کەژاڵ حوسێنی، کچە خوێندکاری دەستبەسەرکراو، بۆ بەندیخانەی ئورمیە ڕاگواستراوە | Hawar هاوار\nHome ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ئێران کەژاڵ حوسێنی، کچە خوێندکاری دەستبەسەرکراو، بۆ بەندیخانەی ئورمیە ڕاگواستراوە\nتشرینی یه‌كه‌م 11, 2016\nهاوار: “کەژاڵ حوسێنی”، کچی سالار، تەمەن 28 ساڵان و خوێندکاری بواری کامپیۆتێری زانکۆی تەورێز، لە ڕێکەوتی 6ی جۆزەردانی ئەمساڵەوە لە لایەن ئیتلاعاتی سپاوە دەستبەسەر کراوە، بۆ بەندیخانەی ئورمیە ڕاگواستراوە.\nکەژاڵ حوسێنی ماوەی زیاتر لە ٤ مانگ لە بازداشتگەی ئیتلاعات لە مهاباد لە ژێر ئەشکەنجە و لێدان و ئازار و لێپرسیندا بووە.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی ئەندامێکی بنەماڵەی حوسێنی بە هەواڵی ڕاگەیاندووە، لە ماوەی زیاتر لە ٥ مانگ دوای دەستبەسەرکرانی ئەو کچە خوێندکارە کوردەی خەڵکی مهاباد، تەنیا ٥ دەقە ئیزنیان هەبووە لەگەڵ کچەکەیان قسە بکەن و تا ئێستاش ئیزنی بینی و سەردانیان پێنەدراوە.\nلە هەمان کاتدا تا ئێستاش ئیزنی هەبوونی پارێزەر بەو کچە خوێندکارە کوردە نەدراوە و ڕوونیش نیە تاوانەکەی چیە، تەنیا ئەوەندە گوتراوە کە بە هۆی پەیوەندی بە یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی دژبەری ڕژیم دەستبەسەر کراوە.\nلە هەمان کاتدا “مەنیژە فاتحی”، کچی بەهمەن، تەمەن ٢٢ ساڵان کە ڕێکەوتی 15ی ڕەشەممەی 1394ی هەتاوی لەلایرن هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی باژێڕی بۆکان دەستبەسەر کراوە و تا ئێستاش هیچ هەواڵێک لە دۆخی ناوبراو وتاوان و چارەنووسی لەبەردەستدا نیە.\nPrevious articleژنێکی تری کورد کۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا\nNext articleئایا تۆ دەتوانی کورد بە دنیا بناسێنی؟\nتەرمی کچێکی ٢٠ ساڵان لە زرێبار دا دۆزرایەوە\nژنێکی خەڵکی دزەی مەرگەوەر بە دەست هاوسەرەکەی کوژرا


ئەرا دڵخوەشی ژنەگەی.. ماڵەگە گڕخوەێدە چواردەور\nشەفەق نیوز/ تا ژنەگەی بیزار نەوود، و هەر وەختیگ بخوازێت رۊی ماڵەگەی بکەێدە لاییگ، ئەو پیاو وەفادارە، ماڵیگ ئەرا ژنەگەی سازێدە، ک وهەر چواردەورەکەی گڕ خوەێد، جاریگ رۊیی کەێدە خوەرەگە، و جاریگ بنووڕێدە هاتووچگن مەردمەگە.\nلە وەردەم ئەو ماڵ نووە، ک مەردمەیل فرەیگ هاتنە سەردانی، کابرای بۆسنی فۆجینکوسیتش ٧٢ ساڵان، ئەرا رۆیتەرز وت: ژنەگەم فرەجار خوەشی لە ئاڵشتکردن شیوەی ماڵەگە هاتیاد، تا وەپی وتم: ئەوەسا ماڵیگ ئەرا سازم وەدڵ خوەد ئاڵشتی بکەێد.\nلە هاماری نەختیگ لە باکوور بۆسنە نزیک ناوچەی سرباتس، ماڵەگە لەبان میرگ هەفت مترییگ گڕ خوەێد، ک پیاوەگە وەدەس خوەی سازیەسەی. شیوە و سیما و دیمەن دەیشتەگە وزۊی ئاڵشت کریەن، ک یەک جار رۊیی هالە بووسانەیل زڕات و زەویەیل کشتوکاڵی، و جاریگیش هالە دارستان و چەمەگە.\nشۊیەگە وت: ماڵەگە وەچواردەوەگە وە ماوەی ٢٤ ساعت توانای گڕخواردن دیرێدخ ک وە ٢٢ چرکە گڕیگ تەواوەتی خوەێد، باوجی ژنەگە هۊچ قسەیگ دەربارەی ئی ماڵ نووە نەکرد.\nتەڵاق ٦٢٥ مەلیۆن دۆلاری\nDate: 2021-07-17 08:54:32\nدزێگ تانەی کەم پۊلی دەێدە خاوەن ماڵێگ\nDate: 2021-10-19 10:53:08\nبویچکترین زاوا لە عراق\nDate: 2021-07-22 12:40:32\nوڵات میسر.. دز نەگبەتیگ مۆبایل لە پەخش تەلەفزیۆنی راستەوخۆ دزێد\nDate: 2021-10-19 16:25:23\nلە دێرک.. پیاویگ نەوەت ساڵان یە ٣٥ ساڵە ئاو نەنووشیە\nDate: 2021-08-15 08:26:42\nلە تورکیا 17مێرگ موگناتیسی لە گەیەی زاڕویگ درارن\nDate: 2021-10-26 06:26:02\nدوەێەتیگ سوری پەڵپ شیروای ئەڵاجەوییگ گرێد\nDate: 2021-08-31 15:20:09\nپەیاکردن کلکوانەیگ یە ٢٥ ساڵە گوما بویە لە شوینیگ کەس مەزەنەی نێکەێد\nDate: 2021-09-04 11:53:29


عێراق وئه‌ردن..ئه‌ركى هاوبه‌ش بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ى گرژییه‌كانى ناوچه‌كه\nالسبت 18 كانون ثاني 2020 - 12:50\nمحه‌مه‌د عه‌لى حه‌كیم وه‌زیرى ده‌ره‌وه،ئه‌مڕۆ شه‌ممه،له‌گه‌ڵ ئه‌یمه‌ن سه‌فه‌دى هاوتا ئه‌ردنییه‌كه‌ى كۆمه‌ڵێك دۆسییه وهه‌روه‌ها ئه‌ركه‌كانى هێوه‌ركردنه‌وه ورێگاگرتن له‌گرژییه‌كانى ناوچه‌كه تاوتوێ كرد.\nحه‌كیم له‌میان كۆنگره‌یه‌كى رۆژنامه‌وانى هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ هاوتا ئه‌ردنییه‌كه‌ى كه‌ئاژانسى هه‌واڵى عێراقیه(اه‌ع)ئاماده‌ى بووه ڕایگه‌یاند"عێراق نابێته گۆڕه‌پانى جه‌نگى نێوان لایه‌نه‌كان.\nوتیشى"ئێمه له‌گه‌ڵ هێوه‌ركردنه‌وه‌ى ناوچه‌كه‌داین وعێراقیش له‌ئێستادا له‌ڕه‌وشێكى ناله‌باردایه"،جه‌ختیشى له"گرنگى رێزگرتن له‌سه‌روه‌رى عێراق وپێشێلنه‌كردنى كرده‌وه".\nئه‌وه‌یشى وت"عێراق ئه‌و هێرشانه‌ى كه‌پێگه‌یه‌كى كردۆته ئامانج له‌نێو خاكه‌كه‌ى ڕه‌تده‌كاته‌وه"،ئاماژه‌یشى به"گرنگى پته‌وكردنى ئه‌ركه‌كانى به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى تیرۆر وبنبڕكردنى سه‌رچاوه‌كانى دارایكردنى".\nلاى خۆیه‌وه وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى ئه‌ردنى دووپاتیكرده‌وه په‌یامێكى شا عه‌بدوڵلا ده‌گه‌یه‌نێته سه‌رۆك وه‌زیرانى عێراق له‌باره‌ى كه‌مكردنه‌وه‌ى گرژییه‌كانى ناوچه‌كه"،دووپاتیشیكرده‌وه"هه‌ڵوێستى ئه‌ردن نه‌گۆڕاوه‌یه له‌باره‌ى دوورخستنه‌وه‌ى عێراق له‌هه‌ر گرژییه‌كانى ناوچه‌كه".\nئاماژه‌یشى دا"ده‌بێت هه‌مووان كار بكه‌ن له‌سه‌ر چڕكردنه‌وه‌ى ئه‌ركه‌كان بۆ پاراستنى ئارامى وهێوه‌ركردنه‌وه‌ى گرژییه‌كان"،ڕوونیشیكرده‌وه"شانشینى ئه‌ردنى به‌رده‌وام ده‌بێت له‌پاڵپشتى كردنى عێراق له‌پاراستنى سه‌ركه‌وتنى مێژووى به‌سه‌ر تیرۆرستانى داعش".\nروونیشیكرده‌وه"سه‌قامگیرى عێراق سه‌قامگیرى ناوچه به‌هێز ده‌كات"،ئه‌وه‌یشى خسته‌ڕوو"زیانى گه‌وره به‌ر ناوچه‌كه ده‌كه‌وێت ئه‌گه‌ر عێراق ببێته گۆڕه‌پانى ململانێ".\nئه‌وه‌یشى خسته‌ڕوو"شاعه‌بدوڵلاى دووه‌م چاودێرى ڕه‌وشى ته‌ندروستى سه‌ید سیستانى مه‌رجه‌عى باڵا ده‌كات".\n1.وه‌زاره‌تى ده‌ره‌وه گرنگترین دۆسییه‌كانى سه‌ردانى شاندى میسرى بۆ به‌غدا ده‌خاته‌ڕوو\n2.مسته‌فا مه‌دبولى سه‌رۆك وه‌زیرانى میسر گه‌یشته به‌غدا\n3.وه‌زیرى ده‌ره‌وه په‌یوه‌ندى به‌هاوتا توركییه‌كه‌ى ده‌كات و له‌باره‌ى قوربانیانى بوومه‌له‌رزه‌كه سه‌ره‌خۆشى لێده‌كات\n4.سبه‌ى كازمى وهاوتا میسرییه‌كه‌ى یاداشتنامه‌ى هاوبه‌شى لیژنه‌ى باڵاى نێوان هه‌ردوو وڵات واژۆ ده‌كه‌ن


كوردستان سنوری عێراق بچوكتر ده‌كاته‌وه\nپەرلەمانتارێکی عێراق رایدەگەیەنێت، کە تێگەیشتنی سەرکردەکانی عێراق لەبارەی سەربەخۆیی کوردستان گۆڕاوە.\nشاخەوان عەبدوڵا، ئەندامی لێژنەی ئاسایش و بەرگریی لە پەرلەمانی عێراق ئاشكرایكردووه حەیدەر عەبادی، سەرۆک وەزیرانی عێراق سەرکردەیەکی عەرەبیە و بە دڵنیایەوە ترسی دابڕانی کوردی لە عێراقدا ھەیە، چونکە سنووری عێراق بچوک دەبێتەوە، بەڵام دواجار تێدەگات ئەگەر عێراق بەم شێوەیەی ئێستا بەردەوام بێت و کێشەی کورد چارەسەر نەکرێت و حکوومڕانی عێراق نەگۆڕدرێت، ئەوا کێشەکان بەردەوام دەبن.\nشاخەوان عەبدوڵڵا پێیوایە بەشێکی زۆر لە سەرکردە و کەسایەتییە عەرەبەکانی عێراق لەگەڵ ئەوەنین چیتر عێراق بە یەکپارچەیی بمێنێتەوە و بە پێویستی دەزانن کۆتایی بە کێشەکان بهێندرێت، ”بەڵام دواجار ئەوە ئێمەین بڕیار دەدەین".\nئەو پەرلەمانتارە ئاماژەی بە تێگەیشتنی بەشێک لە سیاسەتمەدار و سەرکردە عەرەبەکان لەبارەی سەربەخۆیی کوردستانەوە کردوه‌و رایگه‌یاندوه: پێشتر باسی دەوڵەتی کوردی بکرایە بەلای ئەوانەوە شتێکی گەورە بوو، بەڵام ئێستا وازیان لە ھەرێمی کوردستان ھێناوە و قسە لەسەر ناوچە کێشە لەسەرەکانە".


کۆتایی گەمە نزیکە\nد.سەنگەر سەید قادر\nعێراق لە دوای سێبتەمبەری ساڵی ٢٠١٩ لەسەر ستراتیژێکی ڕوونی ئەمەریکا هەنگاو دەنێت، ئامانجیش لەم ستراتیژە ڕاستکردنەوەی ئەو دۆخە خراپەیە کەلە دوای ساڵی ٢٠٠٣ لە عێراق خولقاوە و سەر ئێشەیەکی زۆری بۆ ئەمەریکا دروست کردووە.\nهەڵبژرادنی پێشوەخت و پێکهێنانی حکومەتی نوێی عێراق دور لە هەژمونی سیاسی پرۆ ئێرانیەکان ئامانجەکەیە و بۆ ئەمەش باشترین بژاردە موقتەدا سەدرە (دوژمنی دوژمن دۆستە)،حەشدە وەلائیەکانیش لە هەمانکاتدا دوژمنی ئەمەریکا و سەدریشن.\nئامانجی ئەمەریکاش گێڕانەوەی سەنترالیزم و حکومەتێکی ناوەندی بە هێزە لە عێراق،لەم ڕوانگەیەشەوە هێزە کوردییەکان بەشێک نین لەو ستراتیژە بەڵکو تەنها تەواو کارن و ئەوەی یاریکەرە سەدرە بەتەنها نەک بارزانی یان حەلبوسی و خەنجەر و عەبادی و عامری.\nسەدریش لە ووردەکاری گەمەکە تێدەگات و کوردی دابەش کرد، چونکە وەک نوێنەری نەتەوە و هەرێم هاوبەشیان پێ ناکات و وەک هێزی سیاسی دەستبار بۆ قۆناغی شوێن پێ قایم کردن بەکاریان دەهێنێت.\nهەر بۆیە سەدر بە دوو دیدگای جیاواز و دوو ڕێکەوتن و مامەڵەی جیاواز لە گەڵ یەکێتی پارتیدا دەکات(مامەڵەیان لەگەڵ دەکات نەک ڕێکەوتن هاوبەشی) هەرچەندە خواستی کەسی هەبێت سەدر ناتوانێت لە ستراتیژەکەی ئەمەریکا لابدات و ئەم ڕێکەوتنانەی پێکهێنانی حکومەت و پەرلەمان کاتیە و تەنها مامەڵەیە.\nئەوەی گرنگە بۆ پارتی دەبیت هۆشیارانە مامەڵە لەگەڵ سەدردا بکات چونکە سەدر و ئەمەریکا کار لەسەر پرسی سەنترالیزم دەکەن و ئامادەکاری بۆ دوای سیستانی دەکەن، گرنگە پارتیش لەگەمەکە تێبگات.\nهەرچی یەکێتیە لە دانیشتنی یەکەمی پەرلەماندا گەمەیەکی ژیرانەی کرد، بەڵام مەرجی سەرکەوتنی بەردەوامییە لە درێژەدان بە گەمەکە و هاو ئاراستە بوونە لەگەڵ ستراتیژی ئەمەریکادا لەگەڵ بەهەند وەرگرتنی سەرنج و هێڵە سورەکانی ئێران، بە واتایەکی تر پێدانانە لەسەر خاڵە هاوبەشەکانی ئیران و ئەمەریکا و ناوەندێتیە لە سیاسەتدا هاوشێوەی ئەو ستراتیژەی مام جەلال پەیڕەوی دەکرد(خۆستنە نێو سەبەتە هونەر نیە بەڵکو دروست کردنی سەبەتەکە گرنگە بۆ ئەوەی لایەنە ناکۆکەکان سێوێی تێبخەن هونەرە).


ڕۆشناییتان باش…بەوێ شەوە درەنگەی، لێرەکانێ، پاڵم وە پیرە دار بەڕوویەکەوە داوە، کە بە قەد دوو سێ تەمەنی ئێمەیە، لە تەنهاییەوە بۆ تەنیایی، حیکایەتی خۆی دەگێڕێتەوە؛ هەر لە جەحێڵیەتییەوە بۆ چرچ و لۆچی ڕووخساری، باس لە توێکڵی قڵیشاوی قەد و، گەڵای سەوز و ڕەونەقی دەکات و، دەڵێت: پاڵ وە پیریێتیم بدەوە و، تەماشای جەحێڵیێتیم بکە. لە بەرەکەم بڕوانە، حیکایەتی ئەو شەوانەی تێدایە، کە لە نێو گەڵایەکی نیمچە ڕەقدا، مهرەبانییم تێدا هەڵگرتووە. ئەوەندەی تێدەفکردم، نازانم ئەمن نە گۆزەیەکی پڕم، نە بەتاڵم؛ بەڵام بەوێ پیرە دارەدا دیارە، کە ئەمن ئاوهاهەست بکەم، کە ئینگۆ گۆزەیەکی پڕن و، پرسیارگەلێک لە بارەی ئاوی ڕەوانتان تێدا بخوێنمەوە. هەر لەبۆیە، بۆ وەی زۆر بەدووی نەکەوم و، سەرتان نەهێشێنم، کە چ دەبێژم، بەوێ زمانە قسان دەکەم و، دەڵێم: من موشتاقولیقایئەوێ گۆزەیەم؛ چەنکوو، بە تەکبیری من، ئینگۆ دووانەیەکی پڕن.\nدوای ئەو ماوەیەی، کە لە بەژنی دارچنار و، بۆنی ڕێحانە و زوڵفی پەرێشانتان بێئاگا بووم، گەر ڕێگەم پێبدەن، ئا لەم نامەیەدا، دیسانەکینێ دەمەوێت بڵێم:«ئەو دەمەتان باش، گۆزەی دڵتان پڕ کەلامی خاس؛ یاڕەب پەیڤی دەمتان هەر چڕ بێت و، ڕۆچنایی بدا، هەتاوەکینێ لەو فەرامۆشییە ڕزگامان بکات، کەلەبۆمان پڕ بووە لە نیشانەی تاس.»چ بێژم، هێند لەمێژە، بێئاگا بە دونیادا تەی دەکەم؛ لێرەم و، کەچی خەریکە سەرلەبەر بە بوون نائاشنا دەبمەوە. چ بڵێم؟ ئەسڵەن دەمەوێت بڵێم: ئێمە لە چ بوونێکداین؟بوون بە جۆرێک وێنای دەکەن، کە بەردەستە و، ڕەنگی پەڕیوە؛ ڕجاکاران پێیان وایە: چیدی ڕجاوەرگر لەگەڵماندا نییە و، مردووە. ئەو دڵتەنگییەی من لەوەوە سەرچاوەی نەگرتووە، کە بۆچی ڕجاوەرگر ڕەنگی پەڕیوە؛ نا، ساڵانێکی دوورودرێژە باس لە ڕەنگ دەکرێت، بێ تێگەیشتن لە گیراوەی ڕەنگ، بێ قووڵبوونەوە لە پێکهاتەی ڕەنگ. دەمەوێت شتێکتان بە بیر بهێنمەوە، کە کارم بەسەر پرسیاری ئەوانەوە نەداوە ئایا خودا لە بووندا ماوە یان نا، یان ئایا ئێمە لە دەرەوەی بوونین. پێم وایە: گرفتەکە لەوەوە سەرچاوەی گرتووە، کە هەندێک کەس، ڕجاوەرگر دەخنە ئەو دیوی شوێن و، دەبێژن: نابێت لە هەموو شوێنێک بێت؛ بەڵام ڕجاکاران هەر خۆشیان دەیهێننەوە گشت شوێن. ئا ئیشکالییەتی من لەو تێگەیشتنە بوون و نەبوونەی خۆیانەوە سەرچاوە دەگرێت، کە خۆیان پێ ساغ نابێتەوە، ئایا لە بووندان و ڕجاوەرگر لە بووندا نییە، یان ڕجاوەگر لە بووندایە و، خۆیان لە بوونێکی شپرزەی ناشوێندان!.\nکچی سەید زادەی ڕۆحبەر…چیت لێوەشێرم، پێم وابێ: ئێ بڕەک لەوێ عالەمەی، کە لە بارەی بوونی بان مرۆڤەوە دەدووێن، زۆر بە هۆش و گۆش نینە، ئێ هەشە خۆی دەگنیخێنێ؛ کە دەڵێم: گەر سەمەتت نییە، بۆ خودا مەگەڕێ، تەماشای دڵت بکە، ئەوێ شوێنێکە، دەشێ لەوێندەرێ بیدۆزیتەوە. خۆ گەر نەتدۆزییەوە، بڕۆ خەریکی حیکایەتی خۆتبە، شەو و ڕۆژ سەرقاڵی کاری خۆتبە؛ گەر ڕجاوەرگر لێرە نییە، تۆ چیت بەوێ بەزمەی داوە، کە ڕجاوەرگر لای تۆ نییە و نەشبووە، بهێڵە ئەمن بڵێم: ئەی ڕجاوەرگر، وا لێرەکانێم، ئا لەوێقەلەندەراوایەی تۆم. جا ناچمە سەر بابەتی شوێن، چوونکی پێشووتر دەربارەی دوواوم؛ ئەمن ئەوشۆ، بە عاستەم خەوم دێ، لێ بە گژیدا دێمەوە، لەبۆ وەی ئەوێ کەڕەتەش، بتوانم شتێکت بۆ بنووسم.ئەوجارەکینێ،با قیچۆکەک لەمەڕ تۆڕەڤانێکەوە بدووێم، هیچ نەبێت، لە خاڵ و بۆر ڕامێنم و، کەمێ عیشق باس بکەم. جا فەتانە، ئەنجەلەکینێ نازانم چ لەو خاڵ و بۆرە شین دەبێتەوە، جارێ ئەسپاردەی خودا بن.\nجا ئەو بزانە: ئەوێ دونیایە، وەکیجاران نییە،کچی سەید زادەی ڕۆحبەر؛ چەندی تێدەفکرم، دەیهێنم و دەیبەم، وە بیرم نایەتەوە، کە بەمنداڵیم چۆن لە خاڵ و بۆر ڕامابم. وەی لەبەرت هەڵوەرێم، ئەوێ دوو سێ شەوانە، لەمەڕ «سیبەوەی/ سیبەوەیهی»یەوە دەدووێم، جا ئەو «ئەبوو بشیر عەمری کوڕی عوسمان کوڕی قەنبەری حارسی»یە، کە ناسراوە بە: سیبەوەی، ئەو، کە دەوێ ماوەیەدا ژیاوە، (( ١٤٠هـ – ١٨٠هـ / ٧٦٠ز – ٧٩٦ز.))ئەوێ کەسەی کە بۆ هەوەڵین جار، دەستووری زوبانی عەرەبی ئاسان کرد و، شیتەڵی کرد؛ کەچی شیتەڵی خاڵ و بۆری من و تۆی نەکرد، خودا لێم بە کوفر وەرنەگریت، من لەبۆ فەتانەی باس دەکەم. خۆ من هەر موشتاقولیقای تۆم، دەوێ ژیانەدا؛ لێ، جاروبارێ سەردەکێشم و، لەبۆ فەتانەی خادم فارس، بەڵێ لەبۆ فەتانەی شیرازێ، ئەوێ جوداکارییەش باس دەکەم.\nفەتانە، جا بە کورتی سەرنجتان بۆ بەیتێکی «ڕاقی»ڕادەکێشم، تاکوو بزانن خاڵ لە کوێدا ئیعرابی خۆی دەکات؛ کە دەبێژێت:\n«سیبەوەیی خامەی کوول بوو، کە خاڵ باس ناکرێت\nپرسی وا تەعبیری حاشابێت بە جن، ناس ناکرێت.»>١>\nجا لە خۆڕا نییە خودایە،کە دەڵێم: سیبەوەیی، نەیتوانی ئیعرابی خاڵ بکات، چوونکوو خامە لەوێ دەمەدا، دەمی کوول بوو، لە ڕستەدا پشتی چەمایەوە، لەبۆ وەی کارێکی وەهاشی نەیەتە بەردەم کە خاڵ لە نێو ڕستەدا قیت بێتەوە و بێتە پرسیارێکی حاڵ. دەشبێتن: مرۆڤ و جنیش،وەڵامـیپرسیارێکی وەها سەختی پێ نەدرێتەوە و، وەکوو خوازیەکبۆ خاڵی ڕووی یار بگەڕێنێتەوە؛ دەنا چ بکات دە نێو ڕستەیەکی بێ گیان و هیچی ناو ڕستە و ڕێزمان. ئێ، دەبێژم خودایە، تۆ هەڵەت نەکردووە و، ئەویش نەیتوانیوە بناغەکە تەواو دابڕژێت.\nبە هەر حاڵ، ئینگۆ دەزانن مرۆڤ چ ئارەزوویەکی سەیری هەیە؛ گاهێ لە ئەستێرە ڕادەمێنێت و، دەزانێت کە گەردوون: خاڵێک و، ملیۆنان بۆری درەوشاوە دەخۆیدا هەڵدەگرێت.جەلێکی، وەکوو ڕاوچی، موشتاقی خۆی دەبێت. کەڕەتی وا هەیە، دەبێتە سەپان و باغەوان؛ جاروەجارێش خۆی لێ دەبێتە شالیار، خۆی بە کەس ناچووێنێت. ئەوێ سیبەوەییە، وەکوو تۆڕەڤانێک لەمەڕ زمانی عەرەبییەوە دوواوە؛ دوای چەندین قەڕن، فارسێکم نەدی جوێنێکی پێبدات، بڵێت: بە ملی شکاوت ئەدی چ دەبوو بناغەیەکی باشت لەبۆ زمانی فارسییت دانابا. من نامەوێت بڵێم: سیبەوەی لە کوێ لەدایک بوو؟ نامەوێت بڵێم: کە لە «بەیزا» لەدایک بووە، ئەدی خودی بەیزا، سەر بە کوێ بووە و، خەڵکی ئەوێ بە چزمانێک ئاخافتیان کردووە.پێشووتر نێوی بەیزا چ بووە و، چۆن گۆڕدراوە؛ نا، نامەوێت بچمە سەر بابەتی کورد و لووڕ و لەکیی وفارس، لە بارەی مرۆڤەوە دەدووێین، پەیوەند بە شوێن و ئەوین، نەک خودی شوێن و زمان و نەتەوە و ئایین و شووناس.\nشەوانێک، دڵ وەکوو فەتحە و کەسرە، بەدیار تۆوە:-\nوەختێک ئینگۆ فەتحە بن، وەکوو ساقییەکی بێچارە، هێواش هێواش، دێم و دەچم، بۆ وەی موشتاقولیقای فەتحە بم، تا بەوێ کارە پێشوودرێژەم بڵێم: نۆشینی عیشق، یان لە فەتحەدا دەمهێڵێتەوە و، وەکی وشەیەکی هەڵواسراو دەمێنمەوە؛ یان کە پێکێ لەوێ فەتحەیە نەدەم، وەک گەدایەک دەکەومە سەر ئەژنۆ، وەک کەسرەیەک دەمێنمەوە، هەتا بنەپێیەکانم دەقڵیشێن و، وەک هەنارێکی قڵیشاو، شەڕابی ئەوینم لێ بچۆڕێتەوە.\nکچی سەید زادەی ڕۆحبەر… تامی ئەوین، لە فەتحە و کەسرەدا، وەکوو سێو و هەنار وایە؛ بۆیە گەر لێم تێبگەن، لە ڕووتاندا ئاوها دەبێژم:\nجا سیبەوەییش، خۆی هەر بۆنی سێوە، باشتر لە فەتحە دەگا.\nمنیش کە بوومەتە کەسرە، خاڵ و بۆری تۆیە، وا لە من دەکا.\nئێ وەختێک، کە لە تەنهاییەوە هاتمەوە نێو تەنیایی، لەتۆ وایە چ دەڵێم؟\nبە زمانێکی سادە و ڕەوان و بێ گرێوگۆڵ، دەڵێم: جگە لە چاوی پیسی مرۆڤ نەبێت، کە شەهوەتی بڕژێ، بە ڕووتی نوێژ دەکەم؛ بەڵکوو خودا، لە پۆشاکی ناشیرینم خۆش بێ.جا بۆ وەی نەبمە مایەی سەرهێشەی ئینگۆ، عیشق: لە حاڵی سێودا، دەبێت خۆی بخواتەوە، لەبۆ وەی لە پیریێتی بنۆشێ؛ وەختێک بچێتە حاڵی هەنارەوە، وەک گەدایەکی سەرلێشواو، بنەپێیەکانی دەقڵیشێ و، هێواش هێواش دڵۆپە خوێنی لێ دەتکێ!. عیشق، لە پێگەیشتندا: دەبێت خۆی بخواتەوە، وەک سێوێک لە گومان خۆی بڕەوێنێتەوە؛نەک دوای پێگەیشتن، توێکڵی قڵیشاوی سووریی هەنار، بە ڕووی یاردا بداتەوە!. فەتانە، لە نامەی دادێت، هەم لە بارەی عیشقی زەمینیی و ئاسمانیی بۆت دەدووێم، هەمیش لەبارەی شاعیرێک، عاریفێک، عەلامەیەک یان هەر ڕۆحانییەکی دی بێت، لێوەی دەدووێم؛ کە وەختی هات پێتان دەڵێم.تا جەلێکی دیی دێمەوە خزمەتتان، هەر ڕۆشن وگەشاوە بن، دە حیفزی خودادا بن.


ئه‌وه که‌ش و هه‌ڵای پێش هه‌ڵبژاردن بوو نه‌ک گۆڕان – Denegkan\nئه‌وه که‌ش و هه‌ڵای پێش هه‌ڵبژاردن بوو نه‌ک گۆڕان\nbyکاوه حه‌سه‌ن\tAugust 24, 2009\tگشتی\nهه‌ڵبژاردنه‌کانی ئه‌م دوایه‌ی کوردستان قسه‌و‌باسی زۆری هێنایه سه‌ر ماڵپه‌ڕه‌کانی ئه‌نتێرنێت و مانشێتی زۆرێک له ڕۆژنامه‌و گۆڤاره‌کانیشی گرته‌وه. به‌گشتی هه‌ڵبژاردن نووسه‌ران و ڕۆشه‌نبیرانی کوردستانی به‌شێوه‌یه‌کی کارا به‌خۆ‌وه سه‌رقاڵ کرد. له نووسینی زۆربه‌ی ئه‌و باس و لێکۆڵینه‌وانه‌ی که له ڕه‌هه‌نده جۆراوجۆره‌کانی ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌یان ده‌کۆڵییه‌وه، که‌م نووسه‌ر توانی له‌ده‌ره‌وه‌ی بازنه‌یه‌کی حه‌ماسی که تایبه‌ته به‌سروشتی گشت هه‌ڵبژاردنێک باس له‌و ئه‌زموونه سیاسییه بکات كه چ تاک یاخوود کۆمه‌ڵگای کوردستانی پێدا تێپه‌ڕی. دیاره به‌دسته‌وه هاتنی خێرا بۆ ڕۆشنکردنه‌وه و ده‌وڵه‌مه‌ندکردنی پرسێک یاخوود ئه‌زموونێکی سیاسی گرنگ بۆ خه‌ڵکی کوردستان کارێکی پۆزه‌تیڤه و پێویستی به‌ده‌ستخۆشی لێکردنه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێی سه‌رسوڕمان بوو له‌زۆرێک له‌نووسینه‌کاندا بانگێشه‌کردن و هه‌وڵدان بۆ ڕازیکردنی خوێنه‌ر بۆ چوونه پاڵ لایه‌نێک که لیستی "گۆڕان" بوو زۆر به‌ئاشکرا به‌دی ده‌کرا. زۆرێک له‌نووسه‌ران نه‌یانتوانی خۆیان له‌و هه‌لومه‌رجه کاتییه‌ی هه‌ڵبژاردن بپارێزێن و دوورتر گاریگه‌ری و ئاکامه‌کانی ئه‌و ڕووداوه بخوێننه‌وه. ئه‌وان نه‌یانتوانی ببنه ئه‌و ترووسکاییه‌ی که تارمای و نیازه تاریکه‌کانی نێو ئه‌جیندا و به‌رنامه‌ی لایه‌نه به‌شدار بووه‌کان بۆ کۆمه‌ڵگای کوردستان ڕۆشن که‌نه‌وه و په‌رده له ڕووی شاراوه‌ی لیسته‌کان هه‌ڵبده‌نه‌وه. زۆربه‌ی نووسینه‌کان کورت بینیی و کاریگه‌ری که‌شی هه‌ڵبژاردنیان پێوه دیار بوو، وه بینیمان ته‌نزیرکردنی هه‌ڵوێسته‌کان و ته‌نانه‌ت وێناکردنی هه‌ندێ لایه‌نی نێو هه‌ڵبژاردنه‌کان وه‌ک فریادڕه‌سێک بۆ کۆتای هێنان به گشت کێشه پیره‌کانی خه‌ڵکی کوردستان له‌زۆربه‌ی نووسینه‌کاندا به‌دی ده‌کرا . ئه‌و جۆره له‌نووسین بووه مایه‌ی درووستکردنی که‌شێک که‌ئه‌گه‌ر هه‌رچیه‌ک بووترابایه سه‌باره‌ت به هه‌ڵبژاردن ده‌بوایه بچێته چوارچێوه‌ی خزمه‌تکردن به‌یه‌کێک له‌لایه‌نه‌کانی نێو هه‌ڵبژاردنه‌وه. کاریگه‌ریه‌کانی ئه‌و جۆره نوسینانه جۆرێک له خوێنه‌ری ته‌مه‌ڵیان به‌رهه‌مهێنا که پێش خوێندنه‌وه‌ی هه‌ر بابه‌تێک سه‌باره‌ت به‌هه‌ڵبژاردنه‌کان،چاوه‌روانی په‌یامێک بوو له‌نووسینه‌کاندا که به‌شان و باڵی لایه‌نێکدا هه‌ڵبدات و به‌رگێکی جوان به‌باڵای لایه‌نی خۆ "کاندێد" کراودا بپۆشی. لێره‌دا باس له‌و نووسه‌رانه ناکه‌م که نووسین بۆ ئه‌وان وه‌ک پیشه وایه و هه‌میشه نووکی قه‌ڵه‌مه‌کانیان تیژده‌که‌ن له‌دژی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی خه‌ڵک و به‌ئاگاییه‌وه به‌رگری له‌سیاسه‌ته چه‌وته‌کانی یه‌نه‌ک یاخوود پدک ده‌که‌ن، به‌ڵکو به‌کورتی باس له هه‌ندێک له‌و ڕۆشه‌نبیرانه ده‌که‌م که‌خۆیان به‌سوارچاکی ڕۆشنه‌بیری سه‌رده‌م ده‌زانن ، که‌چی ئه‌وانیش خزانه سه‌نگه‌رێکی له‌و بابه‌ته‌وه‌و ته‌نانه‌ت هه‌ندێک که‌وته هه‌ناسه‌بڕکێ و تاودان بۆ خۆ گواستنه‌وه‌و جێگۆڕکێ له سه‌نته‌ری حزبێکه‌وه بۆ ئۆفیسی یه‌کێکی تر. بۆیه باسی ئه‌وان و هه‌ندێکی تر ده‌که‌م، چونکه زۆرێک له نووسینه‌کانی ئه‌وان بوو به به‌شێک له پرۆسه‌ی ڕاگه‌یاندنی هه‌ڵبژارد له‌کوردستاندا. گرفته‌کانی ئه‌م جۆره له‌نووسه‌ری "عه‌قڵانی " ده‌کرێت له‌سێ به‌شی جیاوزدا دیاری بکه‌ین. گرفتی یه‌که‌م ئه‌وه‌بوو که له‌ڕێگه‌ی نووسینه سه‌یرو سه‌مه‌ره‌کانیانه‌وه، له‌بری ئه‌وه‌ی خه‌ڵکی به‌ناوه‌ڕۆکی دیمۆکراسی و به‌ڵێن و بڕیاره درۆیینه‌کانی پێش هه‌ڵبژاردن ئاشنا بکه‌ن، هه‌لومورجێکیان درووستکرد که خوێنه‌ر پێش ئه‌وه‌ی هه‌ر بابه‌تێک بخوێنێته‌وه، تێگه‌شتنێکی پێشوه‌ختی پۆزه‌تیڤ سه‌باره‌ت به ئۆپۆسزیۆن له‌لای خۆی گه‌ڵاڵه بکات و که‌مترین پرسیار و گومان بخاته سه‌ر ئه‌وانه‌ی که له به‌رگی ئۆپۆسزیۆن یاخوود گۆڕاندا به‌ڵێنی به به‌هه‌شتکردنی کوردستانیان به‌خه‌ڵکی ده‌دا. گرفتی دووه‌م ئه‌وه بوو ئه‌وان گۆڕانی کۆمه‌ڵگایان یه‌کسانکرد به‌سه‌رکه‌وتنی لیستێکی سیاسی دیاریکراو و ته‌واوی کێشه‌کانی کوردستانیان خسته پریاسکه‌یه‌که‌وه و ته‌سلیمی کۆمه‌ڵێ سیاسی پیر و په‌ککه‌وته‌یان کرد که‌ده‌مێکه چانسی خۆیان له‌کوردستاندا تاقیکردۆوه‌ته‌وه. گرفتی سێیه‌می ئه‌م چاوساغانه‌ی مه‌عریفه‌ت له‌کوردستاندا بریتیه له گزی کردن و به‌کارهێنانی ئایدیای خه‌ڵکانی تر به‌بێ ئاماژه کردن به سه‌رچاوه‌کانیان. هه‌رچه‌نده ئه‌م به‌شه که‌م تازۆر دووره له‌باسه‌که‌وه، به‌ڵام بۆیه ئه‌م دیارده‌یه باس ده‌که‌م چونکه ئه‌وان له‌و نووسینانه‌ی که له‌کاتی هه‌ڵبژاردنه‌کاندا ده‌یاننووسی گشت ستاندارده‌کانی نووسیان شکاند زۆرترین ناویان ڕیزکرد له نێو باسه‌کانیاندا.\nباس کردنی دیمۆکراسی وه‌ک سیسته‌مێک بۆ ئاڵوگۆرپێکردنی ده‌سته‌ڵات و هه‌ڵبژاردنی نوێنه‌ر له‌لایه‌ن تاکه‌کانی کۆمه‌ڵه‌وه باسێکی دوورو درێژه ڕه‌نگه پێویست نه‌کات لێره‌دا له گشت ده‌رگاکانی ئه‌و باسه بده‌ین بۆ ئه‌وه‌ی بچینه سه‌ر گرفتی یه‌که‌می نووسه‌ران . به‌لام بێگومان پێویسته ئه‌وه بڵێین که کۆمه‌ڵگای کوردستان مێژوویه‌کی زۆر کورتی هه‌یه له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردن، وه تاکو ئێستاش سه‌رباری به‌ڕێکردنی چه‌ند ئه‌زموونێکی کرچوکاڵ له‌و شێوازه له‌چۆنێتی ئاڵوگۆڕپێکردنی ده‌سته‌ڵات، خه‌ڵکی ده‌نگده‌ر ئاشنا نییه به کایه و درۆکانی پێش هه‌ڵبژاردن. ئه‌وان ئاشنا نین به‌وه‌ی که ئه‌و به‌ڵێنانه‌ی که‌له کاتی هه‌ڵبژاردندا ده‌درێن ته‌نیا به‌ڵێنی هه‌لبژاردنن و ته‌مه‌نیان له‌دوای هه‌لبژاردن کۆتای پێدێت. که‌واتا له‌ووڵاتێکدا که خه‌ڵکه‌که‌ی خاوه‌نی ئه‌زموونێکی ده‌وڵه‌مه‌ندی له‌و بابه‌ته نییه، ئه‌رکی نووسه‌ره که سنووری گومانه‌کان سه‌باره‌ت به‌هه‌ڵبژاردن و ئه‌وانه‌ی که کایه‌ی تێدا ده‌که‌ن فراوانتر و فراوانتر بکاته‌وه. که‌چی له‌بری کارێکی له‌و بابه‌ته و ڕۆشنکردنه‌وه‌ی ئه‌و چه‌مکانه‌ی که‌په‌یوه‌ندن به‌هه‌ڵبژاردنه‌وه، که‌م نه‌بوون ئه‌و نووسه‌رانه‌ی که که‌وتنه نێو بازنه‌ی حه‌ماسی هه‌ڵبژاردنه‌وه و په‌یامی بابه‌ته‌کانیان له‌ودا چڕکرده‌وه که گۆڕان ڕووی داوه، یاخوود وه‌ک یه‌كێک له‌و نووسه‌رانه ده‌ڵێت " گوتارێکی نوێ له کۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا له‌دایکبووه که چیدی پرسی (له‌ناو جیهاندا بوون) پرسی گه‌ڕان نییه به‌دوای پنتێک له‌ناو ئه‌م جیهانه بۆ بوونمان، به‌ڵکو گه‌ڕانه به‌دوای ماناکانی ئازادی‌و عه‌داله‌ت بۆ بوونمان له‌ناو ئه‌م جیهانه." ئه‌وان له‌ڕێگه‌ی ئه‌م جۆره تێگه‌یشتنه‌وه، که ناکۆکه له ووردبوونه‌وه و گه‌ڕان به‌دوای دۆزینه‌وه‌ی سه‌ره‌داوه سرووشتیه‌کانی گۆڕان له ناو کۆمه‌ڵگادا، گشت کێشه‌کانی کۆمه‌ڵگایان سپارده ئه‌و چه‌ند "سیاسییه‌ی" که بڕیاره کورسییه‌کانی په‌رله‌مانی ئاینده پڕ بکه‌نه‌وه. له‌بری خوێندنه‌وه‌ی قووڵ و به‌سه‌رکردنه‌وه‌ی ئه‌و چه‌مکانه‌ی که‌گۆڕان تۆمارده‌که‌ن له‌کۆمه‌ڵگادا، گۆڕان و پێکدادانی هه‌ندێ سه‌ری ناو حزبێکیان لێ بوو به گۆڕان له‌چه‌مکه جۆراو جۆره‌کانی نێو کۆمه‌ڵگا.\nبۆ پیشاندانی تێگه‌یشتنی ڕووکه‌شیانه‌ی ئه‌م نووسه‌رانه سه‌باره‌ت به چۆنێتی ئاڵوگۆڕ یاخوود گؤران له‌کۆمه‌ڵکادا ده‌کرێت ئاماژه به‌تێگه‌یشتنه چه‌وته‌کانی چه‌ند نووسه‌رێکی تر بکه‌ین که چۆن شای و لۆغانی هه‌ڵبژاردن ئه‌وانیشی خسته هه‌ڵپه‌رکێکردن. بۆ نمونه ڕێنین هه‌ردی له‌بری په‌رده هه‌ڵماڵین و ئاشنا کردنی خه‌ڵک به‌درۆکانی پێش هه‌ڵبژاردن به‌م شێوه‌یه سه‌باره‌ت به گۆڕان و کاندیده‌کانی نێوهه‌ڵبژاردن ده‌دوێت. ئه‌و ده‌ڵێت " لێره‌وه بڕواموایه لیستی گۆڕان و لیستی چوار حیزبه‌كه به‌ده‌ر له‌وه‌ی چه‌ند كورسی ده‌هێنن یان نا، براوه‌ی راسته‌قینه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كانی داهاتوون، چونكه توانیویانه دروشم‌و به‌ڵێن‌و مژده‌كانیان نه‌ك هه‌ر بكه‌نه بزوێنه‌ری ئاره‌زوو خواستی زۆرینه‌ی خه‌ڵكی كوردستان، به‌ڵكو بیكه‌نه به به‌ڵێن‌و مژده‌ی لیستی هاوپه‌یمانی كوردستانیش." فه‌قیرحاڵی نووسه‌ر سه‌باره‌ت به‌م جۆره تێگه‌یشتنانه له‌وێوه نییه که شاره‌زای مێژووی ڕابه‌رانی گۆڕان و یاخوود چوار حزبه‌که نه‌بێت، چونکو ئه‌و چاک ده‌زانێت له‌تاوانباربوونی پارتی و یه‌کێتیدا به‌رامبه‌ر به‌خه‌ڵکی کوردستان هه‌رچوار حزبه‌که‌و ئه‌وانه‌شی که‌ڕابه‌ری "گؤڕان" ده‌که‌ن شه‌ریکی دانه به‌دانه‌ی ئه‌و تاوانا‌نه‌ن، به‌ڵکو فه‌قیرحاڵییه‌که‌ی ئه‌و له‌وه‌دایه که‌ئه‌ویش وه‌ک هه‌ر تاکێکی ساده‌ی کۆمه‌ڵ شاگه‌شکه‌ی درۆکانی هه‌ڵبژاردن و که‌شی پێش هه‌ڵبژاردن بووه و په‌رچه‌می لیستێکی به‌ده‌سته‌وه گرتووه له چۆپی کێشانی شای هه‌ڵبژاردندا هه‌ڵده‌په‌ڕێت. ئه‌و له‌ڕێگه‌ی قه‌ڵه‌مه‌که‌یه خه‌ڵکی بانگێشه ده‌کات که‌دڵ به‌و لیستانه خۆش که‌ن که‌زۆربه‌یان هێشتا سه‌رگه‌رمی نۆکه‌ری و پاشکۆیه‌تی و شه‌ری پڕ له‌قیناوی و یارییه ترسناکه‌کانی سیاسه‌تن. ده‌کرێت زۆر نمونه‌ی تر ڕیزکه‌ین بۆ نیشاندانی تیوه‌گلانی ئه‌و جۆره له‌نووسه‌ر به یاریه‌کانی پێشهه‌ڵبژاردن، به‌ڵام له‌بری ئه‌و جۆره ڕیزکردنه‌ی ناوه‌کان "که‌زۆرن" به ڕوونکردنه‌وه‌یه‌کی خێرا سه‌باره‌ت به‌هه‌ڵبژاردن و ئه‌و "سیسته‌مه" دیمۆکراسییه‌ی که له ئێستادا باوه کۆتای به‌م به‌شه ده‌هێنم ده‌چمه سه‌ر گرفتی دووه‌می نوسه‌رانی هه‌ڵبژاردن. سیسته‌می دیمۆکراسی ئێستا خه‌ریکه به‌تواوی خۆی داده‌ماڵێت له کاریگه‌ریه‌کانی جۆن لۆک و ڕۆسۆ و ئه‌و شێوازه‌ی که ئه‌وان گوزارشتیان لێ کرد. ئه‌م سیسته‌مه‌ی ئێستا به‌چوونه پێشه‌وه‌ی ڕۆژگار بوونی وه‌ک ئامرازێک بۆ ڕێکخستنی په‌یوه‌ندی نێوان ده‌سته‌ڵاتدار و تاکه‌کانی کۆمه‌ڵ و هه‌ڵبژاردنی نوێنه‌ری ڕاسته‌قینه‌ی خه‌ڵک له‌ژێر پرسیاری زۆر قووڵدایه. خۆزگه ئه‌م نووسه‌رانه له‌بری خه‌رجکردنی تواناکانیان به شایولۆغانی هه‌ڵبژاردنه‌وه خه‌ریکی ئاشناکردنی خوێنه‌ری بابه‌ته‌کانیان بوونایه به‌و پرسیار و گرفته سه‌ره‌کییانه‌ی که ئێستا له زۆرێگ له کۆمه‌ڵگا ڕۆژئاوایه‌کاندا جێی باس و لێکۆڵینه‌وه‌ن . دیمۆکراسی ئێستا وه‌ک نۆم چۆمسکی باسی ده‌کات "ئه‌و دیمۆکراسییه‌یه که جیێمس مه‌دیسن خه‌ونی پێوه ده‌بینی، شێوازێکه له‌دیمۆکراسی که ئه‌رکی ئه‌وه نییه له ڕێگه‌یه‌وه خه‌ڵک پراکتسی ماف و ئازادییه‌کانی بکات، دیمۆکراسییه‌ک نییه که‌تێیدا خه‌ڵک ئازادانه و چانسی یه‌کسانیان هه‌بێت نه‌ک به‌ته‌نیا بۆ ده‌نگدان به‌ڵکو بۆ خۆهه‌ڵبژاردن و به‌شداریکرن له‌به‌ڕێوه‌بردنی ووڵاتدا. دیمۆکراسی ئێستا مۆدێکی سیاسی تایبه‌ته که به‌شێکی زۆری کۆمه‌ڵگا که‌نار ئه‌خات و هێز ده‌به‌خشێته کۆمه‌ڵێکی بچووک تاکو بێ هیچ گرفتێک له‌سه‌ره‌وه ئاره‌زووکانی خه‌ڵک دیاری بکه‌ن و بیخه‌نه مه‌زادی هه‌ڵبژاردنه‌وه، سیسته‌مێکه بێجگه له‌چه‌ند ده‌سته‌یه‌کی پاره‌دار ڕێگه نادات ئه‌و هێزانه‌ی که توانای دابینکردنی خه‌رج و تێچوونه‌کانی بانگێشه‌ی هه‌ڵبژاردنیان نییه به‌شداری تێدا بکه‌ن، له‌گشتدا سیسته‌مێکه ئیلیت ڕۆڵگێڕ و سوودمه‌ندی سه‌ره‌کییه تێیدا. ئه‌مانه ئه‌و هۆکارانه‌ن که به‌گرفت و کێشه‌ی گه‌وره‌ی دیمۆکراسی ده‌ژمێردڕێن له‌ئه‌مڕۆدا. ئه‌مانه ئه‌و هۆکارانه‌ن که سیسته‌می دیمۆکراسی بردووه‌ته ژێر پرسیاره‌وه و خه‌ڵکی ووڵاتانی به‌ناو دیمۆکراسی به‌هه‌مان ئه‌ندازه‌ی چه‌ند ده‌یه‌یه‌ک پێش ئێستا به‌پیری هه‌ڵبژاردنه‌کانه‌وه نه‌چن و به‌شداری ناکه‌ن له‌هه‌ڵبژاردنه‌کاندا. بۆ ڕاستی و درووستی ئه‌م راستییه‌ش ده‌کرێت ئاماژه به‌چه‌ند ووڵاتێک بکه‌ین تاکو زیاتر له‌وه حاڵی ببین که له‌و ووڵاتانه‌ی که‌خۆیان به‌دایکی دیمۆکراسی ده‌زانن نه‌وه‌ک نووسه‌رانیان به‌ڵکو ته‌نانه‌ت ڕێژه‌ی به‌شدار بوانی خه‌ڵک به‌گشتی له‌هه‌ڵبژاردنه‌کاندا زۆر له که‌م بوونه‌وه‌دایه. بۆ نمونه، له‌کاتی هه‌ڵبژاردنه‌کانی كه‌نه‌دادا که له 14 ئوکتۆبه‌ری 2008 دا ئه‌نجامدرا ڕێژه‌ی به‌شداربوان% 59 بوو ئه‌مه به‌و مانایه‌یه که %41 خه‌ڵکێک که مافی ده‌نگدانی هه‌یه به‌شداری نه‌کردووه. هه‌روه‌ها له ووڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا سه‌رباری ئه‌وه‌ی که ڕێژه‌ی سه‌پۆرت بۆ ئۆباما له‌کاتی هه‌ڵبژاردنه‌کاندا بووه مایه‌ی به‌شداریکردنی خه‌ڵکێکی زۆر که بریتی بوو %61.7 وه‌له‌ماوه‌ی 40 ساڵی ڕابردوودا هه‌ڵبژاردنه‌کان ئه‌و ڕێژه زۆره‌ی به‌شداریکردنی به‌خۆوه نه‌دیبوو، که‌چی دوای ئه‌وه‌ی خه‌ڵکی بێهیوا بوون به‌وه‌ی که سه‌رۆکی ڕه‌شپێست ئاڵگۆربکات له‌ژیانیاندا ئێستا ڕێژه‌ی سه‌پۆرت بۆ ئه‌جینداکانی ئۆباما به‌ڕێژه‌ی له %5 زیاتر دابه‌زییوه ، وه کێرڤی ئه‌و دابه‌زینه هه‌ر ڕووه‌و خواره. له‌م ووڵاتانه‌دا دوای ئه‌زموونێکی زۆر خه‌ڵکی له‌درۆو بانگێشه‌کانی پێش هه‌ڵبژاردن حاڵی بوون که ئه‌گه‌ر هه‌ر ئاڵوگۆڕێکش ئه‌نجامبدرێت له‌ئاکامی بانگێشه‌کانی هه‌ڵبژاردندا، ئه‌وه زۆر سنوورداره .\nگرفتی دووه‌می نووسه‌رانی هه‌ڵبژاردن له‌وه‌دایه که ئه‌وان گۆڕانی کۆمه‌ڵگا و ته‌واوی کێشه‌کانی کوردستانیان خسته پریاسکه‌یه‌که‌وه و ته‌سلیمی ده‌ستی کۆمه‌ڵێ سیاسی پیر و په‌ککه‌وته‌یان کرد که‌ده‌مێکه چانسی خۆیان له‌کوردستاندا تاقیکردۆوه‌ته‌وه. ئه‌م به‌ڕێزانه ڕاسته زه‌مانێکه بانگێشه‌ی به‌عه‌قڵانی بوونی کۆمه‌ڵگا ده‌که‌ن، که‌چی زۆر سادانه هه‌را و ناکۆکی نێو حزبێکی سیاسیان یه‌کسان کرد به‌گۆڕان له‌کۆمه‌ڵگادا. ئه‌وان زۆر کورتیان هێنا له حاڵی بوون له‌وه‌ی که ئهوهی ڕوویدا گؤرانێک نه‌بوو که له‌کۆمه‌ڵگاوه ڕوویدابێت و هێزه سیاسییه‌کانیشی به خۆوه سه‌رقاڵکردبێت، به‌ڵکو پێچه‌وانه‌که‌ی بوو. گۆڕانێک بوو له‌نێو هێزێکی سیاسیدا که زۆر نزمتر له‌چاوه‌ڕوانییه‌کانی سیاسه‌تکردنی سه‌رده‌میانه کاری ده‌کرد، مۆنۆپۆلایزکردنی ده‌سته‌ڵات گرفتی سه‌ره‌کی ئه‌وان بوو بۆیه قڵش که‌وته نێوان ڕابه‌ره‌کانییه‌وه، که‌چی ئه‌مه به گۆڕانی گشت کۆمه‌ڵگا له‌لایه‌ن ئه‌و نووسه‌رانه‌وه ته‌نزیر کرا. مه‌ریوان قانع یه‌کێک له‌چاوساغه‌کانی نووسه‌ارنی هه‌ڵبژاردن به‌ووردی له‌نووسینێکدا باس له تێڕوانینی جۆراو جۆر ده‌کات سه‌باره‌ت به گۆڕان ، به‌ڵام ئه‌ویش وه‌ک هاوڕاکانی ئه‌و گرفت و کێشانه‌ی که کادیره‌کانی ینک درووستیان کردووه به‌گۆڕانی کۆمه‌ڵگا ده‌شوبهێنیت. ئه‌و هێنده خۆشخه‌یاڵه سه‌باره‌ت به‌و که‌شه‌ی که‌ته‌مه‌نی له‌گه‌ڵ ته‌واو بوونی کاتی بانگێشه‌کردنه‌کاندا کۆتای هات، که ته‌نانه‌ت په‌نای بردۆته به‌ر تێزه فکرییه‌کانی کۆمه‌ڵی فه‌یله‌سووفی وه‌ک کارڵ مارکس و ئێرنست ڕه‌نان و ماکس وێبه‌ر و هتد. ئه‌و هه‌وڵده‌دات له‌نێو ئه‌و تێزه فیکریانه‌دا جێگه‌یه‌ک بۆ ئه‌و هه‌ڵچوونه‌ی که‌ناوی گۆڕانی لێنرا بدۆزێته‌وه و ته‌نزیری بکات. بۆ ئیسپاتکردنی ئه‌م خوێندنه‌وه هه‌ڵه‌یه‌ی مه‌ریوان ده‌کرێت به‌راروردێک له‌نێوان ئه‌و که‌شه‌ی پێش هه‌ڵبژاردن له‌گه‌ڵ ده‌ربڕینێکدا که کاک مه‌ریوان خۆی به‌کاری هێناوه بکه‌ین تاکو بزانیین که ئایه ئه‌و ڕووداوانه‌ی که ڕوویاندا گؤڕان بوون یان پێچه‌وانکه‌ی بوو. ئه‌و له‌شوێنێکدا ده‌ڵێت "گەر بمانەوێت لە ڕووداوی حەماسەتی ھەوادارانی ”لیستی گۆڕان“ تێبگەین، ئەوکات دەبێت ئەم حەماسەتە گرێبدەینەوە بە قەیرانەکانی دەسەڵاتدارێتی کوردیی دوای ڕاپەڕینەوە، لە قەیرانی شەرعیەت و ئەخلاق و مۆراڵی سیاسییەوە بیگرە بۆ گەمەکردنێکی نابەرپرسیار بە ماناکانی کوردبوون و نیشتیمان و ھاوڵاتیبوون و بەرپرسیارییەت،…" له‌گشتدا ناتوانین جیاوازییه‌کی قووڵ له‌گه‌ڵ مه‌ریواندا به‌یان بکه‌ین سه‌باره‌ت هه‌ندێک لایه‌نی ئه‌م ده‌ربڕینه ، چونکو ئه‌و ڕاست ده‌کات ده‌نگی ناڕه‌زایه‌تییه‌کان له‌کوردستاندا مێژوویه‌کی دوورو درێژتری هه‌یه له‌وه‌ی که ناوی نراوه گۆڕان. به‌ڵام سه‌یره ئه‌وه‌یه که ئه‌م پرۆسه‌ی ناڕه‌زایه‌تی ده‌ربڕینه به‌رامبه‌ر ده‌سته‌ڵاتی پارتی و یه‌کێتی له‌گه‌ڵ له‌دایکبوونی لیستی گۆڕاندا سه‌ری هه‌ڵنه‌دا تاکو به‌ڕووتی له "هه‌وادارانی لیستی گۆڕاندا" پێناسه‌یان بکه‌ین، چونکه هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه ئه‌وه هه‌ندێ له ڕابه‌رانی لیستی گۆڕان بوون که به‌شێک له‌سه‌رکوتکردنی ئه‌و ده‌نگه ناڕازیه‌یان که‌وته ئه‌ستۆ و به‌ڕیز مه‌ریوان و هاوه‌ڵه‌کانیشی نقه‌یان لێوه نه‌هات، مه‌گه‌ر ئه‌و نازانێت ته‌نانه‌ت به‌بڕیاری هه‌ندێ له سه‌رکرده‌کانی لیستی گۆڕان خه‌ڵکانێک به‌گوزه‌ر له‌درووستی یاخوود چه‌وتی هه‌ڵوێستی سیاسیان به‌ڕۆژی ئاشکرا له‌لایه‌ن چه‌کداره‌کانی یه‌نکه‌وه گوله‌باران کران. مه‌گه‌ر ئه‌و نازانێت له‌سه‌ر ڕێپێوان بۆ باشترکردنی گوزه‌رانی خه‌ڵک ئاسایشی یه‌کێتی چه‌ندین که‌سی له‌زیندانه‌کاندا ئاخنی له‌کاتێکدا سه‌رانی "لیستی گۆڕان" هێنده ده‌سته‌ڵاتیان هه‌بوو، که ده‌یانتوانی توانی به‌ته‌له‌فۆنێک به‌ر به‌و هێڕشانه‌ی ئاسایش بگرن له‌هێڕشکردن بۆ سه‌ر خۆپیشانده‌راندا. هه‌ڵه‌ی مه‌ریوان ئه‌وه‌یه که ئه‌و مێژووه دوورو درێژه ده‌به‌ستێته‌وه به‌م گه‌مه یاخوود هه‌ڵایه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌وه و لیستی گۆڕان ده‌کاته سه‌رقافڵه‌ی ئه‌و ململانێیه‌ی نێوان خه‌ڵک و ده‌سته‌ڵات له‌کوردستاندا، وه له‌ڕێگه‌ی ئه‌و جۆره باسانه‌وه ئاگایانه شه‌رعییه‌ت و نه‌تیجه‌گیری ده‌به‌خشێته" لیستی گۆڕان". له‌شوێنێکی تردا ئه‌و ئاماژه به‌وه ده‌کات که‌هه‌ندێک له‌ڕۆشه‌نبیر توانای حاڵی بوونیان نیه له‌چۆنێتی ئه‌نجامدانی گۆڕانی خێرا و به‌شێوه‌یه‌کی " ئه‌بستراکی" ئه‌ڕواننه گۆڕان. دیسانه‌وه له‌م بانگێشه‌یه‌ی به‌ڕیز مه‌ریواندا تێکه‌ڵکردنێکی ڕوون به‌دی ده‌کرێت له نێوان که‌شێک که به‌ته‌نیا که‌شی پێش هه‌ڵبژاردنه له‌گه‌ڵ بزووتنه‌وه‌یه‌ک که‌ڕۆژانه سۆراخی ئاڵوگۆرپێکردنی به‌ها کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و ڕۆشه‌نبیر و ئه‌و چه‌مکه کۆمه‌ڵایه‌تییانه‌یه که په‌یوه‌ندیان به‌ژیانی ڕۆژانه‌وه هه‌یه. ئه‌و بۆیه باسی گۆڕانی خێرا ده‌کات و په‌نا ده‌باته به‌ر که‌سانێکی وه‌ک فیرناند برۆدێل بۆ ئه‌وه‌ی حه‌قانییه‌ت به‌و هه‌ڵچوونه بدات که له‌ژێر کاریگه‌ریه‌کانی لیستی "گۆڕاندا" ووروژێندران و هیچی تر. ئه‌گینا کێ هه‌یه ئه‌و ڕاستییه سادیه نه‌زانێت که په‌یوه‌ندی تاکو دیارده کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان په‌یوه‌ندیه‌کی کۆنکریتیی مێژووییه، کێ هه‌یه بتوانێت نکۆڵی له‌وه بکات که تاکه‌کان کاریگه‌ری ڕاسته‌وخۆی ئه‌و دیارده کۆمه‌ڵایه‌تیانه‌یان به‌سه‌ره‌وه‌یه که‌ڕۆژانه ڕوو ده‌ده‌ن و له‌ناوچوونی ئه‌و دیاردانه‌ش کاری شه‌و و ڕۆژ نییه، به‌ڵکو کارکردنه له سه‌ر گشت چه‌مکه‌کانی ژیان و ڕه‌ووشته‌کانی به‌شه‌ر. ڕووداوی خێرا له‌هیچ کاتدا به گۆڕان ناژمێردرێت و مێژووی زۆربه‌ی ڕووداوه‌کان پێچه‌وانی بانگێشه‌کانی کاک مه‌ریوانمان پێ ده‌ڵێن. ئه‌و په‌یامه‌ی له ڕێگه‌ی "رووداوه خێراکه‌ی" ئه‌وه‌وه دێته ده‌ر، تێڕوانینێکی سۆپرمانیانه‌ی بێ پێشینه‌یه بۆ گۆڕانه کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان، وه له‌باشترین حاڵه‌تیدا ده‌چێته خزمه‌ت سیناریۆیه‌کی سیاسیه‌وه له‌چه‌شنی ئه‌وه‌ی که به لیستی گۆڕان پێشکه‌ش کرا له‌لایه‌ن ئه‌و و هاوڕاکانیه‌وه .\nگرفتی سێیه‌می نووسه‌رانی هه‌ڵبژاردن ئه‌وه‌یه که سه‌رباری ئه‌و تێوه‌گلانه ساده‌یه‌یان بۆ نێو شایولۆغانی هه‌ڵبژاردن و تێگێشتنی چه‌وت سه‌باره‌ت به‌گۆڕان ، به‌کارهێنانی ناوی فه‌یله‌سوف و ئایدیاکانیانه له‌نووسینه‌کانیاندا به‌بێ کرێدت دان به‌خاوه‌نه‌کانیان. زۆرێک له‌م نووسه‌رانه وه‌ک بڵێی دڵییان به‌وه ئاوی نه‌خوارده‌وه که‌بابه‌ته‌کانیان بخه‌نه خزمه‌ت لایه‌نێکی دیاریکراوه‌وه، به‌ڵکو زۆر به‌شێوه‌یه‌کی سه‌یر ناوی زۆر فه‌یله‌سوف و ڕۆشه‌نبیریان ڕیزکرد له‌نووسینه‌کانیاندا به‌بێ دانی کرێدت به خاوه‌نه‌کانیان. ئه‌م جۆره کرداره له‌نووسیندا له‌هێچ کونجێکی ئه‌کادیمیادا جیگه‌ی نابێته‌وه و به‌تاوانێکی زۆر گه‌وره له‌قه‌ڵه‌م ده‌درێت. بۆ نمونه ئاراس فه‌تاح باس له " هاوکێشه به‌ناوبانگه‌که‌ی (کارل شمید)" ده‌کات به‌بێ ئه‌وه‌ی ئاماژه به‌وه بکات که له‌کوێدا ئه‌م هاوکێشه‌یه‌ی خۆیندووه‌ته‌وه، یاخوود ناوی ئه‌و سه‌رچاوه‌یه چییه که کارڵ شمید ئه‌و هاوکێشه‌یه‌ی باسکردووه. ئه‌م جۆره له‌به‌کارهێنانی ئایدیای که‌سانی تر به "Plagiarism" واتا گزی کردن له نووسیندا ده‌ژمێردرێت، وه‌بۆی هه‌یه نووسه‌ر ڕووبه‌ڕووی توندترین لێپرسینه‌وه ببێت. به‌هه‌رحاڵ ڕیزکردنی ئه‌م ناوه قه‌بانه له‌نووسینه‌کانی نووسه‌رانی هه‌ڵبژاردن به‌مه‌به‌ستی نمایشکردنی ئه‌و هێزه "مه‌عریفه‌ییه‌یه" که به‌ته‌نیا ئه‌م نووسه‌رانه پێی ئاشنان هه‌ر لای ئه‌وان چنگ ده‌که‌وێت. به‌مه‌به‌ستی پیشاندانی ئه‌وه‌یه که ئه‌وان به‌و گشت "مه‌عریفه‌یه‌وه" که له‌و فه‌یله‌سووفانه فێری بوون مۆری ئۆکه‌ی له‌و لایه‌نه ده‌ده‌ن که په‌رچه‌می "گۆڕانی" هه‌ڵکردووه.\nبه‌ئه‌ندازه‌ی هه‌مان ئه‌ته‌کییه‌تی ئاراس فه‌تاح له‌نووسیندا ته‌نانه‌ت مه‌ریوان قانع هه‌مان هه‌ڵه‌ی کوشنده دووباره ده‌کاته‌وه له گێڕانه‌وه‌ی حیکایه‌ته‌کانی له‌په‌یوه‌ند به گؤڕان و بانگێشه‌کرد بۆ قبووڵکردنی لیستێکی دیاری کراو له‌ژێر ناوی "گۆراندا". ئه‌و ئاماژه به‌که‌سانی وه‌ک ماکس "ڤ" یاخوود" و"ێبەر ، کارڵ مارکس، ئێرنست ڕه‌نان، فرناند برۆدڵ و زۆرێکی تر ده‌کات به‌بێ ئه‌وه‌ی ناوی یه‌ک سه‌رچاوه بهێنێت. بۆ وابه‌سته نه‌بوونی ئه‌م نووسه‌رانه به ئاماژه‌کردن به‌ناوی سه‌رچاوه‌کان ده‌کرێت باس له دوو گریمان بکه‌ین . ئه‌وان یان نایانه‌وێت خوێنه‌ر خۆی ماندوو بکات و بچێت ئه‌و ڕیوایه‌تانه‌ی که ئه‌مان ده‌یانگێڕنه‌وه له‌تێکستی خاوه‌نه‌کانی خۆیانه‌وه پێیان ئاشنا بێت و ده‌ستخۆشی یاخوود پێچه‌وانه‌کی له مان بکات، یاخوود ئه‌م جۆره ڕۆشه‌نبیره که‌ڵک له‌و نووسینانه وه‌رده‌گرن و به‌ناو خۆیانه‌وه زۆرێک له ئایدیاکان دائاخنێنه نێو بابه‌ته‌کانی خۆیانه‌وه و بڵاویان ده‌که‌نه‌وه. ئه‌م ڕفتاره له‌نووسیندا له‌ژێر هه‌ر پاساوێکیدا بێت قابلی قبووڵکردن نییه به‌هیچ شێوه‌یه‌ک. وه‌ئه‌م نووسه‌رانه به‌هه‌مان شێوه‌ی یه‌کتری پێده‌چێت دڵخۆشی و خۆشباوه‌ڕبوونیان به"گۆڕان" وایلێکردبێتن که‌گشت سنوورێکی مۆراڵی له‌نووسیندا ببه‌زێنن. چونکو ئه‌وان پێمان ناڵێن بۆ نمونه Max Weber” “ له‌کوێدا یاخوود له‌چی نووسینێک و لاپه‌ڕه‌یه‌کدا ئه‌وه‌ی کاک مه‌ریوان به‌کاری هێناوه بۆ نووسینه‌که‌ی به‌یانکردووه. به‌گوزه‌ر له‌وه‌ی ئێمه له‌گه‌ڵ ئه‌و جۆره بیروڕایا‌نه‌دا کۆک بین یاخوود نا، باشتر وابوو نووسه‌ری بابه‌ته‌کان ناوی سه‌رچاوه‌کانیان تۆماربکردابایه بۆ خۆپاراست له‌و هه‌ڵه گه‌وره‌یه له‌نووسیندا، هاوکاتیش ئه‌وان به‌ئاماژه‌کردن به‌سه‌رچاوه‌کانی ئه‌و نووسه‌رانه خزمه‌تێکی گه‌وره به‌خوێنه‌ر ده‌که‌ن، که ئه‌ویش ئاشنا بوونه به‌سه‌رچاوه‌ی زۆرتر.\nله‌کۆتایدا خوازیارم ئه‌م چه‌ند تێبینی و ڕه‌خنانه نه‌چنه چوارچیوه‌یه‌که‌وه که له‌بری بیرکردنه‌وه و ووردبوونه‌وه له تێڕوانینه‌کان ده‌ڵنیگه‌رانی و خه‌تکێشانێکی ڕاست و چه‌پ به‌سه‌ر گشت شته‌کاندا بێت. به‌هیوام کاتێک باس له‌گۆڕان ده‌کرێت، په‌نجه نه‌خرێته سه‌ر هێزێک یاخوود که‌سانێک که‌هێشتا ئه‌ندامی یه‌کێتی نیشتمانی کوردستانن و ته‌نانه‌ت ئاما‌ده‌نین له‌یه‌ک دێڕی بچووکدا به‌خه‌ڵکی کوردستان بڵێن ئێمه هه‌ڵه بووین که له‌و کاته‌ی ئه‌ندام و کاربه‌ده‌ستی ئه‌و حزبه بووین خه‌ڵکی ده‌رده‌سه‌ری نه‌هامه‌تی زۆری بینی. که‌چی به‌پێچه‌وانه‌وه ڕابه‌رانی گۆڕان ئێستاشی له‌گه‌ڵدابێت کاتێک که‌باس ده‌چێته سه‌ر هه‌ڵدانه‌وه‌ی مێژووی تاڵی 18 ساڵه‌ی خه‌ڵکی کوردستان له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ڵاتی پارتی و یه‌کێتیدا خۆیان به په‌پوله ده‌شووبهێنن، وه‌ک بڵێ ئه‌و‌ان سه‌ر به‌هه‌ساریه‌یکی تر بن و له دووره‌وه ته‌ماشای ڕووداوه تاڵه‌کانی کوردستانیان کردبێت. من دڵنیام ئه‌و نووسه‌رانه شاره‌زای که‌م تازۆری خه‌ڵکانی ئاکتڤیست و سیاسیان هه‌یه له‌کۆمه‌ڵگا ڕۆژ ئاوایه‌کاندا، دڵنیاشم چاک ده‌زانن کاتێک خه‌ڵکانێکی سیاسی له ووڵاتانی ڕۆژئاوایدا هه‌ڵه‌یه‌ک له‌حزبه‌که‌یان یاخوود ئه‌و ده‌زگایه‌ی که ئه‌وان کاری تێدا ده‌که‌ن ڕوو ده‌دات، یه‌کسه‌ر له که‌ناڵه‌کانی ڕاگه‌یاندنه‌وه داوای لێبوردن له‌خه‌ڵک ده‌که‌ن، ده‌ستكێشانه‌وه‌ی خۆیان له‌که‌ناڵه‌کانی ڕاگه‌یاندنه‌وه ڕاده‌گه‌یه‌نن. ئه‌م جۆره ڕفتاره‌ی سیاسیه‌کانی کۆمه‌ڵگا ڕۆژئاوایه‌کان گۆڕانێکی ڕۆژانه‌یه و گوزارشه له گۆڕانی به‌رده‌وام. که‌چی به‌نیگه‌رانییه‌وه ئه‌وه‌ی له‌کوردستاندا گوزه‌ری و ئه‌و هه‌ڵایه‌ی بۆ نرایه‌وه و درێژه‌شی کێشا تاکو پێش هه‌ڵبژاردنه‌کان، شه‌ری نێوان کاریزماکان بوو.ململانێی هێزێک نه‌بوو له‌گه‌ڵ پارتی و یه‌کێتیدا له‌سه‌ر فراوانکردنه‌وه‌ی سنووری ئازادیه سیاسیه‌کان، له‌سه‌ر ئازادی بێقه‌یدو شه‌رتی ڕۆژنامه‌گه‌ری و له‌سه‌ر ئازادییه فه‌ردیه‌کان. گۆڕانی هه‌ڵوێستێک نه‌بوو له‌سه‌ر ڕاگرتنی کوشتنی ژنان و جیاکردنه‌وه‌ی دین له‌ده‌وڵه‌ت، به‌ڵکو شه‌ڕێک بوو له‌سه‌ر ئۆتۆریته‌و سه‌روه‌ت و سامان و پایه‌ی حزبی چه‌ند که‌سێک که به‌نیگه‌رانی زۆره‌وه توانیان نه‌ک به‌ته‌نیا نووسه‌رانێکی زۆر به‌خۆیانه‌وه سه‌رقاڵ بکه‌ن، به‌ڵکو که‌ڵک له‌ده‌نگی ناڕه‌زای خه‌ڵک وه‌ربگرن و ئه‌و ده‌نگه ناڕازییه بکه‌ن به ئامرازێک بۆ ململانێکانی خۆیان له‌گه‌ڵ یه‌کێتی و پارتیدا. سه‌رباری گشت ئه‌و شتانه‌ی که‌لێره‌دا ووتران سه‌باره‌ت به‌ده‌یمۆکراسی و ململانێکانی پێش هه‌ڵبژاردن، خه‌ڵکی کوردستان مافی خۆیانه دیمۆکراسی وه‌ک ئه‌زموونێکی سیاسی تاقی بکه‌نه‌وه، مافی خۆیانه ئاشنا بن به‌درۆ ده‌له‌سه‌کانی دیمۆکراسی. بێگومان خه‌ڵکی کوردستان ئاماده نییه جارێکی تر بگه‌ڕێته‌وه بۆ ژێر ئه‌و جۆره ده‌سته‌ڵاتانه‌ی که له‌پێشوودا تاقیانکردووه‌ته‌وه. به‌ڵام ئه‌مه به‌و مانایه‌ش نییه که ئه‌و ووته‌یه‌ی چرچڵ وه‌بیر خه‌ڵکی کوردستان نه‌هێنرێته‌وه که ده‌ڵێت "دیمۆکراسی به‌ته‌نیا له‌و شێوازو ده‌سته‌ڵاتانه‌ی که تاکو ئێستا تاقی کراونه‌ته‌وه باشتره، ئه‌گینا خراپترین شێوازی ده‌سته‌ڵاته." نیشاندانی ئه‌و خراپه‌یه و گشت ڕوو ناشرینه‌کانی تری دیمۆکراسی به‌خه‌ڵکی کوردستان به‌شێکه له‌ئه‌رکه‌کانی نووسه‌ر و ئه‌و ناوانه‌ی که له‌م نووسینه‌شدا هاتووه.\nله‌م نووسینه‌دا ناوی سی نووسه‌رم هێناوه، به‌لام که‌م نه‌بوون ئه‌و نووسه‌رانه‌ی که‌نووسینه‌کانیان خسته خزمه‌ت و پیاهه‌ڵدان و لاواندنه‌وه‌ی ئه‌و که‌شه‌دا که له‌پێش هه‌ڵبژاردنه‌کان فه‌راهه‌م بوو، وه‌پێم وابێت ئه‌وان له‌مان خراپتر ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌یان خوێنده‌وه.\nکۆتای ئۆگستی 2009\n ئاراس فه‌تاح. له‌به‌رهه‌مهێنانی سیاسه‌ته‌وه بۆ سیاسه‌تی به‌رهه‌م هێنه‌ر. دوا په‌ره‌گراف. 29،2009.July\n ڕیبین هه‌ردی. به‌ر له‌ده‌ركه‌وتنی ئه‌نجامه‌كان لیستی گۆڕان‌و چوار حیزبه‌كه\nبراوه‌ن!. 2.8.2009 . دوا په‌ره‌گراف.\n Noam Chomsky on Democracy. July 19, 2009. < http://authoritysmashers.wordpress.com/2009/07/16/133/>\nCBC. Voter turnout drops to record low. August 15, 2009. http://www.cbc.ca/news/canadavotes/story/2008/10/15/voter-turnout.html.\n Dan Balz and Jon Cohen. Poll Shows Obamas Sliping on Key Issues. Monday, July 20,2009. Washington Post. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/07/19/AR2009071902176.html\n مه‌ریوان قانع. هه‌مان سه‌رچاوه.\nPrevious کۆڕێک بۆ به‌ڕێز د.کاوه ئیبراهیم له شاری تۆرۆنتۆ سه‌باره‌ت به چه‌کی کیمیاوی\nNext بۆ چله‌ی هونه‌رمه‌ندی باڵا مامۆستا عه‌لی له‌تیف


41. نامه‌ی ئه‌ندامانی کوردی په‌رله‌مانی ئێران، سوپاسی ئێران و ڕه‌خنه له تورکیا\n... کراوه و به توندیش ڕه‌خنه له حکومه‌تی تورکیا گیراوه. به پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، عه‌بدولڕه‌زا میسری جێگری دووه‌می سه‌رۆکی په‌رله‌مانی ئێران له دانیشتنی ڕۆژی یه‌ک شه‌ممه‌ی په‌رله‌مان نامه‌ی ژماره‌یه‌ک ...\n42. کێن ئه‌وانه‌ی که له ئاستی ناوخۆ و ده‌ره‌وه دژایه‌تی هێرشه‌کانی تورکیایان کردووه؟\n... سیسی سه‌رۆک کۆماری میسر بڕیار درا که له سه‌ر داوای قاهیره، کۆمکاری عه‌ره‌بی له سه‌ر ئه‌م هێرشانه کۆببێته‌وه. ئه‌نوه‌ر قه‌رقاش وه‌زیری ڕاوێژکار له کاروباری ده‌ره‌وه‌ی ئیمارات له تۆڕی کۆمه‌ڵایه‌تی ...\n43. چوارەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلم لە سلێمانی دەستیپێكرد\n... توركیا به‌رامبه‌ر فیلمه‌كه، کارۆلین فۆورێست رایگه‌یاند: "ئێمە ئەم فیلمەمان بۆ دەمارگیرەکان دروستنەکردووە، ئەم فیلمەمان دروستکردووە بۆئەوەی وەک ئاھەنگگێڕانێک بێت بۆ ژنانی شەڕڤان." فیلمەکە پێشتر لە میسر ...\n44. عاشورا و پەیامی ئازادی بۆ گەلی ئێران\n... لاواز و خۆفرۆشەکانەوە بوونەتە ڕێخۆشکەری دوژمنان لە دژی ئیسلام و گەلانی موسڵمان. نموونەکەشی ئەو پیلانگێڕییەی سەرکردەی وڵاتانی سەعوودیا، ئیمارات و میسرە کە بوونەتە بەشێک لە دوژمنایەتی ئەمریکا و ڕژێمی زایۆنیستی ...\n45. مه‌همه‌ت ئاکتاش به‌رهه‌مهێنه‌ری کورد: ده‌بێ له روانگه‌ی منداڵانه‌وه فیلم به‌رهه‌م بێنین\n... سه‌باره‌ت به بواری چالاکی خۆی گوتی: من زیاتر له ئه‌ڵمانیا چالاکی ده‌که‌م و له‌م وڵاته نووسینگه‌یه‌کمان هه‌یه که به‌رهه‌م گه‌لێکی هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ وڵاتانی وه‌کوو ئێران، ئه‌ڵمانیا، میسر، تورکیا و وڵاتانی ...\n46. کوڕەکەی محەممەد مورسی کۆچی دوایی کرد\nجام کوردی: کەمتر لە سێ مانگ پاش مردنەکەی محەممەد مورسی سەرۆک کۆماری پێشووی میسر، کوڕێکی ناوبراو بە هۆی جەڵتەی دڵەوە کۆچی دوایی کرد. بە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، عەبدووڵا کوڕی محەممەد مورسی ئەمڕۆ کۆچی دوایی ...\n47. عێراق دژایەتی خۆیی بۆ ڕژێمی زایۆنیستی ڕاگەیاند\n... عێراق لە وتووێژی تەلەفوونی لە گەڵ وەزیری دەرەوەی میسر ڕایگەیاند کە بەغدا دژایەتی هەر چەشنە بەشدارییەکی ڕژێمی زایۆنیستی لە هەر هاوپەیمانییەکی سەربازی لە ناوچەی کەنداوی فارس دەکات بە بیانووی پاراستنی ئاسایشی ...\n48. قه‌ته‌ر ڕۆڵی ئیمارات له یه‌مه‌ن به تیرۆریستی ناو ده‌بات\n... ڕایگه‌یاند: ڕۆڵی ئیمارات له یه‌مه‌ن تیرۆریستییه و هاوشێوه‌ی ئه‌وه‌یه که له میسر و لیبیا ڕوو ده‌دات. ناوبراو وتی که بۆ دۆزینه‌وه‌ی شوێن ده‌ستی تیرۆریستی ئێوه له‌م وڵاتانه، ته‌نیا گه‌ڕانه‌وه بۆ ...\n49. کۆبوونه‌وه‌ی که‌مپ ده‌یڤید ته‌نیا له به‌رژه‌وه‌ندی نتانیاهۆ ده‌بێت / تره‌مپ فه‌ڵه‌ستینی وه‌ک وڵات ناوێت\n... سه‌ده و به‌شدارییان له کۆبوونه‌وه‌که‌ی که‌مپ ده‌یڤید ده‌دات. سه‌در حوسێنی وتی: ئه‌وه‌ی که کۆشنه‌ر پێش هه‌موو شتێک سه‌ردانی میسر و ئه‌رده‌ن ده‌کات په‌یوه‌ندیی به بڕگه‌کانی گرێبه‌ستی سه‌ده‌وه هه‌یه. ...\n50. فێستیڤاڵی خاڵ بۆ خوێندنی قورئانی پیرۆز ده‌ستیپێكرد\nجام کوردی: ژماره‌یه‌ک قورئان خوێنی نێوده‌وڵه‌تی له وڵاتانی ئێران، میسر و سویسرا لە نوێ ترین خولی فێستیڤاڵی خاڵدا به‌شداری ده‌كه‌ن. بە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، ده‌یه‌مین فێستیڤاڵی نێوده‌وڵه‌تی خاڵ ...


حەقیقەتی بیركاری و واقیعی نیشتمانی!\n(بەبۆنەی هەڵبژێرانی كۆچەر بیركار)\nكۆچەر بیركار چووەتە ناو هاوكێشە و پانتاییەكی جیهانی و نێودەوڵە‌تییەوە، ئەو لە ڕێی ڕاپرسییەكی ئۆنڵاین لەلایەن گۆڤاری پرۆسپێكت (Prospect) لە بەریتانیا لە ناو 50 بیركاردا وەك یەكەم بیركاری ساڵ هاتە هەڵبژاردن. بایەخی ئەم پلەیەی كۆچەر نە بەهۆی وەرگرتنی خەڵات و مەدالیاگەلی زانستی /خەڵاتی فیڵدز هاوتای نۆبڵ لە بیركاری/ بەڵكو بەهۆی رۆڵ و پێگەیەكی مێژووساز و كاریگەر لە زانستێكدایە كە هەر لە سەردەمی كۆنەوە پێوەندی و هەڵپێكرانێكی لەگەڵ حەقیقەت و ڕاستیی شتەكان و جەوهەری دنیادا هەبووە.\nئەگەر كایەی حەقیقەت بە وردبوونەوەی بابەتییانە لە پاژەكان و هەڵهێنجانی بنەما گشتی و جیهانگیرەكان بزانین، ئەوكات گریمانەی ئێمە ئەوە بووە كە هیچ وردیلە و گەردیلە و ئەندازە و پاژێك بێبەری نییە لە واتا و پێگە و رۆڵێك بۆ تێگەیشتن لە حەقیقەت، ئەمە لە پێوەندی لەگەڵ زانستێكی دەرهەست و ئه‌بستراكت لە خۆگری هیچ بنەما و ناوەڕۆكێكی سیاسی و بەها تەوەرانە نابێت، دەركەوتەی دیاری ئەم پرسە گرینگە لە ململانێ و كێشمەكێشی نێوان فەیلەسووفانی قاڕەیی و شیكاری لە دەیەی دووەمی سەدەی بیستەمدا زیاتر دەبینرێت، تێڕوانین و جیهانبینییەك كە هەوڵ دەدات دنیا لە ڕێی بیركارییەوە پێناسە و باس بكات و لە دواجاردا بە ئەنجامێكی سەركەوتوو ناگات.\nبیركاری لە مانا گشتی و ناپاژییەكەیدا دابەش دەبێت بە دوو لقی ژیانەكی و دەرهەست. زۆربەی ئێمە لە لقی ژیانەكی و ژیانكردندا تێگەیشتنێكمان لە ژمارەكان و ئەندازەكان بۆ ڕاپەڕاندنی كاروبارەكانمان هەیە، بەڵام لە ئاستی ئەبستراكت و دەرهەستی پرسە گشتی و جیهانگیرەكاندا بۆ شیكردنەوە و باسكاریی دنیا، لقی پسپۆڕانە و دەرهەستی بیركاری لە ئارادایە.\nمن كەمترین تێگەیشتنم لە بیركاری هەیە و پێشم وانییە بەو پەروەردەیەی هەمبووە لەمە زیاتر بڕوات، هەمیشە بیركاریم وەك زانستێك بۆ دەركەوتووە كە لە هەر جۆرە جۆش و خرۆش و جوانیناسییەك بەتاڵ بووە، بیركاریم بەشێوەیەك دەویست كە دواتر لە فیلمگەلی زەینی جوان (بەرهەمهێنانی 2001 لەبارەی جان نەش، بیركاری براوەی نۆبڵی ئابووری) یان "پی" (بەرهەمهێنانی 1998، دارێن تاركۆفسكی) بینی، واتە گەیشتن بە جۆرێك لە تێڕوانین و كەشفكردنی جوان و دانسقە و لەناكاو و پێشبینینەكراو، تێڕوانینێكی جیهانگیر كە هەموو زانستەكانی دنیا نەتوانن دروستیی شێوازی بەڵگاندن و فۆرمەلەكردنەكەی ڕەت بكەنەوە، تێڕوانینێك بە بنەماگەلی ڕێژەیی، بەڵام جێگیر و نەمر. عەشق بە خۆشەویست و مرۆڤ و دنیا. ئەو خەون و خولیایەی لە دوو فیلمی ئاماژە پێدراودا بە هونەرمەندیی و ئەوپەڕی جوانی لە نیشانەداڕێژیی ئاسمان و زەوین و منداڵ و هەست و ئازار و ئاین و خەم و پەژارە و سێكس و لووتبەرزی و... بە تێكهەڵكێشكردن لەگەڵ نەوای باد و نیگای ئاسمان نمایش كراوە.\nبەڵام ئاماژەی من لێرەدا بۆ دۆخێكە كە كۆچەر بیركار تێیدا (بە هەر پلەیەك لە دەرهەست ڕوانین و ژمارە بینین) ناتوانێ بە ئاسانی لێی هەڵبێت، تەنانەت لەژێر ناوی هەر هەیمەنە و وێژمانێكی زانستی یان سیاسی – زانستیدا و ئەویش دۆخێكە كە تێیدا باڵای كردووە و پێگەیشتووە، گوندێكی دوورەدەست لە شاری مەریوان، شارێك كە سەركوتگەل و درەوشاوەترین خوێنگەلی جارەها بەخۆوە بینیوە، ئەمەش خشتە و پیشانگەی سەرەتایی و سەرەكی هەموو كوردستانە.\nئامادەیی بیركار لە كۆمەڵگەی زانستیی جیهانیدا خۆی لە خۆیدا ئامادەیی و چوونە ژوورەوەیەكی سیاسییە نەك بە مانا هەیمەنەیی و هەژموونخوازەكەی، بەڵكو بە واتای شوناسبەخشی بە ڕۆحی كەمینە لە زەوین و ناو كایەی زۆرینەدا، ئەمە دەبێت و جەبرێكە كە مێژوو و زمان و نەتەوەكەی بۆی دیاری كردووە.\nنیگا و تێڕوانینی ئەو بۆ پرسی كورد و دۆخی كارەساتباری سیاسی و تەناهیی كە لە سەریانە، داهاتووی ویقار و بوێریی مرۆیی و زانستیی ئەو دیاریی دەكەن. ئەگەرچی ڕوون و ئاشكرایە كە هەر تێڕوانینێكی هەبێت كاریگەرییەكی كردەنیی ئەوتۆ لە دۆخی تایبەت و ئاوارتەی كوردەكان دانانێت، بەڵام خاڵێكی وەرچەرخانی كولتووری و زانستییە بۆ گەیشتن بە تێڕوانینێك كە وێژمانی چەوسێنەری بە دەسەڵات لە كوردستان پێشگری كردووە لە سەرهەڵدان و بەدیهاتنی.\nمن هیچكات باوەڕم بە شانازیكردن بۆ هیچ سەركەوتنێك نەبووە و نییە، چونكە مێژووی دنیا و بەتایبەتی كورد، خوێناویترە لەوەی ئێمە بۆ درەوشانەوەی وەها ئامادەییەك لە ناوەندی جیهانیدا هەلهەلە بكێشین و چەپڵە لێدەین، بەڵام سەركەوتن و ئامادەیی بیركار لە زەوینی كایەی بڕیاردەرانی جەنگ و ئاشتی و كارەسات و شادی و... لە دنیا وەك شنەی هیوایەك دەبینم كە ڕەنگە فێنكایی بكات بە بەری ئەو هەموو زام و برینەی بەر ڕۆژهەڵاتی ناوین و كوردستانی خوێناوی كەوتوون و كەرامەت و پێگەی مرۆڤ ببووژێننەوە.\nبیركار لە ئاستی كەسایەتیگەلێكی وەك بەختیار عەلی (براوەی خەڵاتی نیلی زاكس) و بێهرووز بووچانی (براوەی خەڵاتی ڤیكتۆریا و...) كە گێڕەرەوەی ترس و تۆقین و دۆخی ئاوارتەی ئێمەن. داهاتوو ئاست و چییەتی بوون و ئامادەیی ئەوان لەناو وێژمانی قووتدەر و هەڵلووشێنەر و فریودەری كاپیتاڵیزم و دەسەڵاتی هەیمەنەخوازی هاوچەرخ دیاری دەكات.\nپێكه‌نینه‌كه‌ی جۆكه‌ر له نێوان تراجیدیا و كۆمێدیادا


بافڵ تاڵەبانی: بڕیارەکانی یەکێتی لە خزمەتی چاکەی گشتییە – لڤین پرێس\nبافڵ تاڵەبانی: بڕیارەکانی یەکێتی لە خزمەتی چاکەی گشتییە\nهاوسه‌رۆكی یه‌كێتی رایگه‌یاند، بڕیارەکانی یەکێتی لە خزمەتی چاکەی گشتی و بوژاندنەوە و گەشەپێدانی یەکێتی و رێکخستنەوەی ئۆرگانەکانە.\nبافڵ تاڵە‌بانی، هاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ئەمڕۆ لە دەباشان پێشوازی لە ژمارەیەک کەسایەتی عەشیرەتی کۆکۆیی کرد و بە گوێرەی راگەیەندراوی نوسینگەکەی ستایشی مێژوی ئەو عيشیرەتەی کردووە و “بەگرنگییەوە رۆڵی کەسایەتییەکانی کۆکۆیی لە کۆمەڵگەی کوردەواری بەرزنرخاند”.\nهاوسەرۆکی یەکێتی لەو کۆبونەوەیەدا لەبارەی دۆخی ناوخۆی حزبەکەی رایگەیاندووە “بڕیارەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە خزمەتی چاکەی گشتی و بوژاندنەوە و گەشەپێدانی یەکێتی و رێکخستنەوەی ئۆرگانەکانە و بەرنامەی یەکێتی کە بەرنامەی خزمەتە فراوانتری دەکەین و دەبێت یەکێتی کە یەکێتی خەڵکە، ئەرکی خۆی کە خزمەتکردنە بەجێبگەیەنێت، چیتر یەکێتی تاقم و گروپ نییە کە حزب بۆ بەرژەوەندی شەخسی و لێدان لە بەرژەوەندی گشتی بەکاربھێنرێت”.\nتاڵەبانی داوای لەو کەسایەتیانە کردووە وەک چۆن لە رابردوو “پشتیوان و ھاوکاری یەکێتی بوون، داوامان لێتان ئەوەیە بەھەمان شێوە لەم ھەڵبژاردنەشدا لەگەڵمان بن و متمانە ببەخشن بە کاندیدانی ھاوپەیمانی کوردستان”.\nماوەی بانگەشەی هەڵبژاردن درێژکرایەوە


شەش زانیاریی نوێ سەبارەت بە ڤایرۆسەکان | ڕێکخراوەی زانستی فەرهەنگیی هۆژان\nبەفرانبار ۱۳, ۲۷۱۸ بەفرانبار ۱۳, ۲۷۱۸ Hojan تەندروستی و زیندەورناسی, زانیاری, هەواڵ و زانیاری 0\nڤایرۆسەکان بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٨٩٢ی زایینیدا ناسران و تا ئێستاش توێژەران خەریکن توێژینەوەیان لەسەر دەکەن. ڤایرۆسەکان لە بەشێکی پڕۆتینی لە ژێر ناوی کەپسید و بەشێکی بۆماوەیی کە ترشی ناوکییە و یان لە RNA یە و یان لە DNA پێک هاتووە. جینەکانی ڤایرۆسەکان لە بەشە زیندووەکان وەک لەشی مرۆڤیشدا دەبینرێن.[بۆ زانیاریی زیاتر بابەتی “من مرۆڤم یان ڤایرۆس” لە ژمارەی ٤ی گۆڤاری زانستیی هۆژیندا بخوێننەوە]. لێرەدا باس لە ٦ بابەتی نوێ دەکەین کە سەبارەت بە ڤایرۆسەکان دۆزراونەتەوە.\n١- ڤایرۆسێکی دێرین لە مێشکی مرۆڤدا\nجینی ئەم ڤایرۆسە لە مێشکی ئاژەڵە چوارپەلەکاندا بینراوە و کاریگەریی لەسەر بیرکردنەوەیان و چۆنیەتی ئەو پرۆسەیە هەیە.\n٢- ڤایرۆسەکان لە ئاسمانەوە دەوەرن\nئەوەی کە لەو بەشانەی زەوی کە زۆر لە یەک دوورن ڤایرۆسی هاوشێوەی جینێتیکی دەبینرێت نیشانەی سەفەری ڤایرۆسەکان لەڕێگەی تەوشک یان ٸەتمۆسفێرە. بەم پێیە ڤایرۆسەکان سواری دەنکەکانی ئاو و … دەبن و دەچنە سەرەوە و دواتر دەکەونە خوارەوە.\n٣- نەخۆشیی ئەلزایمر و ڤایرۆسەکان\nبە لێکدانەوەی جینەکانی مێشکی کەسانی مردووی تووشبوو و تووشنەبوو بە ئەلزایمێر دەرکەوت کە کەسانی خاوەن نەخۆشییەکە جینی ڤایرۆسی هێرپێسیان بووە.\n٤- ڤایرۆسە زەبەلاحەکان جینەکانی خۆیان دەخولقێنن\nڤایرۆسە زەبەلاحەکان زیاتر لە دوو جار لە ڤایرۆسی ئاسایی گەورەترن و جینەکانیان ٸاڵۆزە و بە پاندۆڤایرۆسەکان ناسراون. جینەکانی ئەم ڤایرۆسانە لەناو ڤایرۆسەکەدا سازدەکرێن و لە ڤایرۆسێکی پێشووترەوە سەرچاوە دەگرن.\n٥-جینە ڤایرۆسییەکان ڕەنگە لە گیرۆدەبووندا کاریگەر بن\nبە پێی توێژینەوەکان، جینی ڤایرۆسی HK2 لە کەسانی گیرۆدەی دەرمان لەچاو کەسانی گیرۆدەنەبوو زۆر زیاترە. پاشماوەی ئەم ڤایرۆسە تەنها لە ٥ بۆ ١٠ لەسەدی خەڵکدا ماوە و ئاماژە بە تووشبوونێکی ڤایرۆسیی ٢٥٠ هەزار ساڵ لەمەوبەر دەکات. زانیارییە جینێتیکییەکانی ئەم ڤایرۆسە ڕەنگە لەسەر ئازادبوونی دۆپامین، کە دروستکەری هەستی خۆشی و شادی لە مێشکدایە، کاریگەر بێت.\n٦- هێرپێس ڤایرۆس! هەڵستە لە خەو\nڤایرۆسی هێرپێس لە ٨٠ لەسەدی خەڵکی جیهاندا هەیە. ئەم ڤایرۆس دەتوانێت بچێتە دۆخێکی هاوشێوەی خەو لێکەوتن. توێژەران ئەوەیان دۆزیوەتەوە کە چۆن ڤایرۆسەکە بخەنە دۆخی خەوەوە و هەر بۆ ئەوەش پڕۆتینگەلێکیان دۆزیوەتەوە کە بەشدارن لە هەڵستاندنی ڤایرۆسەکەدا. هەر بۆیە بە ڕێگرتن لەو ڤایرۆسانە ناهێڵن کە ڤایرۆس لە خەو هەڵسێت و نیشانەکانی نەخۆشی دەربکەون.\nترشی ناوکی، اسید نوکلئیک nucleic acids


ڕۆژەڤی ٨-٢-٢٠١٩ | ROJnews\nهەینی, 8 فبر 2019 - 07:27\n- هاوڵاتیانی باڵەکایەتیی، پێیانوایە پەرتەوازەیی لایەنە کوردییەکان دەرفەتی داوەتە دووژمن بۆ هێرشکردنە سەر گەلی کورد، دەشڵێن: تەنیا بە یەکڕیزیی دەتوانرێت هێرشی دووژمن ڕاگیرێت.\n- یەکێک لەو کەسانەی زیاتر لە نۆ مانگ لە ئەکادیمیای ئۆجالاندا پەروەردەی بینیوە، باس لە ژیانی ڕۆژانە و کەسایەتیی ئۆجالان دەکات و دەڵێت، کە بەردەوام لەناو گەلدا بوو، زۆرترین کاتی بۆ خەبات و پەروەردەکردن تەرخان دەکرد.\n- لایەنە جیاوازەکانی ناو ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک، هەڵوێستی خۆیان لەبارەی کۆبونەوەی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک لە هەولێر ئاشکرا دەکەن. ئەندامێکی بەرەی عەرەبی دەڵێت: ئامادە نین بەشداری هیچ کۆبوونەوەیەک لە دەرەوەی کەرکوک بکەین، تورکمانیش تائێستا بڕیاری بەشدارییکردن یان نەکردنی کۆبونەوەکەی نەداوە، ئەندامێکی یەکێتیش پێیوایە کۆبوونەوەکە ئەنجامگیر نابێت.\n- مووچەخۆرانی گەرمیان، پێیانوایە لە پاش پەسەندکردنی پرۆژە یاسای بودجەی عێراق، هیچ بیانوویەک نەماوەتەوە بۆ حکومەتی هەرێم لە پێنەدانی مووچەی تەواوەتی و قەرەبونەکردنەوەی مووچەخۆران، ئاماژە بەوەش دەکەن: ئەگەر حکومەت بە شێوازی ڕابردوو بەردەوام بێت و مووچە چاک نەکات ناڕەزایەتییەکان سەرهەڵدەدەنەوە.\n- ئەگەرچی لە ساڵانی ڕابردوو وشکەساڵیی دەبووە هۆی فەوتان و کەمیی بەرهەمی دانەوێڵە، بەڵام ئەمساڵ بارانی زۆر زیانی بە بەرهەمە کشتوکاڵییەکان گەیاندووە و تووشی نەخۆشیی زەردبوونی کردوون.\n- ١٢ ڕۆژە نووسینگەی کەناڵی ئێن ئاڕ تی لە شاری دهۆک داخراوە، بەڕێوبەری کەناڵەکەش دەڵێت، هیچ هۆیەکی یاسایی لە پشت داخستنی نووسینەگەکەیانەوە نییە و ئاسایش ڕێگرە لە کردنەوەی.\n- گۆڤاری بانگی کورد، کە ساڵی ١٩١٤ یەکەم ژمارەی دەرچووە، گۆڤارێک بووە بۆ زیندووهێشتنەوەی ئەدەب و کەلتووری کوردیی لە سەردەمی حکومڕانیی عوسمانییدا، هەرچەند تەمەنی تەنها پێنج مانگ درێژەی کێشاوە، بەڵام توانیویەتی میراسێکی دەوڵەمەندی ئەدەبیی لەدوای خۆی بەجێبهێڵێت.


ئانا ئیشۆ ده‌ڵێت ده‌بێت کۆنگرس ئه‌م جاره دان به جینوسایدی ئه‌رمه‌نیـیه‌کاندا بنێت\nی مانگی سێ ١١, ٢٠١٠\nهه‌فته‌ی ڕابردوو کۆمیته‌ی کاروباری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی ئه‌مه‌ریکا بڕیارێـکی په‌سه‌ندکرد که مه‌رج نیـیه جێبه‌جێ بکرێت، ئه‌ویش به جینوساید ناسـاندنی کوشـتنی ئه‌رمه‌نیـیه‌کانه له ده‌می جه‌نگی جیهانی یه‌که‌مدا به ده‌سـتی ده‌وڵه‌تی عوسـمانی تورکیا.\nئه‌م هه‌ڵوێسته بووه مایه‌ی ناڕه‌زایـیه‌کی توندی تورکیا و ده‌م‌وده‌ست باڵیۆزی خۆی له واشنتن بانگ‌کرده‌وه و هه‌ڕه‌شه‌ی ئه‌وه‌ش ده‌کات ئه‌گه‌ربێت و ئه‌م بڕیاره ته‌واوی کۆنگرس په‌سه‌ندی بکات ئه‌وا په‌یوه‌ندیـیه دیپـلۆماسـیـیه‌کانیان له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریکادا تێـک‌ده‌چێت.\nله‌و باره‌یه‌وه هاوکارمان ده‌خیلی شه‌ممۆ گفتوگۆی له‌گه‌ڵ ئانا ئیشـۆ ئه‌ندامی دیموکراتی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران له‌سه‌ر ویلایه‌تی کالیفۆرنیا کردووه. ده‌توانن گوێبیسـتی بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیانه‌ی ده‌سته چه‌پ، ماوه‌كه‌ی 6:40 خوله‌كه.


پرسەنامەی مەکتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ بەڕێز دکتۆر نەژدەت ئاکرەیی\nTHU, 24 JUN 2021 13:04 Erbil, GMT +3\nFRI, 14 MAY 2021 11:58 | KDP.info\nھەڤاڵی بەڕێز دکتۆر نەژدەت ئاکرەیی\nخەمباربووین بە بیستنی هەواڵی كۆچی دوایی دایکی بەڕێزتان خاتوو(حاجیە وەحید شوکری).\nبەو بۆنە خەمناكەوە پرسە و سەرەخۆشی ئاراستەی بنەماڵە کوردپەروەرەکەتان و كەسوكار و دۆست و ئاشنایانتان دەكەین و، ھاوبەشی خەم و پەژارەتانین.\nلەخودای گەورە داواکارین سەبوری و دڵنەوایی بە ھەموولایەک ببەخشێت و گیانی دایکی کۆچکردویشتان بە بەھەشتی بەرین شادبکات..


جلی زیرەك بەرهەم هێنرا\nكۆمپانیای HoLosuit توانی بۆ یەكەمجار جۆرە جلێكی زیرەك بەرهەم بهێنێ، كە یارمەتی جووڵە و جموجۆڵەكانی جەستە دەدا و هەموو زانیارییەكانیش لەبارەی جەستەی مرۆڤ لە ڕێی مۆبایلەوە تۆمار دەكات و پێتانی دەگەیەنێت.\nئەو جلە بەشێوازێكی جیاواز دیزاین كراوە كە لەگەڵ جموجۆڵەكانی جەستە لە كاتە جیاوازەكان خۆی دەگونجێنێت، باشترین جۆری جلە بۆ ئەوانەی وەرزش دەكەن، یان هۆگری یارییە ئەلیكترۆنییەكانن كە پێویستی بە جووڵەی مرۆڤیشە بۆ جموجۆڵەكانی ناو یارییەكە.\nجلە زیرەكەكە 36 خاڵی هەستیاری ئەلیكترۆنی لە بەشە جیاوازەكانی دانراوە، جیا لە پەنجەكانی دەست كە هەستیاری ئەلیكترۆنین و یارمەتیدەرن لە تۆماركردن و گۆڕینی شێوازی جلەكە و خۆگونجاندنی لەگەڵ مرۆڤ.\nكۆمپانیاكە ئاماژەی داوە، جلەكە بە سیستەمی وای فی بە مۆبایلی زیرەك و كۆمپیوتەرەكان پێوەست دەكرێ و دەتوانن جوڵەی جۆراوجۆری پێ ئەنجام بدەن، تەنیا لە ڕێی مۆبایلەوە فێری جۆرە جیاوازەكانی وەرزش و جموجۆڵی سەیر و جیاواز بن.\nپێشبینی دەكرێ، جلەكە لە بازاڕ هەوادارێكی زۆر لە دەوری خۆی كۆ بكاتەوە، چونكە تایبەتمەندی یەكجار زۆرە و هاوشێوەی رۆبۆتێك دەتوانێ مرۆڤ وا لێ بكات، فێری جۆرەها جووڵەی جیاواز بێ، بەشێك لەو جووڵانەیش پێوەستن بە كاركردن یان فێربوونی ئامێرەكانی موزیك، نرخەكەیشی دەگاتە هەزار دۆلاری ئەمەریكی، بەڵام كۆمپانیاكە ئاشكرای نەكردووە كەی ئەو جلە دەخاتە بازاڕەوە.\nئۆتۆمبێله كلاسیكه‌كه‌ی شازاده‌ی بەریتانیا كاره‌باییه\nئه‌پڵ له مۆبایله نوێیه‌كه‌ی لاسایی سامسۆنگ ده‌كاته‌وه\nهواوی مه‌یت بووك 13 به‌هێزترین لاپتۆپه\nئۆپۆ ناوازه‌ترین مۆبایلی بڵاو كرده‌وه\nهۆنه‌ر به‌دیزاینێكی نوێ خرایه بازاڕه‌وه


🔎 ⌨ 👓 لێ گەڕیانا هویر👓 لێ گەڕیانا هویر📕 پەرتوکخانە🚼 ناونامە بو زاروکێن کورد📅 کرونولوژیا ڕویدانا🗄 ژێدەر👣 پاش🔖 کومکری🏃 چالاکی🔍 چەوا لێ بگەڕهم؟💁 هاریکاری!📚 بەلاڤوکێن کوردیپێدیا📼 ڤیدیۆ🌳 دارشتنا پولا🔁 بابەت ب هەلکەفتێ➕ ڤڕێکرن➕ ڤڕێکرنا بابەتی📷 ڤرێکرنا وێنەی📕 ڤرێکرنا پەرتوکێ💬 بوچوونێن هەوە📧 پەیوەندی💡 کوردیپیدیا پێدڤی ب چ زانیاریانە!📏 ستاندارد📏 رێسایێن بکار ئینانێ📷 وێنەیێن نەهاتیە ناسین🔧 ئامراز💡 دەربارەی مە!📌 دەربارەی مە چ گوتیە؟💡 پاشەروژا کوردیپیدیا🔗 کوردیپیدیایێ بکە د مالپەرێ خودا📰 دروستکەرێ RSS📩 تومارکرن / ڤەمراندنا ئیمێلی📊 ئامارێن مێهڤانا📊 ئامارا بابەتا🔡 وەرگێرێ فونتا📅 گهوڕینا مێژوویا💳 کۆمەکا دارایی🏁 زمان و شێوەزارێ لاپەرا⌨ کیبورد📱 Smart Phone Version - BETA🏁 زمان☀ کوردیی ناوەڕاست☀ Kurdîy Nawerast - Latînî☀ کرمانجی - کوردیی باکوور☀ Kurmancî - Kurdîy Bakûr☀ هەورامی🇬🇧 English🇫🇷 Française🇩🇪 Deutsch🇸🇦 عربي🇮🇷 فارسی🇹🇷 Türkçe🇳🇱 Nederlands🇸🇪 Svenska🇪🇸 Español🇮🇹 Italiano🇮🇱 עברית🇷🇺 Pусский🇫🇮 Fins🇳🇴 Norsk🇯🇵 日本人🇨🇳 中国的🇦🇲 Հայերեն🇬🇷 Ελληνική☀ لەکی🔑 هژمارا من🔓 چوونا ژوور👫 دێ بمە هەڤکارێ هەوە🔐 پەیڤا نهێنە تە ژبیر کریە!🏠 دەستپێک🏠|📧 پەیوەندی📧|پەرتوکخانە|📅 29-05📅 ئەڤرو 29-05 د دیرۆكێدا|💳 کۆمەکا دارایی|📕 پەرتوکخانە|||\n📊 بابەت 133,693 | وێنە 38,660 | پەرتوک PDF 8,340 | فایلێن پەیوەندیدار 13,524 | 📼 ڤیدیۆ 22 | 🗄 ژێدەر 6,630 | ئەنجام: 1 تومار هاتن دیتن!\n⚠ ئەڤ بابەتە ب 📏 ستانداردی کوردیپێدیا هێشتا نە دروستە و پێدڤی ب داڕشتنەکا بابەتی و زمانی هەیە!⁉ تایبەتمەندیێن بابەتی🎗 پول:👫 کەسایەتی🏁 زمانێ بابەتی:☀ کرمانجی - کوردیی باکوور👫 جورێ کەس✍ هۆزانڤان⚤ رەگەز👩 خانمان🌐 زمان - شێوەزار☀ ک. باکوور👥 نەتەوە☀ کورد✨ کوالیتیا ڤی بابەتی: 74% ✔➕ ئەڤ بابەتە ژ لایێ: (هاوڕێ باخەوان) ل: Mar 6 2015 10:57PM هاتیە تومارکرن☁ ناڤ و نیشانێن بابەتی🔗🔗👁 ئەڤ بابەتە 1,004 جار هاتیە دیتن✒ ڤی بابەتی باشتر بکە!🔖 بو ناڤ لیستا کومکریا☰✍ گهوڕنکاریێن بابەتی!</> Metadata</> RSS📷 گووگلا وێنا بو بابەتێ هەلبژارتی!🔎 گووگلا وێنا بو بابەتێ هەلبژارتی!⭐ هەلسەنگاندنا بابەتی ⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐💬 ڕایا خو دەربارەی ڤی بابەی بنڤێسە!📚 فایلێن پەیوەندیدار: 0🔗 بابەتێن پەیوەستکری: 1👫❏Nergiz Îsmayîl\n🏁 زمان بابەت%☀ کوردیی ناوەڕاست88,91466%☀ Kurmancî - Kurdîy Bakûr25,09118%🇸🇦 عربي7,9975%☀ کرمانجی - کوردیی باکوور4,3333%☀ هەورامی3,6532%🇬🇧 English1,4681%🇮🇷 فارسی1,0600%🇹🇷 Türkçe3980%🇫🇷 Française1700%🇩🇪 Deutsch1350%🇳🇱 Nederlands1330%🇷🇺 Pусский580%☀ Kurdîy Nawerast - Latînî360%☀ لەکی330%🇸🇪 Svenska320%🇮🇱 עברית290%🇮🇹 Italiano260%🇪🇸 Español250%🇯🇵 日本人180%🇨🇳 中国的110%🇫🇮 Fins110%🇳🇴 Norsk100%🇦🇲 Հայերեն90%🇬🇷 Ελληνική90%\n📩 هەڤکارێن کوردیپێدیا📷 بابەت%📩هاوڕێ باخەوان86,66564%📩بەڕێوەبەری سیستم29,04021%📩مانو بەرزنجی11,9118%📩سەریاس ئەحمەد3,9242%📩بەناز جۆڵا1,1670%📩رۆژهات سەعید3920%📩هەڤاڵ نەژاد1100%📩ڕەوەز جەلال ئەمین1010%📩ئاراس ئیلنجاغی1000%📩نالیا ئیبراهیم870%📩شکۆ حەمەد شێخانی710%\nKurdipedia.org (2008 - 2017) version: 9.05 | 📩 contact@kurdipedia.org | ✔CSS3 | ✔HTML5 | دروستکرنا لاپەری 0,094 چرکە! ☎ +3165471029 +31619975574 | ☎ +9647503268282 +9647701579153🔝


پلاتفۆرمی بزووتنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری و شۆڕگێڕانه‌ی ئێستای کوردستان خه‌بات لهپێناو ژیانێكیباشتردا: |\nپلاتفۆرمی بزووتنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری و شۆڕگێڕانه‌ی ئێستای کوردستان خه‌بات لهپێناو ژیانێكیباشتردا:\n2011/04/11 at 4:52 PM لێدوانێک بنووسە\nهاتنه‌مه‌یدانی جه‌ماوه‌ری ڕۆژی 17ی شوبات، خاڵێکی وه‌رچه‌رخانی مێژوویی بوو له‌کۆمه‌ڵگای کوردستاندا. دوای 20 ساڵ له‌پێشێلکردنی ئیراده‌ی جه‌ماوه‌ری کرێکاران وبێبه‌شان، یه‌که‌مین چه‌خماخه‌ی شۆڕشی بێبه‌شان لێیداو سه‌ره‌تای به‌کرده‌وه‌ی بزووتنه‌وه‌یه‌کی شۆڕشگێڕانه بۆ هه‌ڵگێڕانه‌وه‌ی هه‌لومه‌رجی کاره‌ساتباری ئێستا، ده‌ستی پێکرد.ئه‌م قۆناغه، قۆناغی په‌ره‌سه‌ندنی بزووتنه‌وه ناڕه‌زایه‌تی و شۆڕشگێڕیه‌كانه له‌دژی سته‌م وسه‌رکوت ونه‌داری، كه تاوەكو ئێستا له باكوری ئه‌فریقاوه تا ڕۆژهه‌لاتی ناوەڕاستی گرتۆ‌ته‌به‌ر. شۆڕش وه‌كو دیارده‌یه‌كی ترسناك بۆ بۆرژوازی جارێكی تر بره‌وی په‌یداكردوه‌ته‌وه. ئه‌م ده‌وره‌یه ده‌وره‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی بڕیار و ئیراده‌یه بۆ جه‌ماوه‌ری چه‌وساوه و سته‌مکێش.\nله‌دوای ڕه‌وه‌ندێكه‌وه كه به لێكهه‌ڵوه‌شانی بلۆكی شه‌رق ده‌ستی پێكرد و به‌دوایدا نه‌زمی نوێ‌ی سه‌رمایه‌داران و شەڕه داسه‌پێنراوه ئه‌مپریالستیه‌كانی ئه‌مریكایی و ڕۆژئاوا به‌ڕێخران. هه‌روه‌ها دوای ده‌یان ساڵ دیكتاتۆریه‌تی سیاسی‌و داسه‌پاندنی مه‌حرومیه‌تی ئابوری به‌سه‌ر چینی كرێكار و جه‌ماوه‌ری زه‌حمه‌تكێش و خه‌ڵكی ناوچه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوەڕاست و ئه‌فریقا و ئاسیادا، ده‌وره‌یه‌كی تازه‌ی شۆڕشگێڕانه بەڕێكه‌وتوه كه مژدەده‌ری دنیایه‌كی ئازاد و باشتره.\n20 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر دوای جه‌نگی ئمپریالیستی ئه‌مریكا وهاوپه‌یمانه‌كانی له‌دژی عێراق و پاشان ڕاپه‌رینی ئازاری1991 له‌چوارچێوه‌ی ئاسۆی بزووتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی كورد و خۆگرێدانه‌وه‌ی حزبەکانی به سیاسەتی ئه‌مریكاوه، بورژوازی كورد به‌ده‌سه‌ڵات گه‌یشت. له‌ماوه‌ی ئه‌م ٢٠ ساڵه‌دا ئه‌و ده‌سه‌ڵاته بورژوازیه كوردیه، ناكۆكی توندی خۆی له‌گه‌ڵ ئاوات وئاره‌زوو به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی چینی کرێکار وجه‌ماوه‌ری به‌رینی خه‌ڵكی كوردستاندا نیشانداوه، که‌له‌سایه‌یدا سته‌م وبێده‌ره‌تانی و هه‌ژاری به‌وپه‌ڕی خۆی گه‌یشت. قڵشتی چینایه‌تی قوڵبوه‌وه تا ڕاده‌ی ئه‌وه‌ی كه‌مایه‌تیه‌كی كه‌م غه‌رقی سه‌روه‌ت و سامان و زۆرایه‌تیه‌كی عه‌زیمیش نوقمی بێ‌به‌شی‌و بێده‌ره‌تانی بوون، هه‌ڵاواردنی جنسی و كوشتار و توندو تیژی و سته‌مكێشی ژنان په‌ره‌ی سه‌ند، لاوان له‌سه‌ره‌تاییترین ماف و ئاوات و ئاره‌زووه‌كانیان بێ‌به‌ری كران، كۆنه‌په‌رستی ئیسلامی و نه‌ته‌وه‌په‌رستی و عه‌شیره‌تگه‌ری له‌قاڵبی یاسای جۆراوجۆره‌دا به‌سه‌ر خه‌ڵكدا سه‌پێنرا، سەركوتی ناڕه‌ز‌ایەتیه جه‌ماوه‌ریه‌كان و نه‌یارانی ده‌سه‌ڵات و تیرۆری هه‌ڵسوڕاوانی سیاسی و ڕۆژنامه‌نوسان به‌فراوانی به‌ڕێوه‌چوو. ده‌سه‌ڵاتی میلیشیایی و پاوانكراو به‌پشتیوانی میلیشیا و ده‌زگا جاسوسی و داپڵۆسێنه‌ر و تیرۆریستەكان، ئیراده‌ی جه‌ماوه‌ری تێكهاڕی. هه‌موو ئه‌مانه‌ش بوونه زه‌مینه‌ی نه‌فره‌ت و بێزاریه‌كی به‌رین له‌نێو جه‌ماوه‌ری سته‌مکێشی كوردستان و نارەزایه‌تی جۆراوجۆر سه‌ریهه‌ڵدا. به‌ڵام هه‌ر له‌سایه‌ی ئه‌و هه‌لومه‌رجه كاره‌ساتباره‌دا بوو، که ئیراده له‌چینی کرێکار وجه‌ماوه‌ری زه‌حمه‌تكێش وسته‌مكێشان سه‌ندرایه‌وه، بواری چو‌نه‌پێش و سه‌ركه‌وتنێكی ئەوتۆ به‌ڕووی ئه‌و ناڕەزایەتیانەدا نه‌كرایه‌وه.\nستراتیژی شومی سیاسی و سه‌ربازی ده‌وڵه‌تی ئه‌مریكا و هاوپه‌یمانه‌كانی، به‌رپاكردنی جه‌نگێكی دیكه‌ی ماڵوێرانكه‌ر و تاروماركردنی ژێربینای ئابوری‌و به‌رین بو‌نه‌وه‌ی زیاتری بێده‌ره‌تانی، سه‌رئه‌نجامی ئه‌مه‌ش گرفتاربونی كۆمه‌ڵگای عێراق به‌ده‌ست كۆنه‌په‌رستان وتاقمه قه‌ومی‌و ئیسلامی‌و عه‌شیره‌تیه‌كانه‌وه‌و کوردستانیش له‌ژێر كاریگه‌ری و ئاسه‌واره‌كانی ئه‌و ده‌ورانه تاریكه‌ی كۆمه‌ڵگای عێراقدا قه‌راری گرت، ئه‌مه‌ش هۆكارێكی‌تر بوو بۆ توندكردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی بورژوازی كورد و داسه‌پاندنی سته‌م و سه‌روكوتی زیاتر به‌سه‌ر دانیشتواندا.\nبه‌ڵام له‌دڵی هه‌لومه‌رجێكی تازه و شۆڕشگێڕانه‌دا كه له‌ناوچه‌كه‌دا هاتوه‌ته پێشه‌وه، هه‌روه‌ها له‌سه‌ر بناغه‌ی هه‌ژاری‌و بێكاری و هه‌ڵاواردن و سه‌ركوتێکی سیاسی، که ڕووبه‌ڕووی خه‌ڵکی کوردستان کراوه‌ته‌وه و به‌ئیلهام وه‌رگرتن له‌شۆڕش و بزووتنه‌وه شۆڕشگێریه‌كانی ووڵاتانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راست و باكوری ئه‌فریقا، بزووتنه‌وه‌یه‌كی ناڕه‌زایه‌تی و شۆڕشگێرانه له‌کوردستاندا به‌ڕێكه‌وتووه. ئه‌مه هه‌ر له‌م سه‌ره‌تایه‌وه، نه‌ك هه‌ر ئاڵوگۆڕێكی گه‌وره‌ی له‌هه‌لومه‌رجه‌كه پێكهێناوه، به‌ڵكو به‌ته‌واوی ڕه‌وه‌ندی پێشوی هه‌ڵگێرایه‌وه و توانا و ئیراده‌ی جه‌ماوه‌ری بۆ نه‌خشاندنی ئاینده‌یه‌كی ڕوون له‌ئاستێكی به‌رزدا بوژاندۆ‌ته‌وه و ده‌رفه‌تێكی گه‌وره‌ی ڕه‌خساندوه بۆ ئه‌وه‌ی چینی کرێکار بێته مەیدان و له‌ڕیزی پێشه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری سته‌مكێش له ڕێگای به‌ڕێخستنی شۆڕشێكی ئازادیی به‌خشه‌وه، ئاڵوگۆرێكی بنه‌ڕه‌تی له‌ژیانی خۆیان وکۆمه‌ڵگادا پێكبهێنن.\nستراتیژی ئێمه له بزووتنه‌وه‌ی سیاسی و جه‌ماوه‌ری ئێستای كوردستاندا\nیه‌که‌م: ئامانجه‌کانی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه:\nهێزی سه‌ره‌كی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه له‌كوردستاندا، چینی کرێکار و جه‌ماوه‌ری زه‌حمه‌تكێشان و لاوان و ژنان و خه‌ڵكی‌ئازادیخوازه. خواسته‌كانی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه بریتین له‌ئازادی سیاسی و خۆشگوزه‌رانی ئابوری و گێڕانه‌وه‌ی حورمه‌تی‌ئینسانی‌و كۆمه‌ڵایه‌تی. به‌دیهاتنی ئه‌م خواستانه و ئاڵوگۆڕی جێگا مه‌به‌ست، به‌بێ ئاڵوگۆڕ له‌ده‌سه‌ڵاتی سیاسی ئیمکانی نییه. به‌م مانایه جه‌ماوه‌ر هاتونه‌ته مه‌یدان و ده‌یانه‌وێ له ڕێگای به‌كارخستنی ئیراده‌ی شۆڕشگێڕانه‌ی خۆیانه‌وه، ده‌سه‌ڵاتی كۆنه‌په‌رستانه و سته‌مكارانه‌ی ئێستا له‌سه‌ر خۆیان وه‌لابنێن و خۆیان چاره‌نوسی خۆیان به‌ده‌سته‌وه بگرن.\nده‌سه‌ڵاتی میلیشیایی و گه‌نده‌ڵی ئێستای کوردستان له‌چاکسازی نایەت. به‌پێچه‌وانه‌ی پلانه‌کانی ده‌سه‌ڵات و لایه‌نه بورژوازیه‌کانی ئۆپۆزسیونه‌وه، چاکسازی پرۆژه‌یه‌ک نییه بۆ پێکهێنانی ئاڵوگۆڕێ پێویست له‌ژیانی دانیشتوان، به‌ڵکو دروشم و سیاسه‌تێکه بۆ داشکاندنی ئامانجه‌کانی بزووتنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری و درێژه‌دان به‌ده‌سه‌ڵاتی چه‌وسێنه‌ر و گه‌ندەڵی بورژوازی و دابه‌شکردنی له‌نێوان خۆیاندا. هه‌ربۆیه ئامانج و ئاسۆی ئه‌م بزووتنه‌وه جه‌ماوه‌ریه بۆ پێکهێنانی ئاڵوگۆڕی هه‌مه‌لایه‌نه، ناتوانێ شتێکی تر بێت جگه لەوه‌لانانی ده‌سه‌ڵاتی میلیشیایی ئێستا و مسۆگه‌ركردنی مافی هاوڵاتیان بۆ دیاریكردنی سیسته‌می سیاسی و حكومه‌تی ئاینده له‌لایه‌ن نوێنه‌رانی ڕاسته‌وخۆی خه‌ڵكه‌وه. ئه‌م حكومەته پێویسته له هه‌نگاوی یه‌كه‌مدا هه‌ستێت به پەسەندكردنی ده‌ستورێكی نوێ‌ی مۆدێرن و ئازادیخوازانه و سكولار له‌سه‌ر بناغه‌ی مافه جیهانداگره‌كانی ئینسان ویاسای كارێكی پێشكەو‌توانه و یاسا مه‌ده‌نی و قه‌زاییه‌كان له‌سه‌ر بناغه‌ی دابینكردنی هه‌موو ئازادیه سیاسی و مه‌ده‌نی و كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان و پاراستنی حورمه‌تی ئینسان.\nشێوه و سیسته‌می حوكمڕانی سه‌رئه‌نجام له‌لایه‌ن جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك و نوێنه‌رانی ڕاسته‌وخۆی خۆیانه‌وه دیاریده‌كرێت و بڕیاری لێده‌درێت، ئه‌م سیسته‌می حكومه‌تییه له‌ڕوانگه‌ی كۆمۆنیزم و چینی كرێكاره‌وه، جمهوری سۆسیالیستیه. حزبی كۆمۆنیستی كرێكاریی خه‌بات ده‌كات بۆ به‌رپاكردنی جمهوریه‌كی سۆسیالیستی.\nدووه‌م: هاوسه‌نگی هێز له ئێستادا:\nبزووتنه‌وه جه‌ماوه‌ری و شۆڕشگێڕیه‌كان له‌هه‌ر ووڵاتێكدا، به‌هه‌موو لایه‌نه لێكچوو و جیاوازه‌كانیانه‌وه، به‌پێ‌ی توانا و هێز و هاوسه‌نگی هێزی له‌مه‌یدان بووی نێوان چینی کرێکار و جه‌ماوه‌ر له‌لایه‌ک و ده‌سه‌ڵاتیش له‌لایه‌ک، ئامانجی كورتماوه و درێژماوه له‌به‌رده‌م خۆی داده‌نێت. له‌میسرو تونس، له‌سه‌ر بناغه‌ی توانایی و به‌رینی و هێزی بزووتنەوەكان، ڕاسته‌وخۆ پێ‌یان نایه ناو شۆڕش و ڕاپه‌ڕینه‌وه و ڕژێمی ئه‌و ووڵاتانه‌یان هه‌ڵپێچا و تا ئێستاش كێشمه‌كێشه‌كان له‌و ووڵاتانه‌دا وه‌كو درێژه‌ی شۆڕش به‌رده‌وامه.\nئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌ی كه ئێستا له‌كوردستاندا به‌ڕێكه‌وتووه، هه‌م له‌ڕرووی هێزێكی واقعی و مادیه‌وه كه‌ئێستا له‌مەیداندایه، هه‌م له‌ڕووی ڕابه‌ری سیاسی و عه‌مه‌لی و ئاسۆیه‌كه‌وه كه‌به‌سه‌ریدا باڵاده‌سته، هه‌م به‌له‌به‌رچاوگرتنی ئاڵۆزی گۆڕینی ده‌سه‌ڵاتی میلیشیایی و ناوچه‌یی كه به‌سه‌ر دوو ناوچه‌ی جیاوازدا سه‌پێنراوه، له‌ئێستا و کورت ماوه‌دا توانا و ئاماده‌یی پێویستی نییه بۆ ئاڵوگۆڕی بنه‌ڕه‌تی و وه‌لانانی یه‌كسه‌ر و ڕاسته‌وخۆی ده‌سه‌ڵات. بۆیه ماوه‌یه‌ك دەكه‌وێته نێوان ئاره‌زوو و ته‌نانه‌ت خواستی جه‌ماوه‌ر بۆ گۆڕینی ده‌سه‌ڵات و په‌یداكردنی توانای عه‌مه‌لی و واقعی بۆ ئه‌م كاره، که‌ده‌بێ به‌تێکۆشانی لێبڕاوانه و به‌سه‌بری ڕابه‌ران و هه‌ڵسوڕاوانی جه‌ماوه‌ریی، هوشیارانه وه‌ڵام بدرێته‌وه.\nئۆپۆزیسیونی بورژوازی ناسیونالیستی وئیسلامی له‌كوردستاندا، خوازیاری گۆڕانی بنه‌ره‌تی له‌ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و ژێربینای ئابوری كۆمه‌ڵگا نین. ستراتیژ و سیاسه‌تی ئه‌وان ئاڵوگۆڕێکی ڕواڵەتیه له‌ده‌سه‌ڵاتدا، جا چ به ڕێگای سات و سه‌ودا بێت له‌گه‌ل ده‌سه‌ڵات یان له‌رێگای سیناریۆی جۆراوجۆری تره‌وه بێت. ئه‌م هێزانه له‌پێناو مسۆگه‌ركردنی به‌شێكی زیاتر بۆ خۆیان له‌ده‌سه‌ڵات وسه‌روه‌تی كۆمه‌ڵگادا له‌م بزوتنه‌وه‌یه‌ی ئێستادا به‌شدارن و له‌هه‌وڵدان بزووتنەوه‌ی جه‌ماوه‌ری بۆ گوشاردانان له‌سه‌ر دەسه‌ڵات و هێزه ڕه‌قیبه‌كانی خۆیان له‌ده‌سه‌ڵاتدا، به‌كاربهێنن.\nسێهه‌م: رێگاكانی به‌سه‌ركه‌وتن گه‌یاندنی بزووتنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری و شۆڕشگێڕانه:\nبه‌ره‌و پێشبردنی ئه‌م بزووتنه‌وه جه‌ماوه‌ریه‌ی ئێستای كوردستان تا ئاستی گه‌یاندنی به‌شۆڕشێكی واقعی كه توانای جێ‌به‌جێ‌كردنی ئاڵوگۆڕی بنه‌ڕه‌تی و ئامانج و ستراتیژی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌ی هه‌بێت، له‌گره‌وی گرتنه‌به‌ری كۆمه‌ڵێك سیاسه‌ت و تاكتیكی دروست و به‌رزكردنه‌وه‌ی خواستی واقعی و عه‌مه‌لی و زنجیره‌یه‌ك له‌كار و هه‌نگاوی هۆشیاردەرانه و رێكخه‌رانه‌ی ڕادیكاڵ و شۆڕشگێرانه و به‌ده‌ستهێنانی كۆمه‌ڵێك سه‌ركه‌وتنی یه‌ك له‌دوای یه‌كدایه.\nسه‌رخه‌تی سیاسه‌ت و شێوازه عه‌مه‌لیه‌كان و خواسته‌كانی ئه‌م قۆناغه:\n1- سه‌ركه‌وتنی یه‌كجاری بزووتنه‌وه‌ی شۆڕشگێڕانه له‌دڵی كۆمه‌ڵێك سه‌ركه‌وتنی بچوك و گه‌وره‌دا به‌ده‌ست دێت. له‌هێزی هاوسه‌نگی ئێستادا هه‌ر جۆره موغامه‌ره‌یه‌ك و ڕوودانی ئه‌و ڕووبەڕوو بوونه‌وه توندوتیژانه لەگه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتدا كه‌ده‌كرێ به‌ریان پێبگیرێت، به‌زه‌ره‌ری بزووتنه‌وه‌كه‌یه. تێكدانی فه‌زای سیاسی و به‌هانه به‌ده‌سته‌وه‌دان بۆ پێکهاتنی فه‌زای عه‌سكه‌رتاریه‌ت وپه‌لاماردان، له‌به‌رژه‌وه‌ندی جه‌ماوه‌ر وبزووتنه‌وه‌کایاندا نییه. بگره ڕێگاده‌کاته‌وه بۆ ده‌سه‌ڵات و ڕه‌وته ئیسلامی و ناسیونالیسته‌کان هه‌م ده‌ستبه‌رن بۆ سه‌ركوتی‌خوێناوی و هه‌م بۆ سازان و دانوسانی سه‌رووخه‌ڵکیان ڕێگا خۆشکە‌ن و سه‌ره‌نجام به‌ره‌و هه‌ڵدێربردنی بزووتنه‌وه‌كه و پاشه‌كشه پێكردنی هه‌نگاو هه‌ڵگرن. له‌لایه‌کی تره‌وه ڕاپه‌ڕینی پێشوه‌خت، په‌له‌كردنێكی منداڵانه‌یه و هه‌ر ئه‌نجامگیریه‌كی به‌په‌له و هه‌ڵنه‌سه‌نگێندراو، زیانی گه‌وره ده‌دات له بزووتنه‌وه‌كه که‌ده‌بێ به‌ته‌واوی تواناوه خۆپارێزی لێبکرێ و نابێ به‌هیچ جۆرێک یاری به‌ڕاپەڕین بكرێت. هه‌روه‌ها به‌رزکردنه‌وه‌ی داخوازی ئه‌وتۆ که داسه‌پاندنی له‌توانای واقعی بزووتنه‌وه‌که‌دا نه‌بێت، له‌ئه‌نجامدا نائومێدی له‌نێو جه‌ماوه‌ر و له ڕیزی ناڕه‌زایه‌تیه‌کاندا پێکده‌هێنێت، که‌دووباره نابێت ده‌ستی بۆببرێت.\nئه‌حزابی میلیشیایی‌و چه‌كداری ناسیونالیستی و ئیسلامی، مه‌ترسی ئه‌وه‌یان لێده‌كریت و ئاماده‌یی ئه‌وه‌یان هه‌یه كه‌كێشمه‌كێشه واقعیه‌كانی ناو ئه‌م كۆمه‌ڵگایه بگۆڕن به‌جه‌نگ و كێشمه‌كێشی سه‌ربازی ناوخۆ. بۆیه ده‌بێ به به‌ڕێوه‌بردن و ڕێكخستنی بزووتنه‌وه‌ی ئازادیخوازانه‌ی جه‌ماوه‌ری له‌سه‌ر ڕه‌وتێكی دروست، به‌ر بە‌و مه‌ترسیانه‌و پیلانه‌كانی تری دەسه‌ڵات بگیرێ و سه‌ركه‌وتن مسۆگه‌ر بکرێت.\n2- یه‌كه‌مین هه‌نگاوی سه‌ركه‌وتنی بزووتنه‌وه‌كه، چه‌سپاندن و به‌رینكردنه‌وه‌ی ئه‌و فه‌زا سیاسی و شۆڕشگێڕانه‌یه‌كه ئێستا به‌هاتنه‌مه‌یدانی جه‌ماوه‌ری هاتوه‌ته‌كایه‌وه. فه‌زایه‌ك كه‌تیایدا ئازادی سیاسی و ڕاده‌ربڕین، ئازادی چاپه‌مه‌نی و ناڕه‌زایه‌تی ده‌ربڕین و خۆپیشاندان و مانگرتن و پێکهێنانی ڕێكخراوه‌ی جه‌ماوه‌ری و حزبی…مسۆگه‌ر ده‌بێت. وه له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌دا ده‌بێ چه‌ند خواستی واقعی ئابوری به‌رز بکرێته‌وه که‌ببێته هۆی باشترکردنی ده‌ستبه‌جێی ژیان بۆ کرێکاران و جه‌ماوه‌ری سته‌مکێش. بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش پێویسته خواسته‌كانی ئێستای بزووتنه‌وه‌كه له‌ده‌وری ئه‌م مه‌سه‌لانه‌ی خواره‌وه گه‌ڵاڵه بكرێت:\n1- هه‌موو ئه‌و یاسایانه‌ی كه‌ئازادیه سیاسیه‌كانیان قه‌ده‌غه یان به‌رته‌سك كردوه‌ته‌وه، ده‌بێ به‌ڕه‌سمی هه‌ڵوه‌شێنه‌وه.\n2- قه‌ده‌غه‌بوونی ده‌خاله‌تی پۆلیس و میلیشیا و ده‌زگا جاسوسی و سه‌ركوتگه‌ریه‌كان له‌ژیانی خه‌ڵك و مانۆر لێدانیان له‌شاره‌كان و ناوه‌نده‌كان و گه‌ڕه‌كه‌كاندا، به‌ڕه‌سمی ڕابگه‌یه‌نرێت.\n3-له‌هه‌ناوی فه‌زایه‌كی ئاوه‌ڵاو سه‌پاندنی ئازادیه‌كی بێ‌ئه‌ملاو ئه‌ولای سیاسیدا، هێزی بزووتنه‌وه‌كه له‌ده‌وری هه‌ڵگرتنی ئه‌م هه‌نگاوانه‌و سه‌پاندنی ئه‌م خواستانه چڕبكرێته‌وه:\nا- هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌و قه‌ده‌غه‌کردنی ده‌زگا جاسوسی و سه‌رکوتگه‌ر و تیرۆریسته‌کانی وه‌کو “پاراستن” و “زانیاری” و “دژه تیرۆر” و کردنه ده‌ره‌وه‌ی هێزه چه‌کداره‌کان له‌شاره‌کان.\nب- سه‌ندیكای سه‌ربه‌ده‌سه‌ڵات بۆ كرێكاران ناكام بکرێته‌وه و هه‌ڵوه‌شێندرێته‌وه، سه‌ندیكاو شورا سه‌ربه‌خۆ كرێكاریەكان پێكبهێنرێن.\nج- خواسته ده‌ستبه‌جێكانی چینی كریكار له‌سه‌روی هه‌موویانه‌وه زیادكردنی كرێ و مانگانه‌ی كرێكاران و كارمه‌ندان به‌پێی‌ی گرانی، كاری گونجاو یان بیمه‌ی بێكاری ته‌سه‌ل بۆ هه‌موو كرێكارانی بێكار و لاوانی ئاماده به‌كار و ژنانی خانه‌دار،…و… پیاده بكرێت.\nج- هه‌موو ئه‌و یاسایانه‌ی له‌پشتی سته‌مكێشی ژنان و هه‌ڵاواردنی جنسیه‌وه‌ن، هه‌ڵوه‌شێنه‌وه و یه‌كسانی مافی ژنان و پیاوان ڕابگه‌یه‌نرێت.\nد- خزمه‌تگوزاریه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان وه‌كو ئاو وكاره‌با وته‌ندروستی و ده‌رمان و هۆیه‌كانی گواستنه‌وه و زه‌مانی كۆمه‌ڵایه‌تی…له‌ئاستی پێداویستیه‌كانی هه‌موو دانیشتواندا به‌ته‌سه‌لی دابین بكرێت.\nه- جیاكردنه‌وه‌ی دین له‌ده‌وڵه‌ت و په‌روه‌رده و فێركردن ڕابگەیه‌نرێت.\nچواره‌م: ئه‌ركه‌كانی حزبی كۆمۆنیستی كریكاریی:\nحزبی كۆمۆنیستی كرێكاریی له‌پێناو پیاده‌كردنی ئامانج و داخوازیه‌کانی بزووتنه‌وه‌ی شۆڕشگێڕانه‌ی جه‌ماوه‌ردا که‌لهسه‌ره‌وه باسکران، به‌هه‌موو توانا تێده‌كۆشێت و له‌و پێناوه‌شدا ئه‌م ئه‌ركانه ده‌خاته ده‌ستوری خۆیه‌وه:.\n1- حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی له ڕێگای به‌كارخستنی هه‌موو توانای سیاسی و ڕێكخراوه‌یی و خۆیه‌وه، هه‌روه‌ها به‌پشتبه‌ستن به‌ئیراده‌ی چینی کرێکار و جه‌ماوه‌ری زه‌حمه‌تكێش و ئازادیخواز، له‌دژی هه‌ر جۆره هه‌وڵ و پیلان و هۆكارێك بۆ پێكهێنانی فه‌زای عه‌سكه‌رتاریه‌ت ڕاده‌وەستێت، هاوكات به‌كرده‌وه به‌رگری له‌ئه‌منیه‌ت و سه‌لامه‌تی ڕابەران و هه‌ڵسوڕاوانی كرێكاریی و كۆمۆنیست و شۆڕشگێڕ و ئازادیخواز ده‌كات.\n2- حزب له‌دژی به‌رته‌سك كردنه‌وه و به‌سازش كێشانی بزووتنه‌وه‌كه له‌لایه‌ن ره‌وته بورژوازیه‌كانی ئۆپۆزیسیونه‌وه، هه‌روه‌ها له‌دژی به‌كێشكردنی بزووتنه‌وه‌كه بۆموغامه‌ره به‌مه‌به‌ستی گوشاردانان له‌سه‌ر بۆرژوازی ڕه‌قیب له‌دەسه‌ڵاتدا، ڕاده‌وه‌ستێ.\n3- حزب هه‌وڵده‌دات بۆ ڕوونكردنه‌وه‌ی جیاوازیه‌كانی نێوان ڕه‌وت و مه‌یله سیاسیه جیاوازیه‌كانی ناو بزووتنه‌وه‌كه بۆ جه‌ماوه‌ر، به‌م جۆره‌ش له‌ڕێگای كارێكی هۆشیارده‌رانه‌ی ڕوون و ڕاشكاودا، توانای ئه‌وه به‌چینی کرێکار و جه‌ماوەری زه‌حمه‌تکێش ده‌به‌خشێت كه له‌سه‌ر بناغه‌ی هۆشیاریه‌كی ته‌واو به‌جیاوازیه سیاسی و چینایه‌تیه‌كانیان، ڕیزی سەربەخۆی چینایه‌تیان له‌بزووتنه‌وه هه‌مه‌گیره‌كه‌دا پێكبهێنن و بپارێزن. .\n4-حزب هه‌وڵده‌دات، له‌گه‌ڵ به‌رده‌وام بوون و فراوان بوونه‌وه‌ی میتینگ و خۆپیشاندانه‌كان له‌مه‌یدانی شاره‌كان، چینی کرێکار و جه‌ماوه‌ری زه‌حمه‌تكێش و ژنان و لاوان، له جێگای كار و ژیانیاندا یه‌كگرتوو و ڕێكخراوبن و له ڕێگای به‌رپاكردنی كۆبونه‌وه گشتیه‌كانه‌وه له گه‌ڕه‌ك و كارگه و خویندنگا و فه‌رمانگه‌كاندا جه‌ماوه‌ر له‌ده‌وری شورا و ڕێکخراوه سه‌ربه‌خۆکاندا ڕێكخراوبن. به‌م جۆره‌ش یه‌كڕیزی و هاوده‌نگی جه‌ماوه‌ر له‌سه‌ر خواسته‌كان و توانا و چۆنیەتی بردنه‌پێشی بزووتنه‌وه‌كه دابین بێت.\n5- هه‌وڵدان بۆ دابینكردنی ڕابه‌رییه‌كی سیاسی كۆمۆنیست و كارامه و مته‌مه‌ركز و مسته‌قر بۆ بزووتنه‌وه‌كه، پێكهێنانی ستون فه‌قه‌راتێكی كادری له‌كرێكارانی كۆمۆنیست و هه‌ڵسوڕاوانی كۆمۆنیست و شۆڕشگێڕ، بیناكردنی حزبێكی مودێرن وئینساندۆست له‌دڵی بزووتنه‌وه‌كه، به‌ڕێخستنی ته‌بلیغاتێكی ڕۆشن و جه‌زاب و ڕێكخه‌ر و هەڵخرێنەری سیاسی و تاكتیكی و ڕێنمایده‌ری به‌رده‌وام به بزووتنه‌وه‌كه. گه‌یاندنی سیاسه‌ته‌كانی بۆ ناو جه‌ماوه‌ر له‌گەڕه‌ك و كارگه و خوێندنگا…كه بتوانێ سه‌ركه‌وتنی به‌رده‌وام و یه‌ك له‌دوای یه‌كی بزووتنه‌وه‌که مسۆگه‌ر بكات و بەره‌وپێشی به‌رێ، یه‌کێک له‌ئه‌وله‌ویاته سه‌ره‌کییه‌کانی ئێستای حزب پێکدێنێ.\n6- به‌پێی هه‌لومه‌رجی تایبه‌تی کۆمه‌ڵگای کوردستان و میلیشیایی بوونی ئه‌حزابی بورژوازی ناسیونالیستی و ئیسلامی و ده‌سه‌ڵات، هه‌روه‌ها به‌له‌به‌رچاوگرتنی ته‌جروبه‌ی کاره‌ستباری لیبیا، مه‌ترسی جۆراوجۆر هه‌ڕه‌شه له‌بزووتنەوه‌ی جه‌ماوه‌ری و سیاسی ئێستای کوردستان ده‌کات، له‌په‌ره‌پێدانی توندوتیژی و تێکدانی فه‌زای سیاسی و شۆڕشگێڕانه‌وه تابردنی به‌باری شه‌ڕی ناوخۆی لایه‌نه بورژوازیه‌کان و…..ئه‌رکی حزبی کۆمۆنیستی کرێکارییه شێوه و ڕێگای پێویست بۆ به‌رگرتن له‌و مه‌ترسیانه بگرێته‌به‌ر.\n7- یه‌کێک له‌مه‌رجه سه‌ره‌کیه‌کانی به‌سه‌رکه‌وتن گه‌یشتنی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه تا ئاستی به‌دیهاتنی ئامانجه‌کانی و پێکهاتنی ئاڵوگۆری بنه‌ڕه‌تی له‌ژیانی جه‌ماوه‌ری سته‌مکێش، له‌مه‌یدان بوونی حزبێکی کۆمۆنیستی و کرێکاری به‌هێزو و ده‌خاڵه‌تگه‌ری پێشره‌وه. ئه‌رکی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریه ئه‌و‌په‌ڕی هه‌وڵی خۆی به‌کار بخات له‌پێناو یه‌کگرتووکردنی بزووتنه‌وه‌ی کرێکاری و کۆمۆنیستی و هه‌ڵسوڕاوانی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه له‌حزبێکی سیاسی به‌هێز و یه‌کپارچه‌دا.\n8- حزب تێده‌کۆشێت بۆدابینكردنی هاوپشتی و هاوئاهه‌نگیه‌كی به‌هێزی خه‌باتكارانه له‌نێوان ئه‌م بزووتنه‌وه جه‌ماوه‌ریه‌ی کوردستان و بزووتنه‌وه‌یه‌كی جه‌ماوه‌ری كه هاوکات له‌ئاستی عێراقدا به‌رێكه‌وتووه.\n9- گواستنه‌وه‌ی ته‌جروبه سه‌ركه‌توانه‌كانی شۆڕشه‌كانی ناوچه‌كه بۆ بزووتنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری ئێستای کوردستان. هاوكات په‌ره‌پێدانی گیانی هاوپشتی له‌گه‌ڵ شۆڕش و بزووتنه‌وه جه‌ماوه‌ری و شۆڕشگێڕیه‌كانی ناوچه‌كه و پێكهێنانی ده‌رفه‌تێكی هه‌رچی فراوانتر بۆ كاریگه‌ریی وه‌رگرتن له‌یه‌كتری و توانا به‌خشین به یه‌كتری.\n١٠– له‌جه‌رگه‌ی خۆپیشاندان و نا‌ڕه‌زایه‌تیەکانی ئێستادا، حزب به‌تایبه‌تی تێده‌کۆشێت بۆ بەدەستەوەگرتنی پێشڕەوی خۆپیشاندان و ناڕەزایەتیەکانی ئێستای جەماوەری کوردستان. گێڕانی دەوری کاریگەر و پێشڕەو لە ئەنجومەنەکانی مەیدانی ئازادیدا، هەوڵدان بۆ سەراسەری و فراوانکردنەوەی ئەم خۆپیشاندانانە و دەرهێنانی دەسەڵات لە خوارەوە لەدەست حزبە چەکدارە دەسەڵاتدارەکان.\nحزبی كۆمۆنیستی كرێكاریی، چینی كرێكار و زه‌حمه‌تكێشان و ژنانی سته‌میده‌و لاوانی شۆڕشگێڕ، بانگه‌واز ده‌كات كه له‌پێناو هه‌وڵێكی كارساز و په‌یگیرانه بۆ سه‌رخستنی پلاتفۆرمی ئه‌م بزووتنه‌وه شۆڕشگێڕانه‌یه خۆیان یه‌كگرتوو ڕێكخراو بكه‌ن، به‌ڕیزی حزبی كۆمۆنیستی كرێكارییه‌وه په‌یوه‌ست بن و ڕاسته‌وخۆ كۆمیته‌كانی له‌ناوه‌نده كرێكاریه‌كان و زانكۆو فه‌رمانگه و گه‌ڕه‌كه‌كاندا پێكبهێنن و بیكه‌ن به‌ئامڕازی ڕێكخستن و ڕابه‌ریکردنی بزووتنه‌وه‌كه له‌و جێگایانه.\nحزبی كۆمۆنیستی كرێكاریی له‌هه‌موو هێز و ڕه‌وته سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان و ڕۆشنبیران و كه‌سایه‌تیه ئازادیخواز و پێشكەو‌تنخوازه‌كان داوا ده‌كات كه پشتیوانی و هاوكاری بزووتنه‌وه‌ی ناڕه‌زایه‌تی و جه‌ماوه‌ری بكه‌ن و توانای خۆیان به‌گه‌ڕبخه‌ن له‌پێناو به‌دیهاتنی خواسته ئازادیخوازانه و یه‌كسانیخوازه‌كانی.\nحزبی كۆمۆنیستی كرێكاریی له‌ئاستی نێونه‌ته‌وه‌یدا هه‌وڵده‌دات و داوا ده‌كات له‌چینی كرێكار و ئه‌حزابی سیاسی و دامه‌زراوه و كه‌سایه‌تیه پێشكه‌وتنخوازه‌كان، كه پشتیوانی له‌بزووتنه‌وه‌ی شۆڕشگێڕانه و ئازادیخوازانه‌ی كوردستان بكه‌ن و دژی سه‌ركوتی ده‌سه‌ڵات ده‌نگی ناڕه‌زایه‌تی هه‌ڵبڕن.\nپەسەندکراوی پلنۆمی هەشتەمی کۆمیتەی ناوەندی\nبۆ یادی دوعا,جه‌سته‌ی کچێک وه‌کو ڕوبه‌رێک بۆ یه‌کلایی کردنه‌وه‌و پاراستنی”شه‌ره‌ف”،دین،عه‌شیره‌ت!\tزمانی تووند به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵات بۆ؟


پژاک: لە وەڵامی شەهیدبوونی هەڤاڵانمان خەونەکانیان بەدیدێنین – کوردی – RojNews.News\n22/06/2020 - 6:59:39 pm\nیەكشەممە, 31 ماي 2020 – 15:46 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nئەمڕۆ ئەنجومەنی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان- پژاک، لەسەر هێرشەکەی شەوی ٢٦ی ئەم مانگە لە گوندی سەفرەی سەربە ماوەت لە پارێزگای سلێمانی، ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و سەرەڕای شەرمەزارکردنی ئەو هێرشە چەپەڵە، داوای لە هەموو هێز و لایەنەکانی باشور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان کردووە کە لە بەرامەبەر ئەم هێرشانەدا خاوەن هەڵویست بن و بێدەنگ نەبن.\nلە ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە: ڕۆژی ٢٦ی ئەم مانگە لە هێرشی فڕۆکەکانی دەوڵەتی داگیرکەر و فاشیستی تورک، بۆسەر گوندی سەفرە لە داوێنی چیای ئاسۆس سەربە شارباژێڕ، دوو هەڤاڵمان و سێ وڵاتپارێز شەهیدبوون، سەرەخۆشی لە خانەوادەی ئەو شەهیدانە و گەلی وڵاتپارێزمان دەکەین، لە کەسایەتی ئەو شەهیدانەدا هەموو شەهیدانی ڕێگای ئازادی بە ڕێز و قەرزداریی گەورە بەبیردێنیینەوە، هەروەها کردەوەکانی دەوڵەتی داگیرکەری تورک و دوژمنانی گەلی کورد شەرمەزار و نەفرەت لێدەکەین.\nلە بەردەوامیشدا هاتووە: دەوڵەتی تورک خاوەن مێژوویەکی پڕاوپڕ لە کۆمەڵکوژیی گەلان، داگیرکاریی و فاشیزم و دژبەری ئازادیی و دیموکراسییە، بە تایبەتی لە کەسایەتی گەلەکەمان لە باکوری کوردستان، بەوشێوەیە هێرش دەکاتە سەر هەر چوارپارچەی کوردستان، لە ساڵانی ڕابردووش هێرشە دڕندانەکانی بۆسەر هێزەکانمان پێکهێناوە، لە ساڵی ٢٠١٦ـدا لە ئەنجامی هێرشێکی دەوڵەتی تورکدا، بێریڤان هێژا ئەندامی مەجلیسی پژاک لەگەڵ دوو هەڤاڵی دیکەمان و لە ئەنجامی هێرشێکی دیکەشدا لە ساڵی ٢٠١٧، هەڤاڵمان ژیروان مەهاباد و دوو هەڤاڵی دیکە شەهید بوون، ئامانجی ئەو هێرشانە لەناوبردن و قڕکردنی بزوتنەوە ئاپۆییەکانە لە چوارپارچەی کوردستان، دەوڵەتی تورک کە لەم چەند ساڵەدا بە فەرمانی تاکلایەنەی ئەردۆغان و هاوپەیمانی ئاکەپە-مەهەپە بەڕێوەدەچێت و بە هاوکاریی هێز و کەسانی نۆکەری ئەم دوژمنە خوێنخوارەی کورد، هێرشەکانی ئەنجامدەدات، ئەگەر هاوکاریی دوژمنی گەلی کورد نەکرێت، ناتوانێت بەم شێوازە هێرش بکات.\nهەروەها هاتووە: بۆیە پێویستە گەلە وڵاتپارێزەکەمان ئەم ڕاستییە ببینن و لە بەرامبەر هێرش و داگیرکارییەکاندا لەسەر گەلەکەمان کە هەر ڕۆژ لە ئەنجامیاندا شەهید دەدەین، خاوەن هەڵویست بن، دەیان کەسی وڵاتپارێزمان لە باشوری کوردستان لە ئەنجامی ئەو هێرشانەدا شەهید دەبن و زیانی ماددییان بەردەکەوێت، هەر ڕۆژ خاکی باشور بۆردوومان دەکرێت، لەسەر ڕۆژئاوای کوردستان داگیرکاری بەڕێوەدەبات، وەک هێزەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە ئەنجامی ئەو هێرشانەدا باجمان داوە، ئەمە واتای ئەوەیە کە لە هەموو پارچەکانی کوردستاندا لە بەرامبەر داگیرکاریی و سیاسەتی قڕکردنی دەوڵەتەکان، گەلەکەمان لەناو شەڕ، تێکۆشان و بەرخۆدانێکی بێوێنەدایە، هاوکات دوژمنێکی هاوبەشمان وەک دەوڵەتی تورک هەیە، بۆیەش پێویستە لە هەموو کاتێک زیاتر، لەمکاتەدا تێکۆشانی خۆمان وەک گەلی کورد و لایەنە سیاسییەکان و هەموو بەشەکانی کۆمەڵگا، بەرفراوان، بەهێز و هاوبەش بکەین، پێشگرتن لەمەش بە پێشخستنی یەکێتی نەتەوەیی و هەڵویستێکی هاوبەش لە بەرامبەر ئەو هێرشانەدا بەستراوەتەوە.\nلە ڕاگەیەندراوەکەی مەجلیسی پژاک هەروەها هاتووە: جارێکی دیکە لە کەسایەتی هەڤاڵانی گەنجمان، شەهید ڕێباز سنە و شەهید زنار ماکۆ، هەموو شەهیدانی ڕێگای ئازادی، یەکێتی و دیموکراسی بە ڕێزداریی بەبیردێنینەوە، سەرەخۆشی لە خانەوادەی هەڤاڵانمان و ئەو وڵاتپارێزانە دەکەین کە لەگەڵ هەڤاڵانمان شەهیدبوون، هەروەها داوامان لە هەموو هێز و لایەنەکانی باشور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان ئەوەیە کە لە بەرامەبەر ئەم هێرشانەدا خاوەن هەڵویست بن و بێدەنگ نەبن.\nلە کۆتایی ڕاگەیەندراوەکەی ئەنجومەنی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان- پژاک، هاتووە: هاوڕێیانی هەڤاڵ ڕێباز و زنارەکان و گەنجانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، پێویستە هێڵی تێکۆشانی ئەوان بەردەوامی پێبدەن و چەکەکانیان هەڵگرن، ئێمە خەونەکانیان بۆ کوردستانێکی سەربەخۆ و ئازاد بە سەرکەوتن و ئازادی دەڕازێنینەوە، ئەمەش دەبێتە وەڵامی هەرە گەورە بۆ دوژمنانی کورد و ئەوانەی نۆکەرایەتی دوژمنی کورد دەکەن.


چێنەر عەوڵا: ئیدارەی سلێمانی و یەکێتی خۆیان خستۆتە گەمەیەکەوە بەخۆیان نەزانیوە! – WTARIKURD\nلە راپۆرتی ساڵانەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکی کە چەند رۆژێک پێش ئێستا بڵاو کرایەوە، روسیا و ئێران و مەکسیک و چەندین وڵاتی تر ناویان هاتوە بە پێشێل کارییی مافی هاورەخوازان لەقەلەمدراون، چونکە دیموکراتەکانی ئەمریکا زۆر هەستیارن بەرامبەر ئەوبابەت. تەنانەت ئەو مەسەلەیە وەکو مافێکی سەرەتایی مرۆڤ دەبینن وە رێژەیەکی بەرچاوی دەنگدەری دیموکراتەکان گەی و لێزبیانەکانن.\nئەوان بە شێوەیەک یەکگرتون کە هەمان جۆر ئوتومبیلیش نەبێ لێناخورن کە جۆری سوبارویە! هەر بۆیە ئیدارەی بایدن هەست بەرپرسیارەتی دەکا کە بەرگری لە هاورەگەزخوازەکان بکات لەهەر جێگایەک بن.\nچەند رۆژێک دوای راپۆرتەکەی وەزارەتی خاریجی دەبینین لە سلێمانی ئەو بابەتە زەقدەکرێتەوە بەتایبەتی راگەیاندنی پارتی لەکاتێکدا پارتی تۆمەتبارە بە گرتن و ئەشکەنجەدانی رەئی ئازاد و رۆژنامەنوسان.\nدەیانەوێ تەرکیز لەسەر ئەوە لابەرن و بە ئەمریکیەکان بڵێن ئەوەتا سلێمانی چەند خراپە، ئیدارەی زەرد پڕیەتی لە هاورەگەزخواز و هەرچی لە ئێران ڕایکرد لە سنوری ئێمە دەگیرسێتەوە و لەلایڤی فەیسبوکدا ریکلام بۆ هاورەگەزخوازی دەکەن ئازادن و مافیان پارێزراوە.\nرەزا شـوان: لە یادی (60) ساڵەی گەشتە ئاسمانییەکەی یوری گاگارین.


كومه‌لگه‌هه‌كا دهۆكێ دێ بیته ناحیه\nسەرەتا › ئه‌ڤرۆ نيوز › كومه‌لگه‌هه‌كا دهۆكێ دێ بیته ناحیه\n2019/05/08 | 21:25\n(هەواڵ كوردستان)- ئەڤرۆ نیوز ٬ عەلی حاجی : دکوومبونا ئەڤرۆ چارشه‌مبى 8/5/2019 یاجڤاتا پارێزگەها دهوکێ دا ب تێکرایا ئەندامێن جڤاتێ بریارا ناحیە کرنا کومەلگەها بێگوڤا هاتە پەسەند کرن و برێیا نڤیسارەکێ دێ بۆ حوكمه‌تا هەرێما کوردستانێ هێتە رەوانەکرن .\nهشیار فەریق، سەروکێ فراکسیونا پارتی دئەنجومەنێ جڤاتا پارێزگەها دهوکێ بو ئەڤرۆنیوز ئاشکەرا کر پروژەیێ ب ناحیەکرنا کومەلگەها بێگوڤا پروژەیەکێ گرنگێ فراکسیونا پارتی بوویە، ژبەر ڤێ چەندێ من کار ل سەر ڤێ چەندێ کریە ٫ پشتی ب دووماهی هاتنا رێکارێن یاسایی ب تێکرایا دەنگێن ئەندامێن جڤاتا پارێزگەها دهوکێ ناحیە کرنا کومەلگەها بێگوڤا هاتە پەسەند کرن و ئەڤ چەندە ژی ب هاریکاریا هەموو ئەندامێن جڤاتێ هاتە ئەنجام دان؍هندەک کارێن کارگێریێن ماین و ل حەڤتیا داهاتی دا دێ برێیا نڤێسارەکێ بۆ وەزارەتا ناڤخوه رەوانەکەین .\nهشیارى ئەو چەندە گوت ژی : پشتی نڤێسار بۆ وەزارەتا ناڤخوه دهێتە رەوانە کرن، دێ ب رێیا وێ وەزارەتێ ئەو نڤێسار بۆ جڤاتا وەزیران هێتە رەوانەکرن داکو رازیبوون ل سەر وێ بریارێ بهێتە دان و ب رژدی و بەردەوامی دێ دیفچوونێ ل سەر کەین هەتا کو ئەو بریار بکەڤیتە دبوارێ بجهئینانێ دا ؍ هەر چەندە ژبەری ده‌مه‌كى بریارا ناحیەکرنا ئاسیهێ و خانکێ هاتبوو پەسەندکرن، بەلێ ژبەر قەیرانا دارایی هەتا نوکە رازی بوون ژلایێ جڤاتا وەزیران ڤە بریار ل سەر نە هاتیە دان، بەلێ ئەڤە قەیرانا دارایی ب دووماهی هات و ئەز ل وێ باوەرێ مە ئەڤ چەندە دێ چیتە دبوارێ بجهئینانێ دا .


مامۆستا چەتۆ حەسەن باس لە فۆلكلۆر و كەلەپووری رەسەنی كوردی دەكات 2017-09-30\nخه‌بات: بەرهەم شێخ عزەدین \nلاوك وبالۆرەو حەیران ،كۆنترین ئاوازو مۆسیقای رەسەنی كەلەپوور و فۆلكلۆری كوردین كە دەماو دەم لە زاری بابوباپیرانمانەوە گوتراون و لە دیوەخانەكانی كوردەواری خۆماندا مەجلیسیان پێ گەرمكراوەو خەڵكی تامەزرۆیان پێ جۆشداوە ، دەتوانین بڵێین: هەرهەموو ئەوانەی لە سەرەوە ناومان هێنان بنەماو دایكی لق و چڵی مەقام و گۆرانی فۆلكلۆری رەسەنی كوردیمانن ،هاوكات (هۆرەو سیاچەمانە) ش بنەماو بناغەی تۆكمەی مۆسیقاو ئاوازی رەسەنی كوردین ، هەڵبەتا فۆلكلۆریست و لێكۆڵەوەرانی كورد باسو خواسێكی زۆریان لە سەر چۆنیەتی پەیدا بوون و سەرهەڵدانی جۆروشێوازی ئەو گۆرانی و بەستە فۆلكلۆریانە كردووە لە تێكڕای بوارەكانی ئایینی و دڵداری و كۆمەڵایەتی و سروشتی و نیشتمانی و نەتەوایەتی شایانی باسە گۆرانیە كۆنەكانی فۆلكلۆری كوردی بە بی وەزن و ریتم و بە شكستی لە گەروو دێتە دەرو لەگەڵ سۆزی سازو ئاوازو ئیقاع دالە جمەی مەجلیسی جوانی كوردەواریدا دەكەوێتە سەما ، سەمای فۆلكلۆری ..هەربۆ ئەو مەبەستەش (خەبات ) ئەو دیدارەی لەگەڵ مامۆستای فۆلكلۆریست و قسەخۆش چەتۆ حەسەن سازدا.\n❊ كەباس لەفۆلكلۆر ورەسەنایەتی دەكرێت ناوێكمان دێتەوە یاد ئەویش مامۆستا چەتۆ حەسەنە، چی وایكردووە ئەم دووانە لەیەك جیانەكرێنەوە؟\n- خۆشەویسستی شێوە زمان وفۆنۆتیكە شیرینەكەی دەشتی هەولێری كاكی بەكاكی سروشتە جوانە دڵڕفێنەكەی گوندەكەم عەوێنە كەلێی گەورە بووم وسەدای حەیرانی جوتیارەكەی لەخوێن وبالۆرەی كیژۆران ودەهۆڵ وزوڕنای مام دەهۆڵ وبلوێری سابای شوان ولەگەڵ لاوك وبەسەرهاتە جوانەكانی پڕلەمێرخاسی وئازایەتی لاوەكانی بابم ودەنگی خارە رەسووڵ گەردی حەیرانی سەر لەسوبەینانی لەرادیۆی بەغدا ئەوانە بوون كەوایان لەژیانم كرد هێواش هێواش بخزێمە ناوجیهانە ئەفسووناویەكەی فۆلكلۆری كوردی و رەسەنایەتی كولتوری باب وباپیرانمان.\n❊ چ پێناسەیەكت بۆ فۆلكلۆر هەیە؟\n- فۆلكلۆر ئەو بناغە توندو خۆگرو مەتین و تۆكمەیەیە، كە هەموو هونەر و داهێنانێكی جوانی لەسەر بنیات دەنرێت و خۆراگر دەبێ ودوور دەبێ لەفەوتان.\n❊ لەئێستادا تاچ ئاستێك ئێمەی كورد توانیومانە لەگەڵ پێشكەوتنی سەردەم وئەم هەموو گۆڕانكارییانە بایەخ بەفۆلكلۆر بدەین ورەسەنایەتی میللەتەكەمان بەزیندوویی بهێڵینەوە؟\n- هەوڵی زۆرو كرداری چاك وبێ وێنە هەبووە لەبایەخدان بەفۆلكلۆری میللی نەتەوەكەمان هەر لەجموجوڵی تیپە مییللیەكان ، تایبەت بەشایی وهەڵپەركی هەتاوەكوو كەسایەتیە ناودارەكان، ئەوانەی بەلاوك وحەیران وبەند و بالۆرە شەوانی ساردو درێژی زستانیان لەكۆشك ودیوەخان وشوێنەكان، خەركیان لەدەوری خۆیان كۆدەكردەوە وهاوكات بەدەنگ وسەدا و ئاوازە خۆشەكانیان شەوگاریان دەبردە سەر، هەروەها سەرهەڵدانی چەند بەرنامەی تایبەت بەفۆلكلۆر وكەلەپووری كوردی لەرادیۆكان لەپێش راپەڕین و دوای راپەڕین وەك بەرنامەكەی بەڕێز كاك ئەسعەد عەدۆ، هەردەوێل كاكەیی ، لەتەلەفزیۆنی كەركوك وبەرنامەی (هەگبەی كوردەواری و (خەرمانی نیگا و دامەزراندنی ناوەندی حەیران و پەرە پێ دان بەولایەنە گرنگە لەهونەری جوانی مییللەتەكەمان لەلایەن كەسانی پسپۆڕو شارەزا لەباری فۆلكلۆرو كەلەپووری كورد ، وەك (حاجی عەباس و محەمەد قەراجی و محەمەد فەتاح وحاجی عوسمان ئومەیل و عومەر شەنەغە و غەفوور مەخموری و حاجی سەعدوڵڵا و زۆر كەسی دیكە بەنووسینی تێكستی حەیران چ بەبایەخدان بەلێكۆڵینەوەو مێژووەكەی.\n❊ ئەگەر نەتوانراوە هۆكار چییە؟\n- هەوڵی زۆرو پڕ بایەخ دڵسۆزانە هەیە و دەدرێ لە پێناو خزمەتگەیاندن بەو لایەنە وپەرەپێدان و بەرز راگرتنی لاوك وحەیران ورەسەنایەتی چ لەسەر ئاستی تاكە كەسی وچ وەك گرووپی تایبەت بەم لایەنە لەچەندین تەلەڤزیۆنە ناوخۆیی و ئاسمانییە لۆكاڵەكان لەكوردستان و بڵاوكراوەكانی تایبەت بەلاوك و حەیران و كەرەستەو ئامێرە جۆر بەجۆرەكانی سازو ئاوازو مۆسیقای میللی و پێناسەكردنی جل وبەرگی میللی ودەستكردەكانی و هەموو جۆرە شایی وهەڵپەڕكێی كوردەواری.\n❊ كەناڵەكان ودەزگا راگەیاندنەكان وبەتایبەتیش حكومەت لەدوای راپەڕینەوە تاچ ئاستێ بۆ ناساندن و بایەخدان بەم بوارە كاری كردووە؟\n- دوای راپەڕین وهەرلەیەكەم رۆژی دەست پێكردنی لەگەڵ چەند كەسایەتییەكی بایەخدەر بەبواری فۆلكلۆر توانیمان بەرنامەیەكی تایبەت بەكولتورو فۆلكلۆری گەلەكەمان لەسەر ئاستی هەرێمدا لە (پەخشی كوردستان تیڤی ) پێش كەش بكەین بەخەڵكەكەمان وهەوڵی چاكمان دایە بۆبەرز راگرتنی هەموو شێوە هونەرییەكان و پاراستنی ئەو شێوە زمانەی كەقسەی پێ دەكرێ لەو كەسایەتیانەش : ئەنوەر شێخانی ، داود شڕۆڵ، ئەنوەر عەزیز ،نەوزاد رەمەزان، لۆماوەی زیاتر لە(99) ساڵ ، پاشان هەر هەمان بەرنامەمان لە (نیگا تیڤی ) بەناونیشانی (خەرمانی نیگا) لەگەڵ سابیرعەبدولڕەحمان وسەڵاحەددین محەمەد ووێنەگران نەوزاد عەبدوڵا ورێبوار مەسعود و زۆرێكی دیكە لە 2003 - 2014  پێشكەش كرد. \n❊ ئەگەر وەك پێویست بایەخ بەم بوارە نەدراوە، چ كاریگەریەكی دەبێت لەسەر نەمان ولەناو چوونی فۆلكلۆرو رەسەنایەتی كوردیمان؟\n- داوام لێكراوە لەتەلەڤزیۆنەكان خۆم نەچوومە- مەسەلەكی كوردی هەیە دەرێ: بەرد لەجێی خۆی بەسەنگە.\n❊ لەئێستادا چ كەس ولایەنێك لەخەمی فۆلكلۆر ورەسەنایەتیدان، پێتوانییە ئەوانەی دەشكرێن لەسەر ئاستی تاكە كەسیدان؟\n- ئەگەربێتوو دەست پێ بكەمەوە ، لەهەر هەمان تەلەڤزیۆنی نیگا و بە ناونیشانی خەرمانی نیگا و بە هەمان ستاف ، دەستپێدەكەمەوە ، ئینشاءالله.


ئێزدیان پاراستن لسەر رەوشت و تیتاڵێن خوە کریە – ئیزیدی ٢٤\nسەرەکی/ئێزدیان پاراستن لسەر رەوشت و تیتاڵێن خوە کریە\nئێزدیان پاراستن لسەر رەوشت و تیتاڵێن خوە کریە\n0 78 2 خولەک پێش ئێستا\nئێزيدی ۲٤_خەلیل پوکو\nپشتی دەرباسبوونا پێنج سالێن ئاوارابوونێ ئێزدی سبەی دێ جەژنا چلێ هاڤینێ گێرن جەژنا چلێ هاڤینێ یا ئێزدییانە و ئێزدی ژی دێ ڕێ و ڕسمێن ڤێ جەژنێ ل دەڤەرێن ئێزدیان و ل ناڤ کەمپێن ئاواران دا گێرن و ل پەرسگەها لالش دێ ب ڕێ و رسمێن ئۆلی گێرن. جەژنا چلێ هاڤینێ ژ 11 ـێ حوزەیرانێ هەتا 20 ـێ تیرمەهێ ب هژمارا رۆژهلاتی و ل 20 ـێ تیرمەهێ دبێتە جەژن ئانکو 24 ـێ حوزەیرانێ دەست پێ دکەت هەتا هەتا 2 ـێ تەباخێ ب هژمارا زاینی\nلدور ڤی بابەبەتی ( شکریة ئەلرسام ) کەچەکا ئاوارایا ئێزدیا ژ ئێزدی ۲٤ را گوت : هەر ساڵ ل ڤێ جەژنێ ئێزدیان ب دل خۆشی جەژنا خۆ دگێران ، هەر کەسەکی جل و بەرگێن جوان دکرین و ل بەر خۆ دکرن و ل هەمی جهان بەحسێ جەژنێ دهاتە کرن هەر وەسا ئامادەکاریێن جەژنێ ژی دکرن، ئێڤارە جەژنێ هەر مالەکە ئێزدی کارێ خۆ و چوونە سەر گۆرا دکرن و ئەو مالا کۆ نچێیتە سەر گۆرا خوارنین جورا و جور ل گوندیێت خو بەلاڤ دکرن ، ل رۆژا جەژنێ هەموو خەڵکێ جەژنا ئێک و دوو پێروز دکرن هەر وەسا دلێ خۆ ل ئێک و دوو خۆش دکرن، بەلێ ئەز ئەڤرۆ ل شنگالێ مە ئەو کێف و خۆشی یا بەری ل ناڤ خەڵکێ شنگالێ دا نا مەبوو ئەو گرنژینە ل سەر لێڤێن زارۆکا بوویە رووندکین گەڕم ل سەر رووکێن وان و خۆیشک و دایکێن وان ، ئەو دایک یێن کارێ چوونە سەر گۆران دکرن ل کەمپێ نا و نکارن قەستا سەر مریان بکەن ژبەر رێکا دور و رەوشا خراب یا ئیمناهیێ ، سەرارایی هندێ ژی گەلەک خێزان بارێ وان یێ ئابوریی یێ خرابا ژبەر هندی نەشێن وەکو بەری ب کێف و خوشی جەژنێ بگێرن .\nهەر وەسا لسەر هەمان بابەتی چەلکڤان ( سالم بەدل) ژ ئێزدی ۲٤ را گۆت : جیاوازی دناڤبەرا رێ و رەسمێن جەژنا چلێ هاڤینێ ل شنگال و ل خیڤەتا دە . جەژنا چلێ هاڤینێ ل شنگالێ ب شێوەیەکی گەلەک دلخۆشیانە دهاتە گێران و خەلکێ شنکال ب دلەکی پڕ ژ هەست و ڤیانێن خێزانی جەژن ل هەڤ دوو پیرۆز دکرن .\nلێ ل ڤی سەردەمێ جەژنا دناڤ خیڤەتا دە خەلک ب جەژنەکا درندانە دبینێت جونکی ئەڤ جەژن بوو تیرۆرستێن داعش کرا جەژنا قوربانێ ب خوینا فەقیر و هەژارێن ئێزیدیان .\nژ دلێ خەللێ شنگال ناهێت بیژن وەکە هەر جەژنەکێ جەژنا تە پیرۆز جونکی ل ڤێ جەژنێ مەزنترێن کارەسات ب سەرێ مۆڤاتیێ هات جەژنا چلێ هاڤینێ ناسناڤێ وێ ل دەڤ ئێزیدان هاتە گوهارتن ب جەژنا قوربانیێت ئێزیدیان و هەتا ڤێ گاڤێ ئێزیدی د جیهانا بێ دنگیێ دە ژیانا خۆ دبنە سەری\nلسەر هەمان بابەتی رۆژنامەنڤیس ( مەروان داود )\nژ بو ئێزدی ۲٤ گوت :جەژنا چلێ هاڤینێ ب ئیک ژ جەژنێن کەڤن و یێن پیرۆزێن ئۆلا ئێزدیان دهێتە هژماراتن سەرارایی وان کۆمکۆژی و فەرمانێن هەرێن مەزن یێن ب سەرێ ئێزدیان دا هاتین ل درێژاهیا دیروکێ دا ئێزدیان پاراستن ل سەر رەوشت و تیتالێن خوە کریە ، و نهو ژی پتریا ئێزدیێن شنگالێ ئاوارانا و دناڤ کەمپان دا دژین لێ رێ و رسمێن خوە یێن ئۆلی دگێرن و هیڤی و داخوازێن وان ئەون گرتێن وان یێن نهو ل ناڤ دەستێ داعش دا بهێبە ئازادکرن و سالێن بهێت ب دل خوشی و ل جیهـ و وارێن خوە جەژن و هەلکەفتێن خوە یێن ئۆلی بگێرن و ژ فەرمانە و دەردەسەریێ رزگارببن ، زیدەتر ژی گوت\nپتریا جەژن و هەلکەفتێن ئۆلا ئێزدیان ب دیاردێن سروشی ڤە د گرێداینە و جەژنا چلێ هاڤینی ژی ئیک ژ وان جەژنایە و ڤی جەژنێ گرنگیەکا مەزن لدەڤ مللەتێ ئێزدی هەیا هەر کەسەکی ئێزدی یێ بڤێت ژبلی کەساتیێن ئاینی دی ڤێ جەژنێ گرن و دێ بێتە چلەگر و پشتی چل رۆژی دگرن ل رۆژا داویێ ژ چلەیی دبێە جەژن و دبێژنێ جەژنا چلێ هاڤینێ، ئختیارێ مەرگەهێ و جڤاتا روحانی و دەروێش و شكەستی و زانایێن ئایینی و هەر ئێزدییەکی بڤێت ڤان چل رۆژان ب رۆژی بیت دبێژنێ چلەگر.” و چلەگرا رێزگرتنەکا تایبەت ل ناڤ مللەتێ ئێزدی دا هەیا


دیالکتیکی تاک و مێژوو\nمحەممەد محەممەد مورادی\nمرۆڤێک بە ئاگایی دەگات و لەپێناو جاویدانێتیی ئامانجەکانیدا یان هەمان گوڵی سوور کە شۆڕش بێت، نەفی دەبێتەوە و تەنانەت ئەگەر ئامانجەکان لە بڕگەیەکی کاتیدا بەدی نەیەن ڕەوەندێکی مێژوویی کەوتۆتە گەڕ و کۆمەڵگادا ڕیگای خۆی دەپێوێت.\nهر سال در این روز\nابر و ابرک‌های سیاه و سفید / حوصله‌ی زورآزمایی من را ربود / لیکن به رد پای انگشتانم می خندند / تمام قاصدک‌ها / زیر پاهای پر شتاب پیاده‌رو / و لای خارخارکهای بوته‌های بی بوته / یا له شدن، یا پوسیدن / دیگر امروز روزی جهنمیست از آن من.\nترجمە سە شعر گوران رئوف\nمترجم: الوند حسینی\nچە تصادفیست عجیب زندگی! / چە دروغیست بزرگ / مست شدن درآغوش زن! / چە سادە لوحانە است / کسانی را دوست داشتە باشیم / بە اندازە زیپ یک کاپشن / موثر باشند!\nشانۆی سەرشەقام، یه‌ك گرتنه‌وه‌ی شانۆگه‌ر و شانۆبینه‌ر\nله كاتێدا كه له مێدیاكانی سه‌رانسه‌ری وڵاتانی جه‌هان، باس له قه‌یرانی شانۆگه‌ری و ڕاده‌ی بینه‌ری شانۆیی دێته ئارا، به‌رچاو بوونی ڕاده‌ی بینه‌ر له كۆڵان و شه‌قامه‌كانی شاره‌كانی كوردستان به گشتی و شاری مه‌ریوان وه‌ك پێته‌ختی مێهره‌جانی شانۆی سەرشەقام نێونه‌ته‌وه‌ئى له ئێران ئه‌مه ئه‌سه‌ڵمێنێت كه بینه‌ری شانۆ به هۆشیاریه‌وه له دیارده نه‌هێنیه‌كانی كۆمه‌ڵگای خۆی ئاورئه‌داته‌وه.\nکۆچی دووایی ئازاد سوبحی شاعیر و رۆشنبیر\nلە رۆژگارێکدا کە زۆر ئەستەمە وەک خۆت بژیت و بە چەندان دۆخی نەخوازراو دەوریان داوی بۆ ئەوەی خۆت لە بیر خۆت بەرنەوە و وەک خۆیانت لێبکەن، ئازاد سوبحی یەکێک لەو دەگمەن کەسانە بوو هومێدی وەک خۆمانەوەی دەبەخشی. مرۆڤێک کە وەک مرۆڤ ژیا.\nسێ کورتیلە چیرۆک\nوامدەزانی رابوردوو فەرامۆش دەکرێ و دەتوانرێ لە یاد ببردرێتەوە؛ بەڵام ئێستا دەزانم و بڕواشم هێناوە رابوردوو بە چنگەکڕێش بێ رێگای خۆی لە ئێستاو داهاتووشدا دەکاتەوە و بەهەر لەونێک بووە لە قۆناغێکدا بوونی متافیزیای خۆی دەسەپێنێت.\nچه‌مكی باوه‌ڕ لە نێوان ئیمان و بڕوادا\nكێشە ئەوە نییە باوەڕمان بە ئەقڵ هەبێت یان نا، باوەڕمان بە زانست هەبێت یان نا، باوەڕمان بە تەكنۆلۆجیا هەبێت یات نا، بەڵكو كێشە لەوێدایە كە ئەو باوەڕانەمان وەك دوا حەقیقەت و دوا تەفسیر و دوا فۆرمی ئەقڵانی بخەینە روو.\nبوون یان نەبوونی حیکایەتە گەورەکان\nئێمە لە سەردەمێکدا دەژین حیکایەتە گەورەکان دەتوانن لە دۆخی باو رامانپسکێنن، بەڵام ناتوانن بمانگەیەننە شوێنی مەبەست. وەها دۆخێک دەبێتە دۆخێکی بەرزەخی، واتە نە دوواوە و نە پێشەوە. ئیدی دەبینە بوونەوەرەکانی ناو "ئیستا" و بەس.\nدواجار کە بەختیارترین بووم(١١)\nدواجار کە بەختیارترین بووم (١١)\nو. لەسویدییەوە: رەحمان سۆفی


دوو کەس لە ئەندامانی تیمی تیرۆریستیی سیستان، پاکستانی بوون - Mehr News Agency\n19 reşemiyê 2019 - 20:56\nNews Code 25120\nدوو کەس لە ئەندامانی تیمی تیرۆریستیی سیستان، پاکستانی بوون\nفەرماندەی هێزی زەوینی سوپا بە ڕوون‌کردنەوەی ئۆپەراسیۆنی ناسینی ئەنجامدەرانی ڕووداوی تیرۆریستیی زاهیدان وتی: دوو کەس لە ئەندامانی ئەو تیمە تیرۆریستییە ناسراون کە هەر دوو پاکستانین.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، سەردار محەمەد پاکپوور فەرماندەی هێزی زەوینی سوپا لە پەراوێزی ڕێوڕەسمی بەرزڕاگرتنی یادی شەهیدانی جەنایەتی تیرۆریستی لە جادەی خاش، ڕایگەیاند: هێزی ئیتلاعات و ئۆپراسیۆنی ئێران، پاش ناسینی ماکی ئۆتۆمبیلە بۆمب‌ڕێژکراوەکە، هەڵمەتی قۆڵبەست کردن و لەناوبردنی تیمی پشتیوانی ئەو ئۆتۆمبیلەیان دەست پێ‌کرد.\nوتیشی: هێزەکانی ئاسایشی ئێران لە هەڵمەتێکی دوو رۆژەدا وێرای ناسین و گرتنی ژنێکی تیرۆریست وەک یەکێک لە سەرلقەکانی ئەو ڕووداوە ڕووداوە، توانیان کەسانی دیکەی دەست‌وپەیوەندیدار بەو هێرشە کە دوو کەسیان خەڵکی پاکستانن، بناسن.\nفەرماندەی هێزی زەوینی سوپای پاسداران بە ئاماژە بەوەی کە ئەنجامدەری سەرەکیی هێرش بۆ سەر پاسی هەڵگری سنوورڤانانی ئێرانی، کەسێکی پاکستانی بە ناوی "حافز محەمەد عەلی" بووە، ڕوونی کردەوە: سێ کەسی دیکە لە تیرۆریستانی ئەو پەلامارەش خەڵکی ناوچەی سیستان و بەلووچستان بوون، کە دوو کەسیان قۆڵبەست کران و یەکێکیشیان هەڵاتووە.\nسەدار پاکپوور بیری هێنایەوە: ئەو تیمە تیرۆریستییە کە خاوەن چەک و چۆڵ و جیهازاتێکی زۆربوون، بە دوای ئەوەوە بوون ڕۆژی ٢٢ی رێبەندان هەڵمەتی تیرۆریستی ئەنجام بدەن، بەڵام ئەوەیان بۆ نەڕەخسا.


پەراوێزنشینی، مۆری سەرشۆڕی بە ناوچاوانی حکوومەتی ئیسلامییەوە – رادیو ده‌نگی ئازادی و یه‌كسانی\nئەحمەد وەحیدی، وەزیری ناوخۆ باسی لە پەراوێزنشین بوونی یەک ملیۆن کەس لە ئۆستانی ئەلبۆرز کرد و وتی کە ئەم ڕێژەیە بۆ ئۆستانێکی چوار ملیۆن کەسی کە یەک چوارەمی جەمعیەتەکەی پەراوێز نشینە، ژمارەیەکی بەرچاوە.\nمحەممەدڕەزا مەحبووبفەر، ئەندامی “ئەنجومەنی ئامایشی سەرزەمینی ئێران”، وێڕای ئاماژە بە باروودۆخی پەراوێزنشینی لە ئێران وتی: لە ساڵی ١٣٩٦دا نزیکەی ٤٠ لەسەدی جەمعیەتی شاریی ئێران پەراوێزنشین و بەد مەسکەن بوون بەڵام ئەمڕۆ پاش سێ ساڵ واتە لە ساڵی ٩٩ هاوکات لەگەڵ تەورەۆم و گرانی لە بەشی مەسکەن، چوونەسەرەوەی کرێ ماڵ و هیتر، ئاستی پەراوێزنشینی لە ئێران گەیشتووەتە ٤٥ لەسەد. ئەگەر ئەم ٤٥ لەسەدە نیسبەت بە جەمعیەتی ٨٥ ملیۆن کەسیی ئێران بەراورد بکەین، ئەمڕۆ پتر لە ٣٨ ملیۆن کەس پەراوێزنشین و بەدمەسکەنن کە ئەوەش نیشانی دەدات ئاستی پەراوێزنشینی لە ئێران بەهۆی سیاسەتی هەڵە و کێشەوگرفتی ئابووری، بەشێوەیەکی بەرچاو چووەتە سەرێ. لە ساڵی ١٣٩٧ واتە ٢٠١٨ی زایینی نزیکەی ١٩ ملیۆن کەس لە خەڵکی ئێران لە سێ هەزار ناوچەی پەراوێزنشین نیشتەجێ بوون بەڵام ئەمڕۆ پاش دوو ساڵ هاوکات لەگەڵ قەیرانی ماڵی و ئابووری لە ئێران، ئەم جەمعیەتە گەیشتووەتە ٣٨ ملیۆن کەس کە ئەوەش دەرخەری نابەرابەریی کۆمەڵایەتی و هەڵاواردنە لە ناو سیستمی ئابووریی ئێران.\nلە ئێران و هەموو وڵاتانی دنیا، جەمعیەتی پەراوێزنشین هەمیشە لە پەنا پێکهاتەی قەدیمی، کۆنە و مێژوویی و مەزهەبیدا نیشتەجێ بوون و هەڵبەت بەشێکی دیکە لەم جەمعیەتە لە دەرەوەی هێڵی سنووریی شارەکان لەوانە لە حەڵەبی ئاوا و گۆڕستانەکان و شوێنەکانیتردا نیشتەجێن.\nشێوازی نیشتەجێ بوونی پەراوێزنشینانی ئێران گۆڕدراوە، بەجۆرێک کە بەشێک لە پەراوێزنشینان کە پێشتر لە ناوەندی شارەکاندا دەبیندران و لە پێکهاتەی کۆن و پرتووکاوی شاری دا بوون لەگەڵ تەکمیل بوونی زەرفییەتی ئەم شوێنانە ڕوویان کردووەتە هێڵی سنووریی شارەکان. تەنانەت لە دەورووبەری زۆرێک لە گۆڕستانەکانی شاری، پەراوێزنشینانێک دەبیندرێن کە ژمارەیەکیان ڕوویان کردووەتە ماددەی هۆشبەر و دەچنە ناو گۆڕەکانەوە کە ئەمە باس لە دیاردەیەکی جیددی دەکات. چوونەسەرەوەی جەمعیەت لە دەورووبەری گۆڕستانەکان بووەتە هۆی ناهاوسەنگ بوونی گەشەی شاری، سەرهەڵدانی بێسەرەوبەرەیی کۆمەڵایەتی ، چوونەسەرەوەی ئاماری تاوان و جەنایەت و هیتر. شارەدارییەکان بەرپرسی سەرەکیی پەراوێزنشینانن بەڵام بەهۆی بوودجەی سنووردار، قەیرانی ماڵی، نەیانتوانیوە لە بواری ڕێکخستنی ئەم جەمعیەتە سەرکەوتوو بن.\nئەندامی کۆمیسیۆنی کاروباری ناوخۆیی وڵات و شۆراکان لە مەجلیسی دەهۆم وێڕای ئاماژە بە چوونەسەرەوەی کورەنشینی تەئکیدی کرد: ئێمە لە ئێستادا زاخەنشینمان نییە و لە خراپترین حاڵەتدا بەرەو کورەنشینی ڕۆیشتووین. واتە کورەخانە قەدیمیەکانی ئاجور بە بڕێک کەچ و سیمان بوونەتە شوێنی ژیانی ئەم کەسانە.\nژیان بەسەر بردن لە دەرەوەی شار چ بەشێوەی زاخەنشینی و چ گۆڕنشینی و چ کورەنشینی، زیانی یەکجار بەرینی بۆ خەڵک و کۆمەڵ بەدوای خۆیدا دێنێت. بەپێی ڕاپۆرتی هەمشەهری ئانلاین ئەوەیکە زیاتر لە ڕابردوو دەبێ بایەخی پێبدرێت ئەوەیە کە سەرهەڵدانی دیاردەی وەک پەراوێزنشینی کە دەتوانین وەک برینی سەر جەستەی گەورەشارەکان پێناسەی بکەین، بە کۆچەوە گرێی خواردووە. کۆچ بەرەو ژیانێکی باشتر و بەهرەمەندبوونی لە ئیمکاناتی ڕێفاهیی زیاتر کە هەڵبەت بە ژیان لە پەراوێزی شارەکان هیچ یەک لەم ئاواتانە نایەنە دی.\nلە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا هۆکاری وەک ویشکەساڵی و بێکاری، ژمارەیەکی ناچار کرد تا لە شار و گوندەکانی خۆیان کۆچ بکەن و بەهیوای دیتنەوەی پیشە و داهاتی باشتر لە دەورووبەری شارە گەورەکان نیشتەجێ بن. لەخوارێ بوونی کرێی ماڵ و هەزینەی کەمتری ژیانیش یەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکانی کۆچ بەرەو پەراوێزی شارەکانـە. بەڵام کێشەکە لێرەدایە کە پەراوێزی شارەکان زۆربەیان لە کەمترین ئیمکاناتی ڕێفاهی بێبەرین و ئەم کەسانە بەکردەوە تەنیا لەگەڵ گیروگرفتەکانی پەراوێزنشینی لەوانە هەژاری و بێبەشی بەرەوڕوون. لەو جێگەوە کە پەراوێزی شارەکان بەهۆی پێکهاتەیان، زەرفیەتی سەرهەڵدانی ئازارە کۆمەڵایەتیەکانیان لەسەرێیە، ئاستی تاوانیش لەم ناوچانە دەچێتە سەرێ و لە لایەکی دیکەوە بەرەبەرە ناکۆکیی کلتووری لە نێوان کەسانی پەراوێزنشین و هاووڵاتییانی ئاسایی خۆی نیشان دەدات و هێندێک جار تەنانەت چوونەسەرەوەی بۆشایی قووڵی ئابووری، ڕێفاهی لەگەڵ هاووڵاتییان و پێکهاتنی هەستی دوژمنایەتی لەگەڵ کۆمەڵ، بەستێنی ڕەفتاری ناکۆمەڵایەتیش دەخوڵقێنێت. ٥٣٧ هەزار کەس لە جەمعیەتی یەک ملیۆن و ٦٠٠ هەزار کەسیی کوردستان لە پەراوێزی شارەکاندا نیشتەجێن. واتە یەک سێهەمی بەرینایی و ٥١ لەسەدی جەمعیەتی شاریی کوردستان لە پەراوێزەکان پێکهاتووە. بە باوەڕی کارناسان، ٧٥ لەسەدی جەمعیەتی کوردستان شارنشینن کە تا ساڵی ١٤٢٠ ئەم ئامارە دەگاتە ٨٥ لەسەد. بەرینایی ناوچە پەراوێزنشینەکانی کوردستان تەنیا بە شاری سنە و دەورووبەری خولاسە نابێتەوە. لە ٢٩ شاری کوردستان، لە شارەکانی بانە، مەریوان، سەقز، قوروە، کامیاران، دێگولان، بیجاڕ و دیواندەرە پێکهاتەی کۆن و شوێنی نیشتەجێبوونی ناڕەسمی بوونی هەیە. زۆرترین قەبارەی پەراوێزنشینی لە بانە، مەریوان، سەقز و قوروە بەدی دەکرێت.\nلە شارستانی سنەش بە تەنیا چوار ناوچەی لێک جیای شاری، بەناوەکانی حەسەن ئاوا، گریزە، نایسەر و نەنەڵە بوونی هەیە کە نە خزمەتگوازریی ئاواییان بەر دەکەوێت و نە بەقەد شارەکانی ئۆستان لە خزمەتگوازاریی بەڕێوەبەریی شاری کەڵک وەردەگرن. هەروەها پێکهاتەی پەراوێزشینی شاری سنە لە ١٧ گەڕەک پێکهاتووە کە زۆربەیان لە بەرزاییەکانی باکوور، باکووری ڕۆژهەڵات و ڕۆژهەڵات و باشوورن. پەرەپێدانی فەزای گشتی و ڕۆشنبیری و پەروەردەیی و باشترکردنی ڕێگاکان گرنگترین کێشەن لە پەراوێزی شارەکانی کوردستاندا. لە نێوان ٤٠ بۆ ٥٠ لەسەدی دامەزراندنی ئەم ئۆستانەش نافەرمییە.\nبە گوێرەی هەواڵی ئیسکان نیوز، بە وتەی هەمشەهری، کێشەی پەراوێزنشینی لە شارەکانی وەک تاران، مەشهەد، ئەهواز، زاهیدان بەڕواڵەت چارەسەرهەڵنەگرە. لە دەیەیەکدا شارەدارییەکان بەشێک لە ناوچە پەراوێزنشینەکان لە ڕێگەی هێندێک یاساوە بە شار پەیوەند دەدەن و بە درووست کردنی شەقام و پێکهێنانی لقی ڕەسمیی بەرق و ئاو بۆیان، ئەوان دەخەنە ناو گرووپی گەڕەکانی شارەوە. بەڵام لەپەنا هەر ئەم شوێنانەشەوە دیسان بە خێرایی پەراوێزی دیکەش پێکدێت و دانیشتووانی ئەم شوێنەش دوای دەیەیەک داوای پەیوەست بوون بە شار دەکەن.\nئەگەر ئەم ناوچەیەش ڕواڵەتێکی شاری بەخۆبگرێت و بە گەڕەکی پێشوو زیاد بێت دیسان لە دەورووبەری حەڵەبی ئاوایەکی دیکە درووست دەکرێت و ئەم ڕەوتە یەکسەر درێژەی دەبێت. لەلایەکی دیکەشەوە ئەم شوێنە پەراوێزانە سەرەڕای وەرگرتنی خزمەتگوازاریی شاری، هەزینەی ژیان لە شار نادەن لەبەر ئەوەیکە ناکرێت ئەو ماڵانەی کە جەوازی ڕەسمییان نییە و لەسەر زەمینی بە بەڵگەی کەم ئیتعتبار درووست کراون چاوەڕوان بکرێ کە عەوارزی بدەن.\nکۆچکردن ڕیشەی لە کێشەی ئابووری دایە و لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا بەم هۆکارە توندتر بووەتەوە. کەمبوونی ئاو، داخرانی کارخانەکان و کێشەی ماڵی بووەتە هۆی ئەوەیکە کۆچکردن بۆ شارە گەورەکان پەرەبستێنێت بەڵام ناوچە پەراوێزەکان چوارچێوەی خزمەتگوزاریی شارەداریی، هێزی ئینتزامی، وەزارەتی تەندرووستی، پەروەردە و بارهێنان و ئۆرگانەکانی دیکە بەردەوام گەورەتر دەکەنەوە و باری بەڕێوەبردنی شار قورستر دەکەن.\nجەمعیەتی شاری کە ساڵی ١٣٣٥ نزیک بە ٣١ لەسەد بووە، لە دوایین ڕۆژەکانی ساڵی ١٣٩٠دا گەیشتووەتە ٧١ لەسەد و پاشان جەمعیەتی گوندنشینی وڵات لە ٦٨ لەسەدەوە بۆ ٢٨ لەسەد هاتووەتە خوارێ. ساڵی ١٣٤٥ یەک دەهومی جەمعیەتی شاری مەشهەد پەراوێزنشین بووە کە ئەم ڕێژەیە لە ساڵی ١٣٩٥دا بۆ یەک سێهەم واتە نزیک بە یەک ملیۆن کەس چووەتە سەرێ.\nنیو ملیۆن کەسیش لە پەراوێزی شارەکانی ئۆستانی ئیسفەهاندا نیشتەجێن. لە گەورەشاری یەک و نیو ملیۆن کەسیی تەورێز، نزیکەی ٤٠٠ هەزار کەس لە شوێنی ناڕەسمی نیشتەجێن و باقیی ناوەندەکانی ئۆستانیش بە شێوەی جۆراوجۆر لەگەڵ ئەم کێشەیە بەرەوڕوون. بە پێی دوایین ئاماری وەزارەتی ڕێگا و شارسازی، لە ئێستادا ٣ هەزار ناوچەی پەراوێزنشین بە جەمعیەتی ١٩ ملیۆن کەس بوونی هەیە.\nبەو مانایە کە ١٩ ملیۆن کەس لە ناو ٦٠ ملیۆن شارنشینانی وڵات لە پەراوێزی شارەکاندا نیشتەجێن و بەردەوام بە ژمارەشیان زیاد دەبێت. شارەداری تارانیش ساڵی ڕابردوو باسی لە چوونەسەرەوەی ١٨ لەسەدیی پەراوێزنشینی کردبوو. واتە ڕۆژهەڵات، باشوور و ڕۆژئاوای شاری تاران کە لە بەخش و شارەکی جۆراوجۆرە پێکهاتووە لە پانتاییەکی بەریندا لەگەڵ کێشەی پەراوێزنشینی بەرەوڕووە و لە کەرەج کێشەی شوێنی نیشتەجێبوونی ناڕەسمی و شارە پەراوێزەکان یەکێک لە کێشە سەرەکییەکان بەئەژمار دێت.\nلە ساڵەکانی ١٣٧٥ تا ١٣٨٥ نزیکەی ٦١٥ هەزار کەس جەمعیەتی کەسانێک بووە کە بۆ تاران کۆچیان کردووە. لەساڵی ١٣٨٥ تا ١٣٩٠ نزیکەی ٢٣٠ هەزار کەس بۆ تاران و کەرەج دووبارە کۆچیان کردووە. لە ساڵی ١٣٩٠ تا ١٣٩٥ نزیک بە ٣٣٠ هەزار کەسی دیکە بە جەمعیەتی کەسانێک کە کۆچیان بۆ تاران کردووە زیاد بووە.\nلەئێستادا نزیکەی ٧٥ لەسەدی دانیشتووانی گشت شارستانەکانی دەورووبەری تاران، لەدەرەوەی ئەم شارستانانەی تاران لەدایک بوون. لە لایەکی دیکەوە کاندیداکانی هەڵبژاردنەکانیش باشترین شوێن بۆ تەبلیغاتی خۆیان بە ناوچە پەراوزەکانی شار دەزانن تا بە دانی بەڵێنی ئیسفاڵت کردنی ڕێگاوە بگرە تا درووستکردنی دەرمانگا و مەدرەسە بتوانن دەنگی دانیشتووانی ئەم شوێنانە بەدەست بێنن.\nپەراوێزنشینی پەڵەیەکی نەنگینە بەناوچاوانی حکوومەتێکەوە کە قەرار بوو مەسکەنی گونجاو و بەخۆڕایی بۆ خەڵکی ئێران دابین بکات. ئامارە ڕەسمیەکان و زانیاریی کارناسانی بواری شاری نیشانی دەدات کە پتر لە ٣٩ ملیۆن پەراوێزنشین لە ئێراندا بوونی هەیە و کەم ئاوی و بێ ئاوی، چۆڵکردنی گوندەکان، نەبوونی کار و پیشە لە شارە چکۆلەکان، هەڵاواردن لە سەرمایەگوزاری و گەشە بەتایبەت لە کوردستان، ئیلام، کرماشان، سیستان و بەلووچستان و باقیی ناوچە پەراوێزەکان، جەماوەرێکی زیاتر بەرەو پەراوێزنشینی دەبات.\nحکوومەتی ئیسلامی کە توانای پێکهێنانی پیشە و وڵامدانەوەی بە کێشەی ژینگەیی نییە، دەست دەداتە سەرکوت و کردەوەی پۆلیسی دژبە پەراوێزنشینان. ڕووخاندنی سەرپەنای پەراوێزنشینان، نەدانی ئاو، بەرق، گاز و ئینتێرنێت، نەبوونی سیستمی ئاوەڕۆ، نەبوونی پێداویستیی دەرمانی و تەندرووستی و نەبوونی ناوەندی پەروەردەی پێویست، لە هەمان حاڵدا پەرەسەندنی ماددەی هۆشبەر و لەشفرۆشی، باروودۆخێکی نائینسانی و ناعادڵانەی بۆ نزیکەی نیوەی جەمعیەتی ئێران پێکهێناوە.\nبۆ بیناتنانی کۆمەڵگایەکی ئینسانی و پێکهێنانی خۆشبژێویی پێویست کە هیچ ئینسانێک ناچار بە گۆڕخەوی، کارتۆن خەوی و کورەخەوی نەبێت و ئەمنییەت و کەرامەتی خەڵک دابین و زەمانەت بکرێت، هیچ ڕێگایەک بێجگەلە ڕووخاندنی ئەم دەسەڵاتە گەندەڵ و تاڵانکەرە ئیسلامییە بوونی نییە.\nPrevious Article سه‌پاندنی سزا به‌سه‌ر شه‌رڤانێكی ئه‌نترناسیۆناڵی (ی.پ.ژ) له ئیتالیا\nNext Article چوونه‌سه‌ره‌وه‌ی ڕێژه‌ی بریندارانی بوومه‌له‌رزه‌كه‌ی هۆرمۆزگان