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو بگەیشتووە و هەروەها ئەو وتوێژانەی لەگەڵ چەند دەستبەسەکرا کە ڕۆژانی ٢٥ تا ٢٩ مانگی ڕابردوو لە شاری سنە لەلایەن ناوەندە ئەمنیەکانەوە دەستبەسەر کرابوون ئەنجام دراوەە، ئەو کەسانە لەلایەن هێزە ئەمنیەکانەوە بە شێوەی سیتماتیک ئەشکەنجە کراون و بۆ شوێنی نادیار گوازرابوونەوە.\nرێژەی دەستبەسەرکراوان بە ڕادەیک زۆر بووە کە هیچ جیاکاریەکی لە نێوان کەسانی بەساڵاچوو و منداڵانی تەمەن ژێر ١٨ ساڵ نەکراوە و هاووڵاتییە دەستبەسەرکراوەکان بە شێوەی بە کۆمەڵ بۆ دەستبەسەرگەکان گوازراونەتەوە.\nلێکۆلەرەکان و هێزە ئەمنییەکان بە شێوەی دڕندانە لەگەڵ دەستبەسەرکراوەکان هەڵسوکەوتیان کردووە و یەکێک لە دەستبەسەرکراوان لە وتووێژ لەگەڵ هەنگاو بەم شێوەیە باسی لە بارودۆخی دەستبەسەرگە کردووە :”ڕۆژی ٢٥ی خەزەڵوەر بە لێدان و بێرێزی ڕەوانەی شوێنێکی نادیار کرام، لە ماوەی چەند رۆژی یەکەمدا لەگەڵ کەسانی دیکە بە بێ هیچ خواردنێک بەسەرمان برد، تەنیا دەمانتوانی لە شێرێکی ئاوی گەرم، ئاو بخۆینەوە، پێم وایە ڕۆژی چوارەم بوو کە چاوی بەستراو رەوانەی ژورێکی سارد کرام، هەر کە برامە ژورەکە بە کابلی کارەبا و لەقە درامە بەر لێدان، دواتر یەکێک لەوان پرسی ئەندامی چ گروپێکی؟ ئەو فیلمانەی نێو موبایلەکەت بۆ کێ بەرێ دەکرد؟ منیش وتم بۆ خۆم گرتوومە و نەمویستووە بۆ کەس یا لایەنێکی بنێرم، هەر لەو کاتەدا سەتڵێک ئاوی ساردیان بەسەرمدا کرد، دیسان هەمان پرسیاریان لێم کرد، بەڵام من هیچ وڵامێکم نەبوو بۆیان، هەموو گیانم وشک هەڵهاتبوو و کە دیسان بە شۆکێری کارەبایی لێیان دام.”\nئەو کەسە کە ناسنامەی لە هەنگاو پارێزراوە، دەڵێت: ئەشکەنجەکان بەشێوەی گشتی بووە و هەموونانیان رووت دەکردەوەو قامچیال لێ دەداین و بە هەڵکردنی پرۆژێکتۆریک نەیاندەهێشت دەستبەسەرکراوان بۆ ماوەی ٢٤ کاتژمێر بنوون.\nناوبراو کە بۆ ماوەی ٢٩ ڕۆژ لە شوێنێکی نادیار کە دەڵێن دەستبەسەرگەی ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە بووە، ڕاگیرابوو و لەژێر چەندین ئەشکەنجەی جۆراوجۆر بووە بۆ بەندیخانەی ناوەندی سنە گوازراوەتەوە هەرەشەی لێ کراوە کە نابێت لەگەڵ هیچکام لە بەندکراوەکان، پەیوەندی بگرێت و دوای ماوەیەک بە دانانی بارمتەی قورس ئازاد کراوە.\nجێگای ئاماژەیە کە بە هۆی ڕێژەی زۆری دەستبەسەرکراوان، هێزە ئەمنیەکان بە هیچ شێوەیەک جیاکاریان بۆ منداڵانی ژێر ١٨ ساڵ نەکردووە و لەگەڵ بەندکراوانی دیکە ڕایان گرتوون، لە نێو ئەو ڕێژەیە، تا ئێستا توانیومانە ناسنامەی ٨ کەس یەکێک لەوان سینا محەمەدیان لە تەمەنی ١٦ ساڵە روون بکەینەوە.سینا ڕایگەیاندووەکە لە کاتی دەستبەسەرکرانیدا بە دڕندەیی لە ژێر ئەشکەنجەدا بووە قامچی و کابلی لێ دراوە.\nبە پێی بەدواداچوونەکانی هەنگاو کە تا ئێستا کۆتایی نەهاتووە، دەزگای دادوەری لە کوردستان بە بێ لەبەرچاوگرتنی یاسایی ئایینی دادرەسی کەیفەری بۆ نموونە سەلاحیەتی زاتی و خۆجێی، بە هۆی زۆر بوونی دەستبەسەرکراوان پەروەندەکانیان بە شێوەی بە کۆمەڵ بەڕێ کراون.\nئەو کارە نایاسییە بەرانبەر ئەو منداڵە ژێر ١٨ ساڵانانەوە و بە لەبەرچاوگرتنی دادرەسی تایبەتی منداڵان و مێرمنداڵان ئەنجام دراوە.\nبە پێی لێکۆڵینەوەکانی هەنگاو تا ئیستا ناسنامەی ٣٧ کەس لە دەستبەسەرکراوان بە شێوەی سەلمێندراو روون بووەتەو کە چەند کەسیان بە دانانی بارمتە ئازاد کراون و تا ئێستا هیچ زانیاریەک لەسەرچارەنووسی ئەوانی دیکە لەبەردەستدا نیە.


📝 ئێڤار ئیبراهیم داوایەک ئاڕاستەی بارزانی دەکات بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 7 2017 9:07AM\nسەرۆکی لیژنەی داکۆکیکردن لە مافی ئافرەتان لە پەرلە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ م.ب. 7-8-2017 9:07:48\nدوێنێ شەو لەبەرنامەی (ئێوارە نێت لەکەناڵی ئێن ئارت [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 23-9-2019 16:48:22\n👁 ئەم بابەتە 18,890 جار بینراوە


سەرۆکی هه‌رێمی کوردستان له‌گه‌ڵ سه‌رۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق کۆبووه‌وه و رایانگەیاند، جەخت لەسەر گرنگیی به‌رده‌وامیی گفتوگۆ بۆ چارەسەرکردنی کێشە هەڵپەسێردراوەکان بەپێی دەستوور و جێبەجێکردنی بەندەکانی یاسای بودجەی فیدراڵی دەکەنەوە کە بەمدواییە پەسەند کرا بە جۆرێک مافی هاووڵاتیانی عێراق بپارێزێت.\nسەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان بڵاویکردەوە، ئێواره‌ی ئه‌مڕۆ شه‌ممه له به‌غدا نێچیرڤان بارزانی، سه‌رۆکی هه‌رێمی کوردستان له‌گه‌ڵ محەمەد حەلبووسی، سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران کۆبووه‌وه و لە کۆبوونه‌وه‌که‌دا گفتوگۆ سەبارەت بە کۆی پێشهاتەکانی بارودۆخی وڵات و چەند پرسێکی جێی بایەخی هاوبەش کرا.\nئەوەش هاتوە، جەخت لەسەر گرنگیی به‌رده‌وامیی گفتوگۆ بۆ چارەسەرکردنی کێشە هەڵپەسێردراوەکان بەپێی دەستوور و جێبەجێکردنی بەندەکانی یاسای بودجەی فیدراڵی کرایه‌وه کە بەمدواییە پەسەند کرا بە جۆرێک مافی هاووڵاتیانی عێراق بپارێزێت.\nسەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان ئەوەشی خستوەتەڕو، له کۆبوونه‌وه‌که‌دا ئاماژە بە گرنگیی ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختە لە وادەی دیاریکراوی خۆیدا و ڕەخساندنی کەشێکی لەبار بۆ ئەنجامدانی کرایه‌وه بە جۆرێک هاووڵاتیان نوێنەرانی خۆیان بە ئیرادەیەکی ئازاد هەڵبژێرن و متمانەیان بە ئەنجامەکەی پتەو بکات.