هاووڵاتییەک: دوای 20 ڕۆژ هێشتا پشکنینەکەم وەرنەگرتووەتەوە و تێکەڵی خەڵکیش بووم\nوەزارەتی تەندروستیی هەرێم کاری پشکنینی کۆرۆنای لە دەروازە سنورییەکان داوەتە کۆمپانیا و ئەو کۆمپانیایانە مانگانە بە ملیۆنان دۆلاریان دەستدەکەوێت، بەڵام بەگوێرەی زانیارییەکانی ناس کورد و قسەی هاووڵاتیان لە دەروازەی سنوریی باشماخ تەنها وەرگرتنی پارەکە گرنگە و خەڵک هەیە پاش 20 ڕۆژ گەڕانەوەی هێشتا ئەنجامی پشکنینەکەی وەرنەگرتووەتەوە.\nماوەی زیاتر لە مانگێکە گەشتکردن لە هەرێمەوە کوردستانەوە بۆ وڵاتانی دراوسێ و لە دەروازە سنورییەکانەوە کراوەتەوە، بەڵام پێویستە هەرکەسێک کە دەچێتە دەرەوە یاخود دەگەڕێتەوە پشکنینی تایبەت بە کۆرۆنا بکات و وەزارەتی تەندروستیش ئەو پشکنینەی داوەتە کۆمپانیا.\nهاژە باست حەمەغەریب، ماوەیەک بەرلەئێستا بۆ سەردانی پزیشک لەدەروازەی سنوریی باشماخەوە چووەتە وڵاتی ئێران، ئەو لە فەیسبوکی خۆی نوسیویەتی: "لەدوای گەڕانەوەم، پشکنینێکیان بۆ کردم و بڕی 60 هەزار دیناریان لێوەرگرتم و وتیان بڕۆ، بەڵام دوای 20 ڕۆژ هێشتا ئەنجامی پشکنینەکەیان بۆ نەناردووم، بەبێ ئەوەی ڕێگریم لێبکرێت لەوەی تێکەڵی خەڵک بم."\nجگە لە هاژە، چەندین کەسی دیکە لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان ئەو حاڵەتەیان بڵاوکردووەتەوە و چەند کەسێکیش بۆ ناس کوردیان پشتڕاستکردووەتەوە کە بەبێ ئەوەی ئەنجامی پشکنینەکەیان پێبدرێتەوە هاتوونەتەوە و تێکەڵی هاووڵاتیانی دیکە بوون.\nلەدوای کرانەوەی گەشتەکان و هاتنەناوەوەی هاووڵاتیان بەوشێوەیە لەوڵاتانی دراوسێوە، ژمارەی توشبووانی کۆرۆنا لەهەرێمی کوردستان ڕووی هەڵکشانێکی بەرچاو کردووە و لەسنوری پارێزگای سلێمانیش لەدوای کەمبوونەوەی توشبووانی ڕۆژانە، لەئێستادا ئامارەکان بەرەو هەڵکشان دەچنەوە.\nبەگوێرەی ئامارێکی وەزارەتی تەندروستیی هەرێم، چوار هەفتە پێش ئێستا و لەبەرواری 21 بۆ 27ی مانگی ڕابردوو، 3520 توشبووی کۆرۆنا دەستنیشانکراون، بەڵام پاش مانگێک لە ماوەی یەک هەفتەی ڕابردوودا، ئاماری هەفتانە بەرزبووەتەوە بۆ 4537 توشبوو.\nلەوبارەیەوە خاڵس قادر، سەرۆکی دیوانی وەزارەتی تەندروستیی هەرێم بەناس کوردی ڕاگەیاند: "ئێمە ئاگاداری ئەوە نیین کە لەو دەروازە سنورییە بەوشێوەیە ئەنجامی پشکنین نەدرێتەوە بە هاووڵاتیان، بەڵام ئەوە کارێکی مەترسیدارە و ئێمە بەدواداچوون دەکەین و لێپێچینەوە دەکەین ئەگەر ئەوە ڕاست بێت، تەندروستیی سلێمانیش دەکرێت بەدواداچوون بکەن."\nخاڵس قادر ئاماژەی بەوەشکرد، ئاگاداری ڕێکارەکانە لە دەروازەی سنوریی ئیبراهیم خەلیل کە زانیاری و کۆد لەو کەسان وەردەگیرێت و دواتر ئەنجامی پشکنینەکەی بۆ دەنێردرێتەوە.\nپێدانی کاری پشکنینی کۆرۆنا لە دەروازە سنورییەکان لەکاتێکدایە، ماوەیەکی زۆرە داوادەکرێت بۆ زیادکردنی داهاتی حکومەت دەستی کۆمپانیاکان لەکارەکانی حکومەت دووربخرێتەوە و کەرتی گشتیی ئەو کارانە بکات و داهاتەکەشی بۆ خەزێنەی گشتی بێت.\nسەرچاوەیەک لە دەروازەی سنوریی باشماخ بە ناس کوردی وت، ڕۆژانە 100 بۆ 150 کەس لە دەروازەکەوە دێنە هەرێمی کوردستان و پشکنینیان بۆ دەکرێت، بەپشت بەستن بەو ژمارەیە دەردەکەوێت، مانگانە بەبڕی زیاتر لە دوو ملیۆن دۆلار تەنها لەدەروازەی باشماخ دەکرێت.\nلەوبارەیەوە خاڵس قادر ئاماژەی بەوەکرد: "لەماوەی ڕابردوودا وەزارەتی تەندروستیی بڕیاریدا کە ڕێگە بەکەرتی تایبەتیش بدات پشکنینی کۆرۆنا ئەنجام بدەن، پێدانی ئەوەش بە کۆمپانیا لەو چوارچێوەیەدایە."\nلەسەر ئەو پرسە ناس کورد چەندین جار پەیوەندی بە بەرپرسانی تەندروستیی سلێمانییەوە کرد، بەڵام هیچ کامیان وەڵامی پەیوەندییەکەیان نەدایەوە.\nیەکەم دانپێدانانی فەرمى واشنتن لەبارەى داخستنى باڵیۆزخانەکەیان لە بەغدا\n2020.10.03 - 10:41


ئیسلامییه‌كان، سته‌می نه‌ته‌وایه‌تی و خه‌ونی دواڕۆژیان – Denegkan\nئیسلامییه‌كان، سته‌می نه‌ته‌وایه‌تی و خه‌ونی دواڕۆژیان\nbyهه‌ژین\tMay 8, 2009\tگشتی\nبۆ ئه‌وه‌ی باسی لاوه‌كی یه‌خه‌مان نه‌گرێ، خۆم له گێرانه‌وه‌ی به‌سه‌رهاتی هێزگرتنی ئیسلامییه‌كان له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و ئاسیادا لاده‌ده‌م و ناشچمه سه‌ر بنه‌وانی ئیسلامییه‌كان له عیراقدا، ته‌نیا له سه‌رهه‌ڵدانی بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی له كوردستانی عیراق‌ه‌وه (باكع) ده‌ستپێده‌كه‌م.*\nله هه‌شتاكانی سه‌ده‌ی ڕابوردوودا، به‌هۆی شه‌ڕی عیراق- ئێران و شه‌ڕی لابه‌لایی پارت و ڕێكخراوه چه‌كداره‌كانی بزووتنه‌وه‌ی كوردی، به یارمه‌تی راسته‌وخۆی ئێران له ناوچه سنوورییه‌كانی كوردستانی عیراقدا، گروپی ئیسلامی كه‌وتنه په‌لوپۆ هاویشتن و گه‌رادانان و له‌ناو سه‌ربازانی هه‌ڵاتووی ناو ئۆردووگه‌كانی ئێراندا، كه ئه‌و كات دوو گروپی حزب الله و جندالله ڕاسته‌وخۆ له‌لایه‌ن ئێرانه‌وه به سه‌رۆكایه‌تی ئه‌دهه‌م بارزانی و مه‌لا لوقمان، كه دوو به‌كرێگیراوی كۆماری ئیسلامی ئیران بوون، دروستكران. له‌ناوخۆشدا گروپێكی بیناو كه خۆی ئاشكرا نه‌كردبوو له‌ناو مزگه‌وته‌كاندا له جموجوڵدا بوو، هه‌رچه‌نده ناسراوترین كه‌سایه‌تییان، كه مه‌لا عه‌لی عه‌بدولعه‌زیز بوو، له‌به‌رامبه‌ر ڕێكخراوه چه‌په‌كانی ئه‌وكات حزبی شیوعی عیراق (حشح) و كۆمه‌ڵه‌ی ڕه‌نجده‌رانی كوردستان (كۆڕه‌ك)، له‌لایه‌ن ڕژێمی به‌عسه‌وه پارێزگاری لێده‌كرا و چه‌كداری خالیدی خوله‌سووری ژنبرای پاسه‌وانیان ده‌كرد، كه مه‌لای ناوبراو و پاشكه‌وتووانی جیهادی سه‌ره‌كیان دژ به چه‌په‌كان بوو و مه‌ترسی كوشتنی ده‌كرد له‌لایه‌ن ئه‌و هێزانه‌وه.\nكاتێك كه جه‌ماوه‌ری هه‌ڵه‌بجه به ده‌ستپێشخه‌ری لایه‌نگرانی ئاڵای شۆڕش و لایه‌نگرانی كۆمه‌ڵه‌ی زه‌حمه‌تكێشانی كوردستانی ئێران( ڕێكخراوی كوردستانی حزبی كۆمونیستی ئێران)، له ئایاری ساڵی 1987دا دژ به‌ڕاگواستنی گونده‌كانی ده‌وروبه‌ری ئه‌م شاره، ڕاپه‌ڕین و خۆپیشاندان ئودووگه و شارۆچكه‌كانی وه‌ك سیروان و سه‌یساده‌قی گرته‌وه، خوێندكاره ئیسلامییه‌كانی نێو مزگه‌وته‌كان و مه‌لای ده‌مراستیان، كوونه مشكیان لێ بوو بوو به‌هه‌مبار. له‌بری بانگی نێوه‌ڕۆ و عه‌سران، ئه‌وه چه‌په‌كان بوون، له مینبه‌ر و بڵندگۆی مزگه‌وته‌كانه‌وه، هاواریان ده‌كرد "كرێكارانی جیهان یه‌كگرن! كرێكاران له‌م شۆڕشه‌دا بێجگه له زنجیره‌كانی ده‌ستیان هیچ له‌ده‌ست ناده‌ن، به‌ڵام جیهانێك به‌ده‌ست دێنن".\nكاتێك كه هێزه چه‌كداره‌كانی شاخ، هیچ ئاماده‌ییه‌كیان بۆ سه‌رتاسه‌ریكردنه‌وه‌ی خۆپیشاندانه‌كان له خۆیان نیشان نه‌دا، رژێم به هاوكاری سه‌رۆكهۆزه به‌كرێگیراوه‌كان، توانی جه‌ماوه‌ر تێكبشكێنێت و لایه‌ك له شار وێران بكات و برینداران له نه‌خۆشخانه‌كاندا ده‌ركا و زینده‌به‌چاڵیان بكه‌ت. ئه‌مه بووه هۆی ترسێكی گه‌وره و هه‌ڵهاتنی خه‌ڵكانێكی زۆر، ته‌نانه‌ت ئه‌وانه‌ش كه له خۆپیشاندانه‌كه‌دا به‌شدار نه‌بووبوون یا زۆرێك له چه‌كداره خۆفرۆشه‌كان و له‌وانه‌ش خوێنكاره ئیسلامییه‌كانی نێو مزگه‌وته‌كانیش هه‌ڵهاتن و چوونه ئۆردووگه‌كانی ئێران و له‌وێ، به هاوكاری ئێران و كۆكردنه‌وه‌ی چه‌كداره به‌كرێگیراوه هه‌ڵهاتووه‌كان، (باكع)یان ڕاگه‌یاند.\nئه‌م ڕاگه‌یاندنه بووه هۆی ناكۆكی له نێو ڕیزه‌كانیان، چونكه هه‌ندێكیان به بیانووی ئه‌وه‌ی كاتی جیهاد نه‌هاتووه، گه‌ڕانه‌وه ژێر ده‌سه‌ڵاتی به‌عس و ئه‌وانه‌ی كه بوونه (باكع) هه‌ر زوو جیابوونه‌وه‌یان تێكه‌وتوو و گروپێكی تریان به‌ناوی (انصاروالله) كه لێپرسراوه‌كه‌یان كۆنه پێشمه‌رگه‌ی (ینك) بوو، لێ جیابووه‌وه. یه‌كه‌م ده‌سته‌گوڵی ئه‌م هێزه ئیسلامیانه له به‌رۆكی هه‌ڵه‌بجه -كه ئه‌گه‌ر خرۆشانی جه‌ماوه‌ری هه‌له‌بجه و تێكشكانی ئه‌و خرۆشانه و بارودۆخی په‌نابه‌ران له‌ناو ئۆردووگه‌كانی كۆماری ئیسلامی ئێران نه‌بووایه، هه‌رگیز نه‌یانده‌ویست و نه‌یانده‌توانی جه‌ماوه‌ریكی وا كۆبكه‌نه‌وه- پێش پاسداركه‌وتن و هێنانی له‌شكری ئێران به یارمه‌تی هێزه چه‌كداره كوردییه‌كانی‌تر بۆ سه‌ر هه‌ڵه‌بجه و كردنه قوربانی پێنج هه‌زار كه‌س و برینداربوونی زیاتر له بیست هه‌زاری تر به كیمیاوی و ئاواره‌ییه‌كی درێژخایه‌ن و وێرانی ئه‌م شاره له ناوه‌ندی شه‌ڕی كۆنه‌په‌رستانه‌ی عیراق- ئێران‌دا.\nجارێكی تر ئاواره‌یی دانیشتوانی بێده‌ره‌تانی ئه‌م شاره و ناوچه‌كانی تری وه‌ك گه‌رمیان و ده‌شتی هه‌ولێر و بادینان له پاش كیمیاباران و ئه‌نفال له 1988دا، هه‌لی زێڕینی بۆ هێزه ئیسلامییه‌كان ڕه‌خسانده‌وه و ئه‌و باڵه‌ی كه له ئاواره‌یی ساڵی 1987دا باوه‌ڕی به هاتنی كاتی جیهاد نه‌بوو، له ئۆردووگه‌كاندا، جیهادیان به‌رامبه‌ر ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزبی شیوعی عیراق(حشع) و یه‌كیتی نیشتمانی كوردستان (ینک) و پارتی دیموكراتی كوردستانی عیراق (پدكع) راگه‌یاند و به شمشێری ته‌خته و كوته‌كه‌وه، به‌یانییه‌ك زوو كوتایانه سه‌رماڵی ئه‌ندامانی (حشح) و پاش لێدان و به‌قژ ڕاكێشانی ژنه‌كانیان له په‌نجه‌ره‌ی ماله‌كانیانه‌وه**، دران به‌گرتن و داوای تۆبه‌كردنیان لێ كردن له مزگه‌وتی ئۆردووگه‌كاندا، له‌وانه ئۆردوگه‌ی [ سقز، كامیاران، صنقر، كانگاو‌ر و هیتر]. هه‌ڵبه‌ته ئه‌م جیهاده له‌لایه‌ن ئه‌وانه‌وه راگه‌یێندرا، كه پێشتر باوه‌ڕیان به جیهاد نه‌بوو و هێنده له‌گه‌ڵ (باكع)دا ته‌بابوون، ئۆردووگه‌كانیان گرتبووه ژێر ده‌ستی خۆیان و پێكه‌وه شورای شاراوه‌یان هه‌بوو.\nهه‌ڵبه‌ته ئه‌وه‌مان له‌بیر نه‌چێت، كه ئاشبه‌تاڵی (ینك) و (پدكع) و حزبی سۆشیالیستی كوردستانی عیراق (حسكع) و (حشح)، و هیوابڕانی خه‌ڵك به‌و هێزانه و ڕوخانی ڕژێمی عیراق، دانی مووچه‌یه‌كی باش له‌لایه‌ن ئه‌و ئیسلامیانه‌وه – كه ئه‌وكات له ئۆردووگه‌كاندا به وه‌هابی ناسرابوون و دوای ڕاپه‌ڕین خۆیان به یه‌كگرتووی ئیسلامی ناساند- به خه‌ڵكانی ناهوشیار و بێده‌ره‌تان، جارێكی‌تر هێزی به ئیسلامییه‌كان به‌خشی و وه‌ك چۆن داڵه‌كه‌رخۆره له‌سه‌ر كه‌لاكی مردارۆبوو، ده‌له‌وه‌ڕێ، ئاوا ئیسلامییه‌كانیش له‌سه‌ر ئاشبه‌تاڵی بزووتنه‌وه‌ی چه‌كداری و هیوابڕانی جه‌ماوه‌ر له ئۆردووگه‌كاندا، په‌ره‌یان سه‌ند. بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن ئه‌و كه‌شه دیكتاتۆری و سه‌ركوتگه‌رانه‌یه‌ی نێو ئۆردووگه‌كانی ئێران بێننه به‌رچاو، ده‌توانم ئه‌و سه‌رده‌مه، ته‌نیا به سه‌ركوتگه‌ری وه‌هابی له‌ناو كۆماری ئیسلامی شیعه‌دا نیشان بده‌م.\nئه‌وه‌ی له ڕۆژانی سه‌ره‌تای ڕاپه‌ڕین دا، ژیابێ، ده‌زانێ، كه سه‌رده‌می پاشه‌كشێی بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی بوو و ته‌نانه‌ت جێگه‌ی بایه‌خی ته‌نانه‌ت ئه‌ندامانی خۆشیان نه‌بوون. پاشه‌كشه‌ی هێزه كۆنه‌په‌رسته‌كان، له سه‌راپای میژوودا تایبه‌تمه‌ندی هه‌موو سه‌رده‌مه‌كانی شۆڕش و ڕاپه‌ڕین بووه. به‌لام هه‌ر زوو، جارێكی‌تر كۆڕه‌وی ملیۆنی و تێكشكانی ڕاپه‌ڕین و بێ هیوابوونی جه‌ماوه‌ر به هودنه‌كه‌ی به‌ره‌ی كوردستانی له‌گه‌ڵ ڕژێمی تێكشاوی به‌عس و سه‌ركوتی ڕاپه‌ڕینه‌وه‌ی دووه‌م، زه‌مینه‌ی بۆ ده‌ركه‌وتنه‌وه‌ی ئیسلامییه‌كان له‌سه‌ر شانۆی ڕامیاری خۆشكرد. ئه‌مه‌ش دوو پایه‌ی سه‌ره‌كی هه‌بوو:\nیه‌كه‌م، ئابڵۆقه‌ی ئابووری و بێكاری و برسییه‌تی و دزی و تاڵانی به‌ره‌ی كوردستانی و له به‌رامبه‌ریدا توانای مادی لایه‌نه ئیسلامییه‌كان كه له ئێران و سعودیه‌وه بۆیان ته‌رخانكرابوو، هانی خه‌ڵكی دا بۆ خۆ قوتاركردن له مردن له به‌رامبه‌ر هه‌ندێك كۆمه‌كدا بچنه ناو ئه‌م هێزانه‌وه.\nدووه‌م: شه‌ڕی ناوخۆ و نائومێدی جه‌ماوه‌ر به ده‌سه‌ڵاتدارانی تازه و ترسی گه‌ڕانه‌وه‌ی ڕژیم و نه‌بوونی ئاسۆیه‌كی ڕۆشن و كۆمه‌كی لایه‌نه شه‌ڕكه‌ره‌كان به لایه‌نه ئیسلامییه‌كان له ده‌ڤه‌ری ده‌سه‌ڵاتی خۆیاندا، كه یارمه‌تی ملیۆنییان بۆ ته‌رخانكراوه، بووه هۆی دروستبوونی هه‌زار و یه‌ك ده‌سته و گروپی تیرۆریستی ئیسلامی.\nئه‌مه سه‌رچاوه‌ی هێزگرتن و ئه‌مه مێژووی سه‌روه‌ری هێزه ئیسلامییه‌كانه و هه‌ر كه‌س ڕۆژێك له ئۆردووگه‌كانی ئێران و باشووری كوردستاندا ژیابێ، گیرۆده‌ی ده‌ستی ئه‌م هیزه كۆنه‌په‌رستانه بووه و به‌شێك له كارنامه‌ی پڕ تاوانیان ده‌ناسێت و چنگی خوێناوی ئه‌م هێزانه له به‌رۆكی هاوڕێ، دراوسێ، هاوكار و هاوشارییه‌كی گیربووه. ئه‌وه‌ی پێویسته له‌سه‌ری ڕاوه‌ستین و وه‌ڵامیان پێبده‌ینه‌وه، سته‌می نه‌ته‌وایه‌تی و ئازادییه گشتییه‌كان و چاره‌نووسێكه كه كۆمه‌ڵگه له ئه‌گه‌ری ده‌سه‌لاتگرتنی ئه‌مانه‌دا ڕووبه‌ڕووی ده‌بێته‌وه.\nپێش هه‌موو شتێك، سه‌رنجی خوێنه‌ران به پرسیارێك له ده‌مڕاستانی ئه‌م هێزانه ده‌كه‌م، ئه‌م هێزانه ڕه‌خنه‌یان له ده‌سه‌لاتی ئیسلامی سعودییه و كۆماری ئیسلامی ئێران هه‌یه، كه له ژێر فشاری ده‌ره‌كی و ناوه‌كی واته په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان و بزووتنه‌وه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی نێو كۆمه‌ڵگه‌كانیان، ملیان به شلكردنی هه‌وساری سه‌ركوتگه‌رانه‌ی شه‌ریعه‌تی ئیسلامی داوه و به‌ته‌مان ئه‌مان – به توندڕه‌و و میانه‌ره‌و و نه‌رمبڕیانه‌وه – كۆمه‌ڵگه بۆ ژێر یاساكانی هه‌زار و ئه‌وه‌نده ساڵی نیوه‌دوورگه‌ی عه‌ره‌بی بگێڕنه‌وه و ئه‌و داب و نه‌ریته دواكه‌وتووانه به‌سه‌ر كۆمه‌ڵگه‌دا بسه‌پێننه‌وه. وابزانم هه‌مووان ده‌زانن، چی به‌ڕێوه ده‌بێ و پێویست به قسه‌كردنه‌وه له‌و باره‌وه ناكات. خۆ ئه‌گه‌ر نه‌رمڕه‌ویش بن، ئه‌وا وه‌ك ئێستای فه‌رمانڕه‌وایی سعودیه، ده‌ستی خه‌ڵك به شمسێر ده‌بڕنه‌وه و وه‌ك كۆماری ئیسلامی وه‌لامی داخوازی ڕه‌وای هاوسێیانی نه‌ته‌وه‌یی، به ئاگر و ئاسن ده‌ده‌نه‌وه، ئیتر پێویست به‌وه ناكات باسی باری ژیان و ئازدی ژنان و لاوان و ئازادییه ڕامیاری و گشتییه‌كان و مافه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، بكه‌م. چونكه له كۆمه‌ڵگه‌ی هه‌زار و ئه‌وه‌نده ساڵ له‌مه‌وبه‌ردا، نێوی ئه‌و شتانه له ئارادا نه‌بووه و خه‌باتی كارگه‌ران و زه‌حمه‌تكێشانێش، ناشوكرییه به به‌شی خوا و هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌یه له دادوه‌ر‌ی خوا و ئه‌و به‌خۆی مه‌نجه‌ڵی ئێمه‌ی سوتاندووه و مه‌نجه‌ڵی ده‌وڵه‌تمه‌ندانی لێوانڕێژ كردووه***.\nله سایه‌ی ئیسلامدا هیچ ئایینێكی‌تر ناتوانێت، ئازدانه ئه‌ركه‌كانی به‌جێبهێنرێن و ده‌بێت، هه‌ڵگرانی ئایینه‌كانی‌تر سه‌رانه به فه‌رمانڕه‌وایانی ئیسلامی بده‌ن و هه‌ڵسوكوتیان له‌لایه‌ن وانه‌وه دیاری ده‌كرێت. مێژووی ئیسلامی هه‌ر له به‌ره‌به‌یانییه‌وه تا هه‌نووكه، پڕه له هه‌زاران نموونه چ له‌سه‌ر‌ده‌می خودی پیخه‌مبه‌ردا كه یه‌هودییكانی قه‌ڵاچوكرد، چ له‌سه‌دمی هێڕشه‌كانیاندا بۆ سه‌ر كوردستان له‌سه‌رده‌ستی ئه‌باعوبێده و چ له‌سه‌رده‌می عوسمانییه‌كاندا بۆ سه‌ر ئه‌وروپا و چ له‌سه‌رده‌می فه‌رمانڕه‌وایی (باكع) له شاری هه‌له‌بجه‌دا و بارودۆخی یارسانه‌كان (كاكه‌ییه‌كان) له سایه‌ی ئه‌واندا، وابزانم پێویست به باسی ته‌قاندنه‌وه‌ی ئارایشگه‌كان و كوشتنی ئازادیخوازان، هه‌ر له بادینانه‌وه تا سلیمانی و به‌دووربین چاودێریكردنی ژنانی ته‌وێڵه و بیاره له‌لایه‌ن سه‌ربازه‌كانی خواوه، نه‌كا سه‌رپۆشیان به‌سه‌ره‌وه نه‌بێ، ناكات. خۆ گه‌ر به‌ر نه‌فره‌تی ئامریكای كۆنه‌پاڵپشتیان نه‌كه‌وتنایه، ئه‌وا ئێستا له هه‌ڵه‌بجه و بیاره و ته‌وێڵه كارگه‌ی بارۆكه (حیجابی ئه‌فگانی) دوورینیان دانابوو و ئه‌سپێش له‌ناو ڕیشی پیاواندا كه‌ڵكه‌ڵه‌ڕاوی بوو!\nسته‌می نه‌ته‌وایه‌تی و پێوه‌ری ئیسلامییه‌كان بۆ مافی چاره‌نووسی نه‌ته‌وه‌كان. وابزانم به‌خۆشیان نكۆڵی له‌وه ناكه‌ن، كه وان باوه‌ڕیان به نه‌ته‌وه‌ی ئیسلامی هه‌یه و شوناسی نه‌ته‌وه‌ی نا ئایینی به فه‌رمی ناناسن و له سایه‌ی فه‌رمانڕه‌وایی ئه‌واندا، گه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك داوای خودموختاری یا جیابوونه‌وه بكات، ئه‌وا به‌ر نه‌فره‌تی خوا ده‌كه‌وێت. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كه بۆ چه‌ند شتی پروپوچی دونیایی (خۆیان واته‌نی) له خوا یاخیبوون و فه‌رمانڕه‌وایی قورئانیان خستۆته ژێر پرسیاره‌وه! هه‌مووان له‌به‌رده‌م خواوه‌ندا یه‌كسانن و هیچ هۆز و خێڵێك له پێش هیتره‌وه نییه. ئه‌مانه قسه‌ی من نین و له‌و كاته‌وه‌ی له دایك بووم گوێمانیان به‌م ئه‌فسانانه ئاخنیوه – ئه‌گه‌ر كه‌سێك نه‌خوێنده‌واریش بێت، ئه‌وا له بیستن و هه‌زار باره بوونه‌وه‌ی ئه‌م شتانه‌دا، هێنده‌ی مه‌لایه‌ك له شته‌كان ده‌زانێت-. منیش نكۆڵی له‌وه ناكه‌م كه له‌به‌رده‌م هه‌ر ده‌سه‌ڵاتێكدا، ئه‌گه‌ر داوای مافه‌كانی خۆت نه‌كه‌یت و مل به كۆیله‌تی بده‌ی، هیچ ده‌ردیسه‌ریه‌كت بۆ دروست نابێت؛ له سه‌رده‌می كۆیلایه‌تیدا وابووه، له‌سه‌رده‌می پێخه‌مبه‌ریشدا وابووه، له‌سه‌رده‌می فه‌رمانڕه‌وایی كلیسا و كه‌نیسه‌شدا وابووه، له‌سه‌رده‌می ده‌ره‌به‌گایه‌تیشدا وابووه، له‌سه‌رده‌می بۆلشه‌ڤیك _ه‌کانیشدا وابووه، له‌سه‌رده‌می هیتله‌ریشدا وابووه، له‌سه‌رده‌می سه‌دام‌یشدا وابوو و له ئه‌وروپای دیموكراتیشدا وایه و له فه‌رمانڕه‌وایی بۆرژوازی كوردیشدا وایه و ئه‌گه‌ر ڕێكه‌وت ئه‌و ڕۆژه ڕه‌شه بێنێته پێشه‌وه و ئیسلامییه‌كان هه‌ركام له نه‌رمبڕه‌وه بیگره توندڕه‌و ، بێنه سه‌رده‌ساڵات و هه‌ركه‌س له سایه‌ی دوڵه‌تی خوا و فه‌رمانڕه‌وایی شه‌ریعه‌تی ئیسلام مل به كۆیله‌تی بدات، بێگومانم كه زیندانی ناكرێ، هه‌ڵناواسرێت، هاوسه‌ری لێناسێنرێته‌وه. به‌ڵام وه‌یل لۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی باسی مافی چاره‌نووس بۆ نه‌ته‌وه، ئازادی ڕامیاری، دادپه‌روه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی، ئازادییه گشتییه‌كان و یه‌كسانی ژن و پیاو، قسه‌كردن له جیایی ئایین له فه‌رمانڕه‌وایی هه‌ر مه‌پرسه!\nئاخۆ ئیسلامییه به‌ناو نه‌رمه‌بڕه‌كانیان (نه‌رمڕه‌وه‌كان)، ئه‌وانه‌ی كه به‌ر ڕه‌خنه‌ی توندڕه‌وه‌كانیان (ڕه‌سه‌نه‌كانیان) ده‌كه‌ون، كه‌متر له‌وه‌ی ڕه‌سه‌نه‌كانیان ده‌یخوازن، به كۆمه‌ڵگه‌ی هه‌زار كۆستكه‌وتووی كوردستان، ره‌وا ده‌بینین؛ موزیكی كوردی، سه‌مای كوردی، ئازادی گشتی و هاوتایی ژن و پیاو ڕه‌وا ده‌بینن؟ ئاماده‌ن بوار به هیچ بزووتنه‌وه‌یه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تی، هیچ ڕێكخستێكی سه‌ربه‌خۆی پیشه‌یی، هیچ داخوازییه‌كی جه‌ماوه‌ری، هیچ پارت و ڕێكخراوێكی نا ئیسلامی بده‌ن؟ ئاماده‌ن، ژنان و پیاوان له‌یه‌ك باس ( ترومبێل)، یه‌ك فێرگه، یه‌ك كارگه، یه‌ك كۆبوونه‌وه، یه‌كخوان پێكه‌وه له چێشخانه گشتییه‌كاندا دانیشن؟ ئایا ئه‌مه هه‌ر ئه‌وه نییه، كه تیرۆریسته‌كانی موجاهیدین، تالیبان، القاعیده و جندالله پێیهه‌ستان. ئیتر نازانم نه‌رمه‌بڕی یه‌كگرتوو و كۆمه‌ڵی ئیسلامی له كوێدایه؟ ئه‌مه خۆڵكردنه چاوی خه‌ڵكه و فریودانی بێپه‌رده‌یه! ئیسلامییه‌كان وه‌ك هه‌ر هێزێكی بۆرژوازی تینووی ده‌سه‌لاتن و بۆ ئه‌وه‌ی قۆرخی بكه‌ن، ناچار چركه‌ژمێر و ڕۆژمێر و ساڵنامه‌ی كۆمه‌ڵگه بۆ هه‌زار و چوارسه‌د ساڵ ده‌گێڕنه دواوه. ئاخر ته‌نیا له سایه‌ی فه‌رمانڕه‌واییه‌كی وادا ده‌توانن، حه‌ره‌مسه‌راكانیان ڕاگرن، كۆیله‌كانیان بخه‌سێنن، ئه‌و سروشته (سێكس)ه‌ی كه خوا له‌بیری چووه و به‌هه‌ڵه ده‌زگه‌ی له جه‌سته‌ماندا بۆ داناوه، ئه‌مان ده‌یخه‌سێنن، ئه‌و ده‌زگه‌یه‌ی ده‌مان هزرێنێ و خوا له ده‌ستی ده‌رچووه و له ملیۆنان یه‌كدا، زانستی خۆی پێبه‌خشیوین، ئه‌مان لغاوی ده‌كه‌ن، ئه‌مان كه‌ڕووی پێهه‌ڵدێنن، ئه‌مان له‌هه‌ر ده‌رككردنێك پاكی ده‌كه‌نه‌وه و وه‌ك مه‌ڕ و مالاته‌كانیان، له گه‌وڕه‌كانی جه‌هاڵه‌تدا رامانده‌گرن!\nله‌وانه‌یه ئه‌م شتانه بۆ ئه‌وروپییه‌ك باس بكه‌ی، به زیاده‌ڕه‌وی دایبنێن و بڵێن، ئه‌م خوانه‌ناسه، زیادی پێوه‌ده‌نێت و شتی وا له‌سه‌ده‌ی بیست و یه‌كدا نییه و بڕواناكه‌ن، كه‌سی وا ڕوو قایم په‌یدا بێت و له سوچی ئه‌شكه‌وتدا نا، له‌سه‌ر تۆڕی ئه‌نته‌رنێت و له پالتۆك ( چه‌له‌حانێ) دا، بانگه‌واز بۆ ئه‌و خه‌ونه به‌سه‌رچوو و پڕ شه‌رمه‌زارییانه‌ی چاخه تاریكه‌كانی مێژوو بكات. ئاخر ئه‌وان نازانن، به پشتیوانی ده‌وڵه‌ته‌كانی خۆیان (ده‌وڵه‌ته ئه‌وروپییه‌كان و ئه‌مریكا) هه‌ر له ئامریكاوه تا توركییه، له سایه‌ی ڕژێمه‌كانی وه‌ك به‌عس و به‌عسییه‌كانی تر، له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و ئاسیا و ئه‌فریكادا، چ جۆره جانه‌وه‌رانێك به‌ردراونه‌ته گیانی هه‌ژارانی ئه‌م ده‌ڤه‌ره! ئه‌وان مه‌ستی درۆ دیموكراسییه‌كانن و ئاگایان له گیانه‌ڵای ئازادی نییه، ئاگایان له ده‌ستوپێ بڕینی دادوه‌ری نییه، ئاگایان، له خه‌ساندنی مرۆڤه‌كان و له سڕینه‌وه‌ی مێشكیان نییه!\nئه‌مه په‌یامی ئه‌وانه و گله‌ییان له نه‌رمه‌بڕه‌كانیان، ئه‌وه‌یه كه نه‌یانتوانیوه به‌باشی هه‌له‌كه بقۆزنه‌وه و ئه‌وه‌ی له سایه‌ی ڕاپه‌ڕیندا به‌ده‌ستمان هێناوه، لێمان حه‌رام كه‌نه‌وه! وه‌ی به حاڵمان، یوئێن و ئه‌وروپاش له‌تاو بێكاری خۆیان، پێویستیان به په‌نابه‌ر نه‌ماوه و ته‌نیا ڕێگه‌یه‌ك له‌به‌ر ده‌ماندا كه مابێته‌وه، یا تێكۆشان یا گۆڕستان، ئه‌گه‌ر كۆیله‌تیمان نه‌وێت! ئایا نكۆڵی له‌وه ده‌كه‌ن، كه به‌ته‌مان ده‌وڵه‌تی خوا له‌سه‌ر گۆی زه‌وی و له‌پێش هه‌موویانه‌وه بۆ به‌دبه‌ختی له كوردستانه وێرانه‌كه‌ی ئێمه دابمه‌زرێنن؟ ئایا نكۆڵی له‌وه ده‌كه‌ن كه به‌ته‌مای پیاده‌كردنی یاساكانی ( شه‌ریعه‌تی) هه‌زار و چوارسه‌د ساڵ له‌مه‌وبه‌رن؟ ئایا نكۆڵی له‌وه ده‌كه‌ن كه باوه‌ڕیان به هاوتایی هه‌مه‌لایه‌نه‌ی ژن و پیاو نییه؟ ئایا نكۆڵی له‌وه ده‌كه‌ن كه باوه‌ڕیان به ئازادی ڕامیاری، ڕێكخراوبوونی سه‌ربه‌خۆ، چالاكی فه‌رهه‌نگی، ئازادییه كه‌سییه‌كان نییه؟ ئایا نكۆڵی له‌وه ده‌كه‌ن، كه باوه‌ڕیان به هیچ ده‌نگێكی ناكۆك و جیاواز له خۆیان نییه؟ ئایا ئیسلامییه‌كان ئاماده‌ن، به‌پێی په‌یڕه‌وه‌كانی سیسته‌می پارله‌مانی – واته په‌یڕه‌وكردنی یاسا بۆرژوازییه بنچینه‌ییه‌كانی وڵات، كه له‌سه‌ر بنه‌مای سكیولاریستی داڕێژرابن-، ئه‌گه‌ر له شارێك یا پارێزگه‌یه‌كدا زۆرینه‌ی ده‌نگیان هێنا، پابه‌ندی ئه‌و یاسا بنچینه‌ییانه بمێننه‌وه و مافه سه‌ره‌تاییه‌كانی مرۆڤ پێشێل نه‌كه‌ن؟ ئایا ئاماده‌ن، دان به ئازادی ڕۆژنامه‌گه‌ریدا بنێنن؟ ئایا ئاماده‌ن، گوێ له ڕه‌خنه له ده‌قه ئایینییه‌كان بگرن و به په‌ره‌مێز سووتاندن و ده‌ستولاق و گوێ بڕین، وه‌لام نه‌ده‌نه‌وه؟ ئایا ئاماده‌ی گفتوگۆن له‌سه‌ر داخوازییه هاوچه‌رخییه‌كانی مرۆڤ و ڕێگری شه‌ریعه‌تی ئیسلام له‌و داخوازی و بزووتنه‌وانه كه هه‌ڵگری ئه‌م داخوازییانه‌ن؟ ئایا له‌ژێر ده‌سه‌لاتی خۆیاندا بوار به سیمینار یا ده‌ركردنی گۆڤار و ڕۆژنامه و شانۆ و هه‌ر شتێكی‌تر كه بیر و بۆچوونی جیاواز له خۆیان ده‌ربڕێ یا بیری ئاتاهیستی ( بێخوایی) خۆی ده‌رخات؟ ئه‌مه و هه‌زاران ئایای تر ..\nئیتر له‌پای چی فرمێسكی تیمساحی بۆ گه‌لی كورد، بۆ هه‌ژارانی كورد ده‌رێژن؟ چ په‌یامێكی نوێیان بۆ مرۆڤایه‌تی پێیه؟ كامه ئه‌لته‌رناتیڤی ئازادیخوازانه و یه‌كسانیخوازانه و دادپه‌روه‌رانه‌یان له‌به‌رامبه‌ر چه‌وسانه‌وه‌ی چینایه‌تی سه‌رمایه‌داره دیموكراته‌كان- ئه‌وانه‌ی كه به بۆمبای یورانیۆمی هاتن ڕزگارمان كه‌ن و چه‌ند ملیۆن ساڵێك له‌ده‌ست كارایی ئه‌و بۆمبانه‌دا ده‌بێ بناڵێنین، ئه‌وانه‌ی كه ئیسلامییه‌كان به كاره چه‌په‌ڵه‌كانیان گڵۆپی سه‌وزیان بۆ هه‌ڵكردن و به كاره چه‌په‌ڵه‌كانیان بیانووی مانه‌وه‌یان ده‌ده‌نه ده‌ست، ئه‌وانه‌ی كه جاران له سه‌ده‌می شه‌ڕی ساردا، پێكه‌وه تاقیگه‌ی كه‌ره‌سته‌ی بێهۆشكه‌ریان له‌سه‌ر سنووره‌كانی ئه‌فگانستان و پاكستان دانابوو و به ملیارد ته‌ن تلیاك و هیرۆئین و ئینه‌كانی تریان به‌رهه‌مده‌هێنا و به‌ده‌ستكه‌وته‌كانی ئه‌م بازرگانییه‌یان، جیهادی پیرۆزیان پێده‌كرد؟*- هه‌یه. فه‌رموون پێمان بێژن، چۆن ئازادمان ده‌كه‌ن و ئه‌و ئازادییه كامه‌یه و چۆن ئازادییه‌كه كه ئه‌وان له سایه‌ی سه‌ره‌نێزه‌دا باسی ده‌كه‌ن؟ چۆن كوردستان ئاوه‌دان ده‌كه‌نه‌وه و پلانه ئابووری و ڕامیاری و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانیان كامانه‌نه‌ن؟ ئه‌و یه‌كسانیه‌یان كامه‌یه كه بڕیاره هه‌زار و چوارسه‌د میل پێشی سۆشیالیزمی دابێته‌وه؟ ئه‌و مافانه كامانه‌ن، كه ئه‌وان به‌ته‌مان به‌سه‌ر نووكی شمشێره بمانده‌نێ؟ ئایا كاتی ڕامان و بیركردنه‌وه نه هاتووه؟ ئایا زه‌نگی دووباره‌بوونه‌وه‌ی كاره‌ساته‌كانی كۆتایی سه‌ده‌ی رابوردوو، بۆ داچڵه‌كانمان له خه‌وی خه‌فڵه‌ته‌ی باڵی به‌سه‌ر كوردستان‌دا كێشاوه، به‌س نییه ؟…؟…؟…؟…!\n* سه‌رنجی خوێنه‌ران بۆ په‌رتووكی (طالبان- اسلام ، نفت و بازی بزرگ نو در آسیای میانه) نووسینی : احمد رشید، ژورنالیستی به‌ناوبانگی پاكستانی، كه به ئینگلیزی نووسیویه‌تی و له‌لایه‌ن I.B.Tauris & Co Ltd بڵاوكراوه‌ته‌وه و عبدالودود ظفری وه‌ریگێڕاوه. نووسه‌ر له به‌شی نۆهه‌می په‌رتووكه‌كه‌یدا له‌ژێر نێوی " مشبوع از هیرۆئین، مواد مخدر و اقتصاد طالبان"، ده‌نووسێت :مالیات بر صادرات افیون ستون اصلی درامد و اقتصاد جنگی طالبان را تشكیل میدهد. صادرات مواد مخدر پاكستان – افغانستان سالانه‌حدود 50 بلیون روپیه(35/ بلیون دلار امریكی) عاید دارد. تا 1998 صادرات هیرۆئین، به ارزش 3 بلیون دولار، دو برابر شد. پول مواد مخدرات هزینه اسلحه، مهمات و مواد سوخت جنگ‌را تامین میكند… .\n** له‌و پێشه‌كی جیهاده‌دا- وه‌ك پێشه‌كی فیلم-، كاتێك كه له ئۆردووگه‌ی صنقر ده‌كوتنه سه‌ر ئه‌ندامانی (حشع)، له یه‌كێك له خانووه‌كاندا، كه چه‌ند لۆزه‌نگه‌رێك (زوگورتی) پێكه‌وه ده‌ژیان و گومانی ئه‌ندامبوون له یه‌ك دووانیان ده‌كه‌ن، به‌بێ ئه‌وه‌ی پێخه‌فی سه‌ریان لاده‌ن، ده‌كه‌ونه كوته‌ككارییان، ئه‌و به‌دبه‌ختانه به‌ده‌م خه‌وه‌وه هاواریان لێهه‌ڵده‌ستێت. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی یه‌كێكیان (د. و_هـ.) لایه‌نگری (حشع) ده‌بێ، به‌ڵام ئه‌وان (د. م_ع.)ه‌ش كوته‌ككاری ده‌كه‌ن، به بێ ئه‌وه‌ی به‌تانییه‌كانیان، لاده‌ن و بزانن، ئه‌وانه‌ی له‌وێ خه‌وتوون، كێن. ئه‌مه له كاتێكدا ئه‌و كه‌سه‌ی بۆی چوون، هه‌ر له‌وێش نه‌بووه! ئه‌مه پێشه‌كی و كارنامه‌ی ئه‌وانه‌یه، كه ئه‌وڕۆكه باس له مافی خه‌ڵكی كوردستان ده‌كه‌ن، ئاخۆ ئه‌گه‌ر ڕۆژگار وه‌رگه‌رێ و ئه‌و خه‌ونه پۆخڵه‌یان بێته‌دی، له‌نێو ئه‌و فیلمه‌دا چ چاره‌ڕه‌شییه‌ك، چاوه‌ڕێمان ده‌كات، ئه‌بێ چی له فیلمی ڕژێمه دیكتاتۆره شۆڤێنیسته‌كانی عیراقدا، ته‌واو نه‌كرابێ، ئه‌مان به‌ته‌مای ته‌واوكردنی بن؟ له‌م نووسینه‌دا به پێویستی نازانم، قسه لووت و گوێ بڕینی كوژراوه‌كان له‌شه‌ره‌كانی 1993ی خۆرماڵ‌دا ناكه‌م، كه یه‌كێك له‌و كوژراوانه، كاتی خۆی له جیهادی ئۆردووگه‌ی كامیاران‌دا تێهه‌ڵدانی خوارد، (م- ع)، جیهاده‌كه‌ی (قه‌سابخانه‌كه‌ی) خێڵی حه‌مه (ئاوایی حه‌مه) ناگێڕمه‌وه، خۆتان بینیوتانه و بیستووتانه!\n*** ئه‌مه یه‌كێكه له داستانه‌كانی موحه‌مه‌دی كوڕی عه‌بوڵڵا پێخه‌مبه‌ری ئیسلام ، كاتێك كه له گه‌شتی حه‌وت ئاسمانه‌كان ده‌گه‌ڕێته‌وه و له‌وه‌ڵام به پرسیاری هه‌ژاران له‌مه‌ڕ هه‌ژاری و ده‌وڵه‌مه‌ندی، ده‌ڵێت " له ڕێگه‌دا دوو مه‌نجه‌ڵم دیت، یه‌كێكیان هیچی تێدا نه‌بوو و ده‌سووتا، ئه‌وتریان پڕ بوو و لێی ده‌ڕژا، منیش له مه‌لائیكه‌كانم پرسی، ئه‌و دوو مه‌نجه‌ڵانه چی بوون، له وه‌ڵامدا وتیان: ئه‌ی پێخه‌مبه‌ری خودا، ئه‌وه دابه‌شكردنی ده‌وڵه‌تمه‌ندی هه‌ژارییه و گه‌ر بهاتایه یه‌كسانت بكردنایه، ئیتر هه‌ژاری و ده‌وڵه‌تمه‌ندی نه‌ده‌ما، چونكه تۆ خوشه‌ویستی خودای و خودا ئه‌و كاره‌ی له بۆ تۆ ئه‌نجام ده‌دا.\nهه‌رچه‌نده وه‌ڵامه‌كه پڕه له فه‌نتازی ئه‌فسانه‌یی، به‌ڵام خودی پرسیاره‌كه له‌و ڕۆژه‌دا، نیشانه‌ی هه‌بوونی جیاوازی قووڵی هه‌ژاری و ده‌وڵه‌تمه‌ندییه له سه‌رده‌می خودی پێخه‌مبه‌ریشدا، ئیتر نازانم ئیسلامییه‌كان چۆن به‌ته‌مان، نادادوه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی له‌نێو به‌رن!\nPrevious مه‌سه‌له‌ی ژنکوشتن و شه‌ره‌ف ونامووس په‌رستی له ئه‌ده‌بی جیهانیدا\nNext ترۆپکی داڵغه…..سارا عومه‌ر


🏰 زێوە (ڕەواندوز) Şiwênekan\n📅 Katî tomarkrdin Jul 12 2019 8:05PM\nگەڕەگێکی گوندنشینە لە شارۆچکەی ڕەواندوز سەر بە پار [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 25 ✔ 80% ✍ J.O.E. 12-7-2019 20:05:50\n🏰 زێوە، رەواندوز Şiwênekan\n📅 Katî tomarkrdin Jun 16 2019 9:50PM\nگوندێکە دەکەوێتە خۆرهەڵاتی شارەدێی رەواندوز و سۆرا [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 64% ✍ Z.S. 16-6-2019 21:50:04\n👫 عوسمان محەمەد سابیر مەلا شێخ - عوسمان رەواندوزی Kesayetîyekan\n📅 Katî tomarkrdin Feb 16 2010 10:57PM\n👁 Em babete 4,265 car bînrawe\nساڵ و شوێنی لەدایک بوون/ 1965 رەواندوز بڕوانامە/ [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 64% ✍ H.B. 16-2-2010 22:57:53\n📷 نوری تاڵەبانی، جەلال تاڵەبانی و زۆزک رەواندوزی Wêne u pênas\n📅 Katî tomarkrdin Apr 12 2014 9:33AM\n👁 Em babete 13,832 car bînrawe\nپاریس 1963 [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ H.B. 12-4-2014 9:33:55\nFaylî peywendîdar 48,290


ناوخۆیی :: پێش 3 هەفتە  :: 151 جار بینراوە\nكێبركێكانی خولی نایابی كوردستان بەردەوامی هەیە‌و لەیاریەكانی هەفتەی پێنجەمی خولەكەشدا یانەكانی نەورۆز‌و سیروانی نوێ‌و دەربەندیخان لەیاریگای خۆیان تووشی دۆراندن دەبنەوە بەرامبەر هەریەك لەیانەكانی دهۆك‌و برایەتی‌و زاخۆ.\nیانەی نەورۆز بەدەست ئەنجامە خراپەكانی بەردەوامە‌و لەیاری ئەم هەفتەیەشدا لەیاریگای خۆی تووشی دۆراندن دەبێتەوە بەرامبەر دهۆكی میوانی.\nگێمی یەكەم سەرەڕای چەند هێرشێكی هەردوو یانە، بەڵام گۆڵی بەخۆیەوە نەبینی، گێمی دووەم تەواو جیاواز بوو كاتێك لەخولەكەكانی 47و 52دا موئەیەد عەبدولباست‌و ئیڤان سلێمان دوو گۆڵیان بۆ یانەی دهۆك تۆمار كرد‌و بەتەوای هاندەرانی نەورۆزییان بێدەنگ كرد.\nدوای ئەو گۆڵە فشارەكانی یانەی خاوەن یاریگا دەستی پێكردو زۆرترین هەلی ئاسانی تۆماركردنیان لەدەستدا جگە لەگۆڵێك كە لەخولەكی 64حەكیم شەمسەدین تۆماریكرد هێرشەكانیتر هیچ سودێكی نەبوو.\nبەدوو گۆڵ بەرامبەر بەگۆڵێك یاریەكە بەسودی یانەی دهۆكی میوان كۆتایی هات.\nلەیاریەكی تردا یانەی سیروانی نوێ یەكەمی ریزبەندی خولەكە میوانداری برایەتی دووەم‌و ركابەری كرد.\nیاریەكە بەگشتی یانەی خاوەن یاریگا باشتر بینرا سەرەڕای چەندین هێرشی یاریزانانی سیروان بۆ سەر گۆڵی میوانەكەیان، بەڵام سەركەوتوو نەبوون لەتۆمار كردنی گۆڵ.\nبەێچەوانەوە هەرێم تەحسین لەیەكێك لەهێرشەكانی یانەی برایەتی بەلێدانی سەر گۆڵی پێشكەوتنی یانەكەی تۆمار كرد.\nگێمی دووەم بەهەمان شێوە بەهێرشەكانی سیروانی نوی بۆ یەكسان كردنەوەی ئەنجامەكە دەستی پێكرد، بەڵام دیوارە بەهێزەكەی برایەتی سەرهەنگ موحسین رێگربوو لەسەرجەم هێرشەكان، لەبەرامبەریشدا هەرێم تەحسین بووە باشترین یاریزانی برایەتی كاتێك لەخولەكی 70 بەلێدانی جارێكیتر تۆری یانەی سیروانی بەسەر كردەوە‌و گۆڵی دووەمی خۆیی‌و یانەكەی تۆمار كرد.\nهەر ئەو دوو گۆڵەش بووە ناونیشانی كۆتایی یاریەكە‌و لەبەرژەوەندی برایەتی بەكۆتا هات.\nیانەی دەربەندیخانیش بەهەمان شێوەی هەردوو یانەی نەورۆز‌و سیروانی نوێ لەیاریگای خۆی تووشی دۆراندن دەبێتەوە بەرامبەر زاخۆی میوانی 2-1.\nگێمی یەكەم هەردوو یانە بەوریاییەوە مامەڵەیان لەگەڵ یەكتر دەكرد سەرەڕای چەند هێرشێكی هەردوو یانە، بەڵام یانەی میوان سەركەوتوو بوو لەگۆڵی یەكەم لەخولەكی 40.\nگێمی دووەم یانەی دەربەندیخان بۆ یەكسانكردنەوەی ئەنجامەكە هەموو هەوڵێكیدا، بەڵام بۆچوونەكان تەواو پێچەوانەوە بوو كاتێك لەخولەكی 73 یانەی زاخۆ ئەنجامەكانی لەسەر یانەی خاوەن یاریگا قورستر كرد.\nیاریزانانی دەربەندیخان لەخولەكی 75 بەتۆماركردنی گۆڵی یەكەم جیاوازییەكەیان كەمكردەوە، بەڵام نەبووە فریاد رەسی یانەكەیان.\nلەكۆتاییشدا یاریەكە بەئەنجامی (1-2)گۆڵ لەبەرژەوەندی یانەی زاخۆی میوان كۆتایی هات.\nدوای تەوابوونی یاریەكانی ئەم هەفتەیە ریزبەندی یانەكان بەمشێوەیەیە:\nسیروانی نوێ 10خاڵ\nپێشمەرگەی هەولێر 7خاڵ\nپێشمەرگەی سلێمانی 1خاڵ


هۆشداری لە زیادبوونی بینەری سایتە سێكسییەكان لەهەرێم و عێراق دەدرێت\nبەهۆی زۆر بوونی رێژەی تەماشاكەران و كاریگەرییە نەریتیەكان لەسەر گەنجان حكومەتی هەرێم هەوڵدەدات سایتە سێكسییەكان كۆنترۆڵ بكات و لەڕێگەی یاسایەكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقەوە كردنەوەی ئەو سایتانە قەدەغە بكات.\nبەگوێرەی ریزبەندی سایتە ئەلیكترۆنییەكان سایتە سێكسییەكان لەڕیزبەندی پێنجەم و شەشەمی سایتە جیهانییەكاندان و بەپێی سیستمی ئەلێكسا هەر سایتێكیش خوێنەری زۆری هەبێت لەو ریزبەندیەدا دێتە پێشەوە، ئەوەی جێگەی سەرنجیشە، ئەو سایتانە بەردەوام بینەریان روو لەزیادبوون دەكات و لەرووی تەندوستیشەوە هۆشداری دەدرێت كە ئەو سایتانە چەندین نەخۆشیان لێدەكەوێتەوەو بینەرەكانیان توشی ئالودەبوون و خەمۆكی و چەندین نەخۆشی تری دەروونی دەكەن.\nلەبارەی رێكارەكانی كۆنترۆڵكردن و سانسۆركردنی سایتە ئەلیكترۆنییەكان، ئومێد محەمەد وتەبێژی وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندنی حكومەتی هەرێم، بە (هەواڵ)ی راگەیاند: تاوەكو ئێستا بڕیارەكەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق كە تایبەتە بەبلۆككردنی سایتە سێكسییەكان نەچۆتە بواری جێبەجێكردنەوە، چونكە كارەكە بەو جۆرە ئاسان نییە كە بتوانرێت لەڕێگەی یاسایەكەوە سایتی فیلمە سێكسییەكان بلۆك بكرێن و چیتر گەنجان نەتوانن بینەریان بن.\nبەوتەی ئومێد محەمەد، “بۆ سانسۆركردن و بلۆككردنی ئەو جۆرە سایتانە، میكانیزمی قورسی دەوێت و ئەوەش لەهەرێمی كوردستان بەتایبەت لەقۆناغی ئێستا كارێكی قورسەو ناكرێت”.\nپزیشكانی بواری دەروونیش رێنوێنی گەنجان دەكەن، دووربكەونەوە لەتەماشاكردنی سایتە سێكسییەكان چونكە توشی چەندین نەخۆشی دەروونی دەبنەوە.\nئاری جەمال پزیشكی دەروونی لەوبارەیەوە بۆ (هەواڵ) وتی: لەرووی پزیشیكیەوە تەماشاكردنی فیلمە پۆڕنەكان دەكرێت وەك نەخۆشییەكی دەروونی تەماشا بكرێت، چونكە لەئەنجامدا كۆمەڵێك كاریگەری دەروونی خراپی لەسەر تاك دەبێت”.\nوتیشی:” چەندین زیانی هەیە لەوانەش تێكدانی دەروونی مرۆڤەكان و دروستبوونی نەخۆشی خەمۆكی و كێشەی خێزانی، ئەو كەسانەشی ئالودەبون دەكرێت سەردانی پزیشكی دەروونی بكەن و وەك ئالودەبوویەك چارەسەر وەربگرن، بەشێكیان لەكاتێكدا ئەگەر بیانەوێت چیتر تەماشای ئەو جۆرە فیلمانە نەكەن ئەوا كارێكی ئەستەم دەبێت لەلایان و بێئاگاشن لەوەی ئالودەی بوون”.\nتەماشاكردنی فیلمە پۆڕنەكان بەیەكێك لەدیاردەكان دادەنرێت كە لەناو گەنجاندا بۆتە خویەكی بەردەوام، سەرەرای خوویەكی ناشرین و نەخوازراوییشە لەرووی كۆمەڵایەتیەوە، بەم دواییانەش وەك نەخۆشییەكی دەرونی یاخود كێشەیەكی دەرونی ئەژماردەكرێن.\nلەبڵاوكراوەیەكی ناوەندی لەشساغی جیهانیدا كە لە لایەن كۆمەڵێك شارەزاو پزیشك و دەروونناسدا ئامادەكراوە ئەوەخراوەتەڕوو، گەنجان بۆ بەتاڵكردنەوەی ئارەزووە سێكسییەكانیان پەنا دەبەنە بەر ئەو سایتانە، بەڵام پاش ماوەیەك لەبەردەوام بوونیان لەسەر ئەو كارە، ئالودە دەبن و نەخۆشی دەروونی لێدەكەوێتەوە.\nناوەندی لەشساغی جیهانی رایگەیاندوە: پیویستە ئەو كەسانەی ئالودەی فیلمە سێكسییەكان بوونە بەزووترین كات، سەردانی پزیشكی دەروونی بكەن.\nگەنجێكی تەمەن 23 ساڵ كە بەعەلی خۆی ناساند، نەیشاردەوە كە رۆژانە تەماشای فیلمە سێكسییەكان دەكات و لەئێستاشدا بەهۆی پێشكەوتنی تەكنەلۆژیاوە كارەكانی بۆ ئاسنتر بووە لەبری ئەوەی لەكۆمپیوتەرەوە تەماشای بكات هەر لەڕێگەی مۆبایلەكەیەوە دەتوانێت تەماشاكەری فیلمەكان بێت و وتی: “رۆژانە تەماشای دەكەم بەڵام من ئالودەبوو نییم، هەركات بمەوێت تەماشای ناكەم یاخود وازی لێدێنم بەڵام وەك چێژوەرگرتنێك و كاتبەسەربردنێك بەدیار تەماشاكردنی ئەو فیلمانەوە كاتەكانم بەسەر دەبەم.\nلەبارەی داخستنی سایتە سێكسییەكانەوە، وتەبێژەكەی وەزارەتی گواستنەوەو گەیاندن باس لەوەشدەكات كە بۆ داخستنییان دەبێت ناوی سەرجەم سایتەكان بدرێن بە كۆمپانیاكانی بواری ئینتەرنێت تا دایبخەن ئەوەش كارێكی قورسە چونكە لەبری یەك سایت رەنگە هەزاران سایتی تایبەت بەپۆڕنەكان هەبێت، ئەوەش تێچووی زۆری دەوێت و لەتوانای كۆمپانیاكاندا نییە.\nڕوونیشیكردەوە: ئێمە وەك حكومەتی هەرێم هەنگاوێكمان نا تا ئەو سایتانە دابخەین، چونكە سەرەرای ئەوەی هیچ سودێكیان بۆ حكومەت و هاوڵاتیانیش نییە، تەنها سود بەكۆمپانیا بەرهەمهێنەری سایتەكان دەگەیەنن، بەڵام لەهەوڵەكەمان سەركەوتوو نەبووین، چونكە بەتەنیا ئاسان نابێت.\nڕۆژی 114-9-2015 ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بەزۆرینە دەنگی ئەندامانی پەرلەمان بڕیاریدا سەرجەم سایتە سێكسییەكان لەعێراق و هەرێمی كوردستانیش بلۆك بكرێن و دابخرێن، بەڵام ئەو بڕیارە تەنها لەئەنجومەنی نوێنەران مایەوەو كاری پێنەكرا.\n7/22/2017 11:21:54 AM


چوار هه‌زار و 500 خوێندكاری زانكۆی موسڵ هه‌ڕه‌شه‌ی فه‌سڵكردنیان له‌سه‌ره - Kirkuknow\nچوار هه‌زار و 500 خوێندكاری زانكۆی موسڵ هه‌ڕه‌شه‌ی فه‌سڵكردنیان له‌سه‌ره\nچوار هه‌زار و 500 خوێندكاری زانكۆی موسڵ، كه هێشتا له دهۆك درێژه به خوێندن ده‌ده‌ن، هه‌ڕه‌شه‌ی فه‌سڵكردنیان له‌سه‌ره، ئه‌وه‌ش به‌پێی بڕیارێكی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵای عیراق.\nبه‌پێی بڕیاره‌كه كه زانكۆی موسڵ گشتاندویه‌تی به‌سه‌ر به‌ش و كۆلێژه‌كاندا، داواده‌كات ته‌واو ئه‌و خوێندكارانه‌ی زانكۆی موسڵ كه به‌هۆی شه‌ڕی چوار ساڵه‌ی داعشه‌وه، له دهۆك ده‌خوێنن بگه‌ڕێنه‌وه موسڵ، به‌پێچه‌وانه‌وه فه‌سڵده‌كرێن، ئه‌وه‌ش ناڕه‌زایی لای خوێندكاران دروستكردوه.\nره‌بیع فازڵ، خوێندكاری كۆلێژی یاسای زانكۆی موسڵه و دوو ساڵه له دهۆك ده‌خوێنێت، به (كه‌ركوك ناو)ی وت “ناتوانم بگه‌ڕێمه‌وه شاره‌كه‌م، خانوه‌که‌مان به‌ته‌واوی روخاوه، ئه‌گه‌ر بگه‌ڕێمه‌وه موسڵ ده‌بێت خانوو به‌كرێ بگرین ئه‌وه‌ش بۆ ئێمه قورسه، جگه‌له‌وه‌ش موسڵ ئارام نییه”.\nئه‌گه‌ر بگه‌ڕێمه‌وه موسڵ ده‌بێت خانوو به‌كرێ بگرین ئه‌وه‌ش بۆ ئێمه قورسه\nخوێندكاران ته‌نیا له موسڵ دوو هه‌زار و 200 ئیمزایان دژی ئه‌و بڕیاره كۆكردۆته‌وه، له‌كۆی چوار هه‌زار و 500 خوێندكار.\nماجد سه‌یدو، خه‌ڵكی شه‌نگاله‌و له دهۆك ده‌خوێنێت، ده‌ڵێت ئه‌و له‌به‌رئه‌وه‌ی خوێندنه‌كه‌ی له دهۆكه بۆیه دوو ملیۆن و 600 هه‌زار دیناری داوه، ئه‌گه‌ر بیزانیایه ده‌گه‌ڕێنرێته‌وه موسڵ ئه‌و پاره‌یه‌ی نه‌ده‌دا.\n“من له‌دهۆک به‌یانیان کرێکاری ده‌که‌م و خێزانه‌که‌م به‌خێو ده‌که‌م، ئێوارانیش ده‌چمه زانكۆ، به‌ڵام له موسڵ هیچ ئیشێک نییه و کێشه‌ی ئه‌منی هه‌یه، ئه‌گه‌ر ئێمه فه‌سڵیش بکرێن ناگه‌ڕێینه‌وه موسڵ”، ماجد وایوت.\nزانکۆی جێگره‌وه‌ی موسڵ له دهۆک له 10 کولێژ و 19 به‌ش پێكدێت، خوێندنی به‌یانیان و ئێوارانی هه‌یه.\nکه‌ریم یونس، لێپرسراوی راگه‌یاندنی زانكۆی موسڵ، به (كه‌ركوك ناو)ی وت “بڕیاره‌كه به‌دڵنیاییه‌وه جێبه‌جێده‌کرێت و ئه‌و خوێندكاره‌ی نه‌گه‌ڕێته‌وه فه‌سڵده‌كرێت…زانكۆی موسڵ كیشه‌ی نییه و خوێندكاران و مامۆستایان بێ گرفت ده‌وامی خۆیان ده‌كه‌ن”.\nبڕیاره‌كه به‌دڵنیاییه‌وه جێبه‌جێده‌کرێت و ئه‌و خوێندكاره‌ی نه‌گه‌ڕێته‌وه فه‌سڵده‌كرێت\nبه‌ڵام، سه‌فوان به‌شیر، ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق له نه‌ینه‌وا، كه خوێندكاران ناڕه‌زایه‌تییه‌كانیان پێگه‌یاندوه، به (که‌رکوک ناو)ی وت “به‌وردی به‌دواداچون بۆ ئه‌و بابه‌ته ده‌كه‌ین، 50 ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق ئیمزایان کردوه که ده‌بێت ئه‌و بڕیاره جێبه‌جێنه‌کرێت”.\nپێشیوایه “باشتره ئه‌وانه‌ی له قۆناغی سێیه‌م و چواره‌من بڕیاره‌كه‌ی وه‌زاره‌ت نه‌یانگرێته‌وه”.\nجه‌ختیشیكرده‌وه كه زۆرێك له خوێندكاران دۆخی ئابورییان باشه نییه‌و خانوه‌كانیان روخاون و ناتوانن نۆژه‌نی بكه‌ینه‌وه.


هەواڵ / کوردستان :: 15/12/2019 :: 1979 جار بینراوە\nئینفۆگرافیک: ئەو پێنج دەوڵەتەی خاوەنی نیوەی ئاڵتوونی جیهانن\nئینفۆگرافیک :: 2 کاتژمێر پێش ئێستا\nسێ کچە کوردی ئێزدی قەزای شنگال دوای ئەوەی ساڵی ٢٠١٤ بەهۆی هێرشی داعش شنگالیان جێهێشت، ماوەی دوو ساڵە گەڕاونەتەوە بۆ قەزاکە و دەستیان کردووە بە مەترسیدارترین کار بۆ ئەوەی ناوچەکانیان پاکبکەنەوە و خەڵکەکەیان بپارێزن.\nئەو سێ کچە کوردە دوای ئەوەی ساڵی ٢٠١٧ گەڕانەوە بۆ شنگال، ئێستا لەگەڵ تیمێکی تایبەتی ئەمریکی ئەرکی پاککردنەوەی مین و تەقەمەنی و پاشماوەکانی جەنگن لەو ناوچانە کە پێشتر لەدەستی داعشدا بوون یان شەڕی پێشمەرگە و هێزەکانی تری عێراقی لێبووە لەگەڵ داعش و تا ئیستا سەدان کیلۆمەتر چواگۆشەیان پاککردۆتەوە.\nلەبارەی ئەرکەكەیان فەهیمە بۆ دواڕۆژ دەڵێت: "ئێمە راستە کارێکی مەترسیدار دەکەین، بەڵام ئامانجمان ئەوەیە خاکەکەمان لە دوومین دوژمن پاکبکەینەوە کە مین و تەقەمەنییە بۆ ئەوەی خەڵکەکەمان بگەڕێنەوە زێدی خۆیان و لە ئاوارەیی رزگاریان بێت و ئەوەش شانازییە بۆ ئێمە".\nدەشڵیت: "ئێستا سەدان کیلۆمتر چوارگۆشە مین و تەقەمەنی لێیە و بە هەزارن جۆر چەک و مین و تەقەمەنی پاشماوەی شەڕی داعش و هێزەکانی تری لێیە کە مەترسی گەورەن بۆ سەر ژیانی هاوڵاتیانمان، بۆیە ئێمە ئەو کارە مەترسیدارە بۆ ژیانی خەڵک دەکەین".\nفەهیمە ئەرکەکەی تیم لیدەرە و هەریەک لە هاوکارەکانی حەلیمە و ڤیانیش لەڕێگەی سەگی تایبەتەوە پشکنین بۆ زەوییەکان دەکەن، بۆ دۆزینەوەیان و لەناوبردنیان".\nفەهیمە و حەلیمە و ڤیان بەهاوکاری تیمێکی تایبەتی ئەمریکی کارەکانیان ئەنجامدەدەن و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاش پشتیوانی مادییان دەکات و لەبارەی کارەکەوە ڤیان دەڵێت: "ئەو کارەی ئێمە زۆر پیرۆزە کارێکی مرۆڤایەتییە بەر لەوەی کارێک بێت بۆ ناوچەکەی ئێمە، بۆیە زۆر دڵخۆشم پێی".


naxoshxana U: سبتمبر 2011\nمرسلة بواسطة x-ray grupe for information في 6:16 ص ليست هناك تعليقات:\nهه‌رشتكيك له پيوانه‌ی خۆی زياد بيت يان كه‌متر ره‌نگدانه‌وه‌ی خۆی ده‌بيت له‌سه‌ر له‌ش بۆ نموونه\n١-كه‌می ڤيتامين c ده‌بيته هۆكاری ليو قه‌لشان-هه‌لامه‌ت-كه‌م خوينی-گه‌شه‌نه‌كردنی مندال //به‌لام زيادی ده‌بيته هۆكاری دروست بوونی كالسيۆم-ئه‌ستووربوونی ناوپۆشی بۆريه‌كانی خوين-دروست بوونی خانه‌ی شيرپه‌نجه‌يي\n٢-كه‌می ڤيتامينD ده‌بيته هۆكاری ئيسكه‌نه‌رمه-دواكه‌وتنی گه‌شه‌ی مندال//به‌لام زيادبوونی ده‌بيته هۆكاری به‌رزبوونه‌وه‌ی كالسيۆم-فشاری خوين-به‌ردی گورچيله\n٣-كه‌می ڤيتامين K ده‌بيته هۆكاری نه‌گيرسانه‌وه‌ی خوين و به‌ئاسانی خوين به‌ربوون//به‌لام زۆری ده‌بيته هۆكاری تيكشكانی خوين و زه‌ردووی مندالی تازه‌له‌دايك بوو\nبه‌کتریای خه‌یارچیه ؟\nئاژانسه‌کان: به‌کتریای خه‌یار که ناوی به کتریای ئه‌ی کولایه و له ئه‌ڵمانیا بڵاوبووه‌ته‌وه تا ئێستا 16 که‌سی کوشتووه و 300 که‌س گیرۆده‌ی بوون ،به‌کتریایه‌که له نێو رێخوڵه‌کانی مرۆڤ و ئاژه‌ڵدا هه‌یه ، هه‌ندێک جۆریان هه‌یه ،ده‌بی به ژه‌هراوی و،مرۆڤ ده‌کوژێ.\nئه‌م به‌کتریایه ،که تا ئێستا هه‌ر له ئه‌ڵمانیایه‌و له شوێنه‌کانی تر بڵاو نه‌بووه‌ته‌وه ،به‌ڵام مه‌ترسی بڵاو بوونه‌وه‌ی لێده‌کرێ بۆیه خۆپاراستن و به پله‌ی یه‌که‌م پاکوخاوێنی زۆر پێویستن.\nئه‌ڵمانیا وای بۆ ده‌چێ ،له ئه‌نجامی هێنانی هه‌ندێک خه‌یاری ئه‌ندامی له ئیسپانیاوه،بووبێته هۆی بڵاوبوونه‌وه‌ی ئه‌م نه‌خۆشیه ،به‌ڵام زۆر دڵنیا نین.\nبه پله‌ی یه‌که‌م پاک وخاوێنی و کوڵاندنی گۆشت و سه‌وزه به‌ته‌واوی و شۆردنه‌وه‌ی باشی گۆشت و سه‌وزه و پاک راگرنی چه‌قۆ و که‌وچک و که‌لوپه‌لی چێشتخانه و تێکه‌ڵاونه‌کردنی که‌لوپه‌له‌کان مرۆڤ له‌و جۆره به‌کتریایه ده‌پارێزێ ومیکرۆبه‌که‌ش به‌زۆری له گۆشتی خاوو سه‌وزه‌ی نه‌شۆراوه‌وه تووسی مرۆڤ ده‌بێ\nمرسلة بواسطة x-ray grupe for information في 5:48 ص ليست هناك تعليقات:\nجياوازی نيوان ميشكی پياو و ئافره‌ت\nدکتۆر عمروشریف مامۆستای نه‌شته‌رگه‌ری له‌کۆلیژی ته‌ندروستی زانکۆی (عین شمس)چه‌ند ڕاستیه‌کی زانستی که‌جێگای سه‌رسوڕمان بوو ئاشکرایکرد، یه‌که‌میان جیاوازیکی ڕوونی نێوان مێشکی ئافره‌تان ومێشکی پیاوان بوو که‌مێشکی پیاوان قه‌باره‌ی گه‌وره‌تره له‌مێشکی ئافره‌تان ئه‌گه‌رکێشی مێشکی پیاو(1350)گرام بێت ئه‌وه‌کێشی مێشکی ئافره‌ت %15له‌مێشکی پیاوان که‌متره.\nـ تێکڕای تێگه‌یشتنی ناوه‌نده‌کانی مێشک لای پیاوان خێراتره له ئافره‌تان.\nـ پووکانه‌وه‌ی مێشکی پیاو سێ به‌رامبه‌ر خێراتره به مێشکی ئافره‌ت به‌مه‌ش زووتر پیر ده‌بێت.\nـ ئاستی بیستن لای ئافره‌تان به‌رزتره وه‌ک له پیاوان توانای بیستنی ده‌نگه نزمه‌کانیشی هه‌یه هه‌ست به گۆڕانێ له‌ره‌ی ده‌نگی یان به‌رزی ده‌کات.\nـ پیاوان زیاتر به‌رگه‌ی ده‌نگه هه‌راسانکه‌ره‌کان ده‌گرن به‌بڕێکی بێهێز.\nـ ئاستی بینیبی ئافره‌ت له تاریکیدا باشتره وه‌ک له‌پیاوان و زۆرتر هه‌ستیارن به ڕه‌نگی سوور.\nـ ئاستی بینینی پیاوان باشتره له‌ئافره‌تان له ڕوناکیه دره‌وشاوه‌کاندا.وتوانای بینینی شته ووردو قوڵه‌کانی هه‌یه.\nـ ئافره‌تان هه‌ستیارترین به‌به‌رکه‌وتنی تیشکی خۆر به‌هۆی ناسکی پێستیانه‌وه، به‌رگریشیان به‌رامبه‌ر به‌نه‌خۆشیه‌کان که‌متره له‌پیاوان.\nـ ئافره‌تان هه‌ستی تام کردنیان زۆرتره له‌پیاوان به‌تایبه‌ت تامه ناخۆشه‌کان.\nـ ئافره‌تان تامی چه‌شتنی ماده شیرینێکانیان زیاتره به‌پێچه‌وانه‌وه پیاوان ماده سوێره‌کان.\nـ ئافره‌تان لوتێکی هه‌ستیارتریان هه‌یه له‌پیاوان و توانای بۆن کردنی عاره‌قی پیاوانیان هه‌یه واباسی ده‌که‌ن که‌له‌بۆنی(مسک)ده‌چێت و به‌سه‌رنج ڕاکێشی داده‌نێن.\nـ ئافره‌تان زۆرتر کاریگه‌ری ماده‌هۆشبه‌ریه‌کانیان له‌سه‌ره زووتر فێرده‌بین له‌پیاوان.\nـ مێشکی ئافره‌ت چالاکتره له‌مێشکی پیاوان له‌بواری کاردا.\nـ ئافره‌تان زیاترتوشی بێزاری ده‌بنه‌وه وه‌ک له‌پیاوان.\nـ فێربونی زمانه‌کان لای ئافره‌تان زیاتره وه‌ک له‌پیاوان.\nـ پیاوان له‌ژمێریاریدا سه‌رکه‌وتوترن له‌ئافره‌تان به‌ڵام خانمان له فێربوونی زمانه‌کاندا.\nـ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی هه‌ردووڕه‌گه‌ز جیاوازی له‌بیرکردنه‌وه‌و مێشکیاندا هه‌یه، پیاوان وئافره‌تان نزیکن له‌تاقیکردنه‌وه‌ی ئاستی مێشکیان به‌گشتی\nمرسلة بواسطة x-ray grupe for information في 5:21 ص ليست هناك تعليقات:\nسةرديرةكةم كشتية بةلام مةبةستمان هةموو نية بةلام ئةمة زؤرينةية.بؤية ناجار بةم سةرديرة بووين.هةلبةتة كاتيك نةخؤش ديت بؤ نةخؤ شخانةوادةزانيت فةرشى سوورى بؤ رادةخريت وبةخيرهاتنى دةكةن و بةدةم نةخؤشيةكةيةوة دةجن بةلام كاتيك دةبينيت وا نية يةكسةر هةلدةجن و دةست دةكةن بة هاواروتةشةر ليدان(هةلبةتة هةموو نا بةلام بةشيكى زؤريان)هةنديكيان سةبرناكرن و دةرؤن و ناكةرينةوة ئةوانى تر خؤيان دةكةيةننة لاى دكتؤر كاتيك ئاستى دكتؤرو ئةزموونى كادرةكان دةبينن دةبن بة دوو بةشةوة يةكيان دةجيتة عيادةى كؤلانةكان و زؤر بيان باشتر دةبيت ئةوى تر روو دةكاتة نؤرينكة تايبةتةكان بةو هيوايةى كة باشتر جارةسةر بكرين كاتيك دةجنة نؤرينةكةى تايبةت ئةو بى سةروبةري و قةلةبارغى و سةرةبرى زؤر لةلايةن سكرتيرةكانةوة\nوةك(بارةدان-بليتى تايبةتى كة بةبارةيةكى زؤرة-يان وةرةقةى تايبةت..................هتد)دةبينن يةكسةر بةشيمانى دةيانكريت و ئةوانيش دةبنة دووبةش يةكيان دةجيتةوة مالوةو دةلين مردن باشترة لة زينى با هةر ليرة بمرين .بةشةكةى تريان روو لة ولاتانى دراوسى دةكةن وةك (ئيران-تركيا-ئوردن................هتد) ئينجا لةوى تيدةكةن كة رةورةوةى تةندروستى كوردستان لة ج ئاستيك داية.........!!؟؟؟؟؟؟؟؟\nسه‌يره زۆريش سه‌يره!!!!!!!!!!!!!؟؟؟؟؟؟؟؟؟\nبه‌رده‌وام گوی بيستی كاربه‌ده‌ستانی ته‌ندروستی هه‌ريمی كوردستان ده‌بين كه هه‌ر هه‌موييان ده‌لين سيسته‌می\nته‌ندروستی نا ته‌ندروسته‌و له خزمه‌تی هاولاتياندا نيه بگره دكتۆرو كارمه‌ندو ته‌نانه‌ت هاولاتيانيش ئه‌مه‌ده‌زانن\nله‌وه‌ش سه‌يرتر ئه‌وه‌يه كه‌هه‌رهه‌مويان ده‌لين ده‌بيت ئاوابكريت و ئه‌وه بكريت كه‌سيكم گوی لی نه‌بوو كه‌بليت ئه‌وه\nده‌كه‌ين بۆئه‌وه‌ی هه‌رنه‌بيت كه‌ميك نزيك ببينه‌وه له ته‌ندروستيه‌كی ته‌ندروست٠ زۆر ساكارانه قسه‌ده‌كه‌ن وه‌ك ئه‌وی خۆيان\nبيرچوبيته‌وه كه ئه‌وان چين و كين به‌لام كاتيك كه‌سيك هه‌نگاويك بنيت بۆ ته‌ندره‌ستيه‌كی ته‌ندروست و شتيك داوا\nبكات هه‌زاران قسه‌ی ياسای و جوانی بۆده‌كه‌ن وه‌ك ئه‌وه‌ی هه‌رئه‌وانن خه‌مخۆری ته‌ندروست ی ته‌ندروستی\nزۆر سه‌يرم ديت له‌م سياسه‌ته دووفاقيه و ده‌ليم ئاخۆ ده‌بيت تاكوی بر بكات٠ و كه‌ی بيريك له‌ناته‌ندروستی ته‌ندروستی\nده‌كه‌نه‌وه و ده‌بيت ئيمه به‌چاوی خۆمان بيبينين يان دوعابكه‌ين كه نه‌وه‌كانمان به‌چاوی خۆيان بيبينن\nبه فه‌رمانی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی وبه‌برياری به‌ريوه‌به‌ری گشته ته‌ندروستی چه‌ند ده‌رمانيك قه‌ده‌غه‌ده‌كريت\nمرسلة بواسطة x-ray grupe for information في 6:08 ص ليست هناك تعليقات:\nمرسلة بواسطة x-ray grupe for information في 6:24 ص ليست هناك تعليقات:


کامەران وریا قانع: گۆڕان چى بكات؟\nبابەتی : کامەران وریا قانع | 07.11.2017 5:35 PM | بەشی: سیاسی | بێ کۆمێنتە\nنووسه‌رێكى ئه‌مریكى ده‌ڵێت: له رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست ئه‌مریكا ده‌ستى له خودا زیاتر ئه‌ڕوات!. واته به‌شێكى زۆرى ئه‌م دۆخه‌ى ئه‌مرۆ له ناوچه‌كه هه‌یه ئه‌مریكییه‌كان له پشتیه‌وه‌ن، هێزه‌كانى سه‌رگۆره‌پانه‌كه زیاتر تارمه‌یه‌كانى ئه‌مریكا به‌رجه‌سته ده‌كه‌ن له گۆره‌پانه‌كه. له‌ناو دنیایه‌كى جاڵجالۆكه‌ى و له سنورى جوغرافیایه‌كى بچوك بزووتنه‌وه‌یه‌ك هه‌یه ناوى گۆڕانه، بزووتنه‌وه‌یه‌ك جیاواز له زۆربه‌ى هێزه‌كانى ترى سه‌ر گۆره‌پانه‌كه كه هێزه راسته‌قینه‌كه‌ى نه وڵاتانى دراوسێن نه پشگیرى ئه‌مریكیه‌كانه، به‌ڵكو ئه‌و ده‌نگده‌رانه‌ن كه به‌شى هه‌ره زۆریان خۆبه‌خشانه له‌م بزووتنه‌وه‌یه هاتوونه‌ته پێشه‌وه.\nئه‌مرۆ بزووتنه‌وه‌كه كه‌وتۆته به‌ر ره‌خنه‌ى ئه‌ندامان و لایه‌نگرانى كه بۆچى سیستیه‌كى پێوه دیاره ده‌رباره‌ى دنیا بینى و كاردانه‌وه‌ى بۆ رووداوه‌كان، به‌ڵام له‌و ره‌خنانه گرنگ تر ئه‌بێت پرسیارى ئه‌وه بكه‌ین ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه چى بكات له‌م دۆخه؟ كه زیاتر كۆمه‌ڵه هێزێكى زه‌به‌لاح ده‌ره‌وه‌ى سنوره‌كان سیما سه‌ره‌كیه‌كانى ده‌ست نیشان ئه‌كات.\nگله‌یه‌كى زۆر له خانه‌ى راپه‌ڕندن ئه‌كرێت، به‌ڵام ئه‌م ره‌خنانه زیاتر له خۆ خالى كردنه‌وه ئه‌چێت تاكو زیاتر له دنیا بینیه‌كى روون كه بزووتنه‌وه‌كه چى بكات. بۆ نموونه چه‌ندین پرسیار ئه‌بێت هه‌ر ره‌خنه گرێك له خۆى بكات پێش ئه‌وه‌ى وشه‌كانى بخاته سه‌ر كاغه‌ز یاخود سه‌ر تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان.\n1- ئایا بزووتنه‌وه‌ى شه‌قام بجوڵێت له‌سه‌ر بنه‌ماى چ داوایه‌ك؟ ئایا بۆ روخاندنى حكومه‌ته؟ ئایا له هه‌ولێر ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه ده‌توانێت خه‌ڵك بێنێته سه‌ر شه‌قام؟ یاخود ته‌نها فشاره‌كه له‌سه‌ر یه‌كیه‌تى نیشتمانیه له ده‌ڤه‌رى سه‌وز؟ كه دواجار ئه‌م فشاره چه‌ند كاریگه‌رى ئه‌بێت؟ ئایا له ناوچه‌ى سه‌وز یه‌كیه‌تى چه‌ند ده‌ستى كراوه ئه‌بێت بۆ به‌كارهێنانى هێز به پاڵپشتى ئێران بۆ كپ كردنى ناره‌زایه‌تیه‌كان؟ وه‌ڵامى ئه‌م پرسیارانه به‌لاى كه‌مه‌وه ئه‌بیت روون بێت.\n2- ئایا بزووتنه‌وه‌ى گۆران بچێته‌وه په‌رله‌مان و حكومه‌ت؟ ئایا له حكومه‌تێكى ئیفلاس و پڕ گه‌نده‌ڵى چى پێده‌كرێت؟ ئایا په‌رله‌مان كارا بكرێته‌وه و سه‌رۆكه‌كه‌ى بگه‌رێته‌وه هه‌ولێر؟ ئایا دواى ته‌واو بوونى واده‌ى په‌رله‌مان كێشه‌ى شه‌رعیه‌تى نیه؟ ئایا گۆران رازى ده‌بێت به درێژكردنه‌وه‌ى ماوه‌كه‌ى كه له دانیشتێكى نائاسایی بریارى له‌سه‌ر درا؟. ( له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌و هۆكارانه من پێم باشه ئاماده‌ى به هێزى هه‌بێت له حكومه‌ت و په‌رله‌مان)\n3- ئایا بزووتنه‌وه‌كه حكومه‌تى نیشتمانى پێدروست ئه‌كرێت؟ كه مه‌رجه‌كانى تا ئه‌م ساته قورسه بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى حكومه‌تى ئێستا كه خۆى له سێ مه‌رج ئه‌بینێته‌وه ( ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌ى سه‌رۆكى حكومه‌ت+ دوو له‌سه‌ر سێ ئه‌ندامانى په‌رله‌مان داواى بكه‌ن+ نیوه و زائید یه‌ك وه‌زیره‌كان ده‌ست له‌كار بكێشنه‌وه) ، ئایا ئه‌م سێ مه‌رجه به بزووتنه‌وه‌ى گۆڕان دابین ئه‌كرێت؟ ئایا كێن ئه‌و لایه‌نانه‌ى كه داواى حكومه‌تى نیشتمانى ئه‌كه‌ن جگه له بزووتنه‌وه‌ى گۆران؟ ئایا به‌راست ئه‌و متمانه‌یه هه‌یه به ئیش كردن له‌گه‌ڵ كه‌سێكى وه‌ك دكتۆر به‌رهه‌م؟ هه‌رچه‌ند كاك مه‌ریوان وریا قانع ئه‌ڵێت: ئه‌بێت ئه‌و دۆخه سایكۆ لۆجیه خراپه‌ى نێوان سیاسه‌كان نه‌مێنن له‌م كاته‌دا بۆ ئه‌وه‌ى بتوانن پێكه‌وه سیاسه‌ت بكه‌ن له ده‌ره‌وه‌ى پارتى و یه‌كیه‌تى. ئایا گۆران تا ئێستا چ هه‌ولێكى داوه بۆ نه‌هێشتنى ئه‌م سایكۆلۆجیه‌ته خراپه. وه‌یان لایه‌نه‌كانى تر ئاماده‌ن ئه‌م هه‌نگاوه بنێنن؟\n4- له‌روو دیبلۆماسیه‌وه ئایا بزووتنه‌وه‌ى گۆران چ لایه‌نێك ئاماده‌یه گوێ لێبگرێت و به پیر داواكاریه‌كانیه‌وه بچێت؟ ئایا به‌غدا ئاماده‌یه؟ ئایا ئه‌مركییه‌كان وڵاتانى رۆژئاوا چه‌ند به جدیانه پشتگیرى هه‌نگاوه‌كانى گۆران ده‌كه‌ن له چاكسازى؟ ئایا ئه‌توانێت هێزه شیعه‌كانى عێراق له خۆى نزیك بكاته‌وه؟ چى بكرێت بۆ ئه‌وه؟ ئایا ئێران چۆن ته‌ماشاى ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه ده‌كات؟ ئه‌مانه پێویستیان به هه‌وڵێكى زۆر هه‌یه ئه‌بێت بدرێن هه‌رچه‌ند ئه‌گه‌ر ئه‌نجامه‌كانى باش نه‌بن بۆ بزووتنه‌وه‌كه. بۆ وه‌ڵامى دروستى گشت ئه‌و پرسیارانه ئه‌بێت قه‌باره و كاریگه‌رى خۆت به باشى بناسیت تاكو بتوانیت سیاسه‌تێكى گونجاو په‌یڕه‌و بكه‌یت، نابێت به‌حه‌ز بینینى خۆت ته‌ماشاى سیاسه‌ت بكه‌یت، به‌ڵكو زیاتر ئه‌بێت واقعه‌كه ده‌ست نیشانى هه‌نگاوه‌كانت بكات.\n5- ئایا گۆران بۆ سوود ده‌زگا فیدرالیه‌كان وه‌رناگرێت ؟ بۆچى ناچێت شكات له پارتى بكات له دادگاكانى به‌غدا كه نه‌یاهێشت سه‌رۆك په‌رله‌مانه‌كه‌ى بگه‌رێته‌وه سه‌ر كارى خۆى، بۆچى وه‌زیره‌كانى ده‌ركران؟بۆچى مه‌كۆكانیان به به‌رده‌وامى ئه‌سوتێنرێت و لایه‌نگرانیان كه‌رامه‌ت شكێن ئه‌كرێن؟ ئایا په‌یوه‌ندى گۆران ماڵى تاڵه‌بانى چۆنه؟ ئه‌ى په‌یوه‌ندى نێوان گۆڕان و یه‌كیه‌تى چۆنه؟ ئایا باشتره خۆى له‌و رێكه‌وتنه‌ى نێوانیان بكشێنێته‌وه؟\nئه‌م ناوچه‌یه به گشتى ناوچه‌ى تارمایی ئه‌و هێزانه‌ن كه خۆیان راسته‌وخۆ شه‌ڕ ناكه‌ن به‌ڵكو به هێزه لۆكه‌ڵیه‌كان كێشه‌كان یه‌ك لا ئه‌كه‌نه‌وه، واته بۆ هێزێكى وه‌كو گۆران كه سیاسه‌ت ئه‌كات له‌م ناوچه‌یه ئه‌بێت سه‌برى ئه‌یوبى هه‌بێت، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى هێزێكى سه‌ربه‌خۆیه ئه‌مه‌ش وا ده‌كات ئامانجه‌كانى زۆر به خاوى بچنه پێشه‌وه. وه بۆ ئه‌وه‌ى ئامانجه‌كانى خێراتر به دى بێت ئه‌بێت واز له‌و سه‌ربه‌خۆییه بێنن!!\nنەبەز گۆران: گۆڕان و كۆمەڵ، خولانەوە بەدەوری یەكتریدا.\nلقمان مصطفی: پرۆژە یاسای (جعفری) شەرمەزاریە.!\n16 تشرینی دووهەم 2012\nگوێ لە وتاریی شێخ محەمەدی کەسنەزان بگرەو ، ئینجا لەم زەمەنی گڵۆبالیشنەدا بڕوانە دەروێشەکانی .\n25 تشرینی یەکەم 2015\nگرتە ڤیدیۆ : عەلی باپیری ئەمیری کۆمەڵ ، داوادەکات هێزی پەکەکە و یەپەکە لەباشوری کوردستان دەربچن .\n25 ئاب 2014\nبزانە لەم چەرخەدا ژیان لە ئامەزۆن چۆن دەگوزەرێت .\n9 ئازار 2014


هۆکاری ئەو ڕق و کینە بەرامبەر بە بزاڤی خزمەت چییە؟ – بزاڤی خزمەت\n82 12 minutes read\nئەو مرۆڤە باشانەی بە فیدارکاری و لێبڕانەوە کەوتوونەتە ڕێ بۆ ئەوەی مرۆڤەکان بتوانن خودی خۆیان بدۆزنەوە و بە ئاسوودەی خۆشەویستی شاد ببنەوە، ئەمڕۆ خواستێک هەیە بۆ ئەوەی لە ڕێگەی کۆمەڵکوژییەکەوە کە پێشتر هاوشێوەی لە مێژوودا نەبینراوە لەناو ببرێن.\nئەو موشریک و بێباوەڕانەی لە پێغەمبەری خودا (دروودی خوای لەسەر بێت) تێنەدەگەیشتن وایان دەزانی ئەو هەر وا بۆ خۆشی ڕەوانە کرا. لەبەر ئەوە ڕۆژێک عوتبەی کوڕی ڕەبیعە کە یەکێک بوو لە کەسە خاوەن دەسەڵاتەکانی ناو قورەیش بە گرووپێک لە موشریکەکانی وت:\n“ئەی قورەیشییەکان! ئەگەر بچم بۆ لای موحەمەد و قسەی لەگەڵ بکەم و هەندێک پێشنیاری بخەمە بەردەم چۆن دەبێت؟ ئومێد هەیە کە هەندێک لەو پێشنیارانە پەسەند بکات، و ئێمەش خواستەکانی جێبەجێ دەکەین. بەو شێوەیەش ڕەنگە واز لەو کارانە بهێنێت کە بەرامبەر بە ئێمە دەیکات.”\nکاتێک بیرۆکەکەی پەسەند کرا، عوتبە خێرا خۆی گەیاندە لای پێغەمبەری سەروەرمان (دروودی خوای لەسەر بێت) کە لەو کاتەدا بە تەنها لە مەسجید ئەلحەرامدا بوو، و بەم شێوەیە دەستی بە قسە کرد:\n“ئەگەر تۆ لە ڕێگەی ئەم بانگەوازەتەوە ئامانجت بەدەستهێنانی ماڵ و سەروەرت و سامان بێت وەرە با ماڵ و سەروەتمان لەگەڵ تۆدا دابەش بکەین، و تۆ ببە بە دەوڵەمەندترینی هەموومان. ئەگەر بە شوێن شان و شکۆوە بیت وەرە تۆ دەکەین بە سەردانی خۆمان. یاخود نەخێر ئەمە خراپەیەک بێت و ڕووی لە تۆ کردبێت هەموو سەروەت و سامانی خۆمان بەخت دەکەین و واز ناهێنین تا تۆ لەو خراپەیە ڕزگار نەکەین.”\nوە دواتریش هەمان ئەو پێشنیارانەیان لەسەر شێوازی جیاواز خستەڕوو، بەڵام بەردەوام هەمان وەڵامیان دەست دەکەوتەوە کە بریتییبوو لە:\n“سوێند بە خودا ئەگەر خۆر بخەنە ناو دەستی ڕاستم و مانگ بخەنە نێو دەستی چەپمەوە، من هەر واز لەم ئایین و لەم بانگەوازە ناهێنم. یان خودا خۆی ئەم ئایینە سەردەخات، یاخود من لەم ڕێگەیەدا گیانم بەخت دەکەم.”\nلە دوای ئەوەش پەنایان بۆ هەر جۆرە ستەم و ئەشکەنجەیەک بردبێت نەیانتوانی پێغەمبەری سەروەرمان (دروودی خوای لەسەر بێت) و هاوەڵە بەڕێزەکانی لەو ڕێگەیەی هەڵیانبژاردبوو پاشگەز بکەنەوە. لە سەردەمی پێغەمبەری خودا (دروودی خوای لەسەر بێت) ئایینی ئیسلام بە مەکە و مەدینە و حیجاز و ناوچەکانی چواردەوردا بڵاوبووەوە و خەڵکی لەو تاریکستانەی تێیدا بوون ڕزگار کران و بەرەو دونیای ڕووناکی بانگهێشت کران.\nلە سەردەمی حەزرەتی ئەبوبەکر و حەزرەتی عومەردا (خودا لێیان ڕازی بێت) لە ماوەیەکی زۆر کەمدا چەندین فەتحی بێ هاوتا ئەنجام دران و وڵاتانی سوریا و عێراق و ئێران و میسر بە خۆشەویستی و لێبوردەیی ئایینی ئیسلام شاد بوون.\nبەڵام… ئەو بەرەوپێشچوونە گەورانەی لە ماوەیەکی کەمدا ئایینی ئیسلام پێی گەیشت بە تەواوی دوژمنانی هەراسان کردبوو. بە دڵنیاییەوە ناچار بوون کارێک بکەن بۆ ئەوەی بڵاوبوونەوەی ئایینی ئیسلام بەو شێوە خێرا و درەوشاوەیە ڕابگرن. بە درێژایی مێژوو کۆمەڵێک مرۆڤ هەبوون کە لەسەر شێوازی جیاواز دەرکەوتوون و ڕق و کینەی خۆیان بەرامبەر بە ئایینی ئیسلام دەرخستووە. ئەو جۆرە مرۆڤانە لەو سەردەمەدا کۆبوونەوە و دوای چەندین گفتوگۆی دوور و درێژ بڕیاریاندا ئیبن سەبەء لە مەدینە بخەنە سەر تەختی شانۆکە. عەبدوڵای کوڕی سەبەء کەسێک بوو کە زۆر باش دەیزانی کاریگەری لەسەر مرۆڤەکان درووست بکات.\nئیبن سەبەء بەرنامە وێرانکارییەکەی لەسەر دوو بنەمای سەرەکی بنیاد نا. یەکەمییان بریتیی بوو لە درووست کردنی دووبەرەکی جیاوازی لە نێوان موسوڵماناندا بۆ ئەوەی لەو ڕێگەیەوە ڕێگری لە زیاتر بەرەو پێشچوونی ئیسلام بکات، و دووەمیان بریتیی بوو لە زیادکردنی شتی خورافیات و هەڵبەستراو بۆ سەر بیروباوەڕی ئیسلام بۆ ئەوەی لەو ڕێگەیەوە بە شێوەیەک جیاوازی فیکری لە نێو موسوڵماناندا درووست بکات کە تا ڕۆژی قیامەت بەردەوام بێت. زۆر بە چڕی کاری لەسەر ئەوە دەکرد گیانی یەکبوون و پەیوەندییە مەعنەوییەکانی وەک خۆشەویستی و برایەتی لە نێوان موسوڵماناندا نەهێڵێت.\nئیبن سەبەء لە ئامانجی یەکەمیدا کە بریتی بوو لە درووست کردنی جەنگ و فیتنە لە نێوان موسوڵماناندا بە تەواوی سەرکەوتوو بوو. چونکە ئامانجی سەرەکی ئەو بریتی بوو لە تێکەڵ کردنی بابەتی پڕوپووچ و خورافیات بۆ ئایینی ئیسلام بۆ ئەوەی لەو ڕێگەیەوە پاکی خودی ئیسلام بشێوێنێت. دەیویست بێمتمانەیی درووست بکات. یاخود بە واتای ئەمڕۆ، دەیویست بزاڤێکی وەک خزمەت کە بە سەرانسەری جیهاندا بڵاو بووەتەوە بێ ئەرزش بکات و ڕێگری بکات لە بڵاوبوونەوەی زیاتری و شکاندنی ئەو وێنا جوانەی لە لای مرۆڤەکان بۆ بزاڤی خزمەت درووست بووە.\nئامانجی ئەو بریتیی بوو لە دۆزینەوەی کۆمەڵێک مرۆڤی بێ ئەرزش و بەرژەوەندخواز بۆ ئەوەی لە ڕێگەی ئەوانەوە فیتنەیەک لە نێو موسوڵماناندا درووست بکات کە تا ڕۆژی دوایی بەردەوام بێت. ئیبن سەبەء لە ڕێگەی خراپ بەکارهێنانی خۆشەویستی بۆ ‘ئەهلی بەیت’ دەستی بە کارەکانی کرد. وەک یەکێک لە سەرسەختترین لایەنگرانی ئەهلی بەیت خۆی دەردەخست. ئەوە لە کاتێکدا کە خۆی لە بنەڕەتدا حاخامێکی گەورەی جولەکەکان بوو، و چاوە نابیناکان ئەو ڕۆژە و ئێستا نەیاندەبینی. ئەو هەر لە سەرەتاوە بانگەشەی ئەوەی بە چواردەوردا بڵاو دەکردەوە کە خیلافەت مافی حەزرەتی عەلی بووە و بە ناحەق لێی زەوت کراوە.\nمەدائین شوێنێکی زۆر لەبار بوو بۆ ئەوەی ئیبن سەبەء بتوانێت بە ئاسانی بیرۆکە چەوتەکانی خۆی تێدا بڵاو بکاتەوە. ئیبن سەبەء لەوێ بە تێپەڕبوونی کات لەگەڵ ئەو خەواریجانەدا گفتوگۆی دەکرد کە لە حەزرەتی عەلی یاخی ببوون و ئیبنی ئەوفای سەرکردەیانی دۆزییەوە. کاتێک ئیبن سەبەء بۆی دەرکەوت کە ئیبنی ئەوفا دەیەوێت جوڵانەوەیەک لە دژی حەزرەتی عەلی درووست بکات پێی وت: “تۆ ناتوانیت بە جوڵانەوەیەکی لەو شێوەیە بەسەر حەزرەتی عەلیدا سەربکەویت، تەنها ئێوە شکست دەهێنن”. کاتێک ئیبنی ئەوفا پرسیاری دەربارەی بیرۆکەکەی ئیبن سەبەء کرد ئەویش لە وڵامدا پێی وت: “بە سێ فیدائی (ئەمڕۆش بە گەمەی کودەتایەک) دەتوانی ئەو کارە تەواو بکەیت”.\nلە دوای ئەو گفتوگۆیە هەردووکیان هاوڕا بوون لەسەر ئەوەی کە دەبێت حەزرەتی عەلی و حەزرەتی مەعاویە و حەزرەتی عەمری کوڕی عاص بکوژرێن. بۆ ئەو مەبەستەش سێ بکوژیان خستەڕێ. بڕیار وابوو ئەو سێ هاوەڵە لە نوێژی بەیانی ڕۆژی ١٧ ی ڕەمەزاندا لە کاتی نوێژ کردندا بکوژرێن. حەزرەتی مەعاویە و عەمری کوڕی عاص لەو هەوڵی کوشتنە ڕزگاریان بوو، بەڵام بکوژێک بە ناوی ئیبن مولجەم توانی بە شمشێرێکی ژەهراوی حەزرەتی عەلی بریندار بکات کە دواتر بووە هۆی شەهید بوونی حەزرەتی عەلی.\nئیبن سەبەء دوای ئەوەی ئیبن مولجەمی بە مەبەستی کوشتنی حەزرەتی عەلی بەڕێکرد، لە لایەکی کەسێكی بە ناوی ئیبن مەیمون لەگەڵ چەند پیاوێکی بەرەو کوفە نارد. ئیبن مەیمون لەوێ چەند خورافیاتێکی وەک “عەلی نەمردووە، بەڵکو بەرز کراوەتەوە بۆ ئاسمانەکان. ئێستا ئەو لە سەروو هەورەکانەوەیە. پێش ئەوەی کات زۆر درەنگ بێت دەگەڕێتەوە و بە شمشێرەکەی دادپەروەری دابەش دەکات بە هەموو جیهاندا…” بڵاو دەکردەوە.\nئیبن سەبەء لەگەڵ هاوڕێ نزیکەکەی پێکەوە پلانی ئەو چالاکییە خیانەتانەیان ئامادەکرد کە لە ئێران ئەنجامیان دەدا و پلانەکانیان خستە بواری جێبەجێ کردنەوە. ئەو بارودۆخە کۆمەڵایەتییەی لەو ڕۆژگارەشدا هەبوو زۆر لەبار بوو بۆ ئەوەی پلانەکانی ئەوان بە باشی جێبەجێ بکرێت.\nیەکێک لەو فاکتەرە سەرەکییانەی کە وایکرد بیرۆکە خراپەکانی ئیبن سەبەء بە خێرایی لە ئێراندا جێگیر ببێت بارودۆخی دەروونی و کۆمەڵایەتی خەڵکەکەی بوو. لە جیهانی ناوەوەی ئەواندا لە بری عەقڵ هەستەکانیان حوکمی دەکرد. دڵەکانیان لە بری حەقیقەتەکان بە ڕووی ئەفسانە و خورافیاتەکاندا کراوە بوو. نەیاندەتوانی ڕووداوەکان بە پێی گونجان لەگەڵ عەقڵ و لۆژیک شی بکەنەوە.\nلە لایەکی دیکەوە خەڵکی ئەو ناوچانە بە جۆرێک لە جۆرەکان ئەو ڕق و کینەیان لە دڵ دەرنەدەچوو کە شانازی چەندین سەدەیان لەناوبرابوو، هەرچەندە ئەوەیان دەرنەدەخست بەڵام بەو هۆیەوە لە ناخی خۆیاندا ئایینی ئیسلامیان پێ قبوڵ نەدەکرا. بۆچی ئەم کارە بە عەرەبەکان سپێردراوە؟ یاخود بە شێوازی دەربڕینی ئەمڕۆ بۆچی بزاڤی خزمەت …بۆچی؟\nئیبن سەبەء زۆر بە باشی توانی هەموو ئەو فاکتەرانە هەڵبسەنگێنێت. هاوڕێکانی کۆکردەوە و پێی وتن:\n“ئێمە ئێستا دەستمان کردووە بە جەنگە ڕاستەقینەکە. باش بزانن کە ئەمە دەستپێکی جەنگێکە لە نێوان موسوڵمانەکاندا کە تا ڕۆژی دوایی بەردەوام دەبێت. ئێستا ئێمە دەچین عەلی تەقدیس دەکەین و وا لە خەڵکیش دەکەین ئەو تەقدیس بکەن. بە پێی شوێن ئەو لە خودا نزیک دەکەینەوە و بە شوێن ئەو دەکەین بە پێغەمبەر، بە پێی هەندێک شوێنیش دەڵێین خیلافەت حەقی عەلی بوو بەڵام ئەبوبەکر و عومەر و عوسمان بە زۆر ئەو حەقەیان لێ زەوت کردبوو.”\nئیبن سەبەء و هاوڕێکانی دوای ئەوەی ئەو بڕیارەیان دا، ئەرکی بڵاوکردنەوەی ئەو بیرۆکەیەیان بە پیاوەکانی چواردەوری خۆیان ڕاسپارد. ئەوان دەستیان کرد بە هاندانی خەڵکی و دەیانوت: “خیلافەت مافی عەلی بووە. عەلی و کوڕەکان شایستەی وەرگرتنی خیلافەتن. ئەو مافە لەوان زەوت کراوە. هەر سێ خەلیفەکە بە تایبەت عومەر بە زەوت کردنی ئەو مافە دژی خواستی خودا وەستاونەتەوە… بۆ ملکەچی بۆ خواستی خودا پێویستە لایەنگری عەلی بکەین”. کاتێک ئەو قسانەیان لە ناو خەڵکیدا بە شتێکی گونجاو زانرا زیاتر ئەو بابەتەیان بەرەو پێش برد.\nلە کاتی کۆچی دوایی حەزرەتی عەلیدا ئیبن سەبەء دەیوت “ئەو کەسەی مرد عەلی نەبوو بەڵکو شەیتانێک بوو کە چوو بووە سەر شێوەی ئەو. عەلی ئێستا لە ئاسمانەکاندایە و لەسەر هەورەکان تەختی خۆی دامەزراندووە” و هەوڵی دەدا لەو ڕێگەیەوە عەقیدەی خەڵکی تێک بدات. بەو شێوەیە شیعییەت کە سەرەتا لە میسر لە ڕێگەی تۆوی مەزهەبی سەبەئییەوە چێنرا و دواتر لە ئێران گەشەی کرد و دەستی بە فراوان بوون کرد.\nسەرەڕای هەموو فیتنەکان ئایینی ئیسلام لە هەموو سەردەمێکدا بە شێوازێکی گونجاو لەگەڵ بنچینە سەرەکییەکانی خۆی بە شێوەیەکی زۆر بەهێز پیشان درا. بە تایبەت لە سەردەمی سەلجوقییەکان و عوسمانییەکاندا بە درێژایی چەندین سەدە زۆر بە جوانی خزمەتی ئایین کرا. شارستانییەت گەیەندرا بە مرۆڤەکان.\nوە ئێستا سەردەمێک هاتووەتە پێش کە پێغەمبەر سەروەرمان (دروودی خوای لەسەر بێت) لە بارەیەوە دەفەرموێت: “ئیسلام بە غەریبی دەستی پێکرد و ڕۆژێک دێت وەک ئەو کاتەی دەستی پێکرد بە سەردەمێکی غەریبیدا دەڕوات…!” (موسلیم ئیمان / ٢٣٢ – ترمذی ئیمان / ١٣)\n“… لەو سەردەمەدا کە هەمووان سەرقاڵی خراپەکاری و تێکدانن، موژدە بێت بۆ ئەو غەریبانەی سەرقاڵی هەڵمەتی چاکەخوازی و چاککردنەوەی ئەو شتانەن کە ئەوانی دیکە وێرانیان کردووە”.\nیەکێک لەو کەسە غەریبانە مامۆستا سەعیدی نورسی (بەدیعوزەمان) ە و یەکێکی دیکەشیان مامۆستا فەتحوڵا گولەن (خواجە ئەفەندی) ڕابەری گەورەی ئەم ڕۆژگارەمانە.\nئەگەرچی لە سەردەمی بەدیعوزەماندا چەندین زانا و کەسایەتی گەورەی وەک: ئیسماعیل حەقی، موستەفا سەبری ئەفەندی، مەهمەت ئاکیف ئێرسۆی، عەبدولحاکیم ئارڤاسی، عومەر نەسوحی بیلمەن، ئەحمەد حەمدی ئاکسەنی، سولەیمان حیلمی توناهان، ئێلمالیلی موحەمەد حەمدی و چەندین کەسایەتی دیکە لەو سەدەیەدا پێگەیشتوون بەڵام…\n“لەم سەردەمەدا پیشەکان و مەشرەبەکابن و تەریقەتەکان کە خاوەنی حەقیقەتن و زۆر بەهێزن و ملیۆنان فیداکاریان هەیە بە ڕواڵەت وا دەردەکەوێت کە لە بەرامبەر شەپۆلی ترسناکی گومڕاییدا تووشی شکست بووبن… لەبەر ئەوە لە ئێستا پێویستمان بە ئەنجامدانی کارێک هەیە کە بەهێزتر بێت لە کارەکانی ڕابردوو بۆ ئەوەی بتوانین بەرەو پێش بڕۆین… ئەو کارە ڕاستەوخۆ لە لایەن حەقیقەتەکانی قورئانی پیرۆزەوە ئەنجام دەدرێت کە وەک موعجیزەیەک وایە لەم سەردەمەی ئێستادا پێمان بەخشرابێت”\nبەدیعوزەمان لەبەر ئەوەی زانستی سەردەم و زانستە مەعنەوییەکانی کرد بە یەک و بەو ڕێگەچارەیە ڕێگەیەکی پیشانی مرۆڤایەتی دا، و ڕێگەیەکی خزمەتی گونجاوی بۆ ئەم چەرخەمان خستەڕوو، کەسێکی جیاواز بوو لە هەموو کەسانی پیش خۆی و بە دڵنیاییەوە دەبوو وەک پێشڕەو تەماشا بکرێت.\nسەرەتا ئیمانیۆل کاراسو ویستی بەدیعوزەمان واز لە بانگەوازەکەی خۆی بهێنێت. بۆ ئەو مەبەستە بانگهێشتی کرد بۆ سەلانیک و کۆبوونەوەیەکی نهێنی لەگەڵیدا ئەنجامدا و چەندین پیشنیاری گەورەی خستە بەردەم، بەڵام بەدیعوزەمان هەرگیز قەناعەتی بەو شتانە نەکرد.\nدواتر لە ئەنقەرە و لە ئەستەمبوڵ و لە پەرلەمان چەندین پلە و پۆستی گرنگ و پارە و بەرتیلی بۆ پێشنیار کرا. پێیان دەوت ‘تەنها حەقت بەسەر ئیمانی میللەتەوە نەبێت تۆ دەکەین بە تاجی سەرمان!’. بەڵام ئەو مرۆڤە گەورەیە هاوشێوەی پێغەمبەری سەروەرمان (دروودی خوای لەسەر بێت) خۆی یەکلا کردبووەوە و بڕیاری دابوو گیانی خۆی لەو پێناوەدە بەخت بکات. ئەو پێگەیاندنی چوار پێنج تەلەبەی لە ئەشکەوتێکدا لە چیای ئەرەک هەڵبژارد. بەڵام بە لای نەیارانی ئیسلامەوە، هەرچەندە لە ئەشکەوتێکیشدا بێت لەسەر چیایەکی دوورە دەست هێشتا مەدیعوزەمان بە بیروبۆچوونەکانی و ئەو شێوازەی خستبوویەڕوو بۆ خزمەتکردنی ئایینی ئیسلام زۆر مەترسیدارتر بوو لەو زانایانەی لە ناو ئەستەمبوڵدا بوون و لەبەر ئەوە بە دڵنیاییەوە دەبوو لەناو ببرێت.\nلەبەر ئەوە دیسان تۆمەتی بۆ هەڵبەستراو بە یاخیبوونەکەی شێخ سەعیدی پیران تۆمەتبار کرا لە ئەشکەتەکەی سەر چیای ئەرەک دەرهێنرا و لەگەڵ ئەفسەرێکی باڵا و ١٠ سەرباز ڕەوانەی بارلا کرا. دوور خرایەوە بۆ شوێنێک کە هیچ کەسێک پێیدا نەڕوات و کەس نەزانێت بۆ ئەوەی لەبیر بچێتەوە و بۆ خۆی لەوێ سەر بنێتەوە. بەڵام تەواو بە پێچەوانەوە بەدیعوزەمان لەوێش هەر لە ئەرکەکەی خۆی بەردەوام بوو.\nکاتێک بەو شێوەیە بەدیعوزەمانیان بۆ لەناو نەبرا، ئەمجارەیان هەوڵیان دا ئەو وەک تیرۆریست و وەک سەرکردەیەکی یاخی و لادەر بناسێنن کە دەیەوێت ئاسایشی وڵات تێک بدات. ئەوەش هەر سەری نەگرت. دوژمنە نهێنییەکان ئایینی ئیسلام دیسان بە بەتاڵی ڕانەوەستان. هێشتا تۆڵەی خۆیان لەو کەسانە نەسەندبووەوە کە پارێزگارییان لە نوورەکان دەکرد. لەبەر ئەوە لە شاری ئیسپارتا و ناوچەکانی چواردەوری پڕوپاگەندەی ئەوەیان بڵاودەکردەوە کە گوایە “بەدیعوزەمان و تەلەبەکانی لە سێدارە دەدرێن” بۆ ئەوەی لەو ڕێگەیەوە خەڵکی بوورێژێنن. دەیانویست وەک ئەوەی لە ناوچەی مەنەمەن ئەنجامیاندا و خەڵکێکی زۆریان بەو هۆیەوە سزادا، خەڵکی ئیسپارتاش بووروژێنن و کاتێک پارێزگاری لە بەدیعوزەمان دەکەن سزایان بدەن و ئازاریان پێ بگەیەنن. بەڵام بە هۆی هەڵوێستی هەمیشەیی ئەرێنی بەدیعوزەمانەوە نەیانتوانی لەو کارەشدا سەرکەوتوو ببن.\nمامۆستا سەعیدی نورسی و تەلەبە ڕاستگۆ و دڵسۆزەکانی بەو ستەم و ئەشکەنجانە بە تاقیکردنەوەیەکی سەختدا تێپەڕین. چەندین تەلەبەی بەدیعوزەمان وەک حافز عەلی و بیناشی عاسم و چەندانی دیکە لەو ڕێگەیەدا شەهید بوون. ئەو زانا گەورەیەی ئەم سەدەیەمان هێندە ئازار و ناڕەحەتی سەختی بینی کە بڵێت: “تەواوی تەمەنم لە مەیدانەکانی جەنگ، و زیندانەکانی دیلی، و دادگاکانی مەملەکەت و گرتووخانەکانی مەملەکەتدا تێپەڕی. هیچ ئازار و ناڕەحەتییەک نەماوە کە نەمچەشتبێت. لە مەیدانی جەنگدا چەندین مامەڵەی دڕندانەم بینیوە. وەک سەرسەرییەک شار بە شاری لە ئاوارەیی و دەربەدەریدا بووم. لە نێو زیندانەکانی مەملەکەتدا بۆ ماوەی چەندین مانگ تێکەڵ بوونی خەڵکیم لێ قەدەغە کرا. چەندین جار ژەهرخوارد کراوم. ڕووبەڕووی چەندین سوکایەتی جۆراوجۆر بوومەتەوە. کاتی وا هەبووە کە هەزار جار خۆزگەم بە مەرگ خواستووە لە بری ژیان. ئەگەر ئایینەکەم خۆکوشتنی لە قەدەغە نەکردبام ڕەنگە ئێستا ئەم سەعیدە لە ژێر خاکدا ڕزیبایە”. سەرەڕای هەموو ئەو ئازار و ناڕەحەتییانە ئەو هیچ کاتێک ملی بۆ ناحەقی شۆڕ نەکرد و تا دوایین هەناسەی تەمەنی بە دەنگی بەرز هەمیشە هاواری بۆ حەقیقەت دەکرد.\nئەو کەسانەی نەیانتوانی لە ڕێگەی ستەم و ئەشکەنجەوە بەدیعوزەمان ڕابگرن کاتێک ئەو کۆچی دوایی کرد پێیان وابوو ئیتر ئەو کارە تەواو دەبێت و هیچ کەسێکی دیکە شێوازێکی نوێ بۆ خزمەتکردنی ئایین ناخاتەڕوو. تەنانەت بێرنانرد لویس لە ساڵانی ١٩٥٠ دا چووە تورکیا و زۆر بە وردی لێکۆڵینەوەی بۆ ئەو جوڵانەوەیە ئەنجامدا و وتی لە دوای کۆچی دوایی بەدیعوزەمان ئیتر تەلەبەکانی ناتوانن ئەم جوڵانەوەیە بەرەو پێشتر ببەن. بەڵام ئەو نەیدەزانی کە خودای گەورە لە قەدەردا داینابوو کە گەنجێکی خوێنگەرم کە لەو ڕۆژگارەدا هیچ دیار نەبوو بە جۆش و خرۆشێکی نوێوە خزمەت بەم ئایینە دەکات. جگە لەوە خودای گەورە کە خۆی خاوەنی ئەو کارەیە لە هەموو چەرخ و سەردەمێکدا لە ڕێگەی کەسانی ڕاستگۆ و لێبڕاوەوە ئەو بەها باڵایانە سەردەخات.\nکاتێکیش کاتی خۆی هات خودای گەورە لە ڕێگەیەکی تەواو جیاوازەوە دەرگای بە ڕووی خزمەتێکدا کردەوە کە بە تەواوی جیهاندا بڵاودەبووەوە. ئەو خزمەتانەی بە نییەتێکی پاک و دڵسۆزانەوە دەستیان پێکرد بە شێوەیەکی زۆر خێرا و ئاسان بە تەواوی دونیادا بڵاوبووەوە. ئەوەش ویستێکی خودای پەروەردگارە و هیچ گومانێکی تێدا نییە. خودای گەورە مرۆڤەکانی ناو خزمەتی لە پێگەیەکی گرنگدا دانا. هەتا ئەمڕۆ خزمەت چووبێتە هەر شوێنێکەوە دەنگێکی پڕ لە جۆش و خرۆشی لەو شوێنەدا درووست کردووە. لەو شوێنانەی پێی گەیشتوون پەیوەندییەکی سرووشتی و پێشوازی کردنێکی سرووشتی درووست کردووە. ئەوە بەخششێکی زۆر گەورەیە و لەودیو موحەبەتەوە، چونکە خاوەنی ڕاستەقینەوەی ئەم خزمەتە خودای گەورەیە. گڕی ئەم مۆمە لە ئەشکەوتی حیرائەوە دەستی پێکردووە و تا ڕەزامەندی خودای گەورەی لەسەر نەبێت هیچ کەسێک ناتوانێت بیکوژێنێتەوە.\nلەبەر ئەوە، تا بەخششەکانی خودای گەورە بۆ بزاڤی خزمەت لە سەرانسەری دونیا بەردەوام بێت، دوژمنانی خودا و پێغەمبەر (دروودی خوای لەسەر بێت) بەو کارە ناڕەحەت دەبن و هیچ کات واز لە پلانەکانیان ناهێنن بۆ پیسکردنی ئەو خزمەتە پاک و بێگەردانە. قابیلەکان، فیرعەونەکان، ئەبرەهەکان، دارونەدوەکان، ئەبوجەهلەکان، عەبدوڵای کوڕی سەبەئەکان و کەسانی هاوشێوەیان بە بەردەوامی لە دژی کەسە باشەکان دەوەستنەوە.\nپێغەمبەران و شوێنکەوتووانیان هەموویان لە لایەن قەومەکانیان یاخود هەندێک لە دوژمنانیانەوە ڕەت کراونەتەوە و سوکایەتییان پێکراوە و پەراوێز خراون و ڕووبەڕووی ئەشکەنجە و ستەم لێکردن بوونەتەوە و ئاوارە و دەربەدەر کراون، و یاخود شەهید کراون. ئەو ڕێگەی حەقەی بەرەو بەهەشت دەڕوات بە گوێرەی خۆی هەندێک ئازار و ناڕەحەتی هەیە.\nچونکە ناچاربوون بە دڵنیاییەوە ئەم خزمەتە لەناو ببن کە لە سەرانسەری زەویدا بێ ئەوەی ببنە دادەستی هیچ هێز و جوڵانەوەیەک، ئایینی ئیسلامیان ژیاندەوە وەک ئەوەی پێغەمبەری سەروەرمان (دروودی خوای لەسەر بێت) پێی ڕاگەیاندبووین.\nلە کاتێکدا کەسانێکی تێزی ‘پێکدادانی شارستانییەتەکان’ یان دەنووسی، دەبوو ئەو قارەمانانە لەناو ببرێن کە خەباتیان دەکرد لە پێناو ئاشتی و ڕێکەوتن لەسەر بەها هاوبەشەکان. دەبوو ئەو کەسانەی بانهێشتی خەڵکیان دەکرد بۆ قبوڵکردنی یەکتر و بەرەوپێشچوون و نوێبوونەوە، وە بانگهێشتی خەڵکییان دەکرد کۆبوونەوە لە چواردەوری ئاشتی و لێبوردەیی و یەکتر قبوڵ کردن، بە تەواوی بسڕدرێنەوە و وەک تیرۆریست لە جیهاندا لە قەڵەم بدرێن.\nلەبەر ئەوە هەر کارێک لەدەستیان هات کردیان بۆ ئەوەی بزاڤی خزمەت بێ ئەرزش بکەن و ئەو متمانەی بە بزاڤەکە هەیە بڕوخێنن، کەسانێکی ناو بزاڤەکە وەک تاوانبار پیشان بدەن یاخود خاڵە لاوازەکانی بزاڤەکە ئاشکرا بکەن. بۆ ئەو مەبەستە پەنایان بۆ چەندین ڕێگەی ناشرین برد. پێشنیاری بەرتیل و پلە و پۆست و پارە و ڤێلایان بۆ دەکردن. چەندین دۆسییەی درۆیان بۆ هەڵبەستن. بەڵام زۆر سوپاس بۆ خودا کە سەرەڕای هەموو ئەو هەوڵانە نەیانتوانی تەنانەت یەک مرۆڤ بەچۆکدا بهێنن. بێویژدانانە هێرشیان کردە سەر دامەزراوەکانی بزاڤی خزمەت و وێرانیان کردن. چەندین خوێندنگەی ناواز کە لە تەواوبووندا بوون بێ هیچ گوێدانە یاسایەک داخران. دەستیان کرد بە بڵاوکردنەوەی پڕوپاگەندە بۆ ئەوەی خێزانەکان منداڵەکانیان لە خوێندنگە و پەیمانگاکانی بزاڤی خزمەت دەربهێنن. هێرشیان کردە سەر تەلەڤیزیۆن و ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی بزاڤی خزمەت. فشاریان لەسەر ئەو کۆمپانیایانە دادەنا کە ڕیکلامیان پێ دەدان. لە لایەکی دیکەشەوە میدیای سەر بە خۆیان ژیاندەوە بۆ ناشرین کردنی بزاڤی خزمەت و هاوسۆزانی و دامەزراوەکانی. بەڵام هاوسۆزانی بزاڤی خزمەت بە هۆی هەڵوێستە ئەرێنییەکانیانەوە بارودۆخەکەیان نەشێواند. لە ڕێگە یاساییەکانەوە بە شوێن دەستکەوتنی مافەکانی خۆیاندا ڕۆشتن. هەموو ئەو شتانەیان هەواڵەی دەرگای خودای گەورە کرد و لە ڕێگەی خزمەتەکەی خۆیان بەردەوام بوون.\nئامانجی ئەوان بریتی بوو لە هاندانی هاوسۆزانی بزاڤی خزمەت بۆ ئەوەی بڕژێنە سەر شەقامەکان و دواتر بەو هۆیەوە لە پێش چاوی جیهان وەک تیرۆریست لە قەڵەم بدرێن. بەڵام کاتێک لەوەدا سەرکەوتوو نەبوون شانۆییەکی زۆر ترسنۆکانەیان ئەنجامدا. شانۆیی کودەتایەکی دەستکردیان ئەنجامدا. بەو هۆیەوە خوێنی ژمارەیەکی زۆر کەسی بێتاوانیان ڕژاند، و وڵاتیان بەرەو کەناری چاڵێکی گەورە برد.\nبەڵام، کێ چ خراپەکارییەک دەکات با بیکات، چ پلانێک دادەڕێژێت با بیکات، پەنا بۆ جۆرە بێویژدانییەک دەبات با بیبات، بە ویست و پشتیوانی خودای گەورە ئەو خزمەتانەی لە لایەن کۆمەڵە کەسانێکی فیداکار و لێبڕاوەوە نوێنەرایەتی دەکرێت بۆ بلاوکردنەوەی خۆشەویستی بە سەرانسەری جیهاندا بە فوو لێکردن ناکوژێتەوە و بە تەواوی ئەرکی خۆیان جێبەجێ دەکەن.\nچونکە لەم بزاڤەدا هیچ کەسێک و هیچ هێزێک تەنها یەک سەنتی نییە. ئەو بزاڤ و جوڵانەوانەی سەر بە لایەنێکن بە دڵنیاییەوە ڕۆژێک تێدەکەون و لەناو دەچن. دونیای داهاتوو لە لایەن بێلایەنەکانەوە بنیاد دەنرێت. ئەم غەریبانەی کە تاکە سەرمایەیان بریتییە لە ڕاستگۆیی و دڵسۆزییان دەبنە هۆکارێک بۆ گۆڕێنی جیهان. ئەم داستانە داستانی ئەو کەسانەیە کە بە شوێن حەزرەتی موحەمەد (دروودی خوای لەسەر بێت) ڕادەکەن کە لە پێناو گۆڕینی جیهاندا ڕەوانە کرابوو… ئەو نمونەی فیداکارییەکە کە نمونەی کەمە لە دونیادا…\nخولاسەی کەلام، ئەو تاقیکردنەوە سەختەی ئەمڕۆ بزاڤی خزمەت پێیدا تێدەپەڕێت، وەک ئەوەی گومان دەبرێت ناڕەحەتییەک نییە بە هۆی شەڕکردن لەسەر بەرژەوەندییەکان درووست بووبێت. بەڵکو ئەوە کۆمەڵکوژییەکە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ڕابردوویەکی خراپ و بە دەستی ئەو کەسانەی ئەنجام دەدرێت کە ئەمڕۆ بە دیندار دەردەکەون لە بنەڕەتدا دوژمنی ئایینی ئیسلامن.\nئەگەر ئەمڕۆ سەرەڕای هەموو ئەو خراپەکارییانە خزمەت هەر بەردەوام بێت، ئەو تەنها بە هێز و دەسەڵاتی خودای گەورە ئەنجام دەدرێت. ئەو هێز و دەسەڵاتێکە کە تەنها بە ویستی ئەو مێرولەیەک دەتوانێت لووتی فیلێک لێ بکاتەوە. لەبەر ئەوە پێویستە بە هیچ شێوەیەک تووشی ڕووخان نەبین!… خودای گەورە خۆی خاوەنی ئەم کارەیە.\nدەمەوێت بە ئامۆژگارییەکی ڕابەرەکەمان کە ڕێگە پیشاندەرمانە کۆتایی بە قسەکانم بهێنم:\n“دەمەوێت یەکەم و کۆتا ئامۆژگاری بەو نەوەیە بڵێم کە چاوەڕوانی ڕزگار کردنی جیهانیان لێ دەکەین: بە ڕێز و بە شکۆ بن. خۆتان مەدەن دەست هیچ هێز و لایەنێکی دیاریکراو. تەنانەت ئەگەر بۆ باسکردنی حاڵ و کێشەی خۆتان سەردانی ئەوانیش بکەن دیسان هەر بە شێوەیەکی موستەغنی مامەڵە بکەن. مەچنە ژێر هەڕەشە و فشاری کەسانی دیکەوە. هیچ کەسێک ناتوانێت ئێمە وەک ئامێر و داردەست بەکار بهێنێت. هیچ هێزێکی دەرەکی ناتوانێت ڕۆڵەکانی ئەم میللەتە بۆ بەدەستهێنانی مەرامە تایبەتەکانی خۆی بەکار بهێنێت و بییانکات بە داردەستی خۆی. چونکە ئەم بزاڤە قەرز و منەتی هیچ کەسێکی لەسەر نییە.”\n134 جار بینراوە 1 جار ئەمرۆ بینراوە


ئەگەر ئەردۆغان و هاوپەیمانەكەی 50%ی كەمتری دەنگەكانی هەڵبژاردنی شارەوانییەكان بهێنن چی رودەدات؟ – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on ئازار 31, 2019 1573 جار بینراوە 0 سەرنج\nئەمڕۆ ٣١-٣-٢٠١٩ دانیشتوانی تورکیا دەچنە سەر سندوقەکانی دەنگدان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک و ئەنجوومەنی شارەوانییەکانی ئەو وڵاتە، لەگەڵ موختاری گەڕەکەکان.\nلە تورکیا شارەوانییەکان بەسەر شارەوانی شارە گەورەکان و شارەوانی شارۆچکەکاندا، لە 81 پارێزگادا دابەشکراون. بەپێی ئەو دابەشکردنەش شارەوانی 81 پارێزگا کە 30 لەوانە شارەوانی شاری گەورەن و 919 شارەوانی شارۆچکەکان هەن. لەم هەڵبژاردنەدا ئەندامانی ئەنجوومەن و سەرۆکی ئەو شارەوانیانە هەڵدەبژێردرێن. بەدەر لەوەش، موختاری ٥٠٣٨٥ گەڕەک و گوندیش، بە هەمان شێوە، هەڵدەبژێردرێن.\nسیازدە پارتی سیاسی، بەشداری لە هەڵبژاردنەکەدا دەکەن و کاندیدیان هەیە بۆ هەر یەکێک لەو کورسیانە. بەپێی راپرسییەکان، پارتی داد و گەشەپێدانی دەسەڵاتدار و پارتی گەلی کۆماریی بەرهەڵستکار و پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی تورکی و پارتی دیموکراتی گەلان لەگەڵ پارتی باش یان پارتی چاک، سەرەکیترین پارتەکانی هەڵبژاردنەکەن.\nبەڵام ئەو پێنج پارتە هەموو بەرامبەر یەک کێبڕکێ ناکەن! پارتی داد و گەشەپێدان (AKP) لەگەڵ پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی تورکی (MHP) هاوپەیمانییەتییەکیان پێک هێناوە، بە شێوەیەک کە لەو شارانەی AKP دەرفەتی بردنەوەی زیادترە، MHP کاندیدی نییە، لەو شارانەش کە MHP دەرفەتی بردنەوەی زیادترە، AKP کاندیدی نییە. بۆ ئەوەی دەنگەکانیان یەک پێبگرن و پێکەوە براوەی هەڵبژاردنەکە بن.\nلە بەرامبەردا، پارتی گەلی کۆماری CHP و پارتی چاک IP هاوپەیمانییەتیەکی هاوشێوەیان پێک هێناوە بۆ کێبڕکێکردن لەگەڵ AKP و MHP.\nپارتی دیموکراتی گەلان HDP یش هەرچەندە بە فەرمی بەشێک نییە لە هیچ یەکێک لەم دوو هاوپەیمانییە، بەڵام پشتگیری هاوپەیمانی CHP و IP دەکات. هاوسەرۆکی HDP ئەو پشتگیرییەی بەم وشانە راگەیاند:\nهاوسەرۆکی HDP: “لە کوردستان [مەبەستی باکووری کوردستانە] دەنگ دەدەین بە کاندیدەکانی خۆمان، لە شارەکانی رۆژئاواش [مەبەستی شارە تورکییەکانە] کاندیدمان نابێت و دەنگ بەو کاندیدانە دەدەین کە کێبڕکێ لەگەڵ کاندیدەکانی AKP دەکەن.”\nستراتیژێک کە رەجەب تەییب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا و سەرۆکی AKP هەڵمەتی هەڵبژاردنی خۆی لەسەر داڕشت. ئەردۆغان نیگەران بوو لە بەکارهێنانی دەستەواژەی “کوردستان” لەلایەن هاوسەرۆکی HDP وە و لەوڕۆژەوە لە زۆربەی کۆبوونەوە جەماوەرییەکانیدا بە سەرسوڕمانەوە باس لەو قسەیە دەکات و دەڵێت: “لە تورکیا شوێنێک نییە ناوی کوردستان بێت.” جار و باریش توندتر دەبێت و دەڵێت “لە باکووری عێراق کوردستانێک هەیە، کی حەزی لە کوردستانە با بچێت بۆ ئەوێ.”\nلە ناوەندی ئەم هاوپەیمانیی و جەمسەرگیرییە سیاسیانەدا، دانیشتوانی تورکیا شارەوانییەکانیان هەڵدەبژێرن. هەڵبژاردنێک کە زیادتر لە هەڵبژاردنی گشتی دەچێت، نەک شارەوانییەکان. ئەوەش لەبەر ئەوەی ئەردۆغان هەموو دەنگدانێک بە ئامرازێک دەبینێت بۆ پتەوکردنی پێگە و دەسەڵاتی خۆی، هاوکات نایەوێت سەرۆکایەتی شارەوانییەکانی ئیستەنبوڵ و ئەنقەرە لەدەست بدات.\nبۆ HDP یش ئەم هەڵبژاردنە گرنگی خۆی هەیە، لەبەر ئەوەی ئامانجی سەرەکی ئەوەیە ئەو شارەوانیانە بەدەستبهێنێتەوە کە لە هەڵبژاردنی پێشوودا بۆ خۆی مسۆگەر کردبوون، بەڵام دواتر بە بڕیاری دادگا لەدەستیان سەندرانەوە و لەجێگەی سەرۆک شارەوانیانەکانی HDP کەسانێک بە ناوی قەییوم دامەزرێندران.\nئێوارەی 31-3-2019 ئەنجامە بەراییەکانی هەڵبژاردنەکە ئاشکرا دەبن، یان هاوپەیمانییەکەی ئەردۆغان و باخچەلی لەسەر ئاستی تورکیا لەسەدا 50 زیاتر دەهێنن و ئەردۆغان بەردەوام دەبێت لە تاکڕەوی، یان رێژەی دەنگەکانی ئەو هاوپەیمانییەتیە دادەبەزێتە ژێر لەسەدا 50 و قەیرانێکی نوێ لە تورکیا سەرهەڵدەدات کە ئەویش بابەتی لەدەستدانی رەوایەتی سەرۆک کۆمار و کابینەی ئێستایە.\nبڵاوکراوەی پێشوولە جامعەی عربی داوای دەركردنی توركیا دەكریت و هەولیریش داوای دەركدنی پەكە دەكات\nبڵاوکراوەی نوێتربەڵگەنامەیەكی CIAی ئەمریكی لەسەر خاوەنداری بەرزاییەكانی جۆلان


جەنگ یان ناجەنگ…..مه‌ریوان وریا قانع : چاوی گەل\nجەنگ یان ناجەنگ…..مه‌ریوان وریا قانع\nکوشتنی قاسم سولەیمانی کردەیەکی سیاسیی پلە یەکە، کوشتنی پیاوێکە نوێنەرایەتی سیاسەتی ئێرانی دەکرد لەو بەشەی خۆرھەڵاتی ناوەڕاستدا کە ھێزی سیاسیی و چەکداریی سەر بە ئێرانی تێدایە. قاسمی سلێمانی لە یەک کاتدا ڕۆڵی وەزیری دەروە و وەزیری بەرگریی و نوێنەری سوپی پاسداران و متمانەپێکراوی ژمارە یەکی بەھێزترین کەسی ئێرانی دەکرد: ئایەتوڵا خامەنەئیی. قاسمی سلێمانی لە ھەموو ئەم کارانەدا، بە پلەی یەکەم، نوێنەرایەتی ڕاستەوخۆی ”دەوڵەتی قووڵ“ی لە ئێراندا، دەکرد. بەم مانایە مانا ڕەمزییەکانی کوشتنی ئەم پیاوە لە مانا واقیعیی و فیزیاییەکانی گەورەترە. ئەوەی پەلامار ئەدرێت تەنھا ژەنەڕاڵێکی خاوەن نفوز نییە، بەڵکو کۆی ئەو ھەموو شتانەیە لە پشتی ئەوەوە. ھاوکات ئاماژەیەکی بەرچاویشە بۆ قبووڵنەکرنی ئەو ڕۆڵە سیاسیی و سەربازییانەی ئێران لە ناوەچەکانی کەنداوی عەرەبیی و لە عێراق و سوریا و لوبنان و یەمەندا دەیبینێت. کوشتنی ئەم ژەنەڕاڵە لەم ئاستەدا مانای ھەوڵدانی ئەمریکا و دۆستەکانیەتی لە ناوچەکەدا بۆ گەڕاندنەوەی کاریگەرییەکانی دەوڵەتی ئێرانی بۆ ناو سنوورەکانی ئێران خۆی.


لیژنەی رۆشنبیری پەرلەمان راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە - هيوای کۆرد\nHome هەواڵ کوردستانی لیژنەی رۆشنبیری پەرلەمان راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە\nلیژنەی رۆشنبیریی و كۆمەڵگەی مەدەنیی و وەرزش و لاوان لە پەرلەمانی كوردستان رایگەیاند، ئیدانەی ئەو روداوانەی چەند رۆژی رابردو دەكات، كە بەرانبەر بە رۆژنامەنوسان ئەنجامدراون و دەڵێت، هەر سوكایەتیی و هەڕەشەیەك بۆ سەر گیانی رۆژنامەنوسان و خانەوادەكانیان، سوكایەتییە و هەڕەشەیە ئازادییە رۆژنامەنوسیی.\nناوەڕاستی ئەم مانگە، لە پێنجوێن لەلایەن دو کەسەوە هێرشکرایە سەر ماڵی رۆژنامەنوسێک و دواتریش پۆلیس رایگەیاند، ئەو دوکەسە ئەشکەنجەی رۆژنامەنوسەکەیانداوە و به‌شێوه‌یه‌كی نادروست و دور له رەوشتی مرۆڤایه‌تی وێنه‌ی هاوژینەکەیان گرتوە.\nلیژنەی رۆشنبیریی و كۆمەڵگەی مەدەنیی و وەرزش و لاوان لە پەرلەمانی كوردستان لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، “ئیدانەی ئەو روداوانەی چەند رۆژی رابردو دەكات، كە بەرانبەر بە رۆژنامەنوسان ئەنجامدراون و لە پێنجوێن چەند چەكدارێك هەڵیانكوتاوەتە سەر ماڵی رۆژنامەنوسێك و سوكایەتییان بە هاوژینەكەی كردوە”.\nئاماژەی بەوەشکردوە، هەر سوكایەتیی و هەڕەشەیەك بۆ سەر گیانی رۆژنامەنوسان و خانەوادەكانیان، سوكایەتیی و هەڕەشەیە بۆ سەر ئەو پەراوێزی ئازادییە رۆژنامەنوسییەی لە كوردستان دا زامنكراوە و دەبێت كەیسەكانی رۆژنامەنوسان لە دادگا و بەپێی “یاسای رۆژنامەگەریی لە كوردستان” یەكلابكرێنەوە و ئەو چەكدارانەیشی هەڵیانكوتاوەتە سەر ماڵی رۆژنامەنوسەكە لە پێنجوێن، حكومەتی هەرێمی كوردستان، لەرێی دەزگا پەیوەندیدارەكانیانەوە، سەرجەمیان دەستگیربكات و بەسزای یاساییان بگەیەنێت.\nلیژنەی رۆشنبیریی و كۆمەڵگەی مەدەنیی و وەرزش و لاوان لە پەرلەمانی كوردستان، ئیدانەی ئەم روداوانەی چەند رۆژی رابردو دەكات، كە بەرانبەر بە رۆژنامەنوسان ئەنجامدراون و لە پێنجوێن چەند چەكدارێك هەڵیانكوتاوەتە سەر ماڵی رۆژنامەنوسێك و سوكایەتییان بە هاوژینەكەی كردوە.\nلیژنەكەمان پێیوایە: هەر سوكایەتیی و هەڕەشەیەك بۆ سەر گیانی رۆژنامەنوسان و خانەوادەكانیان، سوكایەتیی و هەڕەشەیە بۆ سەر ئەو پەراوێزی ئازادییە رۆژنامەنوسییەی لە كوردستان دا زامنكراوە و دەبێت كەیسەكانی رۆژنامەنوسان لە دادگا و بەپێی “یاسای رۆژنامەگەریی لە كوردستان” یەكلابكرێنەوە و ئەو چەكدارانەیشی هەڵیانكوتاوەتە سەر ماڵی رۆژنامەنوسەكە لە پێنجوێن، حكومەتی هەرێمی كوردستان، لەرێی دەزگا پەیوەندیدارەكانیانەوە، سەرجەمیان دەستگیربكات و بەسزای یاساییان بگەیەنێت.\nلیژنەی رۆشنبیریی و كۆمەڵگەی مەدەنیی و وەرزش و لاوان لە پەرلەمانی كورستان\nTags: پەرلەمان‌پێنجوێنرۆژنامەنوسانكۆمەڵگەی مەدەنییلیژنەی رۆشنبیری


به‌گوێره‌ی ئه‌و داتا و به‌ڵگانه‌ی له ژماردنه‌وه‌ی ده‌ستی ده‌نگه‌كانی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق بڵاوكراونه‌ته‌وه، دووپات له بوونی ساخته‌كاری گه‌وره له به‌رژه‌وه‌ندی لیستی یه‌كێتی له كه‌ركووك ده‌كه‌نه‌وه و ده‌نگه‌كانی ئه‌نجامی ئه‌لیكترۆنی جیاوازی زۆریان له‌گه‌ڵ ئه‌نجامی ژماردنه‌وه‌ی ده‌ستی هه‌یه.\nئه‌نجامی ده‌ستی ژماردنه‌وه‌ی ده‌نگه‌كان له قوتابخانه‌ی پێشه‌وا له شارۆكه‌ی داقووقی باشووری كه‌ركووك به فه‌رمی ده‌ست میدیاكانی عێراق كه‌وتوون و دووپات له بوونی ساخته‌كاری گه‌وره ده‌كه‌نه‌وه.\nله به‌ڵگه‌كان هاتووه، له وێستگه‌ی یه‌كی بنكه‌ی ده‌نگدانی پێشه‌وا ئه‌نجامی ئه‌لیكترۆنی 222 ده‌نگ بووه بۆ یه‌كێتی، به‌ڵام له ژماردنه‌وه‌ی ده‌ست ته‌نیا 125 كه‌س ده‌نگیان به یه‌كێتی داوه، به‌مه‌یش 97 ده‌نگ زیاد كراوه، هه‌روه‌ها له وێستگه‌ی دووی بنكه‌كه‌ی ده‌نگدان 220 ده‌نگ له ده‌نگدانی ئه‌لیكترۆنی بۆ یه‌كێتی بووه، به‌ڵام ژماردنی ده‌ست ته‌نیا 124 ده‌نگ بووه و جیاوازییه‌كه 96 ده‌نگه.\nله وێستگه‌ی سێ 214 ده‌نگی ئه‌نجامی ئه‌لیكترۆنی بۆ یه‌كێتی بووه، له ژماردنه‌وه‌ی ده‌ست ته‌نیا 103 ده‌نگ بوونی هه‌بووه و جیاوازییه‌كه 111 ده‌نگ بووه، له وێستگه‌ی چوار 26 ده‌نگ و له وێستگه‌ی پێنج 28 ده‌نگ و له وێستگه‌ی شه‌ش 88 ده‌نگ و له وێستگه‌ی حه‌وتیش 63 ده‌نگ جیاوازی هه‌بووه له ژماردنی ده‌ست و ئه‌نجامی ئه‌لیكترۆنی، به كۆی گشتی له‌و بنكه‌یه‌ی ده‌نگدان 509 ده‌نگ زیاتر له ئه‌نجامی ئه‌لیكترۆنی بۆ یه‌كێتی هه‌ژماركراوه.\nده‌ركه‌وتنی ئه‌و ساخته‌كارییانه‌ی یه‌كێتی له كاتێكدایه كه دوای ڕاگه‌یاندنی ئه‌نجامی به‌رایی هه‌ڵبژاردن هه‌ریه‌ك له گۆڕان و یه‌كگرتوو و هاوپه‌یمانی دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری و كۆمه‌ڵ و حزبه‌كانی تر دووپاتیان له ساخته‌كاری گه‌وره له لایه‌ن یه‌كێتی كرده‌وه و حزبه‌كه‌یان به هاككردنی سیسته‌می ئه‌لیكترۆنی ده‌نگدان تۆمه‌تبار كرد.\nئه‌م بابه‌ته 14235 جار خوێنراوه‌ته‌وه


خۆپیشاندەرانی عیراق “هەینی خۆڕاگری” ڕادەگەیەنن – تۆڕی میدیایی خەڵک\nخۆپیشاندەرانی عیراق “هەینی خۆڕاگری” ڕادەگەیەنن\n2019/11/15 - 10:43 AM\nخۆپیشاندەران لە بەغدا و شارەكانی دیكەی عیراق وتافی “هەینی خۆڕاگری” بەرزدەكەنەوە و سەرەڕای ڕێگری و هێرشی هێزە ئەمنییەكان بڕیاریانداوە “بەردەوام بە ئەگەر 40 ساڵیش بخایەنێت”.\nلە ماوەی هەفتەكانی ڕابردوودا بەهۆی خۆپیشاندانەكانەوە لە عیراق زیاتر لە 300 كەس كوژراون و بە هەزاران خۆپیشاندەری دیكەش بریندارن، بەڵام سەرەڕای ڕاگەیاندنی هەندێك چاكسازی لەلایەن حكومەتەوە، خۆپیشاندەران بڕیاریانداوە بەردەوام بن تاوەكو بەتەواوی حكومەت و سیستم و دەستووری وڵات دەگۆڕن و یاسای هەڵبژاردنی نوێ پەسەند دەكرێت و كۆمسیۆنی نوێ هەڵدەبژێردرێن.\nلەگەڵ ڕاگەیاندنی “هەینی خۆڕاگری” لەلایەن خۆپیشاندەرانی عیراقیەوە، لە شەوی ڕابردووەوە تا بەیانی ئەمڕۆ هەینی 4 خۆپیشاندەر لە بەغدا كوژراون و لە نەجەف-یش مانگرتنی گشتی ڕاگەیەنرا.\nبەپێی هەواڵێكی ئاژانسی (ڕۆیتەرز) لەگەڵ هەڵهاتنی خۆری بەیانی ئەمڕۆ هەینی، خۆپیشاندەران بە پۆل ڕوویان لە گۆڕەپانی خۆپیشاندانەكان كردەوە بە جلوبەرگی خوێناوی و تۆزاویەوە و بە بەستنی كەمامە بۆ خۆپاراستن لە غازی فرمێسكڕێژی هێزە ئەمنییەكان و دروسمی ڕووخاندنی حكومەت دەڵێنەوە.\nخۆپیشاندەرێك بەناوی (محەمەد سەعید یاسین) ڕایگەیاندووە، “هیچ شتێكمان نییە، نە خوێندنگە و نە نەخۆشخانەی باش، نە سامانێكی نەتەوەیی، چونكە سیاسیەكان هیچ نازانن جگە لە دزی و هەموو شتێكیشیان لە ئێمە دزی، بۆیە دەبێت ڕزگارمان ببێت لەو بەرپرسە گەندەڵانە و هیچ چارەسەرێكی دیكە نییە”.\nهاوكات خۆپیشاندەرێكی دیكە، كە كەمامەی بەستووە وتویەتی، “ئێمە گەنجێكین هیچمان نییە، هیچ وەزیفە و مووچەیەكمان نییە، بۆیە ناڕۆین تەنانەت ئەگەر 40 ساڵیش بەردەوام بین”.\nبەشیر حەداد: خۆپیشاندانی ئاشتیانە مافی ڕەوای هەموو كەسێكە


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| ئایا ئەمریکا بەرەو لێکهەڵوەشانە؟\nئایا ئەمریکا بەرەو لێکهەڵوەشانە؟\nJanuary 2022 25 - 22:16:21\nئەگەر ئاییندەی ئەمریکا بەو شێوەیە نەرێنی بێت کە دژبەرەکانی خوازیارن، ئەوە بێگومان چین و ڕووسیا و وڵاتانی دیکەیش لاوازبوونی ئەمریکا دەقۆزنەوە بۆ بەهێزکردنی پێگەی خۆیان.\nهەندێک جار دەوڵەت بەشێکی خاکەکەی لەدەست دەدات و دواتر بەشی زۆر یان هەموو ئەو خاکە دووبارە بەدەست دەهێنێتەوە. ئەم لەدەستدانی خاکەش لەوانەیە بەهۆی هێرشێکی دەرەکییەوە بێت، یان ناکۆکییەکی ناوخۆیی کە بە جیابوونەوەی بەشێکی کۆتایی پێ بێت. لەدەستدانی بەشێکی وڵات و دواتر بەدەستهێنانەوەی، پێشووتر لە مێژووی ئەمریکا و ڕوسیا و چینیشدا ڕوویداوە.\nنموونە لە مێژووی ئەمریکاوە:\nدوای ساڵانێک مشتومڕ لەنێوان ویلایەتەکانی باکوور و باشووری ئەمریکا لەسەر بابەتەکانی کۆیلەداری و ڕەگەزپەرستی، سەرەنجام و لە سەرەوبەندی هەڵبژێردرانی ئەبراهام لینکۆڵن وەکوو سەرۆکی ئەمریکا لە 1860، زۆربەی ویلایەتەکانی باشوور جیابوونەوە و پڕۆژەی فیدراڵیزمی ویلایەتەکانی باکوور شکستی هێنا، شەڕێکی توندی ناوخۆیی ڕوویدا و دواجار لە 1865 دووبارە یەکگرتنەوە گەیشتەوە ئەنجام.\nچین، هەڵوەشانەوە بەهۆی ناکۆکی ناوخۆیی:\nلە سەرەتای سەدەی بیست کاتێک شۆڕشی چین کۆتایی هێنا بە میرنشینی مانچو، ئیدی چین بووە چەند پارچەیەک و هەریەکەیان کەوتە ژێر دەستی دەستڕۆیشتوویەکی سەربازی، تاوەکوو لە 1920کان حیزبی کۆمینتانگ هاتە دروستبوون و چین بووەوە بە یەک وڵاتی یەکپارچە.\nڕووسیا هێرشی بێگانە و لەدەستدانی خاک و هەستانەوە:\nهەروەها ئیمپراتۆریەتی ڕووسیاش هەڵوەشایەوە بەهۆی ڕووخانی قەیسەر نیکۆڵسی دووەم و هێرش و پێشڤەچوونەکانی هێزی سەربازیی ئەڵمانیا. دوای دەستهەڵگرتن لە بەشی زۆری خاکی ڕۆژئاوای ڕووسیا لەلایەن قەیسەرەوە لە پەیمانی "بريست ليتۆڤسك" لە ساڵی 1918 دا، شۆرشی بەلشەڤییەکانی ڕووسیا بەزۆر زۆربەی ئەو خاکەی بەدەستهێناوە لە سەروبەندی شکستهێنانی ئەڵمانیا لە جەنگی جیهانیی یەکەم.\nچین داگیر کرا و دواتر وەکو زلهێز هەستایەوە:\nکاتێک لە ساڵی 1930 ژاپۆن مانچووریای چینی داگیرکرد و دواتر لە 1937 هەموو چینی داگیرکرد، هەڕەشە نەک هەر لەسەر یەکپارچەیی چین، بگرە لەسەر مانەوەی چین وەکو وڵاتێکی سەربەخۆش دروست بوو، کەچی کاتێک لە 1945 ژاپۆن جەنگی جیهانیی دووەمی دۆڕاند و لە چینیش کۆمۆنیزمی ماوی سەری هەڵدا لە 1949، ئیدی چین (جگە لە تایوان) یەکی گرتەوە و تەنانەت وەکوو زلهێز هەستایەوە.\nسۆڤیەت لە لێواری نەمانەوە بۆ بەدەستهێنانی هەژموونی زیاتر:\nساڵی 1941 پەلاماری ئەڵمانیای نازی بۆ سەر سۆڤیەت هەڕەشەی دروستکرد لەسەر سەراپای یەکێتیی سۆڤیەت. بەڵام هەوڵی بێ وچانی سوپای سوور و ناردنی چەک لەلایەن بەریتانیا و ئەمریکاوە وایکرد ڕووسیا هێزەکانی ئەڵمانیا لە خاکی سۆڤیەت وەدەر بنێت، سۆڤیەت هەم خاکەکەی خۆی بەدەستهێنایەوە و هەم بازنەی کاریگەریی وڵاتەکەی لە دەرەوەی سنووری خۆیشیدا فراوان کرد.\nدوای نیو سەدە و لە کۆتایی 1991 یەکێتیی سۆڤیەت هەرەسی هێنا بەهۆی چەند فاکتەرێک: قورسایی خەرجیەکانی جەنگی سارد لەسەر ئابوورییە لاوازەکەی سۆڤیەت، سەرهەڵدانی بزووتنەوەی ناسیۆنالیستی نەتەوە نا-ڕووسییەکانی ناو یەکێتییەکە، کەمبوونەوەی ڕێژەی دانیشتووانی ڕووس بەرارود بە نەتەوەکانی دیکەی ناو یەکێتییەکە، و ڕێککەوتنی مانگی دوانزدەی 1991ی نێوان ڕووسیا، ئۆکرانیا و بیلارووسیا کە بڕیاریان دا چیتر یەکێتیی سۆڤیەت نەمێنێت. ئیدی 15 دەوڵەتی سەربەخۆ جێگەی یەکێتیی سۆڤیەتیان گرتەوە. کەچی ڤلادیمیر پووتینی سەرۆکی ئیستای ڕووسیا، ناوچەی کریمیای خستووەتەوە سەر ڕووسیا کە لەسەر ئۆکرانیا بوو، جیا لەمەش خەریکی زیندووکردنەوەی کاریگەریی ڕوسیایە لەسەر چەند بەشێکی دیکەی ئۆکرانیا، ئەوە ئەگەر دەستیشیان بەسەردا نەگرێت، ئەم پرۆسەیە ئێستاش بەردەوامە.\nلەدەست دانی خاک یان هەرەسهێنانی حکومەت لەوانیە توانای وڵاتێک کەمبکاتەوە یان نەیهێڵێ کە ڕۆڵی زلهێز بگێڕێت. هەندێك جار ئەوەی لە زلهێزەکە دەمێنێتەوە، تەنانەت لەوانەیە بکەوێتە ژێر هەژموون و دەسەڵاتی زلهێزەکانی تر. جاری واش هەیە دەوڵەتێک خۆی بونیات دەنێتەوە و دەبێتەوە بە زلهیز، وەک ئەوەی لە مێژووی چی و ڕوسیادا هەیە.\nبە گشتی حکومەتە زلهێزەکان هیوادارن ببینن زلهێزە ڕکابەرەکانیان هەرەسبهێنن، جا بە گۆڕانی سیستمی حوکمڕانییەکەی بێت بۆ جۆرێکی گونجاو لەگەڵ ئەم، یان هەڵوەشانی دەوڵەتەکە بێت بۆ کۆمەڵێک دەوڵەتۆکە. دوای جەنگی سارد، هیوا هەبوو کە ڕووسیا و چینیش ببنە دەوڵەتی دیموکراسی و دەست بە هاوئاهەنگی بکەن لەگەڵ بەرەی ڕۆژئاوا یان تەنانەت ببنە بەشێک لەو بەرەیە. وەک بینیمان ئەمە تەنیا وەکو خۆزگەیەک مایەوە و نەبوو بە ڕاستی.\nهاوشێوەی ئەوە، ئێستا لە ڕووسیا و چین کەسانێک هەن هیوایان وایە کە ئەمریکا تووشی لێکترازان یان هەرەسهێنان دەبێت. هەر ساڵی 1998 بوو کە پڕۆفیسۆرێکی ڕووسی بەناوی ئیگۆر پانارین پێشبینی کردبوو کە ئەمریکا بۆ ساڵی 2010 هەڵدەوەشێت بۆ شەش دەوڵەت و تەنانەت نەخشەکەشی کێشابوو. دیارە ئەمەش تەنیا بیرۆکەیەکی خۆشبینانەی ئەو بوو. ئێستاش زۆر زانای چینی تەواو متمانەیان هەیە کە ئەمریکا لەسەر ڕێگای داڕماندایە بەهۆی ئەو ناکۆکییەی لە ناوخۆی ویلایەتە یەکگرتووەکان هەیە. لە چەندین کۆنفرانسدا، قسەکەرانی چینی و ڕووسی پێشبینی دەخەنە ڕوو یان بە دڵنیاییەوە دەڵێن کە ئەمریکا ئەگەری هەڵوەشانی هەیە یان تەنانەت هەندێکیان دەڵێن دڵنیاین هەڵدەوەشێت.\nئەمە چۆن لە ئەمریکا ڕوودەدات؟ ئەگەر لەڕوی لۆجیکییەوە تەماشا بکەین بەمجۆرە ئەمریکا ڕووە و لاوازی دەچێت: ڕێژەی دانیشتووانی سپی پێستی ئەمریکا بەروارد بە ڕەگەزەکانی دیکە ڕوو لە کەمییە و پێشبینی دەکرێت لە 2040 کاندا چیدیکە لە ئەمریکا سپی پێستەکان زۆرینە نەبن. سپی پیستە ئەمریکییەکان، بە تایبەت موحافزکارەکانیان، ئامادە نابن بە ئاسانی دەسەڵات ڕادەستی زۆرینەکەی دیکە بکەن کە سپی پیست نین. بۆیە سپی پێستەکان هەوڵدەدەن بە زەبری هێز دەسەڵات لە دەستی خۆیان بهێڵنەوە. کە گەیشتە ئەمە، لە باشترین حاڵەتدا و لە ڕووانگەی چینی و ڕووسەکانەوە، ئەمریکا پارچە پارچە دەبێت. ئەم پارچە پارچە بوونەی ئەمریکا هەل دەخاتە بەردە زلهێزەکانی دیکە کە پشتی لایەکی ئەمریکا بگرن لە دژی لایەکی دیکە. ئەگەر تەنانەت ئەمریکا یەکپارچەش بمێنیتەوە، ئەوە سپی پێستەکان بۆ هێشتنەوەی دەسەڵات لە دەستی خۆیاندا و بۆ کۆنترۆڵکردنی ئەوانی دی، پێویستیان بە هێزی زیاتر دەبێت لە ناوخۆی ئەمریکا، بەمجۆرە ئەمریکا ئیدی ناتوانێت وەکوو جاران هێزی سەربازی ئاراستەی وڵاتانی دەرەوە بکات، ئەمەش لە بەرژەوەندیی ڕوسیا و چین دەبێت. چونکە ئەمریکایەکی لەو جۆرە چیدیکە چین و ڕووسیا بیزار ناکات لەبارەی نەبوونی دیموکراسییەوە لە وڵاتەکانیان.\nئایا ئەم پێشبینییەی ڕووسیا و چین بۆ ئاییندەی ئەمریکا تەنیا خۆشخەیاڵییە؟ ئەوە ئەمریکییەکان دەبێت بڕیاری لێبدەن. بەڵام ئەگەر وەکو ئەوان دەیبینن ئاییندەی ئەمریکا بەمجۆرە نەرێنی بێت، ئیدی ڕووسیا و چین و وڵاتی دیکەش ئەوە وەکوو هەلێک دەبینن بۆ بەرەو پێشبردنی خواستی زلهێزانەی خۆیان. ئەگەر ئەو نوشوستەش بەسەر ئەمریکادا بێت، هەر ئەزموونی چین و ڕووسیا دەری دەخەن داڕمان لەوانەیە زیندووبوونەوەی بەدوادا بێت.\nسەرچاوە: ناشناڵ ئینترێست


ئیبن سینا (بە ئینگلیزی: Ibn Sīnā ، بە لاتینی: Avicenna ، بە عەرەبی: ابن سینا ، بە فارسی: پورسینا) یان (کوڕی سینا) زانایەکی گەورەی موسوڵمانی فارسی بوو. ناوی تەواوی (ئەبو عەلی حسێن کوڕی عەبدوڵڵا کوڕی سینا)یە، لە ڕۆژئاوادا بە (Avicenna) ناسراوە، لە ساڵی ٩٨٠ز لە شاری ئەفشانش لە نزیک شاری بوخارا (ئوزبەکستانی ئێستا) لە دایکبووە. زمانی دایکی ئبین سینا فارسی بووە. خوێندنی سەرەتایی لە بوخارادا بووە. لە ھەموو تەمەنێکیدا بلیمەتی ناو بلیمەتەکان بووە.\nئیبن سینا، ئەو فارسەی کە تەواوی ژیانی لە ناوچەکانی ڕۆژهەڵات و ناوەڕاستی ئێران بەسەربرد، لە بوخارا لەدایکبووە، لەو شوێنەی کە سەرەتایترین خوێندنی تیایدا وەرگرت لە ژێر چاودێری باوکیدا. هەر لەبەر ئەوەی ماڵی باوکی شوێنێک بوو بۆ چاوپێکەوتنی پیاوە ڕۆشنبیرەکان، ئیبن سینا هەر لە سەرەتای منداڵییەوە توانی سوود وەربگرێت لە هاوڕێیەتی کردنی مامۆستا دەرکەوتووەکانی ڕۆژگاری خۆی. منداڵێکی پێگەیشتوو بوو بە بیرێکی دەگمەنەوە، کە بە درێژایی ژیانی پارێزگاری لێکرد.\nسەردەمی منداڵی و گەورەبوون\nئەمیری دەوڵەتی سامانی (نوح کوڕی مەنسوور) کاتێ عەبدوڵای کردە والی شاری بوخارا، عەبدوڵاش خۆی و خێزانی چوونە ئەوێ کە ئەوکات ئیبن سینا تەمەنی ٥ ساڵان بوو، لەوێ لە نێو کۆشکێ لە کۆشکەکانی ئەمیر نوح نیشتەجێ بوون. ئەوکات بوخارا شارێکی زۆر جوان و دڵگیر و کراوە و خۆش بووە، ناسراو بوو بە زۆری بینا و کۆشک و مزگەوت و کێڵگە و باخچەی ڕازاوە. کوڕەکەی عەبدوڵا، ئیبن سینا بنیاتی سەرەتاکانی زانستی خۆی لەو کۆشکە دەست پێکرد، بەوەی هەموو شەوێ لە دوای نوێژی عیشا پۆلی زانایان و زمانزانان و فەقیهو قوتابیان کۆدەبونەوە لە ماڵی عەبدوڵا و ئاڵوگۆڕ و گفتوگۆی زانستی خۆیان دەکرد تا درەنگانێکی شەو بە چەندین گفتوگۆی زانستی زمان و گەردوون و ژیری کە ئەم جۆرە دانیشتنانە کاریگەرییەکی گەورەیان لەسەر بیری ئیبن سینا دانا کە هەر لە سەرەتاوە هەوڵی بیرکردنەوە و تێڕامان بێتەوە لەسەر کەسەکان و هەڵسوکەوتیان و بیریان و تێرابمێنێ لە سروشت و دەوروبەرەکەی و گیانداران و ڕووەک.\nتاکو کۆمەڵێک پرسیاری لا گەڵاڵە بێت و بە شوێنیانا عەوداڵ بێت، هەروەها ئەمە هەلێک بوو تاوەکو لەم ڕێگەیەوە بەشێک لەو پرسیارانەی کە مێشکیدا دەهاتن وەڵامەکەیانی دەست بکەوێت و بەمەش بیر و فیکری بەرەو پرسیاری قوڵتر و قوڵتر بڕوات. خاڵێکی تر لەو سوودانەی کە ئیبن سینا بە دەستی هێنا لەم جۆرە گفتوگۆی شەوانەیە ئەوەبوو کە زیاتر هەوڵی فێربوونی زانست بدات و فێری شێوازی قسەکردن بێت لەلایەک و لەلایەکی دیکەشەوە فێری چۆیەتی پرسیارکردن بێت.\nپێگەیشتن و سەردەمی لاوێتی\nھەر لە منداڵیەوە زیرەکی و لێھاتوویی خۆی پیشانداوە و لە تەمەنی دە ساڵیدا شارەزاییەکی زۆر باشی لە قورئان و زمانی عەرەبیدا پەیداکردووە. لە ماوەی شەش ساڵی داھاتوی تەمەنیدا ژیانی خۆی تەرخان کرد بۆ (شەریعەتی ئیسلامی، فەلسەفە، زانستە سروشتیەکان و لۆجیک). بەخوێندنەوەی بەرھەمی فەلسەفە یۆنانیەکان و موسوڵمانان و سەرچاوەی تری فەلسەفی دەستی بە خوێندنەوە و لێکۆڵینەوەی فەلسەفی کردووە. ھەروەھا بابەتی لۆجیک و چەند بابەتێکی تری جیاوازی لە لای ئەبو عەبدوڵڵا ناتیلا فەیلەسوفی بەناوبانگی ھاوسەردەمی خۆی خوێندووە.\nلە بابەتی لۆجیکدا بە ڕادەیەک بلیمەت بووە ، توانیویەتی ئەو بابەتە بۆ مامۆستاکەی ڕوون بکاتەوە. لە زانستی سروشتی و پزیشکیشدا مامۆستای نەبووە. لە کاتێکدا ھێشتا لاو بوو ، ئەوەندە شارەزایی لە بابەتی پزیشکیدا پەیدا کردبوو کە ناوبانگی بە ھەموو لایەکدا بڵاوبووبویەوە. کاتێک تەمەنی شازدە ساڵ بووە گەلێک لە پزیشکە بە ناوبانگەکان لە ژێر ئاڕاستەی ئەودا کارەکانیان ئەنجامداوە. لە تەمەنی حەڤدە ساڵیدا توانی چارەسەری نەخۆشیەکی پاشای بوخارا نوح ئیبن مەنسور بکات ، نەخۆشیەک بوو کە ھەرچی پزیشکە بەناوبانگەکانی ئەو سەردەمە بوو لە چارەسەرکردنی بێ ھیوا بوون. لە دوای چارەسەرەکەی ، پاشا ویستی پاداشتی بداتەوە ، بەڵام ئەو پزیشکە لاوە ھەموو داواکارییەکی ئەوە بوو ڕێگەی پێبدات کتێبخانە تایبەتیەکەی پاشا بەکاربھێنێت کە گەلێک کتێبی زۆر دەگمەن و تایبەتی تێدا بوو.\nلە دوای مردنی باوکی ، ئەبو عەلی شاری بوخارای بەجێھێشت و ڕووی کردە شاری جورجان و لەوێ شای خەوارزم پێشوازی لێ کرد. لەوێ چاوی کەوت بە ئەبو ڕەیحانی بیرونی کە کەسایەتیەکی بەناوبانگی ھاوسەردەمی خۆی بوو. دواتر ڕۆشت بەرەو ڕەی لە ئێران و لەوێشەوە بەڕێکەوت بۆ شاری ھەمەدان ، کە لەوێ کتێبە بەناوبانگەکەی یاسا لە پزیشکیدا (القانون فی الطب) ی نووسی. لە ھەمەدان توانی چارەسەری نەخۆشیەکی پاشای ھەمەدان شەمس دەولە بکات.\nکار و بەرھەمەکانی\nدکتۆر ویلیام ئۆسلەر لەبارەی ئەم کتێبەوە دەڵێت : "کتێبێکی زۆر بەنرخی پزیشکیە و ماوەی مانەوەی وەک کتێبێکی سەرەکی لە ھەموو کتیبێکی تری پزیشکی زیاتر بووە." (القانون في الطب) ئینسایکڵۆپیدیایەکی زۆر گەورەیە کە زیاد لە ملیۆنێک ووشەی لە خۆگرتووە. ئەو کتێبە زۆرینەی زانیارییە پزیشکیە کۆنەکان و سەرچاوە ئیسلامیەکانی ئەو سەردەمەی پاراستووە. بەھۆی لێکۆڵینەوەی سیستەماتیکی کتێبەکە و کامڵی و نرخ و گەورەییەوە ، القانون توانی شوێنی کتێبەکانی (ئەبوبەکر ڕازی و عەلی کوڕی عەبباس مەجوسی و تەنانەت کارەکانی گالین)یش بگرێتەوە و بۆ ماوەی شەش سەدەش بە باڵاترین کتێبی پزیشکی بمێنێتەوە.\nلەگەڵ ئەوەی ھەموو زانین و زانیاریە پزیشکیە بەردەسەکانی ئەو کاتەی پێکەوە کۆکردووەتەوە ، کتێبەکەی بە کردار و داھێنانە تایبەتیەکانی خۆی دەوڵەمەند کردووە. ناسینەوە و ناساندنی سروشتی ھەندێ نەخۆشی درمی وەک دەردەباریکە و سیل ، دابەشکردنی نەخۆشی بە پێی توشبونیان لە ڕێگەی ئاو و خاکەوە و ھەروەھا کاریگەری سایکۆلۆجیا و تەندروستی لەسەر یەکتری لە کردار و داھێنانە ڕەسەنەکانی ئیبن سینان.\nئیبن سینا لەم کتێبەدا (القانون فی الطب)دا لە بەشی پێنجەم بە ناوی (کرمەکانی ڕیخۆڵە) باسێکی دوور و درێژی لە بارەی ھۆکارەکانی دروستبونی کرمی لول پێچەوە (بە عەرەبی: الدودە المستدیرە) نوسیوە، کە لە زانستی ئێستادا بە الإنکلستوما دێت . مامۆستا دکتۆر محەممەد خەلیل عەبدولخالق لە بارەی ئەم کتێبە و گرنگیەکەی لە گۆڤاری الرسالەدا نوسیویەتی:(ئەوەی ئیبن سینا باسی لێوە کردووە لە بارەی کرمی لول پێچەوە و زانستی ئێستا پێی دەڵێن (الإنکلستوما)، لە ڕۆژئاوا ٧٠٠ ساڵ دوای ئیبن سینا لەلایەن (دوبینی) پزیشکی ئیتاڵیەوە ساڵی ١٨٣٨ز دۆزرایەوە، کەوا جۆرە کرمێک لە ڕیخۆڵەدا دەژی...)، پاشان بەردەوام دەبێت و دەنوسێ: "دامەزراوەی روکلفری ئەمریکی ھەستا بە کۆکردنەوەی ھەموو ئەو کتێبانەی کە لەبارەی نەخۆشیەکانەوە نوسراون، پاش پۆلێن کردنیان و سەیرکردنیان بەپێی باسکردنی زۆرترین نەخۆشی کتێبەکانیان ڕیز کرد و یەکەمی ئەم ڕیزبەندیەش کتێبەکەی ئیبن سینا بوو کە زۆرترین نەخۆشی تێدا دەست نیشانکرابوو لە نێو ھەموو ئەو کتێبانەی کەلە جیھاندا لەبارەی زانستی پزیشکیەوە نوسراون".\nئینسایکڵۆپیدیا فەلسەفیەکەی ئیبن سینا کە ناوی کتێبی شیفا (کتاب الشفا) بە ئینگلیزی (The Book of Healing) یە کارێکی عەقڵی زۆر گەورە و کاریگەرە کە ڕووبەرێکی گەورەی لە مەعریفە گرتووەتەوە ھەر لە فەلسەفەوە تا دەگات بە زانستە ئەزموونی یەکان. ئەو ئەو ڕووبەرە گەورەیەی بەم شێوەیەی خوارەوە دابەش کردووە:\nمەعریفەی تیۆری : فیزیا ، بیرکاری و مێتافیزیک.\nمەعریفەی ئەزموونی : ئەخلاق (ئاکار) ئابووری ، سیاسەت.\nئایدیا و بۆچوونە فەلسەفیەکانی ئبین سینا لە کەلتوری ئەرستۆیی و ئایدیای نیۆ ئەفلاتوونیەکان و فەلسەفە و ئایینناسی ئیسلامی پێک ھاتووە.\nبوارەکانی تری زانست\nوێنەی ئیبن سینا لەسەر دراوی سامانی تاجیکی ھەروەھا ئیبن سینا لە بوارەکانی بیرکاری ، فیزیا ، مۆسیقا و چەند بوارێکی تردا بەشداریەکی بەرچاو و کاریگەری ھەبووە. ژمارەیەک لێکۆڵینەوەی گەردوونناسی ئەنجام داوە و ئامێرێکی وردکاری داھێنا بۆ ئەوەی وردکاری و دەقیقی ئامێری خوێندنەوەکان زیاد بکات.\nلە بواری فیزیاشدا بەشداری و داھێنانەکانی لە لێکۆڵینەوە لە جۆر و شکڵە جیاوازەکانی وزە ، گەرمی ، ڕووناکی و میکانیک ، و ھەندێ چەمکی وەک ھێز ، بۆشایی و بێ سنوری پێکھاتووە. ھەروەھا پەیوەندی نێوان جوڵە و کاتی ڕونکردووەتەوە و لێکۆڵینەوەشی لە سەر ھێزی کێشکردن کردووە.\nئامێرێکی مۆسیقا کە بە داهێنراوی ئیبن سینا لە قەڵەم دەدرێت.لە بواری مۆسیقاشدا بەشداریەکانی بریتی بوو لە بەرەو پێش بردنی کارەکانی فارابی ، لەگەڵ ئەوەشدا زانیاریەکانی زۆر لە پێشتریش بووە لەو زانیاریانەی لەو کاتەدا لە شوێنەکانی تر لەسەر ئەو بابەتە ھەبووە.\nتیۆریەکەی بە (بوون) دەست پێ دەکات. بەپێی ڕای ئیبن سینا (وجود) یان (بوون) یان (Existence) لە عەقڵی کارای سەرەتا و یەکەمەوە (خودا) دەست پێدەکات، پاشان قۆناغەکانی تری بوون بە دوایدا دێن بە ڕادەیەک هەر قۆناغێک لە خوار پلە و پایەی قۆناغی پێش خۆیەوە دێت. یەکەم پلەی بوون فریشتەکانن، ئینجا تەنەکانی ئاسمان دێن و هەندێکیان لە هەندێکی تریان بەرزترن، دواتر جیهانی ماددی دێت کە توانای لێبوونەوە و تیاچوونیان هەیە، پاشان ڕەگەزەکان دێن، ئینجا کانزا ڕووتەکان و دواجاریش بوونەوەرە زیندووەکان.\nپێشکەوتووترین بوونەوەری زیندووش بریتیە لە مرۆڤ یان ئادەمیزاد کە پێویستی بە مانەوە و بەگەڕخستنی تواناکانیەتی تا بژی بە شێوەی کۆمەڵ کۆمەڵ. ژیانیش لەگەڵ خەڵکیدا پێویستی بە بوونی یاسایەک هەیە نیگای تێدابێ بۆی. ئەو یاسا (نیگا)یەش مرۆڤ لە عەقڵی یەکەمیش دەستوور و یاسای خۆی دەنێرێ بۆ عەقڵی وەرگر کە لە ڕیزی پێشکەوتووترین نەوەکانی مرۆڤدایە. ئەوانەش بریتین لە پێغەمبەران و فەیلەسووفەکان. جیاوازیش لە نێوان ئەم دوو بەرەیە ئەوەیە پێغەمبەر لە ڕێگای ڕاستەوخۆ و بە عەقڵی یەکەمەوە وەردەگرێ و بێ فێرکردن چونکە هێزە عەقڵیەکانی بە تواناترە لە عەقڵی خەڵکانی تر.\nزیاتر لە نیوەی کار و بەرهەمەکانی ئیبن سینا براون و کراون بە هی کەسانی دیکە. هۆنراوەکانی وا دەردەکەوێت کە بە هەردوو زمانی فارسی و عەرەبی نووسرابن. نموونەیەک لەوانە کە ئێدوارد گرانڤیڵ برۆون پێی کە هەندێک لە هۆنراوە فارسییەکانی بە هەڵە کراون بە هی عومەر خەییام کە لە ڕاستیدا ئیبن سینا نووسیونی :\nکاریگەری لەسەر ڕۆژئاوا\nسەڕەڕای ئەو کاریگەری و کارە گرنگانەی ، ئێستا لە ڕۆژئاوادا ئیبن سینایان زۆر بە کەمی لە بیرە و بەشداریە گرنگەکانی لە بواری پزیشکی و ھەستانەوەی ئەوروپادا بەشێوەیەکی گشتی نازانرێن. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا لە مۆزەخانەی بوخارا، شوێنێک ھەیە بۆ پیشاندانی ھەندێک لە نوسین و ئامێرەکانی نەشتەرگەریکردن تابلۆی دەستی لە کاتی چارەسەرکردنی نەخۆشەکاندا. لەدەرەوەی مۆزەخانەکشدا یادپەیکەرێکی زۆر گەورە بۆ ژیان و کارەکانی ئەو کەسەی کە بە "دکتۆری دکتۆرەکان" ناسرابوو دانراوە. ھەروەھا لە ھۆڵی بەشی پزیشکی زانکۆی پاریس وێنەکەی بە دیواری ھۆڵەکەدا ھەڵواسراوە.\nلە ھەمەدانیشەوە سەفەری بەرەو ئەسفەھان کرد ، ئەو شارەی کە زۆربەی نووسینە کاریگەر و بەناوبانگەکانی تێدا نووسی. سەڕەرای ھەموو ئەمانە تا لە ژیاندا بوو لە ھەوڵەکانی بەردەوام بوو بەڵام سەفەر و ھەوڵە عەقلانیەکانی و پشێوی سیاسیی بە تەواوی باری تەندروستیان تێکدا بوو ، تا لە کۆتاییدا گەڕایەوە بۆ ھەمەدان و لەوێ لە تەمەنی ٥٨ ساڵیدا واتە لە ساڵی (١٠٣٧ز) و لە مانگی ڕەمەزان دا کۆچی دوایی کرد و تا ئێستاش گۆڕەکەی پارێزراوە. پێش مردنی لەسەر جێگەی مردن سامانەکەی بەخشی بە هەژاران ، کۆیلەکانی ئازاد کرد و بە درێژایی سێ ڕۆژ پێش مردنی قورئانی دەخوێند.\nلە بواری بیرکاری و فیزیکدا\nمختصر الإرتماطیقي (پوختەی ژمارەناسی)\nمختصر علم الهیئة (پوختەی زاستی ڕوو)\n- ئەم کتێبانە هەموویان بە یەکەوە لە بەرگێکدا چاپکراون بە ناوی (الجامع البدائع/کۆی داهێنانەکان) لە قاهیرە لە ساڵی ١٩١٧.\nلە بواری سروشت و گەردوونناسیدا\nأسباب البرق و الرعد (هۆکاری دروستبوونی چەخماخە و هەورە بروسکە)\nالقانون في الطب (یاساکانی پزیشکی): کە بریتییە لە ئینسایکلۆپیدیایەکی پزیشکی و ژمارەی وشەکانی نزیکەی ١ ملیۆن وشەیە، لە ڕۆما لە ساڵی ١٥٩٣ز\nبڵاوکرایەوە لە پێنج بەرگ پێکهاتووە:\nزانستی نەخۆشییەکانی هەموو ئەندامەکان.\nئەو نەخۆشیانەی کە تایبەت نین بە ئەندامێکەوە و هەموو لەش دەگرنەوە.\nالألفیة الطبیة المشهورة (هەزارەی پزیشکی بەناوبانگ)\nلەم بوارەدا تەنها یەک مەقالەی هەیە بە ناوی (مقالة جوامع علم- کۆکراوەی وانەکانی زانست)\nالحاصل و المحصول (بە کوردی: ئەنجامە بەدەست هاتووەکان) (١٠ بەرگ)\nالهدایة (بە کوردی: ڕێنمونی)\nبیان زوات الجهة (بە کوردی: ڕوونکردنەوەیەک دەربارەی گۆشەلاکان)\nئیبن ئەبی ئەصیبعەی قوتابی لە (عیون الأنباء)دا ناوی هەندێک لە پەیامەکانی هێناوە، بەم شێوەیە:\nالإلە الرصدیة (بە کوردی: هەڵسوڕێنەری گەردوون)\nحي بن یقضان (بە کوردی: زیندووی بێدار)\nالکلام في الهند (بە کوردی: کەلام لە هیند)\nویکیپیدیای ئینگلیزی-ئیبن سینا\nPaul Strathern (2005). A brief history of medicine: from Hippocrates to gene therapy. Running Press. پەڕە 58. ISBN 978-0-7867-1525-1.[بەستەری مردوو]\nBrian Duignan (2010). Medieval Philosophy. The Rosen Publishing Group. پەڕە 89. ISBN 978-1-61530-244-4.\nMichael Kort (2004). Central Asian republics. Infobase Publishing. پەڕە 24. ISBN 978-0-8160-5074-1.\nSoheil M. Afnan, Avicenna: His Life and Works (1958), a classic biography for the general reader\nLenn E. Goodman, Avicenna (1992, updated 2005)\nئینسایکلۆپیدیای بریتانیکا. ئیبن سینا (ئینگلیزی). Encyclopædia Britannica, Inc.. سەردان لە ڕێکەوتی ٦ی کانوونی یەکەم ٢٠١٣.\nد.أرشید یوسف بن أرشید: الحضارة الإسلامیة، ص ٢٥٧.\nمحمد فتحي صبري، الشیخ الرئیس إبن سینا، لاپەڕە ٣-٤\nIbn Sina's first appointment was that of physician to the emir, who owed him his recovery from a dangerous illness (997wikipedia english\nFinger، Stanley (1994)، Origins of Neuroscience: A History of Explorations Into Brain Function، Oxford University Press، پەڕە 70، ISBN 0-19-514694-8\nhttp://en.wikipedia.org/wiki/Ibn_Sina#The Canon of Medicine\nأحمد فۆاد باشا: التراث العلمی للحضارە الإسلامیە ومكانته فی تأریخ والحضارە، ص180-181.\n2. فوأد حمدو الدقس: الشیخ الرئیس إبن سینا، ص15.\nد.راغب السرجانی: قصە العلوم الطبیة فی الحضارة الاسلامیة، ص183.\nعبدالنعم الهاشمي، العلماء و عباقرة المسلمون، لاپەڕە ٢١٨.\nکتێبی: ئیبن سینا و هەرەسهێنان بەپزیشکێتی کۆن، نووسینی: جهاد خاوەری، لاپەڕە ٢٩.\nE.G. Browne, Islamic Medicine (sometimes also printed under the title Arabian medicine), 2002, Goodword Pub., ISBN 81-87570-19-9, p60-61)\nThe Evolution Of Modern Medicine/page 72\n(الأقربانین) (الشیخ الرئیس إبن سینا، فؤاد حمدو الدقس، لاپەڕە ١٣-١٤)


سەردەمی پیاوە ئەمنیەکان !\nدڵشاد ئه‌نۆر20/4/2020 400 جار بینراوە\nپیاوی ئەمنی هەمیشە بە تیۆری پیلانگێڕی مامەڵە لەگەڵ شتەکان دا دەکات، دونیابینی ئەمنیەت و دونیابینی واقیعی زۆر دوورن لەیەکتریەوە، بۆیە کاتێک کاروباری وڵات ڕادەستی پیاوە ئەمنیەکان دەکرێ، زۆر شت دەگۆڕێ، زۆر شتیش لە جێگەی خۆی نامێنێ.\nپیاوی ئەمنی کە هەمیشە بە گومانەوە مامەڵە دەکات، یاخود لەنێو گوماندا دەژی، کاتێک کاروباری وڵاتی ڕادەست دەکرێ، یاخود تەنانەت جڵەوی حیزبیش دەگرێتە دەست، ڕەنگە هەر بەچاوی " تاوانکار و فێڵ بازێکەوە" لە هاوڵاتیەکی ڕەش و ڕووت یاخود عەرەبانە بەدەستێکیش بڕوانێت.\nپیاوی دابڕاو لە واقیع، ناتوانێت خاوەن دونیابینیەکی تەندروست بێت بۆ مامەڵە کردن لەگەڵ چین و توێژە جیاوازەکانی کۆمەڵگە، سروشتی ئەمنیەکانیش وایە، تێکەڵیان لەگەڵ کۆمەڵگە کەمتر و زیاتر ئاشنان بە تیۆری پیلانگێڕی.\nوەزیری پێشووی ناوخۆی هەرێم ئەمنی بوو، بەڵام دۆسیەی مامەڵەکردنی لەگەڵ کاسبکار و خەڵکە ئاساییەکە ڕادەست نەکرا، لەکاتێکدا لەم کابینەیەدا، دۆسیەی کۆرۆنا ڕادەستی وەزیری ناوخۆ کرا، کە ئەم دۆسیەیە پەیوەندی بە ژیانی تاک بە تاکمانەوە هەبوو، بۆیە زۆر شت ڕوویاندا، کە نەدەبوو ڕووبدەن.\nوەزارەتی ناوخۆ ڕایدەگەیەنێت: تا ٢٣ ی مانگ ڕێوشوێنەکان توندتر دەکرێنەوە و قەدەغەی هاتووچۆ پیادەش دەگرێتەوە، بەڵام بەچەند کاتژمێرێک، پاش ئەم بڕیارە، بازاڕ و شوێنە گشتیەکانیش دەکرێنەوە، ئەمە دەرخەری دابڕان و ناواقیعی بوونی بڕیاری پیاوە ئەمنیەکانە.\nدۆسیەی کردنەوەی بازاڕ و مزگەوت و جم و جۆڵی بازرگانی زۆر دوورە لە پسپۆڕی خەڵکە ئەمنیەکەوە، بۆیە هەر بڕیارێکی ئەوان ناڕەزایەتی بەدوادا دێت، یاخود جێبەجێ ناکرێ.\nنەک دۆسیەی کۆرۆنا، بەڵکو سیاسەت، ئابووری، تەندروستی، حیزبایەتی و...هتد، ئەمانە دوورن لە پسپۆڕی پیاوە ئەمنیەکانەوە، چونکە مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم دۆسیانە، سیاسی ژیر و کەسی واقع بینی دەوێ، نەک پیاوی ئەمنی بە گومان و دابڕاو لە واقیع.\nپێچەوانەی واقیع، هەردوو زۆنەکە بەرەو سەردەمی پیاوە ئەمنیەکان هەنگاو دەنێ، گەر بێت و ئەم پیاوە ئەمنیانە، بەرگی ئەمنیەت فڕێ نەدەن، ڕاوێژکارە ئەمنیە بەدگومانەکان بەخەڵکی شارەزا و واقیع بین نەگۆڕن، رق و رقکاری بە دبلۆماسیەت و گفتووگۆ نەگۆڕن ، ئەوا سەردەمێکی تاریکتر لە ئێستا چاوەڕێی هەرێم دەکات...


هێرشی تورکیا بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان - وژار فه‌هری\n8/10/2019 - 13:17\nلەدوای هەڵبژاردنەکانی رابردوو و دۆرانی پارتی داد و گەشەپێدان کە بووە هۆی لەدەستدانی چەندین شاری گەورە لەوانە ئیستەنبول و ئەنکارا، ئەردۆگان هەستی کرد کە ئیدی پێگە جەماوەرەکەی لاواز دەبێت و چیدی خەڵک ئەو وەک فریادرەسی تورکیا نابینن.\nئەردۆگان پێش هەڵبژاردنەکان گووتی هەر پارتێک ئیستەنبول بباتەوە واتە تورکیا دەباتەوە، دەرەنجامی هەڵبژاردنەکانیش ئەوە نەبوو کە ئەو دەیویست، مێژووی ئەردۆگان دەڵێت هەرکاتێک ئەو بکەوێتە ناو تەنگژەیێکی سیاسی ئەوا لێدانی کورد باشترین چارەسەرە بۆ دەربازبوون لێی.\nهێرشەکانی ئەمجارەی تورکیا بۆسەر رؤژئاوای کوردستان وەکو جارەکانی تر نابێت، مەبەستی تورکیا لەو هێرشانە دروستکرنی ناوچەی ئارامە، ناوچەی ئارام خۆی لە ئایندەدا دەبێتە کێشەیێکی زۆر گەورە لە نێوان پێکهاتەکانی، چونکە کەس ناتوانێت گەرەنتی ئەوە بکات کە کورد و عەرەب و سریانی و ئەرمەنی کە لە وڵاتێکی گەورە کێشەیان هەبوو لەسەر خاکی باب و باپیریان چۆن لە ناوچەیێکی بچوکدا لەگەڵ یەکتردا بەخۆشی دەژین؟\nتورکیا بەم هەنگاوەی دەیەوێت دوو ئامانج بپێکێت، یەکەمیان بە دروستکرنی ناوچەی ئارام ئاوارەکانی سوریا (بە کورد و عەرەب و ێکهاتەکانی تر) لێی نیشتەجێ بکات ئەویش لەبەر ئەوەی کە خەڵکی ناسیۆنالیستی تورک چیتر نایانەوێت بیانیەکان لە وڵاتەکەیان بن، ئوردۆگان وا بیر دەکاتەوە کە تورەبوونی تورکە ناسیۆلیستەکان یەکێک بوو لە هۆکارەکانی کەمکردنەوەی دەنگەکانی لە دواین هەڵبژاردندا، ئامانجی دووەم، رێگریکرنە لە کوردانی رۆژئاوا لە دروستکردنی هەرێمێکی ئۆتۆنۆمی یان چەسپاندنی فیدرالیەت لە باکوری سوریا.\nزۆر لە سەرکردەکانی ئەمریکا وەک لێندزی گراهام، نیکی هالیی، لیز چێنی، میت رۆمنێی و چەندان سیاسەتمدارانی تر لە هەردوو پارتی کۆماری و دیموکراتی دژی ئەو بریارەی سەرۆکی ئەمریکا (ترەمپ)ن،\nئەوان پێیان وایە کە کشانەوەی ئەمریکا لە باکوری سوریا رێگە خۆشدەکات بۆ ئەوەی دووبارە داعش سەرهەڵبداتەوە و نفوزی تورکیا و رووسیا و ئێران و بەشار ئەسەد زیاتر و زیاتر بێت.\nئەوان ئەو پسیارە لە خۆیان دەکەن کە ئەگەر ئێمە کشاینەوە کێ ئەو بؤشایە پر دەکاتەوە کە ئێمە بەجێدەهێلین؟ پێشتر سەرکردەکانی پێنتاگۆن بە بەرپرسەکانی تورکیایان راگەیاندبوو کە هێرشی یەک لایانەی تورکیا کێشە بۆ تورکیا دروست دەکات، پێنتاگۆن پییان وابوو کە بە هەماهەنگی زیاتر دەتوانرێت سەقامگیری بەدەست بهێنرێت.\nیەکێک لە سەرکردەکانی پێنتاگۆن بە رۆژنامەی (فۆرێن پۆڵیسی) راگەیاند کە ئێمە ئاگاداربووین لە پەیوەندی نێوان سەرکردایەتی سیاسی تورکیا و ئەمریکا بەڵام باوەرمان نەدەکرد کە ترەمپ رازی دەبێت بە داوای تورکیا. ئەو گوتی، هەموو سەرکردە باڵاکانی پێنتاگۆن دژی ئەو بریارەی (ترەمپ)ن.\nترەمپ نایەوێت ببینێت کە سوریا نرخێکی ستراتیژی هەیە بۆ ئەمریکا وە هەروەها ئەو نایەوێت تورکیا لەدەست بدات بە تایبەتی کە ئێستا گەمارۆ ئابوریەکانی سەر ئێران توندتر بووە، ئەمەریکا دەیەوێت هەم تورکیا لە روسیا دوور بکەوێتەوە هەمیش یارمەتی ئێران نەدات بۆ دەربازبوون لە گەمارۆ ئابووریەکان لەسەری کە ئێستا بەهۆیەوە کەوتۆتە ناو بارودۆخێکی دژواردا.\nکوردانی رۆژئاوا ئەمجارە کارتی بەهێزیان لەبەردەستدایە، ئەوان دەتوانن کە داوای یارمەتی لە ئەوروپا بکەن بەتایبەتی کە ئێستا تورکیا ویەکێتی ئەوروپا پەیوەندیان باش نیە بەتایبەتی لەسەر مەسەلەی پەنابەرەکان، هەروەها پەیوەندی یەکێتی ئەوروپا و ئەمریکاش کەمێک گرژی تێدایە، ئەوان دەتوانن ئەو هەلە بقۆزنەوە بە سوودی خۆیان.\nهەروەها ئەوان دەتوانن دەرگای ئەو کەمپانە بکەنەوە کە چەکدارەکانی داعش تێیدا زیندانیکراون بۆ ئەوەی لەشەردا بەکاری بێنن، ئەوان دەتوانن نزیکەی ١٠،٠٠٠ چەکدار ئازاد بکەن و ٢٠٠٠ بیانیش لەدەستیان هەڵبێن، بەداخەوە ئەگەر ئەمە رووبدات کارەسات روودەدات لە سوریا بەتایبەتی و لە ناوچەکە بە گشتی. سەرکردە سەربازیەکانی ئەمریکا ئەو مەترسیەیان بە کۆشکی سپی راگەیاندووە.