Diplomatic Magazine | مەترسییەکانی پرۆژە یاساکە چین؟\nکاتێک سەیرى ماددەى یەکەمى پرۆژە یاساکە دەکەیت دەبینیت کە پێناسەى " بڵاو کردنەوەى ئەلکترۆنى" دەکات و دەڵێت:( گواستنەوە یان پەخش یان ناردن و یاخود وەرگرتنى چالاکى میدیایى ئەلکترۆنى و ئەو بابەتانەى کە لە ڕێگەى لاپەڕەو ئەکاونتەکانى تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان و گروپەکانى ناو ئامرازەکانى پەیوەندیکردن بەهۆى بەکارهێنانى ئامێر و جێبەجێ کارى (ئاپ APP )ى ئەلکترۆنى سروشتەکەى هەر جۆرێک بێت، یان هەر ئامرازێکى دیکەى تەکنیکى مۆدێرن بەو ئامانجەى لە لایەن خەڵکەوە دەستاودەستى پێبکرێت).\nئاشکرایە لاى هەموان لە ئەمڕۆدا ئەوە تەنها دامەزراوەى میدیا نیە بتوانێت خاوەنى " بڵاوکردنەوەى ئەلکترۆنى" بێت بەڵکو سەرجەم هاوڵاتیان دەتوانن خاوەنى بڵاوکردنەوەى ئەلکترۆنى بن، یان دەتوانن بڵاوکردنەوەى ئەلکترۆنیان هەبێت، لە ڕێگەى بوونى ئەکاونت یان لاپەڕەى کەسى خۆیان لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکانى ئێنتەرنێت، یان هەر ئەکاونت و گروپى وەک ڤایبەر و واتسئەپ و ئینستگرام و تەلەگرام و چەندینى تر.\nباسکردنى بڵاوکردنەوەى ئەلکترۆنى و جێکردنەوەى لەم یاسایەدا بەم شێوەیە، ئامانجى مەترسیدارى لە پشتەوەیە چونکە دەتوانرێت بەم یاسایە هەر کەسێک دادگایى بکرێت کە خاوەن بڵاوکردنەوەیەکى ئەلکترۆنى بێت، ئیتر با میدیاکاریش نەبێت و شارەزاى کارى میدیاش نەبێت! ئەمە لە لایەک لە لایەکى ترەوە لە بڕگەى 7 ى ماددەى چوارى یاساکەدا دەڵێت : ( ئەم یاسایە بەسەر ئەم وێبسایت و میدیا ئەلکترۆنیانەى خوارەوە جێبەجێ دەکرێت ( - وێبسایتە کەسیەکان و لاپەڕەو ئەکاونتەکانى تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان و گروپەکانى ناو ئامرازەکانى پەیوەندیکردن ) ، لێرەدا بە ڕوون و ئاشکرایى سەرجەم بەکارهێنەرانى تۆڕى ئەنتەرنێتى دیارى کردوە کە حوکمەکانى ئەم یاسایە دەیانگرێتەوە و دەتوانرێت هەر خاوەن پۆستێکى تۆڕى کۆمەڵایەتى یان خاوەن کۆمێنتێک بەم یاسایە دادگایى بکرێت\nئەمەش بەڵگەیە لەسەر ئەوەى ئەم یاسایە تەنها مەبەست لێى ڕێکخستنى میدیاى ئەلکترۆنى نیە بەڵکو بە دیارى کراوى مەبەستى جڵەوگیر کردنى هەر بڵاوکردنەوەیەکى ئەلکترۆنیە لە هەر کەسێکەوە بێت.\nئەمەش واتە تەسککردنەوەى ئازادیەکان و زەوتکردنى مافى دەربڕینى ڕاى ئازاد کە لە ماددەى 38 ى دەستورى عێراق ئەم مافە چەسپێنراوە، هەروەها پێچەوانەى دەقى چەندین ڕێککەوتنامەو بەڵێننامەى نێودەوڵتیە وەک جاڕى گەردونى مافى مرۆڤ و پەیماننامەى نەتەوە یەکگرتوەکان.\nلە ماددەى 11 ى یاساکەدا سەرنوسەرى وێبسایت و میدیایەکى ئەلکترۆنى هاوتاو یەکسان کردووە بە خاوەن ئەکاونت و لاپەڕەیەکى تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بەوەى کە هەردوکیانى وەک یەک بەرپرس کردوە لە ناوەڕۆکى ئەو بابەتانەى بڵاو دەکرێتەوە، لە کاتێکدا هەموو دەزانین بڵاوکراوەیەکى ئەلەکترۆنى لە دەزگایەکى میدیایى زۆر جیاواز ترو کاریگەر ترە وەک لە بڵاوکراوەیەکى ئەلەکترۆنى کە لە ئەکاونتێک یان لاپەڕەى ئەلکترۆنى کەسێکى ئاسایى یان هاوڵاتیەکى ئاسایى بڵاو دەکرێتەوە . نازانین بە چ پێوەرێک ئەم دوو حاڵەتە هاوتا و یەکسان کراوە!\nلە لایەکى ترەوە ئێمە یاساى خراپ بەکارهێنانى ئامێرەکانى پەیوەندى کردنمان هەیە کە ساڵى 2008 دەرچوەو بەرکارە کە دەکرا خاوەنى ئەکاونت یان لاپەڕەى تۆڕى کۆمەڵایەتى کە هاوڵاتى ئاسایى یەو ڕۆژنامەنوس یان میدیاکار نیە بەو یاسایە مامەڵەى لەگەڵ بکرێت وەک ئێستا کە بەو شێوە دەکرێت، نەک تێکەڵ بە یاساى ڕێکخستنى میدیاى ئەلکترۆنى بکرێت. ئەگەر مەبەست رێگرتن لە ڕاى جیاواز و ئازاد نەبێت بەهۆى سزا سەخت و مەترسیدارەکانى ئەم یاسایەوە.\nماددەى (12) ى پرۆژە یاساکە مەترسى گەورە دروست دەکات لە سەر هەر کەسێک کە دەنگى نا ڕەزایى هەبێت بەرامبەر سیستمى حوکمڕانى و دەسەڵاتى هەرێم چونکە ئەم ماددەیەى یاساکە دەڵێت: ( هەموو ئەو وێبسایت و ئامرازە میدیایى یە ئەلەکترۆنیانەى کە ئەم یاسایە دەیانگرێتەوە نابێ بە هیچ شێوەیەک ئەو بابەتانە بڵاو بکەنەوە کە بە پێى بڕگەکانى (2) و(4) ى مادەى چوارەمى یاساى ژمارە 3 ى ساڵى 2006 تایبەت بە بەرەنگار بونەوەى تۆقاندن (تیرۆر) دا بە تاوانى تۆقاندن هاتوون).\nبەم ماددەیە دەتوانرێت هەر خاوەن بڵاوکراوەیەکى ئەلەکترۆنى ڕەخنە ئامێز سپاردەى دادگایى کردن بکات بە یاساى تیرۆر کە دەقى بڕگەى (4) ماددەى چوارى یاساى تیرۆر دەڵێت: ( 4. بە ئەنقەست، هەواڵ، ڕوونکردنەوە یان پرَوپاگەندەیەکى تۆقێنەر بڵاو بکاتەوە هۆیەکانى ڕاگەیاندنى بینراو بیستراو خوێندراو، یان ئەلەکترۆنى بە هەل وەربگرێت ، یان بە کاریان بێنێت ، لە ئەنتەرنێت بەیاناتى ئەوتۆ بڵاو بکاتەوە کە ڕاستەوخۆ بگاتە ڕادەى هاندان بۆ ئەنجامدانى تاوانى تیرۆرکارى وەها کە ئاسایشى گشتى بخاتە مەترسیەوەو ترس بخاتە نێو هاوڵاتیان و هەڕەشە لە قەوارەى سیاسى هەرێم بکات).\nسەرنج بدەنە سەر گوزارشتى (بگاتە ڕادەى هاندان بۆ ئەنجامدانى تاوانى تیرۆرکارى وەها کە ئاسایشى گشتى بخاتە مەترسیەوەو ...................و هەڕەشە لە قەوارەى سیاسى هەرێم بکات).\nئەم گوزارشتە زۆر لاستیکیەو لێکدانەوەى جۆراوجۆر هەڵدەگرێت، زۆر ئاسان بیانوو دەدات بە دەست دەسەڵاتەوە کە هەر کەسێک بڵاوکراوەیەک یان پۆستێکى تۆڕە کۆمەڵایەتیەکانى وەک فەیس بوک یان تویتەر یان تلیگرام یان ڤایبەر یان واتسئەپ یان ئینستگرام یان..... تاد.بەکار بهێنێت دەتوانرێت بەم یاسایە دادگایى بکرێت کە سزاکەى تا 15 ساڵ دەڕوات ، ئەمەش بە ئاشکرا هەوڵدانە بۆ ڕێگرى کردن لەو دەنگە نا ڕازى و ڕەخنانەى کە هەیە لە ئەداى دەسەڵات و حکومەت و حیزب ، لە کاتێکدا ئەم مافى ئازادى ڕا دەربڕین و نا ڕەزایى و ڕەخنەیە بە دەستور پارێزراوە.\nیەکێکىتر لە کاریگەریەکانى سزادان بە یاساى تیرۆر ئەوەیە کە لە ماددەى (11) ى ئەو یاسایەدا هاتوە کە دەست بەسەر سامانى گوازراوە و نەگوازراوەى ئەو کەسانەدا دەگیرێت کە بەم یاسایە تۆمەتبار دەکرێت و سزا دەدرێت.\nهەروەها بە پێى ماددەى (12) ى یاساى تیرۆر تاوانى تیرۆر بە یەکێک لە تاوانە ئابروبەرەکان دەژمێردرێت. کە تۆمەتبار بوون بە تاوانى تیرۆر کاریگەرى مەترسیدارى هەیە بۆ سەر پێگەى ئابورى و مەعنەوى کەسى تۆمەتبار، چۆن دەکرێت لەسەر بڵاوکراوەیەک، کەسێک بە سزاى مەترسیدارى تیرۆر سزا بدرێت؟! ئەمە هەوڵدانى ئاشکراى دەسەڵاتە بۆ دەمکوتکردن و بێ دەنگ کردنى هەر دەنگێکى نا ڕازى و سەرەتاى سەپاندنى حوکمى پۆلیسى و دکتاتۆریە.\nلە ماددەى (13) ى پرۆژە یاساى ڕێکخستنى میدیاى ئەلکترۆنى هاتوە کە دەڵێت: ( جگە لەو سزایەى لە ماددەى (12) هاتوە، دادگاکان بە پێى بڕگەى (دووەم) ى ماددەى شەشەمى یاساى ژمارە (35) ى 2007 یاساى ڕۆژنامەگەرى کوردستان سزاى سەرپێچیکەران دەدات)\nجگە لە سزاى هاتوو لە مادەى (12) دا ماددەى (13) ى یاساکە دەستى دادوەرى واڵا کردوە کە تۆمەتبار بە یاساى ڕۆژنامەگەرى کوردستان سزا بدات کە بڕى سزاکە لە یەک ملیۆن دینار دەست پێدەکات تا بڕى دوو ملیۆن دینار.\nکە ئەمەش ناکرێت هاوڵاتى ئاسایى بەم یاسایە سزا بدرێت چونکە هاوڵاتى ئاسایى جیاوازە لەگەڵ ڕۆژنامەنوس و میدیاکار، دەقى ئەو یاسایەش (یاساى ڕۆژنامەگەرى) بۆ ڕۆژنامەنوسە کە ئەمەش تێکەڵاو کردنێکى نا دادپەروەرانەو ستەمکارانەیە بەرامبەر هاوڵاتى ئاسایى.\nلە ماددەى (16) ى ئەم پرۆژە یاسایەدا کە باس لە سزاکان دەکات لە بڕگەى دووەمى ئەم ماددەیەدا دیسان تێکەڵاویەک کراوە لە نێوان سەرنوسەرى وێبسایتى دەزگایەکى میدیایى لەگەڵ خاوەن ئەکاونت و لاپەڕە فەرمیەکانى تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بە سزایەک کە لە یەک ملیۆن دینار کەمتر نەبێت و لە پێنج ملیۆن دینار زیاتر نەبێت.\nلە کاتێکدا لە ماددەى (13) ى پرۆژە یاساکەدا سزاى بۆ ڕۆژنامە نوس داناوە بە پێى یاساى ڕۆژنامەگەرى کوردستانى ساڵى 2007 ، بەڵام لە ماددەى (16) ى پرۆژە یاساکەدا دیسان جۆرێکى تر لە سزا بۆ هەمان تۆمەتبار دیارى کراوە کە ئەمەش ناگونجێت لە ڕووى یاسایى یەوە و دەستى دادوەر واڵا دەکات بە ویست و میزاجى خۆى چۆن بیەوێت بەو شێوە سزاى تۆمەتبار بدات یان بە پێى ماددەى 13 یان بە پێى ماددەى 16 بە بێ ئەوەى جیاوازى ئەوتۆ لە تەکییفى قانونى ئەو دوو ماددەیەدا کرا بێت!\nیان ئەگەر ماددەى 13 باس لە ڕۆژنامەنوسە بۆ لە ماددەى 16 دا دووبارە کراوەتەوە بە سزایەکى جیاواز ؟ خۆ ئەگەر دەوترێت سزاى ماددەى 16 بۆ خاوەن ئەکاونت و لاپەڕەى فەرمیەکانە، ئایا دەکرێت سزاى خاوەن ئەکاونت و لاپەڕەى فەرمى کەسێکى ئاسایى زیاتر بێت لە سزاى ڕۆژنامەنوسى دەزگایەکى میدیایى ؟! ئەمەش ناگونجێت چونکە کاریگەرى بڵاوکراوەیەکى دەزگایەکى میدیایى زۆر جیاواز و زیاترە لە کاریگەرى بڵاو کراوەى خاوەن ئەکاونتێک یان لاپەڕەى کەسێکى ئاسایى.\nلە بڕگەى 3 ى ماددەى 16 ى ئەم پرۆژە یاسایەدا هاتوە کە دەڵێت : ( لە کاتى بڵاوکردنەوەى ماددەیەکى میدیایى دا، کە بە پێى خاڵەکانى (2) و(4) ى "مادەى چوارەم" ى "یاساى ژمارە 3 ى ساڵى 2006 یاساى بەرەنگار بونەوەى تۆقاندن (تیرۆر) لە هەرێمى کوردستان – عێراق" بە تاوانى تۆقاندن هاتوون و قەدەغە کراون، سەرنوسەرى "وێبسایت" و خاوەنى ئەکاونت و لاپەڕەکانى تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان، سزاکانى هەمان ئەو یاسایە دەیانگرێتەوە)\nواتە ئەوانەى بە بڕگەى (2) و(4) ى ماددەى (4) ى یاساى تیرۆر تۆمەتبار دەکرێت هەمان سزاى ئەو تاوانە دەیانگرێتەوە کە پانزە ساڵ زیندانى و دەست گرتن بەسەر سامانى گواستراوەو نەگواستراوەیە و ئەمە جگە لەوەى تاوانى تیرۆر بە تاوانێکى ئابروبەر ئەژمار کراوە بە پێى یاساى تیرۆر کە ئەمەش جێکەوتەو کاریگەرى خراپى هەیە بۆ سەر لایەنى مەعنەوى کەسێتى کەسى تۆمەتبار و لە چەندین مافى سروشتى خۆى بێ بەش دەکرێت لە داهاتوودا.\nلەبەر هەموو ئەوانەى کە باس کرا داواکارین لە سەرجەم فراکسیۆنەکانى پەرلەمان هەموارى تەواوى ناوەڕۆکى ئەم پرۆژە یاسایە بکەنەوەو بە تەواوى بیکەنە پرۆژە یاساى ڕێکخستنى میدیاى ئەلکترۆنى نەک بەم ناوەوە بیانەوێت خەڵکى نا ڕازى بێ دەنگ بکەن. لە هەمانکاتدا داوا لەسەرجەم ڕێکخراوەکانى کۆمەڵگەى مەدەنى و پارێزەران و یاسا ناسان و خەڵکى ئازادیخوازى کوردستان دەکەین دەنگیان یەک بخەن و فشار دروست بکەن و نەهێڵن ئەم پرۆژە یاسایە بەم ناوەڕۆکەى ئێستایەوە دەربچێت، چونکە دەبێتە خاڵێکى ڕەش بە ڕووى پەرلەمان و کەشى ئازادى لە هەرێمى کوردستان.\nــ جەمال حەمەڕشید\nپارێزەرى ڕاوێژکار و ماستەر لە یاساى گشتى


Basnews 07/04/2021 - 07:59 ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست\nیەک کاتژمێر پاش هێرش بۆ سەر کەشتییەکی سەر بە سوپای پاسداران، ڕۆژنامەی نیۆیۆرک تایمز لەزاری بەرپرسێکی ئەمریکییەوە بڵاوی کردووەتەوە کە ئیسرائیل ئەمریکای لە هێرش بۆ سەر کەشتیی (ساویز)ی ئێران لە دەریای سوور، ئاگادار کردووەتەوە.\nسەرەتا شەوی سێشەممە میدیاکانی ئیسرائیل و تۆڕی میدیایی ئەلعەرەبییە بڵاویان کردەوە کە کەسانێکی نەناسراو لە دەریای سوور و لە نزیک کەنارەکانی یەمەن کەشتییەکی سەربازیی سەر بە سوپای پاسدارانیان کردووەتە ئامانج.\nنیۆیۆرک تایمز لەمبارەوە نووسیویە لە حاڵێکدا هەواڵی هێرش بۆ سەر کەشتییەکی سەربازیی ئێرانی لە دەریای سوور بڵاو بووەتەوە کە لە ڕۆژانەدا میدیاکان باس دەسپێکی دانوستانی ناڕاستەوخۆی ئێران و ئەمریکا لە ڤییەن دەکەن و ئامانج لەم گفتوگۆیانە بووژانەوەی ڕێککەوتنی ئەوتۆمیی ئێرانە.\nبەپێی هەمان سەرچاوە، کەشتیی (ساویز) گەرچی لەباری تەکنیکییەوە وەک کەشتییەکی بارهەڵگر دێتە ئەژمار، بەڵام وا دیارە ئەمە یەکەم کەشتیی سەربازییە کە لە تێکهەڵچوونی نێوان ئیسرائیل و ئێراندا کراوەتە ئامانج.\nماڵپەڕی (تەسنیم)ی سەر بە سوپای پاسداران لەمبارەوە نووسیویە، بەپێی زانیارییەکان کەشتیی ساویز بەهۆی تەقینەوەی چەندین مین بە لاشەیەوە تووشی خەسارێکی زۆر بووە.\nتۆڕی میدیایی (کان)ی ئیسرائیل لەمبارەوە لە ڕاپۆرتێکدا ئاشکرای کردووە کە ئەنجامدەرانی هێرش بۆ سەر کەشتییە ئێرانییەکە هەڵگری پەیامێکی تەیبەتن بۆ ئێران.\nلە چەند مانگی ڕابردوودا ئێران و ئیسرائیل چەندین کەشتیی یەکدترییان کردووەتە ئامانج کارناسانی سەربازی لەو باوەڕەدان گرژی و ئاڵۆزیی نێوان ئەو دوو وڵاتە بووەتە شەڕێکی ڕانەگەیەندراوی دەریایی.


كردستان شيرين - سه قز كردستان شيرين كردستان و موضوعات آزاد دیگر صفحه اصلی|\nسه قز تاريخ : دوشنبه هجدهم مرداد ۱۳۸۹ | 12:14 | نویسنده : رضا\nلة ناوضةي سقز نزيك بة 200 هةزار كةس دةذين كة لةم ذمارةيةدا 140 هةزار كةس لة شار و 60 هةزار كةس لة ديَهاتدان .<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nكورتةيةك لة ميَذوو:\nلة كاتي دةسةلَاتداري مادةكان شاري»ئيسكيَت«يةكيَ لة شارة طرينطةكاني حكومةتي ماد بووة،ثاش هيَرشي»سةكايي‌يةكان«و داطير كردني ولَاتي ماد،شاري »ئيسكيَت«بة»سةكاكز«يان»ساكز«ناوي طؤرِدرا وثاش ئةوةي كة» هووةخةشتةر« ثادشاي ماد لة داوي 30 سالَ تواني ئةم ناوضةية بطريَتةوة ئةو نيَوة هةروا بة شارةوة ما.ئةو شارة ئيَستا سةقزي ثيَدةلَيَن . سةقز بيَطومان ناوةندي حكومةتي مانايي‌يةكان بووة.كةمانا لكيَكي ماد بوون . » كؤشكةلَة « لة لاي ئاشي ثيَنج قاتي ريَطةي سنة شويَني كؤشكي حاكمي ئةو كاتة بووة . لة ناوضةي سةقز قةلَاي بة ناو بانطي ماد بة ناوي » ئارامائيت « و » ئيزي ثيا « و » كةرةفتوو« هةن كة نيشان دةري ميَذووي كؤني ئةو ناوضةيةن . تةنانةت وا دةر دةكةويَ » هةطمةتانة « نةك لة » هةمةدان « بةلَكو لة » زيَوية« سةقز بووة . ( دةوران بي خبري ــ رشيد كيخسروي )\nهةر وةها بة ثيَي ضيرؤكي سةر زاري خةلَكي لة ناوضةي » قةثلَانتوو « رؤستةمي زالَ كة لة شانامةي » فيردوسي «دا دةطاتة ئةو ثةرِي ئازايةتي وتوانا ، لة كةندالَيَكي طةورة لة ذيَر تاقة داريَك بة دةست براكةي بة‌فرِوفيَلَ لةو ديَية دةكوذريَ ( دروان بي خبري ــ رشيد كيخسروي )\nهةر وةها ئةم ناوضةية خاوةني دو شويَني ئاييني و ثيرؤزي سةردةمي ماد و ساساني بووة. موبةد (معبد) مانايي ( قةلَاي سثي) لة نزيك بؤكان و موبةدي ساساني » آذر گشسب« ( ئازةرطةشةسب ) لة زيَويةية . خةلَكي ناوضة لةو سةردةمةدا زةردةشتي بوون و ثيَيان دةطوترا : » طةور « . ئيَستا ناوي ناوضةيةك لة باكووري سةقز هةتا لاي مةهاباد و سةردةشت »طةورك«ي ثيَدةلَيَن كةوا ديارة لةو سةرةمةوة هاتووة. ئةطةر برِوانينة شيَعرة فولكلؤري‌يةكان دةبينين كة » طةور«ةكان بة هؤي هيَرشي عةرةبةكان ذيانيَكي يةكجار ناخؤشيان هةبو . بؤ ويَنة : هةناسةي سةردم بةردي تاوانؤ طةوري سة كيَوان مني لاوانؤ يان :\nهةر كةسيَ بيكا بةيني من و تؤ بيَتة نةسيبي طةورةكةي سةر كؤ لة كاتي هيَرشي موسولَمانان بؤ ثةرة ثيَداني ئيسلام ، لة سةقز ضةن كةسيَك لةوان شةهيد بون كة ئيَستا مةزاريان جيَي رازو نيازة . ئةو شةهيدانة بريتين لة : ثيري خةزايي ، ثير محةممةد ، ثير مةكائيل ، ثير شةلَمالَي و ... . ثاش هاتني ئيسلام و تيَكشكاني ساسانييةكان ، هةر دةسةلَاتداريَك تيَدةكؤشا لة ناوضة دةسةلَات بة دةستةوة بطريَ . بؤ ويَنة لة بانة حكومراناني » ئيختيار ديني « و لة سنة » بابا ئةردةلَان « دةسةلَاتيان وةدةست طرت . لة‌سالَي ( 602ي كؤضي مانطي ) كلَوول بةطي ئةردةلَان شاري سةقزي داطير كرد و هةتا سةردةمي ( ناسرةدين شا ) بة دةست ئةوانةوة بوو . هةر ضةن » ناسرةدين شا« بة ناردني » معتمدالدولة« بو حكومراني سةقز تيَ كؤشا دةسةلَاتداري ئةردةلَانةكان لة نيَو بةريَ بةلَام ئةوان هةتا سالَي 1332ي كؤض هةر حاكمي سةقز بوون . ئةردةلَانةكان لة نةتةوةي خواليَخؤشبوو محةممةد سولَتان خان كة ثاش ئةو محةممةد عةلي خان و لة دواييدا مةجيدخان و ثاشان سيَفةدين خان ( مظفرالسلطنه)ي ئةردةلَان دةسةلَاتداري ناوضةي سةقز بوون . لة‌كاتي دةسةلَاتداري سةيفةدين خان دا شؤرشي (مشروطيت) كرا . لةو سةردةمةدا بة ثيَي ثيلانيَك سةيفةدين خان و دو كةسي ديكة لة لايةن عوسماني‌يةكانةوة طيران و لة شاري » مةراغة « لة دار دران . ثاش ئةوة هةر دةم كةسيَ حاكمي سةقزبوو . و ذيانيَكي سةر ليَ شيَواو بؤ خةلَكي ثيَك هاتبو بة تايبةت لة سةردةمي قاجاردا . دوايين حاكمي تايفةي ئةردةلَان صاش يةك هةزار سالَ دةسةلَاتداري لة سالَي 1332ي هةتاوي سةيفولَاخان بو كة بةرثرسي فةرمانداري سةقز و يةكيَك لة لايةنطراني دوكتور موسةديق بوو. عةشايري سةقز : بة هؤي ئةوةي كة ئابووري خةلَكي ناوضة بةستراو بة كشت و كالَ و ئاذةلَداريية ، هةر لة كؤنةوة عةشاير لة ناوضةدا هةبوون . طةلي مرؤظي ثاية بةرز و بة نةرخ لة ناو عةشايردا هةلَكةوتوون . هةر عةشيرةييَك بة ثيَي فةرهةنطي تايبةتي ناو خؤي ، خاوةن داب و نةريت وخووخدةي تابةتي خؤيانن . ئيَستا باسي ضةن عةشيرةتيَكي بة‌ناو بانط ناوضة دةكةين : 1ــ عةشيرةي طةورك : كة سةرؤكي ئةم عةشيرةية خواليَخؤشبو » عةلي ئاخاي جةوانمةردي « بوو كة هاوريَ لةطةلَ براكةي خواليَخؤشبو » رةسوولَ ئاغا « ثاش تيَكضووني كؤماري مةهاباد لة سةقز لة دار دران . ثاش » عةلي ئاغا « كورِةكةي خواليَخؤشبو محةممةد ئاغا كة مرؤظيَكي بةكجار ئازا و بة توانا بووة ،سةرؤكايةتي عةشيرةي بةدةستةوة طرت و زؤر جار دذي رذيمي شا شةرِي كرد و هيض كات نةيان تواني بيطرن.بنةمالَةكاني‌عةشايري‌طةورك‌زؤرتر‌بةناوي»جةوانمةردي«،» مةحمودي«، » قادري « ، » محةممةدي « و »خدري «دةناسريَن .\n2ــ عةشايري سةرشيو كة سةرؤكي ئةوان خوالَخؤشبو » ئاغا سالَحي سولَتان ثةنا « بوو كة مرؤظيَكي زانا و بة ئةزمودن و ئةدةب دؤست بوو . بة ثيَي برِيَ بةلَطةي بنةرِةتي ئةم عةشيرةتة ئةضيَتةوة سةر » زةند «ةكان .ئاغا سالَح لة ذيانيدا توشي ئةنط و ضةلَةمةي زؤر هاتووة . بنة مالَةكاني عةشايري سةرشيو بة ناوي » يةزدان ثةنا ، سولَتان ثةنا ، وةكيَلَي ، سةهامي «يش دةناسريَن . 3ــ تايفةي حةسةني : لة عةشايري » خورِخورِةي «سةقزن و لة تؤرةمةي شيَخ حةسةني مةولاناوان . تايفةكةي لة ناوضةكاني خورِخورِةو سةرشيو بة ناوةكاني »حةسةني « ، » محةممةدي « ، » يةزداني « ، » شيَخي «، » سادقي « دةناسريَن . شيَخ حةسةن يةكيَك لة طةورةترين عالةماني ئيسلامة ، كة لة علمي »ريازي «يشدا زؤر بة توانا بووة . بة ضةشنيَ كة توانيبووة بة داناني بةرد بةرانبةر بة هةتاوو كاتي نويَذي نيوةرِؤ و ئيَواريَ دياري بكا و هةر وةها رؤذذميَري بؤ جوتياران ساز كردبو كة ئيَستا بة نيَوي رؤذئةذميَري شيَخ حةسةن بة ناوبانطة . ئةو كاتةي خةلَكي ناوضة تووشي طيروطرفت ئةبن ثةنا دةبةنة بةر مةزاري شيَخ حةسةني مةولاناوا و بة طريان وثارِانةوة تكاو رازونيازي خويان دةر دةبرِن .\n4 ــ كةلَهوور :ئةم تايفةية لة كرماشانةوة كؤضيان كردؤتة ئةم ناوضةية ولة ناوضةي » زيَويةو كولتةثة « ئةذين . سةرؤكي ئةم تايفة » ئاغا رةزاي كةلَهور « بوو كة ثاش ئةو كورِةكةي » مةجيدخان « بؤتة سةرؤكي تايفة . مةجيدخان مروظيَكي تيَطةيشتوو و ليَزانة .\n5 ــ عةشايري» غةفاري « و » وةلةدبةطي« كة سةرؤكي ئةوان »مةلا سةيفةديني غةفاري «بوو. كة لة عالةماني طةورةي كوردوستان بوو وناوضةي ذيانيان » يؤرقولَ « و»داشبلَاغ « ة . 6 ــ تايفةي » حةمةوةيسي « كة سةرؤكي ئةوان » عةلي خان « يةكيَك لة بةهيَزترين سةرؤكةكاني عةشاير بووة كة لة قةيراني شةرِي عةشايري و شةرِي يةكةمي جيهاني و هيَرشي عةشايري بانة نةخشيَكي بةر ضاوي هةبوو. شويَني ذياني ئةم تايفة طوندةكاني» حانةميران « ، » سةيف‌ئاوا «، » تةخت « و » زامن‌ئاوا « ية . 7 ــ عةشايري تيلةكؤ : كة سةرؤكي ئةوان خواليَخؤشبو » عةلي خان حةبيبي « بوو . كة لة ريَي ثيَك هيناني هيَمني لة كاتي شةرِي يةكةمي جيهاني و قةيراني خةرمانان نةخشي بةرضاوي هةبوو . عةلي خان بة دةس محةممةد ئةمين خاني بانة كوذرا . لة ثاش ئةو » موزةفةر خان « و لة دوييدا »سةعيد خان « بوونة سةرؤكي عةشيرة . 8 ــ عةشيرةي فةيزولَلَا بةطي : كة يةكيَك لة رةسةن ترين هؤزةكاني رةطةزي كوردة و لة ناوضةي مةهاباد وبؤكان و سةقز دةذين . شويَني ذيانيان بةرةبلَاوة لة رؤذئاواي تيكابةوة هةتا باكووري » سةقز « و باشوري » مياندواو « . بنةرِةتي ئةم عةشيرةتة لة فةيزولَلاَبةط كورِي عةبدولرةحمان ثاشاي موكري سةضاوة دةطريَ . كة ئةوانيش لة نةوادةكاني » فةقيَ ئةحمةدي دارةشمانةن«. (دارةشمانة ناوي طونديَكة ) ثةيوةندي ناو خؤيي ئةم هؤزة جياوازي لةطةلَ هؤزةكاني ديكة‌دا هةية . ئةمان لة ميَذةوة هؤطري شيَعر و ئةدةب و هونةر بوون . و ضةن كةسيَك لةوان وةك بةناوبانطترين شاعيران زانايان ، ويَنة كيَشاني كوردستان دةناسريَن بؤ ويَنة : خواليَخؤشبو عةبدولَلَا ناهيد (افتخار) نةققاش ونوسةري هةرة بة ناو بانطي ئيَرانة كة نمونةي كاري لة موزةي مةجليسي شؤراي ئيسلامي داية . هةروةها ئةم بةريَزة ، نوسةريَكي ثاية بةرز بووة و كتيَبيَكي بةناو » مسافرت بة كرة مريخ « زؤر بة ناو بانطة .نيوةرؤكي ئةم كتيَبة‌وةكتيَبي » ئوتوثيا « نووسراوةي » توماس مؤرِي« ئينطليسي دئةضيَ . يان ئيبراهيم سْلاح ( فةيزولَلَا بةطي ) بة بيَ ئةوةي مامؤستاي بيَ توناي زمانةكاني فةرِانسة ، ئينطليري ، و رووسي و ئالَماني و توركي و عةرةبي ويَرِاي ريَزمانةكانيان بة تةواوي فتر بيَ و طةليَ نوسراوةي وةرطيرِدراوي هةية .\nهؤزي فةيزولَلَابةطي زؤرتر ثةيوةندي كورِؤ كضانيان لة ناو خؤداية و خزمايةتيان ثتةوة .ئةم هؤزة زؤرتر بةناوي كةي خوسرةوي ، دانشوةر ، ناهيد ، شيرزاد ، فاروقي ، فاتيح ، كرمانج ، شكارضي ، ئةنو شيراي ، مةتين ، دادخواة ، ئةميري و ... . لة شارةكاني ئيَراندا بة تايبةت لة سةقزو مةهاباد و بؤكاندا بلَاون . ئةم هؤزة دذي جافةكان شةرِيَكي توندي كرد و ئةواني تيَكشكاند . هةر وةها لة كاتي كؤماري مةهاباددا بة هؤي خزمايةتي لةطةلَ قازي محةممةد نةخشي بةر ضاويان هةبو . و ثاش تيَكضووني ئةو كؤمارة ، 7 كةسيان لة سةقز لة دار دران . لة سةرؤكاني بة ناوبانطي ئةم هؤزة دةتوانين » محةممةد خاني كةيخوسرةوي « ناسراو بة »حةمةخاني ضاخلوو « ئاماذة بكةين .\nلة عةشايري ديكةي ناوضةي سةقز دةتوانين : عةشايري خورِخورِة بة سةرؤكايةتي » مةحمود خاني سولَتاني « و تايفةي وةكيَلَي بة سةرؤكايةتي خواليَخؤشبو حاجي وةكيل وتايفةي » ديواني موقةدةم « بة سةرؤكايةتي خواليَخؤشبو» رةشيدالديوان « ناو بةرين .\nفةرهةنط : بة هؤي هةلَكةوتني سةقز لة نيوان ريَطةي هاتوضؤي ناوضةي فارس و ناضةي تورك نشينةكان و هةر ووةها كؤضي نالةباري خةلَكي ديَ بؤ شار و و ثيَك هاتني قةرة بالغي و ثةيدا بوني كاري سوك و بيَ بايةخ وةك كؤثين فرؤشي ، دةلَالَي و ... . ئالَوطؤرِي فةرهةنطي بة‌تايبةت لة ناو لاوةكانيدا خؤي نيشان دةدا . ناوضةي سةقز بة هؤي هةبووني ميَةذويةكي كؤني شارستانيةت ، خاوةن فةرهةنطيَكي رِةسةنة كة لة‌ريَي بووذاندنةوي طولَستاني ئةدةب وهونةر طةلي مرؤظي هيَذا و بةرزي ثيَشكةشي بارةطاي فةرهةنطي كوردي كردوة . و ليَرةدا ئاماذة بة ضةن كةسيَ لةم بةريَزانة دةكةين : 1 ـ سادق محةممةد سةقزي » نووسةر «\n2 ـ سالَح سةقزي » شاعير« 3 ـ مةلا عةبدولرةحماني نيعمةت زادة » عالم «\n4 ـ مةلا مةحمودي باكي » شاعر،عارف« 5 ـ مةلا محةممةد كةريمي قازي كةوسةر » عالم ،نووسةر، شعير «\n6 ـ مةليكولكةلامي مةجدي » شعير ، خؤشنووس «\n7 ـ ميرزا عةبدولحةميد مةليكولكةلامي شةرقي » خؤشنووس« ئةم بةريَزة خاوةني بةر هةمي هةرة بة ناو بانط وةك :سوالَةتةكاني طةؤرةي حافز و سةر درطاي زانكؤي تاران و ناوةندي ئيَران و....\n8 ـ شيَخ رةئووفي مينايي » شاعير ، نووسةر « 9 ـ توفيقي ئةمينيان » شاعير ، نووسةر « 10 ـ شيَخ نافيع مةزهةر » شاعير« 11 ـ مةلا كةريم سائيب » شاعير« 12 ـ حاجي شيَخ عارفي نةقشبةندي »نووسةر«\n13 ـ محةممةد رةسوولَي شيرازي » شاعير ، نووسةر « 14 ـ مةلا غةفوري دةباغي » شاعير« 15 ـ محةممةد خاني ناهيد » نةوازةندة ، نةققاش ، ناسك كار ، طؤراني بيَذ« 16 ـ كاك عةزيزي كةيخوسرةوي» شاعير ، نووسةر « 17 ـ كةمالَ تاتايي » نةققاش« 18 ـ محةممةد ثوريان » خةت خؤش« 19 ـ ئيَقبالَ تةيفووري » خؤش نووس« و...هتد.\nلةم ضةن سالَانةي رِابردودا كؤري موسيقي نيشتماني سةقز بة ثيِكةش كردني طؤرانيية فولكلورييةكاني كوردي ضالاكي بةر ضاوي لة خؤي نيشان داوة . ئاوةداني : شاري سةقز لةباري كؤمةلَايةتي و ئابوورييةوة ، ناوضةيةكي كشت وكالَي‌ية ، هةولَين كارخانة لة سالَي 1327ي هةتاوي بة ناوي كار خانةي توتن لة ئيدارةي دوخانيات ساز كرا . ثاش شؤرِشي طةلاني ئيَران لة سالَي 1357هةتاويدا هةتا ئيَستا بة ثيَي نووسراوةي فةرمانداري سةقز ئةم كارخانة لةم ناوضةية كراون : 1- زؤر كردني تةختي خةستةخانةي شار 2- سازكردني بةشي»دياليز«و» سي‌تي‌اسكن« و ICU وccu لة خةستة خانةي ئيمام خومةيني 3-دامةزراندني خةستةخانةي» تامين اجتماعي« 4- دامةزراندني 63 شويَني ثاراستني سلَامةتي لة ديهات 5- دامةزراندني 8 ناوةندي ثاراستي سلَامةتي لة ديَهات 6- دامةزراندني ناوةندي ثةروةردةيي 7- ساز كردني ثردي دوهةمي ريَطةي سنة كة 90 ميلويَن تمةني بؤ تةرخان كرابو 8- ساز كردني ثاري لالة و كةوسةر و رِازاندنةوةي ثاكةكان 9- ساز كردني دةيان ثرد لة ديَهات 10- كيَشاني برق ( كارةبا) بؤ زؤربةي ئاواييةكان 11-كيَشاني ئاو بؤ زؤربةي ئاواييةكان 12- ساز كردني زةوي و سالَوني وةرزشي 13-0 ئيسفالَتي ريَطاي سةقزـ مةريوان 14 - ساز كردني 30 قوتابخانة لة شارو 130 قوتابخانة لة ديَهات 15- ثؤمثاذي دةشتي لةطزي كة 51 ميلويَن تمةني بؤ تةرخان كراوة.


له‌به‌ر ئه‌م هۆكاره ئاوی ماڵان له ئۆتۆمبێله‌كانتان مه‌كه‌ن\n:: AM:09:53:12/10/2021 \nهه‌موو كاتێك شاره‌زایانی بواری ئۆتۆمبێل هۆشیاری ده‌ده‌ن كه ئاوی ماڵان له ڕادێته‌ری ئۆتۆمبێل نه‌كرێت، ئه‌گه‌رنا كاره‌سات له‌ناو ڕادێته‌ر و واته‌ر په‌مپ ڕوو ده‌دات. ته‌نانه‌ت زۆربه‌ی وه‌ستا و شاره‌زایان به ئاوی ماڵان ده‌ڵێن، دژه ڕادێته‌ر و دژه واته‌ر په‌مپ.\nله‌مباره‌یه‌وه شێرزاد وسوو ئه‌ندازیاری میكانیكی، بۆ ''وشه'' گوتی، زۆرجار ئۆتۆمبێلمان بۆ دێت كه كێشه‌ی حه‌ماوه‌ی هه‌یه، دوای پشكنین كێشه‌كه زۆربه‌ی كاته‌كان یان له واته‌ر په‌مپه یان ڕادێته‌ر، بۆیه له‌م حاڵه‌ته‌دا ئه‌گه‌ر واته‌ر په‌مپ بێ، ده‌بێ بگۆڕێت و ئه‌گه‌ریش رادێته‌ر بێ، كێشه‌كه‌ی ده‌بێ بدۆزرێته‌وه و چاره‌سه‌ر بكرێت.\nبەهیچ شێوەیەک نابێت ئاوی ماڵان لە ڕادیتەر بکرێت\nبۆیه ئه‌م شاره‌زایه هۆشیاری ده‌دات كه به‌هیچ شێوه‌یه‌ك نابێت ئاوی ماڵان له ڕادیته‌ر بكرێت، چونكه زیانی زۆر له واته‌ر په‌مپ و ڕادیته‌ر و وه‌لف و كه‌وه‌ر ده‌دات، تا ئاستی سووتانیشیان زیانی هه‌یه، بۆیه باشتره ئاوی تایبه‌ت بۆ ڕادێته‌ر به‌كار بهێنرێت، به مه‌به‌ستی دووربوون له زیانی ڕادێته‌ر و واته‌ر په‌مپ.\nرۆژانه ده‌بینین به‌هۆی بێئاگایی و نه‌زانیی به‌شێك له شۆفێران، ئۆتۆمبێل دووچاری چه‌ندان كێشه ده‌بێته‌وه، یه‌كێكیش له‌و كێشانه به‌رزبوونه‌وه‌ی حه‌ماوه‌یه، چونكه شۆفێران به‌بێ گوێدانه ڕادێته‌ر و واته‌ر په‌مپ، ئاوی ماڵان به‌كار دێنن بۆ ئۆتۆمبێله‌كانیان، ئه‌مه‌یش كێشه‌یه‌كی گه‌وره‌یه كه هه‌ردوو به‌شه‌كه ده‌سووڕێنێت.


میدیاکانی جیهان و هـەڵبژاردنەکانی عیراق\nتەواوی میدیاکانی جیهان بەوپەڕی گرنگیەوە روماڵی هەڵبژاردنەکانی عیراقیان کرد، خاڵی گرنگیش بەلای هەموویانەوە ئەوەبوو، کە ئەم هەڵبژاردنە لەدوای نەمانی حوکمی چەتەکانی داعش لە عیراق دێت، هەروەها رێژەی کەمی بەشداربوونی دەنگدەرانیش، دەبێتە مایەی گرنگی میدیاکانی جیهان، لەلایەکی تریشەوە بەشداری هەرێمی کوردستانیش ، خاڵێکی ترە کە میدیاکانی جیهان باسیان لێوەکردووە.\nجەنگی تایەفی زیاتر بووە\nبیلال حەسەن لە رۆژنامەی دەستوری ئوردونی لە وتارێکدا دەڵێت: بەهۆی داگیرکردنی عیراق لەلایەن ئەمریکاوە دواتریش بونی حوکمی چەتەکانی داعش، هێندەی تر جەنگی تایەفی بەهێزترکرد، لەم هەڵبژاردنەشدا هێندەی تر توندڕەویی مەزهەبی زیاترکردووە، ترسی ئەوەش هەیە، کە خەڵکانی توندڕەوی مەزهەبی بچنە ناو پەرلەمانەوە، ئەمەش وادەکات، کەئەم وڵاتە هێندەی تر بەدەستی جەنگی تایەفی و مەزهەبییەوە بناڵێنێت و لێی رزگار نەبێت.\nرۆڵی بازرگان و پیاوە دەوڵەمەندەکان\nرۆژنامەی حەیاتی لەندەنیش، لە گۆشە نیگایەکی ترەوە سەیری هەڵبژاردنەکانی کردووە، « مشرق عباس « لە وتارێکیدا باسی رۆڵی بازرگان و دەوڵەمەندەکانی عیراق دەکات لەم هەڵبژاردەنە و دەڵێت: هەر لەئێستاوە سەفقەی ژێربەژێر لەنێوان پارتە گەورەکان و کۆمپانیا و بازرگان و دەوڵەمەندە گەورەکانی عیراق کراوە، تاوەکو لەبەرامبەر پشتگیریان بۆ ئەو پارتانە، دواتر ئەوانیش سەفقەی بازرگانی باشیان دەستبکەوێت.\nدوای نەمانی داعشە\nکەناڵی بی بی سی بەشی عەرەبی، رووماڵێکی گەورەی چ لەسەر سایت و تەلەڤزیۆن و رادیۆکەی بۆ هەڵبژاردنەکانی عیراق کردوو لە هەموو هەواڵەکاندا راپۆرتێکی هەبووە، لەسەر سایتکەشی لە راپۆرتێکیدا دەڵێت: ئەمە یەکەمین هەڵبژاردنە لەدوای نەمانی حوکمی چەتەکانی داعش لەو وڵاتە. نزیکەی 24.5 ملیۆن هاوڵاتی عیراقی مافی دەنگدانیان هەیە تاوەکو 328 کەس بۆ پەرلەمانی عیراق هەڵبژێرن.\nعەبادی دەیەوێت ببێتەوە بە سەرۆک وەزیران\nلە درێژەی راپۆرتەکەیدا، بی بی سی تیشك دەخاتە سەر خەونی حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیرانی عیراق و دەڵێت: لەم هەڵبژاردنەدا حەیدەر عەبادی خەونی ئەوەی هەیە کەجارێکی تر ببێتەوە بە سەرۆک وەزیرانی عیراق، بۆئەمەش پشت بەسەرکەوتنەکانی دەبەستێت بەسەر چەتەکانی داعش و شكستپێهێنانی ریفراندۆمەکەی هەرێمی کوردستان.\nرێژەیەکی کەم بەشداربوون\nگەرچی کەناڵی دۆیتچە ڤێلەی ئەڵمانی کە لە لایەن حکومەتی ئەڵمانیاوە باربۆی دەکرێت و بە 36 زمانی جیهانی هەواڵەکانی پەخش دەکات، چەندین راپۆرتی لە بارەی هەڵبژاردنەکانی عیراق کردووە، لەراپۆرتێکیشدا کە لە سایتەکەیان بڵاویکردۆتەوە دەڵێت: ئەمە یەکەمجارە هێندە رێژەی بەشداربونی پرۆسەی دەنگدان بەو جۆرە کەم بێت ، بەپێی بەیانێکی کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکان بێت، لەتەواوی عیراقدا تەنها 44.52% ئەو کەسانەی کە مافی دەنگدانیان هەبووە، بەشداری هەڵبژاردنەکانیان کردووە، ئەمەش کەمترین رێژەیە لەساڵی 2005 ەوە.\nپلانی ئەمنی سەرکەوتووبوە\nکەناڵی سی ئێن ئێن بەشی عەرەبی لەراپۆرتێکیدا باسی سەرکەوتویی پلانی ئەمنی حکومتی عیراق دەکات بۆ پاراستنی رەوشی ئەمنی شارەکان بەتایبەتی بەغدای پایتەخت، لەمبارەیەوە دەڵێت: راگرتنی هەموو رێگاکانی هاتووچو لەنێوان شارەکان و رێوشوێنە توندەکانی حکومەتی عیراق، تاڕادەیەکی زۆر سەرکەوتو بوو بەتایبەتی لە شاری بەغدا. جێگەی ئاماژیە زۆژی پێشتر باڵیۆزخانەی ئەمریکا هۆشداری دایە هاوڵاتییانی، کە پێدەچێت کردەوەی تیرۆرسیتی لە کاتی هەڵبژاردنەکاندا رووبدات.\nگەرچی کەناڵی یۆرۆ نیوز لەراپۆرتێکدا باسی هەڵبژاردنەکانی عیراقی کردووەو تێییدا تشیکی خستۆتە سەر هەرێمی کوردستان و دەڵێت: ئەم هەڵبژاردنە دوای شەش مانگ دێت لە ریفراندۆمە شکستخواردووەکەی هەرێمی کوردستان، بەڵام رۆژی شەممە دەنگدەرە کوردەکان چوون بەشداری دەنگدانیان لە پەرلەمانی عیراق کرد.\nئەمریکا پیرۆزبایی کرد\nلەلایەکی ترەوە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا پیرۆزبایی لەگەلانی عیراق کرد بۆ سەرکەوتنی پرۆسەی دەنگدان و لەبەیانەکەدا هاتووە: ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا پیرۆزبایی لە خەڵکی عیراق دەکات بە بۆنەی ھەڵبژاردنە پەرلەمانیەکەی ئەمڕۆوە. ھاونیشتیمانیان لەھەموو گروپە ئاینی و نەژادیەکان ھەروەھا لە ھەر ١٨ پارێزگاکە بەوانەشەوە کە ئاوارەن وایانکرد دەنگیان ببیسترێت.\nلەدرێژەی بەیانەکەدا هاتووە: ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا ئامادەیە بۆ ھاوشانیکردن لە گەڵ ڕابەرانی عیراق لەکاتێکدا بەردەوامین لە بنیاتنانی پەیوەندیەکی درێژخایەنی ھاوئاھەنگی کردن و دۆستایەتی لەنێوان گەلی ھەردولادا-ھاوشانیەکی ستراتیژی لەسەر بنەمای ڕێککەوتننامەی چوارچێوەی ستراتژی کە ھاوکار دەبێت بۆ سەقامگیری لەناوچەکە و گەشپێدانی ئاشتی و خۆشگوزەرانی لەعیراقدا


وەزیرانی تەندروستیی هەرێمی کوردستان و عێراق پەیوەندییەکی تەلەفۆنییان ئەنجام دا\nل دهۆكێ یه‌كه‌كا دێ یا چاڤدێریا چر بۆ تووشبوویێن كۆرۆنایێ دهێته چێكرن\nقەیس خەزعەلی: باڵوێزخانەی ئەمریکا باڵوێزخانەی داگیرکەرە\nسەرۆك شارەوانییەكی هەدەپە لە زیندان ژەهرخوارد دەكرێت\nبڕیار كۆیی 06/08/2020 - 22:41 كوردستان\nئەمشەو پێنجشەممە هەردوو وەزیری تەندروستیی هەرێمی کوردستان و عێراق پەیوەندییەکی تەلەفۆنیان ئەنجام دا و سەبارەت بە ناوەڕۆکی پەیوەندییەکەش وەزیری تەندروستیی حکوومەتی هەرێمی کوردستان چەند زانیارییەک دەخاتە ڕوو.\nسامان بەرزنجی، وەزیری تەندروستیی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە لاپەڕەی تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی فەیسبووک نووسیویەتی" لە پەیوەندیەکی تەلەفۆنیدا ڕەوشی نەخۆشی کۆڕۆنا لە عێراق و هەرێمی کوردستانمان لەگەڵ وەزیری تەندروستیی عێراقی فیدڕاڵ تاوتوێ کرد".\nبەرزنجی ئاماژەی بە ئەوەش داوە کە لەو پەیوەندییەدا جەختیکردووەتەوە لە داواکردنی دەرمان و ئامێر و پێداویستی پزیشکی و سازدانەوەی ئامێرەکان و هاوکارییەکانی نێودەوڵەتی و بودجەکانی بڕیاردراو و بڕەبەشی هەرێمی کوردستان لە وەزیری تەندروستیی عێراق کردووە.\nد. سامان بەرزنجی ئاشکراشی کردووە کە لەو پەیوەندییە تەلەفۆنییەدا داوەتی وەزیری تەندروستیی عێراقی کردووە بۆ ئەوەی سەردانی هەرێمی کوردستان بکات و لە نزیکەوە کۆبوونەوە لەسەر بابەتەکانی پەیوەست بە پەیوەندی نێوان هەردوو وەزارەت ئەنجام بدرێ.


ئەفشین حسێن‌پەناهی دادگایی کرا\nئاسۆی رۆژهەڵات: بە پێی هەواڵی کومیتەی داکۆکی لە مافە مەدەنی، سیاسی و یاساییەکانی رامین حسێن‌پەناهی، سەر لە بەیانی ئەمڕۆ سێشەممە، ٢١ی خەرمانان، ئەفشین حسێن‌پەناهی چالاکی مەدەنی و برای رامین حسێن‌پەناهی زیندانی سیاسی کورد لە دادسەرای ئینقلابی شاری سنە دادگایی کرا.\nئەفشین حسێن‌پەناهی لە دانیشتنی دادگایەکەی دا بە تۆمەتی پڕوپاگەندە و پلان داڕشتن دژی نیزام و پەیوەندی لە گەڵ راگەیاندنەکانی دەرەوەی وڵات و لایەنگری لە حیزبە کوردییەکان مەحکووم و لە رۆژانی داهاتوودا سزاکەی پێ رادەگەیەندرێت.\nناوبراو هەروەها بە هۆی نەبوونی پارێزەر داکۆکی لە خۆی کردووە و سەرجەم ئەو تۆمەتانەی کە دراوەتە پاڵی رەدی کردۆتەوە و دەستبەسەرکردنی خۆی بە نایاسایی ناو بردووە.\nجێگای ئاماژەیە، ئەفشین حسێن‌پەناهی پێشینەی هاوکاری لە گەڵ ئەنجوومەنە ژینگەپارێزیەکان دا هەیە و ساڵی١٣٩٠یش لە جەریانی بەدواداچوون بۆ مەرگی گوماناوی براکەی "ئەشرەف حسێن پەناهی" دەستگیر و بە تۆمەتی "پڕوپاگەندە دژی نیزام" سزای ساڵێک زیندانی بە سەر داسەپا.\nپیلانی دوژمنکارانەی ڕژیم لە قوتابخانەکانی شاری مەریوان\nچالاکێکی سیاسی کورد وێڕای بنەماڵەکەی لە وڵاتی تورکیە مانیان لە خواردن گرت


رەوەندی کوردی ئەڵمانیا.. دەنگمان بۆ لیستی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » ئامادەکردنی:بورهان ئەمین » رەوەندی کوردی ئەڵمانیا.. دەنگمان بۆ لیستی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە\nرەوەندی کوردی ئەڵمانیا.. دەنگمان بۆ لیستی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە\nخولەکانی ڕابردوی پەرلەمانی عێراق گەواهی ئەو ڕاستیەدەدەن کە پەرلەمانتارانی یەکێتی نیشتیمانی چۆن داکۆکیان لە مەسەلە ڕەواکانی خەڵکی کوردو مادەی ١٤٠ وکەرکوک وبودجەوشایستەداراییەکانی هەرێمی کوردستان کردوەو بەیاساو دەستور بەگژ هەموو ئەو هه وڵانەدا جونەتەوە کە لەپێناو بێهێزکردنی پیگەی کورد لەناوەند دراون ودەدرێن، خەڵکی کوردستان ئەوڕاستیەباش دەزانن کە کاندیدەکانی یەکێتی لەپێناو کوردوهێنانەدی مافەڕەواکان بەپێی دەستوری عێراقی دەچێتە بەغداو لەوێش دەبنە نمونەی پەرلەمانتاری کاراو دلسۆز بۆ خاک ونیستیمانەکەیان.\nدەنگ بە یەکێتی بدەن\nڕەوەندی کوردی لەئەڵمانیا بەجۆش خرۆشێکی زۆرەوە کەوتونەتەجموجۆڵ بۆ پشتیوانیکردن لە کاندیدەکانی یەکێتی وهاوکاریکردنیان بۆ سەرخستنی پرۆسەی ئازادی ودیموکراسی لەلایەک وکۆکردنەوەی دەنگ بۆیان تا ببنە نوێنەری هەموان لەناو ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، کوردستانی نوێ لەنزیکەوە دیداری لەگەڵ ژمارەیەک کەسایەتی وچالاکوان ودڵسۆز کردوەو هەریەکەیان پەیامی خۆیان بەمجۆرە ڕاگەیاندو داوایان لە خەڵکی کوردستان کرد کە دەنگ بە کاندیدەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان بدەن.\nلەپێناو سەنگ وقوڕسایی کورد دەنگ بە ١٦٢ دەدەین\n« سدیق کرژەیی»لەشاری کیلەوە وە داوا لەھاوڵاتیانی تاراوگەو ناو خۆی وڵات دەکات لە خولەکانی پێشتر بەپەرۆشتر بن بۆپڕۆسەی دانگدان وەھەموتاکێکی کورد بچێت دەنگی خۆی بدات و ھەوڵیش بدەن خزموکەسوکارەکانی خۆشیان ھان بدەن بۆئەوەی زۆرترین دەنگدەر بچنە سەر سوندوقەکان و ڕێژەی دانگەکانمان زۆر بێت ئەویش لەپێناوسەنگ و قوڕسای خۆمان ، ئەم ھەڵبژاردنە چارنوسازە بۆ مادەی ١٤٠ ،بۆگەڕانەوەی کەرکوک ،هیوادارم بە گوڕو تینە دەنگ بدەین بۆئەوی خەونی نەیارانی یەکێتی نەیەتەدی ،پێوستە یەکێتیەکان ھەرڕەخنەو سەرنجێکیان ھەبێت لەسەر ئەدای یەکێتی ھەڵی گرن بۆدوای ئەو پرۆسە گرنگەو دواتر بەهەموو لایەک یەکێتی نوێ بکەنەوە، بەرەو سەرکەوتن.\nلیستی خوێنی شەهیدان\nمامۆستا «حەمید هەڵەبجەیی» ناسراو بە «لالۆ «لەشاری کۆڵنەوە دەڵێ ،به ڵێ بۆ دەنگدان و پشتگیری لیستی خوێنی شه هـیدان، لیستی یه كێتی نیشتمانی كوردستان ئێمەی كوردانی تاراوگه به رۆح وبە گیان دەنگمان بۆلیستی ١٦٢ ی پەرلەمانی عیراقە، به و هـیوایەی كاندیدەكان له ئاست بەرپرسیارێتی و خزمەتكردنی كۆمەڵانی خەڵكی كوردستاندابن له ژێر سێبەری یەکێتی وهـیوادارین کوردستانیش چاکسازیەکی بنەڕەتی لەدامودەزگاکانی تێدا بکرێ وئەو نەهامەتیانەی چەندین ساڵە بەسەر خەڵکدا هاتوە ببێتە خێروخۆشی وهەموومان بەیەک دەست ویەک هەڵوێست بەرامبەر نەیاران ودوژمنانی گەلەکەمان بوەستینەوە.\nدەنگ بە لیستی یەکیتی بدەن\nخاتو «کەژاڵ حسێن»لە شاری هامبۆرگ دەڵی، برایەک و چەند خزمێکیشمان شەهید داوە لەپیناو یەکێتی نیشتیمانی وبەرنامەکەی، لە قۆناغی خەباتی مەدەنی ودوای ڕاپەڕینیش هەمیشە بەرگریمان لە یەکێتی لە حیزبی شەهیدان کردوە چونکە زانیومانە کە تاقە داهێنەری داواڕەواکانی خەڵکی کوردستانە بەگشتی، ئێستا دەنگمان بۆ لیستی ١٦٢ وئەوکاندیدانەیە کە دڵنیان دەبنە جێی متمانەی ئێمەو زۆرینەی خەڵک، داواش لە خەڵکی ناوەوەو دەرەوەدەکەم کەدەنگ بە کاندیدەکانی ئەو لیستە بدەن.\nکاندیدەکانی یەکێتی مافەکانمان دەهێننەدی\nخاتوو «ناهیدە شیخ عوسمان»لەشاری دوسلدۆرفەوە ووتی ، ئێمە درێژە پێدری ڕێبازەکەی مام جەلالین هەموو کارەساتە جەرگبڕەکان نەیبەزاندوین لە بەرامبەر چەوشەکارییەکانی ئێستادا هەر داستانی سەوزیین بۆ بەرەنگاربوونەوەی ڕۆژگاری ڕەش و بە بەرخۆدان وبیری نوێ یەکیتی ووورەی خەڵک جۆش دەدەینەوە ،ئیرادەی گەل ناسنامەمانە حزمەت و ئاوەدانیش ڕێگامانە،دڵنیاین ئەگەر کاندیدەکانی لیستی یەکیتی بچنە بەغدا مافەکانمان دەهێننەدی ، لەپێناو وەفاداری بۆشەهیدان دەنگ بدەن بەلیستی ١٦٢ بۆ ئەوەی تیمێکی بەهێز کار بکات لە بەغداد بۆ بنیاتنانی ئایندەیەکی گەش بۆ هەمومان.\nبەو لیستە سەربەرزین\n«محمد كەركوكی» له شاری كولنەوە داوا له كه سوكاری دەکات له شاری كەركوك بچن به ره و سەندوقەكانی ده نگدان وده نگ به لستی ١٦٢ بده ن ،کەرکوکی دەڵێ، ئەو لیستە لیستی شەهیدانە،لیستی داکۆکیکردن لە کەرکوکی قودسی کوردستانە، لیستی کەسوکاری ئەنفال وکیمیاباران کراوەکانە، دڵنیاین مافی هەموان لەڕێی سەرخستنی ئەو لیستە دێتەدی وپێوەی سەربەرز دەبین.\nبۆهێنانەدی مافەکانی کورد\n« جەمال عەلی» لەشاری لوبیکەوە ووتی، پەیمان وسۆزمان دوپات دەکەیەنەبۆ بشتگیری له لیستی ٦٢١ لیستی مامی گەورمان ،لیستی شه هیدان ،لیستی پێشمەركە دێرینەكان، لیستی هەژارو لێقەوماوانی کوردستان،بۆبەدیهێنانی مافەكانمان له بەغداو دروستکردنەوەی پێگەی کاراو گەورەی کورد گرنگە کاندیدەکانی یەکێتی دەربچن وببنەوە جێی متمانەو نوێنەرانی خەڵکی کوردستان، تا مافەکانی کورد بهێننە دێ وببنە سومبولی خەباتی سیاسی ودیپلۆماسی وپەرلەمانی.\nبەجەماوەرەکەمان هەر براوەین\n«ئاسۆخانەقینی» لەشاری مانهایمەوە لەدژی هەموو ئەو هەوڵانە وەستایەوە کە لەسەروبەندی هەڵبژاردن بونە لێکترازاندنی ڕیزەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و وەک هەڵپەیەک بۆ وەرگرتنی پۆست وپلەوپایەی لەقەڵەمدا، لەمبارەیەوە ووتی، ئەوانەی کە کەمیان بۆ نیشتیمان وکوردایەتی ویەکێتی کردوە دەیانەویست دڵسۆزان وڕابەرانی ئەو حیزبە پەراوێزبخەن وهەموو سەروەریەکان بۆخۆیانببەن، بەڵام وەک هەمیشە کادیرو بنکەی جەماوەی ئەو حیزبە ئەوەندە پتەوە نەبەگروپێک ونەبە هاوشێوەکانیان دەتوانن زیان بە دەنگ وجەماوەری یەکێتی بگەیەنن ولەدوای شکستی هەوڵەکانیان، لیستی ١٦٢ سەرکەوتودەبێ ودەبێتەوە بە نوێنەری ڕاستەقینەی خەڵکی کوردستان لە بەغدا.\nخەونی نەیارانمان لەباردەبەین\n«ساڵح ڕانیەی»لەشاری شڤیرینەوە پێی وایەکە یەکێتی ڕوبارێک خوێنی لەپیناو مافەکانی کوردو ئازادی و سەربەستی نیشتیمان بەخشیوە، خەوێنی ئەو شەهیدانە دەیان دەستکەوتی مەزن بۆ کورد هاتەدی وئێستا نەیارانمان دەیانەوی دەستکەوت وبەرهەمی خوێنی شەهیدانمان لەبار ببەن، بۆیە ئەگەر نوێنەرانی یەکێتی لە بەغداو لە ناوەندی بڕیار بن دەتوانن رێی لەو هەوڵە نەزۆکانە بگرن ونەهێڵن مەرامەکانین بێتەدی، داوادەکەن هەموولایەک پشتیوانی لە لیستی ١٦٢ وکاندیدەەکانی یەکێتی بکەین.\nبۆ دروستبونەوەی هیوایەکی گەش بۆ کەرکوکیەکان\nسەردار جەباری» لەشاری لوبیکەوە بۆ کوردستانی نوێ ووتی، لە بانگەشەی هەڵبژاردندا هەموو توانایەکم دەخەمە خزمەت سەرخستنی لیستی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان، تا هیوایەکی گەش بۆ کەرکوکیەکان دروست بێت بە گەڕانەوەی ئەو شارە بۆسەر هەرێمی کوردستان وهاتنە خەونی ساڵەی گەلەکەمان، لەهەموو خولەکانی تریشدا کاندیدەکانمان جێی وباوەڕو نمونەی خەڵکی تێکۆسەرو بوێر بون ودلنیاین ئەمجارەش سەری کورد بەرز دەکەنەوە، سەرکەوێ لیستی ١٦٢، سەرکەوێ خەباتی رەوای کورد لەپێناو ئازادی ودیموکراسی وچەسپاندنی دەستور.\nلیستی ١٦٢ جێی متمانەمانەو دەنگی بۆدەدەین\nبەهەمان شێوە»سەرکەوت کەرکوکی»لەشاری هامبۆرگەوە دەنوسێت،بەدرێژایی مێژووی هەمووشۆرشەکانی کورد شاری کەرکوک بۆتە گرێ کوێرەی دانوستان لەکاتی وتووێژەکان ولە خەباتی چەکداریشدا بۆتە سومبولی قوربانی وتێکۆشانەکان، لە خەباتی پەرلەمانیشداکێشەیەکی گەروەیە لەبەردەم حکومەتی ناوەندو بەبەردەوامی دەیانەوێت لە کوردستانی داببڕن، بۆیە کاتێک لیستێکی بەهێزمان هەبێت لەناو پەرلەمان ئەوکات ناتوانن زەفەرمان پی ببەن وڕیسەکەمان لێبکەنەوەبە خوری، بۆیە لیستی ١٦٢ جێی متمانەمانەو دەنگی بۆدەدەین.\nڕێبازی مامی گەورەدەپارێزین\nخاتوو» ئەمیرە عەبدوڵلا» کەسوکاری شەهید دەڵێ، لێرەوە سڵاوم بۆ خوێن سەوزەکان حیزبی شەهیدان ، یەکێتی نیشتمانی کوردستان ، سڵاو لە دڵسۆزان و تێکۆشەرە بە وەفاکانی کوردایەتی ، داواکارم یەکێتی لە تێکدەرانی یەکێتی پارێزراو بێ، بەڵێ بۆ لیستەکەی مام لیستی ١٦٢ وهەموو ئەو دڵسۆزانەی کەدەیانەوێ ببنە داکۆکیکەری ڕێبازی مامی گەورەو خوێنی شەهیدانمان.\nزەماوەندی سەرکەوتن دەگێڕین\nهەروەها» سۆران عومه ر « پشتگیری خۆی بۆ لیستی ١٦٢ دوپات دەکاتەوە ئەو دەنوسێت، من ھەمیشە وەك پێشمەرگەیەکی ماندوو نەناس لەسەرڕێپازی مامی گەورەمان بەردەوام دەبم تامردن ،داوالەسەرکردایەتی یەكێتیش لەدوای سەرخستنی کاندیدەکان بۆ پەرلەمانی عێراق کۆنگرە ببەستن و رۆحی مامی گەورە مان شاد بکەن تابتوانین لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستانیش زەماوەندی خۆشی وئاهەنگەکانی سەرکەوتن بگێڕین ودلی شەهیدانمان ئاسودەبکەین.\n1,049 جار بینراوە


بارودۆخی ئێستای کوردستان و کاریگەری لەسەر ژنان – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 بارودۆخی ئێستای کوردستان و کاریگەری لەسەر ژنان\nبارودۆخی ئێستای کوردستان و کاریگەری لەسەر ژنان\nهەمومان ئاگاداری ئەم بارودۆخە خراپ و ناهەموارەیەن کە لە ئیستادا لە کوردستان بەڕێوە دەچێت. ئەوەی جێگای سەرنجی منەو پێموایە دەبێت ئەمساڵ بزوتنەوەی یەکسانیخوازی ژنان کاری لەسەر بکات و تیشکی بخاتە سەر پشکی ژنانە لەم باوودۆخەی کە سەپاوە بەسەر کۆمەڵگادا، بزوتنەوەی یەکسانیخوازی ژنان بە دەست نیشانکردن و بەرجەستەکردنەوەی کاریگەریە خراپەکان ئەم دۆخە لەسەر ژنان ڕونی بکاتەوە چە ئاسوارێک بەجێیدەهێلێت لە سەر داهاتووی کۆمەڵگا.\nبەڵگە نەویستە ئەزمونی شەڕ و ناهەمواری و خراپی بارودۆخی ئابوری لە مێژوی جیهاندا پێمان دەڵێن کە منداڵان و ژنان هەمیشە قوربانی یەکەم بوون و بە گیان و جەستەیان زۆرترین باجیان داوە.\nلە کوردستان ئێمە ئەزمونی ساڵی نەوەتەکانمان هەیە، شەڕی ناوخۆ، ئابلۆقەی ئابوری، گرانی و برسیەتی وە نابەرپرسیاریەتی دەسەڵاتدارانی خۆماڵی لەبەرامبەر بارودۆخو ژیانی خەڵک وەک هەمیشە، چ دۆخێکی نا هەمواری هێنا ئاراوە لە کوردستان.\nبەداخەوە لێکۆڵینەوەی زانستیانە و بەهێز سەبارەت بە خەسارەتی ژنان لە کوردستان وەکو پێویست نەکراوە ، تا ئێستا بەدواداچونێکی ئەوتۆ نیە کە بە بەڵگە بیخاتە ڕوو ژنان چەندە زەرەرمەندبوون.\nیەکێک لەو بەڵگە دەگمەنانەی کە لێکۆڵینەوەیەکی وردی کردووە لەسەر دۆخی ژنان وە تایبەتە بە پەرەسەندنی لەشفرۆشی لە کوردستان، کتێبی ( ئۆقیانۆسێک لە تاون) ی بەڕێز ( خەندان حەمە جەزا) پێمان دەڵێت زۆربەی ئەم ژنانەی کەوتونەتە بازاری لەشفرۆشی قوربانی توندو تیژی وە خراپی باری ئابوری و نەبونی جێگاو ڕێگان.\nوە هەروەها من بابەتێکم سەبارەت بە کۆچ و کاریگەریەکانی لەسەر ژنان بۆ ڕۆژنامەیەکی دانیمارکی ئامادەکردووە (Dagbladet information).\nبەدواداچونێکی فدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عیراقی لە مانگی 10 ی ساڵی پار ئاماژە بەوە دەکات کە لەسەدا 75ی ئەوانەی سەفەریانکردبوو بۆ دەرەوەی وڵات تا پایزی پار گەنجانی کوڕ بوون.\nلەمبارەیەوە من گفتوگۆم لەگەڵ چەند ژنێکی قوربانی دیاریدەی کۆچی نەوەتەکان ئەنجامدا، کە بە شێوەی جۆراو جۆر هێشتا باجی ئەو دۆخەی نەوەتەکانیان دەدەنەوە، بۆنمونە یەکیان هێستاش نازانێت هاوسەرەکەی چی بەسەر هاتووە، یەکێکی تریان هاوسەرەکەی لەگەڵ ژنێکی تر ژیانی هاوسەری پێکهێناوەو لێی نەپرسیوەتەوە. وە لە لایەکی ترەوە لەشکرێک لە کچان هەرگیز زەواجیان نەکرد و بەداخەوە ئەمڕۆ بە ” قەیرەکچ” ناوەدەبردرێن لە کۆمەڵگادا.\nئەگەر سەیری دۆخی کوردستان بکەین لە ئێستادا، لەوانەیە لە نەوەتەکان زۆر نالەبارو نا هەموارتربێت، من نایەمە سەر کێشەکان چونکە زۆری لەسەر وتراوە، بەڵام ئەوەی پێویستە بچینە سەری کاریگەریەتی لەسەر دۆخی ژنان.\nکۆمەڵگای کوردستان کۆمەڵگایەکی پیاوسالاریە، ژنان کەمتر لە پیاوان سەیردەکرێن، هەمیشە لەکاتی نەبونی و فشاری ئابوری و باری دەرونی ئینسانەکان نا جێگیری و خراپتر دەبێت و زوتر تورە دەبن و توشی هەڵچون دەبن.\nلەبەرئەوەی ژن وەک بونەوەرێکی لاواز سەیردەکرێن زۆر ئاسان لەم حالەتەدا لەوانەیە ڕق و کینەکە لەناو خێزاندا بە ژن هەڵبڕێژرێت یاخود بە کچی گەنج لە خێزان و منداڵەکان، ئەوەش وادەکات کە توندو تیژی خێزانی زیاتر بێت و ژنان بکەونە ژێر فشارەوە.\nبەشێکی زۆری ژنان بەتایبەتی لە شارو شارۆچکەکان کارمەندن و موچە خۆرن، باشتر بونی بارودۆخی ژیان لە جەند ساڵی ڕابردودا وایکردبوو کە ژنانیش بتوانن نەفەسێکی پاکتر هەڵمژن و کەمتر توندو تیژی قەبوڵ بکەن. لە بەر ئەوەی کە توانیبونیان لە بواری ئابوری لە سەر پێی خۆیان راوەستن و ئاسانتربوو بۆیان بژێوی ژیانی خۆیان و منداڵەکانیان لە ئەستۆ بگرن و ناچار نەبوون بە هەموو شێوازێک توندو تیژی قبوڵبکەن و ئاسانتر دەیانتوانی خاوەن هەڵوێست و بڕیاری خۆیان بن و دەیانتوانی جیا ببنەوە. بەڵام ئێستا کە موچەکە بە پچر پچر دەدرێت و بەچارەک کراوە، وە ئەم بوارەی کە بۆ پیاوان ڕەخساوە کە بچنە بازاری کارو کاربکەن بۆ ژنان کەمترە، ئەمە وادەکات کە ژنان ناچاربن توندوتیژی زیاتر قبوڵبکەن. وە دەرئەنجام ئەمەش لەوانەیە کاردانەوەی زیاتری خۆکوژی و خۆسوتاندن و تەنانەت کوشتنی ژنانی لێبکەوێتەوە.\nئێمە لە نەوەتەکان لەگەڵ لەشکرێک لە قوربانیانی ئەنفال و کمیاباران و کوشت و کوشتاری حکومەتی فاشیستی بەعس ڕوبەڕوبوین، کە زۆربەیان ژنان و منداڵان بوون.\nئێستاس ئەم لەشکرە کێشەی خۆیان هەرماوەو کاریگەری ئەم کارەساتانەیان بەسەردا ماوە، وە لە ئێستادا قوربانیانی هێزی فاشیستی ئیسلامی داعەش و قوربانیانی تری شەڕی تائیفی و مەزهەبی ناوچەکەی هاتۆتە سەر. هەر ئێستا لە کوردستان کۆمەڵێک ژنی زۆر هاوسەریان لەدەستداوەو بە هەموو شێوازێک ژیانی خۆیان و منداڵیان کەوتوەتە مەترسیەوە، لە کۆمەڵگایەکدا کە چاویان لەسەر ژنانەو وەک ئامرازی سێکسی بۆ پڕکردنەوەی حەزەکانی پیاوان دەبیندرێن.\nلە هەمان کاتیشدا بە ملیۆن ئاوارە لە هەرێمی کوردستان هەن کە زۆربەیان ئەوانەن کە لە کەمپەکاندا لە دۆخێکی خراپدا دەژیەن و بە گشتی ژنان و منداڵانن. پرسیار لێرە ئەوەیە کام چارەنوس چاوەروانی ئەم ئینسانانە دەکات؟\nدیاریدەی کۆچ کە یەکێکی تر لە دەرئەنجامەکانی خراپی دۆخی ئێستای کوردستانە دیسانەوە ژنان قوربانی گەورەیان بەردەکەوێت.\nهەرچەندە ئێمە گوێبیستی ئەوە دەبین کە خێزانەکان کۆچدەکەن و لە ئاوی ئیجە دەبنە قوربانی، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا زۆربەی ئەوانەی کە کۆچدەکەن و کوردستان بەجێدەهێلن گەنجانن وە تا ئێستاس ئەو دیاریدەیە دەبینین کە پیاوان تەنها کۆچدەکەن و ژن و منداڵ بەجێدەمێنن. ئەمەش دەبێتە هۆکاری ئەوەی کە هاوسەنگی نەمێنێت لە کۆمەڵگاو ژمارەی ژنان زیاتر بێت. کوردستان لە بنەڕەتدا کۆمەڵگایەکی پیاوسالاریە وە دەسەڵاتیش لە 25 ساڵی ڕابردودا هەموو هێزی خۆی بەکارهێناوە بۆ پەرەپێدان بە کۆنەپەرستی لە کۆمەڵگا.\nبەرەی کۆنەپەرستی و ئیسلامی سیاسی لە کۆمەڵگا ئەمە دەکەنە فرسەتێک بۆ ئەوەی کە کۆنەپەرستی زیاتر پەرە پێبدەن و ژنان زیاتر بخەنە ژێر فشارەوە. بینیمان لە ساڵانی ڕابردودا هێرشی مەلاکان بۆ سەر ژنان زیاترو زیاتر بوو لە میمبەری مزگەوتەکانەوە، دەنگی بانگەوازی فرەژنی بەرزترو بەرزتر دەبۆوە بە بەهانەی ئەوەی کە ژنان ژمارەیان زۆربووە لە کۆمەڵگادا، یاخود شاهیدی هێنانە پێشەوەی پرۆژە یاسای کۆنەپەرستانەی وەک “زەواجی میسیار” هاتونەتە پێشەوە.\nبەجیا لە هەمو وئەمانەش بیرمان نەچێت کە ئەزمونی نەوەتەکان پێماندەڵێت کە هەژاری و قەیرانەکان لە کۆمەڵگادا هەمیشە دەورەی زێڕینن بۆ ئیسلامی سیاسی و گەشەکردنیان.\nئەوەشمان بیرنەچێت ئەم شێوە پەروەردەی لە کۆمەڵگا هەیە ژنان وەک بونەوەرێکی لاواز پەروەردە دەکات و فێرناکرێن کە بەهێزبن و لە تەنگانە هەوڵی خۆ ڕزگاربوون بدەن، بە نمونە زۆر بەکەمی ژنانی وڵاتانی ئێمە فێری مەلە دەبن هەربۆیەش کەمنین ئەم ژنانەی بەمهۆیەوە دەبنە قوربانی کۆچ و لە ئاوەکاندا دەخنکێن.\nڕۆڵی ژنان لە بەڕێوەبردنی کۆمەڵگا\nئەگەر سەیرێکی کۆمەڵگای کوردستان بکەین لە حەفتاکانەوە ژنان لە شارەکان و شارۆچکەکان ڕۆڵی کاریگەریان هەبووە لە خزمەتتکردن کۆمەڵگا.\nهەر ئێستا ژنان پشکی شێریان بەردەکەوێت بۆ خزمەتکردن و لە زۆربەی فەرمانگاو خوێندنگاکان، بەو ڕێژەیەی کە لە کۆمەڵگا دەرفەتی دابێت ڕۆڵیان هەیە لە بەڕێوەبردنی کۆمەڵگا، بەم ئەندازەیەش دەتوانن ڕۆڵیان هەبێت لە باشکردنی بارودۆخی کوردستان.\nژنانی مامۆستاو کارمەندو دکتۆرو …تاد. زۆر گرنگە کە خۆیان لە ڕێکخراوی سەربەخۆی خۆیان کۆببنەوەو بە دەستەی ناڕەزایەتی خەڵکەوە پەیوەست بن.\nوە بزوتنەوەی یەکسانیخوازی ژنانیش بەڕای من دەبێت ئەمساڵ بەتایبەتی سەرنجی لەسەر کاریگەری ئەم دۆخە خراپە بێت لەسەر ژنان وە بیخاتە دەستوری کاری خۆی و هاواری مارسی ئەمساڵی ڕێکخراوبوونی ژنان بێت، شان بەشانی هەموو چین و توێژەکانی تری کۆمەڵگا.\nئێمە نمونەی حوکمڕانی هەمو حیزبەکانی کوردایەتیمان بینی هیچکامیان نایانەوێت هیچ ئاڵوگۆڕێک بە بەرژەوەندی بێتە ئاراوە، بۆیە خۆجیاکردنەوەی ڕێزی ناڕەزایەتی لە بەرژەوەندی ئەم حزبانە و ڕێکخراوبوون لە ڕیزی سەربەخۆ بۆ دابینکردن مافەکانی ژنان مەرجی سەرەکیە بۆ پێشڕەوی، پاداگری لەسەر دابینکردن یاسی یەکسانی هەمەلایەنەی ژن و پیاو و جیاکردنەوەی دین لە دەوڵەت زۆر گرنگە لە پێناو خەباتی یەکسانی ژن و پیاو.


سەرۆك كۆمار چوونەپاڵ رێككەوتننامەی پاریسی پەسەندكرد\nد. بەرھەم ساڵح، سەرۆك كۆماری عێراق چوونەپاڵ رێككەوتننامەی پاریسی بۆ كەشوهەوا-ی پەسەندكرد، لەمیانی واژووكردنی یاساكەدا سەرۆك بەرهەم رایگەیاند، پەسەندكردنی ئەم یاسایە بۆ ئەوەیە كە رووبەڕووی گۆڕانكاری كەشوھەوا ببینەوە كە لە ئەنجامی پیسبوونی كەشوهەوادا دروستبووە.\nسەرۆك كۆمار لە رۆژی ٢٠٢٠/١٢/١٢ لەمیانی وتارێكدا كە لە لوتكەی كەشوھەوای جیھانی دا پێشكەشی كرد رایگەیاند، ئەم هەنگاوە گەورەیە بووە دەستپێكی قۆناغێكی نوێ لە پشتبەستن بە ھەمە جۆركردنی سەرچاوەی ئابووری و پاڵپشتیكردنی بەرهەمهێنانی ووزەی نوێ و خستنەگەڕی میكانیزمی تەندروست، بۆیە زۆر گرنگە لە پرۆسەی پەرەپێدانی ئابووری و پاراستنی كەشوهەودا، پاڵپشتییەكی تەواو لە وەبەرهێنان لە كەرتی تایبەتدا بكرێت، هەروەها بایەخێكی تەواویش بدرێت بە پەرەپێدانی توانای گەنجان و پشتیوانیكردنی ژنان.\nهەر لە وتارەكەیدا سەرۆك بەرهەم راشیگەیاندبوو لەپێناو بەدەنگەوەهاتنی خێرای هەنگاوەكانی پەسەندكردنی ئەو رێككەوتننامەیە، عێراق دەستیكرد بە نووسینەوەی بەڵگەنامەی پشكدارییە نیشتمانییەكان (NDC) كە گوزارشتە لە نەخشە رێگای هەرە باڵای وڵات لە كاركردن لە بواری گۆرانكارییەكانی كەشوهەوادا، ئەمە جگە لەوەی دەبێتە بنەمایەكی پتەو بۆ دامەزراندنی پایە بنەڕەتییەكانی ئابوورییەكی ژینگەپارێز.\nشایەنی باسە ئەو لوتكەیە كە رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان بەھاوكاری بەریتانیا و فەرەنسا میوانداری كردبوو، بە بەشداری ٧٠ سەرۆك و سەركردەی جیھانی، بەبۆنەی ساڵیادی پێنجەم ساڵەی راگەیاندنی رێككەوتننامەی پاریس بۆ كەشوهەوا ئەنجامدرا.\nPUKmedia نووسینگەی رۆژنامەوانی سەرۆكایەتی كۆمار\nلاهور شێخ جه‌نگی بۆ مووچه و بودجه له‌به‌غدایه\nسەرۆك كۆماری پێشووی كۆریای باشوور بە تاوانی گەندەڵی دارایی سزای دوو ساڵ زیندانی درا\nدوا ئارامگای شەهاب عوسمان پێشمەرگەی دێرین و نوسەرو راگەیاندنكارو پەیامنێرمان\nدوای شێواندنی ئارامگه‌ی محه‌مه‌دی ماملێ پاكده‌كرێته‌وه\nچین.. شارێك له‌سه‌هۆڵ دروستده‌كرێت\nتویتەر هەژماری ترەمپ دادەخات\nلەئاڵۆزییەكانی واشنتۆندا 4 كەس كوژران\nسەدەیەك بەسەر دامەزراندنی سوپای عیراق تێپدەپەرێت\nكاتی بەخاكسپاردنی ئەو ئێزدیانەی لەكۆچۆ كۆمەڵكوژكران دیاریدەكرێت\nکچێکی ئێزیدی 20 ساڵی لە سوریا ڕزگارکرا\nبەغدا.. مۆزەخانەیەك بۆ دۆكۆمێنتكردنی تاوانەكانی داعش دروست دەكرێت\nشه‌نگال له‌نێوان رێكه‌وتن و زامێكی به‌رده‌وامدا\nروونكردنەوەیەك لە نووسینگەی سەرۆك كۆمارەوە\nشوێنێکی مێژووی تێکدەدرێت\nسلێمانی.. سبه‌ینێ ئه‌م گه‌ڕه‌كه بێ كاره‌با ده‌بێت\nله‌سلێمانیه‌وه 10 هه‌زار كتێب ده‌گه‌یه‌نرێته كۆبانێ\nوه‌رن ته‌گبیری ئه‌م بارودۆخه سیاسی و ئابوریه بكه‌ن.....!\nپه‌یڕه‌و كردنی سیاسه‌تی فره‌چه‌شنی ئابوری..\nحكومه‌ت و سه‌روپێ!\nیەكێتی دەقی پرۆژەی لامەركەزی بەڕێوەبردن و دارایی راگەیاند\nڕونكردنەوەیەك لە ووتەبێژی مەڵبەندی دووی كەركوكەوە.\nچلەی ماتەمینی شەهید هەمزە شارستێنی بەڕێوەچوو\nیەكێتی ڕێز لە نووسەرو ڕۆشنبیرانی هەولێر دەگرێت\nبەسەرپەرشتی یەکێتی وۆرکشۆپێکی ئۆنلاین بەرێوەچوو\nبۆردی پەیوەندییەکانی دەرەوەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان سەرپەرشتی وۆرک شۆپی ئۆنڵاینی رێکخراوی ئەکادیمی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکوری ئەفریقا (MENA Academy )کرد\nیۆنان.. ناوەندێکی نوێ بۆ پێشوازی پەنابەران بنیاتدەنرێت\nبۆردی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه به‌شداری له بانگه‌شه‌و پشتیوانی دیجیتاڵی، دیجیتاڵ ئه‌دڤۆكه‌یسی كرد\nفەرەنسا.. رێوشوێنی نوێ بۆ بەڕەنگاری کۆرۆنا دەگیرێتەبەر\nدوێنێ ئێوارە بەرواری ١٤ی كانوونی دووەمی ٢٠٢١، سەرۆك وەزیرانی فەرەنسا لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانیدا لەگەڵ بەشێك لە وەزیرەكانی (وەزیری : تەندروستی ئۆلیڤیە ڤێران،...\nسلێمانی.. گه‌نجێك دڵی منداڵه ئاواره‌كان خۆش ده‌كات\nكورته‌یه‌ك له مێژووی كوردستانی نوێ


زایینی: ١٢-٠٩-٢٠١٥ - هەتاوی: ١٣٩٤/٠٦/٢١ - ١٢:٥٤ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nهەروەها ئەندامان و لایەنگرانی حیزبی دێموکرات رۆژی پێنج‌شەممە لە"کێوەڕەشی" بۆکان بە بۆنەی ٢٦ی خەرمانان چالاکیی تەبلیغییان بەڕێوە بردبوو.\nهەروەها، تێکۆشەرانی دێموکرات لەشاری رەبەت بە بۆنەی ٢٦ خەرمانان لەفەرهەنگیان، شەقامی کانی گوێز، پارکی بەهاران، دەوروبەری قوتابخانەی کچان، پارکی هەوارە بەرزە و دەوروبەری مزگەوتی شافعی، دەوروبەری قوتابخانەی "ابن سینا" و لەجاددەکانی سیسێر و نستان تراکت و وێنەی تایبەت بەو رۆژەیان بڵاو کردووەتەوە.\nتێکوشەرانی رێگای ئازادی و دێموکرات لەشارۆچکەی نەڵاس بە بۆنەی ٢٦ی خەرمانان ساڵڕۆژی شەهیدانی میکۆنوس لە"کەمەربەندی نەڵاس و رگێڵ نەڵاس، گەڕەکی کەشاوێ، دەوروبەری پۆمپی بێنزین، جاددەی نەڵاس سەردەشت، رێگاکانی شیوەسەڵ و هڵوێ، جاددەی واوان ــ نەڵاس و دوروبەری موڵکی سپا" تراکت و وێنەی تایبەت بەو رۆژەیان بڵاو کردەوە.


تەنها هەڵەبجەییەكان خۆیان دەتوانن خۆیان دروست بكەن ..!\nلەبری ئەو هەموو چاوەڕوانیەی خەڵكی هەڵەبجەی شەهید بەدرێژایی زیاتر لە ڕوبعە سەدەیەك لە حكومەتی هەرێم هەیانبوە و هەیانە ، ئەگەر خۆیان بەهاوكاری پارەدار و سەروەتمەندەكانی ئەو شارە و بە ڕاگەیاندنی كەمپەینی ناوخۆیی و دەرەكی بۆ كۆكردنەوەی كۆمەكی مادی و مەعنەوی لە پێناو ئاوەدانكردنەوە و بنیاتنانەوەی شارەكە و نەهێشتنی ئاسەواری كاولكاری و پاككردنەوەی ژینگەكەی ، كە جێكەوتەی سەلبی دەرونی و سایكۆلۆژی قووڵی لەسەر بەشێكی زۆری خەڵكەكەی جێهێشتووە ، دەتوانرا زۆر باشتر و جوانتر هەڵەبجە بكرێتەوە بەهەڵەبجەكەی جاران ، بەبێ مانەوەی سواڵكەرانە لە چاوەڕوانی مەرحەمەتی ئەو حكومەتە كڵۆڵ و هیچ لەبارا نەبووەدا و بەبێ گوێگرتن لە مننەت كردنی حیزب و حكومەت بەو ووردە پرۆژانەی كە ئەنجامی داون بە نیوەناچڵی ..ئاخر هەڵەبجە بەو مێژووە دور و درێژە لە بەرخودان و قوربانیدانە ، بەو هەموو كەسایەتیە سیاسی و كەڵە ئەدیب و نوسەرە ، كەی شایستەی ئەوەیە ئاوا كزوڵانە ئەو ماوە درێژە چاوەڕێی لوتفی حكومەت بكات تا بەڵكو دڵی نەرم بێت و شتێكی بۆ بكات !؟!؟\nشورەیی نیە بۆ هەڵەبجەیەك كە بویە ناسنامەی مەزڵومیەتی گەلی كورد ، كاتێك دوو سەد مەتر قیر و شۆستەی بۆ دەكرێت یان قاعۆچكەیەكی پڕ لە كەم و كورتی بۆ دروست ئەكرێت یان بریندارەكانی بە پاص و بە ماوەی هەژدە كاتژمێر دەنێرێتە ئێران بۆ چارەسەر ، بۆ شەوەكەی لە دەیان ڕاپۆرت و هەواڵی تەلەفزیۆنی باسی ئەو كارە بچوكانە بكرێت و بدرێتەوە بە نێوچاوی خەڵكەكەیدا .!؟\nئەگەر چی ئەوەی ووتم نەكراوە ، بەڵام ئێستاش نەچوە بچێت ، دەكرێت خەڵكی شارەكە لە ڕێگەی ڕێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنیەوە و بەهاوكاری دەوڵەمەند و سەرمایەدار و كەناڵە ئیعلامیە جددییەكان و كەسایەتیە دیار و ناسراوەكانی شارەكە لەدەرەوەی هەڵەبجە و ناوەوەی هەڵەبجە لە كوردستان و هەندەرانیش ، دەست لە دەست كەمپینێك ڕابگەیەنن لەژێر ناوی (هەڵەبجە دەكەینەوە بە هەڵەبجە) یان هەر ناوێكی تر .. هاوكات لیژنەیەكی دڵسۆز و خەمخۆر ئیدارەی كارەكە بكات كە خەڵكی پسپۆڕی بوارە جیاكانی ئاوەدانكردنەوە و ژیانسازی تێدا بێت و بەهیچ شێوەیەك و لەهیچ گۆشەیەكەوە نەهێڵن تارمایی حیزب و حكومەت و قەرینەكانیان بكەوێتە سەر كەمپینەكە ..\nدڵنیام دەنگدانەوەیەكی باشی دەبێت و لەماوەیەكی قیاسیدا دەتوانرێت ئەوەی حكومەت بە (30) ساڵ كردویەتی (هەنێكی بەسەقەتی) لەماوەی ساڵێكدا بكرێت ..\nدواتر بۆ پاراستنی ئەو نازناوەی كە هەڵەبجە هەیەتی لەوەی كە پایتەختی ئاشتیە و شاری پێكەوەژیانە ، بەهیچ شێوەیەك ڕێگە بەهیچ حیزبێك نەدرێت لەناو شارەكەدا مقەڕ و بنكە و بارەگا بكەنەوە ، و بەهیچ شێوەیەك ڕێگە بە بانگەشەی هەڵبژاردن و ئاهەنگی حیزبی لەو شارەدا نەدرێت ..


کوردیپێدیا - حاجی باقی حاجی ساڵحی مەنگۆڕ\n✌ حاجی باقی حاجی ساڵحی مەنگۆڕ | پۆل: شەهیدان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nحاجی باقی حاجی ساڵحی مەنگۆڕ\nمامۆستای خەباتگێڕ و زانای لێهاتووی بواری زانستی بیرکاری حاجی باقی حاجی ساڵحی مەنگۆڕ لە ساڵی 1924دا لە شاری کۆیه، شاری وێژە و هونەرو خەباتی کوردایەتی چاوی ژیانی هەڵهێناوە و لە پایزی ساڵی 1931دا لە قوتابخانەی سەرەتایی کۆیەکۆیە خراوەتە بەر خوێندن و هەموو پۆلەکانی ئەو قۆناغەی بە زیرەکی بڕیوە و لە پۆلی شەشەم بە پلەیەکی بەرز و بە یەکەمی دەرچوو و لە بەغدا لە کۆلیژی مەلیک فەیسەڵ پۆلەکانی ناوەندی و ئامادەیی بڕیوە کە وانەی خوێندنیان هەموو بە زمانی ئینگلیزی بووه.\nلە ساڵی 1945 چوتە قوتابخانەی بەرزی مامۆستایان واتە دارالمعلمین العالیه کە ئێستاکە بووەتە کۆلێژی پەروەردە و لە ماوەی خوێندنەکەی لەو قوتابخانە بەرزەدا دۆستایەتی لەگەڵ بەڕێز مامۆستا مستەفا حەسەن شەعبان و شاعیری نوێخوازی عێراقی بەدر شاکر سەیابدا بووە و چەندە جار لەگەڵ بەدر شاکر لەسەر هەڵوێستی رامیاری چەپڕەوییان گیراون.\nمامۆستا حاجی باقی لە دوا ساڵی خوێندنەکەیدا دیسان دەگیرێ و کاتێک ئازادی دەکەن 20 رۆژی دەمێنێ بۆ تاقیکردنەوەی کۆتایی ساڵ، هەر چۆنێک بێت رێگەی پێدەدەن بەشداریی لە تاقیکردنەوەکاندا بکات، چونکە زور زیرەک بووە لە بیرکاریدا، بۆیە بە کۆششێکی کەم، بە پلەیەکی بەرز ئەو بەشەی لە حوزەیرانی 1948دا تەواو کردووە و بڕوانامەی بە کالۆریۆسی لە زانستی بیرکارییدا وەرگرتووە لەو سەردەمەدا.\nمامۆستا حاجی باقی لە پایزی سالی 1948دا لە دواناوەندیی هەولێرهەولێر بە مامۆستای وانەی بیرکاری دامەزاروە و لە ناو قوتابی و مامۆستایاندا رێزێکی زۆری هەبووە، ماموستا ساڵی 1949 لە سەر هەڵوێستی نیشتیمانپەروەریی گیراوە و کە بەربووە دووریان خستۆتەوە بۆشاری فەلوجە لە پارێزگاری رومادی و لەویش ماوەیەک لە کۆمپانیای نەوتی عێراق لە کەرکوککەرکوک بە مووچە خۆری کاتی کاری کردووە تاکو وەزارەتی پەروەردەوەزارەتی پەروەردە پێویستی بە مامۆستای بیرکاریی بووه، ئەوجا گەراندوویانە تە وە سەر کار، بەڵام نەیان هێشتووە لە هەولێر بێ، لە دواناوەندی سلێمانیسلێمانی بووە بە مامۆستای بیرکاریی و لەبەر دڵسۆزیی بۆ پیشەی مامۆستایی و هەڵوێستی نیشتمانپەروەریی لە شوباتی 1962دا بە نوێنەری مامۆستایانی سلێمانی هەڵبژێردراوە لەگەڵ دەستەیەکی دیکە بۆ بەشداریی کردن لە کۆنگرەی چوارەمی سەندیکای مامۆستایانی کۆماری عێراق و رۆڵێکی زۆری بووە لە چەسپاندنی داواکارییەکانی مامۆستایانی کورد لە بواری خوێندن بە زمانی کوردی.\nلە 1963.07.04دا بەشداریی لە خولێکی هاوینەی فیزیا لە بەغدا کردووەو لە 1963.01.10دا لەسەر چالاکی رامیاری لەسلێمانی گیراوە و خراوەتە گرتووخانەو لە 1963.05.15دا بەربووەو گەڕاوەتە سلێمانی.\nمامۆستا حاجی باقی لە گوتنەوەی وانەکانی بیرکاری و فیزیادا گەلێک سەرکەوتوو بوو، بەمەش جێگەی خۆی لە نێو دڵی قوتابیانی کردبووه، جگە لە زانستە فراوانەکەشی پیاوێکی گەلێک قسە خۆش و رۆح سووک بوو.\nلە کاتی دەستپێکردنەوەی شەڕ لە کوردستان لە رۆژی 1963.06.09دا بە فەرمانی زەعیم سدیق مستەفا، سەرکردەی سوپای بەعسی فاشی لە ئۆردووگای سلێمانی بەبێ گوێدانە پایەی کۆمەڵایەتی و زانیاریی شەهید کرا و هەر لە ناو ئەو ئۆردووگایە شوومەدا لە گۆڕێکی بە کۆمەڵ لەگەڵ 82 نیشتمانپەروەری دیکەی کورد نێژرا. بەم جۆرە لاپەڕەی ژیانی زانایەکی پەروەردە کاری کورد تا هەتایە پێچرایەوه.\n#کۆیە | #هەولێر | #کەرکوک | #وەزارەتی پەروەردە | #سلێمانی |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 10 2008 5:06PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jun 9 2019 10:00AM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 10,740 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 16 KB Nov 2 2009 12:00AM هاوڕێ باخەوان


بافڵ تاڵەبانی لە راگەیێندراوێکدا بوە سەرۆکی یەکێتی نیشتیمانیی کوردستان - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ Tir ٢١ ١٤:٣٦\nNews Code 38172\nدوای توندبوونەوەی شەڕ لە گەڵ لاهور؛\nبافڵ تاڵەبانی لە راگەیێندراوێکدا بوە سەرۆکی یەکێتی نیشتیمانیی کوردستان\nله‌ڕاگه‌یه‌نراوێكدا بافڵ تاڵه‌بانى وه‌كو سه‌رۆكى یه‌كێتى ناسێندراو ئه‌وه‌ش ڕاگه‌یه‌نراوه كه وتویه‌تى:"ده‌مانه‌وێت ناوماڵى كورد ڕێكبخه‌ینه‌وه"\nبە پێی ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، له‌هه‌واڵێكدا كه له‌په‌یجى فه‌رمى خۆى بڵاویكردۆته‌وه نوسیویه‌تى، "سەرۆک بافڵ تاڵەبانی لەدەباشان پێشوازیکرد لەحەیدەر عەبادی سەرۆکی ھاوپەیمانی نەسرو سەرۆک وەزیرانی پێشوتری عێراق".\nئه‌وه‌ش هاتوه، "لەدیدارێکدا گفتوگۆكرا لەبارەی پەرەسەندنە سیاسییەکانی ھەرێم‌و عێراق‌و ناوچەکەو ھەڵبژاردنی پێشوەختەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق".\nباس له‌وه‌شكراوه، "بافڵ تاڵەبانی بۆ کۆی ھاوکێشەکان نەخشەڕێگاو ستراتیژی نیشتمانیی‌و ڕوونی یەکێتی خستەڕوو و یەکخستنی ھێزو تواناو بۆچونە جیاوازەکانی دوپاتکردەوە بۆ زاڵبون بەسەر تەحەدییەکان‌و گەیشتن بەچارەسەری ڕیشەیی کێشەکان لەنێوان ھەرێم‌و عێراقدا".\nلەبارەی هەرێمی کوردستانیشەوە بافڵ تاڵەبانی وتویه‌تى:"دەمانەوێت ماڵی کورد ڕێکبخەینەوەو دیدی ھاوبەشمان ھەبێت بۆ پرسەکان‌و پێکەوە کوردستان بەرەو کەناری ئارامی‌و سەقامگیری ببەین، بۆ ئەوەش پێویستمان بەبراو هاوڕێکانمان دەبێت لەھێزە شیعی‌و سوننەکان‌و سەرجەم هێزو لایەنەکانی تر کە پشتیوانمان بن‌و پێکەوە وڵاتێکی دامەزراوەیی بونیادبنێن‌و گیانی لێبوردەیی‌و پێکەوەژیان ببووژێنینەوە، ئەمەش ئەو سیاسەتەیە کە یەکێتی پەیڕەوی دەکات".\nبه‌گوێره‌ى په‌یڕه‌وى ناوخۆى یه‌كێتى، ئه‌و حزبه دوو كه‌س به‌ڕێوه‌ى ده‌به‌ن به‌گوێره‌ى سیستمى هاوسه‌رۆكایه‌تى، ئه‌و دوو هاوسه‌رۆكه‌ش لاهور شێخ جه‌نگى‌و بافڵ تاڵه‌بانیه، به‌ڵام له‌دواى دروستبونى گرژییه‌كانى ئێواره‌ى ڕۆژى پێنجشه‌ممه‌وه ناكۆكیه‌كانى نێوان هاوسه‌رۆكانى یه‌كێتى توندبۆته‌وه.


لاڤرۆڤ: ھانی کوردانی رۆژئاڤا ده‌ده‌ین سود لە ئەزمونی ھەرێمی کوردستان وەربگرن\n02:45 - 15/01/2022\nوەزیری دەرەوەی روسیا رایگه‌یاند، پەیوەندیەکانی مۆسکۆ لەگەڵ کوردانی سوریا بەمەبەستی رازیکردنیانە بۆ دەستپێکردنی گفتوگۆیەکی جددی لەگەڵ حکومەتی دیمەشقدا لەجیاتی پشتبەستن بە ئەمریکا، ده‌شڵێت، ھانی کوردانی روژئاڤای کوردستانیش دەدەین سود لە ئەزمونی حکومڕانی ھەرێمی کوردستان وەرگرن.\nسێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی روسیا ئه‌مڕۆ شه‌ممه له‌كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا رایگه‌یاند، پەیوەندییەکانی مۆسکۆ لەگەڵ ئیلھام ئەحمەد، سەرۆکی دەستەی بەڕێوەبەری (مەسەدە) ھەوڵدانە بۆ گرنگی دەسپێکردنەوەی دیالۆگێکی جددی لەگەڵ حکومەتی دیمەشق و رەوشی کوردان لەناو دەوڵەتی سوریادا.\nروسیا پشتیوانی بەھێزکردنی پەیوەندییەکانی نێوان کوردانی سوریا و عێراق دەکات\nئاماژە بەوەشکرد، روسیا پشتیوانی بەھێزکردنی پەیوەندییەکانی نێوان کوردانی سوریا و عێراق دەکات، ھانی کوردانی روژئاڤای کوردستانیش دەدات سود لە ئەزمونی حکومڕانی ھەرێمی کوردستان وەرگرن.\nئامانجی ئه‌وان ئه‌وه‌یه په‌یوه‌ندیه‌كان بۆ داهاتو بونیاتبنێن و سوریا لەسەر ئەم بابەتە سود لە ئەزمونی وڵاتی دراوسێی (عێراق) وەربگرێت\nوەزیری ده‌ره‌وه‌ی روسیا جەختی لەوەشكرده‌وه، كه ئامانجی ئه‌وان ئه‌وه‌یه په‌یوه‌ندیه‌كان بۆ داهاتو بونیاتبنێن و سوریا لەسەر ئەم بابەتە سود لە ئەزمونی وڵاتی دراوسێی (عێراق) وەربگرێت.\nپشتگیری لە بیرۆکەی چڕکردنەوەی پەیوەندیەکانی نێوان کوردانی سوریا و عێراق دەکات\nلاڤرۆڤ وتیشی، دو ساڵ لەمەوبەر لە سەردانەکەیدا بۆ دیمەشق و هەولێر پشتگیری لە بیرۆکەی چڕکردنەوەی پەیوەندیەکانی نێوان کوردانی سوریا و عێراق کرد بە مەبەستی ئاڵوگۆڕی زیاتری کوردانی عێراق لەگەڵ برا سوریەکانیان.\nکێشەی کورد لەئێستادا یەکێکە له لەمپەرەکانی دەستپێکردنی دانوستانێکی گشتگیر لەسەر یەکلاکردنەوەی ناکۆکییەکان\nوەزیری ده‌ره‌وه‌ی روسیا دانی بەوەدانا کە کێشەی کورد لەئێستادا یەکێکە له لەمپەرەکانی دەستپێکردنی دانوستانێکی گشتگیر لەسەر یەکلاکردنەوەی ناکۆکییەکان و رونیشیکردەوە، کە کۆبونەوەی لیژنەی دەستوری لە ژنێڤ ژمارەیەک لەکورد لەخۆدەگرێت، بەڵام نوێنەرایەتی سەرجەمی کوردانی ئەو وڵاتە ناکات.\nلاڤرۆڤ ئه‌وه‌شی خسته‌ڕو، "کاتێک ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی پێشوی ئەمریکا بەنیازی کشانەوەی سوپای ئه‌مریكا له سوریا راگه‌یاند، دەستبەجێ کوردەکان گەیشتنە روسیا بۆ ئەوەی داوای هاوکاری بکەن بۆ دەستپێکردنی دیالۆگ لەگەڵ دیمەشق، بەڵام بەزوترین کات واشنتن پێداچونەوەی بۆ بڕیارەکەی کرد".


له رۆژی جیهانیی مۆزه‌خانه‌دا جۆرەکانی مۆزەخانە – Knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » له رۆژی جیهانیی مۆزه‌خانه‌دا جۆرەکانی مۆزەخانە\nله رۆژی جیهانیی مۆزه‌خانه‌دا جۆرەکانی مۆزەخانە\nرزگار سه‌عید- ئه‌لمانیا\nموزەخانە لەسەردەمی هاوچەرخدا وەک دەزگایەکی زانستی پۆلێنکراوە بە چەند جۆرێک\n• موزەخانەی هونەرەجوانەکان: هەڵدەستێت بە نمایشکردنی کارە هونەریەکانی تابلۆ، پەیکەر ،گڵکاری و ڕەگەزەکانی تر.\n• موزەخانەی مێژویی وکەلەپوری: هەڵدەستێت بە نمایشکردنی پاشماوەی شارستانیەتە جیاوازەکان لەو کەرەستانەی بەکاریان هێناوە تا ئێستا لەگەڵ چەندین هۆڵی خوێندن و بەشی چاککردن و نۆژەنکردنەوە.\n• موزەخانەی زانستی و تەکنەلۆژیاو پیشەسازی: هەڵدەستێت بە نمایشکردنی شێوازی داهێنانە زانستیەکان و چۆنیەتی کەشفکردنیان بەسود وەرگرتن لە زانستی ژینگەو پیشەسازی لەو رەگەزە سروشتیانەش دارو کانزای جۆراوجۆرهەن.\n• موزەخانەی فێرکاری:هەڵدەستێت بە پێشکەشکردنی نمونە لەو مادانەی خزمەتی زانست و رۆشنبیری دەکەن زۆرێک لەم موزەخانانە هۆڵی گەورەیان هەیە بۆ نمایشکردنی ئەنتیکەو بەشەکانی زانست وپاشماوەی شوێنەوارەکان بەناوبانگترین موزەخانە لەم روەوە موزەخانەی مەدام توسوی لەندەنە.\n• موزەخانەی وەچەو جنسی مرۆڤ:هەڵدەستێت نمایشکردنی هەموو ئەو توێژینەوەو بەرهەمانەی لەبواری تاقیگەو دەستنوس و کلتوری شەعبی دەربارەی بونی مرۆڤ و چۆنیەتی زیادبوونی هاتونەتە بەرهەم بە پێشکەشکردنی نمونەی ڕاستی لەگەڵ هۆڵی سینەماو شانۆو سکرین تا فیلمە دیکۆمەنتاریەکانی لێ نمایشبکات.\n• موزەخانەی نەتەوەیی: وەزیفەی ئەم موزەخانەیە تەنها پاراستنی کەلەپوری هونەری نیشتمانە ،ئەم موزەخانانە هەمیشە پێویستیان بە زیادکردنی بەش و نوێکردنەوەیە چونکە بەردەوام شوێنەوارناسان پارچەی نوێ دەدۆزنەوەو لێی دادەنێن ئەم جۆرە موزەخانانە پێویستە لە روی دیزاین و پێکهاتەیەوە رویەکی یادگاری و مەزنی پێوە دیاربێت.\n• موزەخانەی مۆدێرن:پێکدێت لە کۆکراوەی تێکڕای هونەرەکان .لەروی ئەندازەییەوە کاریگەری تەکنەلۆژیای لەسەرە، لە ناوەوە پێکهاتەکانی نیگار، پەیکەر ، چاپ فیلم راگەیاندنی ئەلەکترۆنی،ئەرشیف لەخۆ دەگرێت .\nدەکرێت بڵێین موزەخانەی نوێ کۆکراوەی نیشتمانێکە لە بینایەکدا کاتێک بینایەکی نوێ دروستدەکرێت بۆ موزەخانەی هاوچەرخ ئەم پێداویستیانە دەبێتە بەردی بناغەی دروستبوونەکە ئەوەی دەمێنێتەوە تەنها روبەری بیناو دیزاینەکەیە .\nدیزاینی موزەخانەو بینای رۆشنبیری گرنگترین بواری دیزاینە لەبەر چەند پێودانگێک لەوانە:\n1- جەماوەر: ڕەگەزێکی گرنگە لە دەستنیشانکردنی دیزاینی گونجاو رێگەی پیشاندان و روبەری هۆڵ و درێژی و پانی ڕێڕەوەکان بۆ منداڵ تا پیر خاڵێکی سەرەکیە بۆ گونجاندن یان نەگونجانی شوێنەکە .\n2- سروشتی رۆشتن: بابەتی فرۆشتن کاریگەری گەورەی هەیە لەسەر موزەخانە بە پێی ئەو مادانەی نمایش دەکرێن،دیزاینکار دەبێت ئەو بۆشاییانەی ناوەوەی وا ئامادەبکات لەبەرزی و نزمی مادەکان و پەیوەندیان بەیەکەوە تاکاریگەری باش لای کڕیار دروستبکات .\nیەکەم : هاتنە ناوەوەو چونە دەرەوە گرنگترین ڕەگەزە پێویستە دیزاینکار ڕەچاوی بکات:\n• دیزاینی شوێنی تێپەڕبوونی چونە ناوەوەو دەرەوە بەلایەنی کەمەوە پێویستە یەکێکیان تەرخان بێت بۆ جەماوەر ئەوی تریش بۆ خزمەتگوزاریەکان .\n• پێویستە دەرگای رزگارکەر(قوتاربوون) هەبێت بۆ ڕوداوە نەخوازراوەکان و زۆر تۆکمەش بێت لەبەر دزین\n• گرنگی شوێن و روبەر دەبێت گونجاو بێت لەگەڵ روبەری پیشانگەو میوانان .\nدووەم : تەوەری جوڵەو ڕۆشتن دوو تەوەری سەرەکی هەیە بۆ چۆنیەتی جوڵەی بینەر لەناوەوە\n• تەوەری سەرەکی:ئەو ڕێڕەوە ئاساییانە دەگرێتەوە کەهۆڵ بەهۆڵی تر دەگەیەنێت\n• تەوەری بەشی : ئەو ڕێڕەوە تایبەتی و پلیکانانە دەگرێتەوە کە تایبەتن بە پەککەوتەو کەم ئەندامان .\nسێیەم : هۆڵی پێشوازی:\n• ناوچەیەکە دەسەڵاتی بەسەر تێکڕای جوڵەکانی ناوەوە هەیە لە جوڵەی جەماوەر تا ژماردنیان.\n• فەراهەمکردنی هۆڵەکان بەڕوناکی و ئاڵوگۆڕی هەوا ژوری تایبەت بە کڕینی بلیت و ژوری پشکنین\nچوارەم : هۆڵەکانی نمایشکردن:\n1- نمایشکردن لە یەک بۆشایی گەورەدا: ئەمە روکارێکی هاوچەرخانەیە لە پێکهاتەی بۆشاییدا و دەتوانرێت بۆشاییە گەورەکەش بەهۆی دیواری سادەوە دابەشبکرێت ئەم دابەشکردنە دوو تایبەتمەندی هەیە وەک(سادەیی و ئاسان بەکارهێنان بۆ جۆری پێداویستی ، پارێزگاریکردن لە فۆرمە گشتیەکە ).\n2- نمایشکردن لەبۆشایی ئۆرگانیدا: ئەمە شێوازێکی تەقلیدیە لە دابەشکردنی هۆڵی گەورە بەهۆی دیواری جێگیرەوە بۆ ژوور، دەکرێت ئەم ژورانە جیابن یان هەر بە بەشەکانی دیکەوە گرێدراوبن بەڵام لە سەرەتاو کۆتاییدا دەستنیشانی بۆشایی پیشانگەکە دەکەن تایبەتمەندی ئەمە ( کاریگەری هەیە لە دروستکردن و گۆڕینی ئەتمۆسفیرلە چوارچێوە گشتیەکەیدا لەگەڵ تەرکیز خستنە سەر هەندێک ڕەگەزی گرنگ بۆ جوڵە پێکردن).\n3- نمایشکردن لە فەزای دەرەوە( فەزای ئازاد) پشت دەبەستێت بە بیناو دارو ئاوو هەندێک جاریش ئاسمان ئەمانە دەبنە باکگراوندی کەرەستەکان هەندێک جار لە مەیدان یان باخی گشتیدا نیشان دەدرێن ،پێویستە ئەو شوێنانە هەمیشە چاودێری تەواو بکرێن لە نوێکردنەوەو ئاسانکاریەکان\nبۆشایی و ڕێرەوەکانی ناوەوە رەگەزێکی گرنگن چونکە بەستراون بە:\n4- هاتوچۆ:ئامانجی دیزاینی نوێ ڕێکخستنی هاتوچۆی خەڵکیە بەشێوەیەک بتوانێت بەرهەمەکان بە ئاسانی و بێ تێکەڵاوبوون و بەریەککەوتن ببینن،دروستکردنی ڕێڕەوی پێچاو پێچ لەناو هۆڵدا کارێکی گونجاوە.\n5- بۆشایی ناوەوە: بۆشایی تەلارسازیی لەڕاستیدا ناوەندێکە مرۆڤ وا لێدەکات چالاکی خۆی تێدا بنوێنێت گەر پێوانەکردنی روبەرو فۆرم و ڕوناکی گونجاو نەکرێت لەروی دەرونیەوە بۆ بینەر پڕکرنەوەی بۆشاییەکە هیچ سودێکی ئەوتۆی نابێت جگەلەوەی پڕکردنەوەش پێویستی بە کەرەستەی بیناسازی گونجاو هەیە تا فۆرمی جوڵان وقەبارەو روبەری بۆشاییەکە دابەش و تەرخان بکرێت بە پێی پێویستیەکان.\nرەگەزەکانی بۆشایی ناوەوە:\nرەگەزە گرنگەکانی دیزاینی موزەخانە ئەمانەن (پێوانە یان ئەندازە،ڕەنگ،تیشک و ڕوناکی مەلمەس،کاریگەری دەرەکی).\n6- پێوانە یان ئەندازە: گونجاندنی پەیوەندیەکانی نێوان بەش و کۆ واتە گونجاندنی پەیوەندیەکانی نێوان بۆشایی گەورەو بچوک، ئاڵۆزی و ئاسانی ، پەیوەندی بەرهەمەکان بەیەکەوە یان بەجیا لەئەنجامدا ئەندازەیەکی گونجاو بۆ وەزیفەکە بەرهەم دەهێنێت .\n7- ڕەنگ: ڕۆڵی گرنگ دەگێڕێت لەسەر دیدی بینەر لە چۆنیەتی پڕکردنەوەی بۆشاییەکان بەکارهێنانی ڕەنگی نزیک لەیەکەوە بۆ پڕکردنەوەی باکگراوندی کۆمەڵێک بەرهەمی لەیەکچو بۆ نمونە ڕەنگی سپی و خۆڵەمێشی و ڕەش بۆ باکگراوند کارناکاتە سەر ڕەنگی بەرهەمە نمایشکراوەکان .\n8- تیشک و روناکی: روناکی گەر سروشتی بێت یان دەستکرد کاریگەری هەیە لەسەرکەوتنی موزەخانەو تەواوی وەزیفەکانی،لەم ساڵانەی دوایدا کەرەستەی روناکی دروستکردنی جیاواز بۆ موزەخانەکان هاتۆتە بەرهەم هەرچەندە ڕەگەزێکی سەرەکی نیە لەدیزایندا بەڵام کاریگەری تەواوی هەیە لەسەر بەرهەمە نمایشکراوەکان بۆیە دەکرێت بە جیا دیزاینی کارەبایی بۆ موزەخانە دابنرێت بۆ نمونە بەرهەمە ئەنتیکەییەکان پێویستیان بە سروشێکی رۆمانتیکی هەیە بە پێچەوانەی بەرهەمە هونەریە هاوچەرخەکان کە پێویستیان بە ئەتمۆسفیرێکی تەواو لە نوێگەری هەیە تا پیشانی بدات ئەم بەرهەمە نوێیە تا روناکیەکە خزمەتی بەرهەمەکە بکات.روناکی گشتی لە موزەخانەدا بۆ رۆشتن و هاتن و بەیەکدانەکەوتنی بینەران کارێکی تری دیزاینکارە.\n9- مەلمەس: لەڕێگەی مەلمەسەوە دەکرێت دڵنیابین لە وون بون یان شاردنەوەی پانتاییەکی دیاریکراو بۆ نمونە دیوارێکی پێچاوپێچ پێویستی بە ڕوکەشێکی زبر یان نەرم هەیە تا زبری و نەرمی خۆی نیشان بدات دەرخستنی ئەم بەرهەمە گوزارشت لە مادەی بەکارهاتوو دەکات لەسەر روبەرێک کە پڕە لە بۆشایی .\n10- کاریگەری دەرەکی:لەسەرەتای دروستبوونی موزەخانەکاندا جەماوەر تەنها بە بەرهەمە نمایشکراوەکان کاریگەربوون کەلە سندوقێکی شوشەدا دادەنران بەڵام ئەمڕۆ دیزاینکار دەبێت سەرنجی بینەر بەلای کارەکەدا ڕابکێشێت لەڕێی داهێنانەکەیەوە وەک سەیرکردنی تەلەفزیۆن و سینەما ،بۆ نمونە سود وەرگرتن لە فەزای دەرەوە یارمەتیدەرە بۆ بینەر تا لە مانەوە بێزار نەبێت ،دەکرێت بەرهەمە هونەریەکان لەدەرەوە ڕاستەخۆ لەسەر زەوی یان لەسەر ستاند یان پایە یان هەر شتێکی دی پێی باشە پیشان بدرێت.\nپێودانگی نەخشەسازی بۆ موزەخانە:\n• شوێنی چونە ژورەوە: بۆ هەر 1.5م ێک 90 کەسی بەرکەوێت و دەرگاکان بۆ روی دەرەوە بکرێنەوە.\n• هۆڵی نمایشکردن: بەپێی جۆری پیشانگە ڕێکبخرێت ئایا بابەتەکە مێژووییە یان هەر بابەتێکی ترە.\n• گۆڕینی روبەر: فۆرم و روبەر بەپێی داواکاری دەگۆڕێت .\n• فراوانکردنی ڕاڕەو بۆ جوڵەی ناو هۆڵ زۆر گرنگە.\n• درێژی هۆڵ باشترە لە 7م کەمتر نەبێت و بەرزی لە6م زیاتر نەبێت.\nپرسگە: پێویستە لەشوێنێکی دیارو بەرچاودا بێت تا پەیوەندی ڕاستەخۆی هەبێت لەگەڵ چونەدەرەوە و ئیدارەو پاراستنی کەلوپەلی میوانان.\nئاسایش: پاراستنی هەموو بەشەکانی موزەخانەی دەکەوێتە ئەستۆ لەدەرەوەو ناوەوە هەروەها لێپرسراوە بەرانبەر بە پاراستنی کەسەکانی ناوەوە.\nپاشەکەوتکردن :پێویستە گەیشتن بە شوێنی پاشەکەوتکرن ئاسان بێت واتە روناک و پارێزراوبێت و کەرەستەکانی ئاگرکوژێنەوەی تێدابێت جگەلەوەی لە کاریگەری شێ و ئاوو هەوا دابڕابێت.\nکتێبخانە: پەیوەستە بە جۆری موزەخانەکەو گەورەو بچوکی روبەرەکەی ،دەکرێت ژورێک لە نزیکی ئیدارەوە تەرخان بکرێت بۆ کتێبخانە تا لەکاتی هاتنە ژورەوەدا ببینرێت.\nپەنجەرەی بلیت: دەستنیشانکردنی پەنجەرەی بلیت بە پێی کورسیەکانە لە شانۆدا بۆ هەر1250 کەسێک پەنجەرەیەکی بلیت پێویستە بەڵام بۆ هەر 100کەس دەبێت روبەری پەنجەرەی بلیت 0.56بۆ0.94م2بێت.\nهۆڵی دانیشتن و پشودان: بۆ هەر ئەندامێک پێویستی بە 1.2بۆ2م2.\nهۆڵی خواردنەوە باشترە نزیک بێت لە هۆڵی دانیشتن و پشودانەوە.


٤٣ هەزار کۆبوونەوەی ناڕەزایەتی، لە ماوەی ٥ ساڵدا، کارنامەی خەڵکێک کە لە بەرانبەر ڕژیمدا سەریان نەوی نەکردوە\n2018-01-14 | ۱۳۹۶-۱۰-۲۴\nبەپێی راپۆرتی هەواڵنێری دەوڵەتی ئیرنا، " سلێمان سامانی"، وتەبێژی وەزاڕەتی نێوخۆ، رۆژی شەممە ٢٣ ی مانگی بەفرانبار لە کۆبوونەوەیەکی خەبەریدا دانی بەوەدا ناوە کە لە سەرەتای دەوڵەتی یازدەهەمەوە تا ئێستا ٤٣ هەزار کۆبوونەوەی بەبێ ئیجازە لە سەرتاسەری وڵاتدا بەڕێوەچوون. بە هەڵسەنگاندنی ئەم ئامارەی کە وتەبێژی وەزاڕەتی نێوخۆ داویەتی، روون دەبێتەوە کە لە هەر رۆژێکی کاریی دەوڵەتی حەسەنی روحانیدا نزیکەی ٣٠ کۆبوونەوە بەڕێوەچوون. ئەم قسانە لە حاڵێکدا کراون کە کەمتر کەسێک نمونەیەکی وەهای پێشک دێت کە وەزاڕەتی نێوخۆ ئیجازەی بۆ ڕێپێوان و کۆبونەوە ناڕەزایەتیەکان دەرکردبێت. ئەم جۆرە ئامارانە لەگەڵ ئەوەدا کە گەلێک زیاتر لە هەواڵی بڵاو کراوە لە کاناڵە ڕەسمیەکان و یان لە سەرچاوە هەواڵیەکانی ئوپوزسیۆنەوەیە، بەڵام لە ڕاستیەوە نزیکە و نە تەنیا لە دەورەی دەوڵەتی روحانیدا بەڵکو لە کۆتایی شەڕی ٨ ساڵەی ئێران و عێراقیشدا بەردەوام هەر بەم شێوەیە بووە.\nبە سەرنجدان بەوەی کە وتەبێژی وەزاڕەتی نێوخۆ وەها ئامارێک بە نیشانەی بوونی دیموکراسی لە ئێراندا رادەگەیەنێت، یەکەم، بێ گومان مەڕاسمە فەرمایشی و دەوڵەتیەکانی بە حیساب نەهێناوە و دووهەم، وتەبێژی وەزارەتی نێوخۆ سەبارەت بە ژمارەی ئەو کەسانەی گیراون، ژمارەی ئێعدام کراوەکان، ژمارەی کەسانی لەسەر کار و خوێندن دەرکراو، ژمارەی ئەو جارانەی کە ئەم کۆبونەوانە کەوتونەتە بەر هێرش، ژمارەی ئەو کرێکارانەی شێلاق کاری کراون و حاڵەتەکانی هاوشێوەی تر، هیچ شتێک ناڵێت تا پەتەی دیموکراسیەکی ئیدیعای دەکات نەکەوێتە سەرئاو. بەڵام لەگەڵ گشت ئەمانەدا ئەو ڕاستیەی کە وتەبێژی وەزارەتی نێوخۆ دانی پێدا ناوە، بۆ تێکۆشەرانی پێشڕەوی ڕێگای ڕزگاری لە دەست ڕژیمی ئیسلامی، لە کۆشە نیگایەکی دیکەوە شیاوی هەڵسەنگاندنە.\nئەم ئامارە نیشانی ئەدات کە زۆربەی خەڵکی ئێران و لە سەرویانەوە کرێکاران و ژنان و خەڵکی ستەم دیتو و بێبەش، سەرەڕای سەرکوت و گرتن و زیندانی کردنەکان، قەت ملیان بە بارودۆخی داسەپاو نەداوە و لە ماوەی ئەو ساڵانەدا، بەپێی بیندراوە عەینیەکان و بە تایبەت بە پێی ئیعتیڕافی خودی ڕژیم، بەردەوام بۆ دەستەبەر بوونی مافە پێشێل کراوەکانیان خەبات و تێکۆشانیان کردوە و تەنانەت لە قوناغێکیشدا بوەتە ئاخێزێکی سەرتاسەری. واتە خەڵکی نارازی، ئەرکی خۆیان بە باشی ئەنجام داوە، ئەوان بە چەوسانەوە و بێدادی و ستەمگەری، ڕازی نەبوون. ئەوە پێشڕەوە شۆڕشگێڕەکان، ئەحزاب و سازمانە چەپ و کومونیستەکان، هەڵسوراوانی وشیاری بزوتنەوە کۆمەڵایەتیەکانن، کە ئەوانیش دەبێ ئەرکەکانیان بەباشی بە ئەنجام بگەیەنن. ئەوەندەیە ئەم هێزە واقعەن مەجودەی ئوپوزسیۆنی چەپ، لە خۆ بە زلزانی و خۆفریوی و تەنگ نەزەرییە سیکتاریستی و وەحدەت شکێنەکانی باو، دوور بکەوێتەوە، ئەوە ئاژین نەکەنە نێو بزوتنەوە کۆمەڵایەتیەکانی ئێستاشەوە، کارنامەی خۆیان بە ڕوانینێکی ڕەخنەگرانەوە جارێکی تر چاو لێبکنەوە و کەموکوڕیەکانی بناسن، ئیسلاحی بکەن تا لەم قوناغەشدا لە باری کارکردی ئەم هێزانەوە، بەشکم ئاکامێکی هیوا بەخش تر بدی بکەین.\nکرێکاران بۆحقوقی ۆژانەیان خەبات دەکەن و دیکتاتۆڕەکانی حاکم، ئەوان ئەدەنە بەر هێرش، بەم جۆرە ڕژیم خۆی گۆڕەپانی خەباتی سیاسی بە رووی ئەواندا دەکاتەوە. ناڕەزایەتی و خەباتی کرێکاری لەم ساڵانەدا و دخاڵەت و بەرەو روو بوونەوەی هێزە ئەمنیەتی و سەرکوتگەرەکانی ڕژیم لەگەڵ کرێکاران لە جەریانی ئەم خەباتەدا بزوتنەوەی کرێکاری ئێرانی بەتوندی سیاسی کردۆتەوە. کرێکاران لەم خەباتەدا نە تەنیا ماهیەتی سەرمایەدارانە بەڵکو ماهیەتی چینایەتی دەوڵەتی کۆماری ئیسلامی و یاساکانیشیان ناسیوە.\nهەڵسوراوانی مەیدانە جۆراو جۆرە مەدەنی و کۆمەڵایەتیەکان، لە یەکەم هەنگاودا، خۆیان لە بەرانبەر سەرجەم پێکهاتە و سیاسەت و ئیدئۆلۆژی ڕژیمدا دەبینن و سیاسی بوونی ماهیەتی حەرەکەتەکەیان دەناسن. ئەم راستیانە لە ماوەی چەند دەیەی دواییدا کۆمەڵێک سیمای کارلێهاتوو و پێشڕەوی پەروەدە کردوە کە ماتریاڵی ئینسانی شکڵ گرتنی ڕێبەرییەکی کارا، رۆشن بین و جێی متمانەی پێک دێنن. بەم جۆرە بەستێنیکی باش بۆ گەشەی هیزە کۆمۆنیست و شۆڕشگێڕەکان بەدی هاتوە. دەکرێ هیوادار بوو و ئەزمونی شۆڕشە گەورەکانیش هەر ئەوە نیشان ئەدەن کە دەرێژەی خەباتی ئێستا، لە شێوەی جۆاراوجۆریدا لە خۆپیشاندانی خیابانیەوە تا کۆبوونەوەی ناڕەزایەتی، تا مانگرتنە جەماوەری و سەرتاسەریەکان، دەرفەت دەرەخسێنێت بە چینی کرێکار و هێزە پێشڕەوە کۆمەڵایەتیەکان تا ڕێبەریی سیاسی و بەدیلی شۆڕشگێڕانەی خۆیان هەنگاو بە هەنگاو شکڵ پێبدەن.\nئەوەی کە لە رۆژانی ڕابردودا لە هاوئاهەنگ کردنی خەبات خەڵک لە شارە جۆراو جۆرەکاندا دەورێکی کاریگەری گێڕا، بەیەکەوە پێوەست بوونی ئەو خەباتە بوو لە ڕێگای تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان، واتە بەکارهێنانی ئامرازی مۆدێڕن کە لەمرۆدا بە بەرەکەتی ئاڵوگۆڕی تێکنولۆژیەوە لەبەر دەستی هەموان دایە. لە نەبوونی رێکخراوە جەماوەریەکان و سەرکوتی توندی چالاکی حیزبیدا، بەیەکەوە پەوەست بوونی هەڵسوراوانانی پشڕەو و هاوئاهەنگی دروشمەکان لەم ڕێگایەوە دەکرێ، بزوتنەوەی کرێکاری و جەماوەری لە هەڵێنانەوەی هەنگاوەکانی دواتردا یارمەتی بدات.\nئاخێزی شۆڕشگێڕانەی لاوان و خەڵکی زەحمەتکێش و بێبەش، کە بە دەستی بەتاڵ لەبەرانبەر کۆنەپەرستی ئیسلامیدا سنگیان کردۆتە قەڵغان، ئەگەر هیوا بە ڕەزگار بوونی لە دڵی ئەم کۆمەلگایەیدا زیندوو کردۆتەوە، خاڵی لاوازی ئەو هێزانەش کە ئەم بزوتنەوەیە لە ناوەرۆکی راستەقینەی خۆیدا هی ئەوانە، ئاشکرا کردوە. با بۆ چارەسەر کردنی ئەم خاڵە لاوازانە قوڵ هەڵماڵێن.


ڤیان سه‌بری: چه‌ندین به‌ربه‌ست له‌به‌رده‌م كۆمسیۆنی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كان هه‌یه\n16/1/2021 - 18:32\nسه‌رۆكی فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان له په‌رله‌مانی عێراق رایگه‌یاند: چه‌ندین به‌ربه‌ست له‌به‌رده‌م كۆمسیۆنی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كان هه‌یه، ئه‌گه‌رێك هه‌یه هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته بۆ سێ مانگ دواده‌خرێت.\nله باره‌ی به‌ڕێوه‌چوونی هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته‌ی عێراق له مانگی حوزه‌یرانی داهاتوو، دكتۆر ڤیان سه‌بری سه‌رۆكی فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق به كوردستان تیڤی رایگه‌یاند: چه‌ندین به‌ربه‌ست له‌به‌رده‌م كۆمسیۆنی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كان هه‌یه له‌وانه‌ش نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری ده‌نگده‌ران و كه‌موكوڕی له ڕێژه‌ی یاسایی دادگای فیدڕاڵی و كه‌می ئه‌و ماوه‌یه‌ی بۆ تۆماركردنی هاوپه‌یمانی و لیست و قه‌واره‌كان دانراوه كه ڕه‌نگه كێشه بۆ كۆمسیۆن دروستبكات.\nسه‌رۆكی فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان پێشبینی كرد كۆمسیۆن نه‌توانێت بۆ رێككه‌وتی شه‌شی حوزه‌یران ئاماده‌كارییه‌كان ته‌واوبكات و هه‌ڵبژاردن له كاتی خۆیدا ئه‌نجامبدرێت و هه‌ڵبژاردنه‌كان سێ مانگ دواده‌خرێت و له مانگی ئه‌یلول ئه‌نجامده‌درێت.\nگوتیشی به‌ر له دیاریكردنی واده‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كان به شه‌ست ڕۆژ پێویسته ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی ئێستا هه‌ڵبوه‌شێندرێته‌وه پاشان به پێی یاسا سه‌رۆك كۆمار كۆمسیۆن راده‌سپێرێت بۆ دیاریكردنی رۆژی هه‌ڵبژاردن.\nبڕیارە لە 6ی مانگی حوزەیرانی ئەمساڵدا هەڵبژاردنی پێشوەختە ئەنجام بدرێت.\nنرخی 100 دۆلار ده‌بێته 150 هه‌زار دینار ؟\nله‌هه‌ولێر 4 كەس بەتۆمەتی رفاندنی كچێك دەستگیركران\nپێشمه‌رگه هێرشێكی داعشی تێكشكاند\nکۆشکی سپی: هاوشێوەی هێرشەکانی هەفتەی رابردوو بۆ سەر میلیشیاکانی سەر بە ئێران وەڵاممان دەبێت\nباڵیۆزی به‌ریتانیا له عێراق: ھێرشه مووشه‌كییه‌كان سه‌قامگیری عێراق تێكده‌ده‌ن\nرۆژی ھه‌ینی پاپا سه‌ردانی عێراق ده‌كات


هاوپەیمانەتی لە پێناو ئازادی و بەرانبەری لە ئێراندا دامەزراندنی خۆی ڕاگەیاند\nیەک شەممە, 24. 2. 2019\tهاوپەیمانەتی لە پێناو ئازادی و بەرانبەری لە ئێراندا\nڕاگەیەندراوی دەسپێکردنی چالاکی\nهاوپەیمانەتی لە پێناو ئازادی و بەرانبەری لە ئێراندا\nچل ساڵ لە دەسەڵاتی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران تێپەڕ دەبێت، لەو ماوەیەدا بەرهەمێکی جیا لە جەنایەت، سەرکوت، کوشتار و ئێعدام، تاڵان و بەرزبوونەوەی هەژاری بۆ خەڵک نەبووە. لە وەها دۆخێکدا، شایەتی ئەوە بووینە کە کۆمەڵانی خەڵک بۆ لابردنی هەڵاواردن، ئازادی و دادپەروەریی کۆمەڵایەتی، خەبات بۆ بەرانبەریی نەتەوەکانی ئیران ناڕەزایەتییان دەربڕیوە، لە هەمان کاتدا بزووتنەوە کۆمەڵایەتی و کرێکارییەکان، ژنان، خوێندکاران، وەرزێڕان، فەرهەنگییان، پاراستنی ژینگە، بێکاران و هەژارانیش بە هەمان شێوە ناڕەزایەتییان دەربڕیوه.\nبە لێکدانەوە و تێگەیشتن لەو ڕاستییە ئێمە حیزب و ڕێکخراوەکانی واژۆکاری ئەو ڕێککەوتنە لە ڕێکەوتی ٢٥ی خەزەڵوەری ١٣٩٧ی هەتاوی، بەرانبەر بە ١٦ی نوامبری ٢٠١٨ی زایینی، هاوکاریی فەرمیی خۆمان ڕادەگەێنین.\nبەپێی ئەو ڕێککەوتنە، ئێمە بە شێوەی هاوبەش بۆ ڕووخانی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران و دانانی نیزامێکی هەڵقووڵاو لەسەر دەنگدانی خەڵک بەپێی کۆماری، دێموکراسی، جیایی دین لە دەوڵەت و فیدراڵیزم کە دابینکردنی مافی نەتەوەیی ـ دێموکراتیک خەڵک بێت؛ خەبات دەکەین.\nهاوپەیمانەتی لە پێناو ئازادی و بەرانبەری لە ئێراندا، بە مەبەستی بەرینترکردن و بەشداریی لایەنەکانی دیکە لە ئێراندا دەستی هاوکاری بۆ هەموو بنکە، ناوەند، ڕێکخراو، حیزب و کەسایەتییەکان و باقی لایەنەکانی دیکە ڕادەکێشێت.\n٤ی ڕەشەمەی ١٣٩٧ی هەتاوی\n٢٣ی فیورییەی ٢٠١٩ی زایینی


هەڕەشەی رۆیشتن دەکات\n22/8/2020 05:33 PM\nلویس سوارێزی ئۆرۆگوای و یاریزانی یانەی بەرشەلۆنەی ئیسپانی نزیكە لە جێهێشتنی ڕیزەكانی یانە ئیسپانیەكە، رۆناڵد كومانی ڕاهێنەری نوێی ئەو یانەیەش دەیەوێت ممڤیس دیپای هۆڵەندی بكاتە شوێنگرەوەی ئەو هێرشبەرە ئۆرۆگواییە.\nرۆژنامەی سپۆرتی كەتەلۆنی لە هەواڵێكیدا ئاشكرایكردوە، كە كومانی هۆڵەندی دەیەوێت بۆ وەرزی داهاتو دیپای بۆ یانەكەی بگوازێتەوە لە پیناو ئەوەی شوێنی سوارێز بگرێتەوە كە نزیكە لە جێهێشتنی یانەكە و راهێنەری نوێش دەیەوێت دیپای بكاتە شوێنگرەوەی.\nهەمان سەرچاوە ئەوەشی ئاشكراكردوە،كە كومان هەڕەشەی لە ئیدارەی یانەكە كردوە ئەگەر گرێبەست لەگەڵ دیپای نەكەن پێش ئەوەی یارییەكانی وەرزی نوێ دەستپێبكات، واز لە پۆستی راهێنەرایەتی یانەی بەرشەلۆنە دەهێنێت.\nرۆژنامەكە ئەوەشی ئاشكراكردوە كە دیپای تەمەن 26 ساڵ لاری نیە لە پەیوەندیكردن بە یانەی بەرشەلۆنە و ئەگەر ئەو یاریزانەش بێتە ئیسپانیا، ئەگەری زۆرە سوارێز بگەڕێتەوە یانەی ئەجاكس ئەمستردامی هۆڵەندی.\nڕۆژنامەكانی ئیسپانیا باس لەوەش دەكەن جگە لە دیپای، كومان ناوی سێ یاریزانی داوەتە بەرپرسانی بەرشەلۆنە بۆ ئەوەی لە مێركاتۆی هاوینەدا بەرەو ڕیزەكانی یانەكەیان بیگوازنەوە، كە بریتین لە "ئیریك گارسیای بەرگریكاری یانەی مانچستەر سیتی، لاوتارۆ مارتینێزی هێرشبەری یانەی ئینتەرمیلان، ڤان دی بیكی یاریزانی یانەی ئەجاكس ئەمستردام".


ژمارەی توشبووانی کۆرۆنا لە تورکیا لە سنووری ١٦٠ ھەزار کەس پەڕییەوە - SAHAR KURDISH (Sorani)\nMay 29, 2020 11:08 Asia/Tehran\nوەزیری تەندروستیی تورکیا شەوی ھەینی باسی تۆمارکرانی١١٨٢ حاڵەتی تازەی توشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنای کرد لە وڵاتەکەی دا لە ماوەی ٢٤ کاژێری ڕابردو.\nبە پێی ڕاپۆرتی ڕادیۆوتەلەفزیۆنی ئێران، «فەخرەددین کوجا» وەزیری تەندروستیی تورکیا ڕایگەیاندووە: ژمارەی توشبووانی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە تورکیا بە ١٦٠ ھەزارو٩٧٩ کەس گەییشتووە. ناوبراو ژمارەی قوربانیانی ئەم ڤایرۆسەشی لە وڵاتەکەی دا چوار ھەزارو ٤٦١ کەس ڕاگەیاند کە ئەم ژمارەیە لە چاو ڕێژەی ڕۆژی چوارشەممە ٣٠ کەس زیاترە.\nڤایرۆسی کۆرۆنا کە بە فەرمی «کۆڤید نۆزدە»ی پێ دەگوترێت، بۆ یەکەمجار لە مانگی دیسامبەری ساڵی ٢٠١٩ لە شاری «ووھان»ی سەربە پارێزگای «ھوبئی»ی ڕۆژھەڵاتی چین چین ناس کراو ەک باسی دەکرێت سەرچاوەکەشی ئاژەڵە نادەستەمۆکان بوونە.\nبە پێی دوایین ڕێژەکان ھەتا ئێستا زیاتر لە ٥ ملوێن و ٨٥٤ ھەزار کەس لە جیھاندا توشی ئەم ڤایرۆسە ھاتوون کە لەم ژمارەیە نزیکەی ٢ ملوێن و ٥٤٠ ھەزار کەس چاک بوونەتەوەو نەخۆشخانەکانیان بەجێ ھێڵاوەو لانیکەم ٣٥٩ ھەزر کەسیش گیانیان لە دەست د اوە.


حكومەتی هەرێم: لە نێوان هەرێم و بەغدا دیدگای هاوبەش هەیە بۆ چارەسەری كێشەكان – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/09/17 - 9:48 PM\nوتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان، دیدگای هاوبەش هەیە بۆ ئەوەی كێشەكانی نێوان هەولێر و بەغدا چارەسەر بكرێن، بەتایبەت لەسەر پرسی بودجە.\nجوتیار عادل وتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەكۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، گفتوگۆكان لەنێوان هەولێر و بەغدا بەردەوام دەبێت، كۆبوونەوەكەی ئەمڕۆی نێوان فوئاد حسێن وەزیری دارایی عیراق و وەزیرانی پلان دانان و دارایی و ئابوری حكومەتی هەرێم، و سەرۆكی دیوانی ئەنجومەن و وتەبێژی حكومەتی هەرێم بەڕێوەچوو، كەشێكی ئەرێنی هەبووە و ئومێد دەكەن بەو دیدگا هاوبەشەی هەیانە بگەین بەڕێككەوتن بەتایبەت لەسەر پرسی بودجە.\nوتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان دەشڵێت، بڕیارە كۆبوونەوەكان بەردەوام بن تا زیاتر وردەكاری كێشەكان باسبكرێن و هەردوولا بگەن بەچارەسەری هاوبەش، پێشبینی دەكەن وەڵامی ئەرێنی هەبێت بۆ چارەسەری كێشەكان.\nبەوتەی جوتیار عادل، هەوموو هەوڵەكان لەسەرۆك كۆمار یان سەرۆكی پەڕلەمان و هەموولایەك چڕكراونەتەوە بۆ ئەوەی بگەن بەچارەسەری كێشەكان، بۆ ئەمەش كاردانەوەی ئەرێنی و باش هەیە.\nبەغدابودجەپەڕلەمانی كوردستانجوتیار عادلحكومەتی هەرێمی كوردستانهەرێمی كوردستان\nهەرێم.. هاوردەكردنی هەنگوین قەدەغەكرا\n“سێ ملیۆن ئێرانی بەشداریی زیارەتی چلەی ئیمام حسێن دەكەن”


رۆژنامه‌وانی – سۆشیال میدیا رزقی ده‌ستگێڕ و دوكاندارانی بڕیوه\nشوبات 18, 2020 رۆژنامه‌وانى راگه‌یاندن, ميدياى كۆمه‌ڵايه‌تى, میدیای ئه‌لیكترۆنی لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە سۆشیال میدیا رزقی ده‌ستگێڕ و دوكاندارانی بڕیوه\nسۆشیال میدیا له هه‌رێمی كوردستان رۆچوه‌ته ناو سه‌رجه‌م كایه‌كانی ژیانه‌وه و ئێستا ریكلامكردن له تۆڕه‌مه‌ڵایه‌تییه‌كان (گرووپی فه‌یسبوك) بۆ شتومه‌كه به‌كارهاتووه‌كان یان به‌كارنه‌هاتووه‌كان پشكی زۆری به‌ركه‌وتووه‌و كاری ده‌ستگێڕ و دوكانداره‌كانی كه‌مكردوه‌ته‌وه، پسپۆرانیش به‌گرنگی ده‌زانن كه ئه‌م جۆره بازاڕكردنه ده‌بێت به یاسا رێكبخرێت.\nد. نه‌زاكه‌ت حسێن مامۆستای زانكۆ و پسپۆڕ له بواری ریكلام و بازاڕكردن له به‌شی راگه‌یاندنی زانكۆی سلێمانی ئه‌م بۆچوونه پشتڕاست ده‌كاته‌وه و له‌وباره‌یه‌شه‌وه به PUKmedia ی وت: بازاڕ و ریكلامكردن له‌ناو تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان و به‌تایبه‌ت له گرووپه‌كانی فه‌یسبوك له هه‌رێمی كوردستان پانتایه‌كی زۆری بۆ خۆی داگیركرده‌وه‌و هاووڵاتیان به‌بێ به‌شداری كه‌سی دووه‌م راسته‌وخۆ شتومه‌كه‌و كاڵاكانیان ده‌گه‌یه‌ننه كه‌سی سێیه‌م كه كڕیاره.\nله باره‌ی سوود و زیانه‌كانی ئه‌و دیارده‌یه‌ش وتی: ریكلامكردن و ساغكردنه‌وه‌ی شتومه‌كه‌كان له تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان لایه‌نی پۆزه‌تیڤ و نه‌گه‌تیڤی خۆی هه‌یه، كه پێویسته ئابووریناسان قسه‌ی خۆیان هه‌بێت له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته‌و هه‌وڵی ده‌ركردنی یاسایه‌ك بده‌ن له‌باره‌ی بازاڕكردن و ریكلامكردن له تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان.\nده‌ستگێڕ و دوكاندارانیش دانی پێداده‌نێن كه تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان بووه‌ته به‌ڵا بۆ كار و كاسبیان.\nعومه‌ر ساڵح كه ده‌ستگێڕێك و رۆژانه به‌ناو گه‌ڕه‌ك و كۆڵانه‌كاندا ده‌گه‌ڕێت، به PUKmedia وت: ئه‌نته‌رنێت و تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان كاریگه‌ری خراپیان له‌سه‌ر كاری رۆژانه‌ی ئێمه دروست كردوه‌و هاووڵاتیان له‌ئێستادا له‌رێگه‌ی تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانه‌وه راسته‌وخۆ به كڕیار كاڵاكانیان ده‌فرۆشن و ناگه‌ڕێنه‌وه بۆ ئێمه.\nزیاتر وتیشی: به‌ناچاری ئێمه‌ش له ئێستادا به‌شداری له‌و كڕین و فرۆشتنانه‌دا ده‌كه‌ین كه‌له تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان ده‌كرێن و جارێكی دیكه ئێمه ده‌بینه‌وه به كڕیار.\nد. نه‌زاكه‌ت حسێن له‌باره‌ی كڕینی شتومه‌كه‌وه به‌شێوه‌ی راسته‌وخۆ له‌كڕیار وتی: خاڵه پۆزه‌تیڤه‌كانی ئه‌و بازاڕكردنه له‌وه‌دایه كه شتومه‌كه‌كان نڕخی زیاتر ده‌كات و راسته‌وخۆ بێ كه‌سی دووه‌م كاڵاكه ده‌گاته ده‌ستی سێیه‌م كه كڕیاره، هه‌روه‌ها تێچووی كه‌مه‌و كاتێكی كه‌میشی پێده‌چێت، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا خاڵی نێگه‌تیڤی هه‌یه و وا ده‌كات كه ده‌ستی كارو هه‌لی كار كه‌مبكاته‌وه‌و مافی به‌كاربه‌ر پێشێلبكات، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ندێكجار ئه‌و ریكلامه‌ی دایده‌به‌زێنن له راده‌به‌ده‌ر شتومه‌كه‌كه جوان و به‌نڕخ ده‌كات، به‌ڵام كاتێك كاڵاكه ده‌بینیت وانیه.\nمامه‌ڵه‌كردن له تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان جگه له‌وه‌ی كه‌سی سێیه‌می له مامه‌ڵه‌كاندا نه‌هێشتووه و قازانجێكی زۆریش بۆ هه‌ریه‌ك له كڕیار و فرۆشیار ده‌سته‌به‌ر ده‌كات.\nئامانج عه‌لی كه چه‌ند جارێك له تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان و گرووپه‌كانی فه‌یسبوك كاڵاو شتومه‌كه‌كانی فرۆشتووه، بۆ PUKmedia ی روونكرده‌وه كه: ریكلامكردن و فرۆشتنی كاڵاكان له تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان سوودی باشی بۆ كڕیار و فرۆشیار هه‌یه و ئه‌و سووده‌ی كه‌سی ده‌ستگێڕ وه‌ریده‌گرێت، دابه‌شده‌بێت به‌سه‌ر كڕیار و فرۆشیار و هه‌ردوولا به‌سوودی زیاتر كاڵاكانیان ده‌ستده‌كه‌وێت.\nوتیشی: فرۆشتنی كاڵاو كه‌لوپه‌ری ماڵ له تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان كاتی كه‌می ده‌وێت و راسته‌خۆ كڕیار كاڵاكه‌ت لێ ده‌كڕێت و ده‌یبات، هه‌روه‌ها هه‌ندێك كاڵا ده‌بینیت كه ئه‌گه‌ر له دوكان و بازاڕ بۆی به‌گه‌ڕێیت ده‌ستت ناكه‌وێت، به‌ڵام له‌گرووپه‌كانی فه‌سیبوك به‌پێچه‌وانه‌وه هه‌موو جۆره كاڵایه‌كی تێدایه.\nسه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌وانه‌ش پسپۆڕان ته‌ئكید ده‌كه‌نه‌وه كه ئه‌م جۆره نوێیه له ریكلامكردن پێویسته یاسایه‌ك رێكیبخات و مافی هه‌ریه‌ك له كڕیار و به‌كاربه‌ر پارێزراو بێت، له‌و باره‌یه‌شه‌وه د.نه‌زاكه‌ت حسێن پسپۆڕ له بواری ریكلام و بازاڕكردن له به‌شی راگه‌یاندنی زانكۆی سلێمانی جه‌ختی كرده‌وه كه له‌گه‌ڵ هه‌موو پێشكه‌وتنێكی بواری میدیایی ده‌ستبه‌جێ بواری ریكلام و بازڕكردن جێی خۆی ده‌كاته‌وه‌و پانتایه‌كی باش بۆ خۆی داگیرده‌كات و له‌ئه‌مڕۆشدا سۆشیال میدیا توانیویه‌تی ببێته شوێنێكی گرنگ بۆ ساغكردنه‌وه‌ی كاڵاو شتومه‌كه‌كان و هاووڵاتیان سوودی لێ ببیینن، به‌ڵام ته‌ئكید ده‌كه‌مه‌وه كه‌پێویسته بواری ریكلام و بازاڕكردن له سۆشیال میدیادا له هه‌رێمی كوردستان به یاسا رێكبخرێت و هه‌وڵبدرێت مافی به‌كاربه‌ر و كڕیارو فرۆشیار بپارێزرێت.\nئه‌و گرووپانه‌ی كه له فه‌سیبوك هه‌ن و هاووڵاتیانی هه‌رێمی كوردستان بۆ ریكلامكردن سوودیان لێ وه‌رده‌گرن، بێ به‌رامبه‌ر رێگه به به‌كارهێنه‌ران ده‌ده‌ن كه بازاڕ بۆ كاڵاكانیان ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن، به‌ڵام هه‌ندێك ریكلامی تایبه‌تیان هه‌یه كه له‌به‌رامبه‌ر بڕێكی كه‌م پاره‌دا كڕیار بۆ كاڵای هاووڵاتیان په‌یداده‌كه‌ن.\nئا: دیار ستار\nرۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی: 2/6/2018


گەردوونێکی زیرەک و بەئاگا\nبەئاگایی چیە؟ ئایا گەردوون بەئاگایە؟ زیرەکە؟\nئێمەی مرۆڤ بەشێکین لە ژیان، دەزانین کە بونەوەرێکی بەئاگاین واتە هەست بە ناخی خۆمان و دەوروبەرمان دەکەین لە ئێستادا، ئێمە پێناسەی بەئاگاییمان کردوە بەو جۆر و شێویەی ئێمە هەمانە و هەستی پێدەکەین، بەڵام ئایا بەئاگایی تەنیا خەسڵەتێکی ژیانە..؟ یاخود هەموو گەردوون و بەشەکانی بەئاگان؟\nبەئاگایی یەکێکە لە مەتەڵە گەورەکانی نێو بوون، بە پێی زانستەکانی کیمیا و فیزیا و زیندەوەرناسی سەرهەڵدانی ژیان بە گشتی و بەئاگاییش لە نێو ژیاندا بەرئەنجام و بەرهەمی هاتنەکایەوەی ئاڵۆزی کیمیایی بووە لەسەر هەسارەکەمان یان بە گشتی بڵێین لە نێو گەردوون، بەڵام هەرخۆی بەئاگا کەوتنی بڕێک لە بارستە و وزە لە نێو گەردوون بۆ نمونە ئێمەی مرۆڤ کە لە هەمان پێکهاتەکانی نێو گەردوون دروست بووین ڕاستیەکی گەورە دەخاتە ڕوو بۆمان، ئەویش ئەوەیە کە دەشێت بارستە و پێکهاتەکانی نێو گەردوون لە دۆخێکدا کە ئێمە پێی دەڵێین ژیان بەئاگا بکەون یان بەئاگا بن، لایەنی کەم بەو شێوەیەی ئێمە دەیزانین و دڵنیاین لێی.\nئەمەش پرسیارێکی گەورەتر دەخاتە ڕوو، ئەویش: ئایا تێکڕای پێکهاتەکانی گەردوون بەئاگان..؟ ئایا هەموو گەردوونیش وەکو یەکەیەک زیرەک و بەئاگایە؟\nبا بزانین بۆچوونە فەلسەفیەکان و دواتر زانستیەکانیش چی دەڵێن لەم بارەیەوە\nلە ڕاستیدا بۆچوونێكی فەلسەفی هەیە کە پێی دەووترێت پانسایکیزم panpsychism و گەلێک لە فەیلەسوفان لە کۆنەوە وەکو تالییز، ئەفڵاتۆن، سپینۆزا، هەندێکیش لە ئێستادا پاڵپشتی لەم بۆچوون و تیۆرە دەکەن و لێکدانەوە و بەڵگەش دەخەنەڕوو بۆی، بەپێی ئەم بۆچوونەش بەئاگایی شتێکی بنچینەییە لە نێو گەردوون و پەیوەستە بەهەموو پێکهاتەکانی گەردوون نەوەک تەنیا ژیان هەر لە ئەلیکترۆنێکەوە تاوەکە گەورەترین تەنی نێو گەردوون، بەو پێیەش هەموو گەردوون و پێکهاتەکانی ناو گەردوون بەئاگان.\nهەندێک لە فیزیا ناسانیش بەتایبەتی ئەوانەی لە بواری فیزیای کوانتەم کاردەکەن لەئێستادا بە دوری نازانن ئەم بۆچوونە ڕاست بێت، بە بەڵگەی ئەوەی کە لە تاقیکردنەوەی دوو قڵیشەکە double.slit.test کە کاتێک ئەلیکترۆن چاودێری دەکرێت وەکو بارستە ڕەفتار دەکات، بەڵام کاتێک چاودێری ناکرێت وەکو شەپۆڵ ڕەفتار دەکات، هەرچەندە هەوڵ بدەین و بمانەوێت لەم تاقیکردنەوەیە فێڵ لە ئەلیکترۆن بکەین و وای دابنێین چاودێری ئەلیکترۆنەکە ناکەین بەڵام ئەو ئەلیکترۆنە دەزانێت کاتێک چاودێری دەکەین یان ناکەین و ڕەفتارەکەی بەو پێیە دەگۆڕێت، وەکو ئەوەی ئەلیکترۆنەکە بەئاگا بێت و ئەویش چاودێری ڕەفتارەکانی ئێمە بکات.\nکەواتە ئەگەر گەردوون بەئاگا بێت ئایا زیرەکیشە؟\nگەردوون کە بەهەموو پێوەرەکان ئێمەش بەشێکی زۆر زۆر بچوکین لێی زۆر ڕێکە، هەر ئەو ڕێکیەی نێوی وای کردوە گەردوون گونجاویش بێت بۆ ژیان، وایکردوە ئەگەری سەرهەڵدانی ژیان تیایدا لەئارادابێت، گرنگترین ڕێکیەکانی نێو گەردوونەکەمان خۆی لە دوو خاڵدا دەبینێتەوە، یەکەم هاوسەنگی هەر چوار هێزەکەی نێو گەردوونە لەگەڵ یەکتر، کە ئەمانیش بریتین لە هێزی ناوکی بەهێز و لاواز، هێزی کارۆموگناتیسی و هێزی کێشکردن، ئەم هاوسەنگیە وردەی نێوان هێزەکان وای کردوە ئەتۆمەکان هەبن، وایکردوە کارلێکە کیمیاییەکان ڕووبدەن، هەروەها وایکردوە ئەستێرەکان دروست بن و ماوەیەک بدرەوشێنەوە و وزە ببەخشن و دواتر بتەقنەوە و توخمە قورسەکان دروست بکەن و ئەو توخمانە بەنێو بۆشایی ئاسمان بڵاو بکەنەوە، دووەم ڕێکی بریتیە لە زۆربوونی تێکشێوان و ئاڵۆزی لەنێو گەردوون بە تێپەڕبوونی کات، ئەمەش بۆتە هۆی ئەوەی ئاڵۆزی کیمیایی دروست بێت لە نێو گەردوون، واتە بەرجەستەبوونی ئاوێتە ئاڵۆزەکان کە ئەمەش یەکێکە لە پێداویستیەکانی دروستبوونی ژیان لەنێو گەردوون.\nئەگەرچی لە ڕووی زانستیەوە جارێ پشتڕاست نەکراوەتەوە بەڵام بە بۆچوونی من بوونی ئەو ڕێکیە و ئەم خەسڵەتانە لەنێو گەردوونەکەمان مانایەکی گەورەش دەبەخشێت بە بوونی گەردوون، بۆیە دور نیە گەردوونی ئێمە زیرەکیش بێت جگە لەوەی کە پێشتر ڕوونم کردەوە کە لەوانەیە تێکڕای گەردوون جۆرێک یان ڕەهەندێکی بەئاگاییشی تێدابێت.\nگەردوون و هەستەکان و جوانیەکان\nبە لێکدان و تێکهەڵکێشکردنی ئەو سێ خاڵەی سەرەوە کە دەڵێت: گەردوون و بوون بەئاگایە، هەروەها زیرەکیشە، ئێمەی مرۆڤیش کە بەشێکی زۆر زۆر بچوکین لەم گەردوونە گەورە و بێ شومارە بەئاگاین و زیرەکیشین، کەواتە هەستەکانمان و جوانیەکان و ئازارەکانیشمان ئەگەرچی لە نێو ناخی ئێمەدان و ئێمە هەستیان پێدەکەین ئەگەر نا فیزیکیش بن، بەڵام دواجار ئەوانیش بەشێکن لەم بوون و گەردوونە.\nکەواتە کێ دەڵێت ئەو هەستانەی ناخی ئێمە یان هەستی خۆشەویستی و جوانی و هەتا ئازارەکانیش کۆمەڵێک هەستی سەرتاسەری نین لە نێو گەردوون؟ ئەگەرچی ئێمە هەریەکێک لەو دیاردانە بۆ یەکێک لەو چوار هێزەی نێو گەردوون دەگێڕینەوە کە لەسەرەوە باسم کردون، بەڵام بۆ نمونە ئەلیکترۆنەکان لەنێو ئەتۆمەکان بەند بوون بە ناوکەکان، تۆ بڵێی ئەلکترۆنیش هەستێکی خۆشەویستی نەبێت بۆ ناوک..؟ یان مانگ چۆن ئاوا بۆ ملیارەها ساڵە بەند بووە بەزەوی و بەدەوریدا دەسورێتەوە؟ ئەگەر هەموو پێکهاتەکانی گەردوون بەئاگا بن دورنیە ئەوانیش هەست بەبوونی یەکتر بکەن هەرچەندە دوریش بن لەیەکتر، ئەمە دەشێت ڕاست بێت بۆ هەموو بارستەکان و وزەکانی نێو گەردوون.\nمن خۆم لەو بڕوایەدام کە هەر خۆی بوونی ژیان و بونەوەرێکی بەئاگای وەک ئێمە لە نێو گەردوون بەڵگەی ئەوەیە کە گەردوونیش زیرەکە و ڕەهەندێکی بەئاگایی هەیە، هەر بۆیەش ئێمە و ژیانیشی بەرهەم هێناوە، ئەمەش هی ئەویە کە گەردوونەکەمان ڕێک و زیرەک و جوانە، چیڕۆکێکی جوانیشە لەنێو هەموو بوون، بۆیە ژیانی زیرەک و بەئاگایی تێدا هەیە و دروست بووە چونکە خۆی زیرەک و بەئاگایە، ئێستا لە ڕووی زانستیشەوە دەزانین کە گەردوون ئەگەر ڕێک و گونجاو نەبووایە تەمەنی لەچەند خولەکێک زیاتر تێپەڕی نەدەکرد.


تویتەر: هەژماری سەرۆکایەتی ئەمریکا رادەستی بایدن دەکەین\nوەزارەتی سەرچاوە ئاوییەكانی عێراق هۆشداری لەبارینی بارانێكی بەهێز دەدات\nیوســڕا ڕەجەب: پێویستە کار بۆ ڕاگرتنی پلانی حکومەت بکرێت لەتێکدانی شیرازەی خێزانی\nتۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر رایگەیاند، لە رۆژی سوێندخواردنی جۆ بایدندا وەک سەرۆکی ئەمریکا لە 20ی کانوونی دووەمی ساڵی داهاتوو، بەڕێوەبردنی هەژماری فەرمی سەرۆکایەتی ئەو وڵاتە رادەستی ئیدارەی نوێی کۆشکی سپی دەکات.\nئەمڕۆ شەممە 21ی تشرینی دووه‌می 2020، تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر رایگەیاند، هەژماری "POTUS" هەژمارێکی فەرمی سەرۆکی ئەمریکایە، کە جیاواز و سەربەخۆیە لە هەژماری کەسیی دۆناڵد ترەمپ خۆی کە رۆژانە تویتی تێدا بڵاودەکاتەوە.\nهاوکات، ماڵپەڕی CNN ی ئەمریکی لە زاری نێك باسیلیۆ، وتەبێژی فەرمی کۆمپانیای تویتەرەوە رایگەیاند، دەیان هەژماری تری کۆشکی سپی رادەستی کەسە نوێیەکانی ناو پۆستەکانی ئیدارە نوێیەکە دەکرێن، لە نێویشیاندا هەژماری "FLOTUS" کە تایبەتە بە هاوسەری سەرۆکی ئەمریکا و "PressSec" تایبەت بە وتەبێژی کۆشکی سپی.\nباسیلیۆ ئاماژەی بەوەشدا، تویتەر ئامادەیە پشتیوانی لە رادەستکردنی هەژمارەکانی کۆشکی سپی لە 20ی کانونی دووەمی 2020 بکات، هەروەکچۆن لە ساڵی 2017 لەکاتی رادەستکردنی ئیدارەکە بە دۆناڵد ترەمپ هەمان هەنگاویان ناوە.\nدەشڵێت، ئەم پرۆسەیە بە راوێژکردن لەگەڵ ئیدارەی دۆسییەکان و تۆمار و ئەرشیفەکانی نیشتیمانی ئەنجامدەدرێت.\nلە رۆژی 3ی ئەم مانگەدا، هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی لە ئەمریکا بەڕێوەچوو، سێ رۆژ دوای هەڵبژاردنەکەش لە میدیاکانەوە سەرکەوتنی جۆ بایدن راگەیەندرا، بەڵام تا ئێستا دۆناڵد ترەمپ ئەو ئەنجامانەی پەسەندنەکردووە.


ناسنامه‌ی توركیا له سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌دا (كێشه‌ی قوبرس وه‌ك نمونه) ...به‌هرۆز جه‌عفه‌ر\nبه‌پێی " كارل ماركس" هه‌ندێك ڕۆژ هه‌یه، ڕووداوێك ڕووئه‌دات، ئه‌و ڕۆژه ئاوسه به ڕووداوه‌كانی (100) ساڵی پێش خۆی، یانی ئه‌گه‌ر ئه‌و ڕۆژه نه‌قۆزیته‌وه، ئه‌بێت (100) ساڵی تر چاوه‌ڕێ بكه‌یت، تا شه‌پۆلی بارودۆخه‌كانی زه‌مانه، گرمۆڵه‌ی وا ڕووداوێكی گه‌وره ئه‌كاته‌وه.\nمرۆڤایه‌تی به‌رده‌وام خۆی بۆ جه‌نگ ئاماده ئه‌كات، هه‌ر جه‌نگێكیش مێژوو له‌قۆناغێكه‌وه ده‌باته قۆناغێكی تر.وه‌ك یه‌كه‌مین جه‌نگی جیهانی دابه‌شكردنی ویراسه‌تی ده‌وڵه‌تی به‌رفراوانی عوسمانی بو، له‌كاتێكدا توركیا له‌به‌رده‌م له‌ناوچووندا بو، " ئه‌تاتۆرك" له ساڵی (1923) هاتو، نه‌ك هه‌ر توركیای پاراست، به‌ڵكو له‌ده‌وڵه‌تێكی دینی عوسمانییه‌وه، بردییه قۆناغی ده‌وڵه‌تێكی كۆماری، یه‌كگرتووی، ده‌ستوریی، دیموكراتی، سیكۆلاره‌وه، ئایا ئه‌مه شۆڕش بو؟.ئه‌مه یه‌كێكه له‌وپرسیارانه‌ی كه مێژوو وه‌ڵامی ئه‌داته‌وه، ئه‌تاتۆرك پێشوتر ئه‌فسه‌رێك بو له كۆمه‌ڵه‌ی (ئیتیحاد و ته‌ره‌قی) دا.كه‌ئینگلیزه‌كان له‌پشتییه‌وه بون.زلهێزه‌كان پیاوه نه‌خۆشه‌كه‌یان ئاماده‌كرد بۆ ڕۆژێكی وا، ئه‌تاتۆرك یان هێنا و، له‌ئیمپراتۆریه‌تێكی دینی عوسمانییه‌وه، بناغه‌ی كۆمارێكی مۆدێرنی نوێیان بۆ توركیا داڕشت، لێدانێكیش بو له مه‌سه‌له دینییه‌كانی ناوچه‌كه.به‌م پێیه هه‌موو شۆڕشێك له‌خواره‌وه ده‌ست پێ ده‌كات، شۆڕشی توركی له (1923) دا له لوتكه‌وه ده‌ستی پێكرد!.له‌دوای مردنی باوكی ڕۆحی نه‌ته‌وه‌یی توركه‌كان ئه‌تاتۆرك له (1938) ه‌وه، جۆره‌ها گروپی ناڕازیی و په‌رته‌وازه‌یی له‌ماڵی توركیدا ده‌بینرێت، ئیمڕۆكه گۆڕانكارییه جیهانی و نێوخۆییه‌كان، توركیای خستۆته به‌ر (3) گرفتی قووڵ:\nیه‌كه‌م: توركیا له‌به‌رده‌م گرفتی فه‌ندامێنتاڵیزمی ئیسلامی یاخود ڕادیكاڵ ئیسلامیزم.\nدووه‌م: كێشه‌ی كورد له توركیا\nسێهه‌م: كێشه‌ی قوبرس (Cyprus Issue) .\nیه‌كه‌م: توركیاو مۆدێرنیتی (ناسنامه‌ی وڵات له سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌دا)\nبیرۆكه‌ی سه‌ره‌كی له ڕێنسانس (بوژانه‌وه له‌خۆرئاوا) له‌دوای سه‌ده‌ی شانزه‌وه، بریتی یه له:سیكۆلاریزم (عیلمانییه‌ت) .پرۆژه‌یه‌كی گه‌ڵاڵه‌كراوی زانستخوازه، ناواخنه‌كه‌ی سه‌نته‌ركردنی ئه‌قڵه، شۆڕئه‌بێته‌وه له (ده‌وڵه‌ته‌وه بۆ كۆمه‌ڵگه و ئینجا بۆ تاكه‌كان) .مه‌به‌ست له مۆدێرنه‌كردنی ده‌وڵه‌تی توركیاو، قوتاربون له ئیسلامێكی ڕادیكاڵ لای ئه‌تاتۆرك، كه (91) ساڵه تائێستا توركیا هه‌وڵی بۆئه‌دات چی یه؟.یان پرۆسه‌ی به‌ئه‌ندامبون له یه‌كێتی ئه‌وروپا چی یه؟.ئێستا توركیا ئه‌ندامه له‌هه‌موو شت (له‌ناتۆ، له‌نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كان، له‌بازاڕی هاوبه‌ش، له زۆربه‌ی هاوپه‌یمانێتی و دانشتنه خۆرئاواییه‌كان....بۆ دوایی) ..له‌ئه‌وروپاشه‌و له‌ئه‌وروپاش نییه..!..مۆدێرنیزه‌كردن بۆ توركیا یانی خۆرئاوایی كردن (غه‌ربه‌نه‌كردن-Westernization) ..خۆرئاوایی كردن یانی به ئه‌وروپایی كردن (Europeanization) ئه‌وره‌په‌كردن یانی دیموكراتی كردن (Democratization) .كه‌وابێت ده‌بێت گرفتی توركیا بۆ پرۆسه‌ی به‌ئه‌ندام بونی له‌یه‌كێتی ئه‌وروپا ئه‌مه بێت كه‌ناتوانێت بگاته دیموكراسییه‌تی ڕاسته‌قینه، خۆ ئه‌گه‌رنا، ترابزۆن و ئه‌نتالیاو ئیزمیر و ئیستانبوڵ، چ جیاوازییه‌كیان له‌گه‌ڵ شاره‌كانی ئۆروپا هه‌یه؟.ڕێژه‌ی یانه‌كانی شه‌وانه‌و دیسكۆ و كڵه‌پ و گه‌یی و گێڵ فرێندو ساخته‌خانه‌كان له‌توركیا، ڕێژه‌ی جه‌وله خه‌ڵه‌تێنه‌رو ئه‌فسوناوییه‌كانی ئۆغلۆ، سه‌دان كیلۆمه‌تر له‌ئیسلامێكی هه‌قیقیه‌وه دووره.\nهه‌رله‌سه‌ره‌تاوه، توركه‌كان له‌ڕۆژهه‌ڵاتی ئاسیاوه هاتن بۆئه‌م ناوچه‌یه، ئیسلامیان وه‌ك ئایدۆلۆژیایه‌ك بۆ گه‌یشتن به مه‌رامه‌كانیان به‌كارهێنا، یاخود ئاینی ئیسلام باكگراوه‌ندی ڕاسته‌قینه‌ی كۆمه‌ڵگه‌ی توركی بووه تا ده‌گاته " سوڵتان عه‌بدولمه‌جید"..؟.چونكه دواتریش به‌پێی ووته‌ی "نه‌جمه‌دین ئه‌ربه‌كان" له‌و ڕۆژه‌وه‌ی پارتی دادو گه‌شه له ساڵی (2002) ده‌سته‌ڵاتی گرتۆته ده‌ست، توركیا به‌رگی ئیسلامی داكه‌ندووه".ئه‌ردۆغان بۆخۆی یه‌كێك بووه له خوێندكاره‌كانی ئه‌ربه‌كان له‌حزبی "فه‌زیله‌ی ئیسلامی" له‌پشت باخچه‌ی قوتابخانه‌كه‌ی ئه‌وه‌وه، دوای لێكترازانێك هه‌ڵهاتووه.\nكه وایه، به‌گشتی كۆمه‌ڵگه‌ی توركی، كۆمه‌ڵێكی ئاوێته‌و ئالۆزه، له‌به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی ده‌ره‌كی و نیۆخۆیی ترسناكدایه، كه‌وتونه‌ته به‌ر دووڕیان و سه‌رلێشێواوییه‌كی ئایدۆلۆژیی (واته ڕێبازی ڕه‌فتاره سیاسییه‌كان نادیاره)، له‌ژێر كاریگه‌ری هه‌مه‌چه‌شنی سه‌له‌فییه‌تی توندڕه‌و، ئیسلامی میانڕه‌و، گویله‌نیزم، چه‌پی نه‌ته‌وه‌یی، كارتێكردنی ئامرازه‌كانی پۆست مۆدێرنه...هه‌ڕه‌شه‌كانی تر.له‌هه‌ر ساڵێكدا (100000) سه‌د هه‌زار تورك ته‌نها به‌جگه‌ره ده‌مرن، له‌ڕاپرسییه‌كی (Mbc.net) دا هاتووه، كه ته‌نها (243000) دووسه‌دو چل و سێ هه‌زار مه‌شروبخۆر، به‌نمونه وه‌رگیراوه، هه‌ر توركێك له‌وانه ڕۆژانه (1-1، 5) لیتر كحول به‌كارئه‌هێنێت.له‌ساڵی (2006) یشه‌وه ئه‌م ڕێژه‌یه، هه‌موو ساڵ دووهێنده ئه‌بێت..\nدووه‌م: كێشه‌ی كورد له‌توركیا\nكورد، گه‌لێكی په‌رته‌وازه‌و به‌ربڵاو، له‌ڕۆژئاوای ئاسیاو باكوری ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌ژین، به‌گشتی ده‌كه‌ونه سه‌ر چیاكانی زاگرۆز و تۆرۆس (به‌گشتی هه‌موو زنجیره شاخه‌كانی كوردوستان پێی ده‌ڵێن زاگرۆز) .مێژوو به‌بیری نایا ئه‌م میلله‌ته چه‌ند سه‌ده‌و هه‌زاره‌یه قوربانی ئه‌دا، كه‌چی كاروانه‌كه‌ی هه‌رناگاته شوێنی خۆی، نزیكه‌ی (50-60) ملیۆن كورد هه‌ن، ئێستا ساڵی (2014) یه، به‌شێكی زۆر له‌وڵاته پیشه‌سازیی و مامناوه‌نده‌كان، پلانی درێژخایه‌نیان بۆ (2020) و (2040) هه‌یه.كه‌چی تائێستا له‌كۆی (50) ملیۆن كورد، (1) تاكه كورد نازانێت ساڵێكی تر، نه‌خێر دوو، چوار، ، ده ساڵی كورد چی به‌سه‌ر دێت.!.بۆ؟ چونكه ئه‌و ئه‌قڵه‌ی كوردی تێكداوه، زۆر گه‌وره‌تره له‌و ئه‌قڵه‌ی كورد خۆی، گرفتی جینات و ئازاد نه‌بونی ئه‌قڵی كوردی، هه‌ره مه‌ترسییه‌كه‌ی ئه‌وه‌یه ئاگای له‌ده‌ره‌وه‌ی خۆی نییه.ماوه‌یه‌ك له‌ژێر ناوی مه‌زهه‌ب و خورافاتدا، ماوه‌یه‌ك به‌ژێر فشاری ئیمپریالیزم دا، هه‌ر ده‌یه‌و پرسی كورد له‌سه‌رده‌ستی كه‌سێكدا بووه.ئه‌مڕۆكه پرسی كورد له‌ده‌ستی ئه‌ردۆغان و سه‌ركرده‌كانی عێراقیشدا نه‌ماوه، بووه به تۆپیكێكی جیهانی..له ڕابردوودا توركه‌كان به‌ڕه‌گه‌زپه‌رستی خۆیان هیچ ڕێگه‌یه‌ك، هیچ پیلانێكی تراژیدی و مه‌رگهێنه‌ر نه‌ما، نه‌یگرنه‌به‌ر، بۆ له‌ناوبردن و كه‌پتكردن و تاخیركردنی قه‌زیه‌ی كورد، وا بۆی ده‌چوون جیهان توركیا نابینێت، به ئه‌وروپایان وتوه كێشه‌ی كورد چاره‌سه‌ر بووه.!.به‌گشتی بۆ توركیا چاره‌سه‌ری پرسی كورد له‌قۆناغی ئاشتی و شه‌ڕی كۆبانی دا وه‌ستاوه.\nسێهه‌م: له‌م كاته‌دا توركیا خۆی كێشه‌ی قوبرسی زیندوكرده‌وه.\nله‌ناوه‌ڕاستی مانگی ئۆكتۆبه‌ری ئه‌م (2014) یه‌وه، كێشه‌ی قوبرس سه‌ریهه‌ڵداوه‌ته‌وه، میدیاكانی جیهان، ناوه‌نده توركی و یۆنانییه‌كان به‌چاوێكی دوژمنانه‌ی كۆنه‌وه، قسه‌له‌سه‌ر یه‌كتر ئه‌كه‌ن، وه‌ك پێشوتر له‌نوسینێكمدا جیاوازی نێوان باكوری قوبرس، كه ژماره‌ی دانشتوانه‌كه‌ی له (100000) سه‌د هه‌زار تێناپه‌ڕێت، له‌گه‌ڵ باشوری كوردستاندا ڕه‌تكردبوه‌وه، ئێستا لای خواره‌وه، دیسان وێنه‌یه‌كی تری كێشه‌ی قوبرس بۆ خوێنه‌ر ئه‌خه‌ینه ڕوو:\nسایپرۆس- Cyprus، دوورگه (جه‌زیره) یه‌ك له ڕۆژهه‌ڵاتی ده‌ریای سپی ناوه‌ڕاست، ڕووبه‌ره گشتیه‌كه‌ی ته‌نها (9250) كیلۆمه‌تر چوارگۆشه‌یه، له‌بنه‌ڕه‌تدا خه‌ڵكه‌كه‌ی قوبرسی ئۆرجیناڵ بون، نه به‌تورك نه یۆنانی خۆیان ناوزه‌ند كردووه، ئیستعماری به‌ریتانیا ئه‌وساش و ئێستاش كاریگه‌ریی خۆی لێره خستووه، له‌ساڵی (1947) به‌دواوه ده‌سه‌ڵاتدارانی تورك، كۆمه‌ڵێك خه‌ڵكی خۆیان نارده (باكوری قوبرێ)، تا له‌دوایدا ڕێژه‌ی توركیان له‌م ناوچه‌یه زیادكرد و گه‌یاندیانه (50%) .كاتێك حكومه‌تی یۆنانی فشاری زۆری هێنا، ساڵی (1974) توركیا له‌ڕێگه‌یه‌ی ده‌ستوه‌ردانی سه‌ربازییه‌وه، شه‌ڕی له‌سه‌ر كرد.\nساڵی (1983) كۆماری قوبرێی باكور، له‌سه‌ر ده‌ستی (ڕه‌ئوف دانكتاش) ڕاگه‌یاندرا.له‌ئه‌مری واقیعدا وه‌ك ده‌وڵه‌تێك بونی هه‌یه، به‌ئێستاشیه‌وه ئه‌م كۆماره بۆ هه‌موو گرێبه‌ستێكی له‌گه‌ڵ دونیای ده‌ره‌وه، ئه‌بێت بگه‌ڕێته‌وه بۆ (ئه‌نقه‌ره) ..چونكه له‌لایه‌ن كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تییه‌وه دانی پیا نه‌نراوه، ئه‌مه دوای قۆناغی شه‌ڕی نێوان یۆنان و توركیا دێت، كه‌پێشوتر ده‌یان هه‌زار كه‌سی له‌هه‌ردولا تیا كوژراوه، نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كان ناوبژیوانی ڕاگه‌یاندو كردی به (2) به‌شه‌وه، به‌شی باكوری بۆ توركیاو باشوره‌كه‌شی بۆ یۆنان، هیچ كام له‌م (2) ده‌وڵه‌ته‌ش ڕووبه‌ری وشكانی له‌گه‌ڵ ئه‌م جه‌زیره‌یه نییه (له‌هه‌رچوارلاوه به‌ئاو ده‌وردراوه)، بگره كلتوری خه‌ڵكی ڕه‌سه‌نی ئه‌م ناوچه‌یه‌یان شێواندوه‌و داگیریان كردووه، ته‌نها له‌مه‌ڕ زیادكردنی ڕووبه‌ری ئاویی و قه‌ڵه‌مڕه‌ویی وڵاته‌كه‌یان، ئه‌گه‌رنا هیچ قازانجێكی تر له‌م دورگه‌یه ناكه‌ن.\nبه‌درێژایی قه‌راغه ئاوییه‌كان، باكوری سایپرۆس واته به‌شه توركییه‌كه‌ی له‌هه‌ر (3) شاره بچوكه‌كه‌ی (نیكۆسیا، گێرنه، ماگۆسا) ده‌زگای ئه‌منی و هێزی سه‌ربازیی توركی لێیه.سنوری نێوان ئه‌م قوبرسه له‌تكراوه‌له‌م دورگه‌یه به‌سه‌ر (2) ده‌وڵه‌تدا، له‌چه‌ند لاوه شه‌قامێكه، ته‌نانه‌ت پایته‌خته‌كه‌یان (نیكۆسیا) كردووه به دووبه‌شه‌وه.به‌ریتانییه‌كان و یوئێن سنوره‌كه‌یان داناوه، له‌هه‌ندێ شوێنیش ته‌لێكی شه‌به‌كاوییان داناوه، به‌ڕێژه‌ی نزیكه‌یی (65%) سنوری به‌شه یۆنانییه‌كه‌و (35%) یش به‌شه توركییه‌كه‌یه، جگه‌له‌وه‌ی یه‌كێك له‌هه‌ره شاره ڕه‌سه‌ن و ڕاقییه‌كانی كۆنی قوبرس قه‌ده‌غه‌كراوه، هیچ لایان تیایدا نه‌ده‌بێت بژین، نه‌گوزه‌ربكه‌ن.(وه‌ك له‌و نه‌خشه‌یه‌دا دامناوه) :\nله‌گه‌ڵ ئه‌م هه‌موو ئه‌مانه‌دا جیاوازیی نێوان (2) سایپرۆس زۆر به‌جوانی دیاره:\n*قوبرسی باكور موسڵمانن.باشور مه‌سیحین.\n* ئه‌میان ڕۆژهه‌ڵاتی ناوینه، ئه‌ویان یه‌كێتی ئه‌وروپایه.واته خه‌ڵكی قوبرسه یۆنانیه‌كه، بێ ڤیزا به‌جیهاندا ئه‌گه‌ڕێن.(یه‌ك پارچه زه‌وییه‌كی وا چه‌ندین جار داوای سه‌رله‌نوێ یه‌كگرتنه‌وه‌ی كراوه)\n* ئه‌میان ڕوبه‌ری ئاوییه‌كه‌ی و ژینگه‌كه‌ی كه‌متر خزمه‌تكراوه، له‌لایه‌ن توركیاوه.ئه‌ویان ڕووبه‌ری ئاوییه‌كه‌ی زیاتره‌و، سیسته‌می ڕێگاوبانیان ئه‌وروپیتره.بێجگه له‌سروشتی مامه‌ڵه‌ی خه‌ڵكه‌كه‌ی.\nجیهان تینوی ووزه‌یه، به‌پێچه‌وانه‌ی عێراقه‌وه، كه‌پێشبینی ده‌كرێت بۆ ساڵی (2020) بڕی (7، 6) ملیۆن /به‌رمیل نه‌وت، له‌ڕۆژێكدا به‌رهه‌م بهێنێت.توركیا و یۆنان و قوبرس، وڵاتانی ده‌وروبه‌ریشی، له‌گرانیه‌كی سوته‌مه‌نیدا ده‌ژین، لیترێك به‌نزین له قوبرس و له ئیستانبول له‌نێوان (3-4) دۆلاردایه، له‌هیچ شوێنێكی عێراق ناچێته دۆلارێك.یۆنان زیاتر تینووه به‌سه‌رچاوه‌كانی ووزه، نزیكه‌ی (3) ساڵیشه تووشی قه‌یرانی دارایی بۆته‌وه، به‌هۆی پێدانی زیاده‌ی قه‌رزه‌وه به‌هاوڵاتیان..له‌م كاته‌دا كه‌جیهان و ناوچه‌كه سه‌رقاڵی به‌گژاچونه‌وه‌ی تیرۆر و گه‌مه‌یه‌كی گه‌وره‌ن، به‌یانیه‌كی زوو، بوو به‌هۆسه: نه‌وت دۆزراوه‌ته‌وه له‌قوبرس و هه‌لیكۆبته‌رێكی یۆنانیش كه‌وتۆته خواره‌وه!.\nله‌واقیعدا، نه‌وت و غاز له‌و سنوره ئاوییه‌ی به‌شه یۆنانییه‌كه، له‌مێژه بونی هه‌یه، به‌پێی یه‌كێك له‌خاڵه‌كانی (ڕێككه‌وتننامه‌ی ئاشتی) له‌دوای شه‌ڕ، به به‌شداری یوئێن (UN) نوسراوه: له‌كاتی دۆزینه‌وه‌ی نه‌وت و غازو سه‌رچاوه‌كانی تری ووزه له‌هه‌ر سنورێكی ووشكانی و ئاویی، قوبرسی توركی مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه ده‌خاله‌ت بكات...بۆ زیاتر ڕوون كردنه‌وه‌ی لایه‌نه ئابوریی و نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی ئه‌م گرفته‌ی ئێستا، ئه‌م خاڵانه‌ی خواره‌وه، ڕوون ده‌كه‌مه‌وه:\nیه‌ك: به به‌رواری (19/4/2004) حكومه‌تی كۆماری قوبرس له‌گه‌ڵ كۆماری میسری عه‌ره‌بیدا، ڕێككه‌وتننامه‌یه‌كیان له (5) مادده‌و كۆمه‌ڵێك به‌ند پێكهاتووه، مۆر و ئیمزاكردووه، بۆ ده‌رهێنانی غازو ناردنی بۆ میسر، به‌شێكی ئه‌و غازه‌شی ده‌رئه‌كرێت له‌سنوری (قوبرس –ئیسرائیل) دایه، له‌سه‌ر حیسابی ئیسرائیل میسر ده‌ری ئه‌كات، تا ئێستا ئیسرائیل بێده‌نگی لێكردووه..(وه‌ك له‌م نه‌خشه‌یه‌دا دیاره) :\nدوو: به‌مه‌به‌ستی به‌رهه‌مهێنانی غاز و سه‌رچاوه‌كانی ووزه، له‌كۆتایی ئه‌م مانگی (ئۆكتۆبه‌ری 2014) یه‌دا، توركیا كه‌شتییه‌كی گه‌وره‌ی به‌ناوی (ڤارڤارۆ) به حیمایه‌تی (2) كه‌شتی دیكه‌ی سه‌ربازیی ناردۆته سه‌ر سنوری قوبرسی یۆنانی، به‌بیانوی ئه‌وه‌ی قوبرسی توركی مافی ده‌ستوه‌ردانی به‌خشیوه‌تی، وه‌كاله‌تی لێوه‌رگرتووه...ناوی كه‌شتی (ڤارڤارۆ) ناوه ئۆرجیناڵه‌كه‌ی نییه، به‌پێی توركیا خۆی ناوه‌كه له (به‌ربوس) ه‌وه هاتووه، خه‌لیفه‌ی سه‌روه‌ختی سه‌ڵته‌نه‌تی عوسمانی، كه سه‌ركردایه‌تی فه‌تحكردنی ئه‌و ڕێره‌وه ئاوییانه‌ی بۆ توركیا كردووه، له‌میدیا جیهانییه‌كانیش ناوه‌كه به (باربارو) هاتوه، له (به‌ربه‌ریه‌ت) ه‌وه هاتووه، به‌ربه‌ریزمی توركی كه‌ڕووی تێكرد، یان ده‌كوژێت، یان ده‌خوات، یان ملی ئه‌شكێنێت.\nسێ: به‌پێی یاسای نێوده‌وڵه‌تی بۆ سنوره ئاوییه‌كان (قانون میاه البحریه) توركیا سه‌رپێچی یاسای گشتی نێوده‌وڵه‌تی كردووه.وه به‌پێی (AOZ) كه حه‌ره‌می پیرۆزو هێڵی سووری ئاسایشی ئاوییه لای ڕێكخراوی زیورخ (Asylum Organization zhurich) ..بۆیه ئێستاكه میسرو ئیسرائیل و قوبرسی یۆنانی هه‌موو دژی توركیایه، ئه‌و غازه‌ش له‌قوبرس دۆزراوه‌ته‌وه، دراوه به كۆمپانیایه‌كی كه‌نه‌دی، كۆمپانیایه‌كی میسریش له‌گه‌ڵی به پشك هاتووه، چونكه میسر نزیكه‌و كولفه‌ی هه‌رزانتره.\nچوار: توركیا بۆچی له‌م كاته‌دا ئه‌م كێشه‌یه‌ی زیندوكرده‌وه؟.چونكه پێی وابو، له‌پرسی كۆبانی و هاوكاریكردنی داعش دا، باش بۆی ده‌چێته سه‌ر.كه‌زانیتی ڕای گشتی نێوده‌وڵه‌تی له‌سه‌ر كۆبانی یه‌كده‌نگ بون، جیهان توركیا به كاراكته‌رێكی ناشرین سه‌یرده‌كات.هاته‌وه بۆ قوبرس.تاوه‌ك كارتێك به‌كاریبهێنێت، هه‌م هاوكارییه‌كانی بۆ داعش، هه‌م فشاره‌كانی سه‌ر توركیا كه‌م بكاته‌وه.\nتوركیایه‌ك، ناحه‌زی ئێران و ئه‌سه‌ده، دژی كوردو په‌كه‌كه‌یه، میسرو ئیسرائیل دوژمنایه‌تی ده‌كه‌ن، قوبرسی یۆنانی و یۆنان، دوژمنی له مێژینه‌ین، ڕووسیا (له‌سه‌رده‌می جه‌نگی سارددا توركیا به‌كارهێنراوه بۆ ده‌وردانی سۆڤیه‌ت) ئێستاش له‌جێگیركردنی ڕۆكێتی پاتریۆت لێی به‌گومانه، به ته‌نێكی ئیزدواجی لێی ئه‌ڕوانێت..ئه‌ڵمانیا له‌ناوجه‌رگه‌ی ئه‌وروپاوه، له‌یه‌كه‌م چركه‌وه دژیه‌تی و سوعبه‌تیشی پێدێت، كه توركیا داوای ئه‌ندامێتی له یه‌كێتی ئه‌وروپا ده‌كات.دوورنییه له‌ئاینده‌یه‌كدا داعش ببێته كێچ و بچێته كه‌وڵی توركیاوه، له‌به‌راییترین مامه‌ڵه‌ی دژ به" توركیا" ڕه‌نگه داعش چه‌ندین به‌ڵگه‌نامه دژی توركیا و په‌یوه‌ندییه‌كانیان بڵاوبكاته‌وه.داعش چه‌ندین جار میتی توركی خه‌ڵه‌تاندووه، برینداره‌كانی خۆی ده‌نارده توركیا و، له نه‌خۆشخانه‌كانیان ته‌سویری ده‌كردن و نیشانی جیهانی ئه‌دا.\nبۆ ئه‌م به‌دواداچونه سودم له‌م سه‌رچاوانه‌ی خواره‌وه وه‌رگرتووه:\n1- Yucel Bozdaglioglu: Modernity، Identity and Turkey، s Foreign Policy، Insight Turkey، 2008، pp55-76.\n2- John Baylis.Steve Smith: The Globalization Of World Politics " An International Relations.Fifth edition.Oxford University Press- 2011.\n3- تركیا تنتشر اسگول (بربروس) فی البحر المتوسگ:\n4- زنجیره سیمناره تۆماركراوه‌كانی پرۆگرامی ماسته‌ر و دكتۆرا-به‌شی په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان، زانكۆی (Near East University) له كۆماری قوبرسی توركی.(تێبینی: نوسه‌ر خوێندكاری ماسته‌ره له‌هه‌مان به‌ش و زانكۆ) .\n5- الشروق: الغاز المێری المستباح، تنشر اتفاقیه‌ترسیم حدود البحریه مع قبرێ.