د.شۆڕش حاجی:ئێمه‌ش پێمان باشه هه‌موو حیزب و لایه‌نه سیاسیه‌كانی كوردستان پێكه‌وه بچین بۆ به‌غداد\nشۆڕش حاجی ئه‌ندامی خانه‌ی ڕاپه‌ڕاندنی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان\nشۆڕش حاجی ئه‌ندامی خانه‌ی ڕاپه‌ڕاندنی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌ڵێت"سه‌ردانی سێ لایه‌نه‌كه بۆ به‌غداد به‌ته‌واوی حیزبی و سیاسی بوو،به‌نوێنه‌رایه‌تی حكومه‌ت نه‌چوین به‌ناوی حكومه‌ته‌وه هیچ شتێك واژۆ بكه‌ین و به‌ڵكو نوێنه‌رایه‌تی خه‌ڵكی كوردستانمان كردووه،ده‌شڵێت" ئێمه‌ش پێمان باشه هه‌موو حیزب و لایه‌نه سیاسیه‌كانی هه‌رێمی كوردستان پێكه‌وه بچین بۆ به‌غداد به‌ڵام پارتی و یه‌كێتی ئه‌و لێكترازانه‌ی نێوان لایه‌نه سیاسیه‌كانی هه‌رێمیان دروست كردووه."\nله‌پێشتردا نوێنه‌رانی هه‌ریه‌كه له‌بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان و كۆمه‌ڵی ئیسلامی و هاوپه‌یمانی دیموكراسی به‌وه‌فدێك سه‌ردانی به‌غدادیان كرد و جگه له‌لایه‌نه سیاسیه‌كان چاویان به سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراقیش كه‌وت.\nد.شۆڕش حاجی ئه‌ندامی خانه‌ی ڕاپه‌ڕئندنی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان و نوێنه‌ری بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان له وه‌فدی سێ لایه‌نه‌كه بۆ به‌غداد له‌گفتوگۆیه‌كدا له‌گه‌ڵ به‌شی كوردی ده‌نگی ئه‌مریكا له‌باره‌ی ئه‌نجامی گفتوگۆكانیانه‌وه وتی"ئه‌نجامی سه‌ردانی سێ لایه‌نه‌كه بۆ به‌غداد كه‌له‌م دوو سێ ڕۆژه ببینرێت نابینرێت،چونكه ئێمه نه‌چوین هیچ شتێك واژۆ بكه‌ین،به‌ڵام به‌رهه‌می كرداری سه‌ردانه‌كه‌ی ئێمه بۆ به‌غداد ئه‌وه‌یه كه له‌چه‌ند ڕۆژی داهاتوودا وردبینی بۆ ناوی موچه خۆران به‌رده‌وام ده‌بێت تا ئه‌و وردبینیه بۆ زۆرترین ناوی موچه خۆرانی وه‌زاره‌ته‌كان بكرێت،وه دڵنیام له ئێستاوه تاسه‌ری مانگ پاره ته‌رخان ده‌كرێت بۆ وه‌زاره‌تی بازرگانی بۆ ئه‌وه‌ی پاره‌ی گه‌نمی جوتیاران بده‌ن.\nباسی له‌وه‌شكرد"به‌ڵێنیان پێداین حه‌شدی شه‌عبی له‌دوز خورماتو و ده‌وروبه‌ری بكشێنه‌وه هێزێكی پۆلیسی فیدراڵی شوێنیان بگرێته‌وه كه‌خه‌ڵكی ناوچه‌كه نه‌بن تا كورده ئاواره‌كان بتوانن بگه‌ڕێنه‌وه بۆ شوێنی خۆیان و كه‌س نه‌توانێت ده‌سترێژی بكرێته سه‌ركه‌س."\nشۆڕش حاجی وتیشی"ئێمه بۆ موزایه‌ده نه‌ڕۆیشتوین ئه‌وه پارتی و یه‌كێتی به‌وه فێرن كه‌بچن به‌دزی ده‌سكه‌وتی شه‌خسی و حیزبی بۆ خۆیان ده‌ستبخه‌ن ئێمه چوین به‌حكومه‌تی عیراقی بڵێین كه خه‌ڵكی كوردستان به‌هۆی كێشه سیاسیه‌كانه‌وه سزانه‌درێن،نه‌مانكردوه به‌ده‌سكه‌وتی شه‌خسی و حیزبی."\nهه‌روه‌ها ئه‌وه‌شی وت"ئێمه داوامان كرد كه‌ئه‌م حكومه‌ته شكستخواردووه هه‌ڵبوه‌شێته‌وه و حكومه‌تێكی كاتی پێكبهێنرێت تابچێت له‌گه‌ڵ به‌غداد گفتوگۆ بكات به‌ڵام ئه‌وان ئه‌وه‌شیان نه‌كرد،ئێ ئه‌وان ئه‌وه‌یان نه‌كرد ئێمه كردمان و چوینه به‌غداد خۆ هه‌تا دنیا دنیایه چاوه‌ڕێییان ناكه‌ین به‌ڵام ئێمه وه‌ك ئه‌وان نین بچین ده‌ستور پێشێل بكه‌ین به‌ناوی حكومه‌ته‌وه قسه بكه‌ین و واژۆ بكه‌ین چوین داواكاری خه‌لكی كوردستان ببه‌ین وه له‌هه‌موو دانیشتنه‌كانیشماندا جه‌ختمان له‌وه كردۆته‌وه كه‌هه‌رێمی كوردستان یه‌كه‌یه‌كی ده‌ستوریه به‌ده‌ستور دانی پێدانراوه،ئێمه به‌رگری له‌م یه‌كه ده‌ستوریه و مافه‌كانی خه‌ڵكی كوردستان ده‌كه‌ین،به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا وتومانه بڕوامان به یه‌كێتی خاكی عیراق و ئه‌م ده‌ستوره هه‌یه،بڕیاری ئه‌و سێ لایه‌نه‌مان بوه كه‌بچینه به‌غداد."\nله‌باره‌ی ئه‌وه‌ی چۆن بڕیاری سه‌ردانی به‌غدادیان دا؟ شۆڕش حاجی وتی"شه‌رت نیه حكومه‌ت بیت ئنجا سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق ببینیت،وابزانم كاك نێچیرڤان بازرزانیش له‌هه‌ولێر ڕۆژانه خه‌ڵك و ڕێكراوو و لایه‌نه‌كان ده‌بینێت،بۆیه ئێمه‌ش چوین و سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراقمان بینی ڕاسته وه‌ك نوێنه‌ری سێ حیزب چوین به‌ڵام داواكاری موچه و قوتی خه‌ڵك ده‌توانم بڵێم داواكاری هه‌موو خه‌ڵك كوردستانه."\nڕاشیگه‌یاند"سه‌ردانه‌كه‌ی ئێمه حیزبی و سیاسی بووه هیچ یاسا و ده‌ستورێك نیه ڕێگری له‌سه‌ردانێكی حیزبی بكات ئێمه وه‌ك حیزبی سیاسی چوین بۆ كۆبونه‌وه له‌گه‌ڵ لایه‌نه سیاسیه‌كانی به‌غداد بۆ له‌نێویشیاندا چاومان كه‌وت به سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ."\nد.شۆڕش حاجی ئه‌وه‌شی وت"من پێم وایه باشترین شت بۆ كورد ئه‌وه‌یه كه‌هه‌موو هێز و لایه‌نه سیاسیه كوردییه‌كان به‌یه‌كه‌وه بچن بۆ گفتوگۆ ئێمه نه‌چوین بۆ گفتوگۆ،وه ئه‌م لێكترازانه‌ی نێوان هێز و لایه‌نه سیاسیه‌كان پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كێتی نستمانی كوردستان لێی به‌رپرسن ئێمه به‌رپرس نین،ئێمه پێمان وتون وه‌رن با حكومه‌تێكی كاتی پێكبهێنین ئه‌م حكومه‌ته‌ی ئێوه شكستی خواردوه له‌وڵاتان ڕاهێنه‌ری تیپێكی تۆپی پێ كه‌دووجار تیپه‌كه‌ی شكست ده‌هێنێت ده‌ست له‌كارده‌كێشێته‌وه،به‌ڵام ئه‌مانه كاره‌ساتیان به‌سه‌ر گه‌له‌كه‌ماندا هێناوه خۆشیان به‌سه‌ركه‌وتوو ده‌زانن."\nجه‌ختیشیكرده‌وه"پێیان باشه هه‌مووان پێكه‌وه بچینه به‌غداد ، پێمان وتون وه‌رن با حكومه‌تی كاتی پێكبهێنین ڕه‌تیان كردوه،وتمان با له‌په‌رله‌مان لیژنه‌ی دانوستان بۆ به‌غذاد پێكبهێنین ڕه‌تیان كرده‌وه،ئه‌وان ئاماده‌ن ژێر به‌ژێر سازش له‌سه‌ر خاك و قوت و خه‌ڵكی كوردستان بكه‌ن ،به‌ناوی حكومه‌ت نه‌چوین، چوین به‌ناوی خه‌ڵكی كوردستان بۆ لای ئه‌و حكومه‌ته‌ی كه‌پارتی و یه‌كێتی دایانناوه ئێمه داماننه‌وه به‌پێی ئه‌و ده‌ستوره‌ی كه‌پارتی و یه‌كێتی نوسیویانه‌ته‌وه به‌هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ لایه‌نه عیراقیه‌كان ئێمه نه‌مانوسیوه‌ته‌وه خۆ ئه‌و كات گۆڕان هه‌ر نه‌بووه چوین به‌پێی ئه‌و چوارچێوه ده‌ستوریه داوای مافه‌كانی خه‌ڵكی كوردستان بكه‌ین."\nسه‌باره‌ت به ئاگاداری كردنه‌وه‌ی یه‌كگرتووی ئیسلامی كوردستان تا نوێنه‌رییان له‌وه‌فده‌كه هه‌بێت بۆ به‌غداد،شۆڕش حاجی ده‌ڵێت به‌ڵێ ئێمه له‌دانیشتنی به‌رده‌وام بوین له‌گه‌ڵ هه‌موو هێز و لایه‌نه سیاسیه‌كان و داوامان لێكردوون كه به‌ره‌یه‌ك پێكبهێنین به‌ره‌ی خه‌ڵك بێت و داواكاری خه‌ڵك ببه‌ین بۆ به‌غداد نه‌ك له‌بری حكومه‌ت هیچ ئیمزا بكه‌ین ته‌نها داواكاری خه‌ڵك ببه‌ینه به‌غداد به‌ڵام ئه‌وان نه‌هاتن چونكه ئه‌وان له‌حكومه‌تن و ئێمه له‌حكومه‌ت كشاوینه‌ته‌وه."\n"دووباره‌ی ده‌كه‌مه‌وه ته‌مسیلی حكومه‌تمان له‌به‌غداد نه‌كردووه به‌ڵكو ته‌مسیلی ئیراده‌ی خه‌ڵكی كوردستانمان كرد"(د.شۆڕش حاجی ئه‌ندامی خانه‌ی ڕاپه‌ڕئندنی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان و نوێنه‌ری بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان له وه‌فدی سێ لایه‌نه‌كه بۆ به‌غداد وای وت ) .\nده‌قی وتووێژه‌كه‌ی به‌شی كوردی ده‌نگی ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ دكتۆر شۆڕش حاجی


بۆ رای گشتی : چاوی گەل\nبۆ گەلی وڵاتپارێزمان لەباشوری كوردستان ژنان و گەنجانی پێشەنگ، دەوڵەتی توركیا و حكومەتی ئەردۆغان لە بەرواری 4 / 5 / 2015 كۆشەگیریەكی توند و مەودا درێژی بەسەر رێبەری گەلانی كوردستان رێبەر ئاپۆدا سەپاندوە و هەتاوەكو ئەمرۆش بەردەوامە، هەمو لایەك ئەوراستیە دەزانن كە دەوڵەتی توركیا بەپێی ماوە درێژی و ماوە كورتی كۆشەگیری سەر رێبەر ئاپۆ شێوازی هێرشەكانی خۆی كۆڕیوە و ئامانجی ئەو تەنها لاوازكردن و لەئەنجامدا لەناوبردنی گەلی كورد و دەنگی ئازادی خوازیە، یەكێك لەكۆشەگیریە مەودا درێژەكان ئەوەیە كەلەوماوەیەی دوایدا تا روژی ئەمڕۆ بەسەر رێبەر ئاپۆدا سەپێنراوە، ئازادی خوازان باش دەزانن كە بەندكردنی رێبەر ئاپۆ و پچراندنی ئەو لەگەڵ دەرەوەدا بەمانای ئەوە دێت كەچارەسەری یەكەم و كۆتایی تەنها لەلای رێبەر ئاپۆیە و كەسی تر.\nبۆ ئەم مەبەستە ئێمە وەك گەنجانی وڵاتپارێزی كوردستان و ژنانی گەنجی تێكۆشەر بۆهەمولایەك رادەگەیەنین كەدەوڵەتی تورك باش دەزانێت و ئێمەش پێویستە باش بزانین كە كۆشەگیری لەسەر رێبەر ئاپۆ بەواتای كۆشەگیری لەسەر چارەسەری دێت، بۆیە بانگوازیمان بۆ هەموو خەڵك لەباشوری كوردستان بەتایبەت ژنان و گەنجان هەیە كە خاوەنداری لەرێبەر ئاپۆ بكەن وەدەوڵەتی تورك هۆشیار دەكەینەوە كە كۆشەگیری كۆتایی بێ بهێنێت و هەرچی زوترە كفتوگۆی سیاسی لەگەڵ رێبەر ئاپۆدا دەست پێ بكات بۆچارەسەركردنی دۆزی كورد.\nماوەی 43 رۆژە چالاكی مانگرتن لە خواردنی (بێ كات و بێ گۆڕانكاری ) لەزیندانەكانی باكوری كوردستاندا دەستی پێكردوە و بەردەوامە ئێستاش تەندروستی مانگرتوان لە رەوشێكی ئاڵۆزدایەو گەیشتوە بەئاستێك كەئیدی لەمردن نزیك بونەتەوە چونكە بەشێكی زۆر لە كێشی جەستەیان لەدەستداوە، سەرەڕای ئەمانەش زوڵم و ستەم و دڕندەییەك كەلەلایەن حكومەتە فاشستەكەی ئەردۆغانەوە ئێستا لە زیندانەكاندا بەرامبەر بەكوردان و ئازادیخوازان پەیرەو دەكرێت لەدنیادا وێنەی نیە ئەشكەنجەیەك كەلەسەر زیندانیان بەڕێوە دەبرێت لەگەڵ ساڵانی پێشوتردا بەهۆی زۆربونیەوە بەراورد ناكرێت، رێژەی زیندانیان چەند قاتێك زیاد بوەو هەرزیندانیەك زیاتر لە مەودای خۆی ئازادی خوازانی تێدا بەند كراون تەنانەت لەومافە سەرەتاییانەی كەهەر زیندانیەك هەیەتی و مافێكی رێپێدراوە لەموو دنیادا بەڵام لەزیندانەكانی توركیادا قەدەغە كراون.\nئێمە بەرخودانی مانگرتوان پیرۆز دەنرخێنین و بەبەردەوامی بەرخودانی مزڵوم دۆغان و كەمال پیری دەزانین، لەهەمانكاتدا بانگەوازیمان بۆگەنجانی باشوری كوردستان ئەوەیە كەلەبەرامبەر ئەو كردەوە نامرۆڤانەی دەوڵەتی تورك و ئەردۆغان هەڵوێستی توند وەربگرن و لەبەرامبەریدا بێدەنگ نەمێنن، ئەم كارەش وەك ئەركێكی پیرۆزی نەتەوەیی و ویژدانی و ئەخلاقی و مرۆڤایەتی هەڵدەسەنگێنین.\nگەنجانی وڵاتپارێزی كوردستان ژنانی گەنجی تێكۆشەر


فراكسیۆنه كوردییه‌كان هۆشداریی ده‌ده‌ن له بڕینی به‌شه بودجه‌ی هه‌رێم و به‌رپرسانی پارتیش هاوڵاتیان دڵنیاده‌كه‌نه‌وه\n554 جار خوێندراوەتەوە کات10:42 بەروار26-03-2019\nراچڵەکین، هانا چۆمانی\nدوای تێپه‌ڕبوونی كه‌متر له مانگێك به‌سه‌ر لابردنی پاشكه‌وتی موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێمی كوردستان، به‌شێك له نوێنه‌رانی كورد له به‌غدا هۆشداریی ده‌ده‌ن له پابه‌ندنه‌بوون به یاسایی بودجه و گه‌ڕانه‌وه‌ی پاشكه‌وت، ئه‌مه‌ش له كاتێكدایه وه‌زیری دارایی حكومه‌تی ناوه‌ندی دڵنیایی ده‌دات و ده‌ڵێت "ناردنی مووچە بەردەوام دەبێت، ھیچ كێشەیەكی لەسەر نییە".\nله یاسای بودجه‌ی عیراقدا بۆ ساڵی 2019، دوای ئه‌نجامدانی گفتوگۆیه‌كی زۆر، پشكی هه‌رێمی كوردستان جێگیركرا و له‌به‌رامبه‌ریشدا هه‌ولێر پابه‌ندكرا به راده‌ستكردنی 250 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت به كۆمپانیای سۆمۆی عیراق به‌شێوه‌یه‌كی رۆژانه.\nهۆشیار عەبدوڵا، ئەندامی فراکسیۆنی گۆران و ئه‌ندامی لیژنه‌ی دارایی لە پەرلەمانی عیراق ده‌ڵێت "دوێنێ دووشەمە کە کۆبونەوەی لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق بوو، لەسەر پشکی هەرێم و هەوڵدان بۆ بڕینی ئەو بڕه پاره‌یه‌ی ئێستا دێت بووە بە کێشە و گفتوگۆی تووند، چونکە داهاتی نەوت و رەسمی گومرگی ناگەرێنێتەوە بۆ خەزێنەی حکومەتی عێراق".\nئه‌و په‌رله‌مانتاره‌ی گۆڕان ده‌شڵێت "ئێمە بە به‌رپرسانی بەغدامان وتووە ئەگه‌ر هەرێم نەوته‌كه‌ی رادەستنەکرد، سزای تر هەیە چیتان پێباشە، بەو مەرجەی دور بێت لە موچەی خەڵک ئێمەش لەگەڵتانین، بۆیە با حکومەتی ئیتیحادی لەگەڵ هەرێمدا بگاتە نەتیجە".\n"ئه‌و ده‌قه‌ی په‌یوه‌ندی به پشكی هه‌رێمی كوردستانه‌وه هه‌یه، له ئێستادا بە شێوازێک داڕێژراوە کە دەست بۆ موچەی فەرمانبەران نابرێت، بەڵام با راشکاو بین و راگشتی خەلکی کوردستان لەو راستیە ئاگاداربکەمەوە کە ئەگەر هەرێم و بەزویی هەنگاو نەنێت بە ئاراستەیەک کە مامەڵەیەکی شەفاف لەگەڵ داهاتی نەوتی و داهاتی ناوخۆدا بکات، دەبێت بزانێت لە ئایندەی نزیکدا ئەو کێشانە یەخەمان دەگرنەوە و ئەم دۆخەی ئێستا بەردەوام نابێت" هۆشیار عه‌بدوڵا ده‌شڵێت "دەبێ حکومەتی هەرێم بزانێت وەک ئەوەی ئێستا کە بڵێ نەوتی خۆم دەفرۆشم ،داهاتی ناوخۆ ناگەرێنمەوە خەزێنەی ئیتیحادی و دەبێ پارەشم لە بەغداوە بۆ بێت ، بەردەوام نابێت و کێشە بۆ موجە دەروستدەبێت".\nئه‌مه‌ش له‌كاتێكدایه، سه‌ره‌تایی ئه‌م مانگه، سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان و جێگره‌كه‌ی، به ئاماده‌بوونی به‌شێك له وه‌زیرانی كابینه‌ی حكومه‌ت، له كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا لابردنی پاشكه‌وتی موچه‌یان راگه‌یاند.\nهه‌رچه‌نده فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێمی كوردستان، موچه‌ی مانگی 12ی ساڵی رابروودیان به‌بێ پاشكه‌وت وه‌رگرت، به‌ڵام خۆشییه‌كان زۆریان نه‌خایاند و جارێكی هۆشدارییه‌كان له به‌غداوه بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی پاشكه‌وت درانه‌وه به گوێی فه‌رمانبه‌ران و موچه‌خۆراندا.\nمه‌ترسی بۆ موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم زیاد بووه\nهه‌ر سه‌باره به پرسی پشكی هه‌رێمی كوردستان له بودجه‌ی عیراق، ئەحمەدی حاجی رەشید، سەرۆکی فراکسیۆنی کۆمەڵی ئیسلامی کوردستان، به (راچڵەکین)ی وت "ئەو برگەیەی زیادکراوە زۆر مەترسیدارە و بەوەش دەستی کۆمپانیای سۆمۆ کراوە بووە، بەجۆرێک نوسیویانە کە کۆمپانیای سۆمۆ نرخی نەوتی حکومەتی هەرێمی کوردستان هەڵدەسەنگێنیت، واتا دەتوانێت لەبەرامبەر نەوتەکەی هەرێمدا پارەکە بگیڕیتەوە بەوەش کێشەکە سەرهەڵدەداتەوە"،.\nسه‌رۆكی فراكسیۆنی كۆمه‌ڵ كه هاوكات ئه‌ندامی لیژنه‌ی دارایی په‌رله‌مانی عیراق ده‌ڵێت "دەبێت حکومەتی هەرێم بەزووی هەنگاو بنێت و کێشەکە چارەسەر بکات ئەگەرنا، ئەگەرەکانی کێشە و ئاستنەگه‌كان لەبەردەم موچە و بودجەدا دروستدەبنەوە".\nناردنی مووچه به‌رده‌وام ده‌بێت\nبه‌ڵام فوئاد حسێن، وه‌زیری دارایی حكومه‌تی عیراق كه هاوكات جێگری سه‌رۆك وه‌زیرانه بۆ كاروباری دارایی و له‌سه‌ر پشكی پارتی ئه‌و پۆسته‌ی وه‌رگرتووه دڵنیایی ده‌داته هاوڵاتیان و موچه‌خۆرانی هه‌رێمی كوردستان و ده‌ڵێت "ناردنی مووچە بەردەوام دەبێت، ھیچ كێشەیەكی لەسەر نییە، بەڵام ئەگەر گفتوگۆیەكی لەسەر بكرێت؛ ئەوا شتێكی جیاوازە و ئەو مانایە ناگەیەنێت، كە بودجە نەنێردرێت".\nئەندامێکی فراکسیۆنی یەكیتی هۆشداریی ده‌دات له بڕینی به‌شه بودجه‌ی هه‌رێمی كوردستان و ده‌ڵێت، ئەو شەڕی موجە و بودجەیە تەنیا به نوێنەرانی کورد ناکرێت، چونکە ماوەی 3 مانگە حکومەتی عراق موچەو بوجەی هەرێمی کوردستان دەنێرێت بێ ئەوەی لە بەرانبەردا یەک تەنەکە نەوت ڕادەستی سۆمۆ کرابێت.\nبلیسە جەبار فەرمان ئەندامی فاکسیۆنی یەكیتی لە پەرلەمانی کوردستان لە پەیجی تایبەتی خۆی لە فەیسبوک نوسیبووی، ڕۆژانە لەناو پەرلەمان و لە لیژنەی پەیوەندیدار رووبەرووی رەخنەی توندی نوێنەرانی پارێزگاکانی تردەبینەوەو بیر لە کاردانەوەو بەرپەچدانەوەی سیاسەتی حکومەتی هەرێم دەکرێتەوە کە دووبارە راگرتنی موچەش لەخۆدەگرێت. لە بوجەی 2019 دا هاتووە کە هەرێم دەبێت رۆژانە 250.000 بەرمیل نەوت ڕادەستی سۆمۆ بکات و هەرێم نیازی پابەندبوونی نیە.\nئه‌و ئه‌ندامه‌ی فراكسیۆنی یه‌كێتی دەشلیت: ڕاستە کە موچەی فەرمانبەران بە برگەیەکی جیاواز لە ناو بوجەدا جێکراوەتەوە, بەڵام هەموو دەبێت ئەو راستیە بزانن کەئەوەش قابیلی ئاڵوگوڕەو بەهانە هەیە کە رابگیرێت، ئەگەر هاتو واژوی بۆ کۆکرایەوە، دەتوانرێت دووبارە بهێنرێتەوە ناو پەرلەمان و ئاڵۆگۆر بەسەر ئەو برگەیەدا بهێنن و رایبگرن.\nله یاسای بوددجەی ساڵی ٢٠١٩، پشکی هەرێمی کوردستان به له‌سەدا ١٢ دیارییكراوه و هەروەها له ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و رێژه‌یه‌ش بڕی ٦٨ ملیار دینار بۆ وەزارەتی پێشمەرگە دانراوە.\nپێویسته هه‌موان فشار بخه‌نه سه‌ر پارتی\nرابون مه‌عروف، سەرۆکی فراکسیۆنی نەوەی نوێ، هه‌مان مه‌ترسیه‌كانی كۆمه‌ڵی ئیسلامی و گۆڕان و یه‌كێتی دووپاتده‌كاته‌وه و ده‌ڵێت "بەهەوڵ و کۆششی بەشێك لە نوێنەرانی کوردستان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، لە بودجەی ساڵی ٢٠١٩ ی ئیتیحادی، گرەنتی بەردەوامی موچەی فەرمانبەرانی ھەرێم و ھێزەکانی پێشمەرگەمان کردوە. بەڵام ئەمە مانای ئەوە نییە، پارتی یاسای بودجە پێشێل بکات و بەردەوام بێت و بەکەیفی خۆی بێت".\nسەرۆکی فاکسیۆنی نەوەی نوێ لەبارەی مەترسییەکانی سەر موچە و بودجە دەڵێت "پێویستە ھەموان فشار بخەینە سەر پارتی تا ئیلتیزام بە یاسای بودجەی ٢٠١٩ ی ئیتیحادی بکات و چیتر دۆسێی نەوت و گاز لە تاریکیدا بەڕێوە نەبات و کێشە بۆ موچە و بودجە دروستبێت".\nئەو لیدوانانەی پەرلەمانتار و فراکسیۆنەکانی کورد لە بەغدا، دوای کۆبوونەوەی دوێنی لێژنەی دارای پەرلەمانی عێراق هات، کە ژمارەیەک لە فراکسیۆنەکانی سوننە وشیعە لە بەغدا بە نوێنەرانی کوردیان وتووە، ئەگەر هەرێم نەوت رادەستنەکات جارێکی تر کێشە بۆ پشكی هه‌رێم دورستده‌بێت بۆیە دەبێت حکومەتی هەرێم رۆژانە ٢٥٠ هەزار بەرمیل نەوت رادەستی بەغدا بکات.\nپه‌رله‌مانی عیراق دڵنیایی ده‌دات\nهاوكات بەشیر حەداد، جێگری دووەمی سەرۆکی پەرلەمانی عێراق، ئەمڕۆ سێشەممە 26ی ئاداری 2019 لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانید رایگەیاند: "مووچەی فەرمانبەران لە بودجەی 2019 پەسەندکراوە و دەنگۆی بڕینی راست نییە. هاوشێوەی پارێزگاکانی دیکە ناردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان بەردەوام دەبێت و مووچەی فەرمانبەران تێکەڵی ململانێ سیاسییەکان ناکرێت".\nهۆشدارییه‌كان سه‌باره‌ت به مه‌ترسییه‌كانی بڕینی به‌شه بودجه‌ی هه‌رێمی كوردستان، ته‌نها له چوارچێوه‌ی فراكسیۆنه كوردییه‌كاندا نه‌ماوه‌ته‌وه، سالار مه‌حمود، راوێژکارێکی سەرۆککۆماری عیراقیش هۆشداریی ده‌دات و ده‌ڵێت "راستە هەرێم و خەڵکەکەی شایستەیە بودجە و مووچە ومافە زەوتکراوەکانی تری بدرێتێ، بەڵام نەناردنی ۲٥٠ هەزار بەرمیلی نەوت لەلایەن حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە بیانوەکەی چیەو لەپێناو چییە؟ بەکوردی و بەکورتی نابێ بەرژەوەندی لاوەکی و شاراوە بخرێتە پێش بەرژەوەندی گشتی و بەرژەوەندی ئاشکراوە.\nئه‌و راوێژكاره‌ی سه‌رۆك كۆمار ئەوەش بۆ راچڵەکین، دەخاتەرووو، كه لایەنەکانی بەشدار لە حکومەت دەبێ تەحەموولی ئەم مەسئولیەتە بکەن. بەشداری لە حکومەتی هەرێم تەنیا پۆست نییە، بڕیارو هەڵوێستی هاوبەشە، لەئەگەری گەڕانەوە بۆ پاشەکەوتی مووچە کێ بەرپرس دەبێ، کێ بڕیار لە پابەندبوون بە یاسای بودجەو پابەند نەبوونەوە دەدا لەناو حکومەتی هەرێم'.\nبەپێی زانیاریەکانی راچڵەکین، له‌ئیستادا رۆژانە حکومەتی هەرێمی کوردستان نزیکەی ٤٠٠ هەزار بەرمیل نەوت به‌شێوه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆ دەفرۆشێت و هیچ بڕه نه‌وتێك رادەستی بەغدا ناکات.\nبه‌گوێره‌ی زانیارییه‌كان،حکومەتی هەرێمی کوردستان دوو مەرجی هەیە بۆ ئەوەی رۆژانە ٢٥٠ هەزار بەرمیل نەوت رادەستی بەغدا بکات، ئەوانیش دانه‌وه‌ی خەرجی و قەرزی کۆمپانیا نەوتیەکانه له‌لایه‌ن له‌غداوه له‌گه‌ڵ دوباره گه‌ڕاندنه‌وه‌ی نه‌وتی كه‌ركوكه بۆ ژێر دەسه‌ڵاتی خۆی.\nسه‌باره‌ت به گفتوگۆكانی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا، بەپێی زانیارییەکانی راچڵەکین بڕیاره هەفتەی داهاتوو تایبەت بەو پرسە شاندێکی باڵای هەرێمی کوردستان سەردانی بەغدا بكات و لەگەڵ بەرپرسانی حكومه‌تی ناوه‌ندی کۆببنه‌وە و تەوەری سەرکیش پرسی نەوتی هەرێمی کوردستان و به‌شه بودجه‌ی هه‌رێمی كوردستان ده‌بێت.


بەرپرسێکی باڵای جوڵانەوەی نەوەی نوێ هەموو ئەو تۆمەتانە ڕەتدەکاتەوە کە ئەوان لە نەوەی نوێ هەڕەشەی بڵاوکردنەوەی "وێنە و ڤیدیۆی نەشیاو"ی ئەندامپەرلەمانەکانیان کردبێت و پێی وایە کە ئەمەی ئێستا ئەگوزەرێت تەنها قۆناغێکی کاتییە و وەکو حزب تێیئەپەڕێنن.\nبەرپرسی دێسکی عێراقی جوڵانەوەی نەوەی نوێ، هیمداد شاهین لە لێدوانێکیدا بۆ دەنگی ئەمەریکا هەموو ئەو تۆمەتانە ڕەتدەکاتەوە کە گوایە نەوەی نوێ و شاسوار عەبدولواحید هەڕەشەی بڵاوکردنەوەی وێنە و ڤیدیۆی نەشیاویان کردبێت لە ئەندامپەرلەمانەکانیان و دەڵێت "ئێمە دەزگای ئیستیخباراتییمان نییە تاکو خەریکی دەرکردنی ڤیدیۆ و وێنەی نەشیاوی ئەندامپەرلەمانەکانمان بین."\nڕۆژی یەکشەممە هەریەک لە سەرۆکی فراکسیۆنی جوڵانەوەی نەوەی نوێ و ئەندام پەرلەمانی عێراق ڕابون مەعرووف و سەرکەوت شەمسەدین، لە بەیاننامەیەکدا کە بەناوی ئەنجوومەنی باڵای نەوەی نوێ و فراکسیۆنی جووڵانەوەی نەوەی نوێ لە پەرلەمانی عێراق بڵاویان کردبووەوە، ڕەخنەی توندیان ئاراستەی جووڵانەوەکە کرد کە گوایە لەگەڵ بازرگانی و خێزاندا تێکەڵکراوە.\nهیمداد شاهین وتیشی کە ئەو کێشانەی هاتوونەتە پێش هیچ پێشینەیەکی نییە و ئەگەر ئەو ئەندامپەرلەمانانە ئامادە نەبن لەبەردەم لیژنەی لێکۆڵینەوەی جوڵانەوەکەدا، ئەوا بە بڕگەی ٤ی مادەی ١٠ی پەیڕەوی ناوخۆ لە جوڵانەوەکە دوورئەخرێنەوە.\nڕۆژی چوارشەممە، ئەندامپەرلەمانی جوڵانەوەی نەوەی نوێ لە پەرلەمانی کوردستان، شادی نەوزاد، لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا باسی لەوە کرد کە شاسوار عەبدولواحید، سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ لەڕێی نامەوە هەڕەشەی بڵاوکردنەوەی وێنە و ڤیدیۆی نەشیاوی دەستکاریکراوی لێدەکات.


کارۆخ فەهمی: پێش دەوڵەت. بەشی دووەم. – WTARIKURD\nکارۆخ فەهمی: پێش دەوڵەت. بەشی دووەم.\nپەرلەمان وەک شادەماری دەوڵەت.\nهەندێک ڕووداو هەن زۆرگەورن کەچی شۆک درووست ناکەن. هەندێک ڕووداو هەن کە پێویستە ببێتە جێگەی پرسیارو تێڕامان و جۆرێکیتری رووانین، کەچی وەک حاڵەتێکی ئاسایی مامەڵەی دەکەین. ئەو ڕووداوە یەک لەدوا یەکانەی لەم دە ساڵەی دواییدا لە کوردستان ڕوویانداوە، وەک بارەگا سووتاندن، حەڤدەی شوبات، داخستن و سووتاندنی کەناڵی تەلەفزیۆنی، کوژرانی مێردمنداڵان لە خۆپیشادانەکان، کوشتنی چەندین پێشمەرگە لەلایەن داعشەوە بەهۆی کەمتەرخەمی فەرماندەکانیان، برسیکردنی بە بەرنامەی خەڵک لەلایەن ئەم نیوەحکومەتەوە، دۆڕاندنی چەندین میلیار دۆلار بە کۆمپانیا زەبەلاحەکان. هەموو ئەمانە ڕووداوی گەورەن کە لەم دە ساڵەی رابردوودا روویانداوە و شۆکێکی گەورە، پرسیاری جددی، لێکۆڵینەوەو بەدواداچوونی بۆ نەکراوە، بەڵام لە هەموو ئەمانە سەرنجڕاکێشتر داخستنی پەرلەمانە لەلایەن هێزێکی سیاسی دیاریکراوەوە، کە زۆرترین جەدەلی لەبارەوە کراوە بەبێ ئەوەی وەک شۆکێکی سیاسی و کۆمەڵایەتی پرسیاری لەبارەوە بکرێ. کە دەڵێم شۆک مەبەستمە بڵێم پێش داخستن و دوای داخستنی پەرلەمان کۆمەڵگای ئێمە گۆڕانکاری گەورەی تێدا ڕووینەداوە کە پەیوەست بێ پێیەوە. داخستنی پەرلەمان نەبوو بە پرسیار، نەبووەتە جێگەی ڕامان لە دەسەڵاتی سیاسی لەم هەرێمەدا.\nمیللەتێک شەڕی ناوخۆ و مێژوویەکی ناشیرینی لە دیل کوشتن و تاڵان و ماڵسووتاندن هەبێ، ناتوانێ کەرامەتی پەرلەمانەکەی بپارێزێ. میللەتێک لەژێردەستی دەستەیەک فەرهوودچیدا ژیان بگوزەرێنێ، پەرلەمان بۆ ئەو لە باڵەخانەیەک زیاتر مانایەکیتری نیە. ئەم هێزانە هەرکاتێک بیانەوێ وا لە حەشیمەت دەگەیەنن کە ئەم دامەزراوەیە بۆ ئێستا دەستنادات و ئەوەیتر لەئێستادا گرینگتره. کەی بیانەوێ دەتوانن زۆرێک وا تێبگەیەنن کە لە حاڵەتی شەڕدا یاسا مانایەکی نامێنێ. چۆن دەکرێ باسی پرسێکی حەساسی وەک سەرۆکایەتی و داهاتی نەوت بکرێ لە کاتێکدا ئێمە لەگەڵ دڕەندەترین گرووپی تیرۆریستی دونیا لەشەڕداین. واتا هەمیشە بیانوویەک هەیە بۆئەوەی یاسا بێنرخ بکرێ. جوڵاندی هەست و سۆزی خەڵک ناشیرینترین یاریەکە کە ئەم هێزە سیاسیانە بەکاریدەهێنن بۆ بەررژەوەندی حزبی نەک پاڵپشتی نەتەوەیی.\nراستە کورد میللەتێکی شەڕکەرو ئازایە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا میللەتێکە ئێجگار بەسۆز و ساویلەکەیە، لە سینگی جەلادەکانیشیا دڵی منداڵێکی بچکۆلانە لێدەدا کە فریودانی زۆر ئاسانە. میلڵەتێک کە لەگەڵ فیلمی بۆڵیودد و دانانی ئاڵای کوردستان لەسەر باڵەخانەی پارێزگای کەرکووک، قورگی پڕدەبێ لە گریان، فریودانی زۆر ئاسانە. هێندە بەسە هەموو رۆژێک لە شاشەکانەوە دیمەنی سەربڕینی پێشمەرگەیەک یان کیمابارانی هەڵەبجەی نیشانبدەی، ئیدی داخستنی پەرلەمان لای دەبێت بە شتێکی بێ بەها. ناسیۆنالیزم شتەکان بەرەو سەتحیەت دەبات و مەنتیق وەلا دەنێ: من بەس جیاببمەوە لە عێڕاقی عەلی و عومەر، خوایدەکرد بینای پەرلەمان دەبوو بە دەواجن.\nداخستنی ئەم دووساڵەی پەرلەمان هیچی وای لە ژیانی سیاسی و کۆمەڵایەتی ئێمە نەگۆڕیوە. دەنا دەبوو ئێمە وەک میللەتێکی شارستانی بەبێ ئەو هەموو یاسا ژیارییانە نەژین کە پێویستە لە پەرلەمانەوە دەربچن. ئەم داخستنە دەریخست کە ئێمە میللەتێکین پێویستیمان بە یاسا نیە. بەبێ پەرلەمانیش دەتوانین وەک خێڵێکی بەربەری، قەبیلەیەکی تازە دۆزراوەی ناو جەنگەڵەکان بژین. داخستنی پەرلەمان نەک هەر نەبووە بە پرسیار، بەڵکو لایەنێک وەک دەستکەوتێکی مێژوویی سەیریدەکات. وەک چۆن پێشترو لە ناوەڕاستی نەوەدەکاندا هەمان بینای لە دەستی دەرەکی پاراستبوو. کەواتا سووک و سادە پەرلەمان گرینگە، بەڵام هەرکاتێک هێزی سەردەست بەدڵی نەبوو ئیتر هیچ بایەخی نیەو دەبێ دابخرێ. کەیش کاریان پێبوو ئەوا پێویستە کراوەبێ، وەک ئەوە ئێستا دەیبینن هەوڵ بۆ کردنەوەی دەرگاکەی دەدرێ. لەدوای ڕاپەڕینەوە پێموانیە هیچ دامەزراوەیەکیتر جگە لە دادگاو یاسا، بەقەد پەرلەمان سوکایەتی پێکرابێت.\nئێستا کاتی ئەوە ئێمە پرسیار لە داخستنی پەرلەمان بکەین نەک کردنەوەی. بەرلەوەی دانیشتنەکان دەستپێبکەوە بگەڕێینەوە بۆ ئەوڕۆژەی دێگەڵە ڕۆڵی چەتە و ڕێگری بینی. بۆچی ئەوکات پێویست بوو دابخرێ و ئێستا بۆچی پێویستە بکرێتەوە؟ پەرلەمان دووکان و دەرگەی ماڵەکەتان نیە هەرکات حەزت لێبوو دایخەیت و بیکەیتەوە. لەبەر ئەوەی ئەوکات دەیویست کودەتا بکات بۆیە دامانخست، ئێستا پرسێکی گرینگی وەک دەوڵەت دەخوازێ کراوەبێ، ئەوکات عەرشی سەرۆکایەتی لەقکرد، بۆیە دەبوو دابخرێ، ئێستا بۆ درێژەدان بە هەمان کورسی پێویستە کراوەبێ. واتا ئەو سووکایەتیەی لایەنەکان بە پەرلەمانیان کردووە، سەد ساڵ لە حوکمڕانی دیموکراسییانە، سەدەیەک لە دەوڵەتی یاساو ئازادیی ڕەها، ئەو مێژووە ناشیرینە پاک ناکاتەوە.\nلە سەر هەر بستە خاکێکی سەر ئەم زەمینە کە تازە شارستانیەتی گەیشووەتێ، پەرلەمان و ئەو دامەزراوانەی ڕۆڵی پەرلەمان دەبینن، کەس بە موڵکی خۆی و حیزبەکەی نازانێ. پەرلەمان بووکەڵەیەک نیەو کەی ئێمە ویستمان ئەوکات مناڵەکەمان دەتوانێ یاری لەگەڵ بکات. ئەو ڕووداوە دەریدەخا کە ئێمە ئەوەندەی لە میرنشین و سیستمی پاشایەتییەوە نزیکین، نیوئەوەندە لە هەرێمێکی دیموکراسی و یاسایی نزیک نین. کە دەڵێم داخستنی پەرلەمان پرسیاری درووستنەکردووە، مەبەست لێی پرسیارە لە بوونیادی سیاسیی لەم هەرێمە. تێگەیشتن و پرسیارە لەو داینەمۆ ترسناکەی حزبی سیاسی دەجوڵێنێ. سیستمێک کە ئیشی سەرەکی کوشتنی پرسیارە لەلای رەعیەت. دەسەڵاتێک کە ئیدی کار لەسەر بیرنەکردنەوەو پرسیارنەکردن دەکات. لەم نێوانەدا ئەوەندە خەرقی یاسا دەکرێ، ئەوەندە سووکایەتی بەبەها پیرۆزەکان دەکرێ و لەبەرانبەریدا بەهای موزەیف باڵا دەکرێ، ئەوەندە دونیایەکی تاریکی ترسناک درووستدەکرێ، کە پرسیار لە داخستنی دامەزراوەیەکی شەرعیی باڵا هیچ گرینگییەکی ئەوتۆی نامێنێ.\nداخستنی پەرلەمان نیشانەی پرسیار لەسەر ئەو دەوڵەتە دادەنێ کە لە ئایندەدا درووست دەبێ. ئەم ڕووداوە رێگا خۆشکەرە بۆ هەر هێزێکی دی لە دەوڵەتی ئایندەدا کە سڵ لەوە نەکاتەوە هەمان کردە دووبارە بکاتەوە. ئێمە وەک کۆمەڵێک هێزی ناڕێکی نایاسایی کەڵەگایی دەچینە ناو دەوڵەتەوە. کۆمەڵێک هێزی پەرتەوازەی داغانبوو لەناوەوە دەوڵەتی ئایندە درووستدەکەن. لە دە ساڵی رابردوودا هەرگیز کورد وەک ئێستا پڕ کینە نەبوون بەرانبەر یەکتری. کۆمەڵێک هێز نیازی درووستکردنی دەوڵەتێکیان هەیە کە ئامادەنین وەک هێزی مەدەنی دابنیشن و گفتوگۆ بکەن. ئێمە لەکاتێکدا خەریکین دەوڵەت درووست دەکەین کە حکومەت نیوەی وەزیرەکانی لەماڵەوەن و مووچەی خەڵکی بۆ نادرێ، سەرۆکایەتی هەرێمەکە دوونیایەک ئاڵۆزی درووستکردووە و چەندین ساڵە ئێکسپایەر بووە، پەرلەمان ئەوە حاڵیەتی کە دەیبینن، لە دۆخێکی لەم شێوەیەوەدا دەوڵەتی تازە ئەو بەهەشتە ئارامە نابێ کە بانگەشەی بۆ دەکەن.\nئێمە بەر لە درووستکردنی دەوڵەت، دەبوو ئەو درزە گەورانە نەیەڵین کە لە هەناوی ئەم کۆمەڵگایە درووستبووە. بەرلەوەی خوێنی شەهیدانمان پیشاندەن دەبوو ئاشتەواییان نیشانداباین. بەر لەوەی هەڵەبجەو کیمیاباران و ئەنفالمان بیربخەنەوە، دەبوو زەمینەیەکی شیاویان بۆ دەوڵەت رەخساندبا، لەبری نیشاندانی قارەمانیەتی پێشمەرگە، دەبوو بماندیبا کە پێشمەرگە یەک هێزەو هێزی دەوڵەتە نەک حزب و بنەماڵە.\nبێتامترین و بێماناترین قسەیەک لەم ماوەیه گوێمان لێدەبێ، ئەوەیه کە دەڵێ ئێستا کێشەکان وەلانێن و هەڵیگرن بۆ دوای سەربەخۆیی.\nشێرزاد شێخانی: ئایا یەكێتی شەڕی سوپای عیراق لەوەكالەتی پارتی ئەكات؟\nدکتۆر کەمال میراودەلی: چیرۆكی گزگل پاشا.


لە سۆران ژمارەیەك ئافرەت وەك شوفێر رێزیان لێ گیرا\nلە سنووری شارۆكەی سۆران سەر بە پارێزگەی هەولێر، لێخوڕینی ئۆتۆمبێل لەلایەن ئافرەتانەوە كەمی كردووە و دەرهێنانی مۆڵەتی شۆفێریش زیادی كردووە. سەرۆكی رێكخراوی رۆشنبیری هاتوچۆ لە سۆران دەڵێت، مەبەستمان لەم خوولە گرنگیدانە بە ئافرەتان و زیادبوونی شوفێری ئافرەتە كە وەك پێویست ئافرەتانی سۆران گرنگییان بەو بوارە نەداوە.\nئەمڕۆ سێشەم، تەها مەهدی سەرۆكی رێكخراوی رۆشنبیری هاتوچۆ لە سۆران بە "وشە"ی راگەیاند، ئەمڕۆ بە ئامادەبوونی بەرپرسانی حكوومی و رێكخراوەكانی كۆمەڵی مەدەنی لە رێوڕەسمێكدا كۆتاییمان هێنا بە خوولێكی شوفێری كە 15 رۆژی خایاند، ئافرەتانی سۆران و رواندز توانیان سوودمەند بن و فێری لێخوڕینی ئۆتۆمبێل بن.\nمەبەستمان لەم خوولە گرنگیدانە بە ئافرەتان و زیادبوونی شوفێری ئافرەتە كە وەك پێویست ئافرەتانی سۆران گرنگییان بەو بوارە نەداوە، بۆیە خۆشبەختانە لە خوولی یەكەمدا توانرا 25 ئافرەت ببنە شوفێر، سەرۆكی رێكخراوی رۆشنبیری هاتوچۆ وای گوت.\nلای خۆیەوە رائید دلاوەر لەتیف گوتەبێژی بەڕێوەبەرایەتیی هاتوچۆی سۆران بە "وشە"ی راگەیاند، بە پێی چاودێری ئێمە و رەچاوكردنی شوفێری، لێخوڕینی ئۆتۆمبێل لەلایەن ئافرەتانەوە كەمی كردووە بە بەراورد لەگەڵ ساڵانی پێشتر و بەر لە هەبوونی تەنگەژەی داراییدا.\nئەمە لە كاتێكدایە دەرهێنانی مۆڵەتی شوفێری لەلایەن ئافرەتانەوە زیادی كردووە، گوتەبێژی هاتوچۆی سۆران لەو بارەیەوە، ئاماژەی بەوە دا، ساڵی 2005 بەشی دەرهێنانی مۆڵەتی شۆفێری لە بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی سۆران كراوەتەوە و لەو ماوەیەدا، بە گشتی 64 هەزار و 350 مۆڵەت بە سەرجەم جۆرەكان بۆ هاووڵاتییان دەرهێندراوە، لە ماوەی 12 ساڵی رابردوودا ئافرەتانی دەڤەری سۆران تەنیا شەش هەزار و 210 مۆڵەتییان دەرهێناوە، هاوكات، لە ماوەی هەشت مانگی رابردوو لە سۆران و دەورووبەری 316 ئافرەت مۆڵەتی شۆفێریان پێ دراوە.


منهج التأمل القانوني في مادة أصول القانون\n2019-01-04 (هەینی) [ کۆلێجی یاسا و رامیاری ]\nبه‌سه‌رپه‌رشتی دڵنیایی جۆری کۆلیجى یاساو ڕامیارى ۆركشۆبێكی بە ناونیشانى (منهج التامل القانوني في مادة أصول القانون) پێشكه‌ش كرا.\nڕۆژی پێنجشه‌ممه كاتژمێر یه‌كی پاش نێوه‌رۆ به‌رواری 3 \_1\_2019 به‌ئامادەبوونى به‌شێك له مامۆستایانى زانكۆ ومامۆستایانی كۆليج لە هۆڵی 128ى ته‌لاری C  زانكۆی گه‌شه‌پیـَدانی مرۆیی له چوارچێوه‌ی ۆركشۆبێكدا و گفتوگۆو له سه‌ر (منهج التامل القانوني في مادة أصول القانون) له لایه‌ن به‌رێز تحسین حمه غریب مامۆستا له به‌شی یاسا كرا.\nله‌م ۆركشۆبه‌دا مامۆستای ناوبراو باسى له پرۆگرام و میتۆدی تێرامانی یاسایی وه‌كو میتۆدێکی پەروەردەیی كرد کە پشت بە بیرکردنەوەی گروپی دەبەستێت لە وانەوتنەوەدا کە دامەزرێنەرەکەی لە سەردەمی نوێدا فەیلەسوفی پەروەردەیی ئەمریکایی بەناوبانگ (لیپمانە) ئەم فەیلەسوفە ئەم میتۆدەی بە نوسینی کتێبی لیزای بە ناوبانگ دەست پێکرد کە چیرۆکێکی تێرامانانەی ئەخلاقییە و بۆ زۆرێک لە زمانەکان دونیا وەرگیردرا پاشان خۆی و ھاورێکەی کتێبێکی دوو بەرگیان نووسی ۆ شێوازی وتنەوەی ئەو کتێتبە\nئێمەش ئەو میتۆدەمان بە دەستکاریەوە ھێنا بۆ یاسا و ئەم سال لەگەڵ خوێندکارەکانی قۆناغی یەکی یاسا تا ئیستاش بەردەوامین لە جێبەجێکردنی: کە مامۆستا تەنھا رۆلی پارێزەری ھەیە لە بابەتەکەدا و میتۆدەکە بە چیرۆکێک دەست پێدەکات و بە دریژایی وەرزی خوێندن بەردەوام دەبێت ئەو چیرۆکە لای ئێمە چیرۆکی یەکێک لە خوێندکارەکانی قۆناغی یەکی یاسایەو ناوی (لاوە)یە لە چیرۆکەکەدا بابەتە بنەرەتییەکانی یاسای تێدا باس کراوەو و ھەر جارەی یەکێک لە خوێندکارەکان یەکێک لە بەشەکنی لە ماوەی دە خولەکدا دەخوێێتەوە و ئەوانی دیش گوێ دەگرن و تێدەرامێن و راکانی خۆیان لەسەر بابەتەکە دەڵێن و مامۆستاش راکان لەسەر تەختەسپییەکە دەنووسێت و پاشان لە رێگەی کۆمەلێک پرسارەوە مامۆستا رینمونی لە بابەتە سەرەکییەکە دەکات و خوێندکارەکانیش دەچنە ناو تیرامانی زیندوو و قووڵەوە.


تەنگژەی فاکتییشیەس چییه؟\nتەنگژەی فاکتیشیەس پەشێویەکی دەرونیە کە تاک نیشانەی نەخۆشی هەڵدەبەستێت، و یان زیادەڕەوی تێدا دەکات، تا ڕۆڵی نەخۆش ببینێت و گرنگی پێبدرێت، یاخود نیشانەی نەخۆشی لە کەسێکی نزیکی دروست دەکات تا سود لە نەخۆشبینینیەکەی ببینێت و لە نەخۆشخانە گرنگی پێبدرێت و یان لەناو کەس و کار و کۆمەڵگا گرنگی پێبدرێت، دكتۆر هێمن پزیشکی دەرونی له‌م بابه‌ته‌دا ڕونكردنه‌وه‌ی ته‌واو له‌سه‌ر ئه‌م حاڵه‌ته ده‌رونیه ده‌دات.\nبۆ نمونە کەسێک دەڵێت کە میز دەکات ئازاری هەیە، و کاتێک پشکنینی میزی بۆ دەنوسرێت خوێن دەکاتە ناو ئەو شوشەیەی کە میزەکەی تێدا دەبات بۆ پشکنین، تا ئەنجامەکەی خراپ بێت. ئەم کەسانە لە ناخەوە پێویستیەکیان هەیە بەوەی کە بەو شێوە ببینرێن و گرنگیان پێبدرێت، بەڵام مەبەستیان بەدەستکەوتنی لایەنی مادی یان دەرباز بوون لە ڕێکاری یاسایی نیە. ئەوانەی کە خۆیان بە نەخۆش دائەنێن بۆ مەرامێکی تایبەتی وەک وەرگرتنی مۆڵەتی نەخۆشی یان قەرەبوکردنەوەی مادی پێ ی دەڵێن ( مالینگەرین).\nئه‌م پزیشكه ده‌شڵێت" ڕۆژێکیان تەلەفونیان بۆ کردم بۆ بینینی کچێکی ١٧ ساڵ، کە میزەکەی خوێنی تیایە، و پشکنینەکانی وەک پشکنینی میز، وێنەی تیشکی و سۆناری ناوسکی لەگەڵ حاڵەتەکەی یەک ناگرێتەوە. پزیشکەکان گومانی ڕاست و دروستیان لە حاڵەتەکەی هەبوو. دوای بینینی نەخۆش و هەڵسەنگاندنی حاڵەتەکەی ئاشکرابوو کە چەندین فشاری دەرونی هەبوو. دوای قسەکردن لەگەڵ دایکی و تێگەیاندنی ئەگەری زۆری فاکتیشیەس، دایکی چاودێری وردی کرد لەکاتی ئامادەکردنی پشکنینی میز و دواتر پێ ی وتم کە کچەکەی لە کانولاکەوە دوو دڵۆپ خوێنی کردوەتە ناو میزەکەیەوە."\nئاشنابوونی دایکان و باوکان لەگەڵ ئەم تەنگژە دەرونیە پێویستە تا لە دەرکەوتنی وەها حاڵەتێک لە منداڵەکانیان ترس و دڵەڕاوکێیان توش نەبێت و پەنا بۆ شتی لاوەکی نەبەن، هەروەها ئاشنابوونی کۆمەڵگە بەشێوەیەکی گشتی پێویستە تا لێکدانەوەی نازانستی بۆ نەکرێت.\nئه‌م بابه‌ته 1548 جار خوێنراوه‌ته‌وه


پێشمەرگەیەکى دەستڕەنگین بە کەلوپەلی سەرەتایی هونەرێکی ناوازە پێشکەش دەکا\nتەواوی میلیشیاكانی حەشدی شەعبی چوونە ناو خۆپیشاندانەكەی سەدر لە بەغدا\nنێچیرڤان بارزانى له‌گه‌ڵ سكرتێرى گشتیى نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان كۆ بووه‌وه\nبه‌ڤیدیۆ.. ته‌قینه‌وه‌یه‌ك له تێكساس ڕووى دا\nدهۆك.. به‌فربارینى چیاى پێرس له چه‌ند دیمه‌نێكدا\nسه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان: دانانى ئاڵاى كوردستان په‌یامه بۆ هه‌موو كوردێك\nشادان قادر 05/07/2019 - 18:37 بڵاوکراوەتەوە لە هەمەجۆر\nسەروان عیسا تەمەن 31 ساڵ، پێشمەرگەیەکی دانیشتووی شارۆچکەی پیرمامە لە سنووری هەولێر، ئەو دەڵێت کە خولیای زۆری بۆ ژینگە و ناوچە شوێنەوارییەکانی کوردستان وایلێکردووە لەکاری دەستیدا ناوچەکانی کوردستان بنەخشێنێت.\nسەروان بۆ (باسنیوز) گوتی:" كارەكانم زیاتر گوزارشت لە سروشتی كوردستان و مێژووی كوردستان دەكەن، وە تا ئێستا چەندین شوینەواری كوردستانم بە بچوكراوەی دروست كردووە، ئەمە جگە لەوەی کە شوێنەواری دارستان و چیام بە بچوكراوەیی دروست كردووە و بەشداری 5 پێشانگەی تیابەتیم کردووە و پێشانگەیەکی تایبەت بە کارەکانی خۆشمم کردۆتەوە چەندین دیزاینی خان و پردیشم دروست كردووە".\nگوتیشی: " ئامانجم ئەوەیە کە لە رێگەی پێشمەرگایەتییەوە خزمەت بە خاکی پیرۆزی کوردستانبکەم".\nئاشکرای کرد، چۆنیەتی دروستكرنی كارەكانی لە رووی كەرەستە و كات جیاوازە، دار و فوم و بۆرەك و هاراوەی دار و بەرد ...... هتد، هەموو ئەو کەرەستانەن کە لە کارەکانیدا بەکاریان دەهێنێ و هەندێك لەكارەكانی وەك شوێنەوارەكان كاتی زۆری پێویستە و دەبێت سەردانی شوێنەكە بکات بۆ ئەوەی بتوانێ بەشێوازێكی جوان دروستیان بکات.\nسەروان باسی لە ئەوەش کرد، لە ساڵی 2017 بە جلی پێشمەرگایەتی و بەناوی پێشمەرگەوە بەشداری "پێشانگەی رۆژهەڵاتی ناوەراست بۆ گەشتیاری" بووە کە لەشاری هەولێر بەڕێوەچووە و هەروەها خەڵاتی رێزلێنانی پێ بەخشراوە لەلایەن دەستەی گشتی گەشتوگوزاری هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ساڵی 2018 لە بەرێوبەرایەتی گشتی پۆلیسی هەرێم من بەناوی پێشمەرگەوە بەشداری پێشانگەی هاوبەشی (هیزەکانی پێشمەرگە و پۆلیس و گروپی ماموستایان)ی کردووە و خەڵاتی رێزلێنانی پێ بەخشراوە لە لایەن بەریوەبەری گشتی پۆلیسی هەرێمەوە، هەروەها وەزارتی پێشمەرگە خەڵاتی رێزلێنانی پێ بە خشیوە کە بۆ یەکێک لە گرینگترین ئەو خەڵاتانەی دەزانێت تا ئستا پێی بەخشراوە.\nڕانیە.. کەسێک کۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا\nڕانیە.. پەردە لەسەر پەیکەری ژینگەدۆستی لادرا\nنوێترین زانیاری سەبارەت بە دامەزراندنی فەرمانبەران لە هەرێمی کوردستان\nشاخەوانانی سەرجەم پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان گەشتێکی زستانە ئەنجام دەدەن\n"لە سلێمانی هەفتانە 20 بۆ 30 خانووی زێدەڕۆ دەڕووخێندرێن"\nسه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان: دانانى ئاڵاى كوردستان په‌یامه بۆ …\nوه‌زاره‌تى دارایی ڕوونكردنه‌وه‌یه‌كى بڵاو كرده‌وه\nبه‌ڤیدیۆ.. خۆپیشاندانه ملیۆنییه‌كه‌ى به‌غدا ده‌ستی پێكرد\nسەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە وەزیری وەرزش و لا…\nھاوپەیمانان بۆ پەرلەمانی کوردستان: بەردەوامین لە ھاوکاریکردن…\nچیرۆکی کچێکی هەڵاتوو لە خێزانەکەی\nساخته و ڕاسته‌قینه له كاریزمادا\nچاکسازی لەنێوان گیرفان و عەقڵدا\nئاواره، بێ له ماڵه‌كه‌ی چی دیكه‌ی…


پشت له‌به‌غدای مایه پووچ،ڕوو له هه‌ولێری مه‌زن - د.محه‌مه‌د خدر مه‌ولود\nبه‌ره‌به‌یانی رۆژی پێنجشه‌ممه 12ی 11ی 2020 له‌په‌رله‌مانی عێراقه‌وه زه‌نگێكی تری مه‌ترسیدار رووبه‌ری خه‌ڵكی خۆراگرو تێكۆشه‌ری هه‌رێمی كوردستان و سه‌ركردایه‌تی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و لایه‌نه سیاسییه‌كانی كوردستان كرایه‌وه و به‌رێككه‌وتنی پێشوه‌خته‌ی په‌رله‌مانتارانی شیعه‌وسوونه‌ی عه‌ره‌بی عێراقی جارێكی تریش ده‌ست برایه‌وه\nبۆ بڕینی بوودجه‌و مووچه .\nئه‌و ئاین و ئۆینه‌ی به‌ره‌به‌یانی ئه‌ورۆژه له‌ژێربنمیچی ده‌زگایه‌كی یاسادانان و یاسادارێژی وه‌ك ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق روویدا ، ڕووداوێك نییه ، وا به‌ئاسانی به‌سه‌ر خه‌ڵكی كوردستان و حكومه‌ته‌كه‌ی گووزه‌ر بكات وهیواو و دڵخۆشی خه‌ڵكه تێكۆشه‌ره‌كه‌ی به‌و نه‌زیرۆكه بداته‌وه كه ده‌ڵێ:(به‌ناردنی شاندێكی دیكه‌ی حكومه‌تی هه‌رێم بۆ به‌غدا و گفتۆگۆكردن ورێككه‌وتن له‌سه‌ر ناردنی نه‌وت و وه‌رگرتنی بوودجه ، ده‌گه‌ینه چاره‌سه‌ر .....تد )\nكه نموونه‌ی ئه‌و نه‌زیرۆكه له‌م سات و رۆژگاره دێنینه‌وه ، ده‌پرسین له‌و جڕت و فڕته‌ی ناردنی شاندی هه‌رێم بۆ به‌غدا تێر نه‌بووین ، یا هێشتا ماومانه بچووكترو بچووكتر خۆمان وێناكه‌ین ..؟\nئه‌رێ كاتی نییه ، سات و رۆژگاری سه‌رۆك ورابه‌ری مه‌زن مسته‌فا بارزانی بێنینه‌وه بیرخۆمان ..؟ ئه‌و سه‌رۆك رابه‌ره مه‌زنه‌ی ده‌یگوت ( كورد سه‌پانی باوكی كه‌س نییه ) ، ئه‌رێ هه‌میشه له به‌غداوه شاند دوای شاندی باڵا بۆی نه ده‌هاته باره‌گای مه‌زنی له چۆمان و ناوپردان ..؟\nئه‌وه‌ی به‌ره‌به‌یانی ئه‌ورۆژه له به‌غدا روویدا به‌یاساكردنی بڕین و نه‌ناردنی بوودجه‌و مووچه‌یه، كه‌له‌سه‌رده‌می مالیكییه‌وه له ساڵی 2014 خراوه‌ته سه‌رهه‌رێمی كوردستان و له‌سه‌رده‌می عه‌بادیش وه‌ك سزاو شه‌ڕپێفرۆشتن به‌كوردستان تووندتر كرایه‌وه.\nده‌بێ خه‌ڵكی كوردستان له‌ڕوانگه‌ی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ی به‌غدا له‌پرۆسه‌ی ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی وشكستی مه‌زنییان له پردێ وسحێلاوه سه‌یری ئه‌م رووداوه‌ی ئه‌مرۆ بكه‌ن وبه هه‌ڵرشتنی ئه‌و ڕق و كینه‌یه‌ی به‌غداش بیبینن كه له‌سه‌ره‌تای ئه‌مساڵه‌وه په‌رله‌مانتارانی كورد نه‌بوونه ژماره‌یه‌ك له ژماره‌كانی كارتی فشاروبریارو یاسای وه‌ده‌رنانی هاوپه‌یمانان له عێراقدا .\nقسه له‌سه‌ر سزا و تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌یه‌ی به‌غدایه ، نه‌ك تووك نه‌رمی و بێ مرووه‌تی هێزی هاوپه‌یمانان به‌گشتی و ئه‌مریكای دۆناڵد تڕه‌مه‌پ به‌تایبه‌تی .\nئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ 12-11-2020 له‌به‌غدا روویدا پێشێلكردنی یه‌كجاره‌كی هه‌موو بنه‌ماكانی هاوبه‌شی و پێكه‌وه‌بوون ورێككه‌وتنه‌كانه ، ته‌نیا مه‌به‌ست لێیی ته‌نگپێ هه‌ڵچین و شه‌ڕپێفرۆشتنی كاتیی نییه ، به‌ڵكو ئه‌وه هێزی راسته‌قینه‌ی شاراوه‌ی هزری باڵاده‌ستی و شۆفینیه‌تی ئه‌وانه ، له‌ساته‌كانی باڵاده‌ست بوون و تێكه‌ڵبوونی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی شیعه‌و شیعه ، سوونه وشیعه ئاوا سه‌رهه‌ڵده‌دات و پڕده‌ده‌نه كوردستان و كورد كه له بنه‌چه‌وه چاویان به پێشكه‌وتن وبوژانه‌وه‌كانی ئه‌و مێرگه ئارامه خۆشگوزه‌رانه ، فره ئایین و فره نه‌ته‌وه و مۆزایكه هه‌ره‌جوانه‌ی ناوچه‌كه هه‌ڵنه‌هاتووه‌و وهه‌ڵنایێ .\nئه‌وان هه‌ر له‌هزری ئه‌نفالكردن وجینۆسایدكردنمان وه‌ك هاووڵاتی پله دووی بن ده‌ست و ژێرده‌سته له‌كوردستان و خه‌ڵكه‌كه‌یان ڕوانییوه و ده‌ڕوانن .\nگه‌ر له عێراقی كۆندا،به هزری ئه‌نفال وجینۆسایدكردن سزای خه‌لكی كوردستانیان دابێ ، واله عێراقی تازه‌ی دوای به‌عس به‌سزای برسیكردن و گه‌مارۆیی ئابووری درێژه به هزره باڵاشۆفینییه‌كه ده‌ده‌ن .\nوا خه‌ریكه ده‌بێت به‌سه‌ده‌یه‌كی ته‌واو،عێراقی عه‌ره‌بی له‌سۆنگه‌ی هێزو ژماره و خۆباڵاو خۆ به‌ده‌سه‌ڵات بین ، سیاسه‌تی( سزادان و تاوانباركردنی) كوردستان و كوردی عێراق بێ په‌روا پیاده ده‌كات .\nله‌سۆنگه‌ی ئه‌و سیاسه‌ته‌وه‌ش خه‌ریكه تاكی كورد و كۆمه‌ڵگای كوردستانی به‌ره‌و تاك و كۆمه‌ڵگایه‌كی سادی – مازۆخی ده‌چێت و له بێ ده‌نگی و چاوپۆشێین و نوزانه‌وه‌مان بۆ(برایه‌تی كوردوعه‌ره‌ب) وناورانه‌وه‌مان بۆ(عێراقی یه‌كگرتوو) ،\nچێژله ئازاردان و سزادانمان وه‌رده‌گرین و تاك و كۆمه‌لگایه‌كی ده‌روون شێواو شپرزه‌ی سادۆماسۆشیزم – مان لێ ده‌رده‌چێ .\nئیدی به‌سه ، ده‌ره‌نگه زوونییه ، تا شیرازه‌ی پێكاته‌ی كۆمه‌ڵ و خێزان و ته‌واوی كۆمه‌ڵگای كوردستان تێكنه‌چووه ، تا بنه‌مای ئابووریی وژیانی پێكه‌ویی كۆمه‌ڵ و كۆمه‌ڵگا ته‌واو شپرزه نه‌بووه با یه‌ك ده‌ست و یه‌ك ده‌نگ و یه‌ك ره‌نگ به‌تووندی بێینه‌ده‌نگ و پێوه‌رو بیبینمان بۆ ئه‌وان (نه‌شیری حوشتر، نه‌دیداری به‌غدا) بێیت .\nئیدی به‌سه ، دره‌نگه زوو نییه ،وا كاتی هات ده‌بێ هه‌ولێری مه‌زن بێ باك له‌م وله‌و و له‌ویتر ، سنوورێك بۆ به‌غدای مایه پووچ دابنێت.


تەمەنی خەریکە دەچێتە سەرو 85 ساڵ، لە کۆڵانێکی تەنگەبەر و خانویەکی کۆنی بەشە مێژویییەکەی شاری نەجەفدا ژیانێکی سادە بەسەردەبات، کەچی فەتوا و رێنماییە نوسراوەکانی لە عێراقدا بێ چەند و چون حوکمی قانونیان هەیە. هەرکاتێک بیەوێت دەتوانێت بەئاسانی بڕگەكانی دەستوریش پەکبخات، ئەو پیاوە، ئایەتوڵڵا عەلی سیستانییە.\nلە ئێرانەوە بۆ عێراق\nرەنگە ئایەتوڵڵا سیستانی وەک مەرجەعی کۆچکردو موحسین ئەلحەکیم (1970 مردوە) خاوەن کەسایەتییەکی کاریزماتیک و باکگراوندێکی ئاینیی گەورە نەبێت، بەو پێیەی لە بنەماڵەیەکی زۆر ناسراوی نەجەفیی نییە و لە شاری مەشهەدی ئێرانەوە هاتوە، بەڵام لە سەردەمی مەرجەعییەتی ئەمدا شیعەی عێراق لە دۆخی چەوسانەوەو تەنگپێهەڵچنینەوە پەڕینەوە بۆ سەر تەختی حوکمڕانیی بەغدا. لەم گۆڕانە مێژوییەدا کە لە عێراق رویدا، سیستانی شەڕەفی مامانێتیکردنی لەداییکبونی ئەم حوکمڕانییە شیعییەی ئێستای پێ بڕا. ئەمە لەکاتێکدا مەرجەعەکەی پێش خۆی کە گەورە مامۆستا و پەروەردەکاری بو، ئەبولقاسمی خوئی، لە دەمی راپەڕینە جەماوەرییەکەی 1991ی باشوری عێراقدا بەتۆبزی لە نەجەفەوە برا بۆ دیداری سەدام حسێن، لەسەر تەلەفزیۆنی عێراقیش فەتوای پێدرا کە ئەو ڕاپەرینە فیتنە و کاری ئاژاوەچییەکانە و دەبێت بەزویی کۆتایی پێ بهێندرێت، بەمەش گەنجە شیعە خوێن ـ گەرم و راپەڕیوەکانی لە خۆی تۆراند و وێنە پیرۆزەکەی وەک رێبەری دین و دونیای شیعە کەمێک شێوا.\nهەمو ئەو گێڕانەوانەی لە ناوەندی شیعییدا هەن لەبارەی منداڵیی و پێگەیشتن و دەرکەوتنی سیستانییەوە وەک هەمان ئەو چیڕۆکانەن کە لەبارەی کەسانی هەڵکەوتو و بەهرەدار و داناوە بیستراون. لە زیرەکیی و قوڵبونەوە لە بیرکردنەوە و بێمنەتیی لە بەرژەوەندییە دونیاییەکاندا. ئەو دروست لە 1951دا هاتۆتە عێراق، تا ئێستاش هەڵگری رەگەزنامەی ئەم وڵاتە نییە، بەڵام ئێرانیبونەکەی و نەبونی رەگەزنامەی عێراقیی نەبوەتە رێگر لەبەردەم ئەوەی ببێتە خاوەنی قسەی یەکەم و کۆتایی لە کاروبارەکانی وڵاتدا. هەرچەندە دوای 2003 پێشنیازکرا رەگەزنامەی عێراقیی بدرێتە سیستانی، بەڵام ناوبراو ئەم باسەی رەتکردەوە و وەک زۆر شتی دیکە بەبێدەنگی کوشتی بۆ ئەوەی مۆرکی نێونەتەوەییی دین و مەزهەب وەک خۆی بمێنێتەوە و هەواداران و پەیڕەوکەرانی لە ئێران و وڵاتانی دیکەی دونیا هەڵویستەکانی پەیوەستنەکەنەوە بە رەگەزنامەکەیەوە. جگە لەمەش ئەگەر کەسێک 35 ساڵی ژیانی لەژێر دەستی ئاسنینی رژێمی بەعسدا بەبێ رەگەزنامە بەئاسایی گوزەراندبێت ئێستا چ پێویستی بە رەگەزنامەی عێراق هەیە لە کاتێکدا شەش ساڵی تەواوە وەک ناڕەزاییەک لە کارەکانیان دەرگای ماڵەکەی لەسەر سەرۆک کۆمار، سەرۆک وەزیران، سەرۆک پارلەمان، وەزیرەکانی عێراق داخستوە و هەمویان ئاواتەخوازن دەرگایان لێ بکاتەوە تا لەڕێی دیداری ئەوەوە، وێنەی خۆیان لەبەر چاوی پێکهاتەی زۆرینەی عێراق جوان بکەن.\nدەرکەوتنی وەک مەرجەعی باڵا\nهەرچەندە ناوبانگی سیستانیی زیاتر دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمەکانی پاش مەرگی ئایەتوڵڵا خوئیی گەورە مەرجەعی شیعە (1992) و نوێژکردنی سیستانی لەسەر تەرمەکەی لەناو مەزاری ئیمام عەلییدا، بەڵام تا هەردوو شەرعزانی شیعەی هاوئاستی خۆی کە لە نەجەف بون، مورتەزا بروجەردی و میرزا عەلی غرەوی، لە 1998 دا تیرۆر نەکران، سیستانی نەبوە مەرجەعی باڵا. سەرەڕای ئەوەی لەنێوان 1998 ـ 2003 سیستانی هیچ چالاکییەکی نەبوە و تەنانەت دەرگای فەتوادان و میوانداریکردنی خەڵکیشی داخستوە، بەڵام لەگەڵ روخانی رژێمدا (2003) وەکو بەهێزترین پیاوی عێراق لەگەڵ نەتەوە یەکگرتوەکان و حاکمی مەدەنیی ئەمەریکا لە عێراق، پۆڵ بریمەر، لەسەر دانانی دەستور و ئەنجامدانی هەڵبژاردن و دیاریکردنی سەرۆک وەزیران، کەوتوەتە دانوستان و بیروڕا گۆڕینەوە. لە دەمی هەڵبژاردنە گشتییەکەی 2004ـ 2005یشدا سەرپەرشتیی پێکهێنانی ئیئتیلافێکی یەکگرتوی شیعیی کرد کە بەهاوکاریی کورد و بەشێوەی هەمیشەیی پۆستی سەرۆکایەتیی وەزیران و جومگە گرنگەکانی دیکەی حوکمڕانیی عێراقی گرتەدەست. ئەم دەسەڵاتە مەعنەویی و هێزە گەورەیەی سیستانییش هەڵقوڵاوی بایەخپێدانی خوئی مامۆستای و ئەمری واقیعە وەک کەسی یەکەمی حەوزەی ئایینیی نەجەف کە مێژوی دامەزراندنی دەگەڕێتەوە بۆ ناوەڕاستی سەدەی پێنجەمی کۆچیی. لە ئێستاشدا سیستانی جگە لە عێراق لە ئێران، هیند، پاکستان، لەناو شیعەکانی سعودیە و وڵاتانی کەنداو، هەردو ئەمەریکا و ئوستورالیا بە ملیۆنەها کەس بە مەرجەعی تەقلیدی خۆیانی دەزانن و پەیڕەوی لە فەتوا و ئیجتیهادە فیقهییەکانی دەکەن.\nململانێی نفوز و داهات\nلە ئێستادا سیستانی بە "مەرجەعی باڵای تایفەی ئیمامی" دەناسرێت لە سەرانسەری جیهاندا، بەڵام تاقە مەرجەعی بێڕکابەر نییە و لە پەنا سیستانییدا شیعەکان چەندین مەرجەعی دیکەی گەورەی تەقلیدیان لە عێراق، ئێران و لوبنان هەیە. لەئایینزای شیعەدا مەرجەع جگە لە فەتوای ئایینیی، ئیدارەکردنی "مافە شەرعییەکان"یشی بە دەستە کە بریتییە لە کۆکردنەوەی زەکات و سەدەقە، ئیدارەکردنی ئەوقاف، خاوەندارێتی داراییی گشتیی (الٲموال العامە)، جگە لەمانەش هەمو تاکێکی شیعەش دەبێ پابەندبێت بەوەی ساڵانە پێنج یەکی (خمس)ی داهاتەکەی رادەستی خەزێنەی ئەو مەرجەعییەتە بکات کە شوێن فەتوا و رێنماییەکانی دەکەوێت. کۆی قەبارەی ئەم داهاتانەش دەگەنە ملیۆنەها و ملیارەها دۆلار و بەشێکن لە هۆکاری ناواخن و پشت پەردەی ململانێی مەرجەعەکانی تەقلید، چونکە سەرجەمیان لە پێشبڕکێی بەخشینەوەی پارە و دروستکردنی پڕۆژە و پەیداکردنی شوێن پێ هەڵگری زیاتر دان. زۆرجاریش باڵادەستی بۆ دەوڵەمەندترینیانە وەک ئەوەی کە ئێستا عەلی خامنەیی دەیەوێت لەڕێی زیادکردنی موچەی فەقێکانی حەوزەی هەواداری (مقلد) خۆیەوە لە شاری نەجەف جێگە بە نانە دەروێشییەکەی سیستانی لێژ بکات.\nلەسەر ئاستی عێراق هیچ مەرجەعێک رکابەریی سیستانی پێ ناکرێت لە پارە و داهاتدا بەو پێیەی گەورە مەرجەعی باڵا و خاوەن زۆرترین هەوادارە، بەڵام لەسەر ئاستەکانی دی بەدور نییە لە رەخنە و ناڕەزایی و هەمیشە پرسیاری ئەوە دەکرێت چۆن سیستانی بەسەلامەت لە دەستی بەعس دەرچوە لە کاتێکدا زۆربەی ئایەتوڵڵا و شەرعزانەکانی دی هاوڕێ و هاوئاستی ئەو تیرۆر یان ئیعدام کراون. پێگەی فەرمی نوسینگەی سیستانی لە میانەی ژیاننامەی ناوبراودا پارێزگاریکردن لە مانەوەی حەوزەی ئایینیی شیعە بە دەستکەوتی جیهاد و خۆڕاگریی سیستانی لە قەڵەم دەدات. لە تێکڕای 35 ساڵی تەمەنیدا لەژێر دەستەڵاتی بەعس، سیستانی تەنها لە راپەڕینەکەی 1991دا ماوەیەک لە ئوتێل دەستبەسەرکراوە. بە قەولی نوسینگەکەشی "دواتر بە بەرەکەتی ئالوبەیت ئازادبوە". هەروەها بانگەشەی ئەوەش دەکات کە بەڵگەنامەکان دەریدەخەن چەندینجار پلانی تیرۆرکردنی داندراوە بەڵام "فێڵی خودا پێش فێڵی پیلان گێڕان کەوتوە". پێدەچێت ئەم بانگەشەی نوسینگەی سیستانی جێگەی بڕوای تەواوی جەماوەری شیعە نەبێت، چونکە هەندێکجار هەوادار و ئۆرگانەکانی نزیک لەم مەرجەعە ناچار بون باس لەوە بکەن لە کۆی 12 ئیمامی مەعسومی شیعە تەنها حوسێن و مەهدی دژی رژێمی حوکمڕانی سەردەمی خۆیان راپەڕیون، "تەنانەت ئیمام حوسێنیش بۆ چاکسازیی هات بۆ عێراق نەک بۆ روخاندنی حوکمی یەزید لە شام"، ئیتر بۆچی سیستانی جاڕی یاخیبون بدات لە دژی سەدام؟ بە لای ئەوانەوە گرنگ پاراستن و سەروکاریکردنی حەوزەی ئایینیی بوە کە کانیاوی شیعەگەرییە نەک شۆڕش و سیاسەت و بەرەنگاریکردنی رژێم.\nمەرجەعیەتی بێدەنگ و مەرجەعیەتی گۆیا (بوێژ)\nبەپێی پۆلێنی شیعەناسەکان مەرجەعیەتی سیستانی گوزارشتە لە جۆرە مەرجەعیەتێک کە لە ئەدەبییاتی نوێی هەندێک لە پەیڕەوانی مەزهەبی شیعییدا پێیدەگوترێت "بێدەنگ ـ صامت"، ئەم تەرزە شیعەگەرییەش زیاتر لە تەسەوف و کەنارگرتنەوە نزیکە. وا ناسراوە کە زۆربەی پرسەکان بەبێدەنگیی بەڕێدەکات لەپێناو سەلامەتیی مەزهەبدا. بەرانبەر بەمەش رەوتێکی شیعەگەریی شۆڕشگێڕ هەن کە بە گۆیا (بوێژ) ناسراون، ئەمانە جگە لە ئایینداریی و خوێندنی حەوزە، کار بۆ هاتنەکایەی دەوڵەتی ئیسلامییش دەکەن و لەسەر دەستی محەمەد باقر سەدر (دامەزرێنەری حیزبی دەعوە) رەنگڕێژیی بۆ کراوە. لەسەر دەستی خزمەکەشی محەمەد سادق سەدر (باوکی موقتەدا و مامۆستای رێبەری روحیی حیزبی فەزیلە محەمەد یەعقوبی) دەرکەوتوە و ناسراوە، ئەنجامیش بوەتە هۆی لەسێدارەدانی سەدری یەکەم (1980) و تیرۆرکردنی سەدری دوەم و موستەفا و موئەمەلی کوڕی (1998). هەرچەندە ساڵانێکی زۆر ئەم بابەتە تەوەرەی سەرەکیی گفتوگۆکانی شەقامی شیعیی بو، بەڵام پاش ئەوەی مەرجەعییەتی سیستانی مینبەری سەحنی حوسەینی کەربەلای کردە دەلاقەیەک بۆ شەنوکەوی هەفتانەی بارودۆخی عێراق، چی دی مانایەک بۆ چەمکی "مەرجەعییەتی بێدەنگ" نەمایەوە، بەتایبەت بەم دواییانە کە سیستانی زنجیرەیەک هەڵوێستی بنبڕ و جومگەیی راگەیاند کە دیارترینیان بریتی بو لە پێداگریی لەسەر گۆڕینی مالیکی، فەتوادانی بۆ جیهاد لەدژی داعش و پێکهێنانی حەشدی شەعبیی، پێداگریی بەردەوام لەسەر پێویستیی ریفۆرم لەسەرجەم کەرتەکانی وڵات، لە ئێستادا هەندێک پێیانوایە ئەگەر مەرجەعییەتی سیستانی نەبوایە کە سەدرییەکان و حیزبی دەعوە و فەزیلە بە کلاسیکی ناوی دەبەن، ئەوا داعش حوکمڕانیی شیعەی لە عێراق دەکردە بەشێک لە مێژو لە کاتێکدا ئەوان کە خۆیان بە شۆڕشگێڕ دەزانن نەیانتوانی بەرگریی لە خاکی عێراق بکەن. ئەمەش تای تەرازوەکەی بە لای سیستانییدا لاسەنگ کردوە.


163 جار بینراوە 2/6/2019 12:24 PM\nوەزیرى ناوخۆى ئوسترالیا، پیتەر داتن، لە کۆنگرەیەکى ڕۆژنامەنوسیدا ڕایگەیاند لە ژێر دەسەڵاتى حکومەتى ئێستاى ئوسترالیا بەسەرۆکایەتى سکۆت مۆریسن کە دووبارە هەڵبژاردراوەتەوە بۆ سەرۆکایەتیکردنى کابینەى نوێى حکومەتى ئەو ووڵاتە، ئوسترالیا ڕێوشوێنە توندەکانى پاراستنى سنورەکانى ئوسترالیا خاو ناکەنەوە و هەر کەسێک بیەوێت بە قاچاخ و بە بەلەم ڕوو لە ئوسترالیا بکات، دەستگیردەکرێت و ڕەوانەى ووڵاتى خۆى دەکرێتەوە.\nهەر لەو کۆنگرە ڕۆژنامەنوسیەدا، وەزیرى ناوخۆى ئوسترالیا باسى دەستگیرکردنى بەلەمێکى قاچاخى کۆچبەران کرد کە بەودوایانە ڕووى لە ئوسترالیا کردووە و 20 سەرنشینى بەڕەگەز سریلانکى تێدابووە کە سەرجەمیان دەستگیرکراون و ڕەوانەى سریلانکا کراونەتەوە.\nهاوکات، وەزیرى ناوخۆى ئوسترالیا داواى لە پارتى کرێکارانى ئوسترالیا کرد کە لە ئێستادا لەبەرەى ئۆپۆزیسیۆنن کە لە پەرلەمان پشتگیریان بکەن بۆ هەڵوەشانەوەى یاساى گواستنەوەى پەنابەرانى دوورگەکانى ناورۆ و پاپانیوگینا بۆ ئوسترالیا کە پێشتر بەمەبەستى وەرگرتنى چارەسەرى تەندروستى بۆ ئەو پەنابەرانە لە ئوسترالیا دەرکراوە.


Diplomatic Magazine | چۆن ڕێبەری باڵا هەڵدەبژێردرێت؟\nخامنەيیی كە تەمەنی 81 ساڵە، بەرزترین پۆستی سیاسی لەسەر ئاستی رۆژهەلاتی ناوەڕاست و جیهان بەڕێوە دەبات، بۆیە ئەو كەسەی دوای ئەو پۆستەكە وەردەگرێت، لەسەر ئاستی ناوچەكە و جیهان گرنگیەكی زۆری دەبێت.\nئایەتوڵڵا خامەنەئی لە سەرهەڵدانی شۆرشی ئیسلامی ئێران لە ساڵی 1979ەوە، تاكو ئێستا دووەمین كەسە كە ئەو پۆستەی وەرگرتبێت، هەڵبژاردنی ڕێبەر لە لایەن دەستەیەكی 88 پیاوی ئاینیەوە دەبێت، كە بە دەستەی ئەنجومەنی شارەزایان ناسراوە.\nهەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجومەنی شارەزایانیش هەر هەشت ساڵ جارێك لەلایەن ئێرانیەكانەوە هەڵدەبژێردرێن، بەڵام كاندیدەكانی ئەنجومەنەكە دەبێت رەزامەندی ئەنجومەنی سیانەی دەستور وەربگرن، ئەندامانی ئەنجومەنی سیانەش، بەشێوەیەكی راستەوخۆ یان ناراستەوخۆ لەلایەن ڕێبەری باڵاوە هەڵدەبژێردرێن، بۆیە ڕێبەری باڵا لەهەردوو دەستەكەدا خاوەن نفوزێكی زۆرە.\nلە ماوەی سێ دەیەی ڕابردوو، عەلی خامەنەئی هەوڵی سەركەوتنی پارێزگارانی لەو ئەنجومەنانە داوە، كە جێگرەوەكەی دیاری دەكەن، هەر كەسێكیش بە ڕێبەری باڵا هەڵبژێردرێت، ئەوا بە درێژایی تەمەنی لەو پۆستەدا دەمێنێتەوە.\nبەپێی دەستوری ئێران، پێویستە ڕێبەری باڵا پلەكەی ئایەتوڵڵا بێت، ئەمەش واتای ئەوەیە كە كەسایەتیەكی ئاینی لەسەر مەزهەبی شیعە دەبێتە ڕێبەر.\nبەڵام كاتێك خامەنەئیی هەڵبژێردرا، پلەكەی نەگەیشتبووە ئایەتوڵڵا، بۆیە یاساكان گۆڕانكاریان تێدا كرا، بۆ ئەوەی بتوانێت ئەو پۆستە وەربگرێت، لەبەر ئەوە دەكرێت یاسای هەڵبژاردنی ڕێبەری نوێ دەستكاری بكرێت.\nگرنگی ڕێبەر لە چیدایە؟\nڕێبەری باڵا خاوەن دەسەڵاتێكی ڕەهایە لە ئێران، وتەكانی لەسەر چەندین پرس یەكلاكەرەوەیە، سیاسەت و ئاراستەی وڵات بەرامبەر جیهانی دەرەوە دادەنێت.\nئێران لەسەر ئاستی جیهان بەهێزترین دەوڵەتی شیعەیە، كە ئەمەش عەلی خامەنەئی ڕۆڵیكی بەرچاوی تێدا بینیوە، هەروەها هەوڵیشی داوە، كە لە رۆژهەلاتی ناوەراست نفوزی وڵاتەكەی فراوان بكات.\nكێ دەبێتە ڕێبەری باڵا؟\nبۆ ئەویە ڕێبەری نوێ هەمان لایەنداری سیاسی هەبێت، خامەنەئی لە ڕێگای چەندین تۆڕی پەیوەندیدا هەوڵی داوە نفوزی خۆی لەنێو لایەندارانی و ئەندامانی دیكەی دەستە و دەزگاكانی دەوڵەت بەتایبەت سوپای پاسداران فراوان بكات.\nئەوەش ڕوونە كە سوپای پاسداران ڕێگا نادات كەسێك ببێتە ڕێبەری باڵا ئەگەر بۆ ئەو پۆستە گونجاو نەبێت.\nهەرچەندە باس لە چەندین كەسایەتی دەكرێت كە دەبنە ڕێبەری باڵا، بەڵام عەلی خامەنەئیی ویستی لەسەر دوو كەس هەیە، ئەوانیش موجەتەبەی كوڕی، یان ئیبراهیم رەئیسی سەرۆكی ئەنجومەنی دادوەری ئێرانە.\nهەروەها هەریەكە لە صادق لاریجانی و حەسە روحانی سەرۆكی ئێستا دەیانەوێت پۆستی ڕێبەری باڵا وەربگرن.\nموجتەبە خامنەئی كێیە؟\nموجتەبە خامەنەئی كوڕی عەلی خامەنەئیی ڕێبەری باڵای كۆماری ئیسلامی ئێرانە و تەمەنی 51 ساڵە، لە شاری مەشهەدی ئاینی لەدایك بووە، ئەویش هاوشێوەی باوكی كەسایەتیەكی ئاینیە، بەڵام خاڵی نهێنی زۆرە.\nئەو لەكاتی سەركوتكردنی خۆپیشاندانەكانی ساڵی 2009 تیشكی زیاتری خرایە سەر و ناوی دەركەوت، دەڵێن بەرپرسی یەكەمی سەركوتكارییەكانە.\nهەرچەندە خامەنەئیی پاشا نیە و ناتوانێت بەئاسانی پۆستەكەی ڕادەستی كوڕەكەی بكات، بەڵام موجتەبە لەنێو دامەزراوە توندەكان خاوەن نفوزێكی زۆرە، وەك نوسینگەی ڕێبەری بەهێز، كە سەرپەرشتی دەستەی دەستورییەكان دەكات.\nموجتەبە ئەگەر هات و ڕەزامەندی سوپای پاسدارانی وەرگرت، ئەوا ڕۆڵێكی گرنگی دەبێت لەوەی كە رێكارە یاساییەكانیش لە بەرژەوەندی ئەودا بێت.\nئیبراهیم رەئیسی كێیە؟\nئەم پیاوە ئاینیە تەمەن 60 ساڵە لە شاری مەشهەد لە دایك بووە، دەوترێت تاكە كاندیدە كە چانسی ئەوەی هەبێت جێگای خامەنەئی بگرێتەوە، هیچ لەبارەی ویستی ئەوەوە باس نەكراوە، كە حەز بكات ببێتە ڕێبەری باڵا، چەندین رۆڵی لە دامەزراوەكانی دەوڵەتدا پێدراوە، بۆ ئەوەی ئامادە بێت بۆ وەرگرتنی پۆستەكە، وەك پۆستی دادوەریی و جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی شارەزایان.\nئیبراهیم رەئیسی ناوی لە پێشێلكارانی مافەكانی مرۆڤدا هەیە، بەتایبەت لە ئەنجامدانی لەسێدارانی بەكۆمەڵ لە ساڵی 1988دا، كە ئەمەش بووە هۆی ئەوەی جەماوەرێكی كەمی هەبێت، هەرچەندە لە ساڵی 2017 هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی دۆراند، بەڵام ڕێبەری باڵا كردیە سەرۆكی دەسەڵاتی دادوەری.\nلەدوای وەرگرتنی ئەو پۆستە لە میدیاكانەوە ئامادەیی هەیە، كە پێی دەوترێت" جەنگی دژی گەندەڵی".


پێنتاگۆن: لە ساڵی 2019 دا هێزەکانی ئەمەریکا نزیکەی 130 هاوڵاتی مەدەنییان کوشتووە\nلە ڕاپۆرتێکی وەزارەتی بەرگری ئەمەریکا ( پێنتاگۆن ) دا هاتووە ساڵی ڕابردوو لەمیانەی ئەرکە سەربازییەکانی ئەمەریکادا لە عێراق و سوریا و ئەفغانستان و سۆماڵ نزیکەی 130 هاوڵاتی مەدەنی کوژراون و 91 کەسی دیکە برینداربوون. ئەم ژمارەیەش زۆر کەمترە لەو ژمارەیەی ڕێکخراوە چاودێرییەکان ئاماژەیان پێداوە.\nلە ڕاپۆرتەکەدا کە دەست ڕۆیتەرز کەوتووە و نزیکەی 20 پەڕەیە ئاماژە بەوە دەدات ساڵی ڕابردوو لەمیانەی ئەرکە سەربازییە ئاسمانی و پیادەکانی هێزەکانی ئەمەریکادا لە ئەفغانستان 108 هاوڵاتی مەدەنی کوژراون، لەکاتێکدا لە عێراق و سوریا 22 کەس و لە سۆماڵیش تەنها دوو کەس کوژراون.\nوەزارەتەکە ئەوەشی خستەڕوو هیچ هاوڵاتیەکی مەدەنی لە لیبیا و یەمەن نەکوژراون.\nلە ڕاپۆرتەکەی وەزارەتی بەرگری ئەمەریکادا هاتووە دەڵێت " سەرەڕای ئەوەی کوژرانی هاوڵاتیانی مەدەنی کارەساتێکە ناتوانرێت لە جەنگدا خۆتی لێبەدووربگریت، سوپای ئەمەریکا تەواو پابەندە بە دانانی سنوورێک بۆ کوژرانی هاوڵاتیانی مەدەنی."\nسوپای ئەمەریکا دانیشی بەوەدانا کە ڕاپۆرتەکانی سەبارەت بە ئاماری کوژراوانی هاوڵاتیانی مەدەنی جیاوازە لە ڕاپۆرتەکانی ڕێکخراوە ناحکومیەکان، وتی پێدەچێت هۆکاری ئەوە بگەڕێتەوە بۆ جیاوازییەکان لە جۆرێتی ئەو زانیارییانەی بەرکارهێندراون.


🎥 ئازاد مستەفا Альбомы\n📅 Добавлен May 5 2013 3:48PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 24,601\n... [ Больше... 👁] ✖ ✖ 45 0 ✔ 78% ✍ H.B. 5-5-2013 15:48:30\n🎥 ئەنفال Альбомы\n📅 Добавлен May 5 2013 3:53PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 11,661\n🔞 تێبینی: ئەم تۆمارە هەندێک وێنە یان فیلمی لەگەڵ [ Больше... 👁] ✖ ✖ 42 0 ✔ 78% ✍ H.B. 5-5-2013 15:53:04\n🎥 بەدرخانییەکان Альбомы\n📅 Добавлен May 12 2013 5:14PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 12,808\n... [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 1 4 ✔ 66% ✍ H.B. 12-5-2013 17:14:17\n🎥 پێشمەرگەکانی پاسۆک Альбомы\n📅 Добавлен Jun 2 2013 10:43AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 25,072\n... [ Больше... 👁] ✖ ✖ 31 3 ✔ 80% ✍ H.B. 2-6-2013 10:43:55\n🎥 پێشەوا قازی محەمەد هومام Альбомы\n📅 Добавлен May 5 2013 3:58PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 12,452\n... [ Больше... 👁] ✖ ✖ 12 0 ✔ 80% ✍ H.B. 5-5-2013 15:58:24\n🎥 جلی کوردی Альбомы\n📅 Добавлен Aug 15 2013 10:36PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 92,317\n... [ Больше... 👁] ✖ ✖ 136 31 ✔ 78% ✍ H.B. 15-8-2013 22:36:59\n🎥 جینۆسایدی دەرسیم Альбомы\n📅 Добавлен May 5 2013 4:02PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 11,123\n🔞 تێبینی: ئەم تۆمارە هەندێک وێنە یان فیلمی لەگەڵ [ Больше... 👁] ✖ ✖ 30 0 ✔ 80% ✍ H.B. 5-5-2013 16:02:47\n🎥 جەلال تاڵەبانی - مام جەلال Альбомы\n📅 Добавлен May 5 2013 4:10PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 17,932\nئەلبوومی وێنە مێژووییەکانی جەلال تاڵەبانی. [ Больше... 👁] ✖ ✖ 135 0 ✔ 80% ✍ H.B. 5-5-2013 16:10:02\n🎥 حەمە جەزا Альбомы\n📅 Добавлен May 27 2013 11:31PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 18,402\n... [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 5 0 ✔ 66% ✍ H.B. 27-5-2013 23:31:34\n🎥 راپەڕین و کۆڕەوی 1991 Альбомы\n📅 Добавлен May 5 2013 4:17PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 15,664\n... [ Больше... 👁] ✖ ✖ 43 3 ✔ 78% ✍ H.B. 5-5-2013 16:17:15


بەڕێوەبەری فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی ڕایگەیاند، بۆ دەستپێكردنەوەی گەشتەكانی توركیا و عێراق، تائێستا هیچ زانیارییەكی فەرمییان پێنەگەیشتووە كە ئەو گەشتانە لە چ فڕۆكەخانەیەكەوە و بۆ چ فڕۆكەخانەیەكە.\nتاهیر عەبدوڵا، بەڕێوەبەری فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی (15ی تشرینی یەكەمی 2020) لەلێدوانێكى تایبەتدا بە ناس كوردى راگەیاند، هەرچەندە ئەمڕۆ دەسەڵاتی فڕۆكەوانەی مەدەنی عێراقی راگەیەنراوێكی سەبارەت بەدەستپێكردنەوەی گەشتی عێراق و توركیا دەركردووە كە گەشتەكان دەست پێدەكەنەوە، بەڵام ئەوان وەك فڕۆكەخانە هیچ زانیارییەكی فەرمییان بەدەست نەگەیشتووە كە ئەو گەشتانە لە چ فڕۆكەخانەیەكەوە بۆ چ فڕۆكەخانەیەكە.\nناوبراو روونیكردەوە، دەستپێكردنەوەی گەشتەكان دەوەستێتە سەر خشتەی ئەو گەشتانەی لەلایەن هێڵەكانی ئاسمانی توركیا بۆ فڕۆكەخانەكانی عێراق دیاری دەكرێن، ئومێد دەكەین ئەو بڕیارە فڕۆكەخانەكانی هەرێمی كوردستانیشی تیا بێت، هەروەها ئەو حەوت گەشتەی دیاریكراوە تائێستا هیچ خشتەیەك لەلایەن فڕۆكەخانەكانی عێراقەوە دەرنەچوون.\n(15ى تشرینى یەکەمى 2020) راگەیاندنی دەسەڵاتی فڕۆكەوانی مەدەنی عێراق رایگەیاند، گەشتەكانی نێوان عێراق و توركیا دەستپێكراوەتەوە و لەهەفتەیەكدا 7 گەشت بۆ ئەو وڵاتە ئەنجام دەدرێت، ئەوەش لەكاتێكدایە رۆژی 2ی ئابی 2020، هێڵی ئاسمانیی عێراق لە ئاگاداركرنەوەیەكدا بڵاوی كردەوە "بەپێی ئەو ئاگاداركردنەوەی لە دەسەڵاتی فڕۆكەوانی عێراقیەوە بۆمان هاتووە، سەرجەم گەشتە ئاسمانییەكان بۆ توركیا هەڵوەشاونەتەوە".\nپێشبینى بانکی نێودەوڵەتی بۆ بەرزبوونەوەى ڕێژەى هەژارى لەجیهاندا\n2020.10.07 - 23:50\nبەڕێوەبەری تەندروستیی سلێمانی: هەموو ماڵێک قوربانییەکی کۆرۆنای دەبێت\n2020.10.22 - 18:35\nنوێترین ئاماری کۆرۆنا لە عێراق.. سلێمانی دیسان لە پلەی یەکەمدایە\n2020.10.22 - 17:20\nڕاگەیەندراوى ئاسایش لەبارەى دەستگیرکردنى سێ کەسیتر لەتەقەکەرەکانی چەمچەماڵ\n2020.10.22 - 15:21


51 سال ل سەر کۆمکوژییا گوندێ صوریا دەرباس دبن - دارکا مازی\n51 سال ل سەر کۆمکوژییا گوندێ صوریا دەرباس دبن\nئیرۆ 51 سال ل سه‌ر كۆمكوژییا گوندێ صۆریا ده‌رباز دبن، ئه‌و كۆمكوژییا کو ر‌ژێما به‌عسا عیراقێ د راستا كریستیانێن باشوورێ كوردستانێ دا ئه‌نجام دای، هه‌ر چه‌ند كو ئەڤرۆ 51 سال ل سه‌ر ڤێ تاوانێ ده‌رباز دبن، لێ به‌لێ هێشتا ب خاله‌كا ره‌ش ب ناڤ چاڤێن داگیركارێن كوردستانێ ڤه دهێتە حه‌ساب كرن.\nصۆرییا گونده‌كێ باشوورێ كوردستانێ یه، دكه‌ڤیته سنۆرێ پارێزگه‌ها دهۆكێ ل باشوورێ ده‌شتا سلێڤانه‌ییا و گرێدای باژارێ زاخۆ یه، پرانییا خەلکێ وێ كریستیانێن كلدانی نه و موسلمان ژی لێ دژین.\nد رۆژه‌كا وه‌كو ئەڤرۆ دا ل سالا 1969ێ ، ئه‌ڤ گوندە ژ لایێ رژێما بەعس ڤە راستی كۆمكوژییه‌كا هۆڤ هات، دەما كو 38 هه‌موەلاتیێن گوندی ب ده‌ستێ سه‌ربازێن ر‌ژییما به‌عس ب كۆم هاتیه قه‌تل كرن و بن ئاخ كرن.\nل سپێده‌هییا رۆژا 19 ئیلۆنا سالا 1969ێ ده‌ما كو ئه‌فسه‌ره‌كێ ره‌ژیما به‌عس ب ناڤێ عه‌بدولكه‌ریم جحێشی كو ئه‌ندامه‌كێ حزبا به‌عس بوو ل گه‌ل گرووپەکێ پشكنین و لێگه‌رینێ د گوندێ صوریا را ده‌رباس دبوون، مایینه‌ك ل نێزی وان د ته‌قیت، ل وی ده‌می ڤی ئه‌فسه‌ری ل گه‌ل سه‌ربازێن ل گه‌ل دا ب سه‌ر گوندێ صوریا دا گرتن و هه‌موەلاتیێن وێ ب ته‌قاندنا وێ مایینێ سووچبار كرن.\nڤی ئه‌فسه‌ری و سه‌ربازێن ل گه‌ل دا، هه‌موەلاتیێن گوندی برنه د كۆتانه‌كێ دا و گوللـه به‌ردانێ، د ئه‌نجامێ دا 38 هه‌موەلاتی شه‌هید كه‌تن و 22 هه‌موەلاتیێن دن بریندار بوون، گه‌له‌ك ژێ زارۆك بوون و هه‌ر هه‌موو پێكڤه د گۆره‌كێ ب كۆم دا هاتنه بن ئاخ كرن، پاشان سه‌ربازان گوند شه‌وتاندن.\nكۆمكوژییا گوندێ صوریا ئێک ژ وان هه‌زاران تاوانانه كو ر‌ژێمێن به‌غدایێ یێن ئێک ل دووڤ ئێک ل دژی گه‌لێ كورد یێن باشوورێ كوردستانێ ئه‌نجام داین، لێ به‌لێ هه‌یا نها حكوومه‌تێن به‌غدایێ نه ئاماده‌نه داخوازا لێبۆرینێ ژ گه‌لێ كورد بكەن یان ژی قەرەبوویێ بدنە مالباتێن به‌ر ڤان تاوانان كه‌تین.\nوەزارەتا پێشمەرگە ل گەل شێورمەندێ بلندێ ھێزێن ئامەریکایێ ل ھەرێما کوردستانێ جڤییا\nئاگر بەردا زەڤیا خوە لێ ئەو ب خوە شەوتی\nقەندیلێ نامەیەک ژ بۆ ھەدەپێ رێکر!\nپه‌كه‌كێ مه‌زلووم عه‌بدی لادا و دژبه‌ره‌كێ كوردستانێ ل جهی وی دانا


ئاكامی گشت پرسی لە توركیە و چەند تێبینی!\nئەگەر كرمی ئاوریشم قۆزاخەكەی بۆ ئەوە ئەتەنێ كە قۆزاخەیەكی تەنی بێ، ئەبێ پێی بڵی كە زگماكی حەماڵە.\nئەگەر ئێمەش مێژوو ئەخوێنینوە كە تانیا مێژوومان خوێند بێت، تەنیا بیگاریەكمان كردووەو هیچ.\nكاتێك چاوخشاندنێكی كورت بە سەر مێژوودا دەكەین، بەداخەوە كۆمەڵێك بابەت و دیاردەی ناحەز لە بەرچاومانەوە دێنە سەما بە خۆ بادانیان بە ئێمەی كورد ئەسەلمێنن كە تا چەندە لە ئاست بەرژەوەندی نەتەوەیی و خۆ رێك خستن و كەڵك وەرگرتن لە هەل و دەرفەتەكان لاواز و لانە زەبوونین.\nبە قەولی ئەو پەندەی كە ئەڵێ : ئەگەر جارێك منت هەڵفریواند، خوا بتگرێ و ئەگەر دووجار هەڵمت فریواند، خوا خۆم بگرێ.\nئێمەی ماران گەستە هەر فێر نابین جارێكیش ئاوڕێك لە خۆمان بەینەوە و هەمیشە لە هەر ئەگەر و پێشهاتێكدا جنێو بە عەرز و ئاسمان ئەدەین و باوكی ئەم دەر دێنین و چی لە ئەوی تر ئەكەین. هێشتا فێر نەبووین ئەو راستیە بزانین كە لە هەر نەهامەتی و پێشێلكردنێكدا بەرانبەر بە نەتەوەكەمان، دوژمن تەنیا بەش و لایەنێك لە بابەتەكەیە و بەشێكی هەڵ ئەگەڕێتەوە بۆ شێوازی هەڵس و كەوتی خۆمان.\nبە درێژایی مێژوو ئێمە سەرەڕای ئەوەی كە خاوەن ماڵ بووین، هەروەكو كرێچی لە گەڵمان هەڵس و كەوت ئەكرێ و خۆشمان زۆر كەمتەرخەمین. توركەكان لە خۆرهەڵاتی ئاسیاوە وەكە هۆزێكی كۆچەری دێن و ئەبنە خاوەن ئێمپراتووریەتی ئیسلامی - عوسمانی و مێژوو بۆ خۆیان ئەتاشن، بەر لە ئەوان ئێمەی كورد تا وڵاتی میسر لە ئافریقا داگیر ئەكەین و ئەیخەینە خزمەت ناسیونالیزمی عەرەبی و ئەمە لە كاتێكدایە كە ئەوان بۆ خۆیان ئایینیان بە كار هێناوە بۆ ئەو مەبەستە.\nلە هەر شوێنێكا ئێمە چیلكەی ئاگری ئەوان بووین. داخێكی زۆر گرانتر ئەوەیە كە بڕێك لە بە ناو رووناكبیرانی ئێمەش كە ئەبێ مەشخەڵ و رێگا رێپیشاندەر بن، ئەچنە خزمەت ئەو بابەتەوە .\nوڵات و مڵك و ماڵی ئێمە مەیدانی رمبازێنی رۆم و هەخامەنشی و یوونان و هەخامەنشی، مەقدوونیەكان و هەخامەنشی، مەغوول و خواڕەزمشاییەكان كە لە خزمەت ناسیونالیزمی عەرەبیدا بوون بە ناوی ئایینەوە. وڵاتی ئێمە قوربانیی كاولكاریی شەڕی نێوان ساسانیەكان و عەرەب، مەسیحیەت و ئیسلام(عرەب) عوسمانیەكان و سەفەویەكان و تەنانەت سەرەڕای ئەوەی هیچ رۆڵێكمان نەبوو، لە پریشك و كاولكاریی دووشەڕی جیهانیی یەكەم و دووهەم بێ بەش نەبووین. ئەم هەڵكەوتە جوغرافیاییە وای كردووە كە وا بێت، بەڵام رۆڵی ئێمە خۆمان چی بووە؟ لە كامە هەل و دەرفەت كەڵكی گونجاو و بەجێمان وەرگرتووە؟ لە گەرمەی شەڕی نێوان سەفەوی و عوسمانی وڵاتی ئێمە بە دەست میرە كوردەكانەوە بووە، شێوازی دابەش كردنی میرنشینە كوردیەكان لە كێشە و ململانێ و ناكۆكی و ناتەبایی نێوان میرانی بۆتان و بادینان و بابان و ئەردەڵان شەرعیەت و رەوایی دایە داگیركەرانی كوردستان كە ئەو نەتەوەیە وەكو یەكێك لە رەسەن ترین نەتەوەكانی ئەم ناوچیە بە سەر چوار وڵاتی ساختەدا دابەش بكرێن. بۆ ئەڵێم وڵاتی ساختە؟ عێراقێك بوونی نەبوو، سوریانیەكان كە دواتر بە ناو سووریەوە ناسرا لە ئێمپراتووریەتی عوسمانیدا توابوونەوە، ئێمپراتووریەتی عوسمانی تێك شكا و تەفر و توونا بوو، دەسەڵاتی قاجارەكان كرمۆڵ بوو بە ناو خویدا تەپی. رزاخانێك و كەمال موستەفا پاشایەك هەستانە سەرپێ و دوو وڵاتی بە ناو توركیە و ئێرانیان لەو دوو وێرانەیە كێشایە دەرەوە. سەركردە كوردەكانیش لەوەی كە لە گەڵ ئێنگلیسیەكان یان فەرانسەییەكان تەوقە بكەن سڵیان نەكرد! و بە گڵاویان نەزانی. لە كاتێكدا كە ئەوان دین و باوەڕی گشتی خەڵكیان ئەخستە خزمەتی ناسیونالیزمی عەرەبی یان توركی و پەرەپێدان شیعەگەری، ئێمە وت و ویرەمان ئەوە بووە كە ئاخۆ تەوقە كردن لە گەڵ ئەو دین جیاوازنە بۆ ئیمانەكەمان مزەڕەتی نیە؟ تۆ بڵی دەسنوێژەكەمان نەشكێ؟ ئای كورە لێی گەڕێ بابە بۆ چیمە، گڵاو ئەبم. ئەی بۆ میران و سەرانی كورد چیان لە رەزاخانی میر پەنج و كەمال مستەفا پاشا كەمتر بووە؟\nدانە فلفل سیاە و خال مە رویان سیاە، هردو جانسوزند اما این كجا و ێ‌ن كجا؟\nراست ماوەیەك لەوە پێش و هەموومان لە بیرمانە كە ئەردغان بە بیانووی سەركوت كردنی كودەتاوە، كودەتایەكی خوێناویی خستە رێ و ئەو كوشت وبڕ و قەڵاچوو و راوەدوونانەی بە دواوە بوو كە جیهان شاهێد بوو. هەر ئەوكات خەریك بوو دەرهاویشتەی ئەمڕۆی سندووقەكانی رێك ئەخست.\nتوركیە كانی كودەتایە و لە گەڵی ڕاهاتووە و هەر كاتەوە بە بیانوویەكەوە. بەڵام خەونی زیندووكردنەوەی ئێمپراتووریەتی عوسمانی و گەڕاندنەوەی دەسەڵات بۆ توركەكان لە ژێر سێبەری باوەڕی ئایینی بە پێی ئەو وتانەی ئەم ماوەیەی ئەردوغان و باقی كار بە دەستانی پارتی دەسەڵاتدار، دەریخست كە لە پێش گرتنی شێوازە پۆپۆلیستیەكان و سواری ئەو شەپۆلە بوون و كۆ كردنەوەی دەنگ لە شارە بچووك و لادێیەكان، تا چ رادەیەك ئەتوانن كاریگەرییان بێت. هەروەها نیشانی دا كە سەرەڕای كراوەیی كۆمەڵایەتی بۆ نەتەوەی باڵادەست هیچ پێشكەوتنێكی كولتووریی بە دواوە نەبووە. هەرچەندە خەڵكی توركیە دۆخی ژیان و بەڕێوەبردنی خۆیان و شێوازەكانی ئەزانن و لە چاك و خراپ خۆیان بەرپرسیارن بەڵام نابێ ئەوەمان لە بیر بچێت كە دەنگی دانیشتووانی توركیە بە جۆرهایەك پێوندیی بە درەوەی سنوورەكانی ئەو وڵاتەش هەیە و نگەرانیی خەڵكانی دەرەوەی توركیە لە ئاكام و دەرهاویشتەكانیە.\nحیزبی ئەردۆغان حیزبێكی ئیسلامیە و پاش بە دەستەوە گرتنی دەسەڵاتی تەواو، پەراوێز خستنی پارلەمان و كۆمەڵێك دام و دەزگای ئەو وڵاتەی لێ ئەكەوێتەوە و ئەردوغان ناچارە لە سەدەی بیست و یەكەمدا بە پێی شەریعەت دەسەڵات ئیدارە بكات كە بە پێی هەل و مەرجی كۆمەڵایەتی، سیاسی و ئابووری توركیە و پەرەسەندنی ناڕەزایەتی بەستێنی دەسپێكردنەوەی كودەتا سەربازیەكان و ناسەقامگیری بابەتێكی چاوەڕوان كراوە لەو وڵاتە.\nهاوكات لە پێوەندی لە گەڵ باكووری كوردستان و رێژەی دەنگدەران بە ئەردوغان، پرۆژەوە حیزبەكەی، نیشانی دا كە سەرەڕای ئەو گشتە هات و هاوار و خۆبە زل زانیە چۆن وڵامی خۆی گرتەوە. سیاسەتی هەڵە و پێ وتراوی لایەنی كوردی و شێوازی هەڵس و كەوتی خەڵكی كوردی پاڵ پێوە نا و ناچاری كرد رووبكاتەوە ئەردوغان و تای تەرازو بە لای ئەودا بشكێتەوە.\nبەداخەوە لە كوردستان باكوور هەل لە بار بردن بۆتە نورمێك، كاتێك كورد پتر لە هەشتا پارلەمانتاری لە پارلەمانی ئەو وڵاتە هەیە، لە پێش گرتنی شێوازی نابەجێ و بیر لێنكەراو تا چ ئاستێك كارەساتبارە. راستە ئەو گشت پرسیەی توركیە لە رواڵەتدا دوو جەمسەری سەرەكی و ئاشكاری بوو بەڵام نابێ لایەنی پێوەندیدار خۆی لێ گێل بكات كە جیا لەو رواڵەتە ئاشكرایە، روڵەتی شاراوەی بوو كە لەوانەیە كەمتر هەستی پێ كرابێ، ئەویش رۆڵی ئایینی و هاوپەیمانی ئایینی نێوان بەشێك لە كۆمەڵگای ئایینی توركیە و هاوپەیمانە ئایینیەكەیان واتە بەشار ئەسەد و هاوپەیمانانی بوو. لەم ناوەدا كۆماری ئیسلامی ئیرانیش زۆر پێی خۆشحاڵە كە ركابەرەكەی لە ناو ماڵی خۆی تووشی كێشە و ململانێ بێت و ئاوا سەرقاڵ بێنەیپەرژێتە سەر دەرەوە. هۆكاری چی بوو كە لە پارێزگا عەلەوی نشینەكان دەنگی "نەخێر" زۆرتر بوو؟ بەو سیاسەتەی ئەردوغان كۆمەڵگای توركیە بەرەو كۆمەڵگایەكەی بە تەواوەتی پۆلاریزە هەنگاوی ناوە كە ئەبێتە مەیدانی ململانێی عوسمانی و سەفەوەی لە بەرگێكی ئەمڕۆۆیدا.\nئەركی لایەنی كوردی هەڵ گرتنی پوتانسیل و هێزی خۆیە بۆ قازانج و بەرژەوەندیی خۆی نەك زیاد كردنی قورسایەتی ناسیونالیزمی عەرەبی، توركی یان شیعە گەری.


کاتژمێر ١١:٣٠ خولەکی بەیانی ڕۆژی ٠٧ ـ ٠١ ـ ٢٠١٥ سێ چەکدار کە دەم و چاویان داپۆشیوە و هەڵگری چەکی کەڵاشینکۆف و ئارپی‌چی بوون، هێرشێکی تیرۆریستی دەکەنە سەر بنکە و نووسینگەی بڵاوکراوە و حەوتونامەی "شارلی ئێبدۆ" لە پاریس و هەموو ئەو کەسانەی لەو نووسینگەیە بوون دەدەنە بەر دەسترێژی چەکەکانیان و\nلە تەقە و لێکدانێکی کورت دا ١٢ کەس دەکوژن کە ٢ کەس لەوان پۆلیسن و هەروەها جیا لە کوژراوەکان ١٠ کەسی دیکەش بریندار دەکەن کە سێ کەس لە بریندارەکان برینەکانیان قورسن و مەترسی گیانیان لە سەرە.\nدوابەدوای ئەو هێرشە تیرۆریستیە، دەسەڵاتدارانی فەرانسە حاڵەتی ئامادەباشیان لە شوێنی ڕووداوەکە و لە پاریس ڕاگەیاندووە و هاوکات فرانسوا ئۆلاند سەرۆکی فەرانسە دەچێتە شوێنی ڕووداوەکە و لەوێ بۆ مێدیاکان لێدوان دەدا و هاوکاتیش داوا لە خەڵکی فەرانسە دەکا کە ئەمرۆ یەکگرتوویی نەتەوەیی و گشتی پێویستە و بێ‌شک ئەو کارە دڕندانەیە هێرشێکی تیرۆریستی بووە و بەم شێوەیە تیرۆریستان دەیانهەوێ کەش و هەوای وڵاتەکەمان تێک بدەن، ئەو هێرشە زۆر جێگای داخە، ئەو هێرشە تیرۆریستیە، لەگەڵ ئەوەدا ماوەیەکی زۆرە ئەو نووسینگەیە هەڕەشەی لێکراوە و لە لایەن پۆلیسەوە لە ژێر چاوەدێری دابووە، بەڵام بەداخەوە تیرۆریستەکان دەرفەتیان هێنا و وێرای کوشتنی دوو پۆلیس توانیویانە ئەو جەنایەتە بخوڵقێنن، بۆیە لێرەوە داوا لە دانیشتوانی فەرانسە دەکەم کە یەکگرتووانە بە گژ ئەو کارە ناپەسەند و نامرۆڤانەی تاقمەکانی تیرۆریست دا بچنەوە، ئەمرۆ ڕۆژی یەکگرتوویی نەتەوەیە و دەبێ کارێک بکەین کە شایستەی ولاتەکەمان بێ، لە ماوەی ڕابردوو دا ئێمە توانیومانە چەندین کردەوەی تیرۆریستی پووچەڵ بکەینەوە، ئێمە وەک فەرانسە دەمانزانی کە هەڕەشەمان لە سەرە، لەبەر ئەوە وڵاتی فەرانسە وڵاتی ئازادی‌یەکانە، ئەمن ئێستا زۆرتر بیر لە قوربانی‌یەکان دەکەمەوە و هەموو کارێک دەکەین بۆ ئەوەی دارێژەرانی ئەو کردەوە تیرۆریستیە و تیرۆریستەکان بدۆزینەوە، هەر بۆیە هەموو ئێوە دانیشتوانی فەرانسە بە یەکگرتوویی نەتەوەیی بانگهێشت دەکەم.\nشایانی باسە کە گۆڤاری Charlie Hebdo گۆڤارێکی ڕەخنەگری حەوتووانەیە و تاکوو ئێستا چەند جار کاریکاتێری لە سەر کەسایەتییە ئایینیەکان و یەک لەوان پێغەمبەری موسڵمانان بڵاو کردۆتەوە. هێرشبەرەکان زانیاریان لە سەر نووسینگەکە هەبووە، بۆیە چوار کەس لە کوژراوەکان بە ناوەکانی "کابو"، "شارب"، "تینیوس" و "ولینسکی" لە وێنەکێشەکانی ئەو گۆڤارەن، هێرشبەرەکان لە کاتی تەقە کردن و دواتریش لە کاتی راکردنیان بە دەنگی بەرز هاوریان کردووە " اللەاکبر" و هاوکات گووتوویانە ئەوە تۆڵەستاندنەوەیە بۆ پێغەمبەری موسڵمانان.


مه‌له‌فی نه‌وتی هه‌رێمی كوردستان له‌نێوان ڕاده‌ستكردن‌و نه‌كردنی به‌به‌غداد\n•ئاشكرایه له‌و كاته‌وه‌ی نه‌وت وه‌كو سامانێكی سروشتی بوه كالاَیه‌كی بازرگانی و جێگه‌ی به خه‌ڵوزی به‌ردین لێژكرد و بوه سه‌رچاوه‌ی یه‌كه‌می وزه له دونیادا و ئیدی هه‌موو دونیا كه‌وتنه گه‌ڕان و هه‌ڵكه‌ندن و ده‌رهێنانی نه‌وتدا ولێڵی بوون،بۆئه‌وه‌ی بتوانن ولاَت و كۆمه‌ڵگاكانیان به‌ره‌و پێشبه‌رن و پێشكه‌وتن و داهێنان وه‌ده‌ستبێنن و خۆشگوزه‌رانیش بۆ هاولاَتیانیان دابین بكه‌ن. نه‌وت زیاد له 100 ساڵی ڕێكه بۆته یه‌كه‌م سه‌رچاوه‌ی وزه‌ی بێ ڕكابه‌ر و له ناوه‌ڕاستی سه‌ده‌ی بیستیشه‌وه غازی سروشتیش وه‌كو جۆرێكی تری وزه بوه دووه‌م سه‌رچاوه‌ی وزه‌ی به‌نرخ له‌پاڵ نه‌وتی خاودا.\n•ئیدی له‌وساته وه‌خته‌ی نه‌وت و غازی سروشتی بونه‌ته جێگره‌وه‌ی سه‌ره‌كی جۆره‌كانی وزه‌ی تر له كلاسیك و نوێبوه‌كانیشه‌وه ، پێشبینیش ده‌كرێت بۆ نزیكه‌ی 100 ساڵی ئاینده‌ش هه‌روا بمێننه‌وه ، نه‌وت له ئێستادا له‌لایه‌ك بۆته بزوێنه‌ر و میحوه‌ری هه‌موو پێشكه‌وتن و داهێنانه‌كان بۆ هه‌ندێك كۆمه‌ڵگا و بۆته مایه‌ی خۆشبه‌ختی و خۆشگوزه‌رانی بۆ بۆیان و له‌لایه‌كی تریشه‌وه بۆ هه‌ندێكی تر بۆته مایه‌ی هه‌ژاری و دواكه‌وتن و داگیر و دابه‌شكردن و ماڵوێرانی. هه‌ربۆیه نه‌وت وه‌ك چه‌ك وشمشێرێكی دوو ده‌م وایه له‌كاتی ئاشتی و جه‌نگه‌كاندا و گه‌ر به عه‌قڵێكی وورد و به پلان و سیاسه‌تێكی لێزانانه‌وه نه‌توانرا ببرێت به‌ڕێوه ئه‌وا ده‌بێته شمشێرێكی بڕه‌ر و بكوژ بۆ خاوه‌نه‌كه‌ی و گه‌ریش به‌پێچه‌وانه‌وه مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵداكرا ئه‌وا ده‌بێته شمشێرێكی بڕه‌ر بۆ دوژمنان و نه‌یاران و مایه‌ی خۆشبه‌ختیش بۆ نه‌ته‌وه و نیشتیمانه‌كان.\n•نه‌وت و مه‌سه‌له‌ی نه‌وت له ئێستادا بونه‌ته دوو مه‌سه‌له‌ی زۆر هه‌ستیار و گرنگ كه ته‌نها لێزان و بڕیار به‌ده‌ست و به‌هێزه‌كان ده‌توانن له‌به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان به‌كاریبێنن،نه‌ك ته‌نها ولاَتانی خاوه‌ن نه‌وت كه‌ته‌نها بونه‌ته فرۆشیار و هه‌ڕاجكه‌رێكی نه‌وته‌كه‌یان به‌هه‌رزانترین نرخ و بازاڕێكی به‌رده‌وام بۆساغكردنه‌وه‌ی كالاَ به‌رهه‌مهاتوه‌كانی ولاَتانی زلهێز و پیشه‌سازی و كۆمپانیان زه‌به‌حه‌لاحه نه‌وتیه‌كان.\n•گه‌لێك له ولاَتان و سه‌ركرده‌ی به‌هێزی ولاَتانی دونیای سێهه‌م و تازه پێگه‌یشتوو كه به‌ناوی شۆڕش و خۆماڵیكردنی نه‌وته و سامانه سروشتیه‌كانی ولاَته‌كانیان و بۆئه‌وه‌ی خۆیان بكه‌نه پاڵه‌وانی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانه‌كانیان و دواتریش بۆ هه‌تاهه‌تایه له‌ده‌سه‌لاَتدا بمێننه‌وه و له‌خێروبێری نه‌وتی ولاَته‌كانیان بخۆن و خۆیان و بنه‌ماڵه‌كانیان تێر و میله‌ته‌كانیشیان هه‌ژار و دواكه‌وتوو و نه‌خۆش و بێكار بمێننه‌وه.هه‌وڵیانده‌دا كه دژی زلهێزه‌كانی دونیا و كۆمپانیا فره ڕه‌گه‌زه‌كان بوه‌ستنه‌وه و نه‌وت وه‌كو چه‌كێك و كارتی فشار به‌ڕوویاندا به‌كاریبێنن ،به‌لاَم تاكو ئێستا هیچ كامیان سه‌ركه‌وتوو نه‌بوون،چونكه نه‌وت موڵكی هه‌موو مرۆڤایه‌تیه و گه‌ره‌كه هه‌موان سوودی لێببینن نه‌ك ته‌نها وته‌نها ده‌سته و تاقمێكی مشه‌خۆر و پاوانخوازی ده‌سه‌لاَته‌كان له‌ولاَتانی دونیای سێدا.له‌به‌رئه‌وه‌ی نیه‌تی ئه‌و به‌ناو پاڵه‌وانانه هیچكات ڕاستگۆ نه‌بون له‌گه‌ڵ میله‌ته‌كانیاندا نه‌ك له‌به‌رئه‌وه‌ی زلهێزه‌كان دڵسۆزتربن له‌وان هه‌ربۆیه هه‌وڵه‌كانیان به‌ئاكام نه‌گه‌یشتوون.\n•بۆیه له ئێستای كوردستانی باشووریشدا وه‌ك هه‌رێمێك له‌چوارچێوه‌ی ده‌وڵه‌تی عێراقی فیدڕاڵیدا،وخاوه‌ن تاڕاده‌یه‌ك بڕه نه‌وت 45 -60ملیار به‌رمیل نه‌وتی یه‌ده‌گ و زیاد له 5 تریلیۆن مه‌ترسێجا غازی سروشتی زۆر و زه‌وه‌ند،گرنگی و كاریگه‌ری خۆی هه‌یه له‌سه‌ر نه‌خشه‌ی وزه‌ی دونیادا و زلهێزه‌كان و كۆمپانیا نه‌وتیه گه‌وره‌كان وه‌ك((ئه‌كسن مۆبیل و شێل و تووتاڵ و BPو گازپرۆم وشیڤرۆن و ڕۆسنه‌فت ودانه غاز و...هتد)) و گه‌لێك كۆمپانیای مامناوه‌ندی و بچوكی تریش له‌هه‌وڵدان بۆ وه‌ده‌ستهێنانی ئیمتیازاتی كێڵگه نه‌وتیه‌كانی هه‌رێمی كوردستان و له ئێستادا و له‌وكاته‌وه‌ی له‌ساڵی 2002وه نه‌وتی هه‌رێمی كوردستان له بیره نه‌وته‌كانی شیواشۆك له‌كۆیه ده‌رهێنران و فرۆشراش ، ئیدی ده‌ستكرا به واژۆكردنی 42 گرێبه‌ستی نه‌وتی و دابه‌شكردنی هه‌رێم بۆ زیاد له 50 بلۆكی نه‌وتی و زیاد له 40 كۆمپانیای نه‌وتیش له پێشبڕكێدان بۆ وه‌ده‌ستهێنانی كێڵگه و ئیمتیازاته نه‌وتیه‌كان.\n•ئه‌م سیاسه‌تی نه‌وتیه‌ی هه‌رێم كه له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی سامانه سروشتیه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و ئه‌نجومه‌نی بالاَی هه‌رێمی نه‌وت و گازه‌وه پیاده ده‌كرا و به‌ڕێوه‌ده‌برا به‌پێی یاسای نه‌وت و غازی هه‌رێمی ژماری 22 ساڵی 2007 كه به‌نیوه‌ناچڵیش جێبه‌جێده‌كرا !، گه‌لێك كه‌موكوڕی و ته‌نانه‌ت گه‌نده‌ڵی و ناشه‌فافیه‌ت و بێمتمانه‌یی و به‌تالاَنبردنی پێوه‌دیاربوه هه‌ر له پێدانی ئیمتیازاته‌كان و جۆری گرێبه‌سته‌كان((موشاره‌كه)) و پێدانی بڕی پشكی كۆمپانیاكان و وه‌رگرتنی قه‌رز و وه‌رگرتنی پاره‌ی پێشینه به‌رامبه‌ر نه‌وت و تاریكاندنی داهات و خه‌رجیه‌كانی نه‌وت و واژۆكردنی گرێبه‌ستی 50 ساڵی و 26 ساڵی و 20ساڵی بۆ نه‌وت و غازی سروشتی .هه‌موو ئه‌م كارانه وایانكرد كه هه‌رێمی كوردستان له دوای سالاَنی 2011وه بكه‌وێته ژێر باری قه‌رزێكی ده‌ره‌كی و ناوه‌كی زۆره‌وه كه به‌نزیكه‌ی 20ملیار دۆلار ده‌خه‌مڵێنرێت. دواتریش له‌كاتی سه‌رهه‌ڵدانی كێشه سیاسی و ئابوری و ئه‌منیه‌كان له‌نێوان به‌غداد و هه‌رێمدا دوای شه‌ڕی داعش و داگیركردنی موصڵ و دابه‌زینی نرخه‌كانی نه‌وت له دونیدا له 115دۆلاره‌وه بۆ 27 دۆلار له‌مانگی 6/2014دا و هاتنی نزیكه‌ی 2 ملیۆن ئاواره‌ی عه‌ره‌ب بۆ كوردستان و بڕینی به‌شه بودجه‌ی هه‌رێم له‌لایه‌ن به‌غداد و دواتریش سه‌پاندنی سیسته‌می پاشه‌كه‌وتی مووچه له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه به‌سه‌ر مووچه‌خۆراندا،هه‌موان ئه‌م هۆكارانه پێكه‌وه بونه هۆكاری سه‌رهه‌ڵدان و به‌رده‌وامبوونی قه‌یرانێكی توندی ئابوری و دارایی كه زیاد له 4 ساڵیان خایاند و لێكه‌وته و زیانه‌كانیشی بۆ ده‌یان ساڵی تر ده‌گه‌ڕێته‌وه.\n•هه‌موو ئه‌م هۆكارانه‌ش له‌به‌ر بوونی كێشه و لێكتێنه‌گه‌یشتنی ده‌ستڕۆیشتوانی سیاسه‌ت و ئیداره له هه‌ولێر و به‌غداد بوو له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ی نه‌وت و پیاده‌كردنی سیاسه‌تی فرۆشتنی سه‌ربه‌خۆی نه‌وتی كوردستان بێ گه‌ڕانه‌وه بۆ به‌غداد، له‌كاتێكدا به‌پێی ده‌ستوری عێراقی هه‌میشه‌یی ساڵی 2005 و له ((بابی چوارهه‌م و ماده‌كانی 111 و 112 / یه‌كه‌م و دووه‌م )) دا دانی به‌وه‌دا ناوه كه نه‌وت و غازی سروشتی موڵكی هه‌موو گه‌لانی عێراقه له‌هه‌موو هه‌رێم و پارێزگاكاندا.و دیاریكردوه ده‌بێت ئه‌و سامانه سروشتیه به‌هاوبه‌شی و هاوكاری ناوه‌ند و هه‌رێمه‌كان به‌ڕێوه بچێت نه‌ك به‌ته‌نها.زۆر به‌ڕوونیش له بابی چوارهه‌م (( پسپۆڕیه‌كانی ده‌سه‌لاَته‌كانی ناوه‌ند )) وه له بابی پێنجهه‌یشدا ((ده‌سه‌لاَته‌كانی هه‌رێمه‌كانی)) دیاریكردوه.\n•بۆیه لێره‌دا پرسیاره گه‌وره و گرنگ و چاره‌نوسسازه‌كه ئه‌وه‌یه ،ئایا به‌پێی ده‌ستوری هه‌میشه‌یی عێراق مامه‌ڵه بكه‌ین له‌گه‌ڵ نه‌وت و غازی سروشتی هه‌رێمدا وه‌ك هه‌رێمێك له‌چوارچێوه‌ی ده‌وڵه‌تی عێرقی فیدڕاڵدا؟ یان وه‌ك هه‌رێمێكی ده‌رچوو له ده‌ستور كه كورد بۆخۆشی ده‌نگی پێداوه و ڕه‌زامه‌ندبوه له‌سه‌ری مامه‌ڵه بكه‌ین و هیچ حساب بۆ ناوه‌ند نه‌كه‌ین؟ ئایا ده‌بێت هیچ گفتوگۆو كاری هه‌مئاهه‌نگی و پێكه‌وه‌یی نه‌بێت له‌نێوان هه‌رێم و ناوه‌ندا له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌یه‌كی وا هه‌ستیار و گرنگدا؟به‌كورتی پرسیاره جه‌وهه‌ریه‌كه ئه‌وه‌یه ئه‌رێ ده‌توانین نه‌وت و غازی سروشتی هه‌رێم و داهاته‌كانیان ڕاده‌ستی به‌غداد نه‌كه‌ینه‌وه ؟ ئه‌رێ ده‌توانین بێ حسابكردن بۆ ده‌ستور و ده‌سه‌لاَته‌كانی ناوه‌ند مامه‌ڵه به‌نه‌وتی كوردستانه‌وه بكه‌ین؟ و ده‌یانی پرسی تریش..\n•سه‌ره‌تا ده‌بێت ئه‌وه بزانین چ عێراق وه‌ك ده‌وڵه‌تێكی دانپیادانراو و فه‌رمی له‌لایه‌ن نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان و خاوه‌ن مێژوو وسیاده و سه‌روه‌ری به‌پێی ده‌ستوری هه‌میشه‌یی 2005 هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كات له‌ناوخۆ و ده‌ره‌وه و ناوچه‌كه‌شدا له‌هه‌موو بواره سیاسی و ئابوری و ئه‌منی و كۆمه‌لاَیه‌تی و ..هتد.هه‌رله‌به‌ر ئه‌مه‌ش به‌ده‌وڵه‌تێكی یاسایی ناسراوه،كه‌واته هه‌رێمه‌كانیش ده‌بێت و ئه‌ركیانه كه له‌سه‌ر ئه‌و بنچینه و ده‌ستوره هه‌میشه‌ییه مامه‌ڵه بكه‌ن و ده‌سه‌لاَته‌كانیان پیاده بكه‌ن.به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه گه‌ر ده‌وڵه‌تێك یان هه‌رێمێك له چوارچێوه‌ی یاسا نێوده‌وڵه‌تیه‌كان و ده‌ستوره ناوخۆییه‌كان ده‌رچوو ناوده‌برێت به ولاَتانی ده‌رچوو له یاسا(( دوله مارقه)) كه ئه‌مه‌ش بۆخۆی سزای نێوده‌وڵه‌تی له‌سه‌ره.\nهه‌ربۆیه وه‌ك ڕایه‌كی بێلایه‌ن و ده‌ستوری و یاسایی ده‌بێت هه‌رێم پابه‌ند بێت به جێبه‌جێكردنی فصڵ و باب و ماده و بڕگه‌كانی ده‌ستوره‌وه،و له‌چوارچێوه‌ی ده‌سه‌لاَته‌كانی خۆی ده‌رنه‌چێت،و هه‌ر ئه‌و ده‌ستوره‌ش زامنی مافه‌كانێتی و هیچ ده‌سه‌لاَتدارێكی به‌غدادیش ناتوانێت سه‌رپێچیان لێبكات وه‌ك له 18ساڵی ڕابووردوودا جێبه‌جێیانكردوه.هه‌ربۆیه گره‌نتی وه‌رگرتنی به‌شه پشكی هه‌رێم له‌داهات و بودجه‌ی عێراق و ناردنی بۆ هه‌رێم و پاراستنی ئه‌منیه‌ت و ئاسایش و سه‌روه‌ری سنوره‌كان و ..هتد.ده‌كه‌وێته ئه‌ستۆی حكومه‌تی ناوه‌نده‌وه،بۆیه له‌لایه‌ك ده‌ستوربۆخۆی گره‌نتیه و له‌لایه‌كیش پابه‌ندبوونی هه‌رێمیش به‌و ده‌ستوره و ده‌سه‌لاَته‌كانیه‌وه كه بۆی دیاریكراوه گره‌نتیه.\nله 18 ساڵی ڕابووردوودا هیچكات كێشه و ململانێ سیاسی و حیزبیه‌كان نه‌بونه‌ته هۆكاری بڕینی مووچه و بودجه‌ی دانیشتوانی هه‌رێم، ئه‌وه‌ی كه بۆته هۆكار ته‌نها پابه‌ندنه‌بونی هه‌رێم بوه به‌ده‌ستور و ته‌جاوزكردنی بوه له‌سه‌ر ده‌ستور و ده‌سه‌لاَته‌كانی ناوه‌ند،به‌تایبه‌تیش له‌بواری نه‌وت و غازی سروشتیدا.كه بۆخۆشمان وه‌كو دانیشتوانی هه‌رێم هه‌موو گله‌ییه‌ك و هه‌موو گومان و پرسیاره‌كان به ئاڕاسته‌ی فرۆشتن و خه‌رجی و داهاتی نه‌وت بوه له‌سالاَنی ڕابووردودا و هه‌رئه‌وه‌ش بوه هۆی ئه‌وه‌ی كه حكومه‌تی هه‌رێم بۆخۆی و به‌ناچاری وبه‌مه‌به‌ستی ڕه‌واندنه‌وه‌ی ڕاز وگله‌ییه‌كان كۆمپانیای دیلۆیتی نێوده‌وڵه‌تی هێنا بۆ ووردبینیكردنی پڕۆسه‌ی فرۆشتن و داهات و خه‌رجیه‌كانی نه‌وتی هه‌رێم.گه‌رچی به‌كه‌موكوڕیش بێت.\nهه‌ربۆیه گرنگه كه هه‌رێمی كوردستان زۆر به‌جدی و به‌گه‌رمی گفتوگۆی چڕوپڕ بكات له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ی نه‌وت و غازی سروشتی و ده‌سه‌لاَته‌كانی هه‌رێم و ناوه‌ند،و ئه‌و كێشه و گرفته بنبڕبكات له‌سه‌ر بنیچینه‌ی ده‌ستور بۆئه‌وه‌ی سالاَنه و له‌كاتی په‌سه‌ندكردنی یاسای بودجه‌ی ده‌وڵه‌تی عێراقیدا كێشه‌ی نه‌وت و پشكی بودجه‌ی هه‌رێم سه‌رهه‌ڵنه‌داته‌وه ، له‌كاتێكدا هه‌رێم له سالاَنی ڕابووردوودا سه‌ركه‌وتوو نه‌بوه چ له‌به‌ڕێوه‌بردنی مه‌له‌فی نه‌وت چ له وه‌ده‌ستهێنانی دروشم و داخوازی و مافه نه‌ته‌وه‌ییه‌كان وه‌ك ئه‌وه‌ی كه نه‌توانرا پڕۆسه‌ی ڕیفراندۆم سه‌ركه‌وتوو بكات و ئامانجه ڕاسته‌قینه‌كه‌ی خۆی بپێكێت كه ڕاگه‌یاندنی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی كوردی بوو. هه‌ربۆیه چیدی پێویست به‌نه‌ناردن و ڕاده‌ستنه‌كردنه‌وه‌ی نه‌وتی هه‌رێم ناكات به‌به‌غداد ،چونكه هیچ ئومێدێكی نزیك نیه بۆ پشتیوانی ناوچه‌یی و نێوده‌وڵه‌تی بۆ مافه نه‌ته‌وه‌ییه‌كانمان لانی كه‌م بۆ ده‌یه ساڵێكی تر.\nجا بۆئه‌وه‌ی كێشه‌كان زیاتر كه‌ڵه‌كه نه‌بن و هه‌ڵه‌كانی ڕابووردوو دووباره نه‌كرێته‌وه هه‌ق وایه به سنگفراوانی و وه‌ك چاكه و پیاوه‌تیه‌كی هه‌رێمیش بۆ به‌غداد نه‌وت و مه‌له‌فی نه‌وت ڕاده‌ستی به‌غداد بكرێته‌وه.هه‌رچه‌نده له‌هه‌رێمدا دوو ڕاو و بۆچونی جیاواز و دوور له‌یه‌كتریش هه‌یه كه زیاتر له ڕوانگه و به‌رژه‌وه‌ندی حیزبیه‌وه سه‌رچاوه‌یان گرتوه نه‌ك به‌رژه‌وه‌ندی دوورمه‌ودای میله‌ته‌كه‌مان،ده‌رباره‌ی ئه‌و مه‌سه‌له‌یه كه لایه‌ك ڕای وایه ئه‌و مه‌له‌فه هه‌ستیاره ته‌سلیم به‌به‌غداد نه‌كرێته‌وه و هه رێم هه‌نگاوی گه‌وره‌ی ناوه له‌و بواره‌دا و لایه‌كه‌ی تریش به پێچه‌وانه‌وه پێی وایه سوود و قازانجی زیاتر له‌وه‌دایه كه مه‌له‌فی نه‌وت ته‌سلیم به به‌غداد بكرێته‌وه و ئه‌وجا هه‌رێم شه‌ڕ له‌سه‌ر به‌شه پشكی خۆی بكات له بودجه‌ی گشتی عێراقدا.\n•چونكه هیچ نه‌نگیه‌ك له‌و كاره‌دا نیه،له‌به‌رئه‌وه‌ی له دوای ڕووداوه‌كانی كه‌ركوكی ساڵی 2016كه ده‌رئه‌نجامی ڕیفراندۆمه شكستخواردوه‌كه‌ی هه‌رێم بوو،گه‌لێك ده‌سه‌لاَتی ئه‌مری واقعی هه‌رێممان ڕاده‌ستی به‌غداد كردوه به‌ناچاری له‌دوای گه‌مارۆدانی 77ڕۆژ و زیاتریش له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تانی دونیا و ناوچه‌كه‌شه‌وه له‌بواری فڕۆكه‌وانیدا، كه له‌ده‌ستوردا به ده‌سه‌لاَته‌كانی ناوه‌ند ناسێنرابوون له‌وانه:\n1.گێڕانه‌وه‌ی 51% خاك و خه‌ڵكی كوردستان به‌ناوه‌ند و له‌باربردنی جێبه‌جێكردنی ماده‌ی 140ی ده‌ستور.\n2.فڕۆكه‌خانه و ده‌روازه و خاڵه سنوریه‌كان.\n3. گومرك و سیاسه‌تی گومركی و ته‌عریفه‌ی گومركی.\n4. مه‌سه‌له‌ی كێشان و پێوانه.\n5. فه‌رمانگه‌كانی ڕه‌گه‌زنامه و پێناسی باری شارستانی و نشینگه و مافی په‌نابه‌رێتی.\n6.ڕێكخستنی سیاسه‌تی فریكوێنسی بلاَوكردنه‌وه و وپه‌یوه‌ندیه‌كان و به‌رید.\n7. سیاسه‌تی ئاو و به‌نداوه‌كان.\n8. سه‌رژمێری دانیشتوان.\n10سه‌رچاوه‌كانی كاره‌با و ژینگه وسیاسه‌تی گه‌شه‌پێدانی گشتی و ..هتد.\n11.پۆلیسی دارستان وزۆری تریش.\nئه‌مه سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی كه یاسای بودجه‌ی گشتی ده‌وڵه‌تی عێراق به‌هه‌رێمی كوردستانه‌وه له‌لایه‌ن به‌غداده‌وه داده‌نرێت و پشكی هه‌رێم به به‌كاربردن و وه‌به‌رهێنانه‌وه دیاریده‌كرێت و قه‌رزه نێوده‌وڵه‌تیه‌كان و به‌شه پشكی داوده‌رمان و پاره‌ی گه‌نمی جووتیاران و به‌شه خۆراكی مانگانه‌ی هه‌رێمیش له‌به‌غداوه دابین ده‌كرێت.\n•جا له‌كاتێكدا هه‌رێم ئه‌م هه‌موو ده‌سه‌لاَتانه‌ی ڕاده‌ستی به‌غداد كردبێته‌وه،ئیدی چ پێویست ده‌كات كه ته‌نها مه‌سه‌له‌ی نه‌وت بهێڵێته‌وه كه به‌پێی ده‌ستوریش بۆی نیه ئه‌و كاره بكات.((ئه‌گه‌ر نیه‌تێكی خراپی تیادا نه‌بێت)).\nئاشكراشه ئه‌و بڕه نه‌وته‌ی كه هه‌رێم ده‌یفرۆشێت له ئێستادا ڕۆژانه ده‌گاته نزیكه‌ی 450 هه‌زار به‌رمیل و له‌مانگێكدا ده‌گاته 13500 به‌رمیل كه گه‌ر بخرێته‌وه گه‌نجینه‌ی مه‌ركه‌زی به‌غداد و له‌ڕێگه‌ی ((كۆمپانیای سۆمۆ)) وه بفرۆشرێت و داهاته‌كه‌شی بگه‌ڕێته‌وه بۆ ته‌واوی عێراق ئه‌وا به‌دڵنیای پشكی هه‌رێمیش زیاد ده‌كات،له‌كاتێكدا كه هه‌میشه نرخی فرۆشتنی 1 به‌رمیل نه‌وتی عێراق 8-10 دۆلار زیاتر فرۆشراوه له‌نه‌وتی هه‌رێمی كوردستان له‌بازاڕه‌كانی جیهاندا. له ئێستاشدا و به‌غداد له‌هه‌وڵدایه توانای به‌رهه‌م و هه‌نارده‌كردنی نه‌وتی خۆی به‌رزبكاته‌وه بۆ زیاتر له 3500 هه‌زار به‌رمیل له ڕۆژێكدا، ئه‌وه‌تا له مانگی كانتونی یه‌كه‌می ساڵی 2018دا به‌رزترین ڕێژه‌ی نه‌وتی فرۆشتوه به‌بڕی(( 115.517.974 )) به‌رمیل نه‌وت كه داهاته‌كه‌ی بریتیه له(( 6.233.592.040.11 ملیار دۆلار))، به‌لاَم له‌به‌رامبه‌ردا توانای هه‌رێم دیاریكراوه و ناتوانێت زیاتر به‌رزیبكاته‌وه به بوونی كێشه و گرفته‌كانی له‌لایه‌ك له‌گه‌ڵ به‌غداد و له‌لایه‌كیش له‌گه‌ڵ كۆمپانیان نه‌وتیه‌كاندا.به‌هه‌مان شێوه بۆ ساڵی 2019 و سالاَنی دواتریش هه‌موو پێبینیه‌كان ڕوو له‌وه‌ن كه نرخه‌كانی نه‌وت له 70-80 دۆلار تێپه‌ڕ ناكه‌ن.\n•بۆیه ده‌كرێت حكومه‌تی ئاینده‌ی هه‌رێمی كوردستان له كابینه‌ی نۆهه‌مدا به‌سه‌رۆكایه‌تی به‌ڕێز مه‌سرور بارزانی و له پشتیشیه‌وه كاك مه‌سعود بارزانی به‌جدی بیر و پلانی هه‌بێت بۆ مه‌له‌فی نه‌وت و هه‌موو ئه‌گه‌ر و ئاڵنگاریه خراپه‌كانی سیاسه‌تی هه‌ڵه‌ی نه‌وتی ڕابووردوو له‌به‌رچاوبگرێت و حه‌كیمانه تر مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئه‌و مه‌له‌فه هه‌ستیاره‌دا بكات،بۆئه‌وه‌ی زیاتر ده‌سه‌لاَته‌كانی هه‌رێم و قه‌واره و هێزی كورد له‌به‌غداد لاوازتر نه‌بێت و ئه‌م هه‌لی 4 ساڵه‌ی بوونی د. عادل عبدالمهدیش وه‌ك سه‌رۆك وه‌زیران و وه‌ك كه‌سێك و دۆستێكی نزیكی كورد و بوونی سه‌رۆكێكی كوردی به‌هێزیش وه‌ك د.به‌رهه‌م احمد صاڵح له به‌غداد بقۆزرێته‌وه بۆئه‌وه‌ی سه‌رجه‌می كێشه كه‌ڵه‌كه‌بوه‌كانی پێشووتر چاره‌سه‌ربكرێن له‌به‌رژه‌وه‌ندی گه‌له‌كه‌ماندا.


لە هەرێم، تووشبووانی كۆرۆنا گەیشتە نزیكەی هەزار كەس - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 8439 پشكنیسنی كۆرۆنا بۆ هاووڵاتیان ئەنجام دراوە.\nوەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 981 كەس تووشی كۆرۆنا بوون و 10 كەسیش گیانیان لەدەستداوە.\nڕاگەیاندراوی (٢٤) كاتژمێری تایبەت بە نەخۆشی ڤایرۆسی كۆڕۆنای نوێ COVID19 ژمارە (٣٩٩)\n١. پشكنین: (٨٤٣٩ پشكنینی نوێ)\n• (٢٦٠٣) هەولێر\n• (١٩٦٠) سلێمانی\n• (٣١٣٧) دهۆك\n• (٥٣٢) گەرمیان\n• (٢٠٧) ڕاپەڕین\n٢. تووشبوو: (٩٨١ تووشبووی نوێ)\n• (٢١٨) هەولێر\n• (٢٦٤) سلێمانی\n• (٤٤٩) دهۆك\n• (٣٠) گەرمیان\n٣. چاكبوون: (٤٢٨ چاكبوون)\n• (٨٣) هەولێر\n• (٢٦٠) دهۆك\n٤. مردن: (١٠ مردن)\nپشكنین ١٣٨٣٧٦٠ (٤٩٥٢٣١ هەولێر، ٢٩٩٠٢٨ سلێمانی، ٥٨١٧٣٨ دهۆك، ٧٧٦٣ هەڵەبجە)\nتووشبوون ١٢٢١٦٠ (٤٢٧١٨ هەولێر، ٣٥٢٨٦ سلێمانی، ٤١٠٢٤ دهۆك، ٣١٣٢ هەڵەبجە)\nچاكبوون ١٠٩٦٦٢ (٣٨٢١٨ هەولێر، ٣٠٨٩٦ سلێمانی، ٣٧٥٧٧ دهۆك، ٢٩٧١ هەڵەبجە)\nلەژێر چارەسەر ٨٨٢٨ (٣٥٠١ هەولێر، ٢٦٤٢ سلێمانی، ٢٦٦٧ دهۆك، ١٨ هەڵەبجە)\nمردن ٣٦٧٠ (٩٩٩ هەولێر، ١٧٤٨ سلێمانی، ٧٨٠ دهۆك، ١٤٣ هەڵەبجە)\n٣١ی ئازار ٢٠٢١


Diplomatic Magazine | د.دڵشاد عه‌بدولڕه‌حمان: هۆكارى بێباكى حكومه‌ت ئه‌وه‌یه ڕووبه‌ڕووى فشارێكى سەرانسەریی نه‌بووه‌ته‌وه\n"به‌بوونی ئیراده‌یه‌كی به‌هێز بۆ كۆتایهێنان به‌تاڵان و بڕۆی داهاتی هه‌رێم دۆخه‌كه چاره‌سه‌ر ده‌بێت"\nدیدارى سالار مه‌حمود\nدكتۆر دڵشاد عه‌بدولڕه‌حمان، وه‌زیرى پێشووترى په‌روه‌رده‌ى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان، له‌م دیداره‌دا له‌گه‌ڵ " دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین"، ئاماژه به‌وه ده‌دات كه فرۆشتنی نه‌وت به سه‌ربه‌خۆیی له‌ڕێگه‌ی توركیاوه، سه‌رچاوه‌ی قه‌یرانه‌كانی هه‌رێمی كوردستانه، ده‌شڵێت:" ڕه‌وشی په‌روه‌رده‌و فێركردن له هه‌رێم له‌وپه‌ڕی خراپیدایه‌و، ئه‌وه‌ی لانی كه‌می ئاستی په‌روه‌رده‌ی ڕاگرتووه، دڵسۆزی‌و په‌رۆشی مامۆستایانه".\nدیپلۆماتیك مه‌گه‌زین: ئێستا دۆخی سیاسی‌و ئابوری‌و ئیداری له هه‌رێمی كوردستان له خراپترین ئاستیدایه، ئایا ئومێدی تێپه‌ڕاندنی ئه‌م دۆخه هه‌یه، یاخود دۆخه خراپه‌كه چۆن تێده‌په‌ڕێت؟\nد. دڵشاد عه‌بدولڕه‌حمان: تێپه‌ڕاندنی ئه‌ودۆخه پڕ له قه‌یرانه كه بڕسكی له‌ته‌واوی خه‌ڵكی كوردستان بڕیووه، " جگه له چه‌ند تاقم و گروپێكی ناوحیزبه‌كان‌و كه‌سانێكی وابه‌سته‌به‌وان" ته‌نانه‌ت به كادیر و ئه‌ندامانی حیزبه‌كانی ده‌سه‌ڵاتیشه‌وه.\nد. دڵشاد عه‌بدولڕه‌حمان، وه‌زیرى پێشووترى په‌روه‌رده‌ى حكومه‌تى هه‌رێم\nله‌به‌رئه‌وه‌ی زۆربه‌ی قه‌یرانه‌كان زاده‌ی هۆكاره خۆییه‌كانن، نه‌ك بابه‌تی، هه‌ربۆیه ده‌ڵێین به‌ڵێ ده‌كرێ چاره‌سه‌ر بكرێن، ئه‌وه‌ش به‌بوونی ئیراده‌یه‌كی به‌هێز بۆكۆتایی هێنان به‌تاڵان‌و بڕۆی داهاتی هه‌رێم‌و گه‌ڕانه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات له كه‌سه‌كانه‌وه، بۆ دامه‌زراوه‌كان و جێبه‌جێكردنی یاسا به‌سه‌ر هه‌مواندا، بێگومان ئه‌وه‌ش به‌هاتنه ده‌نگی خه‌ڵك دێته دى، به‌شێوازی مه‌ده‌نیانه‌و به میكانیزمی دیموكراسیانه، بۆ گۆڕینی ئه‌م بارودۆخه.\nگه‌ڕانه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات له كه‌سه‌كانه‌وه، بۆ دامه‌زراوه‌كان و جێبه‌جێكردنی یاسا به‌سه‌ر هه‌موواندا، به‌هاتنه ده‌نگی خه‌ڵك دێته دى، به‌شێوازی مه‌ده‌نیانه‌و به میكانیزمی دیموكراسیانه، بۆ گۆڕینی ئه‌م بارودۆخه.\nدیپلۆماتیك مه‌گه‌زین: ئێوه پێتانوایه، " فرۆشتنی نه‌وت به سه‌ربه‌خۆیی له‌ڕێگه‌ی توركیاوه، سه‌رچاوه‌ی قه‌یرانه‌كانی هه‌رێمی كوردستانه"، پرسیاره‌كه ئه‌وه‌یه بۆچی ئابوری سه‌ربه‌خۆو فرۆشتنی نه‌وت به‌سه‌ربه‌خۆیی بوویه مایه‌ی به‌رقه‌راركردنی ئه‌و هه‌موو كاره‌سات‌و قه‌یرانه بۆ هه‌رێمی كوردستان؟\nد. دڵشاد عه‌بدولڕه‌حمان: سه‌رچاوه‌ی قه‌یرانه داراییه‌كانی هه‌رێم خۆی له نه‌بوونی، یان كارا نه‌بوونی دامه‌زراوه یاساییه‌كان ده‌بینێته‌وه، به‌تایبه‌تی دامه‌زراوه‌كانی ڕێكخستنی كه‌رتی نه‌وت، هه‌رچه‌نده له‌یاسای ژماره چواری ساڵی ۲٠٠۷ ته‌واوی ئه‌ودامه‌زراوانه بڕیاریان لێدرا، به‌ڵام هه‌رگیز حكومه‌تی هه‌رێم ئه‌ویاسایه‌ی جێبه‌جێنه‌كرد، جێبه‌جێنه‌كردنی یاساكان به‌گشتی بوونه ماكی قه‌یرانه زۆروزه‌وه‌نده‌كانی هه‌رێم.\nكاتێك پرسی فرۆشتنی سه‌ربه‌خۆییانه‌ی نه‌وت هاته به‌رباس، جگه له‌گرفته یاسایی‌و ده‌ستورییه‌كان له‌گه‌ڵ به‌غداد، حكومه‌تی هه‌رێمیش هیچ ئاماده‌ییه‌كی بۆ فرۆشتنی نه‌وت نه‌بوو له‌ڕووی دامه‌زراوه‌و شاره‌زایی‌و له‌ڕووی به‌بازاڕكردنی نه‌وت، بۆیه هه‌رزوو ناڕوونی‌و تۆمه‌تباركردنی حكومه‌ت به‌گه‌نده‌ڵی له‌وكه‌رته ژیارییه‌دا، بوو به‌قسه‌ی سه‌ری زمان‌و بنی زمانی په‌رله‌مانتاران‌و میدیاكاران‌و زۆربه‌ی خه‌ڵكیش، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش به‌رانبه‌ر بڕیاری فرۆشتنی سه‌ربه‌خۆییانه‌ی نه‌وت، به‌غداش بودجه‌ی هه‌رێمی بڕی‌و ئیتر هه‌رێم كه‌وته ئه‌وقه‌یرانه.\nحكومه‌تی هه‌رێم هیچ ئاماده‌ییه‌كی بۆ فرۆشتنی نه‌وت نه‌بوو له‌ڕووی دامه‌زراوه‌و شاره‌زایی‌و له‌ڕووی به‌بازاڕكردنی نه‌وت، بۆیه هه‌رزوو ناڕوونی‌و تۆمه‌تباركردنی حكومه‌ت به‌گه‌نده‌ڵی له‌وكه‌رته ژیارییه‌دا، بوو به‌قسه‌ی سه‌ری زمان‌و بنی زمانی په‌رله‌مانتاران‌و میدیاكاران‌و زۆربه‌ی خه‌ڵكیش\nدیپلۆماتیك مه‌گه‌زین: ده‌گوترێت هه‌ردوو هێزی ده‌سه‌ڵاتدارو حكومداری هه‌رێمی كوردستان نایانه‌وێت هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی كوردستان ئه‌نجام بدرێت‌و هه‌وڵی دواخستنی ده‌ده‌ن، ئه‌گه‌ر وایه ئه‌وان بۆچی ئه‌مكاره ده‌كه‌ن، بڕواتانوایه بتوانن هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی كوردستان زیاتر دوابخه‌ن؟\nكردنه‌وه‌ی قوتابخانه‌یه‌ك به ناوی دانیاڵ میتران، ـ هه‌ولێر ـ تشرینی یه‌كه‌می 2009\nد. دڵشاد عه‌بدولڕه‌حمان: وه‌ڵامی ئه‌وپرسیاره ده‌بێ یه‌كێتی‌و پارتی بیده‌نه‌وه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی به‌دواخستنی هه‌ڵبژاردنه‌كانه‌وه هه‌یه، ئه‌وه هه‌ر خۆیان دوایان خستوه‌و ساڵێك ته‌مه‌نی په‌رله‌مانیان درێژكرده‌وه، ئه‌وه كارێكی ده‌گمه‌نه له‌دنیادا كه‌په‌رله‌مان ته‌مه‌نی خۆی درێژ بكاته‌وه.\nدیپلۆماتیك مه‌گه‌زین: به‌و پێیه‌ی كه ئێوه وه‌زیری پێشووتری په‌روه‌رده بوون، چۆن له دۆخ و ڕه‌وشی پرۆسه‌ی په‌روه‌رده‌و خوێندن ده‌ڕوانن، ئه‌وه له‌كاتێكدا زۆرن ئه‌وانه‌ی پێیانوایه كه پرۆسه‌ی خوێندن چه‌ند ساڵێكه كۆتایی هاتووه‌و ئه‌وه‌ی هه‌یه ته‌نها به‌ڕێكردنی پرۆسه‌كه‌یه؟\nئه‌وه‌ی لانی كه‌می ئاستی په‌روه‌رده‌ی ڕاگرتووه، دڵسۆزی‌و په‌رۆشی مامۆستایان‌و كه‌س‌و كاری خوێندكارو قوتابییانه، ئه‌گینا حكومه‌تی هه‌رێم ماوه‌یه‌كی زۆره لانی كه‌می پێداویستیه‌كانی پرۆسه‌ی په‌روه‌رده‌و فێركردنی دابین نه‌كردووه.\nد. دڵشاد عه‌بدولڕه‌حمان: زۆربه‌داخه‌وه ڕه‌وشی په‌روه‌رده‌و فێركردن له‌هه‌رێم له‌وپه‌ڕی خراپیدایه‌و، ئه‌وه‌ی لانی كه‌می ئاستی په‌روه‌رده‌ی ڕاگرتووه، دڵسۆزی‌و په‌رۆشی مامۆستایان‌و كه‌س‌و كاری خوێندكارو قوتابییانه، ئه‌گینا حكومه‌تی هه‌رێم ماوه‌یه‌كی زۆره لانی كه‌می پێداویستیه‌كانی پرۆسه‌ی په‌روه‌رده‌و فێركردنی دابین نه‌كردووه.\nد.دڵشاد عه‌بدولڕه‌حمان له‌گه‌ڵ ڕێكخه‌ری كۆچكردووی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ـ سلێمانی ـ 2015.9.9\nدیپلۆماتیك مه‌گه‌زین: ده‌گوترێت ده‌سه‌ڵات ده‌یه‌وێت به پرۆسه كۆمه‌ڵگه نه‌خوێنده‌وار بكات و پرۆسه‌ی خوێندن بێبه‌ها بكات، پێتوانییه ئه‌و بێباكییه‌ی ده‌سه‌ڵات به‌رانبه‌ر داواكانی مامۆستایان و پرۆسه‌كه ئه‌و ڕاستییه بسه‌لمێنێت؟\nد. دڵشاد عه‌بدولڕه‌حمان: له‌وباوه‌ڕه‌دانیم ده‌سه‌ڵات خوازیاری شكستی پرۆسه‌ی په‌روه‌رده‌بێ‌و بیه‌وێ كۆمه‌ڵگه به نه‌خوێنده‌واری بمێنێته‌وه، وه‌ك له‌پرسیاره‌كه‌ت ئاماژه‌ت پێكردوه، به‌ڵام هۆكاری بێباكی حكومه‌ت به‌رانبه‌ر موچه‌ی مامۆستایان، خۆی له‌وه‌دا ده‌بینێته‌وه، كه هێشتا ڕووبه‌ڕووی فشارێكی مه‌ده‌نی سه‌رانسه‌ری نه‌بووه‌ته‌وه، هه‌تا ملكه‌چی داخوازییه‌كانی مامۆستایان‌و فه‌رمانبه‌رانی تریش بێت.


سوید بڕیاری دا 10 ملیۆن دۆلار پێشكەش بە ئاوارەكانی ڕۆژئاوای كوردستان بكات\nبە فەرمانی سەرۆکی حکومەتی بڕی یەک ملیار دینار بۆ تەندروستی پارێزگای دھۆک تەرخانکرا\nهێمن سەید موارد: لە هەولێر ۲۷ خاوەنکار بەهۆی سەرپێچییەوە سزا دراون\nدوو تۆمەتبار بە ئۆتۆمبێلێک لە مندالێک دەدەن و تەرمەکەی فرێ دەدەن\nپەیامێكی پیرۆزبایی له دەزگای رۆشنبیری و راگەیاندنی پارتی دیموكراتی كوردستان\nپڕۆژەی ئاوەڕۆی هەردوو گەڕەکی ڕۆشنبیری و هەشت هەزاری فەرمانبەران جێبه‌جێ ده‌كرێت\n2019-10-22 [11:29 AM]\nبەرپرسی مەكتەبی پەیوەندییەكانی دەرەوەی پارتی دیموكراتی كوردستان، هۆشیار سیوەیلی، پێشوازی لە شاندێكی پارتی سۆسیال دیموكراتی سویدی كرد و لە دیدارێكدا شاندەكە رایانگەیاند، حكوومەتی شاهانەی سوید بڕیاری پێشكەشكردنی بڕی (10) ملیۆن دۆلاری داوە بۆ گەیاندنی هاوكاریی مرۆیی بە لێقەوماوانی شەڕ و ئاوارەكانی ڕۆژئاوای كوردستان.\nشاندێكی پارتی سۆسیال دیموكراتی سویدی فەرمانڕەوا، كە پێك هاتوون لە كادر كەسرگە، ئەندامی پەرلەمانی سوید لە فراكسیۆنی پارتی سۆسیال دیموكرات و خاتوو ئەڤین ئینجیر، ئەندامی پەرلەمانی یەكێتیی ئەورووپا لە سەر لیستی پارتی سۆسیال دیموكراتی سویدی، كە هەردووكیان دوو سیاسەتمەدار و چالاكوانی بە ڕەچەڵەك كوردی نێو پارتەكەن، چەند ڕۆژێكە سەردانی هەرێمی كوردستانیان كردووە بۆ ئاشنابوون بە پێشكەوتنەكانی هەرێمی كوردستان و و دۆخی ناوچەكە و بەرەوپێشەوەبردنی پەیوەندییەكانییان لەسەر ئاستی پارتی سۆسیال دیموكرات و پەرلەمانی سوید و یەكێتیی ئەورووپا لەگەڵ دامەزراوەكانی حكوومی و حزبی لە هەرێم و بۆ هەڵسەنگاندنی دۆخی ئاوارەكان و پێداویستیەكانی مرۆیی دوای هێرشی توركیا بۆ سەر ڕۆژئاوای كوردستان، شاندەكە چەند دیدار و چاوپێكەوتنێكیان ئەنجام داوە، بە تایبەتیش سەردانی مەكتەبی پەیوەندییەكانی دەرەوەی (پ.د.ك)ـیان كرد.\nحكوومەتی شاهانەی سوید و وەزارەتی دەرەوەی ئەم وڵاتە لە سەرەتای سەهەڵدانی قەیرانی ڕۆژئاوای كوردستان بە فەرمی سەركۆنەی هێرشی سەربازی توركیا بۆ سەر ڕۆژئاوای كوردستان و ئەو تراژیدیایە مرۆییەیان كردووە كە لە ئەنجامی هێرشەكان بۆ سەر خەڵكی سڤیلی رۆژئاوای كوردستان هاتووەتە ئاراوە، حكوومەتی شاهانەی سوید بڕیاری پێشكەشكردنی بڕی (10) ملیۆن دۆلاری داوە بۆ گەیاندنی هاوكاریی مرۆیی بە لێقەوماوانی شەڕ و ئاوارەكانی ڕۆژئاوای كوردستان، هەروا لەسەر ئاستی سوید و لە نێو ڕەوەندی كوردستانی لەم وڵاتە ناڕەزایەتیەكی فراوان و خۆپێشاندانی گەورەی جەماوەری لێكەوتۆتەوە. هەر بۆیە حكوومەتی شاهانەی سوید پرسی پەلاماری سەربازی سەر ڕۆژئاوای كوردستانی بردۆتە پەرلەمانی یەكێتیی ئەورووپا كە لە ڕۆژانی ڕابردوودا لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی و لە نێو ئەندامانی پەرلەمانی یەكێتیی ئەورووپا دا وێڕای سەركۆنەكردنی پەلاماری سەربازی سەر ڕۆژئاوای كوردستان، هەوڵێكی دیپلۆماسی و نێودەوڵەتی هەیە بۆ پەلەكردن لە ڕاگرتنی شەڕەكە و ئاساییكردنەوەی سەقامگیری لە ناوچەكەدا.\nكادر كەسرگە، ئەندامی پەرلەمانی سوید، لە سەردانیدا بۆ مەكتەبی پەیوەندییەكانی دەرەوەی (پ.د.ك)، پێشكەوتنەكانی هەرێمی كوردستانی بەرز نرخاند و ئاماژەی بە پەیوەندیی بەهێز و دۆستانەی نێوان پارتی سۆسیال دیموكراتی فەرمانڕەوای سویدی و پارتی دیموكراتی كوردستان كرد و هیوای خواست ئەم پەیوەندیانە بەردەوام بن و گەشەیان پێ بدرێت و سوپاسی پشتگیری و هەڵوێستی كوردانە و مرۆڤدۆستانەی ڕێزدار سەرۆك مەسعوود بارزانی و سەركردایەتیی پارتی و حكوومەتی هەرێمی كوردستانی كرد، كە هەر لە سەرەتای هێرش و پەلامارە سەربازییەكان بۆ سەر ڕۆژئاوای كوردستان سەركۆنەی هێرشەكانیان كردووە بۆ سەر خەڵكی سڤیل و هاوكاریی مرۆیییان لە ڕێگەی دەزگای خێرخوازیی بارزانییەوە پێشكەش بە هەزاران كەس لە ئاوارەكانی شەڕ كردووە و پێشوازییان لە هەزاران ئاوارەی تر كردووە لە نێو هەرێمی كوردستان دا . هەروا ڕوانگەی سیاسەتی پارتی سۆسیال دیموكرات و حكوومەتی شاهانەی سویدی لە پشتگیری بەردەوام لە حكوومەتی هەرێم و دامەزراوەكانی و هەروەها پشتگیرییان لە پرسی كورد لە هەموو پارچەكانی تری كوردستان و بە تایبەتی هەڵوێستی حكوومەتی سوید و پارتی سۆسیال دیموكرات لە ڕۆژانی ڕابردوو لە سەركۆنەكردنی هێرش و پەلامارە سەربازییەكانی توركیا بۆ سەر ڕۆژئاوای كوردستان خستەڕوو و هیوایان خواست كە لەو بارۆدۆخە هەستیارەی بەسەر ناوچەكەدا هاتووە كورد یەكگرتوو بن و رووبەڕووی هەموو هەڕەشە و مەترسییەكان لە ناوچەكەدا ببنەوە.\nپەرلەمانتاری سوید كادر كاسرگە هەروا ڕایانگەیاند، كە لە سوید كۆدەنگییەك هەیە بۆ پشتگیری لە پرسی كورد و گەیاندنی خێرای هاوكارییە مرۆییەكان بۆ ڕۆژئاوای كوردستان.\nهۆشیار سیوەیلی، بەرپرسی مەكتەبی پەیوەندییەكانی دەرەوەی (پ.د.ك) بە ئامادەبوونی ژمارەیەك لە هەڤاڵانی پەیوەندییەكانی دەرەوە بەخێرهاتنی پەرلەمانتار كادر كاسرگەی كرد كە ئەندامی لێژنەی پەیوەندییەكانی پەرلەمانی سویدە لەگەڵ یەكێتیی ئەورووپا و ئەندامە لە لێژنەی بیمەی كۆمەڵایەتی لە فراكسیۆنی پارتی سۆسیال دیموكراتی سویدیو سپاسی پەیوەندی بەهێزی مێژوویی و دۆستانەی نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان و پارتی سۆسیال دیموكراتی فەرمانڕەوای سویدیان كرد و ستاییشی پشتگیریی حكوومەتی شاهانەی سویدیان كرد لە هەرێمی كوردستان و دامەزراوەكانی و مەشق و ڕاهێنانی سەربازی بە هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان لە سەردەمی شەڕی تێكشكاندنی داعش و درێژكردنەوەی وادەی مانەوەی هێزەكانی سویدی لە ناوچەكەدا لە چوارچێوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ نەهێشتنی تیرۆر و مەترسیەكانی تیرۆریستی لە ناوچەكەدا.\nبەرپرسی پەیوەندییەكانی دەرەوەی (پ.د.ك) هەروا باسی لە گرنگیی ئاڵوگۆڕی شاند لە نێوان هەردوولا كرد بۆ خزمەتی گەشەپێدان بە پەیوەندییەكانی نێوان حكوومەتی هەرێم و شاهانەی سوید و هەردوو (پ.د.ك) و پارتی سۆسیال دیموكراتی فەرمانڕەوای سویدی بۆ بەرەوپێشەوەبردنی پەیوەندییەكان لە هەموو بوارەكاندا و گرنگی ڕۆڵی ڕەوەندی كوردستانی لە سوید و بە تایبەتی سەركۆنەكردنی هێرش و پەلامارە سەربازییەكانی ڕۆژانی ڕابردوو بۆ سەر ڕۆژئاوای كوردستان بەرز نرخاند و ڕایگەیاند، بەخشینی بڕی (١٠) ملیۆن دۆلار لە لایەن وڵاتی شاهانەی سویدەوە وەك هاوكاریی مرۆیی بۆ ئاوارە و لێقەوماوانی شەڕ لە ڕۆژئاوای كوردستان و گەیاندنی دەنگی مەزڵومیەتی گەلی كورد بە پەرلەمانی یەكێتیی ئەورووپا و ڕێكخراوە نێودەوڵەتییەكان مایەی رێز و ستایش و پێزانینە.\nهەر لە دیدارەكەدا، پرسی ناوچە كێشەلەسەرەكان و مەترسییەكانی سەرهەڵدانەوەی داعش و پەیوەندییە سیاسی و كۆمەڵاتییەكان لە ناوخۆی هەرێم و هاوكاری و هەماهەنگیی نێوان لایەنە سیاسییەكانی بەشدار لە حكوومەت و ڕۆڵی حكوومەتی هەرێم لە بنبڕكردنی گەندەڵی و ئەنجامدانی چاكسازی لە دامەزراوەكانی حكوومەتدا بۆ پێشكەشكردنی خزمەتگوزاریی زیاتر بە هاووڵاتیان، باس كرا.\nئەم هەواڵە 2653جار خوێندراوەتەوە


به‌ڤیدیۆ.. بوونه‌وه‌رێكى ترسناك دانیشتووانى نه‌ندۆنیسیا ده‌توقێنێ\nدانیشتووانى سومتڕاى ئه‌ندۆنیسیا له بوونه‌وه‌رێك تۆقیون كه له‌لایه‌ن پیاوێكى ئه‌ندۆنیسییه‌وه له كاتى پێشبڕكێیه‌كی مۆتۆرسیكله‌وه وێنه‌ى گیراوه.\nوه‌ك له ڤیدیۆكه‌دا ده‌رده‌كه‌وێت بوونه‌وه‌رێكى سه‌یر پێش مۆتۆرسیكله‌كان ده‌كه‌وێت كه له شێوه‌ى مرۆڤ ده‌چێت و دواتر له ناكاو ون ده‌بێت.\nجۆناسان دوانز، كه ته‌مه‌نى 59 ساڵه هه‌موو ژیانى خۆى بۆ بوونه‌وه‌ره شاره‌وه‌كان ته‌رخان كردووه، له‌باره‌ى ئه‌و بوونه‌وه‌ره ترسناكه‌وه ده‌ڵێ،"بوونه‌وه‌ره‌كه له مه‌یموون ده‌چێت و له‌وانه‌یه گه‌شه‌ى كردبێت به‌شێوه‌یه‌ك ده‌توانێت وه‌ك مرۆڤ بڕوات له نێو دره‌خته‌كان نه‌وه‌ك باز بدات".\nبڵاوبوونه‌وه‌ى ئه‌م ڤیدیۆیه به‌پێى هه‌واڵێكى سایتى سپۆتنیك هه‌ستێكى ترسناكى لای دانیشتووانى سومتراى ئه‌ندۆنیسیا دروستكردووه.\nزانست دان به‌وه‌دا ده‌نێت كه تا ئێسته مرۆڤ زۆربه‌ى زینده‌وه‌ره‌كانى نه‌ناسیوه، به‌تایبه‌تى ئه‌و بوونه‌وه‌رانه‌ى له ژێر ئاو یان له بۆشایى ئاسمانن. له‌گه‌ڵئه‌وه‌شدا قسه‌كردن له سه‌ر بوونی بوونه‌وه‌رى نامۆ ساڵانه له شوێنه جیاوازه‌كانى دنیادا، به‌كوردستانیشه‌وه دووباره ده‌بێته‌وه.\nته‌نانه‌ت له كۆتایى ساڵى رابردوو ئاشكرا بوو كه ده‌زگاى هه‌واڵگریى ناوه‌ندیی ئه‌مه‌ریكا هۆبه‌یه‌كى تایبه‌تى بۆ لێكۆڵینه‌وه له‌سه‌ر ته‌نه نامۆكان و بوونه‌وه‌ره‌كانى بۆشایى ئاسمان داناوه و بودجه‌یه‌كى گه‌وره‌یشى بۆ ته‌رخان كردووه.\nئه‌م بابه‌ته 16046 جار خوێنراوه‌ته‌وه


هەنگاوی ترامپ ئاگری ئینتیفازە لە فەلەستین دەگەشێنێتەوە - Mehr News Agency\n7 berfanbarê 2017 - 20:23\nNews Code 15061\nئەندامی باڵای حیماس بۆ مێهر:\nهەنگاوی ترامپ ئاگری ئینتیفازە لە فەلەستین دەگەشێنێتەوە\nئەندامی باڵای حیماس لە سەر ئەو بڕوایەیە کە بە فەرمی ناسرانی قودس وەک پایتەختی ڕژیمی زایۆنی ئاگری ئینتیفازە لە فەلەستین دەگەشێنێتەوە.\nئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشی نێودەوڵەتی – ڕامین حسێن ئابادیان: دۆناڵد ترامپ، سەرۆک کۆماری ئەمریکا رۆژی ڕابردوو لە لێدوانێکدا قودسی بە فەرمی وەک پایتەختی ڕژیمی زایۆنی ناساند و جەختی لەوە کرد کە من بەو دڵنیاییە گەیشتووم کە دەبێ باڵوێزخانەکەمان لە تەل‌ئاویووە بۆ ئۆرشەلیم بگوێزینەوە. سەرۆک کۆماری ئەمریکا بە ئاماژە بەوەی کە ئەو بەدوای ڕێککەوتنێکی باڵاوەیە کە هەم بە سوودی ئیسرائیلییەکان بێت و هەمیش بە سوودی فەلەستین، وتیشی: ویلایەتە یەکگرتووەکان پاڵپشتی دەکات لە پلانی هەردوو وڵات لەو ئەگەرەدا هەر دوو وڵات لە سەری ڕێککەوتبێتن.\nترامپ ئاماژەی بەوەش دا: بڕیاری ئێمە بۆ گواستنەوەی باڵوێزخانەی ئەمریکا بە مانای دوورکەوتنەوەی ئەمریکا لە پابەندییەکانی بە نسیبەتی ئاسانکاری بۆ ئاشتەوایی نێوان فەلەستینییەکان و ئیسرائیلییەکان نییە. ئەوە ئەمریکا نییە کە لەوبارەیەوە بڕیاری کۆتایی دەربکات. بەڵکوو ئێمە وەک هەڕەشەیەک لە ڕادیکاڵیزم و توندئاژۆیی دەڕوانین و دەمانەوێ بەرەنگاری ببینەوە.\nئەو بڕیارەی سەرۆک کۆماری ئەمریکا بەرەوڕووی ناڕەزایەتیی توندی وڵاتانی عەرەبی و کۆمەڵگای جیهانی بۆتەوە. بە چەشنێک کە زۆربەی وڵاتان بە دەرکردنی بەیاننامەگەلێکی جودا ڕایانگەیاندووە کە دژی بڕیاری سەرۆک کۆماری ئەمریکان و هیچ پلانێکیان بۆ پاڵپشتی لەو بڕیارە و گواستنەوەی باڵوێزخانەکانیان بۆ بەیتولموقەدەس نییە. لەمناوە نووسینگەی سەرۆک وەزیرانی عێراق بە دەرکردنی بەیاننامەیەک وێرای ستەمکارانە وەسف کردنی ئەو هەنگاوەی ترامپ، خوازیاری کشانەوەی بەرپرسانی ئەمریکایی لە بڕیاری خۆیان لە دژی بەیتولموقەدەس بوو.\nهەر لەو پەیوەندییەدا وتووێژێکمان لە گەڵ "ئیسماعیل ڕزوان" ئەندامی باڵای بزووتنەوەی خۆڕاگریی ئیسلامی حیماس ئەنجام داوە کە لە خوارەوە دەیخوێننەوە:\n* سەرۆک کۆماری ئەمریکا شەوی ڕابردوو ڕایگەیاند کە قودس پایتەختی ڕژیمی زایۆنییە و باڵوێزخانەی ئەمریکا بۆ بەیتولموقەدەس دەگوازرێتەوە. لێکدانەوەی ئێوە بۆ ئەو بڕیارەی ترامپ چیە؟ ئەو پرسە چ دەرئەنجام و پاشهاتێکی بە دواوە دەبێت؟\nـ ئێمە هەر لە سەرەتاوە ناڕەزایەتیی توندی خۆمان بۆ ئەو بڕیارە ستەمکارانەی دۆنالد ترامپ لە دژی قودس ڕاگەیاندووە و لە سەر ئەو بڕوایەن کە ئەو بڕیارە دەستدرێژییەکی ئاشکرا بۆ سەر گەلی فەلەستین و ئۆمەی عەرەبی و ئیسلامییە. ترامپ بەو بڕیارە هەوڵی دا ڕاستییە حاشاهەڵنەگرەکانی مێژوو بە چەواشەدا ببات. قودس پایتەختی هەمیشەیی فەلەستین و ئۆمەی عەرەبی و ئیسلامییە.\nڕاستییەکەی ئەوەیە کە جووەکان هیچ مافێکیان بە سەر وڵاتی فەلەستینەوە نییە. ئەو بڕیارە هیچ لە حەقیقەتی مێژوویی و ئایینی بەیتولموقەدەس ناگۆڕێت. ئێمە بە تەواو هێزەوە بەرەنگاری ئەو بڕیارە دەبینەوە. تەواو بژێرەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو بڕیارە ستەمکارانەیەی سەرۆک کۆماری ئەمریکا لە دژی قودس لە سەر میزە. یەک لەو بژێرانەی ئێمە پێوشوێن گرتنیان لە رێگەی رێکارە سیاسییەکان لە ناوەندە نێودەوڵەتییەکانە. رێکارێکی دیکەمان بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەمریکا ئەوەیە کە بە تەواو کەرەسەکانی بەردەست – جا چەکی سارد بێت یان چەکی گەرم- دژی هاوپەیمانانیان واتە ڕژیمی زایۆنی دەوەستین. ئەمریکا ئەمڕۆ بە ئاشکرا سەلماندنی کە لە داگیرکاریی زەوی و زاری فەلەستینییەکان، هاوبەشی ڕژیمی زایۆنییە.\n* ئایا هەڵوێستی نوێی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دژی قودس و بە فەرمی ناسینی وەک پایتەختی ڕژیمی زایۆنی دەتوانێ ببێتە دەسپێکی ئینتفازەیەکی نوێ لە ناوچە داگیرکراوەکانی فەلەستینییەکان؟\nـ ئینتیفازە، شەپۆلگەلێکی بەردەوامە کە دژی زایۆنیستەکان هەوڵ دەدات. هەنگاوی ئەمدواییەی دۆناڵد ترامپ لە بە فەرمی ناسینی قودس وەک پایتەختی ڕژیمی زایۆنی، ئاگری ئینتیفازە لە قودس و کەرانەی رۆژئاوایی دەگەشێنێتەوە. ئەمڕۆ تەواو پێکهاتەکانی خۆڕاگری بۆ بەرەنگاربووەوە لە گەڵ دەستدرێژکاریی ئەمدواییەی ئەمریکا و زایۆنیستەکان قۆڵیان هەڵماڵیوە. ئەو جەنایەت و بڕیارە ستەمکارانەیە دەبێ وەڵام بدرێتەوە.\n* وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی تێکرا هەڵوێستگەلێکی دژبەرانەیان لە ناڕەزایەتی بەو بڕیارەی سەرۆک کۆماری ئەمریکا هەمبەر بە قودسی پیرۆز ڕاگەیاندووە. بە بڕوای ئێوە ئایا گرتنەبەری ئەو هەڵوێستە زارەکیانە لە بەرامبەر بڕیاری واشنتۆن بەسە، یان دەبێ هەنگاوی پراتیگی‌تر لەوبارەیەوە هەڵگیرێت؟\nـ ڕاستە کە دەبێ دەوڵەتانی عەرەبی و ئیسلامی جگە لە گرتنەبەری هەڵوێستی زارەکی و ئیدانەکردنی زارەکی، هەنگاوی پراتیگی‌تر هەمبەر بە ئەمریکا و زایۆنیستەکان بگرنەبەر. ئاستی بەرەنگاربوونەوەی وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی لە بەرامبەر هەڵوێستی ئەمریکا بە نیسبەتی قودس دەبێ هاوسەنگ بێت لە گەڵ ئاستی ئەو مەترسیانەی کە هەڕەشە لەو شارە دەکەن.\nلە ڕاستیدا دەبێ بڵێم کە هەڵوێستی وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی و هەروەها ڕێکخراوگەلی عەرەبی و ئیسلامی هاوسەنگ نییە لە گەڵ ئاستی ئەو هەڕەشە و مەترسیانەی لە دژی قودس لە ئارادان. کەواتە پێویستە وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی ڕێکاری پراتیگی بگرنە بەر. ئەوان دەبێ بانگهێشتی باڵوێزانی ئەمریکایی لە وڵاتەکانیاندا بکەن. وڵاتانی عەرەبی دەبێ پەیوەندییە سیاسی و ئابوورییەکانیان لە گەڵ ئەمریکا دابخەن.\n* ئایا پاش بڕیاری ترامپ سەبارەت بە قودس دەکرێت بڵێین کە ڕەوتی ڕێککەوتن لە لایەن ڕێکخراوی خۆبەڕێوەبەری فەلەستین کۆتایی پێهاتووە و ئەو ڕێکخراوە چیتر ناتوانێت پەنا بۆ بژێرە سازشگەرانەکان لە پەیوەندی لە گەڵ زایۆنیستەکان ببات؟\nـ هەنگاوی سەرۆک کۆماری ئەمریکا لە بە فەرمی ناسینی قودس وەک پایتەختی ڕژیمی زایۆنی، تیرێکی کوشندەی دا لە دانوستانەکانی ڕێککەوتن و ئاشتەوایی لە گەڵ ڕژیمی زایۆنی. ئێستا کاتی ئەوە گەیشتووە کە "مەحموود عەباس" سەرۆکی ڕێکخراوی خۆبەڕێوەبەری فەلەستین بە یەکجاری و بە ئاشکرا و ڕوون شکستی دانوستانەکانی ڕێککەوتن و سازان لە گەڵ ڕژیمی زایۆنی ڕابگەیێنێت.\nئەمڕۆ کاتی تۆکمەکردنی یەکگرتوویی نیشتمانی بۆ بەرەنگاربوونەوە لە گەڵ بڕیاری ئەم دواییەی سەرۆک کۆماری ئەمریکایە. تاقە رێگەی بەرەنگاربوونەوەی ئەمریکا و هاوپەیمانە زایۆنیستییەکانی پشت بەستن بە بژێرەی "خۆڕاگری"یە.


کارمەندێکى کونسوڵخانەى سعودیە زانیارى نەبیستراو لەبارەى کوشتنى خاشقچییەوە ئاشکرادەکات..فڕن\nكارمەندێكی كونسوڵگەری سعودیە لەئەستەنبوڵ كە لەكاتی كوشتنی ڕۆژنامەنووس خاشقچیدا ئامادە بووە بەدادگای توركیا وتووە، دوای گەیشتنی ڕۆژنامەنووسەكە بۆناو بینای كونسوڵگەرییەكە داوای لێكراوە فڕنی تەنوور گەرم بكات و دواتریش دیوارەكەی بەخوێنەوە بینیوە، ئەوەش بەپێی ئاژانسى رۆیتەرز.\nزەكی دەمیر كە كارمەندی هونەری كۆنسوڵخانەی سعودیەیە لەتوركیا، لەڕۆژی دادگاییكردنی 20 بەرپرسی سعودی بەشێوەی ئامادە نەبوون بەتۆمەتی تێوەگلان لەكوشتنی ڕۆژنامەنووس خاشقچی، لەبەردەم دادگادا وتەی لێوەرگیرا.\nدەمیر دەڵێت، دوای ئەوەی خاشقچی چووەتە ناو كونسوڵخانەكەوە بۆ بەڕێكردنی مامەڵەكەی بانگكراوە و ئەویش لەوێ ئامادەبووە.\nشایەتحاڵەكە ئەوەشی گێڕاوەتەوە، دواتر 5 بۆ 6 كەس لەكونسوڵخانەكە بووە داوایان لێكردووە فڕنی تەنورێك دابخات و گڕەكەی گەرم بكات، وتووشییەتی كەشوهەوایەكی پڕ ترس و دڵەڕاوكێ باڵی بەسەر شوێنەكەدا كێشاوە.\nمانگی تشرینی یەكەمی ساڵی 2018 خاشقچی چووە كونسڵگەری سعودیە لەئەستەنبۆڵ بۆ تەواو كردنی مامەڵەیەكی بەڵام دواتر دیارنەما و پاش چەند ڕۆژێك بەهۆی فشارەكانی توركیا و کۆمەڵگەى نێو دەوڵەتیەوە سعودیە دانینا بە کوشتنیدا.\nبەپێی لیستی ناوی ئەوانەی كە لەو ڕوداوە تێوەگلاون دوو گەورە بەرپرسی سعودیەی تێدایە كە ئەوانیش ئەحمەد عوسێری جێگری پێشووی سەرۆكی هەواڵگری و سعود قەحتانی ڕاوێژكاری پێشووی دیوانی شانشینی ئەو وڵاتە كە هانی كوشتنی بەئەنقەستیانداوە.\nلەئێستاشدا تۆمەتبارەكان بەشێوەیەكی ئامادە نەبوو دادگای دەكرێن و پێناچێت سعودیە ڕادەستی توركیایان بكات بەهۆی ئەوەی توركیا بەو هاریكارینەكردنی لە پڕۆسەی دادگای كردنییان بەشێوەیەكی نهێنی تۆمەتبار دەكات كە ساڵی ڕابردوو لەڕیاز بەڕێوەچووە.\nمانگی كانوونی یەكەمی ساڵی ڕابردوو دادگای سعودیە فەرمانی لەسێدارەدانی بۆ 5 كەس دەكرد كە لەكوشتنی خاشقچیدا تۆمەتباركرابون بەڵام دواتر كەسوكاری ڕۆژنامەنوسەكە لە تۆمەتبارەكان خۆشبوون و ئەوەش دەرفەتێكە بۆ ئازادبوونیان بەپێی یاساكانی ئەو وڵاتە.\nبنەمایەك بۆ لێكۆڵینەوەكانی دیكە…!\nبەپێی وتەكانی دەمیر كە لەپەڕاوی لێكۆڵینەوەكەدا تۆمار كراوە، چەند شیشێكی گوشتی بینیوە و كاشییەكانی دەورووبەری فڕنەكەش لەخوێندا پیس بووە و دواتر بەمادەی كیمیایی پاككراوەتەوە.\nشۆفێری سەركونسڵگەرییەكەش كە لەكاتێكی دیكەدا وتەی لێوەرگیراوە وتوویەتی، سەركونسڵگەرییەكە لەوكاتەدا فەرمانی بەكڕینی كەباب كردووە لەیەكێك لەچێشتخانەكاندا.\nدەمیر باسی لەوەشكردووە، لەكاتی گەیشتنی ئۆتۆمبیلێكی جام رەشدا خێرا دەرگای بیناكەی كردووەتەوە و دواتر داوای لێكراوە باخچەی شوینە بەجێبهێڵێت.\nچالاكانی مافەكانی مرۆڤ هیواخوازن دادگای ئەستەنبۆڵ تیشكێكی نوێ بخاتە سەر پرسەكە و ئەوەش ببێتە سەپاندنی سزا بەسەر ڕیازدا و تۆمەتباران دەستگیر بكرێن لەكاتی گەشتكردنیان بۆ دەرەوەی سعودیە.\nئەنیس كالامار بڕیاردەر لەنەتەوە یەكگرتووەكان تایبەت بەكاروباری لەسێدارەدان دەڵێت، ئەگەر ئەو پرۆسەیە سەركەوتوو بێت ئەوا ئەو دادگایە دەتوانێت دەسەڵاتێكی دادوەری جیهانی پێبدرێت و فەرمانەكانیشی جێبەجێ بكرێت.\nئاماژەی بۆ ئەوەشكردووە، دادپەروەری لەو پرسەدا ئاڵۆزە و ڕەنگە بەدیهاتنی ئاسان نەبێت بەڵام پرۆسەیەكی باشە و دەتوانێت بەڵگەكان كۆبكاتەوە.\nخەدیجە جەنكیز دەستگیرانەكەی خاشقچی دەڵێت، بەدوای دادپەروەی بۆ ئەو پرسە دەگەڕێت نەك تەنها لەتوركیا بەڵكو لەهەر شوێنێك كە هەبێت.