دامه‌زراندنی سیسته‌می سوڵتانیی پێویستی به‌خوێنده‌وار نییه\nدیکتاتۆرەکان تەنھا دڕندە نین، بەڵکو دەشێت کۆمیدییش بن. سەرۆکی پێشوی تورکما‌نستان، سەفەرموراد نیازۆف، یەکێکە لە سوڵتانە ھەزەلییەکانی ناو مێژووی نوێی سیاسیی سەدەی بیست و بیست و یەکەم. ئەم دیکتاتۆرە سێ ریفراندۆمی یەک لەدوای یەکی کرد، بۆئەوەی بە زۆرینەی ڕەھا وەک تەنھا سەرداری نەتەوەیی وڵات ھەڵبژێردرێت و تاوەکو لە ژیاندا بێت حوکمی ئەبەدیی وڵاتەکەی بکات. پاش ماوەیەک ئەم دیکتاتۆرە خۆشی کرد بە سەرداری ھەموو تورکمانزمانەکانی دونیا و نازناوی „تورکمانباشی“ بەخۆی بەخشیی کە مانای باوکی تورکان دەگرێتەوە. ناوی قوتابخانە و فرۆکەخانە و تەنانەت جۆرێک لە (کا‌ڵەک)یشی کرد بە توکما‌نباشی. وێنە و پۆستەرەکانی تورکمانباشی لە ھەموو شوێنێکی وڵاتدا دەبینران، لەسەر لەشەقامەکانەوە بیگرە بە تێپەڕبوون بە دیواری باڵەخانەکان، تاوەکو دەگات بە پەرلەمان. لۆگۆی کەلـلەسەری خۆی لە سوچی سەرەوەی دەستەڕاستی شاشەی ھەموو کەناڵەکانی تەلەفیزیۆندا دانابوو. وێنەی سەرۆک لەسەر ھەموو بەرھەمە خۆراکیی و خواردنەوە نەتەوەییەکانیشدا وەک ڤۆدگا و چایی، چاپکرابوو. نیازۆف تەنھا سەرۆکی دەوڵەت نەبوو، بەڵکو سەرۆکایەتی ھەموو دەزگا گرنگەکانی وڵاتەکەشی دەکرد، لەوێنەی سەرۆکی حکومەت و سەرۆکی لەشکر و سەرۆکی مەجلیسی بەرگریی و سەرۆکی کۆمیتەی ئاساییشی نەتەوەیی و مەجلیسی نەتەوەیی و زۆر دەزگای تریش. نیازۆفیش وەکو ھەموو دیکتاتۆرییەکانی دوای ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتی سۆڤیەت، لە کۆمۆنیستێکی تەمام عەیارەوە بوو بە ناسیۆنالیستێکی بێوێنە و سیستەمێکی سوڵتانیی زۆر ئاوارتەی دامەزراند. ئەم پیاوە نە بڕوای بە دەستوور ھەبوو نە بە یاسا، تا ئەو شوێنەش ھەڵبژاردن و ریفراندۆمی دەکرد و دەزگای پەرلەمان و پەرلەمەنتارەکانی بەلا‌وە مەبەست بوو کە بە زۆرینەی رەھای دەنگ بەیعەت بکرێت و وەکو قائیدی زەرورەت ھەڵبژێردرێتەوە.\nئەم دیکتاتۆرە ھەزەلییە زیاتر لە ٢٠ ساڵ حوکمی ڕەھای گەلێکی پێنج ملیۆنی کرد کە دەوڵەتەکەی بە یەکێک لە دەوڵەمەندترین وڵاتانی دونیا لە گازی سروشتیی و نەوت دادەنرێت. نیازۆف قەشمەریی بە کەرامەتی ئینسان و مافی مرۆڤ و دەستوور و یاسا دەھات، ھەربۆیە کتێبێکی نووسیی بۆئەوەی جێگای دەستوور بگرێتەوە. „روحنامە“ ناوی ئەو کتێبە ھەزەلەییەیە کە یەکێک لە کۆمیدییترین دیکتاتۆرەکانی دونیا نووسیویەتی. ئەم کتێبە بوو بە بیبڵی ئایدیۆلۆژیی دەوڵەت و ھاوشێوەی ئایەتولکورسییەکی سیاسیی بوو، چونکە ھەر کەسێک لە ماڵەکەی یان لەشوێنی کارەکەی لەگەڵ خۆی ھەڵیبگرتبایە، ژیانی لە ھەموو بەڵایەک پارێزراو دەبوو، ھەر خوێندەوارێکیش دەرخی بوایە، پلەی ئیداریی و تایتڵی ئەکادیمیی وەردەگرت. „روحنامە“ بوو بە پسوڵەی وەرگرتنی پۆست و شوێنی کار و پلەی زانستییی و تەنانەت مۆڵەتی شۆڤێریش بەبێ دەرخکردنی ئەم کتێبە مومکن نەبوو. بە پارەی نەوت و گاز نزیکەی ٣٠٠٠ پەیکەر و مۆنۆمێنتی لە ئاڵتوون و برۆنز و بەرد بۆ دروستکرا. کەم باڵەخانە ھەیە لە عیشق ئابادی پایتەختی تورکمانستان، وێنەی سەرۆکی بەسەرەوە نەبێت. یەکێک لە مۆنۆمێنتە ئاڵتونییە بەناوبانگەکانی عیشق ئاباد کە بەرزاییەکەی ٨٠ مەتر دەبێت، پەیکەرەکەی سەرۆکە کە لەگەڵ ئاراستەی خۆردا دەجوڵێتەوە و لەگەڵ خۆرئاوابوونیشدا پشوودەدات. سێ یەکی سامانە شەخسییەکەی کە لە بەتاڵانبردنی گاز و نەوتدا دەستیدەکەوت، بەرامبەر بە فائیدەی سێ لەسەد لە دوێچە بانکی ئەڵمانیادا قایمی کردبوو. کۆمپانیای ئۆتۆمبیلی دایملەر- کرایسلەر کە بەرھەمھێنەری ئۆتۆمبیلی مارسیدیسە، بەرامبەر بە سەفەقەیەکی گەورەی ئابووریی کتێبەکەی وەردەگێڕێتە سەر زمانی ئەڵمانی.\nیەکێک لە کۆمیدیترین و دراماتیکیترین کاری ئەم دیکتاتۆرە گۆڕینی ناوی ھەموو مانگەکانی ساڵ بوو کە یەکێکیان ناوی خودی „تورکمانباشی“ خۆیەتی و مانگێکی تریشی بەناوی „قوربانسوڵتان“ی دایکییەوە ناوناوە. گەنجان بۆیان نەبوو ددانی ئاڵتوونیان ھەبێت و پیاوانیش ریش و قژی درێژ. پاشئەوەی نەشتەرگەرییەکی دڵیان بۆ کرد و دکتۆرەکان جگەرەیان لێ قەدەغەکرد، جگەرەکێشانی لە ھەموو وڵاتەکەی قەدەغەکرد و کەس بۆی نەبوو لە روبەری گشتییدا جگەرە بکێشێت. وەک نموونەیەک دەمەوێت بە یەکێک لە دێرە بەناوبانگەکانی کتێبەکەی کۆتایی بە حیکایەتی ئەم سوڵتانە بھێنم کە دەڵێت: „گەر من خیانەت لە وڵاتەکەم تورکمانستان بکەم، گەر من خیانەت لە تورکمانباشیی بکەم، با ژیانم وێرانبکرێت.“\nسەرۆک و خێزانە سیاسییەکانی کوردستان و لەسەروی ھەموویانەوە پارتی دیموکراتی کوردستان یەکێکە لەو ھێزە سوڵتانییانەی کە خەون و ستراتیژیان ھاوشێوەی خەونەکانی نیازۆفە. ئەوەی ئەوان دەیانەوێت مانەوەی خۆیانە وەک سوڵتان و سەرداری ئەبەدیی ھەرێمی کوردستان. بەحوکمی جوگرافیا و ھەندەسەی دەسەڵاتیش لە ھەرێمدا ئەم ھێزە سوڵتانییە ناچارە سازش لەسەر ھەندێ پرۆسەی شکڵیی بکات، بەبێئەوەی یەک ملیمەتر لە خەونە سوڵتانییەکانی خۆی دووربکەوێتەوە. دوا سازشی پارتی بریتی بوو لە ھەڵبژاردنی سەرۆکی ھەرێم لە پەرلەمانەوە. گەرچی لەڕووکەشدا ھێزە ئۆپۆزیسیۆنە رادیکاڵەکانی جاران بە ریتۆریکێکی دێماگۆگیانە وایدەردەخەن کە ھەڵبژاردنی سەرۆکی ھەرێم لە پەرلەمانەوە دەستکەوتێکی گەورەیە، بەڵام لەجەوھەردا ھەنگاوێکی گەورەیە بۆ خێراکردنی پرۆسەی بەسوڵتانیکردنی حوکمڕانیی و بەخێزانییکردنی تەواوی سیاسەت لە ھەرێمدا. پارتی تەنھا گوڵبژێری ئەو حیزبانەی نەکرد کە دەیەوێت لە حکومەت و دامەزراندنی سیستەمەکەیدا بەشداربن، بەڵکو ڕۆڵبژێری سیاسیی و ئەخلاقییشی بۆ کردن. پارتی توانی بۆ یەکمینجار بەتەنھا ئیملای سیاسەتی داھاتووی ھەرێم بکات. پارتی بۆ دروستکردنی حکومەتەکەی و سیستەمە سیاسییەکەی ئەو ھێزە سوڵتانییانەی ھەڵبژارد کە ھەم ھاوشێوەی مۆدێلەکەی خۆین و ھەم متمانەی پێیانە و ھەم ئەو ڕۆڵانەشیان بۆ دەستنیشاندەکات کە دەبێت لە داھاتوودا بۆی بگێڕن. بۆئەم مەبەستەش ھەر یاسایە و بە فیلتەری لیژنە یاساییەکەیدا تێپەڕدەبێت و دەبرێتە پەرلەمانە کۆنترۆڵکراوەکەی و زۆرینەی ڕەھا بەدەستدەھێنێت. بۆئەم ھەنگاوەش پارتی وەکو ھێزێکی سوڵتانیی تومکە، پێشوەخت ھەموو زەمینەسازییەکی یاسایی کردبوو کە لەچەند مادە و بڕگەیەکی ناو یاسای سەرۆکایەتی ھەرێمدا جێگەی کردنەوە و بە ڕەزامەندی و ملکەچیی گۆڕان و یەکێتی تێپەڕێنرا. سەرەتا، یاسای سەرۆکایەتی ماوەی سێ رۆژی ھەزەلیی داناوە، بۆئەوەی کەسانی تر خۆیان بۆ سەرۆکی ھەرێم کاندید بکەن. مرۆڤ کاتێک نموونەی نیازۆف دەبینێت، سەری لەم ھەنگاوەش ناسوڕمێت، چونکە لە ھیچ شوێنێکی دونیادا نەبووە کە خۆکاندیدکردن بۆ سەرۆکایەتی ھەرێمێک ماوەی سێ رۆژی ھەتیوی بۆ دانرابێت. ھیچ قوتابیەک ناتوانێت خۆی بۆ تاقیکردنەوەی شەشی سەرەتاییش لەماوەی سێ رۆژدا ئامادەبکات، چجای بۆ کاندیدکردنی سەرۆکی ھەرێم. ھەرچی پرسی بڕوانامەی سەرۆکیی ھەرێمیشە کە بە زرنگی کەسانێکی ئۆپۆزیسیۆن خرایە دەنگدانەوە و بوو بە شەرمەزارییەکی گەورە بۆ فراکسیۆنی گۆڕان، لە سیستەمە سوڵتانییەکەی پارتیدا جێگەی پرسیار نییە، چونکە ئەم خێزانە سوڵتانییە لەجەوھەردا خۆی بە ھەڵبژێردراوی خودا و نەتەوە دەزانێت بۆ سەرۆکایەتییکردنی ئەم میللەتە.\nئەوەی جێگای سەرنجە ھەر لەسەرەتای ئەم سەفەقەیەی نێوان پارتی و گۆڕان و یەکێتیدا، نەبوونی ھیچ متمانەیەکی پارتی بوو بە پەرلەمانتارەکانی ئەم دوو ھێزە. پارتی لەدوای ئەزموونی خولی پێشوەوە مارانگا‌ز بووە، نایەوێت جارێکی تر سیاسەت لە دۆخی باری نائاساییدا بکات و ناچاربێت پەرلەمان دابخاتەوە. ئەو پەرلەمانێکی کۆنترۆڵکراو و دەرگاواڵای تەنھا بۆ ئەو پەرلەمانتارانە دەوێت کە گوێڕایەڵ و ملکەچی سەفەقەکەی دەبن بەپشتیوانی کرداریی و مەعنەویی ھەردوو ھێزەکەی تر. بۆ ئەم مەبەستەش دەرەچەیەکی یاسایی دۆزییەوە کە نەک ھەر ڕێگر دەبێت لە پەیمانشکێنیی، بەڵکو دەبێت پەرلەمانتارەکان بە ئاشکرا دەست بۆ یاساکە بەرزبکەنەوە، بۆئەوەی خائین و دڵسۆزەکانی پرۆژە سوڵتانییەکەی لە پەرلەماندا بۆ دەرکەوێت. لەم پێناوەشدا یاساناسانی پارتی برگەیەکی یاسایی ناوێزەیان داڕشت کە تایبەتە بە دەنگدان بەشێوەیەکی ئاشکرا. ئەم بڕگەیە نەک دژ بە ھەموو پرنسیپەکانی دیموکراسیی و پەرلەمەنتارییە، بەڵکو وەکو نموونەیەکی زۆر ئاوارتە و وەک یەکێک لە داھێنانەکانی مۆدێلی سوڵتانیزمی ھەرێم دەچێتە ناو مێژووی پەرلەمانتاریزمی سوڵتانییەوە. ئەم ستراتیژە نوێیەی پارتی فیلتەری دووھەم بوو بۆ پرسی بێمتمانەیی و چاودێریکردنی شەفافانەی ھەموو جۆرە سەرکێشییەکی پەرلەمەنتارەکانی گۆڕان و یەکێتی و ڕێگرتن لە دروستنەبوونی موفاجەئەی سیاسیی تاڵی تر، وەکو لە دەورەی پێشوودا بینیمان.\nبەیعەتدانی ئاشکرا بۆ سەرۆک لە پەرلەمان تەنھا مانای کردنی پەرلەمەنتارەکان نییە بە قوتابی گوێڕایەڵی حیزبە سوڵتانییەکان و لەناوبردنی ھەموو نھێنییەکی دەنگدانیش نییە کە لە سیستەمی پەرلەمانتاریزمدا پەیڕەوی لێ دەکرێت، بەڵکو تاکە زەمانەت بوو بۆ متمانەبەخشین بە گۆڕان و یەکێتی و بەشدارییکردنیان لە پۆست و داھات و دەسەڵات.\nپرۆسەی بە پەرلەمانییکردنی سوڵتانیزم ئەو گەمژەییە سیاسییەیە کە ھەموو ھێزە سیاسییەکان بە بڕ و قووڵایی جیاواز بەرپرسیارێتیی مێژووییان بەردەکەوێت. لەپاش ڕازییبوونی بزوتنەوەی گۆڕان و یەکێتی بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆکی ھەرێم بە ھەموو دەسەڵاتەکانییەوە لەناو پەرلەمان و لەپاش قبوڵکردنی ئەو دوو بڕگە شەرمئاوەرەی باسمانکردن، مۆدێلێکی تری سوڵتانیی و کۆمیدیایەکی پەرلەمەنتاریی نوێیان لەناوچەکە و جیھاندا سەقامگیرکرد. لەم سیستەمە سوڵتانییە نوێیەی ھەرێمدا خێزانی سەرداری یەکەم پێویستی بە چەند خێزانێکی تری سیاسیی ھەیە کە نەک تەنھا شەرعییەت بە پرۆسەی تەوریسی سیاسیی بدات و دەسەڵاتەکانی سەرۆک وەکو خۆی بھێڵێتەوە، بەڵکو دەبێت زەمانەتی ئەوەش بکەن کە ئاڵوگۆڕکردنی دەسەڵات بەتەنھا لەناو خێزانی یەکەمی سیاسییدا ڕوودەدات و ناچێتە دەرەوەی بازنە خێزانییەکەی ئەوەوە.\nلەداھاتووشدا پارتی ھەموو دەرگا یاسایی و سیاسییەکانی لەبەردەمدا واڵایە بۆ نووسینی „روحنامە“کەی کە ناوی دەستووری ھەرێمی کوردستانی لێ دەنرێت. پارتی بۆ دامەزراندن و بنجبەستکردنی تەواوەتی سیستەمە سوڵتانییەکەی پێویستی بە خوێندەوار نییە، بەڵکو پێویستی بە گەمژەی سیاسیی ھەیە.


19 ماده‌ى تر له پڕۆژه‌ى په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌مان په‌سند كرا\nخوێندنه‌وه‌ی یه‌كه‌میش بۆ دوو پڕۆژه یاسا كرا\n06/02/2018 02:14:00 م\nسه‌عات 11ى پێشنیوه‌ڕۆی ئه‌مڕۆ 2018/2/6، په‌رله‌مانى كوردستان به‌سه‌رۆكایه‌تیی دكتۆر جه‌عفه‌ر ئیبراهیم ئێمینكی، جێگرى سه‌رۆكی په‌رله‌مانى كوردستان و بێگه‌رد دڵشاد تاڵه‌بانی، سكرتێری په‌رله‌مان، دانیشتنی ژماره (7)ى ئاساییی خولی پاییزه، ساڵی پێنجه‌م له خولی چواره‌مى هه‌ڵبژاردنى ئه‌نجامدا.\nسه‌ره‌تا جێگرى سه‌رۆكی په‌رله‌مان، به‌رنامه‌ى كارى دانیشتنه‌كه‌ى خوێنده‌وه كه له‌چوار خاڵ پێكهاتبوو، خاڵی یه‌كه‌م بریتی بوو له گفتوگۆكردنی پڕۆژه‌ى په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌مانی كوردستان، كه له‌لایه‌ن لیژنه‌ی كاتى بۆ پێداچوونه‌وه‌ى په‌یڕه‌وی ناوخۆ ئاماده‌كراوه، به‌پێی بڕیاری ژماره (26)ى ساڵی 2014 و بڕگه‌ی (8) له مادده‌ى (په‌نجاو شه‌شه‌م)ى یاسای هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی كوردستان ژماره (1)ى ساڵی 1992ى هه‌مواركراو و پاڵپشت به مادده‌ى (94)ى په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌مانی كوردستان ژماره (1)ى ساڵی 1992ى هه‌مواركراو، خاڵی دووه‌میش بریتی بوو له خوێندنه‌وه‌ى یه‌كه‌م بۆ ئه‌و دوو پڕۆژه یاسایه: (پڕۆژه یاسای ده‌سته‌به‌ركردنی نوێنه‌رانی ئافره‌تان له دامه‌زراوه‌كانی هه‌رێمی كوردستان و پڕۆژه یاسای رێكخستن و یه‌كخستنی عه‌لوه‌كان)، به‌پێی ماده‌ی (71) له په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌مانی كوردستان ژماره (1)ی ساڵی 1992ى هه‌مواركراو،خاڵی سێیه‌میش بریتی بوو له زیادكردنی ئه‌ندامى په‌رله‌مان به‌ڕێز په‌رى صالح حه‌مید، بۆ سه‌ر لیژنه‌ی په‌روه‌رده و خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی)، به‌پێی ماده‌ی (44) له په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌مانی كوردستان ژماره (1)ى ساڵی 1992ى هه‌مواركراو، خاڵی چواره‌م و كۆتایی به‌رنامه‌ی كاریش بریتی بوو له گفتوگۆكردنی پڕۆژه یاسای زیاده‌ڕۆیی له‌سه‌ر موڵكی ده‌وڵه‌ت، به‌پێی ماده‌كانى (72،74،75)، له‌په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌مانی كوردستان ژماره (1)ى ساڵی 1992ى هه‌مواركراو.\nپاشان به‌پێی خاڵی یه‌كه‌می به‌رنامه‌ی كارى دانیشتنه‌كه، داوا له لیژنه‌ی كاتی بۆ پێداچوونه‌وه به په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌مان كرا بێنه شوێنی تایبه‌ت بۆ خوێندنه‌وه‌ى ئه‌و ماده و بڕگانه‌ی كه ئاماده‌یان كردبوو بۆئه‌وه‌ی بخرێنه ده‌نگدانه‌وه به‌مه‌به‌ستی په‌سندكردنیان كه بریتی بوو له به‌شی پێنجه‌می پڕۆژه‌ى په‌یڕه‌وه‌كه كه تایبه‌ت بوو به لیژنه هه‌میشه‌ییه‌كان و لیژنه كاتییه‌كانی په‌رله‌مان كه له بیست ماده پێكهاتبوو له ماده‌ی 28ى په‌یڕه‌وه‌كه‌وه ده‌ستیپێده‌كرد كه‌تێیدا ئاماژه به چۆنیه‌تیی هه‌ڵبژاردن و پێكهاته و ماوه‌ی پێكهێنان و دیاریكردنی ژماره‌ى ئه‌ندامان له لیژنه‌كاندا كراوه، سه‌باره‌ت به بڕگه‌ی یه‌كه‌می ماده‌كه كه باس له‌ماوه‌ی هه‌ڵبژاردنی لیژنه هه‌میشه‌ییه‌كان ده‌كات له ماوه‌ی 25 رۆژدا، له‌لایه‌ن ژماره‌یه‌ك له ئه‌ندامانى په‌رله‌مانه‌وه پێشنیازكرا ئه‌و 25 رۆژه لابدرێت و ماوه‌كه كراوه بێت، به‌ڵام پێشنیازه‌كه ده‌نگی پێویستی نه‌هێناو بڕگه‌كه وه‌ك خۆی مایه‌وه، هه‌روه‌ها پێشنیاز كرا كه لیژنه‌كان بۆیان هه‌بێت سكرتێرێك یان زیاتریان هه‌بێت بۆ لیژنه‌كه، ئه‌و پێشنیازه‌ش خرایه ده‌نگدانه‌وه و به زۆرینه‌ی ده‌نگ په‌سند كرا.\nپاشان كۆی ماده‌كه كه له پێنج بڕگه پێكهاتبوو خرایه ده‌نگدانه‌وه و به زۆرینه‌ی ده‌نگ په‌سند كرا.\nماده‌ی 29 كه تایبه‌ت بوو به ژماره‌ی لیژنه هه‌میشه‌ییه‌كانی په‌رله‌مان، دوای پێشنیازى ژماره‌یه‌ك له ئه‌ندامانى په‌رله‌مان بۆ لێكدانی چه‌ند لیژنه‌یه‌ك به‌یه‌كه‌وه و مانه‌وه‌ى هه‌ندێ لیژنه‌ش وه‌كو خۆیان و یه‌كلاكردنه‌وه‌یان به ده‌نگدان ژماره‌ی لیژنه‌كانی په‌رله‌مان له 22 لیژنه‌وه كرا به 15 لیژنه.\nماده‌كانی 30 و 31ى په‌یڕه‌وه‌كه‌ش كه تایبه‌ت بوون به كارى لیژنه‌كان و كۆبوونه‌وه‌كانی و وه‌رگرتنى بڕیاره‌كان به زۆرینه‌ی ده‌نگی ئه‌ندامانى لیژنه‌كه و دانیشتنه‌كانى و تۆماركردنیان له كۆنووس و خستنه به‌رده‌مى هه‌ر بابه‌تێك له‌لایه‌ن سه‌رۆكی په‌رله‌مانى كوردستانه‌وه بۆ به‌رده‌م لیژنه هه‌میشه‌ییه‌كان، دواى خستنه ده‌نگدانیانه‌وه به‌جیا په‌سند كران.\nسه‌باره‌ت به ماده‌ی 32ى پىیڕه‌وه‌كه‌ش كه تایبه‌ت بوو به ئاماده‌بوونی ئه‌ندامانى په‌رله‌مان و راوێژكارانی په‌رله‌مان به‌پێی پسپۆڕییان له كۆبوونه‌وه‌ى لیژنه‌كان، له‌لایه‌ن ژماره‌یه‌ك له ئه‌ندامانى په‌رله‌مانه‌وه پێشنیاز كرا بڕگه‌ی دووه‌مى ماده‌كه لابدرێت، ئه‌و پێشنیازه‌ش خرایه ده‌نگدانه‌وه و به زۆرینه‌ی ده‌نگ په‌سند كرا، دواتر كۆی ماده‌كه خرایه ده‌نگدانه‌وه و به كۆی ده‌نگ په‌سند كرا.\nماده‌كانی (37،36،35،34،33)ى په‌یڕه‌وه‌كه‌ش كه تایبه‌ت بوون به جێبه‌جێبوونی ئه‌و حوكمانه‌ی كه له‌و په‌یڕه‌وه‌دا هاتوون بۆ ئاماده‌بوون له دانیشتنه‌كانی په‌رله‌مان به‌سه‌ر ئاماده‌بوون له دانیشتنی لیژنه‌كان و جێگرتنه‌وه‌ی شوێنی ئه‌ندامێكى لیژنه‌كان له‌كاتی به‌تاڵبوونی شوێنه‌كه‌ى به‌پێی په‌یڕه‌و و به‌دواداچوون و لێپرسینه‌وه له كارى لیژنه‌كان له‌لایه‌ن ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تیی په‌رله‌مان، دوای خستنه ده‌نگدانیانه‌وه به‌جیا به كۆی ده‌نگ په‌سند كران.\nماده‌ی 38ى په‌یڕه‌وه‌كه‌ش له‌سه‌ر پێشنیازی لیژنه‌ی كاتیی پێداچوونه‌وه و پێشنیازی ژماره‌یه‌ك له ئه‌ندامانی په‌رله‌مان به زۆرینه‌ی ده‌نگ لادرا.\nهه‌روه‌ها پێشنیاز كرا ماده‌ی 39ی په‌یڕه‌وه‌كه‌ش لابدرێت به‌ڵام پێشنیازه‌كه ده‌نگی پێویستی نه‌هێناو ماده‌كه وه‌ك خۆی په‌سند كرا.\nماده‌كانی (43،42،41،40)ى په‌یڕه‌وه‌كه‌ش كه تایبه‌ت بوون به‌شێواژی راوێژكردنی لیژنه‌كان به‌شاره‌وایان و پێسپۆڕانى په‌یوه‌ست به‌كارى لیژنه‌كان و داواى دانیشتنی گوێگرتن له‌سه‌ر هه‌ر بابه‌تێك كه‌په‌یوه‌ست بێت به‌كارى لیژنه‌كه له‌گه‌ڵ لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار كه‌رتى حكومى و تایبه‌ت و هه‌روه‌ها به‌دواچوون و لێكۆڵینه‌وه و سه‌ردانی مه‌یدانیی لیژنه‌كان و داواكاریی لیژنه‌كان بۆ ئاماده‌بوونى وه‌زیرى په‌یوه‌ندیدار و لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار به لیژنه‌كان و به‌شدارییان له دانیشتنه‌كانی په‌رله‌مان، هه‌ر چوار ماده‌كه به‌جیا وه‌ك خۆیان خرانه ده‌نگدانه‌وه و په‌سند كران.\nسه‌باره‌ت به ماده‌ی 44یش پێشنیاز كرا كه بڕگه‌ی چواره‌می ماده‌كه به‌و شێوه‌یه دابڕێژرێته‌وه (له‌كاتی كاركردنی لیژنه نابێت نهێنیی كارى لیژنه‌كه بدركێندرێت)، ئه‌و پێشنیازه‌ش خرایه ده‌نگدانه‌وه و به‌زۆرینه‌ی ده‌نگ ره‌تكرایه‌وه و بڕگه‌كه وه‌ك خۆی مایه‌وه به‌مشێوه‌یه (له‌كاتی كاركردنی لیژنه هه‌ر ئه‌ندامێك نهێنیی كارى لیژنه‌كه بدركێنێت ئه‌ندامییه‌تیی لیژنه‌كه له‌ده‌ست ده‌دات)، پاشان كۆی ماده‌كه خرایه ده‌نگدانه‌وه و به زۆرینه‌ی ده‌نگ په‌سند كرا.\nماده‌كانی (47،46،45)ى په‌یڕه‌وه‌كه‌ش كه تایبه‌ت بوون به په‌یوه‌ندیی نێوان لیژنه‌كان و ده‌سه‌ڵاتی جێبه‌جێكردن و كارى به‌دواداچوون و پشكنین و گه‌ڕان به‌دوای راستییه‌كان و ئاراسته‌كردنی راپۆرت و راسپارده‌كان له‌لایه‌ن لیژنه‌كانه‌وه بۆ سه‌رۆكی په‌رله‌مان ، دوای خستنه ده‌نگدانیانه‌وه وه‌كو خۆی به‌جیا په‌سند كران.\nبه‌مجۆره جێگرى سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كۆتایی به به‌شی یه‌كه‌می دانیشتنه‌كه هێنا و دوای پشوویه‌كی كورت دانیشتنه‌كه ده‌ستیپێكرده‌وه و به‌پێی خاڵی دووه‌می به‌رنامه‌ی كارى دانیشتنه‌كه له‌لایه‌ن لیژنه‌ی كاروباری یاساییه‌وه خوێندنه‌وه‌ى یه‌كه‌م بۆ پڕۆژه یاساكانی (ده‌سته‌به‌ركردنی نوێنه‌رانی ئافره‌تان له دامه‌زراوه‌كانی هه‌رێمی كوردستان، یاسای رێكخستن و یه‌كخستنی عه‌لوه‌كان) كران و له‌لایه‌ن سه‌رۆكایه‌تیی په‌رله‌مانه‌وه ئاراسته‌ی لیژنه په‌یوه‌ندیداره‌كان و سه‌رجه‌م ئه‌ندامانی په‌رله‌مان كران و داواش كرا كه هه‌ردوو پڕۆژه یاساكه سیفه‌ی ئیستعجالیان پێبدرێت.\nبه‌پێی خاڵی سێیه‌می به‌رنامه‌ی كاریش به كۆی ده‌نگ په‌رله‌مانتار په‌ری صالح حه‌مید، بۆ سه‌ر لیژنه‌ی په‌روه‌رده و خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی زیاد كرا.\nسه‌باره‌ت به خاڵی چواره‌م و كۆتایی به‌رنامه‌ی كاریش كه بریتی بوو له گفتوگۆكردنی پڕۆژه یاسای زیاده‌ڕۆیی له‌سه‌ر موڵكی ده‌وڵه‌ت، له‌سه‌ر داوای وه‌زراه‌تی شاره‌وانی به‌مه‌به‌ستی ره‌خساندنی كاتی زیاتر بۆ گفتوگۆكردنی پڕۆژه یاساكه له‌گه‌ڵ لیژنه په‌یوه‌ندیداره‌كان به‌مه‌به‌ستی ده‌وڵه‌مه‌ندكردنی زیاتری، دواخرا بۆ دانیشتنی رۆژی دووشه‌مه‌ی داهاتوو و دانیشتنه‌كه كۆتایی پێهات.


پۆلیسى سلێمانى: تەقەکەرێک دەستگیر کرا\nدیاری ئەحمەد 23/09/2020 - 14:26 كوردستان\nدوای ئەوەی مەسرور بارزانی، سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان، لە پەیامێكدا نیگەرانیی لە بەرامبەر گۆرینی دیموگرافیای ناوچە كوردستانییەكان و ئەو شاڵاوەی تەعریب و داگیركارییەی كە لەو ناوچانە ئەنجام دەدرێ دەربڕی، ئەندامێكی سەركردایەتیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان پەیامەكەی سەرۆكی حكوومەت بە گرنگ وەسف دەكات.\nئەمڕۆ چوارشەممە 23/9/2020، ئەحمەد عەسكەری، ئەندامی ئەنجوومەنی سەركردایەتیی یەكێتیی، بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: "پرۆسەی بەعەرەبكردن، پرۆسەیەكە ڕەگ و ڕیشەیەكی قووڵی نەتەوەیی و ڕەگەزی هەیە، بابەتێكە لە هزری عەرەبی شۆڤێنیدا هەیە، ئەو بەعەرەبكردنەی كە ئێستا هەیە و دەكرێت لەم ناوچەیە، دەبێ كورد بەرامبەریان بگرێ ئەگەر بە شەڕەداریش بێ، بۆیە گرنگە لەسەر ئەو پرسە ئێستا كورد ناوماڵی خۆی رێك بخات و یەكگرتوو و یەكڕیز بێ".\nئەحمەد عەسكەری، ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، كورد دەبوو پێداگری بكات لەسەر چارەسەركردنی كێشەكانی نەك شەڕی پۆست و پلە بكات، دەبوایە بابەتی یەكەمی ساغكردنەوەی زەویوزارەكان بێ، بەپێی هەموو بەڵگەكان ئەو زەویوزارانە هی كورد بووە و هەموو بەڵگەكانی دادگا هاوپشتمان بوو، لەكاتێكدا كە سەرۆك كۆمار كورد و بوو و پارێزگار و بەرێوەبەری پۆلیس لە كەركووك كورد بوو و ئەنجوومەنی پارێزگا زۆرینەی كورد بوو، دەبوو ئەوكاتە ئەو گرفتە چارەسەر بكرایە.\nلەبارەی گرنگیی پەیامەكەی دوێنێ ئێوارەی مەسرور بارزانی، سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان، سەبارەت بەهەڵوێستی حكوومەتی هەرێمی كوردستان لەسەر تەعریب و داگیركردنی زەویوزاری كورد لە ناوچە كوردستانییەكان، بە تایبەت سنووری كەركووك، ئەحمەد عەسكەری، گوتی، ئەو هەڵوێستە گرنگە و هەموو هەڵوێستێك لەسەر ئەو دۆخەی ئێستای سنووری كەركووك گرنگە، تەنانەت هاوارێك و دەربڕینی ڕایەك هەر گرنگە، چونكە عەرەب سڵ لەوە دەكەنەوە، بەڵام تێگەیاندنی نەتەوە یەكگرتووەكان و دنیای دەرەوە و خۆپیشاندان، كاریگەریی خۆی هەیە و پێویستە بەرنامەمان هەبێ بۆ ئەو بابەتە، كە باسكردنە لە خاكی میللەتێك.


نوێترین ئامارەکانی گومرکی چین دەری دەخات کە بازرگانی و تیجارەتی دوو لایەنەی ئەم وڵاتە لەگەڵ کۆماری ئیسلامی لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵ (٢٠١٩) لە چاو خولی هاوشێوەی ساڵی پار دابەزینی بەرچاوی بە خۆیەوە بینیوە.\nچین لە ماوەیەدا بە گشتی چوارمیلیارد و ٥٥٢ میلیۆن دۆلار هەناردەی بۆ ئێران بووە کە لە چاو خولی هاوشێوەی ساڵی ڕابردوو نزیکەی ٤٦ لە سەد دابەزیوە و هاوردەی ئەم وڵاتەش لە ئێرانەوە لەم خولەدا ٢٨٪ دابەزینی بە خۆیەوە بینیوە و دابەزیوە بۆ هەشت میلیارد و ١٣١ میلیۆن دۆلار.\nگرنگی چین لە بازرگانی لەگەڵ ئێڕان بۆ ئەم خاڵە سەرەکییە دەگەڕێتەوە کە نە تەنیا گەورەترین شەریکی بازرگانی ئێرانە، بەڵکوو گەورەترین هاوردەکاری نەوت ئێرانیش بوو و تەنانەت پاش نوێ نەکردنەوە مۆڵەتە نەوتییەکانی ئەمریکا بۆ مشتەرییەکانی نەوتی ئێران لە گوڵانی ئەمساڵدا، هاوردەی نەوتی ئێران ئەگەرچی سنووردار بەڵام لێی بەردەوام بوو.\nوەزارەتی خەزێنەداری ئەمریکا ڕۆژی دوو شەممە ٣١ی جۆزەردان کۆمپانیای "ژوهی ژن رانگ”ی چین و خاتوو یومین لی، بەڕێوەبەری ئەوەی بەهۆی بەردەوامی دان بە هاوردەکردنی نەوتی ئێران خستە لیستی گەمارۆکانی ئەمریکاوە. هەوڵێک کە توندی لە لایەن دەوڵەتی پێکەنەوە بەرەوڕوو بوویەوە. ئەمە لە حاڵێکدایە کە کۆمپانیایی رفینیتۆ (کۆمپانیای شوێن پێ هەگرتنی نەوتهەڵگرەکان) باس لەوە دەکات کە شەش حەوتوو لەمەوبەر نەوتهەڵگرێکی ئێرانی باری نەوتی لە ئێران وەرگرتووە.\nئەگەرچی بە پێی ئاماری باقی کۆمپانیاکانی دیکەی شوێن پێ هەڵگرتنی نەوتهەڵگرەکان و لەوان "کۆپلێر”، کۆمپانیای سینوپێک و "سی ئێن پی سی” چینیش لە بری قەرزەکانیان لە ئێران، لەماوەی مانگی ڕابردوودا ١٨٦ هەزار بۆشکە نەوتیان لە ئێران وەرگرتووە، بەڵام ئەم بارە نەکڕاوە، بەڵکوو ئێران لە بری قەرز بەم کۆمپانیایە بۆ گەشەی مەیدانی ئازادگان و یادآوران، بە پێی ڕێکەوتنی پێشوو لە بری پارەی کاش، نەوتی پێ داون.\nچین هەروەها لە مانگی مەی دا ٢٩٩ هەزار بۆشکەی نەوتی ئێرانی هاوردە کردبوو، بەڵام بەشی بەرچاوی ئەو نەوتە، بەر لە کۆتایی هاتنی مۆڵەتی لێخۆشبوونە نەوتییەکانی ئەمریکا کڕابوون و بار کرابوون.\nوردەکاری ئامارەکانی گومرکی چین ڕۆژی سێ شەممە یەکی گەلاوێژ لە ماڵپەڕی ڕەسمی خۆی دا بڵاو کردۆتەوە کە دەری دەخات کە کۆی هەناردەکراوی ئێران (بە نەوتی و غەیرە نەوتییەوە) بۆ ئەو وڵاتە لە مانگی ژوەن دا بۆ نزیکەی ٩٦٠ میلیۆن دۆلار دابەزیوە کە لانی کەم لە ماوەی دە ساڵی ڕابردوو دا بێ وێنە بووە.\nئامارەکان گومرکی چین باس لەوە دەکات کە کۆی بازرگانی دەرەکی ئەم وڵاتە لە شەش مانگی سەرەتای ئەمساڵ دا بۆ دوو تریلیۆن و ١٦١ میلیارد دۆلار کە زیاتر لە ٥٤٪ی ئەو ڕێژەیە چین هەناردەی کردووە.\nهەناردەی چین لەم ماوەیەدا لە چاو خولی هاوشێوەی ساڵی ڕابردوو تا ڕادەیەک یەکسانە، بەڵام هاوردەی چین ٤.٣ ٪ دابەزیوە کە زۆرتر بە هۆی شەڕی تەعرەفە گومرکییەکانە لەگەڵ ئەمریکا.\nکۆی بازرگانی چین لەگەڵ ئێران نزیکەی ٠.٦٪ کۆی گشتی بازرگانی چینە کە ئەمە ژمارەیەکی ئەوتۆ نییە.\nلە وردەکاری ئاماری گومرگی چین دا هاتووە کە بازرگانی نێوان ئەمریکا و چین لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵ بۆ زیاتر لە ٢٥٨ میلیارد دۆلار دابەزیوە کە ١٤٪ دابەزینی بەخۆیەوە بینیوە، بەڵام بەمحاڵەشەوە بازرگانی چین و ئەمریکا زیاتر لە ٢١ ئەوندەی بازرگانی لەگەڵ ئێرانە.\nئامارەکان باس لەوە دەکەن کە هەناردەی چین بۆ ئەمریکا لەم ماوەیەدا ٦٪ و هاوردەی لە ئەمریکاوە نزیک بە ٣٠٪ دابەزیون.


بایگانی‌های دەرهێنان - دەسکەوتەکانی کۆماری ئێسلامی ئێران\nدوو شه‌ممه, ئازار 30 2020\n154- بەرهەم هێنانی پۆلیمرەکانی زیرەک بۆ باشینەسازی لە بەکارهێنانی وزە\n149- دیزاین و بەرهەمهێنانی ئامێری لێکۆڵینەوەی تایبەتی مەغزە\n148- دروستکردنی یەکەمین “پاپۆڕی خێرا دورمەودا کۆپتەرهەڵگر”\n117- دەرهێنانی یەکەم نەوتی سەوزی جیهان لە ئێران\nئیران بە بەرهەم هێنانی16 هەزار بەرمیل نەوت لە میدانی هاوبەشی هەنگام سەرەڕای پێشبڕکێ کردن لە هاوبەشی ئۆمانیی خوێ لە کەنداوی فارس بۆ یەکەم جار لە مێژووی 12 ساڵەی پیشەسازی نەوت، ئێمکانی دەرهێنانی زێری سەوز ڕەنگی دابێن کردووە. یەکێک لە گرنگترین…\n15- بەرزبوونەوەی یەدەگی هیدروکربووری و غازی سروشتی ئێران\nلە ساڵانی دوای سەركەوتنی شۆڕشی گەلانی ئێرانەوە یەدەکی هیدروکەربووری وغازی سروشتی ئێران لە دەرەنجامی چالاکییەکانی دۆزینەوەیی دا بەرزبووەتەوە ولە نێوان ساڵانی 1357 تاوەکوو1391 لە 145.94 ملیاربەرمیل بە 157ملیار گەیشتووە. هەروەها یەدەگی لەباربۆ بەرهەمهێنانی غازی سروشتی لەم ماوەیە دا لە12.75 تریلیۆن مەتر…\nئامێر (9) ئۆتۆمبێل (5) ئێران (75) دەرمان (23) شێرپەنجە (9) غاز (4) فڕۆکە (7) موشەک (7) موشەکی (4) موشەکی زلزال (4) موشەکی کروز (4) مووشەک (4) مۆخابرات (5) نانۆ (7) هێزە چەکدارەکان (4) پیشەسازی (10) چارەسەرکردن (4) کیمیایی (5)


میسر نزیكبووه‌ته‌وه له شكاندنى ڕیكۆردى 100ملیۆنى له‌ڕووى ژماره‌ى دانیشتوانه‌وه\n20:57 سێ شه‌ممه 17 ئه‌یلول 2019\nبه‌گوێره‌ى ده‌زگایه‌كى سه‌ر به ناوه‌ندى گشتى ئامارى میسر، ژماره‌ى دانیشتوانى ئه‌و وڵاته به‌رزبووته‌وه و 99 ملیۆنى تێ په‌ڕاندووه و نزیكبووه‌ته‌وه له 100 ملیۆن دانیشتو.\nهه‌ر به‌پێى ئامارى ئه‌و ده‌زگایه كه ناوى ‘الساعه السكانیه’ و له‌سه‌ر ماڵپه‌ڕى فه‌رمى ده‌زگاى ئامارى میسر بڵاو كراوه‌ته‌وه و مانگى حوزه‌یرانى ساڵى ڕابردوو ئه‌نجامدراوه، ژماره‌ى دانیشتوانى میسر گه‌یشتووه‌ته 99 ملیۆن و 300 هه‌زار كه‌س.\nشارى قاهیره‌ى پایته‌خت به‌پله‌ى یه‌كه‌م هاتووه، كه ڕێژه‌ى دانیشتوانه‌كه‌ى له‌شاره‌كانى تر زیاتره و نۆ ملیۆن و 900 هه‌زار خه‌ڵكى تێدا ده‌ژێت، پاش ئەویش شارى جیزه دێت كه ژماره‌ى دانیشتوانه‌كه‌ى گه‌یشتووه‌ته نۆ ملیۆن و 38 هه‌زار هاوڵاتى.\nماڵپه‌ڕێكى ناوخۆى میسریش بڵاوى كردووه‌ته‌وه، ته‌نها له‌ماوه‌ى سێ مانگدا نزیكه‌ى 300 هه‌زار منداڵ له‌دایك بوون، ئه‌وه‌ش دواى ئه‌وه‌ى كه ئاماره‌كه ئه‌نجامدراوه.\nبه‌پێى پێشبینییە‌كانى ده‌زگاى ئامارى میسریش كه له دووتوێى توێژینه‌وه‌یه‌كدا خراوه‌ته ڕوو، ساڵى 2030 ژماره‌ى دانیشتوانى وڵاتەکە 119 ملیۆنێش تێپەڕ دەکات، ساڵى 2052 ده‌بێته زیاتر له 153 ملیۆن كه‌س.\nبه‌پێى ڕێزبه‌ندى وڵاتانى جیهان له‌ڕووى ژماره‌ى دانیشتوانه‌وه، چین یه‌كه‌م وڵاته و ژماره‌ى دانیشتوانه‌كه‌ى نزیكه‌ى ملیارێك و 400 هه‌زار كه‌سه، له‌سه‌ر ئاستى وڵاتانى عه‌ره‌بیش میسر به پله‌ى یه‌كه‌م دێت و به‌دواى ئه‌ویشدا وڵاتى جه‌زائیر و عێراقیش پله‌ى سێهه‌مى وڵاتانى عه‌ره‌بییه.\nسعودیه: هێرشه‌كانى توركیا بۆ سه‌ر باكورى سوریا دووژمنكارانه‌یه\n22:32 چوار شه‌ممه 09 تشرینی یه‌كه‌م 2019\n14:56 پێنج شه‌ممه 26 ئه‌یلول 2019\nسەرتاشێکی هەولێر 17 ساڵە خۆی سەری خۆی دەتاشێت (ڤیدیۆ)\n17:56 چوار شه‌ممه 16 تشرینی یه‌كه‌م 2019\n19:51 شه‌ممه 19 تشرینی یه‌كه‌م 2019\n21:01 دوو شه‌ممه 23 ئه‌یلول 2019\nترەمپ: ناترسم لەوەى لە پۆستەکەم دووربخرێمەوە


16/9/2021 02:59 PM\nپەتاتە لەدوای برنج و گەنمەشامی، زیاترین رادەی بەکارهێنانی لە جیهاندا هەیە. خەڵکی وڵاتانی سەرتاسەری جیهان و هەموو چینە تەمەنییەکان حەزیان لە تامی پەتاتەیە. پەتاتەی نشاستەیی بەشێکە لە پێکهاتەی خواردنە بەتامەکان. بەڵام لە زۆرینەی کاتەکاندا توێکڵی پەتاتە فڕێ دەدرێت. توێکڵی پەتاتە هاوکات لەگەڵ پارێزگاری لە مەوادی خۆراکی ناو پەتاتە، کۆمەڵێک سوودی دیکەشی هەیە، لەدرێژەدا ئاماژە بە چەند دانەیان دەکەین.\nپارێزگاری لە قژ: توێکڵی پەتاتە تێکەڵ بکەن و ئاوەکەی لە پێستی سەرتان بدەن و بە ماوی 5 خولەک مەساجی بکەن. ئەم کارە جگە لەوەی گەشەی خێرای قژی لێدەکەوێتەوە، دەبێتە هۆی درەوشانەوەی قژەکانتان.\nشۆردن و پاککردنەوەی قاپ و قاچاخ: ئەگەر نەتانتوانی پەڵەی سەر قاپەکانتان لەناو ببەن، توێکڵی پەتاتەی پێدا بێنن و بەم جۆرە قاپ و قاچاخەکانتان دووبارە دەدرەوشێنەوە. ئەو ئاسیدانەی لەناو ئاوی پەتاتەدا هەن، جگە لە پەڵە، ژەنگیش لەناو دەبات.\nبەسوودە بۆ دابەزینی کێش: هەموومان دەزانین پەتاتە پڕاوپڕە لە کاربۆهیدرات کە بۆ هاوسەنگکردنی کێش زۆر بەسوودە. جگە لەوە توێکڵی پەتاتە بڕێکی زۆر کەم چەوری، کۆلستڕۆڵ و سودیۆمی تێدایە. هەر بۆیە توێکڵی پەتاتە دەتوانێ بەشێک لە بەرنامەی رجێم کردنەکەتان بێت.\nبەهێزکردنی بەرگریی جەستە: توێکڵی پەتاتە بە یەکێک لە سەرچاوەکانی ڤیتامین C دەناسرێت. هەروەها توێکڵی پەتاتە دەوڵەمەندە بە ڤیتامین B و کالسیۆم و ئەم دوو مادەیەش بەشی جیانەکراوەی سیستمی بەرگری جەستەن.


عێراق و دیموكراتی 2017-12-27\nدیموكراتی یەكێكە لەو باسانەی تەنانەت لە دانیشتنە كۆمەڵایەتییەكانیش لە لایەن تاكی كوردستانەوە باس دەكرێت، هەمووان بە شانازییەوە بانگەشەی دیموكراتی دەكەن، چونكە كاتێك كە دیموكراتی گەشە دەكات، ناسنامەی تاكیش گۆڕانكاری بەسەردا دێت، تاك لەسەر ئاستی توانا و ئەندێشەكانی پێناسەی ناسنامەی خۆی دەكات، دیموكراتی بە شێوازە تەقلیدیەكەی بە مانای (دەسەلاتی گەل بۆ گەل دێت) بەڵام لە راستیدا دیموكراتی تەنیا لە چوارجێوەیەكدا خۆی نابینێتەوە، بەڵكو لە تەواوی ژینگە، پێداویستییەكانی ژیان و گوزەرانی مرۆڤەوە ڕەنگدانەوەی هەیە. دیموكراسی، بە پێناسە سەردەمیانەكەی بریتییە لە: یەكسانی، دادپەوەری كۆمەڵایەتی، نەهێشتنی جیاكاری، پاراستنی مافەكانی مروڤ، سەروەری یاسا و دابینكردنی ئازادییە گشتییەكان، ئەمەش واتای ئەوە دەگەیەنێت كە سیستەمی سیاسی دیموكرات، كۆمەڵگەیەكی تەندروست و خوشگوزەران و ئارامدا بەرهەم دەهێنێت.\nدیموكراتییەت لە سەدەی هەژدەهەم و نوزدەهەمدا، لە وڵاتانی ڕۆژئاوایی وەك: بەریتانیا، فەرەنسا، ئەمریكا سەریهەڵدا كە لە ڕووی پێكهاتەی نەتەوەیی و ئایینییەوە تاڕاددەیەك بێ كێشە بوون.\nلە سیستەمی دیموكراتیدا، دەسەڵاتی (یاسادانان ، دادوەری، جێبەجێكردن) لە یەكتر جیادەكرێنەوە، بۆ ئەوەی ئازادانە ئەركەكانیان ڕاپەڕێنن، لە هەمان كاتیشدا بە پێی ڕێسایەك، هەماهەنگیی لە نێوانیاندا ڕێكدەخرێت، هەرچەندە دیموكراتی بە شێوەیەكی گشتی دەرهاوێشتەی هەست و بیركردنەوەیەكی ژیرانەی مروڤە، بەڵام شێواز و جونیەتی پیادەكردنەكەی بەستراوەتەوە بە كات و شوێن، ئاستی دابەشبوون و هۆشیاری كۆمەڵایەتییەوە.\nلای جۆن لۆك (١٦٣٢ – ١٧٠٤) دیموكراتی بریتییە لە حكوومڕانی زۆ‌رینە، لە هەمان كاتدا مافی كەمینە رێز لێگیراوە، لادان لەو بنەمایە پرۆسەی دیموكراسی دەخاتە ژێرگومان و پرسیارەوە.\nئەگەر ئەم پێناسەیەی "جۆن لۆك" لەسەر عێراقی لای خۆمان جێبەجێ بكەین، دەبینین لە دۆخێكی خراپی بێ متمانەیی و لەبەریەك هەڵوەشاندنەوەدا گوزەر دەكات و سێ پارێزگای گەورەی سوننەشین خاپوور كراوە و دانیشتوانەكانیشیان سەرگەردان و پەراگەندەی وڵاتان و شارەكانی تری عێراق و كوردستان بوونە، كەچی حكوومەتەكەی عەبادی باسی دەستوور و دیموكراتی دەكات.\nئەگەرچی باس و خواسی دیموكراتی بابەتێكی زیندووە لە عێراق، بەڵام لە مێژووی خۆیدا، هەرگیز خاكی عێراق یەك ماڵ نەبووە، ڕۆژ لەدوای ڕۆژ درزی نێوان پێكهاتەكان گەورەتر دەبێت و هەر پێكهاتەیەكیش هەوڵی دەسكەوت و دەسەڵاتی زیاتر بۆ خۆی دەدات.


پارتی‌و یەكێتی سازش لەسەر پۆستێكی وەزاری لەحكومەتی عێراق ناكەن\n01/01/2019 3030 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nپارتی دیموكرات‌و یەكێتی نیشتمانی هیچ كامێكیان ئامادەنین، سازش لەسەر پۆستی وەزارەتی داد بكەن، كە پشكی كوردە لەحكومەتی عێراق.\nبەپێی سەرچاوەیەكی ئاگادار بۆ شارپرێس، بەهۆی سازشنەكردنی پارتی‌و یەكێتی لەپۆستی وەزارەتی دادی حكومەتی عێراقی، تائێستا كاندیدی ئەو پۆستە وەزارییە یەكلانەبووەتەوە، بۆ ئەوەی پەرلەمانی عێراق دەنگی لەسەر بدات.\nهەر بەپێی زانیارییەكان لەپێناوی گەیشتنە رێككەوتنی پارتی‌و یەكێتی بۆ دیاریكردنی كاندیدێك بۆ ئەو پۆستە عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیران داوای لەئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق كردووە، كە دەنگدان بۆ ئەو پۆستە دوابخات.\nپارتی‌و یەكێتی ماوەیەكە ململانێی بەدەستهێنانی پۆستی وەزارەتی داد لەعێراق دەكەن، كە هەر لایەكیان سوورن لەسەر وەرگرتنی پۆستەكەو بەمافی بەركەوتەی هەڵبژاردنی خۆیانی دەزانن.\nباسی پەیوەندی هەولێرو بەغدا دەكات.. گرنگترین خاڵەكانی كارنامەكەی عەدنان زورفی\nتووشبوویەكی كۆرۆنا چیرۆكی خۆی بۆ شارپرێس دەگێڕێتەوە\nئاماری نوێی تووشبووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لەئێران\nپەرلەمان داوا لەحكومەتی هەرێم خواردنە سەرەكییەكان بكرێت‌و عەنباری بكات\nبارزانی: دژی ڕیشەكێشكردنی بەعسم‌و دەسەڵاتم هەبێت هەڵیدەوەشێنمەوە\n1,121,973 كەس لەجیهاندا تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون\nئەو دوو برایەی لەپشت كەیسی 1 ملیار دۆلارەكەی هەرێمن لەلوبنان\nزانیاری لەسەر ئەو دەرمانەی لەئوستورالیا تاقیدەكرێـتەوە\nلەئەگەری شكستهێنانی زورفی جڵەوی دەسەڵات دەكەوێـتە دەست بەرهەم ساڵح\nسعودییە رەتیدەكاتەوە لەرێككەوتنی "ئۆپیك+" كشابێتەوە\nحوكمرانی لە سەردەمی كۆرۆنادا\nكوردستان و بانقی نێوده‌وڵه‌تی و كۆرۆنا\nشاسوار عەبدولواحید پێویستە سور بێت لەسەر قسەكانی نەك پەشیمان بێتەوە


بڕه پاره‌یه‌ك به‌موچه‌خۆران ده‌درێت...دارایی ڕه‌زامه‌ندی ده‌ڕبری\nنەتەوە | 17:14:27 2018-08-10 | (3,902) جار خوێندراوەتەوە\nوه‌زاره‌تی "ته‌ندروستی" هه‌رێم رایده‌گه‌یه‌نێت، ئه‌و پزیشك و كارمه‌ندانه‌ی ئه‌ركی پشكنینی كه‌مئه‌ندامانیان له‌ئه‌ستۆ بووه، بڕه پاره‌یه‌كیان وه‌ك پاداشت بۆ خه‌رجده‌كرێت، به‌رپرسێكی ئه‌و وه‌زاره‌ته‌ش جه‌ختله‌وه‌ده‌كاته‌وه، وه‌زاره‌تی دارایی ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر ته‌رخانكردنی پاره‌ی پێویست ده‌ڕبڕیوه.\nهاوار حه‌سه‌ن، لێپرسراوی لیژنه پزیشكییه‌كان له‌وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی حكومه‌تی هه‌رێم، ڕایگه‌یاند:"ئه‌و پزیشك و كارمه‌ندانه‌ی ئه‌ركی پشكنینی كه‌مئه‌ندامیان له شارو شارۆچكه‌كان پێ سپێدراوه، بڕه پاره‌یه‌كیان وه‌ك پاداشت پێده‌درێت.\nناوبراو وتیشی، خه‌رجكردنی پاداشته‌كه به‌گوێره‌ی پشكنینی كه‌مئه‌ندامان بووه، به‌شێوه‌یه‌ك كه هه‌ر پزیشكێك پشكنینی بۆ هه‌زار خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت ئه‌نجام دابێت، بڕی 500 هه‌زار دیناری پێده‌درێت.\nهاوار حه‌سه‌ن له درێژه‌ی لێدوانه‌كه‌ی بۆ سایتی تۆڕی هه‌واڵی سلێمانی ڕونیشكرده‌وه، ئه‌و كارمه‌ندانه‌ی ته‌ندروستیش كه ئه‌ركی سه‌رپه‌رشتیكردن و ڕاییكردنی مامه‌ڵه‌كانیان له ئه‌ستۆدا بووه، بڕه پاره‌یه‌كی دیاریكراویان بۆخه‌رج ده‌كرێت.\nئه‌و به‌پرسه‌ی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی، راشیگه‌یاند:" وه‌زاره‌تی دارایی ڕه‌زامه‌ندی له‌سه‌ر ته‌رخانكردنی پاره‌ی پێویست بۆ ئه‌و پزیشك و كارمه‌ندانه ده‌ربڕیوه‌و جگه‌له‌وه‌ش، ده‌ستكراوه به خه‌رجكردنی ئه‌و پاداشته له‌ته‌واوی شارو شارۆچكه‌كان، ته‌نها له‌قه‌زای پێنجوێن نه‌بێت كه تائێستا ئه‌و پاداشته خه‌رجنه‌كراوه، واش بڕیاره تیمێكمان به ئیفاد سه‌ردانی سلێمانی بكات و ئه‌و پاداشته بۆ پزیشك و كارمه‌ندانی پێنجوێن خه‌رجبكات.


رێگاي ئێوه تاگ: مەلابەختیار\nبرچسب زده شده با : مەلابەختیار\nمه‌لا به‌ختیار: با كێشه‌ى سه‌ركرده ناڕازییه‌كانی یەكێتی چاره‌سه‌ر بكرێت\nمەلا بەختیار ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نى باڵاى سیاسی و به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانى یه‌كێتى ڕایگه‌یاند لەو كەسانە نییە كە پۆستی تەشریفاتی قبووڵ دەكەن، داواشی كرد په‌یڕه‌وى ناوخۆ په‌سه‌ند بكرێ، دەنا نازانن ئاسۆى ئیشه‌كان به‌ره‌و كوێ ده‌ڕۆن. مەلا بەختیار لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا گوتی: پێویسته یه‌كێتى كۆبوونه‌وه‌یه‌كى هه‌ڤاڵانه له‌گه‌ڵ سەركردە ناڕازییه‌كان بكات، بۆ ئەوەی كێشه‌كانیان چاره‌سه‌ر بكرێ. په‌یڕه‌وى ناوخۆى یه‌كێتى له قۆناغى […]\n01 شوبات 2020


لەسەر ئەركی خاتوو شاناز رەهەندەكانی عوسمان عەلی بڵاوكرایەوە PUKmedia یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nلەسەر ئەركی خاتوو شاناز رەهەندەكانی عوسمان عەلی بڵاوكرایەوە\nکوردستان 09:53 PM - 2022-06-21\nئەمڕۆ 21ی حوزەیران لە 17هەمین ساڵڕۆژی كۆچی دوایی هونەرمەندی گەورەی كورد عوسمان عەلی كۆنسێرتێك و كۆڕێك بۆ ناساندن و بڵاوكردنەوەی كتێبی رەهەندەكانی عوسمان عەلی، لەسەر ئەركی خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد لەلایەن تیپی مۆسیقای سلێمانی لە شاری سلێمانی رێكخرا.\nلەو مەراسیمەدا، خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، لەبەرامبەر تەمەنی پڕ گەوهەری تیپی مۆسیقای سلێمانی و خزمەتی پرشنگداری عوسمان عەلی بە گۆرانی و مۆسیقا و ئاوازی كوردی چەپكە گوڵی رێز و وەفای پێشكەشكردن و دواتریش وێنەیەك لە كتێبی رەهەندەكانی عوسمان عەلی پێشكەشی ژمارەیەك هونەرمەند و كەسایەتی كرد.\nكتێبی توێژینەوەی زانستیی رەهەندەكانی عوسمان عەلی لەلایەن ئەكادیمیی و مامۆستا وهونەرمەند عادل محەمەد كەریم-ەوە نووسراوە و ئامادەكراوە، لەو رێوەڕەسمەدا عادل محەمەد لەوتەیەكیدا پوختەیەكی لەبارەی ناوەڕۆكی كتێبەكە پێشكەشی ئامادەبووان كرد و سوپاسی خاتوو شانازی كرد لەبەرامبەر پشتیوانییە بەردەوامەكانی بۆ تیپی مۆسیقای سلێمانی و هونەرمەندان.\nعوسمان عەلی هونەرمەندێكی دیاری رەوتی گۆرانی و مۆسیقایە لەتەواوی كوردستان، ئەم هونەرمەندە لەماوەی 40 ساڵ تەمەنی هونەریدا، خزمەتێكی زۆر و پرشنگداری بە گۆرانی و مۆسیقا و ئاوازی كوردی كردووە.\nپەرلەمانتارێك: یەكخستنەوەی پێشمەرگە مەترسییەكان كەمتر دەكاتەوە\n11:11 PM - 2022-06-28\nمین بەشوانێكدا تەقییەوەو گیانیلەدەستدا\n10:43 PM - 2022-06-28\nئەمین بابە شێخ: پێویستە حكومەت ژیانی مامۆستایان بپارێزێت\n10:09 PM - 2022-06-28\nشارەوانی سلێمانی جەژنانە قەدەغە دەكات\n09:22 PM - 2022-06-28\nکوردستان 07:44 PM - 2022-06-28 یەكێتی دەبێتە كارەكتەرێكی سەرەكی پرۆسەی سیاسی عیراق\nیەكێتی لەبەغدا رۆڵی كاریگەری هەیە\n05:09 PM - 2022-06-28\nسەرۆك بافڵ: پێشوازی لەهەر پلانێك دەكەین بۆ رێكخستنەوەی هێزی پێشمەرگە بنرێت\n03:15 PM - 2022-06-28\nزانكۆی سەلاحەدین رۆژێكی خوێناوی بەڕێكرد\n12:32 PM - 2022-06-28\nتەقە لە راگری كۆلێژێكی زانكۆی سەڵاحەدین دەكرێت\nهەواڵ 09:38 AM - 2022-06-28\nدامه‌زراندن له‌ته‌ندروستی هه‌ڵه‌بجه ده‌ستپێده‌كات\nکوردستان 09:24 AM - 2022-06-28\nتەرمی 46 كۆچبەر بە خنكاوی دەدۆزرێنەوە\nجیهان 09:19 AM - 2022-06-28\nچۆن خۆمان له تای خوێنبه‌ربوون بپارێزین ؟\nتەندروستی 09:08 AM - 2022-06-28\nئەمڕۆ لە مێژوودا\nجیهان 08:40 AM - 2022-06-28\nكەركوك.. 18حاڵەتی نوێی پەتای خوینبەربوون تۆماركرا\nکوردستان 02:11 AM - 2022-06-28\nگرنگترین ئەركەكانی حكومەتی داهاتوی عیراق ئاشكرا دەكرێت\nعیراق 11:12 PM - 2022-06-27\nماڵی مام لەبەغدا کۆکەرەوەی لایەنە عیراقییەکان\nکوردستان 10:53 PM - 2022-06-27


كوردستان 06/04/2019 - 09:14 نووار فه‌قێ\n- لە 6-4-1919 وەك تۆڵەسەندنەوەی كوشتنی كاپتن پێرسن لە زاخۆ، كۆلۆنێل لیچمەن فەرماندەی سوپای بەریتانیا بە چوار فڕۆكە دەڤەری گۆی سەر بە شارۆچكەی زاخۆ بۆردومان كرد و ژمارەیەك هاووڵاتیی سڤیلی كوردی ناوچەكە شەهید بوون.\n- لە 6-4-1947 لە نزیک گوندی (سۆفیان)ی سەر بە شنۆ لە نێوان پێشمەرگەكانی بارزانی و هێزەكانی ئێرانیدا رەزا قەرەیاغی سەركردەی هێزی پیادەی سوپای ئەوکاتی ئێران كوژرا.\n- لە 6-4-1955 پەیماننامەی عێراقی بەریتانی كە بە پەیمانی ساڵی 1930 ناسراوە كۆتایی هات، ئەوەش پاش ئەوەی عێراق چووە ناو پەیمانێكی هاوشێوەی‌ترەوە كە بە پەیمانی بەغدا ناسرابوو، پەیمانی بەغدا كە یەكێك لە ئامانجە سەرەكییەكانی لێدانی بزووتنەوەی رزگاریخوازی كورد و گەلانی ناوچەكە بوو كە بەریتانیا و عێراق و ئێران و پاكستان و توركیا تێیدا ئەندام بوون و ئەمریكاش ئەندامی چاودێر بوو.\n- لە 6-4-1970 شاعیری كورد مەلا ئەحمەدی حاجی مەلا رەسوول لە شارۆچكەی خانەقین كۆچی دوایی كرد و دواتریش لە گردی سەیوان لە شاری سلێمانی بە خاك سپێردرا.\n- لە 6-4-1991 رژێمی عێراق بە بڕیاری ژمارە 688ی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بۆ ناوچەی ئارام لە هەرێمی كوردستان، قەبووڵ كرد.\n- لە 6-4-2003 لەو كاتەدا كە هێزەكانی هاوپەیمان لە چوارچێوەی پرۆسەی ئازادكردنی عێراقدا لە سەركەوتنی بەردەوام و پێشڕەویدا بوون، رووداوێكی دڵتەزین ڕووی دا تێیدا فڕۆكەكانی هاوپەیمان لە هێڵی هەولێر دیبەگە بە هەڵە هێزێكی هاوبەشی پێشمەرگەی لەشكری شۆڕشگێڕی كوردستان و سەربازە ئەمریكییەكانییان بۆمباران كرد و لە ئەنجامدا 18 پێشمەرگە و فەرماندەی قارەمانی لەشكری كوردستان شەهید بوون و 45ی دیكەش بریندار بوون، لەناو بریندارەكاندا فەرماندەی هێزە تایبەتەكانی لەشكری پێشمەرگەی كوردستان وەجییە بارزانی برای سەرۆك مەسعود بارزانی هەبوو.\n- لە 6-4-2005 جەلال تالەبانی لەلایەن گەلی كوردستان و كۆمەڵەی نیشتمانیی عێراق بە سەرۆك كۆماری عێراق هەڵبژێردرا كە ئەمە بۆ یەكەمجار بوو لە مێژوودا كەسێكی كورد ببێتە سەرۆك كۆماری عێراق.


سەردەمی وەلیعەهدەكان …. نەبەز گۆران – Dengekan\nbyNabaz Goran\tFebruary 13, 2019\tGeneral, Opinion, Slider\nچاوەڕوانناكرێت لەو مۆدێلەی دێتە پێش، بەرهەمەكەی لە هی باوكەكان باشتربێت. ئەشێت وەك فۆڕم، یان وەك نمایشێكی كاتی كۆمەڵێك جوڵەی پێچەوانە بكرێت، بەڵام كۆی جوڵەكان بۆ دروستكردنی سیستەمێكی تەندروست نییە، هێندەی بۆ _تەسفیە_كردنی یەكدییە. ئەو توندییەی _وەلیعەهدەكان_ بەرامبەر بە یەكتری هەیانە، بۆ نەچوونە ژێرباری یەكتری، زۆر فراوانترە لەو توندییەی باوەكانییان بۆ یەكتر هەیانبوو. ئایدیای دروستكردنی سیستەمی حوكومڕانی لە بنەرەتدا ئایدیایەكی كۆنترۆڵكەرانە و وێرانكەری سیستەم بووە. باوكەكان هەمیشە كاریان بۆ _بەكاریزما بوونی خود_ كردووە و بوونی كاریزماش، واتە نەبوونی سیستەم. هەمیشە لەو شوێنەی كاریزمایەكی حیزبی، یان شۆرشگێڕ، یان حوكومڕان بوونی هەبێت، لەو شوێنەدا سیستەم بوونی نییە.\n(لێرەدا سیستەم مەبەست لە دروستكردنی دامەزراوەی تەندروستە.) سیستەم پرۆژەیەك و ئادیدیایەكە گەورەترە لە كاریزما و، دەسەڵاتەكان جیادەكاتەوە و كۆی دەسەڵاتەكان نابەستێتەوە بەیەك كەسەوە. حیزبی كوردیی لەم هەرێمە، لەبری دروستكردنی سیستەم، كاریزمای حیزبی بەرهەم هێناوە و، ئەم كاریزمایەش باوكەكانی _وەلیعەهدەكان_ بوون. تەواوی گوتار و دونیابینیشیان بۆ حوكومڕانی بەو ئاراستەیەدا رۆیشتووە، هەمیشە هەڕەمێك هەیە و كەسێك لە لوتكەی هەڕەمەكەدایە و كۆی دەسەڵاتەكان لای ئەو كۆدەبنەوە. كاتێك ئەمە ئایدیای باوكەكان بێت بۆ دروستكردنی حوكومڕانی، بێگومان نەوەكانییان _وەلیعەهدەكان_ دونیایەكی باشتر بەرهەم ناهێنن و چاوەروانناكرێت(ئۆدیب) دروستبێت.*\nئەم نەوەیەی دێتە سەر حوكومڕانی، بەر لەهەمووشتێك لە حەوشەی حیزبەوە دێت. لەوەش مەترسیدارتر، ئەو تایپانەیان حوكومڕانییەكە دەگرنە دەست، پەروەردەكراوی دەزگا سیخورییەكانی حیزبن. پەروەردەی ئەو دەزگایانە پەروەردەیەكی گوماناوی، پەروەدەیەكی ئەویتر قبوڵنەكردن، دژ بە دیموكراسی، بۆچوونی جیاواز، هاوسۆزی بۆ كۆنترۆڵكردن و خۆكردن بە پاڵەوانی بەرێوەبردن، بنەوانی ئەم پەروەردەیەیە. لەناو ئەو دەزگا سیخوریانەی حیزبی كورییدا پەروەردەیەك بوونی هەیە، هەموو ئەوێكی تری دەرەوەی حیزب، وێنەی دوژمنی هەیە. پاشان مەكینەیەكی گەورەی راگەیاندنی _ئاوەژوكەر_ لەپشت ئەم دەزگایانەوەیە، لە رێگەی ئەم مەكینەیەوە هەوڵدەدەن بۆ تیرۆركردنی كەسایەتی و نەهێشتنی دیدگای جیاوازیی ئەویتری دەرەوەی حیزب.\n(هەڵبەتە هەموو ئەو حیزبە بچوك و تازە هەڵتۆقیوانەی ناو شاشەكان، كە ئابوورییەكەیان هی حیزبە دەسەڵاتدارەكانە، بەهەمان زمان و ئاستی سەتحی بوونی ئەو راگەیاندنانەوە قسە لەسەر ئەویتری دەرەوەی خۆیان دەكەن، كە ئەم دەزگا مەترسیدارانە پێویستییان پێەیەتی. كۆی ئەو تۆمەت و سوكایەتیانەی لەلایەن حیزبی بێئەسڵ و فەسڵی شاشەیی دژی ئەویتری دەرەوەی خۆی دروستیدەكان، خزمەتكردنە بە _وەلیعەهدەكان_ی دەسەڵات. حزمەتكردنە بەو ئایدیدیاییەی نابێت جیاوازی دیگا بوونی هەبێت و، كوشتنی هەموو جیاوازییەكی دیدگا، وزەیەكە بۆ درێژكردنەوەی دەسەڵاتی كۆنترۆڵكەر.)\nهیچكات ناتوانین بەرگری لە دەسەڵاتی باوكەكان بكەین، وەك نمونەیەكی دروست وێنای بكەین. هەریەك لە ئێمە شاهیدی ئەو مۆدێلە زۆر خراپەی حوكومڕانی باوكەكان بوو، لە رابردوودا بینیمان. ئەما مۆدێلی حوكومڕانی نەوەكانییان_وەلیعەهدەكان_ زۆر لە مۆدێلی باوكەكان كۆنترۆڵكەرانەتر دەبێت. لەروی پەیوەندی و نزیكی لە كۆمەڵگە و تاكەكان، باوكەكان نزیكایەتییەك و پەیوەندییەكی پتەویان هەبوو، كە ئەم پەیوەندی و نزكیایەتییە رەگوڕیشەكەی لەناو مێژوودا بوو. بەڵام نەوەكانییان بەشێكی زۆریان لە رۆژئاوا ژیاون و سەر بە جیهانێكی دیكەن، ئەو جیهانە لەبری ئەوەیی تێگەیشتنیان بگۆڕێت، خەونی كۆنترۆڵكردنی دەسەڵاتی بۆ دروستكردون.(هەڵبەت بە داهاتی ئەم وڵاتە لە دەرەوە ژیاون.) بێباكانە و بێماندووبوون هاتوونەتە سەر حوكومڕانی. هیچ كام لەوانەی دێنە پێش، نە ئەهلی ناسینی كلتوورن، نە ئەهلی فەرهەنگ و، نە ئەهلی كاركردن لەناو كۆمەڵگەی مەدەنی و دونیابینی نوێدا. ئاستی گوتار و ئاستی جوڵەكانیشیان، دووبارە كردنەوەیەكی سەتحی ئاستی باوكەكانییانە لەرێگەی پەروەردەی دەزگای سیخوڕێی حیزبییەوە! لەوەش گرنتگرت جەوهەرەكەیان لە باوكەكانیان زۆر _بوخزاوی_ترە.\nبیركردنەوەی كۆنترۆڵكردنی حیزب و لەوێشەوە گواستنەوەی بۆ حوكومەت و حوكومڕانی، یەكەم پایەی ئەم وەلیعەهدانەیە. لە ئێستاوە هەریەكەیان سەرقاڵی دروستكردنی مەكینەیەكی راگەیاندنە، ئەم مەكینەی راگەیاندنە بۆ ئاوەژوكردنەوەی حەقیقەت و كۆنترۆڵكردنی دیدگای گشتییە. بۆ كوشتنی دیدگای گشتی و پارچەپارچەكردنی كۆمەڵگە، تا ئاستی _تۆ لەگەڵمی_ تۆ دژمی_ ئەم مەكینەی راگەیاندنانەی دروستیدەكەن زمانەكەی هەمان زمانی باوكەكانە، دونیابینیەكەش هەمان دونیابینینە ئایدۆلۆژییە حیزبی و خێزانییەكەی دەسەڵاتە. كەسیان نە خەمی فەرهەنگی هەیە، نە خەمی كلتووریی. لەبری ئەمە میدیا بووەتە شوێنێك تا لەوێوە وەك پاڵەوان و وەك سەركردە خۆیانی لێنمایش بكەن. دژەكانیشیان لەناو حیزبە پەراوێزخراوەكانی ئێستادا جگە لە كۆمەڵێك نمایشكاری دەمكراوە، هیچی كە نین. هەرچۆن باوكەكانییان میدیایەكی گەورە لە خزمەتیاندابوو، ئێستا _وەلیعەهدەكان_ بەو میدیایەی حیزب رازی نین و، لە تەنیشت ئەوەدا میدیای تایبەتی بە خۆیان دروستدەكەن. چونكە هەر یەكیان لە ئایدیای خۆیدا بیر لە شەڕەی ئایندەی خۆیدەكاتەوە و، دەیەوێت میدیایەكی هەبێت ئەم شەڕە تایبەتییەی بۆ بكات و كۆی میدیاكانیش لەسەر _داهاتی هەرێم_ بەرێوە دەبرێن.\nهەمان دیمەنی چیرۆكەكە، لەم قۆناغەدا دووبارە دەبێتەوە. ئەهلی بەرگریكار لە حوكومڕانی _وەلیعەهدەكان_ توندتر و زبرتردەبن لە ئەهلی بەرگریكاری باوكەكان. ئەو لەشكرەی لە رێگەی حیزبەوە كۆنترۆڵكراون و بوونەتە بخۆرێك بە شێوازێكی چێژبەخشانە دەكەونە بەرگریكردن لەو مۆدێڵە حوكومڕانییە و، نایانەوێت چاویان بكرێتەوە تا حەقیقەتەكان ببینن. غیابی ئۆپۆزسیۆنێكی راستەقینە دور لە دەنگە دەنگی شاشەكان، فەزایەك بۆ مۆدێلە نوێیەكە دروستدەكات، زیاتر كار لەسەر كۆنترۆڵكردنی كۆی دامەزراوە حوكومڕانییەكان بكرێت. ئەو حیزبە شاشەییانەش كە بە گوتارێكی سەتحی دەكەونە دەنگە دەنگەوە، ئەركەكەیان دروستكردنی وزەی نوێ و بیركردنەوەی نوێ نییە، بەڵكو لە گرێی پەراوێزخستندا شاشە دەكەنە شوێنی خۆ خاڵیكردنەوە و تاماوەیەك شەقام بەچۆڵی دەمێنێتەوە.\nدەكرێت بڵێین: وزەی بەرگریكردن و ئۆپۆزسیۆنی راستەقینەی سەر شەقام لەناو هیچ كام لە حیزبەكاندا بەدیناكرێت، كە دەرك بكەین ئایدیای دەستكاریكردنی ئەم دونیا چەقبەستووەیان هەیە كۆمەڵگەی كوردیی لەم باشوورە تێیكەوتووە. حیزب بووە بە كەرەستەیەك بۆ گەیشت بە دەسەڵات و تەواوی گوتاری حیزب _كلتوور، فەرهەنگ، هونەر، دونیابینی نوێ_ فەرامۆشكردوە و، هەوڵدان بۆ گەیشتن بە دەسەڵات، كۆی ئەو ئایدیایانەیە حیزبی كوردی پێیەوە سەرقاڵە و لە جەوهەردا جیاوازییەك نابینی لەنێوانیاندا و، هەر یەكەشیان خۆی لە ئەویتر بە جیاواز دەزانێت! ئەما لەكۆتاییدا بەو زمانە سەتحییەی خۆیان و بەو نەبوونی فیكرە لە ماهییەتیاندا خزمەت بە هەمان ئەو دەسەڵاتە دەكەن، خۆیان شەڕی بۆ دەكەن پێی بگەن! ئەمەش پێی ناوترێت دونیابینی نوێ و پێی ناوترێت حیزبێك بیەوێت رادیكاڵانە لە كێشە بنەرەتییەكانەوە دەست پێبكات و دوربكەوێتەوە لە ئایدیای _حیزب یانی دەسەڵات_.\nئێستا لە قۆناغێكداین، حیزبەكانی نەوەی _وەلیعەهدەكان_ لە ئاستی بێمنەتییدان، بێمەنەتی بەرامبەر بە حیزبەكانی دیكە. جوڵەكانی پێشو بۆ پێكهێنانی حوكومەت، مانوڕگەلێك بوو هەردوو پارتەكەی دەسەڵات دژی یەكدی دەیانكرد و، مانۆڕەكەش بۆ ناچاركردنی یەكدی بوو، نەك بۆ گرنگیدان بە حیزبەكانی دیكە. كۆی ئەو حیزبانەی لە قۆناغی پێشودا لە دۆخی ئۆپۆزسیۆنبوون، یان لە نیوە دەسەڵات و نیوە شەقام خۆیان دەبینییەوە، بەو حیزبە نوێیەشەوە كە لە ئێستای هاوار هاواركردندایە، گەر ببنە ئۆپۆزسیۆنیش، ئۆپۆزسیۆنبوونیان ناچارییە. ناچاردەكرێن لە چوارچێوەی خۆیاندا لە ناو شاشەكاندا فەزایەكی قسەكردنی دووبارە دروستبكەن، كە ئەو فەزایە وزەی زیاتر بە دەسەڵاتی_وەلیعەهدەكان_ دەدات، چونكە فەزایەك نییە ترس بۆ دەسەڵاتەكەیان بخولقێنێت.\nئەشێت خۆیان واوێنای بكەن دەبنە بەرگریكاری خەمی گشتی و چینە پەراوێزخراوەكان، ئەما لە راستیدا پەراوێزخراون لەلایەن دوو حیزبەكەی دەسەڵاتەوە و هیچ فەزایەك شكنابەن تا كاری تێدابكەن، ناچار دەچنە دۆخی قسەكردنی سەتحییەوە. باشتر بڵێن: لە فۆرمدا دەخولێنەوە نەك پرۆژەیەكی جەوهەریبێت و بیانەوێت مۆدێلێكی نوێ لە ئۆپۆزسیۆن دروستبكەن. گەر هەر دۆخێكیش دروستبێت هەندێك لەوحیزبە پەراوێزخراوانە ببن بە ئۆپۆزسیۆن، بێگومان ئۆپۆزسیۆنی شاشەیی دەبن و تەنها شاشەكان قەرەپاڵەغ دەكەن و توانای جوڵەیەكیان نییە، رایدیكاڵبێت و پەیوەندی بە دەستبردنبێت بۆ رەگوڕیشەی كێشە گەورەكانی كۆمەڵگە. كۆی گوتارەكەیان لە چوارچێوە دووبارەكردنەوەی پۆلۆلیسبوونی شاشەیی دەبێت لەسەر _پیسخۆری، قۆرغكاری، بە بنەماڵەیكردنی دەسەڵات_ وەك كۆی قسەكانی ساڵانی رابردوو، بەڵام بە ئاستێكی سەتحیتر.\nPrevious سەبارەت بە سێکسفرۆشی نووسینی سوسان دۆدیلێت (١) … وەرگێرانی بۆ کوردی لە سویدییەوە: بەکر ئەحمەد\nNext راستییەكان دەربارەی فەنزوێلا – ئەفسانەی نەوتەكەی … عەلی مەحمود محەمەد


له‌سلێمانیه‌وه دووه‌می رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بوو\nخوێندكارێكی زانكۆی پۆلیته‌كنیكی سلێمانی له كێبڕكێیه‌كی زانستی زانكۆكانی جیهاندا توانی دووه‌می رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بێت.\nد. ئالان فه‌ره‌یدون سه‌رۆكی زانكۆی پۆلیته‌كنیكی سلێمانی رایگه‌یاند، پیرۆزبایی له زانكۆكه‌م ده‌كه‌م ، كه توانی ده‌سكه‌وتێكی زانستی نێوده‌وڵه‌تی به‌ده‌ستبهێنێت و بچێته پێشبڕكێی زانكۆكانی جیهان دوای هێنانی پله‌ی دووه‌م له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له‌گه‌ڵ زانكوی سه‌لاحه‌دین، ئه‌م ده‌سكه‌وته له پێشبڕكیی كۆمپانیای نێوده‌وڵه‌تی هواوی زانكۆمان به ده‌ستی هێناوه، پیرۆزه دووباره سه‌رمان به‌رزه به خوێندكاران و مامۆستایانی كۆلێژی ئینفورماتك .\nوتیشی: خوێندكارێكی زانكۆی پۆلیته‌كنیكی سلێمانی له‌پێشبركێی كۆمپانیای هواوی جیهانی كه له‌سه‌ر ئاستی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست رێكخرابوو، پله‌ی دووه‌می له‌سه‌ر ئاستی روژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌ده‌ستده‌هێناو به‌نوێنه‌رایه‌تی تیمی عیراق بۆ به‌شداریكردن له‌پێشبڕكێی جیهانی Huawei ICT كه بڕیاره ساڵی ئاینده به‌ڕێوه‌بچێت، ده‌ستنیشانكرا.\nجێی ئاماژه‌یه، رۆژی 26-12-2020 پێشبڕكێی كۆمپانیای هواوی جیهانی به‌شێوه‌ی ئۆنلاین له‌سه‌ر ئاستی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌به‌شداری 13 تیم له 11 وڵات به‌ڕێوه‌چوو، تێیدا بۆ ماوه‌ی 7 سه‌عات و له‌تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی ئۆنلایندا خوێندكاری زانكۆی پۆلیته‌كنیكی سلێمانی (بیلال محه‌مه‌د حامد ) له‌به‌شی نیتوركین له‌كۆلێجی ته‌كنیكی ئینفورماتك پله‌ی دووه‌می له‌سه‌ر ئاستی روژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌ده‌ستده‌هێناو هه‌ڵبژێردرا بۆ نوێنه‌رایه‌تی تیمی هه‌ڵبژارده‌ی عێراق، له‌گه‌ڵ دوو خوێندكاری دیكه له‌زانكۆكانی سه‌ڵاحه‌دین و موسڵ، به‌و ئه‌نجامه‌ش تیمی عێراق سه‌ركه‌وت، بۆ به‌شداریكردن له‌پێشبڕكێیه‌كی جیهانی وه‌كو نوێنه‌رایه‌تی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، كه ئه‌مه‌ش ده‌ستكه‌وتێكی گه‌وره‌ی دیكه‌ی زانستی نێوده‌وڵه‌تیه بۆ زانكۆی ناوبراو به‌تایبه‌تی و هه‌رێمی كوردستان و عیراق به‌گشتی.\nPUKmedia راگه‌یاندنی زانكۆی پۆلیته‌كنیكی سلێمانی


لە نێوان دامەزراوەی دەوڵەت و رەفتاری سیاسیدا کەڵێنێک\nکە باس لە پرۆسەی دامەزراوەیبوون و رەفتاری سیاسی لە کۆمەڵگەکانی رۆژهەڵاتدا بە گشتی و کۆمەڵگەی کوردی دەکەین وەک ئەوەیە لە دۆلێکی دوورەوە هاوار و قسە بکەین، لە بەرئەوەی نەوەک هەر بە زەمەن و جوگرافیا دووریین، بەڵکو دۆخی سایکۆلۆژی کۆمەڵگەکە زیاتر باڵ بەسەر هەڵسەنگاندن و حکومدان لەسەر پرۆسەکە دەدات.\nشەکەتی و ماندووبوون و لاوازی متمانەی سیاسی و شکستی پرۆژە جیاوازەکان و تارمایی جەنگی ناوخۆ و دەرەکی بەردەوام بوار نادەن ئەو کەڵێنەی لە نێوان بیناکردنی دامەزراوە و بە پیشەیی بوونی رەفتاری سیاسی کەمبکەینەوە، بە مانایەکی سادەتر؛ ئەوەی لە سەر عەرد روو دەدات ئەوە نییە کە لەسەر کاغەز و نووسراوە رەسمییەکان دەنووسرێنەوە. ئەمە ئەو حەقیقەتە سادەیەیە کە لە لای خەڵک و هاوڵاتییە. ئەوان دەڵێن کە جەنگ هەر بەردەوام بێت، کە قەیرانەکان هەر بەردەوام بن بۆ متمانە بە ئاییندە بکەین، بەڵام ئایا دەکرێت چۆکیش دابدەین لەبەردەم هەموو ئەو ئاڵنگارییانەی کە رۆژانە رووبەروومان دەبنەوە، هەر لە قەیرانی نەوت و غازەوە تا دەگاتە هەرەشە ئەمنییەکانی سەر هەرێم کە رەنگە بۆ زۆرینەی خەڵک ئاشکرا نەبێت.\nپرۆسەی بە دامەزراوەیکردنی دەزگا کە دواتر دەرژێتە خانەی بیناکردنی دەوڵەت بەشێکە لە پرۆسەیەکی سەرتاسەری پەرەسەندن و گەشەسەندنی کۆمەڵگە، پرۆسەیەکە کار لە سەر گۆرینی بەهای سیاسی و کەلتووری و ئیداری دەکات، کار لەسەر دارشتنی چوارچێوەیەکی یاسایی دەکات و میکانیزمی سیاسی گونجاو بە رەچاوکردنی دۆخە سیاسییەکە و هەرەشەکانی دەستنیشان دەکات. شکستی پرۆسەی بەدامەزراوەیکردن مانای ئەوە ناگەیەنێت کە چەمکەکە شکستخواردووە بەڵکو زیاتر رەنگدانەوەی ئەو رەفتار و ئادا و هەڵسوکەوتە ئیداری و سیاسییە کە پرۆسەکە دەکاتە قوربانی بەرژەوەندییە نایاساییەکان.\nکە سۆڤییەتی پێشوو هەرەسی هێنا و کە دەوڵەتی عێراق رووخا چاوەڕوانی خەڵک بۆ بەدامەزراوەیکردنەوەی دەوڵەت زۆر بوو، خەیاڵی سادەی هەموومان ئەوە بوو کە دەستبەجێ دەوڵەتێک دیکە دادەمەزرێت زۆر جیاواز دەبێت لەوەی کە هەبوو. بەداخەوە ئەوەی کە روویدا کەڵێنێکی فراوانی لە نێوان خەونی سیاسی ئاییندە و توانای سیاسی ئێستا دەرخست، تەنانەت دامەزراندنەوەی دەزگاکانی دەوڵەت لە رێگای یارمەتی نێودەوڵەتی و رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان و رێکخراوە ناحکومییەکان بۆ زیاتر لە ١٥ ساڵ، کە زۆر جار رۆڵی دەوڵەتییان لە عێراقدا دەگێرا، میراتێکی سیاسی و کەلتووری و کۆمەڵایەتی و ئابووری وایان بەجێ نەهێشت کە پرۆسەی بەدامەزراوەیکردن ببێتە پرۆسەیەکی خۆماڵی نیشتمانی هەر لە مەسەلەکانی سەرژمێرییەوە تا دەگاتە دامەزراندنی حکومەتە خۆجێییەکان. ئەوەی لەم پرۆسەدا ون بوو، ئەو کەڵێنەی کە لەم پرۆسەدا بە ئاشکرا دیارە، نەبوونی ئیرادەیەکی نیشتمانی سیاسی کە ئەجێندایەکی رەوا بدات بە پرۆسەکان تاوەکو بەردەوامی هەبێت و هەمیشە خاڵی سفر خاڵی دەستپێکردنەوە نەبێت.\nهەرەشەکان لەسەر بەدامەزراوەیکردنی دەزگا و بیناکردنی دەوڵەت تەنیا ئەمنی و گەندەڵی دارایی نییە، بەڵی لە هەرەشە سەرەکییەکانن کە کۆمەڵگە کرمێ دەکات و ئیرادەی سیاسی ئیفلیچ دەکات و متمانەی خەڵک بەوەی کە لە ژینگەیەکی تەندروستدا دەژێت ناهێڵێت، بەڵام ئالنگەری دیکەش هەن کە راستەوخۆ کار دەکاتە سەر ژیانی خەڵک ئەویش چەمکی بازاڕە کە پێویستی بە پشتگیری دامەزراوەی توندوتۆڵ هەیە تاوەکو جووڵەی ئاسایی و یاسایی خۆی هەبێت و ژیانی خەڵک بپارێزێت یاخود هەرەشەکانی سەر ژینگە و لاوازی چارەسەر بۆ بەرەنگاری بوونەوەیان پێویستییان بە پرۆسەی دامەزراوەبوونی دەزگا هەیە.\nرەنگە بە دامەزراوەیبوون لە تێگەیشتنێکی سەرەتادا تەنها مانای پیادەکردنی فەرمان و بە دیسپلینکردنی کۆمەڵگە بگەیەنێت بەڵام لە ئاستی قووڵدا دەبێت کار لەسەر هێنانەدی رەفتارێکی سیاسی و کۆمەڵایەتی پیشەیی بکات بۆ نموونە کە رووبەرووی هێماکانی تارفیک دەبیتەوە چۆن وشیارانە رەفتار دەکەیت و دەوەستیت بەر لەوەی بزانیت کە بەرێوەبەرایەتی هاتوچۆ سزای داناوە بۆ پێشێلکردنی هێمای ترافیک، ئەگەر شەقامەکە چۆلیش بێت!\nمەسەلەی متمانەی خەڵکی بە دامودەزگای دەوڵەتی و پرۆسەی بەدامەزراوەیکردن بە ئاسانی نایەتە دی، کە خەڵک هێلێکی ئاسمانی تایبەتی لە دونیادا بەکار دەهێنێت مانای ئەوەیە متمانە بەو هێڵە ئاسمانییە دەکات کە ژیانی دەپارێزیت، بەهەمان شێوە کە مامەڵەی دارایی لەگەڵ بانکێکی دیاریکراودا دەکەیت. هەر بۆیە بەدامەزراوەیکردنی دەزگا لە هەرێمی کوردستان کە رەنگە متمانەی تەواوی خەڵکی نەبێت و بە گرنگ نەبینرێت، بەڵام لە راستیدا بۆ مەودای درێژ کارێکی زۆر ستراتیژییە، سەرباری هەموو ئەو ئالەنگارییانەی کە هەن.\nمەرجی سەرەکی بەرجەستەکردنی پرۆسەی بەدامەزراوەیکردنی دەزگا ئیرادەی سیاسییە کە دەبێت بکرێتە رەفتارێکی سیاسی پیشەیی.


ده‌سه‌ڵات، گوتار، سوبێكت\nمحه‌مه‌د عه‌لی كوبه‌یسی\nو. هاوار محه‌مه‌د\nئیدى لەوە بەدوا گوتراوەکانى گوتار ڕێك بوون بە گوتراوەکانى ده‌سه‌ڵات، ئه‌مه ئه‌و تۆوه‌یه كه لێیه‌وه چه‌كه‌ره‌ی كردوه و له‌نێو خۆیدا په‌یوه‌ندییه كه‌ڵه‌كه‌بووه‌كانی ده‌سه‌ڵاتی بۆ پانتاییه ڕاسته‌قینه‌كه‌ی خۆی هه‌ڵگرتووه و ئینجا ویستی مه‌عریفه )گوتاره‌كان) بریتییه له ویستی هێزه‌كان (ده‌سه‌ڵات). ئه‌مه ئه‌و ڕووداوه‌یه كه ئاركیۆلۆژیا وه‌ك هونه‌رێك له هونه‌ره‌كانی هه‌ڵكۆڵین کەشفى دەکات، چیتر پاساوى ئەوە نەماوەتەوە گوایە ده‌سه‌ڵات خولقێنه‌ری بێ ده‌نگییه و یه‌كه‌م ڕه‌گه‌زیش كه گیرۆدەى ئەم بێدەنگکردنەیە سوبێكته؛ بە گوێرەى ئەمە ده‌سه‌ڵات، وێڕای ئەوەى مه‌عریفه و حه‌قیقه‌ت وه‌ك فۆرمێك له فۆرمه‌كانی بوون و ژیان بەرهەمدێنێت، كه‌چی خۆی نه بوونه و نه ژیان به‌ڵكو چوارچێوه‌یه‌كی دیکۆرەیشنە كه سوبێكت له‌سه‌ر وێنه‌ی خۆی هه‌ڵده‌كۆڵێت.\nئه‌م سۆراغکردنەى سوبێكت له‌نێوان زمان و دامه‌زراوه‌دا، له‌لایه‌كه‌وه شاهیده له‌سه‌ر مه‌ترسی ویستی هێزی چڕەوەبوو و شاراوه، له‌لایه‌كی دیكه‌یشه‌وه شاهیده له‌سه‌ر ده‌سته‌وه‌ستانی ده‌سه‌ڵات له‌وه‌ی كه ببێته نیشتمانی سوبێكت. بۆیه فوكۆ هه‌وڵده‌دات به دوای نیشتمانێكدا بگه‌ڕێت له ده‌ره‌وه‌ی "داموده‌زگا"وه، لەم پێناوەدا سه‌رله‌نوێ بایه‌خ به تاوتوێكردنی سێكسوالێتی ده‌داته‌وه له‌ڕێگەى هەڵکۆڵینى موماره‌سه گوتارسازییه جیاوازه‌كانی پێكهێنه‌ری سوبێكتەوە، ئه‌ویش وه‌ك له مێژووی "سێكسوالێتی"ـدا ڕوونی ده‌كاته‌وه، به‌نده له‌سه‌ر کۆدەزگاکان ]ئەپاراتووسەکان[ و ستراتیژییه‌كان كه لای خۆیانه‌وه له په‌یوه‌ندییه‌كانی هێز پێكهاتوون و شێوه‌ی ڕیزبه‌ندیی گوتارێكی مه‌عریفی وه‌رده‌گرن. به‌ڵام دانبه‌وه‌یشدا ده‌نێت كه گوتاری سێكسوالێتی نه‌چووەته نێو داموده‌زگاوه و بەدامه‌زراوه‌یی نه‌بووه. وێڕای ئه‌وه‌ی ده‌زگای كه‌نیسە گوتار له‌باره‌ی جه‌سته‌وه مۆنۆپۆل ده‌كات و ده‌یگۆڕێت بۆ جه‌سته/دانپێدانان، كه‌چی سه‌رده‌می پیشه‌سازیی ڕۆژئاوایی دووباره له تاقیگه‌كانی ده‌روونناسی و پزیشكی و دیمۆگرافیادا کەوتە توێژینەوە لە جەستە.\nله سه‌ده‌ی شازده‌وه نیشانه و بەڵگە له‌سه‌ر كۆمه‌ڵه به‌هایه‌ك ده‌ركه‌وت كه لای تاكه‌كان په‌ره‌یانده‌سه‌ند تاوەکو پرۆژه‌یه‌ك بۆ هه‌ڵهێنجانی ڕه‌فتاری سێكیوالێتی دابڕێژێت، ئه‌مه‌ش دواجار ده‌گات به گوتارێك كه بریتییه له ته‌كنۆلۆژیای سوبێكت و بۆرژوازییه‌تیش به‌كاری هێناوه تا سوبێكت ''له‌نێو ئه‌م به‌رهه‌مهێنانه تایبه‌ته‌ی سێكسكدا و لە ڕێگەى ته‌كنۆلۆژیاكانی ده‌سه‌ڵات و مه‌عریفه‌وه كه به‌رهه‌می بۆرژوازییه‌ت بوون، له‌سه‌ر وێنه‌ی خۆی هه‌ڵبكۆڵێت ئینجا خوازیاری ساغی و مانه‌وه‌یشی بێت. له نێو ئه‌م ڕێوشوێنانه‌دا نابێت هه‌موو ئه‌و شتانه دووربخه‌ینه‌وه كه ده‌شێت ببنه مایەى پابه‌ستی و شه‌رم و دووره‌په‌رێزی یان بێده‌نگی تا بیانگه‌ڕێنینه‌وه بۆ قه‌ده‌غكرن یان چه‌پاندنێكی بونیادنه‌ر، یان غه‌ریزه‌ی مه‌رگ، چونكه ئه‌مه حوكمدانێكی سیاسییانه‌ی ژیانه كه له‌سه‌ر سه‌لماندنی سوبێكت دامه‌زراوه نه‌ك له‌سه‌ر نیمچه به‌كۆیله‌كردنێك... به‌ڵكو ده‌بێت وێنای ئه‌وه بكرێت كه به‌كارهێنانی ئه‌م میكانیزمانه له لایه‌ن بۆرژوازییه‌ته، هه‌ر له ناوه‌ڕاسته‌كانی سه‌ده‌ی هه‌ژده‌هه‌مه‌وه، بۆ هێنانه كایه‌ی سێكسوالێتی بووه. به‌هۆی ئه‌مه‌یشه‌وه جه‌سته‌یه‌كی تایبه‌ت دروست كرا، جه‌سته‌ی "چینێك"ـی خاوه‌ن ته‌ندروستی و خۆپارێزی، چینێكی خاوه‌ن نه‌وه و ڕه‌چه‌ڵه‌ك" .\nوه‌ك پێشتر بینیمان له‌به‌رئه‌وه‌ی گوتار ڕیزبه‌ندكردنی ئه‌زموونه په‌رتوبڵاوه‌كان ده‌نوێنێته‌وه، ئه‌وا بۆرژوازیه‌ت – له‌ڕێگه‌ی گوتاری سێكسییه‌وه- به‌رپرسیارى ڕێكخستنی ئه‌و جه‌سته‌یه وەردەگرێت كه له ئه‌رستۆكراسیه‌ت بۆى مابوویەوە، ئه‌و جه‌سته‌یه‌ی كه ده‌زگای كڵێسا گۆڕیبووی بۆ جه‌سته/ دانپێدانان. وه‌كو میشێل فوكۆ ئاماژه‌ی پێداوه مرۆڤ ئاژه‌ڵێكی دانپێدانه‌ره، یان بۆته ئاژه‌ڵێكی دانپێدانه‌ر L'homme est devenu d'aveu. ده‌بوو گوتار به گوێره‌ی زانسته مرۆییه‌كان درێژه به گه‌مه‌ی دانپێدانان بدات. ئه‌م به‌ڵگه نهێنییانه له‌باره‌ی مێژووی سوبێكته‌وه، چ له نێو دامودەزگادا بووبێت یان له ده‌ره‌وه‌ی دامودەزگا، گریمانه‌ی ئه‌وه ده‌كات كه سوبێكت هێشتا نادیاره، هێشتا ده‌ركراوه، هێشتا دیسپلین كراوه و گرێدراوه به هێزی ده‌سه‌ڵاته‌وه. تۆ بڵێی ئه‌مه چاره‌نووس و ئاسۆكه‌ی بێت یان پرۆژه‌ی ئاركیۆلۆژی دەگاتەوە به بنبه‌ستی نا-گووته و بێ ده‌نگی؟ ئایا ده‌توانین بڵێین ئاركیۆلۆژیا وه‌ڵامێكی هه‌ڵه‌یه بۆ پرسیارێكی دروست؟\nبه‌م جۆره ئێمه كاتێك ئاركیۆلۆژیای فوكۆ ده‌خوێنێنه‌وه و گوتاره‌كه‌ی به‌م فۆرمه وردده‌كه‌ینه‌وه ئه‌وا ده‌لاله‌ته جه‌سته‌ییه‌كان بۆ ئه‌زموونی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته کەشف ده‌كه‌ین كه گوتاره‌كه ده‌یشارێته‌وه، جا چ به ڕێكخستنی جه‌سته و دیاریكردنی ئاراسته‌كانی په‌روه‌رده بێت، یان به قەتیسکردن و نه‌فیكردن، یاخود بە ئه‌شكه‌نجه‌دانی. له‌نێو ئه‌م ته‌كنۆلۆژیا سیاسییه‌ی جه‌سته‌دایە، كه به دڵنیاییه‌وه دابه‌شی کردووە و به ده‌گمه‌نیش له گوتارگه‌لی سازگار و سیسته‌ماتیكدا دایڕشتووە، جەستە پێکدەهێنرێت. هه‌ر كرده‌یه‌كی ده‌سه‌ڵاتخوازانه ته‌نیا ئەو وەختە دەسەڵاتخوازانەیە کە كرده بێت له‌سه‌ر جه‌سته و له جه‌سته‌دا.جه‌سته میدیۆمێكه جیهانی گوتار و جیهانی ده‌سه‌ڵات به‌یه‌ك ده‌گه‌یه‌نێت، هه‌رگیزیش هه‌ڵگری حه‌قیقه‌ت نه‌بووه به‌ڵكو هه‌ڵگری ده‌سه‌ڵاته و ده‌سه‌ڵات له‌نێویدا ئاماده‌یه. له‌به‌رئه‌مه جه‌سته نابێته ئه‌و شته‌ی كه به‌هۆیه‌وه ده‌ركی جیهان ده‌كه‌ین، وه‌ك میرلۆپۆنتی بۆی ده‌چو، به‌ڵكو به‌هۆیه‌وه ده‌رك به ده‌سه‌ڵات ده‌كەین و لەمیانەیەوە دەسەڵات داده‌مه‌زرێت.\nلێرەوە ده‌بێت له‌وه تێبگه‌ین كه دواجار ده‌سه‌ڵات ده‌بێته هونه‌ری دروستكردنی ئه‌و جه‌ستانه‌ی كه دژی خۆی ده‌وه‌ستنه‌وه، یان باشتر بڵێین وایان لێكراوه دژی خۆی بوه‌ستنه‌وه –به‌تایبه‌تیش له سه‌رده‌می بۆرژوازییه‌تدا- ئه‌مانه مه‌حكومكراون به هه‌ڵگرتنی باری بۆرژوازییه‌تێك كه له‌جیاتی ئه‌وه‌ی شوناسی خۆی بسه‌لمێنێت، ده‌یه‌وێت خۆی –وه‌ك چینێك- له‌به‌رامبه‌ر چینی فیۆدالدا بسه‌لمێنێت، ئه‌مه‌یش له‌به‌رئه‌وه‌ی بۆرژوازییه‌ت خۆی و سه‌رده‌مه‌كه‌یشی ئامانجیان خودى جه‌سته بوو، بگره دوای ئەوەى دەستەمۆیان کرد و بەکاریانهێنا، له‌و توانا زۆروزه‌وه‌ندانه‌یشیان بێ به‌ش كرد كه هه‌یبوو، له‌ڕێگه‌ی ئه‌و زانستانه‌یش كه له‌به‌رده‌ستیاندا بوون –وه‌ك ئابووری و سیاسه‌ت- هێزی ژیانیان لێكرده ده‌ره‌وه و له نێو ڕیزبه‌ندییه‌كی گوتاری و دامه‌زراوه‌ییدا به‌ندیانكرد و گۆڕیان بۆ جه‌سته‌یه‌كی به‌رهه‌مهێن/ گوێڕایه‌ڵ: ''له كۆمه‌ڵگاكانی ئێمه‌دا ڕێوشوێنه‌كانی ئه‌شكه‌نجه به جۆرێك له "ئابووریی سیاسی"ی جه‌سته قه‌ره‌بووكراوه‌ته‌وه: وێڕای په‌نانه‌بردنیان بۆ ئه‌شكه‌نجه‌ی پڕ زه‌بوزه‌نگ یان خوێناوی و وێڕای به‌كارهێنانی میتۆده "نه‌رمه‌كان"ی به‌ندكردن و هه‌ڵسه‌نگاندن كه‌چی جه‌سته هه‌میشه مانا بووه..\nو په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌سه‌ڵات به‌شێوه‌یه‌كی ڕاسته‌وخۆ هه‌یمه‌نه‌ی له‌سه‌ر پیاده ده‌كات، ده‌یقۆزێته‌وه و به‌كاری ده‌هێنێت، شه‌قڵی به‌سه‌ره‌وه جێده‌هێڵێت، هه‌ڵیده‌سه‌نگێنێت، كۆتوبه‌ندی ده‌كات و ناچاری ده‌كات كاری جۆراوجۆر بكات، ریتواڵی له‌سه‌ر ده‌سه‌پێنێت و ئاماژه‌ی لێی ده‌وێت.. جه‌سته تەنیا ئەو وەختە دەبێتە هێزێكی به‌سوود كه هاوکات له خۆیدا هه‌م جه‌سته‌یه‌كی به‌رهه‌مهێن و هه‌میش جه‌سته‌یه‌كی گوێڕایه‌ڵ (بەكۆیله‌بوو) بێت. له‌م ڕوانگه‌یه‌وه ئیدی جه‌سته بابه‌تی مه‌عریفه یان وه‌سف نییه، پتر ئه‌و پانتاییه‌یه كه په‌یوه‌ندییه‌كانی هێز و ستراتیژییه‌كان و ڕێساكان تێیدا به یه‌ك ده‌گه‌ن، بگرە ئیدی هێندەى لە گره‌وی كرده و موماره‌سه و هه‌ڵبژارده‌كانی ده‌سه‌ڵاتدایه هێندە کەیسێکى تایبەت بەخۆى نییە. كتێبی مێژووی شێتی لە ڕێگەى پزیشكی/ كلینیكییه‌كانه‌وه زانیاریمان له‌باره‌ی چۆنیه‌تی كۆنترۆڵكردنی جه‌سته‌ی شێته‌وه پێده‌دات. كتێبی دیسپلین و سزایش لای خۆیه‌وه لەڕێى دامه‌زراوه‌كانی په‌ناگه/ زیندانه‌وه زانیاریمان له‌باره‌ی كۆنترۆڵكردنی جه‌سته/ تاوانباره‌وه پێده‌دات. به‌ڵام هه‌ردوو كتێبی به‌كارهێنانی چێژه‌كان و بایه‌خ به‌خۆدان له ڕوانگه‌یه‌كی ئه‌خلاقگه‌رییه‌وه شاهیدن له‌سه‌ر ده‌رخستنی ئه‌وه‌ی كه چۆن به‌ڕێوه‌بردن و حوکمکردنى خود Self په‌یوه‌ستن به حوکمکردنى ئه‌وانی دیكه‌یشه‌وه.\nلێره‌دا ده‌بێت ئه‌وه بڵێین ئه‌و تێبینییانه‌ی كه فوكۆ له كتێبه‌كانیدا ده‌یانخاته پێشچاو جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كه‌نه‌وه جه‌سته، چ خرابێته بواری سیاسییه‌وه و چ خرابێته بواری ئه‌خلاقییه‌وه، ته‌نیا له ڕێگه‌ی ده‌سته‌مۆبوونێكی هه‌مه‌كی و ته‌واوه‌تییه‌وه دەتوانێت ئاماده‌یی خۆی و بوونی خۆی بسه‌لمێنێت، واته له ڕێگه‌ی گۆڕانییەوە بۆ جه‌سته‌یه‌كی گوێڕایه‌ڵ.ئه‌م به‌ڵگه نهێنییانه‌ی مێژووی سوبێكت گریمانه‌ی ئه‌وه ده‌كات كه سوبێكت هێشتایش نادیار و دوورخراوه‌یه، هێشتایش له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه چاودێریكراو و ده‌ست به‌سه‌رداگیراوه. جه‌سته ئه‌و ئامرازه‌یه كه به‌هۆیه‌وه فه‌رمانی شوێنكه‌وته‌یی و مه‌رگ له‌سه‌ر سوبێكت جێ‌به‌جێ ده‌كرێت. فوكۆ واى بۆ دەچێت ئه‌مه تێپه‌ڕاندنی تێزه ته‌قلیدییه‌كه‌ی ده‌سه‌ڵات و جه‌سته‌یه، تۆ بڵێی وا بێت؟ تۆ بڵێی سڵكردنه‌وه‌ی و داننان به جووت چه‌مكی جه‌سته/ ده‌سه‌ڵاتدا داننانیش بێت به مه‌حاڵێتیى ڕزگارییدا؟ خۆ ئه‌گه‌ر- گریمانه‌ی ئه‌وه بكه‌ین كه فوكۆ به ڕاشكاوی مه‌حاڵێتی ڕزگاریی ڕانه‌گه‌یاندووه- ئایا ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ی دواجار ناگاتەوە بە نا- گووتن؟ ئایا دەشێت له‌گه‌ڵ Jose Guillerme Merquior دا بڵێین ئاركیۆلۆژیا عه‌ده‌میه‌تی نوێیه!؟\nله ژێر ڕۆشنایی ئه‌م پرسیارانه‌دا جه‌سته‌ی من به‌ناوی گه‌ڕان به‌دوای خوددا ون ده‌بێت، سوبێكتیش له په‌ناگه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كاندا دەسڕدرێتەوە، پرۆژه‌كه‌ی میشێل فوكۆیش به ڕاده‌یه‌ك مه‌ترسیی له‌به‌ینچوون له پرسیاری جه‌سته‌دا ده‌رده‌خات كه هه‌موو شتێك له‌نێو ده‌بات، چونکە لایوابووە هه‌موو شتێك ده‌سه‌ڵاته. ئیدی نایشزانین كێ فه‌رمانڕه‌وایی ده‌كات: زانا یان زیندانییه‌كان؟ قه‌شه یان پۆلیس؟ دەروونشیکار یان حیزب؟ له میانه‌ی ئاماده‌یی چه‌مكه زبر و لێكچووه‌كانه‌وه هه‌موو شتێك له‌گه‌ڵ هه‌موو شتێكدا له جه‌سته‌یه‌كی ده‌ستكرددا یه‌كتر ده‌بڕن. ئه‌مە ئاره‌زووى دووباره نووسینه‌وه‌ی جه‌سته و ده‌سه‌ڵات و گوتاره به بێ لێكچوون له‌گه‌ڵ میكانیزمه‌كانی فیكری لیبراڵی یان میكانیزمه‌كانی فیكری ماركسیدا، به‌ناوی هه‌ڵكۆڵینی ئاركیۆلۆژییه‌وه جه‌سته و ده‌سه‌ڵات سروشتی خۆیان له‌ده‌ست ده‌ده‌ن. ده‌سه‌ڵات تواناگه‌لێكی بێ سنووری بۆ ڕه‌خساوه كه گۆڕیویه‌تی بۆ موگناتیسێك زیاتر له دارعه‌ساكه‌ی موسا ده‌چێت و به ویستی خۆی هه‌موو شتێك بە خۆى بارگاوى دەکات. بۆیه سه‌یر نییه كه نه‌توانین ده‌سه‌ڵات و جه‌سته و گوتار به‌ده‌ست بهێنینەوە، پاشانیش دەشڵەژێین و تووشی قه‌یران ده‌بین و ئینجا به ئاشكرا به جۆرێكی دیكه ده‌یانخوێنینه‌وه و ده‌لاله‌ته ڕاسته‌قینه‌كانی ده‌سه‌ڵات و سوبێكت و گوتار ده‌ستده‌خه‌ین، به‌ڵام وشه‌كان و شته‌كان و زانسته‌كان و ئیپستیمه‌كان و نه‌خۆشخانه‌كان و زیندانه‌كان و ئه‌وانی تریش یه‌كتر ده‌بڕن و له‌سه‌ر یه‌كتر چڕده‌بنه‌وه و هارمۆنیایان ده‌شێوێت، ئینجا ئه‌و فه‌زایه‌مان لێ‌دەشارنەوە كه له نێویدا ده‌بزوێن و ناهێڵن به‌نێویدا سه‌فه‌ر بكه‌ین، بۆیه هه‌ست به بێزاری و پیسی و خنكان و زیندان ده‌كه‌ین؛ به بۆچوونی فوكۆ ئیدی گوتار ون ده‌بێت و خۆرى ده‌سه‌ڵاتی مەیلەو سه‌ركوت و چه‌وساندنه‌وه ئاوا ده‌بێت و پانتایى دیکە شوێنیان ده‌گرنه‌وه كه بابه‌ته‌كانی مه‌عریفه و سێكس و به‌رهه‌مهێنانی دوو لایه‌نه دابه‌شی ده‌كه‌ن. ئێسته ده‌توانین بڵێین ئه‌وه‌ی میشێل فۆكۆ گوتوویه‌تی و ده‌یگو،ت وێڕای هه‌موو شێوازه‌كانی هونه‌رسازی و ڕه‌وانبێژیی و پاراستنی كۆته‌یشنه‌كان، ته‌نیا یه‌ك شت ڕاده‌گه‌یه‌نێت ئه‌ویش ئه‌وه‌یه كه سه‌رده‌می شۆڕشه‌كان كۆتاییان پێهاتووه، یان باشتر بڵێین فوكۆ مه‌رگی سیاسه‌ت ڕاده‌گه‌یه‌نێت وه‌ك چۆن پێشتریش مه‌رگی مرۆڤی ڕاگه‌یاندبوو.\nڕاسته فوكۆ ڕه‌خنه‌ی له زانسته مرۆییه‌كان گرت، به‌ڵام پێی نه‌گوتین ئه‌و زانستانه كامانه‌ن كه ساخته نین و ده‌توانین متمانه‌یان پێ بكه‌ین. ئه‌وه‌یش ڕاسته ڕه‌خنه‌ی له عه‌قڵانیه‌تی كۆمه‌ڵگه‌ی ئێستای ڕۆژئاوایی گرت به‌ڵام پێی نه‌گوتین كێ له پشتی ئه‌م عه‌قڵانیه‌ته‌وه وه‌ستاوه و پشتیوانییه‌تی كه خۆیشى به ناماقووڵ وه‌سفی ده‌كات؟ هه‌روه‌ها، ئه‌و یاسایه‌ی بۆ شرۆڤه كردووین كه ده‌سه‌ڵات پشتی پێ ده‌به‌ستێت تاوەکو بەهۆیەوە ڕه‌وایه‌تی به دیسپلین و سزا بدات، به‌ڵام ئه‌وه‌ی بۆ ڕوون نه‌كردووینه‌ته‌وه كه ده‌سه‌ڵات چییە؟ وێڕای ئه‌و سه‌رسوڕمانه‌ی كه هابرماس له به‌رامبه‌ر وردی فوكۆدا بۆ شیكردنه‌وه‌ی بایۆ-پۆلەتیک (bio- politique) پیشانی ده‌دات، كه‌چی ئێمه ناتوانین له هه‌موو كتێبه‌كانیدا چه‌مكی ده‌سه‌ڵات وه‌ده‌ست بخه‌ین. ئه‌وه‌نده به‌س نییه بڵێین ده‌سه‌ڵات له هه‌موو شتێكه‌وه دێت و له هه‌موو شتێكه‌وه ده‌رده‌چێت و ده‌بێته هه‌موو شتێكیش و ئیدی پێمانوابێ ده‌سه‌ڵاتمان ناسیوه، ئه‌وه‌یش به‌س نییه بڵێین ده‌سه‌ڵات بۆته كۆمه‌ڵێك ورده ده‌سه‌ڵات كه "دامیان" یان "جه‌سته‌ی دامیان" و بگره جه‌سته‌ى دانپێدانه‌ری تێدا نییه. یه‌كه‌میان وێنه‌یه‌كی ڕووزه‌ردی لۆژیكی مه‌قسه‌له‌یه و ئه‌وی دیكه‌یشیان تابلۆیه‌كی شێواوی ده‌ره‌نجامه‌كانی زانسته كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانه، هه‌ردووكیشیان دوو دۆخی بوونی ده‌سه‌ڵاتن، نه‌ك ڕه‌وته ئاساییه‌كه‌ی یان سروشتیه گشتییه‌كه‌ی.\nفوكۆ هه‌رچۆنێك ئه‌شكه‌نجه‌ی جه‌سته‌یی (دامیان)ـی بۆ وێنا كردبین، هه‌ر چۆنێك هه‌مه‌ڕه‌نگی و فره‌شێوازیی دیسپلین و سزای بۆ وێنا كردبین، هه‌رچۆنێك له‌سه‌ر پانۆپتیكۆن (Panopltique) هه‌ڵوه‌سته‌ی كردبێت، هه‌رچۆنێكیش په‌یدابوونی نه‌خۆشخانه‌كان و زیندان و خۆشاردنه‌وه‌ی جه‌للاد له به‌رگی پزیشك و خۆشاردنه‌وه‌ی قه‌مچی یان شمشێر له كیسه‌ی ده‌رمانه‌كان یان له به‌كارهێنانه‌كانی گوتارداى بۆ وەسف کردبین، هێشتا نه‌یتوانیوه ته‌فسیری ئەوە بکات کە بۆچى خەڵک "ده‌سه‌ڵات"ـیان قەبووڵە. خۆداپۆشین یان تەفرەدان گریمانه‌یه‌كه کە له مه‌ودای مێژوویی مرۆییدا بستێك بڕی نه‌كردووه. بۆیه ده‌بێت ده‌سه‌ڵات پێكهاته یان سروشتێكی تایبه‌تی ئه‌وتۆی هه‌بێت كه هێشتاكه نه‌خشه‌كه‌ی ته‌واو نه‌بووه. بۆئه‌وه‌ی له‌وه تێبگه‌ین ده‌بێت پەى به‌وه ببەین كه خه‌سڵه‌ته‌كانی ترسی تاک لە نەمانى ده‌سه‌ڵات، وێڕای هۆشیاریی تاکەکە لە سه‌ركوتكاری و سته‌مه‌كه‌ی، چۆن دروست ده‌بێت، ئه‌م ترسه ته‌نانه‌ت لای ڕێبازه ئەنارشیستەکانیش ده‌بینینه‌وه، ئه‌مانیش تەنیا بۆ ماوەیەکى کاتى دەتوانن دروشمی بێ ده‌وڵه‌تی یان بێ ده‌سه‌ڵاتی به‌رز بكه‌نه‌وه، چونكه سه‌رله‌نوێ بونیادنانه‌وه پێویستی به ده‌سه‌ڵاته، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌م ده‌سه‌ڵاته، هاوسه‌نگیی نێوان هێزه‌كانیش بێت بەو جۆرەى کە فوكۆ باسی كردووه، له‌به‌رئه‌مه بۆچوونی ئێمه جیاوازه له بۆچوونی هابه‌رماس كه پێیوایه داهێنانی فوكۆ ته‌نیا له شیكردنه‌وه‌ی میكرۆ-ده‌سه‌ڵاتدا گیرى خواردووە؛ ئەو ده‌ڵێت ئه‌و شیكارییه سیاسییه كه فوكۆ بۆ جه‌سته‌ی ده‌كات به‌شێك له سروشتی ده‌سه‌ڵات ده‌نوێنێته‌وه چونكه وەها مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ جه‌سته‌دا كردووه کە جه‌سته‌یه‌كی (ملكه‌چ)ـە.\nئه‌مه له‌كاتێكدا ئێمه نهێنییه‌ك نادركێنین ئه‌گه‌ر گوتمان ئه‌م جه‌سته‌یه یاساكانی نائاگایی به‌ڕێوه‌ی ده‌بات و ئینجا ده‌بێت هه‌ر پرۆسه‌یه‌كی شیكردنه‌وه‌ی سیاسی ئاگای له‌م ڕه‌هه‌نده بێت. ئه‌ی كه‌واته ده‌رباره‌ی ئه‌م ڕه‌هه‌نده‌یان چی؟ یان با بڵێن چی له‌باره‌ی شیكردنه‌وه‌ی نەستى سیاسیی جه‌سته‌یی؟نابێت ئه‌م پرسیاره‌مان ڕه‌هه‌ندێكی ده‌روونیی وه‌ربگرێت، واته ئێمه كاری دەروونشیکار ناكه‌ین. پرسیاره‌كه‌مان له‌باره‌ی نەستى سیاسیی جه‌سته‌یی لێكۆڵینه‌وه نییه له نیرۆس و حه‌په‌سان یان ئه‌و مه‌یله شه‌ڕخوازانه‌ی كه له ئه‌نجامی خه‌له‌لێكی وه‌زیفیی له به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌م یان ئه‌و كه‌سی سیاسییه‌وه، لە جەستە جیاوازەکاندا سەریهەڵدا بێت، به بڕوای ئێمه نەستى سیاسیی جه‌سته‌یی دۆخی نه‌خۆشین نییه، بۆیه خوازیاری ئه‌و شیكارییه په‌رچه‌كردارئاسایە نین كه به‌هۆیه‌وه به منداڵێتی شته‌كاندا هەڵشاخێین. به‌ڵكو ته‌نانه‌ت ناچاریشین له‌مه دوورتر بڕۆین، بگره ناچارین بگه‌ینه شیكردنه‌وه‌ی ملپێكه‌چكردنی جه‌سته بۆ خه‌سڵه‌ته‌كانی ئه‌و شه‌قڵه‌ی كه پێش مێژووه تایبەتەکەى خۆى ده‌كه‌وێت، وه‌ك بڵێى پێدراوێكی سه‌ره‌تاییه كه هه‌ر لێكۆڵه‌ر و تێڕامێنێكى په‌یوه‌ندیی نێوان ده‌سه‌ڵات و تاك ده‌ركی پێ ده‌كات. هه‌ر ته‌ماشاكه‌رێك له یه‌كه‌م نیگاوه ده‌زانێت ده‌سه‌ڵات چۆن موماره‌سه‌ی تەفرەدان ده‌كات، هەم لەسەر ئه‌و كه‌سه‌ی كه پیاده‌ی ده‌كات و هەمیش له‌سه‌ر ئه‌و كه‌سه‌ی كه له‌سه‌ری پیاده ده‌كرێت. هەر بەم شێوازە موماره‌سه‌ی ترسیش له‌سەر بكه‌ره‌كانی و ملكه‌چه‌كانیشی ده‌كات. ئه‌م به‌ره‌نجامه‌مان وەک پێدراوێكی سه‌ره‌تایی مەزەندەکرد. بۆ ڕاڤه‌كردنیشى ده‌بێت وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره بده‌ینه‌وه: چ ڕازێکە تاك ناتوانێت له ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات بیر بكاته‌وه؟ به ده‌ربڕینێكی دیكه، ئه‌وه چییه گۆڕاوه و ئه‌وه چییه وا دەکات دەسەڵات بەرهەمهێنەرى ئەو خولیایانه بێت كه بەحیسابى خۆمان له‌نێوماندا ڕه‌سه‌نن؟\nبانگه‌شه‌ی ئه‌وه ناكه‌ین له‌م لێكۆڵینه‌وه‌دا وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره ده‌ده‌ینه‌وه، ئێمه خۆڕاگری و پشوودرێژییه‌كی زۆرمان پیشاندا بۆ شیكردنه‌وه‌ی فیكر و لۆژیكی فوكۆ به ڕێگایه‌كی نوێ، وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ئه‌م پرسیاره‌یش ده‌روازه‌یه بۆ تێزێكی نوێ كه په‌یوه‌سته به فیكری سیاسی گشتییه‌وه، بۆیه ناكرێت ئه‌وه‌ی پێشتر شییمان کردەوە ده‌روازه‌ی وەڵامدانەوەى ئه‌م پرسیاره بێت، به‌ڵكو ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ی وا له‌باره‌ی چه‌مكی جه‌سته و گوتار و ده‌سه‌ڵاته‌وه ئه‌نجاممان داوه، تەنیا خستوویه‌تییه ڕوو. وێڕای ئه‌وه‌ی بابه‌تی توێژینه‌وه‌كه‌مان دیاری كرد به‌ڵام دواجار ناچار بووین پرسیارگه‌لێك هەڵبگۆزین كه لە ناوەڕۆکى ئه‌م به‌رهه‌مه‌دا جێیان نابێتەوە، تاوەکو به خوێنه‌ر بڵێین وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره به شێوه‌یه‌كی دریاریكراو و ورد له توێژینه‌وه‌یه‌كدا ده‌ستده‌كه‌وێ كه خه‌ریكه ئاماده ده‌بێت و له ڕواڵه‌تدا لێكۆڵینه‌وه‌یه له چه‌مكی مۆدیرنیته و ڕێنسانس، به‌ڵام به‌شاراوه‌یی هه‌لومه‌رجی دامه‌زراندنی ئیمکانیەتى زانستێك بۆ ده‌سه‌ڵات به شێوازێكی جیاوازیش ده‌پشكنێت.


ئەپڵ سیستەمی کارپێکردنی نوێی تەواوکرد | kurditgroup\nئەپڵ سیستەمی کارپێکردنی نوێی تەواوکرد\nدوای چەند کاتژمێرێک لە هەواڵی وەشاندنی ویندۆز٨ لەلایەن مایکرۆسۆفت، ئەپڵیش بەهەمان شێوە هەواڵی تەواوکردنی وەشانی«Golden Master» ی سیستەمی کارپێکردنیOS X Mountain Lionڕاگەیاند.بەپێی ئەپڵ ئێستا ئەم سیستەمە ئامادەیەو هیچ هەڵەیەکی تێدانییەو بۆ پێشخەرەن بەردەستە، بەڵام ئەگەر بێتو کەموکوڕی تێدا نەدۆزرێتەوە لەیانە پێشخەرانەوە ئەوا وەکو خۆی دەمێنێتەوەو دەوەشێنرێت.لەکاتی بڵاوکردنەوەی بەرهەمەکانی ئەپڵ لە مانگی ڕابردوودا ، ئەپڵ ئاشکرای کرد کەئەم سیستەمە نوێیە زیاتر لە ٢٠٠ کرداری نوێی لەخۆگرتووە و زۆربەی کردارەکان لەوانەن کە لە سیستەمی مۆبیل تەلەفۆنەکانی ئەپڵدا هەیە، لەو کردارە نوێیانە وەکوNotes, Reminders وە Game Center ، هەروەهاMessages جێگەی ichat دەگرێتەوە، کرداری تر وەکوNotification Center, Share Sheets, AirPlay Mirroring.ئەم سیتەمە نوێیە دەبێتە یەکەم سیستەمی کارپێکردنی OSX کەوا تایبەتمەندی خزمەتگوزاریiCloud لەخۆدەگرێت و باشتر گونجاندنی لەگەڵ بەرنامەبەکاربەرییەکان، جگە لەوانەش کرداریGatekeeper بۆ ئەوەی بەکارهێنەرانی ئەم سیستمە چاوەدێری تەواوی بەرنامە بەکاربەرییەکانی ئەپڵی پێ بکەن لە پرۆگرامی ساختەو سیخوڕی.\nنرخی ئەم سیستەمە نوێیە ١٩،٩٩ دۆلاری ئەمریکایی دەبێت وە هەموو ئەو بەکارهێنەرانەی لە ١١ی جۆزەردان وبەدواوە کۆمپیوتەری ماک بکڕن ئەتوانن سیستەمەکانیان بەخۆڕایی بەرزبکەنەوە کاتێک وەشانی کۆتایی وەشێنرا.\nدەست خۆش کاک زەندی ،ئەم جارەیان هەر زۆر هەرزان بوە\nمن ئەم سیستەمەم پێ جوانتر باشترە لە ویندۆز ٨ ی مایکرۆسفت\n2 / Goranit\nکاك زه ندی ده ست خۆش:\nله کوردستان زۆربەی دوکاندارەکان ماک، به ویندۆسی ماک تێگە یشتوون به هه رحاڵ ماک زۆر پته وتره له ویندۆوس به ڵام ناگات به یونیکس.\nGoranit, MAC OSX == Unix (FreeBSD). ;-)\nواتا کاک گۆران، ماکیش یونیکسە!\n5 / Goranit\nسڵاو کاك سیامه ند:\nبه ڵێ من کۆمێنتم به خێرانووسی بیرم له دەڤلۆپەر نەمابوو,[url=https://developer.apple.com/technologies/mac/]https://developer.apple.com/technologies/mac/[/url] خێرابڕارمدا وامزانی ماک له سه ر ناوکی لینوکسه ،mac وfreebsd هەمان ناوکی یونیکسه.\nMac OS X Server includes the latest technological advances from the open source BSD community. Originally developed at the University of California, Berkeley, the BSD distribution is the foundation of most UNIX implementations today. Mac OS X Server is based largely on the FreeBSD distribution and includes the latest advances from this development community.\n"Apple Mac OS X Server Snow Leopard—UNIX: Open source foundation\nشت زۆر ئەخوێنمەوه زۆرجارشته کان تێکەڵ ئەکەم مە زاجی کوردەواریم تێك ئه چێ لەمەملەکەتەکەی خۆمان تۆش لێره بیت وات لێدێ.


״بەرهەمهێنانی كارەبا كەم دەبێتەوە״ – Knwe.org\nسەرەکی » ئابووری » ״بەرهەمهێنانی كارەبا كەم دەبێتەوە״\n״بەرهەمهێنانی كارەبا كەم دەبێتەوە״\nوەزارەتی كارەبا رایگەیاندوە، بەهۆی قەیرانی دارایی و نەبوونی سوتەمەنی و ئەنجامدانی چاكسازیی لە چەند یەكەیەكی وێستگەكانی غاز و راوەستانی وێستگەی كارەبای خەبات بەهۆی كۆرۆناوە كە ستافی كۆمپانیاكە نەیانتوانیوە لە كۆریاوە بگەڕێنەوە هەرێمی كوردستان، ئاستی بەرهەمهێنانی كارەبا بۆ 2 هەزارو 500 مێگاوات كارەبا كەمبۆتەوە.\nوەزارەتی كارەبای حكومەتی هەرێمی كوردستان لە بەیاننامەیەكدا رایگەیاندووە، هاوبەشانی كارەبا ئاگادار دەكەینەوە كە بەهۆی قەیرانی دارایی‌و نەبوونی سوتەمەنی‌و ئەنجامدانی چاكسازیی لە چەند یەكەیەكی وێستگەكانی غازی هەولێر و چەمچەماڵ‌و راوەستانی وێستگەی كارەبای خەبات بەهۆی كۆرۆناوە كە ستافی كۆمپانیاكە نەیانتوانیوە لە وڵاتی كۆریاوە بگەڕێنەوە هەرێمی كوردستان، بەمەش ئاستی بەرهەمهێنانی كارەبا بۆ 2 هەزارو 500 مێگاوات كارەبا كەمبۆتەوە.\nبەیاننامەكە ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەمەش لەكاتێكدایە پێشتر توانای بەرهەمهێنانی كارەبا 3 هەزارو 200 مێگاوات بووە، كەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی كارەبا هاوكاتە لەگەڵ هەڵكشانی خواست لەسەر كارەبا، هەموو ئەم هۆكارانە كاریگەریی لەسەر كەمبوونەوەی ماوەكانی پێدانی كارەبا دەبێت.\nوەزارەتی كارەبای حكومەتی هەرێمی كوردستان تەئكیدیكردۆتەوە، وەزارەتی كارەبا لەگەڵ ئەنجومەنی وەزیران لەسەر هێڵە بۆ چارەسەركردنی كێشەكان


سوارێز بووە هەواداری ریال | دەزگاى زارى کرمانجى\nسوارێز بووە هەواداری ریال\nزاری كرمانجی- ئاژانسییە هەواڵییە وەرزشییەكان: لە یارییەكەی لەنێوان ریال مەدریدو بەرشەلۆنە كە تا راددەیەكی زۆر شێوازی ململانێ لەسەر نازناوی لالیگا دیاری دەكرد، كە هەردوو یانە گەورەكە دەیانەویست بگەنەوە ئەتلێتیكۆ مەدریدی پێشەنگی خولەكە.\nسوارێز كە لە چەند ساڵی دواییدا یەكێك بوو لە چەكە مەترسیدارەكانی بەرشەلۆنە لە بەرامبەر یانەی شاهانەدا، ئێستا یاریزانی یانەی ئەتلێتیكۆ مەدریدە بۆیە ناچار بوو لەبەر بەرژەوەندی یانەكەی هاندەری ریال مەدرید بێت لەدژی یانەی پێشووی.لویس سوارێز\nرۆیشتنێكی لەناكاو بەرشەلۆنە لە 2019 - 2020 وەرزێكی كارەساتباری بەڕێكرد، هەموو نازناوەكانی لەدەستداو بە شكستێكی زۆر خراپ 2 - 8 بەرامبەر بایرن میونخ دۆڕا، ئەوەش وایكرد پێویستی بە شۆڕشێكی راستەقینە هەبێت بۆ گۆڕینی لیستی یاریزانانی.\nسوارێز یەكێك بوو لە ئەستێرە دیارەكانی بەرشەلۆنەو زۆرترین لێك تێگەیشتنی لەگەڵ لیۆنێل مێسی هەبوو، بۆیە هیچ مانایەكی نەبوو بكرێتە یەكێك لە پاڵێوراوە یەكەمەكان بۆ ئەوەی بڕوات، ئەوانی دیكەش وەك مارتن برایتوەیت، ئانتوان گریزمان و عوسمان دێمبلێ بهێڵێتەوە.\nرۆیشتنی بەناچار سوارێزی لە بەرشەلۆنە تووڕەكرد، چونكە كارگێڕی یانەكە چاوپۆشی لە هەموو ئەو شتانە كرد كە سوارێز بەدەستیهێنابوون و تەنیا بە تەلەفۆنێكی كورت خایەن، كە ماوەكەی لە خولەكێك كەمتر بوو، بەڕێیكرد.\nلەوانەیە هەندێك پێیانوابێت دەركردنی سوارێز بەهۆی بڕیارەكەی ئەم وەرزەی رۆناڵد كۆمانی راهێنەری نوێ بێت، بەڵام راهێنەری هۆڵەندی دووپاتیكردەوە كە ئەو بڕیارە لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی بەرشەو دراوەو ئەركی ئەو تەنیا ئاگاداركردنەوەی یاریزانەكە بووە.\nسوارێزیش وەك هەموو یاریزانانی یانەی ئەتلێتیكۆ مەدرید، حەزی دەكرد یاری كلاسیكۆ بە یەكسانبوونی هەردوولا كۆتایی بێت، بۆ ئەوەی هەنگاوێك بكشێنەوە لە ركابەریكردنی ئەتلێتیكۆ مەدرید لەسەر نازناوی لالیگا.\nئەگەر یەكسانیش بوونایە، سەركەوتنی ریال مەدرید بۆ سوارێزو هاوڕێكانی باشتربوو، كە بە 66 خاڵ سەركردایەتی لالیگا دەكەن، لەپێش بەرشەلۆنەوە بە 65 خاڵ و دواتر ریال مەدرید بە 63 خاڵ.\nسەركەوتنی بەرشەلۆنە لە كلاسیكۆ دەبوو هۆی زیاتربوونی گوشارەكانی سەر یانەی دیێگۆ سیمیۆنی و هەڕەشەی لەدەستدانی پلەی یەكەمی لێدەكرد، چونكە بەرشە تەنیا یەك خاڵی مابوو بگاتە ئەتلێتیكۆ مەدرید، هەروەها تیپی كەتەلۆنیا لەم ماوەیەی دواییدا ئاستێكی نایاب پێشكەش دەكرد، كە ماڵئاواییان لە چامپیۆنزلیگ كردووە.\nسەركەوتنی ریال مەدرید وایكرد ئەتلێتیكۆ لە پێشەنگدا 3 خاڵ لەپێش ریال مەدرید و 4 خاڵ لەپێش بەرشەلۆنەوە بێت، ئەگەری ئەوەش زیاد دەكات كە رۆخیبلانكۆس بۆ زۆرترین كات بەردەوام بێت لە پێشەنگیدا.\nبەڵام دوێنێ شەو ئەتلەتیكۆ لەگەڵ ریال بیتیس بە گۆڵێك یەكسان بوو, توانی پێشەنگی ریزبەندییەكە لە ریال وەربگرێتەوەو كۆی خاڵەكانی بگەیەنێتە 67 خاڵ.


بەھۆی ئەنجامدانی تاوان یەکەم پەنابەری عێراقی لە ئەڵمانیا دیپۆرت کرایەوە\n2017-11-27 [09:36 AM]\nئەڵمانیا یەکەم پەنابەری عێراقی ناردەوە بەغدا و بەگوێرەی زانیارییەکانی رۆژنامەی " Welt am Sonntag" ئەڵمانی "دەسەڵاتدارانی ئەڵمانیا بۆ یەکەمجار بە ٣ پۆلیسی فیدراڵی یەکەم پەنابەری عێراقییان ناردووەتەوە بەغدا".\nوەزارەتی ناوخۆی فیدراڵی ئەڵمانیا رایگەیاندووە: "رۆژی ٧/١١/٢٠١٧ پەنابەرە عێراقییەکە بەھۆی ئەنجامدانی تاوان لە ئەڵمانیا دەرکراوەو گەڕێنراوەتەوە بەغدا".\nئەوەش واتای ئەوەیە، بڕیاری ناردنەوەی ژمارەیەکی زۆری پەنابەرانی عێراق جێبەجێ دەکرێت کە تاوانیان ئەنجامداوە، بەتایبەتی ئەڵمانیا رایگەیاندووە: "بەرلین ھاوکاریی زیاتر لەگەڵ دەزگا ئەمنییەکانی عێراق دەکات تا ئەو عێراقیانە بناسنەوە کە پێویستە بنێردرێنەوە وڵاتەکەی خۆیان".\nئەوە لە کاتێکدایە ھەزاران عێراقی لە ئەڵمانیا دەژین و تا ئێستا مافی پەنابەرێتییان پێنەدراوە، بەڵکو دەسەڵاتدارانی ئەڵمانیا مافی مانەوەی (Duldung) واتا ھەڵپەساردنی کاتی ناردنەوەیان پێداوون.\nھەر چەندە دەسەڵاتدارانی ئەڵمانیا دەربارەی چارەنووسی ئەو ھەزاران کەسە ھیچ روونکردنەوەیەکیان نەداوە، بەڵام ناردنەوەی یەکەم پەنابەری عێراق، ئەگەری کردنەوەی دەرگای بەسەر ناردنەوەی خەڵکی دیکەش ھێناوەتە ئاراوە و لە ناوەندی حزبییەکانیشدا پرسیار دەروژێنێ، بەتایبەتی پاش ئەوەی پارتی جێگرەوەی راستڕەوی جەماوەریی، کە بە نەیاری سەرسەختی پەنابەران ناسراوون، گەیشتنە ناو پەرلەمان و ھەوڵی بەشداریکردنیشیان لە حکومەت ھەیە.\nلە دوای جەنگی دووەمی کەنداو، ریگە نەدەدرا ھیچ عێراقییەک بگەڕێنرێتەوە وڵاتەکەی لە ساڵی ٢٠٠٦ـەوە بڕیاری ئەوەش دەرکرا، کە ناردنەوەی ئەو پەنابەرانە رابگیرێت کە تاوانیان ئەنجامداوە جگە لەوانەی لە ھەرێمی کوردستانەوە ھاتوون.\nئەم هەواڵە 1030جار خوێندراوەتەوە


Kurdish Interpretation Services - Laird Assessors\nخزمه تگوزاری وه رگێڕانی زاره کی له بواری یاسایی دا:\nوه رگێڕی زاره کی هه موو زمانه کانی شانشینه یه کگرتوه کانمان هه یه و ناویان تۆماره له تۆماری نیشتیمانی بۆ ئه و وه رگێڕانه ی که له بواری خزمه تگوزاریه گشتیه کانن دا کار ده که ن. پرۆسه ی داواکردنی وه رگێڕ زۆر ئاسان و ڕێک و پێکه. وه رگێڕه کانمان ئاماده ی دادگاو، دیداره پزیشکیه کان و دیداره کانی دیکه ده بن، ده توانیت هه ر ئه مڕۆ وه رگێڕێکی خاوه ن بڕوانامه داوا بکه یت. Read More\nخزمه تگوزاری وه رگێڕانی نووسین له بواری یاسایی دا:\nئێمه خزمه تگوزاری وه رگێڕان به نووسین به شێوازێکی پیشه یی و ڕیک و پێک پێشکه ش ده که ین بۆ که رتی یاسایی. به ڵگه نامه ی هه مه جۆری یاسایی وه رده گێڕین بۆ کڕیاره کانمان و هه میشه پشتڕاستکردنه وه و ڕاگه یه ندراوی واژۆکراو پێشکه ش ده که ین بۆ مه به ستی پیشاندانی واژۆی فه رمی. Read More\nخزمه تگوزاری وه رگرتنی ووته نامه ی شاهید:\nله جیاتی چه ند پارێزه رێک، تیمه شاره زاکه مان له سه رتاسه سه ری شانشینه یه کگرتوه کان ووته نامه کان به ته واوی له شاهیده کان وه رده گرن. ڕاپۆرته کانمان ده رباره ی یاساکانی تایبه ت به ڕێنماییه کانی ژیانی مه ده نیانه ن و شاره زاکانیشمان ووته نامه ی ته واو و پڕ زانیاری وه رده گرن به دیقه تدانه وه له وورده کاریه کان. Read More


تێچوی خوێندن (بۆ یه‌ك وه‌رز)\nتێچوی خوێندنی زانكۆیی\nداشكاندنی زانكۆ (%)\nتێچووی خوێندن پاش داشكاندن\n%74 و بەرەوخوارتر $4,000 %0 $4,000\nفێرخوازانی بیانی $5,000 %0 $5,000\nئەنجامی تاقیکردنەوەی بەکالۆری تێچوی یه‌ك ئاستی خوێندن\n%74 و بەرەوخوارتر $4,000 26% $2,950\nتێچوی هه‌ر كۆرسێك $1,375\nفێرخوازانی تازه خۆناونوسکردو، بەوانەشیانەوە کە مینحەی خوێندن دەیانگرێتەوە ، دەبێت پێشەکی بڕی 500$ ڕاده‌ستی زانکۆ بکەن .\nئه‌و بڕه پاره‌یه ، هەقی ئەوەیە کە فێرخوازەکە لەزانکۆکە قەبوڵ کراوە، واتە (تێچوی خۆناونوسکردن)ە ، ناگه‌ڕێنرێته‌وه بۆ فێرخواز، بەڵام ئەگەر فێرخوازەکە لەو فێرخوازانەبو کە مینحەی خوێندن دەیانگرێتەوە، ئەوا دەکرێت لەو رێسایە ببوردرێت، بەڵام دەبێت هەر سەرەتا لەکاتی خۆناونوسکردندا رێکەوتن لەوبارەیەوە لەنێوان زانکۆو فێرخوازدا بکرێت و لەدەقی گرێبەستی نێوان فێرخوازەکەو زانکۆدا ئاماژە بەو هەڵاواردنە بدرێت .\nئەو تێچوانەی سەرەوە ، بۆ دابینکردنی کرێی نیشتەجێبونە لەبەشی ناوخۆیی زانکۆ (تەنها بۆ ماوەی یەک کۆرسی خوێندن) ، هیچ بڕێکیشی لێ داناشکێندرێت لەپای هیچ پشویەکی فەرمی و هیچ پشویەکی کۆتایی هەفتە لەماوەی کۆرسەکەدا.\nدڵنیایی تەئمیناتی گرەنتیکردنی کلیلی ژورو شتومەکەکانی ناوی ، سەروەختی خۆناونوسکردن بۆ نیشتەجێبون لەبەشی ناوخۆیی، ڕادەست دەکرێت .


هەفتەی داهاتوو دانیشتنەکانی ئەنجوومەنی نوێنەران دەستپێدەکەنەوە - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو عێراقی گرنگ هەواڵ هەفتەی داهاتوو دانیشتنەکانی ئەنجوومەنی نوێنەران دەستپێدەکەنەوە\nهەفتەی داهاتوو دانیشتنەکانی ئەنجوومەنی نوێنەران دەستپێدەکەنەوە\nپرس میدیا 8/18/2020 02:58:00 pm سڵایدشۆو, عێراقی, گرنگ, هەواڵ,\nئەندامێکی فراكسیۆنی هاوپەیمانی فەتح لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق رایگەیاند لە هەفتەی داهاتوودا، ئەنجوومەنی نوێنەران دانیشتنەكانی سەبارەت بەتەواوكردنی یاسای هەڵبژاردنەكان دەست پێ دەكاتەوە.\nئەحمەد عەلی حوسێن ئەندامی هاوپەیمانی فەتح لە لێدوانێكی ئاشكرای كردووە چەند رۆژێك لەمەوبەر كۆبوونەوەیەك لە ماڵی محەمەد حەلبوسی سەرۆكی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق سازکراوە بۆ گفتوگۆكردن لەسەر بازنەکانی هەڵبژاردن.\nئاماژەی بەوەش داوە كە دەبێت بەرلە سازكردنی دانیشتنی داهاتووی ئەنجوومەنی نوێنەران، رێككەوتن لەسەر یەكلاییكردنەوەی بازنەکانی هەڵبژاردن بكرێت،.\nئەحمەد عەلی راشیگەیاند لە هەفتەی داهاتوودا، ئەنجوومەنی نوێنەران دانیشتنەكانی سەبارەت بەتەواوكردنی یاسای هەڵبژاردنەكان دەست پێ دەكاتەوە و وتی: "هۆكاری دواخستنی دانیشتنەكانی ئەنجوومەنی نوێنەران بۆ تووشبوونی ژمارەیەكی زۆری فەرمانبەر و ئەندامانی ئەنجوومەنی نوێنەران بە ڤایرۆسی کۆرۆنا دەگەڕێتەوە".\nدوێنێ دووشەممە حەسەن جیهاد راوێژكاری سەركۆماری عێراق رایگەیاندبوو سەرۆكایەتی كۆمار پاڵپشتی لە ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختە دەكات و لەبەر ئەوە داوای لە ئەنجوومەنی نوێنەران كردووە پەلە بكات لە پەسەندكردنی یاسای هەڵبژاردنەكان.\nپێشتر سەرۆكوەزیرانی عێراق، مستەفا كازمی رایگەیاندبوو كە شەشی حوزەیرانی 2021 ھەڵبژاردنی پێشوەختە لە عێراق بەڕێوەدەچێت و ئاشكراشی كردبوو كە لەگەڵ سەركۆمار و سەرۆكی ئەنجوومەنی نوێنەران رێككەوتوون لەسەر دەنگدان بەیاسای هەڵبژاردنەكان لە یەكەم دانیشتنی داهاتووی ئەنجوومەنی نوێنەران و ناردنی بۆ سەركۆمار بەمەبەستی پەسەندكردنی.\nBy پرس میدیا at 8/18/2020 02:58:00 pm


ئه‌و پارچه په‌رِۆیه‌ی ژیانی بۆ گه‌رِاندمه‌وه\nموضوع: ئه‌و پارچه په‌رِۆیه‌ی ژیانی بۆ گه‌رِاندمه‌وه الثلاثاء 30 مارس 2010, 10:26 pm\nئه‌و كچێكى ته‌مه‌ن 13 ساڵان بوو كه حه‌ز و به‌هانه‌كانى منداڵى له‌دڵیدا هێشتا گه‌ڵاڵه‌ى ده‌كردو باوكى نه‌یهێشت ئه‌م منداڵه گه‌وره‌بێت تا كچه تاقانه‌كه‌ى فێرى چاوبازى و دڵداریی نه‌بىَ، بۆیه هه‌ر له‌یه‌كه‌م خوازبێنى بىَ ئه‌وه‌ى له‌ماڵى كورِه بپرسنه‌وه كه چۆن خێزانێكن، كچه تاقانه‌كه‌ى دا به‌شوو.\nكچه حه‌زێكى شووكردن و ده‌رچوون له چوارچێوه‌ى ئیمپراتۆریه‌تى باوكیدا لای دروست ببو، ئه‌و كورِه‌كه‌ى به‌دڵ بوو، چونكه له‌لایه‌ن دراوسێیه‌كه‌یان به‌گه‌نجێكى رێكوپێك وه‌سفكرا، كاتىَ هاتنه خوازبێنى ، ته‌نها هه‌فته‌یه‌ك ماره‌برِین به‌چه‌ند پارچه ئاڵتونێكى كه‌م و بىَ نرخ گواستیه‌وه، كورِه ماڵى له‌شارێكى دیكه بوو كچه‌ش له‌شارێك و له‌دوو نه‌ته‌وه‌ى جیاواز، گه‌رچى له‌شه‌وى په‌رده‌دا راستیه تاڵه‌كانى ژیان وه‌كو خێوێك له‌به‌رانبه‌ریدا راست بۆوه.\n"دوای به‌زاوابوونی مێرده‌كه‌م ئه‌و په‌رِۆیه‌ى خوێنى كچێنیمى رژایه‌سه‌ر بردیه ده‌ره‌وه‌و دواى چه‌ند خوله‌كێك له‌گه‌ڵ هه‌ردوو خوشكه‌كه‌یدا هاتنه‌ژووره‌وه‌و وتیان (تۆ ژن بوویته) به‌ڵام باشبوو دایكم په‌رِۆكه‌ى بردبوو، ئه‌وانیش هه‌ر له‌یه‌كه‌م شه‌وه‌وه تا دره‌نگانىَ له براكه‌ى خۆیان توورِه ده‌بوون و پێیانده‌وت تۆ هیچ نازانى و ئه‌وه خوێنى بێنوێژى بوو نه‌ك هى په‌رده‌ى كچێنى، منیش لێیان توورِه بووم و ده‌ستمكرده گریان وتم هه‌موو عومرم قسه‌م له‌گه‌ڵ كورِیش نه‌كردووه چونكه باوكم نه‌یده‌هێشت بێمه ده‌ره‌وه ئیتر له‌كوىَ ژن بم؟ به‌ڵام ئه‌وان هه‌ر ئه‌و شه‌وه ئه‌و هه‌واڵه هه‌ڵبه‌ستراوه‌یان گه‌یانده باوكم كه به‌هۆى بیستنى ئه‌و قسانه‌وه ده‌ستبه‌جىَ گه‌یاندرایه نه‌خۆشخانه، دواى ئه‌وه‌ش هه‌ر خۆیان بێده‌نگبوون و به‌ڵام نه‌یانده‌هێشت بچمه‌وه ماڵى باوكم.\nپاش ماوه‌یه ئاشكرا بوو كه ئه‌و شه‌وه سیناریۆى خۆیان بوو پێشوه‌خت ئاماده‌یان كردبوو، ده‌ركه‌وت ئه‌وان ئه‌و خێزانه نه‌بوون كه باسده‌كران، به‌ڵكو كارى له‌شفرۆشى و به بنه‌ماڵه‌وه به‌درِه‌وشت بوون ، ده‌یانویست به‌و پیلانه منیش بخه‌نه ژێر بارى ئه‌و كاره‌وه‌و برِێك پاره‌ى چڵكنم پىَ په‌یدا بكه‌ن، منیش له‌ماڵى باوكم كچێكى شه‌رمن و نه‌ریت پاریزبووم كه‌ته‌نانه‌ت قسه‌كردن له‌گه‌ڵ كورِى بێگانه‌دا به‌لامه‌وه تاوانێك بوو، ئه‌مه په‌روه‌رده‌ى باوكم بوو، هه‌رچه‌نده من زۆر له‌وه ده‌ترسام باوكم به‌وه‌زعى ئه‌و ماڵه بزانىَ، به‌ڵام كاتىَ له‌تاقه‌تما نه‌ماو فشاره‌كانیان بۆ سه‌رم زیاد كرد به باوكم وت زۆر ئازارم ده‌ده‌ن و به‌رگه‌یان ناگرم، كه‌چى زۆر به ئاسایى پێیوتم ته‌حه‌مول بكه! چونكه ئه‌و پێیوابوو كاتىَ ته‌ڵاق ده‌درێم كه‌س به بێوه‌ژنى منى ناوێت و بۆ تاهه‌تایه ده‌مێنمه‌وه.. به‌هۆى لاوازى كه‌سایه‌تى مێرده‌كه‌م و زاڵبوونى خووشكه‌كانى به‌سه‌ریدا رۆژ له‌دواى رۆژ په‌یوه‌ندییه‌كانى نێوانمان به‌ره‌و خه‌راپتر ده‌رِۆیشت، ئه‌مه‌و مێرده‌كه‌م كچێكى دیكه‌ى خۆشده‌ویست و به‌رده‌وام په‌یوه‌ندى پێوه‌ده‌كردو به‌منى ده‌وت (هه‌زارى وه‌كو تۆ پێلاوێكى ئه‌و ناهێنێت) هه‌موو ئاڵتونه‌كانى فرۆشتم و كردیه قوربانى ئه‌و باڵانسه‌ى به‌و كچه سه‌رفى ده‌كرد، منیش نه‌مده‌توانى قبوڵى بكه‌م.. توورِه ده‌بووم، به‌ڵام هه‌ركاتىَ له‌سه‌ر ئه‌و كچه كێشه دروستبووایه ئه‌و ده‌ستى ده‌نایه قورِگم و ده‌یویست بمخنكێنێت. ماوه‌ى مانگێك ژیان له‌گه‌ڵیاندا به‌ره‌فتاره‌كانیان له‌گه‌ڵمدا ژیانیان لىَ سه‌ندم و دۆزه‌خیان پێبه‌خشیم ، خوشكه‌كانیشى به‌رده‌وامبوون له هه‌وڵدان له‌گه‌ڵمدا، به‌ڵام به‌هۆى رازى نه‌بوونمه‌وه هه‌رچى كارى ناوماڵبوو پێیانده‌كردم و به‌رده‌وام په‌یوه‌ندییان به باوكمه‌وه ده‌كردو بوختانیان بۆ هه‌ڵده‌په‌ستم، تاوه‌كو باوكم حاشام لێبكات و دڵنیابن له‌وه‌ى رۆژێك بیر نه‌كه‌مه‌وه له‌گه‌رِانه‌وه بۆ ماڵى باوكم و ملكه‌چى داواكارییه‌كانیان بم، هه‌ركاتێكیش داواى ده‌رچوونیان ده‌كرد له‌گه‌ڵم و قه‌بوڵم نه‌كردبا په‌یوه‌ندییان به مێرده‌كه‌م ده‌كردو پێیانده‌وت (ده‌یه‌وىَ پیاو بێنێته ژووره‌وه بۆخۆى)مێرده‌كه‌شم لێیده‌دام له‌كاتێكدا ئاگام له‌هیچ نه‌بوو ته‌نها ئه‌وه‌نده ره‌فتارى خوشكه‌كانیم به‌دڵ نه‌بوو بۆیه نه‌مده‌ویست ئه‌و رێیه بگرمه‌به‌ر، مێرده‌كه‌شم پێیوتم(من تۆم ته‌نها بۆ چه‌ند رۆژێك هێناوه‌و ماوه‌یه‌كى دیكه ته‌ڵاقت ده‌ده‌م) ئه‌و ده‌یویست به برِێك پاره بمفرۆشێت به‌پیاوێكى دیكه‌و ره‌وانه‌ى وڵاتێكى دیكه‌م بكه‌ن تا له تیاترۆكان كارم پىَ بكه‌ن، منیش ئه‌وه‌م قه‌بوڵ نه‌بوو ده‌شمزانى باوكم ئه‌وه ببیستىَ سه‌رم ده‌برِێت، تارۆژێكیان مێرده‌كه‌م له‌پێش چاوى خه‌ڵكى جنێوى ناشرینى واى پێدام و ئه‌وانه‌ى له‌وىَ بوون پێیانوابوو من هاوسه‌رى نیم و به‌ڵكو له‌شفرۆشێكم له‌گه‌ڵیدا بۆیه كه‌وتنه چاوبازى له‌گه‌ڵمدا، منیش هه‌ر ئه‌و شه‌وه ماڵم جێهێشت و تا به‌ره‌به‌یان له‌كه‌لاوه‌یه‌كدا به سه‌رماى زستان مامه‌وه‌و سه‌ر له‌به‌یانى كه‌وتمه‌رِىَ بچمه‌وه ماڵى باوكم به‌ڵام پۆلیس به‌تۆمه‌تى تیرۆر گرتمیان و خستمیانه توالێته‌وه تا به‌رپرسه‌كه‌یان هاتوو منیش كێشه‌كه‌م بۆیان گێرِایه‌وه‌و په‌یوه‌ندیم به باوكمه‌وه كرد كه‌بێتو له به‌ندیخانه رزگارمكات، به‌ڵام باوكم پێیوتم ئه‌گه‌ر قسه‌كانى مێردو دشه‌كه‌ت راست نه‌بىَ تۆ ناكه‌ویته به‌ندیخانه‌و ته‌له‌فۆنه‌كه‌ى داخسته سه‌روچاوم، ناچار ماڵی مێرده‌كه‌م ئاگاداركرده‌وه كه له‌وێداو له‌پێش پۆلیسه‌كان كه‌وتنه لێدانم و ده‌یانویست به‌زۆر بمبه‌نه‌وه، به‌ڵام دواتر باوكم په‌رِۆى یه‌كه‌م شه‌وى بردبوو بۆ شیكارىو بۆى ده‌ركه‌وتبوو كه من كچ بوومه‌و ئه‌وان بوختانیان پێمه‌وه كردووه بۆیه برِیاریدا بمباته‌وه‌و له‌و ماڵه‌و به‌ڵاكانیان دوورمبكاته‌وه ".\nموضوع: رد: ئه‌و پارچه په‌رِۆیه‌ی ژیانی بۆ گه‌رِاندمه‌وه الجمعة 16 أبريل 2010, 2:16 am\nsupas bo toy kull


رێگاي ئێوه ئابوري » پ‌ك‌ك مه‌ترسيه‌ک بۆ ئێستا و داھاتوو\nپه که که وه ک پارتێک، ھزر و سياسه تي مه ترسيداري بۆ گه لي کورد ھه يه. ده بێت خه ڵک به م بۆنه يه وه ئاگاداري ره ھه نده کاني له ناوبردن و دوورکه وتنه وه بن له م مه ترسيه.\nپه که که گروپێکه له سه ر بنه ماني ماوويزم و ستالينيزم که له لايه ن چه په تورکه کانه وه له پايته ختي تورکيا دامه زرا. ھه ر له سه ره تاي دامه زراندني له ناوچي درسێم ھه ڵکه وتوو له ناوچه کوردنشينه کاني تورکيا ده ستي کرد به تێرۆري خه ڵکي ناوچه که و لايه نگراني پارته کاني ديکه به تايبه ت که سايه تيه ناسراوه کاني له ژێر ناوي کۆمه ڵايه تي و ھزر و ئائين دا کوشت و به مجۆره ترس و دڵه ڕاوه کێ له نێوان خه ڵکدا نايه وه و به مجۆره خۆي سه پاند به سه رياندا. ئه گه ر که سێک ئاماده نه ده بوو گوێڕايه ڵي په که که بکات ئه وه له سه ر رێگا لاده درا. زۆرجاريش ماڵباته کان له پيروجوان و ژن و پياوه وه يا ده يانکوشتن و يا ده يانسووتاندن. په که که ئه م کرده وانه شي له ئه رووپا ئه نجام دا. بۆيه به خێرايي رۆيشته نێو ليستي تێرۆري ئه م وڵاتانه وه.\nپه که که بێجگه ئه وه ي که له ليستي تێرۆري جيھانيدايه له بواري بازرگاني به ماده ھۆشبه ره کانيشه وه له ليستي مافياي جيھانيدايه. ئێست په که که له بواري کێڵان و وه به رھێنان و ھه ڵگرتن و ترانزيتي ماده ھۆشبه ره کاندا چالاکه. له رێگاي ئه فغانستان و پاکستان و باشووري رۆژھه ڵاتي ئاسياوه له م بواره دا چالاکه و له سنووره کاني ئێرانه وه به ره و ھه رێمي کوردستان و له وێيه وه بۆ تورکيا و له وێشه وه بۆ ئه ورووپا ده يگوازێته وه.\nپه که که له م کرده وه مه ترسيداره ي جيھانيدا به شي ھه يه که ھه ڕه شه يه که بۆ ھه موو جيھان.\nبه گشتي ئه م گرووپه وه ک پارتێکي چه کدار، بۆچوونه کاني له رێگاي چه ک و ھه ڕه شه و گوشاره وه بڵاوده کاته وه.\nله م باره يه وه ئه زمووني زۆري له رێکخراوه مافيايه کاني ئه مريکاي لاتين وه رگرتووه. ئه م ره فتارانه ش له ئێستادا ئه نجام ده دات. له وانه رفاندن، ترساندن، ھه ڕه شه کردن و … له راستيدا کۆپي ره فتاري گرووپه مافيايه کاني ئه مريکاي لاتينه.\nھه رچه نده ئه م گرووپه له سه ره تاوه دروشمي دامه زراندني کوردستاني سه ربه خۆيي ھه ڵده دا و ده يگووت ئێمه ھه موو سنووره کاني ھه ڵده گرين و کوردستانێکي يه کگرتو و سه ربه خۆ داده مه زرێنين به ڵام ئه م گرووپه وه ک پارتێکي مافيايي له ھيچ رێگايه که وه خزمه تي کورداني نه کرد و ھيچ پێويستيه کيشي به کوردستان ئازاد نييه.\nله کۆتاي نه وه ده کاني چه رخي رابردوو ئه م دروشمه ي گوڕي و راشکاوانه وازي له سه ربه خۆيي کوردستان ھێنا. ئێستا پێي وايه که کوردايه تي ئيشێکي دواکه وتووانه يه و بريتيه له ناسيۆناليسم که سه رده مي تێپه ڕيوه و ماوه به سه رچووه و ئه وه ي که گرنگه دۆستي نێوان گه ڵانه و له چۆنيه تي دامه زراني ئه م دۆستايه تيشه شتێک ناڵێت. ئه م بۆچوونه ي په که که گه وره ترين خزمه تي به ھێزه ده ره کيه کان کردووه چونکه نه ته نيا ده وڵه تي کوردستانيان قبوڵ نييه به ڵکو به ته واوه تي دژيێن. ھه روه ک چۆن مسته فا قه ره سوو سه رکرده يه کي ئه م گرووپه ده ڵێت: ئێمه بۆ کوردايه تي شه ڕ ناکه ين و ھه روه ھا رێگا ناده ين که سێک له م رێگايه دا ھه نگا ھه ڵبگرێت و رێگا ناده ين که سێت سنووره ده ستکرده کان بسڕێته وه.\nئه م گرووپه له ھه رکوێ کوردێک ھه بێت کێشه ي بۆ ده نێته وه و له ھه رێمي کوردستانيش کێشه ي له مجۆره ي ناوه ته وه. زۆر دژي بارزانيشه له گه ڵ ھه ر گرووپ و پارتێک که له گه ڵ بارزاني دوژمن بێت ده بێته دوست.\nسه رچاوه: گوڤاري ئه نته رنێتي خۆر\nبرچسب ها : پ‌ك‌ك , ترانزيت , تورکيا , تۆقاندن , تێرۆر , رفاندن , ماده‌ھۆشبه‌ر‌ه‌كان , ھه‌رێمي_کوردستان


مەحموود سەنگاوی لەبارەی شەپقەکەیەوە دەدوێت\nهەواڵێکی ناخۆس بۆ ئەوانەی تازە دێنە بەریتانیا و چاوپێکەوتن دەکرێت.|ناو گۆرین لە بەریتانیا|تراڤڵ دۆکیۆمێنت داوا بکە لە بەریتانیا|هەواڵی نوی هۆم ئۆفیس / ناوچە نائارامەکانی عێراق / نوێکراوەتەوە|کتێبی فێربوونی شۆفێری بە زمانی کورد و ژیان لە بەریتانیا|داواکردنی مۆڵەتی کارکردن لە بەریتانیا بۆ ئەوانەی ئیقامەیان نی یە|بەڵگەی بردنەوەی کەیسیکی کوردێکی ئێرانی لە دادگای بەریتانیا|ڤیزای شنگین بۆ ژن و خێزان داوا بکە لێرە|ڤایرۆسی جگەر جۆری بی بەهۆی چییەوە دەگوازرێتەوە؟|بەوێنە؛ باشترین وێنەکانی ناشناڵ جیۆگرافی بۆ ساڵی ٢٠١٨|\nدوای ئەوەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە شەپقەکەی مەحموود سەنگاوی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بووە جێگەی سەرنجی بەکارهێنەران، مەحموود سەنگاوی هۆکاری لەسەرکردنی شەپقەکەی ئاشکرا کرد.\nمەحموود سەنگاوی لەمبارەیەوە بۆ (باسنیوز) نهێنییەکەی ئاشکرا کرد و گوتی: ”سەرم تاشیوە و ئیتر قژم بۆیە ناکەم، بۆ ئەوەی قژەکەم بە ڕەنگی سپییەوە بمێنێتەوە“.\nئەوەشی ئاشکرا کرد کە تا هەفتەیەک یان دوو هەفتەی دیکە، شەپقەکەی لەسەر دەکات، دەشڵێت: “تا قژەکەم دێتەوە، دواتر کڵاوەکەم لادەبەم”.\nدوای دەرکەوتنی بە جلی کوردی و شەپقەیەکی ڕەشەوە لە کۆبوونەوەی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستاندا، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە پرسیاری ئەوە دەکرا کە ئاخۆ هۆکار چییە مەحموود سەنگاوی شەپقەکەی لەسەر کردووە.\n2018-04-08 |1175 جار خوێندراوەتەوە|\n2019-01-13هەواڵێکی ناخۆس بۆ ئەوانەی تازە دێنە بەریتانیا و چاوپێکەوتن دەکرێت.\n2019-01-11ناو گۆرین لە بەریتانیا\n2019-01-10تراڤڵ دۆکیۆمێنت داوا بکە لە بەریتانیا\n2019-01-08هەواڵی نوی هۆم ئۆفیس / ناوچە نائارامەکانی عێراق / نوێکراوەتەوە\n2018-12-27کتێبی فێربوونی شۆفێری بە زمانی کورد و ژیان لە بەریتانیا\n2018-12-16بەڵگەی بردنەوەی کەیسیکی کوردێکی ئێرانی لە دادگای بەریتانیا\n2018-12-12ڤیزای شنگین بۆ ژن و خێزان داوا بکە لێرە\n2018-12-09بەوێنە؛ باشترین وێنەکانی ناشناڵ جیۆگرافی بۆ ساڵی ٢٠١٨\n2018-12-05وڵاتیک ڤیزا لەسەر پاسپۆرتی عیراقی لادەبات\n2018-12-10یوئێنی تورکیا زیندانێکی گەورەیە بۆ پەنابەرە کوردەکان\nناو گۆرین لە بەریتانیا\nتراڤڵ دۆکیۆمێنت داوا بکە لە بەریتانیا\nهەواڵی نوی هۆم ئۆفیس / ناوچە نائارامەکانی عێراق / نوێکراوەتەوە\nکتێبی فێربوونی شۆفێری بە زمانی کورد و ژیان لە بەریتانیا\nداواکردنی مۆڵەتی کارکردن لە بەریتانیا بۆ ئەوانەی ئیقامەیان نی یە\nبەڵگەی بردنەوەی کەیسیکی کوردێکی ئێرانی لە دادگای بەریتانیا\nڤایرۆسی جگەر جۆری بی بەهۆی چییەوە دەگوازرێتەوە؟\nبەوێنە؛ باشترین وێنەکانی ناشناڵ جیۆگرافی بۆ ساڵی ٢٠١٨\nوڵاتیک ڤیزا لەسەر پاسپۆرتی عیراقی لادەبات\nئەنجامی کۆتایی کەمپینی گەرانەوەی هێز بۆ قاچەکان هاوکار\nیوئێنی تورکیا زیندانێکی گەورەیە بۆ پەنابەرە کوردەکان\nهەواڵە خۆشەکە لە پەرلەمانی بەریتانیاوە گەیشت ئەمرۆ\nحکومەتی فەرەنسا لەژێر فشاری خۆپیشاندەراندا بڕیارێکی هەڵوەشاندەوە\nئێستا ٦١ میوان لەسەر هێڵن\nناوگۆرین لە بەریتانیا


پێشبینی دەكرێت تووشبووانی كۆرۆنا لە هەرێم زیاتر ببێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەری گشتی تەندروستی دهۆك ڕایدەگەیەنێت، لە 35%ی ئەو پشكنینانەی بۆ كۆرۆنا دەكرێت لەدهۆك پۆزەتیڤ دەردەچێت.\nد.ئەفراسیاب موسا بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی دهۆك بە دەنگی ئەمریكای ڕاگەیاند، خەڵكی لە دهۆك ڤاكسین وەردەگرن و “ڕەغبەتیان” زۆرە لە وەرگرتنی، ڕێژەی زۆرباشیشمان لە ڤاكسینی سینۆفارم و ئەسترازینیكای بەریتانی و فایزەریش بۆ هاتووە ئەگەر تێكڕا وەربگرین تائێستا لە 98% تێپەڕیووە كە سەرفمان كردووە.\nوتیشی”ناتوانیین خەڵك ناچار بكەین بۆخۆیان جۆری ڤاكسینەكە هەڵدەبژێن، بەڵام فایزەر لەهەموویان كەمترە بۆیە دەست هەموویان ناكەوێت، هەتا مانگی 9 ی 2021 پلان دانراوە كە 20% خەڵكی پارێزگای دهۆك ڤاكسین وەربگرن”.\nئاشكراشیكرد، لە شەپۆلی دووەمداین لە 15-3 دەستیپێكردووە و ژمارەكان ڕۆژ بە ڕۆژ زیاتر دەبێت، بەڵام بەخۆشحاڵیەوە توانامان هەیە پشكنیینەكان زۆر دەكەین ڕۆژانە گەیشتوونەتە هەتا چوارهەزار پشكنیین ڕووپێویی مەیدانی دەكەین، تازە ڤایرۆسی كۆرۆنا لەناو كۆمەڵگەدا بەخێراییەكی زۆر تەشەنەی كردووە و زۆر خەڵكیش تووشبووە بۆیە ڕێژەی تووشبووان زۆرە و ڕێژەی مردنیش زۆرە.\nڕوونیشیكردەوە، كۆنتڕۆڵكردنی دۆخەكە لەسەر دوو ئاستە، لەسەر ئاستی كۆمەڵگا كە خۆیان بپارێزن بەداخەوە خەڵكەكە ئەوەندە بەوشێوەیە پابەند نییە كە بتوانێت ڕێگر بێت لە تەشەنەكردنی نەخۆشیەكە لەناو كۆمەڵگە بۆیە ژمارەی نەخۆشەكان ڕۆژ بەڕۆژ زیاتر دەبێت، بەشێوەیەك شەپۆلەكە لە15-3 شەپۆلەكە دەستی پێكردووە بەشێوەیەكی ئاسایی 3-4 مانگ دەخایەنێت واتە نزیكەی ئێمە لە چارەكی یەكەمین لە شەپۆلەكە واتە ئەگەر ڕەمەزانیش نەبووایە هەر پێشبینی دەكرا ڕێژەی توشبوون بە كۆرۆنا زیادبێت بەوشێوەیە.\nسەبارەت بە ڕاگەیاندنی قەدەغەی گشتی هاتوچۆ، ناوبراو ڕایگەیاند، تازە پەتای كۆرۆنا بۆخۆی لەناو كۆمەڵگە تەشەنەی كردووە، پێمانباشبوو پێش 20 ڕۆژ لەمەوپێش قەدەغەی هاتوچۆ ڕابگەیەنرایە نەك ئێستا، بەداخەوە لەبەر بارودۆخی ئابوری و كۆمەڵایەتی وادیارە ناتوانیین قەدەغەی هاتوچۆ ڕابگەیەنیین، بۆیە دەبێت تەركیز لەسەرئەوە بكەین لەسەر ئاستی تاكە كەسی و لەسەرئاستی كۆمەڵگە دەبێت پابەندبن بەڕێنماییەكانی تەندروستیەوە.


پرۆژەبڕیاری دەسەڵاتەکانی حکومەتی تورکیا لەمەڕ دەسوەردانی سەربازی لە سوریا و ئێراق بە ئاگاداریی پەرلەمان ڕاگەیێندرا - SAHAR KURDISH (Sorani)\nپرۆژەبڕیاری دەسەڵاتەکانی حکومەتی تورکیا لەمەڕ دەسوەردانی سەربازی لە سوریا و ئێراق بە ئاگاداریی پەرلەمان ڕاگەیێندرا\nتشرینی یه‌که‌م 07, 2019 19:58 Asia/Tehran\nدرێژکرانەوەی پڕۆژەبڕیاری دەسەڵاتەکانی حکومەت لە دەسوەردانە سەربازییە واوەسنوریەکان بەتەوەری دەسوەردانی سەربازی لە سوریاو ئێراق بێ ڕەزامەندیی پەرلەمانی تورکیا بۆ ساڵێکی دیکە لەلایەن دەزگەی سەرۆک کۆماریی بەئاگاداریی پەرلەمان ڕاگەیێندرا.\nبەپێی ڕاپۆری هەواڵدەریی کوردپرێس، درێژکرانەوەی پڕۆژەبڕیاری دەسەڵاتەکانی حکومەت لە دەسوەردانی سەربازیی واوەسنوریی بەتەوەری دەسوەردانی سەربازی لە سوریاو ئێراق بێ ڕەزامەندیی پەرلەمانی تورکیا بۆ ساڵێکی دیکە لەلایەن دەزگەی سەرۆک کۆماریی بەئاگاداریی پەرلەمان ڕاگەیێندرا.\nئەو پڕۆژەبڕیارە کە لەسەروبەندی هاتنی هێزە سەربازییەکانی سوپای تورکیا بۆ ڕۆژهەڵاتی فوڕات دەهێنرێتە پەرلەمان، ئەو دەسەڵاتە بە حکومەتی تورکیا دەدا کە بێ هێنانەئارای پرسی هێرشی سەربازیی لە پەرلەمانی تورکیاو پەسەندکرانی لەلایەن نوێنەرانی پەرلەمان خێرا بجوڵێتەوەو بەپێی بارودۆخ و گۆڕانکاریەکان بتوانێ خێرا هێرشی سەربازی ئەنجام بدات لە وڵاتانی ئێراق و سوریا.\nڕاگەیشتن بەو پڕۆژە بڕیارە سبەی دەخرێتە نێو بەرنامەی کاری پەرلەمان.\nشیاوی ئاماژەیە، حکومەتی تورکیا بەپشت بەستن بەو دەسەڵاتە لەڕابردوودا هەڵمەتی قەڵغانی فورات و چڵە زەیتونی لەباکوری سوریا بێ پەسەندکرانی لە پەرلەمانی تورکیا ئەنجام دابوو.\nلە باتمان ھاوسەرۆکانی ھەدەپە لە نێو ماڵ دەستبەسەر کران


هیچت بیستوە دەربارەی پێنج ئێفەکە 5f - Xanman خانمان\nHome / زانیاری تەندروستی / زانیاری گشتی / هیچت بیستوە دەربارەی پێنج ئێفەکە 5f\nهیچت بیستوە دەربارەی پێنج ئێفەکە 5f\nنوفمبر 02, 2018 User Home4T\nپێنج هۆکاری یارمەتی دەر هەن بۆ توش بوون بە نەخۆشی بەردی زراو کە بە 5f ناسراوە\n1-family history واتەمێژوی خێزانەکە تا چەند ئەم نەخۆشیە بەربڵاوە لە نێو خێزانی ئەوکەسە\n3-female ڕەگەزی مێ ، زیاتر توش ئەبێت\n5-forty واتە تەمەن لەسەروی چل ساڵ بێت .\nزراو یەكێكە لە ئەندامە گرنگەكان كە بەهۆی دەردانی رژێنەكان خۆراك لە گەدەدا دەتوێنێتەوە و یارمەتییەكی بەهێزی جەستە دەدات، بۆ ئەوەی بە خێرایی لە خۆراكە قورسەكان ڕزگاری ببێ و تێكیان بشكێنێت. بە ناچالاكی زراو لە كۆئەندامی هەرسدا كێشەی گەورە دروست دەبێ، چونكە ئیتر گەدە توانای هەرس كردنی خۆراكەكانی كەم دەبێتەوە و بەمەش كێشەی زۆر لە كۆئەندامی هەرس دروست دەبێت. زۆرجار لە زراودا بەرد دورست دەبێ و زانایان و شارەزایانیش پێشنیاز دەكەن، كە لە ڕێی ئەم شەربەتە سروشتییەوە بەردی زراو تێكبشكێنن و بەیەكجاری خۆتانی لێ ڕزگار بكەن.\nزراو ئەندامێكی بچووكی ڕەنگ سەوزە دەكەوێتە ژێر جگەرەوە بەرپرسە لە دەردانی بەشێك لە هۆرمۆنەكانی هەرس كە دەیرژێنێتە گەدەوە یارمەتی زوو هەرسكردن دەدات.بەتایبەتی چەوری، لەكاتی نەبوونی توورەكەی زراودا مرۆڤ تووشی بەدهەرسی و سكچوون و خراپ مژینی چەوری دەبیت.\nنیشانەكانی تووشبوون بە بەردی زراو و كێشە لە زراودا، ئازاری بەردەوامی سك و شان و ڕشانەوە و هێلنج هاتنەوەی بەردەوامن، پێش ئەنجامدانی نەشتەرگەری بۆ تێكشكاندنی بەردی زراو، باشتر وایە چەند چارەسەرێكی سروشتی بگریتە بەر بۆ رزگاربوون لە بەردی زراو.\nلێرەدا چەند شەربەتێك لەلایەن پزیشكانی پسپۆر و شارەزایانەوە دەستنیشان كراون، كە بە شێوەیەكی سروشتی دەبنە هۆی رێگری كردن لە دروستبوونی بەردی زراو.\nشەربەتی سەوزە، بە تێكەڵكردنی چەوەندەر لەگەڵ گێزەر و خەیار، دروستكردنی شەربەتێك لەو پێكهاتانە و خواردنەوەی دووجار لە رۆژێكدا دەبێتە هۆی تێكشكاندنی بەردی زراو و ڕێگریش لە دروستبوونی دەكات.\nشەربەتی لیمۆ، خواردنەوەی لیمۆ لەگەڵ ئاو، ئەو ئاوەی كە رۆژانە دەیخۆیتەوە پێش ژەمی بەیانیان یان هەر كاتێكی تر تەنیا چوار پارچە لیمۆی تێ بگوشە و پاشان بیخۆرەوە بە شێوەیەكی رۆتینی و بەردەوام بە شێوەیەكی یەكجاری لە بەردی زراو رزگارت دەكات.\nزەردەچەو، یەكێكە لەو خواردنانەی كە چەندان سوودی هەیە بۆ لایەنی جوانكاری و سوودی تەندروستی لێرەدا سوودێكی یەكجار زۆری هەیە بۆ بەردی زراو، كەوچكێكی بچووك لە زەردەچەو لەگەڵ هەنگوین تێكەڵی یەكتر بكەن، رۆژانە بە شێوەیەكی بەردەوام تا رزگارت دەبێت لە بەردی زراو بیخۆنەوە، سەرەنجام تێكشكاندنی بەردی زراوی لێ دەكەوێتەوە.\nشەربەتی سێو، وەك دەزانین سێو بڕێكی زۆر ڤیتامین و ماددەی كانزای زۆر گرنگ لەخۆی دەگرێت و بڕێكی زۆر ترشی فۆلیكی تێدایە كە یارمەتی توانەوەی بەردی زراو دەدات، هەروەها سركەی سێو رێگە لە دروست بوونی چەوری دەگرێت وە یارمەتی دامركانەوەی ئازار دەدات وە تێكەڵەیەك لە سێو لەگەڵ سركەی سێو یارمەتیدەر دەبێت لە رێگری كردن لە دروستبوونی بەردی زراو و راماڵینی، بۆ ئەمەش كوپێك شەربەتی سێو لەگەڵ كەوچكێك سركەی سێو تێكەڵی یەكتر بكەن و هەموو بەیانییەك پێش خواردنەوەی هەر شتێك بیخۆنەوە.\nزەیتی زەیتوون و لیمۆ، 30 ملیگرام زەیتی زەیتوون و 30 ملیگرام شەربەتی لیمۆ و پێنج ملیگرام گیراوەی پرتەقاڵی سروشتی تێكەڵی یەكتر بكەن و بیخۆنەوە، خواردنەوەی ئەو پێكهاتەیە بۆ ماوەی 40 رۆژ لەسەریەك لە هەموو بەیانییەك بەر لە خواردنەوەی هەموو شتێك، دەبێتە هۆی ئەوەی بەیەكجاری ماڵئاوایی لەبەردی زراو بكەن.\nسەرچاوە/ get hostic health\nهیچت بیستوە دەربارەی پێنج ئێفەکە 5f بواسطة User Home4T on نوفمبر 02, 2018 Rating: 5\nنیشانەی دۆزینەوە زانیاری تەندروستی X زانیاری گشتی\nئەو ڕیگایانەی وادەکات ئافرەت سکپڕ نەبێت + 18 ..\n«له‌وله‌ب»، سود و زیانەکان و کاریگەریەکانی.


پەرلەمانی عێراق ئەندامانی لیژنەی لێكۆڵینەوە لە رووداوەكانی خورماتوو دیاریدەکات – دەستەی گشتی ناوچە کوردستانیەکانی دەرەوی ئیدارەی هەرێم\nسەرەکی / هەواڵ / پەرلەمانی عێراق ئەندامانی لیژنەی لێكۆڵینەوە لە رووداوەكانی خورماتوو دیاریدەکات\nشوبات 3, 2018\tهەواڵ سەرەنج بنوسە 174 Views\nپەرلەمانتارێكی كورد لە پەرلەمانی عێراق رایگەیاند، لە كۆبوونەوەی ئەمڕۆی پەرلەماندا دەنگ لەسەر ناوی ئەندامانی لیژنەی لێكۆڵینەوە لە رووداوەكانی خورماتوو دەدرێت. ئەندامانی لیژنەكە 11 كەس دەبن و بەشێكیان كوردن.\nفەرهاد قادر، پەرلەمانتاری فراكسیۆنی یەكێتی لە پەرلەمانی عێراق رایگەیاند، لە دانیشتنی ئەمڕۆ شەممە 3-2-2018 پەرلەمانی عێراق دەنگ لەسەر دیاریكردنی ئەندامانی لیژنەی لێكۆڵینەوە لە رووداوەكانی خورماتوو دەدرێت .\nئەندامانی لیژنەكە 11 كەس دەبن و بەشێكیان كوردن، نوێنەری عەرەب و توركمان لە لیژنەكەدا دەبن. فەرهاد قادر دەڵێت، راپۆرتی ئەو لیژنەیە دەبێتە بڕیاری پەرلەمانی عێراق.\nئەو پەرلەمانتارە كوردە ئەوەشی خستەڕوو، لە‌و لیژنەیەی پێكدەهێنرێ، نوێنەری لیژنەكانی مافی مرۆڤ، راگەیاندن، كۆ‌چ وكۆچبەران، یاسا، ئاسایش و بەرگریی پەرلەمانی عێراقی تێدا دەبێت.\nفەرهاد قادر وەك پەرلەمانتارێكی کوردی سنووری گەرمیان ئەندامی لیژنەكە دەبێت.\nشاخەوان عەبدوڵڵا، پەرلەمانتاری فراکسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی عێراق رایگەیاند، پرسی خورماتوو خراوەتە کۆتا خاڵی بەرنامەی کاری ئەمڕۆی پەرلەمانەوە.\nشاخەوان عەبدوڵڵا دەشڵێت “بە سەرۆکی پەرلەمانمان گوتووە تێبینیمان لەسەر بەشێک لە ناوە پێشنیازکراوەکان هەیە و نابێ ئەو پەرلەمانتارانە بە ئەندامی لیژنەکە دیاریبکرێن، چونکە پەرلەمانتاری تێدایە خەڵکی خورماتوور و تاوانبارە بە سووتاندن و تاڵانکردنی ماڵی کورد لەو قەزایە، وەڵامی ئەویش باش بوو. هەروەها پەرلەمانتاری کوردیش هەیە کە هیچ خزمەتی بە خورماتوو نەکردووە و دەیەوێ ببێتە ئەندامی لیژنەکە”.\nلە دانیشتنی رۆژی دووشەممە 8-1-2018ی پەرلەمانی عێراق بە كۆی دەنگی ئەندامانی ئامادەبووی دانیشتنەكە، كە زیاتر لە 170 پەرلەمانتار بوون، بڕیاریدا لیژنەیەكی پەرلەمانی بۆ لێكۆڵینەوە لە رووداوەكانی خورماتوو پێكبهێنرێت.\nقەزای خورماتوو سەر بە پارێزگای سەلاحەدینە و نزیكەی 100 كلیۆمەتر لە سەنتەری پارێزگاكەوە دوورە. ژمارەی دانیشتووانەكەی بە شارۆچكە و گوندەكانییەوە نزیكەی 220 هەزار كەس دەبێت. كورد لە 55%، عەرەب لە 15%و توركمانیش لە 30% شارۆچكەكە پێكدەهێنن.\nلە 16 ی ئۆكتۆبەری 2017 بەهۆی هاتنی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقی بۆ خورماتوو، نزیكەی هەشت هەزار خێزانی كوردی خورماتوو ئاوارەبوون و هێشتاش بەشێكیان نەگەڕاونەتەوە شوێنی خۆیان.\nبەپێی راپۆرتێكی کە ئەنجامدراوە لەو قەزایەدا چەكدارانی حەشدی شەعبی زۆرترین پێشێلكارییان بەرامبەر كوردانی قەزاكە كردووە، دەیان ماڵی كوردیان دوای تاڵانكردن و سووتاندن تەقاندوونەتەوە، ئەوە جگە لە دەستدرێژی سێكسی و تاڵانكردنی بازاڕی گەڕەكە كوردییەكان.\nسەرچاوە:تۆڕی میدیایی ڕووداو\nبۆ دوواوە پارتێكی توركمانی: لەبەر داگیرکاریی میلیشیاکان لە كەركووك و ناوچە کوردستانییەکان هەڵبژاردنەكان بایكۆت دەكەین\nداهاتوو دەستەی گشتی ناوچە کوردستانیەکانی دەرەوەی هەرێم پشتگیری هەڵمەتی هۆشیاری ژینگەیی کرد\nلە یادی هەڵەبجەی شەهید دا\nقه‌ره‌یلان: پاش ته‌واوبوونی گفتوگۆكان له‌گه‌ڵ هه‌رێم هێزه‌كانمان له‌شنگال ده‌كشێنینه‌وه


داهات و خەرجی شەش مانگی نەوتی هەرێمی كوردستان ئاشكرادەكرێت\n2018-01-08 [10:02 AM]\nلە کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجوومەنی وەزیراندا کۆمپانیای دیلۆیتی ئەمریکی داھات و خەرجی نەوتی ھەرێمی کوردستان لە شەش مانگی ساڵی رابردوودا ئاشکرادەکات.\nرۆژی دووشەممە ٨-١-٢٠١٨، ئەنجوومەنی وەزیرانی ھەرێمی کوردستان بەسەرپەرشتیی نێچیرڤان بارزانی یەکەم کۆبوونەوە لە ساڵی نوێدا سازدەکات. نێوەڕۆکی کۆبوونەوەکە تەنیا یەک تەوەر لەخۆدەگرێت، ئەویش بریتییە لە خستنەڕووی راپۆرتێکی کۆمپانیای دیلۆتی ئەمریکی لەبارەی داھات و خەرجی نەوت.\nسەمیر ھەورامی، سکرتێری رۆژنامەڤانیی قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بە (تۆڕی میدیایی رووداو)ی راگەیاند، لە کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزیراندا کۆمپانیای دیلۆیتی ئەمریکی داھات و خەرجی نەوتی ھەرێمی کوردستان لە شەش مانگی یەکەمی ساڵی ٢٠١٧ دا ئاشکرادەکات.\nھەورامی وێڕای ئەوەی پشتڕاستیکردەوە کە لە کۆبوونەوەکەدا تەنیا ئەو تەوەرە تاوتوێدەکرێت، گوتیشی: "ھەموو وردەکارییەک لەبارەی چۆنییەتی دەرھێنان و فرۆشتن و خەرجی و داھاتی نەوت لەلایەن ئەو کۆمپانیایەوە ئاشکرادەکرێت".\nنێچیرڤان بارزانی، سەرۆکوەزیرانی ھەرێمی کوردستان رۆژی ٥-١٠-٢٠١٦ رێککەوتنێکی لەگەڵ نوێنەری کۆمپانیای دیلۆیت (Deloitte) واژۆکرد و لەو کاتەوە ئەو کۆمپانیایە وردبینی لە نەوتی ھەرێمی کوردستان دەکات.\nکۆمپانیای دیلۆیت، کۆمپانیایەکی ئەمریکییە و بەپێی قازانجەکانی لە ساڵی ٢٠١٦ گەورەترین کۆمپانیای ژمێریاری و وردبینییە لە جیھاندا، کۆمپانیاکە لە بوارەکانی پشکنین، دەرھێنان، فرۆشتن و داھاتی نەوتی ھەرێمی کوردستان وردبینی دەکات.\nکۆمپانیای دیلۆیت نووسینگەی سەرەکی لە نیۆیۆرکە، بەپێی پێناسەی کۆمپانیاکە لە پۆرتاڵەکەیدا ٢٤٤ ھەزار کەس لە لقە جیاوازەکانی لە زیاتر لە ١٥٠ وڵات و ناوچەی جیھان کاردەکەن، لە ساڵی ٢٠١٦ دا قازانجی ئەو کۆمپانیایە ٣٦ ملیار و ٨٠٠ ملیۆن دۆلار بووە.


نهێنییه‌كانی ژیانی ئۆپرا\nئۆپرا وینفری یەكێكە لەدیارترین كەسایەتییەكان لەجیهانداو بە شاژنی میدیا ناسراوە.\nئەم ژنە زیاتر بە بەرنامەی ئۆپرا ناسراوە كە بینەرێكی ئێجگار زۆری لەسەرتاسەری جیهاندا هەیەو چەندین ئەڵقەشی بۆ چەند زمانێك لەوانە كوردی، وەرگێڕراوە.\nئەمانە چەند زانیارییەكن دەربارەی ئەو خانمە:\n1- ئۆپرا لەبنەڕەتدا بەناوی كەسایەتییەكی ئاینیی مەسیحییەوە كە ناوی ئۆرپا بووە ناونراوە ئۆرپا بەڵام بەهەڵە بووە بە ئۆپرا.\n2- بەهۆی توانای باشی لەخوێندنەوەی ئایەتەكانی ئینجیل لەتەمەنی منداڵیدا، ئۆپرا نازناوی "ئامۆژگارو مژدەدەری" لێنراوەو لەو تەمەنەدا زۆر جار نەنكی، بۆ كڵێسەی بردووە.\n3- وینفری لەداكیبوی كچە هەرزەكارێكی شــــــــــــــونەكردووە.\n4-لەتەمەنی 17 ساڵیدا وینفری پێشبڕكێی شاجوانی رەشپێستی ویلایەتی تێنیسی بردووەتەوە.\n5- لەتەمەنی منداڵـیدا خێزانی وێنفری هێندە هەژار بون بەشێوەیەك كە ئۆپرا لەقوتابخانە بەهۆی لەبەركردنی جلەوبەرگی دروستكراو لە تەلیسـی پەتاتە، گاڵتەو سوكایەتییان پێكردووە.\n6- پشكنینی DNA دەریخستووە كە ئۆپرا تەنها لەسەدا هەشتی، ئەمەریكیی ئۆریجناڵە.\n7-لەتەمەنی 14 ساڵیدا منداڵێكی بووە بەڵام بە شیرەخۆرەیی مردووە.\n8- لەساڵی 1986، لەمیانەی ئەڵقەیەكی بەرنامە بەناوبانگەكەی كە تایبەت بوو بە باسكردنی توندوتیژی سێكـسی، بە ئاشكرا باسی لەوە كرد كە بە منداڵی بەدەستی خزمە نێرینەكان و هاوڕێكانی دایكییەوە، روبەڕوی توندوتیژیـــــــــــــــــی سێكسی بووەتەوە.\n9- لەكاتێكدا تەمەنی تەنها 19 ساڵ بووە، لەكەناڵی تەلەفزیۆنی WTVF لە شاری ناشڤیل لەویلایەتی تێنیسی بووە بە پێشكەشكاری هەواڵ. بەوەش بووەتە گەنجترین و یەكەم ژنی ئەمەریكی ئەفەریقی كە ئەو پۆستە لەو كەناڵەدا بگرێتەدەست.\n10- تائێستا بە دەنگ بەشداری لەچەند فیلم كارتۆنێكدا كردووە.\n11- تائێستا دیمانەی لەگەڵ ژمارەیەكی ئێجگار زۆر كەسایەتیی ناوداردا ئەنجامداوە لەوانە مایكڵ جاكسۆن كە دیمانەكەی بووەتە چوارەم پڕبینەرترین بەرنامە لەمێژوی تەلەفزیۆنی ئەمەریكادا. هەر ئەو بەرنامەیە پڕبینەرترین دیمانەیە لەمێژووی ئەمەریكاداو 36 ملیۆن كەس بینیویەتی.\n12- نەنكی رۆڵێكی ئێجگار كاریگەری هەبووە لەڕێنوێنیكردن و متمانە بەخۆكردن و پێگەیشتنی ئەم ژنەدا.\n13-بەهۆی رۆڵبینی لەفیلمی The Color Purple، ئەم ژنە بۆ خەڵاتــــــی ئۆسكاری باشترین ژنەئەكتەری یاریدەر، كاندیدكراوە.\n14- یەكەم ژنە ملیاردێری رەشپێسـتەو دەوڵەمەندترین ژنی رەشپێستی ئەفەریقی ئەمەریكییە.\n15- تائێستا چەند جارێك ناوی لەلیسـتی كاریگەرترین ژنانی جیهاندا هاتووە.\n16 ساڵی 2013 ئەم ژنە مەدالیای سەرۆكایەتی بۆ ئازادی لـــەلایەن باراك ئۆباما سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكاوە پێبەخشراوە. ئەم خەڵاتە بەرزترین شەرەفی مەدەنییە لەو وڵاتەدا