ئازهر ماجێدی له وتووێژ لهگهڵ رهحیم رهشیدی: ناسیۆنالیزم رهوتێکی مهترسیداره، ژههرو ویروسێکی کۆمهڵایهتییه\nئازه‌ر ماجێدی له وتووێژ له‌گه‌ڵ ره‌حیم ره‌شیدی: ناسیۆنالیزم ره‌وتێکی مه‌ترسیداره، ژه‌هرو ویروسێکی کۆمه‌ڵایه‌تییه .\nوێنه: ئازه‌ر ماجێدی\nدوای دامه‌زرانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران، ناسیوناڵیسته‌کان ته‌بلیغیان ده‌کرد که کۆمەڵه فریوی مه‌نسوور حێکمه‌تی فارسی خواردوه.\nله چه‌ند ساڵی رابردوودا شه‌پۆلێکی دڵساردی له نێو بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی کرێکاری له سه‌راسه‌ری ئێران‌و له‌وانه‌ش له کوردستان پێکهات، ئه‌مه راستییه‌کی تاڵه به‌ڵام دوور له چاوه‌ڕوانی نیه.\nئێمه دژایه‌تی ناسیونالیسم ده‌که‌ین‌و به توندی له به‌رانبه‌ری‌دا ڕاده‌وستین. ئه‌مه‌مان به فه‌رمیی له به‌رنامه‌که‌مان‌دا راگه‌یاندوه.\nناسیونالیسم ئیدئولوژییه‌کی دژی کرێکاری، ره‌گه‌زپه‌رستانه‌و دژی ئازادیخوازی‌و به‌رابه‌ریخوازییه. ناسیۆنالیسم بریتییه له ئیدئولوژی بورژوازی بۆ ژێر ده‌سته هێشتنه‌وه‌ی چینی کرێکار.\nبه‌ڵام شه‌ڕی کۆمه‌ڵه له‌گه‌ڵ دێموکڕات، ئه‌م شه‌ڕه هه‌ر وه‌کو له‌و سه‌رده‌مه‌دا له لایه‌ن مه‌نسوور حێکمه‌ته‌وه شرۆڤە ده‌کراو رووناکی ده‌خرایه سه‌ر لایه‌نه‌کانی، شه‌ڕی بورژوازی کورد بوو له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی له کوردستان.\nته‌واوی ئه‌و بڕیاروو به‌ڵگانه‌ی که مه‌نسوور حیکمه‌ت ئاماده‌ی ده‌کرد هه‌موو کات ده‌نگی دێناوه‌و په‌سه‌ند ده‌کرا. ئه‌وانه‌ی که دوای جیابوونه‌وه ده‌ستیان به تۆمه‌تبار کردنی ئه‌و کرد، بۆ وێنه عه‌بدوڵلا موهته‌دی تا دوایین رۆژه‌کانی مانه‌وه‌ی ئه‌و له رێکخستندا ده‌نگیان پێده‌داو له‌گه‌ڵی هاوده‌نگیان ده‌نواند. له بیرمه که ته‌نانه‌ت عه‌بدوڵلا موهته‌دی جارێک هاته لای مه‌نسوور حێکمه‌ت‌و لێی پرسی که جیاوازی مه‌نسوور حێکمه‌ت له‌گه‌ڵ ئه‌و له سه‌ر چیه؟ (ئه‌و دەیهه‌ویست که له لایه‌ن مه‌نسوور حێکمه‌ته‌وه حه‌ساوی بۆ بکرێت). ( به‌ڵام عه‌بدوڵلا موهته‌دی ئه‌ندامی فراکسیۆنی کۆمۆنیستی کرێکاری بوو).\nله سه‌ره‌تاوه پۆپۆلیسم ره‌وتی زاڵ به سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی ئێران بوو که مارکسیسمی شۆڕشگێرانه توانی لێکدانه‌وه‌ی له‌سه‌ر ئه‌و ره‌وته هه‌بێت‌و پاشه‌کشه‌ی پێبکات.\nپێکهێنه‌ری وتووێژ: ره‌حیم ره‌شیدی\nوه‌رگێر بۆ کوردی: ره‌حمه‌ت عه‌زیزی\n1.ئیزن بده‌ن وتووێژه به‌و پرسیاره ده‌ست پێ بکه‌م، له‌به‌ر چی ئێوه دوای یه‌ک ده‌یه خه‌باتی به کرده‌وه له رێزه‌کانی کۆمه‌ڵه‌و حیزبی کومونیستی ئێران بۆ دابین کردنی ئامانجه‌کانی کۆمۆنیسم، به‌و ئاکامه گه‌یشتن که ده‌بێ خه‌باتی ئێوه خه‌باتێکی کرێکاری بێت؟\nبه‌راستی له مه‌به‌ستی ئێوه سه‌باره‌ت به خه‌باتی به کرده‌وه تێنه‌گه‌یشتم. ئه‌گه‌ر ئیزنم بده‌ی کورته‌یه‌ک له تێکۆشانی خۆمان تا پێکهاتنی حێزبی کۆمۆنیستی ئێرانتان بۆ باس بکه‌م، له‌وانه‌یه ئه‌م روونکردنه‌وه‌یه ببێته هۆی ڕوونتر بوونی باسه‌که‌مان. من له‌گه‌ڵ یه‌کیه‌تی خه‌باتکارانی کۆمۆنیست تێکۆشانم ده‌کرد. یه‌کیه‌تی خه‌باتکارانی کۆمۆنیست له مانگی ره‌شه‌مه‌ی 1357ی هه‌تاور، له ژێر ناوی ناوکی (هه‌سته)ی سه‌هه‌ند هه‌بوونی خۆی راگه‌یاند، دوای چه‌ند مانگ ناوی خۆی بۆ رێکخراوی یه‌کیه‌تی خه‌باتکارانی کۆمۆنیست گۆڕی. هه‌وڵی ئێمه تێکۆشانێکی سیاسیی، تێئۆریک‌و به کرده‌وه بوو. یه‌کیه‌تی تێکۆشه‌رانی کۆمۆنیست به رێبه‌ری مه‌نسوور حێکمه‌ت خه‌باتێکی تێئۆریک، سیاسیی، هه‌مه‌لایه‌نه‌و قووڵی دژی پۆپۆلیسم که ره‌وتی زاڵ به سه‌ر بزوتنه‌وی چه‌پی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی ئێراندا بوو به‌ڕیوه برد. ی.خ.ک توانی له ماوه‌ی دوو ساڵدا پاشه‌کشه به بزوتنه‌وه‌ی پۆپۆلیستی بکات‌و ئاڵای مارکسیزمی شۆڕشگێرانه له نێو بزوتنه‌وه‌ی ئێراندا به‌رز بکاته‌وه. زه‌مینه‌ی نێزیکایه‌تی ی.خ.ک له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵه‌ش هه‌ر له‌م چوارچێوه‌یه‌دا بوو. هه‌ڵوێستی به‌شێک له رێبه‌رایه‌تی کۆمه‌ڵه (بۆ وێنه عه‌بدوڵڵا موهته‌دی) له کۆنگره‌ی دووهه‌مدا بۆ لای ئه‌ده‌بیات‌و روانگه‌کانی ی.خ.ک نزیک بوه‌وه‌و هه‌وادارییان له مارکسیسمی شۆڕشگێرانه کرد. بڕیارنامه په‌سندکراوەکانی ئه‌م کونگره‌یه بۆ رێبه‌ری ی.خ.ک به‌ڕێکرا. مه‌نسوور حێکمه‌ت وێڕای دەربڕینی خۆشحاڵی خۆی له‌م هه‌ڵوێسته‌ی کۆمه‌ڵه ئه‌م بڕیارنامانه‌ی به سێوه‌ی ڕه‌خنه‌گرانه تاوتوێ کرد. به دوای ئه‌م ره‌خنه گرتنه‌دا مه‌نسوور حێکمه‌ت رۆێشتە کوردستان‌و له‌گه‌ڵ رێبه‌رایه‌تی کۆمه‌ڵە چه‌ند دانیشتنی پێک هێناو له نێزیکه‌وە له‌گه‌ڵ رێکخراوی کۆمه‌ڵە ئاشنا بوو، دوایه‌ش ناوه‌ڕۆکی به‌رنامه‌و پرۆگرامی هاوبه‌شی هه‌ردوو رێکخراو نووسرا.\nمه‌نسوور حێکمه‌ت جارێکی دیکه له زستانی 1360 سه‌ردانی کوردستانی کردو ماوه‌ی دوو مانگ له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵه بوو. له درێژه‌ی ئه‌م باس‌و چاوپێکه‌وتنانه‌دا بوو که رێبه‌رایه‌تی هه‌ر دوو رێکخراو پێکهێنانی حێزبی کۆمۆنیستی ئێرانیان که یه‌کێک له گرنگترین باسه‌کانی بزوتنه‌وه‌ی چه‌پ بوو به پێویست زانی‌و له ئاکام‌دا له‌و باره‌وه پێکهاتن.\nپێویستی به‌رنامه‌یه‌کی حیزبی، پرسێک بوو که ی.خ.ک له سه‌ری پێداگر بوو. رێبه‌رایه‌تی کۆمه‌ڵه‌ش ملی بۆ قبووڵ کردنی ئه‌م بابه‌ته ڕاکێشاو زۆر زوو له‌گه‌ڵ مه‌نسوور حێکمه‌ت (که ئه‌و کات به نادر ده‌ناسرا) نزیک بوه‌وه. بڕوایه‌کی دوو لایه‌نه به تواناییه کۆمۆنیستی‌و شۆرشگێرییه‌کان به کرده‌وه له نێوان رێبه‌رایه‌تی کۆمه‌ڵه‌و مه‌نسوور حێکمەت‌دا ساز بوو.\nمه‌نسوور حێکمه‌ت له دوایین رۆژه‌کانی مانگی ره‌شه‌مه‌دا گه‌ڕایه‌وه تاران، چه‌ند رۆژ پێش گه‌ڕانه‌وه‌ی، به‌شی چاپه‌مه‌نی (ئینتشاراتی) ی.خ.ک زه‌بری لێکه‌وتبوو ده‌یان که‌س له هاوڕێیانی ئێمه ده‌سبه‌سه‌ر کرابوون. ئەگه‌ر هه‌ڵه نه‌که‌م به هۆی ئه‌م زه‌برو له داوکه‌وتنانه‌وه نزیکه‌ی سه‌د که‌س له هاوڕێیان ده‌سبه‌سه‌ر کران. ی.خ.ک له‌و سه‌رده‌مه‌دا له زۆبه‌ی کارگه‌و یه‌که‌کانی به‌رهه‌م هێناندا رێخستنی کرێکاری مه‌زنی هه‌بوون. ز‌ۆربه‌ی ئه‌م هه‌ستانه زه‌بریان وێکه‌وت یان مه‌جبوور به هه‌ڵوه‌شانه‌وه بوون. به بیستنی هه‌واڵی ئه‌م زه‌به‌رە گه‌وره‌یه مه‌نسوور حێکمه‌ت پێشنیاری به رێبه‌رایه‌تی ی.خ.ک کرد که بۆ ئه‌وه‌ی نه‌که‌ونه داوی پۆلیسی کۆماری ئێسلامی هه‌رچی زووتر به‌ره‌و کوردستان به‌رێ بکه‌ون. دوای قسه‌و باسێکی زۆر بڕیار درا که مه‌نسوور حێکمه‌ت، حه‌مید ته‌قوایی‌و خوسره‌و داوه‌ر له رێبه‌رانی ی.خ.ک به‌ره‌و کوردستان به‌ڕێبکه‌ون. منیش له‌گه‌ڵ مه‌نسوور حێکمه‌ت رۆێشتمە کوردستان. له بانه‌مه‌ڕی 1361وه تێکۆشانێکی چڕوپڕ له کوردستان بۆ پێکهێنانی حێزبی کۆمۆنیستی ئێران ده‌ستی پێکرد. له مانگی خه‌رمانانی 1361 حێزبی کۆمۆنیستی ئێران دامه‌زرا. دیاره ده‌بێ ئاماژه به هێندێک دژایه‌تی‌و به‌ربه‌ره‌کانێ له‌گه‌ڵ پێکهاتنی حێزب له لایه‌ن ره‌وتی ناسیۆنالیستی نێو ریکخراوی کۆمه‌ڵه بکه‌م. ئه‌م دژایه‌تییانه به پێی بارودۆخی جیاواز که‌م‌و زیاد ده‌بوون. بۆ وێنه ره‌وتی نێوخۆیی په‌یوه‌ست بوونی کۆمه‌ڵه به مارکسیسمی شۆرشگێرانه به رێبه‌رایه‌تی عه‌بدوڵڵا موهته‌دی، له ژێر ئه‌م زه‌ختانه‌دا بیروڕای ده‌گۆڕا. هێندێک جار ته‌سلیمی ره‌وتی ناسیونالیستی نیو کۆمه‌ڵه ده‌بوو زۆر جار به توندی له پێکهاتنی حیزبی کومونیست داکۆکی ده‌کرد. جاروباریش داکۆکی‌و پشتیوانی موهته‌دی له حیزب هه‌لپه‌رستانه بوو. بۆ رزگار کردنی رێکخستن‌و هێزی پێشمه‌رگه‌ی کۆمه‌ڵه له داماوی‌و ده‌سه‌وه‌ستانی‌و بۆ به‌ربه‌ست کردنی ئاش به‌تاڵ، خوزایاری پێکهاتنی حیزبی کومۆنیست بوو.\nبه کورتی پێش‌و پاش پێکهاتنی حیزب ره‌وتێکی ناسیونالیستی نێوخویی کۆمه‌ڵه له ریگاگه‌لی جۆرواجوره‌وه کۆسپ‌و ته‌گه‌ره‌یان ده‌خسته پێش پێکهاتنی حێزب‌و دژایه‌تییان ده‌کرد، به‌ڵام ده‌بێ دان به‌وه‌دا بنێن که زۆربه‌ی ته‌شکیلاتی کۆمه‌له خوازیاری پێکهاتنی حێزبی کۆمۆنیست بوو. ئه‌م ره‌وته دوای پێکهاتنی حیزیش هه‌ر وا درێژه‌ی کێشاو سه‌ره‌نجام دوای هێرشی ئه‌مریکا بۆ ئیراق‌و به ده‌سه‌ڵات گه‌یشتنی حیزبه ناسیۆنالیسته‌کانی کوردستانی ئێراق "فیلشان یاد هندوستان کرد"و "له خه‌و راچڵه‌کین". مه‌نسوور حێکمه‌ت واتەنی (کوکاکولایشان را از آن بالا روی زمین دیدند)، راشکاوانه‌و به کرده‌وه ره‌وتی ناسیونالیستی کوردی نێوخوی کۆمه‌ڵه هاتنه پێشه‌وه‌و عه‌بدوڵلا موهته‌دی که ئه‌ندامی فراکسیۆنی کۆمۆنیستی کرێکاری نێوخوی حێزب بوو رایگه‌یاند که کۆمه‌ڵه ده‌بێ نێزیکایه‌تی خۆی له‌گه‌ڵ دۆستانی ئه‌مڕو سه‌به‌ی ڕۆژی خۆی بسه‌لمێنێت.\nبۆ مه‌نسووری حێکمه‌ت وه‌ک رێبه‌ری هزری، سیاسیی‌و تێئۆریکی مارکسیزمی شۆرشگێری‌و دوایه‌ش کۆمۆنیستی کرێکاری، مانای کۆمۆنیسم هێچ گوڕانکارییه‌کی به سه‌ردا نه‌هاتبوو. مه‌به‌ستی ئه‌و له پێکهاتنی حیزب وره وه‌به‌رنانی پێشمه‌رگه یان به‌ندیه سیاسییه‌کان نه‌بوو ئه‌گه‌رچی ئه‌م ئاکامه لاوه‌کییه ده‌بوه هۆی خۆشحاڵی ئه‌و. ئه‌و ده‌یهەویست شۆڕشی کرێکاری رێکبخات، سه‌رمایه‌داری بروخێنێ‌و سۆسیالیزم بونیاد بنێت. خه‌باتی ئەو هاوتەریب بوو له‌گەڵ رێکخستنی چینی کرێکار بۆ شۆڕشی کرێکاری. زۆر زوو دوای پێکهاتنی حێزب‌و کۆنگره‌ی دامه‌زران ناوبراو باسه‌کانی گرێدراو به کۆمۆنیستی کرێکاریی ده‌ست پێی کردبوو.\nمه‌نسوور حێکمه‌ت له نێوخوی حێزب‌و له بنکه‌ی شین‌کاوه وتارێکی به ناوبانگی به ناوی "مه‌ودای نیوان قسه‌و کرده‌وه" پێشکه‌ش کرد. (دوای هێرشی رژیم بۆ ئالان، ئێمه به‌ره‌و خاکی ئیراق پاشه‌کشه‌مان کردو له شین کاوه مه‌قه‌ڕێکی گه‌وره ساز کرا.) بابه‌تی سه‌ره‌کی ئه‌م سوخه‌نڕانییه خه‌بات‌و نێوه‌ڕۆکی تێکوشانی کۆمۆنیستییه.\nئه‌و (مەنسوورحیکمه‌ت) زۆر راشکاوانه ده‌ڵێ: کاتێک که ئێمه تێکۆشانی کۆمۆنیستی‌مان نه‌بێت به کرده‌وه چینه‌کانی دیکه خه‌ریکی تێکۆشانن. له بیرمه که رێبه‌رایه‌تی ئه‌و کاتی کۆمه‌ڵه له‌م قسانه دڵگران بوون، ئه‌و قسانه قه‌ت بڵاو نه‌کرایه‌وه. (له‌م دواییانه‌دا له بڵاوکردنه‌وه‌ی به‌شێک له ئارشیوی تاکه‌که‌سی ئه‌ودا، ئه‌و نووسراوه بڵاو کرایه‌وه.\nمه‌نسوور حێکمه‌ت له ڕاپۆرتی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی بۆ کۆنگره‌ی دووهه‌مدا له باره‌ی کۆمۆنیستی کرێکاری قسه ده‌کات. دوایه‌ش به‌شێکی زۆر له تێکۆشانی تێئوریک‌و سیاسی ئه‌و بۆ شی کردنه‌وه‌ی لایه‌نه جورواجوره‌کانی ئه‌م بابه‌ته ته‌رخان کرا بوو. باسه به نرخه‌کانی ئه‌و له باره‌ی چۆنیه‌تی کاری کۆمۆنیستی، سیاسه‌تی رێکخستنی کرێکاری، ئه‌ندامه‌تی کرێکاری، له باره‌ی هاندانی (آژیتاتوری) چینی کرێکار، یه‌که‌کانی کرێکاری، شۆراو سه‌ندیکاکان‌و هتد... له‌م قۆناخه‌دا له کۆنفرانسه ته‌شکیلاتییه نێوخۆیی‌یه‌کاندا باس کران‌و دوایه‌ش له چاپه‌مه‌نی حێزبی‌دا بڵاو کرانه‌وه. زۆربه‌ی به‌رهه‌مه‌کانی ئه‌م قۆناخه‌ی مه‌نسوور حێکمههت بۆ باس له سه‌ر لایه‌ن‌و بواره جۆرواجۆرەکانی هزری، سیاسیی‌و به کرده‌یی کۆمونیستی کرێکاری ته‌رخان کرابوو (کراوه). ئه‌م تێکۆشانه بێوچانه نێوخۆیی‌و ئاشکرایه، له په‌ره پێدانی کۆمۆنیسمی کرێکاری له حێزبدا له‌گه‌ڵ پێشوازییه‌کی به‌رین له لایه‌ک‌و له لایه‌کی دیکه‌شەوه به بێده‌نگی، په‌سه‌ن بێژی، سه‌ر له‌قاندن‌و به‌ڵێ وتن به‌ره‌وو ڕوو بوو. به‌ڵام کاره‌که به‌و شێوه‌یه که پێویست بوو به‌ره‌و پێش نه‌ده‌چوو. سه‌ره‌نجام مه‌نسوور حێکمه‌ت کۆنفرانسه‌کانی کۆمۆنیستی کرێکاری له حێزبدا به‌رێوه برد. دوای کۆنفرانسی تێکوشانی حێزب له کوردستان، له نێو ته‌شکیلاتی کوردستان دووبه‌ره‌کی‌و کێشه‌کان به شێوه‌یه‌کی ئاشکرا سه‌ریان هه‌ڵدا. مه‌نسوور حێکمه‌ت فراکسیۆنی راگه‌یاند. سرنجڕاکێش ئه‌وه‌یه که زۆرایه‌تی یان زۆرینه‌ی حێزب له نێو رێکخستنه ئاشکراکانی کوردستان‌و ده‌ره‌وه‌ی وڵات به فراکسیۆنه‌وه په‌یوه‌ست بوون، له‌م نێوه‌شدا زۆربه‌ی رێبه‌ری حێزب هه‌مان رێگای گرته‌به‌ر. به‌ڵام ئه‌مه نه‌یتوانی پێش به سه‌رهه‌ڵدانی کێشه‌و جیایی بگرێت. ئینجا له کۆنگره‌ی سێهه‌مدا ئه‌م دووبه‌ره‌کییانه به شێوه‌یه‌کی ئاشکرا خۆیان نیشان‌دا.\nدوای هێرشی ئه‌مریکاو ناتۆ بۆ عێراق‌و هاتنه سه‌ر کاری حیزبه ناسیۆناڵیسته‌کانی کورد له کوردستانی عێراق، ره‌وتی ناسیۆنالیستی نێوخوی کۆمه‌ڵه به راشکاوی بوونی خۆی راگه‌یاندو به‌م جۆره وا دیار بوو که‌چی دی پێکه‌وه ژیانی ئه‌م ره‌وتانه له‌گه‌ڵ یه‌کتر نالوێ. مه‌نسوور حیکمه‌ت بڕیاری‌دا که له حێزبی کۆمۆنیست جیا بێته‌وه.\nپێویسته ئاماژه به خاڵێک بکرێت، مه‌نسوور حێکمه‌ت زۆرینه‌ی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی‌و ئه‌ندامانی حێزبی له‌گه‌ڵ بوو. زۆرینه‌ی حێزب ببوونه ئه‌ندامی فراکسیۆنی کۆمۆنیستی کرێکاری. به پێی نه‌ریتی باو له نێو حێزب‌و رێکخراوه‌کاندا چ راست‌و چ چه‌پ، ئه‌و ده‌یتوانی له کۆنگره‌ی حیزبدا ده‌ست به سه‌ر حێزبدا بگرێت‌و ناسیۆنالیسته‌کان وه‌لاو بنێت. ئه‌گه‌ر ئه‌و کاره‌ی کردبا هیچ ئه‌سڵێکی دێموکراتیکی پێشێل نه‌ده‌کرد، چوونکوو زۆرینه‌ی له‌گه‌ڵ بوو. به‌ڵام ئه‌و بڕیاری‌دا که ئه‌و کاره نه‌کات. بڕیاری‌دا که خۆی جیا بێته‌وه‌و حیزبێکی دیکه دامه‌زرێنێت.\nژماره‌یه‌ک له ئه‌ندامانی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی له‌گه‌ڵ ئه‌م بڕیاره نه‌بوون. د‌یانگووت که ئێمه زۆرینه‌ین بۆ ده‌بێ ئێمکانات‌و ناوی حیزب بۆ ئه‌وان بهێلینه‌وه‌و بڕوین. ئه‌ویش له وەڵامدا ده‌یگوت: یه‌که‌م ئه‌وه‌ی که من جیا نابمه‌وه، ده‌ست له کار ده‌کێشمه‌وه‌و جیا له پێنووسه‌که‌م هیچ شتێکی دیکه له حیزبدا له‌گه‌ڵ خۆم نابه‌م. هه‌ر که‌س بیهه‌وێت ده‌توانێت له حیزبدا بمێنێته‌وه.\nدوایه‌ش بۆ بڕیاره‌که‌ی به‌و شێوەیە پاساوی ده‌کرد: ئه‌مه رێکخستنێکی چه‌کدارییه، ئه‌گه‌ر وه‌ها کارێک بکه‌ین شه‌ڕ سه‌رهه‌ڵده‌دات‌و خوێنێکی زۆر دڕژیت. جیا له کوژرانی ژماره‌یه‌ک مرۆڤ، کۆمۆنیزم له ژێر ئه‌و زه‌خت‌و هوشاره‌ی که ده‌که‌وێته سه‌ری ناتوانێ به ئاسانی پشت راست کاته‌وه. مۆری ئیستالینیمان لێ ده‌ده‌ن، ئه‌و کات کارمان زۆر دژوار ده‌بێت. بۆیه ئه‌و دەستی له حیزب کێشایه‌وه. دوای ده‌ست له کار کێشانه‌وه‌ی ئه‌و زۆر یه‌ک له ئه‌ندامانی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی‌و کادره‌کانی حیزب ده‌ستیان له کار کێشایه‌وه. به‌شێکی زۆری ئه‌م کادرانه چوونه نێو حێزبی کۆمۆنیستی کرێکاری که مه‌نسوری حێکمه‌ت دایمه‌زراند.\nهیوادارم ئه‌م کورته مێژووه که باسم کرد هۆکاری جیایی ئێمه‌ی له حێزبی کۆمۆنیستی ئێرانی ئاشکرا کردبێت. دیاره ئه‌ده‌بیاتێکی زۆری ئه‌م قۆناخه هه‌یه‌و له ماڵپه‌ڕی بونیادی مه‌نسوور حێکمه‌تدا پارێزراوه. خوێندنه‌وه‌ی ڵاپه‌ڕه‌کانی ئه‌و ئه‌ده‌بیاته بێ گومان هه‌موو مێژوو ناوه‌ڕۆکی ئه‌و کێشانه‌ی که بوون به هۆی دابڕانی مه‌نسووری حێکمه‌ت‌و زۆربه‌ی کادێرانی له حیزب کۆمۆنیست‌و کۆمه‌ڵه ئاشکرا ده‌کات.\n2. بۆ مه‌گه‌ر خه‌باتی ئێوه له نێو رێزه‌کانی کۆمه‌ڵه بۆ دابین کردنی به‌رژه‌وه‌ندی کرێکاران نه‌بوو که ئێوه مه‌جبوور بوون بۆ رزگاری چینی کرێکار حێزبێکی کرێکاری دامه‌زرێنن؟\nپێم وایه وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره تا راده‌یه‌کی زۆر له وه‌ڵامی پرسیاری یه‌که‌مدا دراوه‌ته‌وه. هه‌ر وه‌ک ئاماژه‌م پێکرد حیزبی کۆمۆنیستی ئێران ره‌وتی جۆرواجۆری تێدا بوو. ره‌وتی کۆمۆنیستی کرێکاری، ره‌وتی ناوه‌ند یان چه‌پی توندئاژوو ره‌وتی ناسیونالیستی کورد.تا سه‌رده‌می کۆنگره‌ی سێهەم ئه‌م ره‌وتانه له پاڵ یه‌کتردا تێکوشانیان ده‌کرد. "مه‌ودای نێوان قسه‌و کرده‌وه" هه‌ڵسه‌نگاندنێکی به کرده‌وه‌ی ئه‌م پێکه‌وه ژیانه بوو. تێکۆشان‌و خه‌باتی کۆمۆنیستی‌و سازماندانی چینی کرێکار بۆ سازدانی شۆڕشی کرێکاری زۆر جاران لە کرده‌وه‌دا ئاکامێکی دیکه‌ی لێ ده‌که‌وته‌وه. تێکوشانه کۆمۆنیستی‌یه‌کان جاروبار له‌گه‌ڵ خه‌باتی نه‌رێنی ره‌وتی ناسیونالیستی کورد به‌ره‌وروو ده‌بو. به رواڵه‌ت هه‌موو لایه‌ک له‌گه‌ڵ بۆچوونه‌کان، هه‌ڵوێسته‌کان‌و سیاسه‌ته‌کانی مه‌نسوور حێکمه‌ت هاوڕا بوون. مه‌نسوور حێکمه‌ت هه‌موو کات به زۆرینه‌ی ده‌نگ بۆ کۆمیته‌ی ناوه‌ندی‌و ده‌فته‌ری سیاسیی هه‌ڵده‌بژێردرا. له کۆنگره‌ی دووهه‌م‌و سێهه‌م ڕاپۆرتێک که له لایه‌ن ئه‌وه‌وه ئاماده کرابوو وه‌ک گوزارشی کۆمیته ناوه‌ندی به کۆنگره پێشنیار کرا. (واته پێلێنومی پێش کۆنگره کۆمیته‌ی ناوه‌ندی ده‌نگی پێی دابوو که وه‌ک ڕاپۆرتی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی پێشکه‌شی بکات). ته‌نانه‌ت دوای ئه‌وه‌ش که بڕیاری‌دا له حێزب جیا بێته‌وه تا ئه‌و کاته‌ی که به ره‌سمی ده‌ست له کار کێشانه‌وه‌ی خۆی پێشکه‌شی پێلێنوم کرد، ئه‌و به تێکرای ده‌نگ وه‌ک به‌رپرسی رێکخستن هه‌ڵبژێردرا. ته‌واوی ئه‌و بڕیاروو به‌ڵگانه‌ی که ئه‌و ئاماده‌ی ده‌کرد هه‌مووکات به تێکرا ده‌نگی پێی ده‌درا. ئه‌وانه‌ی که دوای جیابوونه‌وه ده‌ستیان به تۆمه‌تبار کردنی ئه‌و کرد، بۆ وێنه عه‌بدوڵلا موهته‌دی تا دوایین رۆژه‌کانی مانه‌وه‌ی ئه‌و له رێکخستندا ده‌نگیان پێده‌داو له‌گه‌ڵی هاوده‌نگیان ده‌نواند. له بیرمه که ته‌نانه‌ت عه‌بدوڵلا موهته‌دی جارێک هاته لای مه‌نسوور حێکمه‌ت‌و لێی پرسی که جیاوازی مه‌نسوور حێکمه‌ت له‌گه‌ڵ ئه‌و له سه‌ر چیه؟ (ئه‌و دەیهه‌ویست که له لایه‌ن مه‌نسوور حێکمه‌ته‌وه حه‌ساوی بۆ بکرێت). (دیاره عه‌بدوڵلا موهته‌دی ئه‌ندامی فراکسیۆنی کۆمۆنیستی کرێکاری بوو). مه‌نسوور حێکمه‌ت زۆر جار گوتبوی که ئه‌و که‌سێکی ناوێت که ته‌نیا په‌سه‌ندی بۆچوونه‌کانی بکات به‌ڵکوو که‌سێکی ده‌وێت که هاوبیری ئه‌و بێت. مه‌نسوور حیکمه‌ت حه‌ولێکی زۆری‌دا که حیزبی کومونیست بخاته سه‌ر رێچکه‌ی تێکۆشانی کومونیستی کرێکاری. تێکۆشانی بێ وچان بۆ قانێع کردن، نووسین، قسه کردن، رێبه‌ری به کرده‌وو سیاسیی حێزب، به‌ڵام رۆژێک به کرده‌وه به‌و ئاکامه گه‌یشت که ئه‌و کارە چی دیکه ئاکامی نابێت‌و کارێکی بێهوده‌یه. بارودۆخی نێونه‌ته‌وه‌یی، رووخانی یه‌کیه‌تی سۆویه‌ت، هێرشی بورژوازی هار بۆ سه‌ر مارکسیسم‌و کۆمۆنیسم‌و هه‌ر وه‌ها په‌ل‌و پۆ ده‌رکردنی ناسیونالیسم بە گشتیی‌و ناسیونالیسمی کورد به شێوەیەکی تایبه‌تی، کاره‌که‌ی یه‌کلایی کرده‌وه.\n3. بۆ تا ئێستا ره‌وته چه‌په توندئاژوه‌کان له وڵاتی ئێمه نه‌یانتوانیوه ببنه هێزێکی کاریگه‌ری نێو کۆمه‌ڵگا؟\nئه‌م هه‌ڵسه‌نگاندنه زۆر گه‌وره کراوه‌ته‌وه، چه‌پ کاریگه‌ری زۆری له سه‌ر کۆمه‌ڵگا هه‌بوه، به‌ڵام نه‌یتوانیوه ده‌سه‌ڵات به قازانجی کرێکاران‌و کۆمۆنیسم بگۆرێت. ئامانجه‌کانی چه‌پ له‌وه‌یکه به شۆڕشی 57 ناسراوه زۆر ده‌وریان هه‌بوو.\nله قۆناخی شۆرش‌دا، چه‌پ له کۆمه‌ڵگادا زۆر خۆشه‌ویست بوو. له ئه‌وه‌ڵی مانگی مه‌ی 1358 ته‌نیا له تاران نێزیک به سێسه‌د هه‌زار که‌س له ژێر ئاڵای چه‌پ‌دا رێپێوانیان کرد، به‌ڵام دوو پرس بوونه هۆی ئه‌وه که چه‌پ نه‌توانێت ده‌وری کاریگه‌ر بگێرێت. سه‌رکوتی توندی بورژوازی، ده‌بێ سرنج بدە‌ی که ئه‌گه‌ر چه‌پ به شێوه‌یه‌ک که له پرسیاره‌که‌ی ئێوه‌دا ده‌رئه‌که‌وێ بێ کاریگه‌ری بووبێت که‌وابوو ئه‌و هه‌موو توندوتیژییه سه‌رکوته‌ی بورژوازی پێویستی نه‌ده‌کرد. پێویست به‌و ده‌زگا پێچه‌ڵاوپووچه‌ی نه‌بو.\nئامانج له کوشتاری ده‌یه‌ی 60 به گشتیی، له نێو بردنی چه‌پ‌و کۆمۆنیسم له کۆمه‌ڵگادا بو. زیاتر له سه‌د هه‌زار کەس ئێعدام کران که به‌شێکی زۆریان چه‌پ‌و کۆمۆنیست بوون. له کوردستان چه‌پ له سازماندانی بزووتنه‌وه‌یه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی سه‌رکه‌وتوو بو. به تایبه‌ت له باشووری کوردستان، لە سنه‌و مه‌ریوان. سازماندانی شه‌ڕی سنه‌و کۆچی خه‌ڵکی مه‌ریوان ته‌نیا دوو نموونه له کاریگه‌ری‌و نفووزی چه‌پ بو. هه‌روه‌ها هێرشی حیزبی دێموکرات بو سه‌ر کۆمه‌ڵه‌ش به‌شێک له هێرشی بورژوازی بۆ سه‌ر چه‌پ‌و کۆمۆنیسم له کۆمه‌ڵگادا بو.\nراسته ئێستا هه‌م کۆمه‌ڵه‌ییه‌کانی پێشوو هەم حێزبی دیموکرات تێده‌کۆشن که ئه‌و شه‌ڕه به شه‌ڕی براکوژی ناودێر بکه‌ن‌و تاوانه‌که‌شی بخه‌نه ئه‌ستۆی مه‌نسوور حێکمه‌ت، به‌ڵام ئه‌م شه‌ڕه هه‌ر وه‌کوو له‌و سه‌رده‌مه‌دا له لایه‌ن مه‌نسوور حێکمه‌ته‌وه شرۆڤە ده‌کراو رووناکی ده‌خرایه سه‌ر لایه‌نه‌کانی، شه‌ڕی بورژوازی کورد بوو له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی له کوردستان.\nدیاره سه‌رئه‌نجام به پێشنیاری مه‌نسوور حێکمه‌ت که ئاگربڕی یه‌کلایه‌نه‌ی راگه‌یاند ئه‌م شه‌ڕه کۆتایی پێهات. دوای هاتنه سه‌ر کاری رژیمی ئیسلامی چه‌پ ته‌نیا ره‌وتێک بوو که سه‌ره‌ڕای که‌م‌و کوڕییه‌کانی، ده‌سه‌ڵاتی پۆپۆلیسم له سه‌ری‌و نفووزی ڕۆژهه‌ڵات لێدراوی تێیدا، له مافی ژن به‌رگری کردو توانی له سه‌ره‌تاوه هێندێک پاشه‌کشه به رژیمی ئیسلامی بکات.\nبزووتنه‌وه‌ی کرێکاری‌و به‌رگری له به‌رانبه‌ر رژیمی جینایه‌تکاری ئیسلامیش ده‌رکه‌وتنێکی بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی کرێکاری بوو. ئه‌وه‌ی که رژیمی ئیسلامی سی ساڵه ئۆپۆزسیون سه‌رکوت ده‌کات‌و به‌رده‌وام له حاڵی شه‌ڕو سه‌رکوت کردنه یه‌کێک له هۆکاره‌کانی بەهێز بوون‌و نفووزی ئامانجه‌کانی بزووتنه‌وەی کۆمۆنیستییه. به‌ڵام گرفتی سه‌ره‌کی ده‌سه‌ڵاتی کۆمۆنیسمی نا کرێکارییه له سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی چه‌پی ئێران‌دا، دیاره ئه‌مە ته‌نیا کێشه‌ی کۆمۆنیسمی ئێران نیه‌و دیارده‌یه‌کی نێونه‌ته‌وه‌یییه.\nله سه‌ره‌تاوه پۆپۆلیسم ره‌وتی زاڵ به سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی ئێران بوو که مارکسیسمی شۆڕشگێرانه توانی لێکدانه‌وه‌ی له‌سه‌ر ئه‌و ره‌وته هه‌بێت‌و پاشه‌کشه‌ی پێبکات. کۆمۆنیسمی کرێکاری توانی کۆمۆنیسم له ژێر کۆت‌و بەندی ئه‌م ره‌وته ده‌ربێنێت، به‌ڵام به داخه‌وه بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیسمی کرێکاریش بۆ خۆی به مردنی مه‌نسوور حێکمه‌ت‌و ئه‌و رووداوه ناخۆشانه‌ی که بۆ حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری هاته پێشه‌وه زه‌ربه‌ی زۆری لێکه‌وت.\nئه‌م رووداوو زه‌برانه پاشه‌کشه‌یه‌کی به سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی کرێکاری‌دا سه‌پاند که ئه‌مه بواری بۆ به بزووتنه‌وه‌ی چه‌پی سوننه‌تی‌و توندئاژو ره‌خساند که جارێکی دیکه خۆی نیشان بدات. ئێمه هه‌نووکه هیوادارین که بتوانین جارێکی دیکه بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیسمی کریکاری به هیزه‌وه بکێشینه نێو گۆڕه‌پانی خه‌باتی سیاسییه‌وه.\n4. ڕه‌وتی چه‌پ‌و کۆمۆنیستی کرێکاری په‌یتا په‌یتا دابڕان‌و جیابوونه‌وه‌ی تێده‌که‌وێت. هۆکاری سه‌ره‌کی ئه‌م هه‌موو دووبه‌ره‌کی‌و جیایانه چن؟\nئێنشیعاب له ته‌واوی حێزبه سیاسییه‌کاندا روو ده‌دات. جیاوازی بیروڕا له سه‌ر تاکتیک، ئێستراتێژی له هه‌مو حێزبێکدا هه‌یه‌و ئه‌م پرسه تایبه‌تی ره‌وته چه‌په‌کان نیه. له حیزبه راسته‌کاندا زۆر یه‌ک فراکسیۆنی راگه‌یه‌ندراوو رانه‌گه‌یندراو بوونیان هه‌یه که بۆ ده‌ست پێڕاگه‌یشتن به ریبه‌رایه‌تی حیزب تێده‌کۆشن. ئه‌م حێزبانه بۆ ده‌ستپێراگه‌یشتنیان به ده‌سه‌ڵات به رواڵه‌ت یه‌کگرتووییه‌ک له نێو خۆیاندا ده‌پارێزن. به‌ڵام له نێوخۆی خۆیان‌دا هێندێک جار چاوی دیتنی یه‌کتریان نیه. ئه‌مه ڕاستی‌و راسته‌قینه‌ی سیاسه‌تی راسته.\nله کۆمه‌ڵگای ئێران‌دا به هۆی دیکتاتۆرییه‌ت، سه‌رکوت‌و داپڵۆسینه‌وه، حێزبایه‌تی نه‌یتوانیوه ببێته دیارده‌یه‌کی جێکه‌وتو به‌ربڵاو. خه‌باتی حێزبایه‌تی جگه له هێندێک خولی زۆر کورت هیچکات نه‌یتوانیوه بچێته نێو قووڵایی کۆمه‌ڵگاوه‌و ببێته نه‌ریتێکی جێکه‌وتوو. ئه‌م پرسه به سیمای ره‌وته راسته‌کانی سیاسه‌تی ئێرانه‌وه زیاتر له چه‌پ به‌رچاو ده‌که‌وێت. ئه‌گه‌ر چاو له ته‌واوی بزووتنه‌وه ناسیونالیسمییه‌کانی پێرۆ، رۆژئاواو نه‌ته‌ویی- ئیسلامی بکه‌ن لێک بڵاوبوونی ئه‌م دوو بزووتنه‌وه‌یه له روانگه‌ی حێزبایه‌تییه‌وە به باشی ده‌بینن. به گشتیی بزووتنه‌وه‌ی ناسیونالیسمی پێرۆ، رۆژئاوا، لایه‌نگرانی رژیمی پێشوو، له‌گه‌ڵ شا یان به بێ بوونی شا، ته‌نیا حێزبیک بوونی هه‌یه که به‌شێکی که‌می ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌ی له نێو خوێدا رێکخستوه. ره‌وتی نه‌ته‌وه‌یی- ئیسلامی ره‌وتێکی به‌ربڵاو له چه‌په‌وه بۆ ڕاسته که به تاقم‌و ره‌وتی بچووک‌و گه‌وره دابه‌ش کراون.\nبارودۆخی زاڵی دژی کۆمۆنیستی ده‌بێته هۆی ئه‌وه که ئه‌م ته‌بلیغاته له سه‌ر چه‌پ‌و بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی په‌ره بگرێت. وادیاره که ئه‌گه‌ر به راده‌ی پێویست وته‌یه‌ک چه‌ند پات بکرێته‌وه وه‌ک راستییه‌ک وه‌رده‌گیردرێت. له حالێکدا ئه‌وە‌ی که بۆ سیاسه‌ت له ئێرانه‌وه ده‌گرێته‌وه چه‌پ له روانگه‌ی حیزبایه‌تییه‌وە، زۆر له راست سه‌قامگیرتره.\nتا ئه‌و جێگایه‌ی که بۆ کۆمۆنیسمی کرێکاری ده‌گه‌ڕێته‌وه، حێزبی کۆمۆنیسمی کرێکاری به رێبه‌رایه‌تی مه‌نسوور حێکمه‌ت به پته‌وی‌و یه‌کگرتوانه بۆ ماوەی ١٠ ساڵ تێده‌کوشا. دیاره هه‌موو کات که‌سانی جۆرواجۆر له‌گه‌ڵ حێزبێک ده‌که‌ون یا لێی جیا ده‌بنه‌وه. حێزبی سیاسی وه‌ک تاقمێکی ئائینی نیه که ئه‌گه‌ر هاتیته نێوی ده‌رچوونت به ده‌ست (کرام الکاتبین) یان مه‌لایکه‌ی خودا بێت.\nحیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری دوای مردنی مه‌نسوور حێکمه‌ت دوو ئێنشیعابی تێکه‌وت، که هۆکاری ئاشکرای سیاسیی هه‌یه. ئێمه به نۆبه‌ی خۆمان له زۆر نووسراوه‌دا ئه‌م رووداوه‌مان لێکداوه‌ته‌وەو روونکردنه‌وه‌مان له سه‌ری داوه. به‌ڵام ئه‌گه‌ر کۆمۆنیسمی کرێکاری له‌گه‌ڵ ره‌وته ناسیونالیسته‌کانی کورد له تای ترازوویه‌ک دابنێت ده‌بیبنی که ئێنشێعاب له ره‌وتی دوایی زۆر زیاتره. حیزبی دیموکراتی کوردستان تا ئیستا چند جیابوونه‌وه‌ی تێپه‌ر کردوه.\nله نێو کۆمه‌ڵه‌دا تا ئێستا چه‌ند ئێنشێعاب رویان داوه. دوای جیابوونه‌وه‌ی حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری له حیزبی کومونیستی ئێران تا ئیستا دوو جیابوونه‌وه له ڕوانگه‌ی ناسیونالیسمی کوردییه‌وه له نێو کۆمه‌ڵه روویان داوه‌و له نێو رێکخراوی زه‌حمه‌تکێشانیشدا ئێنشێعابێک هاتۆته ئاراوه.\nلانیکه‌م ئێنشێعاب له حێزبی کۆمۆنیستی کرێکاری له سه‌ر پرس‌گه‌ڵی ماڵی‌و هه‌ڵڵوشینی پووڵه‌که‌ی ئه‌مریکا نه‌بوه‌و له کاتی جیابوونه‌وه‌شدا له به‌رانبه‌ر یه‌کتردا ده‌ست به چه‌ک نه‌بووینه. ئه‌مه له حاڵێکدایه که چه‌ک راگرتن به‌ره‌و روی جودابیر له پێلێنومی رێکخراوه‌یی، یان شه‌رو ئاژاوه له سه‌ر حه‌په‌لووش کردنی پووڵ دیارده‌یه‌کی ره‌وته ناسیونالیسته‌کانی کورد به تایبه‌ت تاقمی زه‌حمه‌تکێشانه.\n5. شروڤەکه‌ران‌و ڕه‌خنه‌گرانی حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری حیزبه‌که‌تان زیاتر به ره‌وتێکی خەیاڵی‌و دروشمده‌ر ده‌ناسن‌و ناو ده‌به‌ن، له‌م باره‌وه چ وه‌ڵامێکتان هه‌یه؟\nمن ئێستا زیاتر له سێ ساڵه که له حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری جیا بوومه‌ته‌وه‌و له‌گه‌ڵ هاوڕێیانم حیزبی یه‌کیه‌تی کۆمۆنیسمی کرێکاریمان دامه‌زاندوه. ئێمه خۆشمان له سه‌ر ئه‌م حێزبه لێکدانه‌وهو ڕه‌خنه‌ی زۆرمان هه‌یه، به‌ڵام لێکدانه‌وه‌کانی ئێمه له روانگه‌ی چه‌پ‌و کۆمۆنیستی کرێکاری مه‌نسوور حێکمه‌ته‌وه سه‌رچاوه ده‌گریت. دڵنیا نیم که ئێوه باس له چ ڕه‌خنه‌گرێک ده‌که‌ن‌و لێکدانه‌وه‌ی ئه‌وان له چ بوارو سووچێکه‌وه‌یه، هه‌ر بۆیه له‌م باره‌وه ناتوانم لێدوانێک بده‌م.\n6. ئێوه وه‌ک ره‌وتێک که له نێو قووڵایی کۆمه‌ڵه‌وه پێتان نایه نێو گۆڕه‌پانی خه‌باتی حیزبایه‌تییه‌وه، له به‌رچی تا ئه‌و راده‌یه له‌گه‌ڵ کوردبوون‌و کوردایه‌تی کورده‌کان دژایه‌تی ده‌که‌ن؟\nئه‌مە هه‌ڵسه‌نگاندنێکی ده‌گمه‌نه. من یا ئێمه له قو‌وڵایی ره‌وتی کۆمه‌ڵه‌وه پێمان نه‌ناوه‌ته نێو گۆڕه‌پانی خه‌باتی حیزبییه‌وه. من‌و زۆرێک له هاوڕێیانم هه‌روه‌ک که باسم کرد له کۆنه کۆمۆنیسته‌کانین که له سه‌رده‌مێکی زه‌مانی‌دا له‌گه‌ڵ کۆمه‌له، حیزبی کۆمۆنیستی ئێرانمان دامه‌زراند. بۆم جێگای سرنجه که ئێوه وه‌ک "تاکێکی ناسیونالیسمی کورد" وه‌ها هه‌ڵسه‌نگاندنێک ده‌که‌ن. له به‌ر ئه‌وه‌ی که دوای دامه‌زرانی حێزبی کۆمۆنیست ئێران ناسیونالیسمی کورد رایده‌گه‌یاند که "مه‌نسوور حێکمه‌تی فارس" کۆمه‌ڵه‌ی فریو داوه.\nئێستا دێمه سه‌ر به‌شی دووهه‌می پرسیاره‌که‌تان. من وه‌ک کۆمۆنیستێکی کرێکاری زۆر به توندی دژی ناسیۆنالیسمم. ناسیونالیسم ئیدئولوژییه‌کی دژی کرێکاری، ره‌گه‌زپه‌رستانه‌و دژی ئازادیخوازی‌و به‌رابه‌ریخوازییه. واته دژی ته‌واوی ئه‌و ئامانجانه‌یه که کۆمۆنیسم خه‌باتی بۆ ده‌کات. ناسیۆنالیسم بریتییه له ئیدئولوژی بورژوازی بۆ ژێر ده‌سته هێشتنه‌وه‌ی چینی کرێکار. ناسیۆنالیسم کۆسپێکی گه‌وره‌ی به‌رده‌م ده‌ست پێراگه‌یشتن به کۆمه‌گایه‌کی ئازاد، به‌رابه‌رو تێرو ته‌سه‌له. له‌م رۆانگه‌وه من له‌گه‌ڵ هه‌ر جۆره ناسیونالیسمێک دژایه‌تی ده‌که‌م، چ پاوانخواز، چ قه‌ومی، چ ئێرانی، چ کورد. هه‌ر به‌م پێیه‌ش ئێمه دژایه‌تی کوردایه‌تی‌و ناسیونالیزمی کورد ده‌که‌ین.\nبە رێکەوت حیزبی یه‌کیه‌تی کۆمۆنیسمی کرێکاری زۆر زیاتر دژایه‌تی ناسیونالیسمی پاوانخوازی ئێرانی، وه‌ک کۆسپێکی سیاسیی- ئیدئۆلۆژیک له به‌رانبه‌ر سازماندانی شۆڕشێکی کریکاری‌و پێکهێنانی کۆمه‌ڵگایه‌کی ئازادو به‌رابه‌رو تێرو ته‌سه‌ل کاری له قاوده‌رانه ده‌کات‌و ڕه‌خنه‌ی لێده‌گرێت.\n7. ئێوه به ته‌واوی ئاگاداری ئه‌وه‌ن که کۆمه‌ڵه‌و حیزبی کۆمۆنیستی ئێران په‌یتا په‌یتا ئێنشیعابی تێکه‌وتوه. هۆکاره سه‌ره‌کیه‌که‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی که مه‌جبوور بووگن خواستی گشتیی‌و جێکه‌وتوه له کوردستان، واته خه‌بات بۆ لابردنی ستەمی نه‌ته‌وه‌یی قبووڵ بکه‌ن. روانگه‌ی ئێوه له‌م باره‌وه چیه؟\nتا ئێستا چه‌ند جیابوونه‌وه له حیزبی کۆمۆنیستی ئێران‌و کۆمەڵەدا روویان داوه، به‌ڵام هۆکاره‌که‌ی مل دان به خواستی لابردنی سته‌می نه‌ته‌وه‌یی نیه. له روانگه‌ی منه‌وه ئه‌مه ئاوه‌ژوو نیشاندانی راستییه‌کانه. هۆکاری ئینشێعاب بوونی ڕه‌وتی جۆرواجۆر له نێو خۆی کۆمەڵەیه. ئه‌م جیابوونه‌وانه به کرده‌وه له نێوان دو به‌ره‌ی راست‌و چه‌پی نێو ناسیونالیسمی کورد رووی داوه. ستەمی نه‌ته‌وایه‌تی پێکهێنه‌ری ناسیونالیسم نیه. به پێچه‌وانه ناسیونالیسم سته‌می نه‌ته‌وه‌یی پێکدێنێت. به پێچه‌وانه‌ی رۆانگه‌ی جێکه‌توو زاڵ، ناسیونالیسم وه‌ڵامده‌ری ستەمی نه‌ته‌وه‌یی نیه، به پیچه‌وانه ناسیونالیسم دووبه‌ره‌کی‌و جیایی نه‌ته‌وه‌یی په‌ره پێ ده‌دات. ئه‌مه یه‌کێک له ژاره‌کانی ناسیونالیسمه که له سه‌ره‌وه ئاماژه‌م پێکرد.\nوه‌ڵامی راسته‌قینه به سته‌می نه‌ته‌وه‌یی، به‌رابه‌ریخوازی راسته‌قینه‌یه. به‌م مانایه کۆمۆنیسمی کرێکاری وه‌ڵامێکی راسته‌قینه‌و مرۆڤانه‌ی بۆ سته‌می نه‌ته‌وه‌یی هه‌یه. ئێمه خوازیاری لاچوونی سته‌می نه‌ته‌وه‌یین. هه‌ر بۆیه بۆ به‌رابه‌ری راسته‌قینه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی‌و ئابووریی هه‌موو دانیشتوانی کۆمه‌ڵگا، به دوور له نه‌ته‌وه، ره‌گه‌ز، جێنسییه‌ت، زمان‌و ئائیین خه‌بات ده‌که‌ین.\nتا ئه‌و جێگایه‌ی که بۆ پرسی زمان ده‌گه‌ڕێته‌وه، ئێمه له مافی هه‌موو مرۆڤێک بۆ ئاخه‌فتن به زمانی دایک بەرگری ده‌که‌ین‌و له‌گه‌ڵ دیاری کردنی زمانی فه‌رمیی دژایه‌تی ده‌که‌ین. له‌وه‌ش زیاتر رێگا چاره‌یه‌کی دیارمان بۆ پرسی کورد هه‌یه. ئێمه خوازیاری پێکهێنانی ئازادانه‌ی ڕاپرسی گشتیی له ناوچه کوردنشینه‌کانین. به هۆی ئه‌و گشت پرسییەوە روون ده‌بێته‌وه که خه‌ڵکی کوردستان خوازیاری مانه‌وه له‌گه‌ڵ ئێران‌و ژیانی به‌رابه‌ر له‌گه‌ڵ شارۆمه‌ندانی دیکه‌ن، یان نا خوزیاری ئه‌وه‌ن که جیا ببنه‌وه‌و وڵاتی خۆیان هه‌بێت. ئه‌مه وه‌ڵامی راسته‌قینه‌و مرۆڤانه‌یه به سته‌می نه‌ته‌وه‌یی‌و پرسی کرد. به‌ڵام ناسیونالیسم تێده‌کۆشێت که کێشه‌ی نه‌ته‌وه‌یی‌و نه‌ته‌وه‌بوون قووڵتر بکاته‌وه‌و جیاوازی نه‌ته‌وه‌یی‌و سه‌رده‌سته‌بوونی نه‌ته‌وه‌یه‌ک په‌ره پێبدات. به‌م شێوه‌یه ده‌سه‌ڵاتی ناسیونالیسم له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتی جیاوازیخوازی نه‌ته‌وه‌یی‌و ره‌گه‌زپه‌رستی تێکه‌ڵاو ده‌بێت.\n8. ره‌وته‌که‌ی ئێوه له حالێکدا به دروشمی جیابوونه‌وه‌و مافی پێکهێنانی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی کوردستان به دوای خۆی‌دا ڕه‌کێش ده‌کات که‌چی له هه‌مان حاڵدا له ناشیرینتریین ئه‌ده‌بیاتی سیاسیی بۆ ره‌وته جه‌ماوه‌رییه‌کانی کوردستان‌و که‌سایه‌تییه به‌رچاوه‌کانی که‌ڵک وه‌رده‌گرێت. ئایا تا ئێستا ئه‌م کاره‌ی ئێوه ده‌سکه‌وتێکی بۆ ره‌وتی کۆمۆنیستی کریکاری به دواوه هەبوه؟.\nکۆمۆنیستی کرێکاری ئه‌م دروشمه به دوای خوێ‌دا ڕه‌کێش ناکات، ئه‌م خواسته له به‌رنامه‌ی "دونیایه‌کی باشتر"ی حیزب که له لایه‌ن مه‌نسوور حێکمه‌ته‌وه نوسراوه وه‌ک به‌ندێک گه‌ڵاڵه کراوه. که وابوو ئه‌مه داخوازێکی ڕوونی ئێمه‌یه.\nله‌م پرسیاره‌دا چه‌ند بابه‌تی ناروون باس کراون که وه‌ڵامدانه‌وه‌یان ئاسان نیه. مه‌به‌ست له ره‌وته جه‌ماوه‌رییه‌کانی کوردستان کامه ره‌وت‌و بزوتنه‌وه‌یه؟ که‌سایه‌تییه به‌رچاوه‌کانی کێن؟ مه‌به‌ستان له ئه‌ده‌بیاتی ناشیرین کامه ئه‌ده‌بییاته؟ به بێ روون بوونه‌وه‌ی ئه‌م بابه‌تانه قه‌بوول بکه‌ن که وه‌ڵامدانه‌وه به‌و پرسیاره هاسان نیه.\nبه نۆبه‌ی خۆم له بیرم نایه که ئه‌ده‌بیاتێکی ناشیرین به‌کار هاتبێت. به‌ڵام ئێمه ڕه‌خنه‌مان له ناسیونالیسمی کورد گرتوه‌وو ئه‌مه‌ش درێژه ده‌ده‌ین. هه‌روه‌ک له سه‌ره‌وه ئاماژه‌م پێ کرد، ناسیونالیسم ره‌وتێکی مه‌ترسیداره، ژه‌هر یان ویروسێکی کۆمه‌ڵایه‌تییه. زۆر دووری بۆ نه‌چین چاوێک له باڵکانی ده‌یه‌ی 90 بکەن که به چ شێوه‌یه‌ک ناسیونالیسم شه‌ڕێکی ماڵ وێرانکه‌ری له دڵی ئووروپادا په‌ره پێدا. کوشتاری به‌کۆمه‌ڵی نه‌ته‌وه‌یی ڕه‌وت‌و دیارده‌یه‌ک بوو که له‌م شه‌ڕه‌دا که‌ڵکی لێ وه‌رگیرا.\nیان چاوێک به کوردستانی عێراقدا بخشێنن که به چ شێوه‌یه‌ک بارودۆخی خه‌ڵکی کرێکارو زه‌حمه‌تکێش، به تایبه‌ت ژنان دوای هاتنه سه‌ر کاری ناسیونالیسمی کورد به به‌راورد له‌گه‌ڵ پێشوو خراپتر بوه. ئێمه دژایه‌تی ناسیونالیسم ده‌که‌ین‌و به توندی له به‌رانبه‌ری‌دا خه‌بات ده‌که‌ین. ئه‌مه‌مان به فه‌رمیی له به‌رنامه‌که‌مان‌دا راگه‌یاندوه.\n9. به پێ ئه‌و قسه‌و کرده‌وه دژبه‌رانه‌ی که له پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ لابردنی ستەی نه‌ته‌وه‌یی له کوردستان باسمان کرد، داهاتووی کۆمۆنیسمی کرێکاری له کوردستانی ئێراندا چۆن ده‌بینن؟\nبه له به‌رچاوگرتنی وه‌ڵامه‌که‌ی من به پرسیاره‌که‌ی سه‌ره‌وه، ئه‌و پرسیاره شیاو نیه. له به‌ر ئه‌وه‌ی که دژبه‌رییه‌ک له نێوان قسه‌و کرده‌وه‌ی کۆمۆنیستی کرێکاری‌دا نیه. جارێکی دیکه دووپاتی ده‌که‌مه‌وه، ناسیۆناڵیزم وه‌ڵامده‌ری سته‌می نه‌ته‌وایه‌تی نیه. کۆمۆنیستی کرێکاری وه‌ڵامێکی بێ ئه‌ملاو ئه‌ولاو مرۆڤانه‌ی به سته‌می نه‌ته‌وه‌یی‌و پرسی کورد داوه‌ته‌وه. ده‌بێ بڵێم که کۆمۆنیستی کرێکاری له کوردستان زۆر خۆشه‌ویسته. له چه‌ند ساڵی رابردوودا شه‌پۆلێکی دڵساردی له نێو بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی کرێکاری له سه‌راسه‌ری ئێران‌و له‌وانه‌ش له کوردستان پێکهات، ئه‌مه راستییه‌کی تاڵه به‌ڵام دوور له چاوه‌ڕوانی نیه.\nمردنی مه‌نسور حێکمه‌ت‌و ئێنشێعاب له حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری ئێران هۆکاری ئه‌م دڵساردیه بوو. به‌ڵام حێزبی یه‌کیه‌تی کۆمۆنیستی کرێکاری له سێ ساڵ‌و نیوی رابردوودا به هه‌موو هێزییه‌وه تێکۆشاوه که به سه‌ر ئه‌م شه‌پوله له دڵساردی‌دا سه‌رکه‌وێت‌و گیانی یه‌کیه‌تی له بزوتنه‌وه‌ی کۆمۆنیسمی کرێکاری‌دا زیندوو بکاته‌وه. ئێمه تا راده‌یه‌کی یه‌کجار زۆر سه‌رکه‌وتوو بووین. به تایبه‌ت سیاسه‌ت‌و هه‌ڵوێسته بنچینه‌یی‌و کۆمۆنیستییه‌کانی حێزبی ئێمه له هه‌ستانه‌وه‌ی ئه‌م دوایییانه‌ی خه‌ڵکی ئێران‌و هه‌روه‌ها ئه‌و رووداوانه‌ی که بوونه‌ته هۆی شه‌کاوه راگرتنی ئاڵای کۆمۆنیستی کرێکاری مه‌نسوری حێکمه‌ت، یارمه‌تی زۆری به‌م ته‌وه‌ره کردوه. داهاتووی کۆمۆنیستی کرێکاری له کوردستان گه‌ش ده‌بینم.\n10. خانمی ماجێدی، له سه‌ر ئیزنی ئێوه پرسیارێکی سیاسیی _ ر‌ەوانی ده‌که‌م. له مه‌یدانی سیاسیی کوردستاندا بۆ سووکایه‌تی پێکردن‌و شکاندنی پێگه‌و که‌سایه‌تی چالاکانی سیاسیی‌و کۆمه‌ڵایه‌تی حه‌ول ده‌درێت که ئه‌وان به لایه‌نگرو ئه‌ندامی پێشووی ڕه‌وتی کۆمۆنیستی کرێکاری نیشان بده‌ن. ئایا پێتان وانیه که ئه‌م پرسه نیشانده‌ری ئه‌وه‌یە که ته‌بلیغاتی ئێوه له باره‌ی پرسه سیاسیی‌و کومه‌ڵایەتییه‌کانی کوردستان ئاکامێکی به پێچه‌وانه‌ی بۆ ئێوه به دواوه بوه. (خانمی ماجێدی داوای لێبوردن ده‌که‌م که ئه‌م پرسیارم هێنایه گوڕێ. به‌ڵام ئه‌م کێشه‌یه زۆر جار بۆ خۆم هاتوه‌ته پێش. له حاڵێکدا که من هیچکات لایه‌نگر یان ئه‌ندامی هیچ رێکخراوو ره‌وتێکی کۆمۆنیستی‌و له‌وانه‌ش کۆمۆنیستی کرێکاری نه‌بووم. به‌ڵام من بۆ خه‌باتی هه‌موو مرۆڤێکی خاوه‌ن شکۆ که به‌رپرسانه بۆ ده‌سته‌به‌ر کردنی ئامانجه ئێنسانییه‌کان تێده‌کۆشێت رێز داده‌نێم).\nئازه‌ر ماجێدی: زۆر راسته‌و ئه‌مه له کۆڕو کۆمه‌ڵی ناسیونالیستی‌دا وایه. هه‌روه‌ک چۆن که کۆمۆنیستی کرێکاری به توندی دژایه‌تی ناسیۆناڵیزم ده‌کات، ئه‌وانیش دژایه‌تی کۆمۆنیستی کرێکاری ده‌که‌ن. بێ گومان ره‌وته ناسیۆناڵیسته‌کان ده‌ست ده‌ده‌نه ئه‌م کارانه، بۆ وێنه حیزبی دێموکرات چ ئه‌و کات که مه‌نسور حێکمه‌ت له رێبه‌رایه‌تی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران‌دا بوو چ ئێستا به شێوه‌یه‌کی زۆر ناشیرین هێرش ده‌کاته سه‌ر ناوبراو. هه‌ر وه‌ک چۆن دوای دامه‌زرانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران ڕه‌وته ناسیوناڵیسته‌کان ته‌بلیغیان ده‌کرد که کۆمەڵه فریوی مه‌نسوور حێکمه‌تی فارسی خواردوه. یان به‌رده‌وام تێکۆشاون که شه‌ڕی کۆمه‌ڵه‌و حیزبی دێموکڕات بخه‌نه ئه‌ستۆی مه‌نسووری حێکمه‌ت. له کاتێکدا ئه‌وه حێزبی دیموکرات بوو که هێرشی کرده سه‌ر کۆمه‌ڵه‌و حه‌ولی ده‌دا تێکۆشانی سیاسیی کۆمه‌ڵه به‌رته‌سک بکاته‌وه. سه‌رەنجام ئه‌وه مه‌نسوور حێکمه‌ت بوو که به پێشنیاری ئاگربڕی یه‌ک‌لایه‌نه ئه‌و شه‌ره‌ی کۆتایی پێهێنا.\nدوایه‌ش عه‌بدوڵلا موهته‌دی دوای جیابوونه‌وه‌ی مه‌نسوور حێکمه‌ت له حێزبی کۆمۆنیستی ئیران بۆ دژایه‌تی کردنی ئه‌و له ناشیرینترین زمان که‌ڵکی وه‌رده‌گرت. له‌م دوایی‌یانه‌شدا بۆ خۆم کۆمه‌ڵه‌م داوه‌ته به‌ر ڕه‌خنه‌ی سیاسیی، کادێره‌کانی کۆمه‌ڵه به شێوه‌ی لۆمپه‌نیزمی ناشیرین وه‌ڵامی منیان داوه‌ته‌وه. جارێکی دیکه هیرشیان کردۆ‌ته سه‌ر مه‌نسووری حێکمه‌ت‌و کۆمۆنیستی کرێکاری. ناسیوناڵیسمه که هێرش ده‌کاته سه‌ر مه‌نسوور حێکمه‌ت، کۆمۆنیسمی کرێکاری‌و حیزبی یه‌کیه‌تی کۆمۆنیستی کرێکاری. ناسیۆناڵیسم په‌رێشانی گه‌شه‌ی کۆمۆنیستی کرێکاری له کوردستانەو لێی ده‌ترسێت. توانایی‌و وزه‌ی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه ده‌ناسێت. ئاگاداری خۆشه‌ویستی که‌سایه‌تی مه‌نسوور حێکمه‌ت له کوردستانن. پێم وایه خراپ نیه که ئێوه جارێکی دیکه به به‌ڵگه‌کانتان‌دا بچنه‌وه.\nژیاننامه‌ی به‌رێز ئازه‌ر ماجیدی:\nئه‌ندامی رێبه‌رایه‌تی حیزبی یه‌کیه‌تی کۆمونیستی کرێکاری، سه‌رۆکی رێکخراوی ئازادی ژنان، ئه‌ندامی هه‌یئه‌تی ئیجرایی "ئیبتکاری" فیمینیستی له ئورووپاو سه‌رۆکی بونیادی مه‌نسوور حیکمه‌ت. هه‌روه‌ها ناوبراو نووسه‌ر، به‌رنامه‌سازی تله‌ویزیۆن‌و له تێکۆشه‌رانی بزوتنه‌وه‌ی ئازادی ژن‌و ئۆپۆزیسیۆنی کۆماری ئیسلامییه.\nله ساڵی 1361ی هه‌تاوی، به دوای زه‌بر وێکه‌وتنی رێکخراوی یه‌کیه‌تی خه‌باتکارانی کۆمۆنیست، هاوڕێ له‌گه‌ڵ مێرده‌که‌ی واته مه‌نسوور حیکمه‌ت چووه کوردستان‌و ماوه‌ی دوو ساڵ له کوردستان له‌گه‌ڵ یه‌کیه‌تی خه‌باتکارانی کۆمونیست‌و دوایه حیزبی کومونیستی ئیران تێکۆشاوه.\nئازه‌ر له ده‌سته‌ی نووسه‌رانی بڵاوکراوه‌ی کرێکاری کومونیست‌و رادیو ده‌نگی حیزبی کومونیستی ئیران‌دا تێکۆشانی هه‌بوه. له ساڵی 1984 رۆیشته ئورووپاو تێکۆشانی خۆی دژی رژیمی ئیسلامی، بۆ ئازادی، به‌رابه‌ری‌و مافی ژنان له ئورووپا درێژه پێدا. ئه‌و له ساڵی 1991 بوه ئه‌ندامی حیزبی کومونیستی کرێکاری‌و له کۆنگره‌ی یه‌که‌می حیزب به ئه‌ندامی کۆمیته ناوه‌ندی‌و ده‌فته‌ری سیاسیی حیزب هه‌ڵبژێردراو تا ساڵی 2007 له رێبه‌رایه‌تی حیزب‌دا بو.\nله ساڵی 2004 تا 2006 سه‌رۆکی ده‌فته‌ری سیاسیی حیزبی کومونیستی کرێکاری بوه. له درێژه‌ی ساڵه‌کانی 1999 – 2002 له به‌رنامه‌سازانی ته‌لویزیونی کاناڵی "جه‌دید"و ته‌له‌ویزیونی ئه‌نترناسیوناڵ بوه.\nساڵی 1998 بڵاوکراوه‌ی "مدوسا"ی له‌گه‌ڵ هاوێیانی وه‌رێخست‌و وه‌کوو سه‌رنووسه‌ی ئه‌م بڵاوکراوه‌یه کاری کرد. پاشان له مانگی مه‌ی 2007دا، له حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری جیابۆته‌وه‌و له‌گه‌ڵ ره‌فیقه‌کانی حیزبی یه‌کیه‌تی کۆمۆنیستی کرێکاریان دامه‌زراندوه.\nئازه‌ر ماجیدی له مانگی ژوئیه‌ی 2002 دوای مردنی مه‌نسوور حیکمه‌ت بونیادی مه‌نسوور حیکمه‌ت‌و له نوامبری هه‌مان ساڵ‌دا، رێکخراوی ئازادی ژنی دامه‌زراندوه. ئه‌و له زۆر کۆنفرانسی نێونه‌ته‌وه‌یی له باره‌ی بارودۆخی ژنان له ئێران‌و ڕۆژهه‌ڵاتی نێوه‌راست، ئیسلامی سیاسیی، سێکولاریسم، بارودۆخی سیاسیی ئێران‌و پێگه‌ی کۆماری ئیسلامی به‌شداری کردوه. هه‌روه‌ها رێکخه‌ری کۆنفرانسی دیکه‌ش بوه.\nپه‌رتووکێک به زمانی ئینگلیزی له لایه ن ئازه‌ره‌وه‌و له ژێر ناوی مافی ژنان له به‌رانبه‌ر ئیسلامی سیاسیی‌دا، ساڵی 2007 بڵاو چاپ‌و بڵاو کراوه‌ته‌وه. هه‌روه‌ها کتێبێکی له په‌یوه‌ند به خه‌بات بۆ ئازادی ژنان له ئێران‌و خه‌بات دژی ئیسلام، له ژێر وه‌شان دایه. ناوبراو وتارگه‌لی جۆراوجۆری له باره‌ی پرسی ژنان، ئیسلامی سیاسیی، جیای دین له ده‌وڵه‌ت‌و کۆماری ئیسلامی ئێران له ماڵپه‌رو رۆژنامه جۆربه‌جۆره‌کان‌دا بڵاو کردۆته‌وه. به‌شێک له نووسراوه‌کانی بۆ سه‌ر زمانه‌کانی فه‌رانسه‌یی، ئیتالیایی، ئیسپانیایی، پورته‌قاڵی، عه‌ره‌بی، تورکی، لێهستانی‌و یونانی وه‌رگیڕدراوه‌ته‌وه.\nڕاگه‌یه‌نه‌ره جۆراوجۆره نێونه‌ته‌وه‌یه‌کان بۆ وێنه، ڕادیۆو ته‌له‌ویزیۆنی بی‌بی‌سی، ده‌نگی ئامریکا، ته‌له‌ویزیۆنی جی ئه‌م تی‌ڤی، ته‌له‌ویزیۆنی "مور 4" ئینترنشناڵ هرالد تریبون، ئه‌شپیگل ئانڵاین، یوتۆبوری پۆستن... له‌گه‌ڵ ناوبراو دیدارو وتووێژیان پێکهێناوه.\nهه‌روه‌ها ناوبراو له ته‌له‌ویزیۆنی ئای تی‌وی‌و فیلمێک که له لایه‌ن ته‌له‌ویزیۆنی بی‌بی‌سی‌و سه‌باره‌ت به شیرین عیبادی ساز کرا، به‌شدار بوه، هاوکات له سیهه‌مین ساڵوه‌گه‌ڕی شۆڕشی گه‌لانی ئێران له ساڵی 57دا، رادیۆ بی‌بی‌سی4و به‌شی جیهانی له به‌رنامه‌یه‌کی تایبه‌تی‌دا قسه‌یان له‌گه‌ڵ کردوه.\nئازه‌ر ماجێدی له ساڵی 2007دا، پاڵێوراوی وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی هامفری بوه । له ساڵی 2008دا، له لایه‌ن بونیادی شیلا مکك کنکی بۆ وه‌رگرتنی خه‌ڵات له ریزی فینالیسته‌کانه‌دا بوه‌و هه‌ر له‌و ساڵه‌دا، بۆ وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی سکولاریستی ساڵ پاڵێوراوه.\nتکایه بۆ باس یان ره‌خنه له‌سه‌ر ئه‌م وتووێژه له‌گه‌ڵ ئه‌م ئی‌مه‌یله پێوه‌ندی بگرن.


پەیڕەوو پرۆگرامی یە كگرتو شاهەنگاوێك بەرەو دیموكراسیەت\n09 حوزەیران 2016\nخاڵی پرشنگدارو ئەرێنی‌و جوان‌و گرنگ‌و دانسقە لە كۆنگرەی یەكگرتودا پەسەند كردنی پەیڕەو پرۆگرامە، كە لە دو توێ‌و هەناویدا گۆراِنكاریەكی مەزنی هەڵگرتوە، ئەویش دەستەبەركردن‌و بەكردار كردنی دەستاو دەستی ئاشتیانەی دەستەڵاتە. لە (بڕگەی3، مادەی چوارەم، بنەماگشتیەكان) بڕیاری(....دەستاو دەستكردنی ئاشتیانەی دەستەڵات بە هەڵبژاردن...) دراوە، تائێرە كارێكی ئاساییە‌و زۆربەی دەستورو پەیڕەو پرۆگرامەكانی كەش دەقی هاوشێوەی ئەمەیان لە خۆ گرتووە، ئەمەش وەك وەڵامێك بۆ داخوازییەكانی هاوڵاتی‌و شەقام‌و ڕای گشتی ولایەنە نێودەوڵە تیەكان، بەمانایەكی كە ماسكێكی دیموكراتیە بۆ دیكتاتۆرێك، وسەلماندنی دیموكراتیەتی حزبە لەڕوی تێوریەوە. لەكاتێكدا حەوت كەژو حەوت كۆ كەوتۆتە نێوان ئەوان‌و دیموكراسیەتەوە.\nگۆڕانكاری لەكەسی یەكەمی هەرحزبێكدا بە هەڵبژاردن بە سێ ڕێگا جێبەجێ(پراكتیزە)دەكرێ:\n1- كەسی یەكەم خۆی كاندید نەكاتەوە (ئەمینداری یەكگرتو مامۆستا صلاح الدین لەكۆنگرەی شەشدا ئەمەی جێبەجێكرد، ئەوسەروەریەی تۆماركرد).\n2- كەسی یەكەم خۆی هەڵبژێرێتەوە بەڵام لە كێبەركێدا دەنگی پێویست بەدەست نە هێنێ. (بەداخەوە گەر لە كۆنگرەی حەوتدا مامۆستا محمد فرج نەكشایەتەوە لە كاندیدی ئەوا ئەم خاڵەش دەهاتەدی لە نێوان دو ئەمینداردا. دەبو بەئەزمونێكی نوێ بۆ حزبە كوردیەكان).\n3- گۆڕانكاریو دەستاودەستی پۆستی یەكەمی حزب بە یاسا ڕێكدەخرێ لەڕێگای پەیڕەوو پرۆگرامەوە، بەوەی ماوەیەكی دیاری كراو دادەنرێ كەس بۆی نیە لەوە زیاتر لەو پۆستەدا بمێنێتەوە.(ئەمەش ئەو هەنگاوەیە كەیەكگرتو لەكۆنگرەی حەوتدا ناویەتی).\nخاڵی وەرچەرخان‌و گۆڕانكاری ڕاستەقینە لە (بڕگەی (2)، مادەی هەشتەم، ئەمینداری گشتی) دایە، كە تێیدا یەكگرتو بڕیاری دا(مافی گرتنە دەستی پۆستی ئەمینداری گشتی تەنها دوو خولی یەك لەدوای یەكە). واتە بەیاسا(پەیڕەو پرۆگرام ) بڕیاری دەستاو دەستی ئاشتیانەی پۆستی ئەمینداری گشتی داوەو كەس بوی نیە لە (8) ساڵ زیاتر لەو پۆستەدا بمێنێتەوە.\nئەم دەقە(مادە) شاكاریكی بەنرخە لە مێژوی دیموكراسیەتی ناو خۆی حزبە كوردیەكاندا، نرخی ئەوەی هەیە بەئاڵتون بنوسرێتەوە، چونكە ئێمەی كورد زۆر هەژارین لە ئەزمونی دەست هەڵگرتن لەكورسی ودەستاودەستی ئاشتیانەی دەستەڵات بە هەرهۆكارێك بوبێ، ئومیدەوارم لایەن‌و حزبەكانی كەش ئەم بڕیارە بەن‌و بەیەكجاری خۆیان وگەلی كوردیش ڕزگاركەن لەكێشەو دوبەرەكی‌و دوكەرت بون‌و خوێن ڕشتن لە پێناو كورسیدا. كە تائەمڕۆ خاڵی لاوازو مشتەی ناو هەمانەی حزبی كوردیە.


به‌ڤیدیۆ.. خۆشەوى هیرانی کلیپێکى بۆ پشتیوانیی ڕۆژئاوای کوردستان بڵاو كرده‌وه\nژمارەی کوژراوانی بوومەلەرزەکەی خارپێت گەیشتە 39 کەس\nبه‌ڤیدیۆ.. گۆران نوورى کلیپى (گەشتێک) بڵاو دەکاتەوە\nمەشق و ڕاهێنانی فەرماندەیی هێزەکانی 80 لە بنکەی مەشقی پیادەی هەولێر\nبەرهەم ساڵح هەوڵ دەدات بە تەزکیە و لە دەرەوەی هەڵبژاردن بکرێتە سەرۆکی یەکێتی\nبەهۆی کۆڕۆناوە عێراق هەوڵی گەڕاندنەوەی قوتابی و هاووڵاتیانی لە چین دەدات\nتەنیا ئەكرەم 21/10/2019 - 10:54 بڵاوکراوەتەوە لە میوزیك\nخۆشەوى هیرانی، گۆرانبێژی کورد بۆ پشتیوانیی ڕۆژئاوای کوردستان ڤیدیۆ کلیپێكى بڵاو کردەوە.\nله‌مباره‌یه‌وه خۆشەوى هیرانی بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: "دوێنێ یه‌كشه‌ممه 20/10/2019، ڤیدیۆ کلیپێکم بەناوی (کوردستان) بڵاو کردەوە، ئەم بەرهەمەم لە ئێران تۆمار کردووە، بەهۆی ئەو باردۆخە نەخوازراوەی بەسەر ڕۆژئاوای کوردستاندا هاتووە، ویستوومە لە ڕێگای موزیک و گۆرانییەوە پشتیوانی و هاوخەمیی خۆم بۆ ڕۆژئاواى كوردستان دەرببڕم".\nگوتیشى: "هیوادارم بەزووترین کات جیهان و دەوڵەتانی دونیا بێنە دەنگ و کۆتایی بەو زۆڵم زۆردارییەی تورکیا بێنن لە ڕۆژئاوای کوردستان".\nئه‌و گۆرانیبێژه باسى له‌وه‌ش كرد: "پێیان گوتووم کە بەرهەمەکەم دەبێتە هۆی ئەوەی نەتوانم گه‌شت بۆ تورکیا بكه‌م، بەڵام من دەڵێم وەک هونەرمەندێک هیچ کات پشت لە میللەتی خۆم ناکەم، ئه‌گەر بمەوێ گه‌شت بکەم، گه‌شت بۆ ڕۆژئاوای کودستان دەکەم نەک تورکیا".\nئه‌وه‌شى خسته ڕوو، بەرهەمێکی دیكه‌شى بەناوی (مەتەڵی عیشق) ئامادەیە و كارى کلیپی تەواو بووە، "بەڵام وەک وەفایەک بۆ کوردانی ڕۆژئاوا کاتی بڵاوکردنەوەم دواخستووە و لەداهاتووشدا لەگەڵ گۆرانبێژێکی کورد بەرهەمێک بە شێوەی دوێت دەکەمه‌وه".\nخۆشەوى هیرانی خەڵکی هەولێره، لە ساڵی 2003 یەکەمین گۆرانیی خۆی بڵاو کردووه‌تەوە، خاوەنی دوو ئەلبووم و چەندین گۆرانی و کلیپە.\nدواترین لەلایەن تەنیا ئەكرەم\nبانە شێروان یەکەم کلیپی خۆی بڵاو دەکاتەوە\nپەیوەند جاف داهاتی کۆنسێرتەکەی بۆ کوردانی ڕۆژئاوا دابین دەکات\nنووسەری ڕۆمانی (مردووشۆر) خەڵات دەکرێت\nنەرمین کاوانی بەشداریی کورتە فیلمێک دەکات


03 شه‌ممه ئاب 2013\nPosted by fuadfattahi in Uncategorized\n≈ لێدوانێک بنووسە\nمن: مامۆستا کورد کوشتن حەڵاڵە؟\nمامۆستا: ئەگەر خوا رەزای لە سەر بێت، بەڵێ کوشتنی حەڵاڵە وەک شیری بەری دایک\nمن: باشە بۆ؟ خۆ کورد بە عام موسڵمانە\nمامۆستا: ئەوە فەرمانی خوایە\nمن: خوا ڕقی لە کوردە؟\nمامۆستا: خوا ڕقی لە کورد نییە، خوا ڕقی لەو کوردانەیە وا باسی ئازادی و سەربەخۆی و مافی نەتەوەی و زمانی دایکی و ئەو قسە قوڕانە ئەکەن. خوای پەروەردەگار ئەو کوردانەی خۆش ئەوەت وا ریش پان دەکەنەوە و دەشداشە لە بەر ئەکەن و بە عەرەبی و فارسی و تورکی قسە دەکەن.\nمن: دووبارەی دەکەمەوە خۆ کورد بە عام موسڵمانە بۆ فەرمانی جیهادتان داوە؟\nمامۆستا: کورد کوشتن لەم ئەم سەردەمەدا تامێکی تایبەتی هەیە و لەگەڵ کوشتنی خەڵکی تر جیاوازە\nمن: چین ئەو خاڵە جیاوازانە؟\nمامۆستا: چاو لێکە ئێمە تاکوو ئێستا هەر کەسمان کە کوشتووە یا هێزی نیزامی وڵاتانی روژئاوای بوون یان لەو موسڵمانانی وا خەیانەتیان بە دین کردوە. هەژمارێکیان شێعە بوونەو و دەستێکیان ئەو کەسانە بوون کە فەرمانەکانی خوای پەروەردەگاریان بە ڕێک و پێکی بە ڕێوە نەبردووە. شێوازی کوشتنەکەیشیان یا بە تەقەی تفەنگەکانمان بووە یا لە ڕێگای تەقینەوە و هێندێ جاریش برادەران رەزای خویان لە سەر بێت زەحمەتیان کێشاوە و سەریان بڕیون. هەر جاریش کە ئەم کارانە مان کردووە چەن وڵاتی دوونیا دەنگیان دەر هاتووە و دەستیان بە هات و هاوار کردووە کە بۆ وا لەو خەڵکە دەکەن و تەنانەت عولامای دینیش جار و بار بەرانبەرمان وەستاون. بەڵام تۆ ئێستا چاو لێ کە ئێمە تاکوو ئێستا ئاوا بە شێوازی بەرفراوان کوردمان نەکوشتبوو و نەمان دەزانی کە ئاوا بەخۆشە ئەو کارە، لەبەر ئەوە وەکوو وتم زۆربەی ئەو کەسانی کە پێشوو تر بە فەرمانی خودا لە نێومان دەبردن سونی مەزهەب نەبوون و بەگشتی پیاوی شەڕکەر و هیزی دژ بە ئێمە بوون.\nئەمە ئازمونێکی نوویە بۆ ئێمە لەبەر ئەوەی ئەو کوردانی وا ئێمە دەستمان داوەتە کوشتنیان سونی مەزهەبن و هێزی چەکداریان بۆ دژایەتی ئێمە ساز نەکردوە و تا ئێمە هێرشمان نەکردبێتە سەریان خوا هەڵ ناگرێ پەلاماریان نەداوین، زۆمان هەوڵ دا کە هێزە چەکدارەکانیان بگرین و بەپێی یاسا فەرمانی خوایان لە سەر ئیجرا بکەین بەڵام بە داخەوە بۆمان جێ بە جێ نەبوو و دەستمان بە کوشتنی ژن و منداڵەکانیان کرد. خودا دەیزانی هەتا ئەمڕۆ نەم زانی بوو کە کوشتی ئەو ژن و منداڵە چەندە بە تام ترە لە کوشتنی خەڵکانی تر. کاتێک دوای بە ڕێوە چوونی فەرمانەکە لە ڤیدیۆکان دا چاو جەنازەو لاشەی بێ گیانی ئەو منداڵانە دەکەم نازانی چەندە خۆشحاڵم کە نەم هێشتووە گەورە ببن و توشی و گوناح بن و خوای ناکەردە دوای مردنیان توشی ئاورێ جەهەندم بن.\nخاڵێکی بە هێزی تری خۆشی بە ڕێوە بردنی حوکمی خوا لە سەر کوردان ئەوەیە کە هیچ وڵاتێکی بێگانە نایەت بیانکاتە هەواڵ و مانشێتی رۆژنامە کان، دام و دەسگا نێونەتەوەیەکانیش گوێ خۆیانێ لێ کەڕ دەکەن و بەگشتی بێدەنگی و بێ هەڵوێستی هەڵدەبژێرن و ئەویش خۆی دەستمان ئاواڵە تر دەکات بۆ تەجروبە کردنی ئەم قۆناغە نوێیە.\nلە هەمووی خۆشتر ئەوەیە کە هیچ کام لە عولەمای دین و مامۆستایانی ئایینی لە هیچ مەنبەرێکەوە ڕەخنەمان لێ ناگرن و ئایەتێک یان حەدیسێک شتێک نادۆزنەوە کە دەست و باڵمانی پێ تەنگ بکەن. هەر لە بەر ئەم شتانە کە بەڕای من و زۆر بەی هاو بیرانم ئەمە دەتوانێت وەکوو دەرفەتێک بێت بۆمان کە بتوانین بە جوانی و رێک و پێکی حوکمەکانی خوای گەورە لە سەر خاکی کوردستان بەڕێوە ببەین و جێگەی رەزامەندییە کە برادەرانی موسڵمانی کوردیش بە بێ لە بەر چاوگرتنی ئەوەی کە ئەوانی بەرانبەریشیان وەک خۆیان کوردن یارمەتیان داوین.\n08 شه‌ممه کانونی یەکەم 2012\n≈ 4s لێدوان\n– زێنەب…؟ زێنەب …؟\n– بەڵێ ئەوە هاتم… ئەوە چییە ئەو هات و هاوارە؟\n– وەرە دەستم شکا\n– ئەوە هاتم… ئەوە چییە ماڵت بە قوڕ نەگێری ئەو گرمە گرمە؟\n– نەخەیر قوربان هێشتا جەنابت ناقایلی، باشە خۆت بۆ نەهاتی بۆ بازاڕ؟\n– من تازە لە ڕووم هەڵ ناێ بێم بۆ بازاڕ\n– نایەم و ئا\n– یانی چی؟ ئەو قسە قۆڕانە چییە؟\n– یانی هەر ئەوەی وا بیستت\n– وەڵا باشە … بەز نییە حیز و دز نەبووم دەنا لە خۆم بەشک دەکەوتم\n– بێنە بۆم بێنە سەر ئەو پیلکانانە دای نێ\n– بۆ ڕووت نییە بیت بۆ بازاڕ؟\n– بۆ رووم بێت؟\n– لە دینم بە دەر مەکە دەڵەی چی بووە ؟\n– جا من کارم چییە، ئەوە خۆت لە خەڵکی گەڕەکەکی دەبیسیتەوە\n– بۆ بەخێر خەڵکی گەڕەکەکە دەبێ قسەم بۆ بکەن؟\n– ئەی بۆ نا، قسەکە لەمنەوە بکرێت دواتر هەر ئەو خەڵکە ئەڵێن ئەوە براژنەکەی بوختیانی بۆ کرد\n– براژنی چی؟ بوختیانی چی؟ ئەوە باسی چی ئەکەی؟\n– دادە نا چیمەن خانمی خۆشکت…\n– چیمەن چی؟\n– حەیای بۆ نەهێشتووین هەرکوێ ئەچی باس باسی خۆیەتی\n– باسی چی؟\n– ئەوە دوو سێ رۆژ بوو دەم زانی شتێک قەوماوە، ژنانی گەڕەکەکە یەک دانەیشتان مەرحەبای سەرە ڕێگایشم ناکەن، ئەی خوا من بکوژێت باشە وا بوومە جێی تانە و تەشەری هاجەرە سیس و خەرامانە لچ کورێرە\n– دەی …؟\n– دەی گیان، کوڕی ماڵی عەلی قاییش ماڵە و ماڵ و کۆڵانە و کۆڵان خانمی خۆشکت ئەگێڕێت\n– ئەوە ئاگات لە خۆتە ئەزانی چێ ئەڵێیت؟\n– نا مەستم وەکوو تۆ، خوا خۆی ڕەحمی کرد کاکە فایەقی ئامۆزام هات و بۆی باس کردم دەنا دەبوو چەند مانگی تر زۆڵەکەی خانمیشمان بەخێو کردایێت\n– ئەی ماڵی وێرام… ئەی حەیاچوو خۆم، قوڕی کوێ بە سەر خۆم دا کەم؟\n– قسەکە لە زمانی منەوە نەبێت\n– ئەوە دەڕۆم چاری دەکەم…\n– وەرە کەریم نەڕۆی ئێستا ڕقت هەستاوە دواتر منیش لە گەڵت دێم… کەریم …\n– ئەوە چییە ڕۆڵە؟ درگاکەت لە بن یەک دەر هێنا\n– کوانێ دایە؟ ئەو سەڵیتە لە کوێیە؟\n– هەرا هەرا… ئەوە ئاگات لە خۆتە کەرە شێت؟\n– ئەرێ وەڵا ئاگام لە خۆمە، ئێوە ئاگاتان لە خۆتان نییە\n– هاوسێ و دراوسێ مەهێنە سەیرمان\n– هاوسێ…؟ هەهەهەهە ئەوە خەڵکی شارەکە هاتوونەتە سەیرمان\n– وا مەکە ڕۆڵە گیان، ئادەی بۆ دایکی خۆتی بڵێ بزانم چی بووە\n– وست بە دایە هەمووی خەتای تۆیە تۆ وات کرد لەو کچە\n– دەمت داخە عەمرت نەمێنێ\n– ئەوە پێم نەوتی ماقوڵ بی ؟\n– چی بووە کاکە گیان؟\n– کاکە و زەهری مار\n– ئای سەرم … کاکە تۆخوا وا مەکە ئا بە نۆکەرت بم ئا بە قوربانی کەوشەکانت بم\n– وست بە هەی قەحبەی بێ ئابڕوو\n– کەریم بە قوربانت بم وێڵی کە… کەریم کوشتت\n– وێڵم کە ئەم هیچ و پووچە ئابڕووی بۆ نەهێشتوومەتەوە\n– کچەکەت خنکان … بۆ خاتری خوا فرا کەوەن کچەکەی خنکان ئەی هاوار خەڵکینە فرایا کەوەن\n– ئەی قەحبەی ماڵان گەڕ\n– ئەی هاوار بەسە کوشتت بەخوا شێن هەڵگەڕا کچەکە\n– درۆ ئەکات ئەم مارە تۆپیوە\n– هەک ڕەبی ڕۆڵە جوانە مەرگە بی کچەکەت کوشت، هەناسە ناکێشێت… خنکانت\n– ئا هەستە بزانم\n– هەناسە ناکێشێت، ڕۆڵە ڕۆ\n– چیمەن… چیمەن…\n– سەیزادە گیان سڵاۆ\n– سڵاو زێنەب گیان چۆنی؟\n– لە بەرت مرم سەیزادە گیان، منداڵەکانم چۆنن؟\n– باشن. جەرگت نەسووتی\n– کاکە فایەقم لەماڵە؟\n– ئەرێ وەڵا ئەوە دانیشتووە\n– دا بۆم بانگ دەکەی؟\n– بەچاوان، لە کاک کەریم بپرسە\n– لە سەرت گەرێم\n– گیانەکەم ؟\n– کاک فایەق چۆنی ؟\n– چۆنی زێنەب گیان؟ کەریم چۆنە؟\n– باشە دوعات دەگەیێنێ، راستی کاک فایق گیان ئەمڕۆ کەریم هاتەوە سفارشەکەی تۆم پێ گەیاند\n– کامە ؟\n– ئەوە وا وتت کوڕی علی قاییشت لە گەڵ چیمەنی خۆشکی دیەوە\n– ڕۆڵە من کەی شتی وام وتووە؟\n– ئەیەڕۆ کاکە فایەق ئەم بەیانییە لە ناو گوزەر چی بوو پێت وتم؟\n– ڕۆڵە گیان بۆ قسەی پیاو خوار و خێچ ئەکەن؟ من وتم کوڕی علی سەگ بابم دیوە دوێنی بە فیکە فیک و حیزە حیز دوای چیمەن کەوتبوو، ئەو کچە فەقیرەیش لە ترسان ڕەنگ بە روویەوە نەمابوو، پێم وا بێت جاری یەکەمیشی نەبوو کە ئەو کارەی دەکرد. من وتم بە کەریم بڵێی هەڕەشەیێک لەو هەتیوە بەڕەڵایە بکات واز لەو کچە داماوە بێنێت.\nسەرجەم ئەو ناوانەی کە لەم نووسراوەدا هەن دروست کراوی مێشکی خۆمن و لە دونیای دەرەو بوونیان نییە\nژێر خانە کۆنەکەمان\n19 دوو شه‌ممه تشرینی دووهەم 2012\n≈ 2s لێدوان\nزۆر بە باشی نازانم کە تەمەنم چەند ساڵ بوو بەڵام هەر پێم وابێت پازدە یا شازدە ساڵ دەبووم لە ماڵێکی دوو قاتی دا کرێنشین بووین ، ماڵەکە موڵکی چەند خۆشک و برا بوو کە بە میرات بۆیان مابووە و هەرتاوێک یەکێکیان دەستان بە سەر دا دەگرت. ئاخریش نەمزانی کە کێ خاوەنی ئەو ماڵەی و کێ تەرەف حیسابی ئێمەیە باوکم هەموو سەری مانگ کرێ ماڵەکەی دەبرد بۆ دووکانی کاک رەسووڵی بەقاڵ و لەوێ حیساب و کتێبی لە گەڵ دەکرد.\nتازە تەمەنم گەیشتبووە ئەو کاتەی کە گوێم لە گۆڕانی دەگرت و پێم خۆش بوو کە شوێنێکی تایبەت بە خۆمم هەبێت پێم وا بوو دەبێ توزێک لە بنەماڵە دوور بکەومەوە تا بتوانم بە دڵی خۆم گوێ لە گۆرانیەکانم بگرم و لە گەڵ هاوڕێکانم دانیشم گەمە بکەم و لەو شتانە زۆر جاران دڵم بۆ خۆم دەسووتا دەم دی کە لە ناو فیلم و شتی وا دا کوڕانی هاوتەمەنی من ژووری خۆیانیان هەیە و بە دەنگی بەرز گوێ لە گۆرانی دەگرن و وێنە لە دار و دیواری ژورەکەیان دەدەن، ئەو ساڵانە من خولیای دەنگی شوان پەروەر بووم و بەو دەنگە ناخۆشەی خۆمەوە پڕ بەو ماڵە لەگەڵی دەمگووتەوە جا دایکم هاوارێ لێ هەڵ دەستا و لە لای باوکم شکایەتی لێ دەکردم. پێم وابێ زیاتر لە دە جار کاسێتی گۆرانیەکانی لێ شکاندووم و بە سەر و گوێلاکمی دا دەدا، چارە نەبوو دەبوو بەقسەی ئەوان هەڵس و کەوتم کردبا.\nرۆژێک یەکەێک لەو کەسانی کە بە جورێک خاون ماڵەکە بوو و بە حیساب ئەو بڕیاری بەکڕی دان و پارێزگاری لە ماڵەکە بوو هات لە درگای دا و نازانم داوای چی لە دایکم دەکرد و دایکیشم لە گەڵی قسەی دەکەد پێم وابی باسی ئەوەی بۆ کردبوو کە بریا ماڵەکە توزێک گەورەر بوایت و خۆزگە ژوورێکی تری بوایەت و لەم قسانە کە کورەکان تێدا حەوابایەتنەوە، ژنەیش بانگی کردم وتی باشە کاکە گیان بۆ ئەو ژێر خانە ئاوەدان ناکەیتەوە بۆ خۆت؟ نازانی چەندەم پێ خۆش بوو دەڵەی ئەو دونیایان بە ناوی منەوە کردبوو. یەک و دووم لێ نەکرد و دەستم بە ئاوەدان کردنەوەی ژێرخانەکە کرد. نازام ئەوە هەموو شتە بێ کەڵکە چی دەکرد لەوێ لە پووتە نەوتی دەورەی قایش پاشاوە بگرە تا دێزە و دەرخۆنە، بە هەر حاڵ دەبوو هەمووم چارە سەر کردبا.\nئەو شەوە تا خەوم لێ کەوت یەک هەزار پلانم بۆ دانا و لە خەیاڵەکانی خۆم دا لە کاخی شاهەنشاهی خۆشتر دەهاتە پێش چاوم. بەیانی لە گەڵ هەستام دەستم بە خاوێن کردنەوە کرد و بەتووای هێزەوە دەستم بە سازکردنی ئەو ژوورە کرد بە درێژای تەمەنی ئەو ژێرخانە داماوە هەر کەس هاتبوو و کۆمەڵێک خرتکەو پرتکەو شتی بەکار نەهاتووی لێ فڕ دابوو و دار و دیوارەکەیشی بە کەیفی دڵی ئێوە رەش و پیس بوو، بە تەنیا خۆم بۆم جێبەجێ نەدەکرا و پێویستم بە یارمەتی بوو چەند هاوڕێ نزیکی خۆمم بانگ کرد و داوای یارمەتی بۆ خاوێن کردنەوە و ساز کردنی ئەو ژوورەم لێ کردن و بەوانیشم وت ئەم ژێرخانە دەبێتە شوێنێک کە دەتوانین لێی بحەسینەوە ئەوانیش وێڕای من دەستیان بە کار کرد. دوای چەند رۆژ کارەکانی روو لە تەووا بوون و لە رێژخانێکی پیس و پۆخڵەوە دەبوو بە ژورێکی خۆش بۆ دانیشتن و خەڵوت کردن. پێم وا بێت زیاتر لە دە رۆژ خەریک بووین تا توانیمان بیکەینە ژوورێکی خۆش.\nکاتی حەسانەوە و راخستی کە هات دڵنیا بوومە و کە ئەو هەموو خاوێن کردنەوە و خۆش کردنە دەبێتە هۆێ ئەوەی کە تێدا بحەسێمەوە. رۆژێک کە لە مەدرەسەوە هاتمەوە ماڵێ دیم دایکم هەر لە دەم درگاکەوە بانگی کردم و وتی ڕۆڵە دا وەرە بزانە تووشی چ بەزمێکت کردووین زۆر بە سەیری وتم چی بووە؟ دایکم وتی ئەمرۆ خاوەن ماڵەکە هاتبوو و نازانی چ بەزمێکی پێ گرتن، وتم باشە بۆ؟ وتی وەڵا جا چیت عەرز بکەم قوربان دەیوت کێ ئیزنی بە ئێوە داوە دەست بۆ شتی ئەو ژێخانە بەرن و ئاوا ئەو هەموو شتەی لێ بزر بکەن بۆ ماڵی خەڵک وێران دەکەن؟ بۆ بە بێ پرسی خاوەن ماڵ کاری واتان کردووە؟ وتم باشە دایە مەگەر ئەو ژنە خۆی نەیوت خاوێنی کەوە بۆ خۆت؟ دایکم وتی ژنی چی ئەو هیچ کارەیە خاوەن ماڵەکە کەسێکی ترە و ئەو ژنە لە خۆیە خۆی کردبووە خاوەن ماڵ لە ئێمە و مەپرسە کابرا چی دەکرد ئەی وت نازانن تۆشی چ زەرەرێکتان کردووم دەبێ هەمووم بۆ ببژێرن هەر وا لێتان خۆش نابم و دەبێ بۆم چاک کەنەوە. وتم باشە بە خێر فڕدانی ئەو هەموو شتە بێ کەڵکە زەرەرە و خاوێن کردنەوەی ئەو کەلاوایە خراپ کردن بووە؟ جا ئەوە هەموو شتەکانی لە ژێرخانە چکۆلەکەدایە هیچ دەستی لێ نەدراوە و هەمووی لە بەر دەستانە . لە ناکاۆ لە دەرگایان دا، کاک رەسوڵی دووکان دار بوو هاتبوو بۆ گلەی کردن و بە دایکمی وت کارتان بە ماڵی خەڵک چییە ؟ بۆ ماڵی کابراتان وێران کردووە؟ دایکم وتی کاک رەسوڵ گیان لە کەنگێوە خاوێن کردنەوەی ماڵ بووە بە ماڵ وێرانی؟ وەرە چاو لێ بکە بزانە ئەو کوڕە داماوە چی لەو ژێرخانە کردووە. کابرا هات و چاوی لێ کرد وتی: شا ئەو نەقڵە ئەو خەڵکە بۆ وا دەکەن وەڵا نازانی هاتبوو چی بە من کرد باشە خۆ ئێوە پیاوەتیتان لە گەڵ کردووە، جا وەرە چاو لەو پەندەی بە منی دا ئەو کابرا دەی براژن من ئەرۆم و بێ جێ هێشتین.\nئەوە شەوە تا بەیانی لە حورسی خۆم دا خەوم لێ نەکەوت و هەستم دەکرد کە هەموو کارەکانم بێ سوود بووە و نەم دەزانی چۆن جوابی هاوڕێکانم بدەمەوە. بەیانی نا بەیانی کابرا لە دەرگای دا و وتی من هاتووم پێتان بڵێم کە من ئەم ژێرخانە بە کرێ دەدەم و برازایێکی خیزانم دێت و دەرسی لێ دەخوێنی. باوکم بە کابرای وت کاکە ئێمە ئەم ماڵەمان ئاوا لە تۆ وەر گرتووە و ناتوانی کەسی تریش بێنیتە ئەم ماڵانە، کابرا پای بە کەوشێک دا کردبوو کە ئەوە ماڵی خۆمە و هەرچی پێم خۆش بێ وا دەکەم. لە کۆتای دا وای لێ هات ئێمە ئەو ماڵانەمان بە جێ هێشت و چوینە ماڵێکی دیکە کە لەوێ بوومە خاوەن ژووری خۆم و بە دەیان قات لە ماڵی ئەو کابرا خۆشتر بوو.\nدەببوو فێر بووبام کە پێش ئەوەی کە دەست بدەمە ئاوەدان کردنەوەی هەر شوێنێکی رووخاو یا خاوێن کردنەوەی شوێنێکی تایبەت لە پێش دا بچم و ساعەبی ئەسڵی ئەو شوێنە پەیدا بکەم و بی ناسم و ڕاستوخۆ ئیزن لە خۆی وەر گرم نەک لە سەر قسەی کەسێک کە خۆی بە خاوەن شتەکە دەزانێت\nپشتگیری لە زیندانی سیاسی ئەرکێکی نەتەوایەتییە\n15 پێنج شه‌ممه تشرینی دووهەم 2012\nبە درێژای مێژووی خەباتی گەلی کورد لە چوار پارچەی کوردستان کومەڵگا پشتیوان و هاوکار و هاوکات بووە لە گەڵ ئەو تێکۆشانەدا، باشترین ڕۆڵەکانی خۆی کردۆتە قوربانی ئەو ئامانجە و بە سەر و ماڵەوە پشتگیری لێ کردووە وهیچ کات کۆمەڵگا پشتی لە خەباتی چالاکان نەکردووە و بە تەواوی هێزیەوە یارمەتی دەری ئەو هەوڵە بێ وچانە بووە. زۆر بە دەگمەن هەڵ دەکەوێ کە سەردانی بنەماڵەیەکی کوردستانی بکەیت و چیرۆکێکی لە بەشداری کردن لە خەبات و تێکوشان بۆ ئازادی تێدا نەبێت.\nبە ئاوڕ دانەوەیێک لە بارودۆخی چەند ساڵی ڕابردوو بۆمان دەر دەکەوێت کە ناڕەواترین و ناپەسەندترین هەڵسووکەوتی سیاسی و مەدەنی لە گەڵ هاووڵاتییانی کوردستان کراوە ئەم شێوازە هەڵسوکەوتەی سیستێمی دەسەڵاتداری لە گەڵ خەڵک لە رۆژهەڵاتی کوردستان لە ئاستێکی هەرە بەرزی خۆی دایە، وەک ئاشکرایە لە هەموو کەسێک لە بواری مەدەنی و ئابوورییەوە لە هیچ هەوڵ دانێک بۆ گۆشار خستنە سەر خەڵک درێغی نەکراوە لە ملیتاریزە کردنی کوردستانەوە بگرە تا تەقە کردن لە کۆڵبەران و کاسبکاران، رێگە لە خۆێندنی گرتنی خۆێندکاران و زۆر بە ئاشکرا لە ناو کۆڵان و بازار دا بێ‌ڕێزی بە خەڵک دەکرێت و لە بەر چاوی تەواوی دونیا کاسبکارەکانمان دەدرێنە بەر گولە و تەنانەت بەزەیی بە ئاژەڵە بەستەزمانەکانیشیان ناکردرێ، ژینگە و شاخ و داخەکانی وڵاتەکەمان ئاور تێ بەر دەدەن و دارستانەکانمان کە میراتی باو و باپیرمانە و هەزاران ساڵە وێڕای وەشکە ساڵی بەدیاری بۆمان ماوەتەوە پێمان بە ڕەوا نابینن، سەرجەم ئەم هەڵوێست و کارەناپەسندانە لە پێش چاوی خەڵک دەکرێت.\nلەو پەڕی دیوارە بەرزەکانی زیندانەکانەوە بەندکراوێکی سیاسی کە گەورەترین تاوانی هەیە لە قامووسی رێژیمێکی وەک کۆماری ئیسلامی دا،چ چاوەڕوانیێک بۆ پاراستنی مافەکانی و ئەشکەنجە و ئازارنە دانی هەیە؟ چ دڵنیایەک لە ئینسانی بە ڕێوە چوونی بار و دۆخی لێ کۆڵینەوەی هێزە ئەمنییەتیکەکان بە نیسبەت زیندانیانی سیاسییەوە هەیە؟ لە هیچ کەس شاراوە نییە کە رەوشی زیندانیێکی سیاسی لە نێو گرتووخانەکانی کۆماری ئیسلامی دا چۆنە، لەو سیستێمەدا پاراستن و پارێزگاری لە مروڤی سیاسی بوونی نییە و بە دەڕەندانە ترین شێوە هەڵسووکەوت لە گەڵ بەندکراوی سیاسی دا دەکرێت.\nئەوەی کە جێگای ئامەژەیە ئەوە کەسانەی کە ئێستا وەک بەندکاراوی سیاسی لە گەتووخانەکانی کۆماری ئیسلامی دان دوو تایبەتمەندی گەورەیان هەیە لە ڕوانگەی کۆمەڵگاوە. یەک ئەوەی کە ئەو کەسانە لە پێناو پاراستن و درێژەدان بە خەباتێک کە بۆ ئەو کۆمەڵگا دەکرێت قۆڵ بەست کراون، دووهەمینیشی ئەوەیە کە ئەو کەسانە ڕۆڵەکانی ئەو ئاو خاکەن کە بێگانە و نەناسراو نین بۆ ئێمە و سەرجەم کومەڵگای کوردی. ئەوە کەسانە بە بێ لە بەرچاو گرتنی ئەو هەموو هەڕەشە و زەبر و زەنگە قارەمانانە لە بەرانبەری داگیرکەران راوەستاون و ئازاری ئەشکەنجە و زیندان و سێدارەیان بە گیان کڕیوە و بێ باکانە لە سەر ئامانجەکانیان سوورن و چۆکیان بۆ کەس دانەداوە، لە گرتووخانەکانەوە دەرسی ئازادییان بە دیاری بۆ خەڵک ناردووەتەوە و چیرۆکی بەرخۆ دانیان بۆ نەسلەکانی دوارۆژ نوسیوە.\nپشتیوانی لەو کەسانە نە تەنیا چاوەڕوانییێکە کە لە کۆمەڵگا دەکرێت بەڵکوو ئەرکێکی نەتەوییە لە سەر شانی هەر تاکێکی کورد، کاتێک دەبیندرێت کە مروڤێک گیانی خۆی فیدای ئەو میلەتە دەکات لە بەرانبەریشی دا چاوە ڕوان دەکرێت کە ئەو خەڵکەیش پشتیوانی لێ بکەن و بە دەسەڵاتی نیشان بدەن کە ئەوانە رۆڵەی ئێمەن و رێگەتان پێ نادەین کە بە ئاسانی بڕیاری کوشتن و لێدان و گرتنیان دەر بکەن و نیشان بدرێت کە خەڵک بە تەواوی هێزی خۆیەوە پشتیوانی ئەو کەسانەیە و هەڕەشەکانیان بایەخی نییە لە لای ئەوەن.\nبۆ ئێحسان فەتاحیان\n10 شه‌ممه تشرینی دووهەم 2012\nسڵاو هاوڕێ، چۆن بیرت لێ بکەمەوە؟ بەکامەتاوان بتهێنمە پێش چاوم؟ لاوێکی باریکەڵە بە سەر سێدارەوە کە بە بزەی لێو چاوەڕێی پشکوتنی خونچەی خۆرەتاو ئەکات؟ یا ئەو منداڵە پا پەتییەی گەڕەکی لای خوارەوە کە دەیویست مزگێنی نان بۆ سەر سفرەی خەڵک بەرێت.\nئێحسان درێژە دەری چیرۆکی بەرخۆدان و گیان فیدا کردن لەپێناو ئازادی بۆ نێشتمان و وڵاتی داگیرکراومانە ، زامێکی قووڵ لە پەنجەرەی چاوەکانی هەموو دایکانی ئەم وڵاتە و کسپەیێک لە جەرگی باوکەکانمان ، برای جوانە مەرگی هەموو خۆشک و براکانمان و ئاواتی لە دەست چووی هەموو هاوڕێکانی دوای ئێحسان جوگەلە ئاوەکانی زڕگوێز رێگاکانیان گوستەوە لە بەر ئەوەی شوێنی هەنگاوەکانی بمێنێت و وە بیرمان بێنێتەوە کە ئەوەیش تێکەڵ بە کاروانەکە بوو ئەو کاروانەی وا دەیان ساڵە گوڵ بژێری ڕۆڵەکانی ئەم ئاو و خاکە دەکات.\nسەر لە بەیانی رۆژ دووشەمە ١٨ خەزەڵوەڕ هەواڵ هات کە ئەگەری لە سێدارە دانی ئێحسانی فەتاحیان هەیە لەو پەڕی ناباوەڕی دا دەڵ خۆشی خومم دەداوە کە نا، تازە سەردەمی لە سێدارە دانی چالاکی سیاسی نەماوە چەند ساڵێکە هەر هەڕەشە و گوشارەکی ماوە بۆ ڕۆخاندنی ورەی زیندانی و چاوترسێن کردنی کۆمەڵگا یا خۆ ئازاری بنەماڵەی چاو لە حوکمی نا دادوەر و هەزار فێڵ و کەڵەکی تر بۆ هەڵ سەنگاندنی بارو دۆخ کوردستان یا هەزاران ئەگەری ترە، بەڵام ترسەکە دەقە بە دەقە زیاتر دەبوو لە لایێکەوە ئەوە بێ دەنگییەی کە چەند ساڵ بوو لە ئێران بەردەوام بوو کۆتای پەی هاتبوو و بار و دۆخی سیاسی و پەیوەندییەکانی دەوڵت لە گەڵ خەڵک لە خراپترین وەزعی خۆی دا بوو و دەسەڵات ناچار بە گوشار خستنە سەری زیارتربۆ سەر کۆمەڵگا و چاوترسێن کردنی چالاکانی سیاسی و مەدەنی، کەسیش باشتر لە کورد پەیدا نەدەکرا بۆ قوربانی کردن لە بەر ئەوەی نیشانی بدەن کە بە خراپترین شێوە بەرانبەری ناڕازییان دەبنەوە.\nسەرجەم ڕاگەیاندی کوردی و چالاکان و هاوڕێیان دەستیان کردە هەوڵ دان بۆ پاراستنی گیانی ئێحسان کەس بێ دەنگ نەبوو هەموو بەیەک دەنگ هاواریان بۆ پاراستنی گیانی دەکرد، هاوکات لە گەڵ چالاکی دڵە ڕاوکێ و چاوەڕوانییێکی تاڵ بۆ هەموان. سەرجەم پەیوەندییەکان لە گەڵ گرتووخانی سنە پچڕابوو کەس وڵام دەر نەبوو پارێزەکەیشی دڵخۆشی دەدا کە هەوڵ دەدەین کە رێگە لە ئیجرای حوکمەکەی بگرین .\nشەوی چوار شەممە یەکەێک لە ناخۆشترین شەوەکانی چەند ساڵی ڕابردوو بوو بە تەوای هێزەوە هەوڵمان بۆ ئاگاداری دان و پەیدا کردنی ڕێگایێک بۆ پاراستنی گیانی هاوڕێیێک، کاتژمێر وەک گێژەڵووکە هەڵ دەسووڕا و بەرەبەیانی نزیک دەخستەوە هەر هیوا دار بووم کە بەیانی کە رۆژ دەبێتەوە هەواڵێکمان بە دەست بگات کە حوکمەکە جێبەجێ نەکراوە و ئێحسانیان گەڕاندووەتەوە نێو بەندی گشتی زیندانی سنە، تا بەیانی خەو نەهاتە چاومان تاو تاو هەستی بێدەسەڵاتی رووی تێ دەکردین و جار جاریش قەولی مزگێنی باشمان بۆ هەواڵی خۆش بە یەک دەدا، هەر چی بوو ئەوەی کە چاوەڕوانی ئاوا هەواڵێک بیت پڕ بوو لە ئازار.\nبەیانی سەعاتی ٦ بە کاتی تاران هەواڵ هات سەرلە بەیانی ئەمڕۆ لە زیندانی سنە لاوی کورد ئێحسان فەتاحیان بە تاوانی موحاربە لە سێدارە درا، ئەمە لە حاڵێک دا بوو کە بنەماڵەی چاوپێکەوتنیان لە گەڵ نەببوو و کۆمەڵێک لە زیندانیانی سیاسی هاوکات لە گەڵ ئەو دەستیان دابوو مەنگرتنێکی گشتی و کومەڵگای نێونەتەوی و ڕێکخراوەکانی پاراستنی مافی مرۆڤ پشتگیرییان لێ کردبوو بەڵام بەداخەوە دوای چەند سەعات گەڵکویێک بە بنەماڵەی نیشان درا و ئەستێرەیێکی تریان کوژاندەوە.\nیادی ئەو خۆشەویستە بەردەوام هەر لە گەڵمانە و ئەوە و تەوای ئەو کەسانی کە لەم رێگا دا گیانیان بەخت کردووە پتەوترمان دەکات بۆ هەوڵ دان و ماندوو نەناسی بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانیان ، داگیرکەران وا دەزانن کە بە ئەم چەشنە کارانە دەتوان ترس بخەنەنێو دڵمانەو و دڵساردمان بکەنەوە لە خواستە ڕەواکانمان بەڵام ئێمە بڕیارمان داوە کە بگەینە ئامانج و دوژمی یا سەرکەوتن یا سەرکەوتن هەڵ بدەین.\n31 چوار شه‌ممه تشرینی یەکەم 2012\nوەکوو ئاگادارن زیاتر لە ٥٠ رۆژە کۆمەڵێکی زۆر لە بەندکراوانی سیاسی کورد لە زیندانەکانی تورکیا مانیان لە خۆاردن گرتووە، بە پێی زانییارییەکان ژمارەیان دەگایە دەوری هەزار کەس و هاوکات لە گەڵ ئەوان زیاتر لە نۆهەزار کەس بە نۆبە مانیان گرتووە. بە سەردانێکی ماڵپەڕە کوردیەکان و بەتایبەت تۆڕەکۆمەڵگاییەکان وەکوو فەیس بووک و تویتێر و … کۆمەڵێک زانیاریمان لە سەر ئەو چالاکییانە دێتە دەست و ئاگاداری دۆخەکە لە باکور دەبین.\nهاوکات لە گەڵ چالاکانی سیاسی لە باکوور لە پارچەکانی تری کەردستان بە شێوازی جۆراوجۆر پشتیوانی و ناڕەزایەتی خۆیان لە دۆخی مانگرتووان ڕاگەیاندووە، لە باکوور و رۆژئاوا بە هەزاران کەس هاتوونەتە سەر شەقامەکان و دەسەڵات و دەوڵەتی تورکیەیان شەرمەزار کردووە و خەباتی مەدەنی دژ بە دەسەڵات بەردەوامە هاوکات لە گەڵ ئەوەان لە پارچکانی تریش جموجۆڵێک لە نێوان چالاکانی سیاسی و مەدەنی دا بەرچاوە تەنانەت لە ناوخۆی رۆژهەڵات و لە زیندانەکانی کۆماری ئیسلامی دا کۆمەڵێک لە بەندکراوانی سیاسی و کەسایەتییە ناسراوەکان بۆ پشتیوانی لە برایانی خۆیان لە باکوور مانیان لە خواردن گرتووە و خوێندکاران و خەڵکی سڤیلیش خۆیان بۆ دەربڕینی نارەزایەنی ئامادەکردووە.\nمیدیا و ڕاگەیاندنی کوردی بە شێوازی تایبەت لە سەر ئەم دۆخە دەدوێن و میدیا بێ لایەنەکان ڕاگەیاندنیان لە سەر ئەو چالاکییانە هەیە و بەردەوام باسی دۆخی مانگرتوان دەکەن. هەوکات لە گەڵ ئەوان ڕاگەیاندن و میدیای باکوور بێ وچان باس لە چالاکییەکان و دۆخی مانگرتوان و پڕۆگرامی یاتبەتی ساز کردن و لە رەوتی نۆڕماڵی پڕۆگرامەکانی خۆیان دوور کەوتوونەتەوە و بەگشتی سەر جەم ڕاگەیاندنەکانیان لە سەر ئەو دۆخەیە، بە پێچەوانە میدیا کوردیەکانی سەر بە حیزبە رۆژهەڵاتیەکان جیا لە چەند لایەنێکیان هەواڵەکانیان بایکۆت کردووە و بە هیچ جۆر باسی لێ ناکەن و خۆیان دوور گرتووە.\nئەم بایکۆتەی ئەو لایەنانە لە حاڵێک دایە کە ئەو لایەنانە خۆیان بە خاوەنی مێژووی خەباتی مەدەنی نە لە کوردستان و ناوچە بەڵکوو لە جیهان دا دەکەن و لە مانگەکانی ڕابردوودا لە جەریانی بەهاری عەرەبی دا بەسەعات باسیان لە کۆبوونەوەکانی خەڵک لە مەیدانی تەحریر و ئاڵ وگۆڕەکانی لیبی و تونێس دەکرد. بەڵام هەر لە لای دەستی خۆیان برایانی هاوزمان و هاوڕێ کوردی خۆیان بە ملوێن کەس لە ئامێد و وان و شڕناخ میتینگ و نارەزایەتی مەدەنی دەردەبڕن بەڵام دەنگ نییە و بایکۆتی دەکەن.\nبە پێچەوانە بێ جیاوازی چالاکانی مەنەدی و سیاسی رۆژهەڵاتی لە دەستپێکەوە هاوکات لە گەڵ برایانی خۆیان چالاکیان بووە و خۆیان دوور نەخستوەتەوە هەر وەها لە زۆر شوێنیشەوە هێرش کراوەتە سەریان و بە ئەندامانی فڵانە حیزب و تەنانەت بە خۆ فرۆش و زۆر شتی تر ناوبرد کراون و دژایەتی لە گەڵ چالاکیەکانیان کراوە .\nئەمڕۆ کۆمەڵگای کوردی لە هەر چاور پارچە بەو ئاستە لە رووناک بیری گەیشتوون کە کوردانی پارچەکانی تر جیاواز لە خۆیان نازانن و کێشەی خۆیان و ئەوان بە یەک دەزانن و هەوڵ بۆ یەک گرتن و نزیک بوونەوە لە یەک دەکەن و دەیان هەنگاو لە پێش حیزبەکانەوە بیر دەکەوە و بە جوانی ئاگاداری سەرجەم ئاڵ و گۆڕەکانن، هیوا وئاواتی یەک گرتووی و ئامەتی بۆ یەک دەخاوزن، هەر چەند بیر و ڕای جیاوازیش لە ئارادا هەیە بەڵام بە گشتی کۆمەڵگا داواکاری یەکیەتی لە حیزبەکان دەکات و هەنگاوی بۆ هەڵ دەگرێت\nدەردی بێ وڵاتی\n26 هه‌ینی تشرینی یەکەم 2012\nئەم شەو26.10.2012 لە سەر داوای کۆمەڵەی نەتەوەی شارەداری شارەکەمانەوە کۆبوونەوەیێک مان هەبوو، بە پێی ئەو بڕیارەی کە درابوو هەر کەس کۆمەڵێک زانیاری لە سەر وڵات و کولتوری خۆی بە بەشداربووان پێشکەش بکات. زۆربەی جەماوەری بەشداربوو لە وڵاتانی ئافریقای بوون و بەشێکیش لە روژهەڵاتی ناوین و چەند کەسێش کە بەرمە و تەبەتەوە هاتبوون.\nدوای ئەوەی کە سەروکی ئەو بەشە بەخێر هاتنی خەڵکەکەی کرد وتارێکی سەبارەت بە یەک گرتووی و ئاشتی گەلان پێشکەش کرد، دواتر چەند گروپی تر هاتن و موسیقا و گۆرانییان پێشکەش کرد، لە کۆتای دا نۆبەی ناساندنی وڵاتەکانمان هات و هەر کەس وڵاتی خۆی بە بشدار بووان ناساند و کۆمڵێک زانیارییان سەبارەت بە کولتور و بارو دۆخی سیاسی وڵاتەکەیان خستە ژێر باس چەند شتی سەرەکی لە وتاری هەموویان دا هەبوو ئەوەی کە وڵاتی خۆیان زۆر خۆش دەوێت و بە ناچار لە دەستی دیکاتۆرێک کە زاڵە بە سەر خەڵک دا هەل هاتوون و پەنایان بۆ ئەم وڵاتە هێناوە و سپاسی دەوڵت و خەڵکی نۆروێژیان کرد.\nئەوەی کە جێگای سەرنج بوو من و چەند کەسی تر خاوەن وڵات نەبووین و نەیشمان دەویست خۆمان بە هاووڵاتی ئەو وڵاتە داگیرکەرانەی کە وڵاتەکامانیان لێ داگیر کردووە بناسێنین کوردستان، بەشێک لە ئیتیۆپی و برمە، باش دەمان زانی کە کارێ ئێمە لە هەموو کەس دژوار ترە بۆ ئەوەی لە ناو بەشدار بووان دا کەسانێک دژ بە بیرو بڕوای ئێمە بوون. نۆبەی ناساندنی کوردستان هات وتارەکەم ئاوا دەست پێ کرد: من خەڵکی کوردستانم و وڵاتەکەم لە رۆژهەلاتی ناوین دایە پتر لە پەنجا ملوێن کەسین و بە درێژای هەزاران ساڵە لەو ناوچەیەدا دەژین خاون زمان و کولتوری تایبەت بە خۆمانین، بەدرێژای مێژوو نیشانمان داوە کە خەڵکێکە ئاشتی خوازین و هێرشمان نەکردووتە سەرهیچ میلەتێک و بێ رێزیمان بە کەس نەکردووە بەڵام بە پێچەوانە درواسێکانمان تا ئەو جێگای بۆیان کراوە ئازاریان داوین و لە هیچ زۆڵمێک بەرانبەر بە ئێمە کۆتاییان نە کردووە، نەورۆز رۆژی نەتەوی مانە و دۆڵمە و بەربەسێڵ لە بەناوبانگ ترین خواردنەکانمانە، ژنانمان جل و بەری رەنگین لە بەر دەکەن و پایاوانمان پشتوێن توند دەکەن و … لە کاتی پێشکەش کردنی وتارەکەدا کە بەراستی قورس و گران بوو بۆ منێک کە زمانی نۆروێژی باش نازانم چاوم لە جەماعەتەکە بوو زۆربەیان دەیان زانی کە کوردستان لە کوێیەو چۆنە و کورد کێیە، بەشێکیش هیچ بۆیان گرینگ نەبوو کە کێن و لە کوێن و چی دەکەن، چەند کەسیش بە زۆر خۆیان ڕاگرتبوو و لە بەر خەڵکەکە روویان نەبوو کە بێن و هەر لەوەی بمنام کوژن.\nلە گەڕانەوە بۆ سەر شوێنی دانیشتنەکەمان یەکێکیان خۆی پێ نەگیرا و بە زمانی تورکی وتی شیێک بە ناوی کوردستان بوونی نییە، ئەوی تر بە فارسی وتی کورستانی چی مەگەر ئەوە خاکی ئێران نییە؟ دیسان نەقڵەکەیە… لە گۆشەیێک لێمان بووە دەمە قاڵە و دەلیل و بورهان بۆ یەک هێنانەوە. دوای ماوێیێکی زۆر قسە کردن بەو قەناعەتە گەیشتن کە دەبێ رێز بۆ بۆچوونی من دابنێن و لە بەر ئەوەی کە ئەوان بۆیان نییە هەڵوێستی رەگەزپەرەستانە بگرن، لە بەشێک لە باسەکە دا باسی ئەوەم بۆ کردن کە ئێوە پێش ئەوەی کە ئاوا چاو لە من سوو بکەنەوە دەبێ بڕۆن چاوێک لە مێژوو و ئاڵ و گۆڕە سیاسیەکانی وڵاتەکانیان بەکەن بزانن کە چۆن بوون لە بەرانبەر کورد دا و چ بەڵایێکیان بە سەریان دا هێناوە. هەر چەند کە بە قەولی کوردی خۆمان یاسین بە گوێی کەر خوێندن بوو بەڵام زانیان کە من زۆر سوورم لە سەر قسەی خۆم و بە داوی لێ بوردن کۆتاییان بە باسەکە هێنا. لە کۆتای کۆبوونەوە کەدا بەشدار بووان خواردنی وڵاتەکانی خۆیان دانا بوو کە هەر کەس بێت و تامی بکات بەشی خواردنی کوردی لە هەموو بەشەکانی تر قەرەباڵخ تر بوو تامەی خواردنەکانیان پێ خۆش بوو و ئەوەی وا دیار بوو بێزیان لێ نەدەکرد، بێش ئەوەی کە کۆتای پێ بێت لە دوورەوە چاوم لە خەڵکەکە دەکرد و بیرم لەوە دەکردەوە کە باشە بۆ دەبێ ئاوا بێت بۆ دەبێت بۆ ناساندنی وڵاتەکەمان دەبێ پێشەکی خۆمان بۆ شەڕ و دەمەقاڵە حازر بکەین و هەزاران پرسیاری تر.\nبەڵام دیسان هەر دڵخۆشم بۆ ئەوەی کە دەرفەتم هەیە وڵاتەکەم بناسێنم بۆ ئەوەی کە رێگام هەیە باس لە کولتور و مێژووم بکەم، ئەمەیش بەشێک لە بەرخۆ دان و خەباتەکەمانە دەبێ خەڵکی دوونیا بزانن کە ئێمە کورد خاون وڵاتی خۆماننین و کوردستان مڵکی کوردانە.\n25 پێنج شه‌ممه تشرینی یەکەم 2012\nماوەیێکی زۆر دوور و درێژە پێوەم وێبلاگێک بکەمەوە و ئاوا جار و بار دەست بە نووسین و قسە و باس بکەم ، هەر جارە بە بیانویێک خۆم لێ دوور دەخسەتەوە و تەنانەت چەند جاریش دروستم کرد و تێکم داوە و هیچم لێ نەنووسی. نەم دەزانی کە چ ناوێکی لە سەر دابنێم و یا خۆ لە چ بوارێک تێیدا چلاکی بکەم یان بنووسم بەڵام لە گەڵ خۆم بەو قەناعەتە گەیشتم کە تاقە بۆ نووسینی روژانە یا خۆ رووداوەکانی ژیانم بێت . بە تەمەنی لاوی و گەنجی ئەم کارەی کە ئێستاهەوڵی بۆ دەدەم بیکەم لە دەفتەرێک دا دەمکرد و لەوێ شتەکانم دەنووسی بەڵام لە حەوت کوون دەم شاردەوە کە کەس نەی بینێ یا دەستی کەسی پێ نەگات دوو سێ جار لە سەر ئەوەی کە هەوڵیان دابوو پەیدای بکەن یا بیخوێنننەوە کە گەڵ خۆشک و براکانم لێم دەبوو بە شەڕ و تورێکی دەما ورگیان هەڵ بدڕم. بەڵام ئێستێ لام وایە کە دەبێ لە بەر دەست بێت و هەموو کەس بتوانی بیبینێت و بیخوێنێتەوە لە بەر ئەوەی بەڵکوو سودێکی بۆ کەسێک هەبێت یا هەر ئەوەی دۆستان برادەرانی خۆم لەم رێگاوە ئاگایان لێم بێت و بزانن کە حاڵم چۆنە و نووسراوەکانیشم بزر نابێت و لە شوێنێک دەمێنێتەوە . ئەمە یەکەم پۆستی ئەم وێبلاگەیەوە و پێوەم بەردەوام شتی تێدا بنووسم


یارمەتی لە کوێوە؟ - Lastensuojelu.info\nلە فنلەندا چەندین خزمەتگوزاری هەیە کە یارمەتی خێزان دەدەن، کە ئاراستەکەیان بۆ هەموو ئەو منداڵ و خێزانانەیە کە لە فنلەندا دەژین. سەرەڕای ئەوەش دەتوانرێت بۆ باری کێشەی تایبەتی لە منداڵ پاریزان و خزمەتگوزاری کاروباری کۆمەڵایەتیەوە یارمەتی بەدەست دێت، کە دواتر زیاتر باسی دەکەین\nلە خوارەوە بنەماڵەکانی ئەو منداڵانەن کە لە تەمەنی فێرگەدان\nڕاوێژگاکانی دایکان و مندالآن\nلە ڕاوێژگاکان تەماشای چۆنیەتی چوونە پێشەوەی دووگیانی ژنان دەکەن، تەندروستی دایکەکە و منداڵەکەی کە لە دایك دەبێت هەروەها گەشەکردن و چوونە پێشەوەی منداڵان تا تەمەنی حەوت ساڵانەیان\nسەرەڕای ئەوە لە ڕاوێژگادا پشتیوانی لە باشگوزەرانی بنەماڵە و دایکایەتی و باوکایەتی دەکات وهەروەها سەبارەت بە بابەتی پەروەردەی منداڵ رێنمایی دایکان وباوکان دەکات\nلە فنلەندا سەرپەرشتی رۆژانە رێکخراوە، کە لە سایەی ئەوەوە دایکان وباوکان دەتوانن بچنە سەر کار یان بخوێنن. سەرپەرشتی رۆژانە دەتوانرێت لە باخچەی منداڵاندا یان لە سەرپەرشتی لە خێزاندا، بۆ نموونە لە ماڵی دایەنگاکە جێبەجێ بکرێت\nخوێندنی بەرایی بۆ هەموو ئەو منداڵانەیە کە تەمەنیان لە ژێڕ تەمەنی چوونە فێرگەوەیە، ساڵێک پێش دەسپێکردنی خوێندن فێرگەیە. خوێندنی بەرایی بە گشتی لەو ساڵەدا دەست پێدەکا کە منداڵ پێ دەنێتە تەمەنی شەش ساڵیەوە. لە کاتی خوێندنی بەراییدا، منداڵ بە یارمەتی یاری و چالاکیی بەکردەوە لە گەڵ کەسانی تر، ئەو زانیاری و هونەرانەی فێردەکرێ کە بۆ فێرگە پێویستیی پێیان دەبێ. دەبێ هەموو منداڵێك بەشداری خوێندنی بەرایی بکات، کە بە خۆڕاییە. سەرپەرشتکار دەبێ خەمی ئەوە بخوات کە منداڵەکەی بەشداری خوێندنی بەرایی بکات یان ئەگەر سەرپەرشتکار ئەگەر بیەوێت لە چالاکی وکاروباری تردا مندالەکە بەشداری بکات کە بەمەبەستی بەدەست هێنانی ئەو ئامانجانەیە کە وەڵامدەرەوەی خوێندنی بەراییە. یان خوێندنی بەرایی لە وڵاتی فینلاند هەم لە باخچەی ساوایان و هەم لە فێرگەدا رێکدەخرێت\nخێزانی ئەو منداڵانەی لە چوونە فێرگەدا دان\nئەو منداڵانەی بەشێوەی جێگیر لە فینلاند نیشتەجێن، ئەرکی خوێندنیان لە ئەستۆیە. ئەرکی خوێندن لەو ساڵەوە دەست پێدەکا کە منداڵ پێ دەنێتە تەمەنی ٧ ساڵیەوە. ئەرکی خوێندن کاتێ کۆتایی پێ دێ کە منداڵ ئەو وانانەی خوێندنی بنەڕەتی کە ئەرکە لە ئەستۆی، خوێندبێتی یان ئەوەتا دە ساڵ لە کاتی دەسپێکردنی ئەرکی خوێندنی تێپەڕ بووبێت. پۆلەکانی ١ تا ٦ دەکاتە قۆناغی سەرەتایی خوێندن و پۆلەکانی ٧ بۆ ٩ ش بریتی‌یە لە قۆناغی ناوەندی. خوێندنی بنەڕەتی ە فنلەندا بە خۆراییە. سەرەڕای خوێندنەکە باقی ماتریاڵەکانی خوێندنیش هەروەها خواردنی فێرگە لە کاتی خوێندنی بنەڕەتیدا بەخۆڕایین. دوای خوێندنی بنەڕەتی زۆربەی لاوان خوێندنەکەیان لە فێرگەی پیشەیی یان ئامادەیی تەواو دەکەن\nخوێندنی ئامادەکارانە بۆ دەستپێکردنی خوێندنی بنەڕەتی بۆ ئەو منداڵانە تەرخانکراوە کە زمانی فینلاندی بەو رادەیە نازانن کە بتوانن لە خوێندنی گشتی‌دا بەشدار بن. رادەی زمانزانینی خوێندکارەکان، لە لایەن کەسانی پسپۆڕەوە هەڵ دەسەنگێندرێت نەک لە لایەن دایک‌وباوکەکانەوە. لە کاتی خوێندنی ئامادەکارانەده بەتایبەتی زمانی فینلاندی دەخوێندرێت\nچالاکییەکانی سەرلەبەیانیان و دوانیوەڕۆیانی ئەو منداڵانەی لە تەمەنی چوونە فێرگەدان، چالاکیی بەکۆمەڵ یان چالاکیی کاتی ئازادن کە منداڵان دەتوانن پێش دەسپێکردنی وانەکانی فێرگە یان دوای ئەوان، تێیدا بەشداری بکەن. ئەو چالاکییە بەپلەی سەرەکی بۆ خوێندکارانی پۆلی یەکەم و دووهەمی سەرەتایی ریکدەخرێت\nپێڕاگەیشتن بە خوێندن\nلە پێڕاگەیشتن بە خوێندندا کاروباری چونەپێشەوەی خوێندن، باشگوزەرانی و تەندروستی منداڵانی فێرگە ئەنجام دەدریت. لە لایەن ئەو گەورەساڵانەوە رادەپەڕێندرێت کە لە ناو فێرگەدا کار دەکەن. لە فێرگەدا خزمەتگوزاری پێڕاگەیشتنی کاروباری تەندروستیی خوێندکاران رێکدەخرێت. هەروەها توێژەری کۆمەڵایەتیی فێرگە و دەروونناسی فێرگە کە هاوکاریی دایكان و باوکان دەکەن یارمەتی کاروباری خوێندنی خوێندکاران دەدەن\nئەرکی کاری لاوان دەستەبەرکردنی گەشە و باشگوزەرانیی لاوانە. کاری لاوان بۆ نموونە دەتوانێ لە شێوەی یانەکان، خێوەتگا، بۆنە و مەراسیمەکان، چالاکییەکانی کۆڕی مۆسیقا و وەرزشی بێت\nخزمەتگوزاری سەرەکی تر بۆ خێزان\nپەروەردە و ڕاوێژگای خێزان\nدەتوانرێ لە پەروەردە و ڕاوێژگای خێزانەوە لە پەیوەند بە یارمەتی پەروەردەکردنی منداڵ و ژیانی خێزانەوە بەدەست بێت. دەتوانرێ داوای ڕاوێژ بکرێت کاتێك، ئەگەر سەبارەت بە ڕەفتاری منداڵەکەت خەمت هەبێ یان لە خێزانەکەدا خەفەت و نیگەرانی هەبێ\nپێکهاتن لەسەر بابەتی خێزان\nدەتوانرێ داوای یارمەتی لە پێکهاتن لەسەر بابەتی خێزان بکرێت، ئەگەر ئەندامەکانی بنەمالە بۆیان سەخت بێت کە لەسەر جیاوازی ڕاوبۆچوونیان رێکبکەون. بەزۆری هۆی داوای پێکهاتن دەکرێت کە هەڕەشەی جیابوونەوەی هاوسەری هەبێت. پێکهاتن وئاشتبوونەوە لەسەر بابەتی خێزان هەمیشە ئارەزوومەندانەیە، و هەموو ئەندامەکانی خێزانەکە دەتوانن کەڵکی لێ وەربگرن یان یەکێکیان


کوردیپێدیا - لە شەڕی دژی داعشدا دهۆک 615 شەهیدی داوە\n📊 لە شەڕی دژی داعشدا دهۆک 615 شەهیدی داوە - 45 خۆبەخش ل دهۆک شەهید بوون و پێنچ ژ ئەورۆپا هاتبوون | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nلە شەڕی دژی داعشدا دهۆک 615 شەهیدی داوە\nرێڤەبەرێ شەهید و ئەنفالکریان ل پارێزگەها دهۆکدهۆک ئاشکرا کر، بەرهەڤیێن تەمام هاتینە کرن بۆ بەلاڤەکرنا پارچێن ئەردی ل سەر خێزانێن شەهیدێن شەرێ داعش و پتر ژ 600 پارچێن ئەردی دێ ل سەر خێزانێن شەهیدان هێنە بەلاڤەکرن.\nرەجەب ئیبراهیم جاسم رێڤەبەرێ گشتیێ شەهیدان و ئەنفالکریان ب وەکالەت بۆ (باس) گۆت: پێشترژی و نوکەژی، پارێزگەها دهۆک بوویە پایتەختێ شەهیدان، شەهیدێن شەرێ داعش 615 شەهیدین و نێزیکی 45 خوبەخشانە کو پێنچ ژ خوبەخشان ژ ئەورۆپا هاتبوون و چەکێ شەرەفێ هەلگرتبوو، مل ب ملی پێشمەرگەیڤە شەر کرینە و هەتا هاتینە شەهیدکرن و دیسا سەردەری ل گەل شەهیدێن شەرێ داعش دهێتە کرن وەک شەهیدێن پێشتر وەک ناڤ و ئمتیازات، وەک پارچا ئەردی دێ وەرگریت و دیسا کور و کچێنا وان ژ باغچێ زارۆکان هەتا دگەهیتە پەیمانگەه و زانکۆیان دێ ل سەر کیستێ حوکمەتێ بەردەوامیێ دەنە خواندنا خوە.\nزێدەتر گۆت: ل دووڤ زانیاریێن مە ل دەمێ شەهیدبوونێ ژی هەتا 15 ملیون دیناران وەک پارێزگەه و پەرلەمانێ کوردستانێ بۆ هەر خێزانەکێ هاتینە تەرخانکرن، دیسان ل نەخۆشخانێن ئەهلی دەمێ نەخۆشەکی سەرەدانێ بۆ دکەت و نشتەگەریان ئەنجام بدەت رێژەکا هەرە باش ژ پارەی دهینە خوارێ، دیسا نەخوشخانەک شەهیدان هەیە و ئه و بۆ خێزانێن شەهیدان بێ بەرامبەرە و ئەڤ جۆرە نەخوشخانە چار ل پارێزگەها دهۆک مە هەنە.\nگۆتژی: ”زور سوپاس بۆ کومەلگەها رۆژ یا نوشداری و د. زەیا وەک گرێبەستەکێ ل گەل مە گرێ دا و بۆ ماوێ شەش هەیڤا خێزانێن شەهیدێن شەرێ داعش خزمەتێن نوشداری بۆ دکرن و بێ بەرامبەر و دیسا پشتی شەش هەیڤان ژی بەردەاومی دایی کو هەتا شەر ب دووماهی بهێت، دیسا زور سوپاس بۆ دەزگەهێ خێرخوازێ بارزانی و دەزگەهێ رەوانگە و دیسا سەنتەرێ لاف ژی رولەکێ بەرچاڤ هەبوویە، دەزگەهێ خێرخوازێ بارزانی بۆ زارۆیێن شەهیدان ئەگەر کێمتر ژ 18 سالیێ هەبن مۆچەکی ژی هەر چەند هەیڤان بۆ تەرخان دکەت.\nرێڤەبەرێ شەهیدان زێدەترژی گۆت: ل سالێن 2014 و 2015 کچ و کورێن شەهیدان ئەوێن د خواند ل سازیێن ئەهلی (520) بووینە و هەموو مەزاختی ب ستوویێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ بوون و هەتا هاتن و چوونژی.\nرێڤەبەرێ گشتیێ شەهیدان و ئەنفالکریان ل پارێزگەها دهۆک ئەوژی گۆت: داخاز دکەین هندەک جهێن وبەرهێنانێ بۆ خێزانێن شەهیدان بهێنە تەرخانکرن و بیتە داهاتەک بۆ کەسوکارێن شەهیدان و ئەڤە دێ بیتە بارسڤکی بۆ حوکمەتێ ژی و دیسا دێ زووتر خزمەت گەهیتە خێزانێن شەهیدان، هەتا نوکە مە چو داهات وەک رێڤەبەریا گشتی یا شەهیدان و ئەنفالکریان نینە کو بشێن خزمەتا خەلکێ خوە بکەین. \n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (ئەڤین ئیبراهیم فەتاح)ەوە لە: Sep 19 2017 10:25PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Sep 20 2017 9:54PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Sep 20 2017 9:54PM باشترکراوە


چەپەکان و ئۆپۆزسیۆنی ئەڵمانیا: با ئەردۆغان نەیەت – RojNews.News\nچەپەکان و ئۆپۆزسیۆنی ئەڵمانیا: با ئەردۆغان نەیەت\n26/02/2020 - 1:56:27 pm\nدووشەممە, 30 يول 2018 – 10:36 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nبەگوێرەی هەواڵێکی ڕۆژنامەی بیڵدی ئەڵمانیا، ئەردۆغان لە کۆتاییەکانی مانگی ئەیلولدا بە فەرمی سەردانی بەرلینی پایتەختی ئەڵمانیا دەکات و ئەوەش لە ئێستاوە ناڕەزایی لێکەوتووەتەوە.\nئەو دیدارە، لەدوای ٢٠١٤وە یەکەم دیداری فەرمی ئەردۆغانە لە بەرلین، پێدەچێت کە لەو دیدارەدا لە سەر چەند دۆسییەک لەگەڵ ئانگێلا مێرکل ڕاوێکاری ئەڵمانیا ڕێکبکەون.\nپاش بڵاوبوونەوەی ئەو هەواڵە، کاردانەوەکان لەدژی دەستیان پێکرد، جەم ئۆزدەمیر، هاوسەرۆکی پێشوی حزبی سەوزەکانی ئەڵمانیا بەم شێوەیە هەڵوێستی پیشان دا: ئەردۆغان سەرۆکێکی ئاسایی وڵاتێک نییە، بەڵکو دیکتاتۆرە و دەبێت بەو پێیە هەڵسوکەوتی لەگەڵ بکرێت.\nئەلەکساندەر گراف لامبسدۆرف، جێگری سەرۆکی فراکسیۆنی پارتی دیموکراتی ئازاد دەڵێت: دەبێت حکومەتی فیدرال هەڵوێستی پیویست لەدژی پیشان بدات، ئێمە وەک پارتی دیموکراتی ئازاد ڕخنەی حکومەت دەکەین لەبارەی ئەو دیدارەوە.\nلەلایەکی دیکەوە پارتی ڕاستی توندڕەویش ڕەخنەی لەو دیدارە گرتووە و ڕایگەیاندووە، کە نابێت ڕێگابدرێت بە ئەردۆغان بەفەرمی سەردانی ئەڵمانیا بکات و نابێت ڕێگای پێبدرێت ئەو هاوڵاتییە تورکانەی لە ئەڵمانیا دەژین لە دژی حکومەتی ئەڵمانیا بەکاربێنێت.\nگەنجانی کۆبانێ دژی گۆشەگیرکردنی ئۆجالان ڕێپێوانیان ئەنجامدا


نێچیرڤان بارزانی و شاندێکی دیپلۆماتکارانی ئێران کۆدەبنەوە\n2017-07-17 [07:35 AM]\nنیوەڕۆی ئەمڕۆ لە میانەی کۆبوونەوە گشتییەکانیان کە باڵیۆزخانەی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە عیراق ساڵانە لەگەڵ کونسولخانەکانیان لە یەکێک لە پارێزگاکانی عێراق ئەنجامی دەدات و ئەمساڵیش لە ھەولێر ئەنجامیان دا، دوای کۆبوونەوەکە، بەشدارانی کۆبوونەوە بە سەرپەرشتی "ئیرەج مەسجدی" باڵیۆزی ئێران لە بەغدا، سەردانی نێچیرڤان بارزانی سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کوردستانیان کرد کە لە کونسلەکانی ئێران لە ھەولێر، سلێمانی، بەسرا، نەجەف و کەربەلا و کارمەندانی باڵیۆزخانەکەیان پێکھاتبوو.\nلە دیدارێکدا شاندی میوان جەختیان لە پەیوەندییە دێرینەکانی نێوان ھەرێمی کوردستان و کۆماری ئیسلامیی ئێران کردەوە و ئامادەییی وڵاتەکەشیان بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییەکان لەگەڵ ھەرێمی کوردستان لە ھەموو بوارەکاندا و پێشکەشکردنی ھاوکاری و ئاسانکاری بۆ چارەسەرکردنی کێشە ھەڵواسراوەکانی نێوان ھەولێر و بەغدا، نیشان دا.\nلای خۆیەوە سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کوردستان سوپاسی ئەو سەردانە و ھاوکارییەکانی ئێرانی لە ڕابردوو ئێستادا بۆ ھەرێمی کوردستان کرد و ئامادەییی ھەرێمی کوردستانی بۆ برەودانی زیاتر بە پەیوەندییەکان لەگەڵ ئێران نیشان دا. دووپاتیشی کردەوە کە ئێران دەتوانێت لە چارەسەرکردنی کێشە ھەڵواسراوەکانی نێوان ھەولێر و بەغدا، ڕۆڵی خۆی بگێڕێت، ھەروەھا پوختەیەکیشی دەربارەی بارودۆخی ئێستای ناوچەکە و پێشھاتەکانی شەڕی دژی تیرۆرستانی داعش پێشکەش کرد.\nئەم هەواڵە 2203جار خوێندراوەتەوە


هەفتەی کۆتایی هەڵمەتی هەڵبژاردنی مێدتێرمی ئەمەریکا\nلە کاتێکدا تەنها یەک هەفتە ماوە بۆ هەڵبژاردنەکانی مێدتێرمی ئەمەریکا کە گرنگییەکی زۆری هەیە، ئەمەریکاییەکان هێشتا کاریگەریەکانی کۆمەڵکوژییەکەی سنیگای جووەکان لە پیتسبەرگی ولایەتی پێنسلڤالنیا و دەستگیرکردنی ئەو پیاوەی گوایە بۆمبی دروستکراوای ناردبوو بۆ دیموکراتە بەناوبانگەکان و ڕەخنەگرانی سەرۆک دانۆڵد ترامپ، لەسەریانە.\nلەم هەڵبژاردنەی کە 6 ی مانگی 11 ئەنجام دەدرێت دەنگدەران کۆنگرێسێکی نوێ هەڵدەبژێرن و بۆی هەیە ئەنجامەکان ببێتە هۆی گۆڕینی باڵانسی دەسەڵات لە واشنتۆن و کاریگەری هەبێت بەسەر دوو ساڵی داهاتووی سەرۆکایەتی ترامپدا.\nکۆمەڵکوژییەکەی پیتسبەرگ و دەستگیرکردنی سیزەر سایۆک بۆ ئەوەی گوایە پۆستەی بۆمبی ناردووە بۆ دیموکراتە باڵاکان و ڕەخنەگرانی سەرۆک ترامپ ئاڵۆزییەکانی زیاتر کردووە و لە هەڵمەتەکان بۆ ڕۆژی هەڵبژاردن لە 6 ی مانگی 11.\nجۆن هوداک شارەزا لە بروکینگس ئینستتوت، بە دەنگی لەم بارەیەوە بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند " وڵاتەکە لە ئازاردایە، ئەمە چەند حاڵەتێکە کە بەداخەوە لە ئەمەریکا ڕوودەدەن، ئەمانە کاری توندوتیژییە، کاری ڕق و کینەیە لەلایەن ئەمەریکاییەکەوە دژ بە ئەمەریکاییەکی تر."\nسەرۆک ترامپ دەستبەجێ هێرشەکەی سەر سینگای جووەکانی لە پیتسبەرگ شەرمەزار کرد و داوای یەکڕیزی کرد. لە میانەی کۆبونەوەیەکیدا لەگەڵ گروپێک لە جوتیاران لە ئیندیانا سەرۆک گوتی " ئێمە وەکو یەک گەلی ئەمەریکا پێکەوە دەوەستین."\nبەڵام توندوتیژییەکانی پیتسبەرگ و ناردنی پۆستەی بۆم بۆ دیموکراتەکان بوو بەهۆی ئەوەی لە تەواوی جومگە سیاسییەکانەوە داوای ئەوە لە کاندیدەکان بکرێت زمانی زبرو توندیان کەم بکەنەوە لە کاتێکدا هەڵمەتەکان لە کۆتا هەفتەدا گەرمتر دەبێت.\nیەکێک لەو کەسانەی کە داوای هێورکردنەوەی ڕەوشەکەی کردووە جێگری پیشووی سەرۆک جۆ بایدن بوو، کە لە ئۆهایۆ هەڵمەتی دیموکراتەکانی بەڕێوە دەبرد.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | کۆدار: جێژنی رەمەزان بکەین بە جێژنی تەبایی و ساڕیژی زامەکانی کۆمەڵگا\nجێژنی رەمەزان بکەین بە جێژنی تەبایی و ساڕیژی زامەکانی کۆمەڵگا سەرەتا جێژنی پیرۆزی رەمەزان لە هەموو مسولمانانی جیهان و بە تایبەت گەلەکەمان لە هەر چوارپارچەی نیشتمان و لە رۆژهەڵاتی کوردستان پیرۆز دەکەین. سەرەتا جێژنی پیرۆزی رەمەزان لە هەموو مسولمانانی جیهان و بە تایبەت گەلەکەمان لە هەر چوارپارچەی نیشتمان و لە رۆژهەڵاتی کوردستان پیرۆز دەکەین و هیوادارین کە ئەم جێژنە ببێ بە، بەستێنی ئاشتەوایی و وەدیهاتنی هێمنی و ئارامی. بێ گومان رۆلی سەرەکی ئایین و دین لەناو کۆمەڵگای مرۆڤایەتیدا زیندوو هێشتنەوە و پەرەپێدانی نرخ و پێوانەکانی کۆمەڵگایە کە وەک بەردی بنچینەی کۆمەڵایەتیبوون دەناسرێن. هەڵبەت ئەو بەهایانە، سامانی مەعنەوی هەر کۆمەڵگایەکن و هەبوونی ئەو کۆمەڵگایە لەسەر پێ رادەگرن، ئایینی ئیسلام هەر لە سەرەتای دەرکەوتنێوە بە جەخت کردن لەسەر ئەو پێوانانە و بەرزکردنەوە و گشتگیر کردنیان گەشەی سەندووە. هەرچەند ئەمڕۆکە دەسەڵاتدارەکان هەوڵیانداوە کە دین بکەن بە ئامێری رەواییپێدان بە هەبوون و سەرەڕۆییەکانیان و بوونەتە هۆکاری ناتەبایی و شەڕانگێزی لەناو بەشەکانی کۆمەڵگا، ناکرێ ئەو مەیدانه بۆ دەسەڵات چۆڵ بکرێت. تا بە ناوی ئایینەوە هەموو جۆرە گەندەڵی و قێزەونی خۆیان بشارنەوە. جێژن لە فەرهەنگی کۆمەڵایەتیماندا بەردەوام هێمای لێبوردوویی و تەبایی بووە. لەو دۆخە هەستیارەی ئێستای کوردستاندا کە بە هەموو جۆرێک هێرشمان لە سەرە بۆ تێکدانی تەبایی ناوماڵی کورد. لەسەر هەموو باوەڕمەندان و بە تایبەت مامۆستایانی ئایینی ئەرکە کە بە بۆنەی جێژنی پیرۆزی رەمەزان لە سازدان و رێکخستنەوەی ناو ماڵی کورد دا خاوەن هەڵوێست بن و پلانی داگیرکەران پووچەڵ بکەنەوە. هەڵبەت جێژنی رەمەزان، جێژنی سەرکەوتنی مرۆڤی باوەڕمەندە بەسەر نەفسی خۆیدا و ئاوڕدانەوە لە کردار و ئاکارەکانی خۆیەتی لە تەک دەورووبەری. بەتایبەت لە هەلومەرجی ئێستادا کە ناکارامەیی سیاسەتەکانی دەوڵەت و حاکمییەت و هەبوونی پەتای کۆرۆنا بووەتە هۆکاری پەڕتەوازیی و هەژاری خەڵک پێویست دەکات کە جێژنی رەمەزان بکەینە دەرفەتێک بۆ کەمکردنەوە و ساڕێژکردنی ئەو ئێش و ئازارانەی کۆمەڵگا. لەسەر هەر باوەڕمەندێکە کە هاوکاری خوشک و برایانەی خۆی بە بێ لەبەرچاوگرتنی جیاوازی ئایین و ئایینزایی پێشکەشی نیازمەندان بکات و بەو جۆرە بەیەکەوە لەسەر سفرەی جیژن دانیشن و سفرەی هیچ بنەماڵەیەک بەتاڵ نەمێنێ. لە کۆتاییدا جارێکیتر جێژنی پیرۆزی رەمەزان لە هەموو باوەڕمەندانی ئایینی ئیسلام و هەموو گەلەکەمان و بەتایبەت بنەماڵەی سەربەرزی شەهیدان هەروەها کارمەندانی بەشی تەندروستی کە بێ وچان لە خزمەتی کۆمەڵگادان پیرۆز دەکەین. #23-05-2020#


باوکی بە زنجیر بەستبوویەوە\nمردنى منداڵێکى ترى سوریى بە چیرۆکێکى ناخهەژێن جارێکى تر تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دەهەژنێنێت، ئەوەش بەهۆى چەندین ساڵ نەهامەتییەوە بەدەست باوکییەوە.\nماڵپەڕى الحرةی ئەمەریکی (6ى ئایارى 2021) لە ڕاپۆرتێکدا لەسەر ئەو کارەساتە بڵاویکردووەتەوە، دانیشتوانى خێوەتگەى "فرج الله" لە ڕیفى باکور لە پارێزگاى ئیدلب بە هەواڵی ڕووداوێکى دڵتەزێن خەبەریان بوویەوە، ئەویش گیان لەدەستدانى کچێکى منداڵ بوو بەناوى "نەهلە عوسمان" کە تەمەنى تەنها 6 ساڵ بوو.\nئەوەش هاتووە، 'زۆرینەى دانیشتووانى خێوەتگەکە نەهلەیان دەناسى و دەیانزانى مەینەتى چییە، نەهلە قوربانى دەستى دڕندەیى باوکى بوو کە لە قەفزێکى بەرازدا بە زنجیر بەستبوویەوە، ئەوەش تەنها بەهۆى ئەوەى کە جوڵەى زۆر بووە."\nبەپێى ڕاپۆرتى ناوەندێکى پزیشکى کە لە خێوەتگەکەوە نزیکە، نەهلە بەهۆى خنکانى لەکاتى خواردندا گیانى لەدەستداوە، بەڵام چالاکوانان و چەندین کەسایەتى کە لەناوەندە پزیشکییەکان کاردەکەن، باوکى بە تۆمەتبارى پشت ئەو ڕووداوە دەناسێنن."\nبەپێى وتەى چەند سەرچاوەیەک، لەکاتى پشکنینى جەستەى نەهلە چەندین شوێنى ئەشکەنجەى پێوە بووە، سەرچاوەکانى ناو خێوەتگەکە دەڵێن، نەهلە هیچ کێشەیەکى تەندروستى و دەروونى نەبووە و هیچ نەهۆشیەکى نەبووە، تەنها جوڵەى زۆر بووە تەنانەت منداڵێکى زیرەکیش بووە، هەروەها باوکیشى کێشەى دەروونى نەبووە و تەندروست بووە و ئەندامى "دەستەى ئازادکردنى شام"ە کە پێشتر ناوى بەرەوى نوسرە بوو.\nچالاکوانان باس لەوەدەکەن، "نەهلە لەلایەن کۆمەڵگەوە بەتایبەتى ئەو کەسانەى لەناو خێوەتگەکە بوون و ئاگادارى بارودۆخى بوون کوژرا، بەپێى سەرچاوەکان چەندین جار داوا لە باوکى کراوە کە بەو شێوە مامەڵەى لەگەڵ نەکات، بەڵام سودى نەبووە، ئێستاش چالاکوانانى مافەکانى مرۆڤ هەوڵى ئەوە دەدەن کە هەمان کارەسات بەسەر خوشکەکەى ترى نەهلەدا نەیەت و دەیانەوێت ڕزگار بکەن."\nبەپێى ڕاپۆرتەکە، نەهلە هەندێک جار بەو زنجیرەى کە پێى بەسترابوەوە بەناو خێوەتگەکەدا دەسوڕایەوە و دواتر دەچووەوە ناو قەفەزەکەى، لە گرتەیەکى ڤیدیۆییشدا ئاماژەى بەوەدابوو کە لەلایەن باوکیەوە لێى دەدرێت، بەڵام هێشتا باوکى خۆش دەوێت.\nدایکى نەهلە بەهۆى خراپى مامەڵەى هاوسەرەکەیەوە هەڵهاتووە و لە تورکیا دەژى، باوکیشى ژنێکى ترى هێناوەتەوە و لە خێوەتگەکەدا لەگەڵیاندایە.


ژن-نیگایی و ئارەزووی قەرزکراو – كولتور مه‌گه‌زین\nژن-نیگایی و ئارەزووی قەرزکراو\nخوێندنەوەیەکی دەروونشیکاریانە بۆ فیلمی (شیرین و فەرهاد)\nبابه‌تی: شارا تاهیر\t On ئیلول 29, 2017\nفلیمی شیرین - 2012 - بەرھەمی سینارێست و دەرھێنەر حەسەن عەلی بوو کە لە فیستیڤاڵی سینەمایی نێودەوڵەتی دھۆک نمایشکرا، ئەم فیڵمە بەرھەمی بەڕێوەبەرایەتی سینەمای ھەولێر بوو، ھونەرمەندان شوان عەتوف ، بەیان عوسمان و نەرمین کاوانی و دڵشاد كوێستانی.\nئەوەی کە کورد وەک سینەما پێی سەرسامە، شتێکە دوور لە کۆنتێکست و کولتورەکەی خۆی، بەو مانایەی کە حەزەکانی، ئارەزوو و چێژەکانی هی خۆی نین، ئارەزووی قەرزکراون: حەزەکانی کورد ئەمریکین، چێژی فەڕەنسی و ئارەزووی هیندیین، خواست و خولیای تورکی، عەرەبی و فارسی و … هتدن. بەڵام ئەمە بەو مانایە نایەت کە کورد خاوەنی سینەمای خۆی نییە، بەو مەبەستە نییە کە دەرهێنەرێکی وەک یەڵماز گۆنای، بەهمەنی قوبادی یان هونەر سەلیم پشتگوێ بخەین. بەڵکو قسەکردنی من زیاتر لە سەر سینەمایە وەک داهێنەر و خوڵقێنەری ئارەزوو.\nبۆ نمونە هەموو ئەو حەز و ئارەزووانەی کە گوزارشتن لە خۆشەویستی، جەستە، ماچ و تەنانەت باوەشکردنیش، هەر هەموویان قەرزکراون، ئەکتەرەکانیان بێگانەن، واقیعەکەیان نامۆیە بە واقیعی کورد، هەر بۆیە شتێکی سەیر نییه کاتێک لە کۆنتێکست و واقیعەکەی خۆتدا بە هەمان ئارەزوو دەگەیت، هەستدەکەیت ئەوە نییه کە چاوەڕوانی بوویت و تۆی پێ گۆشکراویت. بۆ نمونە لە سینەمای ئەمریکیەوە فێربوویت کە جەستەی ژن وەک سێکسوالیتێ یەکسانە بە مارلین مۆنرۆی ئەمریکی، برجید باردۆی فەرەنسی، هۆلیا ئەفشەر یا بانۆلکانی تورکی، نەبیلە عوبەید و سوهێر ڕەمزی میسری …هتد.\nبه‌دیووه نێرسالاریەکەیشیدا، پاڵەوانە پیاوە ئارەزووکراوەکانمان؛ ئالان دیلۆن، جەیمس بۆند، براد پیت، جۆن دیب، ئەمیتا باباچان، ئەحمەد زەکی یا ئیبراهیم تاتلیس و هەموو ئەو ئەکتەرە تازانەی تریش کە لە زنجیرە سووری و تورکیە دۆبلاژکراوەکاندا بوونیان هەیە و بوونەتە ئیدیاڵ. هەربۆیە، تەنانەت لە فیلمیشدا و لە ناو کۆنتێکستە کوردیەکەدا بوارێك بۆ چێژ نەماوەتەوە، وەک ئەوەی پێمان بڵێن؛ بۆ ئەوەی ئاشق بیت دەبێت خۆت نەبیت، تا ماچێک بکەیت یا بکرێیت دەبێت وەک ئەوی تری بێگانە بە خۆت بیت.\nوەک هەوڵێک بۆ نزێکبوونەوە لەو دۆخە سایکۆلۆژییەی تاکی کورد وەک قەرزارباری چێژ و ئارەزووی ئەوانی تری بێگانە بە خۆی و کۆنتێکستەکەی، ئەو تێزەیەی (سلاڤۆی ژیژەک) بۆ سینەما بەکاردەهێنم کە دەڵێت: ((سینەما ترۆپکی ئەو هونەرە پێرڤیش (لادانی سێکسی)ەیە کە بەتەنها ئەوەمان ناداتێ کە ئارەزووی دەکەین، بەڵکو فێریشمان دەکات ئارەزووی چی بکەین و چۆن بیکەین)).\nبەڵام ئایا کێشەکە هەر ئەوەیە کە ئارەزووەکانمان دێنەدی یا نا، یان لەوە گرنگتر ئەوەیە کە بزانین ئارەزووی چی دەکەین و چۆن دەیکەین؟ چونکە ئارەزووی مرۆڤ شتێکی سروشتی و خۆوەکییانە نییه کە پێوەی لە دایک بووبێت، بەڵکو ئارەزوو شتێکی دەستکردە و دەبێت فێریببیت؟\nلە دیدی دەروونشیکاریەوە ئارەزوو خۆی کاڵایەکی بەرهەمێنراوە، زادەی ئەوەیە کە نیمانە و کەموکوڕیە، ئارەزوو بە بێ ڕەتکردنەوە و نەفیکردن بوونی نییه. بەمانایەکی تر، بەبێ هەبوونی نەرێنییه‌ک (نێگەتیڤ) لە دایک نابێت. ئێمە تەنها ئارەزووی ئەو شتانە دەکەین کە نیمانن. ووردتر بڵێین؛ ئارەزوو بریتیە لە پەیوەندی نێوان دوو چەمک، ئەوانیش بریتین لە: سوبێکتێکی ئارەزوودار(ئارەزووخواز) لەگەڵ ئۆبێکتێکی (خواست- لەسەر) یان ئارەزووکراو.\nدەرونشیکاری وایدەبینێت، کە بەبێ بوونی ئارەزوویەک بۆ ئەو شتەی کە نیمانە، من یان ئەوەی پێدەڵێن سوبێکت، دروستنابێت. ئەوەی کە نیمانە و تامەزۆین ئەو شتەیە کە جیاوازە، کە لە خۆمان ناچێت: ئەو شتەیە کە نیمانە و وێڵی بەدەستهێنانین. هەر بۆیە بە گەیشتنیش بەو شتەی کە ئارەزووکراوە و بەدەستی دەهێنیت، ئیدی ئارەزووەکە دەکوژیت و دەیمرێنیت. پاش تێربوون/مردنی ئەو ئارەزووەیش، مرۆڤ دیسانەوە بە دوای ئارەزوویەکی تردا دەگەڕێت: ئارەزوویەک کە خۆی نییه‌تی!\nئەم سەرەتا تیۆریەم وەک کلیلێک بۆ خوێندنەوەی فیلمی کوردی (شیرین و فەرهاد) ە کە لە دەرهێنانی (حەسەن عەلی) و نواندنی (شوان عەتووف) و (بەیان عوسمان) ە وەک پاڵەوانە سەرەکیەکانی ئیشەکە. من ئەم فیلمە وەک هەوڵێکی سادەی سینەمای کوردی بۆ بەرجەستەکردنی پەیوەندی خۆشەویستی نێوان کوڕو کچێکی کورد دەبینم لە کۆنتێکستێکی فەڕەنسی- کوردیدا، هاوکات ئەو دژوواریی و ئاستەنگە کەلتورییانەی کە دەبێتە هۆی شکستی پەیوەندیەکەیان.\nئەگەر بە پوختی قسە لە سەر کۆی فیلمەکە بکەین ئەوا دەڵێین کە تەواوی گرێچن و ڕووداوەکانی ئەم فیلمە دەربارەی چیرۆکی پێکگەیشتن و جیابوونەوەی دوو گەنجە، کە تا ڕادەیەک لە کەلتورەکەی خۆیان جیاوزان. ئەوەی کە زیاتر بەرجەستەکەری ئەم جیاوازی و هەڵتۆقینەیە کارەکتەر و زمانی کچەکەیە کە فەڕەنسیزانە و زۆر کراوەیە. هاوکات کەسێتی فەرهادیش وەک ئەکتەری پیاوی بەرامبەر کە لەفەڕەنساوە گەڕاوەتەوە خولیای پرۆژەیەکی بازرگانییە. زمانی فەڕەنسی دەبێتە خاڵی سەرسامبوون و لێکنزیکبونەوەی هەردووکیان لە یەکتری. هەردووکیان لە زمانێکەوە کە زمانی خۆیان نییە، وەک دەربڕی هەست و ئارەزوو دەبنە ئۆبێکتێک بۆ سەرنجڕاكێشانی یەکتری، سەرباری ئیشکردنێکی زۆر کلاسیکیانە لە سەر ناوەکانیان (شیرین و فەرهاد) کە دەرهێنەر هیچ فرسەتێکی بۆ فانتازی و خەیاڵی بینەر نەهێشتۆتەوە و ناچارمان دەکات بەر لە دەستپێکردنی فیلەکە چاوەڕێی بوونی خۆشەویستییەکی ناوازە و هاوکات تراژیدیش بکەین. بە مانایەکی تر، ئەم فیلمە بەر لە دەستپێکردنی تەواو دەبێت.\nفیلمەکە بە گەڕانەوەی هەردوو کارەکتەرە سەرەکیەکە بۆ زێدی خۆیان لە هەورامان دەستپێدەکات کە شیرین لە شارەوە بۆی دێتەوە و فەرهاد لە پاریسەوە. دیمەنی دەرکەوتنی یەکەمی شیرین بریتیە لە کچێکی دڵخۆش، پڕ ووزە و هایپەر کە بە فەڕەنسی گۆرانی دەڵێت، فەرهادیش زۆر نامۆ، پاسیڤ و غەمگین گەڕاوەتەوە تا سەردانی گۆڕی دایکی بکات. بەڕێکەوت شیرین گوێبیستی فەرهادە کە بە تەلەفون، فەرەنسی (زمانی بێگانە) دەئاخڤێت، هەر ئەوەیشە کە دەبێتە مایەی سەرنجڕاکێشانی و دروستبوونی نیمچە پەیوەندیەکی خێرای نێوانیان.\nزانینی ئەو زمانی بێگانەیە، زمان وەک ساتی لەدایکببونی ئارەزوو بە مانا لاکانییەکەی (وەک سیمبول بۆ حەزی بێگانە) وا دەکات کە زۆر خێرا لەیەک نزیکببنەوە و ئاشقی یەک ببن.\nئەوەی کە پتر سەرەنجی من لەم کارەدا ڕادەکێشێت، بوونی ئەو ڕۆمانتیزمە خێرایە نییه، کە بە بۆچوونی من زۆر لاواز داڕێژراوە، بە چەشنێک کە بەو هەموو قەرزکردن و خواستنەی ئارەزوو وە زمان و جیۆگرافی ئەوی تری بێگانە بە ئێمە (فەرەنسا و کولتوری پاریس) هێشتا هەر زۆر لەوە لاوازترە کە ئەو وێنەیە بە منی بینەر ببەخشێت کە لە سەدەی بیستویەکدا لە چیرۆکێکی خۆشەویستی سینەمایی چاوەڕانیدەکەم! بەڵکو بریتیە لە گۆڕینەوەی ڕۆڵەکان: گۆڕینەوەی پیاو- نیگاییە بە ژن- نیگایی کە لە تەواوی بونیادی کارەکتەرەکاندا (بەتایبەتی ژنەکان) دەردەکەوێت.\nLaura Mulvey (born August 15, 1941)\nبەڵام بۆئەوەی شیکاری هەژموونی (ژن-نیگایی) لە فیلمەکەدا بکەین، سەرەتا دەگەڕێینەوە بۆ لاورا مەڵڤی (Laura Mulvey) و تێزە گرنگەکەی سەبارەت بە دەروونشیکاریکردنی پیاو-نیگایی (Male Gaze) یان ئەوەی کە پێی دەڵین سکۆپۆفیلیا، بەتایبەتی لە سینەمادا.\nیەکێک لەو خەسلەتانەی کە سینەمای هۆلێودی و بۆلیۆدی، تا ڕادەیەکی زۆر عەرەبی، تورکی و فارسیشی پێدەناسرێتەوە بریتیە لە سکۆپۆفیلیا کە بە مانا فرۆیدییەکەی واتای بینینی ئەوی ترە وەک بابەت/ ئۆبێکتێکی سێکسوێل.\nفرۆید باس لە مناڵی بچوک دەکات کە چۆن ئارەزوو و خولیای بینینی ئەو بەشە نەبینراوانەی جەستە دەکات کە نابێت ببینرێن، چونکە قەدەغە و تابون. بە ڕای فرۆید بوونی حەز و خولیایش بۆ بینینی ئەو شتەی کە نابێت ببینرێت، خەسڵەتێکی ئیرۆتیکین کە بە درێژایی ژیانی مرۆڤ بەردەوام دەبن بۆ بینین و چێژوەرگرتن لە ئەوی تر وەک ئۆبێکتێک بۆ سێکس. ئەم خەسڵەتە ئیرۆتیکیەیش کەلە سینەمادا بە نیگای پیاو (پیاو-نیگایی) ناسراوە یەکێکە لە هۆکارە سەرەکیەکانی سەرکەوتن و گەشەسەندنی سینەمای هۆڵیودی وەک پانتایەک بۆ پیشاندانی نەبوونی هارمۆنی و هەژموونی نایەکسانی سێکسوالیتێ لە نێوان ڕەگەزی نێر و مێینەدا.\nژنە تیۆریستی (ئاڤان-گاردی) سینەمای بەریتانیی (لاورا مەلڤی) لە بەناوبانگترین توێژینەوەیدا (چێژی بینراو و سینەمای گێڕانەوە)، باس لە سکۆپۆفیلیا دەکات و سینەما بە سکۆپۆفیلیا بەروارد دەکات. مەلڤی ڕای وایە کە جیاوازی سێکسوالیتی لە نێوان هەردوو ڕەگەزەکەدا، لە سینەمدا تەواو بەرجەستە دەبێت، ئەویش بە نیشاندانی پیاو وەک پاڵەوانێکی ئاکتیڤی خاوەن دەسەڵات کە نیگا و گێسچەرەکانی بەرهەمهێنەری وێنەی مێینە و ژنن.\nمەلڤی باس لە سێ جۆر بینین یان نیگای جیاواز لە سینەمادا، دەکات:\nیەکەم: نیگا و زومی کامێرا کە لە لایەن پیاوە کۆنترۆڵدەکرێت جا چ لە ڕێگەی دەرهێنەرەوە بێت یا لە ڕێگەی وێنەگر/کامێرامانەوە.\nدووەم: نیگای و تەماشاکردنی ئەکتەرەکان بۆ یەکتر و لە نێوان خۆیاندا لەو پانتاییە وەهمیەی کە زوومی کامێرا و سکرین بۆیان دروستدەکات.\nسێهەم: نیگای بینەران و تەماشاکارانە، کە ئەمانیش بۆ خۆیان لە ژێر کارێگەری نیگا و بینینی زوومی کامێرا و ئەکتەرەکاندان. بە مانایەکی تر، لە ژێر کاریگەری نەست و ئارەزووی پیاودان.\nبە ڕای مەلڤی؛ لە ناو هەموو ئەو نیگایانەدا؛\nژن وەک بونەرێکی پاسیڤ، ناکارا، وەرگری نیگای پیاو خۆی نمایشدەکات. پیاویش وەک بینەرێکی ئاکتیڤی نیگابەخش.\nژن وەک سیمبۆلیک بۆ خەساندن دەبێتە ئەنگێزە و هێزێک بۆ پیاو تا بگات بە ئامانجی خۆی: ژن وەک جەستەیەکی ئیرۆتیکی سێکسوێل بۆ نیگای پاڵەوانەکەی، هاوکات دەیشبێتەوە بە ئۆبێکتێکی سێکسوێل بۆ دزە نیگای بینەرە پیاوەکانیشی.\nژن دەتوانیت سروش بێت و دنەی پیاو بدات تا ئاکت بکات، بەڵام خۆی بە پاسیڤی وەک ئۆبێکتێک بۆ سێکس دەمێنێتەوە. لە کاتێکدا ئەوەی ئاکت دەکات و پاڵەوانە، تەنها پیاوە.\nژن دەبێتە هەڵگری ماناکان بەڵام بۆ خۆی ناتوانێت مانا دروستبکات.\nمەلڤی بە پشتبەستن بە دەرونشیکاری باس لە (هەژموونی فالوسێنتریزم) دەکات لە دونیای سینەمادا و پێیوایە کە (کولتوری نێرگەرایی) بۆ خۆی پەیوەستە و دەوەستێتە سەر وێنای ژن وەک ئۆبێکتێکی خەسێنراو، کە هەم مانایە و هەمیش ڕێکخەری سیستم و نۆرمەکانی پیاوە. بە مانایەکی تر؛ بوون و مانەوەی ژن بەو شێوەیەی کە هەیە، تاکە گەرانتیە بۆ هێشتنەوەی جیهانی پیاو. ڕوونتر بڵێین؛ ئەوە کەم و کورتییەکانی ژنە کە بەردەوامی بە فالوس وەک بوونێکی سیمبولی دەدات.\nبە ڕای مەلڤی ئەرک و فەرمانی ژن لە نەست و بونیادی نێرگەرایی و فالوسێنتریزمدا دووفاقە و بە دوو لادا ئیشدەکات:\nیەکەمیان: ژن خۆی دەبێتەوە بە هەڕەشەیەک بۆ فالوس چونکە لە بنەڕەتدا خاوەنی یین(penis) ی نییە.\nدووەمیشیان: مناڵەکەی، بە تایبەتی کوڕەکەی بە چەشنێک گۆشدەکات کە ئەو فالوسەی خۆی نییەتی، لەودا بەرجەستەی دەکات، تا ئەمیش(مناڵەکەی) بتوانێت وەک فالوسێک لە سیمبولیکدا بەردەوام بێت. بەتەواوبوونی ئەم پرۆسەیەش ئارەزوو و ئەرکی ژن تەواو دەبێت.\nبە مانا فرۆیدیەکەی، ژن ئەو کاتە بوونی هەیە کە تەواو ملکەچی ئەو وێنایەی خۆی بێت وەک هەڵگری برین و زامێکی ئەزەلی خوێن لێچۆڕاو، برینی خەساندن و نەبوونی (یین). واتە بۆ ئەوەی ژن بتوانێت بێتە سیمبولیک، یا ئەوەتا دەبێت ملکەچی زمان و نۆرمەکانی پیاو بێت، باوەڕ بەو هەقیقەتە بێنێت کە ئەو ناتوانێت سنوورەکانی ئەو خەساندنە ببەزێنێت، یان ئەوەتا بە بێدەنگی مناڵەکەی ئامادە و گۆشدەکات تا بیکاتەوە فالوسێکی کارا.\nبەکارهێنانی دەروونشیکاری و گەڕانەوە بۆ فرۆید لەم ڕوانگەیەوەیە کە زۆر جێگه‌ی سەرنجی زۆرێک لە فێمێنیستەکانه، تاوه‌كو بتوانن لە ڕێگەیه‌وە ئەو بونیاد و نەستە پاترییارکییەی پشت پیشەسازی فیلمسازیی پێ ڕەخنە بکەن.\nئەوەی لێرەدا بۆ من گرنگە ئەوەیە کە فیلمی (شیرین و فەرهاد) پێچەوانەی ئەم دیدە باوە بۆ سکۆپۆفیلیا و نێر-نیگایی خۆی نمایشدەکات.\nشیرین وەک پاڵەوانێکی ژنی بە توانا و ئاکتیڤ و دڵخۆش ئاکت دەکات، ئەو هەڵگری ماناکان نییە بە تەنها، بەڵکو خۆیشی دەبێتەوە بە دروستکەرو خوڵقێنەری مانا و ڕووداوەکان. هەر لەسەرەتای فیلمەکەوە زوومی کامێرا دەچێتە سەر شیرین، نەک وەک جەستەی ژنێک و ئۆبێکتێک بۆ سێکس بە مانا سکۆپۆفیلییەکەی، بەڵکو وەک سوبێکتێک کە تەواوی ڕووداوەکان لە دەوری ئەو دەخولێنەوە و دەهاژێن. لەملایشەوە فەرهاد وەک ئۆبێکتێکی پاسیڤ، لاواز، بێ بڕیار و دنەدروای چێژ و ئارەزووەکانی شیرین دەردەکەوێت، واتە ئەوە فەرهادە کە هەڵگری ماناکانە بێئەوەی خۆی بتوانێت هیچ ڕووداوێک یان ئاکتێک بکات تا ببێتەوە بە خوڵقینەری مانا. ئەوەی کە دەیکات ملکەچبوون یان هەڵهاتنە لە ڕووداوەکان.\nژن لەم فیلمەدا بە پێچەوانەی ئەوەی کە لە واقیع و سیمبولیکدا هەیە خاوەن بڕیاڕن، کارا و ئاکتیڤن. ئەوەی جێگه‌ی سەرنجە دایکی شیرین لە باوکی زیاتر خاوەن فالوسە، ئەوە دایکەکەیە کە نۆرم و سیستمە پاتریارکیەکە دەپارێزێت. دیسان باوک وەک فیگەرێکی پیاو پاسیڤ، لاواز بێ کارەکتەرە. وەک چۆن براکەی شیرینیش نێرێکە بی فالوس و زیاتر جەوهەر و سیمای خوشکێکی هەیە.\nهەژموون و نیگای ژن لەم فیلمەدا بە تەنها هەر لە کۆنێکستە کوردیەکەدا نییە، بەڵکو ئەم نیگایە درێژ دەبێتەوە تا پاریس، تا لەوێیش ژنێكی فەڕەنسی (هاوڕێ کچەکەی براکەی شیرین)، دەبێتەوە بە نیگایەکی تری فێمینە کە ئاکتیڤانە چاودێری دۆخەکە دەکات بە ڕادەیەک چالاک و خاوەن ئیرادەیە کە دێتەوە کوردستان، لەوێیش لە شاییەکەدا وەک فریادڕەسێک، بە زمانی فەڕەنسی کە هیچ کام لە ئامادەبووەکان لێتێناگەن، باس لە ژن و ئازادی ژن و بژاردەکانی بۆ ئازادی دەکات. وەک ئەوەی دەر‌هێنەر بیەوێت پێمان بڵێت ئازادی و ئارەزوو لە دەرەوەی خۆمانن و دەبێت لەوانەوە بۆمان هاوردە بکرێت.\nبەڕای من، ئەوەی کە زۆر جێگه‌ی سەرنجە ئەوەیە کە پیاو لەم فیلمەدا چ وەک دەر‌هێنەر چ وەک ئەکتەر وە چ وەک زومی کامێرایش، نیگا و فیگەرێکی پاسیڤ و نەکردەیە، نەک لە بەرئەوەی کە پیاو لە واقیع و سیمبولیکدا بەو شێوەیەیە، بەڵکو ئەم فیلمە ئیشی لەسەر فۆبیا و تۆقێنی پیاوە لەچێژ و ئارەزوو (سێکسوالیت) ی ژنە. چونکە پیاو دەزانێت بۆ ئەوەی جەستەی خۆی و زوومی کامێراکەی ئازاد دەربکەوێت، ئەوا پێشوەخت دەبێت جەستەی ژن لە کۆت و پێوەندی ئەو شتە ئازاد بکات کە پێدەڵێن شەرەف.\nبا ئەوەشمان بیرنەچیت کە ئەم پاسیڤییەی پیاو لە سەر سکرین مانای ئەوە نییە کە پیاو کەڵکەلە و نیگا سکۆپۆفیللیەی نییە بۆ ژن، چونکە پێشتر لە چەندین نوسیندا باسم لە شاعیر(پیاو)ی کورد کردوە، کە چەند دەستکراوە و دەمڕووتە لە ڕووتکردنەوەی ژن، دەستبردن بۆ هەموو پنتە سێکسوالییەکانی. بەڵام گرفتەکە ئەوەیە کە سینەما هونەری وێنە و ئاکتکردنە نەک بە تەنها وشە! هەر بۆ ڕاگرتنی پێگەو ستاتوسی خۆی وەک جەستەیەکی یەزدانی پیرۆزکراو ئامادە نییە خۆی ڕووتکاتەوە لە بەردەم زوومی کامێرا وەک مەرجێکی پێشوەخت بۆ ڕووتکردنەوەی جەستەی ژن.\nلە کۆتایشدا بۆ ئەوەی ڕۆڵەکان بچنەوە شوێنی خۆیان، پیاوەکان فالوسی خۆیان وەرگرنەوە کە بە قەرز لە فیلمەکەدا دابوویان بە ژنەکان، دەرهێنەر مەرگ وەک دوا ئەڵتەرناتیڤ بۆ پاڵەوانە کچەکە هەڵدەبژێرێت.\nگەڕانەوە بۆ مەرگ وەک تاکە ئەڵتەرناتیڤێک، مەرگ وەک ترۆپکی ئیرۆتیکا بە مانا باتاییەکەی: مەرگ وەک دوا ئەڵتەرناتیڤی شیاو بۆ دەربازبوون لەو دۆخی بە ئۆبيکتبوونەی کە پیاو و نۆرمەکانی پیاو، وەک تاقە شانسێک بۆ ژنیان هيشتۆتەوە. واتە تەنها لەو کاتەدا ژن دەبێتەوە بە سوبێکتێکی سەربەخۆ و خاوەن بڕیار و بژاردەی تایبەت بە خۆی، کە یان ئەوەتا دەبێت خۆی بکوژێت یا دەبێت خۆی فیدابکات و شەهیدبێت!\nڕوونتر بڵێین؛ هەڵبژرادنی مەرگ خۆی سیمپتۆم و نیشانه‌ی سنووره‌كانی ئەو سیستمە پاتریاركیه‌یە وەک تاکە پلەوپایەی بەهادار و مانابەخشی شایستە بە ژن.\nژن کە نه‌یتوانی ملكه‌چی نۆرم و كۆده مێینه‌ییەکانی خۆی بێت، ئه‌وا ده‌بێت مەرگ هه‌ڵبژێرێت و بمرێت.\n– M u lv e y , L . , ” A f t e rt h o u g h t s o n ‘ V i s u al P l e a s u re a n d N a r r a t i ve C i n e m a ‘\n– I n s p ir e d b y ‘ D u e l i n t h e S u n ‘ ” , i n Fr a me work – a f i lm j o u r n a l, L o n d o n ,S u m m e r 1 9 8 1\n من لێرەدا و لە نوسینەکانمدا (یین) بەکاردەهێنم لە بری.\nتشرینی دووهەم 30, 2020\nکلیترۆس-فۆبیا، ژن وەک پانتاییەک لە چێژ و سێکسوالێتی\nتەموز 13, 2018\nتۆڕە کۆمەڵایەتیەکان و شلۆکبوونی جێندەریانە


📅 Добавлен Jul 11 2013 10:42AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 7,617\n- زنجیرەیەک تەقینەوە قەزاکانی دوبزی سەر بەپارێزگای [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 3 ✔ 90% ✍ H.B. 11-7-2013 10:42:32\n📊 بودجەی ساڵی داهاتووی هەرێم بۆ 16 ترلیۆن دینار زیاد دەکات Статистика и опросы\n📅 Добавлен Jul 11 2013 10:41AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 6,873\nبەوتەی ئەندامێکی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرای [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 75% ✍ H.B. 11-7-2013 10:41:20\n📊 لە سنووری هەرچوار قەزای سۆران 360 مزگەوت و 300 وتاربێژ بوونیان هەیە Статистика и опросы\n📅 Добавлен Jul 11 2013 4:01PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 6,066\nبەڕێوەبەری ئەوقافی سۆران دەڵێت، لە سنووری هەرچوار [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 81% ✍ H.B. 11-7-2013 16:01:29


وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکا له هه‌وڵی بوژاندنه‌وه‌ی ئاشتی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدایه\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا له هه‌وڵی بوژاندنه‌وه‌ی وتووێژی ئاشتیانه‌ی نێوان ئیسرائیلی و فه‌له‌ستینیه‌کاندایه هاوکاتی کۆبوونه‌وه‌ی ڕاسته‌وخۆی له‌گه‌ڵ ڕێبه‌رانی هه‌ردوو لای ئه‌م قه‌یرانه درێژخایه‌نه‌دا.\nئه‌رکه دیپلۆماسیه‌که‌ی جان کێری ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه له عه‌ممان پایته‌ختی شانشینی ئوردونه‌وه به‌رده‌وامه و هه‌ر ئه‌مڕۆش له‌گه‌ڵ شا عه‌بدوڵا پادشای ئوردوندا کۆ ده‌بێته‌وه به‌ر له‌وه‌ی بڕوات بۆ ئۆرشه‌لیم بۆ وتووێژکردن له‌گه‌ڵ به‌نیامین نه‌ته‌نیاهۆ سه‌ره‌ک وه‌زیری ئیسرائیلدا.\nڕۆژی هه‌ینی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکا ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ عه‌ممان و له‌وێش له‌گه‌ڵ مه‌حمود عه‌باس سه‌رۆکی فه‌له‌ستینیدا کۆ ده‌بێته‌وه.\nجان کێری ده‌ڵێت ڕیبه‌رانی ئیسرائیلی و فه‌له‌ستینی وابه‌سته‌ن به ده‌ستپێکردنه‌وه‌ی وتووێژه‌کان به‌ڵام دانی به‌وه‌شدا ناوه هاتنه ئارای به‌ره‌وپێشچون قورسه.\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکا ده‌شڵێت به‌ڕێز نه‌ته‌نیاهۆ و به‌ڕێز عه‌باس ده‌خوازن پرۆسه‌ی ئاشتی هه‌نگاوی به‌ره‌و پێش بنێت و ئاماژه‌شی به‌وه‌کردووه ئه‌گه‌ر پێی وانه‌بوایه بوژاندنه‌وه‌ی وتووێژه‌کانی ئاشتی شییانی هه‌یه ئه‌وا ئێستا له ناوچه‌که نه‌ده‌بوو.\nهاوکات سه‌رۆکی بانکی ناوه‌ندی ئیسرائیل که له‌سه‌ر له‌کار لاچوونه ده‌ڵێت پێویسته ته‌لئه‌ڤیڤ ڕیبه‌رانی فه‌له‌ستینی به‌هێز بکات به مه‌به‌ستی یارمه‌تیدان بۆ پێکهێنانی ده‌وڵه‌تێکی سه‌ربه‌خۆی فه‌له‌ستینی.\nستانلی فیشه‌ر، که ئیسرائیلیه‌کی ئه‌مریکاییه و له ناو ئیسرائیلدا زۆر گوێ له قسه‌ی ده‌گیرێت به ڕادیۆی له‌شکری ئیسرائیلی گوتووه به‌هێزکردنی ڕێبه‌رانی فه‌له‌ستینی هه‌نگاوێکه ئیسرائیل ده‌توانێت بینێت تا بگاته ڕێکه‌وتنی ئاشتی له‌گه‌ڵ فه‌له‌ستینیه‌کاندا.


سایتی (PUKmedia ):\nلەچوارچێوەی ژوری ئۆپەراسیۆن (ئاسایش و زانیاری) كە تایبەتن بەچاودێریكردن و كۆكردنەوەی زانیاری لەسەر گروپە تیرۆرستەكان لە عیراق بەگشتی و هەرێمی كوردستان بە تایبەتی، لەماوەی چەند مانگی رابردووداو لەدوای تەقینەوەكەی هەولێر ٢٩-٩-٢٠١٣ تەقینەوەكانی كەركوك و شاری سلێمانی لە مانگی (١٢ ی ٢٠١٣) و مانگی (١ی ٢٠١٤ )، بەدواداچوونی وردیان دەكرد بۆ دۆزینەوەو گەیشتن بەسەۆرچاوە ئەساسیەكانی ئەو گروپانەی كە وەك و شانەی نوستو كاردەكەن لە سنورەكانی هەرێمی كوردستان.\nدیارە دامودەزگا ئەمنییەكان و هەواڵگرەكانی سنورەكەمان توانییان كۆمەڵێك لەئەندام و سەرچاوەی كاریگەری لەناو ئەو گروپانە كە دەستیان هەبوو لەرفاندن و تیرۆركردنی شۆفێرەكانی كەركوك و هەروەها ئەوانەی دەستیان هەبوو لەهەوڵدان بۆ تیرۆركردنی ئەفسەرانی هێزی پێشمەرگە، بەرنامە رێژییان بۆ لێدانی دەزگای ئاسایش و ئاسایشی سلێمانی و چەندەها ئامانجی گرنگ لەناو شاری سلێمانی ، شەونخونی كارمەندان و بەپرسانی دام و دەزگای ئاسایش و زانیاری لەماوەی رابردوودا توانییان زۆربەی ئەو تیرۆرستانەی كە كاریان دەكردو لە ناو ئەو گروپانەی كەسەر بە رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عیراق و شام (داعش) دەستگیر بكەن و رادەستی یاسایان بكەن، لەوانە ئەو گروپەی ناسراوە بە گروپی (هێمن تیژە)و پەیوەندییان بەچەند كەسێكەوە هەبووە لە سنوری گەرمیان.\nبۆیە بەردەوام بوون لە چاودێركردنی هەندێك لەو گروپانەی كە چەندەها ساڵە هێزە هاوپەیمانەكان بەدواداچونیان بۆ كردووە، بەڵام نەگەیشتبونە ئەنجام ئەویش گروپێكە كە ناسراوە بە (گروپی ابو حدود) سەربەدەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام (داعش) كە زیاتر گومان دەكرا لە سنوری گەرمیان جموجۆڵیان هەبێت، ژوری ئۆپراسیۆنی ئاسایش و زانیاری لەچاودێری ووردی ئەم گروپە بوون، بەڵام لەگەڵ رودانی كارەساتە دڵتەزێنەكەی تەقینەوەی شاری خانەقین (٢٨-٤-٢٠١٤) دەستبەجێ (ژوری ئۆپراسیۆن) كەوتە كاری مەیدانی بەتایبەتی ئۆپراسیۆنی ئاسایشی سلێمانی و تیمەكانی دژەتیرۆر بەهاوكاری تەواوی بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی گەرمیان و لە ماوەیەكی كورتدا بەشەنخونی هەمووكارمەندان و بەرپرسانی ئەو دەزگایە چالاكانەو دڵسۆزانە توانییان سەرەداوێكی گرنگ دەستبكەوێت لەسەر ئەندامی گروپی (ابو حدود).\nدیارە لەو كاتانەدا كە زۆر گرنگ و حەساس بوو حاكمە بەڕێزەكانی ناوچەكە دڵسۆزانە هاوكاری تەوای دام و دەزگاكانیان دەكردو توانراوە زۆربەی عەناسرە ئەساسیەكانی ئەو گروپە دەستگیر بكەن، دیارە ئەم گروپە كارەكانیان لەلایەن بەرپرسانی رێكخراوی تیرۆرستی (داعش) سەرپەرشتی دەكرا هەر لەهێنانی خەڵكی خۆكوژ لە دەرەوەی وڵات و سەرپەرشتیكردنی هێنان و حەوانەوەیان و دابینكردنی هەموو جۆرە پێداویستییەكانیان لەگەڵ و پەل و مەوادی تەقینەوە لە ناوچەكانی هەرێمی كوردستان و عیراقدا.\nئەو كەسانەی دەستگیر كراون بەرپرسیارن لە ئەنجامدانی چەندەها كاری تیرۆرستی لە شارەكانی (جەلەولا، سەعدییە، دوز، كەركوك و شوێنەكانی تری كوردستان و عیراق) و بەرپرسیارن لە هێنانی چەندەها كەسانی خۆكوژو تیرۆرست لە دەرەوەی وڵات.\nزۆربەی عەناسرە ئەساسیەكانی ئەم گروپە لە ماوەی چەند رۆژی رابردوو دەستگیركراون، لەبەردەم دادوەرانی بەڕێز دانیان ناوە بەتاوانەكانیان و دڵنیایی خەڵكی بەشەرەفی كوردستان و عیراق دەكەین كە كارمەندو لێپرسراوانی دامودەزگاكانی ئەمنی و هەواڵگری شەونخونی دەكەن و چالاكانەو دڵسۆزانە بەردەوام بووین و دەبین .\nبۆ روبەروبونەوەی تیرۆرو تیرۆرستان لە هەشوێنێك بن وە ئەوانەی هەڵاتوون لەدەستی یاسا بەدواداچوونی ورد دەكەین بۆ ئەوەی رادەستی یاسایان بكەین و سزای یاسایی بدرێن.\nدووبارە پەیمان دەدەین بە خوێنی هەموو شەهیدانی گەل و نیشتمان كە بەردەوام بین بۆ دۆزینەوەی هەموو ئەو تیرۆرستانەی دەستیان هەبووە لەتیرۆركردنی هاووڵاتیانی ئەم نیشتیمانە تاكو روبەڕووی یاساو عەدالەتیان دەكەینەوە .\nئەوانەی دەستگیر كراون و روبەروی حاكم و یاسا كراون دانیان ناوە بەتاوانەكانیاندا دەستیان هەبووە لە هێنانی تیرۆرستی خۆكوژو دابینكردن شوێنی حەوانەوەیان و دابینكردنی هەموو جۆرە پێداویستی كەل و پەلی تەقەمەنی، پارەی پێویست و گواستنەوەیان بۆ ناوچەكانی تری هەرێمی كوردستان و عیراقدا جگە لە خانەقین ئەمانەی خوارەوە كە شەشیان كوردن لەمانە، یەكێكیان كوردی ئێرانییە لە خانەقین دادەنیشێت، یەكێكیان عەرەبە (ا.م.ك / ر.ی.س/ م.م.ح/ح.ا.ع/ ع.ج.خ/ ا.ح.ر/ ش.ع.ح ) .\nئەوەی كە بەڕەگەز كوردی ئێرانە لەو كەسانەن كە پێشتر لە ( رومادی) دانیشتون و ئێستا لە خانەقین دادەنیشن .\nئەو كەسەش كە عەرەبە هەر لە خانەقین دادەنیشێت.