سیاسه‌تی وزه و گۆڕانی ئیقلیمی و جیهانی - به‌شی یه‌كه‌م\nئه‌مڕۆ ئابووری پلان و نه‌خشه و بڕیاری سیاسی دیاری ده‌كات، وه‌رچه‌رخانێك ڕوونادات ئه‌گه‌ر ئابووری وزه بڕبڕه‌ی ئه‌و شوێن و كاته نه‌بێت، زۆربه‌ی گۆڕانه ئیقلیمی و جیهانیه‌كان، له‌سه‌ر بوونی سامانی سروشتی به گشتی و وزه به تایبه‌تی بنیات نراوه، ته‌نانه‌ت بوونی هه‌ندێ شوێن، وه‌كو شوێنی گرنگی جیۆپۆلیتیك و ستراتیژی، هه‌ر له‌به‌ر تێپه‌ڕبوونی وزه و بوونی وه‌كو ناوه‌ندێك بووه بۆ په‌ڕینه‌وه‌ی ئه‌و وزه‌یه به‌ره‌و شوێنی مه‌به‌ست.\nكیشوه‌رێكی وه‌كو ئه‌فریقا، ده‌وڵه‌مه‌ند له هه‌موو جۆره سامانێكی سروشتی، به‌ناوبانگ له هه‌ژاری، ڕێژه‌ی گه‌شه‌ی ئابووری زۆر له ڕێژه‌ی گه‌شه‌ی ئابووری ئه‌وروپا زیاتره، ئه‌و كیشوه‌ره خاوه‌نی بڕێكی زۆری ئاسن و دیامه‌نت و یوڕانیۆم و ئاڵتون و نه‌وت و مس و خه‌ڵوزی به‌رد و زینك و فۆسفات و زۆر كانزای دیكه‌ی هه‌یه، به‌ڵام ژماره‌ی 350 ملیۆن له دانیشتوانه‌كه‌ی، ڕۆژانه‌ی بژێویان كه‌متر له یه‌ك دۆلاره، ئه‌مه‌ش به‌پێی پێوه‌ری نیوده‌وڵه‌تی ده‌كه‌وێته خوار هێڵی هه‌ژاریه‌وه، لیره‌دا مینتالیتێتی حوكمڕانی ده‌رده‌كه‌وێ، كاتێ به گه‌نده‌ڵی و تالانكردنی داهاته‌كه‌ی ده‌ته‌نرێ، ئه‌وه‌ی دنه به‌م جۆره حوكمڕانیه ده‌دات بێ گومان وابه‌سته‌ییه به به‌رده‌وامی حوكمڕانی و گه‌نده‌ڵیه، ئابووری سیاسه‌ت ئاراسته ده‌كات، به‌ڵام به‌بێ زانستی مرۆیی و سامانێكی زانستی مرۆیی و به‌بێ خۆشه‌ویستی خاك هه‌موو شوێنێك ئه‌فریقایا، به كوردستانیشه‌وه، وڵاته زلهێزه‌كان بۆ گه‌یشتن به گۆڕان و به‌ره‌و ڕیزبه‌ندی سه‌رووتر شه‌ڕی ئابووری ده‌كه‌ن، به‌و شه‌ڕه ئابووریه‌ی ئه‌وان، سیمای هه‌موو بواره‌كانی ناوچه‌ی خاوه‌ن سامانه سروشتیه‌كان ده‌شێوێنن، بۆ نمونه ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕست و به‌تایبه‌تی سوریا و عیڕاق و زۆر تایبه‌تتر كوردستان.\nبۆیه سیاسه‌تی ئابووری، سامانی مرۆیی وریا و زانست و ئه‌مه‌ك و په‌روه‌رده‌ی ژینگه و به‌ڕێوه‌بردنی ژینگه و سه‌نته‌ری توێژینه‌وه و توانا و خۆشه‌ویستی خاك و له‌به‌رچاوگرتنی ماندووبوونی خه‌باتی ڕابووردووی ده‌وێت وه‌كو كۆڵه‌كه‌ی كاركردن، كه تا ئێستا له باشووری كوردستان نه‌كراوه.\nكاتێك وشیاری و هه‌ستكردن به دابینكردنی پێداویستییه‌كانی ژیان له ئارادا بن، گۆڕانی بنه‌ڕه‌تی چه‌كه‌ره ده‌كات، بۆ ده‌ستپێكی ئه‌و چه‌كه‌ره‌كردنه‌ش، پێویست به فه‌راهه‌مكردنی بنه‌ماكانی گوڕان هه‌یه، له بواری ژینگه‌شدا، هه‌ر له كۆتایی شه‌سته‌كانی سه‌ده‌ی ڕابووردووه‌وه و له سه‌ره‌تای حه‌فتاكانه‌وه، هه‌ندێ ڕێككه‌وتن و هاوڕایی و به‌دواداچوون بۆ هه‌ندێ بابه‌ت كرا، وه‌كو پاراستنی پاكوخاوێنی كه‌نار و نێوده‌ریاكان و پاراستنی فره‌زینده‌وه‌ر و پاراستنی سروشت به‌گشتی له پیسبوون و تێكدان، له‌وانه ڕێككه‌وتنی واشنتون بۆ پاراستنی فره‌زینده‌وه‌ر و ڕێكه‌وتنی له‌نده‌ن بۆ پاراستنی ده‌ریاكان، پاشان كۆنفرانسی نێوده‌وڵه‌تی بۆ ژینگه و په‌ره‌پێدان له ساڵی ١٩٩٢ له دیۆ دی جانیرۆ، كه ڕۆڵێكی سه‌ره‌كی بینی له خستنه‌ڕووی پێویستی پابه‌ندبوونی ( به‌تایبه‌ت ) ده‌وڵه‌ته پیشه‌سازیییه‌كان له هه‌موو جیهاندا، به مه‌رجه‌كانی پاراستنی ژینگه و ئاشنابوون و گرنگیدان به‌و بواره و هۆشمه‌ندی له مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ سروشت و سامان و كه‌ره‌سته‌خاوه‌كه‌ی نێو هه‌ناوی سروشت.\nجگه له كاری نێوده‌وڵه‌تی، ڕێكخراوه ناحكومییه‌كان، كه له‌سه‌ر بنه‌مای پاراستنی ژینگه و پاراستنی ته‌ندروستی مرۆڤ و مافی مرۆڤ دروستبوون، له ڕوانگه‌ی هه‌ستكردن به لێپرسینه‌وه و زیاتر فشار خستنه‌سه‌ر حكومه‌ته‌كان، كه له بواری ژینگه‌دا ڕۆڵی خۆیان بینی و ڕێنماییه‌كانی كۆنفڕانسه نێوده‌وڵه‌تیه‌كان به‌هه‌ند وه‌ربگرن.\nله سه‌ره‌تای نه‌وه‌ده‌كانی سه‌ده‌ی ڕابردووشه‌وه، سیاسه‌تی ژینگه له یه‌كێتی ئه‌وروپادا، به‌پێی ڕێكه‌وتننامه‌كانی كۆنفرانسی نێوده‌وڵه‌تی ژینگه و په‌ره‌پێدان له ساڵی ١٩٩٢ وه، له وڵاته‌كانی ئه‌وروپادا به شێوازێكی باشتر په‌یڕه‌و ده‌كرێن و به‌شداریكردنی حیزبه سه‌وزه‌كانیش له حكومه‌ته‌كاندا، مه‌رج و ئه‌گه‌ری خۆیان سه‌پاند و گۆڕانی زۆریان له سایه‌ی پاراستنی ژینگه و سامانی سروشتیدا كرد.\nئاشكرایه كه ژینگه سنوری نییه، وه ئاشكراشه كه كێشه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی ژینگه وه‌كو گۆڕانی كه‌شوهه‌وا به‌هۆی زیادبوونی ڕێژه‌ی گازه‌زیانبه‌خشه‌كان و فڕێدانی خۆڵ وخاشاك و پاشماوه ژه‌هراوییه‌كان بۆ نێو ده‌ریاكان و به بیابانی بوون و پیسبوونی هه‌وا و ئاو و زۆر كێشه‌ی تری ژینگه، سنوری ده‌وڵه‌ته‌كان ده‌بڕن و كاردانه‌وه‌ی نێگه‌تیڤی له‌سه‌ر سه‌راپای گۆی زه‌وی ده‌بێ، له‌م ڕوانگه‌یه‌وه په‌یڕه‌وكردنی سیاسه‌تی ژینگه‌ی گلۆبال یا نێوده‌وڵه‌تی، ده‌بێته ئه‌ركێكی نێوده‌وڵه‌تی له سه‌ر هه‌ر پارچه‌یه‌كی ئه‌م دونیایه‌دا، ده‌توانین په‌ره‌سه‌ندنی سیاسه‌تی نێوده‌وڵه‌تی بۆ ژینگه دابه‌شی سێ قۆناغی یه‌ك به‌دوای یه‌كدا بكه‌ین كه له كۆتایی ساڵانی شه‌سته‌كان و سه‌ره‌تای حه‌فتاكانی سه‌ده‌ی ڕابووردووه‌وه ده‌ست پێ ده‌كات، ده‌توانین بڵێین هه‌ر گۆڕانێك له كه‌شوهه‌وا ڕوو بدات یا له شێواندنی ژینگه‌دا، ده‌رئه‌نجامی ناهه‌موار به‌كارهێنانی وزه‌ی ته‌قلیدی و قۆڕخكردنی سامانی سروشتییه، بۆیه ده‌توانرێ به‌یاننامه‌ی ( یانه‌ی ڕۆم ) له ساڵی ١٩٧٢ دا به‌سه‌ره‌تای ئه‌و هۆشیداریه دابنرێ كه ئاراسته‌ی جیهانی كرد و جیهانی له‌وه ئاگادار كرده‌وه كه ئابووری كلاسیك و به‌كاربردنی سامانی سروشتی خاو سنووری هه‌یه و ده‌بێ ڕه‌چاوی به‌شی نه‌وه‌ی داهاتوو له‌و سامانه بكرێ كه دوباره نابێته‌وه ، دواتر بۆ په‌یڕه‌وكردنی ئه‌و سیاسه‌ته‌ی فریای ژینگه و سروشت بكه‌وێت، هه‌نگاوه‌كان خۆیان له چه‌ند ڕێكه‌وتننامه‌یه‌كی ناوچه‌ییدا ده‌بینییه‌وه له باره‌ی ژینگه‌ی ئه‌و وڵاتانه‌ی نزیك و دراوسێن، وه‌كو ڕێكه‌وتننامه‌ی ساڵی ١٩٧٢ بۆ پاراستنی ده‌ریای باكور، و ساڵی ١٩٧٤ بۆ پاراستنی ده‌ریای سپی ناوه‌ڕاست و ڕێكه‌وتننامه‌ی جنێفی ساڵی ١٩٧٩ ، بۆ قه‌ده‌غه‌كردنی پیسبوونی هه‌وا، كه سنور ده‌بڕێ و گرفتی ئاڵۆزی لێ ده‌كه‌وێته‌وه له ئه‌وروپادا وه‌كو ( ترشه باران و له‌ناوبردنی دارستان ) ، ئه‌و ڕێكه‌وتنامه ناوچه‌ییانه‌ش تا ئێستا چه‌ند جارێك هه‌موار كراونه‌ته‌وه و كاریان له‌سه‌ر كراوه، به تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی له ئه‌وروپا ئیمزا كراون و ده‌رباره‌ی پیسبوونی هه‌وا به گازه ژه‌هراوییه‌كانی وه‌كو دووه‌م ئۆكسیدی كاربۆن و ئۆكسیدی گۆگرد و ئۆكسیدی نایترۆجین و پێكهاته ئۆڕگانه‌كان و میتاڵه قورسه‌كان و پێكهاته كیمیاویه زیانبه‌خشه‌كانه، وه ده‌توانین بڵێین كه له ناوه‌ندی هه‌شتاكانه‌وه، كاركردن له‌سه‌ر سیاسه‌تی ژینگه له ئاستێكی نێوده‌وڵه‌تییدا خۆی ده‌بینێته‌وه.\nئه‌و كاته‌ی زاراوه‌ی ئابوری ژینگه‌یی هاته‌كایه‌وه، سیاسه‌تی ژینگه ده‌ستی كرد به په‌یڕه‌وكردنی به‌رنامه‌كانی، ئه‌و خاڵه سه‌ره‌كییانه‌ی له‌و به‌رنامه‌یه‌دا هه‌ن، بۆ پاراستنی ژینگه و كه‌مكردنه‌وه‌ی گازه‌ژه‌هراویه‌كان و ئه‌و گازانه‌ی گه‌رمی قه‌تیس ده‌كه‌ن و كاردانه‌وه‌ی له‌سه‌ر مرۆڤ و زینده‌وه‌ر به گشتی و كه‌مكردنه‌وه‌ی به‌كاربردنی ده‌رامه‌ته سروشتییه‌كان و فه‌رامۆشنه‌كردنی نه‌وه‌كانی داهاتوو له‌و داهاتانه‌ی موڵكی تایبه‌تی كه‌س نییه و نابێ، ده‌توانین پێناسه‌یه‌كی زاراوه‌ی ئابووری ژینگه‌یی بكه‌ین به‌وه‌ی : ئه‌و وه‌به‌رهه‌مهێنانه‌یه كه ڕه‌چاوی به‌كاربردنی كه‌ره‌سته‌ی خاوی سروشت ده‌كات و هاندانی فابریك و كارگه‌كانه بۆ به‌رهه‌مهێنانی وزه‌ی سه‌وز و كه‌متر به‌كارهێنانی وزه‌ی ته‌قلیدی كه ( نه‌وت و غاز و خه‌ڵوزی به‌رده) و كه‌مكردنه‌وه‌ی ده‌ردانی گازه زیانبه‌خشه‌كانه بۆ نێو هه‌وا و ڕه‌چاوكردنی نه‌وه‌ی داهاتووه بۆ ئه‌و سامان و كه‌ره‌سته خاوه‌ی دوباره نابنه‌وه.


https://1baiser.com مۆدێلی حكومڕانیی هەرێم: ناشیرینترین نموونە |\nHome بیروڕا مۆدێلی حكومڕانیی هەرێم: ناشیرینترین نموونە\nڕۆژی سێشەممە، ١٨/١٠/٢٠١٦ دەستپێشخەریی ڕۆشنیی ناودەوڵەتی بۆ پیشەسازیی دەرهێنراو (مبادرە الشفافیە الدولیە للصناعات الاستخراجیە) لە هۆڵی ژمارە ١ـی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق ۆرکشۆپێکی ڕێک خست بۆ پارلەمانتاران و ڕێکخراوەکانی کۆمەڵی مەدەنی. لە سەعات ١٠ـی بەیانی هەتا سەعات ١٦ و نیوی خایاند.\nپێنج (محاضر) بابەتی جۆراوجۆریان پێشکەش کرد. سیانیان بیانی و دوانیان عێراقی بون. بابەتەکانی بریتی بوون لە: مێژوو و چۆنێتیی درووستبوونی دەسپێشخەرییەکە و ژمارەی وڵاتانی ئەندام و تەجرەبەی وڵاتانی تر و کارکردی لە سەر حکوومەتەکان و گەلەکانیان.\nئەم ڕێکخراوە، کە ئێستا لەسەر ئاستی دنیا ناوبانگ و هەیبەتێکی زۆری بۆ درووست بووە، ساڵی ٢٠٠٠، سەرەتا بە دەسپێشخەریی ژمارەیەکی دیاریکراو لە ڕێکخراوی کۆمەڵی مەدەنی دەستی پێ کرد. ساڵی ٢٠٠٢ پێک هات، بوو بە ڕێکخراو و پەیکەری دامەزراوەیی بۆ درووست بوو. دەوڵەتی عێراقیش ساڵی ٢٠٠٨ بە دەسپێشخەریی خۆی بوو بە ئەندام لەم ڕێکخراوەدا.\nئێستا ٥١ دەوڵەت ئەندامی ئەم ڕێکخراوەن. لە وڵاتانی عەرەبی، تەنیا عێراق و یەمەن ئەندامن. تونسیش خەریکی خۆئامادەکردنە بۆ بوونە ئەندام.\nسوودی ڕاستەوخۆی ئەم ڕێکخراوە بۆ هاونیشتمانییان، لەم نموونەیەدا بەرجەستەیە: وڵاتی فلیپین پێش ئەوەی ببێ بە ئەندامی ئەم ڕێکخراوە، جیاوازیی نێوان زانیارییەکانی حکوومەت و کۆمپانیاکانی دەرهێنان و فرۆشتنی نەوت بریتی بووە لە ١٢٥%، دوای چەن ساڵێ لە بوونە ئەندام، ئێستا بووە بە ٢٢%..\nکەواتە چاودێریی دەسپێشخەریی ڕۆشنیی ناودەوڵەتی ڕاستەوخۆ بە باشە لەسەر ژیانی هاووڵاتی ڕەنگ ئەداتەوە. چونکە گەندەڵی کەم و دزینی داهاتی سامانی نیشتمانی کەم ئەکاتەوە.\nشان بە شانی ئەم ڕێکخراوە، ڕێکخراوێکی تر بە ناوی (بڵاوی بکەرەوە، ئەوەی وەری ئەگری) یان (ئەوەی وەری ئەگری، بڵاوی بکەرەوە: انشر ما تدفع) بە هەمان ئاڕاستە، بۆ بەدیهێنانی ڕۆشنی لە داهاتی پیشەسازیی دەرهێنراودا، لە چالاکیدایە. نوێنەری ئەم ڕێکخراوە، کە خاتوونێکی لوبنانی، دیانا ئەلقەیسی بوو، بەشدار و یەکێک بوو لە (محاچر)ـەکان. سەرەتای درووستبوونی ئەم ڕێکخراوەیش ئەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠٠٢. بە ٦ ڕێکخراوی کۆمەڵی مەدەنی دەستیان بە چالاکی کردووە. ئێستا ژمارەی ڕێکخراوە چالاکەکانی ئەمیش لە ٨٠٠ ڕێکخراو تێپەڕیوە.\nکرۆکی مەبەست لە چالاکیی ئەم ڕێکخراوانە ئەمەیە: هێنانەدی ڕۆشنی لە داهاتی پیشەسازیی دەرهێنراودا، وەکو، نەوت، غاز، کانزاکان و میتاڵەکانی ژێر زەوی، بە هەموو جۆرەکانیانەوە.\nدەسپێشخەریی ڕۆشنیی لە پیشەسازیی دەرهێنراودا بووە بە پێوەرێکی جیهانی بۆ ڕۆشنیی لە سێکتەری پیشەسازیی دەرهێنراودا و جەخت ئەکاتە سەر بەراوردکردنی ئەو بڕەی کۆمپانیاکان دەری ئەهێنن و ئەیفرۆشن، لەگەڵ ئەو داهاتەی ئەگاتە دەستی حکوومەتەکان و ئاشکراکردنی هەمووی بۆ خەڵک. ئەگەر جیاوازی لە نێوان ئەوەی کۆمپانیاکان ئەیفرۆشن و ئەوەی حکوومەت وەری ئەگرێ، هەبوو، ئەم ڕێکخراوە لە هۆکانی ئەکۆڵێتەوە و ئەویش بۆ خەڵک ئاشکرا ئەکا.\nدەستپێشخەریی ڕۆشنیی ناودەوڵەتی بۆ گەیشتن بە ڕاستی، پشت بە کۆمپانیای پسپۆڕیی وردبینیی جیهانی ئەبەستێ، لە بەرامبەر بڕێکی دیاریکراو پارەدا کە حکوومەتی وڵاتی مەبەست گرێبەستی لەگەڵ ئیمزا ئەکا. کۆمپانیاکەش بۆ ئەوەی بگاتە زانیاریی ڕاست و درووست ئەبێ بە چوار قۆناغ و بیست هەنگاو لە ورد و درشتیی ژمارەکان بکۆڵێتەوە.\nئێستا لە عێراق کۆمپانیایەک ئەو کارە ئەکا کە حکوومەتی ئیتیحادی بۆ ئامادەکردنی ڕاپۆرتی ساڵێک گرێبەستێکی لەگەڵ ئیمزا کردووە بە ١٢٠ هەزار دۆلار. ئەم کۆمپانیایە ناویKPMG یە. لە ١٤٥ وڵاتی دنیا لە بواری وردبینی و خزمەتگوزاریی باج و ڕاوێژکاریدا شارەزایی ئەفرۆشێ و پێشکەش ئەکا.\nلە بەرامبەر ئەم کۆمپانیایەی حکوومەتی ئیتیحادی گرێبەستی لەگەڵ ئیمزا کردووە، کاردارانی نەوتی کوردستانیش بۆ تاریکاندنی زیاتری پیشەسازیی دەرهێنراوی نەوت و غاز و داهاتەکانیان، لەگەڵ کۆمپانیایەک گرێبەستیان ئیمزا کردووە بە بڕی ٩ ملیۆن دۆلار.\nجیاوازیی گرێبەستەکەی بەغدا و هەولێر:\nئەو دوو گرێبەستەکه جیاوازیی گەورەیان لە نێواندا هەیە، لەوانە:\n١. نرخی گرێبەستەکەی هەولێر ٧٥ جار لە نرخی ئەوەی بەغدا زۆرترە.\n٢. گرێبەستەکەی بەغدا بۆ ساڵێکە. وەکو بیستوومە، ئەوەی هەرێم بۆ نزیکەی دە ساڵە (٢٠٠٧- ٢٠١٦).\n٣. گرێبەستەکەی هەولێر لەگەڵ کۆمپانیایەکی ناوبانگ-پیس کراوە. لەسەر شاردنەوەی زانیاری و گەندەڵی لە وڵاتانی وەکو ئەمه‌ریکا، ئیتاڵیا و سعوودییە سزای قورس دراوە یان لە وڵات دەرکراوە. ئەوەی بەغدا لەگەڵ کۆمپانیایەکی (رصین) و ناوبانگ-باش کراوە.\n٤. گرێبەستەکەی بەغدا ئەنجوومەنی خاوەن بەرژەوەندی لە عێراق سەرپەرشتیی کردووە. ئەوەی هەولێر یەک کەس یان یەک گرووپی دیاریکراو ئاگاداری هێنانی کۆمپانیاکە و گرێبەستەکەن.\n٥. کۆمپانیاکەی بەغدا بە مەرج و قانونی ناودەوڵەتی و لەژێر چاودێریی (دەستپێشخەریی ڕۆشنیی ناودەوڵەتی) و (دەستپێشخەریی ڕۆشنیی نیشتمانیی عێراقی)دا وردبینی ئەکا. ئەوەی هەولێر بە ئارەزووی ״گرووپی بێ قانون״ی هەرێم ״درشتبینی״ ئەکا.\n٦. ئەوەی بەغدا بۆ ئاشکراکردنی ڕاستی و هێنانەدی ڕۆشنی و کەمکردنەوەی گەندەڵییە. ئەوەی هەرێم بۆ شاردنەوەی زانیاری و گەندەڵیی زیاتر و چەواشەکردنی خەڵکە.\nئەنجوومەنی خاوەن بەرژەوەندیی چییە؟\nئەم ئەنجوومەنە یەکێکە لە دەستکەوتەکانی ڕێکخراوی دەستپێشخەریی ڕۆشنیی ناودەوڵەتی. ئەو وڵاتانەی لەم ڕێکخراوەدا ئەندامن ئەبێ ئەنجوومەنێک لەناو وڵاتدا درووست بکەن کە، پێی ئەوترێ ״ئەنجوومەنی خاوەن بەرژەوەندی״. پێک دێ لە نوێنەرانی:\n– کۆمپانیا ناوخۆیییەکانی دەرهێنان و بازاڕکردنی نەوت؛\n– کۆمپانیا بیانییەکانی دەرهێنان و بازاڕکردنی نەوت؛\n– ڕێکخراوە ناحکوومەتییەکان NGO؛\n– سەندیکاکانی: پارێزەران، ژمێریاران و وردبینیکەران؛\n– دیوانی چاودێریی دارایی و\nئەم ئەنجوومەنە بەرپرسێکی پلەبەرزی حکوومەت ئەبێ بە لێپرسراوی. لە عێراق، ئەمینداری گشتیی ئەنجوومەنی وەزیران لێپرسراوێتی. کۆمپانیای وردبینیی ئەم ئەنجوومەنە بۆ حکوومەتی ئەدۆزێتەوە بۆ ئەوەی گرێبەستی لەگەڵ ئیمزا بکا. بۆ ئەوەی لەم ئیشەدا ناسیاوی و گەندەڵی درووست نەبێ، هەموو ساڵێک ئەدرێ بە کۆمپانیایەک. نەک وەکو ئەوەی هەولێر کە، کەسێک هێناوێتی و بۆ نزیکەی دە ساڵ گرێبەستی لەگەڵ ئیمزا کردووە.\nفایلی ڕەشی هەرێم:\nلەم وۆرکشۆپەیدا زانیم، ناوبانگی هەرێم لە لای ئەم ڕێکخراوە و لە لای ڕێکخراوی ئۆپیکیش چەن ڕەش و زڕاوە.\nبەرپرسانی دەستپێشخەریی ڕۆشنیی ناودەوڵەتی و ئەوانەی عێراقیش، باسی هەوڵەکانی خۆیان کرد لەگەڵ هەرێم، بۆ ئەوەی زانیارییەکانی نەوت و غازیان بدەنێ، بەڵام كاردارانی نەوتی هەرێم لەژێر ناوی کوردایەتی و سەربەخۆییدا، خۆیان لە دانی زانیاری و قەبووڵکردنی مەرجەکانی ئەم ڕێکخراوە، شاردووه‌تەوە.\nتەنانەت ناوبانگ-پیسیی تاڵانچیانی سامانی سرووشتیی کوردستان گەیشتووه‌تە لای ڕێکخراوی ئۆپێکیش. ڕێکخراوی ئۆپێک لە دواکۆبوونەوەدا بە نوێنەری عێراقی وتووە: زانیارییەکانی ئێوە باوەڕپێکراو نین. ئەو بڕەی حکوومەتی هەرێم ئەیفرۆشێ زۆر زیاترە لەوەی ئێوە لە ڕاپۆرتی خۆتاندا تۆماری ئەکەن، لەبەر ئەوە، بۆ خاتری بەرزکردنەوەی نرخی نەوت لە بازاڕی جهیانسا، ئەبێ ئێوە ڕۆژانە ٦١٦ هەزار بەرمیل نەوت لە بەرهەمی خۆتان کەم بکەنەوە.\nبەو شێوەیە، نەک هەر خەڵکی کوردستان بەڵکو خەڵکی هەموو عێراق ئەبن بە قوربانیی بەرژەوەندییەکانی کاردارانی نەوتی هەرێم. بۆ سنووردانان بۆ تاڵانکردنی سامانی نیشتیمانی، ئەبێ گوشاری پەیدەرپەی بکەین هەتا حوکمڕانەکانی هەرێم ناچار ئەکەین، زانیارییەکانی پیشەسازیی دەرهێنراو بخەنە ژێر چاودێریی دەستپێشخەریی ڕۆشنیی ناودەوڵەتی و عێراقی.


26 – نیسان – 2012 –\nعیدده‌ی ئافره‌ت و ئیعجازی نوێی زانستی\nPosted by: Haiv Posted date: نیسان 26, 2012\nعیدده‌ی ئافره‌ت و ئیعجازی نوێی زانستی ئاماده‌كردنی: د.دیاری أحمد إسماعیل. پسپۆڕی نه‌شته‌رگه‌ری/ دكتۆرا له نه‌شته‌رگه‌ریدا ئه‌ندامی كۆلێژی پادشایی نه‌شته‌رگه‌ران له ئینگلته‌را MRCS, FIBMS بابه‌تی عیدده‌ی ئافره‌تی بێوه‌ژن و ته‌ڵاقدراو و دووگیان زۆری له‌سه‌ر نووسراوه و گه‌وره‌یی ئیسلام ڕوون و دیاره، كه گرنگی داوه به یه‌كلابوونه‌وه‌ی ئه‌وه‌ی له ناو منداڵدانی ئافره‌تدا دروستبووه، تا وه‌چه‌كان تێكه‌ڵاو ن ...\n(ئیمان) سروشتە لە ناخی مرۆڤدا\n(ئیمان) سروشتە لە ناخی مرۆڤدا ئامادەكردنی: عەلی حەمە ڕەسووڵ فیترەت"ی مرۆڤ لە ئایەت و فەرموودەدا: خوای گەورە دەفەرموێ: [فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا] (الروم: 30). واتە: (ڕووی خۆت بە ئاراستەی ئەو ئایینە ڕاست و دروستە ڕابگرە كە خوای گەورە بۆی داناویت. بەم كارەش پابەندی ئەو فیترەتە دەبیت كە خواوەند دروستكراوانی خۆی لەسەر ئەفراندووە). ئەویش: ناسینی خوای ...


وزەی تاریک چییە؟ – KurdRawm\nنووسینی: ستووارت کلارک\nئەفسووناویترین پێکهاتەی گەردوون\nتێڕامانەکان لەم دواییانەدا بوون بە هۆی سەرهەڵدانی ئەو ئایدیایەی کە پێکهاتەیەکی نوێی ئەفسووناوی گەردوونی داپۆشیوە، پێکهاتەیەک کە سێ لەسەر چواری ماددە و وزەی فەزا (دەرەوەی بۆشایی) لەخۆ دەگرێت. ئەستێرەناسان ئەم پێکهاتە سەیر و پڕ لە نھێنیەیان ناو ناوە “وزەی تاریک”، چونکە نازانین چییە! هیچ ڕوونکردنەوەیەکی سرووشتی لە تیۆری هەنوکەیی فیزیکدا بۆ ئەم وزەیە نییە.\nڕۆژانێکی دوور، لە گالاکسییەکی (کۆمەڵە ڕژێمێکی ئەستێرەی) ئیجگار دووردا، ئەستێرەیەک بوو بە سوپەرنۆڤا و تەقییەوە. ڕووناکیی تەقینەوەکە، گەشتێکی بلیۆنان ساڵەی بە بارتەقای فەزادا ئەنجام دا و پاشان لە کۆتایی ساڵی١٩٩٠ دا، پارچەیەکی زۆر بچکۆلەی کەوتە سەر تەلیسکۆپێکی سەر زەوی، ئەم ڕووداوە بوو بە هۆی گۆڕانکاری لە ڕەوتی بیرکردنەوەی مرۆڤ لە بەرانبەر گەردوون. سەرەتا، تێڕامانەکان کەمێک سەیر بوون، چونکە سوپەرنۆڤاکە تا ڕادەیەک کزتربوو لەوەی ئەستێرەناسان چاوەڕێی بوون. ئەوەندە بایەخیان بە شتەکە نەدا، بیریان کردەوە، لەوانەیە هەڵەیەک لە پێوانەکارییەکانیاندا هەبێت. بەڵام؛ کاتێک سوپەرنۆڤای زۆر دوورتر سەرنج درا، ئیتر جیاوازییەکە خۆی دووبارە کردەوە، بەمجۆرە ئەوەی وەکوو فزولیی زانستی دەستی پێ کردبوو، بە یەکێک لە گەورەترین ئاڵنگارییەکانی تێگەیشتنی هاوچەرخی مرۆڤ لە هەمبەر گەردوون.\nئەو سوپەرنۆڤایانەی “وزەی تاریک” واڵادەکەن لە لایەن دوو گرووپی سەربەخۆوە توێژینەوەیان لەسەر ئەنجام درا. توێژینەوەکە بۆ مەبەستی پێوانەی ڕێژەی کشانی گەردوون بوو لە قۆناغە بەراییەکانی گەردووندا. دوایی پلانیان دانا ئەم ڕێژانە بەراوردبکەن لەگەڵ ئەو ڕێژانەدا کە پێشتر زۆر بە وردی لەمەڕ کشانی گەردوون ئەنجام درابوون، بەو مەبەستەی بزانن کشانەکە لە گەردوونی ئەمڕۆدا چەندە خاو بووەتەوە. هەموو ئەستێرەناسەکان باوەڕیان وا بوو، ڕێژەی کشانی گەردوون لە ڕابوردوودا بەرزتر بووە، چونکە کێشکردنی تەنە ئاسمانییەکان بوون بە هۆی خاوکردنەوەی پڕۆسەی کشانەکە. بەڵام؛ سەیربوو، کاتێک گرووپەکان ژمێرکارییەکەیان تەواوکرد، تەواو سەرسامبوون: ڕێژەی کشان لە ڕابوردوودا نزمتربوو لەوەی ئەمڕۆ. ئەوەی ئێجگار زۆر سەیرە، نەک هەر لە خاوبوونەوەدا نییە، بەڵکو کشانی گەردوون لە تاوداندایە. هەروەک توێژەرەکان دوایی زیاتر کەوتنە تاووتوێی پرسەکە، تێڕامانەکان ئەو دەرەئەنجامانەی لێکەوتەوە، هەندێک هێزی دژە-کێشکردن (antigravity) بە پانتایی بۆشاییدا ڕۆڵی هەیە و کاردەکات، ئێستاش تەنە ئاسمانییەکان لە یەکتر دووردەخاتەوە. ژوڕناڵی بەناوبانگی ئەکادیمی زانست لە ساڵی ١٩٩٨ دا دۆزینەوەکەی ناونا “بازدانی ساڵ”. کاتێک ئەستێرەناسان لەگەڵ ئایدیا نوێکەدا ڕاهاتن و ئاشنابوون، پێشوازییان لە تاودانی گەردوون کرد، چونکە وەڵامێکی تۆکمەی پێیە، بۆ هەیکەلێکی کەڵەکەبووی تێڕامانی ناقۆڵا.\nتێڕامانە پڕ کێشەکان\nساڵانی ١٩٩٠ بۆ کۆسمۆلۆژی، دوو لایەنی هەبوو. لە لایەک، تیۆری “بیگ-بانگ” چیتر جێگای مشتومڕی ڕژدی نەبوو، لای زۆربەی ناوەندە زانستییەکان پێگە و هەیبەتی متمانەی خۆی هەبوو، بە واتایەکی تر جێگەی گومان نەبوو، لەگەڵ ئەوەیشدا، لە لایەکی ترەوە، تێڕامانە “مەتەڵ-ئامێزەکان” کەوتوونەتە ڕاوەشاندنی هەیکەلی تێگەیشتنی هەرە بنەڕەتی ئێمەی مرۆڤ لە هەمبەر گەردوون. بۆ نموونە: سەرەتا پرسی تەمەن لە ئارادا بوو (سەیری ‘تەمەنی گەردوون چەندە؟’ بکە)، هەندێک تەنی ئاسمانی هەن کە دوای پێوانەکردنیان تەمەنیان لە گەردوون خۆی زیاتربوو – بێگومان ئەمە هەلومەرجێکی مەحاڵە. دوایش تۆماری هەندێک ماددە هەبوو: توێژینەوەکان لەمەڕ تیشکی پاشخانی مایکرۆیڤی کۆسمۆیی بە ئەستێرەناسان دەڵێن: کە دابەشبوونی ماددە و وزە، راستەوخۆ ٣٨٠٠٠٠ ساڵ دوای بیگ-بانگ، وەها هاوسەنگ، سافکرا کە بوو بە هۆی بەرهەمهێنانی چەمانەوەی بۆشای-کات، ئەمە بۆ خۆی حاڵەتێک بوو بە ‘گەردوونی تەخت‘ ناسراوە (سەیری ‘چۆن گەردوون لەدایکبوو؟’ بکە).\nتێکڕای چڕی ماددە لە گەردوونی تەختدا تەنیا (دە توانی بیستوشەش واتە سفر پاشان فاریزە و پاشان بیست و شەش سفر لە دوای یەک) کیلۆگرام بۆ یەک مەتر دووجایە، هەرچەندە ئەمە زۆر بچکۆلە دیارە، بەڵام؛ کاتێک ئەستێرەناسان دەست دەکەن بە کۆکردنەوە و کێشانی هەرچی شتێک لە گەردووندا هەیە، بە بەردەوامی شکست دەهێنن بگەنە ئەم ژمارەیە. شیکاری ورد بۆ خوێندنەوەکانی تیشکی مایکرۆیڤی، ئەمجارەیان لە کەشتییەکی بۆشاییەوە ئەنجامدرا، کورتی ماددە دەسەلمێنن. ئەو بڕە ماددەیەی پێویست بوو بۆ گەردوونی تەخت تەنیا لە سەدا چوار بوو. تەنانەت ئەگەر ئەستێرەناسان هەرچی ماددەی تاریک هەیە (ئەوەی وەک جیاکاری ئەژمار کراوە)، بە حساب هێشووە-گالاکسییەکانی پێکەوە ڕاگرتووە و گالاکسییەکان بە شێوەیەکی ڕاست دەخەنە سووڕانەوەوە (سەیری ‘ماددەی تاریک چییە؟’ بکە)، هەر هەموو ئەمانە هێشتا تەنیا لە سەدا بیستوشەشی ئەو چڕییە دەستەبەردەکات کە پێویستە.\nپێکهاتەکانی گەردوون: سێ لەسەر چواری گەردوون لە وزەی تاریک درووستبووە، زۆربەی ئەوەی دەمێنێتەوە ماددەی تاریکە و بڕێکی سەدی بچکۆلەش ئەو ماددەیەی کە پێی ئاشناین.\nدۆزینەوەی تاودانی کشانی گەردوون نەک هەر مەتەڵی قەیرانی تەمەنی گەردوونی چارەسەرکرد، بەڵکو سیمای گەردوونی بە جۆرێک نمایشکرد کە زۆر لاوتر دەرکەوێت، جگە لەوەی هەلێکی ڕەخساند بۆ ئەستێرەناسان کە گەردوون ‘تەخت’ بکەن.\nیەکێک لە دەرەئەنجامە بەرایییەکانی تیۆری تایبەتی ڕێژەیی ئاینشتاین ئەوە بوو، ماددە و وزە بۆ یەکتری دەگۆڕێن. ئاینشتاین، بە فۆرمێکی بیرکارییانە، تاووتوێی کاریگەری وزەی کرد ئەگەر فڕێ بدرێتە بۆشاییەوە، سەرەنجام بۆی دەرکەوت، دەبێت بە هۆی چەمانەوەی بەردەوامی بۆشای-کات، هەر بە هەمان ئەو شێوەیەی کە ماددە ئەنجامیدەدات(سەیری ئایا ئاینشتاین ڕاست بوو؟ بکە). ئاینشتاین ئەو بڕە وزەیەی بە تەرزێکی سرووشتی لە بۆشای-کاتدا ڕوودەدات، ناونا ‘نەگۆڕی کۆسمۆلۆژی’. زیاتر وەک وزەیەک وایە لە پەرداخێک ئاودا و لە پلەی گەرمی ژووری ئاساییدا: ئەم وزەیە لەوانەیە ڕوون و ئاشکرا نەبێت، بەڵام؛ پێویستە دووربخرێتەوە بەر لەوەی ئاوەکە بیبەستێت.\nبەر لەوەی ئێدوین هەبڵ (١٨٨٩-١٩٥٣) بانگەشەی دۆزینەوەی کشانی گەردوون بکات، ئاینشتاین ئەو بڕە وزەیەی ھەژمارکردبوو – بڕی نەگۆڕی کۆسمۆلۆژی – کە پێویستە بۆ ئەوەی بۆشای-کات بەرهەڵستی ئەو کێشکردنە بکات، کە تەنە بۆشاییە جیاجیاکان پەخشیدەکەن و ناهێڵن گەردوون هەرەس بهێنێت. کاتێک ئاینشتاین بە دۆزینەوەکەی هەبڵی بۆ کشانی بۆشای زانی، ئیتر چاوی خشاندەوە بە نەگۆڕی کۆسمۆلۆژییەکەیدا و سەیریکرد خەوشی تێدایە، ئاینشتاین نەگۆڕی کۆسمۆلۆژییەکەی ناونا گەورەترین هەڵەی ژیانی خۆی. لە ساڵانی نەوەدەکاندا، تاودانی کشانی گەردوون، ئەستێرەناسانی هاندا دیسانەوە بیر لە وزەی نادیاری نێو بۆشای-کات بکەنەوە.\nئەگەر بۆشایی بەپێی پێویست وزەی تێدا بێت، ئەوا زاڵ دەبێت بەسەر هێزی کێشکردنی نێوان تەنە ئاسمانییەکان و پاڵنان بە گەردوونەوە کە بە ڕێژەیەکی تاودان بکشێت. فیزیکناسان وەک وزەی بۆشایی (vacuum energy)، ئاماژە بەم دیاردەیە دەدەن، بەڵام؛ ئەستێرەناسان پێی دەڵێن: وزەی تاریک، ئەمەش بۆ ئەوەی سیمای ئەفسوناوی دیاردەکە تۆخبکەنەوە. ئەگەر چی لە کاتێکدا وەک هاوشێوەی ماددەی تاریک یەتە بەرچاو و هەندێک توێژەری کەمیش لە ڕاستیدا هەوڵدەدەن پەیوەندییەک لە نێوان هەردووکیاندا بدۆزنەوە، زۆربەیش باوەڕی وایە هیچ پەیوەندییەک لە نێوان ئەم دووانەدا نییە، چونکە لە پێوەر و ئاستێکی جیاوازدا کاردەکەن.\n“گەردوون بەزۆری لە ماددەی تاریک و وزەی تاریک درووست بووە، بەڵام؛ نازانین هیچیان چین.”\nپۆڵ پێرلموتەر، کۆزمۆلۆژیستی هاوچەرخ.\nبۆ ئەوەی ئەژمارێک بۆ تاودانی بەرچاو بکەین، چڕی وزەی تاریک پێویستە زۆر نزم بێت، بۆیە لەوانەیە کاریگەرییەکەی لە مەودایەکی بچوکی کۆسمۆلۆژیدا ببینین، بۆ نموونە: لە سیستەمی خۆری یان تەنانەت سەرتاپای گالاکسییەکەی لەمەڕ خۆماندا، واتە ڕێچکەی شیریدا، هەیە. تەنیا لە کاتێکدا کاریگەری وزەی تاریکی دەبینرێت کە پشتێنێکی فراوانی بۆشایی لە نێوان ئێمە و تەنێکی ئێجگار دووردا هەبێت. کاتێک بڕی دوورییەکە نزیکە لە سەرتاپای گەردوونەوە، چونکە ئێمە باس لە سێ لەسەر چواری بارستایی و وزەی گەردوون دەکەین، ئەمە بە مەرجێک بۆشای سەرتاپا تەخت بێت.\nتیۆرییەکەی ئاینشتاین کە نەگۆڕی کۆسمۆلۆژی، وەک وزەی تاریک بەرجەستە دەکات پێمان ناڵێت ئەم وزەیە لە کوێوە دێت، تەنیا کاریگەرییەکەی وا ئەژمار دەکات لە ئارادایە. هەر لە ساڵانی دۆزینەوەی دیاردەی تاودانی گەردوونەوە، هەموو هەوڵەکان بۆ تەفسیرکردنی نەگۆڕێکی کۆسمۆلۆژی پۆزەتیڤ ڕووبەڕووی کێشە بووەتەوە. سەرەتا، زەحمەتە نەگۆڕی کۆسمۆلۆژی لە فیزیکی ئەم سەردەمەدا داتاشین، چونکە هەندێکیان بە تایبەت وا نەخشێنراون کە لای بەرن. ئەمە لە کاتێکدا تیۆری کوانتەم لە حەقیقەتدا وەک بڕێکی زۆر گەورە پێشبینی نەگۆڕی کۆسمۆلۆژی دەکات کە بریتییە لە: دە توانی سەدوبیست (واتە یەک پاشان سەد و بیست سفر لە بەردەمیدا) جار گەورەترە، لەوەی تاودانی گەردوون ئاماژەی پێدەدات، تیۆری سوپەر-خۆجێیی(سەیری ماددەی تاریک چییە؟ بکە) فۆرمولەکرابوو بۆ ئەوەی ئەم بڕە بهێنێتە خوارەوە بۆ سفر. چونکە هەموو تەنۆلکەی پێچەوانەیان هەیە، ئەوا سەرتاپا هەموو نەگۆڕی کۆسمۆلۆژی دەسڕنەوە. بەڵام؛ سوپەر-خۆجێیی پێش ئەوەی بوونی وزەی تاریک پێشنیاز بکرێت پەرەی سەند، ئەگەر وزەی تاریک نەگۆڕی کۆسمۆلۆژییەکەی ئاینشتاینە ئەوا دەبێت یا سوپەر-خۆجێیی هەڵوەشێنینەوە یان بە هەر رێگایەکی تر بێت چاوی پێدا بخشێنینەوە، بۆ ئەوەی کەسی تر لە ئێستادا ئەژماری بۆ بکات. لەم بژاردەیانەدا، فیزیکناسان دەگەڕێن بۆ ئەوەی چارەسەری تر بۆ وزەی تاریک بدۆزنەوە. پێشنیازی داهاتوویان بریتی بوو لە توخمی پێنجەم (quintessence)، کە جیاوازە لە نەگۆڕی کۆسمۆلۆژی چونکە وزەی بۆشایی نییە، بەڵام؛ هێزێکی مەودا-درێژە.\nتوخمی پێنجەم وەک چارەیەک\nفیزیکناسان کاتێکی زۆر بەسەردەبەن بۆ ئەوەی لە هێزە جیاوازەکانی سرووشت تێبگەن، بەڵام؛ گەیشتوونەتە ئەو باوەڕەی تەنیا چوار هێز حوکمی ڕەوشی گەردوون دەکەن: کێشکردن، ئەلکترۆموگناتیس، هێزی بەتینی ناوکی و هێزی لاوازی ناوکی(سەیری ‘ئایا ئاینشتاین ڕاستبوو؟’ بکە). جار جارە پێشنیازی ئەوەش کراوە کە هێزی پێنجەم پێویستە لە سرووشتدا ئامادەیی هەبێت، بەڵام؛ هیچ بەڵگەیەکی بەردەست و تۆکمە نەدۆزراوەتەوە. لە ئێستادا، تاودانی کشانی گەردوون جۆرێک لە پاسادانی نایابی لەوەدا دەستەبەرکردووە کە دەڵێت: جۆرە هێزێکی نوێ دەوری هەیە لە جوڵاندنی گەردووندا. ئەم هێزە ناونرا هێزی توخمی پێنجەم، ئەویش وەک شەرەفێک بۆ توخمی پێنجەمی کلاسیکی لە یۆنانی کۆندا کە بە حساب پێکهاتەی تەنە ئاسمانییەکان بوو، هێزی توخمی پێنجەم تایبەتمەندییەکی هەیە، لە نەگۆڕی کۆسمۆلۆژیدا نییە: ئەویش تایبەتمەندی گۆڕانسازیە (variability). لە کاتێکدا کە نەگۆڕی کۆسمۆلۆژی لە هەموو پێگە و شوێنێکدا وەک یەکە، دەبینین هێزی توخمی پێنجەم لە پرەنسیپدا لەگەڵ کات و لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر دەگۆڕێت. ئەم تایبەتمەندیە هێزەکەی کردووەتە شتێکی گونجاو. گەلێک تەرزی جیاواز لە تیۆری توخمی پێنجەمدا پێشنیازکراوە و هەیە، هەر یەکەیان بەندە لەسەر هێزەکە، چەند خێرا لەگەڵ کاتدا دەگۆڕێت. یەکێک لە تەرزەکان، کە پێی دەگوترێت “کلکی توخمی پێنجەم” (Tracker quintessence)، زۆر بە نزیکی بەدوای چڕی ماددە و وزە لە گەردووندا دەکەوێت، بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی تەدریجی تاودان لەگەڵ گوزەری کاتدا بەرهەم بهێنێت. تەرزێکی تر، هەتا بڵێی لە ئاستی ئەوپەڕدایە پێی دەگوترێت “وزەی فانتۆم”، کە بە ناچار خۆی بونیاد دەنێت بۆ ئەوەی کشانی گەردوون خێرا و خێراتر بکات، هەتا سەرەنجام گەردوون خۆی پارەپارە دەکات(سەیری ‘چارەنوسی ئایندەی گەردون چی دەبێت؟’ بکە).\nوەک هێزێک، توخمی پێنجەم وا چاوەڕوان دەکرێت لە لایەن تەنە ئاسمانییەکان خۆیانەوە پەخش بکرێن، هەروەکوو هێزی ئەلکترۆموگناتیسی یان هەر بە ڕاستی چۆن کێشکردن پەخش دەبێت. ئەمە کایەی هێزێکی سەراپایی جیایدەکات، کە گەردوون لە گەورەترین مەودادا تاودەدات. لە مەودای بچکۆلەدا، هێزێک لە نێوان تەنە ئاسمانییە تاکەکاندا درووست دەکات و دوایش، هەروەکو هێزی کێشکردن، جوڵەیان پێدەکات. بە واتایەکی تر، ئەگەر توخمی پێنجەم بوونی هەبێت، ئەوا دەبێت تێبینی جووڵە بکەین کە کێشکردن ناتوانێت ڕوونی بکاتەوە.\nبە هۆی ماددەی تاریکەوە یان داینامیکی دەستکاریکراوی نیوتنەوە هەندێک جوڵەی ناقۆڵا ڕوونکراوەتەوە(سەیری ‘مادەی تاریک چییە؟’ بکە)و ژمارەیەکی کەمیش لە توێژەران بەردەوام هەوڵدەدەن، بزانن ئایا ئەم جوڵانە لە ئەنجامی توخمی پێنجەمەوە درووست دەبن، بەمجۆرە ڕوونکردنەوەی کاریگەری ماددەی تاریک و کاریگەری وزەی تاریک وەک دوو نمایشی جیاوازی هێزی توخمی پێنجەم دەکات. زۆربەی فیزیکناسان باوەڕیان وایە، هەردوو دیاردەکە هیچ پەیوەندییەکیان پێکەوە نییە، بەڵام؛ دۆزینەوەی فۆرمێکی توخمی پێنجەم کە بتوانێت تاودانی گەردوون خێرابکات، لە کاتێکدا تەنە ئاسمانییە تاکەکان هیچ گۆڕانیان بەسەردا نەیەت، رووبەڕووی چەواشەمان دەکاتەوە. بەمجۆرە هەندێک لە فیزیکناسان وا بیردەکەنەوە، لە بری زیادکردنی هێزێکی نوێ بۆ سرووشت، چارەسەرەکە بریتی بێت لە ڕیفۆرمی یەکێک لە هێزە کۆنەکان. دەکرێت ھەندێک تایبەتمەندی چاوەڕواننەکراوی کێشکردن لە ئارادا بێت و لە هەلومەرجی دووری ئێجگار گەورەدا خۆی دەربخات کە تیۆری گشتی ڕێژەی ئاینشتاین پێشبینی نەکردووە.\nدیارە گۆڕانکاری لە کێشكردندا هێندەی خستنەگەڕی توخمی پێنجەم زەحمەت بێت. چاکردنی کێشكردن لە مەودایەکی گەورەی تاوداندا، بەردەوام گۆڕان لە مەودایەکی بچکۆلەشدا درووست دەکات، ئەمەش بۆ خۆی کاردەکاتە سەر جوڵەی هەسارەکان بە بڕێکی بەرچاو. بە ڕەچاوکردنی پسپۆڕی تەکنیکی خۆمان، ئەم جۆرە کاریگەرییانە نابینین، جوڵەی هەسارەکان زۆر بە وردی لە سایەی یاسای کێشکردنی نیوتن یان تیۆری گشتی ئاینشتایندا ڕووندەکرێنەوە. بە هەرحاڵ، تیۆریستی ئەمەریکی، گیا داڤلی (Gia Dvali)، تیۆرییەکی خەیاڵبافی دەستکاریکراوی کێشکردنی پەرەپێداوە بە ناوی(DGP)، ئەو تەنۆلکانەی هەڵگری کێشکردنن، جیاکاری گراڤیتۆنەکان (gravitons)، بارستاییەکی بچکۆلەیان هەیە و شێوەیەکی بنەڕەتی دەدەن بە بۆشای-کات.\nبۆ بەرهەمهێنانی ئەو تاودانەی گەردوون کە تێبینیکراوە، کێشکردنی (DGP) بوار دەڕەخسێنێت کە گراڤیتۆنەکان لەگەڵ پڕۆسەی شیبوونەوەی نیو-ژیانی پازدە بلیۆن ساڵدا(مەبەست لەمە ئەوەیە کە لە پازدە بلیۆن ساڵدا ژمارەیان دەبێت بە نیوە). هەر کە گراڤیتۆنەکان دیارنامێنن–دەبن بە گەردوونی تەریب(سەیری ‘ئایا گەردوونی تەریب بوونی هەیە؟’ بکە)، ئەوا تینی کێشکردن لە نێوان تەنەکاندا کەم دەکات و کشانی گەردوونیش خێرا دەبێت. ئەم ڕەوشە ساڵانە ئۆربیتی مانگ بە یەک میلیمەتر دەگۆڕێت و ئاشکراکردنی بڕێکی ئاوا تەنیا لە توانستی ئەو تاقیکردنەوانەدایە کە لەیزەرەکەی لە مەودای مانگدایە. ئەگەر لەم پێوەرەدا هیچ نیشان نەدەن، ئەوا ناکرێت کێشكردنی دی.جی.پی ڕاست بێت.\nدیوار و بەتاڵ\nلەوانەیە ناخۆشترین ڕوونکردنەوەی پارێزگاریانە بۆ وزەی تاریک، لە هەمان کاتیشدا لە ڕووی پارادۆکسییەوە، بریتییە: لە ئاوەژووکردنەوەی جیاکارییەک کە چووەتە باوەشی کۆسمۆلۆژییەوە، زۆربەی خەڵکی لە بیریان چووەتەوە لە ڕاستیدا جیاکارییە. ئەویش “پرەنسیپی کۆسمۆلۆژیایە”، لە بنەڕەتدا دەڵێت: ئەگەر مەودایەکی دوور و گەورە ئەژمار بکەین ئەوا لە گەردووندا، نە ئاڕاستە و نە شوێنی تایبەت بوونی هەیە. بە زمانی سادەی ئەسترۆنۆمی، دەڵێین: گەردوون هۆمۆجینیەس (Homogeneous) و ئایزۆترۆپیکە (Isotrpic)، واتە هەمان پێکهاتە و هەمان تایبەتمەندی هەیە، بە هەموو ئاڕاستەکانیشدا ڕێک و نەگۆڕە. ئەلێکسەندەر فرەیدمان (١٨٨٨-١٩٢٥) لە ساڵی ١٩٢٣ پرەنسیپی کۆسمۆلۆژی پێشکەشکرد، بۆ ئەوەی مرۆڤ بتوانێت هاوکێشەکانی تیۆری گشتی ڕێژەی چارەسەر بکات. مەبەست لە بەکارهێنانی ئەم جیاکارییە، فرەیدمان توانی بیر لە ماددە بکاتەوە کە وەک شلەیەکی نەگۆڕ وایە و بۆشای پڕکردووە، بەمجۆرە کۆسمۆلۆژیستانی سەرەتای بیستەکان و سییەکانی سەدەی ڕابوردوو ئەو هەلەیان بۆ ڕەخسا کە تاووتوێی تیۆری گشتی ڕێژەیی بکەن و پێشبینی بیگ-بانگیش بکەن. ئیتر لەو کاتەوە، کۆسمۆلۆژیستان خۆیان بە ئایدیاکەدا هەڵواسیووە، ئەمە سەرباری دۆزینەوەی گۆڕانی گەورەی چڕی بە پانتایی گەردووندا.\nلە دەوروبەری ساڵی ١٩٣٧ دا، مرۆڤ گەیشتە ئەو ئایدیایەی کە گەردوون بونیادێکی گەورەتری هەیە، ئەویش کاتێک کلاید تۆمبۆوگ (Clyde Tombaugh) ، نزیکەی سیھەزار گالاکسی تاووتوێکرد، بۆی دەرکەوت زۆریان شێوەی هێشوویان هەیە. بۆشایی بەتاڵی زۆر فراوانیشی بینی کە هیچ گالاکسییان تێدانییە. هەردوو پێکەوە، واتە هێشووەکان و دەڤەرە بەتاڵەکان گۆڕانکاری لە چڕیدا درووست دەکەن، بە هیچ جۆرێک لەگەڵ پرەنسیپی کۆسمۆلۆژیدا کۆک نین، بەڵام؛ ئەگەر مرۆڤ بە مەودای دووریەکی فراوان بڕوانێت و گەڵاڵەی گشتی گۆڕانی چڕییەکان وەربگرین ئەوا ئەو کاتە تەبا دەبن. هەرچۆنێک بێت، هەتا ئەستێرەناسان زیاتر وردببنەوە، ئەوا بونیادی (structure) زیاتر بەدی دەکەن، هەر بۆیەش دەبینین لە ئێستادا دەرکەوتووە کە هێشووە-گالاکسییەکانیش یەکدەگرن بۆ درووستکردنی سوپەر-هێشوو، ئەمانە بە پانتایی سەدان ملێۆن ساڵی ڕووناکی بۆشاییدا بڵاوبوونەتەوە.\nیەکەم نموونەی بونیادی ئاوا گەورە لە ساڵی ١٩٨٩ دا بینرا. ئەوەی پێی دەگوترێت دیواری مەزنی گالاکسییەکان کە پێنجسەد ملیۆن ساڵی ڕووناکی درێژە و پانییەکەشی دووسەد ملیۆن ساڵی ڕووناکییە، کەچی دەبینین قووڵییەکەی تەنها پازدە ملیۆن ساڵی ڕووناکییە. ئەمە هاندەرێک بوو بۆ ئەوەی ئەستێرەناسان لە ساڵانی نەوەدەکانی سەدەی ڕابوردوودا ئامارێکی درێژ ئەنجام بدەن، ئەویش لە ڕێگای خستنەگەڕی ئامڕازی بەهێزتر و بە تواناتر بۆ ئەوەی بتوانن ئەو ڕووناکییە تۆماربکەن لە چەند دەرزەنێک یان سەدان گالاکسییەوە دێن. سەدان هەزار تێڕامانیان ئەنجامدا کە بەس بوون بۆ ئەوەی وێنەیەکی باوەڕپێکراو بخەنە بەردەست توێژەران، چۆن گالاکسییەکان بە پانتایی گەردووندا دابەشبوون، بۆیان دەرکەوت تەنها لە مەودایەکی گەورەتر لە سێسەد ملیۆن ساڵی ڕووناکی، پاشان گەردوون ملکەچی پرەنسیپی کۆسمۆلۆژیی دەبێت. لە ساڵی ٢٠٠٣ دا، دیوارێکی گالاکسی تر دۆزرایەوە کە زۆر گەورەتربوو، لە ڕاستیدا بە درێژایی ١,٣٧ بلیۆن ساڵی ڕووناکی لە بۆشاییدا ڕاکشاوە. تەنانەت لەم چەند ساڵانەی دواییدا، سەرەداوی دەڤەرێکی گەورەی بەتاڵ لە بۆشاییدا، لە داتاکانی پاشخانی مایکرۆیڤی کۆسمۆییدا وەک دەڤەرێکی سارد، کە تیرەکەی نزیکەی یەک بلێۆن ساڵی ڕووناکییە، دەرکەوت. تێڕامانی تەلیسکۆپە ڕادیۆییەکان چەندین جار ئەوە دڵنیا دەکەنەوە، ئەوەی لەم دەڤەرە فراوانەی بۆشاییدا گالاکسییەکان مردوون و ژیانیان کۆتایی هاتووە.\nئێستە هیچ ڕوونکردنەوەیەک بۆ ئەم تێڕامانە لە ئارادا نییە. ئەگەر بەتەواوی دەستبەرداری پرەنسیپی کۆسمۆلۆژی ببین و بڵێین گەردوون لە هەموو پێگە و شوێنێکدا، کەم و زۆر وەکوو یەک نییە، ئەوا هەندێک ئەنجام کە لە لایەن تیۆری گشتی ڕێژەییەوە پێشنیازکراوە، بەردەوام فەرامۆشکراون زیاتر گرنگییان دەردەکەوێت. هەر هیچ نەبێت، دەبێت چاوەڕوان بین کە خێرایی کشانی گالاکسییەکان لە شوێنی جیاجیادا جیاوازییان هەبێت. هەندێک وا بیردەکەنەوە ئێمە لەوانەیە لە دەڤەرێکی چڕی نزمی گەردووندا بین، خۆ ئەگەر ئاوایە، ئەوا گەردوون هەر بە ڕاستی وا دەردەکەوێت کە دەکرێت کشانەکەی لە تاوداندا بێت، چونکە بڵقە دەڤەرییەکەی لەمەڕ خۆمان تۆزێک خێراتر لە دەڤەرەکانی دەوروبەرمان دەکشێت.\nکێشەکە لەوەدایە ئەگەر دەستبەرداری جیاکارییەکەی ڕێکی (uniformity) یان نەگۆڕی ببین و بەوە ڕازیبین کە دابەشبوونی ماددە زۆر ئاڵۆزترە لەوەی بیرمان لێ دەکردەوە، ئەوا مەحاڵە ماتماتیکی تیۆری گشتی چارەسەر بکرێت. ئەی کەواتە چۆن هەنگاو بۆ پێشەوە بنێین؟ تەنیا ڕێگە چارە ئەوەیە یەکێک لەم چوارە هەڵبژێرین: نەگۆڕی کۆسمۆلۆژی، توخمی پێنجەم، کێشکردنی دەستکاریکراو یان ئاڵۆز و ئامارێکی باشتر بۆ گالاکسییەکان بکەین.\nچاومان لە ئاسمانە\nبەردەوام ئامار زانستێکی ئەوەندە خۆش نییە کە مرۆڤ خۆی پێوە خەریک بکات، چێژی لێوەربگیرێت. بە زۆری بۆ گەڕان لە دوای دۆزینەوەی بابەتە سەرنجڕاکێشەکان، ئامادەکاری پێویستە بۆ ئەوەی بە وردی تاووتوێیان بکەین. بەڵام؛ لە گەڕان لە دوای وزەی تاریک، ئامارسازی شتێکی بنەڕەتییە چونکە گالاکسییەکان وەکو گەڵای سەر ڕووی ئۆقیانوسی کۆسمۆیی وایە. بە هۆی هێزی کێشکردن و کشانی گەردوونەوە دێن و دەچن و شنەیان دێت. هەتا زیاتر لە بۆشای بڕوانین، زیاتر کشانی گەردوون باڵدەکێشێت بەسەر جوڵەکانی تردا – ئەم جوڵە کۆسمۆییە “وەکو ئۆقیانوس” سەرنجی ئێمە ڕادەکێشێت.\nتێڕامانی سیستەماتیکی دەڤەرە دوورەکانی بۆشای یارمەتی ئەستێرەناسان دەدات کە تاودانی کشانی گەردوون لە چەند کاتێکی جیاواز لە مێژووی گەردووندا پێوانەبکەن. دوایی بەراوردکردنی ئەم تاودانە جیاوازانە پێمان دەڵێن: ئایا تاودان خێراتر بووە، یاخود بە نەگۆڕی ماوەتەوە، یاخود لەوانەیە لە ناکاو لە ساتێکی شلۆقدا دەرکەوێت.\n-لەم کتێبەوە وەرگێڕدراوە، کە ئەم وتار لە خۆ دەگرێت…\nThe Big Questions: The Universe, Stuart Clark, Originally published: September 2010


You are at:Home»پێشمەرگە»سه‌ركه‌وتنی ئه‌مڕۆی هێزی پێشمه‌رگه\nBy nuchenet on\t 2015/12/16 پێشمەرگە\nئەمڕۆ تیرۆریستانی داعش لەھەر یەک لە میحوەرەکانی شنگال و زوممار، ناوەران، باشیک و خازر دا ھێرشێکی فراوانیان کردە سەر ھێزی پێشمەرگە، بەڵام لەسەرجەم میحوەرەکاندا تێکشکان و به‌زیانی گه‌وره‌وه به‌ره‌و دوا وه كشانه‌وه.\nبەرپرسی میحوەری باشیک، فەرماندە (حەمید ئەفەندی)بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتیی دیموکراتی کوردستانی گوت: ئەمڕۆ تیرۆریستانی داعش بەدرێژایی نزیکەی ٥٠کم ھێرشێکی فراوانیان کردە سەر ھێزی پێشمەرگە لەچەند میحوەرێک و لەو ھێرشانەدا تەنھا لە نێوان ھەردوو میحوەری باشیک و خازر دا توانیبوویان لەدوو خاڵی پێشمەرگە پێشڕەوی بکەن، بەڵام ھێزی پێشمەرگە لەو دوو خاڵەیه‌شدا وەدەریانن و زیانی زۆریشیان پێگەیاندن.\nبەرپرسی میحوەری باشیک ده‌یشڵێ، لەو شەڕانەدا زیانی گەلێک زۆر بەتیرۆریستانی داعش گەیندراوە و ژمارەیەکی ئێکجار زۆریشیان لێ کوژراون، هێشتا ژماره‌ی ته‌واو به‌رده‌ست نییه و له‌ماوه‌ی دابێ ئاماری ته‌واو راده‌گه‌ینرێ.\nفەرماندە(حەمید ئەفەندی) راشیگەیاند: تیرۆریستانی داعش لەوھێرشانە ژمارەیەکی زۆری تیرۆرستان بەشداربوونە و توانایەکی زۆری خۆیان بەکار ھێنابوو بۆ ئەوەی بتوانن سەرکەوتن بەدەست بھێنن، بەڵام ھەرکیز رێگە نادەین سەرکەوتن بەدەست بێنن.\nلای خۆشیەوە فەرماندەی پێشمەرگە لەمیحوەری ناوەران (سەربەست تروانشی ) بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتیی دیموکراتی کوردستانی راگەیاند، داعش بە ٣٠٠ چەکدار کەچەندین لەوانە خۆکوژ بوونە ھێرشیان کردە سەر ھێزی پێشمەرگە و شەرێکی سەخت لەنێوان ئێمە وتیرۆریستان رویدا، بەڵام خۆشبەختانە گورزێکی کوشندەمان لەداعش وەشاند و ژمارەیەکی زۆری تیرۆریستان کوژران و چەندین تەرمیشیان لە گۆڕەپانی شەڕ بە جێماون و چەندین ئۆتۆمبێلیشیان لێ سوتێندرا.\nھەر لەمبارەیەوە فەرماندەی ھێزی پێشمەرگە لە میحوەری شنگال عەمید (ھەکار نەھێلی ) بەماڵپەڕی فەرمیی پارتیی دیموکراتی کوردستانی راگەیاند: لەمیحوەری شنگال لەناوچەی دۆمیز لەسەر رێگای بەعاج تیرۆریستانی داعش بەئۆتۆمبێلی بۆمبرێژکراو ھێرشیان کردە سەر ھێزی پێشمەرگە، بەڵام ھێزی پێشمەرگە ھەر زوو یەکێکیان بە چەکی میلان تەقاندەوە و ئەوەی دیکە ھەڵات و لەدواوە چەکداران خۆیان کۆکردبووە بۆ ئەوەی ھێرش بکەن، بەڵام فڕۆکە جەنگییەکان بەچری بۆردوومانی کردن و زیانی ئێکجار زۆری پێگەیاندن.\nبەرپرس ناوچەی پارتیی دیموکراتی کوردستان لەزوممار (حەسەن خەلۆ) بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتیی دیموکراتی کوردستانی راگەیاند: لەمیحوەری زومماریش تیرۆریستانی داعش ھێرشیان کردبووە سەر ھێزی پێشمەرگە، بەڵام ھێزی پێشمەرگە بەتووندی وه‌ڵامیان دانەوە و ھێرشەکەیان تێکشاندن و ژمارەیەکی زۆری تیرۆریستان کوژران.\nنیو یۆرک تایمز کوردەکان پێویستیان بە پشتیوانى سیاسییە


له وتووێـژێـكدا دمیتری مێدڤێدێڤ باس له ئاینده‌ی ڕوسـیا ده‌كات\nسه‌رۆكی هه‌ڵـبژێردراوی ڕوسـیا دمیتری مێدڤێدێڤ ده‌ڵێت ئه‌ركی قورسی ڕووبه‌ڕووی وڵاته‌كه‌یه‌تی ئه‌وه‌یه سه‌ركه‌وتنی ئابوری ئه‌م دوایـیانه بۆ پـرۆگرامی كۆمه‌ڵایه‌تیش بگوازرێته‌وه. ئه‌و داوای له وڵاتیـیانی كرد ڕێز له ده‌سه‌ڵاتی یاسا بگرن.\nله وتووێـژی له‌گه‌ڵ ڕۆژنامه‌ی به‌ریتانیایی فاینانشـیاڵ تایمز به‌ڕێز مێدڤێدێڤ گوتی ڕوسـیا ده‌بێت ئه‌و گرانیـیه زۆره‌ی له وڵات هه‌یه و له ئه‌نجام گرفتی جیهانی ئابوریـیه كه‌م بكاته‌وه. گوتیشی ده‌بێت ڕوسـیا سه‌رمایه له‌سه‌ر پـرۆگرامه‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی وه‌ك خانووبه‌ره و باری ته‌ندروسـتی و په‌روه‌رده‌ی وڵاتیـیان بنێته‌وه و هه‌روه‌ها داوای نه‌هێشـتنی گه‌نده‌ڵیشی كرد.\nسه‌باره‌ت به مه‌سه‌له‌كانی ده‌ره‌وه به‌ڕێز مێدڤێدێڤ داوای له ناتۆ كرد ڕێـگه‌ی ئه‌ندامێتی به ئۆكراین و گورجسـتان نه‌دات، گوتی چونكه ئه‌گه‌ر ڕێـگایان پـێبدرێت ئه‌وا زیان له ئاسایشی ئه‌وروپا ده‌دات، وه گوتیشی مۆسـكۆ ئاماده‌یه بیر له به‌رنامه‌ی ئه‌مریكا بۆ سـازكردنی سـیسـتمی به‌رگری موشه‌كی له ئه‌وروپای ناوه‌ندی بكاته‌وه، به‌ڵام هۆشـداری دا له‌دژی به‌رنامه‌یه‌كی موشه‌كی كه ئه‌و پـێی گوت هاوسه‌نگی ناسـكی هێزه‌كان و هه‌روه‌ها سـازگه‌كانی له‌شـكری له هه‌رێمه‌كه تێـكده‌دات.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | پەیامێک لە (نێچیرڤان بارزانی)ەوە 28-05-2019\nوێڕای دەربڕینی سوپاس و پێزانینی زۆرم بۆ پەرلەمانی کوردستانی بەڕێز کە ئەمڕۆ بە نوێنەرایەتی گەلی کوردستان متمانەیان پێدام، سەرجەم کوردستانیانی ئازیز دڵنیا دەکەمەوە کە سەرۆکایەتیی هەرێم چەتری یەکڕیزی و کۆکەرەوەی سەرجەم هێز و لایەنە سیاسیەکانی کوردستان و پێکهاتە ئیتنی و ئایینییەکانی دەبێت بە جیاوازیی بیر و بۆچوونەکانیانەوە، لە پێناوی پێکەوەژیانی ئاشتیانە و ئارامیی گەلی کوردستاندا. کوردستانیانی خۆشەویست.. ئارامی و ئاشتیی کۆمەڵایەتی و زامن کردنی مافەکانی تاک و کۆمەڵگا، ئامانجی سەرەکیمان دەبێت بە گرتنەبەری ڕێگای دیالۆگ لە چارەسەرکردنی سەرجەم کێشەکانی نێوان هەرێم و حکومەتی فیدراڵ لە چوارچێوەی دەستووردا، هەروەها پاراستنی پەیوەندیی دۆستانەی بەهێز لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ و ناوچەکە و بەردەوامیدان بە بەهێزکردنی پێگە و سەنگی هەرێمی کوردستان لەسەر ئاستی هەرێمایەتی و نێودەوڵەتی. هەرێمی کوردستان موڵکی هەموو کوردستانیانە بە هەموو جیاوازییەکانیانەوە، سەرۆکایەتی هەرێمیش سەکۆی ئیرادە و خواست و مافەکانیان دەبێت بەبێ هیچ جیاکاری و پەڕگیرییەک. بەرژەوەندییەکانی گەلی کوردستان بەردەوامیدان و خێراکردنی هەنگاوەکانی پرۆسەی پێکهێنانی حکومەتی هەرێم لە لایەنە بەشداربووەکانی دەخوازێت. #نێچیرڤان بارزانی# سەرۆکی هەڵبژێردراوی هەرێمی کوردستان #28-05-2019#


وتووێژ:مەلا کرێکار - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبەڕێز کاک چالاک ، بۆچی ئەم پەڕەیە مۆرکی سڕانەوەی لێدراوە؟ ، زۆر سوپاس. --DIYAR DESIGN (وتووێژ) ٢٠:٤١, ٧ تەمموز ٢٠١٢ (UTC)\nناوەڕۆکەکەشم خوێندەوە کەچی هیچ نووسراوێکی لایەنگیرانەی تیا نیە بۆ سڕینەوە ، بگرە لەوەش لە ویکیەکانی تر بە خراپتر باسی لێوەکراوە من لەو وتارە تەنیا دەستەواژەی "ئیسلامی توندەڕەو" م بەدڵ نەبووە چوونکە لە ئاینی ئیسلام باس و هانی تووندڕەوی تیا نیە بەڵکوو کەسەکان خۆیان لە مامەڵە توندڕەو بن ئەمەش ناچیتە ناو سیفەتی ئاینەکەوە! Kushared (وتووێژ) ٠٥:٥٤, ٨ تەمموز ٢٠١٢ (UTC)\nسڵاوتان لێ بێ! بەڕێزان من مەلا کرێکار ناناسم و نازانم کێشە و تەنیا تاقە جارێک ناویم بیستووە لە ڕۆژھەڵات! ھەموومان دەزانن سەبارت بە ژیاننامەکان بەتایبەت ژیاننامەی کەسایەتییە زیندووەکان یاسای زۆر توندوتیژ ھەیە و بەگوێرەی ئەم یاسایە ئەگەر ژیاننامەیەک باسی خراپەی تێدا بێت بەتایبەت ئەگەر بێ‌بەڵگە بێت دەبێ زۆر بەزووە بسڕدرێتەوە. بەبڕوای من دروست نییە ئێمە ھەر وا بنووسین ئەم کابریە تێرۆریستە! بەڵگەی بێلایەن، بەھێز و جێباوەری پێویستە بۆ سەلماندنی ئەم شتە و ھەر وا ناکرێ بوختان بە خەڵکی بکرێ. با ئەو شتانەی ھێرشی کەسین بسڕدرێتەوە یا بەڵگەیەکی بێلایەن، بەھێز و جێباوەری بۆ بدۆزرێتەوە؛ خۆ منیش ڕازی نیم وتارێک لە ویکیپیدیا کەم بێتەوە. ڕێزم ھەیە بۆتان.--چالاکوتووێژ ٠٦:٥٦, ٨ تەمموز ٢٠١٢ (UTC)\nزۆر ڕاستە کاک چالاک ، ئێمە نابێت زانیاریی هەڵە و بێ بەڵگە لە ویکیپێدیا بڵاو بکەینەوە ، دەتوانین ئەم وتارە خاوێن بکەین و مۆرکی سڕانەوەی لەسەر لاببەین.--DIYAR DESIGN (وتووێژ) ٠٧:٢٠, ٨ تەمموز ٢٠١٢ (UTC)\nئەوە منیش مۆرکەکەم لابرد. سپاس بەڕێزان.--چالاکوتووێژ ٠٩:٤٢, ٨ تەمموز ٢٠١٢ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیم کرد لەسەر مەلا کرێکار. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستتە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140916004738/http://www.awene.com/opinion/%D9%84%DB%95%D8%B3%DB%95%D8%B1-%DA%86%DB%8C%DB%8C%D9%87-%D9%85%DB%95%D9%84%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%DB%8E%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%B1%DB%8E%D8%AA%D8%9F زیاد کرا بۆ http://www.awene.com/opinion/%D9%84%DB%95%D8%B3%DB%95%D8%B1-%DA%86%DB%8C%DB%8C%D9%87-%D9%85%DB%95%D9%84%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%DB%8E%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%B1%DB%8E%D8%AA%D8%9F\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ٢٣:٣٩، ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧ (UTC)\nکاک @Épine: بزانە کاک محەمەد ڕزگار بە چ ھۆکارێک ئەو دەستکارییانەی ئەنجامداوە. سپاس. ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢١:١٩، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC)\nلە تیرۆرستەوە کرا بە بیرمەند. خۆزگام ئێمەش ھێندە بە بەخت دەبووین.--◂ ئێپین وتووێژ♬ ٢١:٥٣، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC)\nکاک ژیارÉpine ئەی تۆ بە چ بەڵگەیەک بە تیرۆرست لە قەڵەمی ئەیەیت لەی خۆی ئێوە ئەڵێن ئەبێ بابەتی بەبەڵگە و بە سەرچاوە ھەبێت سەرچاوە خۆی لە ژیانایە ئەتوانی برۆی لێکۆڵینەوەی لێ بکەی ناحەزانی ئەو بەرێزە بە تیرۆرست ناوی ئەبەن نەک کورد بە گشتی لەلای کۆمەڵگەی کورد ئەو پیاوە بە بیرمەندێک و نووسەرێک و شاعیرێک و فەرموودە زان ناسراوە بەلام ئەوانەی کە لەدژی وەستاونەتەوە پێی ئەڵێن تیرۆرست چوونکە پارێزگاری لە بیروباوەری خۆی ئەکات ئێمە لێرە تەنھا زانیاری نەقڵ ئەکەین نەک سەرچاوەی لەکەدارکردنی کەسایەتیەکان ویکیپیدیا ئەبێ بێلایەن بێت ھیچ بەڵگەیەک نیە لەسەر تیرۆرستی ئەو بەرێزە و ئەنجام دانی کاری تیرۆرستی وە بابەتەکە لەسەر شانس و بەخت نیە من لایەنگری ھەیچ لایەک نیەم ئەبێ راستیەکە بە خوێنەر بگەیەنرێت نەک لایەنگرانە بێت ویکیپیدیا چۆن ئەبێ وا بێت ھەرکەسێکت بەدڵ بوو بەباشە لەسەری ئەنووسی ھەرکەسێکیشت بەدڵ نەبوو ناوی ئەزرێنی و کەسایەتی لەکەدار ئەکەیت (--Mhamad rzgar (لێدوان) ١١:٢٨، ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC)).\nبەڕێز گیان، ئەم کەسایەتییە دامەزرێنەری ئەنسارولئیسلام بووە کە گرووپێکی تێرۆرستی بووە! نەک ھەر ئەمە، ئەو چەندەھا جار ھەڕەشەی لە مەریوان ھەڵەبجەیی کردووە و ئەو ھانی خەڵکی داوە کە کوشتنی وەک خزمەت وایە بە ئایین. من بێلایەنم، ھەر لەگەڵ بێلایەنیشم، بەڵام ئەم کەسایەتییە بە تیرۆرست ناسراوە (گەلی کوردستانیش لە یەکێک لە بەڵگە فیلمەکانیان بەوە ناویان بردووە) و کەسایەتییەکی توندڕەوە. ئەوە سەرچاوەشم دانا.--◂ ئێپین وتووێژ♬ ١٥:١٣، ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی مەلا کرێکارم کرد. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170310114711/https://themuslimissue.wordpress.com/2012/11/06/video-interview-with-mariwan-halabjaee-sex-sharia-and-women-in-the-history-of-islam/ بۆ https://themuslimissue.wordpress.com/2012/11/06/video-interview-with-mariwan-halabjaee-sex-sharia-and-women-in-the-history-of-islam/ زیاد کرا\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ١٦:٤٦، ١٥ی شوباتی ٢٠١٩ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:مەلا_کرێکار&oldid=604573»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٦:٤٦ی ١٥ی شوباتی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


به‌رده‌وامی ده‌ستبه‌سه‌ربوونی ئێران ڕاەپێکار، چالاكوانی مه‌ده‌نی | KHRN\nماڵ هه‌واڵه‌کانمافه‌کانمافی ژنان\tبه‌رده‌وامی ده‌ستبه‌سه‌ربوونی ئێران ڕاەپێکار، چالاكوانی مه‌ده‌نی\nئێران ڕاەپێکار، چالاكوانی مەدەنی خەڵکی شاری مەریوان کە ڕێکەوتی ۲۴ی گوڵان لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەستبەسەر کرابوو هێشتا لە دەستبەسەری کاتی (بازداشت موقت) دایە و جارێ لە قەرەتنینەی کانونی پەروەردە و بارهێناندا لە شاری سنە ڕاگیراوە.\nتۆڕی مافی مرۆڤی کوردستان ئاگادار بۆتەوە، لە مانگی گوڵان، پاسپۆڕتی ئەو چالاکە مەدەنییە له کاتی گەڕانەوەی لە هەرێمی کوردستان لە سنووری باشماغ ڕاگیراوە. دوای سەردانی بۆ وه‌رگرتنه‌وه پاسپورته‌كه‌ی لە شاری سنە، هێزە ئەمنییەتییه‌کان دەستبەسەر كراوه.\nئێران راەپێکار پێش دەستبەسەرکردنی بە هۆی نەخۆشی “هه‌ناسه” لە ژێر چاودێری دوکتوردا بووە و بەم بۆنەوە درێژەی ڕاگرتنی لە دۆخی سەختی قەرەنتینە، مەترسیی سەبارەت بە دۆخی تەندروستی و سڵامەتی ناوبراو زیاد کردووە. ئەو چالاکە مەدەنییە لەو کاتەوە کە دەستبەسەر کراوە تاکوو ئێستا چەندین جار بۆ ده‌ستبه‌سه‌رگه‌ی ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە گواستراوه‌ته و دوای لێپرسینەوە سەر لە نوێ بردوویانه‌ته‌وه بۆ کانونی پەروەردە و بارهێنانی شاری سنە.\nئێران ڕاەپێکارده‌ستبه‌سه‌ركردنی هاوڵاتیانی كوردمه‌ریوان\nپەروین ئەدوایی بەمەبەستی تێپەڕکردنی سزای بەندکران بۆ بەندیخانەی...\nهێزە ئەمنییەکان فشار دەخەنە سەر پەریسا سەیفی بۆ...\nلەیلا تیرئەندەری، بەرپرسی پێشووی کۆمیتەی ژنانی لەقی کوردستانی...\n30 كانونی یه‌كه‌م 2019


Immigration to Australia (کۆچ بۆ ئوسترالیا): January 2014\nپه‌ناخوازێكى ئێرانى به‌هه‌ڵه دیپۆرتى عێراق ده‌كرێته‌وه\nله وڵاتی سویدیش، پارێزه‌ری ئه‌و په‌ناخوازه به‌رِه‌گه‌ز ئێرانیه‌ی كه‌به هه‌ڵه دیپۆرتی عیراق كرابۆوه‌و ماوه‌ی سی ساڵ به تۆمه‌تی هه‌بوونی به‌ڵگه‌نامه‌ی ته‌زویر له‌لایه‌ن عیراقه‌وه به‌ندكرابوو رایگه‌یاند كه سكاڵای یاسایی له‌دژی سوید تۆمارده‌كات.\nحاج عه‌لی ، ناوی ئه‌و په‌نابه‌ره ئێرانیه‌یه‌و ئێستا گه‌رِاوه‌ته‌وه سویدو پۆلیسی ئه‌و وڵاته‌ش دان به‌وه‌دا ده‌نێت كه هه‌ڵه‌یان كردووه له دیپۆرتكردنه‌وه‌ی به‌ڵام هۆكاری ئه‌وه‌ش ئه‌وه بووه كه حاج عه‌لی له سه‌ره‌تادا وه‌ك په‌ناخوازێكی عیراقی خۆی ناساندوه به ئامانجی هه‌بوونی چانسی باشتر بۆ وه‌رگرتنی مافی په‌نابه‌رێتی چونكه ئه‌و له كه‌مایه‌تیه عه‌ره‌به‌كانی ئێران بووه‌و توانیوێتی ئه‌و بسه‌له‌مێنێت كه ئه‌و عیراقیه، به‌ڵام له پاش بێ ئومێدبوونی له وه‌رگرتنی مافی په‌نابه‌رێـتی وه‌ك عیراقییه‌ك، جارێكی تر به شوناسه ئه‌سڵیه‌كه‌ی كه ئێرانی بووه داوای مافی په‌نابه‌رێتی له سوید كردووه، ئه‌مه‌ش جۆرێك له سه‌رلێشێوانی له‌لای پۆلیسی ئه‌و وڵاته دروستكردوه‌و به پشتبه‌ستن به شوناسه عیراقیه‌كه‌ی دیپۆرتی عیراقیان كردۆته‌وه.\nPosted by Immigration to Australia (کۆچ بۆ ئوسترالیا) at 10:49 PM No comments:\nLabels: cultural integration, Deportation Iraq, illegal migration, social and cultural issues\nعیراق و سوریا زۆرترین داوایان پێشكه‌ش كردووه بۆ مافی په‌نابه‌رێتی له ئه‌ڵمانیا\nئاژانسی هه‌واڵی دۆچه‌ڤێڵی ئه‌ڵمانی بڵاویكرده‌وه زیاتر له 127 هه‌زار په‌ناخواز له ساڵی 2013 دا داوای مافی په‌نابه‌رێتیان له ئه‌ڵمانیا كردوه، ئه‌مه‌ش به‌رزترین رێژه‌ی داواكارییه كه له ماوه‌ی 14 ساڵی رابردوودا تۆماركرابێت.\nسه‌باره‌ت به ئاماری پێدانی مافی په‌نابه‌رێتیش، ئاژانسه‌كه ئاماژه بۆ ئه‌وه‌ده‌كات كه ته‌نها له 14%ی ئه‌و ژماره‌یه مافی په‌نابه‌رێتیان وه‌رگرتووه، له‌م باره‌یه‌وه وه‌زیری ناوخۆی ئه‌ڵمانیا به ئاژانسه‌كه‌ی راگه‌یاندووه كه ئه‌ڵمانیا به به‌راود به وڵاتانی تری یه‌كێتی ئه‌وروپا زۆرترین مافی په‌نابه‌رێتی داوه به په‌ناخوازان له ساڵی 2013 دا.\nبه‌پێی زانیاریه‌كانی ئه‌و ئاژانسه‌ش، عیراق و سوریا له لیستی ئه‌و وڵاتانه‌دان كه هاووڵاتیه‌كانیان زۆرترین داوایان پێشكه‌ش كردووه بۆ وه‌رگرتنی مافی په‌نابه‌رێتی له ئه‌ڵمانیا و مافی په‌نابه‌رێـتی به 5795 په‌ناخوازی به‌رِه‌گه‌ز سوری دراوه.\nPosted by Immigration to Australia (کۆچ بۆ ئوسترالیا) at 11:19 PM No comments:\nLabels: Deportation of Kurd, Deporting Iraqis, Deporting Kurds, illegal migration, migration to Germany\nعیراقیه دیپۆرتكراوه‌كانی دوورگه‌ی ناورۆ بارودۆخیان خراپه\nحكومه‌تى ئوسترالیا به‌رده‌وامه له سیاسه‌تى ناردنه‌وه‌ى به‌زۆرى ئه‌و به‌له‌مانه‌ى ده‌گه‌نه ئاوه‌كانى نزیك ئوسترالیا و ڕه‌وانه‌ى ئیندۆنیزیاى ده‌كه‌نه‌وه..\nحكومه‌تی ئوسترالیا به‌رده‌وامه له گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌و به‌له‌مانه‌ی كه په‌ناخوازیان هه‌ڵگرتووه له‌پێش گه‌شتنیان به ئوسترالیا بۆ ئه‌نده‌نوسیا و له ناوه‌رِاستی مانگی رابردوه‌وه تا ئێستا 30 به‌له‌میان گێرِاوه‌ته‌وه بۆ ئه‌نده‌نوسیا، جگه‌له‌وه‌ش، 139 په‌ناخواز كه‌له‌لایه‌ن ئوسترلیاوه دیپۆرتی دوورگه‌كانی ناورۆ و پاپانیوگینیا كرابوون به‌هۆی خراپی بارودۆخیانه‌وه له‌و دوورگانه گه‌رڕاونه‌ته‌وه بۆ وڵاته‌كانی خۆیان كه به‌شێكیان به رِه‌گه‌ز عیراقین.\nPosted by Immigration to Australia (کۆچ بۆ ئوسترالیا) at 7:19 PM No comments:\nLabels: Australian policy, Deportation, illegal migration, Kurdish asylum seeker, Kurdish Refugee, Nauru detention center\nڕووبەروو بوونەوەى پەناخوازان لەلایەن حکومەتى ئوسترالیەوە بەردەوامە\nبۆماوەى چوار مانگ دەبێت کە سیاسەتى سەروەرى سنوورەکان لەلایەن حکومەتى ئوسترالیەوە پیادە دەکرێت، کە ڕێگە نادرێت بە گەیشتنى هیچ بەلەمێکى پەناخوازان بە خاکى ئوسترالیا. هێزى دەریاوانى ئوسترالیا هەموو ئەو بەلەمانە دەگەڕێنێتەوە کە لە ئیندۆنیزیاوە دەگەنە ئاوەکانى ئوسترالیا. سێ بەلەم لەلایەن دەسەڵاتدارانى ئوسترالیاوە لە 13ى کانوونى یەکەمى 2013ـەوە گەڕێنراونەتەوە، سەرەڕاى ڕەتکردنەوەى لەلایەن دەسەڵاتدارانى ئیندۆنیزیاوە. بەرپرسێکى پۆلیسى ناوخۆیى ئیندۆنیزى بە دەزگاکانى ڕاگەیاندنى ڕاگەیاند کە خەڵکى لە گوندەکەى خۆى ژمارەیەک پەناخوازیان لەناو ئاو ڕزگار کردووە لە 8ى کانوونى دووەم، لەدواى ئەوەى بەلەمەکەیان لەلایەن ئوسترالیاوە گەڕێنراوەتەوە. ئەو ئەفسەرەى پۆلیس ڕایگەیاند کە بەلەمەکە نەگەیشتۆتە ئوسترالیا، و هێشتا لەناودەریادا بوون، و گوتویانە کە نزیک بوونەوە لە دوورگەى کریسمس و بەدیان کردووە، بەڵام گوتوویانە کە هێزى دەریاوانى ئوسترالیا گەڕاندوویاننەوە و ڕاپێچیان کردوون تاوەکو دووبارە گەیەنراونەتەوە ناو ئاوەکانى ئیندۆنیزیا. چوار منداڵیان تێدا بووە کە بچووکترینیان یەک ساڵ و نیو بووە کە پیاو و ئافرەتیش لەناو ئەو گروپەدا بوون. لە دواهەمین کۆنگرەى ڕۆژنامەنووسیدا سەرکردەى ئۆپەراسیۆنى سەروەرى سنوورەکان ژەنەڕاڵ ئانگیوس کامپبێڵ ڕایگەیاند کە هیچ بەلەمێک نەگەیشتۆتە خاکەکانى ئوسترالیا لەماوەى سێ هەفتەى ڕابردوودا.\nLabels: Australian policy, illegal migration, Indonesia Australia policy, Operation Sovereign Borders\nله‌ساڵی 2013 نزیكه‌ی سێ ملیۆن گه‌شتیار هاتونه‌ته هه‌رێم\nئەمرۆ پێنج شەمە دەستەی گشتی گەشتوگوزاری هه‌رێمی كوردستان لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەنووسیدا ئاماری گەشتیاران و شوێنە گەشتیاریەكانی بۆ ساڵی 2013 راگه‌یاندو به‌پێی ئاماره‌كه نزیكه‌ی سێ ملیۆن گه‌شتیار له‌و ساڵه‌دا هاتونه‌ته هه‌رێم.\nنادر رۆستی وته‌بێژی ده‌سته‌ی گەشتوگوزاری هه‌رێم رایگه‌یاند لە ساڵی 2012 زیاتر لە (2,217,000 ) گه‌شتیار هاتۆتە هەرێم بەڵام لە ساڵی 2013 زیاتر لە (2,950,000) ژمارەكە لە رێژەی 33% زیادی كردووە. لە ساڵی 2013 لە مانگی ئاب زۆرترین گەشتیار هاتووە و لە مانگی نیسان كەمترین گەشتیار هاتووە. زۆرترین ژمارە لە ناوەراست و خواروی عیراق هاتووە و لە د\nەرەوەی هەرێم هاتووە. زیاتر لە ( 5,619,000) شەوی مانەوە هەبووە".\nڕێژەی گەشتیاران بە پێی ناوچەكان:\n1. ناوەوەی هەرێم = 16%\n2. دەرەوەی هەرێم ( خوارو و ناوەڕاستی عێراق) = 66%\n3. بیانی ( دەرەوەی وڵاتی عێراق) = 18%\nئاماری بنكە گەشتیاریەكان\nمیوانخانە= 524، مۆتیڵ= 282، گوندی گەشتیاری= 72، چیشتخانە و كافتریا= 1580، ژمارەی قەرویلە= 44793، ژمارەی ژوور=\nبە شێوەی تێكرا لە 19% بنكە گەشتیاریەكان زیادیان كردووە.\nپرۆژەی گەشتیاری لە\n1- قەرزی گەشتیاری بە بری 20 ملیار دینار حكمەت لە رێگەی دەستەی گەشتوگوزار بۆ هاوڵاتیانی هەرێمی كوردستانی دابین كرد و 100 پرۆژە سوود مەند بوون لەم قەرزە.\n2- 45 پرۆژە بە بری 77 ملیار رەزامەندی بۆ وەرگیرا و لە 2014 دەچنە بواری جێبەجێكردن.\n3- ماستەر پلانی گەشتیاری جێبەجێكرا و 67 پرۆژە دیزاینی سەرەتای بۆ كرا و 410 شوێنیش بۆ پرۆژەی ئایندە دەستنیشان كران.\n4- ئامادەی گەشتیاری كرایەوە و بەشی گەشتیاری لە زانكۆی سلاحەدین و سلێمانی كرایەوە و 45 خولی جۆراوجۆر سازكراوە.\n5- زیاتر لە 100 هەزار دەلیل و نەخشە و برۆشەر و چاپەمەنی كراوە و رێبەری ئەلەكترۆنی سەرمۆبایل و مالپەری تایبەت بە گەشتیاری بە چەند زمانیك دروست كراون.\n1. بە بری 100 ملیار دینار پرۆژەی جۆراوجۆر جێبەجێ دەكرێن كە بەشێكیان درێژكراوەی ساڵی 3013\n2. بە بری 3 ملیۆن دۆلار پرۆژەی بە بازاركردن (ناساندنی گەشتوگوزاری كوردستان) جێبەجێ دەكرێت.\n3. بە بری 2 ملیۆن دۆلار پرۆژەی خزمەتگوزاری بۆ شوێن گەشتیاریەكان جێبەجێدەكرێت.\n4. قەرزی گەشتیاری بەردەوامی دەبێت\nLabels: alternatives to migration, Kurdish tourism, legal migration, Tourism\nلە ئەڵمانیا كچێكی كورد لە ترسی بەزۆر بەشوودان لە ماڵەوە هەڵدێت\nكچێكی كوردی دانیشتووی ئەڵمانیا دوای ئەوەی دەزانێت كەسوكارەكەی بە نیازن بەزۆر بەشووی بدەن، لە ماڵ رادەكات و دەچێتە ماڵی پووری، ئێستا ئەو كچە وێڵی دۆزینەوەی كارێك و خانوویەكە بۆ ئەوەی دوور لە كەسوكارەكەی بژی.\nهەمیشە بابەتە كۆمەڵایەتییەكانی كوردی ئەوروپا وەكو مەسەلەی نامووس لە هەموو شتێكی دیكە زیاتر لەنێو میدیای ئەو وڵاتانەدا دەنگدەدەنەوە. ئەمجارەش چیرۆكی گوشاری خێزانێكی كورد لەسەر كچەكەیان دەبێتە بابەتی رۆژنامەكانی ویلایەتی با\nدێن ڤورتێنبێرگی ئەڵمانیا. ئەو كچە كوردە كە ناوی (ئایلین. ن)ە و تەمەنی 30 ساڵە، بەهۆی گومانەكانی دایكی و هەوڵی بەزۆر بەشوودانی، لە ماڵ هەڵدێت و ئێستا لە ماڵی پووری دەژیت. ئایلین ئێستا لە كار و خانوویەك دەگەڕێت بۆئەوەی تێیدا بژیت و بۆ خۆی بژێوی ژیانی پەیدابكات.\nبەپێی میدیا لۆكاڵییەكانی هەرێمی بادێن ڤورتێنبێرگ، ئایلین تاوەكو ماوەیەكی كورت لەمەوبەر لەگەڵ خێزانەكەی لە ویلایەتی نۆردراین ڤێستفالن دەژیا، ئێستا لە نزیك شارۆچكەی لۆراچە.\nخێزانی ئایلین ساڵی 1970 بۆ مەبەستی كاركردن لە باكووری كوردستانەوە روودەكەنە ئەڵمانیا. بەپێی قسەكانی (ئایلین. ن) خێزانەكەیان وەكو كۆمەڵگای ئەوروپا رەفتاریان دەكرد و هیچ كەسیان سەرپۆش نەبوو منیش وەكو هەموو هەڤاڵانی قوتابخانەكەمان گەورەبووم.\nخێزانەكەم هیچ گوشارێكی لەسەر من نەبوو لەسەر مەسەلەی ئاین وەكو رۆژووگرتن و نوێژكردن، بە هەمانشێوە لەگەڵ هەردوو براكانم.\nتەنیا نەمدەتوانی وەكو كچانی هاوتەمەنم بەشێوەیەكی ئازاد پەیوەندیم لەگەڵ كوڕان هەبێت.\nدایكی گومانی لێدەكات\nبە تێپەڕبوونی كات، هەردوو برای ئایلین پەیوەندی خۆشەویستی دروستدەكەن و ژن دێنن. ئەویش دەیەوێ كەسێك بدۆزێتەوە و وەكو ئەوان هاوسەرگیری لەگەڵ بكات، بەڵام پەلە ناكات لەو مەسەلەیە.\nئایلین دەڵێت، دوای ئەوەی تەمەنی بووەتە 25 ساڵ، گوشاری دایك و باوكی لەسەری زیادبوون. ئەویش ئەم گوشارە وەكو ‘‘تیرۆری دەروونی ناودەبات. ئەو تا ئەوكاتە چاودێری دایك و باوكی دەكرد كە هەردووكیان خانەنشین بوونە. هەرگیز بیری لە هاوسەرگیری نەدەكردەوە. هەر كەسێكیش پرسیاری بكردایە كە بۆچی شوو ناكات، وەڵامی دەدایەوە كە ‘‘هێشتا قسمەت نەبووە.\nبەڵام دایكی گومانی لا دروست دەبێت كە بۆچی كچەكەیان مێرد ناكات و پێیوایە كچەكەیان كچێنی خۆی لە دەستداوە بۆیە نایەوێ شووبكات. ئەوە وادەكات كە دایكی چاودێری تەلەفۆن و شوێنی كاری بكات، هەروەها چاودێری عەدادی ئۆتۆمبێلەكەی بكات بۆ ئەوەی بزانێت رۆژانە چەند كیلۆمەتر رۆیشتووە و بۆ كوێ رۆیشتووە. لەگەڵ ئەوەشدا داوای لێدەكات بەشداری شایی كوردان بكات بۆ ئەوەی خەڵك بناسێت.\nدایكی لەو باوەڕەدابوو كە بەهۆی شاییەكانەوە دەكرێ كوڕێكی كورد بناسێت و مێردی پێبكات. بەڵام بەهۆی وەڵامە ‘‘نا‌یەكەی ئایلین گومانەكانی زیاتر دەبن. بەمشێوەیەش گوشارەكان لەسەر كچەكە زیاددەبن. بەڵام ئایلین هەمیشە ئەو وەڵامە دەداتەوە ‘‘من هەرگیز بۆ دروستكردنی منداڵ شووناكەم.\nفەرمانگەی كار و رۆژنامەكان پشتیوانی دەكەن\nدوای ئەوەی ئایلین بڕیاردەدات ماڵەكەیان بەجێبێڵیت، بەبێ ئەوەی هیچ گومانێك دروست بكات پەیوەندی بە ماڵی پووریەوە دەكات و لە هەرێمی نۆردراین ڤێستفالنەوە روودەكاتە هەرێمی لۆراچ كە دەكەوێتە سێگۆشەی ئەڵمانیا، سویسرا و فەرەنسا.\nئایلین ئێستا لە هەرێمی لۆراچە و لە كار و خانوویەك دەگەڕێت. رۆژنامەكانی ئەو ناوچەیەش بەهۆی بڵاوكردنەوەی ژمارەی تەلەفۆن و ناونیشانی بەرپرسی فەرمانگەی كار، هاوكاری ئایلین دەكەن.\nPosted by Immigration to Australia (کۆچ بۆ ئوسترالیا) at 10:51 PM No comments:\nLabels: cultural integration, Kurdish culture, Kurdish refugee in Europe, social and cultural issues\nبەریتانیا.. كوردێك تاوانبارە لە خراپترین كەیسی دەستدرێژی سێكسی\nئەمڕۆ داگاییكردنی باندێكی دەستدريێژیكردنە سەر كچانی منداڵ لە شاری پیتەر بۆرگ لە بەریتانیا بەڕێوەچوو، كە بە خراپترین كەیسی دەستدرێژیكردن لەو وڵاتە وەسفكراوە و لە باندەكەشدا كوردی تێدایە.\nئەمڕۆ پێنجشەممە، دادگا گوێی گرت بۆ تۆمەتبارانی ئەو باندە كە تاوانەكەیان لە ساڵی 2012 ئەنجامداوە و لە 5 كەس پێكدێن، یەكێكیان كوردێكی دانیشتووی ئەو وڵاتەیە بەناوی حەسەن عەبدوڵڵا تەمەن 33 ساڵ.\nبەپێێ میدیاكانی بەریتانیا، باندەكە تۆمەتباركراون بەوەی كە كچی تەمەن 12 ساڵ و 13 ساڵ و 14 ساڵییان بە پارە هەڵخەڵەتاندووە و لە شوێنی جیاجیا دەستدرێژیان كردوونەتە سەر، لەوانە شوێنی یاریكردنی منداڵان و توالێت و هەروەها ئاهەنگیان گێڕاوەوە و بە كۆمەڵ سێكسییان لەگەڵ كردوون.\nحەسەن عەبدوڵڵا 4 تاوانی بەسەردا ساخبوونەتەوە كە بریتین لە دەستدرێژیكردنە سەر كچانی منداڵ و بردنیان بۆ چالاكی سێكی و بازرگانیكردن پێیانەوە. یەكێك لە تاوانەكانیشی دەستدرێژی بووە بۆسەر قوتابییەك لە ماڵێ خۆیان لە پیتەر بۆرۆ.\nئەوەشی بەسەردا ساخبووەتەوە، كە ئەندامانی باندەكەی فێری مەریوانە كە جۆرێكە لەماددەی هۆشبەر و بەكارهێنانی دەرمان كردوون.\nدادوەر و داواكاری گشتی لەكاتی باسكردنی تاوانەكە، باس لە تاوانی پیاوە كوردەكە دەكەن كە بەتەمەنترین كەسی ناو باندەكە بووە، ئەو بەدوای كچی قەرەجەوە بووە و و حەزێكی بێسنووری هەبووە بۆ سێكسردن لەگەڵ كچی قەرەج.\nدادوەری كەیسەكە جۆن بڤەن رایگەیاند، لە دانیشتنی داهاتوودا كە لە 20ی مانگی شووبات بەڕێوەدەچێت، سزاكەیان بەسەردا دەسەپێنرێت.\nرووداو- پیتەر بۆرۆ\nPosted by Immigration to Australia (کۆچ بۆ ئوسترالیا) at 2:56 PM No comments:\nLabels: asylum seekers, British government, cultural integration, cultural interaction, Iraqi culture\nرێكخراوی لێبووردنی نێوده‌وڵه‌تی ئیدانه‌ی به‌ندكردنی په‌ناخوازن ده‌كات\nپه‌ناخوازێكی عێراقی : خۆزگه بخنكامایه نه‌ك دیپۆرتی دوورگه‌ی ناورۆ بكرامایه\nبه‌مه‌به‌ستی ڕێگریكردن له ڕۆژنامه‌نوسان ، دوورگه‌ی ناورۆ نرخی ڤیزای وولاَته‌كه‌ی بۆ ڕۆژنامه‌نوسان له 200 دۆلاره‌وه به‌رزده‌كاته‌وه بۆ 8 هه‌زار دۆلار\nڕێكخراوی لێبووردنی نێوده‌وڵه‌تی به توندی ئیدانه‌ی ده‌ستبه‌ركردنی په‌ناخوازان ده‌كات له دوورگه‌كانی ناورۆ و پاپانیوگینیا و ئه‌و سیاسه‌ته به هه‌وڵێكی ئه‌نقه‌ست وه‌سف ده‌كات كه مه‌به‌ست لێی بێزاركردنی په‌ناخوازانه تا هه‌ڵبژارده‌ی گه‌ڕانه‌وه بۆ وولاَته‌كانی خۆیان هه‌ڵبژێرن.\nله‌دواهه‌مین ڕاپۆرتی ڕێكخراوی لێبووردنی نێوده‌وڵه‌تیدا سه‌باره‌ت به دۆخی ئه‌و په‌ناخوازانه‌ی كه له‌لایه‌ن حكومه‌تی ئوسترالیاوه نێردراون بۆ دوورگه‌كانی ناورۆ و پاپانیوگینیا ، كه دوو وولاَتی دوورگه‌یی بچوكن ، ڕێكخراوه‌كه كه‌مپه‌كانی په‌ناخوازان له‌و دوورگانه وه‌ك به‌ندیخانه وه‌سف ده‌كات وداوا ده‌كات هه‌رچی زووه كۆتایی به‌و دۆخه ناله‌باره بهێنێت كه دووچاری په‌ناخوازان بۆته‌وه له‌و دوورگانه.\nله ووته‌یه‌كیدا بۆ ڕێكخراوه‌كه ، په‌ناخوازێكی عێراقی خۆزگه ده‌خوازێت كه‌له زه‌ریای هنیدا نفوم بووایه و بخنكایه نه‌ك دیپۆرتی ئه‌و دوورگانه بكرایه و ده‌ڵێت سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی له‌به‌ر خراپی ڕه‌وشی ئه‌منی وولاَته‌كه‌ی عێراقی به‌جێ هێشتووه به‌لاَم ئه‌وه‌ی له‌و دوورگانه تووشی بووه هه‌رگیز له عێراق تووشی نه‌بووه.\nبه‌گوێره‌ی ڕاپۆرته‌كه ، په‌ناخوازان له كه‌مترین خزمه‌تگوزاری بێبه‌شكراون و ته‌نانه‌ت ئه‌وانه‌ش كه دووچاری نه‌خۆشی درێژخایه‌ن بوون و دۆخی ته‌ندروستیان هه‌ستیاره نه‌توانراوه خزمه‌تگوزاری ته‌ندروستیان بۆ دابینبكرێت.\nله‌لایه‌كی تره‌وه ، حكومه‌تی ناورۆ نرخی ڤیزای وولاَته‌كه‌ی بۆ ڕۆژنامه‌نوسانی بیانی له 200 دۆلاره‌وه به‌رزكردۆته‌وه بۆ هه‌شت هه‌زار دۆلار كه به بڕوای ڕۆژنامه‌نوسان مه‌به‌ست له زیادكردنی ئه‌و نرخه به‌و ڕاده‌یه ته‌نها به‌مه‌به‌ستی دروستكردنی ئاسته‌نگی داراییه بۆ ڕۆژنامه‌نوسان تا نه‌توانن ڕوماڵی دۆخی په‌ناخوازان بكه‌ن له‌و دوورگانه.\nلای خۆشیه‌وه ، كۆمیسیۆنی بالاَی په‌نابه‌رانی سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان نیگه‌رانه له‌وه‌ی كه ئوسترالیا سیاسه‌تی گێراِنه‌وه‌ی به‌له‌می په‌ناخوازانیش پیاده ده‌كات بۆ ئه‌نده‌نوسیا كه ئه‌مه‌ش به پێشێلكردنی مافی په‌ناخوازان له قه‌ڵه‌م ده‌دات.\nله‌ناوه‌ڕاستی ساڵی ڕابردووه‌وه ، به‌مه‌به‌ستی ڕێگه‌گرتن له چوونی په‌ناخوازان به‌شێوه‌یه‌كی نایاسایی و له‌ڕێگه‌ی ده‌ریاوه بۆ ئوسترالیا ، حكومه‌تی ئوسترالیا بڕیاریدا به دیپۆرتكردنی ئه‌و په‌ناخوازانه بۆ دوورگه‌كانی ناورۆ و پاپانیوگینیا كه به‌پێی ڕێكه‌وتنه‌كه ئه‌و په‌ناخوازانه مافی ئه‌وه‌یان نابێت داوای مافی په‌نابه‌رێتی له ئوسترالیا بكه‌ن و ئه‌گه‌ر سه‌لماندیشیان په‌نابه‌رن ده‌توانن داوای مافی په‌نابه‌رێتی له‌و دوو دوورگه‌یه بكه‌ن و له به‌رامبه‌ریشدا حكومه‌تی ئوسترلیا پابه‌بند ده‌بێت به دابینكردن و بوژانه‌وه‌ی كه‌رته گشتیه‌كانی ئه‌و دوو دوورگه‌یه.\nبه‌پێی ئاماره‌كان ، تا ئێستا زیاتر له 2100 په‌ناخواز له‌لایه‌ن ئوسترالیاوه دیپۆرتی ئه‌و دوو دوورگه‌یه‌كراون كه به‌شێكی به‌رچاویان به ڕه‌گه‌ز عێراقین.\nسه‌رچاوه : ماڵپه‌ری ڕێكخراوی لێبووردنی نێوده‌وڵه‌تی ، ڕۆیته‌رز\nLabels: Australian Detention centers, Hunger strike Nauru, illegal migration, Manus Detention center, Manus Island, Nauru detention center\nفڕۆكه‌خانه‌ی سلێمانى: 75 كه‌س به پاسپۆرتی ساخته‌وه ده‌ستگیركراون\nبە ڕێوەبەری گشتی فرۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی ده‌ڵێت” لە ساڵی (2013) 75 كەس بە پاسپۆرتی ساختەوە گیراون و (838) كەسیش بە یەگجاری لە ڕێكەی فرۆكە خانەی سلێمانیەوە گەراونەتەوە .\nتاهیر عبدوللە بە ڕێوەبەری فرۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی ڕایگەیاند” لە ساڵی (2013) دا( 372) هەزار هاوڵاتی لەڕێگەی فڕۆكەخانەی سلێمانیەوە سەفەریان كردوەو ئەمەش بە ڕێژەی %30 بەبەراورد بە ساڵی ڕابردوو زیادی كردوە “\nوتیشی” لە ماوەی ساڵی ڕابردودا 101 كەس سنورداشی سلێمانی كراونەتەوەو (85) كەسیش لێرەوە سنورداشی وڵاتەكانی خۆیان كراونەتەوە بە هۆكاری جیاجیا و (838)كەسیش بەیەكجاری گەراونەتەوە سلێمانی” .\nتاهیرعبدوللە ڕاشیگەیاند” لەساڵی ڕابردودا ڤیزە دراوە بە 5هەزار و 269 كەس كە هاتونه‌ته هەرێمی كوردستان لە ڕێگەی فرۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانیەوە”\nPosted by Immigration to Australia (کۆچ بۆ ئوسترالیا) at 11:51 PM No comments:\nLabels: fake passport, illegal migration, people smugglers\nئوسترالیا لەبەرەنگاربوونەوەى بەلەمى پەناخوازان یاسا نێودەوڵەتیەکان دەشکێنێت\nکۆمسیۆنى باڵاى پەنابەرانى سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان (UNHCR ) هۆشداریدا لەوەى حکومەتى ئوسترالیا دەکرێت یاسا نێودەوڵەتیەکان بشکێنێت بە فشارخستنەسەر ئەو بەلەمانەى پەناخواز هەڵدەگرن بۆ گەڕانەوەیان بۆ ئاوەکانى ئیندۆنیزیا. کۆمسیۆنى باڵاى پەنابەرانى سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان هەروەها داواى زانیارى زیاتر دەکات لەبارەى پلانى ڕاگەیەنراوى حکومەتى ئوسترالى بۆ کڕینەوەى ئەو بەلەمانەى کە دەشێت بەکاربهێنرێن بۆ گواستنەوەى پەناخوازان بەرەو ئاوەکانى ئیندۆنیزیا لە داهاتوودا.\nبەڕێز مۆریسۆن وەزیرى کۆچى ئوسترالى بەیاننامەیەکى بڵاوکردەوەو ڕایگەیاند کە حکومەت هەنگاوى پێویست دەنێت بۆ پاراستنى سنوورەکانمان و بەپێى یاسا ناوخۆیى و ڕێوشوێنە نێودەوڵەتیەکان.\nئەو بۆچوونانەى لەدواى ڕاپۆرتەکانى میدیاکانەوە هات کە ڕایانگەیاند پێنج بەلەم گەڕێنراونەتەوە کە یەکێکیان لە ڕۆژى ساڵى نوێدا بووە. پەناخوازى سەر بەلەمەکان ڕایانگەیاندووە و بە فایەرفاکس مێدیایان گووتووە کە ئەوان بۆماوەى چەند ڕۆژێک گیریان خواردووە بەرلەوەى دووربخرێنەوە بۆ ئاوەکانى ئیندۆنیزیا.\nحکومەت ڕەتى کردۆتەوە کۆمێنت بدات بەشێوەیەکى دیاریکراو لەبارەى گەڕاندنەوەى بەلەمەکانەوە. بەڵام هێزەکانى بەرگرى ئەوەیان ڕەت کردۆتەوە کە مامەڵەى خراپیان لەبەرامبەر پەناخوازان ئەنجامدابێت.\nPosted by Immigration to Australia (کۆچ بۆ ئوسترالیا) at 11:03 PM No comments:\nLabels: Australian policy, illegal migration, Indonesia Australia policy, statement by UNHCR\nناوی 159 كاندید بۆ وه‌رگرتنی چه‌كی تواناسازی ڕاگه‌یانرا\nوه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی، ناوی كاندیدانی بۆ وه‌رگرتنی چه‌كی تواناسازی بڵاو كرده‌وه‌و راشیگه‌یاند، له ئه‌مڕۆوه تا 19ی ئه‌م مانگه، ده‌توانن سه‌ردانی دیوانی وه‌زاره‌ت بكه‌ن بۆ وه‌رگرتنی چه‌كی سه‌رفكردنی مافه داراییه‌كانیان.\nپێگه‌ی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی بڵاویكرده‌وه، ناوی 159 كاندیدانی تری بۆ وه‌رگرتنی چه‌كی تواناسازی به‌لیستی ژماره 1A بلاَوكرده‌وه.\nبه‌پێی هه‌واڵی پێگه‌كه كاندیده‌كان خۆیان یان بریكاره‌كانیان له ئه‌مڕۆوه ده‌توانن سه‌ردانی دیوانی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی بكه‌ن بۆ وه‌رگرتنی چه‌كی سه‌رفكردنی مافه داراییه‌كانیان، راشیگه‌یاند دوا واده بۆ وه‌رگرتنی چه‌كه‌كان 19ی ئه‌م مانگه‌یه.\nهه‌روه‌ها هه‌موو ئه‌و كاندیدانه‌ی كه بۆ یه‌كه‌جار ناویان له لیسته‌دا ده‌رچوه پێویسته ڤیزا به‌رن بۆ وه‌رگرتنی مافه داراییه‌كانیان.\n. تێبینی :\nهه‌موو ئه‌و كاندیدانه‌ی كه بۆ جاریی یه‌كه‌مه ناویان ده‌رچوه له‌م لیسته‌دا بۆ وره‌گرتنی مافه داراییه‌كان پیوسته ڤیژا بهێنن دوای سه‌ردانی وه‌زات بكه‌ن بۆ وه‌رگرتنی چه‌ك.\nكاندید ئه‌گه‌ر خۆی بێت ده‌بێت فۆتۆكۆپی ره‌نگاو ره‌نگ له (پاسه‌پۆرت)ی خۆی بهێنت .\nبریکار (وەکیل) ی کاندید پیویستە وێنەی فۆتۆکۆپی رەنگاو ڕەنگی بریکارنامە (وەکالەی گشتی) و ناسنامەی باری شارستانی یان رەگەزنامەی عیراقی لەکەل خویدا بهێنیت.\nپێویستە بریکار (وەکیل) ی کاندید یان كاندیده‌كه خۆی بیێت ، ده‌بێت زنجیرەی ناوی کاندید وەک لە لیستی هاوپێچدا نوسراوە بزانیت.\nچەکی سەرفکردنی مافە داراییەکان تەنها لە بانکی منارە لە شاری هەولیر کاش دەدرێت.\nتکایە بە هیچ شێوەیەک سەردانی سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران مەکەن بۆ وەرگرتنی چەکی تواناسازی لە بەر ئەوەی چەکی پارە لە وەزارەتی خوێندنی بالا وە دابەش دەکرێت.\nرۆژانی پێنج شه‌ممه به‌رده‌وام ده‌بین به دابه‌ش كردنی چه‌كه‌كان.\nچەکی کاندیدانی تواناسازی لیستی ژمارە 1A\nحكومه‌تی هه‌رێم، ساڵانه ژماره‌یه‌ك كاندید دیاریده‌كات بۆ خوێندنی ماسته‌ر‌و دكتۆرا له زانكۆكانی ده‌ره‌وه‌ی وڵات، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش ساڵانه 100 ملیۆن دۆلار بۆ په‌ره‌پێدانی تاوانی مرۆیی له‌بواری خوێندنی باڵادا ته‌رخان ده‌كات.\nPosted by Immigration to Australia (کۆچ بۆ ئوسترالیا) at 9:50 PM No comments:\nLabels: alternatives to migration, KRG HCDP, KRG scholarship, Kurdish students abroad, legal migration, study abroad\nزیاتر لە 10 هەزار هەلی کار بۆ گەنجانی کورد دەڕەخسێ\nپەرلەمانی عێراق سبەینێ سێشەممە، پڕۆژەیاسای زمانە فەرمییەکان دەخاتە دەنگدانەوە و بە پەسەندکردنیشی زیاتر لە 10 هەزار هەلی کار بۆ گەنجانی کورد دەڕەخسێ.\nموئەد تەیب، بڕیاردەری لیژنەی راگەیاند و رۆشنبیری پەرلەمانی عێراق بە (تۆڕی میدیایی رووداو)ی راگەیاند، سبەی پەرلەمانی عێراق بۆ سێیەم جار لەسەریەک پڕۆژەیاسای زمانە فەرمییەکان لە عێراق دەخاتە دەنگدانەوە.\nپڕۆژەیاسای زمانە فەرمییەكان لەلایەن ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراقەوە لە خولی پێشووەوە رەوانەی پەرلەمان كراوە، بەڵام تاوەكو ئێستا پەسەند نەكراو.\nناوبراو راشیگەیاند، گرنگی ئەو یاسایە لەوەدایە بە یاسا، بە فەرمی بوونی زمانی کوردی و عەرەبی لە سەرجەم دامودەزگاکانی عێراق رێکدەخرێت، وەک ئەوەی لە دەستووردا هاتووە.\nپێشتر دووجار هەوڵدراوە ئەو پرۆژەیاسایە تێپەڕێنرێ، بەڵام بەهۆی ناکۆکی لایەنەکان لەسەری شكستیهێناوە.\nموئەد تەیب کە هاوکات گوتەبێژی هاوپەمانی کورستانیشە دەڵێ "بە پەسەندکردنی یاساکە، دەبێ وەرگێڕی (کوردی - عەرەبی) لە سەرجەم دامەزراوە حکومییە دابمەزرێنێ بۆ وەرگێڕانی نووسراوە فەرمییەکان، بەمەش زیاتر لە 10 هەزار هەلی کار بۆ گەنجانی کورد دەڕەخسێ".\nLabels: alternatives to migration, job opportunities, KRG job opportunities\nپه‌ناخوازێكى ئێرانى به‌هه‌ڵه دیپۆرتى عێراق ده‌كرێ...\nعیراق و سوریا زۆرترین داوایان پێشكه‌ش كردووه بۆ م...\nعیراقیه دیپۆرتكراوه‌كانی دوورگه‌ی ناورۆ بارودۆخیا...\nڕووبەروو بوونەوەى پەناخوازان لەلایەن حکومەتى ئوستر...\nله‌ساڵی 2013 نزیكه‌ی سێ ملیۆن گه‌شتیار هاتونه‌ته...\nلە ئەڵمانیا كچێكی كورد لە ترسی بەزۆر بەشوودان لە م...\nبەریتانیا.. كوردێك تاوانبارە لە خراپترین كەیسی دەس...\nرێكخراوی لێبووردنی نێوده‌وڵه‌تی ئیدانه‌ی به‌ند...\nفڕۆكه‌خانه‌ی سلێمانى: 75 كه‌س به پاسپۆرتی ساخته...\nئوسترالیا لەبەرەنگاربوونەوەى بەلەمى پەناخوازان یاس...\nناوی 159 كاندید بۆ وه‌رگرتنی چه‌كی تواناسازی ڕا...\nزیاتر لە 10 هەزار هەلی کار بۆ گەنجانی کورد دەڕەخسێ...


20.03.2014 – پەژاک\nArchives for ئازار 20, 2014\nDivê Ciwanên Kurd, Newroza îsal de her qadê vegerînin qada serhildan u berxwedanê\n| ڕێکەوت: 20.03.2014\nTekoşîna ku ji aliyê Kawa’yê Hesinkar ve li dijî Dehag’an hate destpêkirin u ji aliyê Mazluman ve hate bi ...\nTekoşîna ku ji aliyê Kawa’yê Hesinkar ve li dijî Dehag’an hate destpêkirin u ji aliyê Mazluman ve hate bilind kirin. Ruhê berxwedanê yê ji aliyê Mazluman ve di zindana da hate pêşxistin di rojame ya î ...\nجەژنی نەورۆز سەرەکیترین جەژنی گەلی کورد و جەژنی بەرخۆدان و سەرکەوتنی ئیرادەی گەلەکەمان بە سەر داگیرکاری و ...\nجەژنی نەورۆز سەرەکیترین جەژنی گەلی کورد و جەژنی بەرخۆدان و سەرکەوتنی ئیرادەی گەلەکەمان بە سەر داگیرکاری و زۆردارییە و سەمبولی وڵاتپارێزی و پەیوەست بوونی گەلی کورد بە سروشت و نیشتمانیەتی. جەژنی نەورۆز ...\nنەورۆز هەوێنی ئازادی و خۆڕاگریە\nنەورۆز بۆ ئێمەی کورد لە گەڵ فەرهەنگی خۆڕاگری و راوەستان تێکەڵاوە، هێمای دەرکەوتنە لە زیندانی داگیرکاری. ئ ...\nنەورۆز بۆ ئێمەی کورد لە گەڵ فەرهەنگی خۆڕاگری و راوەستان تێکەڵاوە، هێمای دەرکەوتنە لە زیندانی داگیرکاری. ئێمە نەورۆز تەنیا وەک جێژنێک چاو لێناکەین، نەورۆز بۆمان بۆتە هەوینی ئازادی و رزگاری، ئێستاش هەر ...


ڕووگەش جەباری: لەو ڕۆژەوەی شێروان شێروانی براوە هیچ هەواڵێکی نازانین\nی مانگی ده ١٦, ٢٠٢٠\nپاش ئەوەی ڕۆژناموان شێروان شێروانی لە شاری هەولێر لەلایەن هێزێکی چەکدار، وەک هاوسەرەکەی ئاماژەی پێدەکات، لە ماڵەکەی خۆیدا دەبرێت، هەتا ئێستا هیچ هەواڵێکی نەزانراوە.\nڕووگەش جەباری لەمیانەی وتووێژێکیدا لەگەڵ بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا دەڵێت " ئەمە چوارم جارە هاوسەرەکەم دەستگیر بکرێت، بەڵام هیچ جارێکیان وەکو ئەمجارە بەشێوەیەکی وەها ترسناک دەستگیر نەکراوە."\nخاتو جەباری جەختیش دەکاتەوە لەوەی هاوسەرەکەی لەسەر "بیروڕای ئازادی خۆی" دەستگیر کراوە.\nئەو هەروەها باس لە کاردانەوەی منداڵەکانی دەکات بەرامبەر شێوازی دەستگیرکردنەی باوکیان و دەڵێت " کوڕە گەورەکەم زۆربەی جار لەناو خەو هەڵئەسێت و ئەیکات بە هاوار هاوار و ئەیەوێت لەسەر جێگای خۆی ڕاکات ئاگای لە خۆی نییە."\nدیندار زێباری ڕێکخەری ڕاسپاردە نیودەوڵەتییەکان لە حکومەتی هەرێمی کوردستان لە هەفتەی ڕابوردوو لە ڕایگەیاندراوێکدا گوتویەتی " شێروان شێروانی لە کاتی لێکۆڵینەوە سەرەتاییەکاندا دانی بەوەداناوە لە سەرچاوەیەکی دەرەکییەوە یارمەتی دارایی کراوە بۆ دروستکردنی ئاڵۆزی و پشێوی، ناشرینکردن و گوتنی قسەی نەشیاو بە بەرپرسان و کەسانی خاوەن پێگەی کۆمەڵایەتی دیاریکراو و هەروەها بەلاڕێدابردنی ناڕەزایی و خۆپیشاندانە ئاشتیخوازەکان بۆ دروستبوونی تووندوتیژی و هەڕەشەکردن لە دادوەران."\nبەڵام ڕووگەش جەباری هاوسەری شێروان شێروانی لە وتووێژەکەیدا کە دەخیلی شەمۆ لەگەڵی ئەنجامی داوە ئەوە ڕەت دەکاتەوە کە هاوسەرەکەی هیچ دەستێکی دەرەکی لە پشتبێت و بە " ناوزڕاندن" وەسفی دەکات.\nلە هەفتەی ڕابوردوو کۆمیتەی پاراستی مافەکانی ڕۆژنامەوانان ناسراو بە CPJ بنکە لە نیویۆرک لە بەیاننامەیەکیدا ڕایگەیاند " پێویستە دەسەڵاتدارانی کوردی عێراق هەر تۆمەتێکی دژ بە ڕۆژنامەنووس شێروان ئەمین شێروانی هەیە ئاشکرای بکەن یان دەستبەجێ ئازادی بکەن."\nدەنگی ئەمەریکا هەوڵیدا لێدوان لە دکتۆر دیندار زێباری ڕێکخەری ڕاسپاردە نیودەوڵەتییەکان لە حکومەتی هەرێمی کوردستان وەربگرێت بەڵام وەڵامی نەدایەوە.\nوتووێژ خانمی شێروانی\nوردەکاری لەسەر دەستگیرکردنی شێروان شێراونی\nکاردانەوەکان سەبارەت بە دەستگیرکردنی ڕۆژنامەنووس شێروان شێروانی


بریتیە لە ھەوکردنی پەردەی دەماغی یاخود شلەی دەماغی "ئەو شلەیەی دەوەری دەماغ و مۆخی مێشکی داوە" زۆربەی جار لە ئەنجامی بڵاو بوونەوەی نەخۆشیە لێگیراوەکانەوە دەبێت. ئەو ھەڵئاوسانەی کە لە ئەنجامی ھەوکردنی پەردەی دەماغییەوە دروست دەبێت چەند نیشانەیەکی لێدەکەوێتەوە کە بەگشتی بریتین لە ژانەسەر و تا و ڕەق بوونی مل.\nزۆربەی بارەکانی ھەوکردنی پەردەی دەماغی لە ئەنجامی تووشبوون بە ڤایرۆسەوە دەبێت، بەڵام ھەندێک جار لە ئەنجامی بەکتریا و کەڕووشەوە دەبێت.\nئەگەر تۆ گومانت کرد کە خۆت یاخود یەکێک تووشی ھەوکردنی پەردەی دەماغی بووە، پێویستە کت و پڕ سەردانی نەخۆشخانە بکرێت، چارەسەری زوویی دەبێتە ھۆی ڕێگرتن لە ئاڵۆزیەکانی ئەم نەخۆشیە.\nزۆر جار نیشانە زووەکانی ئەم نەخۆشیە تێکەڵ دەکرێت لەگەڵ نیشانەکانی ھەڵامەت. نیشانەکانی نەخۆشی ھەوکردنی پەردەی دەماغی ڕوودەدات لە ماوەی ڕۆژێک یاخود دوو ڕۆژ، بەشێوەیەکی نموونەیی نیشانەکان بریتین لە؛\nلە منداڵی ساوا نیشانەکان بەم شێوەیە دەبێت؛\nئەگەر خۆت یاخود کەسێکی تر لە ئەندامانی خێزانەکەت نیشانەکانی نەخۆشی ھەوکردنی پەردەی دەماغی ھەبوو، وەک تا و ژانەسەرێکی تووند و گێژ بوون و ھێلنج و ڕشانەوە و مل ڕەقی – ئەوا پێویستە کت و پڕ سەردانی پزیشک یاخود نەخۆشخانە بکرێت، ناتواندرێت بزاندرێت کە کام جۆر لە ھەوکردنی پەردەی دەماغیت ھەیە تەنھا بە بەسەردانی پزیشک نەبێت.\nھۆکارەکانی تووشبوون بە ھەوکردنی پەردەی دەماغی\nتەمەن؛ منداڵان تەمەنیان لە خوار ٥ ساڵی زیاتر تووشی ھەوکردنی ڤایرۆسی پەردەی دەماغ دەبن.\nژیان لە کۆمەڵگەی قەرباڵغ "بەشە ناوەخۆیەکان،زیندانەکان، پێگە سەربازیەکان..ھتد"؛ ئەمەش ھۆکارێکی ترە کە ئاسانکاری دەکات لە بڵاو بوونەوەی نەخۆشی ھەوکردنی پەردەی دەماغی.\nئیشکرن لەگەڵ یاخود لە ناو ئاژەڵان؛\nئەو کەسانەی سیستەمی بەرگریان بێ ھێزە بۆ ھەر ھۆکارێک بێت؛ بۆ نموونە ئەو کەسانەی نەخۆشی شەکرەیان ھەیە، یاخود نەخۆشی ئایدز..ھتد.\nئالۆزیەکانی نەخۆشی ھەوکردنی پەردەی دەماغی سەختە، ھەرچەند ماوەی درێژ نەخۆشیەکە بەبێ چارەسەری بمێنێتەوە ئەوەند مەترسی سەڕع یاخود تێکچوونی نەگەڕاوەی دەماری زیاترە وەک "لەدەستانی بیستن و بینین و قسەکردن و فێربوون و ھەڵسوکەوت".\nھەوکردنی پەردەی دەماغی لە ئەنجامی تووشبوونی بەربڵاوەوە دەبێت. بەزۆری بەکتریا و ڤایرۆس کە دەبنە ھۆی تووشبوونی ھەوکردنی پەردەی دەماغی لە ئەنجامی بڵاوبوونەوە بە ھۆی پژمین یاخود کۆخیین یاخود گۆڕینەوەی کەل و پەلی خۆراک یاخود ھەر کەل و پەلێکی تایبەت "وەک فلچەی ددان" دەبێت. ھەروەھا ژیان لەگەڵ کەسێک کە نەخۆشیەکەی ھەبێت یاخود لە شوێنێک کە نەخۆشیەکە بەربڵاوە ئەوا مەترسی تووشبوون زیاد دەبێت.\nئەم خاڵانەی خوارەوە یارمەتیت دەدات پاراستنی لە تووشبوون؛\nلە کاتی دووگیانی پێویستە گرنگی تەواو بە خۆراک بدرێت، گۆشت جوان بکوڵێت، پەنیر نەخورێت، ھەروەھا شیر\n3058 جار خوێندراوه‌ته‌وه


ئه‌مڕۆ شه‌ممه ١٧ی مانگی خه‌رمانان، سه‌عات ١٠ و ٤٥ ده‌قیقه به كاتی محه‌للی له لایه‌ن كۆماری ئیسلامی ئێرانه‌وه هێرشی موشه‌كی و ئاسمانی كرایه سه‌ر مقه‌ڕه‌كانی ناوه‌ندی حیزبی دیمۆكراتی كوردستان و حیزبی دیمۆكراتی كوردستانی ئێران. له‌و هێرشه جه‌نایه‌كارانه‌یه‌دا ژماره‌یه‌ك له كادر و پێشمه‌رگه‌كانی هه‌ر دوو لا گیانیان به‌خت كرد و ژماره‌یه‌كیش بریندار بوون. ئه‌م شوێنانه‌ی كه به‌م شێوه‌یه كه‌وتنه به‌ر په‌لامار، نه‌ك له سه‌ر سنوره‌كان، به‌ڵكوو له قوڵایی هه‌رێمی كوردستان و له پاڵ شارێكی گه‌وره‌ی وه‌كوو شاری كۆیه هه‌ڵكه‌وتوون. به‌م جۆره كۆماری ئیسلامی به ئاشكرا ترین شێوه سنوره‌كانی هه‌رێمی كوردستانی به‌زاندووه که به نیسبه‌ت ئاسایشی هه‌رێمی كوردستانه‌وه هیچ پاساوێك هه‌ڵناگرێ ده چیته خانه ی جینایه تکانی رژیم له ذژی نه یارانی. كۆماری ئیسلامی هاوكات له‌گه‌ڵ ئه‌و هێرشه بۆ سه‌ر مقه‌ڕه‌كانی حیزبی دیمۆكرات، سێ لاوی تێكۆشه‌ری كوردستانیشی له زیندانی ڕه‌جایی شاری كه‌ره‌ج له سێداره دا.\nكۆماری ئیسلامی ئێران له حاڵێكدا له ناوه‌وه‌ی وڵات ده‌ستی داوه‌ته ئێعدامی تێكۆشه‌ران و له ده‌ره‌وه‌ی سنوره‌كانیش، به‌م شێوه‌یه په‌لامار ده‌باته سه‌ر هێزه‌كانی ئۆپۆزسیۆن که خوی له هه‌موو لایه‌كه‌وه كه‌وتۆته ژێر فشار و ده‌ره‌تانێكیش بۆ ڕزگار بوون شك نابات. جه‌ماوه‌ری خه‌ڵكی كرێكار و زه‌حمه‌تكێش و ئازادیخواز له هه‌موو ئێران له‌و ڕژیمه هاتوونه‌ته سه‌ر شه‌قام و ترسیان له زه‌بر و زه‌نگ نواندنی شكاوه. هه‌ر بۆیه ئێمه ڕووداوه‌كانی ڕۆژی شه‌ممه ١٧ی خه‌رمانان نه‌ك هه‌ر وه‌كوو ده‌ستكه‌وتێك بۆ كۆماری ئیسلامی تۆمار ناكرێت، به‌ڵكوو ده توانی بیته  هانده‌رێكی دیكه بۆ گه‌شه و به‌ره‌وپێش چوونی خه‌باتی جه‌ماوه‌ری. ئێمه چاوه‌ڕوانی ئه‌وه ده‌كه‌ین و هه‌وڵ ده‌ده‌ین که له ڕۆژانی داهاتوو كوردستان و ده‌ره‌وه‌ی وڵات،ببیته گۆڕه‌پانی ده‌ربڕینی ئێعتراز و ناڕه‌زایه‌تیی زۆرتر و دلنیاین كۆماری ئیسلامی باجی ئه‌و ده‌ستدرێژیانه‌ی خۆی ده‌داته‌وه.\nكۆمیته‌ی ناوه‌ندی كۆمه‌ڵه وێڕای ده‌ربڕینی هاوخه‌می خۆی له‌گه‌ڵ هه‌موو ڕیزه‌كانی حیزبی دیمۆكراتی كوردستان و حیزبی دیمۆكراتی كوردستانی ئێران ئه‌و هێرشه جه‌نایه‌تكارانه‌یه به تووندی مه‌حكووم ده‌كات و سه‌ره‌خۆشی ده‌كات له بنه‌ماڵه و كه‌س و كاری گیانبه‌ختكردووان و هیوای چاكبوونه‌وه‌ی خێرا بۆ برینداره‌كان ده‌خوازێت.\nكۆمیته‌ی ناوه‌ندی كۆمه‌ڵه له هه‌مان كاتدا داوا له حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌كات كه به‌رانبه‌ر به‌و هێرشانه‌ی كه به‌م جۆره ئاسایش و ئه‌منیه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌خه‌نه مه‌ترسیه‌وه بێده‌نگ نه‌بێت و هه‌ڵوێستی سیاسی و كرداری لێبڕاوانه نیشان بدات.\nكۆمیته‌ی ناوه‌ندی كۆمه‌ڵه ( ڕێكخراوی كوردستانی حیزبی كۆمۆنیستی ئێران)\n١٧ی خه‌رمانانی ١٣٩٧


وەک پێداچوونەوەی ١٣:٥٣، ١٦ی ئایاری ٢٠١٠ (بینینی سەرچاوە)\n(پەڕەیەک دروست کرا بە '= بۆچی لینوکس باشترە ؟ = == ئازادی == لینوکس و نەرماکاڵا سەرچاوە کراوەکان " ئازادن " ...')\nوەک پێداچوونەوەی ١٠:٥٥، ١٧ی ئایاری ٢٠١٠ (بینینی سەرچاوە)\n= بۆچی لینوکس باشترە ؟ =\n== ئازادی ==\n[[پەڕگە:why-linux-is-better.jpg|200px|thumb|left|وێنەیەک بۆ دەربڕینی توانای لینوکس]]\n[[لینوکس]] و [[نەرماکاڵا]] [[سەرچاوە کراوە]]کان " ئازادن " . ئەمەش واتە مۆڵەتیان پێدراوە ، دیارترینیان بریتیە لە [[GPL]] . ئەم ڕێپێدراوە ڕێگە دەدات کە [[نەرمەکاڵا]]کان رۆنووس بکەیتەوە ، کۆدی سەرچاوە ببینی ، دەستکاری بکەی ، وە هەروەها دووبارە دابەش کردنەوەی تا ئەو کاتەی لە ژێر [[GPL]] ـدا ڕێگە پێدراوە .\nوەک پێداچوونەوەی ١٠:٥٥، ١٧ی ئایاری ٢٠١٠\nوەرگیراو لە «https://chawg.org/w/index.php?title=بۆچی_لینوکس_باشترە_؟&oldid=1998»


موقته‌دا سەدر ئۆپۆزسیۆن بوونى ڕاگه‌یاند\n15/05/2022 3216 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nموقته‌دا سه‌در ڕێبه‌رى ڕه‌وتى سه‌در ئۆپۆزسیۆن بوونى خۆیانى ڕاگه‌یاند له‌په‌رله‌مان‌و ئاشكرایكردووه، "بۆ ماوه‌ى مانگێك ده‌بنه ئۆپۆزسیۆن".\nموقته‌دا سه‌در ڕێبه‌رى ڕه‌وتى سه‌در له‌تویتێكدا نووسیویه‌تى، شه‌ره‌فمه‌نده توانیویه‌تى گه‌وره‌ترین فراكسیۆن بێت له‌مێژووى عێراقداو شه‌ره‌فمه‌نده سه‌ر به‌هیچ لایه‌كى ده‌ره‌كى نییه‌و سه‌ركه‌وتوونه‌بوون له‌پێكهێنانى حكومه‌تى زۆرینه‌ى نیشتیمانى.\nسه‌در ئه‌وه‌شیخستۆته‌ڕوو، "یه‌ك بژارده له‌به‌رده‌ممان ماوه ئه‌ویش ڕۆیشتنه به‌ره‌و بوون به‌ئۆپۆزسیۆنى نیشتیمانى‌و بۆماوه‌ى 30 ڕۆژ، ئه‌گه‌ر توانرا حكومه‌تێكى نیشتیمانى پێكبهێندرێت كه هه‌ڵگرى خه‌مه‌كانى هاوڵاتیان بێت، ئه‌وه ئێمه‌ش پێمان باشه‌و ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌شنه‌كرا ئێمه بڕیارى تر ده‌ده‌ین له‌كاتى خۆیدا".\nزیاتر له‌حه‌وت مانگه هه‌ڵبژاردن له‌عێراق ئه‌نجامدراوه‌و وڵات له‌دۆخى چه‌قبه‌ستویدایه‌و لایه‌نه سیاسییه‌كان له‌سه‌ر پۆستى سه‌رۆك وه‌زیران‌و سه‌رۆك كۆمارى عێراق ناكۆكن.


مه‌عیشه‌تی سدیقی سه‌گباز\nسێ شەممە, 29 ئازار 2016 13:24\nكونجكۆڵترین و فزوڵیترین كه‌سی گه‌ڕه‌كیش كه باجی سه‌بیحی ژنی حاجی قایه‌ری كشمیش بوو و، هه‌میشه له‌به‌ر ده‌رگا، به‌ده‌م نیسك و برنج بژاردنه‌وه، موراقه‌به‌ی ته‌واوی ئه‌هلی گه‌ڕه‌ك و رووداوه‌كانی ده‌كرد، نه‌یده‌زانی سدیقی سه‌گباز، ماڵ و منداڵەکەی… ...\nكێشه‌كان به پانێل چاره‌سه‌ر نابن\nسێ شەممە, 29 ئازار 2016 13:22\nدۆخی هه‌رێمی كوردستان پێویستی به قسه‌كردنی راشكاوانه هه‌یه، گرنگه دان به‌وه‌دا بنێین چۆن چاره‌سه‌ر ئه‌بێت؟ كێن ئه‌وانه‌ی خاوه‌نی بڕیاری سه‌ره‌كین و له‌ڕووی سیاسییه‌وه ده‌توانن هه‌رێم له‌م دۆخه رزگار بكه‌ن و بڕیار بۆ دۆخه ئابوورییه‌كه‌ش بده‌ن؟… ...\nجینۆسایدی ئێزدییه‌كان و ده‌سه‌ڵاتی كوردی\nسێ شەممە, 29 ئازار 2016 13:20\nئیسماعیل بێشكچی ئه‌ڵێ: ابۆ ئه‌وه‌ی كورد ببێ به خاوه‌نی خۆی، پێوسته دوو كاری گرنگ ئه‌نجام بدات. یه‌ك، خاڵه لاوازه‌كانی ڕابردووی خۆی بزانێ و هه‌ڵیان بسه‌نگێنێت. دوو، یه‌كێتیی نه‌ته‌وه‌ییان هه‌بێ و كاری بۆ بكه‌نب. كورد ئیسماعیل… ...\nشانۆییه‌ك بۆ 8ی مارس\nیەک شەممە, 27 ئازار 2016 14:43\nهه‌شتی مارسی ساڵی 2007 شانۆی شاری ستوكهۆڵم، به بۆنه‌ی ڕۆژی ئافره‌تانه‌وه، توندوتیژترین شانۆنامه‌ی شه‌كسپیری به سه‌رتاپا تاقمێكی ئافره‌ت نمایش كرد. ئه‌كته‌ران، ده‌رهێنه‌ر، سینۆگراف، هتد دوایی... هه‌موو ئافره‌ت بوون. شانۆنامه‌كه‌یش (ریچاردی سێیه‌م) بوو، كه هه‌روه‌كو (یان… ...\nمرۆڤ و هاوكێشه لاده‌ره‌كانی ژیان\nیەک شەممە, 27 ئازار 2016 14:42\nله دیوێكدا كار ده‌كه‌ین و دیوه‌كه‌ی دیكه‌مان له‌بیر ده‌چێت. توانا و تاقه‌تی مرۆڤ له خۆگواستنه‌وه له شوێنێكی خوارتر بۆ شوێنێكی سه‌رووتر، هه‌وڵێكی سنوورداره و پێویستی به خوێندنه‌وه‌ی داهێنه‌رانه و كاركردن و خۆبه‌خشین هه‌یه. (برتراند ڕسل)ی… ...\nلە ترۆپکی شاخەوە بۆ باخی بەهەشت\nپێنج شەممە, 24 ئازار 2016 14:29\nکە 1126 بزورگ ئامید بوو بە سەروەری ئەلەمووت، سینجار سوڵتان جاڕی قەلاچۆکردنی ئیسماعیلییەکانی دا و فەرمانی دەرکرد لە هەر کوێ و لە هەر وەختێکدا ببینرێن، بکوژرێن، ماڵیان بە تاڵان ببرێت و ژنیان بە سەبی بکرێت،… ...\nدارتاشی.. پیشه‌یه‌كی كۆنی هه‌ولێرییه‌كان\nپێنج شەممە, 24 ئازار 2016 14:26\nدارتاشی (نه‌جاڕی) پیشه‌یه‌كی كۆنی مرۆڤه له هه‌موو جیهان و هه‌ر له‌كۆنه‌وه ئه‌م پیشه‌یه‌ی وه‌ك پیشه‌یه‌كی سه‌ره‌كی ناسیوه و هه‌موو پێداویستییه‌كانی ژیانی له‌م پیشه‌یه‌وه به‌ده‌ست هێناوه، بگره له جێگای نیشته‌جێبوونیشیان دوای خیوه‌ت و ڕه‌شماڵ داریان بۆ… ...\nباری یاده‌كان قورسن، ئه‌وه‌تا هه‌ڵیان ده‌ڕێژم\nپێنج شەممە, 24 ئازار 2016 14:18\nكریشنا مۆرتی، بیرمه‌ندی هیندی ده‌ڵێت: ائایا هیچ كاتێك ته‌نیاین، یاخود به‌رده‌وام بارگرانییه‌كانی ڕابردوو له‌گه‌ڵ خۆماندا هه‌ڵده‌گرینب. یاده‌كانم ئه‌و تێشووه هه‌سته‌وه‌رییانه بوون كه ساڵه‌های ساڵه له ڕۆحمدا ماونه‌ته‌وه و له زهن و قووڵایی گیانمدا جێگیر بوونه،… ...\nپێنج شەممە, 24 ئازار 2016 11:51\nدەیویست بە زیندی چاوان زەبوون و زەلیلمان بکات ...\nمرۆڤ له فه‌لسه‌فه‌ی یاسپێرسدا\nپێنج شەممە, 24 ئازار 2016 11:33\nخاڵی به‌رجه‌سته و بنه‌ڕه‌تی له فیكری كارل یاسپێرسدا، بایه‌خدانییە‌تی به مرۆڤ و گرنگیی ناسینی مرۆڤ، به شێوه‌یه‌ك كه جووڵه‌ی فه‌لسه‌فی لای ئه‌م بیرمه‌نده به بایه‌خدانی مرۆڤ و گرنگیی ناسینی مرۆڤ ده‌ست پێ ده‌كات. له بنه‌ڕه‌تدا… ...\nپێنج شەممە, 24 ئازار 2016 11:32\nرۆسۆ له كتێبی -ئه‌میل-دا ده‌ڵێت: ائه‌ی دایك وا له كچه‌كه‌ت مه‌كه وه‌ك پیاو مامه‌ڵه بكات، چونكه ئه‌وه به‌درۆخستنه‌وه‌ی سروشته، به‌ڵكو هه‌وڵ بده ببێ به ژنێكی باش، هه‌م باشه بۆ ئێمه و هه‌م بۆ خۆیشیب. نامه‌وێت… ...\nیه‌که‌م گرووپی (ته‌کفیری)ی مۆدێرن\nپێنج شەممە, 24 ئازار 2016 11:30\nکۆمه‌ڵه‌ی مووسڵمانان، یه‌که‌م گرووپێکی ته‌کفیریی ڕادیکاڵه که له‌نێو تیۆریه شۆڕِشگێڕانه‌که‌ی سه‌ید قوتبدا دروست ده‌بێت و په‌لاماری کۆمه‌ڵگا و ده‌سه‌ڵات ده‌دات. ئه‌و ئه‌کته‌ره‌ی که ئه‌م گرووپه دروست ده‌کات زانایه‌کی ئه‌زهه‌ر نییه، مه‌لایه‌کی مزگه‌وت نییه، بیرمه‌ندێکی ناسراوی… ...\nبه‌په‌له بروسكه‌یه‌كی ترسناك\nپێنج شەممە, 24 ئازار 2016 11:14\nدره‌نگی شه‌وێك، له‌پڕ له ده‌رگا درا و، به‌په‌له بروسكه‌یه‌كی ترسناكی وه‌ك تاریكی ماڵه‌كه‌ی گرته‌وه و قیژه و هاوار به‌رز بووه‌وه و ده‌رگای ماڵ كرایه‌وه، ئه‌وه‌نده‌مان زانی ته‌واوی گه‌ڕه‌ك به‌سه‌رماندا دابارین، له هه‌موو لایه‌كه‌وه خزم و… ...\nپەڕەى 320 لەکۆى 339 پەڕەدا


کۆدی هەواڵ: 5897\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 09:31 - 2022/05/05\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، عەلا جەنابی، فەرماندەی لیوای 72ی فیرقەی 20ی سوپای عێراق لە تۆمارێکی ڤیدیۆیدا ڕایگەیاند، دۆخی شنگال ئارامە و ئەو دەنگۆیانەی باس لە ئاوارەبوونی سەدان خێزانی شنگال دەکەن، دوورن لە ڕاستییەوە.\nبەوتەی فەرماندەکەی سوپای عێراق باسی لەوەش کرد، دۆخی سنونێ و خانەسۆر ئارامە و هیچ پێکدادانێک نییە.\nپێشتر بەشێک لە میدیاکان ئەوەیان بڵاوکردەوە، سەدان خێزانی ئێزیدی بەهۆی شەڕ و پێکدادانەکانی سوپای عێراق و یەبەشەوە ئاوارە بوون.


بەرپرسیارێتی خێزان لەبەرامبەر مناڵەكانیاندا!! – پەڕە 3 – Knwe.org\nسەرەکی » زانست » بەرپرسیارێتی خێزان لەبەرامبەر مناڵەكانیاندا!!پەڕە 3


حزبی عه‌داله‌ت چرای سه‌وزی بۆ داگیرسا - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nحزبی عه‌داله‌ت چرای سه‌وزی بۆ داگیرسا\nله‌ئاماده‌كردنی ره‌شنووسی ته‌واوی ده‌ستوورێكی نوێ و ئاماده‌سازی بۆ هه‌ڵبژاردنی داهاتوو له‌ساڵی 2011دا، ئه‌نجامی پۆزه‌تیڤی ریفراندۆمه‌كه كه‌زۆرینه به‌به‌ڵێ بۆ چاكسازییه ده‌ستوورییه‌كان ده‌نگیاندا، پێگه‌ی حزبی عه‌داله‌ت به‌هێزترده‌كات، ئه‌م حزبه هه‌ڵمه‌تێكی گه‌وره‌ی سازكردووه به‌پشتبه‌ستن به‌به‌رنامه‌ی خۆی تاوه‌كو ده‌ستوورێكی مه‌ده‌نی له‌جیاتی ده‌ستووری كوده‌تاچییه‌كانی ساڵی 1980 دابنێت.\nشیكارییه به‌راییه‌كان ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كه‌ن كه‌زۆر رێی تێده‌چێت ئه‌ردۆغان ببێته سه‌رۆك كۆمار.\nوه‌ك پێشبینی ده‌كرا، حزبی عه‌داله‌ت له‌لایه‌ن دانیشتوانی پارێزگاكانی خۆرهه‌لاتی و باشووری خۆرهه‌لاتی ئه‌نادۆڵ و ناوچه‌ی ده‌ریای ره‌ش به‌هه‌مانشێوه له‌ئه‌نقه‌ره‌و ئه‌ستانبوڵدا پشتیوانییه‌كی به‌رینی جه‌ماوه‌ریی لێكراوه.\nسه‌ركه‌وتنی ریفراندۆمه‌كه‌ی ئه‌م دواییه تاڕاده‌یه‌كی زۆر ره‌نگدانه‌وه‌ی شێوازی ئه‌و ده‌نگدانه بوو كه له‌هه‌ڵبژاردنی پێشووتری په‌رله‌مانی ساڵی 2007و هه‌ڵبژاردنی شاره‌وانییه‌كان له‌ساڵی 2009دا په‌یڕه‌وكراوه كه‌تێیدا حزبی عه‌داله‌ت ئه‌نجامی زۆر چاكی به‌ده‌ستهێنا.\nحزبی گه‌لی كۆماری به‌پشتیوانی حزبه‌كانی دیكه‌ی ئۆپۆزسیۆن توانی زۆرینه‌ی دژ به‌چاكسازییه‌كان له‌مێرسین و ئیزمیرو ئه‌درنه‌و چه‌ند پارێزگایه‌كی دیكه‌ی كه‌ناری ده‌ریای ئیجه‌و ره‌ش به‌ده‌ستبهێنێت، هه‌روه‌ك ده‌نگدان به(نه‌خێر) له‌تونجێل-ی زێدی (كه‌مال كلیجدار ئۆغڵو)ی سه‌ركرده‌ی حزبی گه‌ل بۆ هیچ كه‌سێك شتێكی كتوپڕ نه‌بوو.\nله‌لایه‌كی دیكه‌شه‌وه (90%)ی ده‌نگده‌ران له‌دیاربه‌كرو هه‌كاری و شڕناخ به(به‌ڵێ) ده‌نگیان بۆ هه‌مواركارییه ده‌ستوورییه‌كان داوه ئه‌مه‌ش شتێكی پێشبینیكراو بوو ئه‌گه‌رچی حزبی ئاشتی و دیموكراسی به‌رده‌وام بانگه‌وازی ده‌كرد كه‌بایكۆتی ریفراندۆمه‌كه بكه‌ن.\nده‌توانین بڵێین تابلۆی سیاسی په‌یوه‌ست به‌دابه‌شبوونێكی گشتیی له‌نێوان عه‌لمانییه‌كان و موحافزكاره‌كاندا، ئێستا زیاتر روونبووه‌ته‌وه، دیاره ده‌نگدان به(به‌ڵێ)ش له‌سه‌رتاسه‌ری توركیادا ره‌نگدانه‌وه‌ی ئه‌و پشتگیرییه به‌رده‌وامه‌یه كه‌موحافزكاره‌كان له‌حزبی عه‌داله‌تی ده‌كه‌ن.\nكلیجدار ئۆغڵو توانیویه‌تی پشتیوانییه‌كی به‌رفراوان له‌شاره‌وانییه‌كانی سه‌ر به‌ئه‌ستانبول به‌ده‌ستبهێنێت.\nئه‌نجامه به‌راییه‌كان ده‌ریانخست رێژه‌ی (3-5%) له‌سه‌رئاستی سه‌رتاپای توركیادا به‌ر حزبی گه‌لی كۆماری كه‌وتووه، ئه‌مه‌ش ئه‌نجامێكی حه‌تمی ئه‌و پشتگیرییه‌یه كه(ده‌نیز بایكال)ی سه‌ركرده‌ی پێشووی حزبه‌كه بناغه‌ی بۆ داڕشتووه‌و له‌ناوچه‌كانی كه‌نارده‌ریادا چڕبووه‌ته‌وه، هه‌مان پشتگیریش له‌حاڵه‌تی كلیجداردا شتێكی به‌رچاو بوو.\nبه‌لام له‌ناوه‌ڕاستی ئه‌نادۆڵدا ده‌نگدان دژی هه‌مواركارییه ده‌ستوورییه‌كان به‌ڕێژه‌یه‌كی كز بوو، بگره ده‌توانین بڵێین ئه‌م دژایه‌تییه به‌گشتیی له‌باشووری خۆرهه‌لاتی ولاتدا بوونی نه‌بوو، سه‌ره‌ڕای چالاكی حزبی جوولانه‌وه‌ی میللی له‌دژی هه‌مواركردنی ده‌ستووردا، ئه‌نجامه‌كان مایه‌ی بایه‌خ بوون، به‌تایبه‌تی بۆ حزبی جوولانه‌وه‌ی میللی كه‌پێده‌چێت پاشه‌كشه‌یه‌كی به‌رچاو له‌جه‌ماوه‌رێتییه‌كه‌یدا هه‌بێت ئه‌ویش دوای ئه‌وه‌ی نه‌یتوانی له20%ی ده‌نگه‌كان له‌هه‌ڵبژاردنی پێشووی په‌رله‌مان له‌پارێزگای ئه‌رزڕۆم-ی خۆرهه‌لاتدا تێپه‌ڕبكات، هه‌روه‌ك ده‌نگدان له‌دژی هه‌مواركارییه ده‌ستوورییه‌كان له‌هه‌مان پارێزگادا زۆر نزم بوو.\nپشتگیریكردنی هه‌مواركارییه ده‌ستوورییه‌كان له‌نێو دانیشتوانی ناوه‌ڕاستی ئه‌نادۆڵ كه به‌مه‌یلی ناسیۆنالیستانه‌یان ناسراون، به‌ڕێژه‌یه‌كی به‌رزبوو، به‌لام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا پێده‌چێت لایه‌نگرانی حزبی جولانه‌وه‌ی میللی به‌پیر بانگه‌وازی ئه‌ردۆغان سه‌باره‌ت به‌پشتگیریكردنی هه‌واركارییه ده‌ستوورییه‌كانه‌وه هاتبن.\nئه‌نجامی ریفراندۆمه‌كه به‌هه‌مانشێوه مه‌سه‌له‌یه‌كی زۆرگرنگه بۆ په‌یوه‌ست به‌جولانه‌وه‌ی كوردو چه‌ندین سیاسه‌تی هاوپه‌یوه‌ند به‌و مه‌سه‌له‌یه‌وه.\nبایكۆتی حزبی جولانه‌وه‌ی میللی له‌ناوچه كوردییه‌كاندا له‌دیاربه‌كرو هه‌كاری سه‌ریگرت، به‌لام رێژه‌ی ده‌نگدان به(به‌ڵێ) كه‌گه‌یشته 90% ئه‌مجاره‌ش ده‌ریخست كه‌حزبی عه‌داله‌ت له‌و ناوچانه‌دا بالاده‌سته‌و به‌سه‌ر گشت ئاسته‌نگه‌كاندا زاڵه، به‌لام دیارده‌ی هه‌ره زه‌ق ئه‌وه‌بوو هاوولاتیان ده‌تووت به‌رامبه‌ر به‌و ره‌خنه توندانه كه‌ڕن كه‌ئۆپۆزسیۆن سه‌باره‌ت به‌سیاسه‌تی حكومه‌ت ده‌رهه‌ق به‌مه‌سه‌له‌ی كورد ده‌یانگرت.\nده‌شتوانین بڵێین ئێستا حزبی ئاشتی هه‌ستده‌كات له‌بانگه‌شه‌ی خۆی سه‌باره‌ت به‌ئۆتۆنۆمی دیموكراتی بۆ ناوچه كوردییه‌كان، له‌پێگه‌یه‌كی به‌هێزتردایه له‌چاو جاران.\nواش پێشبینی ده‌كرێت كه ده‌نیز بایكال-ی سه‌ركرده‌ی پێشووی حزبی گه‌لی كۆماری و هاوتاكانی چاو به‌بونیادی ئێستای حزبه‌كه‌دا بخشێننه‌وه، سه‌ركردایه‌تی كلیجدار ئۆغڵو، ئیدی مشتومڕی له‌سه‌رناكرێت، به‌لام ئۆپۆزسیۆن ده‌توانێت ده‌ست به‌لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ك له‌پێناوی گۆڕینی سه‌ركردایه‌تی حزبه‌كه‌دا بكات.\nجێگه‌ی باسه كۆمسیۆنی ئه‌وروپا خۆشحاڵی خۆی به‌رامبه‌ر ره‌زامه‌ندیی گه‌لی توركیا له‌سه‌ر هه‌مواركاریی ده‌ستوور نیشانداوه‌و به‌هه‌نگاوێكی راستی به‌ئاقاره راسته‌كه‌دا له‌قه‌ڵه‌مداوه.\nله‌مباره‌یه‌وه ستیڤان ڤۆلی، لێپرسراوی لیژنه‌ی فراوانكردنی یه‌كێتیی ئه‌وروپا به‌ئاژانسه‌كانی ده‌نگوباسی راگه‌یاند: ئه‌م چاكسازییه هه‌نگاوێكی راستن له‌ئاقاره راسته‌كه‌دا ماده‌م چاره‌سه‌ر بۆ چه‌ندین ئه‌وله‌ویه‌تی دوور مه‌ودای په‌یوه‌ست به‌هه‌وڵه‌كانی توركیا بۆ هێنانه‌دیی پێودانگه پێویسته‌كانی یه‌كێتی ئه‌وروپا داده‌نێن تاوه‌كو ولاته‌كه له‌یه‌كێتی ئه‌وروپادا ببێته ئه‌ندام.\n%58ی گه‌لی توركیا ره‌زامه‌ندیی نیشانداوه هه‌مواركاریی ده‌ستوور بكرێت تاوه‌كو سیسامی دادوه‌ریی بنیاتبنرێته‌وه‌و ده‌سه‌لاتی دامه‌زراوه‌ی سه‌ربازیی سنوورداربكرێت.\nڤۆلی ئه‌وه‌شی راگه‌یاند: كه ئه‌نجامی ریفراندۆمه‌كه پابه‌ندبوونی به‌رده‌وامی هاوولاتیانی توركیای به‌و چاكسازییانه ده‌رخست كه خوازیارن ماف و ئازادییه‌كانیان تۆكمه‌تربكه‌ن.\nئۆباما-ی سه‌رۆكی ئه‌مریكا، خۆشحاڵی خۆی به‌رامبه‌ر كاروانی دیموكراتی له‌توركیادا ده‌ربڕیوه، ئه‌ویش دوای ئه‌وه‌ی زیاتر له80%ی هاوولاتیانی ولاته‌كه ده‌نگیاندا بۆ گۆڕانكاریی له‌م ده‌ستووره‌ی ئێستادا.\nله‌به‌یاننامه‌یه‌كی كۆشكی سپیدا هاتووه سه‌رۆك ئۆباما به‌ته‌له‌فۆن په‌یوه‌ندی به‌ئه‌ردۆغان-ی سه‌رۆك وه‌زیرانه‌وه كردووه‌و پیرۆزبایی ئه‌نجامی ریفراندۆمه‌كه‌و میوانداریكردنی پاڵه‌وانێتی باسكه‌ی جیهانی له‌لایه‌ن توركیاوه لێكردووه.\nله‌پاڵه‌وانێتییه‌كه‌دا تیپی ئه‌مریكا له‌تیپی توركیای برده‌وه‌و میدالی زێڕینی وه‌رگرت.\nهه‌روه‌ك له‌به‌یاننامه‌كه‌دا هاتووه كه‌سه‌رۆك ئۆباما خۆشحاڵی خۆی به‌رامبه‌ر زیندووی دیموكراسی له‌توركیادا ده‌ربڕیوه.\n*رۆژنامه‌ی (حوریه‌ت ده‌یلی نیوز)


كه‌لـله‌كه‌ی زێدان رقی له دڵی ماتیرازی دروست نه‌كردووه\nیاریزانی پێشووی هه‌ڵبژارده‌ی تۆپی پێی ئیتاڵیا، ماركۆ ماتیرازی كه به‌و یاریزانه‌ی زینه‌دین زیدان له یاری كۆتایی جامی جیهانی فیفا 2006ی ئه‌ڵمانیا كه‌له‌كه‌ی لێدا ناسراوه، به‌شانازیه‌وه باسی له‌و راهێنه‌ره فه‌ڕه‌نسییه كرد.\nله میانی به‌شداریكردنی له كه‌مپی تۆپی پێ له شاری زلاتیبۆری سربیا، ماتیرازی باسی له جامی جیهانی فیفای 2018 و ئه‌و رووداوه كرد كه له‌گه‌ڵ زیدان تووشی بوو.\nمارکۆ ماتیرازی كه له مێژووی تۆپی پێدا "به‌و یاریزانه‌ی تۆپی پێ كه زیدان كه‌له‌ی لێدا" ناسراوه وتی: "دوای ئه‌و رووداوه‌ی روویدا بۆ یه‌كجار له‌گه‌ڵ زیدان رووبه‌ڕووی یه‌ك بووینه‌وه، وتیشی پیرۆزبایی لێده‌كه‌م بۆ ئه‌و كارانه‌ی له ریال مه‌درید ده‌یانكات.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شدا كارێكی ئاسان نییه سێجار له‌سه‌ر یه‌ك پاڵاوانیەتی لیگ ببه‌یته‌وه، زیدان زۆر باش رەوشەکە دروست ده‌كات، له‌گه‌ڵ یاریزاناندا یه‌كدڵی دروست ده‌كات. ته‌نها كه‌سایه‌تییه گه‌وره‌كان ده‌توانن ئه‌وه بكه‌ن، زیدان كه‌سێكی زۆر زیره‌كه و رێز له سه‌ركه‌وتنه‌كانی ده‌گرم".


لایەنە سیاسییەكان لە مێرگەسۆر دوای یەكڕیزی نێو ماڵی كوردیان كرد | دەزگاى زارى کرمانجى\nرەمەزان هەرنی – دەڤەری بارزان : لایەنە سیاسییەكان لە مێرگەسۆر دوای یەكڕیزی نێو ماڵی كوردیان كرد.\nمەحموود محەمەد, ئەندامی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان لە دیداری مێرگەسۆر گوتی:" هەمیشە پارتی لەگەڵ ئەوە دایە لایەنە سیاسییەكان یەكڕەنگ و یەكدەنگ بن بەتایبەتی لەپرسە نیشتمانەكاندا و پارتی دیموكراتی كوردستانیش هەمیشە پێشەنگ بووە لەو بوارەدا.\nلەلایەكی ترەوە سیاستمەداری كورد ئازاد جوندیانی دیاركرد:" ئەگەر كورد لەم قوناغەدا یەكگرتوو نەبێت چاوەڕێی چیدەكەن پێویستە هەمیشە كورد لە كوردستان یەكگرتوو بن بۆ ئەوەی زاڵ بن بەسەر ئەو نەخۆشیانەی بەسەردا دێن، لە دێر زەمانەوە شاعیران و نوسەرانی كورد باسی گرنگی یەكگرتوویی كورد كردووە كە پێویستە یەكگرتوو بن لە كوردستان.\nدواتر جەلال جەوهەر, ئەندامی خانەی راپەڕاندنی بزووتنەوەی گۆران گوتی:" پێویستە بەدەر لە یەكگرتوویی لایەنەكان داد پەروەرانە كار بكەین و هەوڵی كار و دامەزراندن بۆ هەموو لایەك و هەموو هاووڵاتیەك وەك یەك بێت نابێت چیتر بۆ هەندیك كەس خوشگوزەرانی هەبێت و بۆ هەندێك كەس نەبێت پێویستە هەمووان وەكو یەك بژین و گەندەڵی بنبڕ بكرێت لە كوردستان".\nسێ کەسی دیکە لە دهۆک تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون\nلە هەولێر 5 كەسی دیكە توشی كۆرۆنا بوون


عێراق لەسەر سەردانەکەی وەزیری بەرگری تورکیا بۆ ناوچە سنورییەکان ھاتە دەنگ\n2445 جار خوێندراوەتەوە\nعێراق لەبارەی سەردانەکەی وەزیری بەرگری تورکیا بۆ خاکی وڵاتەکەی یاداشتێکی ناڕەزایی ئاراستەی تورکیا دەکات و ئیدانەی لێدوانەکەی وەزیری ناوخۆی تورکیاش دەکات لەبارەی دروستکردنی بنکەیەکی سەربازی لەناو خاکی ھەرێمی کوردستان.\nوەزارەتی دەرەوەی عێراق لەبارەی سەردانەکەی خلوسی ئاکار وەزیری ناوخۆی تورکیا بۆ سنوری زاب لە بادینان بەبێ ھەماھەنگ و وەرگرتنی رەزامەندی بەغداد بانگھێشتی رێکخەری باڵیۆزخانەی تورکیای کردووە و یاداشتێکی نارەزاییەتی داوەتێی و تیادا سەردانی وەزیری بەرگری تورکیای بە پێشلێکردنی سەروەری خاکی عێراق و ناڕەوا لەقەڵەم داوە.\nوەزارەتی دەرەوەی عێراق لە یاداشتەکەدا لێدوانی سلێمان سۆیلۆ وەزیری ناخۆی تورکیاشی ئیدانە کردووە لەبارەی دروستکردنی بنکەیەکی سەربازی لە چیای مەتین لە سنوری بادینان و ھەموو دەستوەردانێکی سوپای تورکیاشی لە ناو خاکی عێراق رەتکردووەتەوە و رایگەیاندووە، چارەسەری تاک لایەنەی سەربازی تورکیا کێشەکان چارەسەر ناکات.


لەبارەی مووچەوە سکاڵا لەسەر سه‌رۆكى حكومه‌ت و وه‌زیرى دارایى هه‌رێم تۆماركرا\nهەواڵ / کوردستان :: 15/07/2019 :: 8670 جار بینراوە\nبه‌هۆى دابه‌شنه‌كردنى مووچه‌ى سێ مانگى فه‌رمانبه‌رانی هەرێمی کوردستانەوە، سێ په‌رله‌مانتارى كورد له به‌غدا، سكاڵایه‌كیان لەسەر سه‌رۆكى حكومه‌ت و وه‌زیرى دارایى هه‌رێم تۆماركرد و ڕاگەیەندراوێکیشیان بڵاوکردەوە.\nكاوه محه‌مه‌د، ئه‌ندامى فراكسیۆنى گۆڕان له په‌رله‌مانى عێراق به‌دواڕۆژى راگه‌یاند: بۆ بەرگریکردن لە مووچەی دیارنەماوی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان، بڕیارماندا سکاڵای فەرمانبەرانی هەرێم و داواکەیان بکەینە داوایەکی یاسایی و بیگەیەنینە دادگای باڵای فیدراڵی عێراق.\nوتیشى: "بە بریکاری کۆمەڵێک مووچەخۆری مافخوراو، داوا لەسەر هەریەک لە سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق و سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان و وەزیری دارایی هەرێم (وێڕای کارەکانیان) تۆماربکەین و ئێمەش وەک نوێنەرانی خەڵک هەموو پشتیوانییەکیان دەکەین تا ئەو مافە زەوتکراوەیان بۆ دەگەڕێنینەوە".\nكاوه محه‌مه‌د ئاماژه‌ى به‌وه‌شكرد: داواکەمان لەدادگای باڵای فیدراڵی عێراق تۆمارکرد و چاوەڕێی ئاگادارکردنەوەی داوا لەسەرکراوەکانین بۆ دیاریکردنی بەرواری دادبینی.\nتۆمارکردنی سکاڵای مووچە لەدادگای فیدرالی\nبۆ بەرگریکردن لەمووچەی دیارنەماوی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان، بریارماندا سکاڵای فەرمانبەرانی هەرێم و داواکەیان بکەینە داوایەکی یاسایی و بیگەیەنینە دادگای باڵای فیدرالیی عیراق ،و بەبریکاری کۆمەڵێک مووچەخۆری مافخوراو ،داوا لەسەر هەریەک لەسەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق و سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەڕێمی کوردستان و وەزیری دارایی هەرێم (وێڕای کارەکانیان) تۆماربکەین و ئێمەش وەک نوێنەرانی خەڵک هەموو پشتیوانییەکیان دەکەین تا ئەو مافە زەوتکراوەیان بۆ دەگەڕێنینەوە.\nبۆیە لەدرێژەی ئەو هەوڵانەدا ئەمڕۆ (٢٠١٩/٧/١٥) داواکەمان لەدادگای باڵای فیدڕاڵی عێراق تۆمار کرد و چاوەڕێی ئاگادارکردنەوەی داوا لەسەرکراوەکانین بۆ دیاریکردنی بەرواری دادبینی.\nتێبینی : نوسراوەکە لە کۆمێنت دادەنێم


وەرزش – پەڕە 166 – Knwe.org\nسەرەکی » وەرزش (پەڕە 166)\nمۆگۆرۆزا نازناوی مۆنتێری برده‌وه\nگاربینی مۆگۆرۆازای ئیسپانی نازناوی پاڵه‌وانێتی تێنسی سه‌رزه‌وی مۆنتێری برده‌وه كه له‌سه‌ر یاریگای خۆڵ به‌ڕێوه‌چوو دوای یارییه‌كه‌ش ئه‌و كچه یاریزانه خۆشحاڵی خۆی به بردنه‌وه‌ی ئه‌و نازناوه ده‌ربڕی. مۆگۆرۆزا له یاری كۆتایی پاڵه‌وانێتییه‌كه‌دا رووبه‌ڕووی تیمیا بابۆشی هه‌نگاری بۆوه‌و یارییه‌كه‌شی به زه‌حمه‌ت به 2 كۆمه‌ڵه به‌رامبه‌ر به كۆمه‌ڵه‌یه‌ك لێ برده‌وه. بابۆش له‌سه‌ره‌تای یارییه‌كه ئاستی به‌رزتر بوو كه توانی له كۆمه‌ڵه‌ی یه‌كه‌م 6-3 سه‌ركه‌وتن ...\nئۆجیه رالی كۆرسیكای برده‌وه\nسیباستیان ئۆجیه‌ی فه‌ره‌نسی و شۆفێری تیپی فۆرد ڤیێستای نازناوی رالی كۆرسیكای برده‌وه كه قۆناغی چواره‌می پاڵه‌وانێتی جیهانی رالیه‌و له رێگه‌یه‌وه پێگه‌ی خۆی له پێشه‌نگی ریزبه‌ندی پاڵه‌وانێتیه‌كه به‌هێزتركرد. ئۆجیه كه پێشتر 5 جار نازناوی پاڵه‌وانێتی جیهانی رالی بردۆته‌وه به‌م سه‌ركه‌وتنه بۆ جاری 34ه‌م یه‌كێك له قۆناغه‌كانی پاڵه‌وانێتی جیهانی برده‌وه. ئۆجیه توانی له قۆناغی كۆتایی پارێزگاری له پێشه‌نگیه‌كه‌ی بكات و له كۆتایی ...\nفابیۆ كاپێلۆ ماڵئاوایی له راهێنان كرد\nفابیۆ كاپێلۆی راهێنه‌ری دیاری تۆپی پێ له ته‌مه‌نی 71 ساڵی وازهێنانی یه‌كجاره‌كی له كاری راهێنه‌ریی راگه‌یاند، ئه‌مه‌ش دوای كاروانێكی پڕ سه‌روه‌ری له‌و كاره‌دا كه راهێنه‌رایه‌تی گه‌وره‌ترین یانه‌كانی ئه‌وروپای كرد. كاپێلۆ دوای ئه‌وه‌ی ماوه‌یه‌ك له‌مه‌وبه‌ر كۆتایی به‌كاركردنی هێنا له‌گه‌ڵ یانه‌ی جیانگسۆی چینی بوو به‌یه‌كێك له پاڵێوراوه‌كان بۆ وه‌رگرتنی پۆستی راهێنه‌رایه‌تی هه‌ڵبژارده‌ی ئیتاڵیا، به‌ڵام به‌م راگه‌یاندنه كۆتایی به هه‌موو ئه‌و ده‌نگۆیانه هێنا. ...\nكیكی بیرتینس جامی چارلستۆنی به‌رزكرده‌وه\nكیكی بیرتیسنی هۆڵه‌ندی و ریزبه‌ندی 12یه‌می پاڵه‌وانێتی چارلستۆن توانی نازناوی پاڵه‌وانێتییه‌كه بباته‌وه كه یارییه‌كانی له ئه‌ڵمانیا به‌ڕێوه‌چوو. كیكی له یاری كۆتایی پاڵه‌وانێتییه‌كه رووبه‌ڕووی جولیا جۆرجیسی ئه‌ڵمانی بۆوه‌و یارییه‌كه‌شی به ئاسانی به 2 كۆمه‌ڵه‌ی بێ به‌رامبه‌ر لێ برده‌وه. یاریی كۆتایی پاڵه‌وانێتییه‌كه وه‌كو چاوه‌ڕوان ده‌كرا ئاستی به‌رزی له‌نێوان هه‌ردوو یاریزان به‌خۆوه نه‌بینی و یارییه‌كه یه‌ك لایه‌نه بوو ئه‌مه‌ش سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی جۆرجیس له ...\nزیدان كۆتایی به رێڕه‌وی رێزلێنان ده‌هێنێت\nرێڕه‌وی رێزلێنان گه‌رمترین بابه‌تی رۆژنامه‌كانی ئیسپانیایه كه له‌گه‌ڵ نزیكبوونه‌كه‌ی كۆتایی هاتنی ئه‌م وه‌رزه‌ی خولی ئیسپانیا و یه‌كلایی كردنه‌وه‌ی نازناوه‌كه به‌ر له یاری كلاسیكۆ بووه‌ته هه‌واڵی سه‌ره‌كی رۆژنامه‌كان به جۆرێك یاری دێربی مه‌دریدی نێوان ریاڵ مه‌درید و ئه‌تله‌تیكۆ مه‌درید لای هانده‌رانی ریاڵ مه‌درید به‌های به‌جۆرێك كه‌مبۆوه كه زۆرێكیان هیوای شكستی یانه‌كه‌یان ده‌خواست. بردنه‌وه‌ی ریاڵ مه‌درید له دێربی مه‌درید به واتای نزیكبوونه‌وه‌ی ...\nكال كرۆچلۆ پله‌ی یه‌كه‌می خه‌ڵاتی مه‌زنی ئه‌رژه‌نتینی برده‌وه\nگال كرۆچلۆی ماتۆڕسواری تیپی هۆندا پله‌ی یه‌كه‌می خه‌ڵاتی مه‌زنی ئه‌رژه‌نتینی برده‌وه كه قۆناغی دووه‌می پاڵه‌وانێتی جیهانی مۆتۆ جی پی بوو. كرۆچلۆ توانی له پێشبڕكێی كۆتایی قۆناغی ئه‌رژه‌نتین پله‌ی یه‌كه‌م به‌ده‌ست بهێنێت و به‌جیاوازی سانیه‌یه‌ك پێش یۆهان زاركۆی فه‌ره‌نسی و سانیه‌و نیوێك پێش ئه‌لێكس رینسی ئیسپانی بكه‌وێت. مارك ماركیزی ئیسپانی و پاڵه‌وانی جیهانیش پله‌ی پێنجه‌می به‌ده‌ستهێنا، به‌ڵام به‌هۆی ئه‌وه‌ی خۆی كێشا ...\nڤیتیل قۆناغی دووه‌میشی برده‌وه\nسیباستیان ڤیتیلی ئه‌ڵمانی و شۆفێری فێراری جارێكی تر دوپاتی كرده‌وه ئه‌مساڵ ركابه‌رێكی به‌هێز ده‌بێت له‌سه‌ر نازناوی پاڵه‌وانێتی جیهانی فۆرمۆلا وه‌ن، ئه‌مه‌ش دوای ئه‌وه‌ی بۆ دووه‌م قۆناغ له‌سه‌ریه‌ك پله‌ی یه‌كه‌می به‌ده‌ستهێنا. ڤیتیل مانگی رابردوو له قۆناغی ئوسترالیا به سه‌ركه‌وتن ده‌ستی پێكردو له قۆناغی دووه‌میش كه له به‌حرین به‌ڕێوه‌چوو درێژه‌ی به ئاسته به‌رزه‌كه‌ی داو سه‌ره‌تا پله‌ی یه‌كه‌می پاڵاوتنی به‌ده‌ستهێنا به‌هۆی ئه‌مه‌شه‌وه له ...\n100 ژماره‌ی تری ستادیۆم\nئه‌مڕۆ دووشه‌ممه 9/4/2018، 100-ه‌مین ژماره‌ی خولێكی تری ستادیۆمی كوردستانی نوێ كه‌وته به‌رده‌ست و دیده‌ی خوێنه‌رانی خۆی. ئه‌م ژماره‌یه‌ی ستادیۆم، ژماره 100 ی پێنجه‌م خولییه‌تی و پێشتر چوار جار واته چوار خولی جیاوازی لێده‌رچووه‌و هه‌رجاره‌و به‌شێواز و قه‌باره‌ی جیاواز بووه به‌مشێوه‌یه: خولی یه‌كه‌م ئه‌میان سێ ژماره بووه، به ناوی ستادیۆمی په‌روه‌رده‌وه بووه، یه‌كه‌م ژماه‌ری 16/3/2002 به قه‌باره‌ی (ئه‌ی4) بووه، به‌هه‌مان شێوه ...\nهیچ ریمۆنتادایه‌ك ده‌بینین؟\nسبه‌ی سێشه‌ممه 10/4/2018و چوارشمه‌ی ئاینده یارییه‌كانی گه‌ڕانه‌وه‌ی قۆناغی 8 یانه‌ی چامپیۆنس لیگ ده‌كرێن. هه‌فته‌ی پێشوو یارییه‌كانی چوون كران و تاڕاده‌یه‌كی زۆر ئاسۆی قۆناغی چوارگۆشه‌ی زێڕین روون بووه‌و به‌پێی سه‌رجه‌م پێوه‌ره‌كان(ریاڵ مه‌درید و بارسیلۆناو بایرن مونشن و لیڤه‌رپوڵ) بۆ ئه‌و قۆناغه سه‌ركه‌وتوون، چونكه یارییه‌كانی چوونیان به ئه‌نجامێكی وا بردۆته‌وه كه کرانه ده‌ره‌وه‌یان ئاسان نه‌بێت. به‌ڵام یاریی تۆپی پێی و پێوه‌ره‌كان زۆر ...\nژماره مێژووییه‌كه‌ی مایكل جۆردانی تێپه‌ڕاند\nلیبرۆن جه‌یمس یه‌كێكه له باشترین یاریزانه‌كانی مێژووی خولی باسكه‌ی ئه‌مریكا و به‌رده‌وامه له‌سه‌ر نووسینه‌وه‌ی مێژوو و شكاندنی ریكۆردی ئه‌فسانه‌كانی باسكه له ئێن بی ئه‌یدا، ئه‌مجاره‌ش ریكۆردێكی مایكل جۆردانی ئه‌فسانه‌ی شكاند. لیبرۆن جیمس به‌هۆی ئاسته به‌رزه‌كه‌ی و لێهاتوویی و كه‌سایه‌تی ناو یاریگایه‌وه به (كینگ جه‌یمس) ناسراوه، به جۆرێك ئه‌و یاریزانه له‌سه‌ره‌تاكانی ده‌ركه‌وتنییه‌وه تا ئێستا كه 33 به‌هاری ته‌مه‌نی تێپه‌ڕاندوه، ئاستی جێگیر ...\nلاپەرە 166 لە 212« سەرەتا...140150160«164165166167168\t»\t170180190...کۆتا »


ئاسايش: تونێلێكمان دۆزییه‌وه و سێ رفێنراومان رزگار كرد\nدوزخورماتوو، شوباتی 2020، ئۆپەراسیۆنی هاوبەشی هێزەكانی ئاسایش و پێشمەرگە بۆ دۆزینەوەی دوو رفێنراوی ناوچه‌ی داوده‌ی كفری فۆتۆ: كاروان حەبیب\nهێزه‌كانی ئاسایشی گه‌رمیان، دۆزینه‌وه‌ی تونێلێكی له ناحیه‌یه‌ی سه‌ر به قه‌زای كفری راگه‌یاند، كه سێ هاوڵاتی رفێنراوی تێدا حه‌شار دراوه.\nئه‌مڕۆ دووشه‌ممه 17ی شوبات ئاسایشی گه‌رمیان بڵاویكرده‌وه، دوای ئاگاركردنه‌وه له هه‌بونی تونێلێك له ناوچه‌كانی ده‌وروبه‌ری ناحیه‌ی سه‌رقه‌ڵا له كفری و پاش لێكۆڵینه‌وه، توانیویانه بگه‌نه شوێنه‌كه و ژماره‌یه‌ك تۆمه‌تباریش ده‌ستگیربكه‌ن.\nعوسمان عه‌بدولكه‌ریم، لێپرسراوی بەشی ڕاگەیاندن و پەیوەندییەكان له ئاسایشی گه‌رمیان به (كه‌ركوك ناو)ی وت "دوێنێ ئاگاداركراینه‌وه له رفاندنی سێ هاوڵاتی و شاردنه‌وه‌یان له تونێلێكدا، تا توانیمان تونێله‌كه ده‌ستنیشانبكه‌ین".\n"هێزه‌كانی ئاسایش گه‌یشتنه تونێله‌كه، رفێنراوه‌كان له‌وێ نه‌مابون، دوای گه‌ڕان به ناوچه‌كه‌دا توانیمان سێ هاوڵاتییه رفێنراوه‌كه ئازادبكه‌ین و پێنج چه‌كداری تۆمه‌تباریش ده‌ستگیربكه‌ین".\nعوسمان ده‌ڵێت ئه‌مڕۆش له چوارچێوه‌ی هه‌ڵمه‌ته ئه‌منییه‌كاندا كه‌سێكی تری رفێنرا له هه‌مان گروپ ده‌ستگیركراوه.\nتونێله‌كه كه‌وتۆته گوندی قه‌واڵ له ناوچه‌ی داوده له سنوری ناحیه‌لا سه‌رقه‌ڵا قه‌زای كفری، كه دۆسیه‌ی ئه‌منی، به ده‌ست هێزه‌كانی سه‌ر به حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌یه.\nكفری، 2020، رزگاركردنی سێ رفێنراو له‌لایه‌ن ئاسایشه‌وه فۆتۆ: هێزه ئه‌منییه‌كان\nبه‌وته‌ی لێپرسراوه‌كه‌ی ئاسایش "ئه‌و سێ كه‌سه بۆ ماوه‌ی 13 رۆژ له‌و تونێله‌دا ده‌ستبه‌سه‌ركرابون".\nئه‌و سێ هاوڵاتییه، یه‌كێكیان كورد و خه‌ڵكی هه‌ولێره، ئه‌وانیتر عه‌ره‌بی خه‌ڵكی به‌غدا بون، كه یه‌كێكیان نیشته‌جێی هه‌ولێره و له سنوری قادركه‌ره‌م-ی قه‌زای چه‌مچه‌ماڵ رفێنراون.\nعوسمان عه‌بدولكه‌ریم وتی "ئه‌و هاوڵاتییانه ئۆتۆمبێلێی بارهه‌ڵگری ساردكه‌ره‌وه‌یان پێ بووه كاتی رفاندنیان، ئێستا ئۆتۆمبێله‌كه له قادركه‌ره‌مه و ئه‌وكاتیش سكاڵا له‌سه‌ر دیارنه‌مانیان تۆماركراوه، بۆیه ئه‌م كردەوەیە پەیوەندی بەكاری تیرۆریستیەوە نیەو چەند چەكدارێكی چەتەن، كه ماوەیەكە لەناوچەكە دەستیانكردوە بەڕفاندنی هاوڵاتیان".\nله دوو هه‌فته‌ی رابردوشدا، دوو برا لەلایەن چەکدارانی نەناسراوەوە لە ناوچەی داودە لە نێوان هەردوو قەزای کفری – دوزخورماتوو رفێنران، بەپێی رێككەوتنی كەسوكاریان لەگەڵ چەكدارەكان، دوای 15 رۆژ له به‌رامبه‌ر 70 هه‌زار دۆلار ئازادكران.\nدوو برا رفێنراوەكەی كفری لە بەرامبەر 70 هەزار دۆلار ئازادكران


عادل عەبدولمەهدى، سەرۆكوەزيرانى كاتى عێراق فەرمانيكردوە كە چوار گروپى چەكدارى سەر بە عەلى سيستانى مەرجەعى باڵاى ئايينى شيعە بخرێنە ژێر دەسەڵاتى سەركردايەتى سەرۆكى هێزە چەكدارەكان لەبرى حەشدى شەعبى، چاودێرانيش پێيان وايە ئەو هەنگاوە ئامادەكاريیە بۆ دابڕاندنى گروپەكانى حەشدى شەعبى نزيك لە ئێران.\nبەپێى بەڵگەنامەكە كە ڕۆژى يەكشەممە لە نوسينگەى سەرۆكى هێزە چەكدارەكانى عێراقەوە دەركراوە، عادل عەبدولمەهدى، سەرۆكوەزيران "فالح فەياز" سەرۆكى دەستەى حەشدى شەعبى ئاگادار كردوە كە ئەو چوار ليوايەى سەر بە حەشدى شەعبى بخاتە ژێر دەسەڵاتى سەرۆكى هێزە چەكدارەكانى عێراقەوە لە ڕوى ئيدارى و پرۆسەكانيشيانەوە.\nئەو بڕيارە دواى كۆبونەوەيەك دێت كە لە 18\_3\_2020 لە بارەگاى وەزارەتى بەرگرى بە ئامادەبونى سەركردەكانى هەر چوار گروپەكە و "ناجح شەمەرى" وەزيرى بەرگرى ئەنجام دراوە، كە تێيدا گفتوگۆ لەسەر ئەوە كراوە چەكدارەكانيان بخەنە سەر سيستمى ئەمنى فەرمى عێراق، ئامادەبوانيش هاوڕابون لەسەر ئەوەى كە گروپەكانى سەر بە حەشدى شەعبى لە ميحوەرە نێودەوڵەتى و هەرێميەكان دوور بخەنەوە و تەركيز بخەنە سەر شەڕى دژى داعش و لەژێر دەسەڵاتى دەوڵەتى عێراقيدا بن.\nپێشتريش كێشە كەوتنە نێوان ئەو گروپە چەكداريانە و گروپەكانى سەر بە ئێران، ئەوەش بەهۆى ئەوەى چوار ليواكە ڕەتيان كردەوە كە "ئەبو فدك" سەركردەى كەتيبەكانى حزبوڵڵا بكرێتە جێگرەوەى "ئەبو مەهدى موهەنديس" وەك جێگرى نوێى سەرۆكى دەستەى حەشدى شەعبى، هەڕەشەى كشانەوەشيان كردبوو ئەگەر حكومەتى عێراق سنورێك بۆ دەستوەردانەكانى ئێران لەناو حەشدا دانەنێت.\nلاى خۆشيەوە "مەيسەم زەيدى" سەركردەى فيرقەى عەباس كە فيرقەيەكى شەڕكەرە و چەندين ساڵە دژى ڕێكخراوى داعش شەڕ دەكات، سەركردايەتى حەشدى شەعبى بەوە تۆمەتبار كردبوو كە لە ڕووى دارايى و كاروبارى لۆجستيەوە جياوازى لەنێوان گروپەكانى حەشد دەكات.\nيەكێكى تر لە كێشەكان ئەوەيە كە ئەو ليوايانەى سەر بە مەرجەعى ئاينى كێشەيان نييە لەوەى لەژێر چەترى سەركردايەتى پرۆسە هاوبەشەكان كار بكەن كە پڕۆسە هاوبەشەكانيش هەماهەنگیان لەگەڵ هاوپەيمانى نێودەوڵەتى هەيە، بەڵام "ئەبو فدك" و گروپەكانى ترى سەر بە كۆمارى ئيسلامى ئێران ئەوە ڕەتدەكەنەوە.\nكشانەوەى ئەو چوار گروپە و تێكەڵكردنيان لەگەڵ دەزگا ئەمنيە فەرميەكانى عێراق گورزێكى بە ئازارە لە ئێران و هاوپەيمانەكانى لە عێراق، كە تائێستادا ئەو برينەيان ساڕێژ نەبوە كە بەهۆى كوشتنى قاسم سولەيمانيەوە دروستبوو.\nپەيمانگاى لێكۆڵينەوەكانى ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست كە پێگەكەى لە واشنتنۆنە لەو بڕوایەدایە، كشانەوەى ئەو چوار ليوايە كە ڕاهێنراون و ئامادەن لە حەشدى شەعبى وا دەردەكەوێت كە بڕيارێكە لە سيستانيەوە بۆ كۆتايى هێنان بەو فەتوايەى كە ساڵى 2014 دەريكرد و تێيدا داواى لە هەموو عێراقيەكان كرد كە تواناى هەڵگرتنى چەكيان هەيە بۆ ئەوەى بەرگرى لە وڵاتەكەيان بكەن دژى ڕێكخراوى داعش.\nڕونيشكراوەتەوە، ئەو فەتوايە لەلايەن گروپە چەكدارەكانى نزيك لە ئێرانەوە بەكارهێنرا بۆ بەهێزكردنى دەسەڵاتى ميليشياكان لەسەر حسابى دەوڵەتى عێراق.


وەزارەتی پەروەردە ڕێنمایی نوێی بۆ مامۆستا و خوێندكاران دەركرد – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2021/01/05 - 7:07 PM\nوەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان ژمارەیەك ڕێنمایی نوێی سەبارەت بە سیستمی (E-PARWARDA) بۆ مامۆستایان و خوێندكاران لە ناوەندەكانی خوێندن دەركرد.\nوەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە گشتاندنێكدا، كە دوێنێ 4-1-2021 بە واژۆی وەزیری پەروەردە دەركراوە، ژمارەیەك ڕێنمایی نوێی بۆ مامۆستایان و فەرمانبەران دەركردووە، كە پێویستە تاوەكو بەرواری كۆتایی ئەم مانگە (31-1-2021) پێوەی پابەندبن.\nوەك لە ڕێنماییەكاندا ڕوونكراوەتەوە، دەبێت سەرجەم زانیاری مامۆستایان و گۆڕانكارییەكان لە میلاك و خانەنشینی و مامۆستایان و فەرمانبەران لە سیستمی (e-parwarda) تۆمار بكرێت و زانیارییەكانی خوێندكاران داخڵ بكرێن.\nجەختیشكراوەتەوە، كە ئەو خوێندنگایانەی نەخراونەتە ناو سیستمەكەوە، ئەمساڵ داخڵ بكرێن و پەیڕەوی سیستمەكە بكەن و بەشی مووچە لە سیستمەكە كارابكرێت.\nئەمە لەكاتێكدایە، كە بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆناوە تاوەكو ئێستا دەرگای ناوەندەكانی خوێندن بەداخراوی ماونەتەوە و بڕیارە ئەمڕۆ و بەیانی دواین بڕیار لەبارەی كردنەوەی ناوەندەكانی خوێندن بدرێت.\nپرۆسەی خوێندنخوێندكارانمامۆستایانوەزارەتی پەروەردە