خولی پلە یەکی فرانسا - ئانجەرس vs مۆناکۆ - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nتۆلۆز vs. پاریس سان جێرماین دیجون vs. نیس گوینگامپ vs. کان مێتز vs. مۆنتپێلیێر بۆردۆ vs. ئامیێنس ئانجەرس vs. مۆناکۆ ستاسبۆرگ vs. ترۆیس نانت vs. لیل ئۆڵیمپیک لیۆن vs. ڕێنێس مۆناکۆ vs. دیجون\nئانجەرس vs مۆناکۆ 0-4\nستادێ جیان بۆوین (Angers)\n10' ل. بوتێلی (OG)\n30' ستێڤان یۆڤێتیچ (G) (دروستکرا لە لایەن: A. Diakhaby)\n65' ستێڤان یۆڤێتیچ (G) (دروستکرا لە لایەن: T. Lemar)\n71' A. Raggi (G) (دروستکرا لە لایەن: Y. Tielemans)\n'85 بۆ T. Touré\n'72 بۆ J. Reine-Adélaïde\n'64 بۆ T. Lemar\nل. بوتێلی (FRA)\n'86 بۆ A. Touré\n'74 بۆ ڕ.غەزال\n'63 بۆ B. Ketkeophomphone\n'63 بۆ A. Fulgini\n'64 بۆ A. Diakhaby\n'72 بۆ P. Capelle\n'74 بۆ Rony Lopes\n'85 بۆ P. Oniangué\n'86 بۆ جـ.سیدیبێ\n16 ل. بوتێلی گ 10'\n24 R. Thomas 13'\n10 ستێڤان یۆڤێتیچ 30' 65'\n24 A. Raggi 71'\n14 B. Ketkeophomphone بۆ A. Fulgini 63'\n22 J. Reine-Adélaïde بۆ P. Capelle 72'\n27 T. Touré بۆ P. Oniangué 85'\n7 ڕ.غەزال بۆ Rony Lopes 74'\n27 T. Lemar بۆ A. Diakhaby 64'\n38 A. Touré بۆ جـ.سیدیبێ 86'\n06/04/19 LI1 ئانجەرس 3 - 3 ڕێنێس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n13/04/19 LI1 کان 0 - 1 ئانجەرس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n19/04/19 LI1 ئۆڵیمپیک لیۆن 2 - 1 ئانجەرس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n28/04/19 LI1 ئانجەرس 1 - 1 ڕێیمس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n11/05/19 LI1 ئانجەرس 1 - 2 پاریس سان جێرماین بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


سەروکی لیژنەی په‌روه‌رده و خوێندنی باڵا هەواڵێکی خوش دەداتە خوێندکاران\nسەرۆك بارزانی بۆ ئازادبوونی ئاپۆ: ئومێد دەكەم لەمەودوا ڕۆژئاوای كوردستان كرانەوەی سیاسیی بەخۆیەوە ببینێت\nپۆلیسی هەولێر دەستگیركردنی نۆ تۆمەتباری ڕاگەیاند\nسلێمانی... هه‌واڵی فرۆشتنی گۆشتی گوێدرێژ ره‌ت ده‌كرێته‌وه\nکەشناسی هەرێم:شه‌پۆلى باران بارین ده‌ستپێده‌كات\nسێ وه‌لاتیان ژ ئه‌گه‌رێ بۆردۆمانێن فرۆكێن توركيا گيانێ خوه ژ ده‌ست دا\n2017-11-22 [06:58 AM]\nلیژنه‌ی په‌روه‌رده و خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی له په‌رله‌مانى كوردستان، ژماره‌یه‌ك به‌ڕێوه‌به‌رى گشتیى بانگهێشت كرد بۆ لیژنه‌كه‌یان به‌مه‌به‌ستى دۆزینه‌وه‌ى چاره‌سه‌رێكى گونجاو بۆ گیروگرفتى خوێندكاران له‌كاتى وه‌رگرتنیان له زانكۆ و په‌یمانگه‌كاندا.\nسەروکی لیژنەی په‌روه‌رده و خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی له په‌رله‌مانى كوردستان بو ئاژانسی هەواڵی زاگروس راگەیاند، ئەمڕۆ لیژنەی پەروەردەو خوێندندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی بە ئامادەبونی بەرێوبەری گشتی پلان دانان و بەرێوبەری فەرمانگەی وەرگرتنی قوتابیان لەپەرلەمانی کوردستان کوبوینەوە.\nسەروکی لیژنەکە ئەوەشی راگەیاند گووتی، ئێمە هەواڵێکی دڵخوشکەر دەدەینە ئەو خوێندکارانەی کە نمرەیان لەسەروی هەشتایە ناوەکانیان نەهاتووە بو زانکو پەیمانگاکان، لەرێگەی زانکۆ ڵاینەوە 2هەزار قوتابی تر ناوەکانیان دەگەرێنەوە بو زانکوکان.\nئەم هەواڵە 7321جار خوێندراوەتەوە


بڕیاری نوێی بەغدا لەبارەی خاڵە گومركییەكانی نێوان هەرێم و عێراق\nYou are at:Home»تەوەر»هەواڵ»تایبه‌ت»بڕیاری نوێی بەغدا لەبارەی خاڵە گومركییەكانی نێوان هەرێم و عێراق\nڕۆژی سێشەممە ٤-١٢-٢٠١٨، حکومەتی عێراق بە بڕیارێك كاركردن لە خاڵە گومركییەكانی كەركوك-هەولێر و كەركوك – سلێمانی و هەروەها موسڵ – دهۆك ڕاگیرا.\nلە دوای داگیركردنی كەركوك و ناوچە كوردستانییەكان لەلایەن میلیشیاكانی حەشدی شەعبییەوە لە ١٦ی ئۆكتۆبەری ساڵی رابردوو، لەسەر داوای راكان جبوری، پارێزگاری بەوەکالەتی كەركوك، حكومەتی عێراق دوو خاڵی گومركی لە نێوان كەركوك-هەولێر و كەركوك-سلێمانی دا دانا، ئەمەش ناڕەزاییەكی زۆری لێكەوتەوە و رژی رابردووش بڕیاردرا، كە كاركردن لەو گومركانە ڕابگیرێ.\nبەپێی نوسراوێكی دەستەی گشتی گومركی عێراق، بەڕێوەبەرایەتی گومركی ناوچەی باكوور، بڕیار دراوە كارەكانی خاڵە گومركییەكانی كەركوك- هەولێر و كەركوك-سلێمانی و دهۆك و موسڵ ڕابگرن و كشانەوەی فەرمانبەرانی خاڵە گومركییەكان بۆ بارەگای بەڕێوەبەرایەتی گومرك.\nڕاگرتنی كارەكانی ئەو خاڵە گومركییانە دوای چەند كۆبوونەوەیك لە نێوان لایەنە پەیوەندیدارەكانی نێوان هەردوو حكوومەتی هەرێمی كوردستان و عێراق هات.\nلە لێدوانێکی تایبەت بە نوچەنێت، عەبدولڕەزاق عوسمان ناوەندی، ئابووریناس و مامۆستای زانکۆ، لەبارەی دانانی خاڵی گومرگ لە نێوان هەرێمی کوردستان و عێراق رایگەیاند: ئەوی پێی دەڵێن گومرگ، گومرگ نییە، بەڵکو سەیتەرەیە و باشترین بەڵگەیە بۆ پێشگرتن بە بەرەوپێشچوونی پیشەسازی هەرێمی کوردستان.\nعەبدولڕەزاق عوسمان ناوەندی جەختی لەوەش کردەوە، بەغدا گومرگی دانەناوە بەڵکو سەیتەرەیە و زۆر جیاوازە لە گەڵ خاڵی گومرگی، چونکە گومرگ بەگوێرەی یاسا، تەنیا لە نێوان وڵاتان دادەنرێت، نەک ناوخۆی وڵات. هەروەها دەبێ خەڵکی ئەو راستییە بزانن، کە ئەو شێوازەێکە لە راوڕووتکردنی خەڵك و فشار دروستکردنە بۆ سەر هەرێمی کوردستان و لەلایەن هێزی حەشدی شەعبی جێبەجێ دەکرێت.


پەڕاوی عەندەلیب: دەنگی عەبدولحەلیم حافز لە نێوان خۆشەویستی و دەسەڵاتی سیاسیدا » DidiMn\nسەرەتا / ڕاپۆرت/موزیک / پەڕاوی عەندەلیب: دەنگی عەبدولحەلیم حافز لە نێوان خۆشەویستی و دەسەڵاتی سیاسیدا\nدیدی من – دی دەبلیوی عەرەبی (DW عربیة)\nڕۆژی ٣٠\_٣\_١٩٧٧دا، دوای ململانێیەکی دوورودرێژ لەگەڵ نەخۆشیی بەلهەزاریادا، عەبدولحەلیم حافز دنیای بە جێ هێشت. دوای مردنی، کۆمەڵێکی زۆر لە کچان بە هۆی ئەوەی بەرگەی هەواڵی مەرگیان نەگرت، خۆیان کوشت؛ ئەمەیش شتێک بوو پێشتر لە دنیای عەرەبیدا ڕووی نەدابوو.\nئەمە بەڵگەی ئامادەییەکی بەهێزی عەبدولحەلیم حافزە لە ویژدانی میسڕییەکاندا، وەک سەرمایە و سیمبولی هونەر. ئەمڕۆ و پاش ئەو هەموو ساڵانە، ”عەندەلیبی ئەسمەر” بووەتە بەشێک لە یادەوەریی هونەری میسڕی و عەرەبی، بەڵام هێشتایش لە ڕاگەیاندن و دراما و تۆمارگەکاندا، خودی خۆی ئامادەیی هەیە؛ بۆ نموونە ئێستایش دەزگای ئۆپرای میسڕی، ساڵانە ئاهەنگی تایبەتی بۆ ڕێک دەخات و گۆرانیبێژانی تر گۆرانییەکانی دەڵێنەوە.\nبە تێڕوانینی شاعیری میسڕی، حیلمی سالم، ”عەبدولحەلیم حافز بەلایەنی کەمەوە بەشێکی سەرەکیی یادەوەریی هونەری و نەتەوەیی و سۆزداریی سێ نەوەی میسڕە: نەوەی پەنجاکان و شەستەکان و بەشێکی گەورەی حەفتاکان”. هەروەها دەڵێت: ”کۆمەڵێک هونەرمەند هەبوون کە بەشێکی گرنگی ئەو یادەوەرییە هونەرییە بوون، لەوانە عەبدولحەلیم حافز و سوعاد حوسنی؛ ئەوان خەون و نموونەییبوون و دەسەڵات و بەدیلیان پێکەوە دروست کرد و هەستی سۆزداری و سیاسی و ئەخلاقیی نەوەکەیان پێک هێنا.”\nلەگەڵ ئەوەی عەبدولحەلیم دەنگی خۆشەویستی بوو و بە گۆرانییە سۆزدارییەکانی لە هۆڵەکانی کۆنسێرت و فیلمەکاندا تەواوی دنیای هونەریی عەرەبیی داگیر کرد و سیمبولی ڕۆمانسیەت بوو، بەڵام بە گۆرانییە سیاسییەکانی بووە دەنگی دەسەڵاتیش.\nهەرچەندە عەبدولحەلیم ساڵێک پێش شۆڕشی ٢٣ی تەمووزی ١٩٥٢ بووە گۆرانیبێژێکی پیشەگەر، بەڵام تا دوای ڕاگەیاندنی کۆماریەت لە ١٩٥٣دا، سەرکەوتنێکی وای بە دەست نەهێنا، تا کاتێک لە ئاهەنگێکدا بەرامبەر ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی شۆڕش گۆرانیی وت و لەوەوە بەشێک لە خەڵک ناوی ”گۆرانیبێژی شۆڕش”یان لێ نا.\nعەبدولڕەحمان عارف سەرۆککۆماری ئەوکاتی عێراق\nلە درێژەی کاروانی هونەرییشیدا، حەلیم ژمارەیەکی زۆر گۆرانیی نەتەوەیی وت، کە یەکێک لەوانە وەسفوسەنایەکی ڕاستەوخۆی سەرۆکی ئەوکاتی میسڕ، جەمال عەبدولناسڕ بوو: گۆرانیی ”جەمال، ئەی خۆشەویستی ملیۆنان”. دواتر و پاش جەنگی ئۆکتۆبەری ١٩٧٣، گۆرانیی ”هەر بژیی ئەوەی وتی”ی بۆ ئەنوەر سادات وت. ئەمە جگە لەو گۆرانییە سیاسییانەی لە جەنگ و شەڕە جیاوازەکانی دەوڵەت و سوپای میسڕی بەرامبەر نەیارەکانیان، عەندەلیب کاری تێدا کردوون. بە تایبەتی گۆرانیی ”سوێند دەخۆم”، کە دەقەکەی لە چەند دێڕێکی سادە پێک دێت، بەڵام بۆ ئەوکاتی جەنگی میسڕ بەرامبەر ئیسرائیل، بێ ڕادە ورووژێنەر بوو و ئێستایش نەک تەنها میسڕییەکان، بەڵکو تەواوی عەرەب لە کاتە هەستیارەکانیاندا بۆی دەگەڕێنەوە.\nجەمال عەبدولناسڕ سەرۆککۆماری ئەوکاتی میسڕ\nئایا ئەمانە ئەوە دەگەیەنن کە عەبدولحەلیم حافز گۆرانیبێژی دەسەڵات بووە؟ حیلمی سالم لەو بارەیەوە دەڵێت: ”بێگومان عەبدولحەلیم گۆرانیبێژی دەسەڵات بوو، بەڵام پرسیارەکە ئەوەیە: کام دەسەڵاتە؟ ئەو دەسەڵاتەی کە عەبدولحەلیم پیاوی بوو، دەسەڵاتی ناسڕی بوو، کە زۆرێک لە شاعیران، شێوەکاران، هونەرمەندان و نووسەرانی تریش کاریان بۆ دەکرد؛ هەموویان چەپ بوون و داوای دادپەروەریی کۆمەڵایەتییان دەکرد، وەک سەڵاح جاهین، سەید حیجاب و عەبدولڕەحمان ئەبنوودی. هەر ئەمانەیش بوون ئەو دەقانەیان دەنووسی کە عەبدولحەلیم لە قۆناغی ناسڕیەتدا دەیکردنە گۆرانی.”\nوێنەیەکی ئەنوەر سادات\nئەم پەیوەندییەی عەبدولحەلیم حافز بە سیاسەتەوە تەنها لە چوارچێوەی گۆرانیوتن بۆ دەسەڵاتی میسڕیدا نەوەستا، بەڵکو بە چەند گۆرانییەک بۆ بەشێک لە پادشاکانی شانشینە عەرەبییەکانی تر زیاتر ناوبانگی دەکرد. عەبدولحەلیم حافز یەکێک بوو لە میوانە هەمیشەییەکانی ساڵیادەکانی شا حەسەنی دووەم، کە چەند گۆرانییەکی بۆ وتووە، لەوانەیش ”مەغریبی” و ”ئاو و سەوزایی و ڕوخساری حەسەن”ن، کە لەوەی دووەمیاندا دەڵێت: ”حەسەن، ئەی عەرەب، ئەی بەرامەی ماڵی نەبی.” لە یەکێک لە دۆکیومێنتە دانسقەکانی تەلەڤیزیۆنی ”مەغریبی”یشدا، عەبدولحەلیم باسی پەیوەندیی خۆی و شا حەسەن دەکات و بە ”گەورەمان” ناوی دەهێنێت، کە هەمان ئەو شێوازەیە مەغریبییەکان بۆ شاکەیان بە کاری دەهێنن. هەروەها بە هەمان شێوە گۆرانیی بۆ دەوڵەتەکانی کوێت و ئەردەن و فەلەستین وتووە.\nوێنەیەکی شا حەسەنی دووەم\nئەو ئامادەییە بەهێزەی هێشتایش عەبدولحەلیم حافز هەیەتی، هاوشان لەگەڵ ئەم پەیوەندییە ڕاستەوخۆیانەی بە دەسەڵاتەوە، جێی پرسیارن. حیلمی سالم پێی وایە ”ڕاستگۆیی هۆکاری سەرەکیی ئەو بەردەوامییەیە” و دەڵێت: ”عەبدولحەلیم حافز دیاردەیەکە لە چەند بەشێک پێک دێت: ئاستی بەرزی دەقی گۆرانییەکانی، ئەو شاعیرە گەورانەی بۆیان نووسیوە، ئاوازدانەرە مەزنەکانی ئاوازیان بۆ دادەنا، وەک محەمەد عەبدولوەهاب، کەمال تەویڵ و بەلیغ حەمدی و… ئینجا ئەو دەنگە نایابەی. بەڵام سەرەڕای ئەمانەیش، هۆکاری هەرە سەرەکی، ڕاستگۆییەکەیەتی. حەلیم دەیتوانی وا بکات بە تەواوی بڕوا بەوە بکەیت کە دەیڵێت، ئیتر سۆزداری بێت یان نەتەوەیی. هەر ئەمەیشە ئەو هێزەی بە وشەکان و ئاواز و دەنگەکە داوە؛ ئەم چوارچێوەیە ئەو تێکەڵە ئەفسووناوییەی پشت سەرکەوتنی عەبدولحەلیم حافزە. دیاردەی عەبدولحەلیم حافز، وشە و ئاوازە نوێیەکانی، دەنگی، دەگمەنن. دەگمەنییە هەرە گرنگەکەیشی، ئەو ڕاستگۆییەیە کە لە دەڵیەوە دێت.”\nAbdul halim Hafiz, Politics,


پارێزگاری هەولێر نوێترین زانیاری لەبارەی درێژکردنەوەی قەدەغەی هاتوچۆ ئاشکرادەکات\n1477 جار خوێندراوەتەوە\nزەینەب خەریکی شتنی مەنجەڵ و قاپە بەکارهاتووەکانیەتی تا خاوێنیان بکاتەوە، بەڵام بەو ئاوە کەمەی کە لە بەلوعەی تانکیەکەوە دێتەخوارەوە پاکردنەوەی کەلوپەلەکانی وەک پێویست نین و بۆ شۆردنی منداڵ و جلوبەرگەکانیان لە بەر بێ ئاوی لە پارێزگایەکەوە دەچێتە پارێزگایەکی تر.\nزەینەب و دانیشتوانی کۆمەڵگای خاڵخاڵان نزیکەی دوومانگە بێ ئاوی پاکن، هەربۆیە ئەو ئاوەی کە هەشیانە بە دەردەسەری پەیدايدەکەن.\nهەرچەندە ساڵی ٢٠١٩یە، بەڵام دانیشتوانی کۆمەڵگای خاڵخاڵانی سەربەناحیەیی شوان ئاوی پاکیان دەست ناکەوێت تا بیخۆنەوە، هەربۆیە پەنایان بۆ بیرو کانی و کارێزی چیا و چۆڵەکانی سنورەکە بەستووە تاوەکو ئاوی خواردنەوەیان دەستبکەوێت.\nبارانی زۆری ئەمساڵ و بەرزبوونەوەی ئاوی زێی بچوک پڕۆژەی ئاوی خواردنەوەی کۆمەڵگای بەژێرەوە کردووە، بەڵام کانی و کارێزەکانیشی ژیاندووەتەوە، هەر بۆیە هەرچی کانی و کارێزی وشکبووی ساڵانی پێشوترە هەمووی هاژەی ئاویان دێت و دانیشتوانی گوندەکەش لە ڕێگەی بۆريیەوە لەو کانیانە ئاوی خواردنەوە بۆ ماڵەکانیان ڕاکێشاوە و جاروباریش بەتانکەر و بەبڕی ۱۰ هەزار دینار ئاو دەکڕن.\nلە پاڵ بێ ئاویی ماڵەکان خوێندکارەکانیش لە خوێندنگادا بە تینویەتی وانە دەخوێنن.\nفەرمانگەی ئاوی سنورەکەش دوو ڕێگاچارەی بەکارهێناوە بۆ پێدانی ئاو بە ماڵان کە هەردووکیان کاتین، یەکیان جاروبار بە تانکەری شارەوانی ئاو بە ماڵان دەدرێت و، ئەوەی تریشیان فکرەکەی هاوڵاتییانە، حکومەتیش دەیەوێت لە ڕێگەی کانی و کارێزەوە و بە بۆڕی گەورەتر ئاو بۆ کۆمەڵگاکە ڕابکێشێت.\nکۆمەڵگای خاڵخاڵان دەکەوێتە سنوری جوگرافیای ناحیەی شوانی پارێزگای کەرکوکەوە، بەڵام فەرمانگەکانی دابەش بوون بەسەر پارێزگای کەرکوک و هەولێر و سلێمانی، کەچی دانیشتوانەکەی دەڵێن بێ پڕۆژەی خزمەتگوزارین.


رۆژ لە دوای رۆژ ڕەوشی سیاسی لە عێڕاقدا بەرەو ئاڵۆزبوونێكی گشتگیر و سەرانسەری دەچێت. قەیرانەكان بە ڕووكەشی لە مەسەلەی دامەزراندنی حكوومەت دوای دواهەڵبژاردن، كۆدەكرێنەوە، بۆیە هەوڵ و كۆششەكان زیاتر لە مەسەلەی جەختكردنی هێزە تایفەگەرییەكانی ناوخۆ و دەرەوە دەبینرێن كە لایەنی ئیسلامی سیاسی شیعەی دەسەڵاتدارە بۆ ئەوەی بە هەر شێوەیەك بێت نابێ دابەشبوونیان ببێتە هۆی ئەوەی حوكمی عێراق لە دەست هێزە ئیسلامییە شیعەكان دەربچێت، و ئەم بابەتە بە هێڵی سوور دادەنێن، بەڵام ئەم بابەتە سەرخانێكی بچووكە بۆ داپۆشینی قەیرانی سەرەكی كە قەیرانی دەوڵەتی عێڕاقە.\nقەیرانێك كە تەمەنی بە قەد تەمەنی دامەزراندنی دەوڵەتە لە عێڕاقدا. قەیرانێك هۆكارەكەی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە دانیشتوانی و پێكهاتەی ئەم دەوڵەتە كە بە بریاری كۆلۆنیالزمی ئینگلتەرا درووست بووە و سنوری بۆ دەستنیشانكرا، لە بنیاتنانی ئەم دەوڵەتە بەشدار نەبوون، بەتایبەتی خەڵكی كوردستانی باشور كە دوور لە بڕیار و ئارەزووی خۆیان خاكەكەیان بە دەوڵەتی عێراق لكێنرا.


بنکەی ژینگەپارێزیو ژیۆای، تایبەت بە نەورۆزی پەیامێوش دا\n01:09 - 22/3/2021\nبنکەی ژینگەپارێزیو ژیۆای\nهەورامان‌نیوز: بنکەی ژینگەپارێزیو ژیوای ج شارو پاوەو وەرکەوتو کوردستانی، بەبۆنەو سەرو ساڵێ کوردیێ و نەورۆزیەو پەیامێوو پیرۆزباییش پەخش کەردەو. ژیوای پەیامەکەشنە هامکات چەنی پیرۆزکەردەی جەژنەو نەورۆزی، پەیمانەو وەفاداریش چەنی ڕێوازو شەهیداو ژینگەو هەورامانی تازە کەردێنەو.\n🔶پەیامی ئەنجومەنی ژینگە پارێزی ژیوای بە بۆنەی نەورۆزی ٢٧٢١ کوردی\n🔸لەگەڵ هاتنی نەورۆز وەرزی\nنوێبوونەوە و ژیانەوەی سرووشت دەستپێدەکا. یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی گەلی ئێمە تیکهەڵکیش بوون لەگەڵ ژینگە و ژینگە دۆستی بووە. کلتوور و فەرهەنگ و موسیقای ئێمە هەر لە سیاچەمانەوە- کە بەشێکی زۆری ناوەڕۆکەکەی لاواندنەوەی سرووشتە- تا حەیران و هۆرە و ... هێمای ژینگەدۆستی و رێز و وەفای ئێمەیە بۆ ژینگە و سرووشت.\n🔸وەکوو ئەنجومەنی ژینگەپارێزی ژیوای داواکارین لە کاتی بەڕێوەبردنی بۆنەکانی تایبەت بە نەورۆز و گەشت و سەیرانەکانتان وێڕای لەبەرچاوگرتنی رێوشوێنە تەندرۆستییەکانی تایبەت بە پەتای کرۆنا وەک ئەرکێکی نیشتمانی پارێزی ژینگە و سرووشت بن.\n🔸لە نەورۆزی ٢٧٢١ لە گەڵ شەھیدانی سەوزمان بەڵێن و پەیمان نوێ دەکەینەوە و لە پێناو ڕێگای ئەو شەهیدانە یەکدەنگ و یەک هەڵویست دژی کاولکاری ژینگە دەوەستین.\n🔸نەورۆزی هێمای ڕزگاری و ئازادی و نیشانەی زیندوویەتی گەلی ئێمە پیرۆز بێ لە سەرجەم گەلی کوردستان و بە تایبەت دەڤەری هەورامانی ڕەنگین و هیوادارین ساڵی نوێ ساڵێکی پڕ دەسکەوت و ئەندیشەی سەوز و نیشتمان دۆستی چرای ڕێگای تێکۆشانمان بێت.\n🔥 نەورۆزتان پیرۆز🔥


پەیدابوون 12 KSS – 1. Mose 12 HOF | Biblica\nپەیدابوون 12 KSS – 1. Mose 12 HOF


نەتەوە | 13:18:42 2019-01-30 | (18,358) جار خوێندراوەتەوە\nدابەشكردنی موچەی "ژمارەیەك لەوەزارەتەكان" پێشدەخرێت و خشتەی موچەی سەرجەم وەزارەتەكان بڵاودەكرێتەوە و بەپێی خشتەكەش ڕۆژی 21ی 2ی 2019 دابەشكردنی موچە كۆتایی دێت.\nماڵپەڕی كوردستان 24 لیستێكی موچەی وەزارەت و دامەزراوەكانی سەر بەحكومەتی هەرێمی بڵاوكردۆتەوەو تێیدا موچەی ژمارەیەك وەزارەت بەراورد بەمانگی ڕابردوو پێشخراوە، لەو لیستی موچەیەدا ئاماژە بەوەكراوە، ڕۆژی 5ی 2ی 2019 دابەشكردنی موچە دەستپێبكاتەوەو وەزارەتیش پێشمەرگەیە لەگەڵ موچەی دیوانی ئەو وەزارەتەو لیواكانی و یەكەكانی 70و 80ی پێشمەرگە.\nئەوەشخراوەتەڕوو، ڕۆژی 6ی 2ی 2019ش موچەی وەزارەتی پەروەردەو ڕۆژی 7ی 2ش كە پێنجشەممە دەكات وەزارەتی تەندروستی موچەی پێدەدرێت.\nلەسەرەتای هەفتەشدا واتە ڕۆژی یەكشەممە 10ی 2، وەزارەتی دارایی و ئابوری و دوشەممەش 11ی 2، وەزارەتی كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوان لەگەڵ كەسوكاری شەهیدان و زیندانیە سیاسیەكان موچە وەردەگرن، ڕۆژی سێشەممە 12ی 2ی 2019ش وەزارەتی خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی و چوارشەممەش كە دەكاتە 12ی 2، وەزارەتەكانی كارو كاروباری كۆمەڵایەتی، داد، ئەنجوومەنی دادوەری و خاوەن پێداویستیە تایبەتەكان موچەیان پێدەدرێت.\nسەبارەت بەدابەشكردنی موچەش لەڕۆژی پێنجەشەممەدا 14ی 2، باس لەوەكراوە، وەزارەتەكانی (ناوخۆ، سامانە سروشتیەكان، ئەوقاف و كاروباری ئایینی و بەڕێوەبەرایەتی گشتیی ڕەگەزنامەی هەرێم) موچە وەردەگرن و ڕۆژی یەكشەممەش 17ی 2ی 2019 كە دەكاتە سەرەتای هەفتە ئەنجومەنی ئاسایش و دەزگای گشتیی ئاسایش و هێزەكانی زێرەڤانی و هێزی بەرگریی فریاكەوتن موچەكانیان پێدەدرێت.\nهەروەك بەگوێرەی لیستی موچەی مانگی 11ی وەزارەتی دارایی، ڕۆژی دوشەممە 18ی 2، وەزارەتەكانی (شارەوانی و گەشتوگوزار، كشتوكاڵ، كارەبا، پلاندانان، گواستنەوەو گەیاندن، دیوانی چاودێری دارایی، دەستەی مافی مرۆڤ، دەستەی وەبەرهێنان، دەستەی دەستپاكی، دەستەی ژینگە، دەستەی گشتی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم، كۆمسیۆنی هەڵبژاردن، دەزگای گشتی كاروباری مین) موچەكانیان پێدەدرێت.\nلە لیستەكەدا هاتووە، ڕۆژی سێشەممەش 19ی 2، هەریەك لەوەزارەتی پیشەسازی و بازرگانی، وەزارەتی رۆشنبیری، وەزارەتی ئاوەدانكردنەوە، سەرۆكایەتی هەرێم، سەرۆكایەتی پەرلەمان و ئەنجومەنی وەزیران موچە وەردەگرن و چوارشەممەش 20ی 2، خانەنشینانی سەربازی و پێنجشەممەش 21ی 2، خانەنشینانی مەدەنی موچەیان پێدەدرێت و كۆتایی بەدابەشكردنی موچە دێت.


له‌لایه‌ن: ڕێزدار ئەحمەد - به‌روار: 2021-03-29-02:21:00 - کۆدی بابەت: 3882\nشۆڕشی کشتوکاڵی لە کوردستان\nمرۆڤ لە چاخە کۆنەکانەوە، واتە پێش زیاتر لە ٦٠ هەزار ساڵ لە چیاکانی کوردستان ژیاوە، ئەشکەوتەکانی کردووە بە جێگەی حەوانەوە، بە ڕآوکردن و کۆکردنەوەی بەری دارەکان و ڕەگی ڕووەک ژیانی ڕۆژانەی بەسەر بردووە. بۆ ماوەیەکی زۆر ژیانێکی سادە و کۆچەرایەتی دوور لە شارستانییەتی بەسەر بردووە، پاش پەیبردن بە کشتوکاڵکردن لە دەوروبەری هەرزارەی نۆیەمی پێش زاین، ژیانی مرۆڤ گۆڕاوە، لە شوێنێکدا جێگیر بووە، خانووی بۆ خۆی لە نزیک کێڵگەی بنیاتناوە، بە کۆبوونەوەی چەند خانوویەک لە دۆرماندۆری یەکدا، گوند پێک هات، لێرەوە سەرەتای شارستانییەت دامەزرا. یەکەمین گوندی کشتوکاڵی لە پێدەشتەکانی کوردستان و یەکەمین مۆڵگەی شارستانییەتی جیهان، گوندی چەرمۆیە لە نزیک شارۆچکەی چەمچەماڵی ئێستا لە پارێزگای کەرکووک. هاوچەرخ لەگەڵ گوندی چەرمۆ، جوتیارانی گوندی نمریک لە باشووری شارۆچکەی فایدەی ئێستا لە پارێزگای دهۆک، دانیشتوانی یەکەمین گوندە کشتوکاڵییەکانن، گەنم و جۆ و نیسکیان چاندووە. ئاسەواری گەنم لە چەرمۆ دۆزراوەتەوە. خانووەکانیان لە قوڕ و بەرد بنیاتناوە، بایەخیان بە بەخێوکردنی مەڕوماڵات و بزن و مانگا داوە، کەرەستە و ئامێری ناوماڵ و کشتوکاڵیان دروست کردووە، دواتر گەشەیان پێداوە، جگە لە بەرد ئێسک و قوڕ و قیریان لە دروستکردنی کەلوپەلەکانیان بەکارهێناوە. پاشان پیسەسازی قاپ و قاچاغ و داس و تەشی لە قوڕی سوورکراو دەستی پێکرد. بەم شێوەیە مرۆڤ چۆتە قۆناغی پیشەسازی گۆزەکاری. ئافرەتان سەرقاڵی کاری ناوماڵ و پەروەردەکردنی منداڵان بوون، پیاوان خۆراکیان پەیدا دەکرد، لە کێڵگە لەگەڵ هاوکارانیدا کاریان دەکرد و کێڵگە و گوندەکەیان دەپاراست، ئیتر حەزی موڵکداری و خاوەنێتی زەوی پەیدا بوو. هەر بەهۆی پێویستی بەردەوامی کشتوکاڵ بە کەرەستە و ئامێر بۆ گەشەپێدانی کەلوپەلی ناوماڵ هەندێک لە دانیشتوان پسپۆڕیان لە دروستکردنی چەند جۆرێک لەو کەرەستە و ئامێرانە پەیدا دەکرد. بەم شێوەیە جۆرێکی دیاریکراو لە پسپۆڕایەتی پەیدا بوو. ئەم پسپۆڕییە دەبێتە مایەی سەرهەڵدانی چالاکی ئاڵوگۆڕکردن، بەرهەمهێنی کەرەستەی کشتوکاڵی و کەلوپەلی ناوماڵ، بەرهەمەکانی تر بە بەروبوومی کشتوکاڵی ئاڵوگۆڕکردن. جۆ یان خوری، بوونە هۆکاریکی ئاڵوگۆڕی بازرگانی، چونکە مرۆڤ تا سەدەی شەشەمی پ.ز دراوی نەزانیوە. ئەگەر دروستکردنی کەرەستەی کشتوکاڵی و کەلوپەلی ناوماڵ بە جۆرێکی پیشەسازی بژمێرین، دەتوانین فێربوونی سەرەتاکانی کشتوکاڵ بە شۆڕشێکی ئابووری لەقەڵەم بدەین.\nپەیدابوونی کشتوکاڵ بووە مایەی پەیدابوونی پیشەسازی و بازرگانی و چالاکییەکانی ئاڵوگۆڕ و گواستنەوەی شمەک و بەروبوومەکان لە ناوچەیەکەوە بۆ ناوچەیەکی تر، ئەمەش وایکرد گرنگی بە هۆیەکان و ڕێگاکانی گواستنەوە بدرێت. لە ئاکامدا بیرکردنەوەی جدی لەمەڕ دۆزینەوەی هۆکاریکی ئاڵووێر هاتە ئاراوە، زیو بووە ئەو هۆکارە بۆ ماوەیەک درێژ، پاشان مرۆڤ دراوی بەکارهێنا، پاشانی شانشینی لیدیا لە ئاسیای بچووک کە ناوی کراسوس قارون بوو لە ماوەی نێوان ٥٦٠-٥٤٦پ.ز فەرمانڕەوا بووە و توانی پارە لە زیو و زێڕ لێبدات، لە دەڤەرەکانی تر بڵاوبووەوە. پێویستی مرۆڤ بۆ پاراستنی گوند و کێڵگە کشتوکاڵییەکان، بووە مایەی پەیدابوونی پیشەسازی چەک و بونیاتنانی شوورە و قەڵا و هەڵکەندنی خەندەک وەکو هۆکاری بەرگری. هەروەها پیاوان لە ڕووەوە هاوکاری یەکتریان دەکرد و هێزی هاوکاری چەکدار پێکهات، کە لەم سەردەمەدا پێی دەوترێت سوپا.\nلەوانەیە هەر یەکێک لە ئێمە بپرسێت بۆچی کوردستان پێش هەر ناوچەیەکی تری جیهان کەوت لە دۆزینەوەی کشتوکاڵدا، ڕآستییەکەی ئەوەیە کە ژینگەی کوردستان لە ڕووی خاک و ئاوی بارانەوە بۆ کشتوکاڵ گونجاوە، ئەمەش یارمەتیدەر بووە بۆ سەوزبوونی دانەوێڵەی کێوی لە دۆڵە بەپیتەکانی کوردستاندا، ئەو کاتەش مرۆڤ دانەوێڵەی کۆ دەکردەوە پێدەچێت هەندێ لەو دانەوێڵانەی لە نزیک شوێنی نیشتەجێبوونیەوە لەدەست کەوتبێتە خوارەوە پاشان سەوز بووبێتەوە، ئەمەیش سەرنجی ڕاکێشاوە بۆی لەو سەوزبوونە ورد بۆتەوە تا دواتر بۆ خۆیشی چاندوویەتی. هەنێک لە توێژەران وای بۆ دەچن کە ئافرەت یەکەم کەسێ بووبێ درکی بەو سەوز بوونە کردبێ، چونکە ئەو هەڵدەستا بە کوتان و پاککردنەوە و هاڕینی دانەوێڵە تا خواردنی لێ دروست بکات. فێربوون و دۆزینەوەی شێوازەکانی کشتوکاڵ گۆڕانی بنەڕەت بوو، چونکە ڕەوتی ژیانی مرۆڤایەتیی گۆڕی، یارمەتی مرۆڤی دا جێنشین بێت و گوند بنیات بنێت. بە تێپەڕبوونی کات شارۆچکە و شارەکان پەیدابوون، پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان دروست بوون، هۆکارەکانی شارستانی بوون هاتە ئاراوە. بە واتایەکی تر کشتوکاڵ بوو بە یەکەم بەردی بناغەی بنیاتنانی شارستانییەت، چونکە ڕێڕەوی ژیانی مرۆڤایەتی گۆڕی، بۆیە دەتوانین بڵێین دۆزینەوەی کشتوکاڵ کودەتایەک بوو لە ژیانی مرۆڤایەتی. هەروەکو چۆن زاراوەی کودەتا لە سەدەی هەژدەمی زاینی بە شۆڕشی پیشەسازی ئەوروپا گوترا.\nپڕۆگرامی پەروەردەی مێژووی\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : شۆڕشی کشتوکاڵی


گه‌وره‌يى و پاداشتى موسوڵمانه هه‌ژار و بێ تواناكان له ڕۆژى دواييدا :: ماڵپه‌ڕی فه‌رمووده\nگه‌وره‌يى و پاداشتى موسوڵمانه هه‌ژار و بێ تواناكان له ڕۆژى دواييدا\nعَنِ النَّبِيِّ ( صلی الله علیه وسلم ) ، قَالَ : ( قُمْتُ عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ ، فَكَانَ عَامَّةُ مَنْ دَخَلَهَا الْمَسَاكِينَ ، وَأَصْحَابُ الْجَدِّ مَحْبُوسُونَ ، غَيْرَ أَنَّ أَصْحَابَ النَّارِ قَدْ أُمِرَ بِهِمْ إِلَى النَّارِ ، وَقُمْتُ عَلَى بَابِ النَّارِ ، فَإِذَا عَامَّةُ مَنْ دَخَلَهَا النِّسَاءُ ) (متفق عليه ).\nواته : پێغه‌مبه‌رى خودا ( صلی الله علیه وسلم ) فه‌رموويه‌تى : من راوه‌ستام له‌سه‌ر ده‌رگاى به‌هه‌شت له شه‌وى ئيسرا و ميعراج دا ، سه‌يرى به‌هه‌شتم كرد بينيم زۆربه‌ى ئه‌وانه‌ى چووبوونه ناو به‌هه‌شت هه‌ژار و بێ تواناكان بوون ، وه ئيمانداره ده‌وڵه‌مه‌نده‌كانم بينى ڕاوه‌ستێنرابوون له بيابان دا حيسابيان له‌گه‌ڵ ده‌كرا هێشتا نه‌چوو بوون بۆ به‌هه‌شت چونكه به هۆى زۆرى پاره و ماڵيان له دونيادا حيسابيان درێژ بوو ، چونكه پێغه‌مبه‌رى خودا ( صلی الله علیه وسلم ) له فه‌رمووده‌يه‌كى تردا ده‌فه‌رموێت : مرۆڤ له ڕۆژى دواييدا لێى ده‌پرسن ئايه ئه‌و ماڵه‌ت چۆن به ده‌ست هێنا وه له چيت سه‌رف كرد ، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌يه فه‌قيره‌كان پێشى ده‌وڵه‌مه‌نه‌دكان ده‌چن بۆ به‌هه‌شت ، چونكه ماڵ و سامانێكى ئه‌وه‌نده زۆريان نيه تاوه‌كو حيسابيان له‌سه‌ر له‌گه‌ڵ بكرێت .\nوه كافره‌كان ده‌بردران بۆ ناو ئاگر ، به‌ڵام ئيمانداره هه‌ژاره‌كان هه‌روه‌كو باسمان كرد ئه‌وان هه‌ر زوو ده‌چن بۆ به‌هه‌شت ، وه ئيمانداره ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان به‌هۆى ده‌وڵه‌مه‌نديان ڕاگيرابوون و حيسابيان له‌گه‌ڵ ده‌كرا بۆيه دوا كه‌وتبوون له زوو چوونه به‌هه‌شت ، وه پێغه‌مبه‌رى خودا ( صلی الله علیه وسلم ) فه‌رمووى : له ده‌رگاى دۆزه‌خ سه‌يرم كرد زۆربه‌ى ئه‌هله‌كه‌ى ژن بوون ، چونكه زۆربه‌ى ئافره‌ته‌كان هه‌ر وه‌كو پێغه‌مبه‌رى خودا ( صلی الله علیه وسلم ) فه‌رموويه‌تى : زۆر چاكه‌كانى مێردى خۆيان له بير ده‌كه‌ن و ئه‌گه‌ر مێرده‌كه‌يان هه‌زار چاكه‌يان له‌گه‌ڵ بكه‌ن به‌ڵام ئه‌گه‌ر يه‌ك خراپه‌يان له‌گه‌ڵ بكه‌ن گشت چاكه‌كانى مێردى خۆيان له بير ده‌كه‌ن ، كه‌واته هه‌ر ئافره‌تێك له‌گه‌ڵ مێردى خۆى باش بێت و له كارى چاكدا سه‌رپێچى نه‌كات ، ئه‌م ئافره‌ته ده‌چێته به‌هه‌شت و خوداى په‌روه‌ردگار لێى ڕازى ده‌بێت ، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌بێت ئافره‌تێكى ئيماندار و خواپه‌رست بێت ، چونكه زۆر ئافره‌ت هه‌يه له‌گه‌ڵ مێردى باشه به‌ڵام ئافره‌تێكى بێ شه‌رم و به‌ره‌ڵايه ، كاتێك له ماڵه‌كه‌ى ده‌چێته ده‌ره‌وه جلێكى ڕووت و ته‌سك له‌به‌ر ده‌كات و وه سه‌ر و پرچى خۆى ڕووت ده‌كات و ، وه خۆشترين بۆن له خۆى ده‌دات و وه به‌بێ مه‌حره‌م ده‌چێته ده‌ر ، ئه‌م جۆره ئافره‌تانه ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ مێرديشيان باش بن ئه‌مانه پێغه‌مبه‌رى خودا ( صلی الله علیه وسلم ) ده‌رباره‌يان ده‌فه‌رموێت : ( إلْعَنُوهُنَّ ) واته : له‌عنه‌تيان لێ بكه‌ن چونكه به جلێكى رووت و ته‌سك ده‌چێته ده‌ره‌وه ، وه فه‌رموويه‌تى هه‌ر ئافره‌تێك بۆنى خۆش له خۆى بدات پاشان بچێته ناو پياوى بێگانه ، ئه‌م بۆنه خۆشه‌ى لێ بكه‌ن ئه‌مه ئافره‌تێكى زينا كه‌ره .\nبه‌ڵام هه‌ر ئافره‌تێك ئيماندار بێت وه خوداى په‌روه‌ردگار بپه‌رستێت ، وه له‌گه‌ڵ مێردى باش بێت ، وه جل و پۆشاكێكى شه‌رعى له‌به‌ر بكات ، وه ئافره‌تێكى به شه‌رم و حه‌يا بێت ، ئه‌مه ئافره‌تێكى به‌ڕێزه له لاى خوداى په‌روه‌ردگار ، يه‌كێكه له‌و ئافره‌تانه‌ى كه‌وا خوداى په‌روه‌ردگار به ره‌حمه‌تى خۆى ده‌يان خاته به‌هه‌شته‌وه ، بۆ نمونه يه‌كێك له‌و ئافره‌ته ئيماندارانه‌ى كه‌وا خوداى په‌روه‌ردگار له قورئانى پيرۆز دا مه‌دحى كردوه ، خێزانى فيرعه‌ونى ميسر بوو ، وه دايكى عه‌مارى كورى ياسر هه‌ر له دونيا مژده‌ى به‌هه‌شتيان پێ به‌خشرا ، هه‌ر وه‌كو پێغه‌مبه‌رى خودا ( صلی الله علیه وسلم ) به ئالى ياسرى ده‌فه‌رموو : ( اصبروا آل ياسر فإن موعدكم الجنة ) واته : ئارام بگرن ئه‌ى خزم و كه‌سى ياسر له به‌هه‌شت يه‌كتر ده‌بينينه‌وه ، وه زۆر ئافره‌تى تر هه‌يه كه‌وا خۆشه‌ويستى خودان ، بۆيه پێويسته گشت ئافره‌ته موسولمانه‌كان شوێن ئه‌وان بكه‌ون ، بۆ ئه‌وه‌ى وه‌كو ئه‌وان ره‌زامه‌ندى خوداى په‌روه‌ردگار به ده‌ست بێنن .\nبەش: فەرموودە سەردان: ٢١١٠


ئابووری – پەڕە 121 – Knwe.org\nسەرەکی » ئابووری (پەڕە 121)\nیەکەی ئابووری بەڕێوەبەری بەنداوی دەربەندیخان رایدەگەیەنێت، بەپێی پلانێكی تۆكمە هاوسەنگیمان دروستكردووە لەنێوان گلدانەوەی ئاو و بەردانەوەی لە بەنداوەكەدا، ئەویش بۆ سەلامەتی بەنداوەكەو پاراستنی ناوچەكانی سەر رووباری خوارووی بەنداوەكە. سەلامەتی بەنداوەكە رەحمان خانی بەڕێوەبەری بەنداوی دەربەندیخان، بە ماڵپەڕی (PUKmedia)ی راگەیاندوە: تائێستا بڕی دوو ملیار و 100 ملیۆن مەتر سێجا ئاو لە بەنداوی دەربەندیخاندا هەیە، وەك ئیدارەی بەنداوەكەش دوای روودانی بومەلەرزەكە، كە ...\nعەبدوڵڵا حاجی سەعید ماوەیەكی زۆرە كۆماری ئیسلامی ئێران‌و حكومەتی هەرێمی كوردستان لە هەوڵی ئەوەدان بەهەماهەنگی لەگەڵ حكومەتی عیراق، مەرزەكانی (پشتە، تەوێڵە، شێنێ‌و سەیرانبەن) وەك دەروازەیەكی ئاڵوگۆڕی بازرگانی‌و گەشتیاریی نێودەوڵەتی بناسرێ، ئەم هەوڵانە بەردەوامە بەتایبەتی لەم هەلومەرجەی ئەمڕۆدا هەرسێ لایەنی ئێران‌و حكومەتی هەرێم و عیراق مەبەستیانە پەیوەندی ئابووری‌و بازرگانی زیاتر‌و باشتر لەجاران گەشە‌و برەوی پێبدرێ. بەسەدان خەڵكی بێكار سودمەند دەبن مەرزی ...\nلەکۆتا خولەکانی یاریەکە\nئه‌حمه‌د سه‌ید عومه‌ر له ئێستادا کە بەغدا بریاری پێدانی بەشە بودجەی هەرێم بۆ ساڵی ٢٠١٩ی داوە بەمەرجی رادەستکردنی 250هەزار بەرمیل نەوت، ناردنی بودجە لەکاتی خۆی و کەم کردنەوەی خەرجیەکان و داهاتی خاڵە گومرگیەکان و داهاتەکانی تری ناخۆ وبەرز بوونەوەی نرخی نەوت ئەبێتەفاکتەر گەلێک بەئاراستەی کۆتایی قەیرانەکان. ئەو سیاسەت و ستراتیژییەی كە قەیرانەكانی بەرهەم هێنا ئەبێتە كابوسێكی هەمیشەیی بۆ كابینەی نوێی ...\nقۆناغی دووه‌می به ئه‌لیكترۆنیكردنی خوێندنی باڵا ده‌ستپێده‌كات\nیەکەی ئابووری قۆناغی دووه‌می به‌ئه‌لیكترۆنیكردنی دامه‌زراوه‌كانی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی ده‌ستیپێكرد. دوای ئه‌وه‌ی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی پڕۆسه‌ی به ئه‌لیكترۆنیكردنی دامه‌زراوه‌كانی ده‌ستپێكردو له‌قۆناغی یه‌كه‌مدا ئه‌و پڕۆسه‌یەدا له دیوانی وه‌زاره‌ت و فه‌رمانگه‌كان و چه‌ند زانكۆیه‌ك جێبه‌جێ كرا، له قۆناخی دوه‌میشدا له‌چه‌ند زانكۆیه‌كی تر پڕۆسه‌ی به ئه‌لیكترۆنیكردن ده‌ستیپێكردوه. (هه‌ولێری پزیشكی و چه‌رموو و راپه‌ڕین و ده‌سته‌ی كوردستانی) به‌سه‌رپه‌رشتی ...\nئه‌م گۆشت فرۆشانه ده‌درێن به دادگا\nیەکەی ئابووری لیژنه هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌ت هۆشداریی به‌گۆشتفرۆشه‌كان ده‌دات، راشیده‌گه‌یه‌نێت، ده‌یانده‌ن به‌دادگا، له‌ڕاگه‌یه‌نراوێكیشدا زانیاری زیاتر خراوه‌ته‌ڕوو. به‌گوێره‌ی ڕاگه‌یه‌نراوێكی قائیمقامیه‌تی سلێمانی كه وێنه‌یه‌كی بۆ کوردستانی نوێ نێردراوه ئاماژه به‌وه‌كراوه، لیژنه هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌ت به‌هاوكاری لیوای یه‌كی پاراستنی سلێمانی، رۆژانه چاودێری شه‌قام و شاڕێكان ده‌كه‌ن و ده‌ستبه‌سه‌ر گۆشتی ئه‌و ئاژه‌ڵانه‌دا ده‌گرن كه به‌نایاسایی و به‌ده‌ر له‌ڕێنماییه ته‌ندروستی و ڤێته‌رنه‌ریه‌كان سه‌رده‌بڕدرێت و به‌هاووڵاتیانی ده‌فرۆشن. له‌و ...\nلە هەڵگرتنی رسوماتی ڤیزا عیراق زیانی پێدەگات\nبە لابردن و هەڵگرتنی رسوماتی سەر ڤیزا لەگەڵ ئێران حكومەتی عیراق بری (20) ملیۆن دۆلار زیانی بەردەكەوێت. لەوبارەیەشەوە ئەنعام خوزاعی ئەندامی لیژنەی هەڵسەنگاندنی بەرنامەو پلانە ستراتیژییەكانی حكومەت لە پەرلەمانی عیراق رایگەیاند: كە لابردن و هەڵوەشاندنەوەی رسوماتی سەر ڤیزای گەشەتكردنی هاوڵاتیانی عیراق بۆ ئێران زیان بە داهاتە نانەوتیەكانی حكومەت دەگەیەنێت و بەو هۆیەشەوە (20) ملیۆن دۆلار زەرەردەكات. وتیشی: «لایان سەیرە حكومەت ...\nبه‌مه‌به‌ستی پێداچوونه‌وه به كاری نووسینگه و كۆمپانیا كشتوكاڵییه‌كان و چاودێری ئه‌و ده‌رمان و ماده قڕكه‌رانه‌ی ده‌فرۆشرێن، كۆبوونه‌وه‌یه‌ك له دیوانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی به‌رێوه‌چوو. به‌ڕێگای یاسایی هاورده بكرێن له‌وباره‌یه‌وه، رزگار حه‌مه‌د خدر جێگری به‌ڕێوبه‌ری كشتوكاڵی سلێمانی رایگه‌یاندوە: كۆبوونه‌وه‌كه به سه‌رپه‌رشتی ئاوات محه‌مه‌د قائیمقامی سلێمانی و به‌شداری نوێنه‌ری به‌ڕێوبه‌رایه‌تی كشتوكاڵ و ڤێتێرنه‌ری و شاره‌وانی و باخچه‌كانی سلێمانی و لیژنه‌ی باڵای به‌دواداچوونی نووسینگه كشتوكاڵییه‌كان ...\nقه‌ره‌بووی زیان لێكه‌وتووان ده‌كرێته‌وه\nسه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی په‌یامێك ئاڕاسته‌ی ئیداره‌ی قه‌زاو ناحیه‌كانی سنوری پارێزگای سلێمانی ده‌كات، ده‌ڵێت ده‌توانن هه‌ر زیانێك به‌رهاوڵاتیان كه‌وتووه تۆماری بكه‌ن و ئاڕاسته‌ی ئێمه‌ی بكه‌ن، به‌دڵنیاییه‌وه راسته‌وخۆ به‌دواداچوونی بۆ ده‌كه‌ین و پشتیوانیان ده‌كه‌ین. ئازاد محه‌مه‌د سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی رایگه‌یاندوە: پێموانییه تائێستا زیانه‌كانی ئه‌م شه‌پۆلی باران بارینانه تۆماركرابن، به‌ڵام هه‌ر قه‌زاو ناحیه‌ك ده‌توانێت راسته‌وخۆ لای خۆیه‌وه لیژنه دروست بكه‌ن و ...\nسه‌ردانی به‌غدا بۆ وه‌رگرتنی پاره‌ی جووتیاران\nلیژنه‌ی كشتوكاڵ و ئاودێری له په‌رله‌مانی كوردستان، بۆ به‌دواداچوونی شایسته داراییه‌كانی جووتیاران، سه‌ردانی به‌غدا ده‌كات، ئه‌ندامێكی لیژنه‌كه‌ش رایده‌گه‌یه‌نێت: ده‌مانه‌وێت به‌هه‌مانگی له‌گه‌ڵ لیژنه‌ی كشتوكاڵی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران، چاره‌سه‌ری ئه‌و بابه‌ته بكه‌ین. عوسمان سێده‌ری، ئه‌ندامی لیژنه‌ی كشتوكاڵ و ئاودێری له‌په‌رله‌مانی كوردستان، به SNNی راگه‌یاند: وه‌كو لیژنه‌ی كشتوكاڵ به‌نیازین هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لیژنه‌ی كشتوكاڵی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق بكه‌ین، به‌مه‌به‌ستی خه‌رجكردنی شایسته‌ی دارایی جوتیارانی هه‌رێم بۆ ...\nعیراق شاری پیشەسازیی لە پارێزگاكان دروست دەكات\nیەکەی ئابووری بەرپرسانی پارێزگای ئەنبار ئاشكرای دەكەن، حكومەتی عیراق دەستیكردووە بە دروستكردنی شارێكی پیشەسازیی هاوبەش لەگەڵ ئەردەن كە لە ناوچەیەكی بیابان لە رۆژئاوای پارێزگای ئەنبار دروست دەكرێت. بەپێی راپۆرتی مێدیا عیراقییەكان، ئەو شارە پیشەسازییە لە كۆتایی ساڵی 2019 تەواو دەبێت و لەسەر سنووری نێون عیراق‌و ئەردەن نزیكی خاڵی سنووریی ترێبیڵ دروست دەكرێت. 24 كیلۆمەتر دووجایە حەمید دلێمی ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای ...\nلاپەرە 121 لە 183« سەرەتا...90100110«119120121122123\t»\t130140150...کۆتا »


شێرزاد شێخانی : سەرۆكەكانی دونیا لەخزمەت بارزانیدا . – WTARIKURD\nدەمێكە ئەمەوێ لەسەر بابەتی سەردانی وەفدو كەسایەتییەكانی جیهان بۆ كوردستان وتارێك بنوسم ، بەڵام هەموجاری دوامئەخست . هۆكاری دواخستنەكەش لەبەر ئەوەبو ئەمجورە هاتنو رۆشتنی وەفدە بیانییەكانو سەردانی سەركردەكانی كورد بەلای منەوە زۆر ئاسایی بوە،هەڵبەت لەوڵاتێكدا سەرۆكی دەسەڵات بەبێ دیاریكردنی سیفەتەكەی ئایا سەرۆكی هەرێمە یا حكومەت ، تەنانەت سەرۆكی حزبیش بێت ، خەڵك دێنە سەردانی ، ئەوەتا بەرێز صالح موسلیم كە هیچ سیفەتێكی سەرۆكایەتیشی نیە بەڵام زلهێزەكانی دونیا ئەیبینن و داوەتیشی ئەكەنە وڵاتەكانیان ، هەروا سەلاحەدین دەمیرتاشیش كە تەنها هاوسەرۆكی حزبیكە داوەتی وڵاتە گەورەكانی دونیا ئەكرێت ، ئەمجۆرە پەیوەندی دروستكردنە بۆ كاری سیاسی و بەرژەوەندی وڵاتان كارێكی زۆر ئاساییە . بەڵام هەندێ كەس دیارە بەمەبەست ئەیانەوێ ئەم پەیوەندییانە زیاد لەحەد گەورە بكەن ، ئەوەیش بەمەبەستی خۆفشكردنەوەو جوانكردنی سیما ناشرینیەكانیان بەتایبەتیش لای حزبێكی وەكو پارتی وبارزانیدا .\nهاوڕێیەكم ساڵانێك بەر لەئیستا باڵویزی عیراق بو لەیەكێك لەوڵاتە ئەوروپییەكاندا ، كاتێك بەهەر ئیجازەیەك بهاتایەوە كوردستان ئەبوایە پێش چونە ماڵەوە سەردانی مەسعود بەرزانی بكردایە لەمەسیف . كاتێك لێمپرسی كەتۆ سەفیری عیراقیت بەئیجازە دێیتەوە كوردستان ، بۆچی ئەبێ سەردانی مەسعود بەرزانی بكەی ، وەڵامی دامەوە ” ئەوە فەرمانی حزبە . هەر كەسێك لەئێمە بێتەوە ، ئەبێت سەردانی بەرزانی بكات ، تەنانەت وەفدە بیانییەكانیش كاتێك دێنە كوردستان ئەبێ سەردانی هەردو مەكتەبی سیاسی پارتی و یەكێتی بدەن ، ئەمەش بۆ ئەوەی حەساسیات دروست نەبێت .\nئەو روداوە لەسەردەمی مانگی هەنگوێنی پارتی و یەكێتی و رێكەوتنە ستراتیژییەكەی نیوانیان بو ، وا دیارە ئەو برادەرە كەخۆی ئەندامێكی سەركردایەتی یەكێتی بو بەفەرمانی حزبەكەی ئەو سەردانەی كردبو . وا دیارە خودی بەرزانی و حزبەكەشی ئەم سەردانانەیان پێخۆشە بۆ ئەوەی پروپاگندەی بۆ بكەن و رۆڵی بەگەورەیی پیشانبدرێت ، ئەوەتا یەكێك لەكۆیلەكانی پارتی تەرویجی ئەوە ئەكات گوایە بەرزانی بۆتە سەركردەیەكی جیهانی بۆیە مەسئولانی دونیا سەردانی ئەكەن ، قەڵەمە بەكریگیراوەكانیشیان هەوڵی ئەوە ئەدەن بارزانیمان لێبكەنە غاندی و نیلسۆن ماندێلای لەگەڵ ئەوەی بەرزانی بەدرێژایی تەمەنی حەفتا ساڵەییەوە بۆ سەعاتێكیش تاڵیو سوێری زیندانە تاریكەكەكانی نەبینیوە ، بەڵام كۆیلەكانی ئەیانەوێ شانی لەشانی خەباتگێرێكی مەزنی وەكو ماندیلا بدەن .\nیەكێك لەكادیرە پێشكەوتوەكانی پارتی كۆمێنتێكی بۆم نوسیوە لەسەر بابەتێكم لەلاپەرەی تایبەتی خۆم لەفەیسبوكداو پێم ئەڵێ : ئەری كاكەبرا تۆ بەو ئاخری عومرەوە بۆ وا سەرت لەخوت شێواندووە هەی نەگبەت.ئەو سەرۆكەی تۆ باسی دەكەی سكرتێری نەتەوە یەكگرتوەكان و ئەمریكا و یەكێتی ئەوروبا و عەرشو عروشی دنیا بەسەرۆكی دەزانن و دێنە ” خزمەتی . تۆی داماوی كەس نەناس چیت و لەكوێوە دیاری و كێ (….) بە كڵاوت دەپیوی هەر لەخوتەوە ئاگرت گرتووە . دە دانیشە داماو .\nنازانم ئەو ئامۆژگارییەی كۆیلەیەكی پارتی بۆ داماوێكی وەكو من هەرەشەیە لێمئەكات ، یاخود لە دڵسۆزییەتی بۆمن نەبادا بكەومەبەر رەشەبایەكی توڕەی پاراستنی حزبەكەیەوە ؟.\nئەم كۆیلانەی پارتی ئەگەر ئێستا لێیان بپرسی ” ئەی بۆچی هەردو وەزیری دەرەوەو بەرگری ئەمەریكا كە لەمدواییانەدا سەردانی بەغدایان كردو ، نەهاتنە خزمەت بارزانی لەهەولیرو مەراسیمی وەلائیان بۆ جەنابی سەرۆك دوپات بكەنەوە وەكو سەركردەیەكی گەورەی جیهانی” هەڵبەت وەلامیان نییە بۆ ئەم پرسیارە .\nبەهەرحاڵ كارەساتی دروستبونی دیكتاتۆر لەهەر سوچێكی دونیادا بێت ، هۆكارەكەی بونی ئەمجۆرە كۆیلانەن ، ئەو كەئەڵی ” سەرۆكی ئەمریكاو یەكێتی ئەوروپا دێنە ” خزمەت ” بەرزانیەوە ، ئەمەیە ” خواندنی مرۆڤ . خۆ تۆ ئەگەر بەمشێوەیە بەشانوباڵی غەفور مەخموریشا هەڵبدەی ئەویش بەیانی لەخەو هەڵئەسێتو خۆی ئەكات بەفیرعەونو ئەڵێ : من خوای گەورەتانم . لەقورئانی پیرۆزدا خوای گەورە ئەفەرموێ : ان النفس لامارة بالسو‌ء ” كەواتە هیچ دیكتاتۆرێك لەخوڕا دروست نابێت ئەگەر ژینگەی دەوروپشتی هاوكار نەبێت .\nداماوێكی وەكو من بەدرێژایی تەمەنم قەڵەمەكەم نەخستۆتە خزمەتی هیچ دیكتاتۆرێكەوە ، بەم ئاخیری عومرەشم ئامادە نیم قەڵەمەكەم بفرۆشم ، هەمو هەوڵو تێكۆشانو رەخنەگرتنم لەپارتی و سەرۆك و سەركردەكانی تەنها لەبەر ئەو مەینەتییانە بوە كە بەسەر میللەتەكەمیانا هێناوە ، لەبەر ئەوە بوە كە لەرێرەوی خەبات لەپێناو میللەتدا لایانداوەو وەكو دوژمن بگرە خراپتریش لەدوژمنە سەرسەختەكان یاری بەموقەدەراتی ئەم میللەتەوە ئەكەن . خۆیان خستۆتە بەرەی دوژمنانی گەلەوە بەدژایەتیكردنی هەمو خەباتگێڕانی چوار پارچەكەی كوردستانەوە . میللەتیان روتاند نانیان بڕی ، سامانەكەشیان بەفیڕۆدا ، ئەوە خەریكە ئەرزەكەشی ئەفرۆشن ، لەم وەزعەدا ناكرێت خاوەن قەڵەمە پاكەكان بیّدەنگی لێبكەن نەعامەئاسا سەریان بخەنە ژێرگلەوە ئەو هەمو تاوانەی پارتی وسەركردەكەی نەبینن ، یا وەكو كۆیلەو قەڵەمە خۆفرۆشەكان جوانكاری بۆ دەموچاوە ناشرینەكانیان بكەن .\nبۆیە لەم مینبەرەوە داوا لەو بەرێزەی كادیری پێشكەوتوی پارتی دیموكراتی كوردستان ئەكەم كەناوی ( ئاریان فەرەج ) ـە ئەگەر خۆی بەرۆرشنبیرو نوسەروپارتییەكی دڵسۆزیش ئەزانێت با بێتە بەرامبەرم لەسەر شاشەی هەر تەلەفزیۆنێكی ئەیەوێت بكەوینە موناقەشەیەكی هێمنانە لەسەر رۆڵو سیاسەتەكانی بەرزانی و پارتەكەی ، ئەگەر ئەو ئەوەندە دڵسۆزو بەوەفایە بۆ سەرۆكەكەی باجورئەت پەیا بكاتو بێتە مەیدانی گفتوگۆیەكی رۆشنبیرانە لەگەڵ مندا ، نەوەك نوسینەوەی دوسێ دێری ” مدفوع الاجر ” لەفەیسبوكەكەم ، با لەبەرچاوی هەمو دونیا موناقەشەی ئەو سیاسەت و هەڵوێستانەی پارتی و سەرۆكەكەی بكەینو راستی هەمو مەسەلەكان بخەینە بەردەم رای گشتی و بیكەین بەحەكەم لەمنوانماندا ، ئەگەر ئەو بردیەوە یاخوا موبارەكی بێت ، ئەوسا منیش ئیعتراف بەرۆڵی مەزنی مەسعود بەرزانی ئەكەم وەكو سەرۆكێكی رێزداری كوردستان ، ئەگەر نا بابچێت هەقی ئەو دو دێرەی نوسیبوی لەئاغاكانی وەربگرێتەوە ، ئیتر ئەوەنەش خۆی نەكاتە دەمراستی حزبێك كە وەكو دكتۆر مەریوانی قانیع فەرموی : لەگەڵ سێبەرەكەی خۆشیدا كێشەی هەیە .


دانیشتووم لە ڕۆژەکانی کۆتایی ساڵ، ئەمەوێت بە ووشەکان لەگەڵ ئێوەدا ساڵ بەرێ بکەم، ئەم ساڵمان بەباش و خراپی تێپەراند و، ئەمەوێت بە پێنووسە ڕەنگینەکەم بۆ ماڵئاوایی لەساڵی کۆن ووشەیەک لە سۆز و دڵۆڤانی دروست بکەم، پڕ بێت لە هەست و خۆشەویستی مرۆڤەکان. زەوی هەر جارێ بەدەوری خۆردا ئەسورێتەوه بە جێگۆرینی وەرزێک بۆ وەرزێکی دیكه، لە چاو تروکانێکدا ڕووبەڕوی سەدان کێشە و، ڕووداوی سەیر و سەمەر دەبین بێ ئەوەی خۆمان ئاگادار بین.\nئەمساڵ؛ بۆ هیچ کەس خۆش نەبوو، بەداخەوە پڕ بوو لەتاڵیەکانی ژیان، ناخۆشترین ڕووداوەکانی ئەمساڵ؛ نەخۆشی کۆرۆنا بوو کە تا ئێستا بەردەوامە و هەر ڕۆژە و بەشێوەیەک خۆیمان پێشان دەدات تا زۆرتر ڕێزی یەکتر بزانین، چونکە کورۆنا بەوپەڕی بێ ڕەحمیەوە زۆربەی ئازیزانی لەئامێزی خاک کرد و، مناڵی بێ دایک و باوک کرد و، جەرگی زۆرێک لەدایک و باوکانی سووتاند و مرۆڤەکانی بەرانبەر بەیەک بێ ڕەحم کرد. ئەمساڵ؛ وای کرد لێمان کەس هاتوچۆی کەس نەکات، ئەمساڵ؛ یەکجار ناخۆش بوو، بەڵام وەک ئەزموونێک بوو بۆ ئێمە کە زۆرتر بیری خوامان بکەوێتەوە و بزانین بەهاری قیامەت نزیکە، بمانەوێت و، نەمانەوێت ساڵی کۆنیش لەئێوارەیەکی خەماویدا ماڵئاواییمان لێدەکات، ده‌رگای خۆشەویستی بەره‌و ڕووی ساڵی تازە دەکاتەوە و ساڵی کۆن وەک باڵندەیەکی لانەواز بەهەموو خۆشی و ناخۆشیەکانیەوە دەدات لە شەققه‌ی باڵ و لە چاوترکانێکدا بەرەو ئاسمان دەفڕێت بێ ئەوەی ئێمە هەستی پێبکەین و تەنیا ئەوەیە؛ ساڵێک لە تەمەنمان کەم بوویەوە، ڕەقه‌مێک چووە سەر تەمەنمان.\nده‌بێت شووکر و گوزار بین هێشتا زیندووین، هەناسە هەڵدەکێشین و دەتوانین بە زەردەخەنە و بەبێ چەتر بچینە ژێر بارانی ڕەحمەتی خودا و، دەنگمان بەرز بکەینەوە بەره‌و ئاسمان و بەدڵ بپاڕێینەوە ئەمساڵ دواین ناخۆشی نەهامەتیەکانمان بێت، چونکە دەڵێین کاتێک سەخترین زستان تێپەر دەکەین، بەڵام هەرگیز بیرمان ناچێت بەهاری خۆشەویستی لەچاوەڕوان بوونمان دایە و نابێت لەسۆز و ڕەحمەتی خوا بێ هێوا بین. ئەمساڵ؛ کۆتایی هات. کەسێک لەدایک بوو و بە پێکەنینەوە چاوی هەڵێهێنا بەره‌و دنیا و کەسێکش بەگریانیەوە ماڵئاوایی لەم دنیا کرد، یاسای ژیان هەر ئەمەیه و لەحاڵەتی گۆرانکارییدایە، بەڵام ژیان بەردەوامە وەک؛ ئاوی دەریا هەر خەریکی هاتوچۆ کردنە و ئۆقرە ناگرێت کەوایە با قەدەری یەکتر بزانین و، بۆ خۆشەویستی سنوور دانەنێین، بە دڵ فراوانی-یەوە پێشوازی لەساڵی نوێ بکەین، چونکە دوایی هەر ناخۆشیەک خۆشی-یه‌ك دێت .


كتێبی فیقهی ئاسان له ژێر ڕۆشنایی سوننه‌ت وقورئان (الفقه الميسر لمجموعة من العلماء) - کتێبخانە\nكتێبی فیقهی ئاسان له ژێر ڕۆشنایی سوننه‌ت وقورئان (الفقه الميسر لمجموعة من العلماء)\nالحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على رسول الله، وآله وصحبه، أما بعد:\nخوێنەری بەڕێز! ئەمە وەرگێڕانی کتێبی: «الفِقْهُ المُيَسَّر فِيْ ضَوْءِ الْكِتَابِ وَالسُّنَّةِ»یە، کە لەلایەن کۆمەڵێک پسپۆر وپرۆفیسۆری بواری فیقهەوە نوسراوەتەوە. ئاسانی ئوسلوبەکەی، وپشت بە ستنی بە بەڵگە دروستەکان، وگشت گیری بۆ بابەتەکان، ومام ناوەند بون وبە ئینساف بونی لە حوکم دان وپەسەند کردنی بۆچونە فیقهیەکان، وناوەند گرتن لە کورت بڕی ناڕون، ودرێژا دڕی بێزار کەر، وبەستنەوەی بە بابەتە فیقهیە نوێ وسەردەمیەکان، وهەروەها ئەوەی کە کاری دەستە جەمعیە وهی یەک کەس نیە... وهتد، وای کردوە ئەم کتێبە ببێتە یەکێک لە کتێبە هەرە بە ناو بانگ ترینەکانی جیهانی ئیسلامی.\nوا لە خوارەوەش هەر بە کورتی -بە ویستی خوا- هەندێک تێبینی دەخەینە ڕو، لەگەڵ ئەو ڕێبازەی لەم وەر گێڕانەماندا گرتومانەتە بەر:\n1- پشت بە ستراوە بە چاپی دوەمی ئەم کتێبە، کە لە لایەن خودی «مُجَمَّع»ەوە لە چاپ دراوە ودواترین چاپیشێتی، وجیاوازیشی هەیە لەگەڵ چاپە بە ناو بانگەکانی نێو بازاڕ.\n2- کتێبەکە ئاستێکی زانستی بەرز وبە نرخی هەیە، جا هەوڵ دراوە پارێز گاری لەو پایەیەی بکرێت.\n3- هەروەها بە زمانێکی ئاسان وڕەوان وەرگێڕدراوە، بەو شێوازەی خەڵک قسەی پێ دەکەن.\n4- بۆ لێک دانەوەی ئایەت وفەرمودەکان پشت بە کتێبەکانی ئەو بوارە بەستراوە، بە تایبەت:«التفسير الميسر» و«الفتح الباري»، و«عون المعبود» و«تحفة الأحوذي» و«النهاية» و«معجم مقاييس اللغة» و«المعجم الوسيط»، زۆر ترین گەڕانەوە بۆ ئەمانە بوە.\n5- هەر تێبینی وسەرنج وزیادەیەک بە زەرور وپێویست زانرا بێت، ئەوا لە پەراوێز یان لە سەرەوە ئاماژەی پێ کراوە، ولە نێوان ئەم دو کەوانەدا [ ] دانراوە، بۆ ئەوەی تێکەڵ نەبێت.\n6- هەندێک جۆراوجۆری وهونەر کاری کراوە لە وەر گێڕانەکەدا، بۆ ورد بین ڕون دەبێتەوە، هەر وەکو چۆن بایەخ دراوە بە ڕێساکانی ڕێنوسی، بۆ ئاسان تێگەیشتن.\n7- ئەو وتە ووشانەی کتێبەکە کە نا ڕون بوە، لە پەراوێز ڕون کراوەتەوە.\n8- هەمو فەرمودەکان بە پێی توانا بە حەرەکات وسەکەنات (سەرە وبۆرە...)ەوە دانراوە، کە لە عەرەبیەکەدا وا نیە.\n9- لە پاش هەر دەقێک یەک سەر لە کەوانەیەکی ئاوهادا «» وەرگێڕانی بۆ کراوە.\n10- دەقە دو بارەکان فەرمایشت بن یان فەرمودە، وەرگێڕانەکەی دو بارە نەکراوەتەوە.\n11- ئامرازی پەیوەندی واو، دراوەتە پاڵ وشەکەی دوای خۆی، بۆ نمونە بەم شێوازە: «بە بەڵگەی قورئان، وفەرمودە، وکۆ دەنگی».\n12- ئەم جۆرە فاریزەیە کە خاڵێک لە ژێریەتی « ؛ »، واتە: ئەوەی دوای خۆی، ڕونکردنەوەی پێش خۆیەتی.\n13- کاری سەرەکی من وەرگێڕانە، بۆیە لە کتێبەکەدا بۆچونێک لە یەکێکی تر بە پەسەند تر زانرا بێت، تەعقیب نەکراون وقسەی لە سەر نەکراوە، بە تایبەت تر مەسەلە فیقهیەکان زۆرێکی فراوانی تێدایە.\n14- بۆ ورد بین ڕون دەبێتەوە تەخریجەکەیان یەک دەست نیە، وبواریشیان بۆ وردە کار هێشتۆتەوە، جا ئەمە چارەسەر کراوە، بۆ نمونە: دەقەکە بەو شێوازە نەبو بێت، یان ژمارەکە هی ئەو دەقە نەبو بێت وهتد...، وشەیەکیشی بۆ زیاد کرا بێت لە نێوان دوو کەوانەدا دامناوە، چونکە بە لامەوە گرنگ بوە کتێبە عەرەبیەکە وەکو خۆی بمێنێتەوە بێ دەست کاری کردن. هەر لەم جۆرەش: ئەو تەخریجە زۆرانەیە کە دوبارە بۆتەوە زۆر جار بە جیاوازیشەوە، جا لێرەدا تێ هەڵکێش کراوە ولە یەک شوێندا دانراوە، کە دوبارە بویەوە، دەنوسرێت: [پێشو] یا [پێشتر].\n15- هەر لەم جۆرە: تەخریج کردنی ئەو شوێنانەیە، کە تەخریج نەکراوە.\n16- کە لە خوارەوە بەم شێوازە نوسیم: [هذا لفظه= ئەمە لەفزەکەیەتی]، واتا: لەو کتێبەی ئەوان پشتیان پێ بەستوە، وئەو شوێنەی ئەوان ئاماژەیان بۆ کردوە، دەقەکەمان لەو شوێنەدا وبەو شێوازەی ئەوان بەر چاو نەکەوتوە، هەڵیش دەگرێت ئەوەی ئەوانیش لە نوسخەی تردا وا بێت، بەلآم من گومانم بۆ ئێوە کردوە بە یەقین ودەقی فەرمودەکەم لە سەر چاوەکەوە نوسیوەتەوە، ئەگەریش زیاد وکەمێکیان کرد بێت لە نێوان دو کەوانە دامناوە، بە ڕادەیەک ترست نەبێت لە بەری بکە ووا بزانە لە کتێبەکانی فەرمودەوە لە بەرت کردوە والحمد لله تعالی.\n17- کە نوسیمان: «فەرمودە» واتا: حەدیس، نوسیشمان: «فەرمایشت» واتا: ئایەت.\n18- ئەم وشە وڕستانە ئاوها وەرگێڕدراوە:\n- «لا يجوز»: دروست نیە.\n- «لا يصح»: دروست نابێت.\n- «ينبغي»: ئەبێت.\n- «يجب»: پێویستە.\n19- ئەم ڕەمز وسیمبولە بە کار هاتوانەش بەم واتایانە دێن:\n- «عَزَّ وَجَلّ»، واتە: توانا ودەسەلآت ومەزنی وشکۆ بۆ خوا.\n- «جل وعلا»: واتە: شکۆ داری وبەرزی بۆ خوا.\n- «تبارك وتعالى»: واتە: پیرۆزی وفەڕ وبەرەکەت وبەرزی بۆ خوا.\n- «سبحانه وتعالى»: واتە: پاکی وبێ عەیبی وکورتی وبەرزی بۆ خوا.\n- «صَلَى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم»، واتە: سەلآت وسەلامی خوای لێبێت.\n- «رَضِيَ اللّه عَنْه»، واتە: خوای لێ ڕازی بێت.\n- «رَضِيَ اللّه عَنْهَا»، واتە: خوای لێ ڕازی بێت «بۆ مێینە».\n- «رَضِيَ اللّه عَنْهَما»، واتە: خوا هەر دوکیان ڕازی بێت.\n- «رَضِيَ اللّه عَنْهَم»، واتە: خوا لە هەمویان ڕازی بێت.\n- رحمه الله واتە: ڕەحمەتی خوای لێ بێت.\n- «سەحیحەین»: واتە: هەر دو تاکە کتێبە سەحیحەکە، کە صەحیحی بوخاری وصەحیحی موسلمن.\n- «شەیخەین»: واتە: هەر دو شێخەکە، کە شێخی بوخاری وشێخی موسلمن.\n- «متفق عليه»: واتە: «کۆکن لە سەر گێڕانەوەی»، یانی: بوخاری وموسلم.\n- «خاوەن سونەنەکان»: بریتین لە نەسائی، وتورمزی، وئەبو داود، وئیبن ماجە.\n- «بەرزی دەکاتەوە»: واتە: ئەیداتە پاڵ پەیامبەر g.\n20- لە کۆتایی کتێبەکەدا -بە حەول وقوەتی خوا- پێڕستێکی ورد ودور ودرێژمان کردوە بۆ سەرجەم بابەتەکان، کە دەگاتە «30» سی لاپەڕە، والحمد لله.\nپەروەردگارا! هەوڵم دا هەندێک هۆکار بگرمە بەر بۆ بەرەکەت داری ئەم کتێبە، سا لێت دەپاڕێمەوە بە فەزڵی خۆت، بەرەکەت وفەڕ وپیرۆزی بە سەر کتێبەکە وخوێنەرانی دا بڕێژە، وبیکە مایەی سود بۆ سەرجەم موسُڵمانانی کورد زوبان، وبیکە مایەی لێ خۆشبون. لە کەم وکورتیشم ببورە بە لێ بوردەیی وبەخشندەیی خۆت.\nئەمڕۆ : 659\nئەم هەفتەیە : 1,878\nکۆی گشتی سەردانەکان : 3,395,006


چەمچەماڵی پێشەنگی ڕیزبەندیی یانەکان دەبێتە میوانی ئاکرێ، ڕزگاری و خانەقینیش لە دێربیی گەرمیان بەیەک دەگەن\nئەمڕۆ گەڕێکی دیکەی خولی یانە پلە یەکەکانی کوردستان بەڕێوە دەچێت، یانەی چەمچەماڵی پێشەنگی یانەکان ڕوو دەکاتە دەڤەری بادینان و دەبێتە میوانی یانەی ئاکرێ، یانەی کۆیەی خاوەنی پلەی دووەمیش لە شارەزوور یاری لەگەڵ یانەی سەیدسادق دەکات، لە دێربیی گەرمیانیش یانەی ڕزگاری لەسەر یاریگەی خۆی ڕووبەڕوی یانەی خانەقین دەبێتەوە.\nشرۆڤەی یارییەکانی ئەمڕۆ\nئەمڕۆ لەگەڕی هەشتەمی خولی یانە پلەیەکەکانی کوردستان شەش یاری بەڕێوەدەچن، سەرجەم یارییەکان لە کاتژمێر ٢:٣٠ ئەنجامدەدرێن.\nلە یاری یەکەمدا یانەی چەمچەماڵی پێشەنگی یانەکان، لەدەرەوەی یاریگەی خۆی دەبێتە میوانی یانەی ئاکرێ، چەمچەماڵ کە لە ٦ یاریدا پێنج سەرکەوتنی تۆمار کردووە و بە١٥ خاڵ خانەی یەکەمی گرتووە، بە گڕوتینێکی زۆرەوە ئەم یارییە ئەنجام دەدات و مەبەستیەتی پارێزگاری لە سەرووی ڕیزبەندی یانەکان بکات، یانەی ئاکرێیش بە ٨ خاڵ لە پلەی حەوتەم دێت، یاریگەی ئاکرێ هەردەم بۆ یانەی ئاکرێ خێروبەرەکەت بووە و ئەو یانەیە لە یاریگەی خۆی بە ئاستێکی بەرزدەردەکەوێت، ئاکرێ هەموو هەوڵێک دەدات ئەم یارییە بباتەوە و بگەڕێتەوە ڕکەبەری یانەکانی تر.\nلەلایەکی تر یانەی کۆیە کە لە خانەی دووەمی ڕیزبەندی یانەکان دێت، لەدەرەوەی یاریگەی خۆی دەبێتە میوانی سەیدسادق، کۆیە لەبەردەم هاندەرە زۆرەکانی سەیدسادق چاوی لە سێ خاڵی یارییەکەیە، بۆ ئەوەی لە رکەبەری گەیشتن بە نایابی کوردستان دوور نەکەوێتەوە، یانەی سەیدسادقیش لەم وەرزە ئاستی وەک پێویست نیە و لە پلەکانی کۆتایی دەبیندرێت، بۆیە هەوڵی ئەوان بۆ مانەوە و ڕزگار بوونە لە دابەزین.\nیانەی ئاسۆی نوێنەرەکەی پایتەختی کوردستانیش کە لە حەوت یاری ڕابردوودا ٩خاڵی هەیە و لە پلەی شەشەم دێت، ئەم گەڕە میوانداری یانەی هەڵۆ دەکات، ئاسۆ گەڕی ڕابردوو لە دوا خولەکەکان گۆڵی یەکسان بوونی تۆمارکرد و خاڵێکی لە یانەی خاک وەرگرت، یانەی هەڵۆیش کە بە ١٠ خاڵ پلەی دووەمی گرتووە لەگەڕی ڕابردوو لە دواین خولەک گۆڵی لەشەقڵاوە کرد و سێ خاڵی گرنگی بەدەستهێنا، بۆیە یارییەکە گرنگی زۆری هەیە و هەردوولا بە ئامانجی بردنەوە یاری دەکەن.\nلە یارییەکی تردا یانەی شەقڵاوە میوانداری یانەی ئاڵتون کۆپری دەکات، شەقڵاوە ٦ خاڵی هەیە و لە خانەی یازدەیەم دێتم ئاڵتون کۆپریش بە ٣ خاڵ خانەی کۆتایی گرتووە، یارییەکە جەنگی ڕزگار بوون و دورکەوتنەیە لە دابەزین بۆ ڕیزی یانە پلە دووەکان.\nلەدەڤەری گەرمیانیش یانەی ڕزگاری لە دێربی گەرمیاندا میواندای یانەی خانەقین دەکات، جیاوازی نێوانیان دوو خاڵە، بەڵام ڕزگاری لە خانەی چوارەمە و خانەقینیش لە پلەی نۆیەم دێت، بردنەوە و سێ خاڵ لەو یارییەدا، بۆ هەر کامێکیان لە ڕیزبەندی یانەکان هەنگاوێکی باش لە خانەکانی پێشەوە نزیکی دەکاتەوە.\nلەدواین یاری ئەم گەڕەدا یانەی هەڵەبجەی شەهید لەسەر یاریگەی خۆی میوانداری یانەی خاک دەکات، هەڵەبجە لە دوو گەڕی ڕابردوودا بردنەوەی تۆمار کردووە و بە ١٠ خاڵ لە پلەی پێنجەم دێت و یاریزانانی بە وریەکی بەرز دەردەکەون، یانەی خاکیش دوای یەکسان بوونی لەگەڵ ئاسۆ بە ٨ خاڵ لە پلەی هەشتەم دێت، خاک دوای گەڕانەوەی عەلی حوسێنی گۆڵکاری وەرزی ڕابردووی خولەکە بۆ پێکهاتەی یانەکە چاوەڕی ئاستێکی بەرزتری لێدەکڕیت.\nخولی یانە پلە یەکەکانی کوردستان ئەم وەرزە بەبەشداری ١٣ یانە بەڕێوەدەچێت، یارییەکانیش بە شوازی خول و بە یەک قۆناغ ئەنجام دەدرێن، خاوەنی پلەکانی یەکەم و دووەمی خولەکە سەردەکەون بۆ ڕیزی یانە نایابەکانی کوردستان بۆ وەرزی داهاتوو، سەرەتا خولەکە ١٦ یانە بوو، بەڵام دوای کشانەوەی یانەکانی کەرکووک و گازی باکور و سۆلاڤ، ١٣ یانە مانەوە، بۆیە فیدراسیۆنی تۆپی پێی کوردستان بڕیاریدا ئەو یانەیەی کەمترین خاڵ کۆ بکاتەوە و لە پلەی کۆتای دێت، دادەبەزێت بۆ ڕیزی یانە پلە دووەکانی کوردستان.\nخشتەی یارییەکانی ئەمڕۆ\nئاکرێ - چەمچەماڵ یاریگەی ئاکرێ\nڕزگاری - خانەقین یاریگەی ڕزگاری\nهەڵەبجەی شەهید - خاک یاریگەی هەڵەبجەی شەهید\nسەیدسادق - کۆیە یاریگەی سەیدسادق\nئاسۆ - هەڵۆ یاریگەی ئاسۆ\nشەقڵاوە - ئاڵتون کۆپری یاریگەی شەقڵاوە\nیانەی ئاشتی چاوەڕوانە\n١- چەمچەماڵ ٦ یاری ١٥ خاڵ\n٢- کۆیە ٦ یاری ١٣ خاڵ\n٣- هەڵۆ ٦ یاری ١٠ خاڵ\n٤-ڕزگاری ٧ یاری ١٠ خاڵ\n٥- هەڵەبجەی شەهید ٧ یاری ١٠ خاڵ\n٦- ئاسۆ ٧ یاری ٩ خاڵ\n٧- ئاکرێ ٦یاری ٨ خاڵ\n٨- خاک ٦ یاری ٨ خاڵ\n٩- خانەقین ٧ یاری ٨ خاڵ\n١٠- ئاشتی ٧ یاری ٧ خاڵ\n١١- شەقڵاوە ٧ یاری ٦ خاڵ\n١٢- سەیدسادق ٦ یاری ٥ خاڵ\n١٣- ئاڵتون کۆپری ٦ یاری٣ خاڵ\nڕیزبەندی گۆڵکارانی خولەکە تا ئێستە بەم شێوەیەیە:\n١- عومەر مەحەمەد لە یانەی چەمچەماڵ ٤ گۆڵ\n٢- عەبدوڵڵا کەیفی لە یانەی کۆیە ٤ گۆڵ\n٣- فەرمان شەریف لە یانەی ئاسۆ ٣ گۆڵ\n٤- سوفیان ڕافع لە یانەی ئاسۆ ٣ گۆڵ\n٥ شادومان سەباح لە یانەی هەڵەبجەی شەهید ٣ گۆڵ


گەندەڵی ئەو چەمکەیە کە کوردایەتی ناشیرین کرد …. ! – Standard Kurd\nگەندەڵی ئەو چەمکەیە کە کوردایەتی ناشیرین کرد …. !\nلەلایەن ستاندار Posted on ته‌مموز 26, 2019 ته‌مموز 26, 2019 354 جار بینراوە 0 سەرنج\nبڵاوکراوەی پێشووئەردۆغان نیازەكانی ئاشكرا كرد – لۆزان هەلدەوەشینینەوە\nبڵاوکراوەی نوێتر٢٥ی ٧ رۆژێکی پڕشکۆ\nPosted on ته‌مموز 25, 2020 0 2951\nPosted on ئاب 11, 2020 0 472


وڵاتێكی به‌ڵێنی دا ڤیزا له‌سه‌ر هاوڵاتیانی عیراق هه‌ڵبگرێت – basknet.org\nوڵاتێكی به‌ڵێنی دا ڤیزا له‌سه‌ر هاوڵاتیانی عیراق هه‌ڵبگرێت\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی لوبنان به‌ڵێنی به سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق دا ڤیزا له‌سه‌ر ئه‌و هاوڵاتییه عیراقییانه هه‌ڵبگرێت كه رووده‌كه‌نه ئه‌و وڵاته.\nنووسینگه‌ی راگه‌یاندنی سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق رایگه‌یاند كه ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه 4ی كانوونی یه‌كه‌می 2018 عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆك وه‌زیران له نووسینگه‌كه‌ی خۆی له به‌غدا پێشوازی له جوبران باسیل وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی لوبنان كرد.\nئاماژه به‌وه‌شدراوه كه له دیداره‌كه‌دا تاووێی په‌ره‌پێدانی هاوكاری هه‌ردوو وڵات له بواره‌كانی ئابووری، بازرگانی، گه‌شتیاری و وزه و بارودۆخی ناوچه‌كه كرا.\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی لوبنانی سڵاوی سه‌رۆك كۆماری لوبنانی گه‌یانده عادل عه‌بدولمه‌هدی و پیرۆزبایی پێكهێنانی حكومه‌تی لێكرد و جه‌ختی له‌وه كرده‌وه كه وڵاته‌كه‌ی هه‌وڵده‌دات په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ عیراق پته‌و بكات و قۆناغی ئاینده له به‌رژه‌وه‌ندی هه‌ردوو وڵاتدا بێت.\nله دیداره‌كه‌دا وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی لوبنان به‌ڵێنی دا له ماوه‌ی ئاینده‌دا ڤیزا له‌سه‌ر هاوڵاتیانی عیراق هه‌ڵبگرێت.\nلای خۆیه‌وه سه‌رۆك وه‌زیرانی عیرا جه‌ختی له گرنگی په‌ره‌پێدانی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌ردوو وڵات و به‌رده‌وامبوون به دیداره هاوبه‌شه‌كان و یه‌كخستنی هه‌ڵوێسته‌كان كرده‌وه.\nعادل عه‌بدولمه‌هدی ئاماژه‌شی به‌وه‌دا كه بارودۆخی عیراق به‌ره‌و باشی ده‌چێت و پێگه‌ی جارانی بۆ ده‌گه‌ڕێته‌وه و ئاسایش به‌رقه‌راره و حكومه‌ت به هه‌موو توانایه‌وه هه‌وڵده‌دات ئابووری گه‌شه‌پێبدات و خزمه‌تگوزاری و هه‌لی كار دابین بكات.


مامۆستا ڕەسووڵ حەمزەپوور لە گرتنگەی ئیتلاعاتی ورمێ بۆ بەندیخانەی ناوەندی ڕاگوازرا. – چاونیوز\nچاونیوز: مامۆستا ڕەسووڵ حەمزەپوور، مامۆستای ئایینی شاری پیرانشار، لە گرتنگەی ئیتلاعاتی ورمێ، بەرەو بەندیخانەی شاری ورمێ ڕاگویزرا.\nبە پێێ هەواڵی گەیشتوو بە چاونیوز: ڕۆژی یەکشەممە ٤ی خەزەڵوەری ١٣٩٩، دوای ئەوەیکە لەلایەن ئیدارەی ئیتلاعاتەوە بەڵێنی بە بنەماڵەکەی درابوو کە ماموستا ئازاد دەکرێ، مەلا ڕەسووڵ حەمزەپوور ماموستای مزگەوتی ئەندێزێێ سەر بە شاری پیرانشار دوای مانگێک لێپرسینەوە لە ئیتلاعاتی ورمێ بۆ بەندیخانەی ناوەندی ئەو شارە گوازرایەوە.\nماموستا مەلا ڕەسووڵ حەمزەپوور ڕێکەوتی ١٣ی ڕەزبەری ١٣٩٩، کاتێک کە لە ماڵ نەبووە، هێزه ئەمنییانە پشکنینی ماڵەکەیان کردبوو و دەستیان بە سەر هەندێک لە کەرەستە شەخسییەکانی داگرتبوو، دواتر بە تەلەفۆنی خێزانی ماموستا زەنگی بۆ لێدەدرێ و هەڕەشەی ئەوەی لێدەکرێ خێرا بگەڕێتەوە ماڵێ کە لە سێڕێیانی پەسوێ پێش ئەوەیکە بگاتەوە دەگیرێ و هەر لەوێ بۆ گرتنگەی ئیتلاعاتی ورمێ دەگوازرێتەوە.\nمەلا، ڕەسووڵ، حەمزەپوور، پیرانشار، زیندان\t2020-10-27\nتاگەکانی بابەتمەلا، ڕەسووڵ، حەمزەپوور، پیرانشار، زیندان


نوسینی: د. عه‌بدولڕه‌حمان نه‌جم مه‌شهه‌دانی\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی قه‌یرانه دارایی‌و ئابوورییه‌كان به‌شێكه له بونیاده سه‌ره‌كییه‌كه‌ی سستمی سه‌رمایه‌داری، یه‌كێكیشه له گرنگترین دیارده ئابوورییه‌كان، كه كاریگه‌رییه‌كی قوڵی له‌سه‌ر چالاكی ئابووری‌و په‌یوه‌ندییه ئابوورییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان ده‌بێت، به‌ڵام ئه‌م قه‌یرانه‌ی ئێستای ئابووری جیهان جیاوازه له گشت قه‌یرانه‌كانی پێشوو، چوونكه به وردبوونه‌وه له قه‌یرانه‌كانی 250 ساڵی ڕابردوو بۆمان ڕوون ده‌بێته‌وه، كه هه‌موو قه‌یرانه‌كانی پێشوو له‌و خاسێته‌دا هاوبه‌ش بوون، كه توشی چه‌ند به‌شێكی دیاریكراو ده‌بن‌و كاریگه‌ریشیان له‌سه‌ر چه‌ند ده‌وڵه‌تێك، یاخود چه‌ند كیشوه‌رێك ده‌بێت، نه‌وه‌ك له‌سه‌ر گشت جیهان. هه‌روه‌ها هۆكاره‌كانیش له قه‌یرانێكه‌وه بۆ قه‌یرانێكی دیكه جیاوازن، هه‌میشه بیرۆكه‌كانیش له كانگای قه‌یرانه‌كه‌وه هه‌ڵده‌قوڵێن بۆ دۆزینه‌وه‌ی ڕێگه چاره‌یه‌كی سه‌ره‌كی بۆ ده‌رچوون له قه‌یرانه‌كه، هه‌روه‌ها له میانه‌ی قه‌یرانه‌كانی ڕابردوودا ئه‌و به‌شه‌ی له جیهاندا زیانی به‌رنه‌ده‌كه‌وت، یارمه‌تی به‌شه زه‌ره‌رمه‌نده‌كه‌ی ده‌دا، تا له قه‌یرانه‌كه ده‌ربچێت.\nبه‌ڵام ئه‌م قه‌یرانه‌ی ئێستا ته‌واو جیاوازه، چوونكه قه‌یرانێكی تێكه‌ڵی ئابووری‌و ته‌ندروستییه، هیچ ده‌وڵه‌ت، یاخود شارێكیش له سه‌رانسه‌ری جیهاندا لێی به‌دور نه‌بووه، هه‌روه‌ها ئه‌م قه‌یرانه گشت پارچه‌یه‌كی جیهانی به سستمه سیاسی‌و ئابوورییه جیاوازه‌كانیشه‌وه گرتۆته‌وه، له ئه‌نجامیشدا ئابووری جیهان ده‌خاته سستییه‌كی زۆره‌وه. له ڕاستیدا ئه‌م قه‌یرانه توشی جومگه ڕاسته‌قینه‌و نه‌ختینه‌ییه‌كانی ئابووری بووه، به‌جۆرێك بازاڕه جیهانییه‌كانی وزه‌و بۆڕسه داڕماون، زۆرینه‌ی كارگه‌كانیش له وڵاته پیشه‌سازی‌و تازه‌پێشكه‌وتووه جیاوازه‌كانی جیهاندا له كاركردن وه‌ستاون. ڕه‌نگه هۆكاری ئه‌م قه‌یرانه گشتگیره‌ش ئه‌و جیهانگیرییه بێت، كه له سایه‌ی په‌ره‌سه‌ندنی مه‌عریفی‌و ته‌كنه‌لۆجییه‌وه باڵی به‌سه‌ر گشت جیهاندا كێشاوه، به‌جۆرێك جیهانی كردۆته گوندێكی بچوكی گه‌ردوونی، كه تێیدا بازاڕه‌كان (بازاڕی كار، بازاڕی شمه‌ك‌و بازاڕی سه‌رمایه)و گۆڕاوه‌كانی له‌ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی نیشتیمانیدان.\nبۆ هه‌ڵوێسته‌كردنیش له‌سه‌ر ڕه‌هه‌ند‌و لێكه‌وته‌كانی ئه‌م قه‌یرانه به‌سه‌ر عێراقه‌وه، پێویسته قه‌یرانه‌كان‌و ڕاده‌ی كاریگه‌رییان به‌سه‌ر ئابووری عێراق‌و ڕێگاكانی سنوردار كردنی كاریگه‌رییه‌كانیان شرۆڤه بكه‌ین:\nیه‌كه‌م: قه‌یرانی ته‌ندروستی: قه‌یرانی بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا (كۆڤید-19)و كاریگه‌رییه‌كانی به‌سه‌ر ئابووری عێراقه‌وه.\nدووه‌م: قه‌یرانی داڕمانی نرخی نه‌وت له مانگی ئازار/2020دا.\nسێیه‌م: داڕمانی نرخه جیهانییه‌كانی نه‌وت‌و كاریگه‌رییه‌كانی له‌سه‌ر ئابووری عێراق.\nچواره‌م: ڕێكار‌و پێشنیاره پێویسته‌كان بۆ تێپه‌ڕاندنی قه‌یرانه داراییه‌كه.\nیه‌كه‌م: قه‌یرانی ته‌ندروستی: قه‌یرانی بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا(كۆڤید-19)و كاریگه‌رییه‌كانی به‌سه‌ر ئابووری عێراقه‌وه.\nڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ (كۆڤید-19) له 17/11/2019دا، له شاری ووهانی چینه‌وه بڵاوبۆوه، دواتریش بووه كاره‌ساتێكی جیهانی، كه 176 ده‌وڵه‌تی گرته‌وه، له ئه‌نجامیشدا ژیانی ئابووری په‌كخست‌و گشت جیهان‌و ده‌وڵه‌ته‌كانی له‌په‌ل خست، فشه‌ڵی زۆربه‌ی ئابوورییه پێشكه‌وتووه‌كان‌و تازه‌پێشكه‌وتووه‌كانیشی بۆ ده‌رخستین، به‌جۆرێك له‌ڕِێی هاریكاری نێوان گشت وڵاتانی جیهانه‌وه نه‌بێت، هیچ لایه‌نێك ناتوانێت به‌ته‌نها به‌ره‌نگاری ئه‌و په‌تایه ببێته‌وه. عێراق-یش وه‌ك یه‌كێك له وڵاتانی جیهان، له 24/2/2020دا، یه‌كه‌م حاڵه‌تی توشبوون به نه‌خۆشییه‌كه‌ی تێدا ده‌ركه‌وت، له 30/3/2020-یشدا، ژماره‌ی توشبوون گه‌شته 630 كه‌س، له‌م قۆناغه‌شدا هێشتا ئه‌م وڵاته نه‌گه‌شتبۆ لوتكه‌ی توشبوون به نه‌خۆشییه‌كه، له‌و كاته‌دا دۆخه‌كه وای ده‌خواست، كه حكومه‌ت بۆ گرتنه‌به‌ری ڕێكاری گونجاو بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ئه‌و ڤایرۆسه ژووری ئۆپه‌راسیۆنه‌كان پێكبهێنێت، ئه‌م لایه‌نه‌ش كۆمه‌ڵێك ڕێكاری خۆپارێزی گرته‌به‌ر، له گرنگترینیان ئه‌مانه بوو:\n1.\tداخستنی خوێندگا‌و زانكۆكان له ڕۆژی 28/2/2020ه‌وه تا كاتێكی نادیار‌و پشتبه‌ستن به خوێندنی ئۆنلاین بۆ به‌ستنی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ خوێندكاراندا.\n2.\tداخستنی ته‌واوه‌تی سنوری وشكانی له‌گه‌ڵ ئه‌و وڵاتانه‌ی توشبووی په‌تاكه‌ی تێدا تۆماركرابوو، قه‌ده‌غه‌كردنی هاتنه‌ناوه‌وه‌ش له‌و وڵاتانه‌وه، هه‌روه‌ها له ماوه‌ی نێوان 8-15/3/2020 ئاڵوگۆڕی بازرگانیش وه‌ستێندرا.\n3.\tداخستنی شوێنی كار‌و شوێنه گشتییه‌كان، وه‌ك په‌رستگا، مۆڵ، سینه‌ما، كافێ، چێشتخانه، مه‌له‌وانگه، هۆڵی بۆنه، سه‌یرانگا‌و ناوه‌نده كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان.\n4.\tوه‌ستاندنی ده‌وامی فه‌رمی له زۆرینه‌ی دامه‌زراوه فه‌رمی‌و نافه‌رمییه‌كاندا، جگه له دامه‌زراوه ئه‌منی‌و ته‌ندروستی‌و ڕاگه‌یاندنه‌كان.\n5.\tسه‌پاندنی كه‌ره‌نتینه‌و قه‌ده‌غه‌كردنی هاتوچۆ له شار‌و پارێزگانی عێراقدا، كه هه‌فتانه نوێ ده‌كرایه‌وه. به‌مه‌به‌ستی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌و زاڵبوون به‌سه‌ر ڤایرۆسه‌كه‌شدا، داوا له هاوڵاتییان كرا له ماڵه‌كانی خۆیاندا بمێننه‌وه.\nگرنگترین شوێنه‌واره نه‌رێنییه‌كانی بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا‌و ڕێكاره خۆپارێزییه‌كان به‌سه‌ر ئابووری عێراقه‌وه:\n1.\tوه‌ستانێكی نیمچه ته‌واوه‌تی كار له دامه‌زراوه فه‌رمییه‌كاندا، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌شی ڕێگه‌ی ئۆنلاین بۆ به‌ڕێوه بردنی دامه‌زراوه‌كان‌و په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ كارمه‌نده‌كانیدا گیرایه‌به‌ر، به‌ڵام وه‌ستاندنی ده‌وامی ئاسایی ڕۆژانه زیاد له 100 ملیۆن دۆلار زیان له بودجه‌ی گشتی عێراق ده‌دات.\n2.\tڕاگه‌یاندنی كه‌ره‌نتینه‌و قه‌ده‌غه‌ی هاتووچۆ، دامه‌زراوه نافه‌رمییه‌كان توشی زیانێكی گه‌وره ده‌كات، كه بۆ ڕۆژێك به ده‌یان ملیۆن خه‌مڵێندراوه، چوونكه پێشتر ته‌نها به‌هۆی پچڕانی هێڵی ئینته‌رنێت له ئه‌نجامی هه‌ڵگیرسانی خۆپشاندانه‌كان له 1/تشرینی یه‌كه‌م/ 2019دا، كۆمپانیا، بانك‌و كه‌رته‌كانی كار ڕۆژانه له نێوان 40-50 ملیۆن دۆلار زیانیان ده‌كرد، ئه‌ی ده‌بێت سه‌پاندنی كه‌ره‌نتینه‌و قه‌ده‌غه‌ی هاتووچۆ له سه‌رتاسه‌ری عێراقدا چه‌ندێك زیان له‌و دامه‌زراوانه بدات.\n3.\tله ئه‌نجامی ڕاگه‌یاندنی قه‌ده‌غه‌ی هاتووچۆدا، خاوه‌ن داهاته سنورداره‌كان له ده‌ستهاتی ڕۆژانه بێبه‌ش ده‌بن، ئه‌م چینه‌ش ژماره‌یان زیاد له 3ملیۆن كرێكاره، ئه‌م دۆخه‌و نوێكردنه‌وه‌ی هه‌فتانه‌ی قه‌ده‌غه‌ی هاتووچۆش وایكردووه ئه‌م هاوڵاتییانه له به‌ده‌ستهێنانی بژێوی ڕۆژانه‌ی خێزانه‌كانیاندا دوچاری نه‌هامه‌تی زیاتر ببنه‌وه.\n4.\tڕاگه‌یاندنی بڵاوبوونه‌وه‌ی نه‌خۆشییه‌كه، وایكرد هه‌ندێك له‌و كۆمپانیا بیانییانه‌ی له كه‌رتی نه‌وتدا كارده‌كه‌ن، كارمه‌نده‌كانیان بكشێننه‌وه‌و به‌رهه‌مهێنانی نه‌وت له كێڵگه نه‌وتییه‌كاندا بوه‌ستێنن، به‌تایبه‌ت كۆمپانیای (پێترۆناس)ی مالیزی، كه له كێڵگه‌ی غه‌رافدا-یه‌كێكه له گه‌وره‌ترین كێڵگه نه‌وتییه‌كان- كارده‌كات، ئه‌مه‌ش واتا به‌رهه‌مێهێنانی ڕۆژانه‌ی نه‌وت نزیكه‌ی 200 به‌رمیل داده‌به‌زێت.\nدووه‌م: قه‌یرانی داڕمانی نرخی نه‌وت له مانگی ئازار/2020دا\nبازاڕه جیهانییه‌كانی وزه ماوه‌ماوه خولی گۆڕانكاری به‌خۆوه ده‌بینن، ئه‌مه‌ش كاریگه‌ری جیاوازی له‌سه‌ر وڵاته به‌رهه‌مهێن‌و وڵاته هاورده‌كاره‌كان ده‌بێت، بۆیه پێویسته وڵاتان خۆیان له لێكه‌وته‌كانی ئه‌م حاڵه بپارێزن‌و ڕێكاری گونجاو بۆ مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵیدا بگرنه‌به‌ر. به‌ڵام ئه‌م داڕمانه‌ی ئێستا له نرخه جیهانییه‌كانی نه‌وتدا ڕوویداوه، كه گه‌شته كه‌متر له 30 دۆلار بۆ یه‌ك به‌رمیل، ڕه‌نگه قۆناغی كۆتایی نه‌بێت، به‌ڵكو ده‌كرێت قۆناغی یه‌كه‌می قه‌یرانه‌كه بێت، به‌تایبه‌ت له‌و كاته‌ی داڕمانی نرخی نه‌وت هاوكاته له‌گه‌ڵ دابه‌زینی خواستی جیهانی له‌سه‌ر نه‌وت. یه‌كێك له هۆكاره‌كانی دابه‌زینی ئه‌و خواسته‌ش وه‌ستانی نیمچه ته‌واوه‌تی جوڵه‌ی كه‌رتی گواستنه‌وه‌ی وشكانی‌و ئاسمانی، ته‌نانه‌ت ئاویشه، شایه‌نی باسه ئه‌م كه‌رته گه‌وره‌ترین به‌كاربه‌ری وزه‌یه، كه ده‌گاته‌ی ڕێژه‌ی 70% له تێكڕای به‌كاربردنی جیهانی، هۆكارێكی دیكه‌ش وه‌ستانی كارگه‌كانه، هه‌روه‌ها دوای ئه‌وه‌ی هاوڵاتییان له جیهاندا له ترسی ڤایرۆسی كۆرۆنا ماڵه‌كانیان بۆته كه‌ره‌نتینه‌ی خۆویست‌و زۆره‌ملێ، شاره‌كان چوونه‌ته دۆخێكی متی‌و خامۆشی ترسناكه‌وه، ڤایرۆسه‌كه‌ش له سه‌رانسه‌ری شاره توشبووه‌كاندا هه‌زاران ده‌كاته قوربانی، ئه‌مانه‌ش واتا به‌رده‌وام بوونی وه‌ستانی ژیان‌و دابه‌زینی زیاتری خواستی جیهانی له‌سه‌ر نه‌وت، كه ڕه‌نگه له سێ مانگی داهاتوودا -كه پێده‌چێت به‌ڕێژه‌ی زیاد له 25% داببه‌زێت- نزیكه‌ی 75 ملیۆن به‌رمیل كه‌مبكات. سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه هه‌ندێك پاڵنه‌ری دیكه ڕوودانی قه‌یرانی داڕمانی نرخی نه‌وتی خێراتر كرد، له‌وانه:\n1.\tجه‌نگی بازرگانی ئه‌مریكا-چین: جه‌نگی بازرگانی له نێوان چین‌و ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا له 22/3/2018دا، ده‌ستی پێكرد، ئه‌مه‌ش دوای ئه‌وه‌ی سه‌رۆكی ئه‌مریكا ڕایگه‌یاند، كه به‌ته‌مایه به‌پێی ماده‌ی(سوپه‌ر301)ی یاسای بازرگانی ئه‌مریكی ساڵی 1974، باجی گومرگی به‌بڕی (50) ملیار دۆلار بخاته سه‌ر ئه‌و شمه‌كانه‌ی له چینه‌وه بۆ بازاڕه‌كانی ئه‌مریكا هه‌نارده ده‌كرێن، ئه‌مه‌ش وه‌ك هه‌وڵێك بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی ئه‌و كورتهێنانه‌ی له ته‌رازووی پاره‌دانی ئه‌م وڵاته له‌گه‌ڵ چیندا دروست بووه، كه ده‌گاته 800 ملیار دۆلار (500 ملیار كورتهێنانی بازرگانی+300ملیار به‌هۆی دزینی خاوه‌ندارێتی بیرۆكه‌وه)، هه‌روه‌ها باجی گومرگی دیكه‌شی بۆسه‌ر وڵاتانی یه‌كێتی ئه‌وروپا ڕاگه‌یاند. چین-یش وه‌ك په‌رچه‌كردارێكی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه، باجی گومرگی خسته‌ر سه‌ر زیاد له 128 به‌رهه‌می ئه‌مریكی، له‌وانه پاقله‌ی سۆیا. هه‌ڵكشانی ئه‌م جه‌نگه بازرگانییه بووه هۆی دابه‌زینی تێكڕای گه‌شه‌ی چین له (6,4%)ی ساڵی 2018ه‌وه بۆ (6%) له ساڵی 2019دا، ئه‌مه‌ش كاریگه‌ری كرده سه‌ر تێكڕای گه‌شه‌ی جیهانیی، به‌جۆرێك له (3,6%)ی ساڵی 2018ه‌وه دابه‌زری تا له ساڵی 2019دا گه‌شته (3%)، هاوكات چاوه‌ڕوان ده‌كرێت تێكڕای گه‌شه‌ی ئابووری چین له ساڵی 2020دا بۆ (6%)داببه‌زێته‌وه.\n2.\tئه‌م قه‌یرانه به بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا زیاتر قوڵبۆوه، چوونكه بڵاوبوونه‌وه‌ی ئه‌م په‌تایه ژیانی ئابووری له گشت وڵاتانی جیهان‌و به‌تایبه‌ت له چین په‌كخست، ئه‌مه‌ش به‌هۆی حاڵه‌تی دڵنیا نه‌بوون له زاڵبوون به‌سه‌ر ئه‌و ڤایرۆسه‌دا، هه‌روه‌ها نه‌دۆزینه‌وه‌ی ڤاكسینێكیش بۆ ئه‌و نه‌خۆشییه، كه پێویسته دوای دۆزینه‌وه‌و به‌رهه‌مێنانیشی وه‌ك ده‌رمانێكی بازرگانی، لانی كه‌م ماوه‌ی ساڵێك له‌ژێر تاقیكردنه‌وه‌دا بێت. له ئه‌نجامیشدا حاڵه‌تی دودڵی له توشبوون به نه‌خۆشییه‌كه ته‌شه‌نه‌یكرد، ئه‌مه‌ش ده‌بێته هۆی به‌رده‌وامبوونی شوێنه‌واره نه‌رێنییه‌كانی، كه له دابه‌زرینی تێكڕای گه‌شه‌ی ئابووری جیهانی‌و نزمبوونه‌وه‌ی تێكڕای ئاڵوگۆڕی بازرگانی له سه‌ر ئاستی جیهاندا ڕه‌نگده‌داته‌وه. له ڕاستیدا بڵاوبوونه‌وه‌ی په‌تای كۆرۆنا له ناوجه‌رگه‌ی ناوچه پیشه‌سازییه‌كه‌ی چیندا، كه زیاد له 60%ی به‌رهه‌می چینی تایبه‌ت به هه‌نارده تێیدا به‌رهه‌مده‌هێنرێت، له‌پاڵ وه‌ستانی كارگه‌كاندا خواستی چینی له‌سه‌ر نه‌وت به‌ڕێژه‌ی زیاتر له 20% كه‌مكرده‌وه، واتا نزیكه‌ی 2,5 ملیۆن به‌رمیل له ڕۆژێكدا، شایه‌نی باسه پێشتر چین له ڕۆژێكدا نزیكه‌ی 12 ملیۆن به‌رمیلی هاورده ده‌كرد. ئه‌و وڵاته بازاڕی سه‌ره‌كی نه‌وتی عێراقه، كه ڕۆژانه ملیۆنێك به‌رمیلی لێ هاورده ده‌كات.\n3.\tبه‌رهه‌م هێنانی نه‌وتی به‌ردین له‌لایه‌ن ئه‌مریكاوه بۆ سه‌روو 9 ملیۆن به‌رمیل له ڕۆژێكدا زیادكرا، به‌و هۆیه‌شه‌وه به‌هه‌مهێنانی نه‌وتی ئه‌مریكی گه‌شته زیاتر له 13 ملیۆن به‌رمیل له ڕۆژێكدا، ئه‌مه‌ش بڕی خسته‌ڕووی نه‌وتی له بازاڕه جیهانییه‌كاندا زیادكرد، واشیكرد ئه‌مریكا ببێته وڵاتێكی هه‌نارده‌كاری نه‌وت، كه زیاد له 3,5 ملیۆن به‌رمیل له ڕۆژێكدا هه‌نارده ده‌كات.\n4.\tڕووسیا پێشنیاره‌كه‌ی ڕێكخراوی ئۆپیكی ده‌رباره‌ی دابه‌زاندنی زیاتری به‌رهه‌میهێنانی وڵاتانی ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی ڕێكخراوه‌كه بۆ 3,2 ملیۆن به‌رمیل له ڕۆژێكدا ڕه‌تكرده‌وه، وه‌زیری نه‌وتی ڕووسی-ش له لێدوانێكدا وتی، له بودجه‌ی ڕووسیادا ئامانج گه‌شتنه به نرخی 40 دۆلار، بۆیه ئه‌و وڵاته له 1/نیسانه‌وه، كار له‌سه‌ر زیادكردنی به‌رهه‌مهێنان ده‌كات، هه‌روه‌ها پابه‌ندی ڕێكه‌وتنه‌كانی پێشووش نابێت، تا پارێزگاری له به‌شه بازاڕی خۆی بكات‌و كڕیاری نوێ به‌ده‌ست بهێنێت.\n5.\tسعودیه ڕێكاری تۆڵه‌سێنی وه‌ك په‌رچه‌كردارێك دژی هاریكاری نه‌كردنی ڕووسیا له‌گه‌ڵ وڵاتانی ئۆپیكدا گرته‌به‌ر، بۆیه ڕایگه‌یاند له 1/نیسانه‌وه به‌رهه‌مهێنان به زیاتر له 2ملیۆن به‌رمیل له ڕۆژێكدا زیاد ده‌كات، هاوكات له 9/3/2020-یشه‌وه داشكاندن به‌بڕی 5-8 دۆلار بۆ هه‌ر به‌رمیلێك به كڕیارانی نه‌وتی سعودی ده‌به‌خشێت، ئه‌مه‌ش بۆ پارێزگاری له به‌شه‌بازاڕ‌و به‌ده‌ستهێنانی كڕیاری نوێ. هاوكات سعودییه داوای زیادكردنی به‌رهه‌مهێنانی له وڵاتانی دیكه‌ش كرد.\nهه‌رچه‌نده گشت ئه‌م فاكته‌رانه به‌شدار بوون له داڕمانی نرخی جیهانیی نه‌وت بۆ نزیك 30 دۆلار، به‌ڵام ڕێكاره‌كانی سعودییه كاریگه‌رییه نه‌رێنییه‌كانی ئه‌و حاڵه‌ته‌ی بۆسه‌ر ئابووری ڕووسیا زیاتر كرد، ئه‌مه‌ش خۆی ده‌بینێته‌وه له دابه‌زینی نرخی رۆبڵی ڕووسیدا، به‌جۆرێك له 28/2/2020دا نرخی یه‌ك دۆلار (66,7) ڕۆبل بووه، به‌ڵام له 28/3/2020 دا دۆلارێك هاتۆته به‌رامبه‌ر (78) ڕۆبڵ، هاوكات نیشانده‌ری بۆرسه‌ی مۆسكۆ-ش دابه‌زی، ئه‌وه‌تا نیشانده‌ری (NICEX) بۆ ئه‌و پشكانه‌ی پشتیوانه‌ی ڕۆبڵیان هه‌یه 7,67% پاشگه‌زبۆته‌وه، به‌هه‌مان شێوه ئه‌و پشكانه‌ی به دۆلار پاڵپشتی ده‌كرێت بۆ 12,67% دابه‌زیون. بۆیه له ئه‌نجامدا ڕووسیا له بڕیاری به‌شداری نه‌كردن له كۆبوونه‌وه‌كه‌ی 1/نیسانی ئۆپیك‌و وڵاتانی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و ڕێكخراوه په‌شیمان بۆوه.\nسێیه‌م: داڕمانی نرخه جیهانییه‌كانی نه‌وت‌و كاریگه‌رییه‌كانی له‌سه‌ر ئابووری عێراق\nڕه‌نگه عێراق به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ وڵاتانی جیهاندا زۆرترین زیانی ئه‌م قیرانه‌ی به‌ركه‌وتبێت، هاوكات سروشتی كاریگه‌رییه‌كانی ئه‌م قه‌یرانه‌ش له‌سه‌ر عێراق جیاوازه له وڵاتانی دیكه، چوونكه ئه‌م وڵاته قه‌یرانێكی ئاڵۆزی سێ لایه‌نه به‌خۆوه ده‌بینێت، ئه‌وانیش:\n•\tقه‌یرانی سیاسی، كه خۆی ده‌بینێته‌وه له‌به‌رده‌وامی ئه‌و خۆپشاندانانه‌ی له 1/تشرینی یه‌كه‌م/2019ه‌وه ده‌ستی پێكردووه، داواكارییه‌كانیشی بووه هۆی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی حكومه‌ت‌و بوونی به حكومه‌تێكی كاربه‌ڕێكه‌ر، كه ده‌سه‌ڵاتی ده‌ركردنی بڕیاره بنه‌ڕه‌تییه‌كان، یاخود تێپه‌ڕاندنی پڕۆژه یاساكانی نیه، به تایبه‌تی پڕۆژه یاسای بودجه‌ی ساڵی 2020. هاوكات سستییه‌كی ئاشكراش له ده‌ستنیشانكردن‌و تێپه‌ڕاندنی ڕاسپێردراوی نوێی پۆستی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران‌و پێكهێنانی حكومه‌تێكی كاتیدا به‌دیده‌كرا، كه ئه‌ركی سه‌ره‌كی ئاماده‌كارییه بۆ ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنێكی پێشوه‌خته‌ی په‌رله‌مان.\n•\tقه‌یرانی ئابووری، ئه‌مه‌ش ڕه‌نگده‌داته‌وه له دابه‌زینی داهاتی گشتی به شێوه‌یه‌كی زۆر گه‌وره له ئه‌نجامی قه‌یرانه ئابوورییه جیهانییه‌كاندا، هه‌روه‌ها پێشنیاری بودجه‌ی ساڵی 2020 به ژماره‌ی خه‌یاڵی، كه ئه‌سته‌مه بتوانرێت 25%ی جێبه‌جێ بكرێت.\n•\tقه‌یرانی ته‌ندروستی له ئه‌نجامی بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا (كۆڤید-19)ه‌وه.\nئابووری عێراق به‌شێوه‌یه‌كی گه‌وره پشتی به نه‌وت به‌ستووه، كه زیاد له 60%ی تێكڕای داهاتی ناوخۆیی ئه‌و وڵاته پێكده‌هێنێت، هه‌روه‌ها به زیاتر له 90% به‌شداری بودجه‌ی گشتی ده‌كات. له‌به‌رامبه‌ریشدا عێراق له سه‌روو 90%ی پێداویستییه بنه‌ڕه‌تییه‌كانی له وڵاته جیاوازه‌كانی جیهانه‌وه هاورده ده‌كات، بۆیه ئه‌و وڵاته زۆرترین ئه‌گه‌ری كاریگه‌ر بوونی به شۆكی بازاڕه جیهانییه‌كان هه‌یه‌و زیاتریش به‌و بازاڕانه‌وه په‌یوه‌ست بووه، ئه‌مانه‌ش هه‌مووی ئه‌نجامی خراپی ئه‌و به‌ڕێوه‌بردنه سیاسییه یه‌كبه‌داویه‌كانه‌یه، كه حوكمی عێراقیان گرتۆته ده‌ست، هه‌روه‌ها سود وه‌رنه‌گرتن له زیاده‌بایی نه‌وتی ساڵانی ڕابردوو، بۆ به‌دیهێنانی گه‌شه‌پێدانێكی ئابووری ڕاسته‌قینه، یاخود له‌بری ئه‌وه‌ی به‌بڕی زیاتر له (350) ملیار دۆلار له پڕۆژه‌ی وه‌همیدا تیابچێت، نه‌توانراوه هاوشێوه‌ی وڵاته نه‌وتییه‌كانی دیكه ئه‌و زیاده‌باییه له دامه‌زراندنی سندوقی سامانی سیادیدا به‌گه‌ربخرێت، كه ده‌كرێت ده‌رامه‌ته‌كانی بۆ چاره‌سه‌ركردنی قه‌یرانه‌كان به‌كاربهێندرێت.\nئه‌م داڕمانه‌ی نرخی نه‌وت كۆمه‌ڵێك شوێنه‌واری نه‌رێنی له‌سه‌ر ئابووری عێراق به جێده‌هێڵێت، كه ده‌كرێت له‌م خاڵانه‌دا كورت بكرێنه‌وه:\n1.\tزانیارییه سه‌ره‌تاییه‌كان ده‌رباره‌ی بودجه‌ی پێشنیاركراو بۆ ساڵی 2020، كه سه‌ره‌ڕای تێپه‌ڕینی چه‌ند مانگێك به‌سه‌ر ده‌ستپێكی ساڵی داراییدا هێشتا په‌رله‌مان تاوتوێی نه‌كردووه، ئاشكرای ده‌كه‌ن، كه نرخی به‌رمیلێك نه‌وت به (56)دۆلار هه‌ژمار كراوه، بڕی هه‌نارده‌ش به (3,880) ملیۆن به‌رمیل له ڕۆژێكدا جێگیركراوه. تێكڕای خه‌رجیش بۆ 164 ترلیۆن دینار زیادكراوه، واتا (31)ترلیۆن دینار له ساڵی 2019 زیاتر، هه‌روه‌ها به كورتهێنانێكی پلان بۆ داڕێژراو، كه ده‌گاته (50)ترلیۆن دینار، ئه‌مه‌ش له‌و كاته‌ی یاسای كارگێڕی دارایی‌و قه‌رزی گشتی ژماره (6)ی ساڵی 2019، له مادده‌ی (6)دا ده‌ڵێت:(نابێت كورتهێنان له بودجه‌دا له (3%)ی تێكڕای داهاتی ناوخۆیی زیاتر بێت)، بۆیه له‌به‌ر ڕۆشنایی ئه‌م بڕگه یاسایه‌دا‌و به‌و پێیه‌ی له خه‌مڵاندنه‌كانی سندوقی نێوده‌وڵه‌تی دراو له ساڵی 2018دا، تێكڕای داهاتی ناوخۆیی به(241) ملیار دۆلار مه‌زه‌نده كراوه، ده‌بێت كورتهێنان له بودجه‌ی ساڵی 2020دا، له (7,5) ملیار دۆلار زیاتر نه‌بێت.\n2.\tئه‌گه‌ر نرخی نه‌وت یه‌ك دۆلار بێته خوار ئه‌وه‌ی له بودجه‌دا پلانی بۆ دانراوه، واتا عێراق زیاتر له (1,4)ملیار دۆلار زیانی به‌رده‌كه‌وێت، بۆیه ئه‌گه‌ر نرخه‌كان به‌رده‌وام له دابه‌زیندا بێت‌و بێته خوار 30 دۆلاره‌وه، ئه‌و كات كورتهێنان ده‌چێته سه‌روو 42 ملیار دۆلار، واتا 50 ترلیۆن دینار‌و تێكڕای كورتهێنانیش 100 ترلیۆن دینار ده‌بێت، كه ئه‌سته‌مه سێ یه‌كی ئه‌م ژماره‌یه دابین بكرێت، جا به قه‌رزی ده‌ره‌كی بێت، یاخود قه‌رزی ناوخۆ.\n3.\tئه‌و بڕه‌ی به‌پێی بودجه‌ی گشتی پێویسته هه‌نارده بكرێت (3,880) ملیۆن به‌رمیله له ڕۆژێكدا، به‌ڵام له ڕاستیدا كۆمپانیای سۆمۆ توانوێتی له ڕۆژێكدا ته‌نها (3,600) ملیۆن به‌رمیل هه‌نارده بكات، هاوكات حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان-یش (250)هه‌زار به‌رمیل ڕاده‌ستی حكومه‌تی ناوه‌ندی ناكات، به‌م پێیه‌ش حكومه‌تی ناوه‌ندی زیاتر له (5) ملیار دۆلار زیان ده‌كات.\n4.\tنزمبوونه‌وه‌ی نرخی نه‌وت چالاكی ئه‌و وه‌به‌رهێنانانه‌ی ئاڕاسته‌ی بواری بونیادنانه‌وه‌و پاڵپشتی كه‌رته ڕاسته‌قینه‌كان ده‌كرێت ده‌وه‌ستێنێت، داهاته گشتییه‌كانیش بۆ پاڵپشتی خه‌رجی به‌كاربردن به‌كارده‌هێنێت، به‌تایبه‌ت موچه‌و كرێ، كه له كۆتایی ساڵی 2019دا، زیاتر له 10 ترلیۆن دینار زیادیان كردووه، ئه‌مه‌ش دوای ئه‌وه‌ی (500) فه‌رمانبه‌ری دامه‌زراوه‌كانی سوپا، پۆلیس، حه‌شدی شه‌عبی‌و كاره‌با له‌وانه‌ی گرێبه‌سته‌كانیان هه‌ڵوه‌شێنراوه‌ته‌وه گه‌ڕێندرانه‌وه سه‌ر كاره‌كانیان.\n5.\tبه‌رده‌وامی پاشگه‌زبوونه‌وه‌ی ڕێژه‌ی خه‌رجكردن له بودجه‌ی وه‌به‌رهێناندا، كه له باشترین حاڵه‌ته‌كاندا نه‌گه‌شتۆته سه‌روو 25%، هه‌روه‌ها جێبه‌جێ نه‌كردنی پڕۆژه‌كان به‌هۆی دواكه‌وتنی په‌سه‌ندكردنی بودجه‌و دواكه‌وتنی ده‌رچوونی ڕێنمایی ساڵانه‌یه‌وه، ده‌بنه هۆی كه‌مبوونه‌وه‌ی توانای جێبه‌جێكردن. هه‌روه‌ها واده‌كات ئابووری وڵات نه‌توانێت سه‌رمایه‌ی نوێ به مه‌به‌ستی پته‌كردنی كه‌ڵه‌كه‌بوونی سه‌رمایه زیادبكات‌و هه‌لی كاری نوێش ده‌سته‌به‌ربكات.\n6.\tبه‌رده‌وامیی پشت به‌ستن به قه‌رزكردن، بڕی قه‌رزی گشتی ناوخۆیی‌و بیانیش زیاد ده‌كات، هه‌روه‌ها بڕی پابه‌ندییه داراییه‌كانی سه‌ر حكومه‌تی عێراق-یش به‌رز ده‌كاته‌وه، كه ئێستا چۆته سه‌روو (153,560) ترلیۆن دیناره‌وه، شایه‌نی باسه پابه‌ندییه داراییه‌كان به‌به‌راورد به تێكڕای داهاتی ناوخۆیی بڕێكی زۆری هه‌یه، كه له ساڵی 2018دا گه‌شتۆته زیاتر له 60%ی تێكڕای داهاتی ناخۆیی.\n7.\tسه‌رۆكی سندوقی نێوده‌وڵه‌تی دراو له كۆنگره‌ی كوێت له مانگی شوباتی 2018دا، حكومه‌تی عێراقی ئاگادار كرده‌وه، كه پێده‌چێت له ئه‌نجامی به‌رده‌وام بوون له‌سه‌ر قه‌رز كردن بۆ پاڵپشتی خه‌رجی به‌كاربردن، ئه‌و وڵاته به ئه‌سته‌م بتوانێت قازانج‌و زیاده‌ی قه‌رزه‌كانی بداته‌وه، كه ڕه‌نگه له ساڵی 2023دا، بگاته (33) ملیار دۆلار.\n8.\tبه‌رده‌وامی له‌سه‌ر خراپی پلانڕێژی بۆ بودجه‌ی گشتی، كه هه‌میشه به كورتهێنان ڕێكده‌خرێت، هه‌روه‌ها بودجه‌ی به‌رده‌ستی ساڵانی 2004-2018 به زێده‌بایی كۆتاییهاتووه، ئاماژه‌یه بۆ ئاستی ئه‌و گه‌نده‌ڵییه به‌ربڵاوه‌ی زۆربه‌ی جومگه‌كانی ده‌وڵه‌تی عێراقی گرتۆته‌وه، هه‌روه‌ها بۆ لاوازی سه‌پاندنی یاسا به‌سه‌ر ئه‌و گه‌نده‌ڵكارانه‌ی ده‌رامه‌ته‌كانی ده‌وڵه‌تیان به‌هه‌ده‌ر بردووه‌و پڕۆژه‌كانی گه‌شه‌پێدانی ئابوورییان په‌كخستووه.\n9.\tله ڕاستیدا پرسیارێكی گرنگ ده‌رباره‌ی توانای عێراق له جێبه‌جێكردنی پابه‌ندییه داراییه‌كان‌و پێدانی موچه‌ی كه‌رتی گشتی وروژێندراوه، ئه‌مه‌ش له‌و كاته‌ی ئه‌م دووانه گرنگترین لایه‌نی بوجه‌ی فیدڕاڵین. له ڕاستیدا توانای حكومه‌ت له دابین كردنی ئه‌و دوو لایه‌نه‌دا جێی گومانه، ترسێكی زۆریش هه‌یه له‌و لێكه‌وته توندانه‌ی بۆسه‌ر ژینگه‌ی ئابووری‌و سه‌قامگیری بازاڕ‌و گشت عێراق-یش ده‌یبێت. به‌ڵام ئه‌گه‌ر به وردی بڕوانین پێده‌چێت حكومه‌تی عێراق بتوانێت به‌بێ بڕینی موچه‌و سه‌پاندنی باج موچه‌و نزمترین ئاستی خه‌رجی دابین بكات، چوونكه چاوه‌ڕوان ده‌كرێت داهاتی نه‌وت نزیكه‌ی 25 ترلیۆن دینار بێت، هه‌روه‌ها حكومه‌ت ده‌توانێت به‌بڕی 20-25 ترلیۆن دینار قه‌رز له بانكی ناوه‌ندی وه‌ربگرێت، 10 ترلیۆنیش له بانكه‌كانی دیكه، پێده‌چێت جگه له نه‌وت باج‌و داهاته‌كانی دیكه‌ش بگه‌نه 10 ترلیۆن دینار، كۆی ئه‌مانه‌ش به‌شێوه‌یه‌كی گشتی نزمترین ئاستی خه‌رجییه‌كانی حكومه‌ت دابین ده‌كه‌ن.\nچواره‌م: ڕێكار‌و پێشنیاره پێویسته‌كان بۆ تێپه‌ڕاندنی قه‌یرانه داراییه‌كه\nبه‌وپێیه‌ی عێراق چواره‌م به‌رهه‌مهێنی نه‌وته له‌جیهاندا‌و هه‌نارده‌كاری سه‌ره‌كییشه، ئابووری ئه‌و وڵاته به‌توندی په‌یوه‌سته به ئابووری جیهانییه‌وه، بۆیه بێگومان لێكه‌وته ئابووری‌و ته‌ندروستییه جیهانییه‌كان، له‌پاڵ لێكه‌وته ناوخۆییه‌كاندا به‌شێوه‌یه‌كی نه‌رێنی كار له ئابووری عێراق ده‌كه‌ن، حكومه‌تی به‌غداد-یش ڕووبه‌ڕووی قه‌یرانێكی دارایی‌و ئابووری توند ده‌بێته‌وه. بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ئه‌و قه‌یرانه‌ش پێویسته چه‌ند هه‌نگاوێكی بوێرانه بگیرێنه‌به‌ر، كه ده‌كرێت له‌م ڕێكارانه‌دا خۆی ببینێته‌وه:\n1.\tپێكهێنانی ده‌سته‌یه‌ك له شاره‌زایانی بواری ئابووری‌و دارایی، كه به داڕشتنی بودجه‌یه‌كی تایبه‌ت به‌م دۆخه نائاساییه ڕابسپێردرێن، بایه‌خبه‌ندی ئه‌و بودجه‌یه‌ش دابین كردنی موچه‌و كرێ‌و پته‌وكردنی ئاسایشی ناوخۆ‌و گرتنه‌به‌ری ڕێكاری خۆپارێزی توند بۆ به‌رنگاربوونه‌وه‌ی بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا بێت، نرخێكی گونجاویش به‌پێی پێشبینییه جیهانییه‌كان بۆ نه‌وت دیاری بكرێت، كه بۆ هه‌ر به‌رمیلێك له نێوان (25-30) دۆلاردا بێت.\n2.\tكه‌مكردنه‌وه‌ی خه‌رجی ته‌رخانكراو بۆ كه‌رته‌كانی ئاسایش، به‌رگری، نه‌وت‌و كاره‌با‌و دیوانه‌كانی ئه‌وقاف‌و ده‌سته‌ی حه‌ج‌و عومره، هه‌روه‌ها وه‌ستاندنی ده‌رماڵه‌كانیان، كه نزیكه‌ی 45%ی تێكڕای خه‌رجی پێكده‌هێنێت، له‌بری ئه‌وانه‌ش ئه‌و بڕه له خه‌رجی بۆ دابین كردنی موچه به‌كاربهێندرێت.\n3.\tپێویسته به بڕیارێكی سیاسی موچه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی له یه‌ك كاتدا زیاتر له سێ موچه‌یان له دامه‌زراوه جیاوازه‌كان هه‌یه بوه‌ستێندرێت‌و ڕێگه‌یان پێبدرێت به‌رزترین موچه هه‌ڵببژێرن. سندوقی نێوده‌وڵه‌تی دراو-یش ژماره‌ی ئه‌وكه‌سانه‌ی به زیاتر له (250) هه‌زار كه‌س دیاریكردووه‌و تێكڕای موچه‌كانیشیان له ساڵێكدا به‌زیاتر له (18) ملیار دۆلار خه‌مڵێندراوه.\n4.\tچاوخشاندنه‌وه به‌و ده‌رماڵه گه‌ورانه‌ی له ساڵی 2006ه‌وه تا ئێستا بوجه‌ی گشتی به‌هه‌ده‌ر ده‌به‌ن، وه‌ك خه‌رجیی ئاسایش‌و به‌رگری، كه ده‌رماڵه‌كانیان له پێنج یه‌كی بودجه‌ی گشتی زیاتره، به‌هه‌مان شێوه ده‌رماڵه‌ی كاره‌باش، كه زیاد له 8% ده‌بات بۆ خۆی.\n5.\tڕێگری له بڵاوبوونه‌وه‌ی دیارده‌ی گه‌نده‌ڵی بكرێت. هه‌روه‌ها جگه له نه‌وت كار بۆ به‌هێزكردنی داهاتی دیكه‌ش بكرێت، له‌وانه پته‌وكردنی بواری گومرگی، كه ده‌بێت ساڵانه زیاتر له (13) ملیار دۆلار بخاته سه‌ر بوجه‌ی گشتی، به‌ڵام ئێستا كه‌متر له (2) ملیار دۆلار لێوه‌ی به‌ده‌ست دێت، به‌هه‌مان شێوه ده‌ستهاتی باجیش زیادبكرێت.\n6.\tفشار له وه‌زاره‌ته‌كان‌و ئه‌و لایه‌نانه‌شی سه‌ر به وه‌زاره‌ته‌كان نین بكرێت، تا له ساغكردنه‌وه‌ی قه‌رزه هه‌ژماركراوه‌كانی ساڵی 2004-2008دا په‌له بكه‌ن، كه بڕه‌كه‌ی به (112,061)ملیار دینار خه‌مڵێندراوه. له ڕاستیدا ئه‌مه حاڵه‌تێكی نادروستی به‌ڕێوه‌بردن‌و به‌كارهێنانی سامانی گشتییه، ئه‌گه‌ر واش دابنێین ڕێژه‌ی 10%ی خه‌رج نه‌كراوه‌و 10%ی دیكه‌شی چۆته گیرفانی گه‌نده‌ڵ كارانه‌وه، واتا ده‌كرێت به‌م ڕێگه‌یه زیاتر له (25)ترلیۆن دینار دابشكێندرێت، یاخود بگه‌ڕێندرێته‌وه.\n7.\tباجی خزمه‌تگوزارییه پێشكه‌شكراوه‌كان كارا بكرێت، وه‌ك كاره‌با، كه ده‌بێت داهاتی زیاتر له (14)ترلیۆن بێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئێستا لێوه‌ی به‌ده‌ست دێت ناچێته سه‌روو (1) ترلیۆن دیناره‌وه.\n8.\tپه‌له كردن له پێكهێنانی ئه‌نجومه‌نی خزمه‌تگوزاری فیدڕاڵی‌و چاوخشاندنه‌وه به په‌یكه‌ری كارگێڕی ده‌وڵه‌تدا، چوونكه لۆژیك نیه چه‌ند فه‌رمانگه‌و دامه‌زراوه‌یه‌ك ژماره‌یه‌كی زه‌به‌لاح فه‌رمانبه‌ریان هه‌بێت‌و ده‌زگای كارگێری ده‌وڵه‌ت هه‌ڵبئاوسێنن، به‌تایبه‌ت دوای ئه‌وه‌ی (500) فه‌رمانبه‌ر بۆ دامه‌زراوه‌كانی سوپا، پۆلیس، حه‌شدی شه‌عبی‌و كاره‌با گه‌ڕێندرانه‌وه، له هه‌مان كاتیشدا دامه‌زراوه‌ی خزمه‌تگوزارییه بنه‌ڕه‌تییه‌كان، وه‌ك په‌روه‌رده‌و ته‌ندروستی به‌ده‌ست كه‌می پسپۆڕه‌وه ده‌ناڵێنن‌و چه‌ند ساڵێكیشه كه‌سی خۆبه‌خش به‌بێ موچه له‌و كه‌رتانه‌دا كار ده‌كه‌ن.\n9.\tپێویسته پێداچوونه‌وه بۆ خولی مۆڵه‌تپێدانه نه‌وتییه‌كان بكرێته‌وه، كه ساڵانه (14) ترلیۆن دینار وه‌ك خه‌رجیی شایسته‌ی ئه‌ستۆی ده‌وڵه‌ت به‌هه‌ده‌ر ده‌به‌ن، تێبینی ئه‌وه‌ش بكرێت، ئایا دوای تێپه‌ڕبوونی 10 ساڵ چی به‌دیهاتووه، ئایا بڕی به‌رهه‌م به‌قه‌د تێچوون زیادی كردووه؟ ئایا پلانی داهاتوو چییه؟ چوونكه یه‌كێك له مه‌رجی خوله‌كانی مۆڵه‌تپێدان ئه‌وه‌یه، كه له ساڵی 2017دا به‌رهه‌مهێنانی نه‌وت لێوه‌ی بگاته (17)ملیۆن به‌رمیل.\n10.\tبۆ پڕكردنه‌وه‌ی ئه‌و كورتهێنانه‌ی له ئه‌نجامی داڕمانی نرخی نه‌وت چاوه‌ڕوان ده‌كرێت ڕووبدات، پشت ببه‌سترێت به سه‌رچاوه ناوخۆییه‌كان، ئه‌مه‌ش له ڕێگای قه‌رز كردن له دامه‌زراوه داراییه نیشتیمانییه‌كانه‌وه، وه‌ك بانكی بازرگانی عێراقی، بانكی رافیده‌ین‌و بانكی ره‌شید، له پاڵ بانكه تایبه‌ته عێراقییه‌كاندا، هاوكات ده‌كرێت بانكی ناوه‌ندی عێراق-یش به‌ڕێگه‌یه‌كی ناڕاسته‌وخۆ بۆ كڕینی قه‌باڵًه حكومییه‌كان له بازاڕی لاوه‌كی دراودا به‌شدار بێت، به‌بڕێكیش نه‌چێته سه‌روو (20) ملیار دۆلاره‌وه، هه‌روه‌ك له ساڵانی 2014،2015و 2016دا ئه‌و كاره‌ی ئه‌نجامداوه. ئه‌مانه‌ش له‌كاتێكدا ئاژانسی جیهانیی (ستانده‌رد ئاند پۆرس) تایبه‌ت به پۆلێنی دارایی، له نوێترین پۆلێنیدا بۆ عێراق له 26/3/2020دا، ئه‌و وڵاته‌ی له پۆلێنی (B/B-)دا هێشته‌وه، له پاڵ دیدێكی سه‌قامگیردا بۆ توانای به‌كارهێنانی یه‌ده‌گی نه‌ختینه‌ی بانكی ناوه‌ندی تا بڕی (11,250)ملیار دۆلار بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی شۆكی داڕمانی نرخی نه‌وت.


فراكسیۆنی گۆڕان له باره‌ی لێدوانه‌كه‌ی سروه عه‌بدولواحید هاته ده‌نگ | ئاژانس\nHome سەرەکی فراكسیۆنی گۆڕان له باره‌ی لێدوانه‌كه‌ی سروه عه‌بدولواحید هاته ده‌نگ\nفراكسیۆنی گۆڕان له باره‌ی لێدوانه‌كه‌ی سروه عه‌بدولواحید هاته ده‌نگ\non: كانونی یه‌كه‌م 11, 2016 In: سەرەکی, هەواڵNo Comments\nپاش ئه‌وه‌ی سروه عه‌بدولواحید په‌رله‌مانتاری گۆڕان له په‌رله‌مانی عێراق له دیدارێكی ته‌له‌فیزیۆنیدا له باره‌ی هاوسه‌ری پێشمه‌رگه شه‌هیده‌كانه‌وه لێدوانێكی دابوو، لێدوانه‌كه‌ی ده‌نگدانه‌وه‌ی زۆری به‌دوای خۆیدا هێنا.\nئه‌مڕۆ فراكسیۆنی گۆڕان له په‌رله‌مانی كوردستان له باره‌ی ئه‌و لێدوانه‌وه به‌یاننامه‌یه‌كی بڵاوكرده‌وه‌و ڕایگه‌یاند” پارتی بۆ پەردەپۆشكردنی قەیرانە راستەقینەكانی هەرێمی كوردستان، هەمیشە هەوڵی بەلاڕێدابردنی راستیی رووداو و مەسەلەكانی داوە. بە تایبەتیش لەدوای قەیرانی سەرۆكایەتی هەرێم و قەیرانی دروستكراوی دارایی، هەوڵە چەواشەكارییەكانی زیاتر بووەو، وەكو پیشەی هەمیشەیی هەوڵیداوە بابەتە نەتەوەیی و نیشتمانییەكان لە بەرژەوەندی خۆیدا بەكاربێنێ و تێكەڵ بە ململانێ سیاسیەكانی بكات، لە كوێدا تەنها كەوتبێت و بەرژەوەندییەكانی پارێزراو نەبووبن، ئەوا دەستی بە موزایەداتی موزەیەف كردووە”\nله به‌یاننامه‌كه‌دا هاتووه””پارتی لە هەموولایەك باشتر دەزانێت، بەشی هەرێمی كوردستان لەم یاسای بودجەیەدا كە بە هەوڵی فراكسیۆنە كوردستانیەكان (جگە لە پارتی) پەسەند كراو ئەو لێدوانەی خاتوو سروە عەبدولواحید (كە پارتی بۆ دەربازكردنی خۆی لەو گێژاو و تەنهاییەی تێیكەوتووە هەوڵی شێواندن و تەفسیری هەڵەی بۆ داوە) هیچ خراپیەكیان تێدا نییەو تەنها لەبەر رۆشنایی بەرژەوەندییەكانی خەڵكی كوردستاندا كراون”.\nئه‌مقسانه‌ش هاوكاته له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی كه دوێنێ خۆپیشاندانێك ده دژی قسه‌كانی سروه عه‌بدولواحید له هه‌ولێر به‌ڕێوه چوو، هاوكات چه‌ند ڕێكخراوێكیش ڕایانگه‌یاند وه‌ك داكۆكی له مافی كه‌سوكاری شه‌هیدان داوای یاسایی له‌سه‌ر تۆمار ده‌كه‌ن.\nململانێى هه‌ڵبژاردنى ئه‌م جاره له دهۆك گه‌رم ده‌بێت\nژوورە بازرگانییەکانی هەرێم بە ״نایاسایی״ ماوەی خۆیان درێژ کردووەتەوە


حکومەتى هەرێم هەڵوێستى خۆى لەسەر بڕیارى کشانەوەى هێزەکانى ئەمریکا لە رۆژئاواى کوردستان ڕاگەیاند\n20:07 سێ شه‌ممه 08 تشرینی یه‌كه‌م 2019\nحکومەتی هەرێمی کوردستان نیگەرانی خۆی دەربڕى بەرامبەر بڕیاری کشانەوەی هێزەکانی ئەمەریکا لە باکوری رۆژهەڵاتی سوریا و ئەگەری هێرشی تاکلایەنەی تورکیا بۆ سەر ئەو ناوچەیە، داوادەکات ڕێگەبگیرێت لە لێشاوێکی دیکەی ئاوارەبوون بۆ هەرێم.\nحکومەتی هەرێم ئەمڕۆ لە بەیاننامەیەکدا، داواى لە تورکیا کرد وەک ئەندامێکی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە شەڕی دژ بە تیرۆر، هیچ هەنگاوێک نەهاوێژێت کە کاریگەریی نەرێنی لەو پێشکەوتنە بکات کە لە شەڕی دژی داعش بە دیهاتووە و “مەترسی لە کۆنترۆڵ دەرچوونی چەکدارە تیرۆریستە دەستگیرکراوەکان دروستبکات”.\nئاماژەى بەوەشکردووە، دەرەئەنجامەکانی هەر گرژبوون و پێشهاتێکی سەربازی، کاریگەریی بۆ دەرەوەی سنووری سوریاش دەبێت و لەوانەیە دۆخێک دروست بکات ببێتە هۆی گەڕانەوەی داعش و ئاوارەبوونی ژمارەیەکی زۆری خەڵک.\nحکومەتى هەرێم بە پێویستى زانیوە، هەموو لایەنەکانی کێشەکە، بە هێزە کوردییەکانیشەوە، لە رێگەی گفتوگۆ و دیالۆگەوە دۆخەکە هێور بکەنەوە.\nجەختیشیکردووەتەوە، پێویستە کێشەکان رێگەچارەیەکی سیاسی گشتگیریان بۆ بدۆزرێتەوە کە مافەکانی هەموو هاوڵاتییانی سوریا و لە نێویشیاندا کورد پارێزراو بن.\nلە ڕاگەیەنراوەکەى حکومەتى هەرێدا هاتووە “هەرێمی کوردستان لە شەڕی دژی تیرۆریستانی داعش قوربانییەکی زۆری داوە و ئێستاش میوانداری ملیۆنێک و سەد هەزار ئاوارە و دەربەدەر دەکات کە زۆربەیان لە دەست ئەو قەیرانەوە پەنایان بۆ هەرێمی کوردستان هێناوە. ئەرکی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیشە رێگا لە دروستبوونی لێشاوێکی دیکەی ئاوارەبوون بگرێت”.\nتورکیا بۆردومانی سەختی ناحیەی عەین عیسا لە ڕۆژئاوای کوردستان دەکات\n22:11 پێنج شه‌ممه 26 کانونی یەکەم 2019


NRT TV | تەکنەلۆژیا | شاخێکی سەهۆڵی چوار هێندەی شاری لەندەن لە بەستەڵەکی باشور جیابووەتەوە\n58336 جار خوێندراوەتەوە\nئەو شاخە سەهۆڵییە کە دەستی بە جوڵە و سوڕانەوە کردووە، بە یەکێک لە هەرە گەورەترین قەبارە جیابوەوەکانی بەستەڵەکەکان دادەنرێت، بەجۆرێک زاناکانی بواری ژینگە کێشەکەیان بە ترلیۆنێک تۆن مەزەندە کردووە و قەبارەکەی چوار هێندە زیاترە لە شاری لەندەنی پایتەختی بەریتانیا.\nڕۆژنامەی میترۆی بەریتانی لە زاری پرۆفیسیۆر مارک ڕاندۆن بڵاویکردووەتەوە، ئەو شاخە سەهۆڵییە وەستاندنی هەروا ئاسان نییە و ئەو زانا بە "دڕندەیەکی سەهۆڵبەندان" ناویبردووە.\nئەو شاخە سەهۆڵینە ساڵی ڕابردوو دەستی بە درزبردن و جیابوونەوە کردووە لە کیشوەری بەستەڵەکی باشور و ماوەیەکی زۆر لە ناوچەکە ماوەتەوە، بەڵام لە ئێستادا دەستی بە جوڵە کردووە، ئەوەش ئاماژەیەکە بۆ کاریگەرییەکانی کەشوهەوا لەسەر زەوی.\nبراندۆن دەربارەی جوڵەی ئەو شاخە بەستەڵەکە نوسیوویەتی، هۆکارەکەی گۆڕانکارییەکانی دۆخی کەشوهەوا و جوڵە جۆراوجۆرەکانی تەوژمی زەریاکانە.\nئەو زانایە پێشبینی کردووە ئەو شاخە سەهۆڵییە لەڕێگەدا بەر چیایەکی بەستەڵەک بکەوێت و لە چەند مانگی داهاتوودا جموجوڵی زیاتر لە ڕێڕەوی ئاوی بەستەڵەکی باشور دروستبکات.\nلە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا چەندجارێک زانایان و پسپۆڕانی بواری ژینگە و کەشوهەوا هۆشدارییان داوە لە توانای بەستەڵەکی کیشوەری بەستەڵەکی باکور و باشوری گۆی زەوی و دروستبوونی لافاو و گۆڕانکاری چاوەڕواننەکراو لە کەشوهەوای جیهاندا.


14/11/2017 09:13 AM\nپێش ئه‌وه‌ی بنه‌ماڵه‌ی بابانییه‌كان بیر له دروستكردنی شاری سلێمانی بكه‌نه‌وه، ئیماره‌ته‌كه‌یان له گوندی (قه‌ڵاچوالان) بوو، له‌گه‌ڵ به‌رفراوانبوونی ئیماره‌ته‌كه جموجوڵی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و بنیاتنانی شارستانی له ناوچه‌كه‌دا ده‌ستیپێكرد، له سه‌رده‌می فه‌رمانڕه‌وایی باباندا ململانێ و توندوتیژی له‌نێوان فارسه‌كان و عوسمانییه‌كاندا هه‌بوو، شوێنی جوگرافیای قه‌ڵاچوالانیش له‌به‌ر نزیكی له سنووری ئێرانه‌وه شوێنێك بوبووه مه‌ترسی شه‌ڕو پێكدادانی نێوان له‌شكری فارس و عوسمانییه‌كان، بۆیه هه‌ریه‌كه له "نادر شاو سوڵتان مه‌حمودی یه‌كه‌م" له‌هه‌وڵی ئه‌وه‌دا بوون ئیماره‌تی بابان به‌لای خۆیاندا رابكێشن.\nكێشمه‌كێشی ناوخۆیش له‌نێو بنه‌ماڵه‌ی بابانییه‌كان و ئیماره‌ته كوردییه‌كاندا بۆ كورسی و ده‌سته‌ڵات ئه‌وه‌نده‌ی دیكه مه‌ترسی له‌سه‌ر ناوچه‌كه دروستكردبوو، ئه‌مه‌ش وایكرد مه‌حمود پاشای بابان ساڵی (1781)ی زاینی بیری له‌وه كرده‌وه ناوه‌ندی به‌ڕێوه‌بردنی سیاسی له قه‌ڵاچوالانه‌وه بگوێزێته‌وه بۆ شوێنێكی تر، بۆیه سه‌رای حكومه‌تی له‌نزیك گوندی مه‌ڵكه‌ندی دروستكرد، دواتر ئیبراهیم پاشای بابان له ساڵی (1783)دا فه‌رمانڕه‌وایی ئیماره‌ته‌كه‌ی گرته‌ئه‌ستۆو ده‌ستیكرد به دروستكردنی شاری سلێمانی تا له ساڵی (1784)دا له دروستكردنی شاری سلێمانی كۆتایی هات، له‌هه‌مان ساڵدا بابانییه‌كان پایته‌ختی ئیماره‌ته‌كه‌یان گواسته‌وه سلێمانی.\nله ساڵنامه‌ی (1955)ی سلێمانیدا كه له رۆژنامه‌ی" ژین"دا بڵاوكراوه‌ته‌وه هاتووه: "ئیبراهیم پاشای بابان خۆی حوكمداری شاری قه‌ڵاچوالان بووه، له‌به‌ر ناخۆشی و ته‌نگی شوێنه‌كه و له‌ترسی هێرشی دوژمن به‌تایبه‌تی له نادر شای حوكمداری ئێران كه گه‌لێ جار ویستویه‌تی هه‌ڵمه‌ت به‌رێته سه‌ری ده‌ستبه‌سه‌ری بكات، به ناچاری شاروشوێنی هه‌ڵسوڕانی كاروباری وڵاته‌كه‌ی گواسته‌وه ئه‌م شوێنه كه ئێستا شاری سلێمانییه".\nشاری سلێمانی ده‌كه‌وێته نێوان هێڵی پانی (34–36) پله له‌سه‌ر هێڵی كه‌مه‌رو هێڵی درێژی (45–46) پله له رۆژهه‌ڵاتی هێڵی گرینویجی گۆی زه‌وییه‌وه، واته ده‌كه‌وێته باشوری رۆژئاوای كیشوه‌ری ئاسیاو باكوری خۆرهه‌ڵاتی كوردستانی عیراقه‌وه.\nسلێمانی له باكوری خۆرهه‌ڵاته‌وه به زینجیره شاخی ئه‌زمڕ كه (1702م) و گۆیژه (1524م) به‌رزن و قه‌یوان ده‌وره‌دراوه، له باشووره‌وه چیای به‌رانان كه (1373م) به‌رزه ده‌وره‌دراوه‌و له رۆژهه‌ڵاتیشه‌وه ده‌شتی شاره‌زوور ده‌ستپێده‌كات كه درێژییه‌كه‌ی (45كم) و پانییه‌كه‌ی (15كم) له رۆژئاواشه‌وه شاخی تاسڵوجه كه (911م) به‌رزییه‌تی گه‌مارۆی داوه، شاره‌كه‌ش (853م) له ئاستی رووی ده‌ریاوه به‌رزه‌و ئاووهه‌واكه‌ی به ده‌ریای ناوه‌ڕاسته‌وه كاریگه‌ره‌و له زستاندا ساردو باراناوییه‌و هاوینیشی وشك و گه‌رم و بێبارانه، جیاوازییه‌كی زۆریش له‌نێوان پله‌كانی گه‌رمای شه‌و رۆژو وه‌رزه‌كانی ساڵیدا به‌دیده‌كرێت.\nله یه‌كێك له ژماره‌كانی رۆژنامه‌ی ژیندا ساڵی 1955 به‌مجۆره باس له پێگه‌ی جوگرافیای شاری سلێمانی كراوه:\n"شاری سلێمانی مه‌ركه‌زی لیوای سلێمانیه، له‌سه‌رویه‌وه شاخی گۆیژه‌و ئه‌زمڕ له خواریه‌وه روباری تانجه‌رۆو زنجیره شاخی گڵه‌زه‌رده ده‌وریداوه، پانایی روه‌كه‌ی (20) ملیۆن و (250) هه‌زار مه‌تره‌و ژماره‌ی دانیشتوانی ده‌گاته (60) هه‌زار كه‌س و خانووه‌كانی نزیكه‌ی (7) هه‌زاره، شه‌ش گه‌ڕه‌كی سه‌ره‌كی تیایه (كانی ئاسكان، گۆیژه، مه‌ڵكه‌ندی، سه‌رشه‌قام، چوارباخ، ده‌رگه‌زێن) گه‌ڕه‌كی جوله‌كانی جارانیش ئێستا خراوه‌ته‌سه‌ر گه‌ڕه‌كی سه‌رشه‌قام".\nهه‌ر سه‌باره‌ت به شاری سلێمانی رۆژنامه‌كه نوسیویه‌تی "له‌ناو شاره‌كه‌دا نه‌خۆشخانه‌یه‌كی گه‌وره‌و دوو موسته‌وسه‌ف و شوێنی پاراستنی ساوایان هه‌یه (40) مزگه‌وت و (6) ئوتێل و (35) لۆقنته‌و كه‌بابخانه (5) چایخانه‌ی گه‌وره‌و بچوك، (13) ده‌لاكخانه، (10) حه‌مام، نزیكه‌ی (2) هه‌زار دوكان له‌گه‌ڵ (3) بانكی تیایه (بانكی زراعی، عه‌قاری، رافیده‌ین).\nخاك – س/ په‌یجی مێژوو history


👁 Bu başlık 4,013 defa görüntülendi\n📝 40 چەتەی تورک لە سنووری گوندی یابسە کوژران Belgeler\n📅 Da eklendi Oct 12 2019 9:47AM\nبەرخۆدانی مێژوویی شەرڤانانی هێزەکانی سوریای دیموکر [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ J.O.E. 12-10-2019 9:47:59\n👁 Bu başlık 738 defa görüntülendi\n👁 Bu başlık 567 defa görüntülendi\n👁 Bu başlık 745 defa görüntülendi\n✌ Îsam Silêman (Rêwan Girkê Legê) Şehitler\n📅 Da eklendi Mar 17 2020 12:41AM\n👁 Bu başlık 384 defa görüntülendi\nNasnav: Rêwan Girkê Legê Nav û paş nav:Îsam Silêm [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 90% ✍ J.O.E. 17-3-2020 0:41:56


كاره‌باى سلێمانى زه‌ره‌ده‌يلى له‌ئاكام لافاوه‌گه‌ێ ئى دوياخره ئاشكرا كرد - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nكاره‌باى سلێمانى زه‌ره‌ده‌يلى له‌ئاكام لافاوه‌گه‌ێ ئى دوياخره ئاشكرا كرد\nشه‌فه‌ق نيوز/ وه‌ريه‌وبه‌رايه‌تى كاره‌باى پاريزگاى سلێمانى، بڕ له‌و زه‌ره‌ده‌يله ئاشكراى كرد ك هاته‌سه تويش تێل و محوه‌له‌يل كاره‌بايى له ئه‌نجام شه‌پۆليگ واران وارين و لافاو ئى دوياخره له پاريزگاگه.\nوه‌ڕيه‌وبه‌رايه‌تيه‌گه له به‌ياننامه‌يگ ئه‌را شه‌فه‌ق نيوز وت: وه بوونه‌ى شه‌پۆليگ له لافاوه‌يل ك روێدا له رووژه‌يل 25 و 26 له مانگ ته‌شرين يه‌كه‌م ئى مانگه له شماره‌يگ له ناوچه‌يل، 150 تێل كاره‌با كه‌فتنه‌و و بڕيگيش وه‌ل لافاوه‌و چينه‌و هويچ ئه‌سه‌ريگيان ديار نيه.\nبه‌ياننامه‌يگ وت: شماره‌يگ له محوه‌له‌يل كاره‌بايش كه‌فتنه‌و خراو بوينه له ئاكام لافاوه‌يل و زه‌ره‌د ئه‌و لافاوه‌يليشه وه زياتر له 100 مليۆن دينار مه‌زه‌نه ئه‌كريه‌ێد تا دوباره دابنريه‌ێد و خاسه‌و بكريه‌ن.


فرمان عەبدولڕەحمان باس لە پاشماوەی دۆزەخەکەی داعش دەکات\nی مانگی نۆ ٠٢, ٢٠١٦\nداعش پاشخۆی پاشماوەی دۆزەخێک بەجێدێڵێت، دوابەدوای رزگارکردنی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی داعش لەلایەن هێزی پێشمەرگە و سوپای عێراق و هێزەکانی یەپەگەوە؛ پاشماوەی کارەساتێکی مرۆیی و شارستانی بەجێماون، هەر لە بیرەوەری مەرگ و لێدان و ئەشکەنجە و کوشتن و نمایشە وەحشیگەرییەکانی داعشەوە تا دەگاتە بەرپاکردنی ترس و تۆقاندنێکی گەورە.\nتیرۆر تەنها هێزێکی سەربازی و کوشندە نیە؛ بەڕای شارەزایان داعش بەرلەوەی هێزێکی کوشندە و تیرۆریستی بێت خاوەنی کولتور و هێزێکی ئایدۆلۆژییە و کێشەکە تەنها تیرۆر نییە، داعش و مەترسییەکانی تیرۆر سەرجەم جیهانی لەیەک گۆڕەپانی جەنگ و پڕ کێشمەکێشی سەربازی و ناوچەیی و ئاینییدا کۆکردۆتەوە، بەڵام ئەو کۆمەڵگەو شارستانیانەشی وێرانکرد کە رووبەرێک بوون بۆ ژیانێکی سروشتی و ئاسایی.\nئاسۆ جەبار لە دەنگی ئەمریکاوە وتووێژێکی لەگەڵ رۆژنامەنوس فرمان عەبدولڕەحماندا سازکردووە.\nفرمان دەڵێت "داعش زۆر لەوە دڕندەترە کە خۆی نمایش دەکات"\nهەروەها دەڵێت "داعش هەر شوێنێک کە داگیر دەکات، خەڵکەکەی کۆدەکاتەوە، پڕۆسەیەک هەیە کە بەکاری دەهێنێت پێیدەوترێت موبایەعە کردن، واتە دەبێت خەڵکی ناوچەکە بەیعەت بە خەلیفەی موسڵمانان بدەن کە وەک خۆیان ناویان ناوە، واتە ئەو تیرۆریستە کە ئەبوبەکر بەغدادییە. بە مورتەد هەژمار دەکرێت، واتە لە ئاینی ئیسلام هەڵگەڕاوەتەوە؛ واتە خوێنی حەڵاڵە".\nفرمان عەبدولڕەحمان کە سەردانی ئەو شار و ناوچانەی کردووە کە پاشماوەی دۆزەخەکەی داعش بوون و دەڵێت"داعش بۆمبڕێژی زوربەی زۆر شتیان کردبوو، تەکنیکی زۆر جیاوازیان بەکار هێنابوو، بۆ نمونە ناو سەلاجەی بۆمبڕێژ کردبوو، بۆئەوەی کە کەسێک دەرگاکەی بکاتەوە یەکسەر بۆبمەکە بتەقێتەوەو زۆرترین قوربانی بخاتەوە، هەروەها دەرگای ماڵەکانی بۆمبڕێژکردبوو".\nهاوکات "لەجەلەولا کۆمەڵێک قورئانیان بۆمبڕێژ کردبوو، بۆئەوەی کاتێک کە بەرگی قورئانەکەت هەڵدایەوە، یەکسەر بتەقێتەوەو زۆرترین قوربانی لێبکەوێتەوە".\nهەروەها "ئەوەی ریشی نەهێڵابێتەوە جەڵدی خواردووە، کەسێک پانتۆڵەکەی کورت نەبووە، جەڵدی خواردووە. چونکە لەرۆانگەی ئەوانەوە دەبێت هەموو کەس جلی کورت لەبەر بکات، چونکە پێیانوایە جلی درێژ حەرام و قەدەغەیە".\nهەروەها فرمان دەڵێت زمانحاڵەکان بۆیان گێڕامەوە کە "ئەوەی نەچوایە بۆ نوێژی بە کۆمەڵ لە مزگەوتەکاندا جەڵدی لەسەر بوو"....."داعش بۆماوەی دوو ساڵ لەو ناوچانە پڕۆسەی خوێندنی وەستانبوو"....؛ "داعش تەنها قوتابخانەی تەنها بۆ کوڕان درووستکردبووە بۆ خوێندنی ئایدۆلۆژیای داعش".\nلەڕێی ئەم بەستەرەوە دەتوانن گوێبیستی تەواوی وتووێژەکە ببن\nوتووێژ لەگەڵ فرمان عەبدولڕەحمان


نیتراتی ئه‌مۆنیۆم..چۆن په‌ینی كیمیایی كشتوكاڵ به‌یرووتی كرده وێرانه\n:: PM:11:37:05/08/2020 \nبه گوێره‌ی ئه‌و زانیارییانه‌ی تا ئێسته بڵاوكراونه‌ته‌وه، ته‌قینه‌وه گه‌وره و كاره‌ساتباره‌كه‌ی ئێواره‌ی سێشه‌م له ئه‌نجامی گڕگرتن و ته‌قینی دوو هه‌زار و 700 تۆن له ماده‌ی نیترانی ئه‌مۆنیۆم بووه، ئه‌و ماده كیمیایییه چییه و بۆچی هێنده ترسناكه و نیوه‌ی به‌یرووتی كرد به وێرانه، بۆ زانینی كاریگه‌ری و پێكهاته‌ی ئه‌و ماده كیمیایییه له خواره‌وه زانیاری ورد ده‌خه‌ینه ڕوو.\nئاماره‌كان ئه‌وه ده‌رده‌خه‌ن، كه تا ئێسته به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌كه‌ی به‌یرووت 135 كه‌س گیانیان له ده‌ستداوه و پێنج هه‌زاری تریش برینداربوون، ئه‌مه سه‌ره‌ڕای قووڵكردنی كۆگه‌ی هه‌ڵگرتنی نیتراتی ئه‌مۆنیۆم به جۆرێك كه ده‌ریا هاتووه‌ته شوێنه‌كه‌وه و بووه‌ته چاڵێكی گه‌وره، ئه‌و ماده‌یه كه وه‌ك په‌ینی كیمیایییش كه‌ڵكی لێ وه‌رده‌گیرێت، بۆچی به‌مشێوه‌یه گڕی گرت و ته‌قییه‌وه.\nسه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی زانیاری و خوێندنه‌وه‌ی جیا جیا بۆ ته‌قینه‌وه‌كه ده‌كرێ و به‌شێك له‌و بڕوایه‌دان كه هۆی ته‌قینه‌وه‌كه بریتییه له بۆردمانكردنی كۆگه‌ی نیتراتی ئه‌مۆنیۆم له به‌نده‌ره‌كه‌ی به‌یرووت، له‌لایه‌ن فڕۆكه‌ی جه‌نگی ئیسرائیله‌وه، چونكه ئه‌و بڕه زۆره‌ی نیتراتی ئه‌مۆنیم له‌لایه‌ن ئێرانه‌وه به كه‌شتییه‌ك له جۆرجیاوه بۆ حزبوڵای لبنانی ڕه‌وانه كراوه، تا له كرده‌ی تیرۆریستی سوودی لێ وه‌ربگرێت، به‌ڵام هه‌رچۆنێك بێ، نهێنی گڕگرتن و ته‌قینه‌وه‌ی كۆگه‌كه به شاراوه‌یی ماوه‌ته‌وه و به‌شێوه‌یه‌كی 100% یه‌كلایی نه‌بووه‌ته‌وه.\nنیتراتی ئه‌مۆنیۆم بریتییه له ماده‌یه‌كی كیمیایی بلووری سپی، به "خوێی به‌ردینی"ش ناوده‌برێ و ناوی له زانستی كیمیا به NH4NO3 يه، گه‌وره‌ترین كۆگه‌ی هه‌ڵگرتنی ئه‌و ماده كیمیاییه له جیهان له بیابانی "ئه‌تاكاما"ی وڵاتی چیلییه، به‌شێوه‌یه‌كی 100% ئه‌و ماده كیمیاییه بۆ بواری پیشه‌سازی و كشتوكاڵ كه‌ڵكی لێ وه‌رده‌گیرێت، به‌ڵام ده‌یشتوانرێ وه‌ك بۆمبێكی ترسناك و كاره‌ساتبار به‌كاربهێنرێت، به‌هۆی كارلێكی ئامۆنیا له‌گه‌ڵ ترشی نیتریك.\nده‌توانرێ وه‌كو بۆمبێكی ئه‌تۆمی و بوومه‌له‌رزه كاریگه‌ری دروست بكات\nله ڕووی به‌كارهێنانه‌وه به پله‌ی یه‌كه‌م نیتراتی ئه‌مۆنیۆم وه‌ك په‌ینی كشتوكاڵ به‌كارده‌هێنرێت، به‌هۆی به‌رزی ڕێژه‌ی نایترۆجین له پێكهاته‌كه‌ی دا، ئاسانی ئاماده‌كردن و ده‌سته‌به‌ركردنی بۆ كێڵگه‌كانی كشتوكاڵ و هه‌رزانی نرخه‌كه‌ی، كه یاریده‌ده‌رێكی به‌هێزه بۆ گه‌شه‌ی ڕووه‌ك و به‌روبوومه‌كانی كشتوكاڵ.\nجیا له‌وه‌یش نیتراتی ئه‌مۆنیۆم پێكهاته‌یه‌كی سه‌ره‌كییه له جۆره ماده‌یه‌كی سووتێنه‌ری ترسناك كه به ANFO ناوده‌برێ، وه‌ك ماده‌یه‌كی ته‌قه‌مه‌نی ده‌توانرێ به‌كاربهێنرێ و به ڕێژه‌ی 80%ی ته‌قه‌مه‌نی ده‌ستكردنی گرووپ و كارگه بچووكه‌كان له ڕێی ئه‌و ماده سووتێنه‌ر و ترسناكه‌وه ئاماده ده‌كرێ، كه نیتراتی ئه‌مۆنیا پێكهاته‌ی سه‌ره‌كیه‌تی.\nبه‌شێوه‌یه‌كی گشتی نیتراتی ئه‌مۆنیا ماده‌یه‌كی ترسناك و كاره‌ساتبار نییه، به‌ڵام له چه‌ند دۆخێكدا نه‌بێ، كه ده‌بێ به بۆمبێكی ترسناك و گه‌وره كه كاریگه‌ری بوومه‌له‌رزه‌یه‌كی ده‌بێ، ئه‌گه‌ر هاتوو بڕه‌كه‌ی زۆر و گه‌وره بێت. كۆمه‌ڵێك هۆكار و دۆخی جیا جیا هه‌ن كه نیتراتی ئه‌مۆنیا له ماده‌یه‌كی ئاسایی و په‌ینێكی كشتوكاڵییه‌وه، بۆ ماده‌یه‌كی ته‌قه‌مه‌نی ترسناك ده‌گۆڕن.\nخێرا گه‌رم ده‌بێ و گڕ دروست ده‌كات و له‌گه‌ڵ گازه‌كانی هه‌وا یه‌ك ده‌گرێ و ده‌ته‌قێته‌وه\nئه‌و ماده‌یه به یه‌كێك له ماده زیندووه‌كان داده‌نرێ، چونكه گه‌رمی به‌رهه‌م ده‌هێنێت و به شێوه‌یه‌كی زۆر سه‌رسوڕهێنه‌ر گه‌رمی بڵاو ده‌كاته‌وه و كه ئه‌مه‌یش وا ده‌كات ببێته سووتێنه‌ر، ئه‌گه‌ر بڕێكی زۆر نیتراتی ئه‌مۆنیۆم تێكه‌ڵی یه‌كتر ببێ، ده‌توانرێ گه‌رمییه‌كی هێنده زۆر دروست بكات، كه ببێته هۆی دروستبوونی ئاگر و ته‌قینه‌وه‌ی سه‌رجه‌م ئه‌و شوێنه‌ی كه تێیدا هه‌ڵگیراوه، ئه‌م گه‌رمی و گڕگرتنه‌یش خۆكارانه دروست ده‌كات، بێ ئه‌وه‌ی پێویستی به هیچ ماده و كردارێكی تر هه‌بێت.\nله‌گه‌ڵ گڕگرتن و گه‌رمبوونی نیتراتی ئه‌مۆنیۆم گۆڕانكاری له پێكهاته كیمیاییه‌كه‌ی دروست ده‌بێ و ده‌بێته هۆی دروستبوونی ئۆكسجین، به‌مه‌یش ژینگه‌یه‌كی گونجاو بۆ ته‌شه‌نه‌سه‌ندنی خێرای ئاگره‌كه دروست ده‌كات، كاتێك پله‌ی گه‌رمی و گڕه‌كه به‌رزتر و فره‌وانتر ده‌بن، دواجار هاوشێوه‌ی بۆمبێكی ترسناكی لێ دێ و به ئاسمان دا ده‌ته‌قێته‌وه.\nله‌گه‌ڵ ته‌قینه‌وه‌ی كارلێك له‌گه‌ڵ گازه‌كانی تری كه‌ش دروست ده‌كات و كاریگه‌رییه‌كی زۆر فره‌وانتر و گه‌وره‌تر ده‌بێ و هاوشێوه‌ی بوومه‌له‌رزه‌یه‌كی لێ دێ، ده‌نگێكی یه‌كجار مه‌زن و له‌رینه‌وه‌ی زۆر دروست ده‌كات و ده‌بێته هۆی دروستبوونی ته‌قینه‌وه‌یه‌كی بكوژ و وێرانكه‌ر.\nبه‌هۆی ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییانه‌ی كه ئه‌و ماده كیمیایییه هه‌یه‌تی، زۆرینه‌ی ڕه‌های وڵاتانی دنیا، نیتراتی ئه‌مۆنیۆم به كه‌می ده‌خه‌نه بازاڕه‌وه و به وردیش به دواداچوونی بۆ ده‌كه‌ن، كه بۆ مه‌به‌ستی كشتوكاڵی و وه‌ك په‌یین به‌كاربهێنرێت، چونكه گرووپه تیرۆریستی و شه‌ڕكه‌ره‌كان، به به‌رده‌وامی به دوای ئه‌و جۆره ماده‌یه‌وه‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی بۆمبی لێ دروست بكه‌ن و له كرده‌ی تیرۆریستی و شه‌ڕه‌كان سوودی لێ وه‌ربگرن.\nبۆ یه‌كه‌مجار سوپای كۆماری ئیرله‌ندا دژی به‌ریتانیا ئه‌و جۆره ماده‌یه‌ی وه‌كو بۆمب به‌كارهێنا، دواتریش له له‌نده‌ن ته‌قینه‌وه‌یه‌كی گه‌وره‌یان به نیتراتی ئه‌مۆنیۆم ئه‌نجام دا، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی له نیسان/ئه‌پریلی 1995 له شاری ئۆكلاهۆمای ئه‌مه‌ریكا باڵه‌خانه‌یه‌كی پێ ته‌قێنرایه‌وه كه بووه هۆی گیان له ده‌ستدانی 168 كه‌س.


نه‌خۆپیشاندان رێی پێده‌درێت نه‌وێنه‌گرتن، ئه‌و رۆژه‌ی خۆپیشانده‌ران‌و رۆژنامه‌نووسانیش بوونه قوربانی\nهه‌ركاتێك له‌بادینان هه‌وڵێك هه‌بووبێت بۆ ده‌نگ به‌رزكردنه‌وه‌و ده‌ربڕینی ناڕه‌زایی، سه‌ره‌نجام به‌زه‌بری هێز سه‌ركوتكراوه‌و جگه له‌خۆپیشانده‌ران ئه‌و رۆژنامه‌نووسانه‌ش بوونه‌ته قوربانی كه هه‌وڵی گواستنه‌وه‌ی وێنه‌كه‌یان داوه.\nرووداوه‌كانی له‌م چه‌شنه زۆرن، به‌ڵام من لێره ورده‌كاری یه‌كێك له‌و رووداوانه‌تان له‌گه‌ڵدا به‌ش ده‌كه‌م كه خۆم شایه‌تحاڵبوون تیایداو راسته‌وخۆ پێشێلكاری به‌رامبه‌ر خۆم كرا.\nله 27ی ئازاری 2018 له‌پاڵ زۆربه‌ی شارو شارۆچكه‌كانی دیكه‌ی هه‌رێمی كوردستان، له‌ئاكرێ خۆپیشاندانی مامۆستایان‌و فه‌رمانبه‌ران به‌ڕێوه‌چوو دژی سیسته‌می پاشه‌كه‌وتی موچه، خۆپیشاندانه‌كه سه‌ره‌تا كاتژمێر 10ی به‌یانی له‌نزیك به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌روه‌رده‌ی ئاكرێ لەگەڕەکی (له11ی ئه‌یلول) به‌ڕێوه‌چوو، به‌ڵام به‌هۆی ئه‌وه‌ی هێزێكی زۆری ئه‌منی له‌ناوچه‌كه بڵاوه‌یان پێكرابوو رێگه نه‌درا خۆپیشانده‌ران له‌بینای په‌روه‌رده نزیكببنه‌وه.\nله‌راسیتدا من وه‌كو مامۆستا به‌شداری خۆپیشاندانه‌كه‌م كردبوو، به‌ڵام هه‌مانكات ده‌مویست له‌وێ ئه‌ركه میدیاییه‌كه‌ی خۆشم رابپه‌ڕێنم، چونكه من به‌ئێستاوه چوارده ساڵی ته‌واوه له‌رادیۆی په‌یام له‌ئاكرێ كارده‌كه‌م‌و پرۆگرامی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و خێزانی پێشكه‌ش ده‌كه‌م.\nهه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی مۆبایله‌كه‌م ده‌رهێنا چه‌ند وێنه‌یه‌كم گرت، كه‌سێك كه به‌رگی هێزە ئەمنییەکانی له‌به‌رده‌بوو لێم هاته پێشه‌وه‌و وتی: ده‌بێ ده‌ستبه‌جێ وێنه‌كان ره‌ش بكه‌یته‌وه، من خۆم پێناساند كه میدیاكارم، به‌ڵام سودی نه‌بوو، بگره شێوازی ئاخاوتنی زبرتر كردو كۆمه‌ڵێك قسه‌ی نه‌شیاوی وت، كار گه‌یشته ئه‌وه‌ی به‌زه‌بری هێز مۆبایله‌كه‌م لێ بسه‌نێت، بۆیه بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و كاته كێشه‌كه گه‌وره‌تر نه‌بێت وێنه‌كانم ره‌شكرده‌وه.\nخۆپیشانده‌ران كه زانیان رێگه‌یان پێنادرێت بگه‌نه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌روه‌رده‌و یاداشتی ناڕه‌زایی پێشكه‌ش بكه‌ن، ئاراسته‌ی خۆپیشاندانه‌كه‌یان گۆڕی به‌ره‌و نوسینگه‌ی ئاكرێی په‌رله‌مانی كوردستان كه ده‌كه‌وێته هەمان ناوچەو چەند کۆڵانێک له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌روه‌رده‌ی ئاكرێ-وه دووره.\nبه‌هه‌ر ئاڕاسته‌یه‌كدا رووت وه‌رده‌گێڕا ژماره‌یه‌كی زۆری هێزی ئه‌منی بڵاوه‌یان پێكرابوو، هێزه‌كان تێكه‌ڵبوون له‌هێزی چالاكییه مه‌ده‌نییه‌كان‌و ئاسایش‌و پۆلیس‌و پۆلیسی به‌رگری شارستانی‌و ژماره‌یه‌كی دیكه كه به‌هۆی ئه‌وه‌ی به‌رگی مه‌ده‌نیان له‌به‌ردابوو نه‌ده‌زانرا سه‌ر به‌كام هێزن.\nمامۆستا به‌هزاد ته‌ها كه له‌قوتابخانه‌ی ئاماده‌یی بارزانی كوڕان مامۆستایه‌و ئه‌و كاته‌ی من ناچاركرام وێنه‌كان بسڕمه‌وه له‌نزیك منه‌وه وه‌ستابوو، له‌گۆشه‌نیگای خۆیه‌وه به‌م شێوه‌یه رووداوه‌كه ده‌گێڕێته‌وه: "كه بینیم پۆلیسێك رێگری له‌مامۆستا په‌روین ده‌كات، لێی نزیكبوومه‌وه‌و پێم وت شه‌رم له‌خۆت بكه به‌و شێوه‌یه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئافره‌تێك ده‌كه‌یت، به‌ڕاستی هه‌ڵسوكه‌وتیان زۆر ناڕه‌وا بوو به‌رامبه‌ر خۆپیشانده‌ران‌و مامۆستایان".\nئه‌و هێزانه‌ی له‌وێ بوون چه‌نده له‌خه‌می بڵاوه‌پێكردنی خۆپیشانده‌راندا بوون، دوو ئه‌وه‌نده له‌خه‌می ئه‌وه‌دا بوون كه هیچ وێنه‌یه‌كی خۆپیشاندانه‌كه بڵاونه‌كرێته‌وه، بۆیه چه‌نده له‌ده‌ستیان ده‌هات زه‌بروزه‌نگیان به‌رامبه‌ر خۆپیشانده‌ران ده‌نواند.\nدڵشاد حاجی په‌یامنێری كه‌ناڵی ئاسمانی سپێده كه ئه‌و رۆژه له‌خۆپیشاندانه‌كه هه‌وڵی گواستنه‌وه‌ی زانیارییه‌كانی ده‌دا، یه‌كێك بوو له‌وانه‌ی رێگری لێكراو له‌مباره‌یه‌وه ده‌ڵێت "هێزه ئه‌منییه‌كان به‌هه‌موو شێوه‌یه رێگریان له‌رووماڵی خۆپیشاندانه‌كه ده‌كردو جگه له‌خۆپیشانده‌ران ئازاری چه‌ند رۆژنامه‌نووسێكیشیان دا، یه‌كێك له‌وانه هه‌ڤاڵی ئێمه دڵبرین غازی بوو، ئه‌مه جگه له‌وه‌ی چه‌ندین مۆبایلیان له‌و كه‌سانه‌ش ستاند كه ده‌یانویست وێنه‌ی خۆپیشاندانه‌كه بگرن".\nدڵبرین غازی پەیامنێری کەناڵی کوردسات لە ئاکرێ بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاندووه" لە کاتی ڕوماڵکردنی خۆپیشاندانی مامۆستایان لەلایەن 10 ئاسایشی پارتیـیەوە هێرش کرایە سەرم بە قۆناغە تفەنگ و شەق و زلە دەموچاویان شکاندم، هەروەها سەرجەم کەلوپەلەکانی ڕۆژنامەوانیشیان شکاندم."\nوتیشی"پاش ئەوەی دەموچاویان شکاندم بەو برینداریەوە دەستگیریان کردم و منیان برد بۆ ئاسایش بۆ ماوەی دوو کاتژمێر منیان هێشتەوە، دواتر بە هەوڵی کەناڵەکەم و بەرپرسانی یەکێتی ئازادکرام."\nبە وتەی دڵبرین هێزەکانی ئاسایش ناسیویانە کە پەیامنێری کەناڵی کوردساتە، بەڵام وەک خۆی دەڵێت"هۆکاری لێدانەکەم ئەوەبووە پێیان وتم نابێت بە هیچ جۆرێک باسی خۆپیشاندانەکان بکەیت و بیگوازیتەوە."\nهه‌ر ئه‌و كات ده‌زگای میدیایی كوردسات له‌سه‌ر هێرشكردنه سه‌ر په‌یامنێره‌كه‌یان هاته ده‌نگ‌و به‌رپرسیارێتی پاراستنی تیمه‌كه‌یانی خسته ئه‌ستۆی هێزه ئه‌منییه‌كان‌و رایگه‌یاند په‌یامنێره‌كه‌یان به‌برینداری ده‌ست به‌سه‌ره‌و چاره‌سه‌ری بۆ نه‌كراوه.\nخۆپیشانده‌ران له‌بینای نوسینگه‌ی په‌رله‌مان نزیك ده‌بوونه‌وه‌و له‌گه‌ڵیدا توندوتیژییه‌كان زیاتر ده‌بوون، چه‌ندین خۆپیشانده‌رو چالاكوانی خۆپیشاندانه‌كه ده‌ستگیركران‌و لانی كه‌م سێ كاتژمێر به‌ده‌ستبه‌سه‌ركراوی مانه‌وه‌و دواتر ئازاد كران.\nمامۆستا نه‌جمه‌دین محەمەد كه مامۆستایه له کۆلێژی ئاکرێ ده‌ڵێت "ره‌فتاری هێزه ئه‌منییه‌كان ئێجگار توند بوو، ئه‌وه‌نده‌م زانی هێزێكی ده‌مامكدار په‌لاماریان دام‌و كه‌له‌پچه‌یان كرده ده‌ستم، گواستیانمه‌وه بۆ زیندانێكی نه‌زانراوو ئه‌شكه‌نجه‌یاندام، له‌وێ چاوم به‌چه‌ند مامۆستایه‌كی دیكه‌ش كه‌وت، چه‌ند كاتژمێک هێشتیانینه‌وه تا دواتر ئازادیان كردین، ئێستاشی له‌گه‌ڵدا بێت مۆبایله‌كه‌م كه‌وته ده‌ست ئه‌وان‌و نه‌یاندامه‌وه".\nخۆپیشاندانه‌كه له‌سه‌ره‌تای ده‌ستپێكردنیه‌وه هه‌تا گه‌یشتنه به‌رده‌م نوسینگه‌ی په‌رله‌مان نزیكه‌ی كاتژمێرێكی خایاند، چونكه هێزه ئه‌منییه‌كان توندوتیژییه‌كی زۆریان به‌كارهێناو به‌زه‌بری لێدان‌و ده‌ستگیركردن بڵاوه‌یان پێكرد.\nحه‌كیم ته‌یب كه چالاكوانێكی دیاری ناوچه‌كه‌یه‌و ئه‌و رۆژه یه‌كێك بوو له‌به‌شداربوانی خۆپیشاندانه‌كه ده‌ڵێت "خۆپیشاندانه‌كه كه‌متر له‌پێنج خوله‌ك له‌به‌رده‌م نوسینگه‌ی په‌رله‌مان مایه‌وه كه به‌زه‌بری هێز كۆتاییان پێهێنا، داخه‌كه ئه‌وه‌یه په‌رله‌مانتاران له‌بری ئه‌وه‌ی به‌رگری له‌ئێمه بكه‌ن كه‌چی ده‌یانوت خۆپیشاندانه‌كه بێ مۆڵه‌ته‌و ده‌بێت رێگری لێبكرێت".\nده‌شڵێت "هه‌ركاتێك خۆپیشاندان له‌ناوچه‌ی ئێمه بكرێت تۆمه‌تی ئه‌وه‌ی ده‌خه‌نه پاڵ كه ده‌ستی ده‌ره‌كی له‌پشته یان ده‌ڵێن بێ مۆڵه‌ته بۆ ئه‌وه‌ی ره‌وایه‌تی بده‌ن به‌وه‌ی به‌زه‌بری هێز كۆتایی پێبهێنن، ئه‌وه‌ش سه‌یره كه ئه‌و هێزه ئه‌منیانه‌ی په‌لاماری ئێمه ده‌ده‌ن وه‌ك ئێمه بێ موچه‌ن‌و به‌ئێمه‌یان ده‌وت له‌سه‌ر حه‌قین، به‌ڵام ئه‌وان مه‌ئمورن‌و ده‌بێ كاری خۆیان بكه‌ن".\nئه‌و خۆپیشاندانانه‌ی له‌مانگی ئازاری 2018 ئه‌نجام دران له‌زۆربه‌یاندا توندوتیژی به‌كارهات‌و مانگێك دواتر رێكخراوی هیومان رایس وۆچ رایگه‌یاند "هێزە ئەمنییەکانی هەرێم تاکتیکی سەرکوتکارانەیان دژی خۆپیشاندەرانی مەدەنی بەکارهێناوە" كه لانی كه‌م 84 خۆپیشانده‌رو چوار رۆژنامه‌نووس ده‌ستگیركراون "ده‌ریشكه‌وتووه زۆربه‌ی ده‌ستگیركردنه‌كان به‌شێوه‌ی هه‌ڕه‌مه‌كی بوون".


ئول نکارن ڤێ برینێ بکەوینن – Malame\nئول نکارن ڤێ برینێ بکەوینن\n360 2 خوله‌كان\nکورد دبێژن ئەگەر گورگی د خەما بارانێ با دا بخو کەپەنەکێ چێکەت\nواتە ئەکەر بانگخازا شەرم ژ درەوێن خو کربان دا دەڤ ژ دەرەوان بەردەن .ئێدی درەو ب ناڤێ خودێ نەدکرن. وەکی د بەرچاڤە ئەڤە جارا ئێکێ نینە کو ئەڤ کاریسێن سروشتی دور ژ بریارێن ئاسمانی د سەر ڤی عەردی دەمێ دین د ئەوپەری گەشەکرن و باندورا خو دا ل دەمێ خودا پەرستیێ د مەراسیمێن ئولێ دا ڕوی د دەن. لێ مروڤ هێشت بونەوەرەکێ لاوازە . نەکاریە دەرک ب گەلەک تێگەهێن ل سەر هاتیە سەپاندن بکەت. خو ل دەست بازرگانێن درەو فروش دا رزگار بکەت\nهێشت د پێکهاتا مێشکێ خودا یێ هەژاڕە ، حەزێ بالا خو یا ب سەردا کێشای. و حەز د کەسایەتیا رێژەیا پرانیێ دا ب تایبەت دناڤ جڤاکێن کونزەرڤاتیڤ و کولەوار و دواکەفتی یێن رۆژهەلاتا ناڤین یا بالا دەستە. لەورا هێشت نەشێن عەقلێ خو بکار بینن.\nواتە عەقل د ڤێ دەڤەرێ دا هێشت یێ هەژارە و حەرامکری و تابویە. هێشت باوەری یا ب ڵاڤان و خوزێ پارانەوەیەکا بێ بنگەهـ هەی. هزر بکە هشێن خو بسنە سەرێ خو تێبگەهن کو ئەڤ کەسێن خو ب پێغەمبەر خوداوند و خوشتڤیێن خودێ نوێنەر و هەڤپارێن خودێ ل عەردی ل قەلەم دای هەمی هەلبەستن و فێربازی و فریودان و درەون. واتە چێکرنا فەزایەکێ میتافیکیە ل دور هێلا خو د ئافرینن. جیهانا هزرا خەلکی یا ب درەوان داپوشی.مروڤ ب میتودێ ترسێ یێ چەماندیە د بن رکێفێ هزرێن بوگەنێن ئاشوپی یێن خودا. حەز یا د مێشکێ مروڤێ سادەدا بالا دەست کری.خەلك و،جڤاك یێن فێری قەبول کرنا دەرون نزمیێ کری. ب کار ئینانا میتودێ عەقل یێ مەترسیدار کری. ئەڤ کەسێن خودێ ب بەلاڤکرنا پەتاو ب رویدانا تسونومی و عەردهەژ و هەژاریا خەلکی تاوانبار دکەن. ئەڤە وێ واتایێ دگەهینیت کو ئەو مروڤ گەلەک دورن ل خوناسیێ و ئەو مروڤ هێشت یێ ل خو وندا و دورە بەیاڤێ عەقلی دژین. د کەسایەتیا خودا خودان دەسهەلات و بریار نینە. یێن بویە ئامیرێن دەستێ خەیالێ. نکارن ل کەسایەتی و چارەنڤیسێ خو ببنە خودان. بویە هەردەم ل کەسەکێ دگەرن دا تاوان بێدەسهەلاتیا خو قەلدەنە سەر ملێن وی . بارێ بەرپرسیاریێ ل سەر ملێن خو سڤک بکەن. بو ڤێ مەرەما خو ژی کەسەکێ ل وی خودێ یێ دورەدەست و دەست کرد و ئاشوپی بێ دەسهەلات تر نابینن. کو هەمی بێتوانایی و نەفامیا خو د هندرویێ وی تێگتهێ لاهوتی دا ڤەشێرن.\nئەڤەژی وێ راستی و بەرئەنجامان دەنە دەست کو خودێ نەناسیە، ڤان هشێن خودێ بەرپرسیار دزانن کو وانا خودێ ناس نەکریە. بەلکی وانا خودێیەك ل گور حەز و ئارەزویا مێشکەکێ گەنی میتافیزیکی واتە ئەفسانەیی یێ ئافراندی. یێ د کەسایەتیا خودا نامو و غەریبن خو یێ ڕادەستی قەدەرەکا نەدیار کری. بێگومان بازرگانێن کو ب درێژایا مێژویێ ژی یاری ب مێشکێ مروڤێ بێ مێشك کری بو خوش گوزەرانی و دەسکەتێن خو چینا خو یا فریودەر فێرباز دمشەنە ، ناهێلن مروڤ ل ڤێ خەوا نەفامیێ دەرباز هشیار ببیت . دا هەردەم بکارن بازرگانیێ ب هش و مێشک و کەسایەتیا ڤی خەلکێ سادە یا مروڤاتیێ بکەت. بێگومون ئەڤ قەومان و پێشهاتێت گشتگیر دێ چەندین پرسیارا داکەڤینیتە ئورتێ . دێ کارتێکرنەکا ئەرێنی یا رێژەیی د گورەپانا ژیانا هزری دا پەیداکەت. دێ وەرارەکێ د ناڤا مێشکێ کومەکا گەنجا دا ئێنیتە مەیدانێ.\nد هەمی تەوەرێن پێشکەتن و پاشکەتنێ دا دێ پرسیان وروژینیت. دێ تاک جەمسەری و وەرارا زاوزێ (زێدەبونا مروڤان) و سیستەمێن سیاسی ئێخیتە ژێر میکرسکوپا پرسان. لێ نابیتە سەدەمێ بنبرکرنا کێشێن ئیرو ل ئورتێ هەنە. درەوێن خودێ نەناسێن بازرگانێن ئولان و زمان درێژێن سەلەفیست د مێشکێ مروڤاندا رێشە گێش ناکەن ، ئولێن جیاواز و دەسهەلاتێن کاپیتالیست و بناڤ دیموکراتی نکارن خو ل هەژمونا کەڤنە شوپیێ رزگار بکەن. نابیتە ئەگەرێ خەساندنا مزگەفت و فیکرا توندرەوا ئیسلاما سیاسی و بازرگانێن ئول فروش. لێ دێ وەرارێ د ئورتا مروفاندا چالاک تر لێ کەت. دا مروڤ هەبون و راستیا خو پتر بگەرین. ل جەم مروڤێ سەردەم پێشەروژی دێ بیتە سەدەمێ هشیاربونەکا نوی د هەموو بەیاڤێن هزریدا