نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| هاوڕێ مەلا ستار په‌رله‌مانتار: هیچ په‌رله‌مانتارێك نازانێ خه‌رجى په‌رله‌مان چه‌نده!\nهاوڕێ مەلا ستار په‌رله‌مانتار: هیچ په‌رله‌مانتارێك نازانێ خه‌رجى په‌رله‌مان چه‌نده!\nNovember 2021 03 - 14:34:12\nهاوڕێ مه‌لا ستار په‌رله‌مانتارى یه‌كێتى له په‌رله‌مانى كوردستان له لێدوانێكى بۆ نوچه‌نێت ده‌ڵێ، "بڕوام وایه هیچ په‌رله‌مانتارێك نه‌زانێ خه‌رجى په‌رله‌مان چه‌نده". فه‌رید یه‌عقوب ئه‌ندامى لیژنه‌ى كاروبارى په‌رله‌مانیش ده‌ڵێ، "هه‌فته‌ى داهاتوو خه‌رجییه‌كانى په‌رله‌مان ده‌گاته ده‌ستمان".\nله ماوه‌ى رابردوودا هه‌ڵسه‌نگاندنێك بۆ خوله‌كانى په‌رله‌مانى عێراق بڵاوكرایه‌وه له یه‌كێك له خاڵه‌كان باس له‌وه كرا، كه له هیچ خولێكى په‌رله‌مانه‌كه حیسابى كۆتایى خه‌رجییه‌كان نه‌كراوه. وه‌ك په‌رله‌مانتاران باسى ده‌كه‌ن، ئه‌و كێشه‌یه له په‌رله‌مانى كوردستانیش هه‌یه و په‌رله‌مانتاران نازانن خه‌رجییه‌كانى په‌رله‌مان چه‌نده.\nهاوڕێ مه‌لا ستار په‌رله‌مانتارى یه‌كێتى باسى له‌وه كرد به‌گوێره‌ى په‌یڕه‌وى ناوخۆى په‌رله‌مان ده‌بێت خه‌رجییه‌كانى په‌رله‌مان دیارى بكرێت، ئه‌و په‌رله‌مانتاره له لێدوانێكى بۆ نوچه‌نێت گوتى، "بەدڵنیایەوە پەرلەمانی کوردستانیش دەبێت بوجەی خۆی ساڵانە رێکبخاتەوە، بۆ ئەوەی هەموو پەرلەمانتارێك ئاگای لێ بێت چۆن سەرف دەکرێت و لە چی سەرف دەکرێت بۆ کێ سەرف دەکرێت. لە پەیڕەوی ناوخۆی بە پێی ماددەی 107 و108 و 109 باس لە چۆنیەتی ئامادەکردنی پڕۆژە یاسایی بودجە دەکات، بە واتای دیکە بودجەی پەرلەمان کە چۆن ئامادە بکرێت".\nهاورێ مەلا ستار په‌رله‌مانتار: به‌گوێره‌ى په‌یڕه‌وى ناوخۆى په‌رله‌مان ده‌بێت خه‌رجى په‌رله‌مان دیار بێت\nجگه له‌مه هاوڕێ مه‌لا ستار گوتى، "بەڵام بە داخەوە تاکو ئێستا پەرلەمانی کوردستان بودجەکەی دیار نییە و ناشزانرێت چۆن سەرف دەکرێت و بودجەکەش نەهاتۆتە بەردەست هیچ پەرلەمانتارێك. بڕوام وایە هیچ پەرلەمانتاریکیش ئاگادار نەبێت لە شێواز و سەرفکردنی ئەو پارەیەی کە دێتە پەرلەمان. تاکو ئێستا حساب ختامیمان نییە، بە هیچ شێوەیەك، کە بودجەت نەبوو ئەوەش نابێت. هەبوونی حساب ختامی بە شێوەیەکە مرۆڤ هەر لە ماڵەکەی خۆیەوە دەستپێبکات دواتر بۆ ئەو دەزگا و شوێنەی کارەی لێ دەکات دەبێت بودجەی هەبێت و بزانرێت شێوازی سەرفکردنەکەی چۆنه".\nئه‌و سێ ماده‌یه‌ى په‌یڕه‌وى ناوخۆ كه ئه‌م په‌رله‌مانتاره ئاماژه‌یان بۆ ده‌كات بریتین له ماده‌كانى 107 و 108 و 109. له ماده‌ى 107 به راشكاوى باس له‌وه كراوه په‌رله‌مان ده‌بێت بودجه‌یه‌كى تایبه‌تى هه‌بێت، له ده‌قه‌كه هاتووه، " پەرلەمان، بودجەیەكى تایبەتی دەبێت، كە سەرۆكایەتی دیوان، بەهەماهەنگی لەگەڵ لیژنەی دەسپاكیی و كاروباری پەرلەمان وسكاڵا، ئامادەی دەكات و پاش پەسەندكردنى لەلایەن دەستەى سەرۆكایەتیەوە دەخرێتە نێو بودجەى گشتى".\nله ماده‌ى 108یش هاتووه، "بەڕێوەبەرایەتى ژمێریاریى پەرلەمان، لەكۆتایى هەر ساڵێكى دارایی دا هەڵدەستێت، بە دانانى ژمێرەى كۆتایى و بەرێكارە كارگێَڕییەكان دەخرێتە بەردەم دەستەی سەرۆكایەتی بۆ ڕازیبوون لەسەرى و ڕەوانەكردنى بۆ لیژنەى دارایى و كاروبارى ئابوورى، بە مەبەستى پێداچوونەوە و بەرزكردنەوەى ڕاپۆرتێك لەبارەیەوە، بۆ پەرلەمان".\nپه‌یڕه‌وى ناوخۆیى په‌رله‌مان:\nده‌بێت له كۆتایى هه‌ر ساڵێك په‌رله‌مان ژمێره‌ى كۆتایى هه‌بێت\nله ماده‌ى 109 ى په‌یڕه‌وى ناوخۆى په‌رله‌مان باس له حاڵه‌تى دواكه‌وتنى بودجه ده‌كات و ده‌ڵێ، "ئەگەر لەبەر هەر هۆیەك، كە لە دەرەوەی ئیرادەی حكومەت بێت، ئامادەكردن یان پێشكەشكردنی پڕۆژە بودجە، بكەوێتە دوای دەستپێكی ساڵی دارایی، ئەوا بۆ هەر مانگێك كە بودجە دواكەوتووە، رێژەی( 1/12 ) ئەو تەرخانكراوەى بۆ ساڵی دارایی رابردوو بڕیاری لەسەر درابوو خەرج دەكرێت".\nوه‌ك له‌م سێ مادده‌یه ده‌رده‌كه‌وێت به روونى خه‌رجییه‌كانى په‌رله‌مان و بودجه‌ى په‌رله‌مان دیارى كراوه، زیاتر له لایه‌نێكیش له ئاماده‌كردنى به‌شدار ده‌بن، له‌وانه لیژنه‌ى دارایى و لیژنه‌ى ده‌ستپاكى.\nئه‌ندامێكى لیژنه‌ى دارایى:\nتاکو ئێستا پەرلەمان بودجەی نییە\nئەرشەد حسین، ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی کوردستان له لێدوانێكى بۆ "نوچه‌نێت" گوتى تاکو ئێستا پەرلەمان بودجەی نییە چونکە بودجەی پەرلەمان لەناو بودجەی گشتی پەرلەمان جێگای بۆ دەکرێتەوە، تاکو ئێستا بودجەی تایبەتی نییە مانگانە بەشێك لە پارەی حکومت دێت بۆ پەرلەمان".\nلیژنه‌ى كاروبارى په‌رله‌مان:\nژمێره‌ى كۆتاییمان هه‌یه به‌ڵام دیار نییه چه‌نده!\nله لایه‌كی تره‌وه فەرید یەعقوب، ئەندامی لیژنەی کاروباری پەرلەمان لە پەرلەمانی کوردستان له لێدوانێكى تایبه‌ت به نوچه‌نێت گوتى، "لە هەفتەی داهاتوو هەموو شتێک له‌بەر دەستی ئێمە دەبێت. خەرجی ئەمساڵ چەندە و چۆن سەرفکراوە. لەگەڵ ئەوەش لە پەرلەمان بودجەیەکی تایبەت هەیە لە پەرلەمان بەڵام لە بودجەی گشتی بۆی تەرخان کراوە، بەڵام تاکو ئێستا دیار نییە کە بودجەکە چەندە. بێگومان لەگەڵ ئەوەش حساب خیتامیمان هەیە و ساڵانەیە. بەڵام دیار نییە کە چەندە".\nجه‌مال كۆچه‌ر: هیچ هۆكارێك بۆ دواكه‌وتنى 200 ملیاره‌كه نییه\nنرخى نه‌وت له بودجه‌ى داهاتوو به 60 دۆلار خه‌ملێندراوه


Курдипедиа - 📅 Хронология событий - 13-06\n01020304050607080910111213141516171819202122232425262728293031 - 010203040506070809101112 - 20202019201820172016201520142012201020052004200019971994198619831974196619631930\n📂 13 June ▾\n2. 👁 عەبدۆ تۆربە (ڕۆدی ئەفرین)\n3. 👁 ڕێزان کەلدەدۆ (سەربەست ئەفرین)\n1. 👁 Entrepreneurs: The kebab king who’s put a career as an MP on his menu too\n- شارەدێی قەرەتەپەقەرەتەپەی سەر بە پارێزگای دیالە بە سەربازانی سوپا خۆی و ناحیەکەشی رادەستی هێزەکانی پێشمەرگە کرد.\n- لە شاری سلێمانیسلێمانی، شێخ محەمەد بەرزنجی، پێشەوای کۆمەڵی ئیسلامی لە سلێمانی، بەهۆی نەخۆشییەوە، کۆچی دوای کرد.\n1. 👁 پەیامێک لە سەرۆکی هەرێمی کوردستانەوە دەربارەی هێرشەکانی داعش\n1. 👁 رووناک رەئوف\n- رفاندنی چیمەن ئەحمەد قادر لە کەرکوک، نێوبراو چالاکێکی بواری مافی مرۆڤ و کاروباری کۆمەڵایەتی بوو.\n- هەڵبژاردنی پەڕڵەمانی ئەوروپا، لەم هەڵبژاردنەدا خاتوو فەلەکناس ئۆجە بۆ دووەمجار بووەوە ئەندام پەڕڵەمانی ئەوروپا.\n- ناشتنی دیکتاتۆر حافز ئەسەد لە گوندی قەرداحەی شاری لازقییە، لە مەراسیمی پرسەکەیدا هەندێک کوردیش بەشدارییانکرد لەوانە: جەلال تاڵەبانی و مەسعود بارزانی.\n- کۆچی دوایی د. عەلی باباخان لە پاریس کە لە گۆڕستانی پییر لاشیز لە پاریس نێژرا.\n- د.ت، پاش ئەوەی لە باشووری.ک نەخشەی دروستکردنی پشتێنەیەکی ئاسایشی لە دژی پکک کێشا، ئەمڕۆ کەوتە کشانەوەی بەشێک لە هێزەکانی لە باشووری کوردستاندا. هەندێک گەواهی چاودیدە دەڵێن کە نزیکەی 100 تانکی تورکی لە زاخۆوە بۆ سلۆپی کشاونەتەوە. بەڵام تورکەکان خۆیان هیچی رەسمییان نەداوە بەدەستەوە.\nناشتنی تەرمی عوسمانی قالە منەوەر لە شاری سلێمانی\n- کۆبوونەوەی مەسعود بارزانی و جەلال تاڵەبانی لە شارۆچکەی سلۆپیی باکوور لەژێر ئاڵای تورکدا بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانیان.\n- هەزاران کەس بۆ ناشتنی تەرمی عوسمانی قالە منەوەر لە شاری سلێمانی بەشدارییانکرد، لە ئەنجامدا هێزەکانی ینک، رێپێوانەکەیان دایە بەر دەسترێژ، لە کاتێکدا کە بەبەردەمی لکی 4ی پدک دا دەڕۆیشتن، لە ئەنجامدا 22 کەس شەهید بوون و 46ی تریش بریندار بوون، دەنگوباسەکان واڕادەگەیەنێت کە ئەو کەسانەی کە لە نەخۆشخانە کارمەند بوون و سەربە یەکێتی بوون، چارەسەری پێویستیان پێشکەشی بریندارەکان نەکردووە، هەربۆیە هەندێک لە بریندارەکان لە نەخۆشخانە مردن.\n1. 👁 جەلال حەمەد ئاغا مستەفا\n- هێرشی حدکا بۆسەر مۆڵگەی پاسداران لە گابازەڵەی شاروێران، کە لە ئەنجامدا 91 کەسیان لە دوژمن کوشت و 94یان بەدیل گرت.\n- چوونی وەفدێکی پدک بۆ بەغداد بۆ گتوگۆ، وەفدەکە بریتی بوون لەمانە: حەبیب کەریم، ساڵح یوسفی و موحسین دزەیی، گفتوگۆکە لە چاو ئەوانەی پێشتردا سەرکەوتوو بوو.\n- هێزێکی گەورەی بەعسیان لە سەرباز و حەرەس قەومی و هەندێک جاش، هێرشیان کردە سەر گوندەکانی کەندیناوەی ناوچەی هەولێر، کە 20 گوندیان سووتاند و مەڕوماڵاتێکی زۆریان بەتاڵان برد، ئەمە جگە لەوەی کە دەیان خەڵکی ئەو ناوچەیەیان شەهید کرد. ئەم ساڵە لەلای خەڵکی نێوچەکە بە ساڵی فەرهود نێوی دەرکردووە. لەم رۆژەوە د.ق کەوتە بە عارەبکردنی نێوچەکە و تا ساڵی 87، 150 گوند کرانە عارەب و نێوەکانیشیان گۆڕین.\n1. 👁 ئەحمەد حوسێن\n- تا 31-07، شەڕی ئاگری داخ.


پارچە شیعری ژمارە ٧ ، لاپەڕە ١٦ ی دیوانی چاپی ئەنیسی\nتۆبە لە تۆبە\nواعیزێ دەیگوت "کەسێ زانا بێ، تۆبەی کردووە"\nدڵ، بە وەعزی وا، کەچی تۆبەی لە تۆبەی کردووە\nئەو دەڵێ "دوور بە لە یاری شۆخ و شەنگ و نازەنین"\nدوور لە یار، شێتە کەسێ وەعزی لە گوێچکەی کردووە\nیاری شۆخ و شەنگ و نەرم ونۆڵ و چاوکاڵ و مەمک\nدووهەناری گوڵ بەدەم، تازە شکۆفەی کردووە\nهەرکەسێ بۆی دەس بدا ساتێ لە ئامێزی گرێ\nتا لە دونیادا دەژی، دڵخۆشە، ئۆخەی کردووە\nمن شەوێکی گرتمە ئامێز و کەچی زەینم کە دا،\nوا ڕەقیبی بەد مەزەب لەولاوە کوشمەی کردووە\nتێکیدا عەیشم، شکاندی هەم دڵم هەم پیاڵەکەم\nماوەیەک بوو ماڕزە لێم ڕوون بوو سوسەی کردووە\nواعیز و سۆفی و ڕەقیب هەرسێ لەگەڵ من دوژمنن\nخاسە مام سۆفی لە کاری ئێمە ڕەخنەی کردووە\nدڵ وەکوو تەیرە، کە دێتە دەرکی یار، سۆفی دەڵێ\nبیکووژن وەیشووم لە سەر وێرانە لانەی کردووە\nکوندەبوو بۆخۆیەتی بەو ڕیشەوە، بەو تیشەوە\nڕیشەکەی تیشەی هەزار دەست وپەلی پەی کردووە\nهەرکەسێکی گەر ئەویندار و بریندار بێ دڵی\nسۆفیانی ڕیش درێژ خوێنیان لە کاسەی کردووە\nبۆ "ئیمامی" واعیز و سۆفی و ڕەقیب فەرقی نییە\nدڵ بە دەست ئەو سیانەوە گوێت لێیە وی وەی کردووە\nبابەتی سەرەکی شیعرەکە، بەرانبەر وەستانی مێژوویی ئەهلی عیرفانە لەگەڵ خەڵکانی ئەهلی وەعز کە ئایین دەکەنە دۆگمێکی نەگۆڕ، واتە کێشەی مێژوویی خانەقا و مزگەوت.\nشاعیر کە بە هەموو پێوانەیەک موسوڵمانێکی خواناس و ئیماندار و مەلایەکی دوازدە عیلمی نوێژکەرە، لە بەربەرەکانیی عاریفان و ئەویندارانی خودای خاوەن بەزەیی و ناوچاوان کراوەی عاریفان لەگەڵ خودای جەبباری تۆڵەئەستێنی سۆفیانی ڕیش درێژی بیر کورتدا لایەنی یەکەمیان دەگرێت و واعیز و سۆفی دەهێنێتە ڕیزی ڕەقیبی خۆی و بە ڕادەی ڕەقیب ڕقی لێیان دەبێتەوە. هەڵوێست گرتنی ئاوات دژ بە سۆفییان و ئەوانەی وا توێکڵن نەک ناوەرۆک، گەلێک توند و بێ ئامانە. کەمتر شیعری کوردی هەیە کە تێیدا هێرشی وەها ڕاشکاو و توندوتیژی تێدا کرابێتە سەر سۆفییان ئەویش لە لایەن کەسایەتییەکی ئایینی وەک سەید کامیلەوە.\nدیارە ئەم هەڵوێست گرتنە بوێرانەیە بۆ ئەندامێکی بنەماڵەی شێخانی زەنبیل هاسان نەبووە، بەڵام ئەوەی ئازایەتی دەربڕینی ئەم هەڵوێستەی بە شاعیر داوە ئەو ڕاستییەیە کە باوک و برای شاعیر شێخانی تەریقەتی نەقشبەندی بوون و ئەویش وەک هەڵگری ئەو تەریقەتە توانیویەتی باوەڕی عیرفانیی خۆی و خۆشویستنی خودای دڵنەرم و بەخشندەی عارفان بخاتە پێش عیبادەتی ویشک بۆ خودایەکی دڵڕەقی تۆلەئەستێن، بێ ئەوەی لە عیبادەت و عبوودییەتی خودا دوور کەوێتەوە.\nئەو کەسایەتییە دوولایەنەیە لە زۆرێک لە عاریفان و ئەهی تەریقەتدا بینراوە مەگەر ڕێبەرانی بوێر و ئازای ڕێبازەکە وەک جونەید و شیبلی کە لە وەحدەتی وجوود دا وەها نەتوابوونەوە کە بانگی "اناالحق" یان بە گوێی خەڵکدا دەدا و بەو بۆنەیەوە سەریان دەچووە سەر دار؟\nشیعرەکە کێشەی کۆنی نێوان دوو ڕێباز و دوو هەڵوێست یان دوو باوەڕەکە دەخاتە ڕوو. ئەو "یاری شۆخ و شەنگ و نازەنین" ەش کە واعیز نەسیحەتی لێ دوور کەوتنەوەی دەکات، هیچ نییە جگە لە خودا بەڵام خودایەک کە عاریفان عاشقی دەبن نەک خودایەک کە سۆفی لە ترسی ئەو شەو تا ڕۆژ خەوی نییە وتەهلیلە دەکەن بۆ ئەوەی لە قەبردا نەکیر و مونکیری ئەو خودا دڵڕەقە بە گورزی ئاگر و ئاسنەوە نەچنە سۆراغی!\nشاعیر گەلێک بوێرە کاتێ سۆفی بە کوندەبوو و ڕەقیب دەشوبهێنێت و دەڵێ ڕیشی سۆفی بۆتە تیشە و هەزار دەست وپەلی بڕیوەتەوە و خوێنی ئەویندارانی لە کاسە کردووە.\nشێعرەکە ڕێکەوتی گوترانی بە سەرەوە نییە بەڵام من هەست دەکەم دوای هاتنە سەرکاری حکوومەتی کۆماری ئیسلامی و دژ بە خومەینی و مەلا مرۆڤکوژەکانی قوم گوترابێت کە لە قووڵایی چاڵی مێژووی سەدەکانی ناوەڕاستەوە بازیان داوەتە گۆڕەپانی ئەم چەرخە و لاپەڕەیەکی ڕەشی چەپەڵیان لە دڵڕەقی و بێڕەحمی تۆمار کردووە. هەموو ئەو تایبەتمەندییانەی وا ئەو لە شیعرەکەدا دەیداتە پاڵ سۆفی، عەینوبیللا لەگەڵ مەلاکانی حاکمدا یەک دەگرێتەوە. خەڵخاڵی و خومەینی و خامنەییش سۆفییەکی نوێژکەر بوون و هەن کە فەڕزیان نەدەفەوتا و نافەوتێت.\nبەڵام شیعرەکە خۆی:\n"دڵ، بە وەعزی وا، کەچی تۆبەی لە تۆبەی کردووە": میسراعی دووهەم لە فەردی یەکەمدا، هەندێک پێچ دراوە و ئاڵۆز کراوە. ئەگەر شیعرەکە پەخشانێکی ئاسایی بوایەت، ئەوا بەم شێوەیە دەنووسرا: کەچی دوای ئەو وەعزەی کە واعیز بۆ دڵمی کرد، دڵم لە تۆبەکردنیش تۆبەی کردووە. واتە دوای ئەو وەعزە بێ تام و بێ بنەمایەی سۆفی، من ئەگەر پێشتریش بەتەمای تۆبە کردن بوایەم، ئیتر ئەستەغفیروڵڵا لە تۆبە کردن! ئەگەر لێرە بەدواوە بمەوێت کارێکیش بکەم، تۆبە کردن دەبێت لە تۆبە!\n"دوور لە یار، شێتە کەسێ وەعزی لە گوێچکەی کردووە": دەتوانرێت بە دوو جۆر واتا بکرێتەوە: یەکەم، دوور بوون لە یار شتێکی سیر و سەمەرەیە و گونجاو نییە، کەوابوو ئەو کەسەی گوێ دەداتە وەعزی واعیز، شێتە! دووهەم، دوور بێ لە یار، هەرکەس گوێ بداتە وەعزی واعیز، شێتە!\nمن گومانم لەوەدا نییە کە شێوازی یەکەمیان ڕاستە.\nلە گوێچکە کردن، ژنەفتن و باوەڕ پێکردنە.\n"مەمک دووهەناری گوڵ بەدەم...": لە فەردی سێهەمدا دەبێ کۆتایی لەتکە شیعری یەکەم ببرێتە سەرەتای لەتکە شیعری دووهەم و ئاوا بخوێنرێترەوە: مەمک دووهەناری گوڵ بەدەم... دیارە تەنیا لە کاتی خوێندنەوەدا و بەس.\n"من شەوێکی گرتمە ئامێز...": وشەی "گرتمە" دەبێ بە دوو بڕگە بخوێنرێتەوە نەک بە سێ بڕگە. لە هەمان فەرددا وشەی "کوشمە" هاتووە. من لە فەرهەنگی خاڵدا ئەم وشەیەم نەدۆزییەوە و لە هەنبانەبۆرینەی هەژاردا بە واتای میوەی ویشک کراو هاتووە، کە لەگەڵ ڕستەکە و چەمکی شیعرەکەدا ناگونجێت. بیچمێکی دیکەی ووشەکە، "کرۆشمە" یە و من خۆم لە قسە و باسی ڕۆژانەی خەڵکدا بە واتایەکی هاوچەشنی "مل کز کردن" و "خۆ مات دان" و شتی لەو چەشنەم بیستووە لە هەنبانە بۆرینەشدا بە واتای "خۆ کز کردن و مات دانیشتن" هاتووە. کەوابوو، کۆشمە = کرۆشمە.\n"ماوەیەک بوو ماڕزە...": واتە ماوەیەک بوو ئەو ماڕزە. "ماڕز" واتە زاڵم و لاسار (هەنبانە بۆرینە). خاسە، واتە بە تایبەت یان بە عەرەبی خاصتا (بە تەنوین). شاعیر مام سۆفی لە واعیز و ڕەقیبیش بە خراپتر داناوە و گوتوویەتی بەتایبەت ئەو! "سووسە" یان "سۆسە" کردن بە واتای پەی بردن بە نهێنییەک (هەنبانە بۆرینە).واتە بە تایبەت سۆفی زاڵمی لاسار پەی بە ڕازی شاراوەی ئەوینی ئێمە بردبوو.\n"ڕەخنە": لە فەردی شەشەمدا ڕەخنە بە مانا فارسییەکەی هاتووە کە "نفووز" کردن بێت و بەم پێیە، واتای "نەقد"ی نییە کە چەند ساڵێکە لە کوردیدا ئەم واتا نوێیەی پێ بەخشراوە.\n"دڵ وەکوو تەیرە...": ئەم فەردە لەوپەڕی جوانیدایە. لە کاتێکدا دڵم وەک تەیرێکی جوانکەلانەیە و دەیەوێت بچێت لەسەر دەرگای ماڵی ڕازاوەی یار بنیشێت، سۆفی خۆی دەخاتە ناو باسەکەوە و دەڵێ ئەوە کوندەبووی وەیشوومەیە کە لە سەر وێرانە لانەی کردووە (ئەو بە ماڵی ئاوەدانی یارەکەم دەڵێت کەلەوا!) وفەرمان دەدات ئەو تەیرە چەلەنگە بکووژن! ئاخر، سۆفی هەموو شت بە پێچەوانەی ڕاستی دەبینێت. تەیری جوانی تازە لە گەرمێنەوە گەڕاوە، بە کوندەبوو تێدەگات، ماڵی ڕازاوەی قیبلەی دڵم بە کەلەوا دادەنێت و لەجیاتی ئەوەی دان بە تەیرە ژیکەڵانەکەی دڵم بدات فەرمانی کوشتنی دەردەکات! ئەو مام سۆفییە، بیناسن!\n"بەو ڕیشەوە بەو تیشەوە": تیشە لێرەدا وشەیەکی جێگەی باسە. تاقە شتێک کە دەکرێ بیری لێ بکرێتەوە ئەوەیە شاعیر تیشەی بە واتا فارسییەکەی هێنابێت واتە تەشوێ. ئەو ئەگەرە کاتێ بەهێزتر دەبێت کە لە میسراعی دواتری هەمان فەرددا دەڵێ "ڕیشەکەی تیشەی" هەزار دەست وپەلی پەی کردووە. پەی کردن واتە پەڕاندن و بڕینەوە. لێرەدا ڕوونە کە شاعیر ڕیشی سۆفی بە تەشوێ شوبهاندووە و گوتوویەتی ڕیشەکەی کە عەینەن وەک تەشوێیە، ئەو تەشوێیەی وا هەزار دەست وپەلی [خەڵکانی دژبەری خۆی] پێ بڕیەوەتەوە...\n"ئەویندار و دڵ بریندار": ئەوانەن وا دڵیان بە ئەوین و خۆشەویستی بریندارە وسۆفییانی ڕیش درێژ دوژمنیانن و خوێنیان لە کاسە کردوون و نۆشیویانە.\n"بۆ ئیمامی...": ئەوە پوختەی هەموو باسەکە و گەوهەری سەرەکیی شیعرەکەیە: من کە ئیمامی و شاعیری ئەم شیعرەم هیچ جیاوازییەک لە نێوان واعیز و سۆفی و ڕەقیبدا نابینم و ئەگەر گوێ بدەیە دڵم، دەبیسی کە لەدەست هەرسێکیان هاوار و وەی وەی و زاڵەیەتی.\nبە بۆچوونی من، کەمتر شاعیری ئیمانداری کورد بەو ڕاشکاوییە لە بەرانبەر "قشریون" دا وەستاوە و ئاوات بەم شیعرە و بەم هەڵوێستە بەرزە مرۆڤانە و پێشکەوتووانەیەی، چۆتە ڕیزی شاعیرانی عارفی بوێری وەک حافز و مەولەوی بەڵخی ڕۆمی.


١٤ی نیسان لە هەرێمی کوردستان بە رۆژی یادکردنەوەی جینۆساید و ئەنفالی گەلی کورد ناونراوە، کە بە شێوەیەکی پیلان بۆدارێژراو رژێمی بەعس ویستی گەلی کورد بەتەواوی لەناو ببات و ریشەکێشی بکات. ئەوەی بەرامبەر بە گەلی كورد ئەنجامدرا لەلایەن ڕژێمی بەعسی گۆڕبە گۆڕەوە لەیاساكانی رێكخراوی نەتەوە یەكگرتوەكاندا دەچیتە خانەی جینۆسایدەوە. رێكخراوی نەتەوە یەكگرتوەكان لە سالی 1948 بریارێكی دەركرد سەبارەت بە رێگەنەدان و سزادانی ئەنجامدانی کۆمەڵ كوژی (جینۆساید). لە یاساكانی مافـی مرۆڤی رێكخراوی نەتەوە یەكگرتوەكاندا كە لە 9/12/1948 تۆمار كراوە، لەبریاری 260 پەسەند كراوە، لە 12/1/1951 بوە بەیاسا، جینۆساید لەگشت خاڵە كانیدا پێناسەكراوە كەبەئامانجی وێرانكردنی سەرجەم یان بەشێكی نەتەوەیەك، كەمایەتیەك، رەگەزێك یان گروپێكی كۆمەلایەتی وئاینی ئەنجام بدرێن. لەناوبردنی عەمدی و نەخشەكێشراو بەرامبەر بەگەلێك، وگروپە كۆمەلایەتیەكان. کەواتە...بەنەخشە كار بۆ بۆ لەناوبردن و وێرانکردنی خاکەکەیی و هەولی گۆرینی ناسنامەی نەتەوەیی گەلێك كراوە،هەربۆیە دەبوایە حکومەتی هەرێم لەسەر ئەم ئاستە بەنەخشە و بەبەرنامە، لەسەر ئاستی ئەم یاسا نێودەولەتیە كاری بۆ بەجینۆساید ناساندنی تراژیدیا نەتەوەیی یەكانی كورد بكردایە، كە لەلایەن رژێمی بەعسەوە ئەنجامدراوون ودەولەتی بەعسیش ئەندامێكی ئەم رێكخراوە بووەو سەرەتاكانی مافی مرۆڤی واژۆ كردبوو. لەسەر ئاستی عیراقیش كاری بۆ ئەوە بكردایە كە بەرەسمی بەناوی دەولەتی عێراقەوە داوای لیبوردن لەگەلی كورد بكرێت بۆ ئەو جینۆسایدەی بەناوی دەولەتی عێراقەوە بەرامبەر بەم گەلە ئەنجام دراوە.\nئێمە بەبەردەوامی لۆمەی دامودەزگاکانی حکومەتی عێراقی دەکەین کەچۆن غەرقی گەندەڵی بوونە و تەنانەت کارگەیشتۆتە لوتکەی دەسەڵاتی دادوەری و ئەندامانی ئەنجومەنی دادوەری عێراق بەگشتی و دادگای تاوانەکانی بەغداد بەتایبەتی ، کەچۆن بە تەواوەتی کەوتونەتە ژێر فشاری لایەنە سیاسیەکان و کەسانی بەرپرس وباڵادەست وتائیفە چیەکان ،کەچۆن لە ئێستادا تەنها دەسەڵاتێکی جێبەجێکارن و هیچیتر. کەچی مەخابن ئەم دەردو نەخۆشیەی دادگاکانی عێراق رووی لە دامودەزگاکانی هەرێمیش کردوە، هەروەک زانراوە کە دەسەڵاتی دادوەری یەکێکە لەودەزگا گرنگ وهەستیارانە کە دەتوانرا خۆیان بەدور بگرن و نەهێڵن دەستێوەردان لەکارەکانیان بکرێت. راستە فشاری زۆر لەسەر دادوەران هەیە، بەڵام نابێت دەسەڵاتی دادوەری تەسلیمی ئەو فشارانەبێت، بەڵكو دەبێت سەربەخۆیانە و پیشەیی یانە رووبەڕووی ئەو فشارانە ببێتەوە وهۆکاری جێبەجێکردنی ئەو دۆسێ گرنگ و هەستیارەی پشتگوێ نەخستایە و هەڵوێستی خۆی بۆ کەس وکاری ئەنفال و رای گشتی بەرونی بەیان کردبا. دەبێت بکردەوە بیسەلمێنێت کە دامەزراوەیەکی گرنگی دەوڵەتە نابێت وەک فەرمانگەیەکی ئاسایی مامەڵەی لەتەکدا بکرێت،چونکە دادگا كۆڵەگەیەكی گرنگی دەوڵەتە، شوێنی یەكلایی كردنەوەی کێشەو ناكۆكییەكانە، بەتایبەتی سڕینەوەی شوێنەوارەكانی رژێمی پێشوو، كە دەسەڵاتی دادوەری كردبووە پاشكۆی "مەجلیسی قیادەی سەورە".


SBS Language | چۆن ڤاکسینی کۆڤید-19 وەردەگریت لە ئوسترالیا\nچۆن ڤاکسینی کۆڤید-19 وەردەگریت لە ئوسترالیا\nبەرنامەی ئوسترالیا بۆ ڤاکسین کردن دژ بە کۆڤید-19 بەرێوەیە. ئەم گوتارە زانیاری تێدایە سەبارەت بە ئەوەی لە کوێ و کەی دەتوانیت کات بگریتەوە بۆ وەرگرتنی ڤاکسین.\nبەرنامەی ئوسترالیا بۆ ستراتیژی نشتمانی ڤاکسینی کۆڤید-19، ئەو کەسانەی ناو کۆمەڵگا دەستنیشان دەکات کە بە پلەی یەکەم دێن بۆ ڤاکسین کردن لە سەران سەری ئوسترالیا. کارمەندانی تەندروستی لە هێڵەکانی پێشەوە، کارمەندانی کارانتینا و سنوورەکان، هەروەها کارمەندای چاودێری بەساڵا چوان و کەسانی خاوەن پێداویستی تایبەت، لە سەرووی ریزبەندیدان لە بەرنامەی ڤاکسین کردن لە نێوان دانشتوان دا.\nبۆ زانیاری سەبارەت بە پەیداکیردنی شوێنی ڤاکسین کوتان بۆ کۆڤید-19 و کات گرتنەوە سەردانی: https://covid-vaccine.healthdirect.gov.au بکە.\nئگەر شیاو نییە بۆ تۆ لە ئەم کاتەدا ڤاکسین وەربگریت و تەمەنت 18 ساڵان یان سەروو ترە، ئەوە دەتوانیت داوایی وشیارکردنەوە بکەیت لە کاتێک دا کە نۆبەی تۆ دێت.\nمنداڵانی تەمەن 12 بۆ سەرەوە کە خاوەن پێداویستی تایبەتن و خزمەتگووزاری بە رێگەی NDIS وەردەگرن دەتوانن ڤاکسینی فایزەر (Pfizer) وەربگرن.\nهەروەها دەتوانی کات بگریتەوە لە گەڵ پزشکی بنەماڵەی خۆت (GP) بۆ پەیداکردنی زانیاری زۆرتر، یان بۆ زانیاری بە زمانی خۆت سەردانی ئەم ئەم ماڵپەرە بکە:\nئەو ڤاکسینانە کامانەن کە ئامۆژگاری دەکرێن؟\nگروپی ڕاوێژکاری تەکنیکی ئوسترالیا بۆ کوتان (ATAGI) ئامۆژگار دەکات کە ڤاکسینی فایزەر Pfizer (Comirnaty) تەرخان دەکرێت بۆ کەسانی ژێر تەمەن 60 ساڵان.\nڤاکسینی ئاسترا زانیکا (AstraZeneca) بەردەست دەبێت بۆ کەسانی تەمەن 60 ساڵان بۆ سەرەوە. بەڵام گەر تەمەنت 18-59 یە دەتوانی ئاسترا زانیکا هەڵبژێری پاش تاوتوێ کردن لە گەڵ پزشکی خۆت و رێپێدەر واژۆ بکەیت.\nڤاکسینی مۆدێرنا (Moderna) رەزامەندی سەرەتایی بەدەست هێناوە لە ئوسترالیا بۆ کەسانی تەمەن 18 بۆ سەرەوەز، و چاوەروان دەکرێت لە مانگی سەپتەمبەرەوە بەردەست بێت.\nڤاکسین کردنت تۆماردەکرێت لە کۆگای گشتی\nحکومەت دەبێت هەندێک لە زانیارێکان دەربارەی هەر تاکێک کە ڤاکسین دەکرێت کۆبکاتەوە بەمەبەستی بەشوێنکەوتنی ئەوکەسانەی کە وەری دەگرن. ئەرکی دابینکەرانی بەرنامەی ڤاکسین کردنی ئوسترالییە بۆ ئەوەی زانیارێکان تۆماربکەن دەربارەی هەر تاکێک کە ڤاکسینی کۆڤید-19 وەردەگرێت.\nهەموو ڤاکسینەکانی کۆڤید-19 بەخۆڕاییە\nڤاکسینەکان بە خۆڕاییە بۆ هەموو هاوڵاتانی ئوسترالی، دانیشتوانی هەمیشەیی و هەڵگرانی ڤیزا. هەرکەسێک کە لە ئوسترالیایە لە سەر ڤیزای خوێندکاری، کارکردن، بەهرەمەندی، پەنابەری، پەناخوازی، هەڵگرانی ڤیزای پاراسنتی کاتی، مرۆڤاهی، ناوچەیی، یان ڤیزای تایبەت هەموو بۆیان هەیە بەخۆڕایی ڤاکسینی کۆڤید-19 وەربگرن.\nئەوکەسانەی لە گرتگاکاندان هەروەها دەتوانن ڤاکسین بەدەست بهێن، تەنانەت ئەوانەی کە ڤیزاکانیان پووچەڵکراوەتەوە.\nزانیاری SBS دەربارەی ڤیروسی کۆرۆنا بە زمانی تۆ sbs.com.au/coronavirus\nزانیاری حکومەت دەربارەی ڤیروسی کۆرۆنا\nفەرمانگەی تەندروستی- زانیاری دەربارەی ڤیروسی کۆرۆنا بە زمانی تۆ\nفەرمانگەی کاروباری ناوخۆ- زانیاری دەربارەی ڤیروسی کۆرۆنا بە زمانی تۆ\nخەڵکی لە ئوسترالیا دەبێت 1.5 مەتر لە کەسانی دیکەوە دوو بن\nئەگەر نیشانەی هەڵامەتت هەیە، لە مالەوە بمێنەوە و تەست بکە\nتکایە رێنمایەکان بەرچاو بگرە لە هەرێم و ناچەکەی لێی دەژیت: NSW, Victoria, Queensland, Western Australia, South Australia, Northern Territory, ACT, Tasmania.


گەڵاڵی: کاتێک پێشمەرگە لەشەنگال کشانەوە گەریلا ئێزدیەکانی لە داعش پاراست | ROJnews\nگەڵاڵی: کاتێک پێشمەرگە لەشەنگال کشانەوە گەریلا ئێزدیەکانی لە داعش پاراست\nسێشەممە, 29 مار 2016 - 10:56\nرۆژنیوز ـ وەهبی دەمیر/ مەزلووم ئامەد\nبەرپرسی مەڵبەندی یەکێتی نشیتمانی کوردستان لەناوچەی مەخمور رەشید گەڵاڵی سەبارەت بەدەست پێکردنی ئۆپەراسیۆنی رزگارکردنی موسڵ، ئەو لایەنانەی بەشداردەبن و بەشدارنابن، ئەنجامە بەدەستخراوەکانی ئەو ئۆپەراسیۆنانە و لێدوانی مەسعود بارزانی سەرۆکی پارتی لەسەر دژایەتی خۆی بۆ بوونی گەریلا لەشەنگاڵ و بەشداری گەریلا لەئۆپەراسیۆنی موسڵ، رەوشی ئێستای هەرێمەکە و کۆنگرەی نەتەوەیی، وەڵامی پرسیارەکانی ئاژانسەکەمان ڕۆژنیوزی دایەوە.\nبەگوێرەی وتەکانی هەندێ لایەن ئۆپەراسیۆنی موسڵ تا ئێستا دەستی پێ نەکردوە، ئایا بەشێوەیەکی فەرمی ئەو ئۆپەراسیۆنە دەستی پێکردوە یان نا و کام لایەن بەشداری دەبن؟\nگەڵاڵی: بەڵێ ئۆپەراسیۆنی رزگارکردنی موسڵ لەباشور و رۆژئاوای ناوچەی مەخمورەوە دەستی پێکردوە و تا ئێستا لەلایەن سوپای عیراق بەهاوکاری فرۆکە شەڕکەرەکانی ئیف 16 ی هێزەکانی هاوپەیمانان چەند گوندی دەڤەری مەخمور رزگارکراون.\nبۆچی هێزی پێشمەرگە بەشداری ئۆپەراسیۆنی رزگارکردنی موسڵ نەبوون؟\nگەڵاڵی: پێشمەرگە لەماوەی ساڵ و نیوێکدا ناوچەی مەخموریان لەداعش پاراست و پێشمەرگە لەنزیک ئۆپەراسیۆنەکەوە زۆر دڵگران بەوەی بەشداریان پێنەکراوە، بەداخەوە لەئێستادا ئۆپەراسیۆنی رزگارکردنی موسڵ بەبێ پێشمەرگەی هەرێمی کوردستان دەستی پێ کردوە، رۆڵی پێشمەرگە لەو ئۆپەراسیۆنەدا لەبەرچاو نەگیراوە و ئەمەش کاریگەری نەرێنی لەسەرلایەنە سیاسیەکانی باشور، پێشمەرگە و بەتایبەتی کاریگەری لەسەر بەرەی مەخمور دادەنێت، هەر چۆن بەشداربوونی پێشمەرگە بۆ رزگارکردنی ئەو گوندانەی لەلایەنی ئیداریەوە گرێدراوی ناوچەی مەخمور بوون بەگونجاو بینرا، دەبێت مرۆڤ ئەم پرسیارە لەخۆی بکات، لەبەر ئەوەی ئەو گوندانەی لەدەوروبەری مەخمور رزگار دەکرێن لەلایەن سوپای عیراقەوە رزگار دەکرێن، گوندی کوردانن، مەگەر دەبێت کەسێکی تربێت و خانووی تۆ رزگار بکات، ئەمە کاریگەری نەرێنی لەسەر هەموولایەک و بەتایبەتی لایەنە سیاسی و دام و دەزگا کۆمەڵایەتیەکان و بەتایبەتیش خەڵکی مەخموریش دروست کردوە.\nئاخۆ رێکەوتنێک لەسەر داهاتووی و چارەنوسی موسڵ پێکهاتووە؟\nگەڵاڵی: تا ئێستا لەنێوان حکومەتی ناوەندی و عیراق و حکومەتی هەرێم رێکەوتنێکی روون و ئاشکرا لەسەر چارەنوسی موسل نیە، ئەمەش هۆکارەکەی دەگەڕێتەوە بۆ خاڵێک، بەڵام هێزە کوردیەکان پاش ئەوەی موسل رزگارکرا ئەو کاتە ئەمە دەخەنەوە رۆژەڤ و گفتوگۆی لەسەر دەکەن. چونکە تا ئێستاش لەلایەن هێزە کوردیەکانەوە چارەنوسی موسل بەو شێوەیەی ئێستادا هیچ قەبوڵ نەکراوە و مایەی قەبوڵکردنیش نیە، موسل شارێکە لەلایەنی نەتەوەی، چاندی و ئاینی، زۆر دەوڵەمەندە و دەبێت چارەنوسی شارەکە بەگوێرەی ئەو راستیە مێژوویە رێکبخرێتەوە، لەشاری موسل کوردانی ئێزیدی، کاکەیی، شەبەک لەلایەنی مەزهەبیەوە شیعەن، مەسیحی، سوریانی، عەرەب و کورد و تورکمان و نەتەوەی دیکە هەیە. کەرکوکیش وەکو شارێک لەنەتەوەکان بەناو دەکرێت، بەڵام موسل لەکەرکوک لەو رووەوە زۆر دەوڵەمەندترە، چونکە لەکەرکوک ئێزیدی نیە، بەڵام لەموسل کوردانی ئێزیدی و شەبەکیش هەیە، لەبەر ئەوەش دوپاتی دەکەمەوە دەبێت بۆ چارەنوسی موسل راستینەی مێژوویی کوردان لەبەرچاو بگیردرێت.\nبونی سوپای تورک لەباشوری کوردستان، بەتایبەتی لەبەعشیقە و دەڤەری بادینان و داواکاریان بۆ بەشداریکردن لەئۆپەراسیۆنی موسل بۆ داهاتووی باشوری کوردستان چۆن دەبێت؟\nگەڵاڵی: بونی سوپای تورک لەزۆر شوێن لەباشوری کوردستان و بەتایبەتی لەم دوایانەدا هاتنیان بۆ هەرێمی بەعشیقە و بارزان دڵگرانیەکی بۆ حزبەکەمان و زۆر لەحزب و دام و دەزگای مەدەنی لەباشوری کوردستان دروست کردوە، چونکە سوپای تورک بەهەموو چەکە قورسەکانیانەوە تۆپ و تانک و فرۆکەی شەڕکەر بەشێوەیەکی ئازادانە و بەبێ ئەوەی ئیرادەی باشوری کوردستان لەبەرچاو بگرن و حیسابێکی بۆ بکەن خاکەمان پێشێل دەکات و سەربازگەی خۆی لەباشوری کوردستان دروست دەکاتەوە، دەبێت هەندێ لایەنەی باشوور پشتگیری سوپای تورک لەباشوور بکەن، دەبێت هەندێ لایەنی سوننە بیانەوێت سوپای تورک لەسنوری موسل بەجێبکرێت و بۆ هەمیشە لەوێبن، بەڵام زۆرینەی لایەنی سیاسی باشوری کوردستان بەتوندی دژی بونی سوپای تورکن لەسەر خاکی کوردستان و هیچ کاتێکیش ئەمە قەبوڵ ناکەن، چەندە سوپای تورکیش بیەوێ بەشداری ئۆپەراسیۆنی موسلیش ببێت و بەو بەهانەیەی لەچارەنوسی و داهاتووی موسل خاوەن رۆڵ بێت، بەڵام ئەو داوایە لەلایەن حکومەتی ناوەندیەوە بەشێوەیەکی توند رەدت کراوەتەوە.\nتا ئێستا بەدەر لەشەرڤانانی یەبەشە بەشێوەیەکی فەرمی هیچ هێزێک بەشداری رزگارکردنی ئۆپەراسیۆنی موسل نەبووە، بەگوێرەی ئێوە ئاخۆ پێشمەرگە بەشداری رزگارکردنی موسل دەکات؟\nگەڵاڵی: تائێستا بۆ بەشداربوونی پێشمەرگە لەئۆپەراسیۆنی رزگارکردنی موسلدا رێکەوتن و لێتێگەیشتنێک لەنێوان لایەنەکاندا پێکنەهاتووە، بەلام من لەو باوەڕەدام کە هێزی کوردیش لەمەوبەدوا هەبوونی داعش لەموسل قەبوڵ ناکەن و لەرێ و رێبازی بەشداربوونی ئۆپەراسیۆنەکەش دەگەڕن، بەڵام لەلای رۆژئاوای موسل شەرڤانانی یەبەشە (یەکینەکانی بەرخۆدانی شەنگاڵ) بەشێوەیەکی فەرمی بەشداری ئۆپەراسیۆن بوون و تا ئێستا ژمارەیەک گوند و شوێنی ستراتجییان لەدەست چەتەکانی داعش رزگار کردوە، ئێمە وەکو یەکێتی پشتگیری ئەوە دەکەین کە هێزی کورد بەشداری ئۆپەراسیۆنی موسل ببن، چونکە رزگارکردنی موسل لەدەست چەتەکانی داعش نەک بەرژەوەندیەکی سیاسی بەپێچەوانەوەی ئەوە ئەرکێکی نەتەوەیی هەموو هێزە کوردیەکانە و دەبێت کوردیش لەسەر ئەم بنەمایە نزیک ببنەوە، بۆ ئەوەی هەموو خاکی کوردستان لە داعش پاک بکرێتەوە دەبێت هەرچوار بەشی کوردستان بەرۆحی هەمەلایەنە ئەرکی نەتەوەیی و مێژوویی خۆیان بەجێ بێنن.\nبەگوێرەی ئەو کەشە سیاسی و سەربازیەی ئێستا لەباشور و عیراقدا هەیە چارەنوسی ئەو هەرێمانەی دەکەونە ناو ماددەی 140 چۆن دەبێت؟\nگەڵاڵی: تا کەسێک کێشەکانی ناو ماڵی خۆی چارەسەر نەکات، ناتوانێت شتێک لەدەوروبەر بخوازێت و کەسێکیش ئەو بەجددی وەرناگرێت، رەوشی سیاسی، ئابوری لەباشور لەبەرچاوانە، هەموو جیهان دەبینێت، قەیرانێکی ئابوری ـ سیاسی لەباشور هەیە، پەرلەمان ناتوانێت رۆڵ و ئەرکی خۆی ئەوەی دەکەوێتە سەرشانی جێبەجێ بکات، کابینەکەی حکومەت هەڵوەشاوەتەوە، ئیرادەی سیاسی باشوری کوردستان کەلەلایەن هەموو پارتەکانەوە پەسەندکراوە بوونی نیە. ئەوەش بنەمای خۆی لەسەر بەرژەوەندی حزبی و بنەماڵەیی دەگرێت، لەبەرئەوەش دەبێت ئێمە حزبەکانی باشوری کوردستان پێش هەرشتێک خۆمان لەناکۆکی و بەرژەوەندی حزبی رزگار بکەین، لەبەرامبەر بەداگیرکەر و هێزە دەرەکیەکان یەکگرتوو و یەک ئیرادەبین، ئەو کاتە هەموو مافە رەواکانی خۆمان بەشێوەیەکی ئاسان بەدەست دێنین، ئەو هەرێمانەشی دەکەونە ناو مادەی 140 هەر بەمەوە گرێدراوە، ئەگەر بمانەوێت بەفەرمی بیانگەڕێنینەوە سەر خاکی باشوری کوردستان پێویستە حزبەکانی باشوری کوردستان یەک ئیرادە، یەک دەنگ و یەک بڕیاربن و ئەو کاتە بێگومان سەرکەوتن بەدەست دەهێنین.\nلێدوانی مەسعود بارزانی لەسەر بوونی گەریلا لەباشوری کوردستان و بەتایبەتی شەنگاڵ و بەشداری کردنیان لەئۆپەراسیۆنی موسل چۆن هەڵدەسەنگێنین؟\nگەڵاڵی: بێ ئەوەی باس لەلێدوانەکەی بارزانی بکەم دەمەوێت باس لەهەندێ راستی گەریلاکانی هەپەگە و یەژاستار بکەم. لەرزگارکردنی هەرێمەکانی وەک خانەقین، جەلەولا، کەرکوک، مەخمور، شەنگاڵ و زۆر شوێنی تر لەباشوری کوردستان گەریلاکانی هەپەگە و یەژاستار بەقوربانیەکی زۆر و تێکۆشانێکی بێوێنە رۆڵی کەرامەت و مێژووییان لەئەستۆگرت و بەرخۆدانێکی باشیان نیشان داوە، ئەمەش راستیەکە و کەس ناتوانێت نکۆڵی لەو راستیە بکات. کاتێک پەکەکە گەریلاکانی خۆی بۆ رزگارکردنی ئەو هەرێمانەی لەژێر دەستی داعشدابوون رەوانە کرد بۆ بەدەستخستنی بەرژەوەندیەکی حزبی نەبوو، بەڵکو وەکو ئەرکێکی نەتەوەیی بینی، بۆ ئەوەش هەر پارتی و لایەنی باشوری کوردستان نکۆڵی لەو راستیە بکات بێواتایە، چونکە ئەو راستیە لەهەموو جیهان بینرا و بیسترا و دەزانرێت و کەسیش ناتوانێت نکۆڵی بکات، بۆ نمونە پاش ئەوەی پێشمەرگە لەشەنگاڵ کشانەوە، کام هێز توانی کوردانی ئیزیدی لەدەست داعش بپارێزێت؟ کام هێز توانی کوردانی ئێزیدی لەچیای شەنگاڵ کۆبکاتەوە و بیانپارێزێت؟ کام هێز توانی کوردانی ئێزیدی لەژێر کۆمەڵکۆژی داعش بەشێوەیەکی پارێزراو دەربازی رۆژئاوا و باکور و هەرێمی کوردستان بکات؟ بێگومان وەڵامی هەموو ئەو پرسیارانە هەمووی گەریلایە، راستیەکەش ئەوەیە. لەبەر ئەوەش لێدوانی وەها گوایا دەبێت گەریلا لەباشوری کوردستان یا خود شەنگاڵ دەرکەون ناکەوێتە خزمەت بەرژەوەندی گەلەکەمان و یەکێتی نەتەوەیی و کوردستان، دەبێت مرۆڤ لەلێدوانی وەها خوی بەدور بگرێت.\nلەراگەیاندنی پارتیدا دژە پرۆپاگەندەیەکی زۆری سوپای عیراق لەئۆپەراسیۆنی رزگارکردنی موسلدا دەکرێت، ئێوە ئەو بابەتە چۆن دەبینن؟\nگەڵاڵی: ماوەی ساڵ و نیوێک زیاترە ناوچەی مەخمور لەداعش پاککراوەتەوە، بەڵام لەو ماوەیەدا پێشمەرگەکانمان نەیانتوانی دە دوازدە گوندی گرێدراو مەخمور رزگار بکەن، ئەگەر پێشمەرگە بیتوانیبا لەکاتی خۆیدا ئەو گوندانەی رزگاربکردایە، ئێستا پێویستی بەسوپای عیراق بۆ دەوروبەری مەخمور نەدەبوو، لەبەر ئەوەش ئەگەر ئێستا سوپای عیراق هاتوەتە دەوروبەری مەخمور بۆ رزگارکردنی ئەو گوندانە و ئەوەی کردوەتە ئامانجی خۆی پێویستە کورد لەمە خۆشحاڵ بن و ناڕەزایەتی نیشان نەدەن، چونکە بۆ ئێمەی مەخموری رزگارکردنی گوندەکانی مەخمورە، ئەگەر ئەو دە دوازدە گوندە رزگارکران، ئێدی ناوچەی مەخمور ناکەوێتە بەر چەکە قورسەکانی داعش و ئەوەش بۆ ئێمە سەرکەوتنێکی گەورەیە و جێگای شانازیە.\nبەشێوەیەکی بەربەچاو ئەنجامی ئۆپەراسیۆنی موسل چین و چی کراوە؟\nگەڵاڵی: بەگوێرەی پلانی سوپای عیراق دەبێت 14 بۆ 15 گوندی دەوروبەری مەخمور لەدەست داعش رزگار بکرێن، سوپای عیراق لەو بەروارەوە تا ئێستا 5 گوند بەتەواوی رزگارکردوە، بەڵام سوپا بەشێوەیەکی لەسەرخۆ و قوربانی کەم بەرەو سەرکەوتن هەنگاودەنێت، تا ئێستا شەش کوژراو و 50 برینداری سوپای عیراق هەیە، بەڵام بەدەیان داعش کوژراون، لەگوندی خێربەدران زیاتر لە 20 تەرمی داعش کەوت دەست هێزەکانی سوپای عیراق، هاوکات لەنێوان گوندی مەهانە و گوندی خێربەدران چەتەکانی داعش ویستیان هێرش بکەن لەئەنجامدا پێکدادان روویدا و ژمارەیەکی زۆر چەتە کوژران و تەرمی 12 چەتە کەوتە دەست سوپای عیراق. بەڵام پاش رزگارکردنی ئەو گوندانە هێزە عیراقیەکان لەو هەرێمە کشانەوە، لەئێستادا کەلەگەڵ ئاژانسەکەی ئێوەدا قسەدەکەم، زانیاری زیاتر بەدەستخراون سوپای عیراق لەبەرامبەر بەچەتەکان لەگوندی نەسیر و هومێدان هێرشێکی بەرفراوانی دەست پێکردوە، چەتەکان لەهەردوو گوند توشی شکستێکی گەورە بوون و تەرمی دەیان چەتە کەوتوە دەست سوپای عیراق. بەکورتی لانی کەم 60 چەتە لەئۆپەراسیۆنی رزگارکردنی موسل لەگوندەکانی ناوچەی مەخمور کوژراون، بەڵام لەگەڵ 18 گوندی گرێدراوی شارۆچکەی قەراج کەلەلایەن ئیداریەوە سەربەناوچەی مەخمورن نزیکەی 50 گوندی تری گرێدراوی شارۆچکەکە و ناوچەی مەخمور لەدەست داعشدان.\nبۆ ئەوەی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان لەکاتێکی زۆتردا ببەسترێت، داواکاریتان بۆ لایەنە سیاسیە کوردستانیەکان لەم روەوە چیە؟\nگەڵاڵی: ئەوەی من بۆ یەکدەنگی و یەکهەڵوێستی و یەک ئیرادەیی سیاسی لایەنەکانی باشور باسم کرد، هەمان شت لەبەشەکانی تری کوردستان بۆ لایەنە سیاسیە کوردیەکانیش پێویستە، چونکە بۆ ئەوەی بتوانین کۆنگرەی نەتەوەیی ببەستین و لەبەرامبەر دۆست و دوژمنی وڵاتەکەمان یەکبین، دەبێت پێش هەرشتێک دەست لەبەرژەوەندی حزبی بەردەین و لەسەر بنەمای کوردستانێکی ئازاد و یەکێتی نەتەوەیی گەلەکەمان لەدەوروی یەکدا کۆببینەوە و بۆ بەستنی کۆنگرەی نەتەوەیی، ئەگەر توانیمان ئەوە ئەنجام بدەین، لەو باوەڕەدام لەرۆژهەڵاتی ناوین و جیهان ببینە خاوەن رۆڵ و پێگەیەکی بەهێز و مێژوویی.


تیرەیەكی نوێی كۆرۆنا سەری هەڵدا\n:: PM:05:21:04/01/2022 \nلەوكاتەی هەموو دنیا چاوی لەسەر كاریگەرییەكانی تیرەی ئۆمیكرۆنی ڤایرۆسی كۆرۆنایە، كە لە كۆتای ساڵی رابردوو لە باشووری ئەفریقیا دۆزرایەوە و مەترسییەكی گەورەی لای زانایان دروست كرد، گۆڤارێكی تەندروستی رای گەیاند كە تیرەیەكی تری ڤایرۆسی كۆرۆنا لە شاری مارسیلیا، لە باشووری رۆژهەڵاتی فڕەنسا دۆزراوەتەوە.\nگۆڤاری "میدریكسیف"ی زانستی پزیشكی بڵاوی كردەوە كە لە توێژینەوەی زانایان لە پەیمانگەی نەخۆشییە پەتاییەكان لە مارسیلیا، بوونی تیرەیەكی نوێی ڤایرۆسی كۆرۆنا دەركەوتووە، كاتێك 12 كەس لە دانیشتوانی شارەكە پشكنینیان بۆ كراوە و تیرەیەكی نائاساییان لەسەر دەركەوتووە.\nدەسەڵاتدارانی فڕەنسا بەفەرمی دۆزینەوەی تیرە نوێیەكەیان رانەگەیاندووە\nگۆڤارەكە روونی كردەوە، لە مانگی تشرینی یەكەمی رابردوو ئەو تیرە نوێیە لە كەسێكی گەڕاوە لە كامیرۆن دەركەوت و هێمای (B.1.640.2) هەیە و دوای شیكردنەوەی بۆماوەیی دەركەوت كە 46 بازدانی بۆماوەیی بەسەردا هاتووە، بۆیە جۆری بازدانەكانی بەسەر ڤایرۆسەكە هاتووە ئاماژەن بۆ ئەوەی تیرەیەكی نوێی كۆرۆنا بێت بەناوی (IHU).\nگۆڤارەكە ئاماژەی كرد كە تا ئێستە ئەنجامی توێژینەوەكە چاپ نەكراوە و تا ئێستە تاوتوێ دەكرێت، لەوكاتەی تا ئێستە دەسەڵاتدارانی فڕەنسا بەفەرمی دۆزینەوەی تیرە نوێیەكەیان رانەگەیاندووە.\nدووشەمی رابردوو ئۆلیفێ فیران، وەزیری تەندروستی فڕەنسا رای گەیاند كە ئەو تیرەی كۆرۆنا كە ئێستە لە فڕەنسا زۆر بڵاوە ئۆمیكرۆنە و بەمنزیكانە دەبێتە تیرەی زاڵی ڤایرۆسەكە، ئەوە لەو كاتەی ژمارەی تووشبوون بە كۆرۆنا لە فڕەنسا گەیشتووەتە زیاتر لە 10 ملیۆن و 500 هەزار و ژمارەی حاڵەتەكانی مردن لە سەرووی 124 هەزار حاڵەتە.


ئێران به نیازه شه‌ممه موشه‌کێـکی مه‌ودا دور تاقی بکاته‌وه\nموشه‌کی شه‌هاب 3\nحکومه‌تی ئێران ده‌ڵێت وه‌ک به‌شێـک له مانۆڕی له‌شـکری خۆی ئه‌وه‌ی هه‌نووکه له که‌نداوی فارسیدا به‌ڕێوه‌ده‌چێت، سبه‌ی شه‌ممه موشه‌کێـکی مه‌ودا دوری خۆی تاقی ده‌کاته‌وه.\nئه‌م ڕاگه‌یاندنه‌ی ئه‌مڕۆی ئێران دوابه‌دوای هه‌ڵچوونی ئاسـتی گرژی و ئاڵۆزی نێوان ئێران له لایه‌ک و ئه‌مه‌ریکا و وڵاتانی خۆرئاوا له لایه‌کی دیکه‌وه دێت له‌سه‌ر ئه‌و هه‌ڕه‌شه‌ی تاران که ده‌ڵێت ڕێـگه له تێپه‌ڕبوونی که‌شتی بارهه‌ڵگری نه‌وت له ته‌نگه‌ی هورمز ده‌گرێت ئه‌گه‌ر بێت و ڕۆژئاوا سزا بخاته سه‌ر هه‌نارده‌کانی نه‌وتی.\nئاژانسی هه‌واڵه‌کانی فارسی نیمچه فه‌رمی ئێران له زاری مه‌حمود موسه‌ویی ئه‌دمیراڵی ئێرانی ده‌گێڕێته‌وه که ده‌ڵێت له میانه‌ی مانۆڕه له‌شـکریـیه‌که‌یدا هێزی ده‌ریایی ئێران چه‌ند جۆرێـک موشه‌ک تاقی ده‌کاته‌وه، له‌وانه موشه‌کی مه‌ودا درێژ.\nمانۆڕه له‌شـکریـیه‌که‌ی ئێران له 24 ی ئه‌م مانگه‌وه ده‌سـتیپـێـکرد. مه‌حمود موسه‌ویی ده‌شڵێت تاقیکردنه‌وه‌ی موشه‌که‌کان دوایـین قۆناغی مانۆڕه له‌شـکریـیه‌که‌ی تاران ده‌بێت و ئه‌م مانۆڕه به مه‌به‌سـتی ئاماده‌کاری هێزی ده‌ریایی ئێرانه بۆ هه‌ر حاڵه‌تێـکی جه‌نگ.\nموشه‌کی جۆری شه‌هاب 3 یه‌کێـکه له چه‌که‌کانی جبه‌خانه‌ی تاران. ئه‌م موشه‌که مه‌وداکه‌ی ده‌گاته ئیسرائیل و هه‌ندێـک بنکه‌ی له‌شـکری ئه‌مه‌ریکا له هه‌رێمی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاسـتدا.\nله لایه‌کی دیکه‌وه ئاژانسی هه‌واڵه‌کانی ئه‌سۆشیه‌تد پـرێس له زاری به‌رپـرسێـکی وه‌زاره‌تی نه‌وتی شـانشینی سعودی ده‌گێڕێته‌وه که ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر پـێویست بکات، ئه‌وا شـانشینی سعودی ئاماده‌یه به‌رهه‌می نه‌وتی خۆی زیادبکات ئه‌گه‌ر ئێران هه‌ڕه‌شه‌ی به‌ربه‌سـتکردنی ته‌نگه‌ی هورمزی به‌جێ‌گه‌یاند.


گەڕانەوەی كۆسرەت رەسوڵ\n2035 جار خوێندراوەتەوە کات02:39 بەروار08-07-2019\nمەحموود یاسین كوردی\nبە هەموو پێوەرێك دەست نیشانكردنی وەزیرو تیمی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لە كابینەی نۆییەم سەركەوتنێكی گەورە بوو بۆ كۆسرەت رەسوڵ عەلی جێگری یەكەمی سكرتێری گشتی ئەو حیزب، چونكە جگە یەكلاكردنەوەی یارییەكە لە بەرژەوەندی باڵەكەی هاوكات توانی باڵی (قصر السلام) وەكو باڵی سێیەم بە سەرۆكایەتی بەرهەم ساڵح سەرۆككۆماری عێراق زیندووبكاتەوە بەڵانس بۆ نێو باڵەكانی یەكێتی بگەڕێنێتەوە هەر بۆیە كەسێكی دیاری بنەماڵەی برایم ئەحمەد گومانی هەبێ ئەو كۆبوونەوەی سەكردایەتی یەكێتی هی حیزبەكەیان نەبێ بەڵكو كۆبوونەوەی (ناوەندی بڕیار) بێت كە ئەوە ناوەندەی یەكلاكردنەوەی پۆستەكانی سەرۆكی پەرلەمان و حكومەتی هەرێم لە بەرژەوەندی باڵی كۆسرەت رەسوڵ ئەو تاكتیكە سیاسییەی خولەكی كۆتایی بەرامبەر ماڵی مام جەلال بەكاری هێنا، ئەوەیش بە هێنانە پێشەوەی پرسی كاندیدكردنی شاڵاوی كوری، نەك تەنیا قوباد تاڵەبانی بەڵكو تەواوی سەركردایەتی حیزبەكەی توشی شۆك كرد، چونكە پۆستی جێگری سەرۆكی حكومەت لە نێو یەكێتی و پارتی كەمترین قسەی ناكۆكی لە سەر بوو تەنیا دوو كاندید هەبوو ئەوەیش قوبادو قوباد بوو!، هەرچی جێگری سكرتێری گشتی پەنای بۆ برد بریتی بوو لە پلانی (باشترین بەرگری هێرشكردنە) بەرامبەر ماڵی مام جەلال پەیڕەوی كرد ئەویش كاتێك مەترسی خستە سەر كورسی جێگری سەرۆكوەزیران بە جۆرێكیش چووبووە نێو كۆبوونەوەكە كە پرۆسەكە لەبەرژەوەندی شاڵاو یەكلاببێتەوە، چونكە لە كۆبوونەوەی سەركردایەتی یەكێتی كۆسرەت رەسوڵ گوتبووی : پێم ناخۆشە رۆژێك لە رۆژان خەڵكانێك بڵێن كوڕی كۆسرەت لە كۆڕی مام جەلال بردەوە یان كوڕی مام جەلال لەبەرامبەر كوڕی كۆسرەت رەسوڵ دۆڕا”. هەر بۆیە داوای لە شاڵاوی كوڕی كردبوو بكشێتەوە بۆ ئەوەی ماڵی مام جەلال نەشكێنن، لە دوای ئەم قسەیە ماڵی مام جەلال تێگەیشن ناتوانن هەموو سەرۆكایەتی و وەزارەكان ببەن.\nخاڵێكی دیكەی سەركەوتنی كۆسرەت رەسوڵ لە پڕۆسەی دیاریكردنی كاندیدەكانی یەكێتی پشكی كەركووكییەكان بوو، چونكە دوو لە پۆستەكان دراون بە كەركووكییەكان ئەوانەی كە پارتی قبوڵیان ناكات ببن پارێزگاری كەركووك گوایە عەرابی ١٦ی ئۆكتۆبەر بوون، بەڵام ناردنی ناوی فەرمی كاندیدەكانی یەكێتی بە ئیمزای جێگری یەكەمی سكرتێری گشتی بۆ راسپێردراوەی كابینەی نۆیەم لە ئێوارەی ٧/٧ دانانی خالید شوانی بە وەزیری هاوئاهەنگی هەولێرو بەغداو دانانی رەوەندی مەلا مەحموود بە سەرۆكی دەستەی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان پارتی خستۆتە مەوقیفێكی قورەسەوە ئەگەر پارتی ئەو دوو كەسە رەتبكاتەوە ئەوا ریسەكە جارێكی دیكە دەبێتەوە خووری، چونكە سەرۆكی راسپێردراوی كابینەی نۆییەم یەك مانگی لەبەردەستە تا كابینەی وەزاری پێشكەشی پەرلەمان بكات تا هەینی ١٢ی مانگ كاتی ماوە، پارتی و سەرۆكەكەی لە هەموو كەس زیاتر خوازیاری درووستبوونی حكومەتن، جگەلەوە لایەنەكانی دیكە خواخوایان بوو یەكێتی بە زووترین و بەبێ كێشە كاندیدەكانی یەكلا بكاتەوە ئێستا ئەگەر پارتی بەو دوو كەسە رازی نەبێ بە تایبەت (رەوەند مەلا مەحموود ) كە جێگری بەرپرسی مەڵبەندی كەركووكی یەكێتییە بە لێدوان و قسە تووندەكانی لە سەر ریفڕاندۆم و ١٦ی ئۆكتۆبەر ناسراوە ئەوا بێگومان جارێكی دیكە بۆ یەكێتی ئاسان نییە كاندیدەكانی یەكلابكاتەوە و یاخود هەمواری بكاتەوە. لە دانانی ئەو دوو كەركووكییە كۆسرەت رەسوڵ دوو دەستكەوتی گەورەی هەیە یەكەم: مەوزوعی كوردستانی و ستیراتیژی بوونی كەركووك لە لای جەماوەری حیزبەكەی لە كەركووك دوپاتدەكاتەوە.\nدووەم: كۆتای یاخود مەوزوعی هێلی سووری پارتی لە سەر (قارەمانەكانی ١٦ی ئۆكتۆبەر) بە قەولی سكرتێری مەكتەبی سیاسی پارتی دەهێنێ یاخود كاڵی دەكاتەوە، ئەمەش یەكێتی لەو قەیرانە رزگار دەكاتەوەو گرێ كوێرەری كەركووكیش بۆ یەكێتی دەكاتەوە.\nكشانەوەی دەرباز كۆسرەت رەسوڵ ...\nلە دوا ساتەكانی ناردنی ناوی كاندیدەكانی یەكێتی دەرباز كۆسرەت رەسوڵ وەزیری ئاوەدانكردنەوەی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە كاندید بوونی بۆ پۆستی وەزیری پلاندان لە بەرژەوەندی كادیرێكی هەولێری كشایەوە، ئەو كارەی ئەو جێگای هەڵوەستەیە چونكە وەزیری پلاندان ئەندامی ئەنجوومەنی نەوت و غازی هەرێمەو یەكێكە لە وەزارەتە ستراتیژی و سیادەییەكان، بەڵام كشانەوەی دەرباز كۆسرەت رەخساندنی دەرفەت بۆ كەسێكێ دیكەو راگرتنی هاوسەنگی نێوان شارەكانی بایەخدانی زیاتر بە هەولێر هەنگاوێكی دروستە بەوەی ناكرێ هەرچی پلەو پۆست هەیە بۆ نەوەی دووەمی سەركردە سیاسییەكان بێت خەڵك و گەنجی دیكەش بێ بەش بكرێ ئەوانەی لە كۆسرەت رەسوڵ نزیكن دەڵێن ئەو نانێكی هەبێ لەگەڵ هەولێرییەكان لەتی دەكات دەبێ كورەكانیش ئەو سیاسەتە بەرنەدەن، چونكە بەهێزی ئەوان لە (مسقط الرأس) دەبێت !


هێزی ڕاکێشان - ژنەفتن\nلە ئینگلیزییەوە : باوەڕ مەعرووفی\n24ی شوبات، 2022|چیرۆک\nتازه سێ ڕۆژ بوو چووبوونە ناو ئاپارتمانە نوێیەکەیانەوە که ژنەکەی سەرووی ماڵی ئەوان- ئەوەی نهۆمی هەشتەم- لە پەنجێرەی ماڵەکەیەوە خۆی فڕێ دایە خوارەوە. ئەو ساتەی جەستەی جیرانەکەیان به شۆستەکەدا درا، ڕۆمی، دوو قاوەی لاته بە دەستەوە، لە کافەوە دەگەڕاوە بۆ ماڵەوە. تەبسییەکه لە دەستی داکەوت و گشت قاوەکەی بە خۆیدا کرد؛ خێرا چاوی بڕییە پەڵەکانی سەر جلە وەرزشییەکەی، بۆ ئەوەی هیچ شتێکی‌تر نەبینێ. دەنگی ڕاکەڕاکە، هانکەهانک و هاتوهەرا بەرگوێی کەوت. چرکەیەکی نەخایاند، کۆمەڵێک خەڵک کۆ بوونەوە. کوڕە عارەقاوییەکە-ئەوەی لابیی ئاپارتمانەکەی خاوێن دەکردەوە- تەلەفۆنی بۆ ئامبوڵانس کرد. یەکێک وتی ناوی رینات، رۆنیت، یا شتێکی ئاوها بوو. یەکێکی‌تر وتی چەند ڕۆژ لەمەوبەر لەناو ئاسانسۆرەکەدا بینیویەتی هێقەهێق دەگریا. کوڕە فەڕاشەکە وتی: “به خاتری کڕۆنایە. ئەم ڕۆژانە هەمووان خەریکن خۆیان دەکووژن. لە هەواڵەکاندا باسیان دەکرد.”\nدەنگی دووری ئاژیر لەگەڵ ڤایبرەی مۆبایلەکەی رۆمی تێکەڵ بوو. دەنیەڵ بوو، بەڵام رۆمی پێی خۆش نەبوو به تەلەفۆن هیچ شتێکی بۆ باس بکا. دەستی به ڕوومەتی خۆیدا هێنا بۆ ئەوەی دڵنیا بێتەوە کە فرمێسکی پێوە نییه، هەناسەیەکی قووڵی هەڵکێشا و ڕووەو بیناکە هەنگاوی نا. لەپڕ فەڕاشەکە هەرای کردێ: “هۆی!”، کاتێک رۆمی ئاوڕی لێ داوە، نەڕاندی: “ئەوە بۆ کوێ ملت پێوە ناوە خاتوون؟ تۆ شاهیدی.” رۆمی پرسی: “شاهیدی چی؟ ئەمن هیچم نەدیوە.” فەڕاشەکە بەڵام دەستهەڵگر نەبوو. هاواری کرد: “ئەتۆ لە هەموو کەس نزیکتر بووی لێی. چاو- هەموو جلەکانت بووەتە خوێنی ئەو!” رۆمی وتی: “ئەوە کوا خوێنه! قاوەیە. قاوەکەم پێدا ڕژا.” فەڕاشەکە لێی نەدەبڕییەوە: “لە من ڕا وەک خوێن دیارە. وا چاکە پۆلیس بێ سەیرێکی بکا.” رۆمی لەختێک لە جێی خۆی ڕەق بوو، بەڵام لەگەڵکوو مۆبایلەکەی بەربووەوە ڤایبرە لێدان، دیسان کەوتەوە ڕێ. خزمەتکارەکه نەڕاندییەوە: “هۆی!”، بەڵام دەنگێکی پیاوانەی دیکە وتی: “چ کارت بەو کچە هەژارە داوە. لە کۆڵی بەوە.”\nدەنیەڵ تووڕە و تۆشن درگاکەی هەڵگرت و وتی: “ئەوە بۆ جوابی تەلەفۆنەکەت نادەیەوە؟” بەڵام بەر لەوەی رۆمی بۆی بگێڕێتەوە چی بووە، چاوی به پەڵەکانی سەر پانتۆڵە وەرزشییەکەی کەوت. وتی: “ئەوە چی بووە؟ حاڵت باشه؟” رۆمی هات باسی جیرانەکەیان وا خۆی فڕێ دایه خوارەوە و باسی فەڕاشە تووڕەکە و باسی پەڵەکانی سەر پانتۆڵەکەی که وێ دەچوو تاهەتایە پاک نەبنەوە بکا، کەچی هەرچی کردی و نەیکرد لە قیژەیەک پتر هیچی بۆ دەرنەبڕا. دەنیەڵ هێندە به سستی باوەشی پێدا کرد که بە ئاستەم گیانی وە گیانی کەوت. “ئەوە چییه بەقوربان؟ هێور بەرەوه.”\nرۆمی ڕووداوەکەی بۆ گێڕاوە. پێی خۆش بوو زگی بۆ جیرانەکەیان سووتابایە و بیگوتبایە ڕووداوێکی چەندە ناخۆش بووه و وا دیارە ئەو ژنە زۆری ئازار چەشتووە، بەڵام لە چەند پەیڤی تووڕە زیاتر چی لە زاری نەهاتە دەرەوە. 3.4 میلیۆن شەکەل پارەیان دابوو بەم ئاپارتمانە. دایکی دانیەڵ نزیکەی میلیۆن و نیوێکی دابوو پێیان و، بۆ ئەوی‌تریشی قەرزێکی بیست و سێ ساڵەیان واژۆ کردبوو. بیست و سێ ساڵ! رۆمی هەرچەندە ترۆمای پاش سێکسی هەبوو، بە بیریدا هات: ئەگەر دەنیەڵ ئێستا زگم پڕ بکا، منداڵەکەمان گەورە دەبێ، قوتابخانە تەواو دەکا، دەچێته سەربازی، دەینێرنە شەڕێک، له سەربازی دەگەڕێتەوه، بەڵام ئەمن و دەنیەڵ هەموو سەری مانگێک هەر قەرزی ئاپارتمانەکە دەدەینەوە. -ئەو منداڵە وا هێشتا نەهاتبووە دنیا- کاتی گەڕانەوەی لە باخچەی منداڵان یا له قوتابخانە، یا کاتێک بە ڕێیان دەکردەوە بۆ سەربازی، دەبوو بەو شوێنەدا بڕوا کە ئێستا تەرمی ئەو ژنە رینات یا رۆنیت ناوە لێی درێژ بووبوو.\nرێکلامی فرۆشی بینا ئاپارتمانییەکەیان بریتی بوو لە “تایبەته بەو گەنجانەی بۆ سەرەوە هەنگاو دەنێن”. ئەو ماڵەیان کڕی بوو بۆ ئەوەی گەشە به ژیانیان بدەن: قەرز و قۆڵەکانیان وەرگرتبووەوە و تێکەڵ به خوێن و عارەقە و فرمێسکیان کردبوو، بەس بۆ چی؟ بۆ ئەوەی رینات یا رۆنیت، لە پەنجێرەی ماڵەکەیەوە خۆی فڕێ بداتە خوارەوە و بەسەر ژیانی ئەماندا داتەپێ؟ با بڵێین نەخۆشیی خەمۆکی هەبووە، نەدەبوو ئەوەندە تێبگات کە بەتەنها خۆی لەسەر ئەم زەوییە ناژی و شیاوتر وایه لەسەر جێ‌ونوێنەکەی خۆی یا لە ناو حەمامدا خۆکوژی بکا. ئەگەر ئیلا و بیلا دەبوو لە پەنجێرەوە خۆی فڕێ بداتە خوارەوە، بۆچی نەدەچوو لە هۆتێلێک ئەو کارە بکا، نەک ئەوەی خۆی بەسەر جیرانەکەیاندا بەر بداتەوە؟ رۆمی به دەنیەڵی وت: “چیدی تاقەتم نەماوە. نامەوێ ئیدی لێرە بژیم. ناتوانم لە خانووبەرەیەکدا بم کە خەڵک خۆی لێ فڕێ دەدەنە خوارەوە.” دەنیەڵ بە ئەسپایی دەستی بە پشتیدا هێنا و وتی: “هێور بەرەوە بەقوربان. خەتای خانووەکە نییه. خەتای ئەو ژنەیە وا خۆی بەر داوەتەوە. هەژارە. کاری بە کاری ئێمە نەبووە خۆ.” رۆمی هەڵچوو: “ئەو هەژار نییه. هەژار ئەمنم! ئەمن و ئەتۆ و دایکت هەژارین. بۆ ئەوە بوو دایکت مووچەی خانەنشینییەکەی خۆی دا پێمان؟ بۆ ئەوەی جیرانەکەمان کە نازانین ناویشی چییه بەسەر سەرماندا بەر بێتەوە و خۆی بکووژێ؟”\nناوی ژنە به ساریت دەرکەوت. بۆ بەیانییەکەی دەنیەڵ حوکمی کرد دەبێ بچنه سەرەخۆشی. وتی دەبێ ئەم باسه کۆتایی پێ بێ و تا ئەو جێیەی ئەو عەقڵی پێی دەشکێ، ئەم کێشەیەیا به چوونە سەرەخۆشی یا به تێراپیی خێزان چارەسەر دەبێ. رۆمی حەزی لێ نەبوو بچێ بۆ سەرەخۆشی، تێراپی لەویش ناخۆشتر بوو؛ لێی بووبووە دووڕێیانێک لهنێوان زۆرانبازیی لەناو قوڕوچڵپاودا و دادگای لێک جوێ‌بوونەوە. دەنیەڵ ناونیشانی گۆڕستانەکەی لە وەیز دا؛ لە ڕێگادا تاقیان متەقیان لێوە نەهات. کاتێک گەیشتنە سەر قەبران، دەنیەڵ حوکمی کرد دەبێ لەو کابرا گوڵفرۆشه مەزهەبیه، چەپکێک گوڵ بکڕن. نزیکەی دە کەسی‌تریشی لێ بوو، بەڵام رۆمی تەنها کوڕە فەڕاشەکەی لابیی ئاپارتمانەکەیانی ناسییەوە. کوڕەلێی هاته پێشەوە و وتی دوێنێ نەدەبوو تا پێش هاتنی پۆلیس شوێنەکە بەجێ بێڵی. دەنیەڵ لەبری ئەوەی پشتی رۆمی بگرێ و بە خزمەتکارەکە بڵێ کە لە کۆڵ ژنەکەی ببێتەوە، سەری بۆ لەقاند و وتی: “ڕاست دەکەی، قسەکەت جوانه”. کوڕە خزمەتکارەکە دوور کەوتەوە و خولەکێک دواتر لەگەڵ ژن و پیاوێکی پیری چاو ماسیو هاتەوە. ڕووەو رۆمی وتی: “ئەوەتا! ئەوەیە جیرانەکەی بۆم باس کردن، شاهیدی کەوتنەخوارەوەی کچەکەتان.” پیرەپیاوەکە سەرێکی لەقاند و دەستی درێژ کردەوە. رۆمی و دەنیەڵ هەرچەند زۆر گرینگییان به مەودای کۆمەڵایەتی دەدا، بەڵام هەردووکیان دەستیان لەگەڵ لێداوە. کابرا وتی: “ئەمن ئیسحاقم، ئەمەش شوشانایە.” لەختێک دواتر، ڕەنگە لەبەر ئەوەی کەسی‌تر هیچی نەوت، سەری ڕاوەشاند: “ئێمە دایک و باوکی ساریتین”؛ هەر کە ئەمەی وت شوشانا دای لە پڕمەی گریان. ئیسحاق لە رۆمیی پرسی: “چاوت پێوە بوو، کاتێک بەر بووەوە؟ دەموچاویت دی؟” رۆمی وڵامی نەداوە. نەیدەزانی بڵێ چی، پێی وابوو ئەگەر دەنگی لێوە نەیە، ڕەنگه دەنیەڵ شتێک بڵێ و لەم بارودۆخە ڕزگاری بکا. بەڵام دەنیەڵ هیچی نەوت. هەمووان بێدەنگ ڕاوەستابوون، بێجگە لە دایکه، کە گریانی نەدەبڕاوە.\nبۆ شەوەکەی، دەنیەڵ خێرا خەوی لێکەوت و دەستی کرد بە پرخ و هۆڕ. رۆمی نزیکەی کاتژمێرێک لەسەر جێگا بەخەبەر بوو، دواتر هەستا جغارەیەک ژەهری پێچاوە و چووه بەرهەیوان. ئەو ماریجوانایەیان له هاوڕێیەکی دەنیەڵ کڕی بوو؛ بۆنی بیسکویتی لێ دەهات، له قورسەکان بوو. رۆمی لە سەرووی نەردەکانەوە سەیری خوارەوەی کرد بۆ ئەوەی بزانێ ئەو ژنە، ساریت، لە کوێ بە عەرزدا درا. لەسەر قەبران، فەڕاشەکە وتبووی شۆسته خۆڵەمێشییەکە بووبووە خوێن، بەڵام ئێستا، لەو بانەوە، لە نهۆمی حەوتەمەوە، پاک و خاوێن دیار بوو و، کچ و کوڕێکی گەنج لەوێ بەپێوە دەمولەوسی یەکیان دەلێستەوە.\nکاتێک پێشتر رۆمی بە دەنیەڵی وتبوو ڕقی لەو ژنەیە چونکە ڕێک ئەو کاتەی ئەو بەوێدا تێپەڕ دەبوو خۆی فڕێداوەتە خوارەوە، دەنیەڵ پێی وتبوو که خۆپەرسته و ئیدی دەبێ تێبگا کە هەرشتێک لەم دنیایەدا ڕوو بدا پەیوەندیی بەوەوە نییه. بەڵام ئێستا، کە چاوی لێ بوو ئەو کچ و کوڕە لەو شوێنە خاوێنەی بەر ئاپارتمانەکەی ئەوان خۆ لە یەکتری دەسوون، بە بیریدا هات کە بێگومان بە جۆرێک لە جۆرەکان پەیوەندیی بە ئەوەوە هەیه. بیری لەوەش کردەوە کە ڕەنگە ساریت پێی وا بووبێ بۆنی تازەی دیوارەکان و مەڕمەڕە سپییه بریقەدارەکەی لابی دەکرێ ژیانێکی نوێی بێ ببەخشن؛ ڕەنگه سەیری دەرەوەی کردبێ و لەو سەرەوە چاوی کەوتبێته رۆمی کە به جلی وەرزشییەوە لە کافەوە دەگەڕێتەوە، دیبێتی کە رۆمی کەیفی سازه و ژیانێکی هاوبەشی خۆشی هەیە و لەگەڵ دەنیەڵ هێندەی دوو پەرداخە قاوەکەی سەر تەپسییەکە لێک نزیکن. ڕەنگە ساریت چیدی تاقەتی نەمابێ، بۆیه لە پەنجێرەکەوە خۆی فڕێ داوەتە خوارەوە تا ژیانی رۆمی تێک بدا. ڕێک وەک رۆمیکه ئێستا بەسەر ئەو کوڕ و کچەی له خوارەوە ئاخ و ئۆفیان بەرز بووبووەوه داکەوت و لەو شەهوەتە خۆشەی کردن.\nباوەڕ مەعرووفی، چیرۆک، چیرۆکی بیانی، وەرگێڕان\n← سینەما چییە؟\nڕوانینی دزەپێکراو →


زانکۆی سۆران - توێژه‌رێكی زانكۆی سۆران له ئاستی دنیادا له ریزی باشترین سه‌د زانای بواری كیمیا ده‌ستنیشانكرا\nتوێژه‌رێكی زانكۆی سۆران له ئاستی دنیادا له ریزی باشترین سه‌د زانای بواری كیمیا ده‌ستنیشانكرا\nبڵاوكراوەتەوە لە هەینی, 13 ئازار 2020 18:42\nدوای بڵاوكردنه‌وه‌ی ده‌یان تویژینه‌وه‌ی زانستی له بواری كیمیا، له گۆڤاره زانستییه ئاستبه‌رزه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان، سه‌ره‌نجام توانی له ریزی باشترین سه‌د زانای بواری كیمیا له ئاستی دنیادا، جێبگرێ.\n"پڕۆفیسۆر د. محه‌ممه‌د سه‌جادی"، مامۆستای فاكه‌ڵتی زانست له زانكۆی سۆران، له ئیمەیلێکی فەرمیدا، کە دامەزراوەی Clarivate Analytics ڕۆژی پێنجشەممە ١٢ی ئاداری ٢٠٢٠ بۆی ناردووه، پیرۆزبایی لێدەکرێت بە بۆنەی دەستنیشانکردنیان بە یەکێک لە سەد زانا دیارەکانی دونیا، کە توێژینەوەکانیان زۆرترین جار لە بواری کیمیادا سایت کراون (واتا ئەنجامی توێژینەوەکانی بەکارهێندراوە لە توێژینەوەی دیکەدا). دەزگای ناوبراو لە پاڵ پیرۆزباییەکەی بۆ "هەوڵە بەردەوامە ماندوونەناسەکانی بۆ پێشخستنی زانست و داهێنان"، بە پڕۆفیسۆره‌كه‌ی زانکۆی سۆران دەڵێت "ژمارەیەکی یەکجار کەم لە زانا و توێژەرانی دونیا ئەو پایە و شانازییە بەدەستدەهێنن".\nپێویسته بگوترێ، د. سه‌جادی بڕوانامەی دکتۆرا و نازناوی زانستیی پڕۆفیسۆریشی هەر لە زانکۆی سۆران وەرگرتووە و، تا ئێستا زیاتر له سه‌د و بیست توێژینه‌وه‌ی زانستی، به ناوی زانكۆی سۆرانه‌وه، له گۆڤاره ئیمپاكت فاكته‌ره به‌رزه‌كانی دنیا، بڵاوكردووه‌ته‌وه.\nداتای توێژینەوە کۆکراوەکانە کە سایتەیشن کراون بەپێی ساڵەکان\n/ مامۆستایه‌كی زانكۆی سۆران ده‌بێته ئه‌ندامی ده‌سته‌ی پێداچوونه‌وه‌ی ناوه‌ندێكی بڵاو كردنه‌وه‌ی گۆڤاره ئه‌كادیمییه‌كان


كۆنده‌لیزا ڕایس له‌گه‌ڵ مه‌حمود عه‌باس‌دا له كه‌ناری ڕۆژئاوا كۆده‌بێته‌وه\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا كۆنده‌لیزا ڕایس ڕۆژی پـێنجشه‌ممه له شاری ڕامه‌ڵـڵا له كه‌ناری ڕۆژئاوا له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی فه‌له‌ستینی مه‌حمود عه‌باس كۆبووه‌وه به مه‌به‌ستی وتووێـژكردن ده‌رباره‌ی ئه‌و كۆنفرانسه‌ی كه بڕیاره ئه‌مریكا له مانگی یازده‌دا سه‌باره‌ت به كێشه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست سـازی بكات.\nپاش كۆبوونه‌وه‌كان خانم ڕایس گوتی ده‌بێت له كۆنفرانسی داهاتووی تایبه‌ت به ئاشتی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست باس له كێشه بنه‌ڕه‌تیـیه‌كان بكرێت و هه‌روه‌ها پـرسی پـێـگهێنانی ده‌وڵه‌تی فه‌له‌ستینی به‌ره‌و پـێشه‌وه بـبرێت. گوتیشی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی سه‌رۆك بوش چالاكانه كار ده‌كات بۆ زامنكردنی سه‌ركه‌وتنی ئه‌و كۆنفرانسه.\nبه‌ڕێز مه‌حمود عه‌باسیش له‌میانه‌ی كۆنفرانسـێـكی ڕۆژنامه‌وانی هاوبه‌شدا له‌گه‌ڵ خانم ڕایس گوتی پـێویسته ئه‌و كۆنفرانسه پـێشـنیاركراوه دانوسـتاندنی ڕاسته‌قینه‌ی له‌گه‌ڵ ئیسرائیلدا لێ بكه‌وێته‌وه له پـێناو دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تێـكی فه‌له‌ستینی.\nشـایانی باسه تا ئێسـتا واشـنتۆن شوێن و ژووانی كۆنفرانسه‌كه‌ی ئاشـكرا نه‌كردووه، هه‌روه‌ها نه‌یگوتووه كه‌وا كێ و گێ بانگهێشـت ده‌كرێن.


سەفین دزەیی: فشارەکانی سەر هەرێمی کوردستان کاتین و نەهامەتییەکان تێپەڕ دەبن – لاپەرە\nسەرەتا / هەواڵ / کوردستان / سەفین دزەیی: فشارەکانی سەر هەرێمی کوردستان کاتین و نەهامەتییەکان تێپەڕ دەبن\nسەفین دزەیی: فشارەکانی سەر هەرێمی کوردستان کاتین و نەهامەتییەکان تێپەڕ دەبن\nلاپەرە 1 هەفتەبڵاوکراوەتەوە\tکوردستان, گرنگ کۆمێنتی تر 436 جار بینراوە\nبەشی کوردیی دەنگی ئەمریکا چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ سەفین دزەیی وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان ساز کرد. لەو دیمانەیەدا وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان سەبارەت بە پرسی مووچەی فەرمانبەرانی حکومەت ئاماژەی بە هۆکارەکانی کەمبوونەوەی مووچەی فەرمانبەران کرد، لەوانە بڕیاری یەکلایەنەی نووری مالکی سەرۆک وەزیرانی ئەوکاتی عێراق بۆ بڕینی بودجەی هەێمی کوردستان لە ساڵی ٢٠١٤، هەروەها شەڕی داعش بە درێژایی سنووری زیاتر لە هەزار کیلۆمەتر لە مانگی ٦ی هەمان ساڵ. سەفین دزەیی، هاتنی یەک ملیۆن و ٨٠٠ هەزار ئاوارە و پەنابەر بۆ ناوچەکانی هەرێمی کوردستان و هەروەها دابەزینی نرخی نەوتی خاو لە بازاڕەکانی جیهانی بە بەشێکی دیکەی ئەو هۆکارانە دانا. ئەوش وای کرد کە حکومەتی هەرێم سیستمی پاشەکەوت جێبەجێ بکات، لەگەڵ ئەوەشدا وەزارەتی دارایی و ئابووری ئێستا کار بۆ ئەوە دەکات کە سیستمێکی نوێ بۆ پێدانی مووچەی فەرمانبەران پەیڕەو بکرێت، ئەویش بە پێی پێوەرە جیهانییەکان و بە هەماهەنگی لەگەڵ بانکی نێودەوڵەتی.\nسەفین دزەیی لە وەڵامی پرسیارێکی دەنگی ئەمریکا لەسەر دەسەڵاتەکانی سەرکردایەتیی سیاسیی کوردستان و کاریگەری لەسەر بڕیارەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان وتی، حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئەنجامی هەڵبژاردنی پەرلەمانی بە بەشداریی سەرجەم حزب و لایەنە سیاسییەکانی کوردستان هاتووەتە ئاراوە و پێکهاتەکانی ناو سەرکردایەتیی سیاسیی کوردستانیش بەشدارن لە کابینەی حکومەتی هەرێمی کوردستان. وتەبێژی حکومەتی هەرێم، وێڕای ڕەتکردنەوەی ئەو دەنگۆیە کە گوایە سەرکردایەتیی سیاسیی کوردستان بەدیلی حکومەتی هەرێمی کوردستانە، ئەرکی ئەو سەرکردایەتییەی خستەڕوو کە کارکردنە لەڕووی سیاسەت و ستراتیژی و کۆدەنگی لەسەر پرسە سیاسییەکان لەم قۆناغە هەستیارەی ئەمڕۆدا.\nدەربارەی لێدوانی سەرۆک وەزیرانی عێراق لەسەر ئامادەیی بەغدا بۆ پێدانی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم، سەفین دزەیی باسی لە پشتگیریی حکومەتی عەبادی کرد لە ساڵی ٢٠١٤ کە ئەوکات حکومەتی هەرێم کەوتە گفتوگۆ لەگەڵ بەغدا بۆ دۆزینەوەی چارەسەر بۆ کێشەکان. ئەوەش ڕێککەوتنی مانگی ١٢ی هەمان ساڵی لێکەوتەوە لەسەر ڕادەستکردنی نەوتی هەرێم بە بەغدا لە بەرامبەر پێدانی بودجەی هەرێمی کوردستان. کەچی کەمتر لە نیوەی بودجە ڕەوانەی هەرێم دەکرا، ئەمە لە کاتێکدایە کە حکومەتی هەرێمی کوردستان جگە لە داهاتە ناوخۆییەکان دەتوانێت زیاتر لەو داهاتەی دەست بکەوێت کە لەلایەن بەغداوە دەستنیشان کرابوو. بۆیە وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ڕایگەیاند ئەو ئامادەییەی حکومەتی بەغدا بۆ پێدانی مووچە هەمان بریاری پێشووە و بەشی مووچەی فەرمانبەران ناکات.\nسەبارەت بە هەڵوێستی حکومەتی هەرێمی کوردستان لەسەر بڕیاری بەغدا بە ڕاگرتنی گەشتە ئاسمانییەکانی هەرێمی کوردستان و ئەگەری داخستنی خاڵە سنوورییەکانی هەڕێم، وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بە پەیامنێری بەشی کوردیی دەنگی ئەمریکای وت، لە کۆبوونەوەی حکومەت و دانیشتنی پەرلەمانی کوردستان، ئەو بڕیارە بە سزادانی بەکۆمەڵی خەڵکی کوردستان لەقەڵەم درا، هەربۆیە بڕیارەکانی ئەم دواییەی ئەنجومەنی نوێنەران و حکومەتی بەغدا بە نایاسایی و نادەستووری دانا کە لە ئەنجامی هەڵچوونی نابەجێی سیاسی هاتووەتە ئاراوە. لەو ڕووەوە گفتوگۆ و دانیشتنی جددیی دوولایەنە لە نێوان حکومەتی هەرێم و بەغدای بە پێویست زانی لەپێناو هێورکردنەوەی بارودۆخەکە و خاوکردنەوەی ئەو بارگرژییەی کە لە شەقامی عێراقدا دروست بووە لەلایەن هەندێ لایەنی سیاسییەوە، چونکە لەوانەیە ئەو ڕەفتارانەی بەغدا ناکۆکی ناو کۆمەڵگەی لێبکەوێتەوە.\nدەنگدان بە دامەزراندنی دەوڵەتی کوردستان لە پرۆسەی ڕیفراندۆم، تەوەرێکی دیکەی دیمانەی دەنگی کوردیی ئەمریکا لەگەڵ وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان بوو لەو بارەیەوە سەفین دزەیی، ڕێکخستنەوەی ناوخۆیی و هەروەها گەیاندنی بڕیار و خواستی خەڵکی کوردستان بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و قەناعەت پێهێنانیان لەسەر ڕەوایی مافی خەڵکی کوردستان بە ئەرکی حکومەت دانا و لەو بارەیەوە ڕەخنەی ئاراستە وڵاتانی ڕۆژئاوا کرد لەسەر بەهەند وەرنەگرتنی ئەو پرۆسەیە، و وێڕای جەختکردنەوە لەسەر هەڵنەوەشانەوەی ئەنجامی ڕیفراندۆم بەهۆی فشارە ناوچەییەکانەوە، هیوای خواست وڵاتانی پارێزەری دیموکراسی و مافی مرۆڤ، ئەمڕۆ بێنە سەر خەت و ڕێز لە بڕیاری خەڵکی کوردستان بگرن. ئەوەشی باس کرد کە هەرێمی کوردستان سەرەڕای بوونی ئیدارەی سەربەخۆ، لە دوای پرۆسەی ئازادیی عێراقدا، بەشداری کرد لە بونیادنانی وڵاتێکی دیموکرات و فیدراڵ، بەڵام عێراقی تازە بە پێچەوانەی خواستی خەڵکی کوردستان بوو، بۆیە بە لەبەرچاوگرتنی ئەو ڕاستییە کە پێکەوەژیانی سەرجەم پێکهاتەکانی عێراق سەری نەگرت و بەشیکی بەرچاو لە ماددە دەستوورییەکان پێشێل کراون و لەئێستادا حوکمێکی تایفی لە عێراق لە ئارادایە، پێویستە لەمەودوا گفتوگۆکان لە نێوان هەولێر و بەغدا دەست پێبکەنەوە وەک دوو دراوسێی باشی یەکتر. دزەیی بۆ قۆناغی دوای ڕیفراندۆمیش پێداگر بوو لەسەر گرنگیی بەردەوامبوونی هەرێمی کوردستان بە دانوستان و گفتوگۆ لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ، نەتەوەیەکگرتووەکان، ئەمریکا و وڵاتانی یەکێتیی ئەوروپا بەئامانجی ڕووبەڕوو بوونەوەی کۆسپەکان و گەیشتنی گەلی کوردستان بە ئامانجەکانی. لەگەڵ ئەوەشدا دڵنیایی دا کە حکومەتی هەرێمی کوردستان لە هاوکارییەکانی بەردەوام دەبێت لەگەڵ دەزگا ئەمنییەکانی عێراق و هێزی هاوپەیمانان لە شەڕی دژ بە داعش و ڕێکخراوە تیرۆریستییەکان.\nوتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە دیمانەکەیدا باسی لە مێژووی پەیوەندیی کوردستان لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کرد بەتایبەت لە ساڵانی دوای پرۆسەی ئازادیی عێراق و بەدیاریکراوی لە سەردەمی شەڕی داعش و لەو ڕووەوە لەگەڵ بوونی بۆچوونی جیاواز لەسەر پرسی سەربەخۆیی کوردستان، سوپاسی خەڵک و حکومەتەکانی ئەمریکای کرد لە هاوکاریکردنی هەرێمی کوردستان لە پاڵپشتی سیاسی و هاوکاریی مرۆیی و سەربازی و هیوای خواست برەو بەو پەیوەندییانە بدرێت.\nسەفین دزەیی وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە کۆتایی چاوپێکەوتنەکەی لەگەڵ بەشی کوردیی دەنگی ئەمریکا، ئاماژەی بەوە کرد کە دروستبوونی دەوڵەتی کوردستان بە بێ ڕیسک نابێت، بەڵام سزادانی بەکۆمەڵی خەڵکی کوردستانی چاوەڕواننەکراو بوو. سەبارەت بە پەیوەندی لەگەڵ تورکیاش وتی سەرەڕای بوونی ڕێککەوتنی درێژخایەنی دوولایەنە بۆ ڕەوانەکردنی نەوتی خاوی هەرێم لە ڕێی تورکیاوە، تائێستا ئەو وڵاتە رێگری نەکردووە لە ڕەوانەکردنی نەوت یان داخستنی سنوور لەگەڵ هەرێمی کوردستان. بۆیە ئەو فشارانە ئێستا بۆ سەر هەرێمی کوردستانی بە کاتی لەقەڵەمدا و وتی نەهامەتییەکان تێپەڕ دەبن.


سلێمانی و ڕۆشنبیر و سەربەخۆیی 2017-07-17\nنەورەس ڕەشید \nئەحمەد موختار جاف دەڵێت: \nباوەڕ مەكەن ببن بە عەرەب كوردی شارەزوور\nبێ ترس ئەڵێم لە ڕاستی دڕاوە كڵاوەكەم\nناوەجاخە ئەو كەسەی خزمەت بكا بۆ غەیری خۆی\nتا بە مردن شەرتە من هەر بەندەیی خۆمان ئەكەم..\nدەپرسم تۆی نوسەرو ڕۆشنبیرو هەڵسوڕاوی سیاسەتكارو پەرلەمانتارو ڕاگەیاندنكارو ئەو لایەن و كەسانەی كە لە فەزای سیاسی و ڕۆشنبیری سلێمانیدا، لەناو هەستی خۆ بەزل زانین و لاف لێدان و لەخۆبایی بووندا، لەناو گۆڕەپانی دژایەتیكردنی ڕەوتی سەربەخۆخوازانی كوردستاندا ئەمسەرو ئەوسەر دەكەن.\nباسی ئازادی و مافەكانی مرۆڤ و مەدەنیەت و دەوڵەتی هاوڵاتیبوون دەكەن، كێبڕكێ لەگەڵ عەقڵی ئەمەریكاو ئەوروپا دەكەن، كەس لە خۆتان بە خوێندەوارترو هۆشیارترو ڕۆشنبیرترو سیاسی تر نازانن. كەس لە خۆتان زیاتر بە خەباتكارو قوربانیدەر نازانن. ڕەخنە لە ئایدیاو بیرمەندانی جیهان دەگرن، بەڵام خاوەنی داهێنانێكی مەعریفی نین. باسی خێڵ و بنەماڵەو دەسەڵاتی دیكتاتۆری دەكەن، بەڵام شارچێتی و گەڕەك چێتی سەراپای عەقڵ و بیرو زەین و دوروون و ڕەفتارتانی داگیركردووە، دژی ئیرادەی گشتی و كۆدەنگی گەلن. شەرحی ئینتیماو نیشتیمانپەروەری دەكەن، بەڵام ملكەچی داگیركەرن و ئاوازە ناسازەكانی ئەوان دەڵێنەوە، دژی سروودەكانی ئازادی و سەربەخۆیی كوردستانن، بەڵام بە سروودەكانی ئاغاو یابە هەڵدەپەڕن. \nتۆ لە سلێمانی وادەزانی بەر لە ئەمەریكا دیموكراسیخوازو دیموكراسی بوویت، و ئەوان لە تۆیان وەرگرتووە. تۆ وادەزانی بەر لە بەریتانیا، خاوەنی پەرلەمان و حكومەت بوویت، ئەوان لە تۆوە فێری پەرلەمان و دەوڵەتداری بوون. وادەزانی بەر لە فەرەنسا تۆ خاوەنی شۆڕشی فیكرو ئازادی بوویت، و ئەوان هاتن و لە تۆیان وەرگرت. وادەزانی بەر لە ئەڵمانیا خاوەنی فەلسەفەی نوێ بوویت. وادەزانی تۆ خاوەنی بازاڕی ئازاد و بیری لیبڕاڵی بوویت، وادەزانی هەموو دنیا لە تۆوە فێربوو قوتابخانەی فیكرو فەلسەفەی دانا. ئەرێ ئێوە بەناوی نوسەرو ڕۆشنبیرو سیاسەتكارو پەرلەمانتارو ڕاگەیاندنكارو هەوادارەوە، ئەو لاف لێدان ولەخۆبایی بوونەتان لە چیەو لەكوێوە هێناوتانە؟ نەخۆشن، یان تلیاكی ئێرانی وعارەقی عێراقیان دەرخواردداون؟ ئێوە نازانن بندەست وداگیركراوی سێ دەسەڵات و كولتووری خێڵەكی وكۆچەری ومەزهەبین. ئێوە لە خۆتان ناپرسن، ویژدانتان لێتان ناپرسێتەوە، بۆ دژی سەربەخۆیی كوردستانن. ئێوە وەك چی هەن وبیردەكەنەوە، وەك عێراقی، ئێرانی سوری وتوركی؟ نا ئێوە كوردن وكوردستانی، بەڵام بۆ وا لە خۆتان ولە سلێمانی ولە مێژووی خەڵكی سلێمانی دەكەن!\nسلێمانی پایتەختی بابان وحكومەتی مەلیك مەحمود بووە، شاری هەڵمەت وقوربانی وشۆڕش و ڕاپەڕین بوو، بۆ دەتانەوێ لەكەداری بكەن؟ ئایا ئەوە تۆڵەیە داگیركەران لەڕێگەی ئێوەوە دەیانەوێت تۆڵەی هەڵوێست و خەبات و قوربانیدانەكان لە سلێمانی بكەنەوەو سزای بدەن! نەكەن، ئێوە بەرەو كوێ دەچن، چ پیلانێكی داگیركەران دژی سەربەخۆیی كوردستان لە سلێمانی جێبەجێ دەكەن؟ هەر ئێوە بوون دوێنێ باسی ستراتیژو جیۆپۆڵەتیك و مافی چارەنووسی كورد وكوردستانتان دەكرد، ئەمڕۆ دژی ستراتیژی سەربەخۆیی و جیۆپۆڵەتیكی كوردستان ومافی چارەنووسی كورد وەستاونەتەوە! ئەو ئایەتەتان بۆ گۆڕی، دژی كێ، بە چ پاساوێك، یان لەو دیو سنووری كوردستانەوە فەرمانیان پێكردوون كە دەبێ ئەو ئایەتە بگۆڕن، ئەگینا لە گۆڕتان دەنێن! مەترسن لامەدەن، ئێوە كوردن مێژوویەك، گەلێك، پێشمەرگە لە پشتتانە. لە پێناو هێزو گەورەیی فیكردا، لە پێناو ڕێزو كەرامەتی خامەو ووشەدا، لە پێناو مێژووی پڕ شانازی سلێمانیدا، لە پێناو خوێنی شەهیدان وخەباتی ناو سەنگەری پێشمەرگەدا، لە پێناو ڕاستگۆیی ودڵسۆزی لەگەڵ نەتەوەو نیشتیمانەكەتدا، لە پێناو دانەبڕان لە سەنگەری سەربەخۆییدا، لە پێناو پێناسە و شوناس وشكۆی خۆتدا، لە پێناو بوونی خۆتدا، لە پێناو دواڕۆژی نەوەكانتدا، لامەدە بەلای داگیركەران وتاوانبارەكانی دوێنێ و ئەمڕۆی گەل ونیشتیمانەكەتدا. بگەڕێرەوە ژێر ئاڵای مێژووی خەبات وقوربانیدانی گەلەكەت. دەیڵێمەوە نەكەیت ببیتە ڕێگر لە ئاواتی شەهیدانی شارو نیشتیمانەكەت. \nئەركی تۆی ڕۆشنبیر لەم قۆناغە مێژووییە چارەنوسسازەدا، لەم وەرچەرخانە سیاسیە گەورەیەدا، لەگەڵ ژانی لەدایكبوونی دەوڵەتی كوردستاندابیت. دەبێ لە چوارچێوەی خەباتی سەربەخۆیی كوردستاندابیت. ئەوە شوێنی تۆیە لەبەر ئەوەی ڕۆشنبیر وەك پێشەنگ لەڕووی فیكرەوە ڕۆڵ دەبینێ لە هۆشیاری كۆمەڵایەتیدا. ڕۆشنبیر دەبێ بگەڕێت بەدوای ڕەگ و ڕیشەی ئەو بابەت وفاكتەرانەی كە گەلەكەی لە بندەستی و دواكەوتوویدا هێشتۆتەوە. بۆ ئەوەی بە هاوكاری هەمووان ئەو ڕەگ وڕیشەیە دەربهێنن، ئەوە ئەركی زهنیە. دەبێ ڕێز لە كەرامەتی گەل ونیشتیمانەكەی بگرێت، چونكە ئەوە گوزارشت لە كەرامەتی خودی ڕۆشنبیر دەكات، دەبێ چاوی لە پاشەڕۆژ بێت، پاشەڕۆژێ كە خۆیی وگەل ونیشتیمانەكەی سەربەخۆبێ وتیایدا دەسەڵاتی هەبێت، ئاوارەی وڵاتان نەبێ ولە تاراوگە نەژی. كار بكات بۆ بونیادی ڕۆشنبیری گەل كە ڕۆڵ دەبینێ لە بونیادی سیاسی وئابووریدا. تۆ كە سەربەخۆ نیت، پڕۆژەی بونیادی خۆتت پێ نیە. بەداخەوە دەڵێم پڕۆژەی خۆ بەڕێكردن وخۆدزینەوە ڕۆڵ دەبینێ، بۆیە ڕۆشنبیر ئەركی خۆی لەدەستداوە، بۆتە فەرمانبەرو پاشكۆی سیاسی بە ئاراستەی پۆپۆلیزم، هەوڵی تێكدانی ناو ڕیزەكان وكۆدەنگی گشتی ئەدات، ئەوانە ناگەڕێن بەدوای ڕەگ و ڕیشەكاندا، بەڵكو بەربوونەتە فیكرو ڕەوت وسەربەخۆیی و ئازادی نیشتیمان وگەلەكەیان. لە نەخشەی فیكرو بیركردنەوەدا چوونەتە ناوچەی پڕاگماتی وبەدوای پەرژەوەندی تایبەتیدا دەگەڕێن. لە جیاتی داوای دیالۆگ ولێكگەیشتن وڕێككەوتن، بەدوای وروژاندن وقوڵكردنەوەی ناكۆكی وكێشەكاندا وێڵن. حوكمی عەقڵ وحوكمی فیكرو ڕۆشنبیریان بەلاوە ناوە. دیارە تۆ نرخی شوناس نازانیت لەگەڵ ڕەوتی مێژوودا نیت، بەڵام لەگەڵ كتێب و دەستەواژەو ڕێكخستنی قسەو ڕازاندنەوەی وتاردا شارەزایت، لە داڕشتندا نووسەرێكی باشی، واعیزێكی دیماگۆگی بەتوانای، بەڵام دیدگایەكی ڕونت نیە بۆ پاشەڕۆژی گەلەكەت، دەتەوێ لە پێچاڵی سەدان ساڵەی بندەستی وداگیركردندا بمێنێتەوە، تۆش لە تاراوگەو لە كوردستان، وەك بیرمەند خۆت دەربخەیت وەعز بدەیت. دەزانی ئەو دۆخە چەند سەد ساڵ تۆو گەل و نیشتیمانەكەتی لە فیكرو مەعریفەو شارستانیەت دواخستووە. تۆ دوو جار لە داگیركەرەكان دواكەوتووتری. چونكە ئەوان ئەوەندە دواكەتوون تازە بەتازە لەم سەردەمەدا دەگەڕێنەوە بۆ سەردەمی شمشێرو فەتواو بەكافر كردن وجیهاد. تۆ لە كوێی فیكرو ڕۆشنبیریدایت؟ ئەگەر ئەو ڕەگ و ڕیشەیە نەبینی وهەوڵی ڕزگاربوونی لێ نەدەیت. بە بڕوانامەو قسە ڕیزكردن وناوهێنانی بیرمەندو فەیلەسووفەكانی جیهان نابیتە ڕۆشنبیر، ئەوە زانیاریە بۆخۆت، ڕۆشنبیری نیە، ڕۆشنبیری لەوەدایە بەدوای سەربەخۆیی وشوناسی خۆتدا بگەڕێیت تا بەدەستی دەهێنی، بۆ ئەوەی بەدوای فیكرو مەعریفەو شارستانیەتی جیهاندا بڕۆیت. نەك بەدوای داگیركەرانی نیشتیمانەكەتدا.\nگەر لە غەیری میللەتی خۆم بێو ئومێدی چاكەكەم\nشێت وبێ عەقڵم لە شەیتان داوای ئیمان ئەكەم.


قەرەیلان:بەهاتنی سوپای تورکیا بۆ قەندیل زیانەکانیان ئەوەندە زۆر دەبێت لەچاوەڕوانی کەسدا نیە\nئه‌م بابه‌ته 5332 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nموراد قەرەیلان بە کەناڵی ستێرک تیڤی نزیک لەپارتەکەی راگەیاندوە لەشکرکێشی سوپای تورکیا بۆ سنورەکانی هەرێمی کوردستان هیج هەڵوێستێکی جدی و ئەرێنی لەلای حکومەتی هەرێم دروست نەکرد،و دەشڵێ هاتنی سوپای تورکیا بۆ قەندیل بەو ئاسانیە نیە کە بەرپرسانی تورکیا باسی دەکەن.\nموراد قەرەیلان ئەندامی کۆنسەی سەرۆکایەتی پەکەکە وتی گەریلاکانی ئێمە لە سنورەکان ،تەپۆڵکە و گوندەکانی ناوچەی سیدەکان بەرخودانی مێژوویی بەرامبەر سوپای تورکیا ئەنجام دەدەن و دەڵێ گەریلاکانمان لەو ناوچانە سوپای تورکیایان تەنگاو کردوە.\nئاشکرای کردوە کە لەماوەی مانگی نیسان و ئایاردا گەریلاکانیان توانیویانە تەنها لە گردی لێلکان ٢٠٠ سەربازی تورکیا بکوژن و ژمارەیەکی زۆریش بریندار بوون.\nسەبارەت بەهاتنی سوپای تورکیا بۆ قەندیل وتی هاتنی سوپای تورکیا بۆ قەندیل ئەوەندەش ئاسان نیە کە بەرپرسانی ئەو وڵاتە بیری لێدەکەنەوە ،و بەهاتنیان بۆ قەندیل زیانەکانیان یئەوەندە زۆر دەبێت لەچاوەڕوانی هیچ کەسێکدا نیە.\nهەروەها باسی لەوەکرد سوپای تورکیا ئەگەر بشتوانن بێنە قەندیل ئەوە بەدڵنیای ناتوانن بگەڕێنەوە.


کۆدی هەواڵ: 3442\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 08:35 - 2021/09/22\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، ڕۆژنامەی پراودی ڕووسیا ڕاپۆرتێکی لەسەر دواهەمین دیداری ئەمساڵی نێوان ڕەجەب تەییب ئەردۆغان سەرۆکی تورکیا و ڤلادیمیر پووتین سەرۆکی ڕووسیا کە بڕیارە لەم مانگەدا ئەنجام بدرێت بڵاو کردۆتەوە. ئەم ڕۆژنامەیە ئاماژە بە بابەتی کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە ئەفغانستان دەکات و ئەگەری ئەوش باس دەکات کە ئەم سیناریۆیە بۆ کوردی سووریاش دووپات ببێتەوە و دەنووسێت: پرسی کوردانی سووریا مژارێکی گفتوگۆی نێوان پووتین-ئەردۆغان دەبێت.\nسێرگەی مارکۆف، بەڕێوەبەری توێژینەوەکانی ئەنستیتۆی لێکۆڵینەوە سیاسییەکانی مۆسکۆ بەم ڕۆژنامەیە وتووە کە کوردەکان گەورەترین پرسی تورکیان و بەو هۆیەوە کە کوردانی سووریا نزیک لە پەکەکەن؛ تورکیا بە هەستیارییەوە مامەڵە لەگەڵ بوونیان لە سنوورەکانی خۆی دەکات.\nئەم شرۆڤەکارە ڕووسیا بڕوا وایە کە ڕووسیا مەیلی بە پێدانی خۆبەڕێوەبەریێکی سنووردار بە کوردەکانی سووریا هەیە کە دەتوانێت لەژێر چاودێریی سەرۆک کۆماری سووریادا بێت.\nمارکۆف زیاتر وتی: ئێستا تەنها دەبێت چاوەڕوان بکەین کە ئەم سازیانە چۆن دەکرێت.\nله‌سه‌ر گران بوونی نرخی به‌نزین داوای بانگهێشت کردنی وه‌زیری سامانه سروشتییه‌کانی هەرێم ده‌کرێت\nبەرهەم ساڵح: عێراق به‌گرنگییه‌وه ده‌روانێته په‌یوه‌ندییه هاوسه‌نگه‌کانی له‌گه‌ڵ وڵاتان\nبەشی عێراق و هەرێمی کوردستان- فراکسیۆنه‌کانی نەوەی نوێ و یه‌کگرتووی ئیسلامی و چه‌ند په‌رله‌مانتارێک تایبەت بە گران بوونی نرخی بەنزین داوای بانگێشت کردنی وەزیری سامانە سروشتییەکان لە پەرلەمانی کوردستان دەکه‌ن.\nبەشی عێراق و هەرێمی کوردستان- سه‌رۆک کۆماری عێراق ڕایگەیاند عێراق به‌گرنگییه‌وه ده‌روانێته په‌یوه‌ندییه هاوسه‌نگه‌کانی له‌گه‌ڵ وڵاتان له‌سه‌ر بنه‌مای ھاریکاری ھاوبه‌شی ھه‌رێمایه‌تی و نێوده‌وڵه‌تی.


كۆبوونەوەی ناوەندی هاوكاری حیزبەكانی كوردستانی ئێران بەڕێوەچوو – کوردستان و کورد\nبەرواری بڵاو کردنەوە 2022/05/25\nڕۆژی سێشەممە، ٣ی جۆزەردان (٢٤ی مانگی مەی ٢٠٢٢) كۆبوونەوەی ناوەندی هاوكاریی حیزبەكانی كوردستانی ئێران بە بەشداریی بەرپرسانی یەكەمی حیزبەكانی ئەندام و بە میوانداریی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان بۆ ماوەی ٦ كاتژمێر بەڕێوە چوو.\nلە سەرەتای كۆبوونەوەکەدا بەڕێز عومەر ئێلخانیزادە، سكرتێری گشتیی كۆمەڵەی زەحمەتكێشان، وەك بەرپرسی دەورەیی ناوەند بەگەرمی بەخێرهاتنی لایەنەكانی كرد و بە پەسەند گەیاندنی دەستووری کاری كۆبوونەوەكە دەرگای وتووێژ و ئاڵوگۆڕی بیروڕای لەسەر تەورەكان واڵا كرد .دواتر بەڕێز خالیدی عەزیزی، سكرتێری حیزبی دێموكراتی كوردستان و بەرپرسی دەورەی پێشووی ناوەند ڕاپۆرتێکی لەبارەی كار و چالاكییەكانی ناوەند لە دەورەی پێشوودا پێشكەش كرد.\nتەوەری دووەمی كۆبوونەوەكە بریتی بوو لە هەڵسەنگاندنی بارودۆخی كوردستان، ئێران و ناوچەكە و ئەركە سەرەكییەكانی ناوەند، خرایە بەر باس.\nلەو بەشەی کاری کۆبوونەوەکەدا بەتایبەتی ئەو ناڕەزایی و خۆپیشاندانانەی لە ماوەی چەند حەوتووی ڕابردوودا لە شارەكانی ئێران و كوردستان بەڕێوە چوو، داهاتووی ئەو بزوتنەوەیە، هەلومەرجی نێوخۆیی و دەرەكیی كۆماری ئیسلامی، هەلومەرجی سیاسی و ناكۆكییەكان لەو ناوچەیە و شەڕی ڕوسیە و ئۆكراین و كاریگەرییەكانی خرایە بەرباس. لەمبارەوە هەریەك لە بەڕێزان: كاك خالیدی عەزیزی سكرتێری حیزبی دێمۆكراتی كوردستان، كاك حەمەنەزیف قادری جێگری دووەمی لێپرسراوی گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران، كاك عەبدوڵڵا موهتەدی سكرتێری گشتیی كۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران و كاك عومەر ئێلخانیزادە قسەوباسێكی چڕوپڕیان لەسەر بارودۆخی ئێران و كوردستان و ناوچەكە، ئەگەرەكانی داهاتوو و سەرەكیترین ئەركەكانی ناوەند، پێشكەش كرد. هەروەها كاك مستەفا هیجری، لێپرسراوی گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران لە بەشێكی ئەو كۆبوونەوەیەدا بە شێوەی ئۆنلاین بەشداریی كرد و ڕاوبۆچوونی خۆی باس كرد.\nلە کۆی باسەکاندا لایەنەكانی ئەندامی ناوەند كۆك بوون لەسەر ئەوەی كە ناڕەزاییەكان لە ئێران نەك هەر بەردەوام دەبێ، بەڵكوو بە ڕوونی سیستەم و گشت دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی كردۆتە ئامانج. بەشداربووان لەو بڕوایەدا بوون كە كۆماری ئیسلامی كە لە نێوخۆ و ناوچەكەشدا تووشی قەیران بووە بە ئاسان ناتوانێ لێی دەرباز بێت و بە سیاسەتی سەركوت بۆی چارەسەر ناكرێت. هەروەها جەخت لەسەر ئەوە كرایەوە كە ناڕەزاییەكانی خەڵك بۆ گەیشتن بە داخوازییەكانی پێویستی بە هاوئاهەنگی و ڕێكخستنی زۆرترە. هاوکات پێداگری لەسەر ئەوە كرا كە ئەو ناڕەزایی و خەباتە جەماوەرییە گەیشتووەتە ئاستێك كە بۆ بەردەوامی و سەركەوتن بەسەر ڕێژیمدا پێویست بە پێكهاتنی ناوەند و سازەی سیاسیی هاوئاهەنگ و یەكگرتوو هەیە بۆ ڕابەریكردن و سەرخستنی. لەبەر ڕۆشنایی ئەو ڕاستییەشدا لە باسەكاندا پێداگری لەسەر دوو ئەركی سەرەكی لە كاری دەورەی داهاتوی ناوەنددا كرا:\nیەكەم: بە هاودەنگیی ئێستای ناوەند و ئەزمونی كوردستان لە پێشووتردا، جەخت لەسەر ئەوە كرایەوە كە ناوەند و حیزبەكانی كوردستانی ئێران پێویستە بە یەكگرتووییەكی سازماندراو و وەك سازەیەكی نەتەوەیی بەرەوڕووی ئەو هەلومەرجە ببنەوە و بۆ بوون بە ناوەندێكی سیاسی بەڕێوەبەر لە كوردستاندا هەنگاوەكانیان خێراتر بكەن. بۆ ئەو مەبەستە، تاوتوێكردنی هەندێك میكانیزمی گونجاو و پێویست خرایە دەستووری کاری زووی كۆبوونەوەكانی داهاتووی ناوەند كە كاریان لەسەر بكرێ.\nدووهەم: هەموو لایەك كۆك بوون لەسەر ئەوەی كە بە هۆی یەكگرتوویی زۆرتری هێزە سیاسییەكانی كوردستان و دەركەوتنی زیاتری قورسایی بزوتنەوەی كوردستان، پێویستە ناوەند لەگەڵ هێزە سیاسییەكانی ئوپۆزیسیۆنی ئێرانی دەورێكی زۆرتر بگێرێ بۆ پێكهێنانی ڕابەری و ئاڵترناتیڤ و بۆ جێخستنی زۆرتری داخوازییەكانی كوردستان.\nلە درێژەی كۆبوونەوەكەدا چەندین تەوەر و بابەتی گرنگ پەیوەندیدار بە كاری ناوەند، لەوانە پەرەدان بە چالاكیی نێونەتەوەیی خرایە بەر باس و ئەولەوییەتەكانی كاری داهاتووی ناوەندی هاوكاری دەستنیشان كرا.


رێكخراوێك: پزیشکێکی خێزانی له‌ناوچه‌یه‌كی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان دەستدرێژی ده‌كاته سەر دەیان کچ و ژن - ئاوێنه\nرێكخراوێك: پزیشکێکی خێزانی له‌ناوچه‌یه‌كی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان دەستدرێژی ده‌كاته سەر دەیان کچ و ژن\nلەماوەی ڕۆژانی ڕابردودا پزیشکێکی خەڵکی باکوری ئێران دەستدرێژی کردوەتە سەر دەیان ژن و کچی خەڵکی چەند گوندێکی دەوروبەری شارۆچكه‌ی دیواندەرە له‌ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان و دوای ئەوەی خەڵک پێیان زانیوە، ناوەندە ئەمنییەکان ئەو پزیشکەیان گواستوەتەوە.\nئاوێنه: بەپێی راپۆرتێكی رێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، لەماوەی ڕۆژانی ڕابردودا پزیشکێکی خێزانی لە گوندی ئیبراهیم ئاوای دیواندەرە کە تۆڕی تەندروستیی ئەو شارە به (م . س) ناساندویه‌تی، دوای ئەوەی ئاشکرا بوە کە لە شوێنی کارەکەی دەستدرێژی کردوەتە سەر چەندین نەخۆش، بە نهێنی پاکانەی بۆ کراوە و لەڕێگای ناوەندە ئەمنییەکانەوە گوازراوەتەوە بۆ شارەکەی خۆی.\nرێكخراوه‌كه‌ی ئاماژه‌ی به‌وه‌داوه تۆڕی تەندروستیی دیواندەرە بە مەبستی پەردەپۆشکردنی ئەو دۆسیەیە ڕایگەیاندوە”ئێمە دوای ئەوە ڕاپۆرتمان لەوبارەوە پێگەیشتوە، کامێرامان لە نێو ژورەکەی داناوە و دوای ئەوەی ئەو ڕاستییەمان بۆ ئاشکرا بوە، پزیشکەکە لەگەڵ خێزانەکەی هەڵهاتون.”\nبەڵام یەکێک لە دانیشتوانی گوندی ئیبراهیم ئاوا وێڕای بەدرۆخستنەوەی ئەو هەواڵەی بەرپرسانی تۆڕی تەندروستیی دیواندەرە بە هەواڵنێری هەنگاوی ڕاگەیاندوه ”خەڵکی گوندەکانی ئیبراهیم ئاوا، کانی سپی و شەریف ئاوا چەندین جار بە نیسبەت ئەزیەت و ئازاری ژنان لەلایەن ئەو پزیشکەوە ناوەندە پەیوەندیدارەکانیان ئاگادار کردوەتەوە، بەڵام ئەوان هیچ هەنگاوێکیان هەڵنەگرتوە و دوای ئەوەی ئاگادار بون کە خەڵکی ئەو گوندانە بە نیازن خۆیان هەڵوێست بگرن، بەشێوەی نهێنی پاکانەیان بۆ کردوەو لەڕێگای ناوەندە ئەمنییەکانەوە بۆ شاری(قائیمشار) لەباکوری ئێران گواستویانەتەوە.”\nئەو سەرچاوەیە لەدرێژەدا ئاشكرایكردوه کە ئەو پزیشکە تەنیا لە گوندی ئیبراهیم ئاوا دەستدرێژی کردوەتە سەر ٢٢ کەس لەو ژن و کچانەی کە وەکو نەخۆش سەردانی شوێنی کارەکەیان کردوە.


بەناوبانگترین فایلە دزەپێكراوەكانی ویكیلیكس كە جیهانی هەژاند\nدوای 7 ساڵ لەمانەوەی لە باڵیۆزخانەی ئیكوادۆر لە لەندەنی پایتەختی بەریتانیا، پۆلیسی ئەو وڵاتە "جولیان ئاسانج" دامەزرێنەری ماڵپەڕی بەناوبانگی "ویكیلیكس"یان دەستگیركرد، ئەوەش دوای ئەوەی سەرۆكی ئیكوادۆر مافی مانەوەی لە ئاسانج سەندەوە.\nویلایەتە یەكگرتووەكان، ئاسانج بەوە تۆمەتبار دەكات، كە لەڕێگەی چێلسی ماننگ شیكەرەوەی داتا لە هەواڵگری جەنگیی ئەمریكییەوە ژمارەیەكی زۆر زانیاری و داتای لە حكومەتی ئەمریكا دزیوەو بڵاویكردوەتەوە، بەپێی پێشبینیەكانیش ئەگەر ئەو تۆمەتانەی بەسەردا ساغبوەوە ئەوا سزای 5 ساڵ زیندانی بەسەردا دەسەپێنرێت.\nلەسەرەتای دامەزراندنی، ماڵپەڕی ویكیلیكس لەساڵی 2006ەوە ناوبانگێكی زۆری پەیداكرد ئەوەش بەهۆی ئەو بەڵگەنامانەی بڵاویكردەوە، كە سەرجەم بوارەكان دەگرێتەوە هەر لەتاوانەكانی جەنگ و ئاسایشی نیشتمانی ئەمریكاوە بۆ بواری سینەماش.\nهێرشی هێلیكۆپتەر لە عیراق\nلەساڵی 2010دا، ویكیلیكس گرتەیەكی ڤیدیۆیی بڵاوكردەوە، كە تێیدا هێلیكۆپتەرێكی ئەمریكی سەرەڕای ئەوەی دەزانێت هاووڵاتی مەدەنی لەسەر شەقامێكن لە شاری بەغدا، بەڵام دەیانكاتە ئامانج و دەیانكوژێت و دەنگی فڕۆكەوانەكانیشی بڵاوكردوەتەوە، دوای ئەوەی ئۆتۆمبێلێك دێت بۆئەوەی بریندارەكان بگوازێتەوە، ئەو ئۆتۆمبێلەش دەكاتە ئامانج، بەهۆی ئەوەشەوە وێنەگرێكی ئاژانسی رۆیتەرز و هاوكارەكەی كوژران.\nهەواڵگری جەنگیی ئەمریكی\nئەو بەڵگەنامانەی لەسەر هەواڵگری جەنگیی ئەمریكی بڵاوكرانەوە، چەندین بەڵگە لەخۆدەگرێت وەك كوشتنی سەدان هاووڵاتیانی مەدەنی لەلایەن سوپای ئەمریكا لە ئەفغانستان. هەروەها ژمارەی قوربانیانی مەدەنی لە عیراق زۆر زیاترە لەوەی ئەمریكا باسی دەكات، هەروەك بەڵگە لەسەر ئەشكەنجەدانی زیندانیكراوانی لە عیراق تێدایە.\nئەو بەڵگانە، نامەی 250 هەزار دیپلۆماسی ئەمریكیشی تێدابوو، كە باس لە كۆكردنەوەی زانیاری لەسەر بەرپرسە گرنگەكانی رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان دەكەن، لەوانەش شێوەی چاو و DNA و پەنجەمۆر.\nنامەكانی 11ی سێپتەمبەر\nماڵپەڕەكە بەڵگەیەكی بڵاوكردوەتەوە و 573 هەزار نامەی تێدایە، كە ئامێری ئاگاداری تایبەت بە هێرشەكانی 11ی سێپتەمبەری سەر ئەمریكا كۆیكردونەتەوە و چەندین بابەتی جیاواز لەخۆدەگرێت، سەرەڕای ئەوەش چەندین نامەی بەڕێوەبەری هەڵمەتی هەڵبژاردنی هیلاری كلینتۆن بڵاوكراونەتەوە و چەندین بەڵگەش لەسەر ئەوەی هەوڵدراوە هیلاری لەسەر رێگە لاببرێت.\nسیخوڕی بەسەر بەریتانیاوە\nویكیلیكس لەساڵ 2008دا ناو و ناونیشان و داتاو زانیاری 13 هەزار ئەندامی پارتی نیشتمانیی بەریتانیای بڵاوكردەوە، كە تێیدا چەندین بابەتی هەستیاری تێدایە لەوانەش پێشنیارەكان بۆ رێگەگرتن لە كۆچ لە وڵاتانی ئیسلامییەوە و رازیكردنی ئەوانەی لەوێ نیشتەجێن بۆ جێهێشتنی بەریتانیا.\nهاككردنی كۆمپانیای "سۆنی پیكچەرز"\nویكیلیكس 170 هەزار نامەی ئەلیكترۆنی و 20 هەزار بەڵگەنامەی تایبەت بەكۆمپانیای سۆنی پیكچەرزیشی بڵاوكردەوە، كە هاككرابوون و تێیدا چەندین بابەتی هەستیار ئاشكراكراون لەوانەش بەهۆی فیلمی "چاوپێكەوتن" كە تێیدا گاڵتە بە كیم جۆنگ ئون سەركردەی كۆریای باكور دەكات، هێرشی ئەلیكترۆنی كراوەتە سەر كۆمپانیاكە، هەروەها لە فیلمی "ئەمریكان هاسڵ" ئەكتەرە كچەكانی وەك جێنیفەر لۆرانس و ئیمی ئادامز پارەی زۆر كەمتر لە ئەكتەرە پیاوەكانیان وەرگرتوە.\nلەبەڵگەكاندا هاتووە، دەرهێنەران و كارمەندانی كۆمپانیاكە لەنامە گۆڕینەوەكانیاندا ئیهانەی چەندین ئەستێرەی فیلمیان كردووە لەوانەش "ئەنجلینا جولی"، هەروەها "لیۆناردۆ دی كاپریۆ"یان بە "بێ نرخ" ناوبردووە ئەوەش دوای ئەوەی رۆڵی لە فیلمێكی كۆمپانیای سۆنی پیكچەرزدا رەتكردوەتەوە.


کوژرانی 156 که‌س له هێرشه‌کانی یه‌ک رۆژی رێژیمی سووریه‌دا\nزایینی: ٠٨-٠٤-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩١/٠١/٢٠ - ١١:٥٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: هێرشی هێزه‌کانی رێژیمی به‌شار ئه‌سه‌د له دژی ناڕازییانی ئه‌و رێژیمه زیاتر له جاران قورستر بۆته‌وه و ته‌نیا له یه‌ک رۆژدا 156 که‌س کوژران.\nبه‌گوێره‌ی راپۆرتی هه‌واڵده‌ریی ئه‌لعه‌ره‌بییه، سه‌ره‌ڕای گوشاری لایه‌نه‌کان و وڵاتانی جیهان و له سه‌رووی هه‌موویانه‌وه "بان کی‌موون" بۆ سه‌ر رێژیمی سووریه، کوشتار و سه‌رکوتی ئه‌و رێژیمه درێژه‌ی هه‌یه و له رێکه‌وتی 19ی خاکه‌لێوه‌ی 1391ی هه‌تاوی 156 هاووڵاتی کوژران.\nبه‌پێی راپۆرتی ئه‌نجومه‌نی هاوئاهه‌نگیی شۆڕشی سووریه، کوژرانی ئه‌و 156 هاووڵاتییه له شاره‌کانی حه‌ما، حومس و حه‌له‌ب رووی داوه و تێکهه‌ڵچوونه‌کان له‌و سێ شاره‌دا درێژه‌ی هه‌بووه.\nبه‌گوێره‌ی راپۆرتی ماڵپه‌ڕی رۆیتێرز و به پشت به‌ستن به چالاکانی سووریه، 12 که‌س له‌و کوژراوانه ئه‌ندامی بنه‌ماڵه‌یه‌کی سه‌بازێکی جیابووی ئه‌رتشی سووریه‌ن.\nبه‌پێی راگه‌یاندنی چاوه‌دێری مافی مرۆڤی سووریه، هێزه ئه‌منیه‌تییه‌کان هێرشیان کردۆته سه‌ر شاری "ئێریحا"ی سه‌ربه پارێزگای ئه‌دله‌ب و ماڵی ده‌یان هاووڵاتیی ئه‌و شاره‌یان ئاگر داوه.\nله‌لایه‌کی دیکه‌وه ته‌نیا 3 رۆژ بۆ جێبه‌جێ کردنی به‌ڵێنییه‌کانی له‌لایه‌ن به‌شار ئه‌سه‌د له‌مه‌ڕ راگرتنی کۆمکوژی و سه‌رکوتی ناڕازییان ماوه. به‌شار ئه‌سه‌د له دانیشتن له‌گه‌ڵ کۆفی عه‌نان، نێرده‌ی تایبه‌تیی رێکخراوی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان و کۆمکاری عه‌ره‌بی، به‌ڵێنیی کۆتایی هێنان توندوتیژییه‌کان، هه‌تا رێکه‌وتی 23ی خاکه‌لێوه‌ی 1391ی هه‌تاوی داوه.


هەواڵی / 27/7/2020 572 جار بینراوە\nلەراستیدا هاوسەرگیری وەك هەموو مەسەلەكانی تری ژیان، لانیكەم دوو رووی هەیە: روویەكی رۆشن و روویەكی تاریك. دەشێت رووە رۆشنەكەی، مرۆڤ رابكێشێت، بەڵام هەر كە چوووە ناوی، تامی روەكەی تر دەكات و دەست دەكات بە پەشیمان بوونەوە، چونكە دەرگای تەڵەكەی بەڕوودا داخراوەو هەموو شتێك تەواو بووە.\nلەزانستە كۆمەڵایەتییەكاندا یاسەیەك هەیە دەشێت پەیوەستێكی زۆری بە بابەتی هاوسەرگیرییەوە هەبێت، ئەویش بریتییە لە یاسای چێژی دژ بەیەك، ئەم یاسایە دەڵێ هەموو شتێكی خۆش و شیرین لەكاتی بەكارهێنانیدا وردە وردە خۆشییەكەی كەم دەبێتەوەو دوای ماوەیەكی كورت یان درێژ دەبێت بە ئازار. بە مانایەكی تر هەموو شتێك دوو جەمسەری هەیە: پۆزەتیڤ و نێگەتیڤ،\nمرۆڤ ناتوانێت هەمیشە هەر لەناو پۆزەتیڤەكەدا بمێنێتەوە، چونكە دواجار نێگەتیڤەكەیش دێت، ئیدی دەچێتە دۆخی بێزاری و خەمۆكی كە پێشتر لەنێو نیعمەت و خۆشیدا بووە، هەروەها دەچێتە دۆخی ئازارو ناخۆشی كەپێشتر لەنێو لەزەت و بەختەوەریدا بووە.\nئەمەیە نهێنیی نەمری ژیان كە لای زۆر كەس شاراوە بووە، زۆر كەس لەم یاسایە غافڵگیر بوون، ئیدی دوچاری زیانێكی گەورە بوون.\nدەشێت پیاوێك كچێكی جوان ببینێت كە بەنازو لەنجەولارەوە دەڕوات، پیاوەكە شەیدای دەبێت و دەكەوێتە ناو خۆشەویستییەوە، دواتر پێداگری دەكات كە بەهەر شێوەیەك بێت هەر دەبێت ئەو كچە بۆ ئەو بێت، چونكە لەو باوەڕەدا دەبێت كە ئەگەر ئەو كچەی دەست بكەوێت ئەوە ئیتر دەبێتە كانگاو سەرچاوەی\nبەختەوەری، ئینجا هیوای ئەوە دەخوازێت لەچادرێكدا بەتەنها لەگەڵ ئەو كچە لەبیابانێكدا پێكەوە بژین و واز لە دونیاو هەموو شتێك دەهێنێت، لەوێدا سروودی خۆشەویستی و گۆرانیی ئەوینداریی بۆ دەڵێت.\nبا وا دابنێین ئەو هاوڕێیەمان گەیشتە خواستەكەی خۆی و سەركەوتوبوو لە بەدەستهێنانی ئەو كچەداو چادرێكی لە بیابانێكدا بۆ هەڵداو لەتەك ئازیزەكەیدا پێكەوە دوور لەچاوی خەڵك ژیان بەسەر دەبات و گۆرانیی "ژیان خۆشەویستییەو خۆشەویستیش ژیانە"ی بۆ دەڵێت. بێگومان لە\nرۆژی یەكەمی كردنەوەی پرۆژە مەزنەكەیدا هەست بە خۆشی و لەزەتێكی زۆر دەكات، پاشان رۆژ لەدوای رۆژ ئەو لەزەتە كەم دەبێتەوە، تا دەگاتە ئەو ساتەی ئیتر جنێو بەو رۆژە دەدات كە ئەمی دوچاری ئەو نەهامەتییە كردو نەفرەت لە ئەژدادو ئابادی ئەو خۆشەویستەی دەكات كە فریوی داوەو راوی كردووەو دواجار دەرگای تەڵەكەی لێ داخستووە كە هیچ دەربازبوونێكی نییە.\nبەراستی هاوسەرگیری هەم نیعمەتەو هەم\nنەگبەتی. لە چاوی كەسی سەڵت و ئەوانەی هاوسەرگیرییان نەكردووە، بریتییە لە ماڵێكی موریح و خواردنێكی بەلەزەت و چەندین چێژی جیاجیای تر، بەڵام لە دیدی كەسێك كە هاوسەرگیریی كردووەو ماندوو بووە، بریتییە لە كۆتێك بە گەردندا ئاڵاوە، هەروەها بریتییە لە بێزارییەكی بێوێنەو راكردن بەدوای بژێوی بەبێ ئامانج.\nرۆژگاری برسێتیدا گۆرانی بۆ پارچە نانێك دەڵێن، وەك چۆن گەنجانی ئەمڕۆمان گۆرانی بۆ روومەتی وەك گوڵی بێگەردی كچان دەڵێن. دەشێت كەسێكی برسی جوانترین شیعر بۆ نان بنووسێت زۆر جوانتر لەو شیعرانەی مەجنون بۆ لەیلای نووسیوە.\n• ئەم بابەتە لە كتێبی (الأعمال الفكریة للدكتور علي الوردي في المجلات والصحف العراقیة والعربیة)دا بڵاو كراوەتەوە كە سێ بەرگەو لەساڵی (2018) لە (دار الوراق) لە بەغدا چاپ كراوە. ئەم وتارە لە بەرگی یەكەمدایە. بابەتەكەش لەساڵی (1952)لە گۆڤاری (العیادة الشعبیة)دا بڵاو بۆتەوە.


باڵوێزی فەرانسە لە تاران بانگهێشت کرا\n13:58 - 26 خاکەلێوه 2719\nکوردستان میدیا: بە هۆی توییتی باڵوێزی فەرانسە لە وڵاتی ئامریکا لەبارەی بەرجام، باڵوێزی فەرانسە لە تاران، بانگهێشتی وەزارەتی دەرەوەی ڕێژیمی ئێران کرا.\nڕۆژی یەکشەممە، ٢٥ی خاکەلێوە، ''حوسێن سادات مەیدانی'' سەرۆکی دەبیرخانەی ستادی بەدواداچوونی بەڕێوەبەری بەرجام، ''فیلیپ تیبۆ '' باڵوێزی فەرانسەی لە ئێران بانگهێشت کردووە کە لە بارەی توییتی باڵوێزی ئەو وڵاتە لە ئامریکا، ڕوونکردنەوە بدات.\nسادات مەیدانی باسی لەوە کردووە، ئەگەر ئەو توییتە لە لایەن دەوڵەتی فەرانسەوە پشتڕاست کرابێتەوە، ئەوە دژایەتی لەگەڵ ئامانج و نێوەرۆکی ڕێکەوتننامەی بەرجام دەبێت.\nپێشتریش عەباس عەراقچی جێگری سیاسی وەزیری دەرەوی ڕیژیمی ئێران، تویتێرەکانی باڵوێزی فەرانسەی لە وڵاتی ئامریکا، بە پێشێڵکردنی بەرچاوی ئامانجەکانی بەرجام زانیبوو و داوای ڕوونکردنەوەی لە دەوڵەتی فەرانسە کردبوو.\n"ژرار ئارۆ"، باڵوێزی فەرانسە لە وڵاتی ئامریکا، ٢٤ی خاکەلێوە، لە لاپەرەی تویتێری خۆیدا نووسیبوی: "هەروەک لە ساڵی ٢٠٠٢دا باسمان کرد بەپێی پەیمانی NPT، پیتاندنی ئۆرانییۆم به بێبەرنامەیەکی باوەڕ پێکراو بۆ ئەوەیکە بۆ بەشی نیزامی بەکارنەبردرێت، نایاساییە.\nنابراو لە توییترێکی دیکەدا نووسیوێتی: "هەڵەیە ئەگەر بگوترێت لە کاتی تەواوبونی ڕێکەوتنی بەرجام، ڕێژیمی ئێران ئیزنی دەبێت هەوڵی پیتاندنی ئۆرانییۆم بدات. بەپێی پەیمانی NPTو پرۆتۆکۆلی لکێندراو، ڕێژیمی ئێران ناچاردەبێت لەژێر چاوەدێری توونددا ، بیسەڵمێنێت کە چالاکییە ناوکییەکانی بۆ کاروباری نیزامی نییە.\nگوشارە نێوخۆیی و دەرەکییەکان بۆ سەر بەرجام لەپاش کشانەوەی تاکلایەنەی ئامریکا لە ڕێککەوتنی بەرجام بەردەوام زیاتر بووە و نێوبەتاڵیی ڕێکەوتنی بەرجام بۆ ئەوانەی کە هیوادار بوون ئەم ڕێککەوتنە ببێتە هۆی نیزیک بوونەوەی پێوەندییەکانی ئێران و ڕۆژئاوا دەرکەوت.


مێژووی ئەدەبی منداڵان ــ بەشی سێیەم ــــ رەزا شوان – Giareng\nلەم بەشەدا، بە کورتی باس لەمێژووی ئەدەبی منداڵان لە چەند وڵاتێکی عەرەبی و ، لە عێراقدا دەکەین .. بە کورتیش باس لە چەند نووسەرێکی ئەم بوارە ، لەو وڵاتانەدا دەکەین ، کە شوێن پەنجەیان لە گەشەکردنی ئەدەبی منداڵانی عەرەبدا دیارە . نزیکەی هەزار و چوار سەد و پەنجا ساڵ بەر لە ئێستا ، نیوچە دوورگەی عەرەبی نیشتیمانی رەسەنی عەرەبەکان بوو .. خێڵ و هۆزایەتی و پیاوسالاری و ئینتیما بۆ هۆز بۆ شیخ باڵی بەسەر کۆمەڵگای عەرەبیدا کێشابوو .. لەسەر لەوەڕ و پووش و پەڵاش و ئاو و فراوانکردنی سنوور و دەسەڵاتی خێڵایەتی ، لە شەڕ و کوشتنی بەردەوامی یەکتریدا بوون .. منداڵەکانیشیان بە شمشێربازی و حوشترسواری و بە گوێدێری و دڵسۆزی بۆ شێخ و بۆ هۆز و لانەدان لە داب و نەریتی هۆزایەتی رایانیان دەهێنا ن و .. بە گیان و بە رووحیەتی چاونەترسی و شەڕخوازی و کوشتن و تۆڵەسەندنەوە و داگیرکردن و تاڵانی ، گۆش و پەروەردەیانیان دەکردن .. بوونی منداڵی کچیشیان بە شوورەیی و بە شەرمەزاری دەزانی و ، هەر بە زیندووی زیندەبەچاڵیانیان دەکردن .. ئەم تاوانە قێزەوەنەش تەنها لە نیو عەرەبدا هەبوو ، لە نێو هیچ نەتەوەیەکی تری جیهاندا رووی نەداوە .\n” خوویەکە گرتوویانە بە شیری ، تەرکی ناکەن بە پیری .. ” .. تا زیاتر چوکڵ لە رابردوو و لە ئەمڕۆشیان وەربدەین .. زیاتر پیسی و بۆنی بۆگەنیان دەردەچێت .\nلە بواری ئەدەبی منداڵاندا ، چەند نووسەرێکی باش و بە توانای میسری هەڵکەوتن و ، کۆمەڵێک چیرۆک و شیعریان بۆ منداڵان نووسی ، چەند چیرۆکێکیشیان لە زمانی فەرەنسی و ئینگلیزییەوە ، گۆڕیانە سەر زمانی عەرەبی .. بێگومان ئەدەبی منداڵانی فەرەنسی و ئینگلیزی ، کاریگەرییەکی زۆریان لە سەر ئەم نووسەرانە هەبوو .. ناسراوترین نووسەرەکانیش : روفاعە تەهتاوی ، محەمەد عوسمان جەلال ، محەمەد سەعید عوریان ، محەمەد هەڕاوی ، محمەد عەتیە ئەبراشی ، عەلی فکری ، ئەحمەد شەوقی ، کامیل گەیلانی ، عەبدولتەواب یوسف ، … چەند نووسەرێکی ناسراوی تر .\n( ئەحمەد شەوقی : ١٨٦٨ ـ ١٩٣٢) ز لە شاری ( قاهیرە)ی پایتەختی میسر لەدایک بووە .. شەوقی کە بە ( شای شاعیران ) ناوبراوە .. بە رەچەڵەک کوردە .. باوکی خەڵکی شاری سلێمانی لە باشووری کوردستاندا بوو ، دایکیشی تورک بوو .. ئەحمەد شەوقی بە دەمی خۆی کوردێتی خۆی دەسەلمێنێ و دەڵێ : ” سمعت بأذني من أبي وهو قائل : من الکورد أصلي .. جئت في العرب ناشئا ) بە کوردییەکەی : ” بە گوێی خۆم گوێم لە باوکم بوو کە وتی : رەسەنم کوردە و ، هاتم و لە ناو عەرەبدا گەورەبووم . ”\nئەحمەد شەوقی ، لە دیوانەکەیدا ، بەشێکی تایبەتیی بۆ منداڵان تەرخان کردووە ، بە ناوی ( دیوانی منداڵان ) کە زیاتر لە ( ٥٥) چیرۆکەشیعر و ( ٢٠) سروود و گۆرانیی بۆ منداڵان لەخۆگرتووە .. ئەمانە ناوی هەندێ لە چیرۆکەشیعر و هۆنراوەکانی شەوقین بۆ منداڵان : ( رێوی و کەڵەشێر ، راوکەر و چۆلەکە ، عەلەشیش ، مریشکی خۆماڵی ، پشیلەکەم ، شێر و بۆق ، رێویی ناو بەلەمەکە ، نیشتمان ، دایکم ، نەنکم ، کەشتی و ئاژەڵەکان ، قوتابخانە ، بەزەیی بە ئاژەڵ ، کۆتر ، خۆشەویستیی نیشتمان ، … هتد . ) ئەحمەد شەوقی ، چیرۆکەشیعری ( رێوی و کەڵەشێر ) ی لە لافۆنتین ەوە وەرگرتووە . شاعیری گەورەی کوردیشمان ( پیـرەمـێرد )ی نەمر ئەم چیرۆکەشیعرەی گۆڕيوە بۆ سەر زمانی کوردی و زۆر بە جوانی و ناسکی بۆ منداڵانی کوردی هۆنیوەتەوە :\nێەحمەد شەوقی ، لە پێشەکی دیوانەکەیدا ( دیوانی شەوقیات ) دا ، دەڵێ : ” لەسەر شێوازی لافۆنتین ، بیری خۆم لە نووسینی چیرۆکەشیعرەکانمدا تاقیکردۆتەوە .. هەرکە دوو یا سێ دێڕم لێدەنووسین ، دەچوومە لای کۆمەڵە منداڵێکی میسری و هەندێ لە نووسینەکانم بۆیان دەخوێندەوە .. یەکسەر لێیان تێدەگەیشتن و پێیان خۆش بوو .. زۆربەیان دەیهێنانە پێکەنین .. ئەمەش مژدەیەکی باش بوو بۆ من … ”\nکامیل گەیلانی ، لە ساڵی ( ١٩٢٧) ەوە ، بایەخی بە هونەری ئەدەبی منداڵان دا ، دەستی بە ( نووسینی چیرۆک بۆ منداڵان ) کرد .. هەر لەم ساڵەدا ، یەکەمین چیرۆکی لەژێر ناوی ( سیندبادی دەریایی ) دا نووسی و چاپیکرد و بڵاویکردەوە .. لە چیرۆکە بڵاوبووەکانی تری : ( چراکەی عەلائەددین ، نوکتەکانی مەلا نەسرەددین ، شەهرەزاد ، هەزار و یەک شەو ، … هتد . ) .. چیرۆکی ( رۆبنسون کروزۆ ) شی لە زمانی ئینگلیزییەوە گوڕیوێتیە سەر زمانی عەرەبی .\n( زەکەریا تامر : ١٩٣١) چیرۆکنووسێکی بەناوبانگ و رۆژنامەنووسێکی ناسراوی سورییە ، هەڵکەوتوویەکی بواری ئەدەبی منداڵانە ، تا ئەمڕۆ چەندین چیرۆکی کورت و درێژی بۆ منداڵان نووسیوە ، ئەمانە ناوی هەندێ لە چیرۆکە چاپکراوەکانین ، کە بۆ مـنداڵانی نووسیون : یەکەمـین چــیرۆکی ( حیلەی ئەسپە سپییەکە ـ چەند چیرۆکێکە ـ لە ساڵی ١٩٦٠دا نووسیوێتی ) ، ( گوڵەکە بە پەڕەسێلکەکەی گوت ـ هەژدە چیرۆکن ) ، ( سـی و حـەوت چیرۆک بۆ منداڵان ) ، ( بۆ رووبارەکە بێ دەنگ بوو ـ پەنجا و سێ چیرۆکن ) ، ( كوللـە لە شارەکەدا ـ کۆمەڵە کورتە چیرۆکێکن بۆ منـداڵان ) ، ( هـەورە تریشقە ) ، ( مـاڵ ) ، ( وڵاتـی کەروێشـکەکان ) ، … هـتد ) .. زەکەریا تامر تا ئێستا سەرجەم نزیکەی ( ١٠٠) چیرۆکی بۆ منداڵان نووسیوە .. بەشێک لە چیرۆکەکانی گۆڕیویانەتە سەر زمانەکانی : فەرەنسی ، ئینگلیزی ، ئەڵمانی ، ئیسپانی ، رووسی ، ئیتالی ، بولگاری.. چەند چیرۆکێکیشی گووڕاونەتە سەر زمانی کوردیمان .. زەکەریا تامر سەرنووسەر و ئامادەکەری دوو گۆڤاری منداڵان بوو ، گۆڤاری( رافع ) و ( أسامە) .. لە چەندین گۆڤار و رۆژنامەشدا لە سوریا و لە وڵاتانی عەرەبدا ، ئامادەکەر و سەرنووسەری لاپەڕەی منداڵان بووە .. زەکەریا تامر، كورتەچیرۆکنووسێکی بە توانا گەورەکانە .. رەخنەگرێکی بوێر بوو ، زۆربەی چیرۆکەکانی رەخنە و توانج و پەلارن .\nئەحمەد ئیسماعیل ئیسماعیل ، چیرۆکنووس و شانۆنووسێکی بەناوبانگە .. کورد و کوردستان پەروەرێکی ناسراوە .. نووسەرێکی بەناوبانگە لە بواری ئەدەبی منداڵاندا ، بە تایبەتیش لە نووسینی شانۆگەریدا .. تا ئێستا چەندین شانۆگەریی بۆ منداڵان ، بە زمانه عەرەبی نووسیوە .. لە چەند کۆڕ و سیمینارێکی نێودەوڵەتیدا دەربارەی شانۆی منداڵان بەشداری کردووە و .. چەند خەڵاتێکی رێزلێنانی نێودەوڵەتی وەرگرتووە . ئەمانە ناوی چەند شانۆگەرییەکین کە بۆ منداڵانی نووسیون : ( کێڵگە سەختەکە ، قازی محەمەد ، بەدلیسی ، داوڵ ، شوورە ، تۆبەی رێوی ، باڵندەیەکی دانا ، ئەو رێوییەی فێڵی لە خۆی کرد ، … هتد ) .\n( سلێمان ئەلعیسا ، نزار نەجاڕ ، عائیشە رەماش ، د. عەلی حەداد ، لینا گەیلانی ، حەنان دەروێش ، ماجدۆلین ئەلروفاعی ، سەلیم بەرەکات ، د.تاریق ئەلبەکری ، سەناء ئەلعەتار ، رەزا سافی ، نەسرەت سەعید ، عەبدولکەریم حەیدەری ، … هتد )\n( مەعروف رەسافی ، جەمیل سدقی زەهاوی ، مستەفا جەواد ، محەمەد رەزا شبێبی ، عەبدولموحسین کازمی ، … هتد ) .. مەعروف رەسافی و جەمیل زەهاوی کوردن .\n( د. جەمیل حەمداوي ) دەڵێ : ” لە راستیدا دیارە بەر لە شەستەکان ، ئەدەبی منداڵان لە عێراقدا چالاک نەبوو ، تا لە ساڵانی شەستەکاندا ، گۆڤاری ( مجـلتي ) و رۆژنـامەی ( المزمـار ) دەرکران ، لەم کاتەوە ئەدەبی منداڵان لە عێراقدا ، لە گەشەکردن و لە پێسکەوتندا بووە .. بەڵام بەپێی بارودۆخی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی و رۆشنبیری ، ئەدەبی منداڵان لە هەڵکشان و داکشاندا بووە .. ”


ئەحمەدی حاجی رەشید: رێكەوتنی بەغداو هەرێم ماوەتەوە سەر ئەوەی ئیمزا بكرێت\nئەحمەدی حاجی رەشید، پەرلەمانتاری كۆمەڵ لە پەرلەمانی عێراق، رایگەیاند: حكومەتی هەرێم مولزمە ئەو پارەیەی بڕیارە لەلایەن بەغداوە بنێردرێت بۆ موچە خەرجی بكات. دەشڵێت: سەرۆك كۆمار و نێردەی تایبەتی نەتەوە یەكگرتوەكان لە عێراق بە كازمی-یان وتوە هاوكاری هەرێم بكات. بەپێی قسەی ئەو پەرلەمانتارە رێككەوتنی حكومەتی هەرێم و ناوەند ماوەتەوە سەر ئەوەی ئیمزا بكرێت.\nئاوێنە: ئەحمەدی حاجی رەشید، كە ئەندامی لیژنەی داراییە لە پەرلەمانی عێراق، بە بەشی كوردی دەنگی ئەمریكای راگەیاندوە: ئەگەر بودجە لە عێراق پەسەندنەكرا، ئه‌وا نه‌فه‌قاتی فیعلی به‌رده‌وام ده‌بن، واته یه‌ك له‌سه‌ر دوانزه‌ی ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی ساڵی 2019 سه‌رف كراوه بۆ هه‌رێم، هه‌مان بڕه پاره به‌رده‌وام ده‌بێت كه بۆ مانگی یه‌ك و دو و سێ به‌رده‌وام بوه، ئه‌م بڕه‌ی كه نێردراوه 400 ملیاره، كه‌واته 53 ملیاری كه‌مه، بۆیە له‌وه تێده‌گه‌ین كه ئه‌مه جۆرێكه له نیاپاكی حكومه‌ته‌كه‌ی كازمی به‌رامبه‌ر به هه‌رێمی كوردستان.\nده‌رباره‌ی ئه‌وه‌ی هه‌ر لایه‌نێك له‌هه‌رێمی كوردستان هۆكاری ناردنی ئه‌و بڕه پاره‌یه ده‌ڵێت به‌هۆی فڵانه به‌رپرسه‌وه بوه؟ ئه‌حمه‌دی حاجی ڕه‌شید وتی"من له دو سه‌رچاوه‌وه پێیان ڕاگه‌یاندم یه‌كێكیان له نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان و ئه‌ویتریان له سه‌رۆك كۆماره‌وه كه 10 ڕۆژ پێش ئێستا ئه‌و بابه‌تانه‌یان له‌گه‌ڵ مسته‌فا كازمی-دا تاووتوێ كردوه. بۆیه ئه‌ویش جۆرێك له به‌ڵێنی دابو."\nئەوەشی خستۆتەڕو"له‌ڕاستیدا له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌رێم زۆر زه‌روره به پاره‌و ده‌ستی پێناگات ئه‌گینا ده‌بوایه هه‌رێم داوای 453 ملیاره‌كه‌ی بكردایه چونكه ئه‌وه لایه‌نه یاساییه‌كه‌یه‌تی، ئه‌مه به‌شه موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانه، به‌ڵام بۆ پاره‌كه به‌ته‌واوه‌تی نه‌نێردراوه؟ ده‌بێت ئه‌م پرسیاره كازمی وه‌ڵامان بداته‌وه له‌گه‌ڵ هه‌رێمی كوردستان كه بۆ داكۆكی ناكه‌ن؟ كه ئه‌مه دۆسێیه‌كی یاساییه‌و ده‌بوایه عێراق پابه‌ندبوایه به 1/12ی موچه‌وه، به‌ڵام دیاره هه‌رێمی كوردستان داكۆكی ناكات له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته ده‌بێت مه‌سه‌له‌كه ئه‌وان وه‌ڵامی بده‌نه‌وه كه بۆ 453 ملیار نیه؟"\nئه‌حمه‌د حاجی ڕه‌شید جه‌ختیكردۆته‌وه"ئه‌مه پاره‌یه‌كه (400 ملیار دیناره‌كه) نێردراوه بۆ ئه‌وه‌ی له‌م مانگه‌دا بدرێته موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران، ئه‌گه‌ر حسابی موچه‌ی بۆ بكه‌ین حكومه‌تی ناوه‌ندی مانگی یه‌ك و دو و سێ پشكه‌كه‌ی هه‌رێمی ناردوه، كه‌واته ئه‌مه هی پشكی مانگی چواره، بۆیه حكومه‌تی هه‌رێم مولزه‌مه به‌وه‌ی ئه‌م پاره‌یه ده‌ستبه‌جێ دوای جه‌ژن دابه‌ش بكات به‌سه‌ر فه‌رمانبه‌راندا، هه‌ر گۆڕانكارییه‌ك له‌م پاره، ئینجا بیدات به‌و كۆمپانیایانه‌ی كه به حسابی خۆی قه‌رزی لێ وه‌رگرتون یاخود دواخستنی بۆ مانگی داهاتو، ئه‌وه حكومه‌تی هه‌رێم ئه‌و لێپرسراویه‌تیه هه‌ڵده‌گرێ له‌به‌رامبه‌ر فه‌رمانبه‌راندا كه موچه‌یان له‌كاتی خۆیدا ناداتێ، ئه‌گه‌ر ئه‌م پاره‌یه مانگی داهاتو نه‌هات، ئه‌وه هۆكاری ئه‌وه‌یه حكومه‌تی عێراق ئه‌و نه‌خته متمانه‌یه‌ی هه‌یه‌تی به هه‌رێم، هه‌رێم ئه‌وه‌شی له‌ده‌ست داوه."\nوتیشی"چاوه‌ڕێ ده‌كه‌ین بابزانین هه‌ڵوێستی حكومه‌تی عێراقی چی ده‌بێت؟ ئه‌گه‌ر مانگی داهاتو موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی نه‌نارد، ئه‌وه دیاره ئه‌و نه‌خته متمانه‌یه‌ی كه هه‌یه‌تی به حكومه‌تی هه‌رێم، ئه‌و متمانه‌یه‌ش نه‌ماوه یاخود دیوه‌كه‌ی تری وه‌كو هاوكاری ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی ناردوه بۆ فه‌رمانبه‌ران، له هه‌مو حاڵه‌تێكدا ئه‌م پاره‌یه بۆ فه‌رمانبه‌ران نێردراوه، ئه‌م پاره‌یه هی فه‌رمانبه‌رانه حكومه‌تی هه‌رێم بۆی نیه دوای بخات یاخود بیداته‌وه به قه‌رز."\nسه‌باره‌ت به ئه‌نجامی سه‌ردانی شانده‌كه‌ی هه‌رێمی كوردستان بۆ به‌غداد ؟ ئه‌حمه‌دی حاجی ڕه‌شید وتی"ئه‌وه‌ی من بیستومه، چاوه‌ڕێی ئه‌وه ده‌كه‌ن دوای جه‌ژن كابینه‌كه‌ی موسته‌فا كازمی ته‌واو ببێت، ئه‌و ڕێكه‌وتنه واژو بكرێت، له‌سه‌ر ئه‌و ڕێكه‌وتنه نوێیه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ هه‌رێمدا ده‌كه‌ن. ئه‌گه‌ر نه‌گه‌نه ڕێكه‌وتن یاسای بودجه باس له یه‌ك له‌سه‌ر دوانزه ده‌كات، ده‌بێت ئه‌و یه‌ك له‌سه‌ر دوانزه‌یه خه‌رج بكرێت بۆ موچه‌خۆرانی هه‌رێم ئه‌گه‌ر نه‌یكات به‌غداد سه‌رپێچیكاره له‌مه به‌ڵام ئه‌گه‌ر هه‌رێمی كوردستان پاره‌كه به‌كاربهێنێت بۆ شوێنێكی تر، یا دوای بخات، یاخود هه‌ربابه‌تێكی لادان له‌و بڕه پاره‌یه‌ی بۆ فه‌رمانبه‌ران هاتوه، ئه‌وا حكومه‌تی هه‌رێم ته‌حه‌مولی ئه‌و به‌رپرسیارێتیه ده‌كات."\nهه‌روه‌ها وتی"ئه‌وه‌ی ئێمه ئاگاداربین ئه‌م وه‌فده دانوستانیان كردوه له‌سه‌ر دو بابه‌ت، له‌سه‌ر بابه‌تی نه‌وت و له‌سه‌ر بابه‌تی داهاتی ناوه‌ندی به‌گشتی، داهاته ناوه‌ندییه‌كان بریتییه له گومرگه‌كان و باج و داهاتی نه‌وتیش باس له‌وه كراوه، حكومه‌تی ناوه‌ندی داوای ئه‌وه‌ی نه‌كردوه كه هه‌مو نه‌وته‌كه ڕاده‌ست بكه‌ن وه‌ك جاران داوایان ده‌كرد، بۆ داوایان نه‌كردوه، چونكه ده‌ڵێن ئێمه نازانین چۆن ئه‌و گرێبه‌ستانه كراوه له هه‌رێمی كوردستان، بۆیه ئه‌وان ئه‌وه‌یان بۆ ڕون بۆته‌وه كه نیوه‌ی ئه‌و نه‌وته‌ی هه‌رێم ده‌ریده‌هێنێت و ده‌یفرۆشێت، نیوه‌ی ده‌داته كۆمپانیاكان، هه‌ڵبه‌ته ئه‌مه مه‌سه‌له‌یه‌كه بۆ عێراق چاره‌سه‌ر نابێت و ناتوانێت بگاته بابه‌ته هه‌ستیار و ڕاسته‌قینه‌كان چونكه هه‌رێمی كوردستان تا سه‌ر ئێسقان ناشه‌فافه‌و نازانین ئه‌م كۆمپانیانه چۆن گرێبه‌ستی له‌گه‌ڵدا كردون؟ ئه‌و قه‌رزانه چۆنن؟ كه‌س سه‌ری له‌وه ده‌رناچێت كه ئه‌م بابه‌ته چۆن كراوه؟ بۆیه حكومه‌تی ناوه‌ندی ڕازییه به‌وه‌ی 250 هه‌زار به‌رمیل نه‌وتی ڕاده‌ست بكرێت، به حسابی ئه‌وه‌ی ئه‌گه‌ر 500 هه‌زار به‌رمیلیش هه‌نارده بكات، ئه‌وا 250 هه‌زاری بۆ خۆی ده‌مێنێته‌وه. گومرگه‌كان نیوه‌ی داهاته‌كه‌یان، ئه‌مه له یاسای به‌ڕێوه‌بردنی داراییدا وه‌رگیراوه له‌گه‌ڵ یاسای ئه‌نجومه‌نی پارێزگای "رێكنەخراو" كه ده‌ڵێت داهاتی پارێزگاكان نیوه‌ی گومرگی له‌و پارێزگایه هه‌ن، داهاته‌كه‌ی ده‌درێته‌وه به‌و پارێزگایه، بۆیه گه‌یشتونه‌ته ئه‌م "سیغه‌یه" كه 250 هه‌زار به‌رمیل، نیوه‌ی داهاته فیدراڵییه‌كان له گومرگ و باج ڕاده‌ستی عێراق بكرێت، عێراق له به‌رامبه‌ردا پاره‌یه‌كیان بداتێ هه‌رێم داوای 600 ملیاری كردوه، ئه‌وان یه‌كه‌مجار باسی 453 ملیاره‌كه‌یان كردوه، به‌س موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران بده‌ن، له ئێستادا جۆرێك له ڕه‌زامه‌ندیان ده‌ربڕیوه له‌سه‌ر 500 ملیاری مانگانه، ئینجا ماوه‌ته‌وه سه‌ر ئه‌وه‌ی واژۆی ئه‌و بابه‌ته بكرێت."


کوردیپێدیا - بەشدار سامی\n👫 بەشدار سامی | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nبەشدار سامی لە سالی 1984 لە شاروچکەی مەخمور لە دایک بووە، ئێستا نیشتەجێی شاری هەولێرە،\nبەشدار سامی لە زور بەری بوارەکانی هونەر رولێکی بالای بینیوە جێ پەنجەی دیار بووە،لە ساڵی 2007 لە گۆڤاری (نووهات)کە گۆڤارێکی مانگانەی گشتی بوو و لە هەولێر دەردەچوو، بەرپرس و ئامادەکار و فۆتۆگرافەری لاپەرەی فۆتۆ و توانج بوو.31ی 8ی 2013 بۆ یەکەم جار لەسەر ئاستی ناوچەکە پێشانگەیەکی تایبەتی تیرۆتیکی لە هەولێر سەنتەری ئاڵا کردۆتەوە.لە 26ی 10ی 2014 لە پێشانگایەکی هاوبەشدا بەشداری کردووە، وە لە سالی 2014 پێشانگەیەکی تایبەتی لە ماڵی وەفایی کردۆتەوە.لە دونیای هونراوەشدا چەندین بەرهەمی پێش کەش بە خوینەرانی کردوە،لە 2006 کتێبێکی شیعری بە ناوی (ئێوارە سەرابییەکان) بڵاوکردۆتەوە. لە ساڵی 2007 خەڵاتی ڤێستیڤاڵی نەورۆزی (یەکێتی نووسەرانی کورد لقی هەولێر)ی بۆ شیعری لاوان وەر گرتووە. لە ساڵی 2010 خەلاتی لاوی ساڵی لە وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوانی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ شیعر وەرگرتوە.لە ساڵی 2011 خەڵاتی یەکەمی ڤێستیڤاڵی گەلاوێژی بۆ شیعر پێ بەخشرا‌وه. لە ساڵی 2012 کتێبێکی شیعری بڵاو کردۆتەوە، بە ناوی (سبەی ڕۆژێکی دیکەیە)لە ساڵی 2014 وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوان کتێبێکی شیعریان بەناوی (ڕۆیشتن بە ئاراستەی مردوە بەڕێزەکان) بۆ بڵاوکردۆتەوە.لە ساڵی 2014 بۆ دووەم جار خەلاتی یەکەمی ڤێستیڤاڵی گەلاوێژ بۆ شیعر وەردەگرێتەوە.\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی فۆکس فۆتۆ: 11-03-2017\n1. 👁 رۆیشتن بە ئاراستەی مردووە بەڕێزەکان\n2. 👁 سبەی ڕۆژێکی دیکەیە\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Feb 6 2011 8:50AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Mar 11 2017 11:46AM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 14,854 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 7 KB Feb 6 2011 8:50AM هاوڕێ باخەوان


رەزا شـوان: ئەردۆگـان بە خوێـنی کورد دەستـنوێـژ دەشوات. – WTARIKURD\nرەزا شـوان: ئەردۆگـان بە خوێـنی کورد دەستـنوێـژ دەشوات.\nقورئان دەگرێتە دەستەوە و بەرزیدەکاتەوە، وا خۆی پیشان دەدات، کە فریشتەیە، کەچی بە خوێنی کوردی بێتاوان دەستـنوێژ دەشوات.. وا دەزانێت کە خەڵکی هـێندە ساویلکەن و نەزان و بێ ئاگـان و تاوانەکـان و کـردارە قـێزەوەنەکانی نـابینن و بە درۆ و دەلـەسە و بە سیناریۆ هەڵبەستراوەکانی بـڕوا دەکەن و خـۆڵ لە چـاویـان دەکـات.\nلە سایەی ئەم دیکتاتۆرە لەخۆباییەدا، کە هەموو دەسەڵاتەکانی تورکیای قورخکردووە و تاکـڕەوانە بڕیـار دەدات و خـۆی لە سەرووی یاساوە دادەنێت.. لە سایـەی سیاسەتی شکستخواردووی لەسەر ئاستی ناوە و دەرەوەدا، تورکیای تووشی قەرزاری و دەیـان قەیـرانی سیاسی و ئابـووری کـردووە. تورکیـای کـردووە بـە دەوڵـەتـێکی لەشکـرتاری سەرکـوتـکەر و داپڵـۆسین، تورکیای کـردووە بە زینـدانستان، ئـازادی و دیمـوکـراتی و دادپەروەری و یەکسانی و مافەکـانی مـرۆڤ ئـازادی رۆژنـامەوانی، لە تورکیادا لەژێـر بوونیان نییە و سفـرەوەن. تا دێت نـرخـی ليـرەی تورکی لە بـەرانبەر دولار لە دابەزین دایە و ئابووری تورکیا بەرەو دارووخان دەڕوات. رێژەی هەژاری و بێکاری و گەندەڵی و هەڵکشندایە.. لە رووی سیاسیشەوە حـزبە دەسەڵاتـدارەکەی ئەردۆگـان کەلەبەڕێکی گەورەی تێکەوتووە و دووچـاری شکـستی گەورە بـووە.. ئەوەبـوو لە هەڵبژاردنەکانی شارەوانییەکانـدا، شاری ئیستەمبـوڵ و چەنـدین شاری تـریـان لەدەسـت دا، جیابوونەی عەبـدوڵڵا گول و داود ئەحمەد ئۆغـڵۆ و عـەلی بابـاجان لە سەرکـردایەتی پـارتی داد و گەشەکردن، گورزێکی تر بوو لە ئەردۆگـان درا.. ئەم کێشە ناوخـۆیی و دەرەکیـانە لە سایەی سیاسەتی تاکڕەوی و شکستخواردووی ئەردۆگان دا سەریان هەڵـداوە.. تابێت نارەزایی و تووڕەیی خەڵکی و دوژمنـانیەتیکردنی ئەردۆگـان لە زیـاد بوونـدان.\nلە دوای داگـیرکردنی رۆژئـاوای کوردستان، ئەردۆگـان ئەم نیازە گڵاوەشی هـەیە کە بە بیانـووی بـوونی پەکەکە لە چیـای قەنـدیـل هـێڕش بکاتە سەر باشـووری کوردسـتان و داگـیری بکـات.. هەر وەکوو لە رۆژنـامەی (دیلـیـش)ی تورکی کە سەر بە ئەردۆگـانە، نەخشە خەونییەکەی سوڵتان ئەردۆگان بڵاوکراوەتەوە. کە نەخشەیەکی نوێی بۆ تورکیا داڕشتووە، بە پێی ئەو نەخشەیە بەشێک لە سووریا و عێراق و و بولگاریا و ئەرمینیا و باشـووری کوردستان (کەرکـووک، مووسڵ، هەولـێر) و لە رۆژئـاوای کوردستانیشدا (حەلەب، حەسەکە، ئەدلەب) لە ناو نەخشەکەیدان، ناوی فەلەستینیشی تێدا نییە، تەنها ئیسرائیلیان دانـەوە.. بەڵی ئەمەیە وڕینە و زینـدەخەوی سوڵتـان ئـەردۆگـان.\nپشتـێکردنی ئەمریـکا لە کورد لـە رۆژئـاوای کوردستان دا، بێـڕەوشـتی و نامەردییەکی گەورەیە.. چونکە کورد دەکـەوێتە نێـوان دوو بـەرداشـەوە، دەکەوێتە نێوان دوو هـێزی دڕندە و رەگەزپەرستەوە، سوپا و جاشـە بەکرێگـیراوەکانی تورکـیا و سـوپـای سووریا.\nمەبەستێکی تـری ئەردوگـان لە داگیرکردنی رۆژئـاوای کوردسـتان، نانەوەی ئـاژاوە و شـەڕ و دوژمنـایەتییە لە نێـوان کـورد و عـەرەب دا، بـۆ لاوازکـردنی هـەردوو لایـان.\nهێڕشی تورکیا بۆ سەر رۆژئـاوای کوردسـتان گەلێ کـارەساتی مـرۆیی بە دوای خوێـدا دەهێنێت.. شـەر و ناسەقـامگـیری و ئـاوارەبوون و تونـد و تیـژی و ئاڵـۆزییـەکی زۆر دەخـاتە ناوچەکەوە و خـودی تورکیا لە هەڵگیرسانـدنی ئاگـری ئەم شـەڕە، بە وشکی دەرناچـێت و گـڕ و پـریشـک و پشـکی گـەورەی زیانـەکـانی بەردەکـەوێت.\nداواش لە جەمـاوەری گـەلی کوردمان دەکـەم، لە کوردسـتان و لە هەنـدەراندا، ئامادەی ئەوەبن، کە بچنە سەر شەقـامەکان و گۆڕەپانەکان.. خۆپێشاندانی تووڕەیی و ناڕەزایی و سەرکۆنـەکردنی ئەردۆگـانی تورکیای رەگەزپەرست سـازبکەن و بە دەنـگی بـەرز و تـوڕەییـەوە داوای دادگـایی کـردنی ئەردۆگـانی تـاونبـار بکـەن.. یـاداشـتـێک بنـێرن بۆ نەتەوە یەکگـرتووەکان و ئاسایشی نیۆدەوڵـەتی.. لۆمەی هەڵـویستی شەرمەزارییانەی نەتەوە یەکگـرتووەکـان و کۆمەڵگەی نێـودەوڵەتیش لە ئاسـتی ئەم تاوانـانـەی تورکـیا بکەن.. ئامـادەیی خـۆشـتان بـۆ پشتگـیری بـرایـانی کوردمان لە رۆژئـاوای کوردسـتان دەربڕن.. کە قارەمانانە بە گیانی خۆبەختکردنەوە بەرگری لە خاکی پیرۆزی کوردستان دەکـەن، بە چەکێکی سادەوە رووبەڕووی دڕندەتـرین و زەبەلاحترین و تازەترین چەکی کوشندەی مودێرزمی سوپای تورکیا بوونەتـەوە.\nمورەی بوكچینە: گوێڕادێرە ئەی مارکسیست! بەشی دەیەم.\nدکتۆر کەمال میراودەلی: چلڕۆژیی سەگە هارەکە! بەشی یەکەم.


مەڵبەندی یەكێتی لە هەولێر: بڕێك ئۆكسجینمان بۆ نەخۆشخانەی رزگاری دابین كرد بەڵام لێیان وەرنەگرتین\nمەڵبەندی هەولێری رایگەیاند، ئامادەیی خۆیان پیشاندا بۆ گەیاندنی 200 بوتڵی ئۆكسجین بەشێوەی بوتڵ یان بە شێوەی ئۆكسجینی شل بۆ نەخۆشخانەی رزگاری و تەندروستی هەولێر، بەڵام تەندروستی هەولێر ئامادە نەبوون هاوكاریەكە وەربگرن.\nمەڵبەندی سێی هەولێری یەكێتی نیشتیمانی كوردستان لە راگەیەندراوێكدا ئاشكرایكرد "لەكاتی ئاگاداربوونمان لە هەبوونی كێشەی ئۆكسجین لە نەخۆشانەی رزگاری لە شاری هەولێر، وەك ئەركی سەرشانمان بەرامبەر بەو شارە و نەخۆشەكانی، ئامادەیی خۆمان پیشاندا بۆ گەیاندنی 200 بوتڵی ئۆكسجین بەشێوەی بوتڵ یان بە شێوەی ئۆكسجینی شل بۆ نەخۆشخانەی رزگاری و تەندروستی هەولێر، بەڵام بەداخەوە دواتر وەڵامی پەیوەندیەكانیان نەدایەوە و ئامادە نەبوون هاوكاریەكە وەربگرن".\nمەڵبەندی یەكێتی لە هەولێر لەو راگەیەندراوەدا پەیامی خۆی ئاراستەی بەرپرسانی تەندروستی هەولێر دەكات و دەڵێت "ئەگەر ئێوە دەتوانن كێشەكە چارەبكەن و كەم و كوڕیەكان چارەسەر بكەن و نەخۆش لە بێ ئۆكسجینی نەمرێت، ئێمە دەستخۆشیتان لێ دەكەین و زۆر سوپاستان دەكەین، ئەگەر نا ئێمە بەشێكین لەوشارە و بە ئەركی خۆمانی دەزانین هاوكاری خەڵك و هاوشارانی خۆمان بكەین".\nئاماژەی بەوەشكردوە "ئەوە كەمترین خزمەتە كە ئێمە پێشكەشی نەخۆشان و دانیشتوانی هەولێری بكەین، نیگەرانین لەوەی روویداوە و هیوادارین دەستی هاوكاری لە هەموو لایەك قبوڵبكرێت و هەمووان خزمەتی ئەو شارە بكەین".\n980 جار بینراوە


بەهۆی مەترسی چەند ناوچەیەكی ئاوی كونەماسی هۆشداری دەدرێتە هاووڵاتیان – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/04/25 - 1:30 PM\nبەڕێوەبەری ناحیەی گاپیڵۆن ڕایدەگەیەنێت، داوامان لە حكومەت كردووە تیمی مەلەوانیمان بۆ دابمەزرێنن، بەڵام بە بیانوی جیاواز ڕەتیانكردوەتەوە.\nساڵانە ژمارەیەك هاووڵاتی بەهۆی ناشارەزاییانەوە لە ئاوی كونە ماسی دەخنكێن و گیانیان لەدەست دەدەن و هیچ تیمێكی فریاگوزاریش لە ناوچەكەدا بوونی نییە تاكو بەدەم ئەو هاووڵاتییانەوە بچێت.\nئیسماعیل ئەحمەد بەڕێوەبری ناجیەی گاپیڵۆن بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئەو شوێنانەی مەترسیدارە لە ئاوی كونەماسیدا لە ساڵی 2017ەوە لەوحەمان داناوە كە ئەم شوێنە مەترسیدارە و شیاوی مەلە كردن نییە.\nوتیشی”هەموو ساڵێك خاوەن كەپر و موختاری گوندی كونەماسی و مامۆستایانی ئایینی بانگهێشت دەكەین تاكو هاووڵاتیان ئاگادار بكەنەوە لە مەترسییەكانی ئەو ناوچانە”.\nئاشكراشیكرد، داوامان لە حكومەت كردووە بەشی مەلەوانی و گروپی مەلەوانیمان بۆ دابمەزرێنرێت، بەڵام بەهۆی قەیران و نەبوونی دامەزراندنەوە رەتیان كردوەتەوە و بۆمان نەكراوە.\nڕوونیشیكردەوە، ئەگەر حاڵەتێكی مەترسیدارمان هەبێت، دەبێت داوا لە تیمی مەلەوانی سلێمانی و دوكان بكەین بێن بەهانامانەوە.\nدوو برا بەهۆی تەقەكردنیان لە برایەكی دیكەیان، دەستگیر كران


هەرێم، تووشبووانی كۆرۆنا لە زیادبووندایە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایەگەیەنێت، لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوو، 2 تووشبووی كۆرۆنا گیانیان لەدەستدا و 103 حاڵەتی نوێی تووشبوونیش بە پەتاكە راگەیەندران.\nوەزارەتی تەندروستی لە ڕاگەیەنراوێ:دا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، لەماوەی شەو و ڕۆژێكدا پشكنینی پزیشكیی (PCR) بۆ 2929 كەس ئەنجامدراوە.\nخەڵك وەزارەتی كشتوكاڵی عیراق ئاشكرایدەكات، "ئەنفلۆنزای باڵندە كاریگەری زۆری هەبووە لەسەر كەمبوونەوەی بڕی بەرهەمهێنانی هێلكە و بۆ دابینكردنی…\nخەڵك- لێپرسراوی لقی سلێمانی ڕێكخراوی گەشەپێدانی قوتابیانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، ئەمڕۆ هەینی بە بەشداری نزیكەی 10 هەزار كەس تاقیكردنەوە بۆ 40 فەرمودەی…\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی نەهێشتنی ماددە هۆشبەرەكان ڕایدەگەیەنێت، لە هەولێر زیاتر لە 100 گرام ماددەی هۆشبەر دەستی بەسەرداگیراوە كە 52…\n17 ئازار 2021 9.00 pm


جولای 2021 – Horam\nهۆرام : ڵێرەو هۆرامیەکا یۆنسکۆش چڵاکنارە .\nجولای 30, 2021 جولای 30, 2021 ZComment(0)\nبە بۆنەو هۆرچنیاو و هۆرامانی پسۆ میراسێ کۆن و تاریخی جە لاو یونوسکۆیۆ ، پڵاتفۆرموو هۆرام-ی مۆبارەکبایی جە خۆلکوو هۆرامانی کەرۆ . خۆڵکوو وەشەویس و هۆرامانی هەوال و هۆرچنیاو هۆرامانی پسۆ هەرێمێ کۆن و تاریخی جە لاو رێکوزیاو یۆنسکۆی دەس پەنە کەردەو هەنگامە گەورەکا دماڕۆیمانە . جە ڕۆ ٢٧-٧-٢٠٢١ جە شاروو فۆجی چینینە بە بەشداری […]\nبەیاننامەو (یونسکۆ)ی سەبارەت بە هۆرامانی .\nیونسکۆ: زیاتەر جە ٥ هەزار ساڵێن هەورامیەکێ ناوچەکەنە مژیوانێ و کۆمایێ چێوی تایبەت بەوێشا هەنێ کە جیاشا کەرۆوە، درۆسکەردەی یانا، نیای دار و درەختی دلێ تەوەنا و یاگە سەختەکانە، گەلەداری و کۆچ پێ هەوارەکا، دیارتەرین جیاوازیێ ژیوا و فەرهەنگو هۆرامییەکانێ. مەحاڵە دورەدەس و سەختەکێ هۆرامانی ماوا و شاهێدیدەرو فەرهەنگو خەڵکو هۆرامانییەنێ. هۆرامییەکێ پێسە یۆ جە […]\nکەنەکە ئاشکراش کەرد: پنەوازەن هۆرامی جە ناوچە هۆرامی-نشینەکانە بوزیۆنە پڕۆگرامو وانای و پەروەدەی، چونکە بە وانای و پەروەردەکەردەی بە زوانە کوردییەکان، سەرەنجام تاکو ئاستو ستاندارد بېیەی، ببۆنە بە مایەو وەڵێوستەی زوانەکەیمان. دمابەدمای ئانەی کە وەزیرو ڕۆشنویری هەرێمو کوردستانی (حەمەو حەمەسەعید)ی پەی پەروەردە و وانای زوانی هۆرامی بەفەرمی دواکاریش پێشکەش بە وەزارەتو پەروەردەو هەرێمو کوردستانی کەردەبێ […]\nجە وەرنیشت (ڕۆژاڤا)و کوردستانی شۆڕش و سەرهۆردای ۱۹و تەمووزی سەرەڕاو هێرشێ، پیلانێ و ئاستەنگیەکێ، پەڕدەستکەوتانە و سەرکۆتانە ٩ ساڵێش پەڕکەردەۋە و کارەوانەکەش بەردەوامەن. جە ساڵەو ۲۰۱۲ی،، سوریاچ چوون چەنڎین وڵاتێ تەرێ عەرەبیێ سەرنیشتو ئەفریقای و وەرکەوتی میانی، دەستوەشو فاڕیای و ئاخێزی جەماوەری بی و جە گرد لایێ گەلێ و باوەڕیەکێ ئا وڵاتەیە دژ بە دەسەڵاتداری […]\nبە بۆنەو کۆچ و نابەوەختوو هۆنەرمەند و شمشاڵ ژەنوو هەرێموو هۆرامانی ، هۆنەرمەند جافر زەڵکەیی . خۆڵکوو وەشەویس و هۆرامانی ، بە تایبەت خانەوادە ، کەس و کار و یانەو هۆنەرمەندا وەرکەوتوو کوردستانی . هەر پاسە ئاگادارێندێ ڕۆ ٢٤ کۆپری وەرانوەر بە ١٦ جووڵاو ٢٠٢١ هەوال و گیان جە دەستداو هۆنەرمەند و شمشاڵ ژەنوو هەرێموو […]\nوێرەگاو ڕۆ چوارشەمەی ١٤-٧-٢٠٢١ چاڵاکێ رێکوزیاکا پژاکی جە شارەک سەنعەتی ژاڵە -ی جە ڕاو چن کەساوە تەقەش وەنە کریان و دەماو دەم گیانشدان . بهرووز رەحیمی ٤٩ ساڵە ئەژناسیا بە ڕێبین خۆڵکوو شاروو سنەی کە ماوەو ١٠ ساڵا نیشتەجێ پانیشتوو کوردستانیا جە وەردەموو یاگێ هەرمانەکێش بە شێوە پڵان پەێ مجیا تیرۆر کریا . یاگێ باسینە […]\nهۆرام : ڵۆزان سەرەراو وەڵاتەکەیما ، مەژگیچش بەش کەردێنمێ .\nجە درێژەو چاڵاکیەکا پڵاتفۆرموو هۆرام-ی جە بەروو وەڵاتی جە ڕوەکا ١٠/١١/ و ١٢ جووڵای نمانەروو پڵاتفۆرموو هۆرام-ی بە نامێ مادێح ئەدوایی بەشداروو چاڵاکی ڕاپەیمای یەرە ڕوەی بی . چالاکیەکە کە جە لاو کەجەدەو ئەرووپای و کۆنگرەو نەتەوەیی کوردستانی بە ئامانجوو نارەزایەتی وەرانوەروو بڕیارەکا ڵۆزانی پەێ بەشکەردەو خاکوو کوردستانی ، رێکوزیابێ . ڕاپەیمایەکە بە ماوەو یەرێ […]\nجولای 4, 2021 جولای 4, 2021 AComment(0)