بۆ گوێزانه‌وه‌ی بۆ سه‌ر سێرڤه‌رێکی نوێ ،ماڵه‌ڕی کولتورمه‌گه‌زین کاری تێدا ئه‌کرێت\nبۆ گوێزانه‌وه‌ی بۆ سه‌ر سێرڤه‌رێکی نوێ ،ماڵه‌ڕی کولتورمه‌گه‌زین کاری تێدا ئه‌کرێت\tکولتور\nکولتور\tماڵه‌ڕی کولتورمه‌گه‌زین کاری تێدا ئه‌کرێت و له داهاتوویه‌کی نزیکدا ئه‌گوێزرێته‌وه سه‌ر سێرڤه‌رێکی نوێ.\nپۆ په‌یوه‌ندی سه‌رادانی سه‌ردانی فه‌یسبووکی کولتورمه‌گه‌زین بکه\n((وەختی ئێوارەی درەنگ، سواری پاس بووم و چوومە گەشت، لە ڕێ بیرم لەوە دەکردەوە، ئەو هەموو خەڵکە چۆن دەژی، لەسەر زەوی؛ چووزانم لە ڕێ، بە دەم ئەو پرسیارانە و، مینگەمینگی خۆمەوە، باری ناو سکم قورس دەبێت و، بەم وەختە درەنگە، کاتژمێر یازده‌ی شەو، تینم بۆ دێت و دەبێت لە شوێنێک لا بدەم و، وەکوو گەڵابە، … Read more\nدابان عه‌تار؛ تارمایی\nكەللەی زل و قژە لوول و تێكچڕژاوەكەی نا،، سێبەرەكەی كەوتبووە سەر دیوارەكە. سمێڵى گەورەو بابڕو قەترانی نا، دەنگە نەرم و ترسناكەكەی بوو دەبیسترا. ڕیشە درێژو پڕەكەی نا، ئەو مقەستەی پێی قەڵەم كرابوو…نێوان كەزیەكانی نا، پەراسوە ناسكەكانی ئافرەتەكەیان كون دەكرد. شەربەتی هەنار نا، خوێنی ساویلكەیی ئافرەتەكە بوو دەڕژایە سەر زەویەكە. وەكو جاران خۆشم دەوێی نا، بەپێچەوانەوە … Read more\nكتێبێكی شیعری (پێشه‌وا كاكه‌یی) له‌كتێبخانه‌كاندا بڵاوكرایه‌وه\nتێگه‌یشتن له‌چه‌پ و چه‌پ ئه‌وه‌نده ساده نییه، به‌دوو ڕسته‌ی ناو مانیفێست و ماتریالزمی دیاله‌كتیكی و مێژووی، باس له‌حه‌تمیه‌تی مێژوو بكه‌یت. چه‌پبوون و بڕوابوون به سۆسیالزم خه‌ونێكی گه‌وره‌یه، به‌ڵام كردنی ئه‌م خه‌ونه به‌ئاین و كردنی چه‌پڕه‌و به‌مه‌لای ناو ته‌فسیره‌كان، گرفتی گه‌وره‌ی چه‌پی ڕۆژهه‌ڵاتی و ته‌نانه‌ت ڕۆژئاوایشه. (لینین) مه‌ترسی ئه‌م جۆره چه‌په‌ی له‌كتێبێكی گرنگدا باسكردووه به‌ناوی ( … Read more\nهۆزان مه‌حمود خه‌ڵاتی ئێما هێمفری برده‌وه . هۆزان مه‌حمود ئه‌كتیڤیست و فێمینست و چالاكه‌وانی بواری مافه‌كانی ژنان ، له‌ئێواره‌ی 06.04.2017 له‌ئاهه‌نگێكی تایبه‌ت له‌له‌نده‌ن له Garden Court Chamber خه‌ڵاتی گرنگی ئێما هێمفری برده‌وه. له‌ڕاستیدا له‌چه‌نده‌ها ڕێكخراوی وڵاتی بریتانیادا ته‌نها هه‌شت كه‌سایه‌تی و ڕێكخراوه‌كانیان خرابوونه كورته لیسته‌وه بۆ كێبڕكێی وه‌رگرتنی ئه‌م خه‌ڵاته گرنگه. له‌م هه‌شت كه‌سایتیه ته‌نها … Read more\nدابان عه‌تار؛ مانیا\n“جاشک له‌قه‌ی لێداوه” ئه‌و دێره‌م له‌بیره که ببووه مانشێتی ژیانم، دێرێکی ساده‌بوو،به‌ڵام بۆ من مانایه‌کی گه‌وره‌ی له پشته‌وه بوو: تۆم دۆڕاندو نوسین عه‌زابی دۆڕاندنت بوو ده‌توانم ئێستا دێره‌که به‌شێوه‌یه‌کی تر بنووسمه‌وه: تۆم دۆڕاندو شێتی عه‌زابی دۆڕاندنت بوو نووسین. هه‌ستکردن به‌تاوان نه‌یهێشت بنووم،هه‌رخۆشم خه‌وم که‌مبوو. دوای پێنج ساڵ هه‌ڵهاتن له‌خۆم، دوای پێنج ساڵ هه‌ڵهاتن له‌نوسین … Read more\nبۆچی ئەم پرۆژەیە؟ دەوڵەتی کوردستانی خەونی زۆرینەی گەلی کوردستانەو پەیوەستە بە چارەنوس‌و خەون‌و خواستی خەڵکی کوردستان. ئەوەش بەشداریکردن‌و بەشداریپێکردنی زۆرینەی جەماوەری کوردستان دەخوازێت. بەڵام بەداخەوە، خەریکە ئەم پرسە لە جەوهەرو مەغزای خۆی دادەماڵدرێت‌و بێ ماهییەت‌و ناوەڕۆک دەکرێت‌و دەکرێتە کارتێکی سیاسی هەم بۆ هەژموون پەیداکردنەوەی لایەنێک یان چەند لایەنێک، هەمیش بۆ داپۆشینی قەیرانە سیاسیی‌و ئیداریی‌و ئابوریی‌و … Read more\nشاعیری ئیسپانی فیدیریکۆ گارسیا لۆرکا (١٨٩٨-١٩٣٦) بە یەکێک لە گەورەترین شاعیرەکانی سەدەی بیستەم دەژمێردرێ. ئەو خۆی کە لە غەرناتە لەدایک بووبوو، عاشقی شارەکەی و عاشقی ئازادی و شکۆی مرۆیی بوو و تا سەر ئێسقان ئینساندۆست بوو. یەکێک بوو لە شاعیرە چالاکەکانی نەوەی ٢٧. هەڵبەتە لۆرکا لەگەڵ ئەوەدا کە شاعیر بوو، شانۆنووسێکی مەزن و نیگارکێش و … Read more\n© 2017 بۆ گوێزانه‌وه‌ی بۆ سه‌ر سێرڤه‌رێکی نوێ ،ماڵه‌ڕی کولتورمه‌گه‌زین کاری تێدا ئه‌کرێت. کولتور


ڕێكخراوى تەندروستیی جيهانى چوار جۆر دەرمانى دياريكرد كە بەكەڵكى چارەسەركردنى توشبووانى كۆرۆنا نايەن لە نەخۆشخانەكاندا و ڕێژەى مردنيان كەمنەكردوەتەوە.\nڕێكخراوى تەندروستیی جيهانى (16ى تشرینی یەکەمی 2020) بڵاويكردووەتەوە، دەرمانەكانى "ڕيمديسفير، هايدرۆكسى كلۆرۆكوين، لوبينافير ڕيتۆنافير و ئينتەرفيرۆن" بۆ چارەسەرەرى توشبووانى كۆرۆنا گونجاو نين، هەندێك لەو دەرمانانەش لە عێراق لە پرۆتۆكۆڵى چارەسەرى توشبووانى كۆرۆنا پشتيان پێدەبەسترێت.\nجەختی کردووەتەوە کە ئەنجامەكان لە تاقيكردنەوەيەكى قەرەوێڵەيى سەلماندويانە كە ئەو چوار جۆرە چارەسەرەى باسكراون كاريگەرييەكەى زۆر كەميان هەيە لەسەر كەمكردنەوەى ڕێژەى مردن بە ڤايرۆسەكە، ئەوەش دواى ئەوەى ماوەى 28 ڕۆژ بە پرۆسەى چارەسەركردندا دەڕۆن لە نەخۆشخانەكان."\nپێشتر كۆمپانياى "جەلعاد ساينس"ى ئەمريكى ئەوەى بڵاوكردبوەوە، پشت بە چارەسەرى ڕيمديسفير دەبەستن كە پەرەيان پێداوە و ماوەى چاكبونەوەى توشبووانى كۆرۆنا بۆ چوار ڕۆژ كەمدەكاتەوە.\nهەريەكە لە وڵاتەكانى، ئەمريكا، ژاپۆن، كۆرياى باشور، هندستان، ئيسرائيل، بەريتانيا و ڕوسيا و عێراق ئەو دەرمانە بەكاردەهێنن، كە لە بنەڕەتدا بۆ چارەسەركردنى هەوكردنى جگەر "ڤايرۆسى C" و ڤايرۆسى خانەيى هەناسەدان پەرەى پێدراوە، هەروەها بۆ چارەسەركردنى نەخۆشى ئيبۆلاس كاريگەريى هەيە.\n2020.10.24 - 16:21


گه‌ڕانه‌وه له ده‌وڵه‌ته‌وه بۆ كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یی | ئاژانس\nHome ڕاپۆرت گه‌ڕانه‌وه له ده‌وڵه‌ته‌وه بۆ كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یی\non: تشرینی یه‌كه‌م 06, 2016 In: ڕاپۆرت, سەرەکیNo Comments\nلایه‌نه سیاسییه‌كانی كورد پشت له ده‌وڵه‌ت ده‌كه‌ن و ده‌گه‌ڕێنه‌وه بۆ سه‌ر مێزى كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یی\nئاژانس – ئارائیبراهیم\nبۆ جارێكى تر لایه‌نه سیاسییه‌كانى كورد ڕوو له بژارده‌ى كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یی ده‌كه‌نه‌وه له پاش ئه‌وه‌ى پڕۆژه‌ى پێكهێنانى ده‌وڵه‌تى كورد تووشی پاشه‌كشێ بوو.\nئه‌نجامدانى كۆنگره‌ى ڕاوێژى نه‌ته‌وه‌یی كورد له كۆتایى مانگى ڕابردوودا له كه‌ركوك ده‌ستپێكى دووباره گه‌ڕانه‌وه‌ى لایه‌نه كوردییه‌كان بوو بۆ بژارده‌ى كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یی له برى هه‌نگاونان به‌ره‌و ڕیفراندۆمى سه‌ربه‌خۆیی كه ماوه‌ى دوو ساڵه پارتى بانگه‌شه‌ى بۆ ده‌كات.\nله ساڵى (2013) ئاماده‌كاریى كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یی له هه‌رێمى كوردستان ده‌ستى پێ كرد به به‌شداریى نوێنه‌رى سه‌رجه‌م لایه‌نه‌كانى هه‌ر چوار پارچه‌كه‌ى كوردستان، به‌ڵام به هۆى ڕێکنه‌كه‌وتنى نێوانیان ئه‌نجامدانى كۆنگره‌كه په‌كى كه‌وت.\nمحه‌مه‌د ئه‌مین پێنجوێنی سیاسه‌تمه‌دارى كورد و كه‌سایه‌تیی نزیك له پارتی كرێكارانى كوردستان پێى وایه كه ئه‌نجامدانى كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی قۆناغى ئێستاى كورد سه‌پاندوویه‌تی كه ده‌بێت چه‌ترێك هه‌بێت هه‌موو هێزه سیاسییه‌كانی كورد تێیدا كۆ ببنه‌وه.\nمحه‌مه‌د ئه‌مین پێنجوێنی به״ئاژانس״ى وت: ״ناكۆكیی نێوان هێزه سیاسییه‌كانی كورد و یه‌كتر قبووڵنه‌كردنی ئه‌م هێزانه وای كردووه كه ڕێک نه‌كه‌ون له‌سه‌ر به‌ستنى كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یی و په‌یوه‌ندییه‌كانی پارتی و په‌كه‌كه قووڵ بووەته‌وه و باش نییه، به‌ڵام ئه‌مه‌ش مانای ئه‌وه نییه چاره‌سه‌ر ناكرێت و دیالۆگ نه‌بێت، هه‌رچه‌ند گفتوگۆ هه‌یه له نێوانیاندا به‌ڵام گفتوگۆكان جددی نین، چونكه ئه‌م قۆناغه گه‌وره‌یه‌ی ئێستا كه كوردی تێدا تێپه‌ر ده‌بێت له‌سه‌ر شانۆی جیهانی بەداخه‌وه سیاسییه‌كانمان قه‌دری وه‌زعه‌كه ناگرن.״\nوتیشی: ״داگیركه‌رانی كوردستان هه‌وڵی تێكدانی كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی ده‌ده‌ن ئه‌گه‌ر هه‌نگاوی بۆ بنرێت، به‌ڵام ئه‌مه مانای ئه‌وه نییه هێزه سه‌ره‌كییه‌كانی كورد كه ئه‌مڕۆ سیاسه‌تی كورد ڕه‌سم ده‌كه‌ن بكه‌ونه ژێر كاریگه‌ریی وڵاتانی ئیقلیمییه‌وه.״\nڕێکنه‌كه‌وتنى لایه‌نه كوردییه به‌شداربووه‌كانى كۆنگره‌ى كورد له‌سه‌ر ژماره‌ى ئه‌ندامانیان و سه‌رۆكایه‌تیكردنى له ساڵى (2013)دا ئاماده‌كاریى ئه‌و كۆنگره‌یه‌ى په‌ك خست.\nله پاش شكستى ئاماده‌كاریى كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یی گوتارى سیاسیى پارتى دیموكراتى كوردستان به ئاڕاسته‌ى ڕیفراندۆمى ڕاگه‌یاندنى ده‌وڵه‌ت بوو، به‌ڵام له ماوه‌ى چه‌ند مانگى ڕابردوودا ئه‌و پرسه‌ش پاشه‌كشێى كرد.\nفارس نه‌ورۆڵی وته‌بێژی ئه‌نجوومه‌نی سه‌ركردایه‌تیی پارتی له پارێزگای سلێمانی ڕه‌تی ده‌كاته‌وه پارته‌كه‌ى به‌ربه‌ست بێت له به‌رده‌م ئه‌نجامدانى كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌ییدا و ده‌ڵێت: ״پێویسته بۆ ئه‌و پرسه قیاده‌ی كورد دوور له چاوی میدیا كۆ ببنه‌وه و بڕیاری لێ بده‌ن״.\nفارس نه‌ورۆڵی به״ئاژانس״ى وت: ״ناكرێت له قاعه‌یه‌كدا 500 كه‌س كۆ بكرێته‌وه و باسی ئه‌وه بكرێت، به‌ڵكو خه‌ڵكه بنه‌ڕه‌تییه‌كانى ناو بزووتنه‌وه‌ی كوردایه‌تی كۆ ببنه‌وه و بۆ گه‌یشتن به‌و قۆناغه‌ی چۆن ئیعلانی كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی بكرێت״.\nپه‌ككه‌وتنى په‌رله‌مان و ئاڵۆزبوونى كێشه سیاسییه‌كانى هه‌رێمى كوردستان به هۆى پرسى پۆستى سه‌رۆكى هه‌رێم و ناكۆكیى توندى نێوان په‌كه‌که و ڕۆژئاواى كوردستان له‌گه‌ڵ پارتیدا له ماوه‌ى دوو ساڵى ڕابردوودا ئه‌وه‌نده‌ى تر لایه‌نه‌كانى له یه‌كتر دوور خستووەته‌وه و هه‌ر ئه‌و ناكۆكییانه‌ش وای كرد كه پاڵپشتیى ڕیفراندۆمى سه‌ربه‌خۆیی نه‌كرێت كه له لایه‌ن پارتییه‌وه بانگه‌شه‌ى بۆ ده‌كرا.\nئه‌ندامێكی سه‌ركردایه‌تیی یه‌كێتیی نیشتیمانیى كوردستان پێی وایه پاڵنه‌ره‌كانى به‌ستنی كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یی له ئێستادا زیاتره به به‌راورد به چه‌ند ساڵى ڕابردوو.\nفه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد، ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تیی یه‌كێتیی به״ئاژانس״ی وت: ״یه‌كێتیی یه‌كێك بوو له‌و لایه‌نانه‌ی پێیان باش بوو كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی ببه‌سترێت، هۆكاره‌كانی به‌ستنی له ئێستادا زیاتره وه‌ك له‌و كاته، گرنگ ئه‌وه‌یه به به‌شداری هه‌مو گرووپه سیاسییه‌كانی كورد ئاماده‌كاریی بۆ به‌ستنی بكرێت.״\nفه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد ئه‌وه‌ی ڕه‌تكرده‌وه كه ڕێگریی هه‌بێت له لایه‌ن وڵاتانی ناوچه‌كه‌وه بۆ ئه‌ندامدانى كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یى و ده‌ڵێت: ״ئیمه له كوردستانی باشوور یان له كوردستانی ڕۆژئاوا یان له ئه‌ورووپا ده‌توانین كۆنگره‌یه‌كی سه‌ركه‌وتوو ئه‌نجام بده‌ین و كاتی به‌ستنیشی هاتووه״.\nد. شۆڕش حه‌سه‌ن پسپۆڕى سیاسی پێی وایه پرسی ده‌وڵه‌تبوون دووره له كورده‌وه، به‌و پێیه‌ى به وته‌ى ناوبراو بزووتنه‌وه سیاسییه‌كانى له یه‌ك پارچه‌ى كوردستاندا یه‌كهه‌ڵوێست نین له‌سه‌ر كێشه‌ى كورد و ده‌شڵێت: ״ئه‌گه‌ر كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌ییش ئه‌نجام بدرێت ده‌رئه‌نجامى باشى نابێت.״\nد. شۆڕش حه‌سه‌ن، بۆ ״ئاژانس״ وتى: ״وه‌كو پێویست تا ئێستا بنه‌ماكانى ده‌وڵه‌تبوون ئیشى بۆ نه‌كراوه و بزووتنه‌وه سیاسییه‌كان بیركردنه‌وه‌كانیان وه‌ك په‌نجا ساڵى ڕابردووه، جیاوازییه‌كى ئه‌وتۆ نابینم، بۆیه ئه‌گه‌ر كۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌ییش بكرێت تا كوردى پارچه‌كان یه‌كهه‌ڵوێست نه‌بن وه‌ك نه‌ته‌وه‌یه‌ك شتێكى شكڵى ده‌بێت و ده‌رئه‌نجامى باشى لێ ناكه‌وێته‌وه״.


مالكى گه‌ر نیازپاكى تێدابێ ده‌توانێت به كوتله‌كانى خوى پشتگیرى پروژه‌ى كورد بكات له‌ناو په‌رله‌مان\n2017-12-29 [01:32 AM]\nیاساناسێك رایگه‌یاند: بریارى مالكى یان روونتر بلێین بۆچونى مالكى له ناردنى موچه‌ى هه‌رێم، ته‌نها خوى له چوارچێوه‌ى ووشه و لێدوان ده‌بینێته‌وه، چونكه نورى مالكى له‌لایه‌كه‌وه ئه‌ندازیارى كێشه‌ى هه‌ولێر و به‌غدایه به موچه‌شه‌وه له‌لایه‌كى تر له ئێستادا مالكى پوستێكى ته‌شریفیشى نیه و جێگرى سه‌رۆك گوماره كه پوسته‌كه خوى ته‌شریفیه.\nیاساناس د. فکری عەزیز به ئاژانسی هه‌واڵی زاگرۆسی راگه‌یاند: ناتوانین بلێین مالكى بریارى سیاسی له ده‌ستداوه، به پێچه‌وانه‌وه تاكه ركابه‌رى عه‌بادیه له هه‌لبژاردنی داهاتوو، مالكى گه‌ر نیازپاكى تێدابێ ده‌توانێت به كوتله سیبه‌ر و لایه‌نگر و كوتله‌كانى خوى پشتگیرى پروژه‌ى كورد بكات له‌ناو په‌رله‌مان، بۆ نمونه دوسه‌ى پێشمه‌رگه، خه‌رجى شارى كه‌ركوك...هتد.\nد. فکری دیاریشیكرد: نابێت ئه‌وه‌مان له بیر بچێت په‌رته‌وازه‌ى ده‌نگى كورد كاریگه‌رى راسته‌وخوى له‌سه‌ر توندى هه‌لوێستى عه‌بادى هه‌یه و توندى و نه‌رمى عه‌بادى یان مالكى سیناریوى شیعه و خودى ئێرانه، له‌و چوارچێوه‌یه‌ش توركیا و سعودیه و ولاتانى سونه له پێناو لاوازبونى كورد تا عه‌ره‌بى سونه هێزى له‌به‌ر بێته‌وه له رووى سیاسی و سه‌ربازى ته‌نها ته‌ماشاكه‌ر ده‌بێ له فلمى نوێی شه‌رى به‌غدا و هه‌ولیر.\nئەم هەواڵە 2455جار خوێندراوەتەوە


١٦ ئۆکتۆبەر لەکام پرۆسەدا، هۆکارەکان، لایەنەدەرگیرەکان، ئاکامەکان، رێگاچارە – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 ١٦ ئۆکتۆبەر لەکام پرۆسەدا، هۆکارەکان، لایەنەدەرگیرەکان، ئاکامەکان، رێگاچارە\n١٦ ئۆکتۆبەر لەکام پرۆسەدا، هۆکارەکان، لایەنەدەرگیرەکان، ئاکامەکان، رێگاچارە\nروداوەکانی ئەم ماوەی دوایی بەتایبەتیش لەشکرکێشی هێزەکانی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی و رێکەوتنی باڵێکی یەکێتی و بەدیاریکراوی باڵی بنەماڵەی تاڵەبانی لەگەڵ عەبادی و گەورە تیرۆریستی ناوچەیی قاسم سلێمانی و رادەستکردنی ناوچەکانی سنوری پارێزگای کەرکوک و کەرکوک بە دەستی حەشد و سوپای عێراق و پاشان پاشەکشەی ئابروبەرانەی هێزەکانی پارتی لەتەواوی سنوری زۆنی زەردا، لەبەرامبەر بە هێرشی سوپاو حەشدی شەعبی… روداو گەلێکن کە پێویستیان بە هەڵوێستەو رامانی جدی هەیە… بەتایبەتی کە مێژووی پێش ١٦ ئۆکتۆبەر و دوای ئەو بەروارە، دوو مێژووی تەواو لەیەک جیاوازن و گەرانەوە بۆ دۆخی پێش ١٦ ئۆکتۆبەر نەک تەنها سەخت و پڕ کۆسپ و رێگرییە، بەڵکو لە نزیک مەودادا لەمەحاڵ نزیکترە.\nئەم وتارە هەوڵێکە بۆ خوێندنەوەی لایەنە سەرەکیەکانی ئەو رووداوانە و لایەنە دەرگیرەکانی ناو ئەو شکست و ئەو گورزەش کە لەو نێوەدا لە ئیرادەی سیاسی خەڵکی کوردستان درا… بۆ خوێندنەوەی ئەم هەلومەرجە سەرەتا پێویستمان بە ئاوردانەوەیەکی خێرا و هۆکارە بناغەیەکانی ئەم رووداو و ئاڵوگۆرانە هەیە.\nفیدرالیزمی قەومی و تایفی:\nبەدوای ناکامی ئەمریکا لە عێراق و بەناچار پاشەکشەکردن بە هێزەکانی و چنینەوەی بەری هەموو هەوڵ و جەنگخوازیەکەی ئەمریکا لەلایەن ئێرانەوە… پاشان دامەزراندنی عێراقی دوای سەدام حسێن لەسەر بنەمای فیدرالیزمی قەومی و دینی” تایفی”… سەرەکیترین ژینگەی تیرۆر، بناغەییترین هۆکاری دابڕدابڕکردنی کۆمەڵگەی عێراق بوو. ناسیونال-ئیسلامی سیاسی شیعە، ناسیونال-عەرەبی سونە، ناسیونالیزمی کورد… وەکو سێ بزوتنەوەی سیاسی کۆمەڵایەتی دیاریکراو و پیکهاتنیان لەسەر بنەمای فیدرالی و نووسینی دەستور لەسەر ئەو بنەمایەو دابەشکردنی دەسەڵات و داهات لە نێوانیان لە هاوسەنگیەیەکی دیاریکراوی دوای جەنگدا، چنین و بەفەرمی کردنی ململلانێ و کێبەرکێ نیوان خەڵکی عێراق بوو لەسەر بنەمای قەومی و دینی و مەزهەبی “تایفی”، راگرتنی دانیشتوانی عێراق بوو بەرامبەر بەیەکتری و هاوکاتیش ماشینی راگەیاندن و هەڵرشتینی پارەو داهات بەردەوام بوو بۆ قوڵکردنەوەی قڵشت لە نێوان خەڵکی شیعە مەزهەب و سونە مەزهەب، کوردو عەرەب و تورکمان و… تاد… لەیەکەمین رۆژەکانی دامەزراندنەوەی عێراق لەسەر ئەو فیدرالیزمە، رەوتی کۆمۆنیزمی کرێکاریی هوشداری لە ئاکامی ئەم فیدرالیزمە، دا. ئەو کاتەی رەوتی کۆمۆنیزمی کرێکاریی مەترسی قوڵبونەوە و بەیەکدادانی قەومی و دینی و تایفی، بە فاکت نیشان دەدا، ئەو کاتە بوو کە لایەنە سیاسیەکان و بزوتنەوە کۆمەڵایەتیە بەش پێبراوەکان… شانازیان بە فیدالیزمەوە دەکرد، سەران و نووسەران و لێکۆڵەرە سیاسییەکانیان فیدرالیزم و چەسپاندنی ئەو فیدرالیزمەیان لەدەستوردا بەدەسکەوت دەرخواری جەماوەری عێراق و دنیا دەدا… لە ئاکامی قوڵبونەوەی ململانێی نێوان هەر سێ ئەو بزوتنەوەیە… سەرەتا خوارو ناوەراستی عێراق بوونە شانۆی جەنگ و کردەی تیرۆریستی تایفی و تەسفیەی مەزهەبی و لەو نێوەشدا بە دەیان هەزار ئینسانی بێتاوان بوونە خۆراکی غولی فیدرالیزمی خوێن خۆر… ململانێی نیوان دەسەڵاتی ناسیونال- ئیسلامی سیاسی شیعە لەگەڵ ناسیونالیزمی کوردیش لەسەر دەیان دۆسیەی وەکو نەوت و غاز، بودجە، پێشمەرگە، سنورو ناوچە کێشەلەسەرەکان، مادەی ١٤٠، سەرژمێری، پۆست،…تاد بەردەوامی هەبوو تا ئەوکاتەی داعش لە ئاکام و وەکو بەرهەمی شکستی ئەمریکا لە عێراق و دامەزراندن و زاڵبوونی دەسەڵاتی تایفی ناسیونال-ئیسلامی شیعیدا هاتە ناو گۆرەپانەکە و ویستگەیەکی نوێی لەگەڵ خۆی هێنا…\nداعش بەرهەمی شکستی ئەمریکاو غەرب لە عێراق و ناوچەکە و بەرهەمی دامەزراندنی دەسەڵاتی تایفی و ناسیونال- ئیسلامی شیعییە… بە پشتیوانی و هاوکاری رەوتی ناسیونال- عەرەبی سونی لەناوخۆی عێراق و پشتیوانی چەندین وڵاتی عەرەبی لەو رەوتە لە دنیای عەرەبیدا…\nهاتنی داعش و وەشاندنی گورزی جەرگبر لە سوپای عێراق و دەست بەسەراگرتنی شاری موسڵ و چەندین شاروشارۆچکەی تر… بە خێرایەکی ناچاوەروانکراو و تەکاندەر و پێشرەوی کردنی تا نزیک شاری بەغدا، بەهاوکاری بزوتنەوەی ناسیونال عەرەبی سونی لە ناوچەکدا، گورزێکی گەورەو کەمەر شکێنی لە بزوتنەوەو رەوتی ئیسلامی تایفی شیعی عێراق وەشاندو پەیامی بزوتنەوەو راسانی بزوتنەوەی ناسیونال عەرەبی سونی، لەعێراق ناوچەکەدا راگەیاند… ئەو پەیامە بەئاشکرا ئەوە بوو کە ناتوانرێت رۆڵ و نەخشی بزوتنەوەی ناسیونال عەرەبی سونە نادیدە بگیرێت و بخرێتە دەرەوەی کایەی دەسەڵاتدارێتی بە قەڵەمرەویی جغرافیایی تایبەتی خۆیەوە… لەبەرامبەردا رەوت و بزوتنەوەی ناسیونال تایفی و ئیسلامی شیعی، لە خەوێکی قوڵ بیدار کردەوەو ناچاری کرد لەلایەکەوە ریزەکانی خۆی کۆبکاتەوەو لەلایەکی تریشەوە بەتەواوەتی بچیتە ژیر چەترو هەژمونی سیاسەتی زاڵ لە ناوچەکەدا… ناکامی ئەمریکاو غەرب لە عێراقدا هەروەکو چۆن رۆڵی هەبوو لە هاتنی داعشدا و جەنگ لە دژی داعشیش بووە دەروازیەک تا دووبارە ئەمریکاو غەرب و لەژیر ناوی جەنگ لەدژی داعشدا، بێنەوە ناوچەکەو قەرەبووی ناکامیەکانی دەورەی رابردویان بکەنەوە… بەڵام دەخالەتگەری روسیا هاتنی بۆ ناو هاوکێشەکەو جەنگ لە ناوچەکەو بەدیاریکراوی لە سوریادا و کاریگەری دەستێوەردانەکانی تا رادەی دروستکردنی سێکوچکەی عیراق، ئیران، سوریا، توانی دوبارە رۆڵی ئەمریکاو غەرب مایەپوچ بکاتەوە وعیراقیشی بە تەواوەتی خستەوە باوەشی گەرمی بزوتنەوەی دایک کە دەسەڵاتدارانی ئیرانن. بۆیە چۆن جەنگی ئەمریکا لە عێراق، ئیرانی بەسەرکەوتن گەیاندا، جەنگ لەدژی داعشیش لەسوریا و پاشانیش لە عێراق دووبارە ئیرانی گەیاندەوە ترۆپکی سەرکەوتن لەهەردوو وڵاتەکەدا… ئەمە وای کرد رەوتی ئیسلامی و تایفی شیعی بە پشتیوانی و قورمیشی بەردەوامی ئیران، سەربەرزبکاتەوە ببێتەوە بە براوە لە دۆخی سیاسی عێراقدا و دوبارەش پاشەکشە بە رەوتی ناسیونال/ عەرەبی سوننە بکات… ئەم رەوتە ناتوانرێت تاسەر درێژە بکیشێت و کەنار خستنی رەوتی ناسیونال عەرەبی سونی، ناتوانریت درێژ مەودا بێت و لە شێوازی تردا بە پشتیوانی بزوتنەوەی ناسیونالیستی عەرەبی لە دنیای عەرب و ناوچەکەدا دووبارە بەهیزەوە دێتەوە ناو گۆرپانی قەڵەمرەوی دەسەڵاتدارێتی، شیوازی ئەم خۆ دەرخستنەوەیە لە پێشدا ناتوانرێت، پێشبینی بکرێت… بەڵام هاتنەوەی و بوونەوەی بە بەشیکی کاریگەری دەسەڵات لە عێراقدا راستیەکی حاشاهەڵنەگری داهاتووە.\nکۆتاییهاتنی جەنگی داعش یان شکستی سەربازی داعش و پاشەکشەپێکردنی لەناوچەکە بەگشتی و بەدیاریکراویش لە عێراقدا، یەکێک لە وەرچەرخانە بەرچاوەکانی گۆرانی هاوسەنگی هیزو باڵانسی بزوتنەوە کۆمەڵایەتیە سیاسیەکانی سەر گۆرەپانی سیاسی عێراق و کوردستانە…\nلەسەر ئاستی عێرقدا سەرکەوتنی باڵی ناسیونال/ئیسلامی شیعی بەسەر ناسیونالیزمی عەرەبی سونیدا بوو، لەسەر ئاستی ناوخانەوادەی ئیسلامی شیعیشدا، بە قازانجی باڵی عەبادی بەسەر باڵی مالیکیدا لەقەڵەم دەدرێت.\nهەروەکو چۆن هاتنی داعش و داگیرکردنی موسڵ و چەندین شارو شارۆچکەی تر، ویستگەیەک لە برگەیەکی دیاریکراوی مێژووی هاوچەرخی عێراق بوو، کۆتاییهاتنی داعش و بنەبڕکردنی توانایە سەربازیەکەی لە عێراقدا بە هەمان شێوە ویستگەیەکی نوێی هەمان برگەی مێژووی هاوچەرخی عێراقە… کە تیایدا ئاڵوگۆری بەرچاو لە توانایی و دەسترۆشتووی بزوتنەوە سیاسیە کۆمەڵایەتیەکان و حزب و لایەنە سیاسیە دەرگیرەکاندا پێکدەهێنێ.\nبیناکردنەوەی دەوڵەتی عێراق، لەسەر کەلاوەی دارماوی هەموو جومگەکانی دەوڵەتداری و حکومەتداری، رەوتێکە لەدوای لەدەسەڵات کەوتنی بەعسەوە درێژەی هەیە. ململانیی نیوان هەردوو باڵی ناسیونال/ تایفی و شیعی و ناسیونال عەرەبی سونی، لەسەر چۆنیەتی بیناکردنەوەی دەوڵەتی عێراق و پاوانی دەسەڵاتدارێتی بە پشتیوانی هاوکاری و هاوکارەکانیان لە ناوچەکەو دنیای عەرەبدا، سەرەکیترین ململانێ و جەنگی ئاشکراو نهینی و ئەو دوو رەوتەیە لەگەڵ یەکتری… ناسیونالیزمی کوردیش کە رەوت و بزوتنەوەیەکی سیاسی کۆمەڵایەتی دیاریکراوی کۆمەڵگەی عێراقە و خاوەنی قەڵەمرەویەکی سیاسییە، بەشێکی تر لەو ململانێیە کە لە عێراقدا هەیە، بەڵام ئەم رەوتە هێزی بریاردەر لە چۆنیەتی بیناکردنەوەی عێراقدا نییە. شێوازی حكومداری داهاتووی عیراق بە پێی کایەو کارت و نەخشەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی ناچێتە پێشەوە… ئەوەی کە دەوترێت کورد رۆڵی سەرەکی لە دروستکردنەوەی عێراقدا هەبوو، بەمانای وشە درۆ دەکەن… عێراق لەناوەندو لەبەغداو بەهێزو حزبەکانی ئەوێ دروستدەکرێتەوە. سەرانی بزوتنەوەی کوردایەتی تەنها دەتوانن سواڵکەری سیاسی و داهات بن لە رەوتگەلی تایفی و قەومی و شیعی و سونی… عێراقدا.\nهاتنی داعش و کاردانەوەو نەخشی ناسیونالیزمی کورد\nلەناو پیشهاتەکانی ناوچەکەو کایەی سازدانەوەی دەوڵەتی عێراق و ململانێی نیوان هەردوو رەوتی ئیسلامی تایفی و شیعی و ناسیونال، عەرەبی سونی و بۆ چونیەتی سادانەوەی دەوڵەتی داروخاوی عێراق و ئەو بەرامبەرکێ سیاسی و جەنگەدا، هاتنی داعش بۆ ناسیونالیزمی کوردو حزبەکانی روداوێکی ناچاوەروانکراو بوو… داگیرکردنی بەرق ئاسای موسڵ و چەندین شوێنی تر و پێشرەوی خێراو بێ پسانەوەی داعش لەچەندین شوینی عێراقدا و نزیک کەوتنەوەی تا بەغدا روداوێکی گەورەو وەرچەرخانێکی تەکاندەرو هەڵگێرانەوە و شێواندنی رەوتی رووداوەکان بوو بە ئاقارێکی تردا. لەسەر ئاستی عێراقدا ئەوەی نیشاندا کە عێراق چ وەکو دەوڵەت و چ وەکو حکومەت و دەسەڵات، لەسەر خاشاک و زەویەکی بۆشدا قاچی چەقاندووەو هەر رەشەباو لەرینەوەیەک لێکی دەترازێنی و دایدەروخێنی… ئەو هەموو هیزو جبەخانە سەربازییەی عیراق، بەرگەی چەند سەعاتی هیرشەکانی داعشی نەگرت و ناوچەکان وەکو پولی دۆمینە بەدوای یەکدا کەوتن و شوینەکانیان کەوتنە دەستی داعش و لە زۆرێک لە ناوچەکانی تریش رەوتی دۆران و شکست وای کرد کە سوپای داوەشاوی عێراق ناوچەکان چۆڵ بکات… ناسیونالیزمی کورد بەگشتی و پارتی وەکو هێزی بریاربەدەست و لەناو جەرگەی ئەو کوشتار و ئاوارەیی و کوێرەوەریانەی بەسەر خەڵکی سفیلی ئەو ناوچانە هاتن، شاگەشکە بوون و ئەو دۆخەیان بە دەستکەوتێکی زێرین زانی و بە خیرایی چوونە ئەو ناوچەو شوێنیانەی کە سوپای عێراق چۆڵی کردبوون… بەتایبەتی زوربەی ئەو ناوچانەی بە ناوچەی کیشە لەسەر ناسرابوون بە چەندین کێڵگەو بیری نەوتەوە کەوتنە دەست هیزەکانی پیشمەرگەو دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی… سەرانی بزوتنەوەی کوردایەتی رایان گەیاند کە جارێکی تر لەو ناوچانە ناکشێنە دواوە.. ئەم دۆخە تا ئەو رادەیە حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی سەرمەست کرد و خستنیە سەر شایی لۆغان، کە شەیپوری” فرسەتە” بووە بە مانشێت و وێری سەر زمانی سەرانی حزبەکان و نوسەرانی جڵەو ئازادو موچەخۆریان. بارزانی رایگەیاند کە مادەی ١٤٠ تەواو بوو. بانگەشەی سەربەخۆیی بووە بە مانشێت و وتەی ئەوێ رۆژێ. تای سەربەخۆخوازی بە رادەیەک هەڵكشا بەشێک لە هاوڕییانی چەپ و کۆمۆنیستیش لەناو ئەو دۆخە پر مەترسی و نائەمنیەدا چوونە پشت بانگەشەی سەربەخۆیی و جیابوونەوەی کوردستان… کاتێکش لە گەمەیەکی جەنگی و سات و سەودایەکدا، داعش پەلاماری شەنگال و چەند ناوچەیەکی دا، خاوەنانی سەرەکی بانگەشەی سەربەخۆیی و فرسەتە، خەڵکی شەنگالیان بەدەستی بەستراوەوە رادەستی هیزە درندەکانی داعش کرد و کارەساتێکی ئینسانی لەبیرنەکراوی دڵ هەژێنی کەم وێنەیان لە مێژووی ئینسانی سەر ئەو هەسارەیە تۆمار کرد و بە هەزاران کوژراو بریندار، بەهەزاران ئغتیساب، کرین و فرۆشتنی ژنان و کچان، ئاوارەیی ملیۆنی، وێرانکردنی شارەکە… هەموویان بوونە دیاری نەگریسی داعش و پاشەکشەی ئەو هەموو هیزە سەربازییەی پارتی و و هیزەکانی تر…\nئەم روداوە و درندەیی داعش و بەزین و سات و سەودا لەگەڵ داعش، درێژەی هەبوو تا ئەوکاتەی جەماوەری خۆراگری کۆبانێ، ژنان و پیاوانیان بۆ بەرگری لە خۆیان و لە ژیان و مانەوەیان، بەچەک و ئیمکانیەتێکی کەمەوە رووبەرووی داعش بوونەوەو تەلیسم و ترسی داعشیان بە ئیرادەی یەکگرتوانەو چەکدارانەی پشت بەستوو بەخۆیان تێکشکاند و نیشانیاندا، هێز لە ئیرادەو یەکگرتوویدایە… ئەمە ئەو رووداوە بوو کەبووە سەرەتای پاشەکشەی داعش و هاوپەیمانەکانیان و بووە سەرەتایەکش بۆ پشتیوانی لە کۆبانی و ئیرادە بەخشین بە بزوتنەوەی بەرگری جەماوەری… ئەگەر ئەم دۆخە بەزین و پاشەکشەو سازشە لە عێراق و کوردستانی عێراقدا، ورەی روخاند، راکردن و تەسلیم بوون بوو بە دیاردە، ئەوا لە کۆبانێ و خۆراگریان بووە بەهۆی پێشرەوی و ئیرادە بووە بەوەی خەڵکی خۆبەخشانە بچێتە جەنگی داعش، بوو بەوەی دنیای پێشکەوتنخوازو شارستانی بچنە پشت کۆبانی و تەنانەت بەدەیان کەسی وڵاتانی ئەوروپی بوونە چەکدار بەرامبەر بەداعش. ئەوە ئەو ئاڵوگۆرە بوو کە وای کرد ئەمریکاو غەرب جەنگ لەدژی داعش رابگەیەنن و بچنە پشتی سوپای داوەشاوی عێراق و لە موسڵ و شوێنەکانی تر… لەو جەنگی دژی داعشەدا حزبەکانی کوردایەتییش لە چوارچێوەی جەنگی دژی داعشدا چوونە ناو بەرەی خۆشخزمەتی بە ئەمریکاو غەرب و سازانی نوێ لەگەڵ حكومەتەکەی عەبادی… پارتی و یەکێتی هێزی پێشمەرگەکەی هەر دوولایان سەرباری راگەیاندنی جەنگیان لەدژی داعش بەڵام بەدوو ئەجندای جیاوازەوە بەشداری شەریان کرد، کە ئامانجی سەرەکی هەردوو لایان دەستبەسەراگرتنی ناوچەو بەرینکردنەوەی جغرافیایی قەڵەمرەوەی دەسەڵاتدارێتی و پاوانی داهات بەتایبەتیش نەوت بوو… ئەمریکاو غەربیش هانی پارتی و یەکێتیان دەدا و دەستخۆشانەیان پێرادەگەیاندن کە وەکو چەکداری خۆیان و بێ بەرامبەر و بێ رێکەوتنێک شەری زەمینیان دەکرد و بوونە پاڵپشتی هیزە ئاسمانیەکانی ئەمریکاو غەرب… کەچی بێشەرمانە دەیان وت ئەمریکاو غەرب لە پشتی ئیمە و خەڵکی کوردستانن… دەستپیکردنەوەی جەنگی رزگاری موسڵ!!، بووە ویستگەیەکی تایبەتی لە سازانی نیوان بەغدا و هەرێم و بە چاودێری ئەمریکاو غەرب.\nجەنگی موسڵ، ناسیونالیزمی کورد\nبریاردان بۆ دەستپێکردنی جەنگی موسڵ و دەرکردنی داعش لەو شارە، ویستگەیەکی گرنگ و چارنووسازبوو، کە هەم هێزی چەکداری پێشمەرگەی حزبەکانی کوردایەتی و هەم سوپای عێراق و هیزی ئاسمانی و لۆجیستیکی و هەواڵگری ئەمریکاو غەرب تیایدا بەشدار بوون و بەر لە شەرەکەش ڕیکەوتننامەیەک کرا کە دوای کۆتاییهاتنی شەر و وەدەرنانی هێزەکانی داعش لە موسڵ و دەوروبەری، هەموو هێزەکان دواتر دەگەرێنەوە خاڵەکانی بەر لەدەستپێکردنی شەر… دیارە ئەم رێکەوتننامەیە کە بە چاودێری هێزەکانی ئەمریکا مۆرکراوە، هاوکات هەموو ناوچەکانی تری سنوری کوردستان و هەموو ئەو ناوچانەی کە بە ناوچەی کێشەلەسەر ناسراون و ناونراون… دەبێ بگەرێنەوە بۆ بەر لە هاتنی داعش. وەدەرنانی هیزەکانی داعش لە موسڵ هەر بە وینەی سەرکەوتنی سەبازی حکومەتەکەی عەبادی نەبوو، بەڵکو هاوکات هەڵسانەوەیەکی سیاسی بوو کە غروری هێزەکانی سوپاو حەشدی شەعبی و جوڵاند و جێگەو رێگەی عەبادیشی وەکو فەرماندەی هێزە سەربازیەکانی عێراق، قایمتر کرد لەبەرامبەر بە رەقیبەکانیدا… ئەوەی لەو نێوەدا بۆ هیزەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی جێگای شەرمەزاری بوو، بەشداریان لەو شەرەدا بەوێنەی فرۆشتنی خوێنی خەڵکی نەدارو برسیکراو بوو لەجەنگەکەدا کە لەبەرامبەر سەفقیەکی پارەی ٤٠٠ ملیۆن دۆلاریدا بوو… ئەوە خۆی شکستێک بوو بۆ ناسیونالیزمی کورد بەر لەوەی شەر دەست پێبکات. واتە بەشداری هیزەکانی ناسیونالیزمی کورد هیندەی پەیوەندی بە پارەوە هەبوو، پەیوەندی بە گێرانەوە یان جەنگ لەسەر هیچ ناوچەیەک و بۆ پاریزگای لەهیچ خەڵکێک و بۆ گێرانەوە هیچ شتێکی لەدەستچوو نەبوو، تەنانەت پەیوەندی بە دژایەتی داعشێشەوە نەبوو… پەیوەندی بە مامەڵەیەکەوە بوو کە پارە بوو، ئەمە سەرەتای کەوتنی جێگەو رێگەی ناسیونالیزمی کورد بوو کە ساڵی ٢٠٠٣ وە تا ئەوکاتە…\nجەنگی حەویجە و وەدەرنانی داعش… دوا وێستگەی جەنگی دژی داعش بوو کە هیزەکانی پێشمەرگە تیایدا بەشدار بن… وەدەرنانی داعش دوای ئەو شکستەی کە داعش لە شوێنەکانی تر توشی هاتبوو، بە خێرایەکی چاوەروانکراوەوە و بە خێرایی کۆتایی هات. بەپێی چەند سەرچاوەیەکی هەواڵ لە سایەی ڕیکەوتنێکی نا فەرمیدا، نزیک بە دوو هەزار چەکداری داعش خۆیان رادەستی پێشمەرگە کردبوو… دیارە کۆتاییهاتنی جەنگ لەدژی داعش لەدوا ناوچە کە هیزەکانی پێشمەرگە بەشداری تێداکرد… سەرەتای کۆتاییهاتنی ئەو زێدەرەویانەش بوو کە لەگەڵ هاتنی داعشدا دەستیان بەسەردا گرتبوو، ئەمە چ وەکو ناوچەو چ وەکو بیرە نەوتەکان…\nکۆتایی هاتنی جەنگی حەویجەو ١٦ ئۆکتۆبەر…\nکۆتاییهاتنی جەنگ لەدژی داعش لە حەویجە، هاوکات بوو لەگەڵ قوڵبونەوەی ناکۆکیەکانی نیوان پارتی و یەکێتی، هاوکات بوو لەگەڵ ململانێیەکی گەرمی نێوان هێزو حزبە سیاسیەکانی کوردستان، هاوکات بوو لەگەڵ کۆتاییهاتنی ریفراندۆم و سەرکەوتنی دەنگی بەڵی، هاوکات بوو لەگەڵ مانۆری سەربازی و جموجۆڵ و هەرەشەی وڵاتانی ناوچەکە، هاوکات بوو لەگەل کۆتاییهاتنی داعش…\nکۆتاییهاتنی داعشیش یانی سەرەتاو وێستگەیەکی نوێ لە ململانێی نێوان هەولێر و بەغدا، بەدوای جەنگی داعشدا… وە یانی دووبارە هێنانەوە ئارای کێشە هەڵپەسێردراو و سڕکراوەکان، یانی دووبارە گەڕانەوە بۆ گێرانەوەی دۆخی ناوچە کێشەلەسەرەکان بۆ بەر لەهاتنی داعش.. ململانێ لەسەر رادەستکردنەوەی ئەو ناوچەو بیرە نەوتانەی لەگەڵ هاتنی داعشدا کەوتە دەست هێزی پێشمەرگەو کەبەرپرسە سیاسی و سەربازیەکان هەر ئەوکات رایان گەیاند کە جارێکی تر ئەو ناوچەو شوێنانە چۆڵ ناکەنەوە و ئامادەنین رادەستی سوپای عێڕاقی بکەنەوە… دۆسیەی نوێ بوو کە چووە سەر دۆسیەکانی تری پێشوو، هاوکات پێگرتن و تارادەیەک خۆگرتنەوەی سوپای عێراق و بوونی هێزێکی تایفی و سەر بەحكومەتێکی تایفی وەکو حەشدی شەعبیش فایل و دۆسیەی تازە بوو کە چوونە سەر فایل و دۆسیەکانی تر، سەرکەوتنی حکومەتەکەی عەبادی و غروری سەرکەوتنی بەسەر داعش و پاشەپێکردنی بە نەیارە سیاسیەکانی لەناو خانەوادەی بۆرژوازی عێراق و بەتایبەتیش پاشەکشەکردن بە رەوتی ناسونال عەرەبی سونی… روداوگەلێک بوون کە رەوتی ململانیی نیوان هەولێر و بەغدای خێراتر کرد.\nمەسەلەی گەرانەوەی سوپای عێراق بۆ بەر لەهاتنی داعش، دەستبەسەراگرتنەوەی بیرە نەوتەکان وەکو شادەماری ئابوری، لەلایەن سوپای عێراقەوە، لەناو ململانێی نوێ دوای داعشدا، پێشبینکراو و چاوەروانکراو بوو… بەڵام گەرانەوەی سوپاو حەشدی شەعبی لە رێگای هێزی سەربازیی و هێرشی چەکدارانەوە بەو خێرایە نا چاوەروانکراو و ناپێشبینی کراو بوو… پێشبینی ئەوە دەکرا بەغداو هەولێر لە پرۆسەیەکی سازان و سات و سەودا و کۆبونەوەدا، بگەنە بە رێکەوتنێک و ڕیگاچارەیەک ئەگەر بە تەواوەتیش نەبێت بە نیوە ناچڵی… بەڵام ئەم پرۆسەیە رووی نەداو بازدانێک روویدا کە لەو ماوە کورتەدا ناچاوەروانکراو بوو… ئەوە کە وای کرد ئەم پرۆسیسە رووبدات و زوربەی ناوچە کێشە لەسەرەکان و بە شاری کەرکوک و بیرە نەوت و خاڵە سنوریەکان و کۆنترۆڵی هێڵە ئاسمانیەکانیش بگرێتەوە… بریتی بوو لە:\n١/ قوڵبونەوەی ململانێی نیوان خانەوادەی بۆرژوازی کورد\nباڵادەستی پارتی و کۆنترۆڵکردنی هەموو جومگەکانی دەسەڵاتدارێتی، راگیرکردنی هەموو دۆسیە گرنگەکانی بریاردانی سیاسی و ئابوری و پەیوەندییە ناوچەیی و نێودەوڵەتی و ئەمنی و لەدەستی خۆیدا، گوێنەدان و حساب نەکردن بۆ هیچ کام لە حزب و هیزە سیاسیەکانی کوردستان، قڵشتی نیوان ئەو حزبانەی بەشوێنێک گەیاندبوو کە تەنانەت ترس لە جەنگی ناوخۆیش ببووە دەنگۆ… هێزی نەیاری سەرەکی پارتی لە دەسەڵاتدا کە یەکێتیییە… لەدۆخێکی لێکترازان و جەنگی باڵ و لاباڵەکاندا نوقم بوو، هیزێکی بریندار و بێ رابەر، بێ ئەجندای سیاسی و بێ پرۆژە، لاواز و داروخاو… باشترین نێچیر بوو بۆ تەماح و بەکاربردن و بەدەستەوە گرتنی وەکو مەقاش و ئامرازێک بەدەست هێزو لایەنەکان و وڵاتانی ناوچەکەوە…\nلەو نێوەدا بنەماڵەی تاڵەبانی، لەسات و سەودایەکی پێشوەختەدا دەستیان لەگەڵ قاسم سلیمانی گەورە جەلادو تیرۆریستی ناوچەییدا تێکەڵ کردو لە رێکەوتنێکدا لەگەل عەبادی و هادی عامری بەرپرسی هیزی حەشدی شەعبیدا، سنوری ناوچەی کەرکوک و پاریزگای کەرکوکیان رادەستی هیزە درندەکانی عەبادی کرد… ئامانجی بنەماڵەی تاڵەبانی لەو هەنگاوە ئەوە بوو کە: کۆتایی بە ملدان بە سیاسەت و نەخشەکانی پارتی بهێنن و بەر لە چلەی تاڵەبانی و لەناو هەراوهۆریای نمایشکردنی تاڵەبانییدا وەکو رەمز و کاریزمایەکی مێژوویی بزوتنەوەی کوردایەتی، نمایشی توانایی خۆیان و بکەن و ویستگەیەکی نوێ لە پەیوەندی خۆیان لەگەڵ پارتی و حزبەکانی تر دابرێژن کە لانی کەمی شکۆو مێژووی!! یەکێتی نیشتیمانی بگێڕنەوە و پارتی لاوازو ناچار بکەن کە پەیوەندی خۆی لەگەڵ یەکێتی لەگەڵ باڵی تاڵەبانیدا سازبدات و ئەو پەیوەندیەش لەسەر بنەمای پاداشتی مێژووی روباری خوێنی شەهیدان و بەرخۆدانی رابردوویان بەرەسمی بناسێت، و پەراوێزخستنی یەکێتی لە بریاری گرنگی سیاسیدا، بگێرێتەوە بۆ مەرکەزی سیاسەت و بەشداری سیاسی… هاوکات بنەماڵەی بەرگری لە یەکپارچەیی خاکی عێراق و لێهاتوو لە نۆکەرایەتیدا بۆ ئیران و سلێمانی قاسمیانی، لەو هەوڵەیاندا ویستیان گورزێکی کوشندە لە باڵەکانی تری ناو یەکێتی بدەن و زوو وەکو میراتگری تاڵەبانی رەسمیەت بەخۆیان بدەن… پاشەکشە بە باڵ و لاباڵەکانی یەکێتی بکەن بەتایبەتیش باڵی کۆسرەت رەسوڵ و پارتیەکانی ناو یەکێتی پاشەکشە پێبکەن. بە کورتیەکەی پلانەکەیان ئەوە بوو کە لەلایەکەوە گورزێک لە باڵ و لاباڵەکانی یەکێتی بدەن و وەکو میراتگری تاڵەبانی لە چەقی بریار سیاسیدا جێگەبگرن و پاشانیش لەو رێگایەوە ویستیان تۆڵە لە پارتی پاوانخواز بکەنەوە و ١٦ ئۆکتۆبەر وەکو وەڵامێک بە ٣١ ئابی پارتی بدەنەوە… و کۆتایی بەو هاوسەنگی هێزە بهێنن کە لەساڵی ١٩٩٦ وە بەقازانجی پارتی جێکەوتووە. دیارە لەو نێوەدا نوێکردنەوەی پەیمانی وەفاو نۆکەرایەتیش بوو بۆ بەغداو عەبادی. ئەم سات و سەودایە و رادەستکردنی چەندین ناوچەی گرنگ و ریگەدان بەگەرانەوەی سوپای عەبادی و حەشدی وەحشی بۆ سەر خەڵکی ناوچەکە… بە جیا لە کوشتاری هیزێکی زۆری پێشمەرگە کە بێئاگا بوون لە سات و سەودا، لەگەڵ ئاوارەبوونی سەدان هەزار کەس و گیرانەوەی زوڵمی تایفی و قەومی بەسەر خەڵکی کوردستاندا بەدوای خۆیدا هێناوە.\nئەو سات و سەودا و رادەستکردنە، هاوکات گورزێکی گەورەی وەشاند لە هێزو ئیرادەی جەماوەری و لاوانی خۆبەشی چەکدار بۆ بەرگری لە ناوچە کێشەلەسەرەکان و کەرکوکدا.\nهاوکات پاشەکشەی ئابروبەرانەی پارتی لە زۆنی زەردا، هیزەکانی سوپای عێراقی گەیاندە دوا خاڵی بەر لەساڵی ٢٠٠٣ و بە کردەوە کۆتاییهیێنا بە برگەیەکی ١٤ ساڵەی رابردوو وە زیاتریش…\n٢/ بەرگری نەکردن:\nبەجیا لە سات و سەودای بنەماڵەی تاڵەبانی لەگەڵ عەبادی و قاسم سلێمانی، هیچ بەرگری لە خۆنیشان نەدانێک لەلایەن هێزەکانی تر و زۆنی زەردا، هۆکارێکی تر بوو بۆ خوڵقاندنی ئەم دۆخە و گەرانەوەی بۆ بەر لەساڵی ٢٠٠٣ و واوەتریش… ئەگەر بەرگریەکی چەکداری چەند ڕۆژە رووی بدایە، دەیتوانێ هاوکێشەکە پێچەوانە بکاتەوەو هاوکات دەبووە هۆی ئەوەش دنیا و وڵاتانی ناوچەکە، هەڵویستێکی تر بگرنە بەر… هەروەکو ئەوەی لە کۆبانی روویدا، دیارە ئەوکاتە هەڵوێست و بۆچوونی بەرەی ئۆپۆزیسێۆنی بۆرژوازی کورد” بزوتنەوەی گۆران و کۆمەڵ و جوڵانەوەی نەخێر…” بەبارێکی تردا دەچەرخاو زاتی ئەو بەرگرییە ئاشکرایەیان لە عەبادی نەدەبوو، هاوکات لەبەرامبەر بەو سازشە ئاشکرایەی بنەماڵەی تاڵەبانیشدا، نەیاندەتوانێ بێدەنگە هەڵبژێرن.\nدیارە رەخنەو نارەزایەتی لە دەسەڵاتی حزبی و مافیایی و پارتی هیچ رەوایەتیەک نادات بە بەرگری لە هێرشی هیزەکانی سوپاو حەشدی شەعبی و حكومەتە نۆکەرەکەی عەبادی بۆسەر خەڵکی کوردستان… ئەو هەڵوێستەی بزوتنەوەی گۆران و کۆمەڵ و جوڵانەوەی نەخێر و نوسەرە و لێکۆڵەرە بێ بەهرەکانیان، بە بەرگریکردن لە عەبادی و هیرش بۆسەر کوردستان، جگە لە ریسوایی و بودەڵەییان، هاوکات ناوەرۆکی کۆنەپەرستانەی بەشێکی زۆری پەیام و نەخشە سیاسیەکانیشیان بەرامبەر خەڵکی کوردستان نیشان دەدات.\n٣/ ریفراندۆم و وەکو بیانوویەک\nکۆتاییهاتنی جەنگی حەویجەو داعش، کە هاوکات بوو لەگەڵ کۆتاییهاتنی ریفراندۆم و هەرەشەو چاوسورکردنەوەی وڵاتانی ناوچەکە… تەوقیتێک بوو کە زەمینەی سازدەر بوو هەم بۆ هیرش و هەم بۆ سات و سەودا… لەگەڵ ئەوەدا کە ئەنجامدانی ریفراندۆم هۆکاری هیرشی عەبادی و سات و سەودای بنەماڵەی تاڵەبانی نەبوو لەگەڵ ئیران وعەبادی، بەڵام ریفراندۆم کرایە بیانویەک و دۆسیەیەک بۆ تەکان دان بە قوڵبونەوەی خێرای نێوان هەولێر و بەغدا و فرسەتێک بۆ هێز نواندن و هیڕش دەست پیکردن… بێگومان بەدەستەوە گرتنی ریفراندۆم وەکو بیانو وە پاساوێک بۆ هیرش بۆسەر کوردستان بەر لەوەی هیرشێک بێت بۆ سەر حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی، هیرشە بۆ سەر خەڵکی کوردستان… ئەوە خەڵکی کوردستانن کە دەنگیان بە جیابوونەوەو پیکهێنانی دەوڵەتی کوردستان داوە، لە کاتێکدا بۆ حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی ئاکامی ریفراندۆم هێندەی دەیتوانی و وە وەکو پێشبینی دەکرا بکرێتە کارتێک بۆ سات و سەودا لەگەڵ بەغدا هێندە پرسێک نەبوو بۆ جیابوونەوەو پیکهێنانی وڵاتێکی سەربەخۆ. پاساوی یەکپارچەیی خاک و سەروەری عێراق هیندە درۆیەکی گەورەیە ناتوانێ کەس فریوبدات جگە لە موچەخۆرەکانی عەبادی… ئەوەی کە دەوڵەتی عێراق بەرێوە دەبات، ئیرانە نەک عێراق خۆی…\nنارەزایەتی خەڵک و پشت کردنە خەڵک\nیەکێک لەو خو و وە نەریتە باوانەی بزوتنەوەی کوردایەتی بۆتە خو و نەریتیكی جێگیر… کارکردنە لەسەر بێئیرادەکردنی خەڵکی کوردستان، ئەم بێئیرادەکردنە لەرێگای بەستنەوەی زۆر خەڵک بە خۆیانەوە لەرێگای پارە بەخشینەوە و خانەنشینکردن، تا دەگاتە برسیکردن و تا رادەی ئەوەی بیر لە خەبات و کاتێک بۆ خەباتیان نەهێڵرێتەوە و تا دەگات بەوەی کە هەموو دەنگێ نارەزایەتی سەرکوت و کپ بکەن… هەموو ئەمانە لەگەڵ دۆخێکی ئەوپەری نەخوازراوی ژیان، لە بێکاری و گرانی و نەبوونی سەرەتاییترین خزمەتگوزاریەکان و پایماڵ کردنی مافی هاوڵاتی بوون و سەرکوتی ئازادییەکان و… هەموو ئەوانە وادەکات خەڵکی دڵی بەدۆخەکە خۆش نەبێت و شتێکی پیرۆز نەبێت تا بەرگری لێبکات… ئەو ئیرادە وردکردنەی خەڵک وا دەکات کە خەڵکی کوردستان ئامادەی هیچ بەرگریەکی جدی نەبێت لەبەرامبەر هەر هیرشیکدا گەر بکرێتە سەریان… دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی هیچی شایستەی بۆ خەڵکی فەراهەم نەکردووە کە قابیلی شەر لەسەرکردن و بەرگری لێکردن بێت… ئەوە ئەو جیاوازییە گەورەیە خەڵکی کوردستانی عێراق لەگەڵ خەڵکی وەکو کوردستانی سوریا هەیبێت… ئەم فاکتەرە بە جیا لە راکردنی هیزی چەکداری حزبەکان و لەژێرەوە سات و سەوسەوداکردن لەگەڵ جەلادانی خەلکی کوردستان، هۆکارێک بوو بۆئەوەی خەڵکی کوردستان و هیزی خۆبەخش، بەرگریەکی بەرچاو لە خۆیان نیشان نەدەن لەبەرامبەر بە سوپای عێراق و حەشدی شەعبیدا… خۆ ئەگەر دەسەڵاتی سیاسی لە کوردستاندا بەگشتی و لە شاری کەرکوک و ناوچە کێشەلەسەرەکاندا، لەسەر بنەمای هاوڵاتی بوون مامەڵەی کردبا، باش بژێوی و ئازادی و خۆشگوزەرانی و مافە فەردی و مەدەنیەکانی دانیشتوانی بێگوێدانە ناسنامەی قەومی و دینی و مەزهەبی و تایفی، بۆ هەمووان فەراهەم کردبا… خودی خەڵکی کوردستان و ئەو ناوچانە بۆ بەرگری لەو ژیان و ئەو دەستکەوتانەی بۆیان فەراهەم ببوو، بەرگریان لەخۆیان و دەستکەوتەکانیان دەکردو هیرشی سوپاو حەشدو پلانی خۆفرۆشەکانی بنەماڵەی تاڵەبانیان، تێک دەشکاند… پێچەوانەی ئەوە، بووە لاموبالاتی و تۆڵە لەو دەسەڵاتە تاڵانچی و مافیایەی پێشوو.\nمایە دانان لەسەر ناکۆکی نێوان وڵاتەکان و ئەمریکاو غەرب…\nپشتبەستن و مایەدانانی حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی بۆ کەڵک وەرگرتن لە بۆشایی و ململانێی نێوان وڵاتەکان، لە جێگای پشت بەستن بە ئیرادەی خەڵک و رێکخراوکردنی خەڵک و تەزمینکردنی ئازادی و ژیانێکی شیاو بۆئەوەی خەڵکی هەست بە غرور بکات، رێگای خۆبەستنەوە و خۆشخزمەتی بە وڵاتانی ناوچەکە هەڵدەبژێرن. هەمیشەش کاتێک وڵاتەکانی ناوچەکە لە وێستگەیەکدا ناکۆکیەکانیان سڕ دەکەن یان دوادەخەن یان رێکدەکەون… هەم خۆیان مایەپوچ دەبن و هەم ئاکامی ئەو سیاسەتە دەبێتە مایەی کوێرەوەی و باجەکەی خەڵکی نەداری کوردستان دەیدات. هەروەها مایەدانان لەسەر دەوڵەتەکانی ئەمریکاو غەرب، لەجیگای مایەدانان لەسەر خەڵکی نارازی و ئینساندۆستی ئەو وڵاتانە یەکێکی تر لەو هۆکارانەیە کە هەمیشە حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی خویان پیوەگرتووە، هەموو جارێکیش کە شکست دەخۆن، هاواریان لێ هەڵدەستێت، کە دۆستەکان پشتیان لێیان کردووە… ئەوەی جێی رامانە لەهەموو ئەوشکستانەی بەسەریان دێت و بە پلەی یەکەم خەڵکی کوردستان باجەکەی دەدات، وانەیەک وەرناگرن و دوبارەو چەندبارە ئامادەن سیاسەت و نەخشە و پرۆژەکانیان بە سیاسەت و نەخشەی ئەمریکاو غەرب و زلهێزەکان ببەستنەوە… کە بێگومان ئەمەش لە شکست و بێئیرادەکردنی خەڵکی کوردستان زیاتر چاوەروانی هیچی تری لێناکرێت.\nتوانای سەربازی و دانپیانانێکی ئاشکرا\nسەرباری ئەوەی سەرانی بریاربەدەستی بزوتنەوەی کوردایەتی و فەرماندە سەربازییەکانیان پەیتا پەیتا بانگەشەی ئامادەیی و بەرپەرچدانەوەو تیکشکاندنی ئەگەری هەر هێرش و پلانێکیان دەکرد، وە بەڵێنیان دەدا و سوێندیان دەخوارد مەگەر سوپا بەسەر لاشەی ئەواندا بگەرێتەوە کوردستان، کەچی بەبێ بەرگری پاشەکشەیان کرد و چەندین شارو شارۆچکەیان رادەستی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی کرد… دوای ئەو ئابروچوونەش زوربەی سەرانیان باسی نابەرابەی توانای سەربازی و چەک و جبەخانەی سەربازییان دەکرد… و هۆکاری شکستەکەیان بۆ نابەرابەری هێزو تواناو جبەخانەی سەربازی گرێدا… دیارە ئەو پاساوە بۆ داپۆشینی سات و سەودای بنەماڵەی تاڵەبانی بوو لەگەڵ سلێمانی قاسمیانی و عەبادی، هاوکات ئەو پاساوە داننانە بەوەی کە ئەوان هەرگیز چاوەروانی بەرگری و جەنگیان لە دژی هیچ هیز و دەوڵەتێک لێناکرێت، چونکە رۆشنە کە ناتوانن ژمارەی سوپا، رادەی چەک و توانایی سەربازییان بگەیەنە ئاستی چەک و توانایی سەربازی وڵاتانی ناوچەکە… دیارە ئەو پاساوە، تەنها بیانویەکە بەدەست سەرکردەو فەرماندە دزی و گەندەڵەکان و چاوەروان مانەوە بەدیار پشتیوانی دەرەکی، ئەگەر نا دنیا شاهیدی جەنگی نابەرابەرو توانایی سەربازی نابەرابەر خەڵکی کۆبانێ بوو لەگەڵ داعش… بەڵام چونکە ئیرادەو پشت بەخۆ بەستن، سەرچاوەی سەرەکی بریاری بەرگری بوو، توانیان لمۆزی داعش و هاوکارەکانی بشکێنن…\nراستیەکی سەلماو حاشاهەڵنەگر…\nچ کاتی هاتنی داعش، چ هاتنی ئەمجارەی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی، یەک راستی سەلماندەوە کە دەسەڵاتی بۆرژوازی کورد، ئەزموونی ئەم دەسەڵاتە، دەسەڵات و ئەزموونێکی فشۆڵە و بەرگەی هیچ هیزو تەکانێک ناگرێت و دەشی هەرچی هەیانە بە شەو رۆژێک یان تەنانەت لەماوەی چەند سەعاتێکدا بپێچرێتەوە… ئەمەش وانەیەکی گرنگە بۆ خەڵکی کوردستان کە هیچ چاوەروانیەکیان لەو حزب و هیزە بۆرژوازیانە نەبێت بۆ بەرگری و لە هیچ هێرش و هەرەشەو پلانێک کەبە دژی خەڵکی کوردستان دەستی بۆ ببرێت… ئەوان کە قارەمانن بۆ سەرکوتی خۆپیشاندان و نارەزایەتی رەوای خەڵکی بێ چەک بۆ خواستە ئاسایی و سادەکانیان و کوشتاری دەنگە ئازاو بوێر و تەسلیم نەبووەکان، خەڵتانی خوێنکردنی لاوانی نارازی بۆ پاراستنی دەسەڵاتیان، بەڵام لەبەرامبەر دۆژمنانی خەڵکی کوردستان و لە جەنگی نیوان خۆیان هاوپەیمانە پشت تیکردوەکانیان هیزی بەزیو و دۆراون…\nرێگاچارە چییە و دەبێ چ بکرێت؟\nشکستی سەرجەم بزوتنەوەی ناسیونالیستی کورد، راستیەکی حاشاهەڵنەگرە… چ ئەو حزبانەی لەدەسەڵاتدا یان لە پەراوێزی دەسەڵاتدا بوون و چ ئەوانەی وەکو موچەخۆری حزبەکانی دەسەڵات و ئۆپۆزیسیۆن نمایشی خۆیان دەکەن، هاوبەشی ئەم بنبەستە سیاسی و سەربازی و دییبلۆماسیەیەن… وە بەرپرسن لەو دۆخە نەخوازراو نائینسانیەی کەبەسەر خەڵکی کوردستان بەگشتی و کەرکوک و ناوچە کیشەلەسەرەکانیاندا هێناوە…. وە بەرپرسن لە ئەزموونی فاشیلی ٢٦ ساڵەی رابردوو…\nگێڕانەوەی کوردستان، بۆ سێ گۆشەی یەکەمی ساڵی ١٩٩١ و لەژێر هەرەشەراگرتنی شارەکانی تری کوردستانیش، لەگەڵ ئەو هەلومەرجە ئینسانکوژییە تەدریجییەی لە ئاکامی بێ موچەیی و گرانی و بێکاری و بێ یاسایی و بێ خزمەتگوزاریی رووبەرووی خەڵکی کوردستانیان کردۆتەوە، ئەم دەسەڵاتە واژۆی مەرگی خۆی کردووە و دەبێ ئەم واژۆیە لە کردەیەکی شۆرشگێرانەدا بەدەستی هیزی شۆرشگێر و بزوتنەوەی شۆرشگێرانەی خەڵکی کوردستان، بکرێتە ئەمری واقع…\nلە ئێستادا پێداگری لەسەر سەربەخۆیی کوردستان و سەندنەوەی دەسەڵات لە حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی و دامەزراندنی دەسەڵاتی جەماوەری… سەرەکیترین ئەرکی بەردەم هێز و رەوتی بەرگری لە ماف و خواستەکانی خەڵکی کوردستانە…\nسەربەخۆیی: بوونی دەسەڵاتی تایفی لە بەغدا و هێرشی ئەم دوایانەی سوپاو حەشدی شیعی و دوبارە گێرانەوەی ستەم و زوڵمی نەتەوایەتی… هەوڵی ساتوسەودای دەسەڵاتی شکستخواردوی بزوتنەوەی کوردایەتی و حزبەکانی بۆ گەرانەوە بۆ بەغدا و سرکردنی ریفراندۆم و هەوڵدان بۆ نۆژەنکردنەوەی فیدرالیزمی قەومی… پێداویستی سەربەخۆبوونی کوردستانی نەک هەر کردۆتە ئەرکێکی لەدواخستن نەهاتوو، بەڵکو لەمافێکی رەواوە کردۆتە پێداویستیەکی بێ ئەمما و ئەگەر. ئەوە ئەو وەڵامەیە کە خەڵکی کوردستان بە گرتنەبەری دەتوانن نەک قەرەبووی زیانەکان و ئاکامی شکستی حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی لەسەر خۆیان لاببەن، بەڵکو دەتوانێت گورزێکی کوشندە لە زێدەرەویەکانی دەسەڵاتی ناسیونال ئیسلامی شیعی و ساتو سەودای حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی بوەشێنێت و ئیرادەی سیاسی خەڵکی کوردستانیش بۆ خودی خەڵکی کوردستان لە رێگای بەدەستەوە گرتنی ئەم رێگاچارەیەوە، بگێرێتەوە. دیارە بەدەستەوەگرتنی ئەو خواستە رەوایە کە خەڵکی کوردستانیش ٢٥/٩دەنگی پێداوە… پێویستی بە ئامادەکاری سیاسی و جەماوەری و چەکداری و رێکخستن و راگەیاندنی کاراو پشتیوانی خەڵکی ئازادیخوازی ناوچەکەو دنیا… و خاوەنی سەر راست و سازشهەڵنەگر هەیە… رابەرانی بزوتنەوەی کرێکاری و نارەزایەتیە جەماوەریەکان، رابەرانی بزوتنەوەی ژنان و خوێندکاران و لاوان و کەسایەتیە سیاسییە کۆمۆنیست و چەپ و ئازادیخوازو پێشکەوتنخوازەکان پێویستە ببنەئاڵاهەڵگری پیداگری لەم ویستی سەربەخۆیییە و ئەگەر لەسەرەتادا جێبەجێکردنی سەربەخۆیی تەنها چوار پارێزگاکەی هەرێم” هەولیر و سلیمانی و دهۆک و هەڵەبجە” بیت و پاشان دەتوانرێت لەسەر کەرکوک و پرسی ناوچەکیشەلەسەرەکان لەسەر بنەمای ئاکامی ریفراندۆمی ٢٥ سیبتەمبەر گفتوگۆ لەگەڵ بەغدا بکرێت… دیارە گفتوگۆ لەگەڵ بەغدا و وڵاتانی ناوچە لەسەر پرسی سەربەخۆیی بەبێ بەشداری کردەیی نوێنەرانی جەماوەری خەڵکی کوردستان و بەشاراوەیی هیچ رەسمیەتێکی نابێت… نۆرە نۆرەی بەشداری راستەوخۆی نوینەرانی جەماوەری خەڵک و کەسایەتیە سیاسیە دڵسۆزو تێکۆشەرەکانی کۆمەڵگەی کوردستانە، نەک سەرانی وابەستەی حزبەکان بە دەوڵەتەکانی ناوچەکەو باڵە دەسترۆشتوەکانی دەسەڵات.\nدەسەڵاتی جەماوەری: ئەزموونی ٢٦ ساڵەی دەسەڵاتدارێتی حزبی رابردووی کۆمەڵگەی کوردستان، بەشەر و ئاشتیەوە، وە بەهەموو ئەلگۆکانیەوە تاقیکرایەوە… حکومەتی جیا جیای دووئیدارەیی، حکومەتی فیفتی فیفتی، حکومەت هاوبەش، حکومەتی زوربە، حکومەتی بنکە تەسک و بنکە فراوان… حکومەتی حزبەدەسەڵاتدارەکان بەجیاو حکومەت بە بەشداری حزبە ئۆپۆزیسێۆنەکان… هەموو ئەو ئەلگۆیانە نەک سەرکەوتوونەبوون و نەیانتوانی لەئاست سەرەتایی ویستی حکومداری و ئیدارەداندان بن، بەڵکە هەرکام لەم ئەلگۆیانە، بوونە مایەی قوڵکردنەوەی قڵشتی چینایەتی ناوازە لە دنیای ئەم سەردەمەدا، ژیانی شاهانەی و کۆشکی نۆشینی بیکۆتای نیعمەت و سامانی کۆمەڵگە بۆ کەمایەتیەکی حزب و بنەماڵە و مشتك سەرمایەدار و بازرگان، بەدوای خۆیدا هێنا و لەو بەرامبەریشدا ئۆردوی برسیەکان و هەژارو نەدارەکانی زۆرتر و زۆرتر کرد. ئەم دەسەڵاتە هاوکات بوو مایەی نەهامەتی بەردەوام و خەمی گەورە هێنان، بێمافی و گرانی و هەژاری، تیرۆر و زیندان و سەرکوت، بیمافی کرێکاران و سەرکوتی نارەزایەتی جەماوەریییەکان، نەبوونی سەلامەتی شوێنی کار، قەسابی کردنی ژنان و دەست ئاوەڵاکردنی میشک گەنیوی پیاوسالاری بۆ کوشتاریان، خنکاندنی هەموو نەفەسێکی نەوەی نوێ و لاوان، فرێدانی بەرهەمهێنەرانی پێشووی کۆمەڵگە خانەنشینان بۆ کەنار کۆمەڵگەو گوێنەدان بە ژیان و گوزەرانیان، سەرکوتی ئاشکرای ئازادی و ئازادیەکان و ئازادی کاری رۆژنامەگەری… دەستگرتن و پاریزگاریکردن لەکەلتوری پرتوکاو دواکەوتوانەی کۆمەڵگە، لە ئەخلاقیات و داب و نەریت و ئایدۆلۆژیای دیلیهێنەرو تا دەستگرتن بە دین و کۆنەپەرستی دینی رەوتگەلی ئیسلام گەرایی نۆکەر، و سەرئەنجام تا کەم کردنەوەی موچەو سڕ کردنی لە ژێر ناوی پاشەوکەوتدا، لەگەڵ ویرانکردنی خزمەتگوزارییەکان و دارماندنی سیستەمی خوێندن و پەروەردە و تەندروستی… گۆشە بەگۆشەی دەسەڵاتی شکستخواردووی بزوتنەوەی کوردایەتین… لە کۆتایشدا ئەم دەسەڵاتەی لەساڵی ١٩٩١ و لە ئاکامی پشت بەستن بە جەنگ خوازی ئەمریکاو غەربدا، لەئاکامی دزینی بەری رەنجی راپەرینی خەڵکی کوردستاندا چوونە سەر کورسی دەسەڵاتی حزبۆکراتی و مافیایی، دوای ٢٦ ساڵ، ئەمجارەیان هەر لە ژێر چەتری خۆشباوەری بە ئەمریکا و غەرب و مل دانیان بەفدرالیزمی قەومی و تایفی حکومەتی عێراقیدا، کۆمەڵگەی کوردستانیان گێرایەوە بۆ ساڵی ١٩٩١ و زیاتریش…\nئەم جۆرە لە حکومرانی و دەسەڵاتدارێتی، فاشلترین ئەزموونی نیشانی دنیا و لەپێشیشاینەوە خەڵکی کوردستان داو خەڵکی کورستانیش باجی ئەو دەسەڵاتە بە ئێسک و پروسکەوە دەدەن… دوای ئەو دەورە شکسخواردووە، نە ئەلگۆیان ماوە بۆ ئەزموونکردنی شکست و نە حزبێک لە خانەوادەی بۆرژاوزی کوردا دا ماوە بۆ متمانە پیکردن و نەرێگەچارەیەکیشێان لایە بۆئەم دۆخە… کات کاتی ئەزموون کردنی دەسەڵاتێکی ترە، ئەزموونی دەسەڵاتی جەماوەری و خۆ بەڕیوەبردن…\nئێستا کاتی ئەوەیە خەڵکی کوردستان، لەسەر ئاستی هەموو کارگەو کارخانەیەک هەموو ناوەندێکی خزمەتگوزاری و هەموو کوچەو گەرەکی هەموو شارو شارۆچکەکان، بە کۆبونەوەیان لە گۆرەپانی کارگەو ناوەندەکان و گەرەکەکان، نوینەری خۆیان لەژنان و پیاوان و دڵسۆزو جێمتمانەی خۆیان هەڵبژێرن و متمانەی بەرێوەبردنی کارگەو ناوەندو گەرەکەکانیان پێ بسپێرن و لە نوینەرانی هەڵبژێردراوی هەموو ناوەندە کرێکاریی و خزمەتگوزاریەکان و گەرەکەکان نوینەری سەراسەی شار هەڵبژیرن و بەرێوەچوونی شارو شارۆچکەو دیهات و گوندەکان لەسەر بنەمای ئەو هەڵبژاردنەنانە بکەنە ئەلگۆ… سامانی گشتی بگێرنەوە بۆ دەستی نوینەرانی هەڵبژیردراوی جەماوەری… هیزی چەکدار و پێشمەرگە لە پارێزەری دەسەڵاتی حزبی و بنەماڵەوە بگۆرن بە هێزی بەرگری جەماوەری و لەناو خۆیاندا لەسەر بنەمای شارەزایی و لیهاتووی و خزمەت بێگویدانە ناسنامەی حزبی و بیروباوەرێ سیاسی لەهەموو ئاستەکاندا فەرماندەو لێپرسراوی جی متمانەیان هەڵبژێرن و ملکەچی هیچ فەرماندە و لیپرسراوە حزبیە بەزیوو تاڵانچی و خیانەتکارەکان نەبن.. چ لەسەر ئاستی کارگەو ناوەند و گەرەکەکان و تا ناو هیزەکانی سوپاو پێشمەرگە، هەرکاتیک زوربە ویستیان لە کۆبونەوەی جەماوەیدا بتوانن ئالوگۆر بکەن لەو کەسانەی لەئاست متمانەی جەماوەری ئەو شوێنەدا نەبوون… ئەو هێزی چەکدارە بە تەواوەتی ببێتە هێزی چەکداری و جەماوەری بۆ بەرگری لە خواست و ویستی جەماوەری و بەرگری لەهەر هەرەشەیەکی سەرو جەماوەری لەخەڵکی کوردستان… هاوکات هەڵوەشاندنەوەی هەموو یاساو ریسا دژە ئازادیەکان و کۆنەپەرستەکان و جێگرتنەوەیان بە یاساو ریساو مۆدێرن و ئینسانی و جیگیرکردنی یاسای پێشکەوتنخوازانە، لەوانە یاسای کاری پێشرەوی کرێکاری، یاسای مافە فەردی و مەدەنیەکان، یاسای یەکسانی ژن و پیاو، زامن کردنی ئازادی و ئازادییە سیاسییەکان…\nگرتنە بەری ئەو ئەلگۆیە لەدەسەڵاتدارێتی بەو ناوەرۆکەوە لە یاساو ریسای ئینسانی پێشکەوتنخوازانە،، نەک هەر دەتوانێ ئیرادەی جەماوەری بخاتەوە گەر، بەڵکو دەتوانێ ئیرادە بەخش بێت بۆ ناوچە کێشەلەسەرەکانیش و هاوکاتیش دەتوانێ ببێتە هۆی راکیشانی پشتوانی و بەهرەمەند بوون لە هاوکاری بزوتنەوە ئینسان و دۆست و پێشکەوتنخوازەکانی ناوچەکەو دنیا لە بزوتنەوە و دەسەڵاتی راستەوخۆی جەماوەری…


قوربانيةكي رِذيَمي سةدام بيرورِاي خؤي دةردةبرِيَت دةربارةي جةنط. | Institute for War and Peace Reporting\nنوسيني فريشتة رِابةر لة لةندةن\nكاميان بة بةها ترة؟ ئازادكردني خةلَكيَكي سةركوتكراوي ضةوسيَنراوة لة دةستي زؤرداريَكي درِندة يان ليَطةرِاني مليَؤنةها كةس بؤ ئةوةي بة بةردةوامي و بؤ هةتا هةتاية ئازار بضيَذن؟ من وةك يةكيَك لةو مليَؤنةها كةسة قسةدةكةم كة لة سةر دةستي رِذيَمة درِةندةكةي سةدام حسيَن ئازارم ضةشتوة، ئامادةم بة هةر نرخيَك بوة رِزطارم بيَت لة دةست ئةو درِندةية.\nمن زيندانيكراوم، ئةشكةنجة دراوم و بةر طازي كيمياويش كةوتوم. من دةزانم ذيان ضؤنة لة عيَراقي سةدامدا.\nمن لة هةلًَةبجة لة دايك بوم، نزيك سنوري ئيَران لة هةريَمي كوردي باكور، لة هةلَةبجة ضومةتة قوتابخانة و هةر لةويَش دةرضوم. دواتر بوم بة مامؤستاي بيركاري. لة ناوةرِاستي 1980 كاندا فةرمانيَك دةركرا كة دةبيَت وانة وتنةوة تةنها بة عةرةبي بيَت. ضيدي رِيَنةدةدرا بة كوردي وانة بوتريَتةوة. خؤثيشاندان سازدرا و قوتابية ئازاكان كتيَبةكانيان سوتاند لة نارِةزاييدا.\nئةو كاتةي ئةوة رِويدا ثيَشةواياني خؤثثيشاندانةكة ثةنايان بردة بةر قوتابخانةكةم بؤ ئةوةي لة دةستي موخابةراتي عيَراقي كة بؤيان دةطةرِان هةلَبيَن. يارمةتيمدان و لة تاقيطةي فيزيادا شاردمنةوة و لةويَدا نةدؤزرانةوة. بةلآم ثيَدةضيَت يةكيَك هةوالَي بة دةسةلآتدارةكان دابيَت ضونكة رِؤذي دوايي دةستطيركرام و بؤ ماوةي سيَ رِؤذ هيَشتيانمةوة. لةو ماوةيةدا ناضاريانكردم لة ناو ئاوي تةزيودا دابنيشم. من، وةك زؤر لة ذنة عيَراقيةكاني تريش، سوكايةتي زؤرم ضةشتووة، هةموو ئةوةش بؤ شاردنةوةي دو مندالَي تةمةن 16 سالَ كة ضةند كتيَبيَكيان سوتاندبو.\nدواي ئةوةي بةردرام، ثياواني موخابةرات بةدوامةوةبون بؤ هةموو شويَنيَك. كةس رِيَينةدةدرا قسةم لةطةلَ بكات. كةميَك دواتر لة كار دةركرام و ئاطادار كرامةوةة كة نزيك قوتابخانةكةم يان منالَةكاني نةكةوم ثاشان لة بةرِيَوةبةرايةتي ثةروةردةي سليَماني دامةزريَنرامةوة.\nلة 1987 دا، ئاطاداريةكم ثيَطةيشت لة بةرِيَوةبةرةكةمةوة بؤ كؤبونةوةيةك. لة كاتي دياريكراودا طةيشتم، بينيم هؤلَةكة ثرِة لة هاورِيَ و هاوكارةكانم. موخابةرات ضواردةوري بيناكةي طرت و هةمومانيان دةستطيركرد و كرديانينة لؤريةكةوة و ثيَيان ووتين "بضن يا ثياوة ثيَشمةرطةكانتان بيَننةوة يان وةرةقةي تةلآقدانتان!"\nمن هيضيانم نةكرد. ثةيوةنديم كرد بة ثيَشمةرطةوة و لة شاخةكان مامةوة و ذياني طةريلايانةم دةبردةسةر-ذيانيَكي دؤزةخ ئاسا، لة ذيَر هةرِةشةي بةردةوامي هيَرشي كيمياويدا,\nلة 1988 دا، 21 ئةندامي خيَزانةكةم-ثور، برازا، خوشكةزا- بة هؤي هيَرشي كيمياوييةوة خنكان ئةو دةمةي سةدام بة ضةكي كيمياوي هيَرشيكردة سةر هةلَةبجة. لة زؤر رِوةوة من بةخت ياوةرم بوو، دايكم و برا و خوشكةكانم لة سليَماني بوون و بةرنةكةوتن. كاتيَك فرِؤكةكان هاتن من لة كاني توو بوم، ديَيةكي بضووكي شاخةكان. جاريَكي تر بةخت ياوةرم بوو : لة هيَرشة كيمياوييةكة دةربازبووم. هةرضةندة، خراث بريندار بوم و بؤ ماوةي سيَ مانط لة نةخؤشخانة كةوتم بؤ ضاكبوونةوة لةو سوتانةي بة هؤي كيمياويةكةوة سةرتاثاي طيانمي طرتبؤوة و لة سةر تا ثيَم تلؤقي كردبو.\nكاتيَك عيَراق كويَتي داطيركرد، برِيارمدا نيشتمان جيَبيَلَم: هيَشتا دةمنالآند بة دةست كيمياوييةوة، هةستم دةكرد بيَ ضارة و بيَتوانا و بيَهيوام. هةلآتم بؤ ئينطلتةرة و دةستمكردةوة بة كارةكةم، بؤ وانة وتنةوة لة يةكيَك لة قوتابخانة كورِانةكاني لةندةن. ئةمرِؤ مةترسيدارترين شت كة دةبيَت لةطةلَيدا هةلَسوكةوت بكةم ميَرد مندالَي طيَرةشيَويَن و جويَن فرؤشن. ئةمة ئةو جيهانةية كة خؤثيَشاندةرةكان دةيناسن، نةك جيهاني سةدام، هي ضةكي كيمياوي و تيرؤر و لاقةكردني هةرِةمةكي.\nضةند كةس لة خؤثيشاندةران ذنيَكي عيَراقيان دواندوة كة لة لايةن ثياوةكاني سةدامةوة، لة بةرضاوي باوكي و كورِةكةي دةستدريَذي كرابيَتة سةر؟ ضةند كةس لة ذنيَكي عيَراقيان ثرسيوة كة هةستي بة ضي كردوة كاتيَك ناضار كراوة لة سيَدارةداني كورِةكةي ببينيَت- و دواتر ثارةي ئةو فيشةكانةش بدات كة ثيَي كوذراوة؟ ضةند كةس دةزانن كة ئةو ذنانة دةبيَت ضةثلَة ليَبدةن لةو كاتةدا كورِةكةيان طياندةدات ئةطينا خؤشيان دةكوذريَن؟ من ئةوةم بيني لة سليَماني، طويَم لة ضةثلَة ليَدانةكة بوو. ئيَستاش هةر طويَم ليَية.\nلة ماوةي ئةم 12 سالَةدا كة هاتوم بؤ ئينطلتةرِة ضوار جار طةرِاومةتةوة بؤ باكوري عيَراق بؤ سةرداني خيَزان و هاورِيَكانم. خؤشبةختانة بة هؤي ئةو ناوضة دذة فرِينةي لة ناوضةكةدا لة لايةن هاوثةيمانة رِؤذئاواييةكانةوة دامةزراوة ذيان لةويَ باشترة: ضيتر سوثاي عيَراق لة سةر زةويمان نية. بةلآم ئةو كوردانةي لة دةرةوةي ناوضة ئازادكراوةكة دةذين هيَشتا ترسي ئةوةيان هةية كة لة لايةن رِذيَمةوة دةستطيربكريَن، يان بة سةرباز بطيريَن بؤ سوثاي عيَراقي يا ناضاربكريَن ئيمزاي ئةو كاغةزانة بكةن كة رِايدةطةيةنيَت ئةوان كورد نين- بةلَكو عةرةبن.\nلةم ضةند هةفتةيةي رِابردودا قسةم لةطةلَ زؤر كةسدا كردوة لة باكوري عيَراق- لة طةلَ ليَثرسراوة كوردةكان، رِؤذنامةنوس، هاورِيَ ديَرينةكانم و براكةم- هةمويان ثيَيان واية ئةو جةنطةي لة لايةن جؤرج بؤش و تؤني بليَرةوة ثيَشنياركراوة لةوانةية هةليَك بيَت بؤ رِزطاربون لة دةستي ئةو نةخؤشيةي كة ناوي سةدام حسيَنة.\nئةوان، وةك من، لةو برِوايةدان كة خؤثيشاندانةكاني دذة جةنط وةك نيشانةيةكي بيَهيَزي وةردةطيريَت لة لايةن سةدامةوة و تا ئةو ثةرِي تواناش دةيقؤزيَتةوة.\nثيَداني كاتيَكي زياتر بة ثشكنةرةكاني UN نوكتةيةكي ناخؤش و خراثة. سةدام هةرطيز ضةكةكاني دانامالَيَت، ئةو درؤدةكات، فيَلَدةكات و رِيَيةكي دةربازبون دةدؤزيَتةوة. ئةو هةميشة وابوة و هةر واشدةكات.\nفريشتة رِابةر بةرِيَوةبةري بةشي بيركاريية لة يةكيَك لة قوتابخانةكاني لةندةن


لە پاداشتی نەترسان، منداڵان خەڵات بكەن | دەزگاى زارى کرمانجى\nلە پاداشتی نەترسان، منداڵان خەڵات بكەن\nترس كاردانەوەی لە ناكاوی مرۆڤ یا هەر بوونەوەرێكی دیكەیە لە بەرامبەر رووداو، كارەسات، پێشهات، دیاردە، یا بوونەوەرێكی دیكە، رێژەی ترس لە نێو مرۆڤ بە پێی تەمەن جیاوازی و كاردانەوە و كاریگەری دەبێت، ئەو ترسەی كاریگەری بەسەر منداڵێك بەجێ دەهێڵێت زۆر كاریگەرترە لەو ترسەی بەسەر كەسێكی گەنج یا بە تەمەن داچوو دەی بێت.\nبۆیە تەواوی توێژەرانی بواری دەروون ناسی منداڵان، دوای لێكۆڵینەوەی بەردەوام گەیشتوونەتە ئەو ئەنجامە پێویستە منداڵ لە هەر جۆرە ترسێك بپارێزێت و لە هەر رووداوێك بەشێوەیەكی تەندروست مامەلەی لەگەڵ بكرێت، بە پێچەوانە كاریگەری سلبی لەسەر دەبێت.\nلەم بابەتە چەند خاڵێكی گرنگ دەخەینەروو، تا دایك و باوكان رێكاری پێویست بگرنەبەر.\nئەگەر منداڵەكانتان لەو شتانەی رۆژانە دێنە پێشیان بترسێن، هەوڵبدەن ڕوونكردنەوەی پێویستیان بۆ بدەن، ئاخۆ ئەمانە چۆن ڕوودەدەن، تێیان بگەیەنن ئەم رووداوانە سرۆشتین و نابێ بترسێن. بۆ نموونە هەندێك منداڵا لە دەنگی هەورە تریشقە دەترسێن، پێویستە دایكان و باوكان منداڵەكانیان لەگەڵا ئەو دەنگە سروشتییە ئاشنا بكەن و ئەو ترسەی لەناو دڵیاندا هەیە نەیهێڵن. كاتێك ئەم دەنگە دەبیستن یا ئاسمان بە هۆی بروسكەوە رووناك دەبێت، تێیان بگەینن كە ئەمانە بە ئاسایی وەربگیرێت و سەرنجی رابكێشێت.\nترس كاردانەوەیەكی لەپڕی جەستەیی و دەروونییە. كاتێك كەسێك ڕاستەوخۆ ڕووبەرووی ترس دەبێت ئارامی خۆی لەدەست دەدات، ئەم كاردانەوە جەستەییە ئاساییە ئەگەر زۆر بەهێز نەبێت و بەڕادەیەك نەبێت كە زیان بە دەروونی منداڵا بگەینێت ئەوا سوودیشی هەیە دەبێتە ئەزموون.\nمرۆڤەكان پێش گەیشتن بە قۆناغەكانی خوێندن بەشێوەیەكی تەواو لەمانای ترس تێناگەن، هەندێكیان ڕووبەرووی دیمەنی ناخۆش دەبنەوە بەهۆی دەمەقاڵێ نێوان دایك و باوك، یا دەنگ بەرزكردنەوە.\nلەكاتی ترسێكی زۆر و لەناكاو ئەوا دەبێتە هۆی لەدەستدانی عەقلی منداڵەكە، ئەم حاڵەتە نەخوازراوە هەندێكجار لەناو مرۆڤە بە تەمەنەكانیشدا ڕوودەدات.\nترس لە تەمەنە جیاجیاكاندا:\nجۆری ترس لە منداڵەكاندا بەپێی تەمەن دەگۆڕێت، لە تەمەنی شەش تا هەشت مانگی دەست پێدەكات، بەڵام ئاساییە، لە كەسانی بێگانە یاخود ئەوانەی لێیان نزیكن و درەنگ دەیانبینن دەترسن و خۆیان لە ئامێزی دایك دەگرن و دەگریێن و ڕوو لەو كەسانە وەردەگێڕن.\nدووەمین حاڵەت ئەمەش ئاساییە كاتێك منداڵا سەرپێ دەكەوێت، هەست بە ئازادی دەكات و دەتوانێت بەپێ بڕوات بەبێ یارمەتی كەسانی دەورووبەری بچێتە ناو باخچە یا سەر پەیژە...هتد، ئەمەش ترسێك لەنێو دڵی منداڵدا دروست دەكات.\nترس لە گیانەوەرو تاریكی تەمەنی دوو تا پێنچ ساڵیدا، ئەگەر لە پشیلە بترسێت هەر كات دەبینێت ئەوا شیرینی یا هەر خواردنێك كە حەزی لێیەتی بیدە بە منداڵەكە و چەند جارێك ئەمە دووبارە بكەوە تا وای لێدێت بە بینی ئەو ئاژەڵە یا هەر رووداوێك كە لێ دەترسا ئەو خواردەمەنییە خۆشەی بیر بێتەوە كە تۆ پێی دەدەی وردە وردە ئەم ترسە لەناو دەچێت، پێویستە لەگەڵا تاریكیدا ئاشنا بكرێت بۆ نموونە كاتێك لە ژوورێكدا سەرقاڵی یاریكردنە دایك و باوك گڵوپی ئەو ژوورە بكوژینەوە، بڵێن ئایا دەتوانی بماندۆزییەوە، هەندێك یاری دیكە كە لەگەڵ تاریكی رابێن و ترسیان لێی نەبێت.\nزۆربەی منداڵان لە تەمەنی پێنچ تا حەوت ساڵیدا پرسیار لەبارەی مردنەوە دەكەن، ئایا ئەوكەسەی مردووە، ئێستا لەژێر گڵە چۆن بە تەنیا لەوێیە ناترسێت... هتد. ئەمانە هەمووی پرسیار لەناو مێشكیدا دروست دەكات، پێویستە بە ڕوونكردنەوە وەڵامی پرسیارەكانی بدرێتەوە، بێ ئەوەی مێشكی ئاڵۆز بێت، نابێت ترس ببێتە رێگر بۆ نەگووتنی ڕاستییەكان، تا رادەیەك لەگەڵا نەخۆشی و گەورە بوونی و مردن ئاشنایان بكەن، وایان لێبكەن قسەی دڵیان دەرببڕن و هەست بە ئارامی دەروونی بكەن، پێش ئەوەی بۆیان ببێتە خەونێكی ناخۆش، ئەمە زیانێكی زۆری هەیە لەسەر دەروونی منداڵ و ئاڵۆز بوونی مێشك.\nلێرەدا بەچەند خاڵێك ئاماژە پێدەكەین:\nترساندنی منداڵا لەلایەن دایكەوە تا پاك و خاوێنی ماڵا رابگرێت، یا جل و بەرگی پیس نەكات گەورەترین هەڵەیە، لەویش هەڵەتر ئەوەیە كاتێك پێی دەڵێن ئەگەر دەرمانەكانت نەخۆی بە پزیشك دەڵێم دەرزیت لێ بدات.\nئەو دایك و باوكانەی زێدەڕووی دەكەن لە بەرگریكردنی منداڵا یا بەردەوام وەك پاسەوانێك هەڵسووكەوت دەكەن، ئەمە وای لێدەكات تا گەورەتر بێت كەسێكی ترسنۆك و لاوازی لێ دروست دەبێت، وون بوون لە قۆتابخانە یا نەخۆشخانە، درۆكردن لەگەڵیان، ترس لە منداڵدا بە هەر شێوەو حاڵەتێك بێت ئەوە زیانی هەیە لەسەر مێشك و دەروونیان لە ژیانی ئاسایی و دڵخوشی بەدووریان دەكات، تا گەورەتر دەبن زیاتر تووشی دڵەڕاوكی و گۆشەگیری و شەرمن دەبن، لە داهاتووی خۆیان دەترسن.\nنابێت لەم حاڵەتاندا سەرزەنشت یا گاڵتەیان پێبكرێت، بەڵكو پێویستە بڵێین نابێت تۆ بترسێی گەورە بوویت دەبینی منیش ناترسێم دەبێ بەم قسانە دڵنەوایی بدەین، تا پێمانبكرێت وا بكەین لەو خۆشەویستی و موحیبەتی كە بۆیان هەمانە دڵنیایان بكەینەوەو لە بچوكترین بووێری و سەركەوتندا پاڵپشتییان بكەین و خۆشحاڵی خۆمان دەرببڕین.


فەرەنسا ناوەرۆكی كۆبوونەوەی ماكرۆن و شاندی رۆژئاوای كوردستان ئاشكرا دەكات\nكۆشكی سەرۆكایەتی فەڕەنسا (ئێلیزێ) ناوەۆكی كۆبوونەوەی ئیمانوێل ماكرۆن سەرۆكی ئەو وڵاتە و شاندێكی رۆژئاوای كوردستانی ئاشكرا كرد و رایگەیاند، بەردەوام دەبن لە پشتیوانیی و هاوكاری باكور و رۆژهەڵاتی سوریا.\nكۆشكی ئیلیزێ راگەیەندراوێكی لەبارەی كۆبونەوەی شاندی رۆژئاوای كوردستان و ئیمانوێل ماكرۆن، سەرۆكی فەڕەنسا بڵاوكردەوە و رایگەیاند، "ماكرۆن پێداگریی كردوە لەسەر ئارامیی سیاسی لە باكور و رۆژهەڵاتی سوریا و بەڕێوەبەرییەكی گەشتر و سەركەوتوتر و لەو بابەتانەدا كە پێویستی بە كار هەیە".\nبەپێی راگەیەنراوەكە ماكرۆن رایگەیاندوە، "فەڕەنسا لە شەڕی دژی تیرۆردا بەردەوام دەبێت لەگەڵ هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە)"، هەر وەك چۆن لەدوای كۆنتڕۆڵكردنی رەقە لە ساڵی 2017ەوە تائێستا بە بڕی 100 ملیۆن یۆرۆ هاوكاری دارایی پێشكەش بە باكور و رۆژهەڵاتی سوریا كردووە.\nلە رۆژانی رابردوودا لەسەر بانگهێشتی ئیمانوئێل ماكرۆن، شاندێكی ئەنجومەنی سوریای دیموكراتیك (مەسەدە) سەردانی فەڕەنسایان كرد و ئەو كۆبوونەوەیەش ناڕەزایەتی توركیا و ئەنجومەنی نیشتمانی سوریای لێكەوتەوە.


بەغداد: 15 ئەفسەر لە خۆپیشاندانەكاندا برینداربوون\n02:48 - 20/01/2020\nفەرماندەیی پۆپەراسیۆنەكانی بەغداد ئاشكرایدەكات، 15 ئەفسەر كە فەرماندەی لیوایەك لە نێویاندایە بە بەرد لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە برینداربوون.\nفەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەكانی بەغداد لە بەیاننامەیەكدا رایگەیاند، لە كاتی راپەراندنی كارەكانیان بۆ پاراستنی ئاسایشی خۆپیشاندەران و دەروازەی گۆڕەپانی تەحیر لەلای یەكتربڕی قورتوبەوە، لەلایەن ژمارەیەك خۆپیشاندەرەوە هێرشكراوەتە سەریان و بە بەرد برینداركراون.\nفەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەكان ئاشكرایكردوە، لە ئەنجامی ئەو هێرشەی خۆپیشاندەراندا 14 ئەفسەر برینداربوون، برینەكانیشیان لە سەریاندایە. ئەوە جگە لەوەی فەرماندەی لیوای سێی سەر بە فیرقەی یەكی پۆلیسی فیدراڵی قاچی چەپی شكاوە.\nفەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەكانی بەغداد راشیگەیاندوە، پابەندن بە رێنماییەكانی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان بۆ پارێزگاری لە خۆپیشاندەران و خۆپیشاندانی ئاشتییانە. هۆشداریشیداوە لە بەلارێدا بردنی خۆپیشاندانەكان و بەرپاكردنی توندوتیژی.


����� �� ͵ڵ��� ͵ڵ� ���� � �˵�. ;��һ�෻� ����� ���.\n����ҷԯڰ� ���������ʹ ���������ҵ�. ����ҷչ�.\n[���] ���� �- ͯڰ��ڤ�ڤ��ʹ �تڬ��ҹ� ͪڬ�����ʹ �صڵ�.\n[���] ʵڵ�� ���Ԩک�ڵ�����ڵ��ʹ. ��ڶ �Ԩکҭҳ�⹵�\n�Ԩکһ�ڨ�ǡڢ೹ �- ���ڹҤ�ҵ� ͵��. �Ԩک����صڵ�⹵�\n͹����ҹԡ���صڵ�� �������صڵյ� �- ��˵��� �Ե�. ����ҭҳ�⹵�\n����һ�ڨ�ǡڢ��. ��������صڵ�⹵� �����ҹԡ�� �����صڵ���\n[���] ��صڶǤڤ��� ���� ���ոҵٵ� ��ԯڰҸҵ�. ��⻸ҵٵ�\n�Ҿ�ڸ��ҵ�. �⪸ҵٵ� ��ԻҨ��ҵ�. �- ���¸ҵٵ� �Եڶ�����ҵ�. �-\n�����ڶ ʧ���, �Եڶ��� �� ��ʵ�⡯ڰ��ҷ���ʹ �� �ǷԵ�ھ�. �- ����.\n@�ԧ��ö: � �.�., ��. ��ڰ�     � ��. �Ԩک��ԭڭҳ� �Ԩکһ�ڨ�ǡڢ೹\n@� �. ͡������صڵյ�     � ��. ��ԻҨ��¸ҵ�\n@� �. �ػ�ڶ�����ҵ�    � �.�. �͵� �ඵ�ھ�


وێنە و ڤیدیۆ..به‌غدادى خۆى تەقاندووەتەوە یاخود كوژراوه؟\n09:48 یه‌ك شه‌ممه 27 تشرینی یه‌كه‌م 2019\nمیدیاکانى ئەمریکا زانیارى جیاجیا لەبارەى ئەو ئۆپەراسیۆنە تایبەتەى ئەمریکا بڵاودەکەنەوە کە بووەتە هۆى کۆتایی هێنان بە ژیانى ئەبوبەکر بەغدادى رابەرى داعش، هەندێکیان دەڵێن لە ئۆپەراسیۆنەکەدا “کوژراوە”، هەندێکى دیکەش باس لە “خۆتەقاندنەوەى” دەکەن.\nبەرەبەیانى ئەمڕۆ دۆناڵد ترەمپ سەرۆکى ئەمریکا لە تویتێکدا ڕایگەیاند “شتێکى گەورە ڕوودەدات”، دواى بەدواى ئەوەش میدیاکانى ئەمریکا هەواڵى ئۆپەراسیۆنێکى تایبەتی ئەمریکایان بۆ بە ئەمانج گرتنى ئەبوبەکر بەغدادى بڵاوکردەوە.\nتا ئێستا ته‌واوى زانیارییه‌كان ئاشكرا نه‌كراون، پنتاگۆن ده‌ڵێت له‌ڕێگه‌ى ئۆپه‌راسیۆنێكى تایبه‌ته‌وه به‌غدادیان كوشتووه و ته‌رمه‌كه‌شى له‌ژێر ده‌ستیانه، چه‌ند میدیایه‌كى ترى ئه‌مریكى باس له‌خۆته‌قاندنه‌وه‌ى به‌غدادى ده‌كه‌ن له‌شارى ئیدلیبى سوریا. هاوکات لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان چەند وێنە و چەند گرتەیەکى ڤیدیۆییان بڵاوکردووەتەوە کە پێدەچێت وێنە و ڤیدیۆى شوێن و کاتى ئۆپەراسیۆنەکە بێت.\nمشاهد من مسرح العملية الاميركية في #باريشا #أدلب التي أدت لمقتل زعيم #داعش #البغدادي وزوجتيه الذين يبدو فجروا أنفسهم جميعا. وفق وسائل إعلام أمريكية الهجوم طال مبنى وموكب سيارات. pic.twitter.com/UQkMkddY9R\nبه‌رپرسێكى باڵا له‌وه‌زاره‌تى به‌رگرى ئه‌مریكا (پنتاگۆن) به‌كه‌ناڵى حوڕه‌ى ئه‌مریكى ڕاگه‌یاندووه، یه‌كه‌یه‌كى سه‌ربازى ئه‌مریكى له‌سوریا تایبه‌ت به‌فیرقه‌ى(Navy Seal) له‌ڕێگه‌ى ئۆپه‌راسیۆنێكى تایبه‌ته‌وه‌و له‌ڕێگه‌ى فڕۆكه‌وه تایبه‌ت بۆ گروپێكى داعش له شارى ئیدلیب دابه‌زیوونه‌ته سه‌ر زه‌مین و سه‌رجه‌م گروپه‌كه‌یان گه‌مارۆ داوه و دواتریش كوشتویانن كه له‌نێویاندا ئه‌بوبه‌كرى به‌غدا ئه‌میرى چه‌كدارانى داعشیشى تێدا بووه.\nبه‌رپرسێكى سه‌ربازى كه نه‌یویستووه ناوه‌كه‌ى ئاشكرابكرێت به كه‌ناڵه‌كه‌ى ڕاگه‌یاندووه، دواى ئه‌وه‌ى له‌لایه‌ن ده‌زگاى هه‌واڵگرییه‌وه زانیارى ته‌واو له‌سه‌ر شوێنى ئه‌بوبه‌كرى به‌غدادى كۆكراوه‌ته‌وه ده‌ستبه‌جێ كوژراوه و ته‌رمه‌كه‌شى له‌ژێر ده‌ستى هێزه‌كانى ئه‌مریكادایه.\nئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌ش كردووه، پشكنیینى دى ئێن ئه‌ى بۆ ته‌رمه‌كه‌ى ده‌كرێت بۆ سه‌لماندنى شوناسى به‌غدادى.\nبه‌پێى زانیارییه‌كانى كه‌ناڵه‌كه، پنتاگۆن له‌باره‌ى چاره‌نوسى ته‌رمى به‌غدادیه‌وه زانیاریه‌كان ده‌شارێته‌وه به‌ڵام دڵنیایى ئه‌وه ده‌دات كه پڕۆسه‌كه له‌پارێزگاى ئیدلیبى سوریا ڕویداوه ئه‌وه‌ش له‌ڕێگه‌ى هاریكارى ده‌زگاى هه‌واڵگرى ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ ده‌زگاى ئه‌مینى ناوچه‌كه بۆ دیارى كردنى شوێنه‌كه‌ى و جموجۆڵه‌كانى.\nبه‌رپرسه‌كه‌ى پنتاگۆن ئه‌وه‌شى ووتوه، كوژرانى به‌غدادى ناكاته كۆتایى شه‌ڕى دژى داعش، به‌ڵكو ئۆپه‌راسیۆنه سه‌ربازییه‌كان له‌دژى ئه‌و ڕێكخراوه به‌رده‌وامیان ده‌بێت.\nهاوكات هه‌ردوو كه‌ناڵى سى ئێن ئێن و ئەى بى سى ئه‌مریكیش به‌ره‌به‌یانى ئه‌مڕۆ هه‌واڵى كوژرانى به‌غدادیان له‌ڕێگه‌ى بۆردومانى فڕۆكه‌كانى ئه‌مریكاوه ڕاگه‌یاند.\nبه‌ڵام كه‌ناڵى سى ئێن ئێن له‌سه‌ر زارى سه‌رچاوه‌یه‌كه‌وه ئه‌وه‌ى بڵاو كرده‌وه، پێده‌چێت له‌گه‌ڵ نزیكبونه‌وه‌ى تیمى تایبه‌تى ئه‌مریكى له ئه‌بوبه‌كر به‌غدادى به‌پشتێنه‌ى بۆمبى “خۆى ته‌قاندبێته‌وه.”\nفيديو يعتقد أنه صور في موقع الهجوم على البغدادي في قرية باريشا بريف إدلب عقب الغارة الأمريكية التي حدثت ليلا\nچه‌ند میدیایه‌كى ترى ئه‌مریكى ئه‌وه‌یان بڵاوكردووه‌ته‌وه، ئه‌بوبه‌كر به‌غدادى و دوو ژنه‌كه‌ى و چه‌ند منداڵێكى له‌گه‌ڵیدا بوون كوژراون پێده‌چێت ئه‌وه‌ش به‌هۆى خۆته‌قاندنه‌وه‌ى ئه‌بوبه‌كر به‌غدادیه‌وه بوبێت.\n18:39 هه‌ینی 27 کانونی یەکەم 2019\nسائیرون “بێلایەنى” خۆى ڕاگەیاند: لایەنگری کەس نین و پابەندین بە ڕێنماییەکانی موقتەدا سەدرەوە\nئەمریکا ئاستەنگ دەخاتە بەردەم ڕاکێشانى گازى سروشتى ڕوسیا بۆ ئەوروپا\nتڕەمپ سزاى خستە سەر کۆمپانیا بەشدارەکان\n11:29 شه‌ممه 21 کانونی یەکەم 2019


:: PM:08:31:07/07/2019 \nمەلا بەختیار لێپرسراوی دەستەی كارگێری مەكتەبی سیاسیی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لەبارەی دانانی كاندیدەكانی یەكێتی بۆ پۆستەكانی حكوومەت بۆچوونی خۆی ئاشكرا كرد و ڕای گەیاند، لە مێژووی دوای راپەرینەوە، هەرگیز بەم شێوەیە پشكە كابینەی یەكێتی دیاری نەكراوە. دیارە هەڵبژاردنی پشكەكان، بە پێوەرەكانی دەستەگەری، عاقیبەتی باش نابێ.\nلە لاپەڕەی تایبەتی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبووك، مەلا بەختیار بابەتێكی لەژێر ناونیشانی "جیاوازی دانانی پشكە كابینەی ئێستە و رابردوو"، نووسیویەتی، دوای نۆ مانگ بگرە و بەردەی تەكەتولەكان، ئاكام لە ناو خۆیاندا سازان، دونیایەك قسە لەسەر ئەم سیناریۆی، تەكەتولبازیە و خۆپەرستیە و پۆست خوازیە هەیە بكرێ، با جارێ دوای بخەین.\n" لە دیاری كردنی پشكەكانی یەكێتی، لە ترسی تەكەتولەكان و پلانگێرەكان، لە كابینەی پێشوو، بەندە، بنەمای هەڵبژاردنی وەزیرەكانم بە هەندێك پێوەر، رووبەرووی مەڵبەندی هەر پێنج پارێزگاكانی كوردستان كردەوە، هەر مەڵبەندێكیان كاندیدی خۆیان هەڵبژاردوو هەموویانمان نارد بۆ ئەنجوومەنی وەزیران و پەسەندكران، هەتا ئەم هەڵبژاردنەی دوایی، تەكەتولەكان دەیانووت مەلا بەختیار وەزیرەكانی دیاری كردووە، كە ئەمە راست نەبووە" مەلا بەختیار وای نووسیوە.\nلە بەشێكی تری نووسینەكەی دەڵێت، ئەوانەی ئەو رەخنانەیان دەگرت، دوای نۆ مانگ چۆن كاندیدەكانیان، دیاری كرد؟، لە مێژووی دوای راپەرینەوە، هەرگیز بەم شێوەیە پشكە كابینەی یەكێتی دیاری نەكراوە و هەڵبژاردنی پشكەكان بە پێوەرەكانی دەستەگەری، عاقیبەتی باش نابێ. كێشەیەكی ئاڵۆزی تر بۆ یەكێتی زیاد كرا، لە كۆنگرەشدا، چۆنیەتی هەڵبژاردنی سەرجەم پۆستەكانی عیراق و كوردستان، دەبێتە بەشێكی گرنگی باس و خواسی گەرمی چوارەمین كۆنگرە، بە مەرجێك ئەگەر كۆنگرەش، بە دەردی پشك پشكێنەی تەكەتول و پلانگێری نەبرێ.\nهەروەك دووپات لەوە دەكاتەوە كە ئێستە لە هەموو كاتێك باشتر دەركەوت چارەنوسی یەكێتی، كەوتووەتە دەستی ئۆرگانەكانی خوار سەركردایەتی و مەكتەبی سیاسی.\nئه‌م بابه‌ته 11169 جار خوێنراوه‌ته‌وه


ئەندامانی حیزبی دێموکرات لە شاری شنۆ بۆ کۆچی دوایی کاک "لوقمان مێهفەر" پەیامی هاوخەمییان بۆ حیزبی دێموکرات نارد.\nبەداخەوە ڕۆژی شەممە ٢١ی خاکەلێوەی ١٤٠٠ هەواڵی شەهیدبوونی هاوڕێی تێکۆشەر و ئەندامی ڕێبەریی حیزبە تێکۆشەرەکەمان کاک لوقمان مێهفەرمان بیست و لە دڵەوە خەمباری کردین. کاک لوقمان بێجگە لەوەی پێشمەرگەیەکی دێرین و کادرێکی لێوەشاوەی حیزبەکەمان بوو، هاوڕێیەکی خۆشەویست و مامۆستایەکی دڵسۆز و پڕ لە وزەی تێکۆشان بۆ ئێمە بوو. هەر بۆیە لەدەستدانی ئەندامێکی بەوەجی ڕێبەریی حیزبەکەمان کە ماندوویی نەناسانە بۆ خزمەت بە نەتەوەکەی تێدەکۆشا بە خەسارێکی گەورە بۆ بزووتنەوەی گەلەکەمان لە کوردستانی ڕۆژهەڵات دەبینین.\nلەدەستدانی تێکۆشەرانی حیزبەکەمان بۆ هەموومان بەژان و جەرگبڕن و لە ڕاستیدا شەهیدبوونی کاک لوقمان برینی ساڕێژنەبووی سەروان چەکۆی نەمری بۆ زیندوو کردینەوە، بەڵام وەک ڕێبەرانی شەهیدمان وتوویانە و بەتایبەت مامۆستای شەهیدمان کاک لوقمان لە کاتی شەهیدبوونی سەروان چەکۆی نەمردا کە ماتەمبار بووین پێی دەوتین، خەبات بەبێ قوربانیدان نابێت و دەبێ خۆڕاگر بین و ئیرادەمان نەشکێت لە کاتی تەنگانەدا و دەبێ بۆ دەربڕینی خۆشەویستیمان بۆ شەهیدان ڕێگایان بەر نەدەین و هەوڵ بدەین بۆ هێنانە دیی ئامانجەکانیان.\nئێمەش وەک بەشێک لە ئەندامانی داخداری حیزبەکەمان لە شاری شنۆ وێڕای بەداخبوونمان بۆ ئەو خەمە گەورەیە، بەڵێن دەدەین بە شەهیدانمان و بەتایبەت بە مامۆستای شەهیدمان کە وەک هەمیشە وەفادار دەبین بە ڕێبازەکەت و ڕێنوێنییەکانت دەکەینە چرای ڕێگای بەردەوانبوونمان لە خەبات.\nهاوخەمی لەگەڵ خەڵکی کوردستان و حیزبە تێکۆشەرەکەمان و بنەماڵەی خۆشەویستی مامۆستای شەهیدمان دەردەبڕین و شەریکی خەمیانین.\nئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە شاری شنۆ (ژیلەمۆ)


Diplomatic Magazine | کورد و گۆڕانکاریەکانی ئەفغانستان\nدوای (٢٠) ساڵی ڕەبەق لە خەرجی زۆرو ھەوڵی ئەمەریکیەکان و ناتۆ، بۆ بیناکردنی سیستمێکی سیاسی وسوپایەکی نوێ لە ئەفغانستاندا، ھەر ھێندەی پشتگیری راستەوخۆو مەیدانی ئەمەریکیەکان نەما، بڕیاری کێشانەوەی ئەو وڵاتە کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە، ھێزەکانی دەوڵەت لە ئەفغانستاندا وەك شێرە بەفرینەی بەرخۆر لە ماوەیەکی پێوانەیی پێشبینینەکراو بۆ دەزگا ھەواڵگریە خۆرئاواییەکانیش، ھەرەسیان ھێناو توانەوە.\nدەخوازین لەم و تارە کورتەدا ئاماژە بەھۆکارەکانی داگیرکردنی ئەفغانستان لەلایەن ئەمەریکاو کشانەوەی، زوھەرەسھێنانی حکومەت وسوپاو پەیوەندی ھەموو ئەم گۆرانکاریانە بەھەرێم وکوردەوە بکەین.\nیەکەم: ھۆکارەکانی داگیرکردن و کشانەوەی ئەمەریکا؛


کرماشان.. بۆ خوێندنی زمانی کورد واژۆ کۆ دەکرێتەوە\nکۆمەڵێک چالاکوانی مەدەنی و فەرهەنگیی کوردی خەڵکی کرماشان، ڕای دەگەیەنن دەستیان کردووە بە کۆکردنەوەی واژۆ بۆ ئەوەی زمانی کوردی (کەلهوری، لەکی و فەیلی) بە فەرمی بخوێندرێن.\nچالاکوانانی فەرهەنگی و مەدەنیی کوردی کرماشان لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاویان کردووەتەوە ماوەی چەند ڕۆژە دەستیان کردووە بە چالاکیی کۆکردنەوەی واژۆ هەتا زاراوەکانی (لەکی، فەیلی و کەلهوڕی) کە بەشێکی گرنگن لە پێکهاتەی زمانی کوردی، لە کرماشان بخوێندرێن.\nڕاشیانگەیاندووە هەتا ئێستا لەناو چین و توێژە جیاجیاکان کۆمەڵێک واژۆیان کۆ کردووەتەوە و ئەم جالاکییە هەتا گەیشتن بە مەبەستەکانی خۆی بەردەوام دەبێت.\nکرماشان و ئیلام دوو پارێزگای گرنگی کوردستانی ڕۆژهەڵاتن و کە سەرجەمیان کوردن و بە زاراوە و بن زاراوەکانی "هەورامی، گۆران، کەلهوڕ و لەکی و فەیلی" قسە دەکەن و لەڕووی پێکهاتەی ئایینی و مەزهەبیشەوە لە "سوننە، شیعە، یارسان و کاکەیی" پێکهاتوون و بە دوو پارێزگای فرە زاراوە و فرە کولتووری ڕۆژهەڵات دێنە ئەژمار.\nشەریف فەلاح 08/02/2017 - 13:49 بڵاوکراوەتەوە لە چالاكی


ئه‌نجومه‌نی باڵای فه‌توا وه‌ك به‌شێكی گرنگی یه‌كێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی له كوردستان هه‌ر له سه‌ره‌تای دامه‌زراندنیه‌وه تا ئه‌مڕۆ هه‌میشه له خزمه‌تی ئایین‌و خاك و خه‌ڵكدا دابووه، ئه‌وانه‌ی له‌و مه‌جاله كاریان كردووه له‌هه‌موو قۆناغه‌كان بژارده‌و باشترینی مه‌لای كوردو، پسپۆڕو زاناو شاره‌زاو، جێگه‌ی متمانه‌و خاوه‌نی پێگه‌ی زانستی و پیشه‌یی بوونه‌و، به نیه‌تپاكی و خۆبه‌خشی و دڵسۆزییه‌وه له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌و رێڕه‌وو رێسایانه كاریان كردووه، كه گه‌وره زانایانی پێشین چوارچێوه‌یان بۆ داڕشتووه، هیچ كات له ژێر سانسۆرو بۆ قایلكردنی ئه‌م و ئه‌و، یان له پێناو به‌رژه‌وه‌ندی كه‌سی و حیزبی كاریان نه‌كردووه، به‌ڵكو ئامانجی ئه‌وان دوور مه‌وداو گه‌وره‌و ستراتیژی و له‌به‌رژه‌وه‌ندی گشتی خۆی بینیوه‌ته‌وه، له‌سه‌روو هه‌مووشیه‌وه گه‌یاندن و پێكانی مه‌به‌سته‌كانی شه‌ریعه‌ت و پاراستن و هێشتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌ی كورد له‌سه‌ر رێڕه‌وێكی پاك له‌رووی عه‌قیده‌و بیروباوه‌رو ئوسوڵی دینداری و پابه‌ند به رێبازی ئه‌هلی سوننه‌ت‌و جه‌ماعه‌ت.\nئه‌وان له ئه‌نجامی شرۆڤه‌و هەڵێنجان و كۆششی زۆرو بابه‌تی توانیویانه خزمه‌تێكی گه‌وره به كۆمه‌ڵگه‌و توڕاسی فیقهی و رێڕه‌وی زانایان و موسڵمانان بكه‌ن، روانگه‌ی شه‌ریعه‌ت به ئاراسته‌ی روئیاییه‌كی میانڕه‌وی دروست و به ئه‌ساڵه‌ت له‌مه‌ڕ پرسه هه‌ستیارو هه‌نووكه‌یی و هاوچه‌رخه‌كان بخه‌نه ڕوو.\nله‌رووی هه‌یكه‌لیه‌وه كاری فه‌توا خۆی له ئه‌نجومه‌نی باڵای فه‌تواو لێژنه‌ی فه‌توای لقه‌كان -17 لێژنه- لەسەرجەم شارەکانی کوردستان ده‌بینێته‌وه، لێژنه‌كان زیاتر كار له سنووری ناوچه‌یی خۆیان ده‌كه‌ن، به‌ڵام ئه‌نجومه‌نی باڵای فه‌توا له‌سه‌ر ئاستی كوردستان به راوێژو توێژینه‌وه‌و ده‌ركردنی فه‌توای به‌حسی و روونكردنه‌وه‌ی روانگه‌ی فیقهی پرسه هاوچه‌رخه‌كان و ئاگادار بوون له كۆڕبه‌ندی فیقهی و ناوه‌نده‌كانی فه‌توا له جیهانی ئیسلامی خزمه‌تی کردووەو ده‌كات.\nبه‌داخه‌وه له‌و ماوه‌یه خه‌ڵكێكی زۆر هێڕشی ناڕه‌وای كرده سه‌ر زانایان و فه‌تواو شه‌ریعه‌ت، وه‌ك بڵێی هه‌نگوینیان له داری تەڕ دۆزیبێته‌وه، كه‌وتنه ته‌شهیرو قسه‌ی ناڕه‌واو هه‌واڵی بێ بنه‌ماو پۆستی نەشیاو، بێ ئەوەی هیچ لەبارەی فەتواو ئەندامانی بەرێزی فەتوا بزانن! بێ ئەوەی فەتواكەیان دیتبێ یان خوێندبێتەوە! بێ ئەوەی بزانن مەوزوع چیەو چۆنە، وەک بەبەغا کەوتنە گوتنەوەو گواستنەوەی ئەوەی لەناو فەزای سۆشیال میدیا هەیە! هەرچەندە ئەوانەی سوکایەتی بەرامبەر مامۆستایانی ئایینی دەکەن بەر لەهەر شتێک پێناسەی خۆیان دەکەن، لەبەر ئەوەی (کل إناء بما فيه ينضح) جام چی تێدا بێت هەر ئەوەی لێ دەڕژێت.\nداخی زیاتر به‌شێك له‌وانه نوخبەی رۆشنبیرو خوێنده‌وارو به حیسابی خۆیان موسڵمانی مولتەزیم بوون! ئەگەرنا لەهەموو سەردەمێک هەندێ خەڵکی دژە دین و قین لەدڵ و ئەنانی و ئیرەیی هەبووە بۆ شاردنەوەی بێ دینی و کەم و کوڕی خۆیان و سڕینەوەی دەستی پیسیان بەکەسانی پاک و خاوەن پێگە، کەوتووتە تانەو تەشەردان لەپێشەواو رابەرانی ئایینی، ئەمە لەکاتێکدا سوكایه‌تی و بێرێزی به‌رامبه‌ر زانایان و شه‌ریعه‌ت و پیرۆزییه‌كانی ئیسلام تاوانێکی گەورەو زۆریش مه‌ترسیداره!\nئیمامی ئه‌حمه‌د ره‌زای خوای لێ بێت ده‌فه‌رموێ: گۆشتی زانایان ژەهراوییە هەر کەسێک بۆنی بکات نەخۆش دەکەوێت، وە هەر کەسێک تاقیکردبێتەوە کوشتویەتی، هەروەها ئیمام ئیبن عساكر له‌باره‌ی پێگه‌ی زانایان و مه‌ترسی تانه‌و سوكایه‌تی و ته‌شهیر به‌رامبه‌ریان وته‌یه‌كی پڕ بایه‌خی هه‌یه ده‌ڵێت: " واعْلَمْ يَا أخِي – وَفَّقَنَا اللهُ وَإيَّاكَ لِمَرْضاتِهِ، وَجَعَلَنَا مِمَّنْ يَخْشاهُ ويَتَّقيه حَقَّ تُقَاتِهِ – أَنَّ لُحُومَ العُلَماءِ مَسْمُومَةٌ، وَعَادةُ اللهِ في هَتْكِ أسْتَارِ مُنْتَقِصِيهِمْ مَعْلُومَةٌ، لأنَّ الوَقِيعَةَ فِيهِمْ بِمَا هُمْ مِنْهُ بَرَاءٌ أمْرُهُ عَظِيم، والتَّناوُلُ لأعْراضِهِم بالزُّورِ والافْتِراءِ مَرْتَعٌ وَخيمٌ، والاختِلاقُ عَلَى من اخْتارهُ اللهُ مِنْهُم لِنَعْشِ العِلْمِ خُلُقٌ ذَمِيمٌ"..\nلەسەروو ئەمانەش پێغه‌مبه‌ری ئەکڕەم ( درودی خوای لێ بێت) ده‌فه‌رموێ: "إن الله تعالی قال: من عادی لی ولیا فقد آذنته بالحرب"..\nلەم وێنەیە، وێنەو ناوی تەواوی ئەندامانی ئەنجومەنی باڵای فەتوا ببینەو بناسە، ئینجا بۆت روون دەبێتەوە، هەندێ کەس لەناو تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان چەندە داماوو لەکوێ بەجێماون! چۆن بێ ئاگایی و هەستی رق و کینەو تێکەڵکردنی شتەکان بەرچاوی لێڵ کردوون و قەدری زانایان و مامۆستایانی ئایینی ئەم هەرێمە نازانن، کە شەوو رۆژ لەخزمەتی کۆمەڵگە دان.\nخزمەتێک شایستەی هەموو رێزگرتنێکە، چونکە ئەوان سامانێکی پڕ گەوهەرو نمایندەی دین و ژینن، سەرقافڵەی رێڕەوی رزگاری و شکۆمەندی نێو خەباتی نەتەوەیی و قەلغانی نیشتمانن، بەخزمەت و هەست و هەڵوێستیان بوونەتە تیشکی خۆرو ئەم وڵاتەیان رووناک کردووە..\nئیدی شەمشەکوێرە کە خۆر نابینێ لەبەر ئەوە نیە خۆر بەدەرەوە نیە، بەڵکو خۆی وا راهاتووە لەناو تاریکی دەخولێتەوە.\nئەوەی ئەهلی رێزیش بێت باش قیمەتی ئەو کاروانەو زانایان دەزانێت، چونکە مەعلومە وەک پێشینان وتویانە: 'قەدری زێڕ لای زێڕنگرە'.\nبەرپرسی راگەیاندنی یەکێتی زانایان


له‌میانی پێشوازی له كاربه‌ڕێكه‌ری باڵیۆزخانه‌ی ئه‌ڵمانی و به‌رپرسی دۆسیه‌ی داعش… كه‌عبی داوا ده‌كات كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی له‌روی فیكری و هه‌واڵگرییه‌وه به‌رده‌وامی بدات به روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی داعش و شانه نوستوه‌كانی – مجلس النواب العراقي\nله‌میانی پێشوازی له كاربه‌ڕێكه‌ری باڵیۆزخانه‌ی ئه‌ڵمانی و به‌رپرسی دۆسیه‌ی داعش… كه‌عبی داوا ده‌كات كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی له‌روی فیكری و هه‌واڵگرییه‌وه به‌رده‌وامی بدات به روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی داعش و شانه نوستوه‌كانی\n24/08/2021 24/08/2021 50 Views\nئه‌مڕۆ سێشه‌ممه به‌ڕێز حه‌سه‌ن كه‌عبی، جێگری یه‌كه‌می سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران پێشوازیكرد له خاتو ئه‌نیكا بوڵتن، كاربه‌ڕێكه‌ری باڵیۆزخانه‌ی ئه‌ڵمانیا به وه‌كاله‌ت و به‌ڕێوه‌به‌ری نوسینگه‌ی عێراق و به‌رپرسی دۆسیه‌ی داعش له وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌و وه‌فدێكی یاوه‌ری به ئاماده‌بونی په‌رله‌مانتار عومه‌ر رێكانی به‌مه‌به‌ستی تاوتوێكردنی كۆتا په‌ره‌سه‌ندنه سیاسییه‌كان و ئه‌و دۆسیانه‌ی جێی گرنگی پێدانی هاوبه‌شی هه‌ردولان.\nكه‌عبی داوای له كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی به‌تایبه‌ت كۆماری ئه‌ڵمانیای فیدراڵ كرد به‌رده‌وامی بدرێت به روبه‌ڕوبونه‌وه‌و تێكشكاندنی داعش و شانه نوستوه‌كانی له روی فیكری و هه‌واڵگرییه‌وه، هاوكاری پێویستیش پێشكه‌ش به‌و وڵاتانه بكرێت كه له‌رابوردوداو به ئێستاشه‌وه روبه‌ڕوی تیرۆر بونه‌ته‌وه ئه‌وه‌ش له پێناو ریشه‌كێشكردنی ئه‌و بیرۆكه توندڕه‌ویانه‌و چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و شوێنه‌واره ده‌رونیانه‌ی كه ئه‌و هێزه تاریكپه‌رستانه ده‌رهه‌ق به گه‌لانی ناوچه‌كه جێیان هێشتوه.\nبه‌ڕێزیان ئه‌وه‌شی وت، كه باڵیۆزخانه‌ی ئه‌ڵمانیا یه‌كێكه له‌و نێرده دیبلۆماسیه كارایانه‌ی رۆڵی گرنگ و ناوازه‌ی گێڕاوه له پته‌وكردنی بنه‌ماكانی هاوكاری و به‌هێزكردنی په‌یوه‌ندییه ئابوری و سیاسی و كلتورییه‌كانی نێوان هه‌ردو وڵات، هێواشی خواست گفتوگۆ و دیداره‌كانی نێوان هه‌ردولا به‌رده‌وامی هه‌بێت به‌وشێوه‌یه‌ی له ئایینده‌دا هه‌ردو گه‌لی ده‌ست سودی لێ ببینن.\nله‌لایه‌ن خۆیه‌وه خاتو ئه‌نیكا بوڵتن رۆڵی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران و به‌ڕێز كه‌عبی به‌رزنرخاند له داڕشتنی ئه‌و یاسا گرنگانه‌ی كه پشتیوانی ئازادییه‌كان و پته‌وكردنی بنه‌ماكانی دیموكراتییه‌كانن، ته‌ئكیدیشی له گرنگی به‌شداری سه‌رجه‌م لایه‌نه سیاسیه عێراقییه‌كان له هه‌ڵبژاردنی داهاتودا كرده‌وه‌و سوربونی وڵاته‌كه‌شی خسته‌ڕو له‌باره‌ی په‌ره‌دان به په‌یوه‌ندییه‌كانیان له‌گه‌ڵ عێراق و پشتیوانیكردنی به هه‌ر هۆكارێك بببێته هۆی سه‌قامگیركردنی ئه‌منی وڵات.


لە بەندەری بەرمۆداوە بۆ زمانی باڵندەم دەزانی.\n- داکشانی شیعریی لای کەژاڵ ئەحمەد -\nئەزموونی شیعریی، ئەزموونێکە لە گۆڕاندایە. کاتێ شاعیرێکیش ھیچی نوێی پێ نامێنێ بۆ وتن، یاخود ئەزموونە شیعرییەکەی لە جێی خۆی وەستا، ئەوا جاری مەرگی خۆی دەدات. خولانەوە لە بازنەی شیعرو زمانێکی دیاریکراودا، ناتوانێت گوتارێکی دیکەی شیعری جیاواز بێنێتە ئاراوە. یەکێک لەو ڕەگەزە شیعرییانەی وایکرد نیو سەدە زیاتر شێرکۆ بێکەس لە نێو ئەزموونی نووسینی شیعردا بژیت زمانەکەیەتی. شێرکۆ بە بڕوای من ھەر تەنھا شاعیرنەبوو، بەڵکو فەرھەنگێکیش بوو لە زمانی تازە و وشەی تازە. ئەگینا ھاوشێوەی گەلێک شاعیری تر، دەمێک بوو دەکەوتە پەراوێزی مێژووەوە. کە زمانی شیعر جیاواز کەوتەوە، ئەوا وێنە و ماناش جیاواز دەکەونەوە. چونکە شیعر زمانە. کاتێ سەیری شیعرەکانی (ئێستا کچێک نیشتمانە)دەکەین، ئاخۆ بەر ھەمان ئەو چەمکی نیشتمانە دەکەوین، کە بۆ ساڵانێکی دوورو درێژبوو لای شێرکۆ بێکەس ڕەھەندێکی سیاسی ھەبوو؟ یان بەرگوتارێکی دیکەی جیاواز دەکەوین؟ ئەو گۆڕانکارییە بەرمەبنای دنیابینییەکی نوێ و زمانێکی نوێی شیعرییە.زمانێک کە شیعری ئەو شاعیرە بەرە و ئاراستەیەکی جیاوازتر لە پێشوودەبات. کاتێ شاعیرھەست دەکات ناتوانێت ئەو زمانە تێپەڕێنێت، بێگومان ئەو کات بەر ئەزموونێکی جیاوازترو نوێترناکەوین. لەو ڕوانگەیەوە، کاتێ سەرنج لە زمانی شیعری کەژاڵ ئەحمەد لە کۆمەڵە شیعری (زمانی باڵندەم دەزانی) دەدەین، ھەست دەکەین نەک ھەر بەرزمانێکی تازەی شیعری ناکەوین، بەڵکو درک بە داکشانێکی گەورەی شیعریش دەکەین لای ئەو خاتوونە شاعیرە.شیعرەکانی ئەو دیوانە، ئەگەر بەراورد بکەین بە (بەندەری بەرمۆدا) باشتر ئەو جیاوازییەمان بۆ دەردەکەوێت.کۆمەڵە شیعری (زمانی باڵندەم دەزانی) نوێترین و دواترین کۆمەڵە شیعری کەژاڵ ئەحمەدە.ئەگەر بە وردی سەرنج لەو شیعرانە بدەین،دەبینین تا ڕادەیەکی زۆر جۆرێک لە سادەبوونەوە و پاشەکشەی شیعریی، بە ئەزموونی ئەو خاتوونەوە دیارە. بە تایبەتیش ئەوانەی لە ماوەی دە ساڵی جێھێشتنی نیشتمان لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٨ بۆ ٢٠١٨ نووسیونی.لە نێوان بەندەری بەرمۆدا، کە یەکەم کۆمەڵە شیعری ئەوە و بیست ساڵ لەمەو بەر چاپکراوە، لەگەڵ زمانی باڵندەم دەزانی کە نوێترین شیعرەکانی ئەون، جیاوازییەکی گەورە لە ڕووی زمان و دنیابینی و گوتاری شیعرەکانەوە ھەیە. ئەو شیعرانەی لە بەندەری بەرمۆدا ھەن، لە ئاستی وێنەی شیعری، چێژو شیعرییەت، زۆر لە شیعرەکانی ئێستای جوانترو سەرنج ڕاکێشترن، ئەگەر چی دوو دەیەش بە سەر نووسینیاندا تێپەڕیوە. ئەمەش ئەوە دەردەخات کە داکشانێکی گەورەی شیعری لای ئەو شاعیرە ھاتۆتە ئاراوە و ئەستەمە بەو شیعرە سادانە،جارێکی تر بتوانێت سنووری بەرمۆدا ببەزێنێتەوە. لە ڕاستیدا، بیست ساڵ زەمەنێکی کەم نییە بۆ نوێبوونەوە و گۆڕانکاری لە ئەزموونی شیعری شاعیرێکدا.تەنانەت ئەو گۆڕانکارییە دەبێ بە جۆرێک بێت، خوێنەر ھەست بە دیدگای نوێترو شیعری جوانترو ھونەریتر بکات، نەک بە ئەزموونێکی شیعری سادەوە، جارێکی تر ھەوڵبدەی خۆت بناسێنیتەوە.لە بەندەری بەرمۆدا دا، ئێمە دەنگی ژنە شاعیرێکی یاخی، تووڕە، ھاتییەوە بە گژھەموو جۆرە بیر کردنەوە و ترادیسیۆنێکی کۆمەڵایەتی دواکەوتوو دەبینین. لەو شیعرانەدا، بەردەنگی ژنێک دەکەوین کە نەک ھەر ژنبوونی بەلاوە شووڕەیی نییە، بەڵکو شانازییەکی گەورەش بە ناسنامەکەیەوە دەکات.دەنگێک کە زایەڵەکەی ھەموو دنیا دەگرێتەوە. دەنگێک تا ئەو پەڕی سنوور، شەڕی ناسنامە،ژنبوون،بوون و ژیان دەکات، بە بێ ئەوەی سڵ لە ھیچ شتێک بکاتەوە. لە بەندەری بەرمۆدا، کەژاڵ ئەحمەد لە شیعرێکدا دەڵێت:\nئێمە لێرەدا، لە بەردەم ناسنامەی ژنێکین، کە یاخی و تووڕە، بە گژ ھەموو ترادیسیۆنێکی دواکەوتوو دادێتەوە. ئەو شاعیرە سنوورە باوەکان دەبڕێت خەونی مەزن و گەورەی ھەیە. خەونێک کە نەک ھەر لەم دنیایەدا جێگەی نابێتەوە، بەڵکو بە دوای دنیایێکی دیکەشدا دەگەڕێت.لەو کۆپڵە شیعرییەدا، ناسنامەی ژنێک دەبینین، کە مرۆڤبوونی لە پێشەوەی ژنبوونیەتی.ئەم شاعیرە داکۆکی لە ناسنامەی خۆی دەکات و دەیەوێت ئەو بڕوایە لای ھەمووان دروست بکات کە ئەو بەر لە ژنبوونی مرۆڤە.ئاواتەکانی ئەو، خەون و خۆزگەکانی گەورەترن لە ھەموو ئەو خەونە ڕۆمانسییانەی کە ژنان ھەیانە. بە تووندی بەگژ ئەو نەریتانە دێتەوە کە ڕەنگڕێژی ژیانی ژن دەکەن و بوونەتە بەشێک لە کولتووری میللییانەی کۆمەلگا. دەنگی ئەو شاعیرە لەو شیعرەیدا، دەنگی مرۆڤێکی یاخی وڕامنەکراوە، دەنگێکە کە ئاراستەی ھەمووان دەکرێت بەوەی کە ژن تەنھا وەک کاڵایەک لە خزمەتی پیاو نەبینن،کەژاڵ دەیەوێت ئەو دیدگایە تێکبشکێنێت، کە ژن لە شەڕەفدا دەبینێت و شەڕەفیش لە دڵۆپە خوێنێکی ژن، بۆیە ئەو نەک ھەر دژی ئەو ڕوانینەیە، بگرە ڕەتیشی دەکاتەوە، گەمە بە ئەقڵی ئەوانەش دەکات کە ژن وەک ھێمای شەڕەف دەبینن.بۆیە بیست ساڵ لە مەوبەر دەڵێت:\nبێگومان ڕۆژھەڵات لێرەدا، ھەرتەنھا دەلالەتێکی جوگرافی نییە، بەڵکو کۆمەڵایەتی و فەرھەنگیشی ھەیە. چونکە پیاوی ڕۆژھەڵاتی، وەک ئاماژەمان پێکرد شەڕەف لە جەستەی ژن دەبینێتەوە، بەڵام شەڕی شاعیر لێرەدا، شەڕی ئەو دنیابینیەیە کە دەیەوێت ناسنامەیەک لە شەڕەف و ئابڕوو بۆ ژن بتاشێت. بە دەربڕینێکی تر، شاعیر دژی ئەو تێڕوانینە میللییە دەوەستێتەوە کە ژن وەک ھێمای شەڕەفی پیاو دەبینێت. چونکە خاوەنداریەتییەکە لێرە بۆ پیاو دەگەڕێتەوە، کە ئەمەش بەشێکە لە ئەقڵی دەرەبەگایەتی. شاعیر دژی ئەو پاشکۆبوونە دەوەستێتەوە و ناسنامەی خۆی گەورەترلەوە دەبینێت کە بە تەنھا ژنێک بێت. بە پێچەوانەوە ئەویش وەک ڕەگەزەکەی تر، خاوەن شوناسی خۆیەتی.بە تێگەیشتنی ئەو, وەک چۆن شەڕەفی پیاو ھی ژن نییە، بۆچی شەڕەفی ژنیش ھی پیاو بێت؟ کەلای ئەو ڕزیو و بۆگەنە و دیاریشە ڕزیو مانای ئەوە دەگەیەنێت کەکەڵکی ھیچی نییە.دوای بیست ساڵ لەو دەنگە یاخییە، لەو شیعرە تووڕە و جوانانە، بابزانین لە زمانی باڵندەدا ئەو شاعیرەچی دەڵێت؟.شاعیر دوای دوو دەیە، نەک ھەر شەڕەفی ڕزیوی پیاوی ڕۆژھەڵاتی ڕەتنەکردەوە، بەڵکو لاوازانەش لە بەرامبەری دەوەستێت.شاعیر پیاو وەک ھێمای دەسەڵات و تووڕەیی و ھێز پیشان دەدات و ژنیش وەک بوونەوەرێکی لاواز.ئەو لە زمانی باڵندەدا دەڵێت:\n(زمانی باڵندەم دەزانی ڵا٢٦).\nبۆ من وەک خوێنەرێک، جێگەی سەرنجە ژنە شاعیرێک، کە سەردەمانێک شیعری وەک ھێمای یاخیبوون و ھاتنەوە بە گژ ئەقڵی پیاو سالاریی دەبینی، کەچی دوای بیست ساڵ ھێندە لاوازو دەستەمۆ لە ژیاندا خۆی دەربخات. ئەوە گرنگ نییە، ئەو دەستەی ڕوح دەکاتەوە بەری شاعیر، دەستی ھاوڕێ، یار، یاخود نیشتمانە، پرسیار ئەوەیە کەسێک لە چاوەڕوانی ئەوەبێت یەکێکی تر بیکاتەوە بەکچەکەی جاران و خۆی ئەو وزە و یاخیبوونەی تێدا نەمابێت، دەتوانێت شیعر بکاتە پەیامی ڕزگاربوون بۆ ژنانی تر؟ مەگەر ئەو شاعیرە دوو دەیە لەمەوبەر ناسنامەی خۆی، خەونەکانی، لە ژنبوونی گەورەترنەدەبینی؟جیاوازتر لەوانیتر بیری نەدەکردەوە؟ کوا ئەو خەونانە؟ بۆچی ئێستا ھێندەلاواز، غەریب و دەستەمۆ خۆی دەردەخات. مەگەر ئەوە پاشەکشەیەکی دیاری گوتارو دنیابینی ئەو شاعیرە نییە. تا ئەوا ڕادەیەی بڵێت:\n(زمانی باڵندەم دەزانی ڵا١٦).\nشاعیر، ڕەھایانە ئەوە بۆ ھەمووان بەیان دەکات، کە ئیدی ناتوانێت ڕێگایەک بدۆزێتەوە. تەنانەت ھەر لەسەرەتاوە، بە نەخێر دەدوێت. واتە ھەموو ھەوڵدان و گەڕانێک لە پێناو دۆزینەوەی ڕێگەیەکی تر،ئەنجامی نابێت و دەبێ ڕازی بێت بەو قەدەرەی بۆی داندراوە. بێگومان نەدۆزینەوەی ڕێگای تازەش،واتا بە ڕێگادا ڕۆیشتنی ڕێگای ھەموو ئەوانیتر، بەمەش ھیچ جیاوازییەک ناکەوێتەوە لە نێوان خۆی و ئەوانیتردا، لە کاتێکدا بیست ساڵ لەمەو بەر،خەونەکانی گەورەتر بوون لەوەی بە تەنھا ژنێک بێت.کەچی دوای بیست ساڵ، ئەوشاعیرە بە شێوەیەک پاشەکشەدەکات،کە مەحاڵە توانای پێکەنینیشی ھەبێت. دۆشدامانی شاعیر لەدوای بیست ساڵ بە دیار ژیانەوە کە لە سەرەتاوە ڕەتیدەکردەوە،ئاماژەیەکی ڕوونە بۆ پاشەکشەی شیعری ئەو، ھاوکات نەدۆزینەوەی دنیایێکی دیکەشە. بێگومان تا لە سەر شیعرەکانیش بوەستین،باشترئەودنیابینیەمان بۆدەردەکەوێت.لە پەراوێزی ڕوانینمان بۆ بەشێکی زۆری ئەو شیعرانەی لە کۆمەڵە شیعری زمانی باڵندەم دەزانی ھاتوون، دەگەینە ئەو دەرەنجامەی کە کەژاڵ، بیست ساڵ لە مەوبەر زۆر داھێنەرترو بەتواناتربووە لەنووسینی شیعر.لەکاتێکدا ھەرشاعیرێک لە ئەزموونی شیعری خۆیدا، ئەگەر نەیتوانی گوتارو دنیابینی نوێ دابھێنێت وڕابردوو تێپەربکات،باشتروایە نەنووسێت.چونکە خولانەوە بەدەوری شیعردا،ھیچ داھێنانێکی لێ ناکەوێتەوە. لەو ڕوانگەیەشەوە کاتێ وەک خوێنەرێک شیعرەکانی بەندەری بەرمۆدام خوێندنەوە و بەراورد بە شیعرەکانی ئێستای ئەو شاعیرەم کردن،ھەستم کرد ئەوشاعیرە لە ماوەی دە ساڵی جێھێشتنی نیشتماندا، جگە لە چەند شیعرێک کە زمانێکی سادە و ئاسایی، بێ پەیام و ناوەڕۆک، بێ یاخیبوون و شەڕی ژنبوون، ھیچی تری نەنووسیوە. دەکرێ خوێنەرانیش بۆ دروستی ئەو بۆچوونەی من، بەراوردی ھەردوو بەرھەمە شیعرییەکە بکەن.ئەو جیاوازییانە بە ئاراستەی پاشەکشێی شیعری بەجۆرێکن،کە ھیچ خوێنەرێک ناتوانێت ھەستی پێ نەکات.وەک ئەوەی ئێمە لە بەردەم دووشاعیری جیای دووقۆناغ ودووسەردەمی جیاوازبین.کەژاڵ بیست ساڵ لە مەوبەرو لە بەندەری بەرمۆدا دا دەڵێت:\nمن ماڵێکم ھەیە لە سەر مانگ...\n(بەندەری بەرمۆدا ڵا١١٤).\nماڵێکم ھەیە لە سەرمانگ،دەلالەتێکە بۆ جیاوازکەوتنەوە و خۆدابڕین لە ھەموو ماڵە کلاسیکییەکانی سەر زەوی. بێگومان ماڵ، گوزارشتێکی کۆمەڵایەتی، پەروەردەیی و خێزانی، پەتریاکی و میللی دەگەیەنێت. ھەمیشە لە کۆمەلگای ئێمەدا، ماڵ لای زۆربەی ژنان وەک زیندانێکە. شوناسی ژن لەو چوارچێوەیە دایە. ماڵ و ژن، زۆرجار دەبنە دووانەیەک کە لەیەکتری جیانابنەوە، تەنانەت تێڕوانینێکی خێڵەکی لە نێو ئێمەدا باوە کە دەڵێن:_( ژنێک بینە باببیە ماڵ). وەک ئەوەی ئەرکی ژن، تەنھا لەو ئۆڕگانە کۆمەڵایەتیەدایە کە ناوی ماڵە. ماڵێک کە تیایدا سنوور بۆ ھەموو خەون و سەربەستی و ئازادییەکی ژن دەکێشێت. شوێنی ئەو تەنھا ماڵە، لە دەرەوەی ماڵ، ئیدی شوناسی ئەو ھەمیشە لە بەردەم سڕینەوە و ڕوشاندایە.بۆیە کاتی ئەو شاعیرە بانگەشەی ئەوە دەکات کە ماڵێکی لە سەرمانگ ھەیە،ناڕاستەوخۆ ئەوپەیامە دەگەیەنێت کە ماڵی من لە ماڵی ھەمووتان جیاوازە. من وەک ئێوە نیم و وەک ئێوەش ڕازی نابم بە ماڵێک لە سەر زەوی کە بۆم دروست دەکرێت.بەڵکو ماڵی من لە سەر مانگە، کە بە ئەندازەیەک دوورە، دەستی ھیچ کەسێکی نەگاتێ.ئەو ماڵە، ھاوشێوەی ھەموو ئەو ماڵانە نییە کە لە سەر زەوی ھەن.ماڵێکە لەسەر مانگ کە سەدان ھەزار میل لە زەوییەوە دوورە.ئەم جیاوازکەوتنەوەیە،بەرھەمی ئەودیدگا شیعرییە پڕجۆش و خڕۆش وداھێنانە بوو،کە بۆ ساڵانێکی درێژشیعری کەژاڵی پێ دەناسرایەوە.شیعرێک کە ھەمیشە وەک ڕیفۆڕمێکی کۆمەڵایەتی بە گژ داب و نەریتەکان، ئەو قەدەغەکراوانە دەچووەوە، کە ژنیان وەک ڕەگەزێکی لاواز، پاشکۆی پیاو، بێ ناسنامە دەدیت. وەلێ دوای بیست ساڵ، با بزانین ئەو ماڵەی شاعیر بانگەشەی بۆدەکرد کە لە سەر مانگە چی لێھات؟ توانی بینای بکات؟ لە دوای بیست ساڵ و لە کۆمەڵە شیعری زمانی باڵندەم دەزانی، ئەو ماڵە نەک ھەر بوونی نامێنێت و دەسڕێتەوە، بگرە شاعیرھێندە دەستەوەستان و لاواز دەبێت،کە توانای ئەوەی نییە نەک لە سەرمانگ،بگرە زەویش ماڵێک بونیاد بنێت!!.واتا لەو ژنانەش لاوازترو بێ ئیڕادەترە،کە ھەموو ژیانیان لە نێوماڵدا دەبینن و بە سەربەخۆبوونی ماڵیان،واھەست دەکەن کۆتایی خەونەکانیانە.لە دوای ئەو ھەموو ساڵە شاعیر دەڵێت:\n(زمانی باڵندەم دەزانی ڵا٢١).\nواتا شاعیرلەسەر زەویش ھەست ناکات ماڵی ھەیە،ئەگەرچی بیست ساڵ لە مەوبەر لەسەر مانگ ماڵی ھەبوو، بگرە گۆڕەکەشی لە کاکێشان بوو نەک گۆڕستانی ھەمووان. ئەمەش دەریدەخات، کە دوای بیست ساڵ ئەزموونی ئەو شاعیرە،داکشانێکی گەورەی شیعری بەخۆوە بینیوە لە ڕووی فۆڕم و زمان و پەیامی شیعرییەوە بە بەراورد لەگەڵ ڕابردوودا. چونکە نەک تەنھا لە ڕووی گوتاری شیعرەکانەوە، ئەگەر لە ڕووی زمانی دەربڕین و وێنەی ھونەریش لە شیعرەکانی شاعیر بڕوانین،درک بەوە دەکەین کە زمانی شیعری کەژاڵ،بیست ساڵ لەمەوبەر لە زمانی شیعری ئێستای جوانترو سەرنجڕاکێشتر بووە.بۆنموونە: لە بەندەری بەرمۆدادا، لە شیعرێکدا دەڵێت:\n(بەندەری بەرمۆدا ڵا٧٨).\nئەو شاعیرە، بەزمانێکی سادە، چ وێنەیەکی ھونەری شیعری بەرجەستە کردووە. عەتری یادەوەری و شووشە بەتاڵەکانی عاتیفە، چەند وێنە و دەستەواژەی شیعری جوانن کە سەرنجی خوێنەر ڕادەکێشن. کەچی لە دوای ئەو ھەموو جوانییە لە زماندا، تازە ئەو شاعیرە لە زمانی باڵندەدا دەڵێت:\nدەرو دراوسێش دەزانن.. چی دەڵێت و چی دەکات\n(زمانی باڵندەم دەزانی ڵا ٦٣).\nدەکرێ خوێنەران، بەراوردی ھەردووکۆپڵە شیعرییەکە بکەن، ئەو کات دەردەکەوێت کە وێنەی شیعری و زمانی ئەو شاعیرە، بیست ساڵ لەمەوبەر چۆن بووەوە ئێستاچۆنە؟دواجارئەگەر بمەوێت وەک خوێنەرێکی شیعر لە بارەی دوا دیوانی کەژاڵ ئەحمەد ڕایەک بڵێم، ئەوا بێ دوو دڵی و بەوپەڕی ڕاشکاوییەوە، بڕوام وایە خۆری شیعری ئەو شاعیرە ئاوابووە.بۆیە دەبێ ھەرشیعرە کۆنەکانی بخوێنینەوە، تاکو شوناسی شیعری و ئەزموونی شیعری، لە بیری خوێنەراندا بە نەمری بمێنێتەوە!!!\n١- بەندەری بەرمۆدا. شیعری کەژاڵ ئەحمەد. ساڵی چاپ ١٩٩٩.\n٢- زمانی باڵندەم دەزانی. شیعری کەژاڵ ئەحمەد. ساڵی چاپ ٢٠١٩.


پۆلیسی دارستان و ژینگەی سلێمانی: ٣ ڕاوچی دەستگیرکران\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی دارستان و ژینگەی پارێزگای سلێمانی ڕایدەگەیەنێت: لە ٢٤ کاتژمێری ڕابردوو دا ٣ ڕاوچی دەستگیرکران\nلەوبارەیەوە عقید ھێمن کمرخان افندی، بەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی دارستان و ژینگەی پارێزگای سلێمانی بە بزاڤی ڕایگەیاند: لە ( ٢٤ ) کاتژمێری ڕابردوودا لەئەنجامی گەڕان و پشکنینی مەیدانی لەھەریەک لە سنورەکانی سەیدێادق و ناحیەی سیتەک مەفرەزەکانی پۆلیسی دارستان توانیویانە ( ٣ سێ ) ڕاوچی دەستگیر بکەن ھاوکات دەستیش بگرن بەسەر چەند کەل و پەلێکدا بەم شێوەیە".\nمەفرەزەیەکی بنکەی پۆلیسی دارستان و ژینگەی سیتەک توانیان ٢ دوو ڕاوچی لەکاتی ڕاوکردنی باڵندەدا دەستگیربکەن و دەستیش بگرن بەسەر ( دوو تاپڕ لەگەڵ ٧ حەوت گولەی تاپڕ + ٤ چوار کەوی زییندو لەگەڵ ٢ دوو دەستە داو ) دا".\nووتیشی: لەلایەن مەفرەزەیەکی بەشی پۆلیسی دارستانی سەیدێادق لەناودەریاچەکەدا توانیان یەک ھاووڵاتی لەسەر دیاردەی ڕاوکردن دەستگیربکەن و دەستیش بگرن بەسەر ( ١٠ دە )تۆڕ و یەک بەلەم و چەند ماسی یەکی قەبارە جیاوازدا".\nبەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی پۆلیسی دارستان باسی لەوەکرد، لەگەڵ ئەوەی ڕاوچیەکان و کەل و پەلە دەست بەسەرداگیراوەکان ڕادەستی یاسا کران بۆ لێپێچینەوە ھاوکات دوپاتی کردەوە کە مەفرەزەکانیان بەردەوامیان دەبێت لەپێناو پارێزگاریکردن لە سروشت و ژینگەی کوردستان و دەستگیرکردنی سەرپێچیکاران.\n4/29/2018 6:13:15 PM


(ڕیاڵ سێیەمە) گرانبەهاترین (١٠) یانەی تۆپی پێی جیهان بەپێی نرخی یاریزانان و پێکهاتەکانیان – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/01/27 - 6:57 PM\nدەوڵەمەندترین و خاوەن زۆرترین داهات یانەی ڕیاڵ مەدریدی ئیسپانیە و پێشتر ئاژانسی “دیلیۆت” ئەو ڕاستیەی ئاشکرا کرد، بەڵام لەسەر ئاستی یاریزانان و نرخی گواستنەوەیان یانەی بەرشلۆنە دەکەوێتە پلەی یەکەمەوە.\nبەپێی نوێترین ئامارەکانی ماڵپەڕی “ترانسفێر مارکێت”ی تایبەت بە گواستنەوەی یاریزانان، یانەی بەرشلۆنە لەئێستادا خاوەنی گرانبەهاترین پێکهاتەی یاریزانانە لەجیهاندا و بەڕێژەیەکی زۆر پێش یانەی ڕیاڵ مەدریدی ڕکابەری کەوتووە، هەروەها یانەی مانچستەر سیتی دەکەوێتە پلەی دووەمەوە ئەوەش پاش ئەوەی پیپ گواردیۆلا چەندین یاریزانی گرانبەهای لە دوو وەرزی ڕابردوو تا ئەم وەرزە بۆ پێکهاتە شینە ئاسمانیەکەی دابین کرد.\nیەکێک لە سەیرو سەمەرەی پۆلبەندیەکە ئەوەیە لە ئێستادا یانەی لیڤەرپوڵ بە جیاوازی تەنها ٤٧ ملیۆن یورۆ و بە پلەیەک دەکەوێتە دوای یانەی شاهانەی مەدریدەوە، لەکاتێکدا هەوادارانی تۆپی پێ پێیان وایە یانەی شاهانە چەندین ساڵە گرانبەهاترینەکان کۆدەکاتەوە و یانەیەکی وەک لیڤەرپوڵ بەپێچەوانەوە پشتی بە بەهرەکان بەستووە.\nڕیزبەندی گرانبەهاترین یانەکانی جیهان بەپێی نرخی پێکهاتەکانیان بەم شێوەیەیە (بەپێی داتاکانی ترانسفێر مارکێت):\nبەرشلۆنە: کۆی گشتی نرخی پێکهاتەکەی یەک ملیار و ١٧٠ ملیۆن یورۆتیە\nمانچستەر سیتی: یەک ملیار و ١٣٠ ملیۆن\nڕیاڵ مەدرید: ٩٧٣ ملیۆن\nلیڤەرپوڵ: ٩٢٦ ملیۆن\nچێڵسی: ٩١٤ ملیۆن\nپاریس سانت جێرمان: ٨٩٩ ملیۆن\nئەتلەتیکۆ مەدرید: ٨٧٥ ملیۆن\nیوڤانتۆس: ٨٠٩ ملیۆن\nتۆتنهام: ٨٠٨ ملیۆن\nمانچستەر یونایتد: ٧٧٥ ملیۆن\nهێرێرا هۆکاری سەرکەوتویی سۆڵسکایەر ئاشکرا دەکات و ئیدارەی یونایتد بڕیاری کۆتایی نادات !\nشه‌ش هۆکار وا ده‌کات وه‌رزی داهاتوو ئینته‌رمیلان کۆتایی به باڵاده‌ستی یوڤانتۆس بهێنێت !


هه‌شتی مارسی ئه‌مساڵ و یادی ڕاپه‌ڕین:\nئه‌م راپه‌ڕینه‌ی ئه‌مجاره ده‌بووایه راپه‌ڕینی ژنان بووایه له کوردستان!\nسه‌ره‌تا پێم خۆشه به پیرۆزبایی هه‌شتی مارس ڕۆژی جیهانی ژنان و یادی ڕاپه‌ڕینی ساڵی 1991 له هه‌موو ئازادیخواز و یه‌کسانیخوازێک وتاره‌که‌م ده‌ست پێ بکه‌م. زیاتر له سه‌د ساڵ تێپه‌ڕی به‌سه‌ر خه‌باتی ژنان له‌سه‌رتاسه‌ری جیهاندا بۆ به‌ده‌ستهێنانی مافه‌کانیان و فه‌رز کردنی خۆیان وه‌کوو مرۆڤێکی یه‌کسان به پیاو له‌م دونیا پیاو سالاریه‌ی ژێر سیستمی سه‌رمایه‌داری دا. له‌هه‌ندێک وڵاتی دونیادا ژنان به هه‌ندێک له مافه‌کانی خۆیان گه‌یشتون و به‌ڵام له زۆر بواری تردا هێشتا هه‌ر نایه‌کسانن به پیاو وه خه‌باتیان به‌رده‌وامه. ئه‌وه‌ی به‌دی ده‌کرێت ئه‌وه‌یه که هێشتا به‌ده‌ستهێنانی یه‌کسانی و ئازادی له‌هه‌موو بواره‌کاندا زۆری ماوه.ڕه‌وشی ژنان له سه‌رتاسه‌ری جیهاندا له وڵاتێکه‌وه بۆ وڵاتێکی تر جیاوازه، به‌ڵام ئه‌و توندوتیژیه فراوانه‌ی که له کوردستاندا به‌رامبه‌ر به ژنان ئه‌نجام ده‌درێت بێ وێنه‌یه. وه زیاتر له بیست ساڵ تێپه‌ڕی به‌سه‌ر ڕاپه‌ڕینی 1991 دا که ژنان چاوه‌ڕوان بوون مافی زیاتر و ژیانێکی باشتریان بێت به‌ڵام ئومێده‌کان هه‌رزوو خرانه ژیر خاک له‌گه‌ل ده‌ست پێ کردنی تیرۆر ڕه‌شه‌کوژی ژنان له‌ژێر به‌هانه‌ی ناموسدا.\nجیاکاری نێوان ژن و پیاو وه باڵاده‌ستی پیاو له حکومه‌ت، پارتی سیاسی، دام و ده‌زگاکان، مزگه‌وت، شوێنی کار، خانه‌واده و شوێنه گشتیه‌کانیشی له‌سه‌ر بێت له کوردستانی ئێمه زۆر به ئاشکرا دیاره. ئه‌م جیاکاری یه‌له ماوه‌ی ته‌مه‌نی "ئه‌زمونی به ناوکوردی" دا کاری بۆ کراوه‌و هه‌موو به‌ها و نۆرمه کۆنه‌کان و دژبه ئازادی ژن هێنراونه‌ته‌وه پێشه‌وه‌و کاری پێ ده‌کرێت بۆ سه‌رکوتی ڕۆژانه و ڕاگرتنی ژن وه‌کو مرۆڤی پله دوو.\nبه درێژایی مێژوی ئه‌حزابی کوردی ژن بۆ پرۆپاگه‌نده به‌کار هاتوه، بۆ نمونه ژن له ئه‌ده‌بیاتی سیاسیاندا زۆرتر وه‌کوو دایک و خوشک وهاوسه‌ری شه‌هید باسی لێکراوه و هیچ کات بانگه‌وازی ژنانیان نه‌ده‌کرد که په‌یوه‌ست بن به حیزبه‌کانیانه‌وه و ئه‌وانیش ده‌وری خه‌باتکارانه‌ی خۆیانیان هه‌بێت به شیوه‌ی یه‌کسان وه‌کو پیاوه پێشمه‌رگه‌کان بجه‌نگێن.\nدوای گه‌یشتن به‌ده‌سه‌ڵات و دروست بونی حکومه ت وپارله‌مان ژنان وه‌کوو دیکۆر پێویست بوون بۆ نیشاندانی ڕوخساری به‌ناو دیموکراسیه‌ت له کوردستان به بێ ئه‌وه‌ی بونی ئه‌م ژنانه توانیبێتی کاریگه‌ری یه‌کی جیددی هه‌بێت له‌سه‌ر سیاسه‌ت و بڕیارده‌رکردندا. ئه‌ندام بونی ژنان له په‌رله‌ماندا که له ڕێگای سیستمی کۆتا وه بوه ڕۆڵێکی به‌رته‌سکی داوه به ژنان و قسه و بڕیاره‌کانیان له چوار دیواری به‌ناو په‌رله‌مان زیاتر بڕ ناکات.\nسه‌ره‌ڕای ئه‌م شیوازه له مامه‌ڵه‌ی سیاسی له‌گه‌ڵ ژناندا و به‌کار‌هێنانی ئیمه‌جی ژنان له‌و کات و شوێنانه‌دا که له‌گه‌ڵ سوودی ده‌سه‌ڵاتی پیاوسالارانه‌یاندا بگونجێت کولتوری بێڕێزی وشێواندنی ناوبانگی ژن، وه به‌کارهێنانی ژن بۆ شکاندنی سومعه‌ی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی لایه‌نێکی دیکه‌ی ئه‌م ده‌سه‌ڵاته بنه‌ماڵه‌ییه بووه.\nنه‌بوونی کولتورێکی سیاسی مۆدێرن و ئیتیک و مۆرالێکی جوان له‌ناو کۆمه‌ڵگادا گه‌ره‌ترین زه‌ره‌ری له ژنان داوه. ئیهانه کردن به ڕه‌گه‌زی مێ ینه و به سووک سه‌یرکردنی کراوته نۆرم. به‌هانه‌ی ده‌سه‌ڵات بۆ نه‌گۆڕینی ئه‌وه‌یه که کۆمه‌ڵگا دواکه‌وتوه. به‌م شێوه‌یه خه‌ڵک تاوانبار ده‌که‌ن به‌وه‌ی که دواکه‌وتون و ناکرێت بگۆڕێن. له کاتێکدا ئه‌وه‌ی له کۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا ڕوو ده‌دات ڕه‌نگدانه‌وه‌ی کولتوری ده‌سه‌ڵاته به‌سه‌ر خه‌ڵکدا. کاتێک که سه‌رۆکی هه‌رێمێک پێ ی عه‌یبه ژنه‌که‌ی به‌خه‌ڵک نیشان بدات و له‌ماوه‌ی بیست ساڵی ڕابردودا ئه‌و میله‌ته‌ی ئه‌و سه‌رۆکایه‌تیان ده‌کات نازانن هاوسه‌ره که‌ی کێ یه ئیتر ئێمه بۆ گله‌یی له‌خه‌ڵک بکه‌ین که" ناگۆڕێن".\nله لایه‌کی تره‌وه نه‌بوونی ده‌رفه‌تی یه‌کسان له بواری کارکردن، پاشکۆیی ئابوری ژنان بۆ پیاو، نه‌بونی ئیراده‌ی سه‌ربه‌خۆی ژنان له‌و بڕیارانه‌دا که پیوه‌ندی به ژیانی تایبه‌تی خۆیانه‌وه هه‌یه گه‌وره‌ترین کێشه‌ی دروست کردوه. کوشتن و سوتاندنی هه‌زاران ژن له کوردستان له ژێر به‌هانه‌ی به‌ناو شه‌ره‌ف دا گه‌وره‌ترین تاوانه که ده‌رهه‌ق به ژنان و کچانی ئه‌م کۆمه‌ڵگایه ئه‌نجام ده‌درێت. له‌سه‌رو ئه‌مانه‌شه‌وه له سایه‌ی ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌دا ده‌یان وسه‌دان مزگه‌وت کراوه‌ته‌وه و سه‌دان مه‌لا و پیاوی دینیان به‌کرێ گرتوه بۆ ڕاگرتنی کۆمه‌ڵگا له جه‌هل و خورافه‌ی دینیدا. ده‌ست ئاواڵا کردنی مه‌لاکان بۆ ته‌رخان کردنی نوێژی جومعه بۆ فه‌توا ده‌رکردن و سوکایه تی کردن به ژنان و هاندانی پیاوان بۆ توندوتیژی زیاتر ئه‌م کۆمه‌ڵگایه‌ی به‌ره‌و کۆمه‌ڵگایه‌کی شێوه ئیسلامی بردوه‌و ژنان زۆرتر به کۆیله ده‌کات. ئه‌وه ی له کوردستان ڕوو ده‌دات یه‌ک شێوه نی یه له توندوو تیژی له دژی ژنان، به‌ڵکوو توندوتیژی یه‌کی هه‌مه‌لایه‌نه یه و ژنان و کچانێک که خوازیاری ژیانێکی ئینسانین ئه‌گه‌ر خۆیشیان نه‌کوژن یان له‌لایه‌ن خانه‌واده‌یانه‌وه نه‌کوژرێن ئه‌وا دوچاری نا ئومێدی و ده‌یان کێشه‌ی ده‌رونی ده‌بنه‌وه. ئه‌مه جه‌نگێکی نه‌بڕاوه‌ی دژ به ژنانه له کوردستان و به‌درێژایی ئه‌م بیست ساڵه‌ی ده‌سه‌ڵاتی خۆماڵی کوردی خه‌ڵکێکی زۆر له هه‌ڵسوڕوانی ژنان و که‌سانی خه‌مخۆره‌وه داوایان لێ ده‌کرێت ڕیگا چاره‌یه‌ک دانێن به‌ڵام مافی ژیان به ژنان و کچانی کوردستان ڕه‌وا نابینن.\nڕه‌واج پێدانی سوڵحی عه‌شایه‌ری، نه‌بونی یاسایه‌کی عه‌لمانی ، تێکه‌ڵاوکردنی دین له‌گه‌ڵ سیاسه‌ت و یاسا و سیستمی خوێندندا کۆمه‌ڵگای ئێمه‌ی به‌ره‌و بنبه‌ست بردوه. له‌سه‌رو ئه‌مانه‌شه‌وه ده‌سه‌ڵاتی میلیشیایی بنه‌ماڵه‌یی له ڕێگای گه‌نده‌ڵی و دروست کردنی چینێکی گه‌نده‌ڵ له کۆمه‌لگادا بۆته هۆی دروست بوونی جیاوازی یه‌کی چینایه‌تی بێ وێنه له کوردستاندا. ژنان له هه‌موو که‌س زیاتر له کۆمه‌ڵگادا بێ مافن و ئازادی یه‌کانیان که‌متر کراوه‌ته‌وه. ئه‌وه‌ی که ئێستا له کوردستان ڕوده‌دات ڕق و ناڕه‌زایه‌تی یه‌کی ئێجگار زۆری خه‌ڵکی کوردستان دژ به ئه‌دای بیست ساڵه‌ی ده‌سه‌لاتی بنه‌ماڵه‌یه له کوردستاندا. نه‌بونی عه‌داله‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی، بێ مافی، هه‌ژاری و ده‌یان ده‌ردی تر ئه‌م خه‌ڵکه‌ی هێناوه‌ته ده‌نگ. ئه‌وه‌ی که خه‌ڵکی ڕاپه‌ڕیوی کوردستان ڕژاونه‌ته سه‌رشه‌قامه‌کان کارێکی ڕاوه‌یه و جێگای شانازی هه‌موانه.\nله ڕاستیدا ده‌بوایه ئه‌م شۆڕشه‌ی ئه‌مجاره شۆرشی ژنان بوایه له کوردستان. چونکه به‌درێژایی ژیانیان له سه‌رده‌می ده‌سه‌ڵاتی به‌عس و ئه‌م بیست ساڵه‌ی ژێر ده‌سه‌ڵاتی خۆماڵی کوردی ژنان نه‌بونه خاوه‌نی هیچ ناسنامه‌یه‌ک و تا ئێستاش وه‌کو مرۆڤێکی سه‌ربه‌خۆ چاویان لێ ناکرێت. به‌شێوه‌یه‌کی هێواش و به‌رده‌وام ژنانی ئێمه ڕۆژانه جێنوساید ده‌کرێن له‌ڕێگای کوشتن و سوتاندن، که‌رامه‌تیان ده‌شکێنرێت، ناچارن مل بده‌ن به‌زۆر شت که له دژی خواسته‌کانی خۆیانه.\nهیوادارم ژنی وڵاتی ئێمه به‌شێوه‌یه‌کی به‌رچاو بێنه سه‌رشه‌قام ویه‌ک جار و بۆ هه‌میشه پاشه‌کشه به عه‌قڵیه‌تی پیاوسالاری و نا یه‌کسانی و بێمافی بکه‌ن. زۆر باس له به‌شداری ژنان ده‌کرێت له شۆڕشه‌کاندا، به‌ڵام بۆ من به‌شداری ژنان بۆ مه‌سه‌له‌ی دیکۆر نی یه بۆ ئه‌وه‌ی بڵێین ئه‌وه‌تا ژنی کوردیش به‌شداره له‌ڕاپه‌ڕین دا. وه به‌شداری ژنانیشم ناوێت له ڕێگه‌ی "کۆتاوه" له شۆڕشدا، ئه‌وه‌ی گرنگه و ده‌بێت بکرێت به‌شداری چالاکانه و به رچاوی سیاسی ژنانه له‌م مه‌یدانه‌دا و هێنانی خواسته‌کانی خۆیانه و سه‌پاندنی به‌سه‌ر هه‌موو ئه‌و پیاوانه‌ی که له ئه‌نجومه‌ن و مه‌یدانی سه‌رای ئازادی دان و هۆشیارکردنه‌وه‌یان له‌وه‌ی که ژنانیش خواستیان هه‌یه و خۆیانن خاوه‌نی ئه‌و خواستانه و بیسه‌پێنن به‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی ئێستاو داهاتودا. ده‌با ژنان چیتر خۆیان نه‌سوتێنن و له‌جیاتی ئاگر به‌ردانه جه‌سته‌ی خۆیان با تینی توڕه‌یی و ئه‌و ئاگره به‌رده‌نه عه‌قڵی یه‌تی پیاوسالاری و دژه ژن.


پروژەو عەرەبستانی سەعودی پەی ئایەندەو ئیقلیمی و جوغرافیاو قەتەری – هەورامان\nیانە گردین پروژەو عەرەبستانی سەعودی پەی ئایەندەو ئیقلیمی و جوغرافیاو قەتەری\nپروژەو عەرەبستانی سەعودی پەی ئایەندەو ئیقلیمی و جوغرافیاو قەتەری\nبەپاو بەڵگەو و ئەسنادێ ئاشکرا کریای، عەرەبستانی سەعودی خەریکو پلان متەی سەرو جوغرافیاو قەتریا پەی ئانەی خەرمانەو و دەوراودەورو ئی وەڵاتە هام مەرزو وێشە،پسەو جەزیرێ دلێ ئاوێ بەربارۆ.\nپلانو ئی بەرنامە پیجۆرەنە کە کاناڵێ بە درێژی ٦۰کیلومێتری، سەرتاسەر و حدود ومەرزو سەعودی چەنی قەتەری مگێرۆنە وەر و دماجار چێوێ بەنامێ مەرزی وشکی نمەمانو و قەتەر بۆ پسەو میان ئاوێ جە خەلیجی فارسیەنە.\nوەڵتەر پەی یوەم جاری وردەکاری ئی کەڵەهەرمانیٛ جە لاو ڕۆنامەو”سبق”و [ریاض]ی چاپ و وڵاو بیەبێ.\nچی ڕۆنامەنە ئامابێ: بڕیارەن ئی ئاوڕا گەورێ شۆنەو جەخت و پافشاری مقاماتی پایەبەرزو سەعودی،بە کەندەی و هۆرکڵاشتەی خاکی جە مەحاڵو”سلوی”عەرەبستانی و “خورالعدید”ی جە نزیکی قەتەری بیاوۆ ئەنجام و دماجار ئی وەڵاتە پەنگیو دلێ ئاوێ و پسەو جەزیرێ بەربەی.\nئی کاناڵێ؛٦۰ کیلومێتر درێژای،۲۰۰مێتر پانای و ۱٥ تا ۲۰ میترێ قوڵاییش چەنە بەرمەی.بە جۆرێ کە بە ئاسانی ئاماولوای کەشتی کانتینیری و موسافیری و گێڵاوویاری فەراهم مکەرۆ.\nنونگەو و وەرپێکو دەوڵەتو سەعودی جە ڕاوبەردەی ئی هەرمانێ،پارێزنای خاک و وەرگیری جە دزەو تیروریسم و ئاژاوێ ڕادەبەدەری مەزهەبی! و ئیجا فشاری سیاسی و بازرگانی و سەپنای کەردەوەی زۆری و نیشاندای دەسی سەر و باڵا ملو وەڵاتو قەتەریەن.\nچی دمایچۆ ڕۆنامەو”مکە”ی لواوە سەرو ئی بابەتیە و سوربیەی دەوڵەتو سەعودیش چی بارەو وستەنە ڕوە.\n“سعودالقحطانی”،موشاور و ڕاکارزانو عالی “محمدبن سلمان”جە توییتێنە پێسشە نویستەن:\nبێ گومان کەندەی و هۆرکڵاشتەی خاکو وەرهۆرزو “سلوی”متاوۆ جە فاڕیای ئیقلیمی و جوغرافیایی کارساز و کاریگەر بۆ و ئێمە پەنەما وەشا هەرچی زووتەر ئی کەڵە هەرمانێ بلۆڕاوە و پروسەو کاریش جابجا بۆنە.\nمواچیو تائیسەتی پەی کەندەی ئی کاناڵێ،نزیکو پەنج شیرکەتێ گەورێ دەسشا وسەن وەرۆ و بەرئاوەرد مکریو ۳ێ میلیارد ڕیاڵو عەرەبستانی (۸۰۰میلیون دولارێ ئامریکای)یش بنریۆ لاوە و هەزینەش پەی بکریۆ.\nهەڵای هیچ مقامێ قەتەری سەرو ئی هەرمانەو سەعودیە جوابێشا نەدٚانۆ و قسەو باسشا سەرۆ نەکەردەن.\nناکۆکی پەیوەندی و قەیرانی سیاسی و بازرگانی و دیپلماتیک میانو سەعودی و قەتەری چن ساڵێن دەسش پەنە کەردەن و حەتا چنڎ جارێ جە لاو دەوڵەتو سەعودی هەڕشەو پەیوەست و یەکلاکەردەی خاک و بومو قەتەری بە خاکو سەرزەمینی عەرەبستانی کریان و کەوتەن جەریان.\nقەتەر داراو سروەت و سامانی فراوانی گازیەن و جەبابەتو پاشەکەوتی ماڵی و بازرگانی یۆ جە وەڵاتای وەڵکەوتە و مودێرنو وەرنیشتو ئاسیا و تایبە وەرهۆرزو دلێراسەیا و ئینەیچ ئاژێ سەخت و دشواری سیاسیش سازنان و بیەن هۆکارو ناکۆکی پەیوەندی سیاسی میانو ئی دوە وەڵاتە عەرەبیەی خەلیجو فارسیە و سەعودی نیگەرانو دماڕۆ وێش و زۆرگێرتەی هامسای سەرنیشتیشا.\nقەتەر،چوار ساڵێ ئایەندە(۲۰۲۲) میماندار و میزبانو جام جهانی فوتباڵیەن و هەر جە ئیسەو خەریکو ڕاوبەردەی کاروبارو ئی پروژە گەورەیەنە.\nنویسیای وەڵین ڕاوڕەسمو بەخاکسپارای کوفی عەنانی\nنویسیای دمایین زیانیٛو پاڵای پاژنە بەرزی پەی خانما


پێشكێشە بە یادی ئەمیر حەسەنپوور\nبەو زووانە لێکۆڵینەوە بە نرخەکەی مامۆستای نەمر ئەمیر حەسەنپوور سەبارەت بە ڕاپەینی وەرزێرانی کورد لە ساڵانی ١٩٥٢ – ١٩٥٣ دا بڵاو دەبێتەوە. ئەو لێکۆڵینەوەیە کە حەسەنپوور بە ساڵانی درێژ مادە و کەرەستەی بۆ کۆ دەکردەوە بڕیارە لە ٢ بەرگ دا بە زمانی فارسی بڵاو بێتەوە و بە پێی زانیاری تا مانگێکی دی کاری ئێدیت کردنی تەواو دەبێ. پێشتر لە مانگی ژووییەی ساڵی ٢٠١٦ کاک ئەمیر بابەتێکی بە زمانی کوردی بۆ ناساندنی ئەم کارە بە ناوی 'ڕاپەڕینی وەرزێرانی موکریان لە ١٣٣١ – ١٣٣٢ ( ١٩٥٢ – ١٩٥٣) دا: پڕۆژەی لێکۆڵینەوەێێک ' نووسی کە بڕیار بوو هەر ئەم ساڵە لە ژمارەی ١ی گۆ واری ' دەروازە ' دا بە ئەلفوبێی لاتینی بڵاو بێتەوە. بەڵام لەبەر وەدوا کەوتنی بڵاو بوونەوەی ئەو گۆوارە بابەتەکە لە مانگی مەی ٢٠١٧ لە ژمارەی ١-ی دەروازە دا دەرکەوت. وابزانم ئەمن یەک لەو کەسانە بووم کە مامۆستا لە ٢٧ی ژووییەی ٢٠١٦ بەر لە بڵاو بوونەوە نووسینەکەی خۆی بۆ نارد بوم و داوای لێ کردبووم بیخوێنمەوە و بۆچوونی خۆمی بۆ بنووسم، منیش دەستبەجێ خوێندمەوە و ووڵامم بۆ نووسییەوە کە لێرە بە دوای بابەتەکەی حەسەنپوور دا ئەو نووسینە کورتە و ناوەرۆکی ئی مەیلەکەی ویش دادەنێم.\nئەمن وای بۆ دەچم بە بڵاو بوونەوەی لێکۆڵینەوەکەی حەسەنپوور مێژووی ئەو بڕگەیە لە خەباتی زەحمەتکێشانی کورد لە زۆر ڕووەوە ڕوون دەبێتەوە. لەو ساڵانەی دواییدا بە بڵاو بوونەوەی دوو بەرگ کتێب لە سەر بۆکان * نووسینی نەمر ڕەحمان محەمەدیان زۆر بەڵگەی شاراوە بۆ یەکەمجار پێیان زاندراوە. بە خۆشییەوە حەسەنپوور لەو سەرچاوە بەنرخەش کەلکی وەرگرتووە.\nحەولم داوە ئەوەی لەو بارەیەوە نوسراوە ، لێرە بە سەریەکەوە بڵاو کەمەوە، بەڵام هەر ئەوانەی خوارەوەم کەوتووەتە بەرچاو و بە پێی بەرواری بڵاو بوونەوەیان پێشكێش دەکرین.\n١-هێمن، موکریانی . ڕاپەڕینی وەرزێران، کورتەیەک لە سەر ئەو ڕاپەڕینە لە پێشەکی ' تاریک و ڕوون ' دا ١٣٥٣ی هەتاوی / ١٩٧٤ی زایینی\n٢-کەریم ،حسامی . 'ڕاپەڕینی وەرزێرانی موکریان ' ، لە بیرەوەرییەکانم، بەرگی – یەکەم، ١٩٨٦\n٣-د.عەبدولڕەحمان، قاسملو . ' ڕاپەڕینی جووتیارانی دەوروبەری بۆکان و مەهاباد ' لە چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی دا ١٣٧٠ی هەتاوی / ١٩٩٠ ی زایینی\n٤-غەنی، بلوریان . ' ڕاپەڕینی جوتیارانی ناوچەی بۆکان ' لە ' ئاڵە کۆک، بەسەرهاتی ژیانم ' دا ، ١٩٧٧\n٥-ح.س.سۆران / 'یادی ٥٠ ساڵەی جوڵانەوەی جوتیارانی بۆکان ' ، ماڵپەڕی ڕۆژهەڵات، ٢٠٠٢\n٦-ئەنوەر،سوڵتانی. ' ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٥٣ی خەڵکی بۆکان و وەرزێرانی ناوچەی فەیزوڵا بەگی\n( بە بۆنەی یادی ٥٠ ساڵەی ئەو ڕاپەڕینە شکۆدارە ) ، گۆواری گزینگ ، ژمارەی ٣٦، پاییزی ٢٠٠٢\n٧-عومەر، عەسری. ڕاپەڕینی وەرزێران لە ناوچەی موکریان ، گۆواری گزینگ ژمارەی ٣٧، زستانی ٢٠٠٣\n٨-ئەنوەر، سوڵتانی. نووسین و وەرگێڕان ، ' "بەڵگەنامەیەک" سەبارەت بە ڕاپەڕینی وەرزێرانی ناوچەی فەیزوڵابەگی بۆکان، گزینگ ژمارەی ٣٨ ، بەهاری ٢٠٠٣\n٩-حەمەدەمین، شەشە. ڕاپەڕینی جوتیاریی ساڵی ١٣٣١، حەوتوونامەی پەیامی کوردستان. مارسی ٢٠٠٥\nپەیامی ئەمیر حەسەنپوور بە بۆنەی کۆظی دوایی حەمەدەمین شەشە.\n١٠-ئالان، حەسەنیان. بزووتنەوەی وەرزێرانی کورد ( ١٩٥٣ – ١٩٥٢) : لایەنێکی وونبوو لە خەباتی کورد لە ئێراندا ، بە زمانی ئینگلیسی، ٢٠١٦. وەرگێڕانی کوردی حەسەن قازی، ٢٠١٨\n١١-ڕئەمیر،حەسەنپوور. اپەڕینی وەرزێرانی موکریان لە ١٣٣١ – ١٣٣٢ ( ١٩٥٢ – ١٩٥٣) دا: پڕۆژەی لێکۆڵینەوەیێک. گۆواری دەروازە، ژمارەی ١، مەی ٢٠١٧ بە ئەلفوبێی لاتینی ( ئەو بابەتە لە ساڵی ٢٠١٦ نوسراوە)\n-نامەی من بۆ حەسەنپوور ٢٨ی ژووییەی ٢٠١٦\n-ووڵامی حەسەنپوور بۆ من ، ٢٩ی ژووییەی ٢٠١٦\n١٢-ئەنوەر سوڵتانی ، مشتومڕی مامۆستا و قوتابییەک سەبارەت بە ڕاپەڕینێکی مێژووی ، گۆواری دەروازە، ژمارە ٢. ئاوریلی ٢٠١٨\n١٣-هەڤپەیڤینی ئالان حەسەنیان و حەسەن قازی لەسەر : بزووتنەوەی وەرزێران لە موکریان ٥٣-١٩٥٢ ، بەرنامەی ڕاوێژ، تێلێڤیزۆنی ستێرک، بەرواری ئاستە کردن ١٢ی ئووتی ٢٠١٨/ بڵاو بوونەوە ١٩ی ئووتی ٢٠١٨\n*محەممەدیان، رەحمان. بۆكان لە سەدەی بیستەم دا. بەرگی یەكەم. تھران: كولە پشتی، ١٣٨٩ (٢٠١٠).\n---. بۆكان لە سەدەی بیستەم دا: مێژوو، سیاسەت، فەرھەنگ، ئەدەب. بەرگی دوو. تھران: كولە پشتی، ١٣٩٤ (٢٠١٥).\nڕاپەڕینی جووتیاران (بابەتی یەکەم)\n... بە درێژایی حکوومەتی دوکتور موسەدیق کۆنەپەرستی لە ئێران دا بەرەو کەم هێزی دەچوو و لە هێندێک جێگا دا تەواو بێ دەسەڵات بوو. بەڵام بە داخەوە لە کوردستان دا هەرچەند هێز و گوڕی جارانی نەبوو هێشتا بە تەواوی لێ نەکەتبوو، ئەڕتەش بە پشتیوانی دەرەبەگەکانی خۆ وڵاتی زۆر جار بەرەنگاری خەباتی گەلی کورد دەبوو و زەبری لێ دەوەشاند.\nجووتیارەکانی کوردستانی ئێران لە ساڵی ١٣٣١ – ١٩٥٢ دا لە دژی زوڵم و زۆر و چەوساندنەوەی دەرەبەگەکان ڕاپەڕین و بۆ یەکەم جار لە مێژووی کوردستانی ئێران دا ناتەبایی چینایەتی گەیشتە ڕادەی تەقینەوە و چینی چەوساوەی وڵاتەکەمان بۆ ماوەیەکی کورت لە بەشێکی کوردستان دا توانی بە سەر چینی دەستەڵات دار دا زاڵ بێ.\nجووتیارەکان هەر بە هێزی خۆیان توانیان لە بەری فەیزوڵابەگیان و چۆمی بۆکان و چۆمی مەجید خان و شامات و بەشێکی محاڵ بێ خوێن ڕێژی و ئازار دان و خراپە لەگەڵ کردن ئاغاکان لە گوندەکان دەر بکەن و بە خاو و خێزانەوە لە شاری بۆکانیان پەسێون و لەوێش دا گەمارۆیان بدەن و بە پەلە خەریکی چەکدار بوون بن.\nبێ گومان ئەگەر لەو سەردەمەدا ڕابەرایەتی حیزبی دێمۆکڕاتی کوردستان درووشمی خەباتی چەکدارانەی هەڵبگرتبایە و ئەزموونی شۆڕشگێڕانەی هەبایە و جڵەوی ئەو ڕاپەڕینەی بە دەستەوە گرتبایە و چین و توێژەکانی دیکەی بۆ یارمەتی و پشتیوانی جوتیاران هان دابایە ،ئەو ڕاپەڕینە زۆر زوو دەبوو بە ناوەندی شۆڕش . شۆڕشێکی ڕەسەن و بەرین، شۆڕشێکی سەرانسەری کوردستان و لە وانە بوو زۆر زوو بتوانێ مافە ڕەواکانی گەلی کورد لە چوارچێوەی ئێرانێکی دێمۆکڕات دا بچەسپێنێ و جووتیارانی کوردستان ڕزگار بکا. داخی گرانم ئەو هەلە لەبارە و ئەو دەرفەتە باشە کەلکی لێ وەرنەگیرا .بێ ئەزموونی خۆمان پتر لە هەموو هۆیەک شۆڕشی کوردستانی ئێرانی وەدوا خست. چین و توێژەکانی دیکەی کوردستان یارمەتی ڕاپەڕینی جووتیارانی کوردستانیان نەدا و دەستیان لە سەر دەست دانا.\nسەرتیپ موزەفەری فەرماندەی تیپی مەهاباد بە سوپا و لەشکر و تانک و تۆپەوە بە هاواری دەرەبەگەکانەوە چوو و ڕاپەڕینی جووتیاران و وەرزێرانی زۆر بێ ڕەحمانە و بە توندی سەرکوت کرد.\nدەرەبەگەکانی فەیزوڵابەگی و دێبۆکری بە پشتیوانی ئەڕتەش و یارمەتی قوڵە ئاغاکانی محاڵ و شاروێران لە وەرزێران وەخۆ کەوتن. لێ یان دان، دەریان کردن ، تاڵانیان کردن و کوشتیانن و لاشەی دەیان وەرزێری شۆڕشگێر و تێکۆشەریان بە چۆمی بۆکان دادا.