مادەی کالیسێوم (Calcium)\n ئەو مادە گرنگەیە لەنێو تێکڕای مادە مینیراڵیەکاندا بەبەرزترین رێژە لەجەستەی مرۆڤدا بونی ھەیە.\nرێژەی ٩٩%ی ئەو مادەیە لەئێسک‌و ددانەکاندا کۆکراوەتەوەو ھۆکاری سەرەکیە بۆ راگرتنی پتەویان.\nھەربۆیە رۆژانە پێدانی رێژەی پێویستی کالیسیۆمی رەچاوکراو لەگەڵ تەمەن‌و ھەندێک تایبەتمەندی جەستەی مرۆڤەکاندا زۆر پێویستە.\nلەکاتێکدا مرۆڤێکی تەمەن پێگەیشتوو رۆژانە پێویستی بەنزیکەی یەک گرام کالیسیۆم ھەیە، خانمی دوگیان‌و کەسانی بەتەمەن پێویستیان بەنزیکەی ١،٢- ١،٥ گرام ھەیەو ساوایان نزیکەی ٠،٢ - ٠،٣ و منداڵان نزیکی ٠،٦ گرام.\nبۆ ئەوەی رۆژانە رێژەی پێویست کالیسیۆم لەجەستەدا کۆبکرێتەوەو سودی لێوەربگیرێت، جەستە پێویستی بەوەرگرتنی ڤیتامین D ھەیە، بۆ باشتر وەرگرتنی کالیسیۆم لەئێسک‌و ددانەکاندا.\nبەو پێیەی ڤیتامین D بەکەمی لەخۆراکدابونی ھەیە، دەکرێت سود لەو ڤیتامینە لەشێوەی حەب‌و دەرماندا وەربگیرێت، ھەروەھا لێدانی تیشکی خۆر لەجەستە ھۆکارێکی باشە بۆ کۆکردنەوەی ڤیتامین D لەژێر پێستداو، پاشان بەکارھێنانی بۆ کۆکردنەوەی کالیسیۆم لەئێسک‌و ددانەکاندا.\nکالیسیۆم‌و ڤیتامین D لەپێکھاتەی سەرەکی ئێسکن‌و کەمبونەوەی ئاستیان ئێسکەنەرمەو پوکانەوەو داخوران لەئێسکدا دروستدەکات، پێویستە ھەمیشە رەچاوی پڕکردنەوەی پێداویستی جەستە بەو دوو مادەیە بکرێت.\nڤیتامین D٢ لەسەوزەدا بەگشتی بونی ھەیەو D٣ لەخۆراکی ئاژەڵی وەک جگەر، ماسی، مریشکدا ھەیە.\nبەپێی پسپۆڕان جاروبار وەرگرتنی ڤیتامین D لەڕێی حەب‌و دەرمانەوە بەتایبەتی بۆ کەسانی بەتەمەن زۆر بەسودەو ھیچ کێشەیەکی لاوەکی نیە. ئەو مرۆڤانەی کەمتر دەچنە بەر تیشکی خۆر زیاتر پێویستیان بەحەبی ڤیتامین D ھەیە.\nخۆراکی دەوڵەمەند بەکالیسیۆم:\nماسی، شیر، ماست، پەنیر، ھێلکە، برۆکلی، سپێناغ، نیسک، کەرەوز، شویت، جاترە، تەرخون، گوڵەبەڕۆژە، گوێز، ھەنجیری وشک‌و کونجی...ھتد.\nھەرچەندە زۆر لەمێژە لەسەر ئاستی جیھانی خواردنەوەی شیر بەڕێگاچارەیەکی باش بۆ پتەوکردنی ئێسکەکان ھەژمارد دەکرێت، بەڵام لەم چەند ساڵەی رابردودا چەندەھا توێژینەوە پێچەوانەی ئەو بۆچونەیان سەلماندوەو پسپۆڕانی ئەو بوارە پێیانوایە زۆر خواردنەوەی شیر، بەتایبەتی شیری مانگا ھۆکارێکە بۆ چەندەھا کێشە لەجەستەدا، تەنانەت بەپێی پسپۆڕانی زانکۆی (Harvard) لەئەمەریکا شیری مانگا ھەندێک مادەی تێدایە کە بزوێنەری نەخۆشی شێرپەنجەیەو ھەروەھا رێژەی ترشەڵۆکی زیانبەخش لەجەستەدا زیاد دەکات کە جەستە بەمەبەستی رزگاربون لێیان زۆرجار پەنادەباتە بەر بەکارھێنانی کالیسیۆمی نێو ئێسک بەمەبەستی دروستکردنەوەی ھاوسەنگی کە دواجار پوکانەوەو داخورانی ئێسک‌و ئێسکە نەرمەی لێدەکەوێتەوە.\nشیری مانگا بە بەراوردکردن لەگەڵ شیری دایکدا رێژەیەکی زۆر کەمی لەمادەکانی وەک Linolacid ،Niacinو ئاسنی تێدایە، لەبری ئەوانە رێژەیەکی زۆری لەمادەی Casein تێدایە کە جۆرێکی لینجە لەپڕۆتین بەدیواری ریخۆڵەدا دەلکێ‌و مرۆڤ باش بۆی ھەرس ناکرێت‌و گومانی زۆری لێدەکرێت یەکێک بێت لەھۆکارەکانی توشبون بەنەخۆشیەکانی وەک شەکرە، دڵ، ئاوتیزم، شیزۆفرینیا، ھەستیاربون (حساسیە)، ھەروەھا نەخۆشیەکانی ریخۆڵەو بەو ھۆیەوە دابەزینی بەرگری سروشتی لەش.\nھۆکارەکانی کەمبونەوەی کالیسیۆم لەجەستەدا:\n١. کەم خواردنی خۆراکی دەوڵەمەند بەکالسێوم.\n٢. لاواز کارکردنی تەنیشتە غوددەکان.\n٣. کەمی مەگنیسیۆم، بۆ نمونە بەھۆی زۆر خواردنەوەی مادە کحولیەکان‌و تێکچونی کۆئەندامی ھەرسەوە\n٤. کەمی ڤیتامین D.\n٥. لاوازی‌و نەخۆشی درێژخایەنی گورچیلەکان.\n٦.ژەھراویبون‌و زیادبونی ترشەڵۆکە زیانبەخشەکان لە لەشدا.\nنیشانەکانی کەمی کالیسیۆم:\nلاوازی‌و ھەمیشە ھەستکردن بەماندویی، سکچون‌و تێکچونی ھەرزکردن، تێکچونی گەشەی ئێسک‌و ددان‌و پاشان ئێسکەنەرمە، لاوازی نینۆک، قژ روتانەوە، وشکبونی پێست، گرژبونی ماسولکەو سڕبون‌و بونی بریسکەو تەزوو لەلەشدا، ..ھتد\n3351 جار خوێندراوه‌ته‌وه


قەرەیلان: دەبێت سەرکەوین، گەریلا دەبێت سەرکەوێت – کوردی – RojNews.News\nقەرەیلان: دەبێت سەرکەوین، گەریلا دەبێت سەرکەوێت\n28/02/2020 - 10:14:48 pm\nسێشەممە, 14 أغس 2018 – 10:17 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nشەوی ڕابردوو بەبۆنەی ٣٤-ەمین ساڵیادی هەنگاوی ١٥ی ئابەوە، ‘١٥ی تەباخ’ موراد قەرەیلان لە بەرنامەی تایبەتی ستێرک تیڤیدا ئامادەبوو.\nقەرەیلان وتی: ١٥ی ئاب تەنیا هەنگاوێکی چەکداری نەبوو، بەڵکو بەهۆی پشتگیرییەکانی گەلی کوردەوە بوو بە تێکۆشانێکی فرەلایەنە، هەرچەند ١٥ی ئاب کە بە پێشەنگایەتیی هەڤاڵ عەگیدەوە ئەنجامدرا لەلایەن گروپێکی بچوکەوە بوو، بەڵام دڵیان گەورە بوو.\nوتیشی: ٨٠ کان باشوری کوردستان ئەنفال دەکرا، ١٩٨٨ کۆمەڵکوژیی هەڵەبجە ڕوویدا، لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش شۆڕش لە کشانەوە بوو، باکوری کوردستان تا ئەو ڕۆژە بێدەنگ بوو، گەریلا شەڕێکی بەرفراوانی دەستپێکرد، لە ٩٠-ەکاندا گەلی کورد لە باکوری کوردستانیش پشتگیرییان بۆ شۆڕش دەربڕی، بەهۆی تواندنەوەیەک کە لە ساڵی ١٩٣٦-ەوە بەسەر گەلی کورد هاتبوو، باکوری کوردستان بێدەنگ بوو، بەرخۆدانی گەریلا باوەڕێکی نوێی دایە گەلەکەمان وکۆمەڵگای کوردیی گۆڕی.\nلەبارەی ئۆپەراسیۆنەکانی دەوڵەتی تورک لە باشوری کوردستانیشەوە، قەرەیلان وتی: نە باشوری کوردستان باشوری ٩٠-ەکانە و نە تورکیا، دەکرا تورکیا و باشوری وکردستان هەندێک پەیوەندیی زەرووریان هەبوایە، بەلام باشوری کوردستان پێویستیی موتڵەقی بە تورکیا نییە، لە ٩٠-ەکاندا ناتۆ بەهەموو شێوەیەک پشتی تورکیای دەگرت، باشوریش هیچ پێگەیەکی فەرمیی نەبوو، بەڵام لە پاش ٢٠٠٣-وە دۆخە گۆڕا، لەدۆخێکی وەهادا باشوری کوردستان ئەوەندەشی پێویست بە تورکیا نییە، ئەگەر باشوری کوردستان بازرگانییەکانی ببڕێت، ئابوری تورکیا تووشی کێشە دەبێت، بەڵام بەڕێوبەرایەتیی باشوری کوردستان هەر وەک ٩٠-ەکان بە پێویستی دەزانن لە پەیوەندیدا بن بە تورکیاوە، ئەگەر باشوری کوردستان دەیەوێت سەربەخۆ بێت، دەبێت پێش هەموو شتێک خاوەنی ئیرادەی سەربەخۆ بێت.\nباسی یەکبوونی کوردی کرد و وتی: کورد لە ئێستای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بەهێزە، بەڵام ئەگەر یەک بگرن دەبنە بەهێزترین لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، ئەگەر یەک بگرین، هەموو پارچەکانی کوردستان بەهێزدەبن، چارەنووس و هێزی گەلی کورد بەمەرجی ئەو یەکێتییە دێنە ئاراوە، ئێستا پێویستە دەستێوەردانێک ئەنجام بدرێت، کاک مەسعود دەتوانێت دەست لە دۆخەکەوە وەردا، دەرفەتە مێژووییەکان هێشتا لە ئارادان، بەڵام بەهۆی پارچەبوونمانەوە ئەو دەرفەتانە بەکارناهێندرێن، دەبێت کۆتایی بەو پارچەبوونەمان بێنین، ئەگەر یەکێتی گەلی کورد پێک بێت، دەتوانین بەئاسانی لە هەموو شوێنەکانی کوردستان بەرگری لە مافەکانی گەلی کورد بکەین.\nئاماژەی بەوەشدا: شەڕی گەریلا لەدژی تورکیا کاریگەری دەکاتە سەر سەرتاسەری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و لە هەندێک بوارەوە کاریگەری دەکاتە سەر جیهانیش، گەریلا تێک ناشکێت، بەڵام چیدی تێک نەشکان بەس نییە، دەبێت سەرکەوین، گەریلا دەبێت سەربکەوێت.\nقەرەیلان لە کۆتایی قسەکانی دا وتی: باوەڕمان وایە تێکۆشانمان بۆ ئازادی گۆشەگیری تێکدەشکێنێت، تێکۆشانی ئێمە دەبێتە ئەو تێکۆشانەی ئەنجامی لێدەکەوێتەوە، مافی گەلەکەمانە کە ئازادانە لە سەر خاکەکەی بژی، گەلی کورد بە تێکۆشان و فیداکارییەکانی سەلماندوویەتی کە شایەنی ئەوەیە، لە سەر ئەو بنەمایەشە کە داهاتووی گەلی کورد داهاتوویەکی ئازادی و دیموکرات دەبێت.\nڕامین حسێن پەناهی گوازراوەتەوە بۆ تاران.. نوێکراوەتەوە


بۆچی به‌تایبه‌تی گورگ – دەنگی کورد\nماڵەوە/هەمەڕەنگ/بۆچی به‌تایبه‌تی گورگ\nبۆچی به‌تایبه‌تی گورگ\nگورگ هه‌ندێک سیفه‌تی هه‌یه که ڕه‌نگه به زانینی توشی سه‌رسوڕمان بیت.\n١- گورگ هیچ کات گۆشتی بۆگه‌نی ناخوات.\n٢-ڕه‌چه‌ڵه‌کی گورگ ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر شێر و ده‌چێته ڕێزبه‌ندی ئه‌و ئاژه‌ڵانه‌ی که به پاشای دارستان داده‌نرێن.\n٣- گورگ پێچه‌وانه‌ی هه‌موو ئاژه‌ڵه‌کانی تره و هه‌رگیز هاوسه‌رگیری له‌گه‌ڵ دایک و خوشکی ناکات و له‌گه‌ڵیان جوت نابێت.\n٤-هه‌ردوو ڕه‌گه‌زی گورگ به درێژای ته‌مه‌نیان ته‌نها یه‌ک جار عاشق ده‌بن و یه‌ک جار هاوسه‌رگیری ده‌که‌ن و ته‌نها له‌گه‌ڵ یه‌ک گورگ جوت ده‌بن ،هه‌ربۆیه به‌چکه‌ی گورگه‌کان دایک و باوکی خۆیان زۆر باش ده‌ناسن.\n٥- گورگه‌کان هه‌ر کاتێک هاوژینه‌که‌یان مرد ئه‌وا بۆ ماوه‌ی سێ مانگ تا ساڵێک پرسه و ماته‌مینی بۆ ده‌گێڕن و هه‌ندێک جاریش په‌نا بۆ خۆ کوشتن ده‌به‌ن و زۆر به‌که‌می دوای مردنی هاوژینه‌که‌یان بۆ ماوه‌یه‌کی زۆر ده‌ژین.\n٦-گورگ نازناوى( ڕۆڵه دڵسۆز و باشه‌که) ى ده‌درێته پاڵ، چونکه گورگ هه‌رکاتێک زانی دایک و باوکی پیربووه و توانای ڕاوکردنیان نه‌ماوه ئه‌وا خۆی ئه‌رکی به‌خێوکردنیان ده‌گرێته ئه‌ستۆ و هه‌موو ڕۆژێک ڕاویان بۆ ده‌کات و خواردنیان بۆ ئاماده‌ده‌کات.\nله‌م خاڵانه‌ی سه‌ره‌وه بۆمان ده‌رده‌که‌وێت که گورگ ته‌نها هێما نییه بۆ ئازایه‌تی به‌ڵکو هێماشه بۆ داوێن پاکی به‌رامبه‌ر هاوسه‌ر و دڵسۆزی و وه‌فادارییه به‌رامبه‌ر دایک و باوک و هێماشه بۆ نه‌فس به‌رزی.


15:25 - 7 خەرمانان 2716\nدەستوری پاکستان لە ساڵی ١٩٧٣ەوە دانراوە و لەسەردەمی حومی (زولفەقار عەلی بۆتۆ)دا نووسرایەوە و چەندین جار هەموار کراوە و یەکەم هەمواركردنی له ساڵی ١٩٧٤دا و پاشان بۆ دوایینجار لە ساڵی ١٩٩٩دا هەموار کرایه‌وە، بەپێی ئەو دەستورەش سیستمی سیاسیی پاکستان بریتییە لە دێموکراسیی نوێنەرایەتیی کۆماری \_\_ فیدڕاڵی \_\_ پەرلەمانی و بەپێی سیستمی فیدڕاڵیی پاکستان، ئەو وڵاتە پیکدێت لە چوار یەکەی کارگێڕی کە ئەوانیش بریتین لە (پەنجاب، سەند، خەبیبر بختونخو، بەلوچستان) ، سەرجەم هەرێمەکان خاوەن حکومەت و دەسەڵاتی سیاسیی خۆیانن و سەرجەمیشیان حکومەتی فیدڕاڵی پێکدێنن لە ئیسلام ئاباد، کە ئیسلام ئاباد پێتەختی پەنجاب و کەراتشی پایتەختی سەنەدە و هەروەها پیشاوەریش پێتەختی خەبیر بختونخوایە و پایتەختی بەلووچستانیش کویتەیە.\nهیندستان بەردەوام هه‌ڕه‌شه‌یەکی گەورەی بەردەم پاکستان بووە لە ستراتیژیی نیشتیمانیی ئەو وڵاتەدا، بۆیە بە شێوەیەکی گشتی سەرەڕای گرژیی پێوەندییەکانیان، لەگەڵ ئەوەشدا بنەمایەکی گرنگ بووە بۆ یەکلاکردنەوە و ئاستی پێوەندییەکانی پاکستان لەگەڵ وڵاتانی دەوروبەری، هەروەها ئەو پێوەندییە توند وتۆڵەی پاکستان لەگەڵ سعودیە هەیەتی و لەهەمانکاتدا ئەو ململانێ درێژخایەن و قووڵه‌ی لەنێوان وڵاتانی سعودیە و ئێراندا هەیە، بە خوێندنەوەی ئەو پێگە جیۆسیاسی و ستراتیژییەی پاکستان هەیەتی، ئەو فاکتەرانەی کار دەکەنە سەر سروشتی ئەو پێوەندییە لەگەڵ هەردوو وڵات لەیەک کاتتدا ( پاکستان \_\_ سعودیە ، پاکستان \_\_ ئێران )، بەتایبەت هەڵوێستی ئەو وڵاتە لە کیشە و قەیرانە ناوچەییەکاندا دەردەکەوێت و لەلایەکی دیكەوە بوونی پێوەندییەکی مێژوویی نێوان پاکستان و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، هەروەها بوونی پێوەندییەکی باشتر لەگەڵ وڵاتی چین لەسەر بنەمای دوژمنی دوژمنەکەم دۆستمە و لەو سۆنگه‌وه پەرەدان بە پێوەندییەکان و دواجار بوونی پێوەندییەکی ستراتیژی بە بەدەستهێنانی هاوکاریی پێویست و ستراتیژی لەلایه‌ن حکومەتی چینی.\nپێوەندی لەگەڵ هیندستان (پاکستان \_\_ هیند):\nپێوەندی لەگەڵ ئەفغانستان (پاکستان \_\_ ئەفغانستان):\nپێوەندییەکانی لەگەڵ سعودیە (پاکستان \_\_ سعودیە):\nپرسی ئەتۆمی رۆڵێکی دیاری لە باشترکردنی پێوەندیی نێوان هەردوو وڵاتدا هەیە. سعودیە پاڵپشتی ماددیی پاکستان دەکات لە پێناو پیشەسازی بۆمبی ئەتۆمیی ئیسلامی، لەبەرامبەر ئەوەشدا ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە دەرەنجامی ئەو مامەڵەیەدا کۆمەڵێک سزای بەسەر پاکستاندا سەپاند، لەبەر ئەوە رییاز هەنگاوی نا بۆ هاوکاریی ماددیی پێویست بە پاکستان بۆ کەمكردنەوەی کاریگەریی سزاکان، لەبەر ئەوە هەوڵی زۆر هەیە لەلایەن سعودیەوە بۆ بەدەستهێنانی وزەی ناوکی کە پێویستییه‌كی زۆری پێیه.\nپێوەندییەکانی لەگەڵ ئێران (پاکستان \_\_ ئێران):\nهەرچەند سعودییە هێڵی سورە بۆ پاکستان کاتێ بکەوێتە ژێر هەر مەترسیەکەوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا پاکستان لە سیاسەتی دەرەوەیدا وەک ئەوەی کە دۆخی یەمەن ئەوەی زیاتر دەرخستن ئەوا تا راددەیەک هەوڵ دەدات دژایەتیی ئێران نەکات بەهۆی بوونی ئەو هۆکارانەی کە لە سەرەوە باسکران، بەتایبەت بوونی پرسی بەلوچ کە پرسێکی لەمێژینەی ئەو ناوچەیە و بەلوچەکان نەتەوەیەکن کە ئازادی و مافە نەتەوایەتییەکانیان بن پێ خراوه. بەتایبەت ئەو بەلوچانەی دەکەونە ناو خاکی ئیرانەوە کە زۆر بە توندی لەلایەن رژێمی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە ئازادی و مافە نەتەوایەتییەکانیان پێشل دەکرێ و رۆژانە بە تۆمەتی جیایی کۆمەڵایەتی بەڵام لە راستیدا بەهۆی خواستە مافخوازانەکانیانەوە ژمارەیەکی زۆریان لێ زیندان و دەستبەسەر و ئەشکەنجە و لە سێدارە دەرێت. هەرچەند بەلوچەکانی پاکستان خاوەنی حکومەتی هەرێمی خۆیانن لە چوارچێوەی سیستەمی فیدڕاڵی پاکستانیدا، بەڵام لەو حاڵەشدا لەو ساڵانەی دواییدا کێشە و پێکدادان هەبوو لەنێوان بزووتنەوه‌کانی بەلوچ و حکومەتی فیدڕاڵی پاکستانی. به‌لوچه‌کانی پاکستان له ساڵی ١٩٧٣-\_\_ ١٩٧٧ بزووتنه‌وه‌یه‌كیان ده‌ست پێكرد که زیاتر له نۆ هه‌زار که‌سی تێدا کوژرا و یەکێکی دیکە لەو سەرهەڵدانە دیارانەی ئەو دوایانە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠٠٦ کاتێک بەلوچستانی پاکستان ده‌ستیان به سه‌رهه‌ڵدانێکی نه‌ته‌وه‌یی کردوو و به به‌رد و دار، رووبه‌ڕووی سوپای پاکستانی بوونەوەوە و ئه‌گه‌رچی خه‌ڵکی به‌لوچستان یه‌کمجاریان نەبووە بۆ مافه‌کانی خۆیان ڕاده‌په‌ڕن، به‌ڵام ڕاپه‌ڕینی ئەوکاتە دوای کوشتنی سه‌کردەی چەکدارەکانی به‌لوچستان، (نه‌واب ئه‌کبه‌رخانی بوگتی) ته‌مه‌ن حەفتاو نۆ ساڵه که ڕۆژی شه‌مه ٢٩/٨/ ٢٠٠٦ له هێرشێکی سوپای پاکستاندا له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ک له چەکدارەکان گیانیان له‌ده‌ست دا. ئه‌کبه‌رخانی که‌سێکی خوێنده‌وار و ده‌رچووی زانستگای ئۆکسفۆرد بوو له به‌ریتانیا و له په‌نجاکانه‌وه وه‌کو چالاکڤانێکی سیاسی بۆ مافه‌کانی گه‌لی به‌لوچ تێده‌کۆشا، ماوه‌یه‌ک وه‌زیر و سه‌رۆکی هه‌رێمه‌که‌ش بووه، به‌ڵام له کۆتایی ساڵی ٢٠٠٦دا سه‌رکردایه‌تیی ده‌سته‌یه‌ک چەکداری به‌لوچی به ناوی (سوپای رزگاریخوازی به‌لوچ) گرته ده‌ست. یەکێک لە هۆکاری سەرهەڵدانەکان و بنپێنانی مافی بەلوچەکان بریتیە لە دابەشنەکردنی دادپەروەرانەی داهاتی سەرچاوە سرووشتیەکان بەسەر هاوڵاتیانی بەلوچه، لە کاتێکدا ٤٥% گازی سروشتی پاکستان له به‌لوچستان به‌رهه‌م ده‌هێنرێت. هەر بۆیە حکومەتی هەردوو وڵات هاوشێوەی ئەو وڵاتانەی کە نەتەوەی کوردیان بەسەردا دابەشکراوە، بۆ ئەوەش دەتوانین ئاماژە بۆ پێوەندی نێوان وڵاتانی تورکیا و عێڕاق و سوریا و ئیران بکەین کە هەرچەند زۆر هۆکاری بنەڕەتی و ستراتیژیی دژایەتیی نێوانیان پێک دەهێنێت، بەڵام پرسی کورد یەکێک بووە لەو پرسانەی کە بە درێژایی مێژوو لێكگرێدراوییه‌كی دروست کردووە. بوونی ڕێژەیەکی بەرزی شیعەش هۆکارێکی زۆر گرنگە و شیعەکان لەبەر بوونی ژمارە زۆرەکەیان کە نزیکەی یه‌ك له‌سه‌ر پێنجی ئەو وڵاتە پێکدێنن، لە هەر کاتێکدا بێت دەتوانن رووبەڕووی دەسەڵاتی پاکستانی ببنەوە و ببنە کۆسپی گەورە لەبەردەمیدا. هەر لەبەر ئەوە پاکستان هەوڵ دەدات جۆرێک لە هاوسەنگی دروست بکات لە ململانێی نێوان ئێران و سعودیە، سەرباری ئەوانەش دوای پچڕانی پێوەندیی نێوان سعودیە و ئێران دوای رووداوەکانی حەج و لە سێدارەدانی (نەمر) و بانگێشتکردنەوەی باڵویزەکانیان، پاکستان هەوڵی نێوانگیریی کرد لەنێوان ئێران و سعودیە، ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەو هاوسەنگییەی کە باسی لێوەکرا کە پاکستان هەوڵی بۆ دەدات.\n٦.کۆمپانیای پاکستانی \_\_ ئێرانیی هاوبەش بۆ بەرهەمهێنان.\nپێوەندییەکانی لەگەڵ ئەمریکا (پاکستان \_\_ ئەمریکا):\nلە مارسی ١٩٨٦ هەردوو دەوڵەت رێکەوتن لەسەر دووهەم بەرنامەی هاوکاریی درێژخایەن ( ١٩٨٨ \_\_-١٩٩٣ ) بە بڕی ٤ بیلیۆن دۆلار بۆ گەشەپیدانی ئابووری و هاوکاریی سەربازی، بەڵام لە ١ی ئۆکتۆبەری ١٩٩٠دا ئەمریکا سەرجەمی هاوکارییە سەربازی و ئابوورییەکانی راگرت و مەرجی دانا بەوەی کە پشکنینی ساڵانە هەبێت بۆ سەلماندنی نەبوونی چەکی ناوکی .


لیستی ته‌واوی ئه‌ومۆبایلانه‌ی له داهاتوویه‌كی نزیكدا دوایین وه‌شانی ئه‌ندرۆید ماڕشمالۆویان پێ ده‌گات – کەی ئای تی ئێن\nئەندرۆید 4, كانونی دووه‌م 2016\nته‌واوی به‌كارهێنه‌رانی ئه‌و مۆبایله هۆشمه‌ندانه‌ی به سیسته‌می ئه‌ندرۆید كار ده‌كه‌ن هه‌میشه له هه‌وڵی ئه‌وه دان بزانن كه‌ی وه‌شانه نوێكانی سیسته‌می وه‌گه‌ڕخه‌ری ئه‌ندرۆیدیان پێ ده‌گات یان وه‌شانه نوێیه‌كان پشتگیری له مۆبایله‌كانیان ده‌كات یان نا؟ بێ گومان سیسته‌می ئه‌ندرۆیدیش به یه‌كێك له به‌ربڵاوترین سیسته‌مه وه‌گه‌ڕخه‌ره‌كانی مۆبایله هۆشمه‌نده‌كان داده‌نرێت و به‌كارهێنه‌رێكی به‌ربڵاوی هه‌یه له گشت جیهان.\nشایه‌نی باسه هیچ كۆمپانیایه‌ك له توانای دا نیه ١٠٠% كاتی ته‌واو و گونجام بۆ سه‌رجه‌م مۆبایله‌كانی دا بنێ بۆ گه‌یشتنی سیسته‌می نوێ چونكه وه‌ك ده‌زانن گه‌یشتنی سیسته‌می نوێ مۆبایل به مۆبایل و وڵات به وڵات به شێوه‌ی پچڕ پچڕ بڵاو ده‌كرێته‌وه بێگومان له‌م بابه‌ته‌دا كاتی دیاری كراو نیه بۆ گه‌یشتنی ئه‌و سیسته‌مه نوێیه‌ی ئه‌ندرۆید به‌ڵام ناوی ته‌واوی ئه‌و مۆبایلانه ده‌خه‌ینه ڕوو كه دوایین وه‌شانی ئه‌ندرۆید ٦.١ ناسراو به مارشمالۆویان پێ ده‌گات بێگومان له نێو ئه‌و مۆبایلانه‌دا له پاڵ مۆبایله نوێكان مۆبایلی كۆنیش هه‌یه كه ته‌مه‌نی ٣ ساڵه و ئه‌م وه‌شانه پشتگیری لێ ده‌كات.\nتاگەکان Android 6.0 Marshmalow Android Marshmallow Android One Asus ئەندرۆید BlackBerry HTC Huawei Lenovo LG Motorola Nvidia OnePlus Samsung Sony Xiaomi ZUK


486 by chawder news - Issuu\nژمار ه ( )٤٢٧دووشه‌مم ه 2014/9/٢٩\n«« خوانی نۆبێل\nله نێوان كلتورى لۆكاڵ و كلتورى گلۆباڵدا\nو .لە ئیسپانییەوە :ئەحمەدی مەال گۆشه‌یه‌كه ،تایبه‌ت به گوتاردانی نۆبێلوه‌رگرانی ئه‌ده‌بیات ،ل ه خوانی نۆبێلدا\nعه‌بدولموته‌ڵیب عه‌بدوڵاڵ بەشی یەکەم ڕه‌نگدانه‌وه‌ى مێژووى مرۆڤایه‌تى ڕه‌نگدانه‌وه‌ى زمان ه ١ ل ه جیهاندا( .بریسه) نینیتى (خانمى ژی��ان) وه‌ك ناونیشانى سێیه‌مین ڤێستیڤاڵى جیهانى ئه‌ده‌ب له هه‌ولێر  24-22ساڵى 2014 له‌الیه‌ن (ئه‌نجومه‌نى ڕۆشنبیرى به‌ریتانى و ڕێكخراوى نێوده‌وڵه‌تى ئ��ارت ڕۆڵ) تایبه‌ت ئ��ه‌ده‌ب و هونه‌رى هاوچه‌رخ به‌ڕێوه چوو ،ئه‌و ڤێستیڤاڵه سااڵنه‌یه و كار بۆ درووستكردنى په‌یوه‌ندى كلتورى ل ه نێوان رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست و جیهان ده‌كات ،هه‌وڵێكه بۆ گفتوگۆ و ئاڵوگۆڕى هونه‌رى و هاوكاریكرین و درووستكردنى په‌یوه‌ندییه‌كى هارمۆنى له رێگاى هونه‌ر و فێركردن و گه‌ڕانه‌وه‌ى ئه‌رزش بۆ ره‌گ�ه‌زى مێینه و بیروڕاى جیاواز و فه‌راهه‌مكردنى شێوه‌ى داهێنه‌ران ه بۆ دبلۆماسیه‌تى میللى له رێگاى ب ه كارهێنانى كلتور وه‌ك پالتفۆرێك بۆ دیالۆگ و راده‌ربڕین ٢ له نێو گروپه جیاوازه‌كانى ناو عیراق و ده‌ره‌وه‌ى عیراق. ئه‌و نووسینه‌ى به‌ر ده‌ستتان به‌شداریكردنێك بوو ل ه سه‌ر ئاستى ره‌نگدانه‌وه‌ى زمان و مێژووى زمان ل ه چه‌وسانه‌وه‌ى (ئافره‌ت/ژن) له دنیاى پیاوساالریدا ،وه‌ك چۆن به‌دواداچوون و خوێندنه‌وه‌یه‌كى ره‌خنه‌ییه بۆ كۆى ڤێستیڤاڵ و ئه‌و چه‌مك و ده‌سته‌واژ‌ه به‌سه‌رچووانه‌ى ك ه له‌و ڤێستیڤاڵه‌دا ل ه الیه‌ن هه‌ندێ ل ه نووسه‌ر و شاعیرانى به‌ریتانى له‌وانه‌ش (ڤیكى ڤێفه‌ر) و (راچێڵ هۆڵمز)٣ جه‌ختى لێده‌كرایه‌وه! یه‌كێك له‌و چه‌مكانه‌ش چه‌مكى (وه‌رگێڕان/ته‌رجه‌مه) بوو. یه‌كێكى دیك ه له‌و چه‌مكان ه چه‌مكى جه‌ست ه و نووسین ٤ ل ه باره‌ى جه‌سته بوو ،وه‌ك له قسه‌كانى (جۆلیا كۆپس  ،روئا زوهێر ،٥مریه‌م مه‌یسه‌م قاسم ئه‌لعه‌تتار ،٦ژاوێن شاڵى )٧باس و خواسى له‌سه‌ر كرا ،هه‌ڵبه‌ته به‌شێكى ئه‌و نووسینه‌م بۆ به‌دواداچوونى كۆى بیروڕاكانى ئه‌و به‌رێزانه‌یه ته‌رخان كردووه. وه‌رگێڕان به یه‌كگه‌یشتنى ده‌ق و خوێنه‌رى جیاواز‌ه ب ه بڕواى من قسه‌كردن ل ه پرۆسه‌ى وه‌رگێڕان وه‌ك ئ �ه‌وه‌ى كه (ڤیكى ڤێفه‌ر )٨ب ه خیانه‌ت ن��اوى ده‌ب��رد، قسه‌كردنێكى فۆلكلۆرییانه‌یه به‌و مانایه‌ى ك ه چه‌مكى خیانه‌ت له شوێنى خۆى كه‌مترین جوله‌ى له بوارى ته‌رجه‌مه و به‌دواداچوونى وه‌رگێڕاندا هه‌یه ،وه‌ك چۆن قسه‌كردن ل ه ته‌رجه‌مه‌كردنى (حه‌رفى) یان (گواستنه‌وه‌ى مانا) قسه‌كردنێكى نائاماد‌ه و ته‌واو به‌سه‌رچووه!؟ ئه‌مڕۆ قسه‌كردنى ل ه باره‌ى وه‌رگێڕان (ل ه ئاستى ئیبداعیدا) ،وه‌ك وه‌ك ته‌ئویل ده‌بینرێت ،یان وه‌ك ب ه یه‌كگه‌یشتنى ده‌ق و خوێنه‌رى جیاواز سه‌یر ده‌كرێت! وه‌رگێڕان له‌وێوه ته‌ئویل ه كه هیچ وه‌رگێڕانێك ناكه‌وێت ه ده‌ره‌وه‌ى تێگه‌یشتنه‌وه! له‌وێوه‌ش به یه‌كگه‌یشتنى ده‌ق و خوێنه‌رى جیاوازه ،ك ه هیچ وه‌رگێڕانێك ناشێ له ده‌ره‌وه‌ى خوێندنه‌وه‌و‌ه هه‌بێت! خوێندنه‌و‌ه ته‌ئویله ،به‌اڵم نه‌ك به‌و مانایه‌ى كه نیازى نووسه‌ر ئاسۆكانى تێگه‌یشتن بۆ (خوێنه‌ر/وه‌رگر) دیارى بكات ،وات ه مه‌رج نییه تێگه‌یشتن ل ه مه‌به‌ستى نووسه‌ره‌و‌ه سه‌رچاوه بگرێت ،ته‌ئویلیش له‌سه‌ر خوێندنه‌وه و ئاست ه جیاوازه‌كانى خوێندنه‌وه بونیاد ده‌نرێت! ده‌مه‌وێت بڵێم وه‌ك چۆن خودى تێگه‌یشتن له سه‌ر بنه‌ماى بێالیه‌نى ته‌ماشا ده‌كرێت ،وه‌ك چۆن تێگه‌یشتن له نیازى نووسه‌ر هه‌ڵناقوڵێت ،به‌ڵكو ئ �ه‌و‌ه راڤ �ه‌ك��اره ل ه س�ه‌ر ئاستى مه‌عریف ه و كلتورى جیاواز و ساته‌وه‌ختى خوێندنه‌وه‌ى جیاواز و ئاسته‌كانى ئاگایى ره‌هه‌ند و بۆشاییه‌كانى ده‌ق و ئاسۆكانى چاوه‌ڕوانى پڕ ده‌كاته‌وه ،ب ه هه‌مان شێو‌ه هیچ ته‌رجه‌مه‌یه‌ك له دنیادا نییه ته‌واوى رووه‌كانى مانا و ره‌هه‌ند و ئاسۆكانى ده‌ق به‌رجه‌ست ه بكات. كه‌وات ه كه ده‌ڵێم وه‌رگێڕان ته‌ئویل ه به‌و مانایه‌یه، كه هه‌موو ده‌قێكى ئیبداعى ل ه سه‌ر ته‌ئویلى جیاواز و ئاسته‌كانى ئاگایى (خوێنه‌ر/وه‌رگر) و خوێندنه‌وه‌ى جیاواز بوونى خۆى به‌رفره‌وان ده‌كات! ك ه ده‌ڵێم ته‌ئویل به یه‌كگه‌یشتنى ده‌ق و وه‌رگ��ره به‌و مانایه‌یه ،كه ل ه ده‌ره‌وه‌ى خوێندنه‌و‌ه و ئه‌ویدیكه‌ى خوێنه‌ر ل ه ده‌ره‌وه‌ى ئه‌ویدیكه‌ى وه‌رگر ،ده‌ق ده‌كه‌وێته نه‌بوونه‌وه ،وه‌ك چۆن هیچ ته‌ئویلێك له دنیادا نییه په‌ى به هه‌موو ره‌هه‌نده‌كانى ده‌ق ببات ،هیچ ته‌رجه‌مه‌یه‌كیش نییه له دنیادا هه‌موو ره‌هه‌نده‌كانى ده‌ق بگه‌یه‌نێت. پەرواێز و سەرچاوەکانی ئەم بەشە  - ١ژان بیار بریس ه ( )1923-1837زاناى زمانه‌وانى فه‌ره‌نسى ،بۆ زێتر شاره‌زایى بڕوانه (جان جاك لوسیركل، عنف اللغه ،ترجمه و تقدیم :د .محمد بدوی ،النظم‌ة العربی ة للترجمة ،بیروت-لبنان ،ط ،2ص.137 .133  - ٢ئه‌مساڵ ( )2014سێیه‌مین ڤێستیڤاڵى جیهانى ئه‌ده‌ب نینیتى ل ه هه‌ولێر ل ه (هۆتێل چوارچرا) به‌رێو‌ه چوو، له‌و ڤێستیڤاڵه‌دا به‌شداربووانى واڵتى به‌ریتانیا پێكهاتوون\nئەکادیمیای سوێدی -بۆ خەاڵتی نۆبێل ،لە ١٩٩٠دا ،خەاڵتی نۆبێلی بە ئۆکتاڤیۆ پاز ،ناسراو بە ئابڕووی شیعری جیهان« ،بۆ نیوسەدە کۆشش لە بواری شیعر و ئەدەبیاتی مەکسیکدا» ڕەوا بینی.\nئۆکتاڤیۆ پاز خوانی ڕەسمیی نۆبێل١٠ ،ی دیسەمبەر١٩٩٠ ، خاوەنشکۆ و بەڕێزان:\nله( :كاپكا كاسابۆڤا ،جۆلیان كۆپس ،نیا داڤێس، راچێڵ هۆڵمز ،ئێس جه‌ى فۆله‌ر ،كه‌ى میلله‌ر ،غه‌ریب ئه‌سكه‌نده‌ر ،چۆمان هه‌ردى) ل ه هه‌ر یه‌ك ل ه شاره‌كانى عیراقیش ئه‌و نووسه‌ر و شاعیرانه به‌شداربوون (ئیلهام ئه‌لزوبه‌یدى ،سه‌مه‌رقه‌ند ئه‌لجابیرى ،روئا زوهێر شوكر، مریه‌م مه‌یسه‌م قاسم ئه‌لعه‌تتار ،ئه‌حمه‌د عه‌بدولحوسێن، نیزاڵ ئه‌لقازى ،ئه‌زهار علی حه‌سه‌ن حوسێن ،عه‌لی وجیه ،شاكر مجید سیفو ،عه‌بدولموته‌لیب عه‌بدوڵاڵ ،رۆژ هه‌ڵه‌بجه‌یى ،سه‌الم بااڵیى ،ئاوێزان نورى ،ژاوێن شاڵى) هه‌ر یه‌ك ل ه به‌رێزان دكتۆر هیمداد عه‌بدولقادر محه‌مه‌د و دكتۆر فازل سامر و كاكه‌مه‌م بۆتانى به‌شێك ل ه كۆڕه‌كانى\nپیتینی لووله‌یین ( )IVFو كۆهۆزانی سێیه‌می (جیهان بۆ كۆمه‌ڵگه‌ی مرۆڤایه‌تی) ل ه 2012دا له‌چاپدراوه‌و ،بۆ خه‌اڵتی (ت .س .ئیلیوت) و خه‌اڵتی كۆستا پۆیتری كاندیدكراوه .ئه‌مساڵیش ( )2014یه‌كه‌م كتێبی (هۆگ ل ه ته‌مدا) په‌خشده‌كرێت .خاتۆ جولیا رێڤه‌به‌ری دووه‌مه ل ه ناشنیاڵ ریدینگ راوند سكیم ل ه رۆیاڵ لێتره‌ری فند .ل ه ساڵی 2008دا ،ل ه زانكۆی ئیكسته‌ر هاوه‌ڵێتی شكۆداری وه‌رگرتووه.  - ٥روئا زوهێر شوكر نووسه‌رو پاچڤه‌وانه .له ساڵی 1987دا له‌دایكبووه .هه‌ڵگری به‌ڵگه‌نامه به‌كالۆریۆسی ئه‌ده‌بیاته ،ل ه زانكۆی كووفه .ئه‌ندام ه ل ه یه‌كێتی گشتی\nبه بڕواى من قسه‌كردن له پرۆسه‌ى وه‌رگێڕان وه‌ك ئه‌وه‌ى كه (ڤیكى ڤێفه‌ر) به خیانه‌ت ناوى ده‌برد ،قسه‌كردنێكى فۆلكلۆرییانه‌یه به‌و مانایه‌ى كه چه‌مكى خیانه‌ت له شوێنى خۆى كه‌مترین جوله‌ى له بوارى ته‌رجه‌مه و به‌دواداچوونى وه‌رگێڕاندا هه‌یه\nئه‌و ڤێستڤاڵه‌یان به‌ڕیوه برد ،به‌ڕێوه‌به‌رى هونه‌رى ل ه (بریتش كاونسڵ) (روئا زوهێر شوكر) ل ه شارى به‌غداد و (عه‌داله‌ت گه‌رمیانى) به‌ڕێوه‌به‌رى جێبه‌جێكارى (ئارت رۆوڵ) له شارى هه‌ولێر .وه‌رگێرانى ده‌قه‌كانى ڤێستیڤاڵ ل ه ئینگلیزییه‌و‌ه بۆ عه‌ره‌بى و له عه‌ره‌بى و كوردییه‌و‌ه بۆ ئینگلیزى (موهه‌ندیس محه‌مه‌د حوسێن ره‌سول) و وه‌رگێرانى له عه‌ره‌بییه‌وه بۆ كوردى و ل ه كوردییه‌و‌ه بۆ عه‌ره‌بى (ج �ه‌الل زه‌نگابادى) ،جگ ه ل ه وه‌رگێرانى راسته‌وخۆى گفتوگۆكان.  - ٣راچێڵ هۆڵمز له (كۆنمار ه��اوز) له له‌نده‌ن ك��ار ده‌ك���ات ،هه‌ڵسه‌نگێنه‌ری زنجیره‌ی هه‌ڤپه‌یڤین ه جیددییه‌كانه ،ك ه به (مه‌حاڵ ه تازه‌كان) وه‌سف ده‌كرێت. له ساڵی 2010دا خه‌اڵتی (كاونسیل كه‌ڵچراڵ لیده‌رشپ)ی وه‌رگرت ،چونك ه یه‌كێك ه ل ه (په‌نجا ئافره‌تی به‌ریتانی بۆ چاودێری) .له ساڵی 2000و‌ه له‌گه‌ڵ ئه‌نجومه‌نی رۆشنبیریی به‌ریتانی و به‌رنام ه جیهانییه‌كاندا كارده‌كات و به‌شداری فێستیڤاڵه‌كان ده‌كات.  - ٤جۆلیا كۆبۆس ل ه له‌نده‌ن له‌دایكبووه‌و ئێستا ل ه سۆمرسیت ده‌ژی .سێ كۆ هۆزانی هه‌یه‌و ،راسپێریی پۆیتری بووك سۆسایتی وه‌رگرتووه .خه‌اڵتی یه‌كه‌می وه‌رگرتوو‌ه له ناشیناڵ پۆیتری كۆمبیشن و فوروورد پرایز فۆر بێست له تاكه شیعردا( )2010له ()2012دا بۆ خه‌اڵتی تێد هیووز كاندیدكراوه ،له‌سه‌ر كۆستالینز ،كه خولێكی ئیستگه‌یی شیعرییه ،ده‌ره‌نجامی سه‌فه‌رێك بۆ چاروسه‌ریی\nئوده‌باو نووسه‌رانی عیراقه .ل ه به‌رهه‌مه‌كانی( :دێڕانێك به مه‌ره‌كه‌بی گیان) و (دوا هه‌اڵتنی) .روئا زوهێر چه‌ندین خه‌اڵتی وه‌رگرتووه به‌رانبه‌ر نووسن ه رۆژنامه‌ڤانییه‌كانی.  - ٦مریه‌م مه‌یسه‌م قاسم ئه‌لعه‌تتار شاعیره‌و رۆمان نووس و وه‌رگێڕه .خه‌ڵكی (میسان) ـه له عیراق .چاالك ه ل ه بواری مافی ئافره‌ت و شیعره‌كانی له‌سه‌ر ئاستی جیهان باڵوكردۆته‌وه‌و ،یه‌كه‌م كۆمه‌ڵ ه چامه‌ی (هه‌وره گرمه) ل ه ده‌زگای عه‌ره‌بی په‌خشمه‌ندان باڵوبۆته‌وه.  - ٧ژاوێن شاڵى شاعیره‌یه‌كی خه‌ڵكی شاری سلێمانیی ه له كوردستانی عیراق و ،دوو كۆهۆزانی په‌خشبوونه‌ته‌وه‌و، ژماره‌یه‌كی زۆر وتار ل ه گۆڤارو رۆژنامه‌كانی كوردستان، ك ه رۆژنامه‌ڤان و ره‌خنه‌گره .یه‌كه‌م كۆهۆزانی به سه‌رناڤی (پایزی ژیانم) ل ه ساڵی 2008دا له سلێمانی باڵوبۆته‌وه‌و، یه‌كێتی نڤیسه‌رانی كورد كۆچامه‌كه‌ی (ن ه تۆ مایت و ن ه باران) ل ه ساڵی 2013دا په‌خشكردۆته‌وه.  - ٨سێ كۆهۆزانی په‌خشكردووه :خزمه نزیكه‌كان-  ،1981كاره‌كه‌ره ده‌ستبڕاوه‌كه1994 -كه خه‌اڵتی هینمان و كاندید بۆ خه‌اڵتی فۆروۆرد كراو( ،كتێبی خوێن) –  2006كه بۆ خه‌اڵتی فۆروۆردو خه‌اڵتی كۆستا كاندیدكراو، چامه‌ی (جودێت)ی خه‌اڵتی فۆروۆرد بێست سنگڵ پرایزی برده‌وه .ل ه ساڵی 1993دا هاوه‌ڵێتیی هاوسۆریدنی وه‌رگرت و ل ه ساڵی 1998دا خه‌اڵتی ئاتس كاونسڵ رایته‌رزی وه‌رگرت و ،ل ه ساڵی 1999دا خه‌اڵتی چۆلمۆندیلی به‌ركه‌وت.\nبە کورتی .بەاڵم لەبەر ئەوەی کات الستیکییە ،بەڕێزان دەبێ بۆ ماوەی سەدوهەشتا خولەک گوێم لێ بگرن. ئێمە نەک تەنها لە کۆتایی سەدەیەکدا دەژی��ن ،بەڵكو لە کۆتایی سەردەمێکیشداین .لە دوای کەوتن و داڕووخانی ئایدیۆلۆژییەکان چی پەیدا دەبێ؟ هەمەئاهەنگییەکی گەردوونی سەرهەڵدەدا و ئ��ازادی بۆ هەموان سەقامگیر دەبێ یا هەژموونی خێڵەکی و فەناتیسمی ئاینی وێڕای پاشاگەردانی و زۆرداریی گەشە دەکەن؟ دیموکراسییە بەهێزەکان کە ئازادانە بوون بە خاوەنی س��ەروەت و سامان ،کەمتر خۆپەرست بەرامبەر بە میللەتە هەژار و کەمدرامەتەکان خۆیان نیشان دەدەن؟ ئەم واڵتە دیموکراسییانە لەوە تێدەگەن کە دیکتاتۆری توندڕەو دەبنە مایەی شکست؟ لەو بەشەی جیهان کە منی تێدا دەژیم ،مەبەست لە ئەمریکای التینییە ،وردتر مەبەستم لە مەکسیکە ،زێد و نیشتیمانەکەی من .ئایا دەگەینە مۆدێرنێتییەکی ڕاستەقینە ،نەک تەنها بۆ بەدەستهێنانی دیموکراسیی سیاسی و گەشەسەندنی ئابووری و دادەوەریی کۆمەاڵیەتی، بەڵكو ئاشتبوونەوە لەگەڵ ڕابردوو و ئاشتبوونەوە لە گەڵ خودی خۆشمان بگرێتەوە؟ زانینی ئەمە مەحاڵە .لە ڕابردوودا ئەوەیان پێ وتووین کە کەس خاوەنی کلیلەکانی مێژوو نییە .ئەم سەدەیە بە کۆمەڵێ پرسیار ماڵئاواییمان لێدەکات .بەاڵم شتێکیش لەم ڕووەوە دەزانین :ژیان لەسەر ئەم هەسارەیەی ئێمە ڕیسکێکە بۆ خۆی .بەبێ گوێدان و بەبێ بیرکردنەوە دوای ڕەوڕەوەی پێشکەوتن کەوتووین و زۆرانبازیی و هەوڵە بێوچانەکانمان لە پێناو ئەوەیە کە سروشت بخەینە ژێر ڕکێفی خۆمان؛ ئەمەش خۆکوژییەکی تەواوە .لە هەمان کاتدا خەریکین پەی بە نهێنییەکانی گەردوون و ئەتۆم دەبەین، پەی بە ڕاز و مەتەڵەکانی بیۆلۆژیی مۆلیکوالر دەبەین و لە بنەچە و دەسپێکی ژیان تێدەگەین ،ناواخنی سروشتمان بریندار کردووە .بۆیە، نەتەوە و میللەتان چ شیکل و شێوەیەک دەدەن رێکخراوە سیاسی و کۆمەاڵیەتییەکان ،ئەمە شتێکە ،بەاڵم پرسی هەرە بە پەلەکە :گرینگیدانە بە سروشت و ژینگە .بەرگرییکردن لە سروشت بەرامبەر بە بەرگرییکردن لە مرۆڤ دەوەستێت. لە کۆتایی سەدەی بیست ئەوەمان کەشفکرد کە ئێمە بەشێکین لە سیستەمێکی گەورە-کۆسیستەمێک -هەر بە گژوگیا و ڕووەکەوە بۆ ئاژەڵی خاوەن خانە و مۆلیکول ،تا دەگاتە ئەتۆم و ئەستێرەکان .ئێمە ئەڵقەیەکین لە «زنجێڕە بوونەوەرێک» وەکوو چۆن فەیلەسووفە دێرینەکان ناویان دەبرد .یەکێک لە جووڵە هەرە دێرینەکان ئینسان ،هەر لە سەرەتاوە، ئەو جووڵەیە بووە کە سەری بۆ ئاسمان هەڵبڕیوە و بە ڕاڕاییەوە سەیری ئاسمانی پڕ لە ئەستێرەی کردووە و ڕاماوە .چەند ساڵێک دەبێ ،شەوێک لە الدێ بووم ،لەو دەمەی سەیری ئاسمانم دەکرد و ڕامابووم ،ئاسمانێک بێگەرد و پڕ لە ئەستێرەم دەبینی ،لە نێوان گژوگیاکانەوە گوێم لە دەنگی مێتاڵی زیکزیکەیەک بوو .جۆرە هەمەئاهەنگییەک لە نێوان ورتەورتی شەوی ئاسمان و زیکەی ئەو زیندەوەرە بەدی دەکرا .ئەم چەند دێڕەی خوارەوەم نووسی: ئاسمان فراوان و لەسەرەوەش جیهانەکان تۆو دەکەن. بەبێ گوێدان، بەردەوامە لەنێو ئەو شەوە قووڵەوە دەنگی زیکزیکە. ئەستێرە ،تەپۆلکە ،هەور ،دارودرەخت ،باڵندە ،زیکزیکە ،مرۆڤ :هەر یەکە و ژیانی خۆی ،هەر یەکە و جیهانی خۆی و بەاڵم ،هەر جیهانە و لەگەڵ جیهانێکی دیکە لە پەیوەندیدان .تەنها ئەو کاتەی لەگەڵ سروشت هەستی برایەتیمان لە ال دروست دەبێ ،تەنها ئەوکات دەتوانین بەرگریی لە ژیان بکەین .ئەمە مەحاڵ نییە :برایەتی دەستەواژەیەکی هاوبەشە لە نێوان ڕێبازی لیبرالی و سۆسیالیست و زانایان و ئاینپەروەران. بادەکەم بەرز دەکەمەوە -ئەمەش جووڵەیەکی برایانەی دیکەیە -دەڵێم بە نۆشی بەخت و فەڕ و بەرەکەتی خاوەنشکۆ ،بە نۆشی میللەتی نەجیب و مەزن و ئاشتیخوازی واڵتی سوێد.


"سوپاى عێراق تواناى بەرپەرچدانەوەی نییە و سوپایەکى لاوازە" | تۆڕی هەواڵی سلێمانی\nHome›هەواڵ›ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست›“سوپاى عێراق تواناى بەرپەرچدانەوەی نییە و سوپایەکى لاوازە”\nشارەزایەکى سەربازى ئاماژە بەوە دەکات “سوپاى عێراق هیچ هەیکەلێکى نییە و تواناى شەڕ و رووبەڕوو بونەوەى بەرامبەر هێزە دەرەکییەکان نییە و لە نێو سوپادا دوو مەزهەب حوکم دەکات”.\nسیروان عەلى، شارەزایى بوارى سەربازى بە SNNى راگەیاند :”لە پاش ساڵى شەستەکانەوە سوپاى عێراق بووە بە سوپایەکى سەرکوتکارى و داپڵۆسێنەر، تاوەکو رووخانى رژێمى بەعس، لە پاش ئەو کاتەشەوە سوپا کەوتۆتە دەستى عەقڵیەتى مەزهەب گەراى و لە ئێستاشدا لە نێو سوپادا مەزهەبى شیعە و سوونە حوکم دەکەن و شتێک نییە بە ناوى سوپا بەڵکو ئەوەى هەیە گروپى چەکداریە و هەر لایەنێک بۆ ویستى خۆى و بەرژەوەندى تایبەت بەکارى دەهێنێت”.\nوتیشى “لە رووى کەلوپەل و چەکەوە سوپاى عێراق تا رادەیەک کەموکورتى نییە، بەڵام تواناى بەرپەرچدانەوە و رووبەڕووبوونەوەى نییە چونکە لە رووى سەرکردایەتى و ئیدارەدانەوە لاوازە، وەکو بینیشمان لە کاتى شەڕى داعش و کەوتنى شارى موسڵ تواناى ئەو هێزە دەرکەوت”.\nهاوکات ئاماژەى بەوەشکرد “سوپاى عێراق بیرێکى شۆڤێنیانە لە مێشکیاندا چەسپیوە و ئەو کاتە یەکگرتوون کاتێک بیانەوێت دژى کورد بوەستنەوە”.\n100 ساڵ پێش ئێستا و لە وەها ڕۆژێکدا سوپاى عێراق دامەزرا و ساڵانەش لەم رۆژەدا حکومەتى عێراق یادى دامەزراندنى سوپا دەکاتەوە لە ووڵاتدا و بە بۆنەیەکى نیشتیمانى ناسراوە و ئەو رۆژەش دەکرێتە پشووى فەرمى، بەڵام لە هەرێمی کوردستاندا نا.


ئیف بی ئای: سوپای پاسداران به‌رده‌وامه له پاڵپشتییكردنی رێكخراوه تیرۆریسته‌كان\nسه‌رۆكی پۆلیسی فیدراڵی ئه‌مه‌ریكا ناسراو به ئیف بی ئای رایگه‌یاند، سوپای قودسی سه‌ر به سوپای پاسدارانی ئێران به‌رده‌وامه له پاڵپشتییكردنی رێكخراوه چه‌كداره تیرۆریسته‌كان و گرووپه میلیشیاكانی كه به به‌ره‌ی به‌رگری به‌ناوبانگن.\nكریستۆفه‌ر ره‌ی له میانی كۆبوونه‌وه‌ی لیژنه‌ی دادوه‌ری ئه‌نجومه‌نه‌ی نوێنه‌رانی ئه‌مه‌ریكا ، كۆنگرێس، رایگه‌یاند: ئێران به‌رده‌وامه له پاڵپشتی و پشتگیرییه‌كانی خۆی بۆ گرووپه تیرۆریستییه‌كانی وه‌كو حیزبوڵڵای لوبنان .\nئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد حیزبوڵا بۆ درووستكردن و په‌ره‌پێدانی شانه‌ی تیرۆریستی كادیرانی خۆی ڕه‌وانه‌ی سه‌رجه‌م وڵاتانی جیهان كردووه.\nوتیشی: ئه‌م زانیارییه‌یان له دوای ده‌ستگیركردنی كۆمه‌ڵێك گومانلێكرای سه‌ر به حیزبوڵڵای لوبنان له ئه‌مه‌ریكا به‌ده‌ست هێناوه دانیان به‌وه ناوه حیزبوڵڵا ده‌یه‌وێت چالاكییه‌كانی له ناو خاكی ئه‌مه‌ریكا په‌ره پێبدات.\nكریستۆفه‌ر ره‌ی گوتی: ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ی ئێران له ره‌وانه كردنی تیرۆرستیه‌كانی حیزبوڵڵا و میلیشیاكانی شیعه‌ی عێراقی بۆ وڵاتانی جیهان، وه‌ك كاردانه‌وه‌ی ئه‌و وڵاته دێت بۆ گوشاره به‌رده‌وامه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له دژی ئێران.\nله ئێستاشدا له دژی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئه‌مه‌ریكا، ئێران سنوری پیلانگێرییه‌كانی بۆ سه‌رتاسه‌ری رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست گواستووه‌ته‌وه.\nله‌كۆتاییشدا سه‌رۆكی ئێف بی ئای هۆشداریدا له‌وه‌ی كه حه‌سه‌ن نه‌سروڵڵا سه‌رۆكی حیزبوڵڵای لوبنان رایگه‌یاندووه، تۆڵه‌ی كوژرانی قاسم سوله‌یمانی فه‌رمانده‌ی گشتی سوپای قودس ده‌كاته‌وه.


کوردیپێدیا - دانەیەک لە دەیان ئەو کەلەبچەیانەی کەلەناو ئەمنەسوورەکەدا لالەیان جەلادە دڕندەکانی ڕژێمی بەعسی ڕووخاوەوە بەکارهێنراون\n📖 دانەیەک لە دەیان ئەو کەلەبچەیانەی کەلەناو ئەمنەسوورەکەدا لالەیان جەلادە دڕندەکانی ڕژێمی بەعسی ڕووخاوەوە بەکارهێنراون | پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nدانەیەک لە دەیان ئەو کەلەبچەیانەی کەلەناو ئەمنەسوورەکەدا لالەیان جەلادە دڕن...\nئەمە دانەیەکە لە دەیان کەلەبچەیانەی کەلەناو ئەمنەسوورەکەداو لالەیان جەلادە دڕندەکانی ڕژێمی بەعسی ڕووخاوەوە ڕۆڵەو کوڕە ئازاکانی ئەمشارەی پێ کەلەپچە دەکران بۆ ئەشکەنجەو هەڵواسین دەبران.\nئەم کەلەپچەیە لەلایەن بەڕێز کاک عەتا عومەرەوە لە ڕاپەڕینەمەزنەکە لە ڕۆژی09-03-1991 لەبەشی لێکۆڵینەوەی ئەمنەسوورەکە دۆزیویەتیەوەو پاراستوویەتی، ئێستاش پێشکەشی مۆزەخانەکەی کردووە، وەک ڕێزێک بۆ دڵسۆزیان هەربەناوی خۆیەوە لە مۆزەی خۆراگریدا نمایشدەکرێت.\nلێرەوە داوا لەهەر بەڕێزک دەکەین، گەر هەرشتێک پەیوەندی بە ئەمنەسوورەکەو هەردەزگایەکی تری حزبی باعسی ڕووخاوەوە هەیە بیهێنن بۆ مۆزەخانەی نیشتمانی ئەمنەسوورەکە تا بەناوی خۆیانەوە نمایش بکرێت و مێژووی پڕشانازی شارو وڵاتەکەمان بپارێزین.\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | Amnasuraka Museum - مۆزەخانەی ئەمنەسوورەکە : facebook\n📅 رۆژی دەرچوون: 09-03-2020\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Mar 9 2020 9:47PM تۆمارکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 34 KB Mar 9 2020 10:02PM بەناز جۆڵا


کۆچی دواییی پڕۆفیسۆر لۆتفی زادە | ڕێکخراوەی زانستی فەرهەنگیی هۆژان\nئه‌یلول 9, 2017 ئایار 9, 2018 Hojan زانستە بنەمایییەکان, زانیاری, هەواڵ و زانیاری 0\nکۆچی دواییی پڕۆفیسۆر لۆتفی زادە\nپڕۆفیسۆر لۆتفی زادە یەکێک لە زانایانی هەڵکەوتەی مێژووی مرۆڤایەتی، بە داخەوە، چەڕۆژ لەمەوبەر، لە تەمەنی 96 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.\nلۆتفی زادە بیرکار، ئەندازیاری کۆمپیووتەر، ئەندازیاری کارەبا و زانایەکی هەرە کاریگەر و بنیاتنەر لە بواری ژیریی دەستکردا بوو.\nئەم زانایە لەدایکبووی باکۆ پایتەختی ئازەربایەجان و دەرچووی زانکۆکانی تاران، MIT و کۆلۆمبیا بوو.\nگرینگترین کاری پڕۆفیسۆر زاده بنیاتنانی بیرکاریی فازی بوو کە لە خۆگری کۆمەڵە فازییەکان، کردە فازییەکان، مەنتیقی فازی، سیستمی فازی و … بوو.\nزۆر ڕووداوی گرینگی زانستیی سەدەی بیستەم وەک تیۆریی ڕێژەیی ئاینشتاین و بنەمای نادڵنیایی هایزنبێرگ وەک سەرچاوەی بیرۆکەی فازی دەزانرێن کە لە لایەن زادەوە ناسێنرا.\nلۆجیکی فازی جەغزی چەند هەزار ساڵەی لۆجیکی ئەرەستۆیی شکاند. لە لۆجیکی ئەرەستۆییدا گوزارەیەک یان “ڕاستە” یان “هەڵەیە”، بەڵام لە زمانی سروشتیی مرۆڤدا گۆزارە هەن کە بە لۆجیکی ئەرەستۆ مۆدێل ناکرێن و ناتوانیت لەسەر دروستی و هەڵەییان ڕا دەرببڕیت، بۆ وێنە “ئەم سەیرانگایە یەکجار خۆشە”\nگۆزارەیەکی لەم شێوەیە دەکرێت تەواو ڕاست بێت، زۆر ڕاست بێت، تا ڕادەیەک ڕاست بێت، کەمێک ڕاست بێت، هیچ ڕاست نەبێت، واتە ئەگەر لە لۆجیکی ئەرەستۆییدا گۆزارەیەکی تەواو ڕاست بڕی 1 وەردەگرێت و گۆزارەیەکی تەواو هەڵە بڕی 0 وەردەگرێت لە لۆجیکی فازیدا هەر گۆزارەیەک دەتوانێت بڕێک لە مەودای [0,1] وەربگرێت.\nیادی ئەم زانایە بەرز و زیندوو بمێنێت.


ترەمپ: لەماوەی سێ بۆ چوار هەفتەی داهاتوو ڤاكسینی كۆرۆنا ئامادە دەبێت\nترەمپ لەكاتی چاوپێكەوتندا\nسەرۆكی ئەمریكا ئاشكرایكرد، ڤاكسینی كۆرۆنا ڕەنگە لەماوەی سێ بۆ چوار هەفتەی داهاتوودا ئامادەبێت، بە پشتبەست بە پێشبینی زاناكانی ئەو وڵاتە.\nڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی: به‌رهه‌مهێنانی ڤاكسینی ڤایرۆسی كۆرۆنا به‌لایكه‌م 12-18 مانگی پێده‌چێت\nلە چاوپێكەوتنێكی كە لەگەڵ كەناڵی ئە بی سی نیوزدا ئەنجامیدا لە ستۆدیۆی كەناڵەكە لە فیلادیلفیا، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا بەرگری لە هەڵوێستەكانی خۆی لەبارەی كۆرۆناوە كرد و باسی لە بەردەستبوونی ڤاكسینی كۆرۆنا كرد.\nترەمپ ئاماژەی بەوەكردووە، "ئێمە لە دەستخستنی ڤاكسینەكە نزیك بوینەتەوە، بۆ ئەوەی ڕاشكاوبم، گەر كابینەكەی پێش من بوایە ڕەنگە چەند ساڵێكی بویستایە ئەو كارەیان بكردایە، ئێمە لە چەند هەفتەی داهاتوو دەبینە خاوەنی ڤاكسینەكە، كە ڕەنگە سێ بۆ چوار هەفتەی داهاتوو بكات بەگوێرەی پێشبینی زاناكانی ئەمریكا".\nترەمپ لەو چاوپێكەوتنە باسی لە ڕۆڵی خۆی كردووە لەو بارودۆخەی وڵاتەكەی تێكەوتووە لە پەتای كۆرۆنادا، ستایشی هەڵوێستەكانی خۆی كرد و پێی وابوو كە ئەو تاكە سەرۆكە كە توانیویەتی كارێكی وا باش بكات.\nپێشتریش میدیاكانی ئەمریكا لە زاری چەند بەرپرسێكی حكومیی ئەو وڵاتەوە ئەوەیان بڵاوكردەوە، كە ترەمپ داوای كردووە 2ی تشرینی دووەمی ئەمساڵ دەست بە دابەشكردنی ڤاكسینەكە بكرێت و بۆ هاوڵاتییانی وڵاتەكەی بەكار بهێندرێت، كە یەك ڕۆژ پێش هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی ئەو وڵاتەیە.


هاوپەیمانی نەسر پێشوازی لەهەڵوێستەكەی نێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان دەكات - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو عێراق هه‌واڵ هاوپەیمانی نەسر پێشوازی لەهەڵوێستەكەی نێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان دەكات\nهاوپەیمانی نەسر پێشوازی لەهەڵوێستەكەی نێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان دەكات\nپرس میدیا 7/18/2020 02:07:00 pm سڵایدشۆو, عێراق, هه‌واڵ,\nهاوپەیمانی نەسركە حەیدەر عەبادی سەرۆكایەتی دەكات، پێشوازی لەهەڵوێستەكەی نێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان دەكات كە ڕەتیكردەوە لێدوانی لەسەر پرسی چارەسەركردنی كێشەكانی هەرێم و بەغدا بەڕێگای كۆنفیدراڵی دابێت.\nلەراگەیەندراوێكدا هاوپەیمانی نەسر دەڵێت، پێشوازی لە رونکردنەوەکەی جینین هینس پلاسخارت نوێنەری نەتەوە یەکگرتوەکان لە عێراق دەکەین کە ناوەڕۆکی راپۆرتێکی رۆژنامەوانی سەبارەت بە خستنەڕوی پڕۆژەی کۆنفیدڕاڵی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و بەغدای رەتکردوەتەوە .\nنەسر لەبەشێكی دیكەی راگەیەندراوەكەی دەڵێت، دەخوازین نوێنەری نەتەوە یەکگرتوەکان و باڵیۆزخانەی وڵاتان لە عێراق بە گوێرەی دەستور و پاراستنی سەروەری عێراق رەفتار بکەن، چونکە "هەمو کێشەیەکی ناوخۆی عێراق، بە رێگایەکی عێراقیانە و بە گوێرەی دەستور و بە پاراستنی یەکێتی خاکەکەی چارەسەر دەکرێت".\nBy پرس میدیا at 7/18/2020 02:07:00 pm


عێراق هه‌زاران كتێبی بۆ كوێت گه‌ڕانده‌وه\n2019-08-28 [12:59 PM]\nئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه بریكاری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی عێراق حازم یوسفی رایگه‌یاند، وڵاته‌كه‌ی نزیكه‌ی 42 هه‌زار كتێبی بۆ كوێت گه‌ڕانده‌وه، ئه‌و كتێبانه موڵكی كتێبخانه‌ی نیشتمانی كوێت و زانكۆی كوێت بوون، له ساڵی 1990 له میانی داگیركردنی كوێت له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌كه‌ی سه‌دام حوسێن ده‌ستی به‌سه‌رداگیرابوو.\nیوسفی وتی، به‌پێی ئه‌و هه‌واڵه‌ی ئاژانسی هه‌واڵی كوێت "كونا" رایگه‌یاند، به‌مدواییانه له عێراق ژماره‌یه‌ك كتێب دۆزرانه‌وه كه پێشتر ده‌سه‌ڵاتدارانی سه‌دام حوسێن له ماوه‌ی داگیركردندا ده‌ستیان به‌سه‌ردا گرتبوون.\nبریكاری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی عێراق باسی له‌وه كرد، دۆسیه‌ی موڵك و ماڵی هاوڵاتیانی كوێت به ته‌واوی داده‌خرێت، وتیشی، له كۆتایی ئه‌م ساڵدا وڵاته‌كه‌ی ئه‌م كاره ده‌كات.\nسه‌باره‌ت به ونبووانی كوێت، یوسفی وتی، عێراق داوای له ئه‌مه‌ریكا و به‌ریتانیا كردوه، وێنه‌كانی مانگی ده‌ستكرد و ده‌زگای پێشكه‌وتووی هه‌ڵكۆڵینی بۆ دابین بكه‌ن، به‌هۆیه‌وه توانی گۆڕێكی به‌كۆمه‌ڵ له بیابانی سه‌ماوه بدۆزێته‌وه و 44 كه‌سی تێدا بووه و 32 كه‌سیان كوێتی بوون.\nیوسفی روونی كرده‌وه، عێراق ده‌یه‌وێ دۆسیه هه‌ڵپه‌سێردراوه‌كانی نێوان كوێت و عێراق كه رژێمی پێشوو ئه‌نجامی دابوو، به‌ته‌واوی دابخات، جه‌ختی له قووڵی پیوه‌ندییه‌كانی هه‌ردوولا كرده‌وه.


پارتییه‌کانی به‌ره‌ی هاوپه‌یمان به به‌ره‌ی به‌ربه‌ره‌کان گه‌یشتوون - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nمۆنا سالینی سۆسیالدیموکراته‌کان\nپارتییه‌کانی به‌ره‌ی هاوپه‌یمان به به‌ره‌ی به‌ربه‌ره‌کان گه‌یشتوون\nبڵاو کرایه‌وه fredag 24 april 2009 kl 11.54\nده‌نگپێوانێک که ده‌سگه‌ی ڕاپرسیی سینۆڤات ئه‌نجامی داوه و ڕۆژنامه‌ی داگێنس نیهێته‌ر ئه‌مڕۆ لێی دواوه، دیار که‌وتووه که سۆسیالدیموکراته‌کان له ماوه‌ی مانگێکدا نزیکه‌ی چاره‌که میلیۆنێک ده‌نگی هاووڵاتییانی له ده‌ست داوه.\nبه‌پێی دوا ده‌نگپێوانه‌که، که دووهه‌زار و شه‌شسه‌د که‌سی لێ به‌شدار بوونه، ڕێژه‌ی لایه‌نگرانی هه‌ردوو به‌ره‌که یه‌کجار هاوسه‌نگه. 47،2% له ده‌نگه‌کان به‌ری به‌ره‌ی هاوپه‌یمانی حوکمڕان که‌وتووه و به‌ره‌ی به‌ربه‌ره‌کانیش 47،1% ـی ده‌نگه‌کانی به ده‌ست هێناوه. به‌ڵام سۆسیالدیموکراته‌کان هێشتا گه‌ره‌ترین پارتیی سوێده و 33،5% ـی ده‌نگی هاووڵاتییانی له پشته، به‌ڵام پارتیی نه‌ریتخوازی مۆدێراته‌کان 32،1% ـی پێ دراوه که جیاوازییه‌کی زۆری له‌گه‌ڵ سۆسیالدیموکراته‌کاندا نییه.\nسکرتێری پارتیی سۆسیالدیموکراته‌کان ئیبراهیم بایلان له ڕووی ئه‌م داڕمانه‌ی ڕێژه‌ی لاگیرانی سۆسیالدیموکراته‌کاندا نیگه‌ران نییه و، لای وایه ئه‌م بارودۆخه‌ی نێوان هه‌ردوو به‌ره‌که تاکوو به‌ره‌به‌ری هه‌ڵبژاردنه‌کانی 2010 درێژه ده‌کێشێت، به‌ڵام ئاگاداری ئه‌وه‌یشه که ده‌بێت گورج ببنه‌وه و باڵی لێ هه‌ڵمان:\nبه‌لای ئیبراهیم بایلانه‌وه گرنگ ئه‌وه‌یه کار بۆ خه‌ڵک دابین بکرێت و که‌لێنی نێو چینه جیاوازه‌کانی کۆمه‌ڵ پڕ بکرێته‌وه.\nبه‌لای په‌یامنێری ڕادیۆی هه‌واڵه‌کانی سوێد، فرێدریک فورتێنباخه‌وه وایه که ده‌بێت ئیبراهیم بایلان نیگه‌رانی ئه‌م بارودۆخه‌کی پارتییه‌که‌ی بێت، چونکه ئه‌مه هه‌واڵێکی خراپتر له ڕاپێوانه‌کانی پێشووه و هه‌ردوو ده‌سگه گه‌وره‌که‌ی ڕاپێوان دیاریان خستووه که هه‌ردوو په‌ره‌ی سیاسیی سوێد هاوسانی یه‌کن و ئه‌مه‌یش بۆ سۆسیالدیموکراته‌کان هه‌واڵێکی باش نییه.\nسا ئه‌م ده‌نگپێوانه‌ی دواییه‌ی سینۆڤه‌یت به ڕاپیوانه‌که‌ی پێشووی هه‌مان ئینستیتوتی بگرین ڕوون ده‌بێته‌وه که سۆسیالدیموکراته‌کان 250 هه‌زار ده‌نگیان له ماوه‌ی مانگێکدا له ده‌ست داوه و دیار که‌وتووه که زۆرینه‌ی زه‌ره‌ره‌که‌ی ئه‌م پارتییه له نێو که‌مخوێنده و ژنانی سه‌روو 45 ساڵانه‌وه ڕووی داوه. ئه‌م ده‌نگپێوانه له حه‌وتی مانگه‌وه تاکوو 22 ـی ئه‌پریل ئه‌نجام دراوه، که ماوه‌یه‌کی کورتی له‌وه‌و به‌ری ئه‌و ڕێکه‌وته سه‌رۆکی یه‌کێتیی سه‌ندیکاکانی سوێد ڤانیه لوندبی ڤێدین کێشه‌ی هاته ڕێ و خانه‌نشێنانه‌که‌ی سه‌رۆکی ده‌ستگه‌ی ئا ئێم ئێف ئاشکرا بوو. هه‌ر ئه‌م هۆیانه‌یشه که په‌یامنێری ڕادیۆی هه‌واڵه‌کانی سوێد فرێدریک فورتێنباخ دووپاتی ده‌کاته‌وه:\nژماره‌ی لایه‌نگرانی سۆسیالدیموکراته‌کان که‌می کردبوو کاتێک پرسی خانه‌نشینییه‌که‌ی سه‌رۆکی ئا ئێم ئێف له قاو درا، که خانه‌نشینانه‌یه‌کی زۆری بۆ خۆی بڕیه‌وه و پاره‌کانی خۆی سامانگه‌یه‌کی تردا پاشه‌که‌وتی کرد و له‌گه‌ڵ کێشه‌که‌ی سه‌رۆکی یه‌کێتیی سه‌ندیکاکانی سوێد ڤانیه لوندبی ڤێدینیش ژماره‌ی هه‌وادارانی ئه‌م پارتییه که‌متر بووه‌وه.\nئه‌م ته‌نگژه ئابوورییه‌ی که سوێدیش گیرۆده‌ی بووه فورتێنباخ ده‌ڵێت له به‌رژه‌وه‌ندیی به‌ره‌ی هاوپه‌یماندا ته‌واو بووه. حوکوومه‌ت له باری سیستی ئابووریدا چونکه زێده‌تر به‌رچاو ده‌که‌وێت و چونکیشه ته‌نژه داراییه‌که وه‌کوو هه‌ڵمه‌تێکی ده‌ره‌کی دژ به سوێد ده‌بینرێت بۆیه که‌ڵکی حوکوومه‌تی لێ ده‌که‌وێته‌وه. هۆی سێیه‌میش به‌لای فوێرباخه‌وه ئه‌وه‌یه که ئێستا ده‌نگده‌ران هه‌ست ده‌که‌ن که به‌ره‌ی حوکمڕان له بواری په‌یداکردنی کاردا گورجتر و له بواری ئابووریدا باشتره، ئه‌مه‌یش ئه‌گه‌ر ڕاست بێت به لای فوێرباخه‌وه کێشه‌ی ناهه‌موار بۆ به‌ره‌ی سه‌وزوسوور ده‌نێته‌وه.\nلێکۆڵینه‌وه‌که‌ی مانگی ئه‌پریلی سینۆڤه‌یت سه‌لماندوویه که مۆدێراته‌کانی به‌ره‌ی حوکمڕانه ده‌نگی زیاتری پێ بڕاوه، پارتیی نێوه‌ند سێنته‌رپارتییه‌ت، هێشتا له ڕێژه‌ی جارانی خۆی 5،7% ـی ده‌نگه‌کاندا ماوه. پارتیی گه‌ل و مه‌سیحییه دیموکراته‌کان که‌متریان ده‌نگ هێناوه و بۆ نموونه ئه‌گه‌ر ئه‌مڕۆ هه‌ڵبژاردن ئه‌نجام بدرێت مه‌سیحییه دیموکراته‌کان ئه‌و هێنده‌یه‌ی ده‌نگ ناهێنێت که به په‌رله‌مانی بگه‌یه‌نێت و 3،8%ـی ده‌نگده‌رانی له پشت ڕاوه‌ستاوه.\nنوێنه‌ری سوێد له په‌رله‌مانی ئه‌رووپادا، مارگۆت ڤالستریۆم له سیاسه‌تی ناوخۆی سوێددا به‌شداری ناکاته‌وه، کاتێک ئه‌رکه پێسپێردراوه‌که‌ی له یه‌کێتیی ئه‌ورووپادا به‌سه‌ر ده‌چێت. ڤالستریۆم به ڕۆژنامه‌ی سڤێنسکا داگبلادێتی ڕاگه‌یاندووه هێشتا پله یان ئه‌رکێکی نێوه‌ندیی له پارتییه‌که‌یدا پێ نه‌سپێردراوه، به‌ڵام مۆنا سالینی سه‌رۆکی سۆسیالدیموکراته‌کان لای وایه که مارگۆت ڤالستریۆم سه‌ره‌ڕای ئه‌مه‌یش نۆره‌یه‌کی به‌رچاو له سۆسیالدیموکراتدا ده‌گێڕێت.


ئامار بۆ نەیار.. پڕۆفیسۆر دکتۆر عەلی قەرەداغی خزمەتکارێک بە کردار – بەشی یەکەم – ئیسلامی\nسه‌ره‌تا/ جیهانی ئیسلامی/ئامار بۆ نەیار.. پڕۆفیسۆر دکتۆر عەلی قەرەداغی خزمەتکارێک بە کردار – بەشی یەکەم\nلە ٣١هەمین ساڵیادی ڕابیتەی ئیسلامیی کورد لە سلێمانی، پڕۆفیسۆرێکی خزمەتکار بۆ گەلەکەی، خۆی بە کەمتەرخەم دەزانێت.\nڕۆژی ١٥ی نیسانی ٢٠١٩ ساڵیادی دامەزراندنی ڕابیتەی ئیسلامیی کورد بەڕێوەچوو، تیایدا چەندین ئامار خرایەڕوو، بەڵام دەنگدانەوەیەکی ئەوتۆی نەبوو، هۆکاری دەنگنەدانەوەیشی تەنیا ئەوەیە کە خزمەتکارەکان ئیسلامین.\nپڕۆفیسۆر دکتۆر عەلی قەرەداغی لە ٣١هەمین ساڵیادی ڕابیتەی ئیسلامیی کورددا وتی، “سەرەراى ئەوەى هەرچییەکمان کردبێت بۆ گەلەکەمان بووە، هێشتا خۆم بە کەمتەر خەم دەزانم و دەمەوێ خزمەتى زیاترى گەلەکەم بکەم.”\nبەپێی ئامارەکان، ڕابیتەی ئیسلامی زیاتر لە ۱۰٦ ملیار دیناریان پێشکەش بە خەڵکی کوردستان کردووە.\nئامارەکان دەڵێن، لەو تەمەنەی کە ڕابیتەی ئیسلامی هەیەتی هەزار و\n٣٩١ پرۆژەی جۆراوجۆری خێرخوازی ئەنجامدراوە، واتە ساڵانە ٤٤ پرۆژەی خێرخوازی و مانگانە زیاتر لە سێ پرۆژەی خێرخوازی ئەنجامدراون.\nپرۆژەکان لەم بوارانەدا خۆیان بینیوەتەوە:\nدروستکردنی نەخۆشخانە، مزگەوت و ئاوەدانکردنەوە.\nکەفالەتی منداڵانی بێ باوک (نازداران) لەلایەن ڕابیتەوە و بە هاوکاریی خێرخوازانی دەرەوەی کوردستان (چوار هەزار و ١٥١ مندا) و بە هاوکاریی خێرخوازانی کوردستان (شەش هەزار و ٨٦٢ منداڵ)، کۆی گشتییش بۆ ساڵی ٢٠١٩ یازدە هەزار و ١٣ منداڵ کەفالەت کراون.\nلە ٢٠١٠ کەفالەتی ١١ هەزار و ١١٠ منداڵی بێ باوک کراوە.\nلە ٢٠١١ کەفالەتی ١٢ هەزار و ٦١٥ منداڵی بێ باوک کراوە.\nلە ٢٠١٢ کەفالەتی نۆ هەزار و ٦٦٤ منداڵی بێ باوک کراوە.\nلە ٢٠١٣ کەفالەتی ١١ هەزار و ٢٢٦ منداڵی بێ باوک کراوە.\nلە ٢٠١٤ کەفالەتی ١٠ هەزار و ٥٥٠ منداڵی بێ باوک کراوە.\nلە ٢٠١٥ کەفالەتی ١٠ هەزار و ٣١١ منداڵی بێ باوک کراوە.\nلە ٢٠١٦ کەفالەتی ١٠ هەزار و ٥٠٣ منداڵی بێ باوک کراوە.\nلە ٢٠١٧ کەفالەتی ١٠ هەزار و ٩٠٦ منداڵی بێ باوک کراوە.\nکەفالەتکردن لە ڕابیتە بەمانای پێدانی مووچەیەکی مانگانەیە، لە نێوان ٥٠ هەزار بۆ ٢٥٠ هەزار دینارە، ئەوەش بەپێی توانای ئەو خێرخوازەی کە کەفالەتی منداڵە بێ باوکەکان دەکات. هەروەها دابینکردنی پێداویستیی خوێندن لە دەفتەر، قەڵەم و خولی زانستی و جلوبەرگی جەژن و هتد. جگە لەمانەش چەندین خولی فێربوونی درومان بۆ دایکی منداڵانی بێ باوک و کاری دەست و هتد.\nلە ساڵی ٢٠١٨وە دەستیان بە پرۆژەی دابینکردنی خانوو بۆ خانەوادە بێ سەرپەرشتەکان (بێ باوکەکان) کردووە و تا ئێستا پێنج خانوو بە تەواوی پێداویستییەکانییەوە دابینکراوە و بە تاپۆکراوی تەسلیمی خانەوادەکان کراوە.\nقوربانیکردن و دابەشکردنی گۆشتی قوربانی بەسەر هەزاران خانەوادەدا، بە نمونە لە ٢٠١٨ هەزار و ٨١٢ سەر ئاژەڵ کراوە بە قوربانی و ٣٦ تەن گۆشت دابەشکراوە بەسەر ئەو ماڵانەی کە ئاتاجن. هەروەها کۆکردنەوەی زەکات و دابەشکردنەوەی بەسەر هەژار و نەداراندا.\nبەدەر لە ڕابیتەی ئیسلامیی کورد، کە پرۆژەیەکی گەورەی پڕۆفیسۆر دکتۆر عەلی قەرەداغییە، پڕۆفیسۆر لە ماوەی ڕابردوودا بەبێ بەرامبەر کورسیی خوێندنی بۆ ٢٣٠ خوێندکاری ڕۆژئاوای کوردستان لە زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی دابینکردووە، تێچووی خوێندنی ئەو ٢٣٠ خوێندکارە زیاتر لە دوو ملیار دینارە بۆ ساڵێک و پڕۆفیسۆر لەئەستۆی گرتووە.\nئەمانە مشتێکن لە خەرمانی کارەکانی پڕۆفیسۆر بۆ گەلەکەی، بەڵام پڕۆفیسۆر هێشتاش دەڵێت خۆی بە کەمتەرخەم دەزانێت. پڕۆفیسۆر بە عەمەلی وەڵامی بێ عەمەل و دەم گەرمەکان دەداتەوە، بە عەمەلی خزمەت بە گەلەکەی دەکات، بەڵام ئەوانەی کە سەری زمان و بنی زمانیان تۆمەت بەخشینەوەیە بەم پیاوە لە تاڵانکردنی سەروەتی میلـلەت زیاتر چییان کردووە؟!\nکورد پێویستی بە چوار عەلی قەرەداغیی ترە بۆ دەربازبوون لە بەشێکی زۆری ئێش و ئازارەکانی، پێویستمان بە پڕۆفیسۆرێکە بەمانای کەلیمە، بە دکتۆرێکە بەمانای کەلیمە، دکتۆرێک کە دەست بخاتە سەر برینەکانمان و چارەسەری بەپەلەیان بکات.\nبە چەند دەستکارییەکی بچووکەوە وەرگیراوە


ئەو بیدعە و داهێنراوانە چین کە خەڵکى لە (مانگى رجب)دا ئەنجامى دەدەن؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nبیروباوه‌ڕبیدعە و داهێنراوەکانئەو بیدعە و داهێنراوانە چین کە خەڵکى لە (مانگى رجب)دا ئەنجامى دەدەن؟\nئەو بیدعە و داهێنراوانە چین کە خەڵکى لە (مانگى رجب)دا ئەنجامى دەدەن؟\nأما بعد: زانراوە لاى هەموو موسلمانانى بەڕێز كە هەموو كردەوەیەك ئەبێ دوو مەرجى تێدا بەدى بهێنرێت، بۆ ئەوەى لە لایەن خــواى پەروەردگــــارەوە وەربگیرێت و لە دوارۆژیشدا پاداشتى لەسەر بداتەوە.\nمەرجى یەكەم: ئەبێ كردەوەكە تەنها بۆ ڕەزامەندى خواى پەروەردگار ئەجام بدرێت وهیچ هاوەڵێكى تێدا بۆ بڕیار نەدرێت،خواى پەروەردگار فەرمویەتى: [ وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاء وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ ] (سورة البينة: 5).\nواتە: تەنها فەرمانى ئەوەیان پێكراوە بەتاك وتەنهاى خوا بپەرستن ودیندارێتیان تەنها هەر بۆ ئەو بێت... هتد.\nمەرجى دووەم: كردەوەكە بەپێ ى فەرمانى شەریعەتى ئیسلام پیرۆز بێت، واتە: بەپێى قورئانى پیرۆزو فەرمودە (صحيح) ەكانى پێغەمبەر بێ ﷺ كە فەرموویەتى: ((من أحدث في أمرنا هذا ما ليس منه فهو رد)) (رواه البخاري ومسلم)، وە لە ڕیوایەتى (مسلم) دا:((من عمل عملاً ليس عليه امرنا فهو رد))\nئەم دوو مەرجەیە دەبێ لە هەموو كردەوەیەكماندا هەبێ، چونكە ئەگەر وانەبێ كردەوەكە بە ڕووماندا دەدرێتەوە و خەسارۆمەندى دونیا و دوارۆژیش دەبین خوا پەنامان بدات.\nبراى موسڵمان، بەندەى خواناس: لە گەڵ ئەم دوو مەرجـەدا دەبێ ئەوە بزانین كــە هەر وەكو زانایانى (الأصول) فەرموویانە: (الأصل في العبادات البطلان)، واتە: بنچینە لە پەرستشەكاندا پوچەڵیە، بە واتایەكى تر: ئەگەر موسڵمانێك كردەوەیەك ئەنجام بدات ئێمە بە پوچەڵى دەزانین تاكو بەڵگەیەكمان بۆ ئەهێنێ لە قورئانى پیرۆز یان سوننەتى (صحيح) ى پێغەمبەرەوە ﷺ.\nلە ژێر تیشكى ئەم پێشەكیە ئەمەوێ بڵێم: موسڵمانان بەهۆى بڵاوبونەوەى نەزانین و دوور كەوتنەوە لە دوو سەرچاوەكەى ئیسلام، ئەو سەرچاوانەى كە پێغمبەرى ئازیزمــان ﷺ دەربارەى فەرموویەتى: ((يا أيها الناسُ إني تركتُ فيكم ما إن اعتصمتم به فلن تضلوا أبداً: كتاب الله وسنتي)) (أخرجه الحاكم و البيهقي وقال الحلبي: هذا إسناد حسن).\nوە تێـگەیشتن لێیان بەپێى ئارەزووى كەسانێـكى نـەزان ودوور كەوتنەوە لــــە تێگەشتنى پێشینە پیاو چاكەكانى ئەم ئوممەتە (السلف الصالح).\nبیدعەیەكى زۆر بڵاو بووەتەوە بە ناو خەڵكانى دڵسۆز و ئیسلام وویستدا،بێ ئەوەى بەئاگابن لە ئاكام و ئەنجامى كردەوەكانیان، بۆیە بەپێویستم زانى ئەم نوسراوە بخەمە بەر دەستى موسڵمانانى یەك خواپەرست، و تێیدا هەندێك لەو كردەوە بیدعانەبخەمە ڕوو بۆ ئەوەى خــوا پەرستیەكـــانمان لەســـەر چاوڕۆشنى و بیناى بن، و دوور كــەوینەوە لــە هەموو كردارێكى تازە و بیــدعە كە واى لە موسڵمانـان كــــردووە سوننەتەكانى پێغەمبەر ﷺ پشت گوێ بخەن بە هۆیەوە و زۆریان لێ گومڕا بێت، چونكە هەروەكو لەپێشدا ئاماژەمان پێ كرد پێغەمبەرى خوا ﷺ فەرمویەتى: (يا أيها الناس إني تركت فيكم...).\nئەو بیدعـانەش كە بە تەمام بە پشتیوانى خواى پەروەردگـار دەربارەیــان بدوێم هەموو تـایبەتن بە مانگى (ڕەجب) ى پیرۆز كـە یەكێكە لەو چوار مانگەى كــە خواى پەروەردگـار بە (الأشهر الحرم) ناوى بردوون هەر وەكـو لـــە ئایەتـى (36) ى سورەتى تەوبەدا هاتووە: [ إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِندَ اللّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِي كِتَابِ اللّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَات وَالأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ فَلاَ تَظْلِمُواْ فِيهِنَّ أَنفُسَكُمْ ] ، ئاشكراشە كە پێغەمبەرى خوا ﷺ سەبارەت بە بیدعە و بیدعەكاران فەرموویەتى: (من عمل عمـلاً ليس عليه أمرنا، فهو رد) (مسلم).\nووتەى زانایان سەبارەت بەو فەرموودانە كە دەربارەى ڕۆژوو و نوێژ هاتوون لــە مانگى (رِەجەب):\nپێشەوا (ابن تيمية) ـ رەحمەتى خواى لێ بێ ـ فەرموویەتى\n: ((وأمـا صوم رجب بخصوصه، فأحاديث كلها ضعيفة، بل موضوعة، لا يعتمد أهل العلم على شيءٍ منها، و ليست من الضعيف الذي يروى في الفضائل، بـل عامتها من الموضوعات المكذوبة)) (مجموع الفتاوى: 25 / 290 291).\nواتە: بەڵام سەبارەت بە تایبەت كردنى ڕۆژوو بە مانگى ڕەجەب، ئەوا هەموو ئەو فەرموودانەى كە لەو بارەیوە هاتوون (ضعيف) ن ـ واتە: لاوازن ـ یان بەڵكو بگرە (موضوع) یشن ـ واتە: نراونەتە دەم پێغەمبەرى خواوە ﷺ ـ زانایان متمانە ناكەنە سەر هیچێكیان، لەو فەرمودە (ضعيف) انەش نین كە لە چاكەكاریەكاندا باس كرابن (واتە: فضائل الأعمال)، بەڵكو زۆرینەى لەو فەرموودە هەڵبەستراوانەیە كە نراونەتە دەم پێغەمبەرەوە ﷺ، فەرموودەى درۆن.\nوە فەرموویەتى:((عامة الأحاديث المأثورة فيه ـ أي: رجب ـ عن النبي ﷺ كلها كذب)) (اقتضاء الصراط المستقيم:300).\nواتە: زۆرینەى ئەو فەرموودانەى كە لەو بارەیەوە ـ واتە: مانگى ڕەجەب ـ كە لە پێغەمبەرى خواوە ﷺ هاتوون هەموویان درۆن.\nوە پێشەوا (الساجي) لەم بارەیەوە فەرموویەتى:((كـان الإمام عبدالله الأنصاري شيخ خراسان لا يصوم رجب، وينهى عن ذلـك، ويقول: ما صحَّ في فضل رجب، ولا في صيامه عن رسول الله ﷺ وقد رويت كـراهة صومه عن جماعة من الصحابة منهم: أبو بكر و عمر رضي الله عنه)) (الباحث على إنكار الحوادث، لأبي شامة المقدسي: 71).\nواتە: پێشەوا عبدالله ئەنصاري شیخى خوراسان مانگى ڕەجەب بە ڕۆژوو نەبوو، وە قەدەغەشى دەكرد لە یەكێك كە لەم مانگەدا بە رۆژوو بێت، وە دەیفەرموو: هیچ فەرموودەیەك نەسەلمێنراوە و جێگیر نەبووە لە پێغەمبەرى خواوە ﷺ سەبارەت بە چاكەى مانگى ڕەجەب،وە نەش سەبارەت بە چاكەى ڕۆژووگرتنەكەى، بەڵكو بە پێچەوانەوە بگرە زۆر ڕیوایەتمان پێگەیشتووە لە زۆر لە هاوەڵانیەوە كە سەبارەت بەوەى كە ڕۆژوو گرتنەكەى باش نەبێت، لەوانەش پێشەوایان ئەبو بەكر، عومەر رضي الله عنهم.\nوەپێشەوا (الحافظ بـن حجر) فەرموویەتى:((لم يرد في فضـل شهر رجب، ولا في صيامه، وفي صيام شيء معين، ولا في صيام ليلة مخصوصة فيه حديث صحيح يصـلح للحجة، وقد سبقني في الجزم بذلك الإمام أبو إسماعيل الهروي الحافظ)) (تبيين العجب بما ورد في فضل رجب: 21).\nواتە: هیچ فەرموودەیەكمان پینەگەشتووە لە پێغەمبەرى خواوە ﷺ سەبارەت بە چاكەى مانگى ڕەجەب،وە نەش سەبارەت بە چاكەى ڕۆژووگرتنەكەى، نەش سەبارەت بە بەشێكى دیارى كراوى، وە نەش سەبارەت بە ڕۆژووى ڕۆژێكى تایبەت لەو مانگەدا، فەرموودەیەكى (صحيح) هاتووە كە بشێت كە بكرێت بە بەڵگە، وە كەسەش كە پێشم كەوتبێت لەم ووتەدا پێشەوا (الحافظ أبو إسماعيل الهروي) ە.\nبراى خواناس: لەو وتانەى سەرەوە ئەوەمان بۆ ئاشكرائەبێ كە:\n* هیـچ فەرموودەیەك سەبارەت بە تایبەت كردنى رۆژوو بـەم مانگـە،یـان بە ئەنجام دانى نوێژێكى تایبەت بە شەوانى ئەم مانگە نەهاتووە، بەڵكوو هەموو ئـەو فەرموودانەى لـەم بارەیەوە هاتوون هەمـووى دانـراو (موضوع)، و لاوازن (ضعيف).\n* هاوەڵانى پێغەمبەر ﷺ و زانایانى ئیسلام رۆژووى ئەم مانگەیان نەگـرتووە، بەڵكو بگرە قەدەغەشیان كردووە لە سەر موسڵمانان كەتێیدا بەڕۆژوو بن.\nبراى بڕوادارم: ئەگەر وابێ پێویستە من وتۆى بەڕێزیش هیچ كاتێك هەوڵـى ئەوە نەدەین كردارێك تایبەت بكەین بـەم مانگەوە،چونكە لەوە دڵنیابە كە ئەگـەر ئەو كـارە كارێكى ڕەواو ڕاسـت بوایە ئەوا هاوەڵانى پێغەمبەر ﷺ پێشمان ئەكەوتن و زانایانى پایە بەرزى ئەهلى سـوننەت و جەماعەت ئەوەیـان بە باشترین شێوە بۆ ئاشكرا ئەكردین بۆیە ئامان نەكەى هەوڵى لادان بدەى لــە سونەتەكانى پێغەمبەر ﷺ و هاوەڵانى، و شوێنى رێچكە و رێباز و ئارەزووى ئارەزووپەرستان بكەوێ،خواى پەروەردگار فەرموویەتى [ وَمَن يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِيرًا ] (سورة النساء: 115)\nرِۆژوو گرتنى (27) ى رەجەب و فەرموودەى (شهر بن حوشب):\nیەكێك لەو بیدعانەى كە لە مانگى رەجەب دا بڵاوە، گرتنى (27) ى ئەم مانگەیە بە بەڵگەى ئەو فەرموودەیەى كە (شهر بن حوشب) دەیگێڕێتەوە كە تێیدا دەڵێ: ((من صـام السابع والعشرين من رجب كتب الله له صيام سنتين شهراً، وهو أول يوم نزل جبريل على محمد ﷺ الرسالة)).\nبەڵام پێشەواى فەرموودەناس (أبو خطاب عمر بن حسن بن دحية) فەرموویەتى: ((هذا الحديث لا يصح)) (أداء ما وجب من بيان وضع الواضعين في رجب ـ بتحقيق الألباني: 55).\nهەروەهــا (الحافظ ابن حجر) فەرموویەتى: ((وهذا موقوف ضعيف الإسناد)) (هەمان سەرچاوە: پەراوێز (1): 50 ـ 51).\nكەواتە براى موسڵمان ئەم كردارە كردارێكى بێ بنەوا و بێ بەڵگەیە و نابێ موسڵمانان بە هیـچ شێوەیەك ئەنجامى بدەن.\nیادى ڕوداوى (الإسراء والمعراج) وڕاستى رِوودانى لەم مانگەدا:\nپێشەواى فەرموودەناس (أبو الخطاب) ســەبارەت بە كاتى ڕودانـى (الإسـراء و المعراج) فەرموویەتى: ((وذكر بعض القصاص أن الإسراء كان في رجب !! وذلك عند أهل التعديل والتجريح عين الكذب)) (أداء ما وجب: 53 ـ 54).\nواتە: هەندێك لە چیرۆك گێڕەوەكان وا دەگێڕنەوە كە ڕووداوى (الإسـراء) لە مانگى ڕەجەبدا بووە !! بەڵام ئەم ووتەیە لە لاى فەرموودەناسانەوە كە باش و خراپى فەرموودە دەست نیشان دەكەن ووتەیەكى درۆیە.\nشێخى (الألبانی) ش دەربارەى ئەو وتانەى كە سەبارەت بەكاتى ڕوودانى (الإسراء والمعراج) وتراون فەرموویەتى: (وليس فيها قول مسند إلى خبر صحابي يطمئن له البال) (أداء ما وجب: پەراوێزى (1): 54).\nئەوەش لە پێشەوا (النووي) ى گێڕڕاوەتەوە كە سێ ووتەى جیاواز هەیە لەم بارەیەوە، وە لە كتێبى (الفتـاوى: 15) دا بڕیارى لەسـەر ئەوە داوە كە لە شەوى (27) ى مانگى (ربیع الأول) ە، نـەك لـە (رجـب) دا پێشەوا (أبو إسحاق الحربي) یش هەمان بڕیارى داوە (أداء ما وجب: 54).\nلێرەدا پێویستە هەموو موسوڵمانێكى گوێڕایەڵ بۆ زانایانى ئیسلام دواى بیستنى ووتەى ئەو زانایانەى سەرەوە ئەوە بڵێن كە شێخى (الألباني) فەرمویەتى: ((ومن ذلك يُعلم أن الاحتفال بليلة الإسراء في رجب إنما هو معتمد على الكذب، بشهادة هذيـن المحافظين المجلين ـ ابن حجر وابن دحية ـ فلا يغتر أحد بما أشتهر في العصور المتأخر أنه كان في السابع والعشرين من رجب)) (أداء ما وجب: پەراوێزى (1): (53)).\nواتە: وە لەوەوە بۆمان دەردەكەوێت كە ئاهەنگ گێڕان بە بۆنەى (الإسراء) لە مانگى ڕەجەبدا متمانە كراوەتە سەر ووتەى درۆ، بە گەواهى دانى ئەم دوو كەڵە زانایە ـ ابن حجر و ابن دحية ـ بۆیە نابێت موسڵمان چەواشە بێت بەوەى كە لە سەردەمەكانى دواییدا بڵاو بووەتەوە، كە دەڵێن گوایا لە بیست ە حەوتى مانگى ڕەجەب بووە !!!\nكەواتە سەرەڕاى ئەوەى كە یادى (الإسراء والمعراج) یادێكى بیدعەیە و نابێ ئەنجام بدرێ، ئەبینین كات و مێژووى ڕوودانەكەشى دیارى نەكراوە، ئەمەش خۆى لـەخۆیدا بەڵگەیەكى ترە لەسەر ئەوەى كە سـەلـەف وپیاو چاكانى ئێمە ئاهەنگ و یادى ئەم ڕۆژەیان نەكردووەتەوە، چونكە ئەگەر بكرایە لە سەردەمێك لە سەردەمەكاندا، ئەوا بە شێوەیەكى ڕوون و ئاشكرا پێمان ئەگەشــت و ئــەم هــەموو چەند و چوونەشى لەسەر نەدەكرا.\nبراى موسوڵمان لە كۆتاى ئەم باسە ئەوەمان بۆ ڕوون بووەوە كە تایبەت كردنى ئەم مانگە بە هەر پەرستش و كردارێك: نوێژ بێ یان ڕۆژوو، لە سەرەتاى مانگ بێ یان لە ناوەڕاست و كۆتاى، هەمووى بێ بنەوا و پوچەڵە بە پێى وتەو گەواهى كەڵە زانایانى ئیسلام، وە لە دوا ڕۆژیشدا هەموو ئەو كردەوە بێ بنەوایانە بە ڕووى خاوەنەكانیاندا دەدرێتەوە، بەپێى ئەو فەرموودەیەى كە پێغەمبەر ﷺ فەرمویەتى:: " من عمل عملاً ليس عليه أمرنا فهو رد " (مسلم).\n14 / جماد الثانية / 1422 هـ\nنووسینى: مامۆستا عدنان بارام\nتایبەت کردنى شەوی بەرات بە زیکر و دوعا و قورئان خوێندن بیدعەیە چۆنێتی هەڵسوكەوت لەگەڵ بیدعەكاراندا ؟ حوکمی دەستهێنان بە قوماشی کەعبەدا ئایا ڕاستە لە مانگى (صفر) دا دروست نیه هاوسەرگیرى بکەیت؟ بۆچی دەڵێن یادی مەولودی پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم بیدعەیە؟\nسەردان: ١,٨٧٢ بەش: بیدعە و داهێنراوەکان\nپرسیاری دواترپێناسە و حوكمی قوربانی كردن لەشەرعداپرسیاری پێشتربێ گومانم لەوەى كە ئیسلام جوانترین بەرنامەی ژیانە بەڵام ئایا بوونى كەنیزەك زوڵم نى یە لە ئافرەت؟


وتووێژ:جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوتووێژ:جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨\nمن ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیم کرد لەسەر جامی جیهانیی فیفای ٢٠١٨. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستتە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20121216064903/http://www.khabaronline.ir/news-112845.aspx زیاد کرا بۆ http://www.khabaronline.ir/news-112845.aspx\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ٢١:٤٢، ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨م کرد. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170922074509/http://welcome2018.com/en/ بۆ http://welcome2018.com/en/ زیاد کرا\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ٠٤:١٢، ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨م کرد. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171029064816/http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/fifacouncil/02/91/78/09/fwcprizemoney_2014v2018_neutral.pdf بۆ http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/fifacouncil/02/91/78/09/fwcprizemoney_2014v2018_neutral.pdf زیاد کرا\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ٢٢:٤١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:جامی_جیھانیی_فیفای_٢٠١٨&oldid=703090»\nبگەڕێوە بۆ پەڕەی "جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨".\nدواجار لە ٢٢:٤١ی ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٢:٤١ی ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


به‌رپرسى لقى چوارى پارتى لە سلێمانى رایگەیاند، بە کاندیدى ئافرەت کێبڕکێی بەدەستهێنانى کورسی دەکەن لەسنورى پارێزگاکە و پلانیان داناوە بۆ زیادکردنى دەنگەکانیان.\nسه‌عید سه‌لیم ئەمڕۆ دووشەممە بە پێگەى فەرمى حزبەکەى راگەیاند، پارێزگاى سلێمانى به‌گشتى کراوه به 5 بازنه‌ى هه‌ڵبژاردن، سنورى لقى چوار له‌گه‌ڵ لقى 21 کراوه به دوو بازنه، "ئێمه بۆ هه‌ردوو بازنه‌که کاندیمان هه‌یه که هه‌ردووکیان ئافره‌تن".\nوتیشى "پارتى به له‌به‌رچاوگرتنى دۆخه‌که و پێداویستیى قۆناغه‌که له سنوورى سلێمانى به پلانێکى تۆکمه و زانستى ئاماده‌کارییه‌کانى خۆى له‌سه‌ر کۆى ئۆرگانه‌کانى ده‌ست پێ کردووه کارى له‌سه‌ر کراوه".\nسه‌عید سه‌لیم باسى لەوەشکرد، ئاڕاسته‌ى پلانه‌که به شێوه‌یه‌ک دانراوه که بتوانن زۆرترین ده‌نگ له‌سه‌ر ئاستى کاندیده‌کانیان به‌ده‌ست بهێنین "ده‌نگى پارتى به شێوەیه‌ک زیاد ده‌بێت که له ئاست ئه‌و چاوه‌ڕوانییه‌دا بێت که جه‌ماوه‌ره‌که‌ى هه‌یه‌تى".\nسه‌باره‌ت به ده‌نگۆى لاوازبوونى پێگه‌ى جه‌ماوه‌رى پارتى له سلێمانى، به‌رپرسى لقى چوارى پارتى وتى "ئه‌و وه‌ڵامه هه‌ڵده‌گرین بۆ دواى هه‌ڵبژاردنه‌کان و به ژماره و ئه‌رقام ئه‌و وه‌ڵامه ده‌ده‌ینه‌وه."\nتەندروستى عێراق ئەگەرى قەدەغەى گشتى ئاشکرادەکات\n2021.07.18 - 17:00


"هه‌ندێک هێز ده‌یانه‌وێت به یاسا ئازادى ڕاده‌ربڕین له‌قاڵبده‌ن" - RojNews\n"هه‌ندێک هێز ده‌یانه‌وێت به یاسا ئازادى ڕاده‌ربڕین له‌قاڵبده‌ن"\nئارام شێخ محه‌مه‌د ڕایده‌گه‌یه‌نێت، پاڵپشتی هه‌ر هه‌وڵ و ده‌ستپێشخه‌رییه‌ک ده‌که‌ین، به‌رگری له ئازادییه گشتیه‌کان و ئازادی وتن بکات، ده‌شڵێت، قانون ده‌بێت ئامرازێک بێت بۆ پاراستنی ئازادی، نه‌ک به‌رته‌سکردنه‌وه و ته‌نگپێهه‌ڵچنینی.\nئارام شێخ محه‌مه‌د جێگری سه‌رۆکی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق له‌میانی به‌شداریکردنی له ۆرک شوپێک له شاری سلێمانی، که ئه‌مڕۆ کۆمه‌ڵه‌ی به‌رگری له ئازادی کاری ڕۆژنامه‌نوسی له عێراق ڕێکیخستبوو، ڕایگه‌یاند: هه‌وڵه‌کانی به‌رته‌سکردنه‌وه‌ی ئازادی ڕاده‌بڕین و سزادانی ڕۆژنامه‌وسان له‌سه‌ر وتن و ئاشکراکردنی زانیاری، ته‌حه‌دایه‌کی گه‌وره‌ی به‌رده‌ممانه.\nوتیشی: هێشتا هه‌ندێک هێزێک به ئاشکرا که‌ڵکه‌ڵه‌ی ئه‌وه‌یان تیادایه به یاسا ڕوبه‌ڕوی ئازادی ڕاده‌ربڕین و له‌قاڵبدانی ئازادی کاری ڕۆژنامه‌نوسی ببنه‌وه و بیکه‌نه به‌شێک له‌و کردارانه‌ی ده‌چنه چوارچێوه‌ی دژبه به‌رژوه‌ندی گشتی.\nجێگری سه‌رۆکی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران ئه‌وه‌شى وت: له بڕوای قوڵمان به بنه‌ماکانی ئازادی ڕاده‌ربڕین و بایه‌خی ده‌ستڕاگه‌یشتنی ڕۆژنامه‌نوسان به زانیارییه‌کان و گه‌یاندنی به ڕای گشتی، پاڵپشتێکی به‌هێزتان ده‌بین بۆ هه‌موارکردنی هه‌موو ئه‌و بڕگه و ماددانه‌ی ڕۆژنامه‌نوسان به نادادپه‌وه‌ری ده‌زانن.\nباسى له‌وه‌ش کرد: ئه‌م جۆره له هه‌ماهه‌نگی و کۆڕو کۆبونه‌وه‌نانه له‌نێوان ڕۆژنامه‌نوسانی هه‌رێمی کوردستان و شاره‌کانی تری عێراق به گرنگ ده‌زانین، نه‌ک ته‌نها بۆ به‌رگریکردین له‌ماف و ئازادی کاری ڕۆژنامه‌وانی، به‌ڵکو په‌یامێکیش ده‌بێت بۆ هه‌ر لایه‌نێک بیه‌وێت یاسا بکاته ئه‌داتێک بۆ به‌رته‌سکردنه‌وه‌و سنوردارکردنی ئازادی ڕاده‌ربڕین.


فیلمی ئه‌نیمه‌یشنی كوردی (بێده‌نگی ئاسمان) له‌ده‌رهێنانی جوبرائیل ئه‌بوبه‌كر، له‌فێستیڤاڵێكی سینه‌مایی نێوده‌وڵه‌تی له‌وڵاتی ئیتاڵیا به‌شداری پێشبڕكێی سه‌ره‌كی ده‌كات و كێبڕكێی بردنه‌وه‌ی خه‌ڵات ده‌كات.\nده‌رهێنه‌ر جوبرائیل ئه‌بوبه‌كر له‌باره‌ی به‌شداری فیلمه‌كه‌ی له‌و فێستیڤاڵه‌دا رایگه‌یاند "فیلمه‌كه به‌شداری له‌فێستیڤاڵی سینه‌مایی گه‌نجانی مارۆنۆ (Marano Ragazzi Spot Festival ) له‌وڵاتی ئیتاڵیا ده‌كات و كێبڕكێی بردنه‌وه‌ی خه‌ڵات ده‌كات".\nوتیشی "فێستیڤاڵه‌كه له 27ی تشرینی دووه‌می 2017 ده‌ستپێده‌كات‌و هه‌تا 3ی كانوونی یه‌كه‌می 2017 به‌رده‌وام ده‌بێت".\n(بێده‌نگی ئاسمان) نوێترین به‌رهه‌می سینه‌مایی ده‌رهێنه‌ر جوبرائیل ئه‌بوبه‌كره و به‌سپۆنسه‌ری عه‌باس فازڵ عه‌بدولره‌حمان خاوه‌نی زانكۆی نۆلج به‌رهه‌مهێنراوه و له‌ماوه‌ی ته‌نها 4 مانگدا به‌شداری له‌نزیكه‌ی 40 فێستیڤاڵی سینه‌مایی جیهانی، كردوه و چه‌ند خه‌ڵاتێكیشی پێبه‌خشراوه.\nسیناریۆی فیلمه‌كه پشتیوان عه‌بدوڵا نوسیویه‌تی‌و كاری گرافیك و ده‌نگ له‌لایه‌ن سه‌باح شه‌هدی و كاری موزیكی فیلمه‌كه‌ش رامتین لهۆنی جێبه‌جێی كردوه، ماوه‌ی فیلمه‌كه 100 چركه‌یه و به‌رهه‌می ساڵی 2017-یه


سەرۆكی بەرەی توركمانی ئاماژه به‌وه ده‌كات:نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان لە یەكەم هەفتەی دەستبەكاربونیدا ئەو سوێندەی خواردی، شكاندى،هۆكاره‌كه‌شى بۆ ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه ده‌گه‌ڕێنێته‌وه كه لەگەڵ نەجمەدین كەریم پارێزگاری لەسەركارلابراوی كەركوكدا بووه.\nئەرشەد ساڵحی سەرۆكی بەرەی توركمانی لەلێدوانێكی رۆژنامەوانیدا ڕایگه‌یاند:نێچیرڤان بارزانی ئەو سوێندەی لەكاتی دەستبەكاربوونی وەك سەرۆكی هەرێمى كوردستان خواردی به‌هۆى ئه‌وه‌ى لەشاری هەولێر پێشوازی له نەجمەدین كەریم پارێزگاری لەسەركارلابراوی كەركوكى كرد،شكاندى.\nئەرشەد ساڵحی باس له شكستی هێنانى ئەنجومەنی باڵای روبەڕوبونەوەی گەندەڵیش ده‌كات لە یەكەم ئەزمونی بۆ پاراستنی سەروەتی هاووڵاتیانی عیراق و ده‌ڵێت: بۆیە پێویستە ئەو ئەنجومەنە هەڵبوەشێتەوە،هەروەها پێویستە دەستەی نەزاهەی عیراقیش هەڵبوەشێتەوە، چونكە ئەو دامەزراوانە هیچ سودێكیان نییه.\n15084 جار خوێندراوه‌ته‌وه\n6/17/2019 2:37:41 PM


بەراهەنی نەگەیشتە باشوور… سوهەیب فاروق – Dengekan\nbyDenegkan\tMarch 28, 2022\tGeneral, Literature\nلە بنەڕەتدا کە شیعر دێت تەکنیک و ئایتم و چۆنێتییەکانی لەخۆوەن، پێش تیۆر دەکەون، دواتر تیۆر دێت و لەسەر شیعر قسەی خۆی دەکات و ئەمە بۆ شاعیری ئەوسا وا ئەبوو، یانێ شاعیر کردە شیعرییەکەی جۆرێک لە ئیلهام بوو، پاشتر شاعیر تیۆرەکان دەناسێت بە پێی ویست و سەلیقەی خۆی تیۆرەکان لە شیعردا جێ ئەکاتەوە، واتە بەر دوو جۆر شیعر ئەکەوین “شیعری پێش تیۆر” و “شیعری پاش تیۆر” بە نموونە زۆرێک لەو تەکنیک و جۆر و ڕیتم و سەبکانەی سەردەمی کلاسیکی کوردی شاعیر پێشتر دەیزانین، دواتر شیعری لێ درووست ئەکردن، یانێ لانی کەم “نالی” و هاوسەردەمەکانی دەیانزانی تیلنیشان و مولەممەع و موستەزاد و هونەرەکانی بەلاغە چین، لە نوێشدا “شێرکۆ” و هاوسەردەمەکانی دەیانزانی بەکەسکردن و بەرجەستەکردن و مۆزیکی ناوەوە و دەقی واڵا و تێکەڵکردنی ژانرەکان چین، بەرە تازەکانی شیعری ڕۆژهەڵات، تەکنیکگەله نوێیەکانی وەک پارۆدی و پێرسۆنی و ئایرۆنی … تاد دەزانن، باس لەوە نییە شاعیرێک تیۆرێک بکات بە باڵای نووسینێکدا و بیکاتە شیعر ئەوەندەی ڕوونکردنەوەی دوو جۆر لە نووسینی شیعرە.\nشیعری نوێ و ئەمڕۆیی هاوکاتی دۆخە پیشەییەکەی دنیا و ماددیبوونەوەی، پیشەیی بووەتەوە ڕاستەوخۆ جۆرێک لە زاڵێتی و دەرکەوتنی چۆنێتییە بەسەر چییەتیدا، لێرەوە لەم زاڵبوونی چۆنێتییەدا ڕێک بەر ئەوە دەکەوین، کە تیۆرەکان ڕەنگ دەدەنەوە له دەقدا، ئەمە ڕێک ئەوە دەخاتەوە، کە شیعری ئەمڕۆ چۆنێتییەکە لە چوارچێوەی تەکنیکگەلی ئەمڕۆییدا، شیعری “بەراهەنی” شیعرێکی زمانتەوەرە و زمان تیایدا جۆرێک لە خۆیەتی تێدایە، ئامراز نییە بۆ گەیاندنی پەیامی شیعریەت کایەکانی زمان خۆیان شیعریەتن، لەم جۆرە لە زماندا کە فۆڕم نوێنەرایەتیی دەکات، تا ڕاددەیەکی زۆر مانا ونە، ئەوەی هەیە چێژ و ڕامان و وردبوونەوە و وەستانە، لە جیاتیی ئەوەی شتێکمان پێ بڵێت شتێکمان پیشان دەدات، لێرەوە مانای شیعر نەک لە قەلبی شاعیردایە، بگرە هەر وجوودیشی نییە.\nدۆخی شیعری کوردیی باشووری کوردستان، دۆخێکە کەمتر بەر تیۆرە نوێیەکانی شیعر کەوتووە، هێشتا جۆرێک لە زاڵێتیی “چۆنێتی” هەیە بەسەر “چییەتی”دا، لێرەوە کەمئاشنایی و نەشارەزایی لە تیۆرە نوێیەکان وا دەکات ئەدەبی بەراهەنی بێگانە دەر بکەوێت بەنیسبەت شیعری کوردیی باشوورەوە.\nئەم دۆخە بۆ وایە؟\n١- جۆرێک لە سەرسامێتیی ئەدەبیی باشوورییانە تا چەند ساڵ پێش ئێستا بە وردی و بە ئێستاشەوە، بۆ ئەدەبی فارسی هەبوو لەو شوێنەدا کە چیگوتن هەیە نەک چۆنگوتن، بۆ وێنە چیگوتنی “سوهراب” و “لەنگەروودی” و “شاملۆ” دێتە ئەمدیو وەلێ چۆنێتییەکان ناگەن، تەنانەت لە دۆخە کوردییەکەشدا “سوارە” چۆنگوتنەکانی نایەن، زمانی سوارە کەمتر ئەگات، هێمن و هەژار دێن، وەلێ سوارە نایەت، “خەوە بەردینە” نایەت!\n٢- “شێرکۆ بێکەس” و “لەتیف هەڵمەت” وەختێ نوێنەرایەتیی بەشێکی باش لە نوێگەریی ئەدەبی ئەکەن، هێشتا هەر چیگوتنەکەیان وەک ئەدەبی بەرگری ئەگات، ڕەهەندە تەکنیکییەکانیان کەمتر جێ ئەگرن.\n٣- ڕوانینی باشوورییانە تا ڕاددەیەک ڕوانینێکی چییەتی-تەوەرانەیە، شاعیر دەیەوێت نوێنەرایەتیی کۆمەڵناس، فەیلەسووف، دەروونناس، ئاینناس بکات لە ڕێی شیعرەوە، ئیتر نوێنەرایەتیکردنی خۆی دوا ئەکەوێت، لای شاعیری گەورە و دیار بیستوومە کە شیعرێکی نووسیوە فەلسەفەیە، لای جیددیترینی شاعیرەکان بە ناو لامن شیعر دەبێت پڕ بێت لە مەعریفە، قسەکان لە بارەی زۆر شتەوەن لە شیعردا، لە بارەی خودی شیعرەوە نین، لە باشووردا شاعیرەکان کۆمەڵناسانە فەیلەسووفانە فرۆییدیانە عیرفانییانە دەدوێن، شاعیرانە نادوێن، شاعیری باشووری فەیلەسووفێکی شاعیرە، کۆمەڵناسێکی شاعیرە، شاعیرێتی دوا دەکەوێت و ڕشتەکانی تر پێش دەکەون.\n٤- لای زۆرێک لە شاعیران زمان جەنگی پێ ئەوترێت، جەنگی تیا ناکرێت، خۆشەویستی پێ ئەوترێت، خۆشەویستی تیا ناکرێت، ئیشی پێ ئەکرێت ئیشی تیا ناکرێت، زمان خۆی نابێتە شت لە خۆیدا ئەبێتە شتێ ئەوی تر ئەڵێت، زمانی زۆرترینی شیعری نوێی باشوور ئەوی تر ئەڵێت، تا سنووری ئەوسەری دنیا شارەزایە و ڕۆشتووە، کەشفی جوگرافیای دنیای کردووە، وەلێ خۆی نەوتووە، کەشفی پۆتانسییەڵەکانی زمان”زمانی شیعری” نەکردووە، ئیش لە زماندا نەکراوە، ئیش بە زمان کراوە، زمان ڕەوڕەوەیەکە ئەوەندە لێ ئەخوڕرێ، ناخولقێنرێت(زمانی شیعری).\n٥- لە جیددیترینی کۆڕەکان و نووسینە ئەدەبییەکاندا، هێشتا ئەوەی باوە یەکێتیی بابەت، ڕێنووس، ناوونیشانی شیعر، ڕێزمان و خاڵبەندی، وشە بە واتای فەرهەنگ، مانای شیعری باون، هێشتا دۆخی تەکنیکیی بەشی زۆری شیعری نوێی باشوورییانە لە سەردەمی خوازە و مێتافۆڕدایە، قۆناغی زمانیی دوای ئەوەمان نییە، پەخشانە شیعر و ڕۆمانە شیعر و دەقی واڵا لە برەودایە لێرەوە “بەراهەنی” دوا ئەکەوێت و ناگات چوون ئەوەی لای ئەدەبی بەراهەنی هەیە “پۆلیفۆنی” و “ئاشنایی سڕینەوە” و “ئایرۆنی” و جۆرێک لە هەڵوەشاندنەوەیە، ئەمە بۆ بەردەنگێک ک هێشتا باوەڕی وابێت شیعر ئەبێ بە لایەنی کەمەوە یەکێک لە پایەکانی چواندنی تێدا بێت، دەبێت خاڵی هاوبەشیشیان زۆر نزیک بێت “بەراهەنی” پوولێکی قەڵب ناهێنێت، بۆ یەکێک زەوقی ماناتەوەرانە بێت ئاشنایی سڕینەوە و وڕێنە یەک شتن، بۆ یەکێک هێشتا داڵغە ئەدەبییەکانی لە دەوری یەکیەتیی بابەت-دا بێت فرەدەنگی، تێکچوون و تێکدانە شیعریەت نییە.\n٦- بەشە کوردییەکانی زانکۆکانی کوردستان وەک نوێنەری شارەزای تیۆرە ئەدەبییەکان بە ئەکادیمی، بەدەگمەن قبووڵی جۆرێک لە نوێگەریی شیعری دەکەن کە ئەمڕۆیی و جیهانییە، چەند دەنگێکی کەم نەبێت کە لە پەنجەی دەست تێپەڕ ناکەن، چوار ساڵ باشترین بەشی کوردیم خوێند، هێشتا نوێگەر هەر “گۆران” و “پیرەمێرد” بوون، بە هەوا بە هەزار حاڵ دامان بە لای بزووتنەوەی ڕوانگەدا، ئەویش وەک حیکایەت نەک پراکتیک، شیعر وەک کەرەستەیەک بۆ لێکۆڵینەوە تازە هێشتا لای”ئەحمەد محەمەد” و لە بارەی وێنەی شیعرییەوەیە، تازە “ڕەنج سەنگاوی” لێکۆڵینەوەی لە بارەوە دەکرێت، هێشتا شێوە و ناوەڕۆک باون، پێرار زانکۆی هەڵەبجە کۆڕیان بۆ “نەوژین سۆران” دەگرت، لەولاشەوە شیعری “هەندرێن، ئازاد سوبحی، ڕەفیق سابیر، ئەنوەر قادر، ئەنوەر مەسیفی، فەرهاد پیرباڵ، هاشم سەڕاج” تاکوتەرا ئاوڕیان لێ ئەدرێتەوە، خەریک نیم مافی شاعیربوون و ڕەخنەنووسین لە کەس بسێنمەوە هێنده دەمەوێت لە بارەی نوێگەریی ئەدەبییەوە بدوێم.\n٧- ئەدەبیاتی فۆڕمگەرا و بزووتنەوەی فۆڕمالیستی تەنیا وەک حیکایەت گەیشتووەتە زانکۆکانی ئێمه و بڕێکی نوخبەش هەمان شێوە وەری گرتووە، مێژووەکەی و بەسەرهاتەکەی دەزانن وەلێ پراکتیزەکردنی زۆری ماوە، ئەمە بۆ تیۆرە مۆدێرنەکانی تریش هەر ڕاستە لێرەوە نەک هەر بەراهەنی ناگات “ئەنوەر مەسیفی” و “هاشم سەڕاج”یش ناگەن، “سەباح ڕەنجدەر” و “نەوزاد ڕەفعەت” شانسێکی وایان نادرێتێ، وەک بەراهەنییان لێ دێت، لێرەوە “فەرهاد پیرباڵ”یش وەختێک دەڵێت “وتم با وتی نا” یان وەختێک دیوە سوریالی و داداییەکەی دەرکەوت دەکات خەڵک وەک وڕێنە دەیبینێت، بەڵام “تەلعەت تاهیر” دەگات و ناوبانگیش پەیدا دەکات.\n٭٭بەش بە حاڵی خۆم نامەوێت بڵێم چی شیعرە و چی شیعر نییە، تەنیا دەمویست بڵێم بەراهەنی نەگەیشتە ئێره و بۆیە نەگەشت.\n٭٭فارسی نازانم بەراهەنی-م به وەرگێڕانی کوردی خوێندووەتەوە، بە فارسی بڕێک گوێم لێ گرتووە.\nPrevious هزر و ئازادی… ئازاد شکور\nNext بەڵگە فیلمێک سەبارەت بە شاخەوانی بلیمەتی کورد “محەمەد ئەوراز” ساز دەکرێت\nشانۆی چەوساوەکان لە سیاسەتدا نووسینی: زاهیر عەبەڕەش\nخۆشه‌ویستی لێه‌ره‌دا نییه … ئه‌حمه‌دی شاملوو .. له عەرەبیه‌وه: به‌رزان


ANF | زەهرەکیٛ The Poisons, Toxins (بەشی یوەم)\nشه‌ممه, 27 Mar 2021, 18:32\nزەهر یام ژەهر، واتێوەنە لاو گردیمانوە ئاشکرانە هەر مادێو ئەنزانی بکوشوٙ یام نەوەشش بوزوٙ پەنەش مەواچمیٛ زەهر، ئی سەرزەمیەن یام ئی ژیوگەو ئیٛمە پەڕەن جە زەهر، باسو هەرچیٛوێ خاسی مەکەری سەرنجە مەڎەی چەولاوە زیانیچش هەن، یانی پیٛسەو زەهری هەرمانە مەبەروٙ.\nزەهرەکیٛ بابەتیٛ زانستین، کەئەشناسەو واتیٛ زەهری و چەنییەتی زەهراوی بیەی و جوٙرکیٛو زەهری مەکەروٙ، وەلێم باسو چەنیەتی و میکانیزمو کاروەنەکەردەی زەهری ئەو لاشەو ئانزانی و گیانەوەری و سروشتی، شوٙنیەرە باسو ویٛپاریزنای نیەن، ئینیشا پەی واتارێ تەریٛ هوٙمەگیٛرمیٛ.\nزەهر Toxin مادێوی زەهراوین، کوشندەن دلیٛو یانەوردیلەکانو زینڎە وەرینە دروس مەبوٙنە، پیٛسەو بەکتریای، کەڕیٛ، درەخت، گیواو یام جە سەرچەمێوی کیمیاویوە دروس مەبوٙنە...هتد. ژەهرەکیٛ جە گەردیلیٛ فرە وردیٛ چەربی یام پڕوٙتینی مەدروسیانیٛ کە مەبانیٛ بە ئەساسەو نەوەش وستەی ئەنزانی، وەختێ کە هوٙرشان مەلوشمیٛ یام مەتلیامان پۆوە دماتەر چەنی جەستەی کار مەکەران ئەو یوترینی، ئەنزیمەکیٛ و پیٛوا ئاماکیٛ لاشەی چەنیش ئاڵنگاریٛ مەبانیٛ. یام متاوی بواچی زەهر مەبوٙنە بایسو نەوەشی و تیٛکدای زینڎەچالاکی لاشەی.\nژەهرەکیٛ شوٙنەمای جیاوازە منیارە سەرو لاشەو ئانزانی و گیانەوەریوە هەنشا کەم، پیٛسەو گەستەی هەنگی، هەنیچ کوشندەن پیٛسەو زەهرو بوتلینمی botulinum toxin کە بەکتریا بەرش مەدوٙنە، بڕێ ژەهریٛچ تەواناییشان فرەن، چنڎ جاریٛ کاریگەریشان زیاتەرەن جە چەکی کیمیایی دەماری.(زانای ژەهر ئەشناس بارا سیلسۆس 1493-1541) ئی زاناو ژەهر ئەشناسای مەواچو گرد چیٛو ژەهراوین، ئەگەر جە جرعەو ویٛش(گڵمیتە) زیاتەر بوەریش.\nواتیٛ زەهری جەبارو زوان زانایوە\nزوانو ئیٛمەنە تەنیا واتیٛ زەهر- ژەهریمان هەنەن، چون زوانو ئیٛمە زوانێوی قەدیمین و هەرمان پەنەکەردەیش جە فرەو ویارەکانەنە کەم بیەنوە، وەلێم زوانو عەرەبی و ئینگلیزینە چنڎە واتێوەما هەنیٛ پەیش، نامەکیٛشان مەفاڕیوٙ بە پاو سەرچەمەو وەش بیەیشان، شوٙنەماش سەرو یانەوەیەکەیشەوە، پیٛسەو(ذيفان: toxin) پا زەهریە مەواچان کە بەکتریا و درەخت و گیواو و ئاژەڵ دروسش مەکەرونٙ. ئا زەهرو ماریە کە پەی پاریٛزنای ویٛش مەکەروٙش دلیٛ لاشەو دژمنەکەیش پەنەش مەواچان(زعاف السم venom). نامیٛ ڤینۆمی و توکسینی هەردوی ماناو ژەهری مەبەخشانیٛ بەهەورامی، وەلێم تۆکسین فرەتەر شوٙنەمای ژەهرایویە مەنیوٙرە، یانی هەردوی مەبانیٛ بایسو تیٛکشیەی هەرمان و کارو ئەندامەکانو لاشەی، یانی ناوەشیٛ مەگنانیٛ. تۆکسین و ڤینۆم دویٛ ژەهریٛ بایۆلۆجینیٛ چون دلیٛ لاشەو بەکتریای و گیانەوەری و درەختینە وەشیٛ مەبانیٛ، جیاوازیٛنیٛ ئەچا ژەهران کە بەدەسو ئانزانی دروسیٛ مەکریانیٛ و پەنەشان مەواچان ژەهری کیمیایی. وەختو ویٛش ناکوٙکی میانو(دەوڵەتانو ناتوٙی و وارسۆی) پەیدا بی سەرو نامەنیای ئی دووە چەکە کوشندەیە، ناتۆ واچیٛ کارکەری بایوٙلوٙجی و وارسۆیچ نامیٛش نیا کارکەری کیمیایی.\nخاچی سوری میان دەوڵەتی ئەژناسەو زەهریش بەپاو پەیماننامەو چەکی بایولوجی ئەپیٛسە کەردەن"زەهر بەرهەمو گیانەوەرە وردیکڵەکان، پیٛسەو بەکتریای، هەنگی. مادەو هەژدەی دەسورو ئەمریکای پیٛسە ئەژناسەو ژەهری مەکەروٙ" تۆکسینtoxin بەرهەمو گیانەوەرەکانanimals ، درەختەکان plants زینڎەوەرە وردیلەکانەن، microorganisms پیٛسەو بەکتریای.\nبڕێ واتیٛ هەنیٛ هەکە تایبەنیٛ بە زەهراوی بیەی ئەندامیٛ جە لاشەی پیٛسەو haemotoxin هیمۆتۆکسین، یانی ژەهراوی بیەی ونەو لاشەی و شیئەوەکەردەیو خڕیلە سورەکانو ونیٛhemolysis , هەرپاسە فۆتۆ تۆکسین ،phototoxin کە بەیاردی لیشکەو ڕوٙجیاری، وەرتاوبەردەی بەرمەگنان سەرو پوٙسو لاشەیوە کاتیٛ مامەڵە چەنی بڕێ گیواوی یام درەختی مەکەری یام دەست وەرش مەگنوٙنە، چە ئاژەڵ یام ئانزان.\nچنڎ دەسەبەندیێ پەی ژەهرەکان\nیوەم: ژەهرەکیٛ بەشیٛ مەبان پەی: ژەهرو بەری exotoxins هەکە گیانەوەریٛ بەرو لاشەو بەشەریوە بەرشان مەڎان، پیٛسەو ژەهرو ماری و هەنگی و سورپیازی و زەردەواڵەی و دمارەکوٙڵی. ژەهرو دلیٛ endotoxins یانی زینڎە وەرە وردیلەکیٛ دلیٛ لاشەو گیانداری بەرش مەڎانیٛ، پیٛسەو بەکتریای.\nدوەم: زینڎە ژەهر biotoxins ئەپا ژەهران مەواچان هەکە جەلاو زینڎەوەری و درەختی و کەڕیٛوە وەشیٛ مەکریانیٛ و ملانیٛ دلیٛ لاشەو بەشەریوە، پیٛسەو fungal biotoxin،یام mycotoxinزینڎە زەهرو کەڕیٛ،microbial biotoxin زینڎە زەهرو میکروٙبی، زینڎە زەهرو درەختی plant biotoxin، کوڵە زیندەزەهرو فایتۆتوکسینیshort phytototoxin ، ئینەیچ هەر دارو درخت بەرش مەڎوٙنە، زینڎە زەهرو گیانەوەری animal biotoxin.\nجیاوازی هەن جە مەبەستو بەردای و بەکار ئاوردەیو زینڎە ژەهرەکان جەلاو گیانەوەرەکانوە، بڕێ جاریٛ پەی وەرگیری و ویٛپاریٛزنای بەکارشان ماوەران، پیٛسەو زەهرو هەنگی و سورپیازی، یانی هەتا نەلی دیٛونیشان، نمڎان پۆتەوە، یام مار و چنگنیٛ و دمارەکوٙڵ پەی کوشتەی نەچیرەکەیشان بەکارش ماوەران تا لەمێ واردە بوەران. زەهرو بەکتریای هەن دلیٛ لاشەو گیانەوەرینە، ئانزانینە، هەر دلیٛ لاشەینە زەهرەکەی بەر مەدوٙنە، کاتێ کەسێ توش مەبوٙ بە نەوەشی یانی ژەهرو بەکتریای نەوەشش مەوزوٙنە، ژەهراوی بیەی بەندەن بە وەرگەگیٛرتەی لاشەی و بڕەو ئا ژەهریە هەکە بەکتریاکە بەرش مەڎوٙنە.\nیەرەم: ژیوگە ژەهر environmental toxin ئا ژەهریٛنیٛ هەکە ژیوار پیس مەکەرانیٛ، جە ئەنجامو هەرمانەو کارخانەکان و جیامەنەو بەرهەمە پیٛشەسازیەکان، ئەژناسەو ژیوگە ژەهری چەنی ئەژناسەکەو وەڵیٛ نمەیوٙوە هەکە سەرۆ باسمان کەردەن پەی زەهری.\nژەهرو درەختی: plant toxin ئا زەهریٛنیٛ هەکە درەختەکیٛ بەرش مەڎانیٛ، یام جە درختی بەرش ماوەران، پیٛسەو زەهرو ڕایسینی ricin toxin کە جە توٙمو گەرچەکی مەگیریوٙنە کاتیٛ ڕوەن گەرچەک وەش مەکەرانیٛ، زەهرێوی فرە کوشندەن.\nژەهراوی بیەی toxicity\nیام poisoning یانی پلەو زیان یاونای زەهری بە ئەندامێوی دلیٛ لاشەو گیاندارینە، یام شوٙنەمای هەرقەتینەو زیان یاوانای زەهری بە گردو لاشەی. مادێوە ئەگەر ژەهرش چەنەبوٙنە پەنەش مەواچان ئا مادە ژەهرواین.\nزانستو زەهری، یانی گردچیٛو بزانی سەرو زەهری، پیٛسەو شوٙنەماو زەهری سەرو لاشەو زینڎەوەریوە، دەسنیشان و دیاریکەردەیو نیشانەکانو زەهراوی بیەی و چەنیەتی چارەسەرکەردەیشان، ژهراوی بیەی بەنڎەن سەرو بڕەو ئا ژەهریە هەکە مەلوٙنە دلیٛ لاشەی، پەی نمونەی بڕێ جاریٛ ژەهرو ماری وەختو گەستەینە کەم مەلوٙنە دلیٛ لاشەی، مارانگازیچ نیشانیٛ خراپیٛ ژەهراوی بیەش سەرۆ بەرنمەگنان، پەوکای ڕادەو ژەهراوی بیەی مەکریوٙ بە چنڎ بەشێوە، ژەهراوی بیەی فرە، ژەهراوی بیەی کەم، یام بەندەن بە وەرگیری لاشەو گیانەوەرکەیوە چەنی بڕەو ئا ژەهریە کە جە لاو مارەکەیوە بەرمەدریوٙنە پەی دلیٛ لاشەو مارانگازەکەی. هەرپاسە ژەهرەکیمیاویەکیٛچ هەریوٙشان شوٙنەمای جیا مەنیوٙنە سەرو لاشەی، بە پاو بڕەو فرە و کەمی چەنی تەمەنی و وەرگەگیٛرتەی لاشەی جیاواز بەرمەشوٙنە.


کوردیپێدیا - بەیاننامەی فەرماندەیی گشتیی هێزەکانی پارتی ئازادیی کوردستان PAK بە بۆنەی چوارەمین ساڵی دامەزران لە بەرەکانی جەنگ دژی داعش و حەشدی ئێرانی\n📝 بەیاننامەی فەرماندەیی گشتیی هێزەکانی پارتی ئازادیی کوردستان PAK بە بۆنەی چوارەمین ساڵی دامەزران لە بەرەکانی جەنگ دژی داعش و حەشدی ئێرانی | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nبەیاننامەی فەرماندەیی گشتیی هێزەکانی پارتی ئازادیی کوردستان PAK بە بۆنەی چوارەمین ساڵی دامەزران لە ب\nرۆڵەکانی نەتەوەی گەورەی کورد!\nپێشمەرگەپێشمەرگە قارەمانەکانی کوردستان!\nچوار ساڵ لەمەوبەر، پاش ئەوەی بە پلان و پیلانی تاران، داعشداعش ئاراستەی هێرشەکانی بەرەو باشوری کوردستان گۆڕی و تاوانی ژێنۆسایدی دانیشتوانی شنگالشنگالی خوڵقاند؛ هێزێک لە رۆڵەکانی خۆرهەڵاتی کوردستان، گیان لەسەر دەست و تەژیی لە حەماسە، ملی بەرەو بەرەکانی جەنگی پاراستنی نیشتمان و نەتەوە و بەهاکانی نا. بە گەیشتنی ئه و هێزە بە بەرەکانی جەنگ، ئازایانە ئاوقای هێزە پەلاماردەرەکانی داعش بوو و لە یەکەم رۆژەکاندا زەبری توندی لە دوژمن سرەواند. ئەو هێزە، سەرکردە و کادر و پێشمەرگەکانی پارتی ئازادیی کوردستان بوون.\nملپێوەنان بەرەو بەرەکانی جەنگ و ئەو دەورەی کە پارتی ئازادیی کوردستان لە ماوەی سێ ساڵ بەرەنگار بوونەوەی داعش و یەکساڵ بەرەنگار بوونەوەی حەشدی ئێرانیی گێڕاویەتی، تەنیا فۆنکسیۆنێکی سەربازیی رووت نەبوو، بەڵکوو ئاوێنەی ناسنامەی نەتەوەیی و سیاسەتی کوردستانیی و ئامانجی سەربەخۆییخوازیی پارتی ئازادیی کوردستان بوو.\nلە کارنامەی هێزەکانی پارتی ئازادیی کوردستان لە تەواوی نەبەردەکانی سێ ساڵەی شەڕ دژی داعش، چ لە هێرشەکان و چ لەبەرگرییەکاندا، شتێ بێجگە لە سەرکەوتن و شکستدانی دوژمن تۆمار نەکراوە. هەر ئەوەش بووەتە هۆی ئەوەی فەرماندەیی پارتی ئازادیی کوردستان و هێزەکانی، ناو و ناوبانگی جیهانیی بەدەست بێنن و جێگای سەرنج و رێزی کوردستانیانی هەر چوارپارچەی نیشتمان و هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتیی و میدیا جیهانییەکان بن. رۆڵی قارەمانانه و شوێندانەری هێزەکانی پارتی ئازادیی کوردستان لە پاراستنی خاک و خەڵک و کیانی سیاسیی باشووری کوردستاندا تەنیا بەرەنگار بوونەوەی داعش نەبوو. بەڵکوو ئه و دەورەی کە پارتی ئازادیی کوردستان لە بەرەنگار بوونەوە و شکستدانی هێرشی هاوبەشی سوپاکانی تاران و بەغدا لە نەبەردی مێژوویی و چارەنووسسازی پردێ دا گێڕای، بووە تاجی سەربەرزیی و لووتکەی شانازیی و دەسکەوتی مێژووی خەباتی پارتی ئازادیی کوردستان.\nپارتی ئازادیی کوردستان لەم چوار ساڵەدا تەنیا لە شەڕ و ململانێی داعش و بەرەنگار بوونەوەی هێڕشی راستەوخۆی سوپاکانی تاران و بەغدا دا، نەبووە، بەڵکوو هاوکات وزەیەکی زۆری بۆ بەرپەرچدانەوەی پیلانەکانی تاران تەرخان کردوە. تاران کە بەشی شێری لە دژایەتی یەکێتی ویەکگرتوویی نەتەوەی کورد و پرۆژەی سەربەخۆیی کوردستان پێدەبڕێ، هەر لە رۆژەکانی یەکەمی چوونی هێزەکانی پارتی ئازادیی کوردستان بۆ بەرەکانی جەنگ تا ئێستا، بە هەموو رێگاو ئامرازێکەوە تێکۆشاوە رۆڵەکانی رۆژهەڵاتی نیشتمان ئەو دەورە نەگێڕن. لەم پێناوەشدا، حەولێکی بێ پسانەوەی بۆ تێرۆر، پێشگرتن لە هاتنی لاوانی وڵات بۆ ریزەکانی پێشمەرگە، گرتن و زیندانی کردنی بنەماڵەی پێشمەرگەکانی PAK، وەڕێخستنی شەڕی دەروونی و بڵاو کردنەوەی دەنگۆ و دروستکردنی سیناریۆی فێڵبازانە لە دژی PAK، حەولی بێدەنگ و رەنگ کردنی PAK لە میدیاکانی باشووری کوردستان و هتد... ئەنجام داوە.\nبێجگە لە پیلانەکانی تاران، لەم چوار ساڵەدا و لە کاتێکدا پارتی ئازادیی کوردستان لە جەنگی پاراستنی خاک و خەڵکی کوردستاندا بوو و دەیان شەهید و برینداری لێکەوتبوو، هێندێک لایان کە لە گۆڕەپانی سیاسەت و حیزبایەتیدا لە پای PAK دەرناچن و بوونەتە بار بە سەر بزووتنەوەی رزگاریخوازیی رۆژهەڵاتی کوردستانەوە، رۆڵی تابووری پێنجەمیان لە دژیPAK گێڕاوە و بە هەر شێوەیەک بۆیان کرابێ حەولیانداوە، رۆڵە فیداکارەکانی بەرەکانی جەنگ دڵسارد بکەنەوە و لە سەنگەرەکانی شەرەف و شانازیی هەڵیانکەنن. کاری ئەم تاقمە نانخۆر و جێگرانە گەیشتووەتە جێگایەک کە لە دژایەتی پارتی ئازادیی کوردستاندا بە کردەوە لە تەک دام و دەزگا سیخوڕی و تێرۆریستییەکانی بەر فەرمانی تاران، کەوتوونەتە یەک بەرەوە.\nلە گەڵ ئەوەدا کە پانتایی گەورەی هەڵسووڕانی هێزەکانی پارتی ئازادیی کوردستان لە چوار ساڵی رابردوودا بەرەکانی جەنگ لە باشووری کوردستان بوو، بەڵام ئەم گۆڕەپانە ئاڵترناتیوی خەبات دژی دەوڵەتی داگیرکەری ئێران لە خۆرهەڵاتی کوردستان نەبووە. هەر له و ماوەیەدا و هاوکات لە گەڵ سەروەرییەکانی هێزەکانی پێشمەرگەمان لە بەرەکانی جەنگ، هەڵۆکانی ئازادیی کوردستان لە رۆژهەڵاتی کوردستان، زنجیرەیەک زەبریان لە هێزە داگیرکەرەکانی ئێران سرەواند. بێجگە لەوانەش ئەو هێزەی کە لە هەناوی جەنگ دژی داعش و سوپاکانی تاران و بەغدا پێگەیشتووە و خەوی داگیرکەرانی دەوڵەتی فارسی ئاڵۆز کردوە، سەرمایەی سەربازیی رۆژهەڵاتی کوردستانە کە لە هەلوومەرجی خۆیدا، ئەرکی سەرەکیی راماڵینی هێزەکانی بەرفەرمانی تاران لە کوردستان دەبێت.\nشانازی و دەسکەوتی هێزەکانی پارتی ئازادیی کوردستان بۆ نەتەوەی کورد لە نەبەردەکانی چوار ساڵ دیفاع و پاراستنی باشووری کوردستان، بە خوێنی 17 شەهید و 31 بریندار و لە رۆژاوای کوردستان بە خوێنی 2 شەهید و 3 بریندار تۆمار کراون کە تاهەتایە وەک تاجی شانازیی خۆرهەڵاتی کوردستان دەمێنێتەوە.\nسڵاو لە شەهید و بریندارەکانی شاجەنگی کورردان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست\n14 گەلاوێژی 2718\n#پێشمەرگە | #داعش | #شنگال | #05-08-2018 |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 6 2018 1:23PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Aug 6 2018 8:56PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Aug 6 2018 8:56PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 1,293 جار بینراوە


Diplomatic Magazine | ئەردۆگان بەدوای میکانیزمی نوێدا دەگەڕێت\nبەپێی ڕاپۆرتێكی شیكاری ئاژانسی "VOA"ی ئەمریكی، توركیا باش لەوە تێگەیشتووە كە گەڕانەوەی ئیخوان كۆتایی پێهاتووە، ئەو كۆمەڵەیەش بوونەتە ڕابردوو، هەروەها بەرژەوەندییەكانی توركیا وا دەخوازێت كە واز لە هاوپەیمانێتی كۆمەڵەكە بهێنێت، كە لە بەهاری عەرەبیدا بەهۆی ئامانجی ئایدۆلۆژییەوە پەیوەندییەكانیان لەو پەڕی باشیدابوو.\nتوركیا ماوەیەكی زۆرە، دەیەوێت جارێكی دیكە پەیوەندییەكانی لەگەڵ میسردا ئاسایی بكاتەوە، كە چاودێران پێیان وایە، ئەمە گۆڕانكاریەكی ستراتیژی توركیایە، بە ئاراستەی ئەوەی كە خۆی لەو گۆشەگیریە ڕزگار بكات كە تێیكەوتووە،بۆیە ئیبراهیم كاڵن وتەبێژی سەرۆكایەتی كۆماری توركیا ڕایگەیاندووە كە" دەكرێت پەڕەیەكی نوێ لەگەڵ میسر و وڵاتانی كەنداو هەڵبدەینەوە"، وەزیری دەرەوەی توركیاش ئاشكرای كرد، كە هەوڵە دیپلۆماسیەكان بۆ باش كردنی پەیوەندییەكانی نێوان هەردوو وڵات بەردەوامی هەیە.\nتوركیا و میسر دوو هاوپەیمانی كلاسكین، بەڵام لە دوای ڕوخاندنی دەسەڵاتی محەمەد مورسی سەرۆكی پێشووی میسر لە ساڵی 2013دا، پەیوەندی نێوان ئەو دوو وڵاتە ئاڵۆزی تێكەوت، هەردوولایەن باڵیۆزی وڵاتەكەیان كێشایەوە، هۆكارەكەشی بۆ پەیوەندی ئایدۆلۆژی نێوان توركیا و كۆمەڵەی ئیخوان موسلمین دەگەڕایەوە، كە توركیا دەیویست لەو ڕێگایەوە هەژمونی زیاتری خۆی بەسەر ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە بسەپێنێت و سود لە لایەنی ئاینی وەربگرێت.\nئەردۆگان بەدوای میكانیزمێكدا دەگەڕێت:\nڕەجەب تەیب ئەردۆگان سەرۆك كۆماری توركیا، بەدوای ڕێگایەكدا دەگەڕێت كە سیاسەتی وڵاتەكەی بباتەوە بۆ دواوە، حسێن باجی، لە پەیمانگای سیاسەتی دەرەوە، كە سەنتەرێكی توێژینەوەیە لە ئەنكەرە دەڵێت:" پاڵپشتی و هاوكاری بۆ ئیخوان موسلمین لەلایەن حكومەتی توركیاوە هەڵەبوو، بەڵام توركیا ئێستا باش لەوە تێگەیشتووە، كە هیچ چانسێك بۆگەڕانەوەی ئیخوان بۆ دەسەڵات نیە، بۆیە ناتوانێت لەسەر ئەو سیاسەتە بەردەوام بێت".\nدەشڵێت:" بەڵام دەرچوون لەو سیاسەتە و ڕاگەیاندنی بە ئاشكرا كە هەڵەبووە، ئەوە بۆ ئەردۆگان كێشە دەبێت، چونكە توركیا ناتوانێت بە ئاشكرا بڵێت ئەوە ئێمە دەستمان لە ئیخوان موسلیمین بەردا، ئەردۆگان بە فەرمی هەرگیز ئەوە ناڵێت، بەڵام بە خاوی ئەو هەڵوێستە بەرامبەر بە سەرۆكی میسر ڕادەگەیەنێت".\nتوركیا بەهۆی ناكۆكیەكانی لەگەڵ میسر باجێكی زۆری داوە، بۆتە مایەی ئەوەی كە ئەنكەرە لاواز ببێت، ساڵی ڕابردوو میسر ڕێكەوتننامەیەكی لەگەڵ یۆنان، كە ڕكابەری توركیا واژۆ كرد، كە ئەم كارەی میسر تەنها كاردانەوەیەك بوودژی توركیا.\nمیسر هەر هەنگاوێكی نابێت بەهۆی سیاسەتە هەڵەكانی توركیاوە بووە، كە لەسەر بنەمای ئایدۆلۆژی دامەزرابوون، وەك پاڵپشتی لە ئیخوان موسلمین، كە بەلای میسرەوە سیاسەتێكی هەڵەیە، بۆیە هەركات توركیا ئەو سیاسەتەی گۆڕی، ئەوا پەیوەندی نێوان هەردوو وڵات ئاسایی دەبێتەوە.\nمیسر دڵنیا نیە:\nبەرپرسانی باڵای توركیا، بەردەوامن لەستایش كردنی پەیوەندییەكانیان لەگەڵ میسردا،كە دووپاتكردنەوەی گۆڕانی سیاسەتی وڵاتەكەیانە بەرامبەر بە میسر، بەڵام تاكو ئێستا میسر هیچ لێدوانێكی لەو بارەیەوە نەداوە، ئەمەش واتای دڵنیا نەبوونە لە سیاسەتی نوێی توركیا، چونكە توركیا ئەو وڵاتەیە كە جێگای متمانە نیە، سیاسەتی دەرەوەی زوو زوو گۆڕانكاری بەسەردا دێت.\nباجی دەڵێت:" لە توركیا رایەكی گشتی هەیە، كە پێیان وایە میسرییەكان هەموو كات ئامادەن ئەوە جێبەجێ بكەن، كە توركیا پێشنیاری دەكات،بەڵام ئەمە دوورە لە ڕاستیەوە، چونكە بۆ تاوكردنی سەمای تانگۆ تۆ پێویستت بە دوو كەسە، میسر هۆكاری ئەم دۆخە نیە، میسر دەیەوێت وا نیشانی بدات كە توركیا هەڵەی كرد، وە توركیا وەك ئەو پیاوەیە كە سەمای دەوێت،بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا میسر بەرژەوەندییە ئابوری و سیاسی و تەكنەلۆژی و دیپلۆماسیەكانی لەگەڵ توركیادا دەزانێت".\nتوركیا رۆڵی لاواز بووە:\nتوركیا ئەو وڵاتەیە، كە بەرژەوەندییەكانی لە ناكۆكی و شەڕی ناوخۆ دەچنێتەوە،بۆیە هەركات پەیوەندی وڵاتان ئاسایی بویەوە و شەڕ بەرەو كۆتایی ڕۆیشت، توركیا رۆڵی لاواز دەبێت،هەروەها بەهۆی " سیاسەتی هەر ڕۆژەی قەیرانێك" كو لەلایەن خودی سەرۆكی توركیاوە پەیڕەو دەكرێت، توركیا بۆتە وڵاتێك كە زۆرترین گۆشەگیری ڕووبەڕووی بۆتەوە، بەشێوەیەكی گشتی ئێستا توركیا لەگەڵ وڵاتانی كەنداو پەیوەندی باش نیە، لەگەڵ ئەوروپا و ئەمریكا لە دۆخێكی سەختدایە، تەنها لەگەڵ قەتەر و چەند وڵاتێك پەیوەندی باش بوو، بەڵام بە دەستپێكردنەوەی پەیوەندییەكانی نێوان سعودیە و میسر و ئیمارات و بەحرەین لەگەڵ قەتەر، توركیا ئەو ڕۆڵەشی لەدەستدا،بۆیە لە هەموو ڕوویەكەوە ئێستا توركیا رۆڵی لاواز و گۆشەگیر بووە، بۆیە ئێستا توركیا باش لەم هەڵەیەی خۆی تێگەیشتووە و دەیەوێت ئەو قۆزاخەیەی بۆخۆی دروست كردووە، ڕزگاری بێت لێی و پەیوەندییەكانی لەگەڵ وڵاتانی جیهان ئاسایی بكاتەوە، كە بە میسر و پاشان بە فەرەنسا دەست پێدەكات و بە پشتكردنە هاوپەیمانە كۆنەكانی كۆتایی دێت.


دانیشتنی نائاسایی ئەنجومەنی نوێنەران بۆ پرسی هێرشەکانی سەر هەرێمی کوردستانە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nلە کاتێکدا ئەنجومەنی نوێنەرانەی عێراق لە پشووی هاوینەدایە، بەڵام ئەمڕۆ کۆبوونەوەی نا ئاسایی ئەنجومەنەکەیە، هێرشەکانی سەر هەرێمی کوردستان و شەنگال یەکێکن لە تەوەری سەرەکی کۆبوونەوەکە.\nدانیشتنەکە نا ئاساییە، لەبەر ئەوەی ئێستا وەرزی پشووی یاسادانانە، لەسەر داوای ٥٠ پەرلەمانتار بووە، کە ٢٠ پەرلەمانتارییان کوردن، دەستپێشخەری بۆ کۆبوونەوەکە لەلایەن کوتلەی سادقونەوە بووە.\nلە پاش پڕۆسەی ئازادی حێراق، ئەمە یەکەمجارە کە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ئەنجام بدرێت کە فراکسیۆنی سەدر بەشداری تێدانەکردبێت.\nکاروان یاروەیس، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، یەکێک لە تەوەرە سەرەکیەکانی کارنامەکە کۆبوونەوەیە بۆ پڕکردنەوەی شوێنی ئەو پەرلەمانتارانەی دەستیان لە کار کێشاوەتەوە.\nیەکێکی دیکەی تەوەرەکان، لەبارەی موشەکباران کردنەکانی تورکیاوەیە، بەتایبەت دوای ڕووداوەکەی شەنگال و کەلار، هەروەها جگە لە یەکێتی نیشتیمانی کوردستان پارتیش بەشداری کۆبوونەوەی کردووە.


ئاودێر لوقمان: شوێنەوارەکانی کوردستان لەژێر مەترسی تاڵانکردندان. – WtariKurd\n– Posted on 2019-03-23بابەتی: فەرهەنگ\nلەساڵی ڕابردوەوە دیاردەییەکی ترسناک لەکوردستان سەری هەڵداوەو ئەویش هەڵدانەوەی ناوچە شوێنەواریەکانە. ئەو ناوچە شوێنەواریانەی کەگومان دەکرێت پارچەی ئاساری گران بەهای تێدابێت هەڵدەدرێنەوە یان دەتەقێنرێنەوە، پارچەکانی دەردەهێنرێت لەلایەن قاچاخچەیەکانەوە بەشێوەیەکی قاچاخ مامەڵەی پێوە دەکرێت و پاشان ڕەوانەی تورکیا و ئێران دەکرێن و، لەوێشەوە بەرەو وڵاتە ئەو روپیەکان ڕەوانە دەکرێن. یاخود لەمۆزەخانەکانی ئیران و تورکیا بەناوی پارچەی کۆنی شوێنەوارەکانی خۆیانەوە تۆماری دەکەن و واتا باسی شوێنە عەسڵیەکەی ناکەن کە لێی دۆزراوەتەوە .\nبەگوێرەی ئەو زانیاریانەی دەست ئێمە کەوتووە ئەو ناوچە شوێنەواریانە بە جیهازی پێشکەوت و دەیپشکنن و پاشان تیمێکی تایبەت پێک دەهێنرێت بۆ دەرهێنانی ئەو پارچە گران بەهانەکە هەندێک جار لەلایەن کەسانی باڵادەستەوە دەکرێت. وەکو لەماوەی ڕابردودا بینیمان هێزێکی چەکدار چونە سەر قەڵای سەنگی سیاو لەناوچەی هەورامان. کە ئەوهێزە بەگوێرەی وتەی خەڵکی ناوچەکە زیاتر لەپەنجا چەکدار بوون و لە شەوێکدا بەشێکی قەڵاکەیان تەقاندەوەو کاتێک خەڵکی ناوچەکە چون بزانن چییە لەلایەن ئەو هێزەوە ڕێگریان لێکرابوو. هەروەها لەچەند ناوچەیەکی تر چاڵی قوڵ هەڵکندراوە بەسەر گردو تەپۆلکەکانەوە لە دیارترین ئەو ناوچانەش کە بەشێکی زۆری گردەکانی هەڵکەندنی بۆ دەرهێنانی پارچەی گران بەها تێدا کراوە گردو تەپۆلکەکانی دەشتی شارەزوورە بەتایبەت گردو تەپۆلکەکانی سەر بەقەزای سەیدسادق کە لە هەندێکیاندا چاڵ هەڵکەندراوە زیاتر لە پێنج مەترەو پارچەکانی دەر هێنراوە.\nهەروەها لە ئەشکەوتی هەڵامەتا لە چیای زاوا بەرامبەر شاری دهۆک تاوەکو ئێستا دووجار هەوڵی تەقاندنەوەی ئەو نەخشانە دراوە کەبەسەر ئەو چیایەوە لە کۆندا درووستکراون و نەخشەکان شێوێنراون. هەروەها هەڵکەندنی کڵێسەی مەسیحیەکان لە گوندێک نزیک ئاکرێ هەوڵی دزینی پارچەکانی دراوە و لە هەهەمان ناوچەش چەندین شوێنی تر هەڵدراونەتەوە . هەڕوەها ناوچەی گەرمیانیش بە دەرنەبوە لەودەست درێژیانە بۆ سەرشوێنەوارەکانی ئەو ناوچەیە. لە ناوچەی باوەنور گۆڕستانێکی کۆن لەلایەن چەند چەکدارێکەوە لەساڵی ڕابردودا هەڵدرابوەوە. وەلە چەندین ناوچەی تریش قەبری کۆن و گردو قەڵاو تەپۆلکە هەڵدراونەتەوە بەمەبەستی تاڵانکردنیان. وەلایەنە پەیوەندی دارەکان زۆر کەمتەرخەمن و نەیانتوانیوە بەتەواوی ڕێگری لەو کارانە بکەن. بەدەرهێنان و دزینی ئەو پارچانە مێژووی نەنەتەوەکەمان بە تەواوی دەشێوێنرێت و ناسنامەی نەتەوەیمان ون دەکرێت و ڕووبەڕووی فەوتانی یەکجار.


سەمایەک سەهۆڵەکەی تواندەوە!.. بەهادین حاجی بەكر دارتاش – Dengekan\nئێوارەیەکی درەنگ وەخت سەماو ئاوێزان بوونی دوو جەستە لەمیلۆدیایەکدا، بووە کوانی توانەوەی بەفری سەر شەقامێک. چوار رۆژە چوار هەزار فتوادەرو شمشێر بەدەست کوچەو کۆڵانەکانی شار دەگەڕێن بەدوای خۆشەویستدا، چوار رۆژە نەفرەت لەسەمایەکی ئاسایی کە تەنیا دەتوانیت گوزارشتیک بێت لەحەزو ئارەزوی گەنجە گیرفان خاڵییەکانی ئەم شەقامە، کە ئەگەر بۆ چەند خولێکیش بووە بینینی سەمایەک تێکەڵ بەتاسەی ئارەزووکانیان بکەن و هەر نەبێت ئەم ئێوارە زاخاوێکی مێشکیان بدەن بەجوانی جوڵەی دوو جەستە کەخۆزگەی هەزاران گەنجی ئەم شارەی تیا تێکەڵ بوو. ئای خودایە چی قەوما، چ ئافاتێک رووی تێکردین، چ قیامەتێک هەستا، لەچ غەزەبێکدا نغرۆ بووین، چ سۆنامیەک ئەم شەقامەی لوول کرد لەگەل خۆیدا، تۆ بڵی بەئاگاری قیامەتی ئەم رووداوە ئێمە هەموو رێبوارانی ئەم شەقامە بسووتێنێت، یا لوتفەکەیت و تەنیا جەستەی ئەو دوو سەماکارە نامۆو بێڕەوشت و کلتوربەزێنە دەکەیتە خۆڵەمیش کە ئەو کفرە گەورەی کردیان و بەچەند جوڵەیەکی خۆیان شارێکیان شێواند؟ ! ئای خودایە ئەمە چ کفرێک بوو کەتۆ عەبدەکانی خۆت ناچارکرد بەوەی هەر لەم شەقامە بێ نوێژەدا بەرماڵەکانیان راخەن و شەقام ببەستن و ئازادی هاتووچۆکردنیش لەتەماشاکەرانی سەماکەرانی ئێوارەی پێشوو بگرن. ئای خودایە لەم هەموو دڵگەرمی و دڵگەورەیەی عەبدەکانی تۆ چۆن پەیامەکانت لەدەرەوەی هەرجۆرە هەڕەشەو تووندوتیژی و شمشێر راوەشاندن و ملپەڕانێک بڵاودەکەنەوە، کەزمانیان بەوشێوە خوێنی لێدەتکێت و بۆ کپکردنەوەی ئاڵۆشی دوو گەنج قیامەتێک بەرپا دەکەن، ئەلهەق ئەم سوپای عەبدانە وەفادارن بەپەیامەکەی تۆ بۆ بەمقەدەس نیشاندانی سەوابتەکانی تۆ بۆ زیندو راگرتنی کلتورێک کە جێگەی بیرکردنەوە قسە لەسەرکردن و گۆڕانکاری نیە. چی روویداو بۆ روویدا؟ ئەوەی روویدا تەنیا نمایشکردنی توانای هونەری دوو گەنج بوو کە لەنێو ئاپۆرەی شەقامی سەهۆڵەکەدا، وەک (ئیڤان)ی کچە سەماکەر دەڵێت تەنیا بۆ خۆشی و بۆ ئاشتی و خۆشەویستی بوو، ئەوەی روویدا وەک (میۆ)ی سماکار دەڵێت، تەنیا دەربڕینی ئەو خۆشەویستییە بوو چونکە سەما گوزارشتی جەستەیە بۆ دەربڕین.\nبەڵام رووداوەکانی دوای سەماکە ئیتر تەنیا جوڵەیەکی جەستەی سەماکارێک نیە، بەڵکو لەڕاستیدا کاردانەوەکانی پشتەوەی ئەم سەمایە دروست رەنگدانەوەی گۆشەنیگاکانی شارنشینی و بەرکەوتە سیاسی و کۆمەڵایەتی و فەرهەنگیەکانیەتی کە جەمسەرە جیاوازە کۆمەڵایەتیەکان بە ئاراستەی جیاوازو تەنانەت دژ بەیەکیشدا دێنێتە مەیدان! ئەوانەی کە توڕە بوون و کاریان گەیاند بەفەتواو هەڕەشەکردن و لە خوێن هەڵکێشانی جەستەی ئینسان، دەڵێن ئەمە کلتوورو دابونەریتی ئەم کۆمەڵگایەی ئێمە نیەو نابێت رێگەپێدراوبێت. گریمان پاساوەکەی ئەم ئاراستەیە دروستەو کێشەکە کێشەی کلتورەو وەک خۆیان دەڵێن ئەمە کلتوریکی نامۆو بێگانەیە بە کۆمەڵگای ئێمە. کەواتە کلتور چییەو ئەمانە مەبەستیان چ کلتورێکە ؟! هەموومان دەزانین کە کلتور بەشێکە لەسەرخانی کۆمەڵگا کە لەگەل رەوەندی ئاڵوگۆڕە سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتییەکانی هەر کۆمەڵگایەکدا گۆڕانی بەسەردادێت. کلتور بەهەموو ئەو حاڵەت و دیاردانە دەوترێت کە بەدوو فلتەری تەواوکەری یەکتردا تێدەپەڕێت کەئەویش هەندێکیان بەرهەمی کاری ئنیسان و هەندێکیشیان بەرهەمی فکرو بیرکردنەوەمانن. کەواتە سەرەتاییترین پرسیار ئەوەیە کەکلتور لەگەڵ پەرەسەندنی کۆمەڵگای شکل و شیوازو بەرکەوتەی جیاواز دەگرێتەخۆ، کلتور حاڵەتێکی سائیدو چەقبەستوو راوەستاوی هیچ کۆمەڵگایەک نیشان نادات. بەڵام هەقیقەت ئەوەیە کە سروشت و بەرکەوتی سیاسی و کۆمەڵایەتی هەموو کۆمەڵگاکان بەو شیوەیە کەهەر بزوتنەوەیەک گۆشەنیگای جیاوازو ئاراستەی جیاوازی هەیە بۆ تێڕوانین لەسەر کلتورە دەورو جێگەو رێگەی کلتور. روانگەیەک هەیە کە پێیوایە کلتور دیاریدەو حاڵەتیکی راوەستاوو جێگیرە قابیلی هیچ جۆرە دەستلیدان و پەرەپێدانیک نیە، ئەم روانگەیە کۆمەڵگا دابەش دەکات بۆ چاک و خراپ و بۆ حەڵاڵ و حەرام و… روانگەیەکی تریش هەیە کە پێیوایە کلتور بەردەوام لەحاڵی گۆڕانکاری و ئاڵوگۆڕدایە، دەکرێ ئەوەی دوێنێ بەمقدەس زانراوە ئەمڕۆ مەحکوم بێت و رێگەپیدراو نەبێت. هەڵبەتە هاوکات لەگەڵ بەرەوپێشچوونی کۆمەڵگادا هۆکارگەلێکی سیاسی، ئابوری ، کۆمەڵایەتی و تەنانەت ژینگەیش هەیە کە کاریگەری خۆیان لەسەر چۆنیەتی نیشاندان و نمایشکردنی کلتورەکان دادەنین.\nبائێمە کلتوری جلوبەرگ لەبەرچاو بگرین و لەخۆمان بپرسین کەئایا جلوبەرگی کوردی ئێستاو (50) ساڵ لەمەوبەر هەروەک یەک وایەو هەر هەمانە؟! بەدڵنیایی نەخیر، (50) ساڵ لەمەوبەر ئێمە تەنیا شەرواڵ و مراخانی و رانکوجۆغەمان هەبوو، ئیستا ئەگەر نمایشی جلوبەرگە هاوردەکانی چین بکەین لەدوانزەیان تەنیا دوو جۆریان لەڕابردوودا هەبوو. سەرنج بدەن بازرگانی و سەرمایەگوزاری چ دەورێکی هەیە لە گۆڕین و گەشەپێدانی ئەم کلتورەدا، با بە روویەکی تردا سەرنجی کلتوری خواردن بدەین و لەخۆمان بپرسین ئایا بە راستی ئیستا لەشاری سلێمانیدا تەنیا قوبلی و فاسیۆلیاو گۆشت و یاپراخمان هەیە، یان دەیان جۆری تری خواردن خۆی خزاندوەتە نیو کۆمەلگاوە. جیاوازیەکە ئەوەیە لەمەشیاندا دروستکردنی کلتوری خواردن یەکجار لاوازو نەبینراوەو ئەوەی کە ئەمڕۆش زۆرترین فرۆشی هەیە ئەو خواردنە تەقلیدیەیە کە لەباووباپیرانمانەوە بۆمان ماوەتەوە، کە بەدڵنیایی دیوێکی ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی بۆرژوازی کورد بازاڕی بەجۆرێک کۆنترۆڵ کردووە لەڕێگەی هاوردەکردن و سوودو سەرمایەدا دەرفەتێکی بۆ گەشەسەندن و فراوانبوونەوەی کشتوکال و خواردن و کلتوری خواردن نەهێشتووەتەو، دواجار بێینەوە سەر سەماو مۆسیقای جیاواز لەشەڕی ئەو نوغکخبە  خوێندەوارەی  کە پێیوایە بایکۆتکردنی مۆسیقاو گۆرانی تورکی و ئیران و عەرەبی و… دەتوانێت رێگە بە قوڵبوونەوەی ئەو تام و چیژە وەرگرێت لەنێو خودی مۆسیقاو هونەردا هەیە یا وەک دەڵێن مۆسیقایەکی رەسەن بەرهەم دێنن.\nھەقیقەت ئەوەیە کەمۆسیقا وەک بەشێک لەھونەرو کلتوری ھەر کۆمەڵگایەک ناتوانرێت دیواری چینی بەدەورا بکێشرێت، ئاخەر بەشێک لەباشترین گۆرانیبێژەکانی کۆمەڵگای ئێمە وەک حەسەن زیرەک، ماملێ، هۆمەر دزەیی…. بەشێک لەکارو بەرھەمەکانیان لەئاوازو گۆرانی وڵاتان و ناوچەکانی ترەوە وەرگیراوە بەبێ ئەوەی کەھیچ کەس بە ناڕەسەن و نامۆ لەقەڵەمیان بدات. ھەربۆیە ئەو قسەیەی کەئەمڕۆ دەکرێت سەبارەت بەکلتوری نامۆو بێگانە سەراپا پووچ و بێ ناوەڕۆک و چەقبەستووە.\nدواجار دەمەوێت ئەوە بڵێم کە بەشێک لەم شەڕی کلتورە نامۆیە درێژکراوەی شەڕی هەمان ئەو بزووتنەوە کۆمەڵایەتیانەیە کە لێرەو لەوێ لەسەر زوژەی جیاواز دێنەوە مەیدان و ناتوانریت رێگەیان پێ بگیرێت . تۆ ناتوانیت پێڵاوو پانتۆڵ و پەنیرو پایسکیل و ئۆپڵ و کۆمپیوتەرو هاندو جلوبەرگ و خواردنی هاوردە بەکاربهێنیت و کەچی فتوای حەرامبوونی سەماو گۆرانی هەریەک لەو وڵاتانە بدەیت، ئەمە چیە وەڵڵا کلتوریکی نامۆیە. هەربۆیە بەشێک لەم بزوتنەوەیە لە راستیدا کێشەکەیان خراپی ئەم سەمایەو سەماکارێک نیە، بەقەد ئەوەی لەڕیشەوە کێشەیان لەگەل شادی، هەڵپەڕکێ و سەما، گۆرانی و مۆسیقا و پەیکەرتاشین و ئارایشت ستاتیکاو خۆشەویستی و رۆژی خۆشەویستیدا هەیە، بۆ بەسەمای دوو گەنج ئەوەندە ناڕەحەت بوون کە ئارامی کۆمەڵگایان خستە بەردەم مەترسییەوە. ئەم شەڕەی کەئەمڕۆ لە کۆمەڵگادا هەیە درێژکراوەی راوەستانەوەی ئەو دوو بەرەیە کە یەکێکیان ئەم شمشیر بەدەستانە نوێنەرایەتی دەکەن و ئەویتریشیان بەرەیەکە کە تینووی ئازادی بەیان و دەربڕین و ئازادی خۆنمایشکردن و بڕیاردانن لەسەر ژیان و چارەنووسی خۆیان.\nدواجار ئەوە بڵێین ئێوە دەتوانن بەبێ لەخوێن هەڵکێشانی جەستەی هیچ کەسێک بۆچوونەکانی خۆتان رابگەیەنن، بەڵام ناتوانن ریگە بەدەربڕین و بیرکردنەوەکانی ئەو بەشە لەخەڵکی ئەم کۆمەڵگایە بگرن کە تامەزرۆی عیشق و ئازادی و خۆشەویستین\nئەم بابەتە لە ھەفتەنامەی ھاوڵاتی دا بڵاو کراوەتە!\nPrevious ڕووداوەکان.. تاهیر عیسا\nNext “گۆرانستان” یان پیلانێکی نوێی داگیرکەران!.. ھوشیارئەحمەدی


دوای بەڕێوەچوونی رێوڕەسمی ساڵیادی کوژرانی قاسم سولەیمانی و ئەبومەھدی موھەندیس سەنتەری رۆشنبیری شاری کەرکوک داخرا.\nرۆژی ١٠ی ئەم مانگە رێوڕەسمی ساڵیادی کوژرانی قاسم سولەیمانی و ئەبومەھدی موھەندیس لە سەنتەری شاری کەرکوک بەڕێوەچوو، لە رێوڕەشمەکەدا ئاڵای ئەمریکا دانرابوو ھاوڵاتیان و ئامادەبووانی مەراسیمەکە بەسەریدا دەڕۆیشتن.\nبە پێی زانیاریەکان بە بڕیاری یەکێتی نیشتمانی کوردستان و بەھۆی گوشاری کونسوڵخانەی ئەمریکا لە ھەولێر سەنتەرەکە داخراوە.\nھەر لە مەراسیمەکەدا فالح فەیاز، سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی، کە تەنھا ٢٤ کاتژمێر بەسەر بریاری ئەمریکا بۆ خستنیە نێو لیستی تیرۆرەوە دەرکرابوو، وتارەکێکی پێشکەشکرد وتی "بۆ ئەوی عیراق سەقامگیربێت، پێویستە ھەموو نەتەوە و لایەنەکان دەست لەناودەستبن بۆ دەرکردنی تەواوی ھێزە بیانییەکان، ئەوەش بە پشتبەستن بە بڕیاری پەرلەمانی عیراق".\nسەنتەرەکە سەر بە ئیدارەی گشتیی یەکێتیە، بەڵام پێکھاتەکانی دیکەش بۆ چالاکی ھونەری و مەراسیمەکان بەکاریدەھێنن.\nئەو سەنتەرە بە بڕیاری مام جەلال، سکرتێری گشتی کۆچکردووی یەکێتی نیشتمانی کوردستان دروستکراوە، بەڵام تەواونەکرا، دواتر لەلایەن ئیدارەی گشتیی یەکێتییەوە تەواوکرا.\nسەنتەرەکە لەسەر روبەری ١٦ دۆنمە بە پێوانەی ٢٧ ھەزار مەتر چوارگۆشە لە گەڕەکی ئیسکان لەسەر رێگای کەرکوک – سلێمانی دروستکراوە و ٢٠ ھەزار مەتری بیناکراوە و پێکھاتووە لە ھۆڵێک بە روبەری دوو ھەزارو ١٥٠ مەتر چوارگۆشە کە جێگەی ١٢٠٠ کورسی دەبێت. سەرەڕای بوونی ھۆڵی سینەما، چاپخانە، کتێبخانەو چێشتخانە.


سعوودیه وه‌ڵامى پێشنیازه‌كه‌ى ئێران ده‌داته‌وه\nله یه‌كه‌م هه‌ڵوێستى سعوودیه به‌رانبه‌ر ئه‌و پێشنیازه‌ى وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى ئێران بۆ گفتوگۆكردن له‌گه‌ڵ ریاز كردبووى، به‌رپرسێكى سعوودى ده‌ڵێت، "له‌برى ئه‌وه‌ى ئێران ده‌ست بۆ گفتوگۆ درێژ بكات، با ده‌ست له كاروبارمان وه‌رنه‌دات".\nدواى ئه‌وه‌ى له تویتێكدا محه‌مه‌د جه‌واد زه‌ریف، وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى ئێران داواى كردبوو ئێران و سعوودیه گفتوگۆ له‌گه‌ڵ یه‌ك بكه‌ن، به‌رپرسێكی سعوودى وه‌ڵامى پێشنیازه‌كه‌ى وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى ئێرانى دایه‌وه.\nله لێدوانێكى بۆ پێگه‌ى" سپۆتنیك"ى رووسى میر خالید بن فه‌یسه‌ڵ ئال سعوود، باڵوێزى سعوودیه له عه‌مان، گوتى "به ئێران ناڵێین ده‌ستان درێژ مه‌كه‌ن، به‌ڵكو به‌وه‌نده رازین ده‌ستیان له كاروبارى ئێمه وه‌رنه‌ده‌ن". دواتر ده‌ڵێت، "ئێمه له ده‌ستدرێژكردن ناترسین، له‌وه ده‌ترسین ئه‌م ده‌سته بۆمب بێت".\nپێشتر محه‌مه‌د جه‌واد زه‌ریف له تویتێكدا نووسیبووى، "ئێمه جارێكى تر ده‌ستى دۆستایه‌تى بۆ دراوسێكانمان درێژ ده‌كه‌ین و پێیان ده‌ڵێن وه‌رن با به‌یه‌كه‌وه ناوچه‌یه‌كى به‌هێز دروست بكه‌ین". دواتر وه‌ك توانجێك ئه‌وه قسه‌یه‌ى تره‌مپ وه‌بیر سعوودییه‌كان دێنێته‌وه، كه گوتبووى، "ئێمه نه‌بین دوو هه‌فته سعوودیه ناتوانێت به‌رگرى له‌خۆى بكات".


یواکیم لۆف: ھەڵەکردن بەرامبەر بە فەرەنسا و پرتوگال قەدەغەیە\nیواکیم لۆفی راھێنەری ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا یاریزانەکانی لە یارییەکەی بەرامبەر بە فەرەنسا و پرتوگال ئاگادار کردوەو ئاماژەی بەوەدا ھەڵەکردن لەو یارییە قەدەغەیە و گەشبینیشی خۆشی بەھیوای تیپەکەی بۆ گەیشتن بە قۆناغی داھاتوو دوپات کردەوە.\nلۆف سەبارەت بە دۆخی تیپەکەی وتی دۆخمان باشەو گەشبینین، یاریزانان ویستی گەورەیان ھەیە و دەیانەوێت سەرکەوتنی گەورە بنووسنەوە، دۆخی ئێستا لەگەڵ ٢٠١٨ جیاوازی زۆری ھەیە.\nسەبارەت بە کۆمەڵەکەشیان وتی، فەرەنسا بەباشی دەناسین، ئەوان دەتوانن لە ھەموو دۆخێک خۆیان بگونجێنن، قورسە بەرامبەر بە شێوازی یاریکردنیان یاری بکەیت چونکە توانای تاکە کەسیشیان زۆرە باشە، پرتوگالیش لە ھێرشبردن بەھێزە، پێویستە لەم دوو یارییە زیاتر خۆمان ماندو بکەین و نابێت ھیچ ھەڵەیەک بکەین.\nسەبارەت بە داھاتووشی دوای یۆرۆ لۆف راگەیاند، دەمەوێت سەردانی بلشن بکەم کە شوێنی لەدایکبوونمە، پلانم بۆ ھیچ شتێکی تر دانەناوە، تەنھا دەمەوێت پشوویەکی باش بدەم.\nسەبارەت بە ھانز فلیکی جێگرەوەشی لۆف وتی، ھەمووان دەزانن ھانزی توانای زۆر باشی ھەیە، لەگەڵ بایرن مونشن دوپاتی کردەوە دەتوانێت بە باشی ئیدارەی یاریزانان بدات و یاری رێکبخات، پێم وایە دۆخی ھەڵبژاردەکە لەژێر سەرپەرشتی ئەو باش دەبێت.\nھاندەرانی ئینگلتەرا ئاھەنگی سەرکەوتن بۆ قۆناغی داھاتوو دەگێڕن\nراھێنەرەکەی چیک: باشترین ئاستی خۆمان پێشکەشکرد\nبارسێلۆنا نەشتەرگەری بۆ دیمبیلی ئەنجام دەدات\nسیحری مۆدرێچ کرواتیای گەیاندە قۆناغی داھاتووی یۆرۆ\nمیلیتاو ستایشی سێرجیۆ رامۆس دەکات\nبەرازیل خۆی بۆ یارییەکەی کۆلۆمبیا ئامادە دەکات


خه‌ڵک – ڕۆژنامه‌ی داریۆ\nنایمار سینیۆر، باوکی دا سیلڤا نایماری ئه‌ستێره‌ی یانه‌ی به‌رشلۆنه چاوپێکه‌وتنێک له‌گه‌ڵ ڕۆژنامه‌ی "داریۆ"ی ئیسپانی ئه‌نجام ده‌دات و تیایدا وه‌ڵامی چه‌ندین پرسیاری گرنگ ده‌داته‌وه که بۆ یه‌که‌مجاره به‌وشێوه‌یه وه‌ڵام بداته‌وه.\nهه‌روه‌ها دوپاتیشی ده‌کاته‌وه، کوڕه‌که‌ی خۆشحاڵه له‌ڕیزه‌کانی بلاوگرانا و له‌هه‌مان کاتدا په‌له‌ی نوێکردنه‌وه‌ی گرێبه‌سته‌که‌یان نییه.\nداهاتوی نایمار و به‌رشلۆنه‌وه ته‌مومژاوییه‌و هه‌واڵی زۆرمان پێده‌گات... له‌و باره‌یه‌وه چیمان پێده‌ڵێیت؟\nگرێبه‌سته‌که‌ی نایمار تا دوو وه‌رزی تر به‌رده‌وامی ده‌بێت، پێموابێت له‌ئێستادا ده‌بێت له‌سه‌رخۆ بێت و هه‌رچییه‌ک له‌وباره‌یه‌وه پرسیارمان لێکرا نابێت لێدوان بده‌ینه میدیاکان و بریاری به‌په‌له بده‌ین.\nڕاسته گوایه ده‌ستتان کردووه به گفتوگۆی نوێکردنه‌وه‌ی گرێبه‌سته‌که‌ی؟\nله‌گه‌ڵ ئیداره‌ی به‌رشلۆنه به‌هیج شێوه‌یه‌ک له‌باره‌ی نوێکردنه‌وه‌ی گرێبه‌سته‌که‌ی قسه‌مان نه‌کردووه، له‌به‌رئه‌وه‌ی له‌ماوه‌ی داهاتودا سه‌رقاڵی وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ئه‌و تۆمه‌تانه بوین که دادگا ڕووبه‌ڕوی ده‌کردینه‌وه سه‌باره‌ت به گرێبه‌سته‌که‌ی له‌گه‌ڵ به‌رشلۆنه ساڵی ٢٠١٣، به‌ڵام ده‌توانم جه‌خت له‌وه بکه‌مه‌وه که له‌به‌رشلۆنه خۆشحاڵین و یانه‌که‌ش له‌ئێمه رازییه.\nکه‌واته نوێکردنه‌وه‌ی گرێبه‌سته‌که‌ی به‌نسبه‌ت ئێوه‌وه ئه‌وله‌ویه‌ت نییه؟\nوا ناڵێم، به‌ڵام ئه‌وله‌وییه‌ت ده‌ده‌ینه تۆمه‌ته‌کانی دادگا و ده‌مانه‌وێت ئه‌و کاره یه‌کلایی بکه‌ینه‌وه ئینجا بێینه سه‌ر مه‌سه‌له‌ی نوێکردنه‌وه‌ی گرێبه‌سته‌که‌ی.\nبه‌ڕای تۆ که‌ی له‌گه‌ڵ ئیداره‌ی به‌رشلۆنه ده‌گه‌نه ڕێکه‌وتنی کۆتایی؟\nپێموابێت تا مانگی پێنج و شه‌ش چاوه‌ڕێ ده‌که‌ین، له‌دوای ئه‌وه هه‌له‌که ده‌قۆزینه‌وه‌و له‌باره‌ی نوێکردنه‌وه‌و ڕێکه‌وتنی کۆتاییه‌وه له‌گه‌ڵ ئیداره‌ی بلاوگرانا قسه ده‌که‌ین.\nڕاسته ئیداره‌ی ڕیاڵ مه‌درید په‌یوه‌ندی به نایماره‌وه کردووه؟\nدڵنیاتان ده‌که‌مه‌وه، له‌ماوه‌ی ڕابردوودا به‌هیچ شێوه‌یه‌ک له‌لایه‌ن ڕیاڵ مه‌دریده‌وه په‌یوه‌ندیمان پێوه‌نه‌کراوه، به‌هه‌رحاڵ، ئێمه له‌سه‌ر پڕوپاگه‌نده‌کان راهاتوین و له‌وکاته‌وه که نایمار ته‌مه‌نی بۆته ١٦ ساڵ و تائێستا ڕووبه‌ڕوی پڕوپاگه‌نده‌کان ده‌بینه‌وه.\nبه‌ڵام ئه‌وه ڕێگری ناکات له‌داواکاری یانه زه‌به‌لاحه‌کانی ئه‌وروپا...\nبێگومان، له‌کۆتایی هه‌موو وه‌رزێکدا و له‌باره‌ی پێشکه‌شکردنی گرێبه‌ستی یانه زه‌به‌لاحه‌کانه‌وه قسه زۆر ده‌بێت، به‌ڵام ئه‌وه له‌بیرمه‌که‌ن که یانه‌یه‌کی گه‌وره‌ی وه‌ک به‌رشلۆنه هه‌میشه له بۆسه‌دایه بۆ به‌رپه‌رچدانه‌وه‌یان و به‌رده‌وام وه‌ڵامیان ده‌داته‌وه.\nله‌باره‌ی ئه‌و کێشه‌یه‌وه چیمان پێده‌ڵێیت که ڕووبه‌ڕوی کوڕه‌که‌ت ده‌بێته‌وه له کۆپا ئه‌مریکا و ئۆڵۆمپیاد؟\nنایمار ده‌یه‌وێت به‌هه‌مان ئه‌و شێوه‌یه‌ی بۆ به‌رشلۆنه یاریی ده‌کات بۆ هه‌ڵبژارده‌ی وڵاته‌که‌شی یاریی بکات، هه‌موو چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌ین دۆنگا بێته شاری به‌رشلۆنه و هه‌موو شتێک یه‌کلایی بکاته‌وه، ئێمه له‌میدیاکانه‌وه زۆر ده‌بیستین، به‌ڵام له‌وه زیاتر هیچ زانیارییه‌کم نییه.\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی مێسی بونی هه‌یه، پێتوایه نایمار بتوانێت خه‌ڵاتی تۆپی ئاڵتونی به‌ده‌ست بهێنێت؟\nهه‌مووان باس له‌وه‌ده‌که‌ن که له‌ماوه‌ی چه‌ند ساڵی داهاتودا خه‌ڵاتی تۆپی ئاڵتونی له‌نێوان سیانه‌ی به‌رشلۆنه، نایمار و مێسی و سوارێزدا دا قه‌تیس ده‌بێت، کوڕه‌که‌م ده‌زانێت که کاتی ئه‌وه‌یش دێت خه‌ڵاته‌که به‌ده‌ست بهێنێت و شانازی پێوه بکات، به‌ڵام حاڵی حازر هیچ په‌له‌مان نییه و پێمان باشه سه‌ره‌تا نازناوی دووه‌می چامپیۆنز لیگ له‌گه‌ڵ یانه‌ی به‌رشلۆنه به‌ده‌ست بهێنێت.\nئه‌م بابه‌ته 14481 جار خوێنراوه‌ته‌وه


فه‌رهه‌نگی سه‌ربازی و راستكردنه‌وه‌ی هه‌ڵه‌یه‌ك – Knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » فه‌رهه‌نگی سه‌ربازی و راستكردنه‌وه‌ی هه‌ڵه‌یه‌ك\nدیاره فه‌رهه‌نگی زمانی كوردی له بواری زاراوه‌سازیدا زۆر هه‌ژاره‌و له‌لایه‌ن شاره‌زایانی بواری زمانیشه‌وه گرنگیه‌كی زۆر به‌بواره جیاجیاكانی زاراوه‌سازی نه‌دراوه، به‌تایبه‌تی زاراوه‌كانی بواری زانستی سه‌ربازی.\nنمونه‌یه‌ك له‌و زاراوه سه‌ربازیانه‌ی كه‌ڕۆژانه به‌هه‌ڵه به‌كارده‌هێنرێت، دیاره له‌هه‌موو ئاسته‌كانداو له‌لایه‌ن هه‌موو كه‌سێكیشه‌وه به‌نووسراوه فه‌رمیه‌كانیشه‌وه، ئه‌ویش وشه‌كانی (فه‌رمانده، ئامر، قائد)ن، ئه‌وه‌ی شاره‌زای بواری سه‌ربازی بێت ده‌زانێت كه تاچ ئاستێك به ئه‌فسه‌رێك ده‌وتریت (ئامر) و له چ ئاستێكه‌وه پێی ده‌وترێت (قائد).\nدیاره ئه‌فسه‌ر له ( امر فصیل- ئامر فه‌سیل)ه‌وه كه پله‌كه‌ی ملازم یان ملازمی یه‌كه تاده‌گاته (امرلیوا- ئامر لیوا) كه ده‌بێت پله‌كه‌ی عه‌قید یان عه‌مید بێت پێی ده‌وترێت (امر)، هه‌تا ئه‌م ئاسته ئه‌م پایانه پێیان ناوترێت (قائد).\nبه‌ڵام له‌پایه‌ی ئامر لیوا به‌ره و ژوور، واته فیرقه‌و قه‌یله‌ق و هاوشێوه‌كانیان پێیان ده‌وترێت قائد، بۆنموونه؛ قائد فرقه‌و قائد فه‌یله‌ق، كه ده‌ڵێم هاوشێوه‌كانیان، بۆنموونه؛ له كوردستان ئێمه فرقه‌و فه‌یله‌قمان نیه، به‌ڵام هاوشێوه‌ی ئه‌مانه‌مان هه‌یه‌و كه‌سی یه‌كه‌می ئه‌م ته‌شكیلانه له‌ئاستی قائددان، بۆنموونه؛ هه‌ردوو فه‌رمانده‌یی هێزه‌كانی (70 و 80 ) له‌ئاستی فه‌یله‌ق دان، یان فه‌رمانده‌كانی هێزه‌پشتیوانیه‌كان و به‌رگری و فریا كه‌وتن و زێره‌ڤانی له‌ئاستی فیرقه دان و به‌كه‌سی یه‌كه‌می ئه‌م ته‌شكیلانه ده‌وترێت، قائد.\nبه‌ڵام سه‌باره‌ت به‌زاراوه‌ی (فه‌رمانده)، ئه‌وا ئێمه به‌هه‌موو ئه‌مانه‌ی له‌سه‌ره‌وه پۆلێنم كردن هه‌ر ده‌ڵێین فه‌رمانده، دیاره ئه‌مه له‌ڕوی زانستی سه‌ربازییه‌وه هه‌ڵه‌یه و ده‌بێت ئێمه دووزاراوه‌یان ناوی جیاوازمان هه‌بێت بۆ ئه‌م دوو ئاسته جیاوازه.\nهه‌رچی وه‌رگێڕانی وشه‌ی فه‌رمانده‌یه، به‌ڕای من ئه‌گه‌ر به‌مانای حه‌رفی لێكی بده‌ینه‌وه ئه‌وا وشه‌كه له وشه‌ی ئامره‌وه نزیكتره وه‌ك له فه‌رمانده، بۆنموونه؛ (امر- أمر-یأمر) (فه‌رمانده- فه‌رمانی كرد- فه‌رمان ده‌كات)، به‌ڵام له‌ڕوی قورسایی وشه‌كه‌وه له‌زمانی كوردیدا ئه‌وا فه‌رمانده گونجاوتره به‌كاربێت بۆ وه‌رگێڕاوی وشه‌ی قائد، نه‌ك أمر.\nله كۆتاییدا ده‌گه‌ینه ئه‌و ئه‌نجامه‌ی ئه‌گه‌ر وشه‌ی فه‌رمانده بۆ جێگره‌وه‌ی ناوی أمر به‌كاربێت، ئه‌وا ده‌بێت وشه‌یان ناوێكی ترمان هه‌بێت بۆ جێگره‌وه‌ی ناوی قائد، ئه‌گه‌ر بۆ قائدیش بێت، ئه‌وا بۆ جێگره‌وه‌ی ناوی أمر پێویستمان به ناوێكی تره، به‌ڵام به‌ڕای من وشه‌ی فه‌رمانده بۆ ناوی قائد گونجاوتره‌و نزیكتره له ناوی آمر- ئامر.