لە رواندز بەخشینی ئامێری فێنککەرەوە بەردەوامە | دەزگاى زارى کرمانجى\nلە رواندز بەخشینی ئامێری فێنککەرەوە بەردەوامە\nزاری کرمانجی - رواندز: لەماوەی دوو رۆژدا لە پەروەردەی رواندز ٤٤ ئامێری فێنککەرەوە بەخشرانە پەروەردەی رواندزو دابەشی سەر قوتابخانەکان کران.\nچنوور مەزهەر محەممەد، بەڕێوەبەری پەروەردەی رواندز بۆ زاری کرمانجی گووتی : ئەمڕۆ خاوەنی پڕۆژەی گەشتیاری شنگلبانە لە رواندز لەسەر ئەرکی خۆی توانی 19 ئامێری فێنككەرەوە بۆ دوو قوتابخانەی سەنتەری شاری رواندز دابین بکات،لە رێوڕەسمێكدا بە ئامادە بونی ئەحمەد قادر قائیمقامی قەزای رواندز و عوسمان سەدیق، ئەندامی ئەنجومەنی كارگێری شنگلبانە و شاندی یاوەری بە نوێنەرایەتی حازم كوردە، ( 9 ) فێنکكەرەوە بەخشرایە قوتابخانەی ( پاشای گەورە ) و ( 10 ) فێنككەرەوەش بۆ ( ئامادەیی رواندزی كوران ) دابینکران.\nبەناوی بەڕێوەبەرایەتی پەروەردەی ڕواندزەوە سوپاس و پێزانینی خۆمان بۆ بەرێز حازم كوردە رواندزی، كە وەك پیشەی هەمیشەیی بۆ خزمەتكردنی شاری رواندز ئامادەیی هەبووە و دەبێ.\nبەڕێوەبەری پەروەردەی رواندز گووتی : لەلایەکی تریشەوە دوێنێ ٥/٦/۲٠۲۱ لە دیوانی پەروەردە بەئامادەبونی بەشێک لە بەرێوەبەری قوتابخانەکان دەستکرا بە دابەشکردنی ۲٥ فێنکەرەوە (موبریدە) کە لەلایەن (نەهرۆ محموود بەگ)رواندزی ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق و بەهەماهەنگی لەگەڵ دەزگای خێرخوازی بارزانی دابینکران، دابەشکردنەکەش راستەوخۆ لەلایەن نوێنەری نەهرۆ رواندزی (عیسی هەورامی) و ە بەرێزان لە نوێنەرانی لقی سۆرانی دەزگای خێرخوازی بارزانی ئەنجامدرا، بۆئەم مەبەستە بەناوی بەرێوبەرایەتی پەروەردەکەمان و سەرجەم قوتابخانەکانی سنوری پەروەردەکەمان سوپاس و پێزانینی پەروەردەی رواندزمان ئاراستەکردن و هیوای سەرکەوتن و بەردەوامیان بۆ خواستن بۆ ئەو خزمەتە.


هەرێم 80 ملیار دینارى ده‌رمان قه‌رزارە | ئاژانس\nHome ڕاپۆرت هەرێم 80 ملیار دینارى ده‌رمان قه‌رزارە\nمانگانه 6 ملیار دینار بۆ كڕینی ده‌رمان خه‌رج ده‌كات\nوەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێم بڕی پێویست دەرمانی نییە بۆ چارەسەری هاووڵاتییان، بۆ دابینكردنی ئەو بڕە دەرمانەش ئەو وەزارەتە قەرزاری بەشێك لە كۆمپانیاكانی دەرمانە.\nوته‌بێژى وه‌زاره‌تى ته‌ندرووستیى حكومه‌تى هه‌رێم ئاماژه به‌وه ده‌دات، ده‌ستیان كردووه به پێدانه‌وه‌ى قه‌رزى كۆمپانیاكانى ده‌رمان و تا ئێستا زیاتر له 80 ملیار دینار قه‌رزیان له‌سه‌ر ماوه، وه‌زیرى ته‌ندرووستییش ده‌ڵێت ده‌رمان كه‌م بووەته‌وه و گفتوگۆى له‌گه‌ڵ به‌غدا كردووه بۆ ناردنى ده‌رمان.\nد. ڕێكه‌وت حه‌مه‌ڕه‌شید وه‌زیرى ته‌ندرووستیى حكومه‌تى هه‌رێم ئه‌وه ئاشكرا ده‌كات كه ده‌رمان كه‌م بووەته‌وه و گفتوگۆى له‌گه‌ڵ به‌غدا كردووه بۆ ناردنى ده‌رمان بۆ هه‌رێم.\nوه‌زیرى ته‌ندرووستیى حكومه‌تى هه‌رێم بۆ ״ئاژانس״ وتى: ״له پێش ساڵى 2014 بۆ كڕینى ده‌رمان بودجه‌ى مه‌فتوح و كراوه‌مان هه‌بووه، چه‌ندێكمان ویستووه كڕیومانه، به‌ڵام دواى هاتنى قه‌یرانى دارایى و شه‌ڕى داعش و هاتنى ئاواره‌كان ئه‌و بودجه مه‌فتوحه نه‌ما و مانگانه بڕى 6 ملیار دینار ته‌رخان كراوه بۆ كڕینى ده‌رمان״.\nوه‌زیرى ته‌ندرووستى وتیشى: ״خۆم ڕاسته‌وخۆ قسه‌م له‌گه‌ڵ وه‌زیرى ته‌ندرووستیى عێراق كردووه و پێى وتووم كه له بودجه‌ى 2017 پشكى 17% ده‌رمان بۆ هه‌رێمى كوردستان ڕه‌وانه كراوه و به به‌هاى 108 ملیار دینار، بۆ ئه‌م دوو مانگه‌ش نووسراوم كردووه بۆ سه‌رۆكوه‌زیرانى عێراق كه ده‌رمانى هه‌رێمى كوردستان ڕانه‌وه‌ستێ و لە ساڵی داهاتوو قەرەبووی بکەنەوە״.\n״قه‌رزارى كۆمپانیاكانى ده‌رمانین״\nخاڵس قادر، وته‌بێژى وه‌زاره‌تى ته‌ندرووستیى حكومه‌تى هه‌رێم بۆ ״ئاژانس״ وتى: ״به پێى ڕێژه‌ى 17% هیچ كات ده‌رمان نه‌هاتووه بۆ هه‌رێمى كوردستان، ڕێژه‌ى بودجه حه‌قى نییه به‌سه‌ر ده‌رمانه‌وه، له بودجه‌ى حاكمییه‌وه ده‌رمان دیارى كراوه بۆ هه‌رێم، له ئێستادا گرفتى سیاسى له نێوان هه‌رێم و به‌غدا هه‌یه، ده‌كرێت دواى گفتوگۆ سیاسییه‌كان وه‌زیرى ته‌ندرووستى بچێته به‌غدا بۆ زیادكردنى پشكى ده‌رمانى هه‌رێمى كوردستان״.\nوته‌بێژى وه‌زاره‌تى ته‌ندرووستى ئه‌وه‌ى ئاشكراكرد، پێشتر 100 ملیار دینار قه‌رزارى كۆمپانیاكانى ده‌رمان بوون، به‌ڵام وه‌زاره‌تى دارایى حكومه‌تى هه‌رێم به‌شێك له‌و قه‌رزانه‌ى داوه‌ته‌وه.\nوتیشى: ״زیاتر له 80 ملیار دینار له‌سه‌ر وه‌زاره‌تى ته‌ندرووستى ماوه، به‌ڵام هه‌وڵه‌كان به‌رده‌وامن و به‌رده‌وام به ڕێژه‌ى جیاواز مانگانه قه‌رزى كۆمپانیاكانى ده‌رمان ده‌درێته‌وە له ڕێگه‌ى وه‌زاره‌تى دارایی و نه‌وه‌ستاوه״.\nزوڵفا مه‌حمود ئه‌ندامێكى په‌رله‌مانى كوردستان، بۆ ״ئاژانس״ وتى: ״ئه‌گه‌ر وه‌زاره‌تى ته‌ندرووستى بۆ خۆى پلانێكى هه‌بوایه ئه‌و ڕێژه زۆره قه‌رزارى كڕینى ده‌رمان نه‌ده‌بوو، ده‌بوو ئیحتیادى دارایى بۆ خۆى بخستایه بۆ ئه‌وه‌ى تووشى ئه‌و قه‌رزه نه‌بێت، ڕۆژبه‌ڕۆژیش قه‌رزى كڕینى ده‌رمان دێته سه‌ر وه‌زاره‌تى ته‌ندرووستى به‌بێ ئه‌وه‌ى پلانێك بۆ دانه‌وه‌ى هه‌بێت״.\nزوڵفا مه‌حمود، ئه‌ندامى لیژنه‌ى ته‌ندرووستى له په‌رله‌مانى كوردستان بۆ ״ئاژانس״ وتى: ״ئه‌وه‌نده‌ى ئاگادارین پێش ڕووداوه‌كانى ئه‌م دواییه‌ى كه‌ركوك و ناوچه‌كانى تر به‌غدا به ڕێژه‌ى 45% بۆ 50% ده‌رمانى بۆ هه‌رێمى كوردستان ناردووه، به‌شه‌كه‌ى ترى حكومه‌تى هه‌رێم دابینى ده‌كرد له ڕێگه‌ى كڕینى ده‌رمانه‌وه، به‌ڵام پاره‌كه‌ى حكومه‌تى هه‌رێم كه‌م كراوه‌ته‌وه و كه‌موكورتییه‌كه لاى خۆمانه‌وه بووه نه‌ك به‌غدا״.\nناوبراو وتیشى: ״به هۆى هاتنى ئاواره‌كان ڕێكخراوه ته‌ندرووستییه‌كانى جیهان هاوكاریى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستانیان كردووه و به‌غداش ده‌رمانى بۆ ئاواره‌كان ناردووه، له ناوه‌ندى شاره‌كان جۆره ده‌رمانێك هه‌بووه كه دژه‌ژه‌هره ڕه‌نگه زۆر پێویست نه‌بێت، به‌ڵام له ده‌ره‌وه‌ى شاره‌كان زه‌روورتر و زۆر پێویسته، ئه‌و ده‌رمانه نه‌دراوه‌ته ده‌ره‌وه‌ى شاره‌كان، ئه‌مه‌ش خه‌رجیى بۆ وه‌زاره‌تى ته‌ندرووستى زیاد كردووه״.\nئه‌و په‌رله‌مانتاره پێشی وا بوو بێپلانى واى كردووه، دادگه‌رى نه‌بێت له دابه‌شكردنى ده‌رمان به‌سه‌ر ناوچه‌كاندا و كه‌مبوونه‌وه‌ى ده‌رمانیش كه‌مته‌رخه‌مییه‌كه لاى حكومه‌تى هه‌رێمه نه‌ك به‌غدا.


ئەمڕۆ یەکەمین کەناڵی کوردی تایبەت بە ژنان دەکرێتەوە\nلە ٨ی مارسدا یەکەمین کەناڵی کوردی تایبەت بە ژنان بە ناوی ژن تیڤی دەکرێتەوە، بەڕێوەبەری ئۆفیسی سلێمانیش دەڵێت: ئەم کەناڵە پێشکەش بە تێکۆشانی ژنان دەکەین.\nئەمڕۆ لە ڕۆژی ٨ی مارسدا، کەناڵی ژن تیڤی بە دروشمی'دەنگی ژنان، ڕووی ژیانە' دەست بە پەخشی خۆی دەکات.\nساکار عەبدوڵا، بەڕێوبەری ئۆفیسی سلێمانی ژن تی ڤی سەبارەت بە کردنەوەی کەناڵەکەیان بە ڕۆژنیوزی وت: بیرۆکەی کردنەوەی ئەم کەناڵەمان بە پێویستزانی لەم بارودۆخەی هەرێم و بەتایبەت ئەو ژیانەی کە ژنان پێیدا تێپەڕدەبێت، هاوکات درێژەپێدەری ڕێبازی سەرۆک ئاپۆ دەبێت، کە بەردەوام بۆ ئازادی ژنان لە تێکۆشاندایە.\nساکار، ئاماژەی بەوەشدا: ئامانجمان گەیاندنی گوزارشتەکانی ناخی ژنانە، تا ببین بە دەنگێکی ناڕازی بۆ ئەو توندوتیژییانەی بەرامبەریان دەکرێت و دەرخستنی توانا و ئیرادەی ژنانە، دروشمی ئێمەش دەنگی ژنان، ڕووی ژیانە.\nماوەی ساڵێکە کارمەندانی ژن تی ڤی خەریکی دروستکردنی ناوەندێکن وەک لقێکی ژن تیڤی لە باشور و هەموو کارمەندەکانیان ژنن، هەروەها لە ڕۆژی ٨ی مارسدا کردنەوەی کەناڵەکە وەک دیاری پێشکەش بە تێکۆشانی ژنان دەکەن.\nژن تیڤی، بەزمانەکانی عەرەبی، فارسی، تورکی و کوردی بە هەموو زاراوەکانییەوە، لە کوردستان پەخش دەکرێت و ناوەندەکەشی لە ئەوروپایە، ژن تیڤی وەک یەکەمین کەناڵ لە کوردستاندا و دووەمین کەناڵ لە دوای کەناڵێکی ئەفغان دادەنرێت لە جیهاندا، کە لە سەر دەستی ژن دامەزرێندرابێت.\nفریکوێنسی کەناڵی تەلەفزیۆنی ژن تیڤی بەم شێوەیە ڕاگەیەندراوە:\nPeyk: Hotbird 13°E\nFrekans: 11 054 MHz


دوو هۆكار دابه‌شكردنی مووچه‌ی راگرتووه\n03:55 - 25/03/2020 11802 جار خوێندراوەتەوە\nبه‌پێی ئه‌و به‌دواداچونانه‌ی دیجیتاڵ میدیای "زه‌مه‌ن" ئه‌نجامیداوه، له‌به‌ر دوو هۆكاری سه‌ره‌كی حكومه‌ت مووچه‌ی راگرتووه.\n"زه‌مه‌ن" له‌سه‌رچاوه‌یه‌كی ئاگاداری ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه زانیویه‌تی كه هۆكاری یه‌كه‌م بۆ وه‌ستانی مووچه نه‌گه‌یشتنی بڕه پاره‌ی بودجه‌كه‌ی به‌غدایه، ئه‌گه‌رچی سێ رۆژه وه‌زیری دارایی عێراق ئیمزای له‌سه‌ر خه‌رجكردنی كردووه، به‌ڵام هێشتا نه‌گه‌یشتووه، به‌و پێیه‌ی دەوام له به‌غدا راگیراوه، بۆیه بانكی ناوه‌ندی عێراق له‌به‌ر نه‌بونی دەوام ته‌حویلی لقی هه‌ولێری بانكی ناوه‌ندی عێراقی نه‌كردووه.\nهۆكاری دووه‌میش بریتییه له نه‌مانی پاره‌ی پێویست له‌لای حكومه‌ت، به‌وپێیه‌ی ماوه‌ی نزیكه‌ی مانگێكه ده‌وامی فه‌رمانگه‌كان راوه‌ستێنراوه‌و داهاتی ناوخۆ له‌م مانگه‌دا نزیك ده‌بێته‌وه له سفر به‌و پێیه‌ی فه‌رمانگه‌ی باج و هاتووچۆ و تاپۆ، ده‌وامیان راگیراوه.\nسه‌رچاوه ئاگاداره‌كه‌ی "زه‌مه‌ن" وتیشی: وه‌زاره‌تی دارایی بڕێك پاره‌ی له‌به‌رده‌سته، به‌ڵام بڕه‌كه كه‌مه‌و بۆ روبه‌روبونه‌وه‌ی كۆرۆنا ته‌رخانكراوه‌و له‌حاڵه‌تی ته‌رخانكردنیشی بۆ مووچه به‌شی دوو سێ وه‌زاره‌تی بچوك و ده‌سته ده‌كات. نه‌ك وه‌زاره‌ته گه‌وره‌كانی وه‌ك په‌روه‌رده‌و ته‌ندروستی و شاره‌وانی. بۆیه حكومه‌ت چاوه‌رێی گه‌یشتنی پاره‌كه‌ی به‌غداو هاتنه‌وه‌ی پاره‌ی فرۆشی نه‌وته‌كه‌یه‌تی.\nحكومەتی هەرێم بۆ دابینكردنی مووچەی فەرمانبەران، مانگانە پێویستی بە ٨٨١ ملیار دینارە، لەو بڕە ٤٥٢ ملیار دیناری حكومەتی عێراق دابینی دەكات و ئەوەی تریشی وەزارەتی سامانە سروشییەكانی هەرێمی كوردستان و لە داهاتی ناوخۆ خەرج دەكرێت.


سه‌رۆک ئۆباما ده‌ڵێت ساڵه‌هامان ده‌وێت بۆ نه‌هێشـتنی ئاسه‌واری ڕژانی نه‌وته‌که‌ی که‌نداوی مه‌کسیک\nی مانگی شه‌ش ١٥, ٢٠١٠\nسه‌رۆک باراک ئۆباما ده‌ڵێت وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا بۆ چه‌ند سـاڵی داهاتووش سه‌رقاڵی نه‌هێشـتنی ئاسه‌واری ئه‌و نه‌وته زۆره ده‌بێت که له بیره شـکاوه‌که‌ی که‌نداوی مه‌کسیک هه‌ڵقوڵیوه‌ته ناو ئاوی ده‌ریا. داواشی له وڵاته‌که کرد به‌ره‌و وزه‌ی پاک هه‌نگاو بنێت وه‌ک ڕێـگه‌یه‌ک بۆ خۆلادان له دووباره بوونه‌وه‌ی کاره‌سـاتی له‌و جۆره له ئاینده‌دا.\nسه‌رۆک ئۆباما ڕۆژی سێشه‌ممه و له یه‌که‌م وتاریدا بۆ گه‌لی ئه‌مه‌ریکا له ئۆفیسی ئۆڤڵی کۆشـکی سـپی، ئه‌م ڕژانی نه‌وته‌ی به خراپـترین کاره‌سـاتی ژینگه‌یی ناوبرد که تا ئێسـتا ڕووبه‌ڕووی وڵاته‌که بووه‌ته‌وه.\nجێی ئاماژه پـێـکردنه ئه‌م کاره‌سـاته له 20 ی مانگی چواره‌وه ده‌سـتیپـێـکردووه، کاتێـک ته‌قینه‌وه‌یه‌ک له‌سه‌ر سه‌کۆیه‌کی ده‌رهێنانی نه‌وت له نزیک که‌ناره‌کانی ویلایه‌تی لویزیانا ڕوویدا و بووه مایه‌ی کوژرانی 11 کرێکار و تێـکشـکانی سه‌کۆکه. له‌و ده‌مه‌وه تا ئێسـتا ڕۆژانه به هه‌زاره‌ها به‌رمیله نه‌وت ده‌ڕژێته ناو ئاوی ده‌ریای ناوچه‌که‌وه.\nبه‌پـێی نوێترین مه‌زه‌نده‌کردن ڕۆژانه نێوان 35 تا 60 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت ده‌ڕژێته ناو ئاوی ده‌ریاکه‌وه. له ئێسـتادا نه‌وته‌که گه‌یشـتۆته که‌ناره‌کانی لویزیانا و فلۆریدا و بووه‌ته مایه‌ی تۆپینی ئاژه‌ڵه کێویـیه‌کانی ناوچه‌که و هه‌روه‌ها کاری کردۆته سه‌ر بژێوی ژیانی خه‌ڵـکه‌که‌ش.\nسه‌رۆک ئۆباما گوتی ئه‌م کاره‌سـاته وه‌بیرهێنانه‌وه‌یه‌کی به ئازاره که بۆچی پـێویسـته وڵاته‌که ڕوو له وزه‌ی پاک بکات.


ئۆکرانیا تەرمی سەربازە ڕووسییەکان لە شەمەندەفەرێکدا کۆدەکاتەوە بۆ ئاڵوگۆڕکردنیان بە دیلەکان\nکارمەندێکی ئۆکرانیا تەرمی سەربازە ڕووسییەکان هەڵدەگرێتەوە و دەیانخاتە عەرەبانەیەکی ساردەکەرەوەی شەمەندەفەرێکەوە\nئۆکرانیا تەرمی سەربازە ڕووسییەکان کۆدەکاتەوە کە کەوتوونەتە ژێر خۆڵ و خاشاکی ئەو شارۆچکانەی ئۆکرانیاوە کە پێشتر لەلایەن ڕووسیاوە داگیرکرابوون و هەوڵ دەدات لەڕێی دی ئێن ئەی و تاتووەکانی سەر لاشەی مردووەکانەوە تەرمەکان بناسێتەوە و لەگەڵ ڕووسیادا بە سەربازە دیلکراوەکانی ئۆکرانیا بیانگۆڕێتەوە.\nخۆبەخشەکان یارمەتی هێزەکانی ئۆکرانیایان داوە 60 تەرمی سەربازە ڕووسییەکان لە هەرێمی خارکیڤی باکووری ڕۆژهەڵاتی ئۆکرانیا کۆبکەنەوە، کە لەم هەفتانەی ڕابردوودا هێزەکانی ڕووسیا لەو ناوچەیە کشانەوە، تەرمەکان کۆدەکەنەوە و دەیانخەنە ناو عەرەبانەیەکی ساردکەرەوەی شەمەندەفەرێکەوە.\nبەرپرسی لقی هاریکاریی مەدەنی و سەربازیی سەر بە هێزە چەکدارەکانی ئۆکرانیا ئانتۆن ئیڤانیکۆڤ وتی هەندێک جار تەرمەکان وەکو بەشێک لە گۆڕینەوەی دیلەکان بەکاردەهێنرێن و هەندێک جاری دیکەش لەگەڵ تەرمی سەربازانی ئۆکرانیادا دەگۆڕدرێنەوە. بەتایبەتی تەرمی ئەفسەرە باڵاکان بەنرخن بۆ گۆڕینەوە.\nوتی " سەرجەم بەڵگەنامە و کارتی بانک و شتەکانی دیکەی سەربازەکان کۆدەکەینەوە، هەرشتێک کە یارمەتیمان بدات تەرمەکە بناسینەوە، بە تاتوو و دی ئێن ئەییشەوە."\nوتی " لە داهاتوودا ئەمە پێمان دەڵێت سەربازەکە کێ بووە و لە چی یەکەیەکدا بووە لەم ناوچەیەدا، بۆ ئەوەی بیانگۆڕینەوە."\nوتیشی تەرمەکان لەڕێی شەمەندەفەرێکەوە دەگوازرێنەوە بۆ کیێڤی پایتەخت و لەوێ تیمێک هەیە کە گفتوگۆ لەسەر ئاڵوگۆڕکردنەکان دەکات.


ئه‌میری كۆمه‌ڵ پێشوازی له نوێنه‌ری سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان له عێراق كرد\nئه‌میری كۆمه‌ڵی ئیسلامی له‌گه‌ڵ نوێنه‌ری سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له عێراق، دوایین پێشهاته‌كانی هه‌رێم و عێراقیان تاوتوێ كرد.\nمامۆستا عه‌لی باپیر ئه‌میری كۆمه‌ڵی ئیسلامیی كوردستان، له مه‌كته‌بی تایبه‌تی خۆی له شاری هه‌ولێر، پێشوایی له یان كۆبیش نوێنه‌ری سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له عێڕاق كرد.\nله دیداره‌كه‌دا باس له دوایین پێشهات و گۆڕانكارییه‌كانی عێراق به گشتی و هه‌رێمی كوردستان به تایبه‌تی كرا.\nسه‌باره‌ت به شه‌ڕی موسڵ و كۆتایی داعش، نوێنه‌ری نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ڕایگه‌یاند: هاوكاریی ئاواره‌كانی هه‌رێمی كوردستان به‌رده‌وام ده‌بێ و، هه‌وڵی سه‌قامگیریی ناوچه‌كه و ئاوادانكردنه‌وه‌ی له داهاتوودا ده‌درێ.\nهاوكات نوێنه‌ری نه‌توه‌یه‌كگرتووه‌كان خۆشحاڵی به ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی كوردستان و سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم ده‌ربڕی و، سه‌باره‌ت به‌و گرفت و كێشانه‌ش كه له‌نێوان هه‌رێم و به‌غدا له‌ئارادایه، ڕایگه‌یاند: ڕای نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ئه‌وه‌یه لێكتێگه‌یشتن و دانوستان ئه‌نجام بدرێ و، به ئاشتییانه چاره‌سه‌ری كێشه‌كان بكرێن، بگه‌نه ئه‌نجامێك له به‌رژه‌وه‌ندیی هه‌موولایه‌كدا بێت.\nسه‌باره‌ت به پرسه هه‌نووكه‌ییه‌كان، یان كۆبیش، ڕایگه‌یاند: نابێ هه‌رێم و به‌غدا دوور له یاسا و ده‌ستوور ڕای خۆیان بسه‌پێنن و ده‌بێت به گفتوگۆ هه‌وڵی چاره‌سه‌ری كێشه‌كان بده‌ن.\nله به‌رانبه‌ردا مامۆستا عه‌لی باپیر سوپاسی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانی كرد بۆ هه‌ر هه‌وڵێكی دۆستانه و چاره‌سه‌ركردنێكی ئاشتییانه‌ی كێشه‌كان و، ئه‌و یارمه‌تییه مرۆییانه‌ی پێشكه‌شی ئاواره‌كانی ده‌كات.


سابیر موحەمەد: پەرلەمان و حکومەتی هەرێمی کوردستان کارتۆنییە\nکابینەی نۆهەم هێشتا روون نەبۆتەوە یەکێتی بەشدارە یان بژاردەی تر دەکات، ئایا پارتی دەتوانێت بێ یەکێتی حکومەت و هەرێمەکە بەڕێوە ببات؟ ئایا بژاردەی دوو ئیدارەیی رێگەی پێ دەدرێت؟ سابیر موحەمەد وەکو نوسەرێکی سەربەخۆ دەڵێت "پارتی ویەکێتی هەر دەبێت رێبکەون".\nئەو لە وتوێژەکە زۆر پێ داگری لەوە دەکات دووا رێکەوتن لە نێوان ئەو دوو حیزبە کە هیچ متمانەیەکیان بە یەکتر نییە، دەبێت رێکەوتنی ئەو دوو بنەماڵەیە بێت، "دەبێت بنەماڵەی تالەبانی و بنەماڵەی بارزانی رێک بکەون ئەوسا دەتوانین لەو قەیرانە رزگارمان دەبێت."\nهەرێمی کوردستان حکومەتی هەیەو دامودەزگای یاسایی و پەرلەمانی هەیە، سابیر دەڵێت "حکومەت خاوەنی یەک پۆلیس یەک ئاسایش یەک پێشمەرگە نییە، ئەوە پێشمەرگەی حیزبە ئاسایشی حیزبە، حیزب بڕیار دەداو حکومەتو پەرلەمان جێبەجێی دەکات، حکومەتێکی کارتۆنییە."\nلە رابردوو رێکەوتنی ستراتیژی هەبووە لە نێوان پارتی ویەکێتیداو چەندین خولیش بەردەوام بووە، ئەی ئەوانە ناوی چی لێبنێین. لەو بارەیەوە سابیر دەڵیت "رێکەوتنی بەرژەوەندی بووە، نەک لەسەر بنچینەی خزمەتکردنی گشتی، بە داخەوە تاوەکو ئێستا یەک حکومەت پێک نەهاتووە بۆ خزمەتی گشتی کۆمەڵانی خەڵک."\nوتووێژ لەگەڵ سابیر موحەمەد


میدڤیدیڤ خه‌ونی جۆكۆڤیچی له‌بار برد و یه‌كه‌م نازناوی گراندسلامی برده‌وه – Knwe.org\nسەرەکی » وەرزش » میدڤیدیڤ خه‌ونی جۆكۆڤیچی له‌بار برد و یه‌كه‌م نازناوی گراندسلامی برده‌وه\nمیدڤیدیڤ خه‌ونی جۆكۆڤیچی له‌بار برد و یه‌كه‌م نازناوی گراندسلامی برده‌وه\nدوای دوو شكست له یاری كۆتایی، دواجار دانێل میدڤیدیڤی روسی و دووه‌می ریزبه‌ندی یاریزانانی تێنسی سه‌رزه‌وی بووه پاڵه‌وانی گراندسلام و توانی نازناوی گراندسلامی ئه‌مریكا بباته‌وه كه دواین پاڵه‌وانێتی گه‌وره‌ی ئه‌م وه‌رزه بوو.\nمیدڤیدیڤ كه ساڵی 2019 له یاری كۆتایی ئه‌م پاڵه‌وانێتییه‌و ئه‌م وه‌رزه‌ش له یاری كۆتایی گراندسلامی ئوسترالیا دووچاری شكست هاتبوو بوو به دووه‌م یاریزانی روسی له مێژوودا جامی گراندسلامی ئه‌مریكا به‌رز بكاته‌وه.\nده‌ستكه‌وته مه‌زنه‌كه‌ی ئه‌ستێره روسییه‌كه بووه هۆی خه‌ونی گه‌وره‌ی نۆڤاك جۆكۆڤیچی ئه‌ستێره‌ی سربی و پێشه‌نگی ریزبه‌ندی جیهان له‌بار بچێت كه به بردنه‌وه‌ی ئه‌م پاڵه‌وانێتییه چه‌ند ریكۆردێكی مێژوویی تۆمارده‌كرد.\nنۆلی ئه‌گه‌ر ئه‌م نازناوه‌ی ببردایه‌ته‌وه ده‌بووه یه‌كه‌م یاریزان له ساڵی 1969ه‌وه هه‌ر چوار گراندسلامه‌كه له ماوه‌ی ساڵێكدا بباته‌وه، له‌پاڵ ئه‌وه‌شدا ده‌بووه یه‌كه‌م كوڕه یاریزان له مێژوودا ژماره‌ی گراندسلامه‌كانی بگه‌یه‌نێته 21 نازناو كه ئێستا به 20 نازناو له‌گه‌ڵ نادال و فێدره‌ر یه‌كسانه.\nله یارییه‌كه‌ی نێوانیشیاندا ئه‌ستێره روسیه‌كه به به‌هێزی ده‌ركه‌وت و توانی یارییه‌كه به 3 كۆمه‌ڵه‌ی بێ به‌رامبه‌ر بباته‌وه‌و هه‌ر 3 كۆمه‌ڵه‌كه‌شی 6-4 به‌سودی خۆی یه‌كلایی كرده‌وه، به‌مه‌ش چواره‌م سه‌ركه‌وتنی له كۆی نۆ یاری به‌رامبه‌ر به جۆكۆڤیچ تۆماركرد و تۆڵه‌ی شكسته‌كه‌ی یاری كۆتایی گراندسلامی ئوسترالیای سه‌ره‌تای ئه‌مساڵی لێ كرده‌وه‌و چواره‌م نازناوی له‌م وه‌رزه برده‌وه‌و ژماره‌ی پاڵه‌وانێتییه‌كانی گه‌یانده 13 پاڵه‌وانێتی له كاروانی وه‌رزشی خۆی.\nدوای یارییه‌كه‌ش میدڤیدیڤ وتی: به‌باشی خۆم بۆ كه‌شی یارییه‌كه ئاماده‌كردبوو، به‌باشیش شاره‌زای شێوازی یاریكردنی جۆكۆڤیچ بووم، له پاڵ ئه‌وه‌ش هانده‌ران زیاتر پاڵپشتی ئه‌ویان ده‌كرد، به‌ڵام من گرنگیم به‌وه نه‌دا و ده‌مزانی من باشترم.\nوتیشی: جۆكۆڤیچ وه‌كو هه‌میشه له‌سه‌ره‌تا تاقیتده‌كاته‌وه، به‌ڵام من سووربووم له‌سه‌ر جێ به‌جێكردنی پلانه‌كه‌م و سه‌ركه‌وتووش بووم، پلانی من زۆر ئاسان بوو ئه‌ویش كۆنتڕۆڵكردنی هێڵی دواوه‌بوو بۆ ئه‌وه‌ی جۆكۆڤیچ ناچار بكه‌م زۆر خۆی ماندو بكات تا ده‌گاته لای تۆڕ، جۆكۆڤیچ باشترین یاریزانی جیهانه، به‌ڵام ئه‌مجاره به پشت به‌ستن به سێرفه‌كه‌م سه‌ركه‌وتنم به‌رامبه‌ری تۆماركرد و توانیم به پلانی به‌رگری و هێرشبه‌ریم یارییه‌كه‌ی لێ ئاڵۆز بكه‌م.\nله‌لای خۆشییه‌وه جۆكۆڤیچ دوپاتیكرده‌وه به پشت به‌ستن به‌و ئاسته‌ی ركابه‌ره‌كه‌ی له یارییه‌كه پێی ده‌ركه‌وتوه شایه‌نی سه‌ركه‌وتن بووه و ئه‌و یاریزانه‌شی به پاڵه‌وانێتی مه‌زن ناوبرد.\nجۆكۆڤیچ وتی: به ئامانجی بردنه‌وه یاری ده‌كرد و له هه‌موو خاڵێكیش ئه‌وه‌ی دوپاتده‌كرده‌وه، له‌به‌رامبه‌ردا قاچه‌كانم یارمه‌تیده‌رم نه‌بوون بۆ ئه‌وه‌ی رای بگرم، هه‌رچه‌نده من باشترین هه‌وڵی خۆمم دا.\nوتیشی: زۆر قورسه ئه‌م شكسته قبوڵ بكه‌م، به‌ڵام له كۆتاییدا من یاریزانی پیشگه‌رم و درك به‌وه ده‌كه‌م ئه‌م جۆره یارییانه ده‌كرێت براوه‌بیت یان بدۆڕێی، له‌م یارییه دانێل له هه‌موو شتێك باشتر بوو، به‌ڵام له داهاتوو ده‌جه‌نگم بۆ ئه‌وه‌ی گراندسلامی تر ببه‌مه‌وه.


زۆر بوونەوەی گوشارەکانی بەرخۆدان بۆ سەر داگیرکەرانی ئەمریکایی - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ Khordad ١٨ ٠٨:٣٦\nNews Code 37663\nبە پێی هەواڵی مێهر، بەیانی دوێنێ بنکەی ئاسمانی عەین ئەسەدی ئەمریکا لە عێراق لە لایەن ٢ فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانەوە کرانە ئامانج. سەرچاوە عێراقییەکان ڕایانگەیاند ئەم بنکەیە کراوەتە ئامانجی هێرشی فڕۆکەی بێ فڕۆکەوان.\nسەرچاوە عێراقییەکان پاش ڕوودانی ئەم هێرشە داکۆکیان کرد: هێرشەکە کاتژمێر 1:35 سەرلەبەیانی ڕووی دا و هێزە ئەمریکییەکان خێرا ڕێگاکانی گەیشتن بەم بنکەیانە داخست. ئەمریکییەکان ڕایانگەیاندووە دوو فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانەکەیان لە ناو بردووە.\nئەمە لە حاڵێکدایە کە پاش چەند کاتژمێر، زەنگی مەترسی لە بنکەی ئەمریکیی ویکتۆریا لە بەغدا بڵاو بووەوە و هێزەکانی ئەم بنکەیە ئامادە بوون. پاشان وێنە بڵاوکراوەکان نیشانیان داوە مووشەکێک لە بنکەی ویکتۆریا دراوە.\nعەین ئەسەد گەورەترین بنکەی سەربازی ئەمریکا لە عێراقە کە لە مەودای 200 کیلۆمەتری بەغدایە. ڕووبەری ئەم بنکەیەش 10 کیلۆمەترە.\nهێرشەکانی ئەم دواییانە دەسەڵاتی بەرخۆدانی سەلماند\nجگە لە هێزە سەربازییەکانی ئەمریکا، فڕۆکەی شەڕ و تیمە تایبەتەکان لە عەین ئەسەد سەقامیان گرتووە. بنکەی عەین ئەسەد ناوەندێکی فێرکاری سەربازیش لە خۆ دەگرێت. گرینگایەتی ستراتیژیکی ئەم شوێنە بۆتە هۆی ئەوەی ئەمریکییەکان بنکەی عەین ئەسەد وەکوو ناوەندی چالاکییەکانی خۆیان دیاری بکەن.\nهێرشە مووشەکییەکان بەو بنکەیە ئەوەی سەلماند هەموو شوێنەکانی بەڕێوەبردنی ئۆپەراسیۆنی تیرۆریستی بە تەواوەتی شوێن مەبەستی گرووپەکانی خۆڕاگرین و ئەوان هەر کات بیانەوێ ئەو شوێنانە دەکەنە ئامانج.\nلە ڕاستیدا هێرشەکانی بەرخۆدان بە بنکەکانی داگیرکەرانی ئەمریکیی لە بەغدا و ئەلئەنبار ڕێگری لە دەسەڵاتی ئەمریکییەکان دەکات. گەر ئەوان دەسەلاتی بەرخۆدان ببینن، پێداچوونەوە بۆ ئۆپەراسیۆنەکانیان دژی گرووپەکانی بەرخۆدان و کەسایەتییەکانیان دەکەن.\nهێرشەکان تا چوونە دەرەوەی ئەمریکییەکان درێژەی هەیە\nبە ئامانج کردنی کاروانە لۆجێستیکەکان ئەم پەیامە بە بەرپرسانی ئەمریکی ئەدات کە عێراق گۆڕەپانێک بۆ هاتوچۆی ئەوان و نمایش کردنی دەسەڵتیان نییە. کاروانە لۆجێستیکەکانی هێزە ئەمریکییەکان لە ناوچە جۆربەجۆرەکنی عێراقدا کرانە ئامانج.\nتا کاتێ کە ئەمریکییەکان یاسای پارلەمان لە سەر چوونە دەرەوەیان لە عیراق جێبەجێ نەکەن، هێرشەکان درێژەی دەبێت. ئەمەش نیشان ئەدات بەرخۆدان لە بەرانبەر کردەوە تیرۆریستییەکان دژی کەسایەتییەکانی خۆی بێدەنگ نابێت.\nبە پێی یاسای پەسندکراوی بەفرانباری 1398 پارلەمانی عێراق، مانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق نایساییە. بۆیە گرووپەکانی بەرخۆدان لە گەڵیان وەکوو داگیرکەر هەڵسوکەوت دەکەن. ئێستا بەرپرسە ئەمریکییەکان دەزانن گەورەترین بنکەی سەربازییان لە عێراق مەبەستی گرووپەکانی بەرخۆدانە.


Cup - ئوراڵ vs Nizhny Novgorod - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nڕوبن کازان vs. دینامۆ مۆسکۆ Orenburg vs. Tyumen ئوراڵ vs. Nizhny Novgorod تێرێک گرۆزنی vs. Arsenal Tula لۆکۆمۆتیڤ مۆسکۆ vs. یێنیسێی کریلیا سۆڤێتۆڤ vs. کراسنۆدار ڕۆستۆڤ vs. زینیت سپارتاک مۆسکۆ vs. ئانژی\nئوراڵ vs Nizhny Novgorod 0-0\nE 2 - 0 E\nSKB-Bank Arena (Ekaterinburg)\nN. Dimitrov (G) 103'\nئە. ئێڤسیڤ (G) 120'+1\n4 س. بریزگالۆڤ\n11 V. Ilyin\n13 پ. مایێگا\n17 N. Dimitrov 103'\nڕاهێنەر: D. Parfenov\n1 A. Anisimov گ\n5 T. Ayupov\n19 A. Skvortsov\n33 L. Čirjak 33'\n55 Y. Morozov\n57 R. Abazov 105' 108'\n74 D. Fomin\n90 A. Khripkov 109'\n91 L. Goglichidze 81'\n95 A. Bocharov\nڕاهێنەر: D. Cheryshev\n8 ئە. ئێڤسیڤ بۆ E. Bicfalvi 113' 120+1'\n9 G. Chanturia بۆ N. Dimitrov 105+2'\n20 A. Panyukov بۆ V. Ilyin 66'\n21 M. Aratore بۆ O. El Kabir 78'\n79 A. Yusupov\n99 N. Sysuev گ\n10 M. Palienko بۆ T. Ayupov 66'\n14 V. Sergeev بۆ A. Skvortsov 63'\n27 A. Simanov بۆ نێژێلێڤ 90'\n28 A. Semeykin\n41 A. Sapeta بۆ D. Fomin 75'\n94 D. Spătaru\n13/04/19 PRL Arsenal Tula 0 - 0 ئوراڵ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n21/04/19 PRL ئوراڵ 2 - 1 ڕوبن کازان بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n25/04/19 PRL کریلیا سۆڤێتۆڤ 0 - 1 ئوراڵ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n28/04/19 PRL Ufa 4 - 1 ئوراڵ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n04/05/19 PRL ئوراڵ 0 - 1 سپارتاک مۆسکۆ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n10/05/19 PRL Orenburg 2 - 2 ئوراڵ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n15/05/19 CUP Arsenal Tula 2 - 2 ئوراڵ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n19/05/19 PRL ئوراڵ 2 - 2 لۆکۆمۆتیڤ مۆسکۆ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n22/05/19 CUP لۆکۆمۆتیڤ مۆسکۆ 1 - 0 ئوراڵ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n26/05/19 PRL ئانژی 13 : 00 ئوراڵ زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n31/03/19 CLF Murom 4 - 1 Nizhny Novgorod زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n07/04/19 FNL خیمکی 0 - 2 Nizhny Novgorod بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n13/04/19 FNL Nizhny Novgorod 1 - 3 ڕۆتۆ ڤۆلگۆگڕاد بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n20/04/19 FNL Zenit II 1 - 2 Nizhny Novgorod بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n24/04/19 FNL Nizhny Novgorod 0 - 0 Baltika زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n28/04/19 FNL Nizhny Novgorod 1 - 0 سیبیر بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n04/05/19 FNL Armavir 2 - 1 Nizhny Novgorod بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n11/05/19 FNL Nizhny Novgorod 3 - 0 Krasnodar II بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n19/05/19 FNL سکا ئینێرجیا 1 - 0 Nizhny Novgorod بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n25/05/19 FNL Nizhny Novgorod 14 : 00 مۆردۆڤیا سارانسک زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n9 تێرێک گرۆزنی 29 -3 39\n10 ڕوبن کازان 29 -5 36\n11 ئوراڵ 29 -14 35\n12 دینامۆ مۆسکۆ 29 +0 32\n13 کریلیا سۆڤێتۆڤ 29 -15 28


📜 وە یادی ساڵان\n✌ (Ahmet Can (Alişer Fırat | پۊل، پېڕە: شەھیدۍ | زۋانو بابەتۍ: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n⠪ ھامبەشییکەرڎەی ▾\n⭐ ھۊرسەنگنای بابەتۍ\n⭐ ۋزەش دلۍ ڕیزبەڼیی گلېرۆکریاکاو وېم\n✍ ۋەڵینەو دەستکاریی بابەتەکۍ\n🏁 ئەوەگێڵنای ▾\n🖇 بابەتە پېۋەزکریێکۍ: 1\n📅 ڕېکۆت و ڕۇداۋە (کڕۆنۆلۆژیا)\n⁉ تایبەتمەڼیۍ بابەتۍ\n🏷 پۊل، پېڕە: ✌ شەھیدۍ\n📅 ڕۊ کۊچی دمایینی: 22-10-2016\n🏟 پارتیی - لایەن: پارتیی ھەرمانبەراو کورڎەستانی - PKK\n🌐 زۋان - شېۋەزۋان: 🏳 کرمانجیی سەرین\n🏙 شار و شارەکڵۍ: ⚪ ئورفە\n👥 نەتەوە: ☀ کورڎ\n🗺 وڵات - هەرېم: ⬆ سەرنیشتوو کوردستانی\n⚤ ڕەگەز: 👨 نېرە\n© خاۋەنو ئی بابەتۍ مافو پارېزیایش بە کوردیپێدیای بەخشان! یان بابەتەکۍ کۊنۍ ھەنە، یان بابەتەکۍ بەشېۋەنە چە خاۋەنداریی گرڎینەیی.\n➕ ئی بابەتۍ جە لایەنو: (سەریاس ئەحمەد)یۆ جە: Nov 7 2016 7:22PM تۊمارەکریێنە\n✍ ئی بابەتۍ پەی دمایین جاری جە لایەنو:(هاوڕێ باخەوان)یۆ جە:Jan 6 2019 4:17PM خاستەرە کریێنە\n☁ سەردېڕو بابەتۍ\n⚠ ئی بابەتۍ بەپاو 📏 ستانداردەکۍو کوردیپێدیای ھەڵای ناتەمامە ھەنە و پەنەۋازییش بە پۊرەلۋای بابەتیی و زۋانەۋانیی فرەتەری ھەن!\n👁 ئی بابەتۍ 7,029 جارۍ ۋینیێنە\nپەڕچنۍ PDF 13,697\nفایلەی پێوەنیدارە 56,551\n🗄 سەرچەمەکۍ 18,873\n⁉ تایبەتمەڼیۍ بابەتۍ 1,202,822\n| کاتو وەشکەرڎەی لاپەڕەی: 2.531 چرکە!


ئاسایشی مرۆیی - ناسنامه‌ییی كورد، له چوارچێوه‌ی ده‌وڵه‌تی عێراقدا\nبەپێی پێناسەی زانایەك بە ناوی "دێڤید هێڵدDavid Held-" (1951- ...) خاوه‌ن كتێبی به‌ناوبانگی مۆدێله‌كانی دیموكراسیModels of Democracy(1987)، سیاسەتی پراكتیكی بریتییە لە ڕێكخستنی سەرچاوە مرۆیییەكان، بەم پێیەیش بنەمای ڕێكخستن و دروستبوونی "بەرژەوەندیی گشتی" لەسەر سازان و گونجانی بەرژەوەندییەكانە. لە عێراقدا بە درێژاییی مێژووی دروستبوونی خۆی، كێشە لە پێناسەكردنی " بەرژەوەندیی گشتی" هەبووە و هەیە. ئەوە دەمان گەڕێنێتەوە بۆ ڕۆڵی "ناسنامەIdentity" و، بەم پێیەیش تێگەییشتن لە خود و ئەوی تر و بەدوایدا بەرژەوەندی.\nلێرەدا، هەر ناسنامەیەك وا پێناسەی "بەرژەوەندیی گشتی" دەكات وەكوو ئەوەی كە بەرژەوەندیی ناسنامەكەی دەخوازێت و هەر داواكاری و بەرگرییەك لە لایەن ناسنامەكانی ترەوە وەكوو دژایەتی بۆ سەر "بەرژەوەندیی گشتی" دەناسرێت. لەم نێوەندەدایە كە حكوومەتی نادیموكراسی و ملهوڕ و ده‌ستبردن بۆ جینۆساید و سڕینەوەی ناسنامەیی دێتە ئاراوە.\nبۆیە لە عێراق ئۆگری یان ئینتیما بۆ دەوڵەت، بوونی نییە و تا ئەو كاتەی كە دەوڵەتێك نەتوانێت گەرەنتیی ژیانێكی ئاسوودە و خۆشگوزەران و پڕ لە ئاسایش بۆ هەموو چین و توێژەكان و ناسنامەكان بكات و هەروەها دادپەروەری و یەكسانی لە نێوان تاك و ناسنامەكان بە شێوەی ڕاستەقینە و لە ڕێگەی میكانیزمەكانی دیموكراسی (وەكوو هەڵبژاردن، فێدرالیزم و دیموكراسیی تەوافوقی و...هتد) بێنێتە ئاراوە، ئەوە ناتوانین باس لە "بەرژەوەندیی گشتی"، كە گرێدراوی ئاسایشی نیشتمانی و پەرەپێدانی نیشتمانییە، بكەین. چونكە هاووڵاتیبوون و فرەییی ناسنامەكان و دەوڵەتی یاسا و بەرژەوەندیی گشتی، كۆڵەكەی دەوڵەتی مۆدێرنن .\nیه‌كه‌م: ده‌وڵه‌ت، له نێوان ئاسایشی كۆمه‌ڵگه‌یی و ئاسایشی ناسنامه‌ییدا\nبە شێوەیەكی گشتی، چەمكی ئاسایش لە سێ بازنەی پەیوەندیدار پێك دێت:\nیەكەمیان بازنەی مرۆیی، كە لەسەر بنەما و چوارچێوەی پاراستنی مرۆڤە، كه بریتییه له ئاسایشی مرۆڤ، به‌بێ لەبەرچاوگرتنی ئایین، ڕەنگ، زمان، نەژاد و ... هتد. ئەمەیش لە سیستەمە دیموكراسییەكاندا بوونی هەیە.\nدووەمیان بازنەی ئاسایشی نەتەوەیی، كە پەیوەندیدارە بە پاراستنی دەوڵەت كە لە تاك و كۆمەڵگه پێك هاتووە. كۆمەڵگه دەبێت ئاسایشی دەوڵەت بپارێزێت و لە هەمان كاتدا دەوڵەتیش بەرپرسیارە لە ئاسایش و پاراستنیان. لەم چوارچێوەیه‌دا ئاسایشی ناوخۆییی دەوڵەت، بریتییە لە بەهێزكردن و سەقامگیری و گرنگیدان بە سەروەریی یاسا و بەرجەستەكردنی یەكسانی و دادپەروەریی كۆمەڵایەتی و دەستەبەركردنی دەرفەتی ژیانێكی شەڕەفمەندانە بۆ هەمووان، هەروەها كاركردن بۆ فەراهەمكردنی ئاسایشی دەرەكی، لەو هەڕەشە و مەترسییانەی كە لە دەرەوەی سنوور دێن و تەنیا لە لایەن دەوڵەتانەوە نییە، بەڵكوو لە لایەن ڕێكخراو و گرووپ و كۆمەڵە و ...هتد، كە هەوڵی تێكدانی ئاسایشی نەتەوەیی دەدەن لە ڕێگەی ئامرازی جیاوازه‌وه.\nبازنەی سێیەم پەیوەندیدارە بە ئاسایشی كۆمەڵایەتی، كە دەتوانین بڵێین ئەمە لە گرنگترین پێكهێنەرەكانی ئاسایشی نەتەوەیییە، بە هۆی ئەوەی كە دامەزراوەكانی كۆمەڵگە لە بەدەستهێنانی ئاسایشی نەتەوەییدا بەشدارن، وەك خێزان، كە بنەمای ئاسایشی كۆمەڵگەیە. دەتوانین بڵێین ئەم سێ بازنەیە پەیوەندییەكی توندوتۆڵیان بە یەكەوە هەیە وەك مرۆیی، نەتەوەیی و كۆمەڵایەتی، هەرچەندە جیاوازییان لە ئەولەویەتپێدانە، ئەگەرنا بنەمای هەموویان ئاسایشە. بۆیە دەتوانین بڵێین بۆ دەستەبەركردنی ئاسایش، دەبێت بەرپرسیارێتیی تاك و كۆمەڵ لە یەك كاتدا كۆ بكرێتەوە، كە هەموویان بۆ دووركەوتنەوەیە لە مەترسی.\nله ڕوانگه‌یه‌كی دیكه‌وه ئاسایشی كۆمەڵگەیی بریتییە لە ئاسایشی تاك و كۆمەڵەكان لە مەترسی و هەڕەشە ناوەخۆیی و دەرەكییەكان، وەك كوشتن، دزی، دەستدرێژی، سەركوتكردن و مەترسی و هێرشی سەربازی. لە ڕوانگەی "قوتابخانەی كۆپنهاگن"ه‌وه كەمبوون و زیادبوونی تاوانەكان پەیوەندیی بە ئاسایشی كۆمەڵایەتییەوە هەیە، ئەمەیش پەیوەندیی بە دامەزراوە حكوومی و ناحكوومییەكانەوە هەیە بۆ سنووردانان و ڕووبەڕووبوونەوەی تاوانەكان.\nبۆیە پاراستنی تاك و كۆمەڵگه ئەركی دەوڵەتە، لە ڕێگەی بەكارهێنانی دامەزراوەكان و هێز بۆ دەستەبەركردنی ئاسایش و دادپەروەری، كە پابەندی و ڕەوایەتی بۆ دەوڵەت دروست بكات. بەو پێیەی كە پارێزەرە، واتە پارێزەری ژیان و سامانی هاووڵاتیانە، بۆیە ئاسایش، بەرپرسیارێتییه‌كی كۆمەڵایەتییە.\nبە بڕوای (ئیمانوێل ئادلێر Emanuel Adler,)، "1947-..." لە بری دەوڵەت، ئەوە كۆمەڵگه دەتوانێت سەرچاوەی ئاسایش بێت، ئەگەر دەوڵەتەكە لیبرال و دیموكراسی بێت. تەنیا ئەم جۆرە دەوڵەتانەن كه دەتوانن كێشە و گرفتەكانیان لە ڕێگەی ئاشتییانە و دیموكراسییانە چارەسەر بكەن و بەپێچەوانەوه، دەوڵەتانی نادیموكراتیك (تۆتالیتەر و دیكتاتۆری) كە ئایدۆلۆژییەكانیان پیرۆزی دەداتە ئامانجەكانیان و هەموو ئامرازێكی "نادیموكراتیك" بۆ ئەم مەبەستە بەكار دێنن، ئاسایشیان نییە.\nئاسایشی كۆمەڵگەیی (Societal Security)، پەیوەندیی توندوتۆڵی به سیستەمی كۆمەڵایەتی، ناسنامەی كۆمەڵایەتی، یەكگرتووییی كۆمەڵایەتی و متمانە و سەرمایەی كۆمەڵایەتییه‌وه هەیە. لەم ڕوانگەیه‌وه، كاتێك كۆمەڵگەكان ئاسایشیان هەیە كە ناسنامەیان نەكەوێتە ژێر مەترسی؛ مەبەستیش لە مەترسیی ناسنامەی كۆمەڵایەتی ئەو مەترسییانەن كە مانەوەی كۆمەڵگه دەخەنە ژێر هەڕەشە. لێرەوە بەردەوامی و گەرەنتیی مانەوەی ناسنامە كۆمەڵایەتییە جیاجیاكان و بەرژەوەندی و پێگەیان و میكانیزمی گونجاو و گەرەنتیكردنیان، هەروەها چارەسەركردنی ئاشتییانە و دیموكراتییانەی كێشەكان مەبەستە و، گرووپە كۆمەڵایەتییەكان دەبنە سەرچاوەی ئاسایش، نەك دەوڵەت.\nدووه‌م: ڕێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان و ئاسایشی مرۆیی\nبۆیە دەتوانین بڵێین مرۆڤ جەوهەر و ناوەڕۆكی ئاسایشی كۆمەڵایەتییە. لێرەوە چەمكی ئاسایشی مرۆیی دێتە ئاراوە. پێناسەی نەتەوە یەكگرتووەكان و بەرنامەی گەشەپێدانی نەتەوە یەكگرتووەكان (UNDP) بۆ ئەم چەمكە بریتییە لە دوو ڕەهەند، ڕەهەندی یەكەم پارێزراوبوون لە هەمبەر هەڕەشە و مەترسییەكان وەكوو برسیەتی و نەخۆشی و سەركوتكردن، ڕەهەندی دووەم پارێزراوبوون لە هەمبەر پەشێوی و توندوتیژی و مەترسییەكانی ژیان یان كۆمەڵگه كە ئەم بوارانە لەخۆ دەگرێت: 1. ئاسایشی ئابووری 2. ئاسایشی خۆراك 3. ئاسایشی ژینگەیی 4. ئاسایشی تەندروستی و سەلامەتی 5. ئاسایشی كەسی 6. ئاسایشی بەكۆمەڵ 7. ئاسایشی سیاسی.\nلێرەوە دەتوانین بڵێین هەڕەشە و مەترسییەكانی سەر ئاسایشی مرۆیی، تەنیا دەرەكی و لە لایەن هێزێكی سەربازیی دەرەكییه‌وه نین، بەڵكوو هەندێ جار خودی دەوڵەتان به پێشێڵكردنی مافەكانی مرۆڤ، دەبنە هەڕەشە بۆ سەر مرۆڤ.\nچەمكی ئاسایشی مرۆیی، گرنگی بە مرۆڤ دەدات نەك دەوڵەت. بەپێی ئەم چەمكە هەر سیستەمێكی سیاسی، دەبێت دەستەبەركردنی ئاسایشی مرۆڤ، ئامانجه بنەڕەتییه‌كه‌ی بێت. هەرچەندە چەند هۆكارێك هەن كاریگەرییان لەسەر ئاسایشی مرۆیی هەیە وەكوو: نادادپەروەری لە دابەشكردنی سامانی دەوڵەت، بوونی جیاوازیی نەرێنیی ئەتنیكی لەو كۆمەڵگەیانەی كە پێكهاتەی ئەتنیی جیاوازی تێدایە و هەروەها كاتێك كە بارودۆخێكی ناڵەباری سروشتیی وەكوو كارەساتە سروشتییەكان، بوومەلەرزە، لافاو، بوركان و ... هتد، یان ململانێ توندوتیژییەكان بۆ جیابوونەوە لە دەوڵەت، وا دەكات لایەنی بیانی و هەرێمی دەستێوەردان بكەن.\nنەتەوە یەكگرتووەكان لە ڕاگەیاندراوێكیدا لە ساڵی (1997)ی زایینی، چەند بنەمایەكی وەكوو هەڕەشە لەسەر ئاسایشی مرۆڤ دیاری كردووە، وەك: ناسەقامگیریی دارایی، نەبوونی ئاسایشی ئابووری (كه وا دەكات داهاتی تاك نزم بێتەوە)، نەبوونی ئاسایشی تەندروستی (بەتایبەت لە ژینگەیەكی پیس)، نەبوونی ئاسایشی كەلتووری، نەبوونی ئاسایش بۆ تاك، بڵاوبوونەوەی توندوتیژی و تاوانە ڕێكخراوەكان و ماددە هۆشبەرەكان و دەستبەسەرداگرتنی ناڕەوای داهێنانەكان، لە ڕێگەی ساخته‌كاری و فرتوفێڵه‌وه، نەبوونی ئاسایشی ژینگەیی و بڵاوبوونەوە و پیسبوونی ژینگە و بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی و، هەروەها نەبوونی ئاسایشی كۆمەڵگەیی بە هۆی گواستنەوەی چەك و ئامرازی كۆمەڵكوژی و توندوتیژییەكان و توندڕەوی و كوشتنی بەكۆمەڵ، كە دەگاتە ئاستی جینۆساید.\nسێیه‌م: ئاسایشی مرۆیی و ئاسایشی كۆمه‌ڵگه‌یی له ده‌وڵه‌تی عێراقدا\nچەمكی ئاسایشی مرۆیی (Human security) بە مانای ئازادبوون لە ترس و دڵەڕاوكێ و ڕێزگرتن لە كەڕامەتی مرۆیی بۆ بەشداریی چالاكانه لە ژیانی كۆمەڵایەتی، سیاسی و ... هتد، دێت. لێرەدا گرنگی بە تاكەكان دەدرێت و لێرەوە ئامانج و مەبەست، دەستەبەركردنی لانی كەمی ژیانی ماددی و ناماددییه بۆ مرۆڤ، سەرەڕای بوونی هەر جۆرە بیر و بۆچوون و بڕوا و ئایدیا و ڕەنگێك. بەم مانایە، ڕەخساندنی هەل و دەرفەت بۆ ژیانێكی ئابڕوومەندانە و دابینكردنی پێداویستییە سەرەتایییەكانی ژیان و پەروەردە و تەندروستی و بەشداری و كار و ... هتد.\nهەر دەوڵەتێك بۆ دروستكردنی ئاسایشی نەتەوەیی، پێویستیی بە ئاسایشی مرۆیی هەیە. بەم مانایە كە دەوڵەتێك لە ڕووی مرۆیی و سەرچاوە مرۆیییەكانەوە لاواز بێت، ئەوە دەوڵەتێكی بەهێزی نییە. واتە پەیوەندییەكی قووڵ لە نێوان ئاسایشی نەتەوەیی و ئاسایشی مرۆڤدا هەیە، بەڵام دەبێت ئەوە بزانین ئاسایشی مرۆیی لە هەر سیستەمێكی سیاسیدا دەستەبەر نابێت، بە هەردوو ڕەهەندی ماددی و ناماددیی ئاسایشی مرۆڤەوە.\nلە لایەكی تر، پێشێلكردن و لەبەرچاونەگرتنی مافی مرۆڤ لە لایەن سیستەمە سیاسییەكانەوە، بەردەوام كێشە و گرفت و قەیرانی لێ دەكەوێتەوە و جۆرێك لە لێكترازان لە نێوان خودی كۆمەڵگه و هەروەها كۆمەڵگه و دەسەڵات دروست دەبێت، ئەمەیش وا دەكات دەوڵەت نەبێتە سەرچاوەی ئاسایش بۆ كۆمەڵگه.\nبۆیە، لە نێوان توندوتیژییەكان و هەژاری و دەسەڵاتدارێتیی خراپدا پەیوەندی هەیە. لێرەوە تەنیا نەبوونی ترس و هەڕەشە ئاسایش ناپارێزێت بەڵكوو پێویستە مرۆڤ ئازاد بێت لە هەموو بەربەست و كێشە و مەترسییە ماددی و ناماددییەكان.\nلە زۆربەی حاڵەتەكاندا خودی دەوڵەت سەرچاوەی هەڕەشە و مەترسی و توندوتیژییە، واتە دژی ئاسایشی هاووڵاتیانە. بەتایبەت لە دەوڵەتانی نادیموكراتیك و دواكەوتوو، دەوڵەت لە پاراستن و دابینكردنی بنەماكانی ئاسایشی مرۆییدا لاوازە. لێرەوە دەردەكەوێت كە دەوڵەتان بەبێ دابینكردنی ئاسایشی هاووڵاتیان، ناتوانن ئاسایشی نەتەوەیییان هەبێت.\nئامانج لە ئاسایشی مرۆیی، پارێزگاریكردنە لە ناوەڕۆك یان گەوهەری ژیانی هەموو كۆمەڵگەكان لە هەمبەر هەڕەشە و مەترسییەكان؛ بە جۆرێك كه گونجاو بێت لەگەڵ كەرامەت و پەرەسەندنی مرۆیی. لێرەوە دەردەكەوێت كە ئەم ناوەڕۆك یان گەوهەری نەتەوەیییە هەردوو ڕەهەندی ژیانی ماددی و ناماددی دەگرێتەوە. لێرەدا ئازادی و مافەكانی مرۆڤ و مافی دیاریكردنی چارەنووس و بەشداریی ئازادانە لە ژیانی سیاسی و كۆمەڵایەتی و ڕزگاربوون لە چەوساندنەوە و سەركوتكردن لە لایەن پێكهاتەیەكی نادیموكراتیكه‌وه، پێویستیی ئاسایشی مرۆیییە. لەم ڕوانگەیەوە پەیوەندیی ئاسایشی مرۆیی و دیموكراسی بە هەموو ڕەهەندەكانییەوە خۆی دەر دەخات.\nبۆیە، دەكرێ بڵێین ئەگەر دەوڵەت بە تەنیا بیەوێت ببێت بە سەرچاوەی ئاسایش، ئەوا بۆ خۆی دەبێتە هەڕەشە و مەترسی لەسەر كۆمەڵگه. لە سەردەمی ئێستادا چەندین پرسی وەكوو ناسنامە و ژینگە، گرنگیی زۆریان پەیدا كردووە؛ وەك چۆن "باری بۆزان" باس لە پرسی ناسنامە و گرووپە كۆمەڵایەتییەكان لە كۆمەڵگه‌دا دەكات.\n"باری بۆزان-Barry Gordon Buzan" (1946- ...) ئاسایشی كۆمەڵایەتی و ئاسایشی كۆمەڵگەیی لێك جیا ده‌كاته‌وه. لە ئاسایشی كۆمەڵگه‌دا، دەبێت ناسنامە و بەرژەوەندیی هەموو گرووپە كۆمەڵایەتییەكان بە هەموو ڕەهەندەكانییەوە (وەك ڕەهەندی ئابووری، سیاسی، كۆمەڵایەتی، كه‌لتووری، ژینگەیی) بپارێزرێت. بەڵام ئاسایشی كۆمەڵایەتی، تەنیا پاراستنی بارودۆخە كۆمەڵایەتییەكەیە كە تیایدا گرنگی بە پرسی ناسنامە نادات.\nلە عێراق، قەیرانی دابەشكردن (ئابووری، سیاسی و...هتد) بووه‌تە هۆی هەژاری و جیاوازی و لێكترازانی چینایەتی و نەتەوەیی و تائیفی و، لە ئه‌نجامدا ناسەقامگیریی سیاسی، كۆمەڵایەتی و بوونی نائەمنی و توندوتیژی. لێرەوەیە كە سیاسەت بە درێژاییی مێژووی دەوڵەتی عێراق، لەسەر بنەمای ڕێكخستنی سەرچاوە مرۆیییەكان نەبووە بەڵكوو لەسەر بنەمای سڕینەوەی ناسنامەكانی تر و ڕێكخستنی بەرژەوەندییە ناسنامەیییە تائیفی و نەتەوەیییەكان بووە، چونكە "بەرژەوەندیی گشتی"، بەرژەوەندیی هەموو تاكەكانە، بە هەموو ناسنامە جیاوازەكانیانه‌وه.\nبۆیە لە چوارچێوەی چەمكی "بەرژەوەندیی گشتی" و نەبوونی لە عێراقدا، ئێمە دەبێت یان چاوەڕوانی توندوتیژی و جینۆساید و ماڵوێرانیی پێكهاتە و تاكەكانی سەر بە ناسنامە جیاوازەكان بكەین، یان ئەم دەوڵەتە، ده‌بێت هەڵبوەشێتەوە بۆ ئەوەی هەر ناسنامەیەك خاوەن "بەرژەوەندیی گشتی"ی خۆی بێت.\nگۆڕانكارییەكانی ئەم دوایییەی عێراق، چ لە ڕووی تێكچوونی زیاتری بارودۆخی ئەمنی و چ لە ڕووی دروستبوونی بارگرژی و تێكچوونی پەیوەندییەكانی هەرێم و بەغدا و ڕۆڵی نەرێنیی نوخبە سیاسییەكانی بەغدا، كە بەپێی ئەقڵییەتێكی داخراو و دواكەوتووی ڕەگەزپەرستانەوە، لەگەڵ چەمك و پرسە مۆدێرنەكانی جیهانی سیاسەت و دەوڵەتداری، وەكوو: پێكەوەژیانی ئاشتیانە، لێبووردەیی، سەروەریی یاسا، ڕەوایەتی، دیموكراسی، دەستاودەستكردنی ئاشتییانەی دەسەڵات، بەرژەوەندیی گشتی و نەتەوەیی، دابەشكردنی دادپەروەرانەی داهات و سامانی وڵات، ئاسایشی نەتەوەیی، پاراستن و بەرگری لە ناسنامەكان و مافەكانی مرۆڤ، پاراستنی كەرامەتی مرۆڤ و... هتد مامەڵە ده‌كه‌ن، زیاتر ئەو ڕاستییەی سەلماند كە كورد چیتر ناتوانێت قوربانی بە ڕۆڵەكانی بدات بۆ بنیاتنانی دیموكراسی و پێكەوەژیانی برایانە لە نێوان پێكهاتەكانی عێراق. لە كاتێكدا ڕۆژ بە ڕۆژ سیمای نادیموكراسییانە و شكستخواردووی ئەم دەوڵەتە و نوخبە سیاسییەكانی، ئاشكرا دەبێت.\nبڕینی بودجه‌ی هه‌رێمی كوردستان و مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان-عێراق ته‌نیا به شێوه‌ی زاره‌كی و به بڕیارێكی سیاسی له لایه‌ن سه‌رۆكی پێشووتری ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانه‌وه (نوری المالكی و، به‌رده‌وامبوونی تاوه‌كوو ئیستا) و هەڵسوكەوتی دەسەڵاتخوازانە و پڕ لە توندوتیژیی دەسەڵاتدارانی ڕابردوو و ئێستای عێراق، ئەوەی دەرخست كە لە وڵاتێكی شكستخواردوودا (بەپێی پێوەرە نێودەوڵەتییەكان، عێراق وڵاتێكی شكستخواردووە) هەردەم دەسكەوتەكان و مافەكان لەژێر هەڕەشەدان و ئەگەری هەڵگەڕانەوە لە پرەنسیپە باڵا مرۆیییەكانی دیموكراسی لە ئارادایە.\n"باری بۆزان" سەبارەت بە ڕەهەندی سیاسیی ئاسایشی نەتەوەیی، پێی وایە كە شێوازی مامەڵەكردنی سیستەمی سیاسی لەگەڵ كۆمەڵگه، كاریگەریی لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی دەبێت. چونكە كاتێك سیستەمێكی سیاسی، بیەوێت لە ڕێگەی توندوتیژییه‌وه سیاسەتێكی دیاریكراو یان ئایدیۆلۆژیایەكی دیاریكراو بسەپێنێت، ئەوا دۆخێكی نائاسایشی دروست دەكات.\nهەروەها بۆزان گرنگی بە ڕەوایەتیی سیستەمە سیاسییەكان دەدات و بڕوای وایە ناڕەوایەتیی ئەم سیستەمە سیاسییانە، دەبێتە مایەی پشێوی و نائارامی لە كۆمەڵگه‌دا. بۆزان هەروەها لەسەر ئاستی دەرەوەیش، پێی وایە كە جۆری سیستەم و ئەو سیاسەتە توندوتیژەی كە لە ناوخۆ دەیگرێتەبەر، وا دەكات كە لەسەر ئاستی دەرەوەیش تووشی قەیران ببێت، كە هەندێك جار وا دەكات دەوڵەتانی تر لەسەر ئاستی هەرێمی و نێونەتەوەیی ئاسایشیان بكەوێتە مەترسییەوە. ئه‌و پێی وایە ئەو دەوڵەتانەی كە دەبنە هەڕەشە لەسەر ئاسایشی ناوخۆ، هەرێمی و نێونەتەوەیی، بە دەوڵەتی لاواز و شكستخواردوو ناسراون كە ئەمەیش دەره‌نجامی نەبوونی ڕەوایەتییە لە ناوخۆ و دەرەوە.\nئەقڵییەتی دواكەوتوو و ڕەگەزپەرستی نوخبەكانی زۆرینە( تەنیا لە ڕووی ژمارەوە!) لە دەوڵەتانی شكستخواردوو، هیچ كات ناتوانێت ئەوە قبووڵ بكات كە مافی یەكسان و تەنانەت مرۆڤبوون بداتە تاك و لایەن و ناسنامەكانی تر و هەوڵیش دەدات لەم ڕێگەیەوە ڕەوایەتی بداتە كردەوە و ڕەفتارە نادیموكراسییەكەی خۆی. لێرەوەیە كە ئەم سەركردەیە بە حەز و ویستی خۆی "ماف" پێناسە دەكات و بەم پێیەیش سامان و داهات دابەش دەكات و یاسا بریتییە لە ئارەزوو و حەزی حوكمڕان.\nلەبەر ئەوە پێویستیی یەكگوتاریی كورد، بۆ ڕووبەرووبوونەوەی مەترسی و هەڕەشەكان و پاراستنی "ئاسایشی بوونناسانە"ی كورد، زیاتر دەردەكەوێت. لە لایەكی ترەوە، هۆشداری و ئاگاداركردنەوەكانی بەڕێز سەرۆكی هەرێمی كوردستان لە ماوەی ڕابردوودا و هەڵوێستەكانی لە هەمبەر زیادەڕەوی و تاكڕەوەیی"نوری المالكی"دا، دەڕبری ئەو ڕاستییەن كە ئەگەر كورد یەكڕیز و یەكهەڵوێست و یەكگوتار بووبایە، ئەوە ئیمڕۆ تاكی كورد و تەنانەت عێراقییەكانیش لەژێر هەڕەشەی جەنگی خوێناویی تایفەگەریدا نەدەبوون.\nبۆیە، دەسەڵات و دەسەڵاتدارێك كە "نان" ( مووچە)ی هاووڵاتیانی بڕی و بوونی ژیانی و ماددیی مرۆڤ (بەتایبەت كورد)ی خستە ژێر هەڕەشەوە و وەكوو كارتێكی سیاسی بۆ چەسپاندنی دەسەڵات و هه‌ژموونی خۆی بەكاری هێنا، ئەوە هیچ كات نابێت چاوەڕوانی پەیڕەوكردنی سەروەریی یاسا و پاراستنی مافەكانی مرۆڤ و ناسنامە جیاوازه نەتەوەیی و مەزهەبی و ئایینییەكان و بەگشتی ڕێزگرتن لە پرەنسیپەكانی دیموكراسی و پێكەوەژیانی ئاشتییانەی لێ بكەین و، ئەگەر ئەم دۆخە نەگۆڕێت ئەوە بە دڵنیایییەوە تاكە ڕێگا، شكستخواردن و هەڵوەشانەوەی ئەو دەوڵەتەیە بۆ پاراستنی گیان و كەرامەتی مرۆڤەكان، به‌تایبه‌ت بۆ پاراستنی ئاسایش، گیان، مانه‌وه و ئاسایشی ناسنامه‌ییی كورد و كوردستانییه‌كان له چوارچێوه‌ی ده‌وڵه‌تی كوردستاندا.


زانکۆی ڕاپەڕین - زانکۆی ڕاپەڕین سیمپۆزیۆمێک دەربارەی دیجیتەڵ میدیای کوردی ئەنجامدەدات\nزانکۆی ڕاپەڕین سیمپۆزیۆمێک دەربارەی دیجیتەڵ میدیای کوردی ئەنجامدەدات\nبڵاوکراوەتەوە لە 11 کانونی یەکەم 2018 . سەردانەكان: 465\nئەمڕۆ سێشەممە (١١ .١٢. ٢٠١٨) ، بەڕێوەبەرایەتی ڕاگەیاندن لە سەرۆکایەتی زانکۆی راپەڕین و ڕێکخراوی چاودێریی میدیای کوردی بەئامادەبوونی پڕۆفیسۆری یاریدەدەر بەڕێز دكتۆر (موفق خالد ابراهیم) سەرۆكی زانكۆی راپەڕین، سیمپۆزیۆمێکی هاوبەشی بە ناونیشانی (دیجیتەڵ میدیای کوردی لە بەرفراوانکردنی ئازادی ڕادەربڕینەوە بۆ تیرۆری کەسایەتی) لە هۆڵی چالاکیەکانی زانکۆی ڕاپەڕین ئەنجامدا .\nلەدەستپێکی سیمپۆزیۆمەکەدا بەڕێز (د. دارا تۆفیق کاکەئەمین) یاریدەدەری سەرۆکی زانکۆ بۆکاروباری خوێندکاران وتەی سەرۆکایەتی زانکۆی ڕاپەڕینی پێشکەشکرد و دواتر بەڕێز (د. شوان ئادەم ئەیڤەس) سەرۆکی ڕێکخراوی چاودێریی میدیای کوردی وتەی ڕێکخراوەکەی پێشکەشکرد.\nپاشان پانێلی یەکەم لەلایەن (م. ئارام قادر) مامۆستا لە بەشی فەلسەفەی زانکۆی راپەڕین بە ناونیشانی (گرفت و گەشەی دیجیتەڵ میدیای کوردی) بەڕێوەبرا، كە تیایدا چوار بابەت پێشکەشکران، لەلایەن د. شێرکۆ جەبار بابەتێکی بەناو نیشانی (بەکارهێنانی سۆشیاڵ میدیا و ڕەنگدانەوەی بەها کۆمەڵایەتیەکان) پێشکەشکرد، دواتر مامۆستا ئیسماعیل عوسمان لە بابەتەکەیدا باسی لە (دروستکردنی شوناس لەڕێی بڵاوکردنەوەی وێنەی سێڵفی لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکاندا) کرد، هەروەها مامۆستا سەنگەر ڕەسوڵ باسی لە (پێشێلکردنی تایبەتمەندیەکانی مرۆڤ لەدیجیتەڵ میدیادا) كرد، دواتریش د. یەحیا ریشاوی بابەتێکی بە ناونیشانی (بەرپرسیارێتی مامەڵەکردنی پیشەیی لەتۆڕە کۆمەڵایەتیەکاندا) پێشکەشکرد.\nپانێلی دووەمی سیمپۆزیۆمەكە لەلایەن (م. بەناز حمەڕەشید) مامۆستا لەبەشی ڕاگەیاندنی زانکۆی سلێمانی بە ناونیسانی (ئاسۆکانی بەردەم دیجیتەڵ میدیای کوردی) بەڕێوەبرا، كە تیایدا د. ئاراز ڕەمەزان بابەتێکی بەناونیشانی (دیجیتەڵ میدیای کوردی و کۆتایی ژیانی تایبەتی کەسەکان) پێشکەشکرد، دواتر مامۆستا ئەرکان ڕەئوف لە بابەتەکەیدا باسی لە (فەیک نیوز لە دیجیتەڵ میدیای کوردییدا) کرد، هەروەك مامۆستا کامیل عومەر باسی لە (ڕۆڵی فەیسبوک لە پەرەپێدانی پەیوەندیە کۆمەڵایەتیەکاندا) کرد و دواتریش مامۆستا ڕێباز مەلا بابەتێکی بەناونیشانی (ئاڵنگارییە تەکنیکیەکانی بەردەم دیجیتاڵ میدیای کوردی) پێشکەشکرد.\nلەکۆتایی سیمپۆزیۆمەکەشدا ئامادەبوانی سیمپۆزیۆمەکە پرسیارو ڕاو سەرنجەکانیان خستەروو گفتوگۆیان لەسەرکرا و بڕوانامەی تایبەت بەبەشداربوانی سیمپۆزیۆمەکە بەخشرا.


17/01/2021 3245 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nلەگەڵ ئەوەی بەشێکی زۆری کەمینەی ئیگۆر لەچین تورکیایان وەک پەناگەیەکی ئارام و پشتیوانیکەری دۆزەکەیان هەژمار دەکەن، بەڵام لەمساڵانەی دواییدا تورکیا خەریکی نزیکبوونەوە بووە لە چین، بەشێوەیەک هێزە بەرهەڵستکارەکانی تورکیا رەجەب تەییب ئەردۆغانی سەرۆکی تورکیا بەوە تۆمەتبار دەکەن کە بەرانبەر بە دەستکەوتنی ڤاکسینی چینی تایبەت بە ڤایرسی کۆڕۆنا، رازی بووە مسوڵمانە ئیگۆرەکان رادەستی ئەو وڵاتە بکاتەوە.\nتۆمەتبارکردنی حکوومەتەکەی داد و گەشەپێدان کاتێک بوو کە تێبینی کرا گەیشتنی ڤاکسینی "سینۆڤاک"ی چینی بۆ تورکیا زیاتر لە سێ هەفتە دواکەوت، کە ئەوەش هاوکات بوو لەگەڵ جوڵەیەکی کتوپڕی چین لەپێناو پەسەندکردنی ڕێککەوتنی ئاڵوگۆڕکردنی داوکراوان لەگەڵ ئەنقەرە کە لە ساڵی ٢٠١٧ وە واژۆی لەسەر کراوە.\nبەگوێرەی پێگەی "مۆنیتۆر" تورکیا پلانی وەها بوو لە ١١ی دیسەمبەری رابردوو هاوڵاتیانی بە ڤاکسینی دژە کۆڕۆنای چینی بکوتێت، بەڵام پێکوتەکان تاوەکو ٣٠ هەمان مانگ نەگەیشتنە تورکیا، هەروەک پێگەی "بیزنس ئینسایدەر" باسی لەوە کردووە کە درەنگ گەیشتنی ڤاکسینەکان پاڵی بە ئۆپۆزیسیۆنی تورکیاوە ناوە ترسی ئەوە پیشان بدەن کە رەنگە چین گوشاری لە پارتی دادو گەشەپێدانی دەسەڵاتداری تورکیا کردبێت کە لەپێناو دەستکەوتنی پێکوتەی دژە کۆڕۆنا دەبێت ڕێککەوتننامەی ئاڵوگۆڕی داواکراوان پەسەند بکات.\nلای خۆیەوە چین لە ٢٧ ی دیسەمبەری رابردوو رایگەیاند کە ڕێککەوتننامەی رادەستکردنی داواکراوانی لەگەڵ تورکیا پەسەند کردووە، کەبەپێی ئەوە تورکیا دەبێت هەر کەسێک رادەستی چین بکاتەوە کە لەلایەن چینەوە تۆمەتێکی تاوانکاری ئاراستەکرابێت و چین داوای بکاتەوە، بەڵام هێشتا تورکیا ڕێککەوتنەکەی پەسەند نەکردووە و بەپێی میدیای تورکیا پێشبینی دەکرێت لە ٢٦ی ئەم مانگە لەپەڕلەمان گفتوگۆی لەبارەوە بکرێت.\nلەوبارەیەوە لوتفی تورکان جێگری سەرۆکی پارتی چاکەی تورکیا، حکوومەتی تورکیای تۆمەتبارکردووە بەوەی لەپێناو دەستکەوتنی ڤاکسینی کۆڕۆنا، ڕێککەوتنی لەگەڵ چین واژۆ کردووە کەبەپێی ئەوە ئیگۆرە مسوڵمانەکان رادەستی چین دەکاتەوە.\nلەبەرانبەر ئەو تۆمەتانەدا مەولوود چاویش ئۆغڵوی وەزیری دەرەوەی تورکیا رایگەیاند کە راستە چین بەفەرمی داوای رادەستکردنەوەی ئیگۆرەکانی لێکردوون، بەڵام ئەوان رەتیان کردۆتەوە ئەو کارە بکەن، هەروەک چۆن رەتیکردەوە دەستکەوتنی ڤاکسینی چینی بەرانبەر بە پەسەندکردنی ڕێککەوتننامەی ئاڵوگۆڕی داواکراوان بێت.\nسەرچاوەیەکیش لە وەزارەتی دەرەوەی تورکیا بە رادیۆی دەنگی ئەمەریکای وتووە کە زۆر هەڵەیە پەسەندکردنی ڕێککەوتننامەی ئاڵوگۆڕکردنی داواکراوان لەگەڵ چین بە رادەستکردنی ئیگۆرە تورکەکان ببەسترێتەوە.\nلەگەڵ ئەوەی تورکیا لەنێوان ساڵانی ٢٠٠٩ تا ٢٠١٥ بەشێوەیەکی ئاشکرا پشتیوانی لە ئیگۆرەکان دەکرد و لە وڵاتەکەی پێشوازی لێدەکردن، بەڵام لەو ساڵە بەدواوە گۆڕانکاری زۆر بەسەر سیاسەتەکانی تورکیادا هاتووە، بەشێوەیەک لە تەمموزی ساڵی ٢٠١٩ تورکیا ئامادە نەبوو واژۆ لەسەر بەیاننامەی ئەنجوومەنی مافی مرۆڤی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان بکات کە لەسەر پێشێلکردن و دەستگیرکردنی زۆرەملێیانە و بەکۆمەڵی ئیگۆرەکان رەخنەی لە چین گرتبوو.\nهەروەک لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٠ پارتی دادو گەشەپێدان هەوڵی پارتە ئۆپۆزیسیۆنەکانی تورکیای شکستپێهێنا بۆ درووستکردنی لیژنەیەکی پەرلەمانی بەئامانجی لێکۆڵینەوەکردن لەو پێشێلکاریانەی لە هەرێمی شینگجیناگ دەرحەق بە ئیگۆرەکان دەکرێن.\nلەمدواییەشدا راپۆرتە هەواڵییەکان حکوومەتی تورکیایان تۆمەتبار کرد بەوەی چەندین کەسی ئیگۆری نیشتەجێی تورکیایان لەڕێگای دەوڵەتی سێیەمەوە رادەستی چین کردۆتەوە.


لوقمان مستەفا: لە دەم دەرچوون ( زلة لسان ). – WTARIKURD\nھەڵبەتە ھونەری ئاخاوتن یا وتاردان (خطابة ) یه‌كێكه له‌و هونه‌رانه‌ی كه پێویسته‌كا هه‌موو كه‌سێك بیزانێت بۆ گه‌یاندنی ئه‌و ئامانج و مه‌به‌ستانه‌ی هه‌یه‌تی به كه‌سی گوێگر و بینه‌ر لە ڕێگه‌ی_هونه‌ری_وتاردانەوە_ده‌توانیت_ئه‌و په‌یامه‌ی كه له ناختدایه و له بیركردنه‌وه‌تدایە بیگه‌یه‌نیت به به‌رامبه‌ره‌كه‌ت. دەبێت برواو متمانەو سەلیقەی تەواوت بەخۆت بێت لە کاتی وتارداندا بۆ ئەوەی نەکەویتە ھەڵەوە.\nھەرچەندە ھەڵەی ئاخاوتنی کەسی ئاسایی جیاوازە لە گەڵ کەسانی سیاسیدا، چونکە مەترسی نیە بۆ سەر کۆمەڵگا، بەڵام بە پێچەوانەوە ھەڵەی ئەخاوتنی کەسی سیاسی بە تایبەتی سەرۆک یا فەرماندە یا کەسی یەکەمی حیزبێ یا رێکخراوێک، بەراستی مەترسی ھەمەلایەنە دروست دەکات لەسەر کۆمەڵگا، زۆرجار ئەو تەتەڵە زمانیە سەردەکێشێت بۆ جەنگێکی خوێناوی.\nبۆ یە دەگوترێ وتاربێژە مەزنەکان لە دایک نابن، بەڵکو زۆربەیان پێویستیان بە ڕاهێنان و بەرەوپێشەوەبردنی توانایی هونەری وتاربێژیە. لە بەناوبانگترین وتارىبێژەکان ئەبراهەم لینکۆڵین، مارتین لۆثەر کینگ و ئەدۆڵف هیتلەر. وتارەکانیان پەیامی مەزنی دەگەیاند بە گوێگران. بەڵام لەھەمان کاتدا بێ ھەڵەوکەم و کوڕیش نە بوون.\nھەندێک لەو سەرکردەو کەسە بەناوبانگانە کەتوشی شڵەژانی دەرونی دەھاتن، دەبوونە مەترسی بۆسەر ژیانی ھاوولاتیانی ووڵاتەکەیان، زۆرجار ژیانی خۆیان دەکەوتە مەترسیەوەو بە مردنیان کۆتایی دەھات. نمونەی:\n– جۆرج بوشی کوڕ.. هەر لەدوای روداوە مێژووییەکەی یانزەی سێپتەمبەرەوە،ئەگەر بیرتان بێتەوە، جۆرج بوشی کوڕ لە لێدوانێکیدا بۆ ڕای گشتی وهاوڵاتیان ئەمریکا بەڕاشکاوی ووتی: ئەم شەڕە (شەڕی شارستانیەتیەکانە)واتە (حرب الحضارات) تەنها ووتنی ئەم ووشەیە زۆر لەسەر خودی سەرۆک ووڵاتە یەکگتوەکانی ئەمەریکا کەوت،لە پاش سەرکۆنەکردنی لەلایەن کۆنگرێس وئەنجومەنی پیران ووڵاتانی عەرەبی وئیسلامی و ڕکابەرەکانی، هەرزوو پەشیمان بۆوەو ووتی ببورن هیچ نیەتێکی سیاسی و ئاینیم نەبوە،بەڵکو تەنها زمان گەستنێک بو(زلةلیسان)بەڵام نەیتوانی دۆست و نەیارەکانی قەناعەت پێبێنێت وهەتا لاچونیشی لەسەردەسەڵات،وەک لەکەیەک دەدرا بەڕویا.\n– صدام حسین.. لەکۆتایی ساڵانی هەشتاکاندا بوو، تازەجەنگی(عێراق، ئێران )کۆتایی هاتبوو لەسەردانێکیدا بۆ زانکۆی تەکنەلۆژیای بغداد، هەروەک پیشەی ئاسایی خۆی لەپێش چاوی رای گشتی جیهان و چاوترساندنی نەیارەکانی ویستی کەشوفش بکات، ئەویش بەبەرزکردنەوەی دوو پارچە ئامێری بچوک بۆ بەدەستەکانی زۆر بە فیزەوە ووتی ئەم چەکە کە پێشتر هاوردەمان دەکرد، بەڵام ئێستا عێراقیەکان بەدەستی خۆیان دروستی دەکەن، لەگەڵ ئەوەی هەرەشەیەک بو بۆ سەر کۆمەڵگای نێودەوڵەتی لەهەمانکاتیشدا بێ منەتی پێشاندا بەرانبەر بە دونیا، ئەوەبو کۆمەڵگای نێودەوڵەتی و لەسەروی هەموشیانەوە ئەمەریکای دوڕدۆنگ کرد،کاتێک کەتوشی کێشەی قورسی دارایی دوای جەنگ بۆیەوە،کەس هاوکاریی نەکرد،کاتێک هەستی بەهەڵەکەی خۆی کرد،کارلەکارترازابو هیچ پەشیمانیەک دادینەدا.!\n– معمرقەزافی.. سەرۆکی لیبیا،کاتێک لەلایەن میللەتەکەیەوە دەنگی ناڕەزایی لەبەرانبەری بەرزبۆوە، بەمەبەستی چاکسازی و گۆڕانکاری لەدەسەڵات، بەڵام وەڵامی قەزافی بۆ میللەتەکەی، هەڕەشەو کوشتن و بڕین بو.!\nلەکۆتایی دەسەڵاتەکەیدا کە لەلایەن جەماوەری ڕاپەڕیوی وڵاتەکەیەوە دەستگیرکرا پەشیمان بو داوایی بەزەیی دەکرد.! بەڵام پەشیمانی هیچ دادی نەدا.!\n– شاعیرو سەرکردە ڕیلایڤ.. كه رۆلێكی به‌رچاوی هه‌بوو له ڕیكخستنی هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ی سوپا له پو‌تر‌سبۆرگ له 14 دیسه‌مبه‌ری 1825 دا له ڕۆژی جێبه‌جێ كردنی سزاكه‌ی په‌تی خنكاندیان كرده مڵ و كورسیه‌كه‌ی ژێر پێیان ڕاكێشا، به‌لام له‌به‌ر قه‌له‌وی و قوڕسی كێشه‌كه‌ی په‌تی سێداره‌كه‌ی پچڕا و ڕیلایڤ ڕمبه‌ی له زه‌وی وه‌هێنا بێگومان (ڕوداوی له‌م جۆره وه‌كو نیشانه‌ی به‌زه‌یی خواوه‌ند پێناسه ده‌كرا كه ده‌بوو به‌پێی عورف و نه‌ریت ببه‌خشرێت) له‌وكاته‌دا ڕیلایڤ هه‌ستاوه سه‌ر پێی و هه‌ستی كرد سه‌رو ملی تێك نه‌شكاوه خێرا ڕۆی له حه‌شامه‌ته‌كرد و هاواری كرد ده‌بینن له‌روسیادا ناتوانن هیچ شتێكی باش و ڕێكو پێك دروست بكه‌ن ته‌نانه‌ت په‌تی سێداره‌ش.\nیه‌كسه‌ر نامه‌به‌ر به‌ره‌و كۆشكی زستانه‌ی تزار ڕۆیشت و هه‌واڵی به‌سه‌رهاته‌كه‌ی بۆ باس كرد .. تزار هه‌رچه‌ند زۆر توڕه‌و نیگاران بو له ڕاپه‌ڕینه‌كه‌یان، له‌و كاته‌ی خه‌ریكی ئیمزاكردنی بڕیاری لێ بوردنی بو له نامه‌به‌ره‌كه‌ی پرسی:\nهه‌لوێستی ئه‌و پیاوه چی بوو كاتێ كه موعجیزه‌كه ڕویدا؟ نامه‌به‌ر كتومت ووته‌كه‌ی ڕیلایڤی بۆ گێراوه كه ووتبوی له ڕوسیا ته‌نانه‌ت ناتوانن په‌تێش دروست بكه‌ن، نیكۆلاس ووتی زۆر باشه با ئێمه پیچه‌وانه‌كه‌ی بسه‌لمێنین و نامه‌ی لێبوردنه‌كه‌ی پچر پچڕ كرد ووتی: بڕۆن چۆنی ویستوه په‌تێكی وای بۆ دروست بكه‌ن، ڕۆژی پاشتر بردیانه به‌ر په‌تی سێداره‌و به په‌تێكی ئه‌ستور هه‌لیان واسی.! پەشیمانی دادی نەدا.\nبەڵێ ئەم نمونانە مشتێبوون لە خەروارێ، بێگومان زۆر جار سەرکردە سیاسیەکان لەکاتی وتاردانیاندا دەکەونە هەڵەی کوشندەوە، خۆیان و گەل نیشتیمانەکەشیان دەخەنە مەترسیەوە.\nپاشان ھەر دوای وتارەکە کاتێ کە هەست بەهەڵەکانی خۆیان دەکەن و دەکەونەبەر تانە و تەشەنەی ڕایگشتی و بەتایبەتی جەماوەرەکەیان، پاشان هیچ پەشیمانیەک دادیان نادات و لەبری ئەوەی داوای لێبوردن بکەن و دەست لە کار بکێشنەوە، دەڵێن..نەیارەکانم وتەکانم بەهەڵەلێک دەدەنەوە.!\nیاخود دەڵێن.. مەبەستی من ئەوەنەبوە.! عەرەب گوتەنی (المعنی فی القلب الشاعر). نوێترین گوزارشتی کوردیش کە لە ئێستادا سۆشیال میدیای پێوە سەرقاڵە دەڵێت وامزانی ڕادیۆ بوو.!


ئەبوبەکر جاف : ئـەکتوێل / ڤێرتوێل لای دولوز . – WtariKurd\nئەبوبەکر جاف : ئـەکتوێل / ڤێرتوێل لای دولوز .\n– Posted on 2015-07-09بابەتی: فەلسەفە\nلە پێناو ژیانێکی ئـیماناس و ئـیماناسی ژیاندا\nکۆمەڵێک کاتیگۆری ئـۆنتۆلۆژین ، ئـەکتوێل دۆخی شتە ماتریالییەکان و ئـامادەبوونیانە ، ھەرچی ڤێرتوێلە ڕووداوی نا ماتریالی و مەجازی و نا بەرجەستەبووە ، ڕابوردوو ، ئـیدیالی . ئـاڵووێرو ئـاڵوگۆریان تەرجومەکردنی دینامیکی ئـەوەیە ، کە دێت و بەڕێوەیە ، دینامیکی ئـایندە وەک تەفازولی و داھێنان و خولقاندن .\nڤێرتوێلی بنەمای بوونی شتەکانە ، دابەش نابێت بەسەرخۆیدا ، بوون دووجارو چەندجار ناکات بەڵکو یەکانەیی / فرەیی بوون لەمس دەکات بێئـەوەی پەنابەرێتە ھیچ جۆرێک لە ترانسێندێنتالی و موتەعالیبوون بەھەر ڕوەیەک لە ڕووەکان . ڤێرتوێل لە ھەناوی خۆیدا پارێزگاری لە ئـیماناسی خۆی دەکات . ڤێرتوێلی ئـەکتویلیزەبوونە بێئـەوەی لە جوڵەی بە ئـەکتوێلبوونی داببڕێت و تووشی ترازان بێت ئـەمەش لە میانەو لە ڕێگەی خولقاندنی جیاوازییەکان و تایبەتمەندییەکان .\nکۆمەڵێک جیاوازی وەھا کە ھێنری برگسۆن وای دەبینێت لە ئـیدیادا ، لە ئـەکتویلدا بوونی ھەیەو دامەزراوە . ڤێرتوێل ڕیالبوون و واقعیبوونی خۆی لە ڕەگەزە پێکھێنەرەکانی ئـیدیا یان واقعەوە وەردەگرێت ، وەک چۆن لە ڕێگەی پەیوەندییە تەفازولی و ئـەو دابەشبوون و دابەشکارییەی کە لە گەڵ پنتەکاندا وێک دێتەوە وەردەگرێت .\nدولوز ئـاگادارمان دەکاتەوە لە مەترسی تێکەڵکردن و تێکەڵبوونی مومکین و ڤێرتوێل . لەو کاتەی مومکین لەگەڵ واقع دژ دەکەوێتەوە ، ئـەمە لە کاتێکدا ڤێرتوێل دژ بەواقع نیە بەڵکو تەحقیقبوونێتی . کاتێک شتێک مومکینە ، ئـەمە واتای ئـەوەی ئـێمە جیابوونەوەو دابڕانێک لە نێوان وێناکردنی ئـەو شتەو تەحقیقبوونی دروست دەکەین . کاتێک دەڵێین بوون دوو ماناو ئـاستی ھەیە : بوونێکی مومکین و بوونێکی واقعی ، ئـەو کات لە یەکانەیی بوون دەردەچین ” L’univocacité de l’être “. چەمکی مومکین دەمانخاتە ناو جیھان و دونیای ئـەسڵ و نوسخەوە ، جیھانی ئـۆریجن و کۆپییەکانەوە ، دونیای ئـاوێنە تیشکدەرەوەکان و ئـاوێنە پێچەوانەکەرەوەکان ، دونیای سیمیلاکر ، بەمشێوەیە چەمکی : مومکین / واقع چ ، چەمکێکی ئـەفلاتونییە . چونکە ئـەفلاتوون بنەمای وێناکردنی خۆی لە سور نوسخەو کۆپی ئـیدیاکان بیناکردبوو . بەڵام چەمکی ڤێرتوێل بە پێچەوانەی ئـەمەوە ئـەکتویالیزەبوونە لەناو ئـەوەی ، کە ھەیە و دەبێت ، وەک تواناو ھێزو کارامەیی و لێھاتوویی ئـیماناس دەردەکەوێت دوور لە ھەر وێکچواندنێک بە ئـەسڵ و وێناکردنێکی پێشوەختە .\nڤێرتوێل ھەمیشە لە ڕێگەی جیاوازی و فرەییەوە ، لە ڕێگەی خولقاندنەوە ئـەکتویالیزە دەبێت . کاتێک ئـەکتوێلیزە دەبێت ھەموو ئـینتیماو لایەنگیریی و ھۆگریی و پەیوەستبوونێک بۆ شوناسی یەکەمین و بنەماو بنچینەی یەکەمین لە خۆی دوور دەخاتەوە . ڤێرتویلبوون بڵاوبوونەوەو فراوانبوون و واڵابوونی بوونە لە ھەناوی ئـیماناسدا . بە شێوەیەک بوون جیاوازی خودی بەرھەم دێنێت و دەریدەخات . لەسور سەتح و ڕووتەخت بە مەبەستی پێدانی مانا ، ئـەمەش بە واتای ئـەکتوییالیزەکردن و خولقاندن وەک پرۆسەیەکی خولقاندنی ڕاستەقینەو حەقیقی .\nڤێرتوێل دوچێتە ناو چ کایەیەکەوە ؟ چۆن دولوز ڤئـرتوێل لە ھەرکەمووکورتی و نوقستانییەک ڕزگار دەکات ؟ دەتوانین بڵێین کە ، کایەی ڤێرتوێل و گریمانەیی جۆراوجۆریی و فرەیی نیشان دەدات ، فرەیی و جۆراوجۆرییەک کە ، تایبەتمەندی بوون دەردەخات و کەشفی دەکات ، تایبەتمەندی : جیاوازی . ڤێرتوێل لە ناو فەزای ئـیمانانسدا . چونکە ئـیماناس لێرەدا وەک وەک جۆراوجۆری لێی تێدەگەین و فەھم دەکرێت . فرەییەکی گەڕاوە ، یان بلێین فرەییەک کە ، دەگەڕێتەوە . ئـەوەی کە بە ھەمیشەیی و بەردەوامی دەگەڕێتەوە جیاوازی و فرەیی و جۆراوجۆرییە . بۆ تێگەیشتن لە ڤێرتوێل ، دەبێت وەک مەسار و ڕەوەندێک تەماشای بکەین .\nڤێرتوێل پرۆسیسیوسێکی بە ئـەکتوێیالیزەکردنە ، لێرەشەوە دەبێت ئـاگامان لەوە بێت خەیاڵمان بۆ ئـەوە نەچێت کە پەیوەندی نێوان ڤێرتوێل و پرۆشەی ئـەکتوالیزاسیۆن پەیوەندییەکی دژبەیەک و دژایەتی و بەرھەڵستکاری بێت ، ھەردوکیان واقعی و ڕیالین . لە لایەکەوە دەبێت ئـاکاداری ئـەوە بین کە بوون لە پرۆسیسوسی خۆیداو لە تەحقیقکردنی بۆ ئـەکتوێل ڕووبەڕووی چ دەبێتەوە ، لە لایەکی دیکەوە ، ئـەم مەسارو پرۆسیسیوس و ڕێچکەیە داننان و ئـیعترافکردن نییە بە سروشتی مومکینبوون و ئـیمکانی دیارینەکراو و سنوربەندنەبوو . پێویستە بەوشێوەیە بیر لە ڤێرتوێل بکەینەوە کە ، شتێکی دیاریکراوە بە ڕەھایی . بۆ نمونەی ئـەمەش دولوز پرسە ماتماتیکییەکانی بە نمونە وەرگرتووە . کێشە ماتماتیکییەکانی بە نموونە وەرگرتووە . ڤئـرتوێل لە سروشتی کێشەیەو ئـەکتوێل لە سروشتی چارەسەرو وەڵام . دولوز نمونەیەکی دیکەی وەرگرتووە ئـەویش ژیانی ئـۆرگانییە . ھێلکەدان لە پاش پیتاندن و پیتانی دەبێتە دووبەش و لە ڕێگەی ئـەم بەشبوونەوە فەاوان و گەورەو زۆر دەبێت ، بەرھەمھاتووی ھاوسەنگی ھەردووبەشکە . لە ناو ئـەم پرۆسیسیوسەشدا ژیان بەرھەم دێت وەک پێکھاتن و شئـڕبوونەوەو گەشەکردن لە ناو کرۆمۆسۆمات و ژینەکاندا ، وەک چۆن پانتایی ئـازادو چینبەندی و لادانی لۆکاڵی و ئـاراستەگەری لە ناو گروپەکانی ژینات و کرۆمۆسمۆکاندا ڕوودەدات .\nھەموو ئـەمانە گوزارشتن لە پرۆسیسوسی ئـەکتوێلیزەبوون لە ھەناوی کات و شوێنی تایبەت بەم ئـەکتوێلبوونە . ئـەم پرۆسیسیوسە ھەڵدەسێت بە ڕێکخستنی گەورەو بەرھەمھێنانی تایبەتمەندی ئـۆرگانی و جۆرێکی تایبەت لە ژیان کە ، ژیانی جۆرو ڕەگەزەکانن . لە ڕێکەی پرۆسیسیوسی خولقاندنەوە ڤێرتوێل دەگۆڕێت بۆ ئـەکتوێل . بەمشێوەیە لای دولوز ھەمووی ھێلکەدانێکە . بەمشێوەیە لە گەڕانەوە یان دووبارەبوونەوە تێدەگەین لە ناو ئـەم پرۆسیسیوسەدا ، ئـامادەیی لە جۆراوجۆری و فرەیی و ھەمەجۆری ڕەگەزەکان و جیاوازییەکان و یەکتربڕینەکان و بەرکەوتنەکان . زنجیربەندی ئـەکتویالیزاسیۆن یەکتر دەبڕن وەک گوزارشتێک لە یەکتربڕینی کێشەو مەسەلە فکری و فەلسەفییەکان ، واتە کێشە واقعییەکان .\nلە لایەکی دیکەوە و بە تایبەت لە سەر ئـاستی ئـەو شتەی ڤێرتوێل پێکی دێنێت و دایدەمەزرێنێت ، وێنەی یەکتربڕینەکان و ئـەو پرۆسێسیوسەی پێدا دەڕوات وای لێدەکات لەناو ئـەڵقە یان خولاوێدا بێت ، ھەر ئـەمەشە وامان لێدەکات بتوانین وێنای جوڵەی ڤێرتوێلی بکەین لەسەر ڕوتەختێک کە شوێنکەوتەی ئـەکتوێلە .\nڤێرتوێل بنەماو بنچینەیە بۆ شتەکان بەڵام لە دەرەوەی خودی خۆی نییە . لێرەوە ئـەگەر بگەین بەو دەرئـەنجامەی : ئـەگەر بوونی ئـەکتوێل بریتییە لە ئـەکتوالیزاسیۆن ، ئـەگەر بە ئـەکتوێلبوون و ئـەکتوالیزاسیۆن پرۆسێسیوسێکی ڤێرتوێلییە ، ئـەو دولوز دەگات بەوەی کە : ڤێرتوێلی پێویستە وەک بەشێکی جیانەکراوە لە شتە واقعییەکان دیاری بکرێت و ببینرێت ، وەک ئـەوەی شتەکان یەکێک لە پارچەو بەشەکانی لە ڤئـرتوێلدا بێت . دولوز لەو بڕوایەدایە ھەموو شتێک لە بوونیدا دوو ئـاست و دووجایە ، دووبەش کە لێک ناچن : یەکەمیان وێنەیەکی ڤێرتوێلی و دووەمیان وێنەیەکی ئـەکتوێلی . ئـەوەی وامان لێدەکات بە باشی لە دولوز تێبگەین ، ئـەوەیە کە ، ھەموو بوونێک ، ھەموو شتێک ، سیمیولاکرە ، ھەموو بوون نوسخەیە .\n3-Différence et répétition,1968\n5-Logique du sens,1969\n6-Qu’est-ce que la Philosophie,1991


دوو كۆمپانیای بیانی سكاڵا لەسەر كۆڕەك تۆماردەكەن\nسیروان بارزانی 75%ی پشكەكانی كۆمپانیای كۆڕەك بۆ پەیوەندییە تەلەفۆنییەكان دەكڕێتەوە، دوو كۆمپانیای فەرەنسی‌و كوەیتی لە دادگا سكاڵا لە كۆڕەك دەكەن‌و داوای قەرەبوو دەكەن.\nبەپێی بەڵگەنامەیەك كە سایتی (بلۆمبێرگ) بڵاویكردوەتەوە، دەستەی پەیوەندییەكان‌و راگەیاندنی عێراق، كۆمپانیای "ئۆرانج"ی فەرەنسی لە پشكدارێتی كۆمپانیای "كۆڕەك" كردوەتە دەرەوە‌و پشكەكانی بەخشیوە بە چەند وەبەرهێنێكی لۆكاڵی.\nبلومبێرگ باسلەوەدەكات، دەستەی پەیوەندییەكان‌و راگەیاندنی عێراق فەرمانێكی ئیداری دەركردووە بۆ حەواڵەكردنی رێژەی 44%ی پشكی كۆمپانیای "ئۆرانج" كە بە هاوبەشی لەگەڵ كۆمپانیای "ئەجیلیتی" كوەیتی لەناو كۆمپانیای كۆڕەك هەیەتی.\nفەرمانەكەی دەستەی پەیوەندییەكانی عێراق، خاوەندارێتی پشكی كۆمپانیای "ئۆرانج"ی فەرەنسی گواستوەتەوە بۆسەر سێ وەبەرهێنی ناوخۆیی لە هەرێمی كوردستان كە یەكێكیان (سیروان بارزانی) برازای مەسعود بارزانی سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستانە.\nبەپێی قسەی سەرچاوەكە، هەرێمی كوردستان فەرمانەكەی دەستەی راگەیاندنی عێراقی جێبەجێكردووە‌و خاوەندارێتی پشكەكەی گواستوەتەوە بۆسەر پشكی وەبەرهێنەرە ناوخۆییەكان.\nبە سەندنەوەی پشكی كۆمپانیا فەرەنسییەكە، ئێستا رێژەی 75%ی كۆمپانیای كۆڕەك بە تەنیا پشكی سیروان بارزانییە.\nساڵی 2011 هەردوو كۆمپانیای "ئۆرانج"و "ئەجیلیتی" لەڕێگەی وەبەرهێنانی بڕی (810 ملیۆن) دۆلارەوە، پشكێكیان لە كۆمپانیای كۆڕەك كڕی، بەڵام دەستەی پەیوەندییەكان‌و راگەیاندنی عێراق ساڵی 2014 رایگەیاند، ئەو گرێبەستە بۆ كڕینی پشكەكەی كۆڕەك هەڵوەشاوەتەوە، چونكە كۆمپانیا فەرەنسی‌و كوەیتییەكە پابەند نەبوون بە بەڵێنەكانیان بۆ دروستكردنی تونێل‌و دانانی تۆڕەكان.


ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی داوا دەکات وڵاتانی جیهان بەردەوام بن لە بەکارهێنانی ڤاکسینی ئەسترازێنێکا دژ بە ڤایرۆسی کۆرۆنا، جەختیشدەکاتەوە، پسپۆڕەکانی بەردەوام دەبن لە هەڵسەنگاندنی سەلامەتیی ئەو پێکوتەیە، سودەکانی ڤاکسینەکە زۆر زیاترە لە مەترسییەکانی.\nبەگوێرەی هەواڵێکی میدیا جیهانییەکان (18ی ئازاری 2021) کە "ناس کورد" بە دواداچوونی بۆ کردووە، ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی ڕایگەیاند، کە پسپۆڕەکانی هێشتا پێداچوونەوە بە داتاکانی سەلامەتی ڤاکسینی ئەسترازنیکا دەکەن، دوای بڵاوبوونەوەی ترس لە توشبوون بەجەڵتەی خوێن، بەڵام داوا دەکەن بەرنامەی کوتان بەو ڤاکسینە بەردەوامی هەبێت لە وڵاتانی جیهاندا.\nڕێکخراوە جیهانییەکە ئەوەشی خستووەتە ڕوو "لیژنەی ڕاوێژکاریی جیهانی تایبەت بە سەلامەتی ڤاکسینەکان بەوردی هەڵسەنگاندن بۆ پێکوتەکە دەکەن، بۆیە پێمانوایە سودەکانی ڤاکسینی ئەسترازێنێکا زۆر زیاترە لە مەترسیەکانی، بۆیە پێشنیاری بەردەوامبوونی هەڵمەتەکانی کوتان دەکەین".\nلای خۆیەوە سۆمەیە سوامیناتان، گەورە شارەزای ڕێکخراوەکە، پێشنیاری کردووە کە وڵاتان بەردەوام بن لە بەکارهێنانی ڤاکسینی ئەسترازێنێکا لە هەڵمەتەکانی کوتانی دژ بە کۆرۆنا.\nئەوە لە کاتێکدایە کە شارەزایانی کوتانی ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی ڕۆژى ( سێشەممە)ى رابردوو کۆبوونەوەیەکیان بۆ لێکۆڵینەوە لە سەلامەتی کوتانی کۆمپانیای ئەسترازێنیکای بەریتانی- سویدی سازکرد.\nڕاگەیەندراوەکەی ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی لە کاتێکدایە کە لە( 14 ی ئازاری2021) ئاژانسی"ڕۆیتەرز" بڵاویکردەوە، "بەرپرسانی تەندروستیی وڵاتی نەرویج ئەوەیان ئاشکراکردووە کە سێ کارمەندی تەندروستی وڵاتەکەیان دوای وەرگرتنی ڤاکسینی دژکۆرۆنا لە جۆری ئەسترازێنێکا توشی خوێنبەربوون وجەڵتەی خوێنبوون، کە ئەوەش وایکردووە داخڵی نەخوشخانە بن بۆ وەرگرتنی چارەسەر".\nئاماژەی بەوەشکرد "دەسەڵاتی تەندروستی ئەو وڵاتە بڕیاریداوە بەکارهێنانی ڤاکسینی ئەسترازێنێکا هەڵپەسێرێت لەگەڵ ژمارەیەک لە وڵاتانی ئەوروپا وجیهان ئەوەش بەهۆی نیگەرانیەکانی پەیوەست بەسەلامەتی ڤاکسینەکە وئەو کەسانەی کەئەو جۆرە کوتانە وەردەگرن".\nلای خۆیەوە سیگۆردهۆرتیمۆ، گەورە شارەزای ئاژانسی دەرمانی نەرویج، لەو باریەوە وتویەتی، "تائێستا ئەونەسەلمێنراوە کەئەوحاڵەتانەی ڕوویانداوە پەیوەندی بە بەکارهێنانی ڤاکسینەکەوەهەیە یان نا، هەرسێ حاڵەتەکە لەخوار تەمەنی 50 ساڵییەوەن".\nهاوکات کۆمپانیای ئەسترازێنێکا ئەوەی دوپاتکردووەتەوە کە داتاکانی سەلامەتی بۆ ڤاکسینەکەی ئاماژە بەوەدەکەن کەدوای دابەشکردنی زیاترلە 17 ملیۆن دانە لە کوتانە تائێستاهیچ نیشانەیەکی توشبوون بەوجۆرە نەخۆشییە لەوانەی کوتراون دەرنەکەوتووە، لەکاتی تاقیکردنەوە تەختییەکانی ڤاکسینەکەدا هیچ حاڵەتێکی لەوشێوەیە تۆمارنەکراوە".\nبەپێی دوایین ئامار زیاتر لە 120 ملیۆن کەس لە سەرتاسەری جیهاندا تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون، هاوکات کۆی گشتی گیانلەدەستدان بەو پەتایەگەیشتووەتە نزیکەی سێ ملیۆن کەس، لە مانگی 12ی ساڵی 2019وە یەکەم حاڵەتەکان لە چین ئاشکرابوون، دواتر لەسەرانسەری جیهاندا نەخۆشییەکە بڵاوبووەیەوە.\nڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی هۆشداری بە جیهان دەدات\n2021.03.06 - 23:19\nبایدن بانگهێشتنامەیەک بۆ 40 سەرکردەی جیهانی دەنێرێت\n2021.03.27 - 11:12\nهۆشدارییەک لە تەندروستى جیهانییەوە لەبارەى بڵاوبوونەوەى کۆرۆناوە\n2021.03.22 - 15:14\nلێدوانێکى جیاواز لە دارایى پەرلەمانەوە لەبارەى رێککەوتنى هەرێم و بەغدا\n2021.03.28 - 17:42\nعەشایەرى عەرەبى بەڵێنێکى فالح فەیاز لەبارەى (پەکەکە) ئاشکرا دەکات\n2021.03.28 - 17:04


پەنابەری لە ئەمەریكا ڕاستی و ژمارە\n01:19 - 09/06/2019\nپەنابەری لە ئەمەریكا ڕاستی و ژمارە\nبەرلەوەی وڵاتە یەكگرتوەكان وەك دەوڵەتێكی سەربەخۆبێت، شەپۆلی كۆچكردن بۆ ئەو ناوچەیە زۆر و زەوەندە بوون، بەڵام بە پێچەوانەی ئێستەوە ئەوانەی كە لەو سەردەمانەدا كۆچیان دەكرد خاوەن پارەو سامان و خاوەن پیشەكان بوون، بوونی ئەو هەموو عەقڵی بازرگانی و پیشەوەرە جیاوازانە بووە هۆی ئەوەی بە خێرایی گەشە بكات و بە گۆڕینەوەی ئەزموونەكان ئەوەندەی تر هەنگاوەكان خێراتر بكات. شەپۆلە سەرەتاییەكانی كۆچ لەبەریتانیاو ئەڵمانیاوە بوون و بە دوای ئەوانیش دا ئیرلەندا و پاشان بەشێوەیەكی گشتی ئەوروپای رۆژئاواو دواتریش ئەوروپای رۆژهەڵات و پاشان مەكسیكیەكان توانییان ئەمەریكا بكەنە ئەو ئەمەریكایەی لە ئێستەدا پێشەنگی زۆرینەی بوارەكانی ژیانە، هەموو كەسێك دەخوازێت وەك پەنابەریش بێت دەستی بگاتە ئەو وڵاتە و لەوێ بژی.\nسەنتەری توێژینەوەی –بیو- توێژینەوەیەكی وردو دوورو درێژی لەبارەی كۆچەریەكانی ویلایەتەیەكگرتوەكانی ئەمەریكاوە بڵاوكردوەتەوە كە ب پێی ئەو توێژینەوەیە چەند ویلایەتی ئەمەریكا زۆرینەی كۆچبەری دونیایان لە خۆ گرتووە.\nژمارەو داتاكانی ئەو سەنتەرە ئەمەریكیە باس لەوە دەكات زیاتر لە 40 ملیۆن لە ئەمەریكادا دەژین و لەوڵاتێكی دیكە لەدایك بوون، بە پێی ئەو ژمارەیە بێت دەكاتە پێنج یەكی هەموو كۆچبەركانی جیهان، بە پێی ئامارەكانی سەنتەری -بیو- رێژەی 76%ی ئەو كۆچبەرانە بە شێوەی یاسایی لەو وڵاتە ژیان بەسەر دەبەن، لەكاتێكدا نزیك لە چارەكێكیان بە شێوەی نایاسایی و قاچاخ لەو وڵاتەدا دەژین. هەر بە پێی راپۆرتەكەی بیو ئەمەریكا وڵاتێكە زۆرترین ڕەگەز و نەتەوەو ڕەنگە جیاوازەكانی تێدا دەژین، لەوانەیە زیادەڕۆیی نەگوترابێت ئەگەر بگوترێت كۆچبەرەكان لە هەموو جۆرو نەتەوەو وڵاتێكیان تێدایە.\nتا ساڵی 2017 كە دوایین ئامار كراوە ژمارەی ئەو بیانیانە لە ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمەریكا لە دایك بوون گەشتوەتە 44.4 ملێۆن كەس و بەو پێیەش رێژەی كۆچەریەكان 13.6%ی ڕێژەی دانیشتوانی هەموو ئەمەریكا پێك دێنن، ئەگەر ئەمەر بەراورد بكەین بە حەفتاكانی سەجەی ڕابوردوو دەبینین سێ بەرامبەر زیادی كردووە، بەڵام ئەگەر بەراوردی بكەین بە ساڵی 1890 ی زاینی ئەوا دەكرێت بگوترێت بەبەراورد بە ژمارەی دانیشتوانی ئەو ساتی ویلاتە یەكگرتوەكان كەمی كردووە لەبەر ئەوەی ژمارەی ئەو ساتی كۆچبەرەكان نزیكەی 9 ملێۆن كەس بوون.\nدۆخی یاسایی كۆچبەران:\nوەك لە پێشەوە باسكرا بە پێی ڕاپۆرتەكەی سەنتەری بیو سێ یەكی ئەو كۆچبەرانە بە شێوەی نایاسایی لەو وڵاتەدا دەژین، لەگەڵ ئەوەشدا ژمارەی داواكارییەكان بۆ بەفەرمی كردنی نیشتەجێبونی كۆچەریەكان زۆر زیادی كردووەو تەنها لە ساڵی 2018 دا 800 هەزار داواكاری كراوە.\nكۆچەریەكان لە كوێوەدێن؟\nمەكسیكیەكان زۆرترین خەڵكی كۆچبەری لە ڕەگەزە جیاوازەكان لە خۆگرتووە لە ساڵی 2017 دا زیاتر لە 11 ملێۆن كۆچبەری مەكسیكی لە ویلایەتە یەكگرتوەكان ژیاون و ئەوەش دەكاتە 25 % ی هەموو كۆچبەركانی تر كە ئەمەریكا دەژین.\nچین و هندستان دەكەونە پلەی دووەم لە ژمارەی كۆچبەرەكانیان كە دەكاتە 6% و فلیپینیەكانیش 5% و سلڤادۆریش 3% ن. ئەوە كە دەمێنێتەوە 27%ی كۆچبەرەكانە كە لە باشووری رۆژئاوای كیشوەری ئاسیاوە كۆچیان كردووەتە ئەو وڵاتە.\nناوچەكانی دیكەی دونیا رێژەی كەمتریان بەردەكەوێت.\nبە پێی توێژینەوەكان 13%ی كۆچبەرەكان لە كیشوەری ئەوروپاوە دەچنە ئەوروپاو 10% یان لەڕێگەی دەریای كاریبی و ئەمەریكای ناوەڕاست 8% و ئەمەریكای باشوور 7% و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست 4% و بیابانی گەورەی ئەفەریقاش 4%.\nژمارەی ئەو كۆچبەرانەی كە وەك پەنابەر داوایان پێشكەش كردووە تەنها لە ساڵی 2018 دا ژمارەیان گەشتۆتە 22 هەزار كۆچبەرو زۆرینەی ئەوانەش ئەو كۆچبەرانەن كە لە –كۆنگۆی دیموكراتی- باشووری ئەفەریقاو بە دوای ئەویشدا بۆرما –میانمار- و ئۆكرانیاو بۆتان و ئەریتریایە و چوونەتە ئەو وڵاتە.\nبە پێی زانیاریەكان ئەو كەسانەی كە مافی پەنابەرییان وەرگرتووە 3500 كەسیان موسڵمان بوون واتە( 16%) و مەسیحیەكانیش 16 هەزار كەس واتە بەڕێژەی (71%) ئەوەی كە دەمێنێتەوە یان ئاینیان دیاری نەكراوە یان سەربە ئاینە بچووەكەكانی دیكەن.\nویلایەتەكانی (تەكساس) و (ئۆهایۆ) و (واشنتۆن ) و(كالیفۆرنیا)و (تەكساس) زۆرترین پێشوازییان لە كۆچبەران كردووەو تەنها لەساڵی 2018 دا 25%ی هەموو كۆچبەرانی ئەو ساڵە ڕوویان تێكردوون.\nزۆرینەی كۆچبەركان لەكوێ دەژین؟\nلە كۆی 44.4 ملیۆن كۆچبەر لە ویلایەتە یەكگرتوەكان دەژین، 45%ی ئەو ژمارەیە لە سێ ویلایەت دەژین ئەویش بەم شێوەیە، 24% لە كالیفۆرنیا، 11% لە تەكساس، 10% لە نیوۆرك.\nشوێنی دانیشتنی ئەو كۆچەریانە بە پێی ڕاپۆرتەكە بەم شێوەیە، 24% ی دەكەونە بەشی خۆرئاوا و 33% لە باشووری ویلایەتە یەكگرتوەكان و ریژەی پێنج یەكی ئەو ژمارەیە دەكەونە باكووری رۆژهەڵات و 21% ناوەڕاستوی وڵات.\nئیدارەی سەرۆكی پێشووی ئەمەریكا –باراك ئۆباما- لە ساڵەكانی 2009 و 2016 دا زۆرترین ژمارەی كۆچەریەكانی بۆ رێكخستنی كاروبارەكانی لایەنی پەیوەندیدار گواستوەتەوە كە نزیكەی 2 ملیۆن كۆچبەری لە خۆگرتبوو، پێشتریش لەسەردەمی جۆرج بۆش دا 2001 و 2008 زیاتر لە 2 ملێۆن كۆچبەریان جێبەجێ كردووە . بەڵام لە 2017 دا كەمترین گواستنەوەی بەخۆوە بینیوە و لەسەردەمی دۆناڵد ترامپ دا تەنها 295 هەزار كەس گوازراونەتەوە و لە دوای ساڵی 2006 ەوە ئەو ژمارەیە بە كەمترین ژمارە لە قەڵەم دراوە. بەڵام جیاكردنەوەی 2700 منداڵ لە دایك و باوكیان و دابڕانیان بەبڕیاری ئیدارەی ترامپ ناڕەزایی گەورەی لێكەوتەوەو دواجار دادگای ئەو وڵاتە بڕیاری لەو جۆرەی هەڵوەشاندەوەوهەموو ئەو منداڵانەی لە 2017 ەوە لە كەس و كاریان دابڕێنراون بە هەر هۆكارێك بە بڕیاری دادوەر –داناسابرو- گەڕێنرانەوە بۆ لای كەس و كاریان.


Nasnav: Agir Cigerxwîn Nav û Paşnav: Suleyman Uçd [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 92% ✍ ج.ع.ئـ. 27-5-2020 0:59:46\n✌ ئارام حەمەعەلی (ڕائید ئارام) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 22 2016 11:37PM\nیەکێک بوو لەو شەهیدانەی ڕۆژی هەینی 21-10-2016 لە ش [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ س.ئـ. 22-10-2016 23:37:16\n✌ ئارام عەلی ئەرکان (موقەدەم ئارام) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 21 2016 11:50PM\nئەمڕۆ 21-10-2016 لە شاری کەرکووک لە گەرەکی دومیز [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ س.ئـ. 21-10-2016 23:50:06\n👁 ئەم بابەتە 11,492 جار بینراوە\n✌ ئامانج عەبدولکەریم شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 22 2016 11:43PM\nیەکێک بوو لەو شەهیدانەی ڕۆژی هەینی 21-10-2016 لە ش [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ س.ئـ. 22-10-2016 23:43:48\n✌ ئامانج ناسیح (مولازم ئامانج) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 22 2016 11:34PM\nیەکێک بوو لەو شەهیدانەی ڕۆژی هەینی 21-10-2016 لە ش [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 3 0 ✔ 99% ✍ س.ئـ. 22-10-2016 23:34:48\n✌ ئەحمەد هاجەر ئۆغڵۆ شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 21 2016 9:48PM\nبەرپرسی بەشی هەواڵی کەناڵی تورکمانئیلی بووە کە کە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 21-10-2016 21:48:08


Aras Welcomes you: کەڵەشێر\nکەڵەشێرە هارەکە و ئازادی\nدەگێڕنەوە پیاوێک کەڵەشێرێکی دەبێت، ئەم کەڵەشێرە لەگەڵ گزنگی بەیاندا دەست دەکات بە (قوقاندن) و دەچێتە سەر دیواری ئەم ماڵ و ئەو ماڵ و دەقوقێنێت. دراوسێیەک زۆر بێزار دەبێت و دەچێت بۆ لای کابرای خاوەن کەڵەشێر، داوای لێدەکات کە کەڵەشێرەکەی سەرببڕێت و بەرامبەر بەو کارەی سێ هێندەی نرخی کەڵەشێرەکەش پارەی ئەداتێ، بە خاوەن کەڵەشێریش دەڵێت گۆشتەکەی حەڵاڵی خۆت بێت و نۆشی بکەن. کابرای خاوەن کەڵەشێر بە پێشنیاری دراوسێکەی قایل دەبێت و هەر لەبەر چاویا چەقۆ بە ملی کەڵەشێرە هارەکەدا دەهێنێت.\nسبەی بەیانی، لەبری کەڵەشێرێک دە کەڵەشێر دەقوقێنن!، کابرای دراوسێ بە هەڵەداوان خۆی دەگەیەنێتە لای خاوەن کەڵەشێری دراوسێی و پێی دەڵێت: "ئەوە من سێ ئەوەندەی نرخەکەی خۆی پارەم دایتێ تاکو ئەم هەرایەمان لە کۆڵ بێتەوە ئەوە چییە؟"، کابرای خاوەن کەڵەشێر دەڵێت: "بەڕێزم ئەم کەڵەشێرانە لە ترسی ئەوی تر نتقیان بڕا بوو، ئێستا ئەو نەماوە و ئازادن و ئەقوقێنن، خۆ ئیشەڵڵا هەموویان لەبەر خاتری تۆ سەر نابڕم؟!".\n* ئەم چیرۆکەم لە لێدوانێکی کابرایەکی عەرەبەوە وەرگرتووە، بەراوردی کردبوو بە بارودۆخی ئێستای ئێراق و سەردەمی سەدام. سەدامیش هەر خۆی بوو، کە لابرا دەی تر دروست بوون لە شوێنی.\nTags: ئێراق , چیرۆك , ڕووداو\ndastt xosh bet kaka aras gian, awa qsaiakish haya dalet, ka pshila diar nama mshkakan tliliana ....\n12/27/2010 02:03:00 AM


دوای سوتانی بیناكەیان هەفتەی داهاتوو دەست بە دەوام دەكەنەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nخەڵك-بەشی هەواڵ نرخی دۆلار لە بازاڕەكانی هەرێمی كوردستان بەراورد بە ڕۆژانی ڕابردوو بەرز بووەتەوە. یادگار حەسەن لە كۆمپانیای سەعید بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، نرخی دۆلار بۆ ئەمڕۆ شەممە 3-3-2021، بەپێی بازاڕی گۆڕینەوەی دراوی بیانی لە شاری سلێمانی 100 دۆلاری ئەمریكایی بە 145 هەزار 750 دینار مامەڵەی پێوە كراوە. وتیشی"نرخی 100 دۆلاری ئەمریكایی بە 2 ملیۆن و 500 هەزار تمەنی ئێرانی مامەڵەی پێوە كراوە". بەهۆی ناجێگیری بازاڕ و قەیرانی دارایی و ڤایرۆسی كۆرۆنا و دابەزینی بەهای دینار لە هەرێمی كوردستان و عیراق، نرخی دۆلار ناجێگیرە.\nسەرۆكایەتی شارەوانی هەڵەبجە ڕایدەگەیەنێت، دوای ئەوەی لەخۆپێشاندانی ساڵی ڕابردوو لەلایەن هەندێك كەسەوە بینای سەرۆكایەتی شارەوانی هەڵەبجە سوتا دواتر نۆژەنكرایەوە هەفتەی داهاتوو دەست بەدەوام دەكەنەوە .\nسەرۆكایەتی شارەوانی هەڵەبجە لە ڕاگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، دوای ئەوەی لەخۆپێشاندانی ساڵی ڕابردوو لەلایەن هەندێك كەسەوە بیناكەیان سوتا دواتر لە مانگی كانونی دووەمی ئەمساڵ بڕیاری نۆژەنكردنەوەی درا بەو بۆنەوە بۆماوەی زیاتر لە(٢٠)ڕۆژ دەوامی فەرمی ڕاگیرا لەدوای نۆژەنكردنەوەی بیناكە.\nئاماژەبۆ ئەوەشكراوە،كە بەشی كارگێڕی لە سەرۆكایەتی شارەوانی بڕیاریدا ڕۆژی یەكشەممە ٢٠٢١/٢/١٤دەوامی فەرمی بكرێتەوە بۆئەو ئاگاداری فەرمانبەران دەكات پابەندی دەوام بن و لەكاتژمێر 9تاكاتژمێر 1 پاش نیوەڕۆ كاروباری هاووڵاتیان ڕای بكەن.\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه ئازار 2021 (143) شوبات 2021 (1614) كانونی دووه‌م 2021 (906) كانونی یه‌كه‌م 2020 (62)


کافتریایەک لە سلێمانی داخرا\nقائیمقامییەتی سلێمانی رایگەیاند، بەهۆی پابەند نەبوونی بە مەرج و رێنماییه‌كانی كاركردن، لیژنه‌هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی كافتریای فاین ئارتس داده‌خات و خاوه‌نه‌كه‌شی رووبه‌رووی رێكاری یاسایی ده‌كرێته‌وه.\nبەڕیوەبەرایەتی قائێمقامییەتی سلێمانی رایگەیاند، له‌لایه‌ن لیژنه‌ی سه‌لامه‌تی باڵه‌خانه‌كانی سه‌ربه‌لیژنه‌هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامییه‌تی سلێمانی، پشكنینی بۆ باڵه‌خانه‌ی كافتریای فاین ئارتس كراوه و ده‌ركه‌وتووه سه‌رپێچی له رێنماییه‌كانی به‌رگری شارستانی كردووه، بۆیه شوێنه‌كه داده‌خرێت و خاوه‌نه‌كه‌شی رووبه‌رووی رێكاری یاسایی ده‌كرێته‌وه.\nئاماژە بەوەشدراوە، سه‌رپێچییه‌كانی فاین ئارتس بریتی بوون له نه‌بوونی ئه‌له‌رمی مه‌ركه‌زی بۆئاگاداركردنه‌وه له‌كاتی روودانی ئاگركه‌وتنه‌وه‌دا، هه‌روه‌ها كۆنه‌كردنه‌وه و رێك نه‌خستنی كێبڵ و وایه‌ری كاره‌بای شوێنه‌كه ئه‌مه‌ش مه‌ترسی روودانی كاره‌ساتی نه‌خوازراوی لێده‌كرێت.\nباس لەوەشکراوە، یه‌كێكیتر له‌سه‌رپێچییه‌كانی كافتریای فاین ئارتس هه‌بوونی مناڵی خوار هه‌ژده‌ساڵه، كه یه‌كێكه له مه‌رجه‌سه‌ره‌كیه‌كانی كاركردنی كافتریاكان و پێویسته پابه‌ندبن به رێگری كردن له دانیشتن و پێشكه‌ش نه‌كردنی خواردن و خواردنه‌وه، له‌كاتی هاتوچۆكردنی نه‌وجه‌وان بۆ شوێنه‌كه ده‌ستبه‌جێ شوێنه‌كه داده‌خرێت و خاوه‌نه‌كه‌ی رووبه‌رووی رێكاری یاسایی ده‌كرێته‌وه.


153 خولەک خوێندنەوە\nNo. Subject Theory or Practical\n1. Programming T & P\n2. Logic Design T & P\n3. Information Tech. T & P\n4. Database Concept T & P\n5. Mathematics T\n6. English I T\n7. Academic Debate T\n8. Kurdology T\n1. OOP T & P\n2. DBMS T & P\n3. Data Communication T & P\n4. System Analysis T & P\n5. Web Design T & P\n6. English II T\n7. Statistics & Probability T\n1. Visual Programming T & P\n2. Web Programming T & P\n3. Computer Architecture T & P\n4. Computer Networking T & P\n5. Data Structure T & P\n6. Information Security T\n7. Software Engineering T\n8. Practical Training P\n1. Mobile Application T & P\n2. System Administration T & P\n3. IT Project Management T & P\n4. Artificial Intelligence (AI) T & P\n5. Operating System T & P\n6. Geographic Information System (GIS) T & P\n7. Information System T


پێش گردن لەداواکاری پێداچوونەوەی(یونس ئاقایان) لەزیندانی مەهاباد لەلایەن دادوەری چاودێری زیندانەوە - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nپێش گردن لەداواکاری پێداچوونەوەی(یونس ئاقایان) لەزیندانی مەهاباد لەلایەن دادوەری چاودێری زیندانەوە\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بەکۆمڵەی مافی مرۆڤی کوردستان یونس ئاقایان بەندکراوی سیاسی کورد پێڕەوی ئایینی یاری خەڵکی شاری میاندواو لەڕۆژهەڵاتی کوردستان داوای پێداچوونەوەی لەحوکمەکەی کردووە بەڵام لەلایەن دادوەری چاودێری زیندانەوە پێش بەداواکارییەکەی دەگیردرێت.\nبەپێی یاساکانی تایبەت بە داواکاری پێداچوونەوەی ئەو زیندانییانەی کە حوکمیان بۆ بڕدرایەتەوە دەبێ لەڕێگەی دادوەری چاودێرە وە داواکارییەکەیان بگات بە بەرپرسانی قەزایی وئەوانیش ئەوداواکارییانە بنێرن بۆدیوانی باڵای وڵات بۆ پێداچوونەوە.\nناوبراو لەڕەزبەری ساڵی۱۳٨۳ی هەتاوی لەگوندی ئوچ تەپەی سەربە میاندواو پاش تێهەڵچوونی لەگەڵ هێزە ئینتزامییەکان دەستبەسەرکراو بەتۆمەتی محاربە لەلایەن دادگای شۆڕشەوە حوکمی ئێعدامی بۆ بڕدرایەوە.\nئەم زیندانییە لەکۆتایی ڕێبەندانی ۱۳۹۳ هاوڕێ لەگەڵ ٥بەندکراوی دیکە لەزیندانی ناوەندی ورمێوە گواسترایەوە بۆ شوێنێکی نادار.دەوترێ کەئەم کەسانە بۆجێبەجێ کردنی حوکمەکەیان بردراونەتە ژووری تاکەکەسی .پاش چوار مانگ بێ سەروشوێنی دەرکەوت کە یونس ئاقایان لەگەڵ سامان نەسیم گواستراونەتەوە بۆبەندیخانەی زەنجان.\nپاش گواستنەوەی بۆئەو زیندانە حوکمەکەی لەڕێکەوتی ۲۹ی خەرمانانی ۱۳۹٤ داشکا وبوو بە زیندانی تاهەتایی.\nناوبراو تائێستە چەندین جار دەستی داوەتە مانگرتن لەخواردنڕۆژی یەکشەممۆ ۲۹ی خەرمانانی ساڵی ۱۳۹٤ جارێکی تر سامان نەسیم گواسترایەوە بۆزیندانی( دەریا) لەورمێ ویونس ئاقایان بۆ زیندانی مەهاباد.\nهەرلە پێوەندی لەگەڵ ئەم دۆسییە کەسێکی دیکە لەساڵی ۱۳٨٥ ئێعدام ودوکەسی دیکە هەرکامیان ۱۳ساڵ حوکمیان بۆبڕدرایەوە.ئەم چوارهاوڵاتییە یارسانییە،سەرەتا بەتۆمەتی تێهەڵچوون لەگەڵ هێزەکانی سەربە حکوومەت دەستبەسەرکرابوونوپاشان محاربەیان بەسەردا سەپێنرا.\n← Previous قوربانیانی رووداوی کار لە رۆژهەڵاتی کوردستان لە بەرزبووندایە\nئاگرکەوتنەوە لە شیناوەرد وسەوزاییەکانی شاری سەقز Next →\nبرینداربوونی کۆڵبەرێکی کورد لەڕێی تەقەی هێزەکانی حکوومەتی ئێران\nنامەی ناڕەزایەتی کۆمەڵێک لەخەڵک دژبە دەسبەسەری مەحموود ساڵحی چالاکی کرێکاری\nنادیاربوونی چارەنووسی دوو ژنی چالاکوانی مەدەنی کوردی دەسبەسەرکراو\nئامانج قوربانی بە بۆنەی بەشداری لە ڕێەڕەسمی پرسەی حەیدەر قوربانی دەستبەسەر کرا


TUE, 19 FEB 2019 12:13 | KDP.info\nھەولێر-KDP.info- بەڕێوەبەری راگەیاندن و پەیوەندییەكانی دەزگای روانگە گوتی، سبەی لە شاری ھەولێر دوو پڕۆژەی گەورە رادەگەیەنن، كە سوودی زۆریان بۆ ھەرێمی كوردستان ھەیە، یەكێك لەوانەش رەخساندنی ژمارەیەكی زۆری ھەلی كارە بۆ خەڵكی كوردستان.\nئاری رەسووڵ، بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموكراتی كوردستانی ڕاگەیاند: "بڕیارە سبەی سەعات ١٠ی بەیانی لە ھۆڵی سەعد عەبدوڵڵا لە شاری ھەولێر، دوو پڕۆژەی گەورە لە ھەرێمی كوردستان رابگەیەنین، كە نەتەوە یەكگرتووەكان رێكیان خستووە، یەكێتیی ئەورووپا ھاوكاری دارایی پێشكەش كردووە و دەزگای رەوانگەش سەرپەرشتیی پڕۆژەكان دەكات".\nرەسووڵ گوتیشی، ئەو دوو پڕۆژەیە گرینگیی زۆریان ھەیە، چونكە یەكێك لەوانە رەخساندنی ژمارەیەكی زۆری ھەلی كارە بۆ ھاووڵاتیان و پڕۆژەی دووەمیش دروستكردنی پەیوەندییەكی باشە لە نێوان كۆمپانیاكاندا، "بەڵام دەمانەوێت سبەی وردەكارییەكەی وەك سوپرایز بۆ خەڵكی كوردستان رابگەیەنین".


ئه ڤرو د كه مپینا ئه س پشته ڤانیا به رهه مێ خومالی دکەم ل ناڤەندا قوتابیان بو فروتنا رووەکێ بروکلی یێ پروژێ کولیژا چاندنێ و رێکخراوا GIZ یا ئەلمانی راگرێ کولیژێ ئامادە بو و ب حازربونا جەند دەزگەهێن راگەهاندنێ جەند چافپێکەفتن هاتن کرن دگەل راگرێ کولیژێ د...\nل ژێر درویشمێ (ئەز پشتەڤانیا بەرهەمێ خومالی دکەم)، کولیژا چاندنێ ل زانکویا دهوکێ دێ رابیت ب سازکرنا چالاکی یەکا تایبەت بو پشتەڤانیا بەرهەمێ چاندنێ یێ خومالی ئەو ژی ب نمایشكرنا بروکلی ئەوێ هاتیە چاندن ل کەمپا دومیز دبن خانیێت پلاستکی ب هەڤکاری یا رێکخراوا...\nئەڤروو رێکەفتی 28/12/2017 ب ئامادەبونا سەروکێ پشکا دارستانێ د. حسن نجمان و رێڤەبەرێ کارگێرى مردان احمد و د. شوکت بەرێز هوگر عصمت رێڤەبەرێ کێلگەهـ و پروژێن چاندنێ ل کولیژا مە هاتە خەلاتکرن ژ لایێ راگرى ڤى ژبەر پشکدارى و روولێ ناڤبرى یێ بەرچاڤ د کونگرێ دە...\n1- سمیناره ك ل دور ( چاوانیا زانینا كارو چالاكیئ...


تەندروستی هۆشداریی دەدات لەبارەی خۆڵبارینەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزیری تەندروستی عیراق، داوا لە هەموو فەرمانگەكانی وەزارەتەكەی دەكات، تەواوی هەوڵەكانیان بخەنەگەڕ بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ ئەو حاڵەتە نائاساییانەی بەهۆی تەوژمی چاوەڕوانكراوی خۆڵبارینەوە ڕوو لە نەخۆشخانەكان دەكەن.\nبەپێی بەیاننامەیەك كە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی عیراقەوە بڵاوكرایەوە”لەگەڵ ڕاپۆرتەكانی كەشناسی سەبارەت بە ئەگەری هاتنەبەری تەوژمێكی خۆڵبارین كە بەغدای پایتەخت و زۆربەی پارێزگەكانی عیراق دەگرێتەوە، حەسەن تەمیمی وەزیری تەندروستی داوا لە هەموو فەرمانگەكانی سەر بە وەزارەتەكە لە بەغدا و پارێزگەكان دەكات، ڕیِوشوێنی پزیشكی بگرنەبەر و چارەسەری پێویست دابين بكەن لەگەڵ ئەو نەخۆش و حاڵەتە نائاساییانەی دەگەیەنرێنە نەخۆشخانەكان و چارەسەری پێویستییان بۆ بكەن”.\nوەك لە بەیاننامەكەدا هاتووە”وەزیری تەندروستی جەختی لەسەر پێویستی دابینكردنی باشترین خزمەتگوزاریی كردۆتەوە بۆ ئەو نەخۆشانەی دێنە نەخۆشخانەكان، بەجۆرێك كە هەموو پشكنینێكی پێویستییان بۆ بكرێت و چاودێری بكرێن تا كاتی چاكبوونەوەیان”.


ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێم دانپێدانانی داعشێكی بڵاوكردەوە كە پیلانی هێرشكردنە سەر دژەتیرۆری هەبووە لە هەولێر.\nبەپێی دانپێدانانەكانی ئه‌و چەكدارەی داعش، پیلانی ئه‌وه‌ی دانابوو، له ڕێگه‌ی ئه‌و هێرشه‌وه زیندانییه داعشه‌كان له به‌ندیخانه ڕزگار بكات.\nبەپێی ڕاگەیەندراوێكی ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێم، “تیرۆرسته‌كه ناوی سه‌بهان عه‌بدولسه‌لام-ە و به هه‌وڵی تیمه‌كانی دژه‌تیرۆر به‌ر له ئه‌نجامدانی كرده‌وه تیرۆرستییه‌كه له‌ناو شاری هه‌ولێر ده‌ستگیركراوە”.\nهاوکات له دانپێدانانه‌كانیدا ئەو تیرۆستە باس له‌وه‌ده‌كات، “په‌یوه‌ندی به‌سه‌ركرده‌كانی داعشه‌وه هه‌بووه و خودی خه‌لیفه‌ی داعش ڕایسپاردووه بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌و كرده‌وه‌یه له هه‌ولێر”.\nكه‌شناسیی هه‌رێم: ئه‌مشه‌و ئه‌گه‌رى به‌فربارین له چه‌ند ناوچه‌یه‌ك هه‌یه\nکەشناسیى هەرێم ڕایگەیاند، وێنەى مانگە دەستکردەکان ئەوە دەردەخات کە ئاسمانى هەرێم ئەمشەو دادەپۆشرێت بەهەور و پێشبینى حاڵەتێکى خێرای…\nگەرمیان.. “گەنجێک بە فیشەک خوشکێکی خۆی كووشت”\nپۆلیسی گەرمیان ئاشكرایكردووە، لە گوندێكی گەرمیان “گەنجێك خوشكێكی خۆی كە دایكی دوو منداڵە بە فیشەك كوشتووە”. لە ڕاگەیەندراوێكدا…\nدژە تیرۆری هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، بەتۆمەتی بەشداربوون لە ئەنجامدانی تەقینەوەکەی ئەم دواییەی بەغداد كەسێكیان دەستگیركردووە. لە ڕاگەیەندراوێكدا دژەتیرۆری…


پەرلەمانتارێكی پارتی: پێویستە پێش ناردنی پڕۆژەیاسای بودجەی ٢٠٢١ی عێراق هەولێر و بەغدا ڕێك بكەون\nباسنیوز 02/12/2020 - 13:22 كوردستان\nئه‌ندامێکی ئەنجوومەنی نوێنه‌رانی عێراق له فراكسیۆنی پارتی دیموکراتی کوردستان ئاشكرای كرد، هەولێر و بەغدا له گفتوگۆدان بۆ رێککه‌وتن له‌سه‌ر پڕۆژەیاسای بودجەی ٢٠٢١ی عێراق و په‌رله‌مانی ناردنی پڕۆژەیاساكە لە لایەن حكوومەتەوە دەكات.\nدیار ته‌یب، ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق لە فراكسیۆنی پارتی بە (باسنیوز)ی راگەیاند: ”ره‌نگه نه‌ناردنی بودجه‌ی ٢٠٢١ی عێراق بۆ ئەوە بێت لایه‌نه‌کان له‌سه‌ری ڕێك بكەون و چاوەڕوانی رێککه‌وتنی هه‌ولێر و به‌غداش ده‌کرێت پێش ناردنی پڕۆژەیاساكە“.\nئەو ئەندامەی فراكسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی عێراق بە باشی دەزانێت، لە ماوەیەكی نزیكدا پڕۆژەیاساكە ڕەوانەی پەرلەمانی عێراق بكرێت، تاوەكوو كاتی پێویست بۆ گفتوگۆكردن لەبەردەستدا بێت، بەتایبەتیش بەهۆی ئەوەی پڕۆژەیاساكە ماوەیەكی پێدەچێت تاوەكوو لە پەرلەماندا گفتوگۆی لەبارەوە دەكرێت، ”هەرچەند زۆرجار حكوومەتی عێراق بەڵێنی داوە پڕۆژەیاساكە لە ماوەیەكی نزیكدا بنێرێت، بەڵام وادیارە دەیانەوێت لایەنەكان لەسەری ڕێك بكەون ئینجا پڕۆژەكە بنێرێت“.


ھاودەردی دەربڕینی زەریف لەگەڵ دەوڵەت و گەلی لوبنان - SAHAR KURDISH (Sorani)\nھاودەردی دەربڕینی زەریف لەگەڵ دەوڵەت و گەلی لوبنان\nئاب 05, 2020 00:38 Asia/Tehran\nوەزیری کاروباری دەرەوەی کۆماری ئیسلامیی ئێران شەوی چوارشەممە وێڕای داخ و مەخابن دەربڕینی قوڵی خۆی لە بەر ڕووداوی تەقینەوە لە بەندەری بەیرووت، لەگەڵ دەوڵەت و گەلی لوینان و بنەماڵەی قوربانییانی کارەساتەکە ھاودەردیی دەربڕی.\nبە پێی ڕاپۆرتی ئیرنا، «موحەممەد جەواد زەریف» لە توییتێردا بە زمانی عەرەبی و ئینگلیسی، وێڕای ھاودەردی دەربڕین لەگەڵ دەوڵەت و گەلی لوبنان و بنەماڵەی قوربانیانی کارەساتەکە، ڕایگەیاند: دڵی ئێرانییەکان لەم کارەساتە گەورەیەدا لەگەڵ گەلی لوبنانە.\nزەریف ھەروەھا پێی داگرت: ئێران وەک ھەموو جارێک ئامادەیە بە ھەر جۆرێک کە پێویست بکات یارمەتیی لوبنان بدات.\nسەیید عەبباس موسەوی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی کۆماری ئیسلامیی ئێرانیش تەقینەوەی گەورەی ڕۆژی سێ شەممەی لە بەندەری بەیرووت و کوژران و بریندار بوونی سەدان کەس لەو کارەساتە دڵتەزێنەی بە جێگای داخ و نیگەرانی زانی و وتیشی: ئێران بە داخ و مەخابنێکی زۆرەوە دەنگوبتسی ئەم کارەساتە پێ و شوێن دەگرێت.\nموسەوی وێڕای ڕاگەیاندنی ھاودەردیی و سەرەخۆشیی گەل و دەوڵەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە گەل و دەوڵەتی لوبنان، لە سەر ئامدە بوونی ئێران بۆ یارمەتی دانی خوشک و برایانی لوبنانی پێی داگرت.\nوەزیری دەرەوەی کۆماری ئیسلامیی ئێران


Tuesday, 06.09.2009, 12:00\nناکرێت ره‌خنه‌کانمان هه‌ر له‌چوارچیوه‌ی نه‌بونی دادپه‌روه‌ری کۆمه‌لایه‌تی و شه‌فافیه‌ت له‌بودجه‌و و ته‌شه‌نه‌سه‌ندنی گه‌نده‌ڵی له‌ده‌سه‌لات ب‌خولێته‌وه ، چونکه ئه‌م ده‌سه‌لاته له زۆر بواری نیشتمانی و نه‌ته‌وه‌یی تریش خاوه‌نی بێ ئه‌ژماری هه‌ڵه‌و تاوانه . هه‌ربۆیه چرنه‌کردنه‌وه‌ی ره‌خنه‌کان له‌لایه‌ن ده‌نگه جیاواز و ڕکابه‌ره‌کانی له شکستی گه‌رانه‌وه‌ی ناوچه ته‌عریبکراوه‌کان بۆسه‌ر هه‌رێمی کوردستان ، تیرۆری ژنان به‌ناوی ناموس په‌رستی له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی ، گرنگی نه‌دانی به‌که‌یسی کۆمه‌لکوژی کوردان ، مانه‌وه‌ی چه‌ندین به‌رپرسی فایلدار له‌نیو چه‌قی بڕیاڕه هه‌ستیاره نه‌ته‌وه‌یه‌کان ، خزمه‌ت نه‌کردنی لاوان ومنالان و بواری ته‌ندورستی و نه‌بونی یاسا له‌سه‌ر به‌رپرسان .... هه‌ڵه‌یه‌کی کوشنده‌یه و ئه‌ومافه‌شمان پێ ده‌دات که بروانامه‌ی ده‌نگی نوێ و جیا و گۆران ، وابه‌ساده‌یی له‌یه‌خه‌ی هیچ گروپ ولایه‌نێک نه‌ده‌ین .\nبونی شوێنه‌وار له‌نێو هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک ، یه‌کێک له پێوه‌ره‌کانی مافی ده‌وڵه‌ت بونت پێده‌به‌خشێت  ، وه گرنگی پێدانی و پاراستنی ،ئاستی هوشیاری نه‌ته‌وه وده‌سه‌لاته‌که ده‌سه‌لمێنێ ، کورد شوێنه‌وارێکی زۆری هه‌یه به‌لام ئه‌گه‌ر داگیرکه‌رانی کوردستان گرنگیان پێ نه‌داوه‌و ولێیان تێکداوین ، وه ده‌سه‌لاتی باشوری کوردستانیش ، هه‌مان ڕێچکه‌ی داگیرکه‌رانیان گرته به‌ر .\nله ولاتانی ئه‌ورپی ته‌نانه‌ت له‌رۆژهه‌لاتی ناوه‌ڕاستیش ،شوێنه‌واره مێژویه‌کان ،گرنگی تایبه‌تی پێ ده‌درێت . ئه‌وه‌ی سه‌ردانی پایته‌خته‌کانی ولاتانی ئه‌وڕپی کردبێت ته‌نانه‌ت به شێک له‌وڵاتانی ڕۆژهه‌لاتی وه‌ک لوبنان و سوریا و تورکیا ش . هه‌ست ده‌که‌یت ، شوێنه‌واره مێژویه‌کان ، به‌تایبه‌تی ئه‌و گه‌ره‌کانه‌ی له‌چه‌قی شارن ، له‌سه‌ر شێوازی خۆی و به‌هه‌مان که‌ره‌سه ، نۆژه‌ن کراوه‌ته‌وه . که ئه‌گه‌ر نمونه‌ی ولاتی سوێد وه‌ربگرین ،له سه‌نته‌ری پایته‌خته‌که‌ی گه‌ره‌کێک هه‌یه به‌ناوی (گاملا ستان) واتا شاری کۆن ، که‌زۆر له‌هاوشێوه‌ی گه‌ره‌که‌کانی ته‌عجیل و خانه‌قای هه‌ولێر ده‌چێت ، که‌مێژوی ستۆکهۆلم بۆ که‌متر له 750 سال ده‌گه‌رێته‌وه ، که‌چی به شێوازی خۆی نۆژه‌ن کراوه‌ته‌وه و ئه‌مڕۆ بۆته یه‌کێک له شوێنه گه‌شتیا‌ره‌کانی ئه‌م ولاته  . ئه‌مه باس له‌وه‌ش ناکه‌ین یه‌کیک له‌تاوانه‌کانی ئه‌م ولاته ده‌ستکاریکردنی بچوکترین شوێنه‌واری مێژویێتی ، که ئه‌گه‌ر ده‌رگاو په‌نجه‌ره‌یه‌کیش  بێت  .\nله‌ماوه‌ی رابردو ڕێزدار عه‌بدوره‌قیب یوسف ، که‌هاوکات راوێژکاری سه‌رۆکی حکومه‌تی کوردستان بۆ شوێنه‌وارو که‌له‌پوری کورده ، له رۆژنامه‌کان ، چه‌ندین کاری تێکدانی شوێنه‌واری به‌ده‌ستی پارێزگاری هه‌ولێر(نه‌وزاد هادی) وه‌ک قه‌لای عه‌وێنه و پاشماوه‌ی قه‌لای رواندزو کۆشکی پاشای کۆره له‌لایه‌ن کۆمپانیایه‌کی تورکی وبه‌ره‌زامه‌ندی ئه‌و ، به‌به‌لگه‌و زانیاری ورده‌وه بلاوکردۆته‌وه  . ئه‌مه جگه له‌وه‌ی ئاماژه‌ی به‌وه‌ده‌کات ، که‌سه‌ره‌تای ماسته‌ر پلان ، پیلانی تێکدانی سه‌رجه‌م شاره کۆنه‌کانی هه‌ولێر له ئارادابوه  .\nسه‌ره‌نجام له  ڕۆژی 3ی ئه‌م مانگه به‌بریاری پاڕێزگاری هه‌ولێر  نزیک به 35 خانو له یه‌کێک له‌گه‌ره‌که کۆنه‌کانی ئه‌م شاره (ته‌عجیل) تێکدا ، به هۆکاری ئه‌وه‌ی به‌پێی پیلانی ماسته‌ر پلان پێویستی به شه‌قام وپردێکه .\nئه‌وه‌ی ماوه‌ته‌وه هه‌ندێ پرسیار ئاراسته‌ی پاڕیزگاری هه‌ولێر بکه‌ین ،ئایا له‌ماسته‌ر پلانی هه‌ولێر کام شوێنه‌وارناس ره‌زامه‌ندی نیشان داوه ، که گه‌ره‌که مێژویه‌کان یان خانوه‌کانی تێك بدرێت؟ ده‌کرێت کۆپی ئه‌م واژویه‌مان بۆ بلاو بکه‌نه‌وه ؟ ئایا خانو وگه‌ره‌که‌کانی ، ته‌عجیل و خانه‌قا وعاره‌بان و جوله‌که ،له‌سه‌ر هه‌مان شێواز و ته‌مه‌ن و دروستبونی خانوه‌کانی ئێستای قه‌ڵا دروست نه‌بوه ؟ ئایا ده‌کرێت هه‌ولێر به شیکی ئه‌ورپا ئاسا بێت ،که‌چی سه‌نته‌ری شارو گه‌ره‌که مێژویه‌کانی، که‌لاوه و نۆژه‌ن نه‌کرێته‌وه ،برواشتان پێ بکه‌ین که ئێوه له‌گه‌ل خه‌مه‌کانی شار ده‌ژین ؟ ئایا به ئاگادارکردنه‌وه‌ی ناوه‌نده جیهانیه‌کان له تێکدانی ئه‌م خانوانه ، پارێزگار رۆلی ناساندنی گه‌لی کورد له‌نه‌ته‌وه‌یه‌ک دواکه‌وتو نابینێت ورسوای کێشه‌که‌شی نا‌کات ؟ دواین پرسیاریش ئه‌گه‌ر له نه‌وزای هادی بپرسین ، له‌چه‌ند ڕۆژی رابردو له‌شاری هه‌ولێر کۆنفرانسێک بۆ په‌ره‌پێدانی قه‌ڵا ساز کرا ، رای زۆرینه‌ی شوێنه‌وار ناسان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌بوه ، که ئه‌م گه‌ره‌ک و خانوانه ده‌ستکاری وتێک بدڕیت یان پێچه‌وانه‌وه‌که‌ی بپارێزرێ و نۆژه‌ن بکرێته‌وه ؟ تێ ناگه‌م ئێوه له‌سه‌روی یاساو رای شوێنه‌وارناسانن؟ ،یان لویسی 14 نوێی فه‌ره‌نسین له‌کوردستان به‌م هاوکێشه‌یه ره‌فتار ده‌که‌ن (ئه‌من ده‌وله‌تم وده‌وله‌تیش خۆمم)!؟ .


لە مەڵبەندی كوردۆلۆجی بەشداربووان و هاوكارانی پڕۆژەی (ئێمە دیارین) بڕوانامەی ڕێزلێنان وەردەگرن - Kurdology Center | University of Sulaimani\nلە مەڵبەندی كوردۆلۆجی بەشداربووان و هاوكارانی پڕۆژەی (ئێمە دیارین) بڕوانامەی ڕێزلێنان وەردەگرن\nلە مەڵبەندی كوردۆلۆجی بەشداربووان و هاوكارانی پڕۆژەی (ئێمە دیارین) بڕوانامەی ڕێزلێنان وەردەگرن.\nپاش ئەوەی ڕۆژی 2019/11/20 لە نێو بایەخدانێکی میدیاییدا پرۆژەی کلتوریی (ئێمە دیارین) لە هۆڵی داود بەگی جاف نماییشکرا ، ڕۆژی 2019/12/4 لە ئۆفیسی (د.عوسمان قادر ئەحمەد) بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی بڕوانامەی ڕێزلێنان بەخشرا بە بەشداربووان و هاوكارانی ئەو پڕۆژەیە كە مانگی\nڕابردوو بە ئامادەبوونی ژمارەیەکی زۆر لە هونەرمەندان و هاووڵاتییانی شاری سلێمانی بەرهەم و کارە هونەرییەکانی نمایشکرا.\nهەر بەو بۆنەیەوە و پاش وەرگرتنی بڕوانەمەی ڕێزلێنانیان، بەڕێوەبەری مەڵبەندی كوردۆلۆجی كە خۆی بەشداربوویەكی پڕۆژەكەبوو لەگەڵ هونەرمەندانی تری پڕۆژەكە و ئەو كەس و لێپرسراوانەی هاوكاربوون وێنەیەكی بەكۆمەڵیان گرت لە شوێنی نمایشكردنی هەندێك لە بەرهەمەكانی پڕۆژەكە لە بەردەم هۆڵی داود بەگی جافی مەڵبەندی كوردۆلۆجی.\nشایانی باسە (ئێمە دیارین) پرۆژەیەکی هونەریی پێکەوەیی نێودەوڵەتیی نێوان ڕێکخراوی مێسەلای سویسرا و مس گەلەریی سلێمانییە، كە ڕۆژی 2019/11/5 لە پاركی ئازادی شاری سلێمانی لە نزیك مەزاری شاعیری گەورەی كورد (شێركۆ بێكەس) دەستیپێكرد و نماییشکردنەکەی لە مەڵبەندی کوردۆلۆجی بوو لە ڕۆژی 2019/11/20 دا.


سه‌رۆكی سوریا به‌شار ئه‌سه‌د سێشه‌ممه (9 تشرینی یه‌كه‌م) بڕیاری لێبووردنی گشتی ده‌ركرد بۆ ئه‌وانه‌ی له سه‌ربازیدا هه‌ڵهاتوون و ئه‌وانه‌ش كه خزمه‌تی سه‌ربازی زۆرملێیان ره‌تكردۆته‌وه، ئاژانسی فرانسی پرێس رایگه‌یاند.\nده‌یان هه‌زار سه‌ربازی سوری هه‌ڵهاتوون له ده‌ستپێكی شه‌ڕ له 2011ه‌وه، هه‌ندێكیان چوونه‌ته ریزه‌كانی یه‌كه ئۆپۆزسیۆنه‌كان و ئه‌وانی دیكه‌ش یان له ماڵه‌وه خۆیان حه‌شارداوه یان بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات هه‌ڵهاتوون.\nژماره‌یه‌كی هاوشێوه‌ش مه‌زه‌نده‌كراوه كه خزمه‌تی سه‌ربازیی زۆره‌ملێیان ته‌واونه‌كردووه.\nترسی ناردن بۆ به‌ره‌كانی پێشه‌وه‌ی شه‌ڕ وایكردووه چه‌ندین ئاواره‌ی سوری ره‌گه‌زی نێر نه‌گه‌ڕێنه‌وه وڵاته‌كه‌یان.\nته‌له‌فزیۆنی زمانحاڵی ده‌وڵه‌ت، سانا، رایگه‌یاند، سێشه‌ممه، ئه‌سه‌د بڕیارێكی "لێبووردنی گشتی له هه‌ر سزایه‌ك" ده‌ركرد "بۆ هه‌ڵاتوانی سه‌ربازی له ناوه‌وه و ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌كه".\nئه‌وانه‌ی كه تاوانبارن به هه‌ڵهاتن به‌ڵام هه‌ر له ناوخۆی وڵاته‌كه‌دان، پێویسته خۆیان به‌ده‌سته‌وه‌بده‌ن لای به‌رپرسانی سوریا له ماوه‌ی چوار مانگدا.\nته‌له‌فزیۆنی سانا رایگه‌یاندكه ئه‌و هه‌ڵاتووانه‌ی چوونه‌ته ده‌ره‌وه‌ی سوریا ماوه‌ی شه‌ش مانگیان هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی خۆیان به‌ده‌سته‌وه‌بده‌ن لای به‌رپرسانی سوریا.\nراگه‌یاندنه‌كه ئه‌وه‌ی باسنه‌كرد ئاخۆ ئه‌م لێبوردنه گشتییه ئه‌و هه‌ڵاتووه‌نه‌ش ده‌گرێته‌وه كه شه‌ڕیان له دژی سوپای سوریا كردووه یان نا.\nله‌كاتێكدا راگه‌یاندنه‌كه باسی لێخۆشبوون له "سزاكان" ده‌كات، بڕیاره‌كه‌ی سێشه‌ممه به‌دیاریكراوی باسی ئه‌وه‌ی نه‌كرد كه ئاخۆ هه‌ڵاتووه‌كان و ئه‌وانه‌ی ره‌تیانكردۆته‌وه خزمه‌تی سه‌ربازی بكه‌ن له كۆتاییدا ده‌نێردرێن بۆ خزمه‌تی سه‌ربازی.\nبه‌گوێره‌ی روانگه‌ی سوری بۆ مافه‌كانی مرۆڤ، به مه‌زه‌ندكراوی 150,000 پیاوی سوری خزمه‌تی سه‌ربازیی زۆرملێیان ره‌تكردۆته‌وه.\nچه‌ندین بڕیاری لێبووردنی گشتیی هاوشێوه له چه‌ند ساڵی رابردوودا دراون، به‌ڵام روون نیه ئاخۆ چه‌ند سوری له بڕیاره‌كان سوودمه‌ندبوون.\nسوریا ته‌سریحكردنی سه‌ربازان راده‌گه‌یه‌نێت


چالاکوانانی سوریا: ژماره‌یه‌ک سه‌ربازی حکومه‌ت به ده‌ستی سه‌رهه‌ڵـدان گولـله‌باران ده‌کرێن\nی مانگی یازده ٠٢, ٢٠١٢\nڤیدیۆیه‌ک خراوه‌ته سه‌ر ئنته‌رنێت، تیایدا نیشــان ده‌درێت کۆمه‌ڵێـک چه‌کدار که ئاڵا ڕه‌ش و سـپی و سه‌وزه‌که‌ی ئۆپـۆزسیۆنی سوریا به جلوبه‌رگ و چه‌که‌کانیانه، ژماره‌یه‌ک که‌سی ده‌سـتگیرکراو گولـله‌باران ده‌که‌ن.\nچالاکوانانی سوریا ده‌ڵێن ڕووداوه‌که له خاڵی پشـکنینی حمیشۆی نزیـک شـارۆچکه‌ی سه‌راقبی باکوری ڕۆژئاوای وڵاته‌که بووه، ئه‌و ناوچه‌یه‌ی دوێنێ له‌وێ سه‌رهه‌ڵـداوان گوتیان هێرشیان کردووه‌ته سه‌ر 3 خاڵی پشـکنینی حکومه‌ت و 28 سه‌ربازیان کوشـتووه.\nڤیدیۆکه نیشــانی ده‌دات کۆمه‌ڵه چه‌کداره‌که سه‌ره‌تا به جنێودان و لێـدان و سووکایه‌تی‌پێـکردن ده‌که‌ونه گیانی ئه‌و ژماره که‌سه که نزیکه‌ی 10 که‌س ده‌بن و پاشـان هاواری" الله اکبر" ده‌که‌ن و گولـله‌بارانیان ده‌که‌ن.\nڕۆبه‌رت کۆلڤیڵ گوته‌بێژی کۆمسیۆنی مافه‌کانی مرۆڤی سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان ئه‌مڕۆ له جنێڤ له‌و باره‌یه‌وه گوتی ئه‌وان ئێسـتا لێـکۆڵینه‌وه له ڕاستی و دوروستی ئه‌و ڤیدیۆیه ده‌که‌ن.\nگوتیشی ئه‌و که‌سانه‌ی ئه‌م جۆره تاوانانه ئه‌نجام ده‌ده‌ن، ده‌بێت به هه‌ڵه‌دا نه‌چن که وابزانن ده‌توانن له به‌رپـرسیارێتی ده‌ربازببن.\nڕێـکخراوه‌کانی نێونه‌ته‌وه‌یی بۆ مافه‌کانی مرۆڤ حکومه‌ت و سه‌رهه‌ڵداوانی سوریا تاوانبار ده‌که‌ن به پـێشـێلکردنی مافه‌کانی مرۆڤ.


ئۆتۆمبێلی كارەبایی جێگای ئۆتۆمبێلی بەنزین دەگرێتەوە | ته‌كنه‌لۆژیای زانیاری\nبۆ پارێزگاری لە ژینگە و گەرمبوونی زەوی و شەڕی گۆڕانكارییەكانی كەشوهەوا، دەسەڵاتدارانی بەریتانیا بڕیاریانداوە بە تەرخانكردنی زیاتر لە 600 ملیۆن دۆلار بۆ دروستكردنی ژێرخانی تایبەت بە ئۆتۆمبێلی كارەبایی تا لە ماوەی 10 ساڵی ئایندەدا ئۆتۆمبێلە كارەباییەكان جێگەی ئۆتۆمبێلی بەنزین و گاز بگرنەوە.\nرۆژنامەی گاردیان بڵاویكردەوە سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا جۆریس بۆنسۆن پلانی داناوە لە ماوەی 10 ساڵی ئایندەدا ئۆتۆمبێلی بەنزین و گاز قەدەغە بكات.\nسەرۆك وەزیران ماوەی ساڵی 2035 بۆ 2040ی دیاریكردبوو، بەڵام بەپێی رۆژنامەكە پێشبینی دەكرێت لەسەرەتای 2030 پرۆسەی قەدەغەكردنی ئۆتۆمبێلی بەنزین و گاز دەستپێبكات.\nچاوەڕێدەكرێت بۆنسۆن ئەم رێوشوێنانە رابگەیەنێت لە چوارچێوەی سیاسەتەكانی ژینگە لە هەفتەی ئایندە و حكومەت خوازیارە ئەم رێوشوێنە بازاڕی ئۆتۆمبێلە كارەباییەكان چالاك بكات.\nئەم بڕیارە دەبێتەهۆی بەدیهێنانی ئامانجەكانی بەریتانیا لە بواری كەشوهەوا بەتایبەت كەمكردنەوەی گەرمبوون و گازە ژەهراوییەكان تا 2050.\nزانا و ئەكادیمی و چالاكانی حكومەت و كۆمپانیاكان خواستی زیاتر هەیە، پشتیوانی گەڕانەوەی ئاستی ئاسایش و شەڕی گۆڕانكارییەكانی كەشوهەوا و پارێزگاری ژینگە دەكەن.\nلەگەڵ زیادبوونی خواستی جەماوەری بۆ چەند هێندە لە ساڵی رابردوو تا ئێستا ئۆتۆمبێلی كارەبایی تەنها 7%ی ئۆتۆمبێلە نوێیەكان پێكدەهێنێت لە بەریتانیا كە لە مانگی رابردوودا كڕدراون، بەپێی ئامارەكانی كۆمەڵەی پێشەسازی ئۆتۆمبێل و بازرگانەكان.\nلای خۆیانەوە كۆمەڵەی حكومی لە رابردوودا داوای پشتیوانی زیاتری ئۆتۆمبێلی كارەبایان كردووە، ئامانجیان دیاریكردووە بۆ نیاتنانەوەی ژێرخانی ئۆتۆمبێلی كارەبایی، وتویانە، بەرزی نرخی ئۆتۆمبێلەكان و نەبوونی وێستگەكانی شەحن خواستی لەسەریان كەمكردووەتەوە.\nچاوەڕێدەكرێت حكومەت نزیكەی 500 ملیۆن جونەی ئیستەرلینی (660 ملیۆن دۆلار) پێشكەشبكات بۆ بنیاتنانی ژێرخانی تایبەت بە ئۆتۆمبێلی كارەبایی لەسەرەتای ساڵی ئایندەوە.\nجیهان چەند ساڵێكە شەڕی گەرمبوونی زەوی و گۆڕانكارییەكانی كەشوهەوا دەكات كە بە ڕای پسپۆڕان لە داهاتوودا مەترسی گەورە لەسەر گۆی زەوی دروست دەبێت.\nزیادبوونی ژمارەی ئۆتۆمبێلەكان بە شێوەی بێشومار لە جیهاندا كە بە سوتەمەنی بەنزین و گاز كار دەكەن بوونە سەرچاوەیەك بۆ پیسبوونی ژینگە و هاوكات بوونە سەرچاوەی چەند نەخۆشی مەترسیداریش بۆ مرۆڤ بە نمونەی شێرپەنجە، كە سەرچاوە دەگرێت لە نزمی كوالێتی ئەو سوتەمەنیانەی لە هەندێك وڵات بەكاردەهێنرێت.\nئۆتۆمبێلە كارەباییەكان كە چەند ساڵێكە باسیان دەكرێت هێشتا لای زۆرینەی خەڵك وەك خەیاڵ سەیردەكرێـت، نەبووەتە راستی، بەڵام كۆمپانیاكان و وڵاتان بەرەو ئەوە دەڕۆن ئۆتۆمبێلی كارەبایی ببێتەجێگرەوەی ئۆتۆمبێلەكانی بەنزین و گاز.\nپسپۆڕان ئەو هەنگاوە بە پێشكەوتنێكی گرنگ هەژماردەكەن بۆ رزگاركردنی زەوی لە پیسبوونی ژینگە و كەشوهەوا.\nئۆتۆمبێلی, بەنزین, تەکنەلۆژیای زانیاری, جێگای, دەگرێتەوە, كارەبایی


پاش چەند کاژێرێك لە دەستگیرکردنی سه‌رۆكى مالى دەستلەکارکێشانەوەی خۆی لە پۆستی سەرۆکایەتی راگەیاند\nالأربعاء 19 آب 2020 - 03:09\nئەو چەکدارانەی کە رۆژی سێشەممە کودەتایان بەسەر سەرۆکی مالیدا کرد، لیژنەیەکیان بەناوی "لیژنەی نیشتمانی بۆ رزگاریی گەل پێکهێنا" و داوایانکرد پشتیوانیان بکرێت بۆ هەڵبژاردنی پێشوەخت.\nچەکدارەکان پاش دەستگیرکردنی سەرکردە باڵاکانی مالی و لەنێویشیان سەرۆکی وڵات، ئاماژەیان بەوە کردووە، کە ئێستا مالی بە دۆخی راگوزەری سیاسیدا دەڕوات.\nرۆژی سێشەممە لە رێگەی کودەتایەکی سەربازیدا پەرلەمانی مالی هەڵوەشێندرایەوە و هەریەک لە ئیبراهیم بوبەکر کەیتا، سەرۆکی مالی و بوبو سیسێ، سەرۆکوەزیرانی ئەو وڵاتە دەستگیرکران.\nپاش چەند کاژێرێکیش لە دەستگیرکردنی، کەیتا دەستلەکارکێشانەوەی خۆی لە پۆستی سەرۆکایەتی مالی راگەیاند.\nکۆلۆنیل ئیسماعیل واگی، گوتەبێژی کودەتاچییەکانی مالی کە پێشووتر یاریدەدەری سەرۆکی ئەرکانی هێزی ئاسمانی مالی بووە، رایگەیاندووە ئەوان تەنیا لە هەستکردن بە بەرپرسیارێتی بەرامبەر گەلی مالی ناچار بوون پەنا بۆ بژارەی سەربازی ببەن.\nواگی هەروەها رایگەیاند: "لە ماوەیەکی نزیکدا هەڵبژاردن دەکرێت و حکومەتێکی نوێ بۆ مالی پێکدەهێنرێت، بەڵام رێز لە هەر رێککەوتنێکی نێودەوڵەتی دەگیرێت کە حکومەتی مالی واژۆی لەسەر کردبێت".\nلە مانگی حوزەیرانی ئەمساڵەوە نەیارەکانی ئیبراهیم کەیتا، سەرۆکی مالی، خۆپێشاندانی بەرفراوانیان دەستپێکرد و داوایان لێکرد واز لە پۆستی سەرۆکایەتی بهێنێت، ئەوەش لەبەرئەوەی تۆمەتباریان دەکرد بە گەندەڵی و شکستهێنان لە پاراستنی ئاسایشی وڵاتدا.\nکۆماری مالی دەکەوێتە رۆژئاوای ئەفریقا و پایتەختەکەی باماکۆیە. مالی هاوسنوورە لەگەڵ جەزائیر، نیجەر، بورکینۆفاسۆ، کۆتدیڤوار، گینیا و مۆریتانیا.\n4.دوو بومه‌له‌رزه به‌گوڕى 6.8 و 6.9 پله ئه‌ندۆنیسیای هه‌ژاند


- 6/27/2019 7:28:00 PM 15612 جار خوێندراوەتەوە\nئەمڕۆ سەرۆك د.بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عێراق و د.سەرباغ ساڵح خانمی یەكەمی عێراق لەلایەن شاژنی بەریتانیا ئێلیزابێسی دوھەم پێشوازیەكی گەرمیان لێكرا.\nبەپێی زانیارییەكانی خەندان، لەدوای مەلیک فەیسەڵ، لە كۆشكی پەکینگھام پاڵاس ئەمە یەكەمین جارە شاژنی بریتانیا لەو كۆشكە بەشێوەیەكی فەرمی بەرپرسێكی عێراقی ببینێت و تیایدا سەرۆك بەرهەم تابلۆی ھونەرمەندێکی ئێزیدی پێشکەش بە شاژنی بریتانیا کرد.\nلە 26 ی ئەیلولی 1952 بۆ یەكەمین جار شاژنی بەریتانیا ئێلیزابێسی دوھەم چاویكەوت بە مەلیك فەیسەلی دوهەمی عێراق و هەروەها لە 16ی تەموزی 1956 بۆ جاری دوهەم شاژنی بەریتانیا ئێلیزابێسی دوھەم چاویكەوتەوە بە مەلیك فەیسەلی دوهەمی عێراق.\nپێشترو لە 9/ئۆكتۆبەری 2009 شاژنە ئێلیزابێس-ی دوەم لە كۆشكی (مانشن هاوس) پێشوازی لە مامجەلال تاڵەبانی، سەرۆك كۆماری ئەوكاتی عێراق و كۆسرەت رەسوڵ عەلی جێگری سكرتێری گشتی یەكێتی كرد، دوای ئەوەی لە كەنیسەی پۆڵس لە ئاهەنگی رێزلێنان لەو سەربازە بریتانیانەدا بەشداریانكرد كە لە عێراق خزمەتیانكردوە.\nبەپێی زانیارییەكانی خەندان، ئەو تابلۆیەی لە پشت سەرۆك بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عێراق و شاژنی بەریتانیا ئێلیزابێسی دوھەم دەبینرێت، تابلۆی ھونەرمەندێکی ئێزیدیەو ئەمڕۆ لە سەردانەكەیدا سەرۆك كۆماری عێراق پێشکەشی شاژنی بریتانیای كردوە.\nشاژنە ئێلیزابێسی دوھەم وەكو یەكەمین منداڵی پاشا و شاژنی شاری یۆرك لە 21/4/1926 لە ناوچەی مای فەیر لەلەندەن لەدایك بوە، تا ئێستا شاژنی شانشینی یەكگرتوی بریتانیایە و دوهەمین شاژنی جیهانە كە زۆرترین ماوە لەسەر كورسی شانشینی ماوەتەوە و لەئێستادا تەمەنی 93 ساڵە.


رێكخراوا UNHCRچار ته‌خت وئامیره‌تێن چاڤدێریا چڕ بۆ نه‌خۆشخانا لالاڤ یا كۆرۆنایێ دابینكرن | پارێزگەھا دھوك\non: أبريل 15, 2021\nئه‌ڤرو سپێدێ 15-4-2021 ل نه‌خوشخانا لالاڤ یا كورونایێ ل ناوچه‌داریا فه‌یدیێ به‌رێز د.على ته‌ته‌ر پارێزگارێ دهۆكێ ب ئاماده‌بونا رێڤه‌به‌رێ گشتى یێ ساخله‌میێ وبه‌رپرسێ رێكخراوا UNHCR پرۆژێ دابینكرنا چار ته‌خت وئامیره‌تێن چاڤدێریا چر بو نه‌خوشخانا لالاڤ یا كورونایێ ڤه‌كر.\nپارێزگارێ دهۆكێ گه‌ریانه‌ك ل ناڤ نه‌خوشخانێ كر وژنێزیك سه‌حكره ره‌وشا نه‌خوشخانێ .\nدكونگره‌كێ رۆژنامه‌ڤانیدا پارێزگارێ دهۆكێ سوپاسیا رێكخراوا UNHCR كر كو ئه‌ڤ جوره هاریكاریه بو نه‌خوشخانا لالاڤ دابینكرین وپه‌سنا رولێ UNHCRكر كو ل هه‌موو ته‌نگاڤیا هاریكاربویه دگه ل كارگێریا پارێزگه‌هێ وخواست كو ئه‌ڤ جوره هاریكاریه دبه‌رده‌وامبن.\nهه‌روه‌سا ته‌كه‌زكر كو هه‌موو لیژنه یێن به‌رهنگاربونا كورونایێ هاتینه راسپاردن كو به‌رده‌وام دوویڤ چونا رێنمایێن خو پارێزیێ بكه‌ن چونكو مه‌ترسیا كورونایێ به‌رده‌وامه وب دوماهى نه‌هاتیه وداخاز ژهاولاتیان ژى كر وه‌كو به‌رى نوكه به‌رده‌وامیێ ب ده‌نه پێگریكرنێ ب رێنمایێن خو پارێزیێ وژیانا خو وخێزانێن خو ب پارێزێن .\nپارێزگارێ دهۆكێ داخاز ژخه‌لكێ پارێزگه‌هێ كر كو ب رێكا ئه‌لكترونى ناڤێن خو ته‌ماركه‌ن وڤاكسینا دانن دا ژنه‌خوشیا كورونایێ بهێنه پاراستن وداخازا سلامه‌تیێ بو هه‌موو نه‌خوشان كر.\nهه‌ربڤێ هه‌لكه‌فتێ به‌رپرسێ رێكخراوا UNHCR ورێڤه‌به‌رێ گشتى یێ ساخله‌میێ په‌یڤێن خو پێشكێشكرن وداخازكرن كو خه‌لك خو ب پارێزیت واڤكسینا دانن.\nهه‌ژى گوتنێ یه رێكخراوا UNHCR ئه‌و چار ته‌خت وئامێره‌تێن چاڤدێریا چر ب كوژمێ (70,000) دولارا بو نه‌خوشخانا لالاڤ یا كورونایێ دابینكریه.


پەشێو حەمەئەمین : ئایا ئێمە کۆمەڵگایەکی گێلین ؟ – WTARIKURD\nساڵە های ساڵە ئێمە لە جیهانێکی مارشناڵی دۆگما کراودا ، وەكو بێ ئاگاترین ئادەمی سەر ڕووی زەمین ژیان گوزەر دەکەین و کەچی پێمان وایە ئێمە هۆشیار ترینین میللەتی سەر گۆی زەوین .\nلە ڕاستیدا ئەوەی لای ئێمە بەبنەما وەردەگیرێت ، لە جیهاندا دەمێکە بەبنبەست گەیشتوەو کۆتایی بەو کلتورە هاتووە ، لە هەموو دنیادا میللەتان خاوەنی یەك باوکی ڕۆحین و شانازی پێوە دەکەن . بەڵام ئەو باوکە لە مێژودا بەشێوازێك بۆ ووڵات جەنگاوەو هەوڵی داوە بۆ شکۆمەندی ئەو گەلە ، کە لە پێناویدا هەموو شتێکی بەخشیوە ، بۆ نمونە غاندی لە هیندستان وماندێلا لە ئەفریقا . یا فەلەسوفە ناودارەکانی بەر لە زاین لە ئەسینا ، ئەمانە نمونەی بەرزی مرۆڤایەتین و لە تەواوی دنیادا بەرز نرخێنراون .\nبەڵام کاتێك دەبینیت لە کوردستان کەسانێك ئەو پێگەیان پێ دەدرێت و بەئەندازەی پەرستن چۆکیان بۆ دراوە ، کە سانێکن ، پاڵەوانی شەڕی ناوخۆن ، پیاوی یەکەمن لە نێو ڕیزبەندی گەندەڵکارەکانی جیهان ، لە زۆرباردا بۆ پاراستنی مەوقعی خۆیان خیانەتی نیشتمانیان کردووە ، بکوژی ئازادی و بکوژی قەڵەمن . نە داهێنەرو نە فەیلەسوف ، نە شۆڕشگێڕو نە شیوەنگێڕ ، نە داناو نە زانان . بەڵکو کەسانێکن لە جوگرافیایەکی دیاریکراودا بۆ بەرژەوەندی خۆیان و خانەوادەکەیان تێدەکۆشن ، وەكو سەردەمی چاخەکانی ناوەڕاست ئامادەن هەموو جۆرە قوربانیەك بدەن بۆ مانەوەی خۆیان .\nگەر لە هیندیەك بپرسیت غادی چی بۆ کردوون ، پێویستی بە نوسینی کتابێك هەیە بۆ وەڵامدانەوە . گەر لە گەلی ئەفریکا بپرسیت ماندێلا لای ئێوە مانای چیە ؟ بەدڵنیاییەوە دەڵێن : ماندێلا ژیان و ئازادی و نانی بۆ هێناین . گەر لەگەلی فەڕەنسا بپرسیت پاڵەوانانی شۆڕش چی بۆ کردوون ؟ دەڵێن ڕزگاریان کردین لەو لویسە یەك بەدوای یەکانەی ، کە پێیان وابوو گەل ڕۆژانە پسکیتێکیان بەسە بۆ ئەوەی پێی بژین .\nئاخر ئامانە سەرمایەی مەعنەوین نەك سیاسیە بازرگان و بۆگەن و گەندەڵ و دزو مافیاو مرۆڤ کوژەکانی ئەمڕۆی ئێمە .\nبەدبەختی تاکی کوردی لەوەدایە ، هەرکەس لە ڕوانگەی بەرژەوەندی تایبەتی خۆیەوە هەڵسەنگاندن بۆ سەروی خۆی دەکات . بۆیە ئەمە گێلیەتی کۆمەڵگامان بۆ وێنا دەکات ، کە ئێمە کۆمەڵگایەکی خەوتوو بێ هۆشین .\nگەر لە هەر تاکێك لەو کۆیلانە بپرسیت ؟؟\nچۆن وابەستەی ئەو سەرۆکەیت و بۆچی وا بە ئومێدەوە لێی دەڕوانی ؟\nچی بۆ کوردو کوردستان کردووە ، لە کام جەنگدا سینگی بۆتە قەڵغانی پاراستنی گەڵ ؟\nلەکام شوێندا بنکەیەکی خێرخوازی کردۆتەوە بۆ بێ سەرمایەو لێقەوماوانی ئە م ووڵاتە ؟\nلە کام زینداندا لە پێناوی نیشتمان نیوەی تەمەنی پێشکەش کردووە ؟\nئەوا لە وەڵامدا ڕادەمێنێ و تەنها ئەوە دەزانێ بڵێ زۆری کردووە زۆر زۆر ، چونکە تەنانەت ڕاهێنراون لە سەرئەوەی کە چۆن وەڵامیش بدەنەوە . بە چ لۆژیکێك قسە بکەن و چ زمانێکی شێواو بەکار بێنن .\nلە زەمەنی سپارتاکۆس و چاخەکانی ناوەڕاستدا کۆیلایەتی بە زۆر بوو ، بەڵام لە واقیعی ئەمڕۆدا مرۆڤەکان بەویستی خۆیان وەك کۆیلەیەك خۆیان بنیاد دەنێن و کەچی شانازیشی پێوە دەکەن .\nکاتێك پێشەوا لە سێدارە درا ، بە ئومێدەوە تەحەدای دەکرد کە بەدەیان پێشەوای تر دروست دەبێتەوە ، کە وەك ئەو لە پێناوی بەژەوەندی گەلدا خۆیان فیدا کەن . بەڵام کوانێ پێشەواکانی دوای قازی لە کوێن ؟\nبە داخەوە ئەمڕۆ هەموو بازرگانن ، هەموو پیاوی نۆکەرو خائینن ، تەنانەت هەندێکیان دۆستی ئەو ووڵاتەن کە قازیان لە سێدارەدا . هەندێکی تریشیان دۆستی کەمالیستیەکانی تورکن کە چەندین ساڵە لە باکوردا ، لە هەوڵی سڕینەوەی کلتورو زمان و کۆتکردنی مرۆڤی کوردن .\nکەچی گێلیەتی ئێمەی تاك لە کۆمەڵگادا و کاڵفامی لە هزرو هۆشی نەتەوەییمان ، ئەمڕۆ ئەمانەی کردووە بەباوکی ڕۆحی و سەرمایەی مەعنەوی ئەم ووڵاتە …. بەداخەوە .


2020-09-26 [05:40 AM]\nلە ئەمرۆی جیھاندا گەشتوگوزار وەک پێویستییەکی گرنگی مرۆڤ و بنەمایەکی بەھێزی ئابووری و پیشەسازییەکی سەردەمیانە ھەژمار دەکرێ، بۆیە پیشەسازی گەشتوگوزار یەکێکە لە سەرچاوە سەرەکییەکانی داھاتی جیھان، رۆڵێکی گرنگی لە جوڵەی بازاڕەکان و بەھیزکردنی ئابووری ھەیە، پێگەی جیاوازی لە جوڵەی ئابووری و داھاتی زۆربەی وڵاتانی جیھان داگیرکردووە، ساڵانە زیاتر لە یەک ملیار و ٤٠٠ ملیۆن گەشتیار بە جیھاندا گەشت دەکەن، زیاتر لە یەک ترلیۆن و ٤٠٠ دۆلار داھاتی بۆ جیھان ھەیە، کە بە ریژەی ١١% ئابووری جیھان پێک دەھێنێت، زیاتر لە ٣٠٠ ملیۆن ھەلی کار لە جیھان دابین دەکات، گرنگی دان بە ژیان و گوزەران و دابینکردنی خزمەتگوزاری زیاتر لە یەک ملیار مرۆڤ (گەشتیار) بۆتە ئەرکی سەرجەم دامودەزگاکانی گەشتیاری و بابەتێکی سەردەمیانەی جیھان.\nرێکخراوی جیھانی گەشتوگوزاری سەر بەنەتەوە یەکگرتووەکان، ساڵی ١٩٧٩ بڕیاری یادکرنەوەی ساڵانەی دا، لە ساڵی ١٩٨٠ تاکو ئەمڕۆ، ھەموو ساڵێک لە ٢٧/٩ ئەم یادە بە لۆگۆ و بە دروشمی جیاواز لە پێناو چەند ئامانجێک کە خزمەتی پەرەپێدانی گەشتیاری دەکات بەرێوەدەچێت و بۆتە رۆژی جیھانی گەشتوگوزار، کە ئامانجی سەرەکی بڵاوکردنەوەی ھۆشیاری گەشتیارییە. سەرەڕای ھاتنی ڤایرۆسی کۆڕۆنا و وەستاندنی کەرتی گەشتیاری، کە بۆتە ھۆی زیانێکی زۆر بۆ کەرتەکە و لە دەستدانی ١٢٠ ملیۆن ھەلی کار لە جیھان و وەستانی جوڵەی گەشتیاری بۆ ماوەی چەند مانگێک، بەڵام جاریکی تر کەرتی گەشتیاری جوڵەی تێکەوتۆتەوە و بەرەو ئاسایی بوونەوە ھەنگاوی ناوە. بۆ گرنگی دان بە گۆندەکان و گەشتیاری ناوخۆیی، رێکخراوی جیھانی گەشتوگوزار ئەم ساڵ بە دروشمی (گەشتوگوزار و پەرەپێدانی لادێ) ئەم یادە دەکاتەوە، بەو ئامانجەی بتوانێ بووژانەوەیەک بخاتە لادێکان و گەشتی ناوخۆی گەشە پێبدات، کە بۆ سەردەمی کۆڕۆنا بە یەکێک لە بژاردە گرنگەکان دەزانێت.\nچەند ساڵێکە لە ھەرێمی کوردستانیش گرنگی بە رۆژی جیھانی گەشتوگوزار دەدرێت، چونکە ئەو پێشکەوتنەی گەشتوگوزاری جیھان بەخۆیەوە دەبینێت، لە ئیستادا ھەرێمی کوردستانی لێ بێبەش نییە، بۆیە دەمانەوێت لەم رۆژەدا ئەم پەیوەندیە بە ھێزتر بکەین و سوود لە ئەزموونی گەشتیاری وڵاتان و رێکخراوی گەشتوگوزاری جیھانی وەربگرین و زیاتر پەرە بەکەرتی گەشتیاری بدەین. دەستەی گشتی گەشتوگوزار پلانی بۆ پەرەپێدانی گەشتوگوزاری لادێ داڕشتووە و یەکێک لە چالاکییە سەرەکییەکانی پلانی ٢٠٢٠ دانرابوو، بۆیە لە رۆژی جیھانی گەشتوگوزار بەدروشمی (بە گەشتوگوزار گوندەکانمان دەبوژێنینەوە) گرنگی بەپەرەپێدانی گەشتوگوزاری لادێ دەدەین، کە ھاودروشمە لەگەڵ گەشتوگوزاری جیھان.\nساڵانی رابردوو کەرتی گەشتیاری لە ھەرێمی کوردستان بە خێرایی بەرەو پێش ھەنگاوی ناوە، لە زیاد بوونی ژمارەی گەشتیاران و لە زیادبوونی شوێنە خزمەتگوزارییە گەشتیارییەکان، ئەمەش بەپێی پلانێکی ستراتیژی کە لە لایەن دەستەی گشتی گەشتوگوزار دانراوە، مامەڵە لەگەڵ ئەم گەشەسەندن و پێشووەچونە دەکرێت، ھەروەھا ماستەرپلانی گەشتوگوزاری کوردستان لە ئێستادا دەست بەکارە و تاکو ساڵی ٢٠٢٥ پلانی بۆ پێشخستنی کەرتی گەشتیاری داڕشتووە. وەبەرھێنانی گەشتیاریش ھەنگاوێکی دیکەی کارەکانمانە، بۆ ئەم مەبەستە ھەماھەنگین لەگەڵ دەستەی وەبەرھێنان، لە کۆی ١٠٥٥ پڕۆژەی وەبەرھێنان کە بۆ ماوەی ١٠ ساڵ، لە ساڵی ٢٠٢٠ راگەیندراون، ٢٢٧ پڕۆژەی وەبەرھێنانی گەشتیاری خراوەتە پلان. ھەرچەندە لە ساڵی ٢٠٢٠ بە ھۆی ڤایرۆسی کۆڕۆنا زیانی زۆر بەر کەرتی گەشتیاری کەوت، کە بۆ ماوەیەکی کاتی پاشەکشەی کرد، بەڵام جێگای دڵخۆشییە کە ئێستا شوێنە گەشتیارییەکان کراونەتەوە و جوڵەیەکی باش کەوتۆتە بەر کەرتی گەشتیاری و گەشتیاران لە شارەکانی عێراق و ھەرێمی کوردستان روو لە شوێنە گەشتیارییەکانی ھەرێم دەکەن.\nسەرەڕای ئەم پێشکەوتنە، حکومەتی ھەرێم لە کارنامەی کارکردنیدا گەشتوگوزاری لە ریزی کشتوکاڵ و پیشەسازی داناوە، وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار و دەستەی گشتی گەشتوگوزار رایدەگەیەنن سەرەڕای ھەبوونی کەمووکورتی لە کەرتی گەشتیاری، لە جێبەجێکردنی پلانی پەرەپێدانی گەشتوگوزار بەردەوام دەبین، تاکو گەشتیاری دەبێتە سەرچاوەیەکی سەرەکی داھات و کوردستان دەبێتە ناوچەیەکی گەشتیاری پێشکەوتوو. لە کۆتایدا بە پێویستی دەزانین لەم یادەدا پیرۆزبایی دەستەی گشتی گەشتوگوزار ئاراستەی گشت فەرمانبەر و کارمەندانی کەرتی گەشتیاری ھەرێمی کوردستان بکەین و دەستخۆشی لە راگەیاندنەکان و ھەموو دامەزراوەکانی حکومەت و کەرتی تایبەت بکەین کە ھەماھەنگ و ھاوکارن بۆ پێشخستنی کەرتی گەشتوگوزار.\nھەر شاد و سەرکەوتوبن\nئەم هەواڵە 2410جار خوێندراوەتەوە