زیاتر لە سێ ملیۆن موسڵمانی ئویغور لەلایەن حکومەتی چینەوە دەستگیرکراون – ئیسلامی\nسه‌ره‌تا/ جیهانی ئیسلامی/زیاتر لە سێ ملیۆن موسڵمانی ئویغور لەلایەن حکومەتی چینەوە دەستگیرکراون\n175 ده‌قه‌ی خوێندنه‌وه 1\nڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بڵاویکردەوە، زیاتر لە یەک ملیۆن موسڵمانی ئویغور لەلایەن حکومەتی چینەوە خراونەتە کەمپەکانی پەروەردەکردنەوە و، میدیاکانیش ئەو کەمپانەیان بە کەمپی جولەکەکان چوواندووە، کە لە سەدەی ڕابردوودا لەلایەن نازییەکانەوە زیندانی و کۆمەڵکوژ کران.\nبەپێی زانیارییەکانی ڕادیۆی ئازادی ئاسیا، کە لەلایەن حکومەتى ئەمریکاوە پاڵپشتى دەکرێت، زیاتر لە سێ ملیۆن موسڵمانی ئۆیغور لە هەرێمی شینجیانگ بەبێ هیچ تۆمەتێک دەستگیرکراون و خراونەتە نێو کەمپەکانەوە و ناچار بە وتنەوەی دروشمەکانی حزبی کۆمیۆنیستی چین کراون.\nلە ڕاپۆرتێکی کۆنگرێسی جیهانیی ئۆیغۆرەکاندا هاتووە، دەستگیرکراوەکان خواردنیان زۆر خراپە و ئەشکەنجە دەدرێن و ناچار بە خواردنی گۆشتی بەراز و خواردنەوەی ئەلکهول دەکرێن، لە مانگی ڕەمەزانیشدا ڕێگەیان پێنەدرا ڕۆژوو بگرن.\nهەروەها کچان و ئافرەتانی موسڵمانی ئۆیغۆر ناچاردەکرێن، لەگەڵ کوڕان و پیاوانی گەلی هان، کە گەلێکی دەسەڵاتداری چینن، هاوسەرگیری بکەن.\nبەشێک لە منداڵەکانی ئۆیغۆر دواى دەستگیرکردنى دایک و باوکیان، بێ سەرپەرشت دەبن یان دەبرێنە هەتیوخانەکانی چین و فێری دروشم و سرودەکانی حزبی کۆمیۆنیست دەکرێن.\nلەلایەکی دیکەشەوە حکومەتى چین ڕێگە نادات هاوکارى و فریاگوزاری دەرەکییان پێبگات، داواشى لە وڵاتانى دراوسێى کردووە، ئەو موسڵمانە ئۆیغۆریانەى ڕوویان کردووەتە وڵاتەکانیان، دەستگیریان بکەن و بیانگێڕنەوە بۆ چین.\nدوو هەفتە پێشتریش ڕەحمەتوڵڵا شیرباک، کە منداڵێکی دوو ساڵان بوو، دوای چوار ڕۆژ بێسەروشوێن بوون، تەرمەکەی دۆزرایەوە و دەرکەوت لەکاتی گەڕان بەدوای خواردندا لە سەرمادا ڕەقبووەتەوە، باپیر و داپیرەی ڕەحمەتوڵڵاش لە ماوەی دوو مانگدا ٢٠ جار داوای بینینی دایک و باوکی ڕەحمەتوڵڵایان کردووە، بەڵام دەسەڵاتدارانی چین ڕەتیانکردووەتەوە.\nگۆڤاری ذە ئیکۆنۆمیست لە ڕاپۆرتێکیدا ئاشکرایکردووە، گەلی ئۆیغۆر گەورەترین گەلی موسڵمانن لە وڵاتی چین و داوای سەربەخۆیی و ئۆتۆنۆمی دەکەن، بەڵام چین ڕێگرییان لێ دەکات، چونکە ناوچەکەیان بە سەرچاوەکانی نەوت و غازی سروشتی دەوڵەمەندە و چین بە ئاسیا و ئەوروپاوە دەبەستێتەوە.\nگەلی ئۆیغۆر ژمارەیان لە نێوان ١١ بۆ ١٥ ملیۆن کەس دەبێت و سەرجەمیان لە هەرێمی شینجیانگى وڵاتی چین نیشتەجێن و، هەڵمەتی دەستگیرکردنیشیان لە ساڵانى ٢٠٠٠ ەوە دەستیپێکردووە، بەڵام لە کۆتایی ساڵى ڕابردوودا هەڵمەتەکە گەیشتە لووتکە.\nتا ئێستاش جگە لە وڵاتانی زلهێز، وڵاتانی ئیسلامییش بێدەنگن لە بەرامبەر دەستگیرکردن و کوشتنی موسڵمانانی ئویغور.\nڕەحمەتوڵڵای دوو ساڵان لە سەرما ڕەقبووەوە!حکومەتی چینی کۆمیۆنیست (شیوعی) زیاتر لە سێ ملیۆن موسڵمانی دەستگیرکردووە!لەم ڕاپۆرتە زیاتر دەبیستیت و دەزانیت!بڵاویبکەنەوە..\nPosted by ئیسلامی :: eslami on Friday, January 11, 2019


19/9/2018 - 20:51\nگفتوگۆكان بۆ پێكهێنانى حكومه‌ت به‌رده‌وامن\nهاوپه‌یمانێتى سائیرون، به‌سه‌رۆكایه‌تی موقته‌دا سه‌در، كه خاوه‌ن زۆرترین ژماره‌ى كورسییه‌كانى په‌رله‌مانه و له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانێتى نه‌سڕ، ڕێككه‌وتنیان بۆ پێكهێنانى گه‌وره‌ترین كوتله‌ى په‌رله‌مانى و پێكهێنانى حكوومه‌ت هه‌یه، ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه ڕایگه‌یاند، عه‌بادى كه‌مترین چانسى هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ى ببێته‌وه به‌سه‌رۆك وه‌زیران.\nڕائید فه‌همى، سه‌ركرده له هاوپه‌یمانێتى سائیرون، ڕایگه‌یاند: "ده‌ركردنى حه‌یده‌ر عه‌بادى، له ڕیزه‌كانى حزبى ده‌عوه‌ى ئیسلامی به‌سه‌رۆكایه‌تی نوورى مالیكی، له چانسى عه‌بادى بۆ وه‌رگرتنى پۆستى سه‌رۆكى حكوومه‌تى داهاتوو، كه‌م ناكاته‌وه".\nئاماژه‌ى به‌وه‌ش دا، كه چانسى حه‌یده‌ر عه‌بادى بۆ وه‌رگرتنى ویلایه‌تى دووه‌م، له‌نێو هه‌موو كاندیده‌كانى دیكه بۆ ئه‌و پۆسته، كه‌مترینه، گوتیشی: "ئه‌گه‌ر پێشتر له حزبى ده‌عوه بكشایه‌ته‌وه، چانسى زیاتر ده‌بوو".\nهه‌رچه‌نده زیاتر له چوار مانگ به‌سه‌ر ئه‌نجامدانى هه‌ڵبژاردنى په‌رله‌ماندا تێپه‌ڕیوه، به‌ڵام تائێستا لایه‌نه‌كان نه‌گه‌شتوونه‌ته ڕێككه‌وتن بۆ دیاریكردنى كاندیدی سه‌رۆك وه‌زیرانى داهاتوو، هه‌روه‌ك تائێستاش، لایه‌نه كوردستانییه‌كان له‌سه‌ر كاندیدی سه‌رۆككۆمار، ڕێككه‌وتنى كۆتاییان نه‌كردووه.


ئیسرائیل لە هەنگاوەكانی بایدن نیگەرانە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئیسرائیل لە هەنگاوەكانی بایدن نیگەرانە\nفشارەكانی ئەمریكا لەسەر عەرەبستانی سعودیە كارئاسانی دەكات بۆ بەهێزكردنی ئێران\nئیسرائیل مەترسی هەیە لە فشارەكانی ئەمریكا لەسەر عەرەبستانی سعودیە كە كارئاسانی دەكات بۆ بەهێزكردنی هەڵوێستی ئێران و تێكدانی نزیكبوونەوەی نێوان عەرەبستان و ئیسرائیل.\nرۆژنامەی جیروازلۆم پۆست لە راپۆرتێكدا بڵاویكردەوە هەڵوێست و فشارەكانی ئەم دواییەی ئەمریكا بەرامبەر ریاز هاوپەیمانی هەرێمی دژی ئێرانی لاوازكردووە لە حاڵێكدا ئەمریكا ئامادەیی كەمی تێدا هەیە بۆ روبەڕوبوونەوەی ئێران.\nرۆژنامەكە، ئاماژەی بە مەیلی بەڕێوەبەرایەتییەكەی جۆ بایدن سەرۆكی ئەمریكاش كردووە بۆ گەڕانەوە بۆ رێككەوتنی ناوەكی لەگەڵ ئێران كە سەرۆكی پێشوو دۆناڵد ترەمپ لە 2018 لێی كشایەوە.\nئیسرائیل گومانی لە هەنگاوەكانی ئەمریكا هەیە كە رایگەیاندووە سزاكانی سەر ئێران هەڵناگرێت تا ئێران ئەركەكانی بەرامبەر رێككەوتنی ناوەكی جێبەجێنەكات، كات دیاری دەكات كە ئایا ئەوە روو دەدات.\nعەرەبستانی سعودیە بەبێ هاوكاری ئەمریكا ناتوانێت لە ئیسرائیل نزیكبێتەوە، لەكاتێكدا لە ماوەی ساڵانی رابردوو هەردوو دەوڵەتی عەرەبستان و ئیسرائیل نزیكبوونەوەی زۆریان هەبووە، تەنانەت بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل بە نهێنی سەردانی عەرەبستانی كردووە.\nهەریەكە لە عەرەبستان و ئیسرائیل بەردەوامی دەدەن بە روبەڕوبوونەوەی نەیارەكەیان كە ئێرانە.\nهۆشداری دروستبوونی هەرێمێكی دیكە دەدرێت


نێوپۆشی دڵ چی‌یە؟\nنێوپۆ‌شی دڵ تۆ‌یخی نێو دڵە کە تەواوی ژووری دڵ، دەربیجەکان‌و دیوەکانیی دادەپۆ‌شێ. دەربیجەکانی دڵ زۆرتر تووشی ئەم نەخۆشیی‌یە دەبن.\nھۆیەکانی ھەوی نێوپۆشی دڵ کامانەن؟\nباکتریی‌یەکان سەرچاوەی سەرەکیی ھەوی نێوپۆشی دڵن. باکتریی‌یەکانی گروپی ستافیلۆ‌کۆ‌ک سترێپتۆکۆک یا ئەو باکتریی‌یەی کە لە حاڵەتی ئاسایی‌دا لە پێست‌و دەمی مرۆڤدا دەژین، بە ھۆ‌ی ئازارو برینداربوونی پێست، نەشتەرگەریی ددان‌و نێو دەم، جێی دەرزی بە تایبەتیی لە خووگەرەکان بەماددەی سڕکەر، ڕەوانەی خوێن دەبن‌و لە ڕێگای سیستێمی سووڕانی خوێن دەگەنە دەربیجەکانی دڵ‌و لەوێ جێگیر دەبن.\nجۆرەکانی ھەوی نێوپۆشی کامانەن؟\nھەوی نێوپۆشی دڵ لە پێوەندیی لەگەڵ ھۆ‌یەکانی پێکھێنەری بە دوو چەشنی چڵکیی(باکتریی‌یایی) و ناچڵکیی( یان خاوێن) دابەش دەکرێ. ھەوی ناچڵکیی نێوپۆشی دڵ یان خاوێن لەگەڵ چەشنی چڵکیی کەمتر دەبیندرەێ. پەڕەگرتوویی ھەوی نێوپۆشی دڵ لە پێوندەیی لەگەڵ ھێزی نەخۆ‌شکەری باکتریی‌و ئازاردیتنی تان‌و پۆی نێوپۆشی دڵ دەتوانێ توند‌و سەخت (ھەوی کتوپڕی نێوپۆشی دڵ) یان سووک‌و بە مەترسیی کەمتر بێ (ھەوی ژێرکتوپڕی نێو پۆشی دڵ).\nھەوی کتوپڕی نێوپۆشی دڵ\nچەشنی ھێرشکەری باکتریی پێست، بە تایبەتیی ستافیلۆ‌کۆ‌کەکان لە ڕێگای خوێنەوە ڕەوانەی دڵ دەبن‌وھێرش دەبنە سەر دەربیجەکانی ساغی دڵ. ئەم باکتریی‌یانە پاش زۆر بوونیان لە نێو دڵ، لە ڕێگای سیستێمی سووڕانی دڵ لە لەشی مرۆڤدا بڵاودەبنەوەودەبنە ھۆ‌ی چڵکی ئەندامەکانی دیکە بەتایبەتیی گورچیلەکان، سیی‌یەکان‌و مێشک. مەترسیی ئەم نەخۆ‌شیی‌یە لە خووگرەکاندا کە بە شێوەیکی بەردەوام لە ڕێگای دەرزیەوە ماددەی سڕکەر بەکار دێنن زۆرتر لە خەڵکی دیکەیە. ئەم نەخۆشیی‌یە ئەگەر دەرمان نەکرێ لەوەدەچێ لەماوەی چەند ڕۆژ تا کەمتر لە حەوتوو بە پێی پەڕەگرتوویی نەخۆشیی‌یەکە، ھۆ‌ی مردن بێ.\nھەوی ژێرکتوپڕی نێوپۆشی دڵ\nگروپی باکتریی‌یەکانی سترێپتۆ‌کۆ‌ک وەکو Streptococcus Sanguis، Mutans، Mitis ، Milleri کە لە حاڵەتی ئاسایی‌دا لە نێو دەم‌و گەرودا دەژین ھۆ‌ی ئەم چەشنە نەخۆشیی‌یەن. ئەو دەربیجانەی دڵ کە پێشتر تووشی ئازاربوون، زۆرتر تووشی ئەم نەخۆشیی‌یە دەبن. دەرمان‌نەکردنی ئەم نەخۆشیی‌یە دەتوانێ ھۆ‌ی مردنی نەخۆ‌ش لە ماوەی ٦ حەوتو تا ساڵێک بێ.\nلە چ کەسانێک‌دا مەترسیی ھەوی نێوپۆ‌شی دڵ بەرزترە؟\nئەوانەی کە تووشی ئاڵۆزیی‌یەکانی تەواوکاریی زگماکیی دڵن (وەک نەبەسترانی دیواری نێوان دو داڵانی دڵ)،\nئازار دیتنی دەربیجەکانی دڵ وەکو ئاکامی یاوی ڕوماتیسمیی یان ئەستووریی دەربیجەکان، کۆبوونەوەی کالسیۆ‌م کە بەرھەمی چوونەسەرێی تەمەنە، دەتوانێ ھۆ‌ی ئەستووری‌و ڕەق‌بوونی دەربیجەکان بێ،\nدەربیجەی دەستکرد یان ماددەی بێگانە لە دڵ وەکو تڕپە ڕێکخەر،\nبەکارھێنانی ماددەی سڕکەر لە ڕێگای دەرزی لێدانەوە،\nنەخۆشیی‌یە درێژخایەنەکان کە دەبنە ھۆ‌ی کزیی سیستێمی بەرگریی لەش وەکو نەخۆ‌شیی شەکرە، ئەلکۆ‌ڵیی‌بوون، شێرپەنچەوشیمی دەرمانیی،\nنەشتەرگەریی وەکو بڕین‌و دەرھێنانی ئاڵوو(لەوزەتین).\nنیشانەکانی ھەوی کتوپڕی نێوپۆ‌شی دڵ کامانەن؟\nپچڕانی وردە ڕەگەکانی لەپی دەست‌و پێ ،\nلە کاتی سەخت‌بوونی ئازاری دڵ نەخۆ‌ش تووشی شۆ‌ک‌و بێ‌ھۆ‌شیی دەبێ.\nنیشانەکانەی ھەوی ژێرکتوپڕی نێوپۆ‌شی دڵ کامانەن؟\nلەدەست‌دانی قورسایی لەش،\nبەرھەم‌ھاتنی گرێی وردو ئێشدار لە ژێر پێستی قامکەکانی لاق‌و دەست،\nپچڕانی وردە دەمارەکانی چاو، مەڵاژک، سینگ‌و قامکەکانی دەست وپێ.\nھەوی نێوپۆشی دڵ چۆن دەسنیشان دەکرێ؟\nدیاریی‌کردنی ھەوی نێوپۆشی دڵ بە پێی پێشینەی پزشکیی؛ دۆزراوەکانی فیزیکیی‌و نیشانەکانی ئەم نەخۆشیی‌یە وەکو یاو؛ بیستنی دەنگی نائاسایی دڵ، گۆڕانکاریی نەواری دڵ، تاقیکردنەوەو چاندنی خوێن (لە تاقیگەدا بۆ ناسینەوەی ئەو باکتریی‌یەی کە ھۆی نەخۆشیی‌یەکەیە) و ئێکۆکاردیۆگرافیی لە ڕێگای قوریژنکەوە بۆ ھەڵسەنگاندنی کاری دڵ‌و دیاریی‌کردنی برینی سەر دەربیجەکانە\nبرینی سەر دەربیجەی ئائۆرت\nئاڵۆزیی‌یەکان‌و مەترسیی ھەوی نێوپۆشی دڵ کامانەن؟\nھێرشی دڵ(سەکتەی دڵ)،\nجوێ‌بوونەوەی دەڵەمەی خوێن لە دیواری ڕەگەکان‌و ڕۆیشتنی بۆ مێشک، سیی‌یەکان‌و خوێنبەری کڕۆنێریی دڵ کە دەبێتە ھۆ‌ی سەکتەی دڵ‌و مێشک.\nھەوی نێوپۆشی دڵ چۆن چارەسەر دەکرێ؟\nلە ھەوی باکتریی‌یایی نێوپۆشی دڵدا پێویستە بۆ ماوەی ٤ تا ٦ حەوتوو ئانتی‌بیوتیک وەکو پنیسیلین و سفالۆسپۆرینەکان بە نەخۆ‌ش بدرێ.\nلە چ حاڵەتێک‌دا پێویست بە نەشتەرگەریی دڵ ھەیە؟\nئازاردیتنی دەربیجەکانی ئائۆ‌رت‌و میترال کە دەبێتە ھۆ‌ی گەڕانەوەی خوێن‌و ناتەواویی دڵ،\nناکۆ‌کیی کاری دەربیجەکانی دڵ‌و بەردەوام مانی چڵک دوای تێپەرینی ١٠ ڕۆژ لە دەرمان بە ئانتی‌بیۆتیکێکی شیاو،\nزۆربوون‌و بە یەک‌نووسانی نائاسایی میکروبەکان کە دەبێتە ھۆ‌ی بەرھەم‌ھاتنی برین لە سەر دەربیجەی دڵ کە ئەندازەی پتر لە١٠ میلی‌میتر بێ،\nئەو کاتەی کە کارگەکان ھۆ‌ی نەخۆ‌شیی بن. کارگەکان وڵامی شیاو بەدەوادەرمانیی نادەنەوە.\n2613 جار خوێندراوه‌ته‌وه


عەبدولستار مەجید: ئەگەر ببمەوە بە جووتیار هەنار، هەرمێ، زەیتوون، پەتاتە دەچێنم\nلە ئەڵمانیا لە باڵەخانەیەکى 10 نهۆمیى لە شارى نۆرنبێرگ کرێکاریم کردووە\n13.02.2020 02:30 PM\nدیوى یەکەمى ژیانى کەسایەتییە سیاسى و ئەدەبی و کۆمەڵایەتى و هونەرییەکان. لەو چاوپێکەوتنەدا، عەبدولستار مەجید، ئەندامى پەرلەمانى کوردستان و وەزیری پێشووى کشتوکاڵى حکومەتى هەرێمى کوردستان، باسی ژیانى خۆی دەکات لە دەرەوەى سیاسەت و حکومەت.\nعەبدولستار مەجید، گەردنى ئەو فرۆشیارانە ئازاد دەکات لە کاتى مامەڵەدا گرانفرۆشییان بەرامبەر کردووە و دەڵێ، لەوانەیە منیان بە کەسێکى ستەمکار و گەندەڵ زانیبێت و لەبەر ئەوە وایان کردبێت بەرامبەرم. هەروەها دەڵێ، لە شارێکى ئەڵمانیا لە بینایەکى 10 نهۆمیی کرێکارییەکى قوورسی کردووە.\nژیان: پێش ئەوەی ببیتە وەزیری کشتوکاڵ، هیچ کەسێکی نزیکت ئامۆژگارییەکی نەکردی؟\nعەبدوستار مەجید: بۆ بابەتى وەرگرتن و وەرنەگرتنى پۆستى وەزیرى کشتوکاڵ، هیچ کەسێک هیچ قسەیەکى لەگەڵ نەکردم، بەڵام من خۆم ڕاوێژم بەهەندێک هاوڕێى دڵسۆزم کرد، ئەوانیش هەندێکیان پێیانباشبوو ئەو پۆستە وەربگرم و هەندێکیان بەباشیاننەزانى، بەڵام خاوەنى هەردوو بۆچوونەکة بەئەرکێکى قورسیان دەزانى و پێیانوابوو توشى گرفت و سەرئێشەى زۆر دەبم، لەناوخۆ و دەرەوە.\nژیان: ئەگەر سیاسەت نەبوایە، تۆ عەلی باپیرت دەناسی؟\nعەبدوستار مەجید: بێگومان دەمناسى، چونکە ئەو ئەو پیاوێکى ناودارە، بەڵام ئەم جۆرە ناسین و تێکەڵاوییەى ئێستا نەدەبوو.\nژیان: لە خوێندندا لە کام وانەیە زیرەک بوویت و لەکامەش نمرەت باشنەبوو؟\nعەبدوستار مەجید: بیرکارى و زانست.\nژیان: هاوڕێکانی قۆناخی سەرەتاییت دەناسییەوە؟\nعەبدوستار مەجید: بەڵێ زۆربەیان دەناسمەوە، لەگەڵ هەندێکیان نێوانمان پتەوە و هاتوچۆمان بەردەوامە.\nژیان: بەراشکاوی خۆشەویستترین هاوڕێت ئەوانەن کە سیاسەت بۆی دروستکردوی یان خوێندن و لاوێتی؟\nعەبدوستار مەجید: ئەوەى ڕاستى بێت لەهەردوو جۆرەکە برادەرى یەکى یەکیم هەیە، هەندێک لەبرادەرانى کاتى لاویم زۆر خۆشەویست و پلەیەکن، هەندێک برادەرى سەردەمى شۆڕش و پێشمەرگایەتى بۆى پەیداکردووم، زۆر بەڕێز و خۆشەویستن.\nبەهۆى میشێل پلاتینییەوە هاندەرى یۆفانتۆسم\nژیان: هیچکام لە هاوڕێکانی منداڵیت هێشتا وەک هاوڕێی نزیک ماون؟\nعەبدوستار مەجید: بەڵێ\nژیان: بە چ شتێک زۆر توڕە دەبیت؟\nعەبدوستار مەجید: ستەمەکردن، بەتایبەت ئەگەر لەژن منداڵ بکرێت.\nژیان: چ کتێبێک هەیە زۆر حەزبکەی بیخوێنییەوە و هێشتا نەخوێندبێتەوە؟\nعەبدوستار مەجید: تەفسیرى قورئانى زۆر بەپێزى مامۆستا عەلى باپیر دەخوێنمەوە.\nژیان: لە کابانیدا زیاتر حەزت لە چییە؟\nعەبدولستار مەجید: نازانم چێشت لێبنێم،بەڵام لەکاتى پیشمەرگایەتى چێشتلێنەریم دەکرد، چوونکە بە نۆبەت بوو.بەلام چیشتى ئەوکات سادەبوو مەگەر چۆن برنج و شلە هەبوایە،ئەگینا هەر پەتاتە و تەماتە و رۆن و خورما هەبوایە.\nژیان: کرێکاریت کردووە؟\nعەبدولستار مەجید: بەڵێ کردوومە.\nژیان: چ ئیشێک زۆر قورس بووە کە کردووتە؟\nعەبدولستار مەجید: ساڵانى هەشتاکان کە قوتابى بووم، ژیان و گوزەرانمان خراپبوو، ناچاربووم لە پشووەکانى سەرى ساڵ و نیوەى ساڵ و هەندێکجار لە رۆژانى هەینى کرێکاریی بکەم. چیمەنتۆم دەکێشا، یان خشتم بۆ سەربان سەردەخست. لە ساڵى 1998 لە ئەڵمانیا لە باڵەخانەیەکى 10 نهۆمى لە شارى نۆرنبێرگ ، دەبوو دیوارى نێوانەکانى بشکێنین و چرت و چاڵەکەشی بە پشت ببەینە خوارەوە، ئەوەش کارێکى زۆ قورسبوو.\nئاسەوارى هیچ شەڕێکى منداڵى بەسەر جەستەمەوە نەماوە\nژیان: تۆ وەزیری کشتوکاڵ بوویت، ئەگەر ببیتەوە بە جووتیار حەزت لێیە چ جۆرە بەرهەمێک بچێنی؟\nعەبدولستار مەجید: هەنار، هەرمێ، زەیتوون، پەتاتە.\nژیان: شەو درەنگ دەخەوی؟\nعەبدولستار مەجید: نەخێر زۆربەى کات کاتژمێر 11 شەو دەخەوم، مەگەر میوانم هەبێت.\nژیان: لەکاتی منداڵی و هەرزەکاریدا شەڕت زۆرکردووە؟\nعەبدولستار مەجید: شەڕمکردووە، بەڵام زۆرنا.\nژیان: هیچ ئاسەوارێکی برینداری شەڕی منداڵی بە جەستەتەوە ماوە؟\nعەبدولستار مەجید: نەخێر.\nژیان: زۆرتر حەزت بە خوێندنەوەی نووسینەکانی کام نووسەری کوردە؟\nعەبدولستار مەجید: نووسین و بابەتەکانى کاک ئەحمەدى موفتیزادە و مامۆستا عەلى باپیر و ناسری سوبحانى.\nژیان: حەزت لێیە بە تەنیا بازاڕ بکەی یان لەگەڵ ماڵەوە؟\nعەبدولستار مەجید: هەندێکجار بە تەنیا، بەڵام ئەگەر پەیوەندى بەوانەوە هەبێت ، حەزدەکەم لەگەڵ ئەوان بازاڕ بکەم.\nژیان: لە ماڵەوە زۆرتر لەسەرچی گلەیت لێدەکەن؟\nعەبدولستار مەجید: سوپاس بۆ خوا گلەییان لێم نییە، تەنیا گلەیی ئەوەیان هەیە کە کاتى کەمم بۆ ماڵ و منداڵ ماوە.\nژیان: هەرگیز بەهۆی بێپارەییەوە بەپێ رۆشتووی؟\nعەبدولستار مەجید: بێپارەییم بینیوە، بەڵام بیرم نایێ لەبەر بێپارەیی بە پێیان رۆشتبم.\nژیان: بۆ یەکەمجار کەی و چۆن دەستت بە نوێژکردن کرد؟\nعەبدولستار مەجید: لە ساڵى 1985 دەستم بە نوێژکردووە کە تەمەنم 15 ساڵ بوو. وردە وردە بە تێگەیشتنەوە دەستم بە خوداپەرستییەکان و کارى ئیسلامیی کرد.\nژیان: کێ هانیدای؟\nعەبدولستار مەجید: دایکم بەرەحمەت بێت، ئەو هانیدام، هەندێک برادەرى باشیشم هەبوون وەک شەهید هیوا، زۆر هانیان دەدام.\nژیان: ئەگەر لە بازاڕ فرۆشیارێک بتخەڵەتێنێ یان بە گران شتێکت پێبفرۆشێ، دواتر هەستت چۆنە؟\nعەبدولستار مەجید: بە ئاسایی وەریدەگرم، چوونکە لەوانەیە بەهۆى هەژارییەوە بۆ خاترى بەخێوکردنى منداڵەکانى، گرانفرۆشیی بەرامبەرم کردبێت. یان لەوانەیە منى بە کەسێکى ستەمکار و گەندەڵ زانیبی، بۆیە گەردەنى ئازاد بێت.\nبە چ سەرکردەیەک سەرسامی؟\nعەبدوستار مەجید: مەهاتیر محمەد سەرۆکی مالیزیا، سەرکردەیەکی مەزنە و توانی پێشکەوتنی گەورە لەوڵاتەکەی دروستبکات.\nبە چ زانایەکی بیانی سەردەم، سەرسامی؟\nعەبدوستار مەجید: لەزاناکانی ئەم سەردەمە بە بەڕێزان (د.یوسف قەرزاوی، هاوکات زاناکانی دیکەش سەیدقوتب و محمەد قوتب،جی سی ماکس وێڵ، محمد عەممارە) سەرسامم.\nژیان: کاتێک گەنج بووی حەزتدەکرد ببیتە چی؟\nعەبدولستار مەجید:مامۆستا، یان ئەندازیار.\nژیان: لایەنگری کام یانەی تۆپی پێیت؟\nعەبدولستار مەجید: هاندەرى یۆفانتۆسم، هەر لەسەردەمى هەشتاکانەوە کە میشێل پلاتینى لەوێ یارییدەکرد.


سەرۆکی شارەوانی مەندەلی: ئەنجامدانی ڕیفراندۆم ڕەتکرایەوە – کوردی – RojNews.News\n02/03/2020 - 6:23:47 pm\nدووشەممە, 11 سبت 2017 – 14:46\nسەرۆکى ئەنجومەنى شارەوانى مەندەلی، ڕایدەگەیەنێت:”بەکۆی دەنگی ئەندامانی ئەنجومەن ئەنجامدانی ڕیفراندۆم لە شارەدێی مەندەلی ڕەتکرایەوە و پۆستی بەڕێوەبەری شارەدێکەش درا بە هۆزە عەرەبەکان”.\nئەمڕۆ، بە ئامادەبوونى نۆ ئەندام لە کۆی ١٣ ئەندام، ئەنجومەنى شارەوانى مەندەلی کۆبونەوەیەکى ئەنجامدا و تێدا داواکاری هۆزە عەرەبەکانى مەندەلیی جێبەجێکرد.\nئازاد حەمید، سەرۆکى ئەنجومەنى شارەوانى مەندەلی بە ڕۆژنیوزی وت: نۆ ئەندامى ئەنجومەنى شارەوانى مەندەلی کۆبونەوەیەکیان ئەنجامدا و لە کۆبونەوەکەدا، بڕیاریاندا پۆستى بەڕێوەبەرى شارەدێی مەندەلی لە کورد وەربگرنەوە و بیدەن بە هۆزە عەرەبەکانى مەندەلی و لە ئێستادا بەڕێوەبەرى شارەدێییەکە کەسێکى عەرەبە و لە ڕۆژانى داهاتوودا ئاشکرا دەکرێت.\nئازاد حەمید وتیشی: من وەک سەرۆکى ئەنجومەن و سێ ئەندامى تر بەشداری کۆبونەوەکەمان نەکرد، چونکە پێمان وابوو باشترە جارێ بڕیار لەسەر ئەو پرسە نەدەین، بەڵام ئەوانى تر چاوەرییان نەکرد، چونکە هێزێکى زۆری چەکداری عەسائیب ئەهل ئەلحەق هێنرابوونە نێو بینایی ئەنجومەنەوە.\nهەروەها، ناوبراو، ڕایگەیاند:”هۆزە عەرەبەکان سێ داواکاریی سەرەکییان هەبوو لە خۆپیشاندانەکەی دوێنێ-یاندا، دوانى جێبەجێکرا، کە بریتى بوون لە ڕەتکردنەوەی ئەنجامدانى ڕیفراندۆم و بەدەستهێنانى پۆستى بەڕێوەبەری شارەدێیەکە، داواکاریی سێیەمیش ورگرتنی پۆستی سەرۆکی شارەوانی بوو، کە قبوڵ نەکرا”.\nئازاد ئاماژەى بەوەشدا، ئەندامە بەشداربووەکانى ئەنجومەنى شارەوانى مەندەلی بیریتى بوون لە (سێ ئەندامى هاوپەیمانى نیشتیمانى و یەک بێ لایەن و یەک تورکمان و چوار یەکێتى).\nئەنجومەنى شارەوانى مەندەلی، لە ١٣ ئەندام پێک دێت و هەشت ئەندامیان کوردن و ئەو پێنج ئەندامەکەى تریشیان عەرەب و تورکمانن.


زانکۆی سۆران - جاڕنامەی جیهانی بۆ مافەکانی مرۆڤ لە وۆرك شۆپێكدا\nجاڕنامەی جیهانی بۆ مافەکانی مرۆڤ لە وۆرك شۆپێكدا\nبڵاوكراوەتەوە لە هەینی, 13 کانونی یەکەم 2019 21:39\nرۆژی سێشەممە ١٠ی دیسەمبەری ٢٠١٩، کە هاوکاتبوو لەگەڵ ڕۆژی ڕاگەیاندنی جاڕنامەی جیهانی بۆ مافەکانی مرۆڤ، لە فاکەڵتی یاساو زانستە سیاسییەکان و بەڕێوەبردن، بە ئامادەبوونی به‌ڕێزان یاریدەدەری ڕاگر و ژماره‌یه‌كی به‌رچاو له مامۆستایان و قوتابییان، بەشی یاسای فاکەڵتییەكه وۆركشۆپێكی بۆ هەریەکە لە مامۆستایانی فاکەڵتی، بەڕێزان " د.ئیدریس قادر ، د.خالد السلیم ، م.ی. ئومێد سفری" بە ناونیشانی " یوم الإعلان العالمي لحقوق الإنسان " رێكخست.\nسەرەتای وۆركشۆپەکە بە پوختەیەك دەربارەی ئەم ڕۆژە و لایەنە مێژووییەکەی ئەم ڕۆژە جیهانییە دەستیپێکرد. دواتر باس لەوەکرا، کە ساڵانە لە سەرانسەری جیهاندا، لەم ڕۆژەدا ڕێکخراوە نێودەڵەتییەکان و ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ و دەوڵەتان، چالاكی جۆراوجۆر به‌ڕێوه‌ده‌بن. هەروەها گرینگی ئەم ڕۆژەو گرینگی ئەم یادە بۆ ئامادەبووان ئاماژەی پێدرا. تەوەرێکی تری وۆرك شۆپەکە باسکردن بوو لە ڕۆڵی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانه بەوەی کە ئەم ڕێکخراوە بایەخێکی زۆری داوە بەم ڕۆژە، ئه‌ویش به‌وه‌ی كه بەڵگەنامەی داڕشتووە بۆ چەسپاندنی مافەکانی مرۆڤ بۆ ئەوەی بگات بە دەستی دەوڵەتان و، به‌ڵگه‌نامه‌كه‌س ناونراوه " الإعلان العالمي لحقوق الإنسان ". ئەم بەڵگەنامەیە لە ساڵی ١٩٤٨ بە زۆرینەی دەنگی وڵاتانی ئەندام لەم ڕێکخراوە، پەسەند کرا وه و، یەکەم بەڵگەنامەیە بۆ مافەکانی مرۆڤ و پاراستنی مافەکانی مرۆڤ لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی. هه‌روه‌ها ئەوەش وترا، کە ئەم بەڵگەنامەیە لە ٣٠ی ماددەو دیباجە پێکهاتووە، کە هه‌موویان پێداگری لەسەر پێویستیی مافەکانی مرۆڤ و " حقوق و قیمە " ی مرۆڤ ده‌كه‌نه‌وه. ئه‌مه جگه له‌وه‌ی كه تێیدا ئاماژە دراوە بە مافە یاسایی و کۆمەڵایەتی و دارایی و ئابوورییەکنی مرۆڤ لەسەر ئاستی جیهان.\nلە بەشێکی تری وۆركشۆپەکەدا، باس لە گرنگی و پێویستیی ئەم ڕێکخراوە کرا لە پاراستنی هه‌موو مافەکانی مرۆڤ لەسەر ئاستی جیهان، دواتر تیشكخرایه سه‌ر ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤ و ڕاپۆرتەکانیان بۆ ڕەوشی مافەکانی مرۆڤ، کە ئەم ڕێکخراوانە ئامانجەکانیان بەرگری کردنە لە پێشێلنەکردنی مافەکانی مرۆڤ لەسەر ئاستی جیهان. ئنجا باس له دەوری ئەم ڕێکخراوانە لە دەستەبەرکردنی ماف و ئازادی هاوڵاتییان لە وڵاتانی جیاواز و ڕێگری کردن لەو هەڕەشانە كرا، کە مەترسیدارن بۆ سەر ماف و ئازادییەکانی مرۆڤ.\nلە کۆتاییدا ئەوەش گوترا، کە ڕاپۆرتی ئەم ڕێکخراوانە بەهای خۆی هەیە، چونکە کاریگەرییەکی زۆریان دەبێ لەسەر ناوبانگی دەوڵەتان، به تایبەت له لایەنە ئابووری و سیاسییەکانه‌وه.


Diplomatic Magazine | ئەهواز، خاکێکی دەوڵەمەند و کۆمەڵگەیەکی هەژارنشین\nعمر ایزد خواە\nئەم بابەتە پوختەیەکە دەربارەی ژیان و گوزەرانی یەکێک لە پێکهاتە نەتەوەییەکانی وڵاتی ئێران بەو پێیەی کە ئێران نەتەوە و رەگەزی ئیتنی جۆربەجۆر لەخۆی دەگرێ ، لێرەدا بەشێوەیەکی سەرەکی شێوەی ژیان و پێشێلکارییە مرۆییەکانی ئێران بەرامبەر بە پێکهاتەی عەرەبی ئەهواز لە ئێران وەک باقی کەمایەتیە نەتەوەکانی ئێران لەچەند خاڵێکی دیاردا دەخرێنەڕوو دوای زانینی گرنگی ناوچەی ئەهواز لەڕووی ئابووریەوە کە ناوچەیەکی ستراتیژی بەناوبانگە، لە کاتێکدا کۆماری ئیسلامی ئێران بەردەوام تۆمەتبارە بە پێشلکاری گەورە بەرامبەر بە ماف و ئازادی پێکهاتەکانی وڵاتەکەی و بە پرسێکی گرنگی رۆژهەڵاتی ناوەراست و ناوخۆی ئێران دادەنرێت .\nسروشتی ئابوریی ناوچەی ئەهواز\nئەهواز ناوچەیەکی ستراتیژی گرنگ و دەوڵەمەندە بە سەروەتی بە نرخ وەکو نەوت و گاز و کشتوکاڵ، بەڵام لەهەمان کاتتدا ناوچەیەکی پەراوێزخراوی کێشە لەسەرە ، ئەهواز کە ناوەندی پارێزگای خوزستانە و لەهەمان کاتتدا هەرێمی ئەهواز خوزستان و ناوچە عەرەب نشینەکانی باکوری رۆژئاوای ئێران دەگرێتەوە.\nژمارەی دانیشتوانی هەرێمی ئەهواز کە زیاتر پارێزگای خوزستان دەگرێتەوە لەگەڵ دانیشتوانە عەرەبەکانی هورموزگان و بوشەهر بە نزیکەی ١٢ ملیۆن کەس بەپێی سەرچاوە نافەرمییەکان دیاریکراوە و بەڕێژەی %٩٥ی پارێزگای خوزستان نەتەوەی عەرەب نشینە، کە ئەم هەرێمە دەکەوێتە باکوری رۆژهەڵاتی عێڕاق و باکوری رۆژئاوای ئێران کە رووبەرەکەی بریتیە لە ٣٤٨ هەزار کیلۆمەتر دوجا.\nوەک کەمایەتیە نەتەوەکانی دیکەی ئێران بێبەشن لە مافە سەرەتاییەکانی ژیان و بەڵکو لە پەراوێز و چەوسانەوەدان، لە سایەی کۆماری ئیسلامی ئێراندا ژیان دەبەنەسەر و رۆژانە بە تۆمەتی سیاسی و بە بیانوی جیا جیا رێژەی زۆریان لێ دەستگیر و ئەشکەنجە و لەسێدارە دەدرێن و وەکو کەمایەتیەکانی تر رێگە بە بەشداری سیاسی و نواندنی تایبەتمەندی نەتەوەیی و هزری تایبەت بەخۆیان لێ قەدەغەکراوە.\nشاری ئەهواز ناوەندی پارێزگای خوزستان لە کاتی خۆڵباریندا ـ شوباتی ٢٠١٨\nجگە لەوەش تاکو ئێستا خەڵکانێکی زۆریان لێ ڕاوەدوو نراوە و دەرکردەی دەرەوەی ئێران بوونە سەرباری ئەوەش ئەگەرچی ناوچەکانی ئەهواز بەڕێژەیەکی بەرز دابینکردنی نەوت و گازی سروشتی ئێران پێک دەهێنێت، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا باری ژیان و گوزەران و داهاتی تاک و بەگشتی باری ئابووری و بژێوی ئەو ناوچەیە لە پەراوێزدایە .\nپێشێلکارییەکان بەرامبەر دانیشتوانی ئەهواز:\nرێگریکردن لە خوێندنی زمانی دایکی و بەکارهێنانی وەک زمانی دام و دەزگاکان.\nرێگریکردن لەبەشداری سیاسی و خۆپاڵاوتن بۆ پەرلەمان و پۆستە باڵاکانی کۆماری ئیسلامی .\nرێگریکردن لە هەر جۆرە چالاکیەکی سیاسی ، نمونەی دامەزراندنی رێکخراو و گروپی سیاسی و جوڵانەوەی مافی مرۆڤ و داکۆکی لە هاوڵاتیان ، بەڵکو بەردەوام بوونی لێپێچینەوەی توند لە هاوڵاتیان بە تۆمەتی چالاکی سیاسی و هەر جۆرە بیر و رەوتێکی سیاسیش ئەگەر سەربە گروپی رێبەری شۆڕش نەبێت راستەوخۆ ئاسایشی ئەو رژێمە لە دۆخی مەترسی و شپرزەییدایە و بارودۆخێکی ئەمنیەتی تایبەت دروست دەکرێت بەجۆرێک تا ئەوپەڕی هاوڵاتیانی پێ شەکەت دەکرێ.\nدژایەتی کردنی مافی چارە و بڕیار لەسەر ئایندەی هاوڵاتیان و کۆمەڵگای ئەو هەرێمە .\nپەراوێزخستنی پارێزگاکە لە لایەنی ژێرخانی ئابووری، لەوانەش پەکخستنی کەرتی کشتوکاڵی و پیشەسازی هەروەکو پارێزگا کوردستانیەکان بەبەراورد لەگەڵ پارێزگانی تری ئێران.\nفشارخستنەسەر هاوڵاتیانی ئەو پارێزگایە ، یاخود دروستکردنی دۆخێک تاکو بەناچاری دانیشتوانی ئەو ناوچەیە بکەونە کۆچکردن بۆ ناوچەکانی تری ئێران یاخود بۆ دەرەوە.\nپەراوێزخستنی پارێزگاکە لە لایەنی ژێرخانی ئابووری، لەوانەش پەکخستنی کەرتی کشتوکاڵی و پیشەسازی هەروەکو پارێزگا کوردستانیەکان بەبەراورد لەگەڵ پارێزگانی تری ئێران، یەکێکە لە کێشەکانی خەڵکی ناوچەی ئەهواز.\nبەردەوام بوونەتە سوتەمەنی شەری ئەو رژێمە لەگەڵ وڵاتانی ناوچەی وەکو عەرەبستانی سعودی و عێڕاقی سەردەمی حیزبی بەعس .\nرێژەی هەژاری لەو پارێزگایە لە پلەیەکی بەرزدایە و گرنگی کەم بە دابینکردن و رەخساندنی هەلی کار دەدرێت.\nئەوەی کە باسی لێوەکرا بریتییە لە شێوەی ژیانی دانیشتوانی ئەو ناوچەیەی ئێران کە دەرخەری تایبەتمەندی ژیانێکی ئەستەم و نامرۆییانەیە ، لە کاتێکدا وەک لە خوارەوە گرنگی ناوچەی ئەهواز لە بەشداربوون لە داهاتی وڵاتی ئێران و ئابووری ئەو وڵاتە باس دەکەین .\nگرنگی ناوچەی ئەهواز:\nپێکهێنانی رێژەی لە %٩٠ لەبەرهەمهێنانی کۆی گشتی بەرهەمی نەوتی ئێران.\nپێکهێنانی رێژەی %٧٤ لەبەرهەمهێنانی کۆی گشتی بەرهەمی وزەی کارەبا ئێران.\nپێکهێنانی رێژەی %٥٠ لەبەرهەمهێنانی کۆی گشتی بەرهەمی گەنمی ئێران ، زەوییەکانی بۆ بەرهەمە کشتوکاڵیەکان بەتایبەتیش گەنم و برنج و قامیشی شەکر و لیمۆ و خورما لە ئاستێکی زۆر بێوێنەدان.\nدەوروبەری شاری ئەهواز ـ پارێزگای خوزستان ـ ئێران\nناوچەی ئەهواز رێژەی %٥٠ لەبەرهەمهێنانی کۆی گشتی بەرهەمی گەنمی ئێران دابین دەکات، زەوییەکانی بۆ بەرهەمە کشتوکاڵیەکان بەتایبەتیش گەنم و برنج و قامیشی شەکر و لیمۆ و خورما لە ئاستێکی زۆر بێوێنەدان.\nیەدەگی نەوتی هەرێمی ئەهواز بە ١٨٣ ملیار بەرمیل دادەنرێت کە .\nکەواتە ئەم ژمارانە دەریدەخەن کە ئەم ئەهواز ناوچەیەکی زۆر گرنگ و ستراتیژی وڵاتی ئێرانە و بەرێژەیەکی گەورە بەشدارە لە داهات و ئابووری ئەو وڵاتە ، بەڵام لەهەمان کاتتدا وەکو ناوچەکانی تری ئێران هەر وەک ناوچە کوردنیشنەکان بەدرێژایی چەند دەیەی ڕابردوو و وە پێشوتریش لە پەراوێزخستن و پێشێلی مافە بنەڕەتیەکانی ژیانیاندا بوونە .\nظاهرة الفقر في الأحواز.. معضلة تنذر بالخطر، https://tustar.net/7549\nأرض غنية وشعب فقير..ثروات الأحواز المنهوبة؛ https://bit.ly/2JDUbqK\nفقراء إيران في تزايد.... ومجاعة تضرب مناطق منسية هناك، https://bit.ly/2Jmhzpt\nسیاسەتی رەگەز پەرەستانەی رێژیمی ئێران بۆتە هۆی چوونە سەری رێژەی بێکاری لە ئەهواز، https://bit.ly/2kUoY4Q


نێچیرڤان بارزانیی، و هێزی نەرمی شکێنەریی بەستەڵەکی سیاسیی\nژیان جەلال May 7, 2022 وتار و بیروڕا\n" هێزی نەرم" وەک چەمکێکی سیاسیی، ساڵانێکە خۆی خزاندۆتە ناو سیاسەت و ستراتیجیی نێودەوڵەتیی و دیبلۆماسییەتی وڵاتان. هاوشانیی هارد پاوەر، ڕۆڵ و گرنگییەکی بەرچاوی لەڕاگرتنی ئاسایشیی نێودەوڵەتیی وبونیادنانی پەیوەندیی دۆستانەی نێوان وڵاتان هەیە. کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 1990، زانا و بیرمەندی ئەمریکی(جوزیف نای) بۆ یەکەم جار لە گۆڤاری( فورن افیرز) ئەم چەمکەی بەکارهێنا، دواتر بەخێرایی گەشەی سەند، لە ئێستادا یەکێکە لە ستراکچەرە سەرەکییەکانی سیاسەتی وڵاتان، بەوپەڕی گرنگییەوە لە داڕشتنیی سیستمی نێودەوڵەتیی و جوڵە سیاسیی و دیبلۆماسییەکان لێی دەڕوانن. هەرچەندە هەندێک، پێیان وایە ئەم تیۆرییە کۆنەو لە کتێبەکانی(سوقرات و کۆنفوشیوس، ئەنتۆنیۆ گرامشی) ،لە بارەی کاریگەر بوون بە ئایینە جیاوازەکانەوە بە دیار دەکەوێت. بەڵام وەک چەمک بۆ یەکەم جار "جوزیف"بەکاریهێنا، و لە ئێستادا یەکێکە لە بناغە هەرە سەرەکییەکانی سیاسەت.\nئەمینداریی گشتیی حزبی شیوعیی سینی،(جینتاو) لە لێدوانێکیدا لەساڵی 2007، باسی لە پێویستی زیادکردنی توانای نێودەوڵەتی و سیاسەتی دەرەوەیی سین كرد، ئةويش لە ڕێی ئامڕازەکانی هێزی نەرمەوە. هەروەها(سێرگی لافروف)، وەزیری دەرەوەی ڕوسیا لەساڵی 2013، باسی لەوە کرد کە ڕوسیا درەنگتر لە وڵاتانی تر دەستی بە گرنگیدان بە ئامڕازەکانی هێزی نەرم کردووە.\nنای، بەم جۆرە هێزی نەرم دەناسێنێت: "توانای ڕازیکردن و کاریگەریی دانانە، بەبێ بەکارهێنانی هەڕەشە و زۆرلێکردن، یان فشاری ئابووری، بێ پەنا بردنە بەر بەرتیلدان و پێدانیی پارە". واتە توانای کاریگەریی دانانە لەسەر لایەنی بەرامبەر، بۆ ئەنجامدانی ئەوەی دەیخوازین.\nهەرێمی کوردستانیش بەهۆی ژینگەی جوگرافیی و جیۆسیاسی، هەرێمێکە بەردەوام ئاڵنگاریی و ئابڵوقە و پێشێلکاری بەرامبەر سەروەریی، ئەگەرێکی کراوەن لەبەردەمیدا، هاوكات لە لایەن هێزە ناوچەیی و هەرێمییەکان، هەمیشە شەڕی ماف و بەزاندنی سەروەری شەڕێکی حەتمی بووە کە بەرۆکی هەرێمی کوردستانیی گرتووە.\nئێستاش کە جیهان لە قۆناغی گۆڕانکاریی گەورەدایە، زۆرێک لە ڕووداوەکان نزیک یان دوور کاریگەریی لەسەر دۆخی سیاسیی و ئابووری، ئەمنیی کوردستان هەیە؛ لێکەوتەکانی بە جۆرێک کاریگەریی خستۆتە سەر لێکترازان و گرژیی و ناکۆکیی ناوخۆیی، نەبوونی ڕۆحیەتی لێکتێگەیشتن و ئیرادەی یەکخستنی تواناکان بۆ بەرەنگار بوونەوەی ئەو پێشهات و ئاڵنگارییانە، هێندەی تر گرفتەکەی قوڵتر کردۆتەوە، ناسەقامگییریی سیاسیی و کۆمەڵایەتی خوڵقاندووە. لەلایەکی تر هەڵمەتێکی چڕی میدیايی بۆ هێرش کردنە سەر یەکتر لە نێوان هەردوو هێزی باڵادەستی کوردستان(پارتیی و یەکێتیی) بەردەوامی هەیە، هەستیار بوون بە یەکتر، تا ئاستی تانە و تەشەرگرتنە یەکتر، یەکتر تۆمەتبارکردن بەرامبەر بە دۆخی ئێستای کوردستان، بووەتە کاری زۆرینەی سیاسی و کادرەکانی هەردوو حزب. بە جۆرێک ڕۆژ بە ڕۆژ مەودای لێک دوورکەوتنەوەیان لە یەکتر فراوانتر دەبێت، ئەمەش ترس و نائارامیی لای هاوڵاتییان دروستکردووە.\nهەر بۆیە لە ئێستادا لە هەموو کات زیاتر پێویستمان بەئیرادەیەکیی بەهێز هەیە بۆ نێوەندگیریی و خاوکردنەوەی ئەو گرژییانە، ئەم ئیرادەیەش پێویستیی بە کەسانێکە بەو جوڵە سیاسییانە هەڵبستن و هەموو لایەنەکان لەسەر مێزی گفتوگۆ و دانوستان کۆبکەنەوە، تا پێکەوە بڕیاری حەکیمانە و دروست بە ئاڕاستەی پاراستنیی بەرژەوەندییەکانی کوردستان بدەن، تا ئاڵۆزییەکان زیاتر تەشەنە نەکەن و کەلێنەکان قوڵتر نەبنەوە، وەک ئەو وتەیەی دەڵێت" تا ناچار نەبین ئەو گرێیانەی بە دەست دەکرێنەوە، دواتر بەددان بیان کەینەوە! .\nئەوەی بەڕێز( نێچیرڤان بارزانی) سەرۆکی هەرێمی کوردستانی پێ دەناسرێتەوە و بووە بە بەشێک لە کەسایەتی و ئاکاری سیاسییانەی ئەوەیە: کە خاوەن هێزێکی نەرمە لە بیر و مامەڵەکردندا، چەقبەستوو ترین دۆخەکان دەخاتەوە جوڵە، خاوەن دیبلۆماسییەتێکی بەهێز و بەدیقەت لە مامەڵەکردن، توانای شکاندنی بەستەڵەکەکانی هەیە، دۆستی دانوستان و گفتوگۆیی ئاشتییانەیە، خاوەن ئیرادەیەکی پۆڵاینە بۆ سەرکەوتن بەسەر ئابڵوقە و قەیرانەکان، خاوەن لێزانیی و کارامەییەکی زۆرە بۆ فەراهەمکردنی کەشی تایبەت بە گفتوگۆ و دۆزینەوەی خاڵی هاوبەش و لێک حاڵیبوون و هونەری قەناعەتپێکردن، بۆیە لە هەمووان زیاتر پراکتیزەیی ئەم هێزە هاوچەرخەی جیهان دەکات کە(سۆفت پاوەرە).\nچاودێران لە ئێستادا چاویان لەسەرجوڵە سیاسییەکانی (نێچیرڤان بارزانییە)، کە درێژەپێدەری هەمان نەخشەڕێی سەڕۆک بارزانیی و خوالێخۆشبوو" ئیدریس بارزانیی" باوکە، ئەو کاتەی کوردستان لە لێواری نائومێدی و پاکتاوکردندا بوو، خەباتی چەکداری و پەنابردنە بەر چیاکان لەبەردەم گەلی کورددا تاکە بژاردە بوو، توانییان دەرچەی نوێ و مەدەنییانە بۆ داواکردنی مافەکانی گەلی کورد بدۆزنەوە، لە ڕێگای هەوڵە دیبلۆماسییەکان بۆ ئەنجامدانی دانوستان و گفتوگۆ و ڕێککەوتننامە، کە بەرهەمەکەی چەندین ساڵ ئاشتی و ئارامیی لێ بەدەستهات بۆ کوردستان. کە دواتریش بووە هەوێنی دانانی بناغەی بەرەی کوردستانی. هەر ئەم یەکدەنگییەش بووە داینەمۆ و بڵێسەی ڕاپەڕینی سەرتاسەری و ڕزگاری ئەم بەشەی کوردستان و پێکهێنانی ئەم کیانە.\nبەتایبەت پاش بڵاوکردنەوەی پەیامی جەژنە پیرۆزەی بەڕێز سەرۆکی هەرێمی کوردستان"، کە ئاڕاستەی پارتە سیاسییەکانی کوردستانی کرد؛ وەک هەموو جار پەیامێک بوو لە سۆنگەی خەمخۆری ودڵسۆزییەوە سەرچاوەی گرتبوو، ئەمەش زیاتر ئومێدی هەڵچنی بۆ دروستکردنی کەشێکی ئاشتیانە و کۆکردنەوەی سەرجەم هێز و لایەنە سیاسییەکان، لە ژێر چەتری سەرۆکایەتی هەرێم، بەهەمان ڕۆحیەت و نەفەسی دیبلۆماسیی، کە ببێتە کلیلی کردنەوەی کۆدی ناکۆکییەکان، داینامیکیەتێک بخاتەوە دۆخی چەقبەستوو، ببێتە ئامڕازی کردنەوەی گرێوگۆڵەکان.\nپێویستە لەسەر هەموو هێز و لایەنە سیاسییەکانی کوردستانیش هاوکار و هەماهەنگ بن بە جیاوازیی بۆ چوون و ئایدیایی سیاسییان، سازش لە سەر بەرژەوەندییە حزبیيەکانیان بکەن، دوور لە دیدگای تەسکیی حزبیی هەوڵی هێورکردنەوەی ململانێکان بدەن، خەمی کوردستان خەمی گەورەیان بێت، ئەوەی لە دەستییان دێت بۆ باشکردنی ئایيندەی ئەم هەرێمە و هاوڵاتییانی درێغی نەکەن، بە پیر ئەو هەنگاوانەوە بچن کە دەبێتە هۆی ئاشتەوایی و زەمینەیی سازان دەڕەخسێنێت، ببنە بەشێک لە چارەسەری، بە تایبەت لە مەڕ پرسە چارەنووسساز و هەستیارەکان، کە ئایيندەی کوردستانیان لەسەر بەندە.\nێزی نەرمی شکێنەریی


سەعدی ئەحمەد پیرە باس لە هۆکاری دواخستنی کۆبوونەوەی نێوان پارتی و یەکێتی دەکات\nکۆبوونەوەی پارتی و یەکێتی دواخرا و لەبارەی لێدوانی فازڵ میرانی سەبارەت بە قوباد تاڵەبانی، گوتەبێژی یەکێتی دەڵێت بەدڵنیاییەوە ئەو شتانەش کاریگەری خۆیان هەیە لە دروستکردنی گرژی.\nبڕيار وابوو ڕۆژی سێشەممە لیژنەی دانوستانکاری پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نشتیمانی کوردستان لە سەر ئاستی باڵا لە مەکتەبی سیاسی یەکێتی نشتیمانی کوردستان لە هەولێر کۆببنەوە بەڵام کۆبوونەوەکە نەکرا و دواخرا بۆ کاتێکی نادیار کۆبوونەوەکە لەبارەی تاوتوێکردنی پێکهێنانی کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستان بوو ، فەرید ئەسەسەرد ئەندامی ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتی نشتیمانی کوردستان بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاندبوو ئەگەر یەکێتی و پارتی نەگەنە ڕێکەوتن هیچ ئەگەرێکی باش نامێنێت تەنها ئەگەرە خراپەکان دەمێنێت و دەمانەوێت نەگەین بە ئەگەرە خراپەکان.\nلەبارەی گرفت و هۆکاری دواخستنی کۆبوونەوەی نێوان پارتی و یەکێتی ، سەعدی ئەحمەد پیرە گوتەبێژی یەکێتی نشتیمانی کوردستان بۆ دەنگی ئەمریکا گوتی هۆکارەکەی لەبەر ئەوەی ئەو تیمەی کە کۆدەبوونەوە هەموویان ئامادە نین لێرە ئیتر لەبەر ئەوە پێیان وایە ئەو کۆبوونەوەی کە دەکرێت با ڕۆژێک دووان دوابکەوێت، بەڵام هەموو لایەک ئامادەبن چونکە لە سەرەتاوە پێکەوە هاتوون و با ئێستاش بە یەکەوە بن.\nدوای ئەوەی فازڵ میرانی سکرتێری مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان بە دەنگی ئەمەریکای گوتبوو یەکێتی کێشەی کاک قوبادی هەیە، ئێمە دەمانەوێت وەک هاوبەشێک یارمەتی یەکێتی بدەین لەچارەسەرکردنی ئەو کێشەیەدا چونکە کاک قوباد نیوەی هی یەکێتیە، نیوەی هی پارتی-یە، باشە ئەگەر جێگری سەرۆک وەزیران نەبێت ئەی چی لەکاک قوباد بکەین ، ئەو وتانەی فازڵ میرانی کاردانەوەی زوری بە دوای خویدا هێنا لەبارەی ئەوەی کە دواخستنی ئەو کۆبوونەوەی ئەمرۆی نێوان پارتی و یەکێتی هۆکارەکەی ئەو لێدوانەی فازڵ میرانی بووە یاخود هۆکاری تر\nگوتەبێژی یەکێتی نشتیمانی کوردستان دەڵێت خوی شتی وا ڕۆژانە ڕوودەدات بەدڵنیاییەوە ئەو شتانەش هاوکاری دەکەن لە درۆستکردنی گرژی بەڵام بە پلەی سەرەکی نەخێر\n120 ڕۆژ بە سەر هەلبژاردنەکانی هەرێمی کوردستانەوە تێپەڕی کرد کەچی تا ئێستا لایەنە سیاسیەکان لە نێویدا پارتی ویەکێتی و گۆڕان هێشتا کودەبنەوە و رێکنەکەوتوون و کاربەدەستەکانیشیان باسی هۆکاری جۆراوجور دەکەن لەبارەی دواکەوتنی پێکهینانی کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستان.


نەوزاد سدیق: کازمی دەیەوێت نە شیش بسوتێ و نە کەباب – کوردی – RojNews.News\n27/07/2020 - 7:46:59 am\nنەوزاد سدیق، مامۆستا و چاودێری سیاسی، لە بارەی سەردانی کازمی بۆ هەریەک لە (ئێران، سعودییە، ئەمریکا) پێیوایە: کازمی، هیچ حزبێکی بەهێزی لە پشتەوە نییە، بۆیە بەدوای پشتیوانی دەرەوەدا دەگەڕێت، لەبارەی هەژموونی ئێران و ئەمریکاش لەعێراق دەیەوێت نە شیش بسوتێ و نە کەباب، دڵی هەردوولا ڕازی بکات، دەربارەی پەیوەندییەکانیشی لەگەڵ هەرێم دەڵێت: هەتا کازمی بەهێزترببێت، سەقفی داواکارییەکانی بەرامبەر هەرێم بەرزتردەکاتەوە.\nوەزارەتی دەرەوەی عێراق لە ١٧ی ئەم مانگە بەرنامەی کاری زنجیرە سەردانێکی مستەفا کازمی، سەرۆک وەزیرانی عێراق-ی بۆ هەر یەک لە وڵاتەکانی (ئێران، سعودییە، ئەمریکا) ڕاگەیاند لەو چوارچێوەیەدا، وابڕیاربوو کازمی گەڕی یەکەمی سەردانەکانی بۆ سعودییەبێت بەڵام دوابەدوای ڕەوانەکردنی شا سەلمان بۆ نەخۆشخانە لەسەر خواستی سعودییە مستەفا کازمی سەردانەکەی بۆ ڕیاز دواخست، ئەوەبوو لە ٢١ی ئەم مانگە کازمی بەرەو تاران بەڕێکەوت لەگەڵ بەشێک لە بەرپرسانی ئێران و لە ناویاندا عەلی خامنییەی ڕێبەری ئاینی ئێران کۆبوونەوەی ئەنجامدا.\nبڕیاریشە لە ١٥ی مانگی داهاتوو مستەفا کازمی، سەردانی واشنتۆن بکات و سەبارەت بە دەستپێکردنەوەی گفتوگۆ ستراتیژییەکانی نێوان عێراق و ئەمریکا کۆبوونەوە ئەنجامبدات، ئەمە لە کاتێکدایە لە ڕۆژانی ڕابردوودا جەواد زەریفی، وەزیری دەرەوەی ئێران پێش سەردانەکەی کازمی بۆ ئێران هاتە عێراق و لەگەڵ کازمی کۆبوونەوەی ئەنجامدا، سەبارەت بە ناوەڕۆک و ئامانجی ئەم زنجیرە سەردانانە و کاریگەرییەکانیان لەسەر عێراق و هەرێمی کوردستان، نەوزاد سدیق، چاودێری سیاسی و مامۆستای بەشی میدیا لە پەیمانگای تەکنیکی سلێمانی، لە میانەی چاوپێکەوتنێکدا بۆ ڕۆژنیوز دەدوێت.\n– ئاڵنگارییەکانی بەردەم مستەفا کازمی چین؟\n“کازمی دەیەوێت یاسا بسەپێنێت و چەک لەدەستی دەوڵەت بێت”\nنەوزاد سدیق: مستەفا کازمی، لەسەرەتای دەستبەکاربوونییەوە دووچاری چەندین ئاڵنگاری بوویەوە، ئاڵنگاری سەرەکی ئابووری بوو، کە عێراق ئێستا لە ڕێگای نەوت فرۆشتنەوە ناتوانێت بودجەی بەکاربردن دابین بکات، کە مانگانە نزیکەی ٥ ملیار دۆلارە، ئاڵنگارییەکی دیکە هەیمەنەی دەوڵەت و سەپاندنی یاسایە، لەبەر ئەوەی مستەفا کازمی لە حزبەوە نەهاتووە و لە دەزگای هەواڵگیرییەوە هاتووە دیدێکی جیاوازی هەیە و دەیەوێت چەک لەدەستی دەوڵەت بێت و یاسا بسەپێنێت، ئەو دەزانێت کە لە گۆڕەپانی عێراقدا حزبی تەقلیدی دەسەڵاتی بەدەستە بە پشتیوانی میلیشیای چەکداریی.\n– کازمی بەدوای چییەوەیە؟\n“کازمی لەبەر ئەوەی حزبی لە پشتەوە نییە پێویستی بە پشتیوانی دەرەوە هەیە”\nنەوزاد سدیق: لەگەڵ دەستبەکاربوونی کازمی، گفتوگۆی ستراتیژی نێوان عێراق و ئەمریکا دەستیپێکرد، ئەمەش لەوەوە دێت کە ئەمریکا دەبینێت لە عێراقدا بارەگاکانیان لەلایەن گروپە چەکدارەکانی حزبوڵاوە هەراسان دەکرێت و لەبەردەم هێرش و بۆردوومان دایە، کە ئەو گروپانەش لەلایەن ئێرانەوە هاوکاری دەکرێن، کازمیش حزبێکی گەورەی لە پشتەوە نییە و خۆشی نایەوێت بکەوێتە نێوان پشک پشکێنە و ململانێی حزبی، پێویستی بە پشتیوانی دەرەوە هەیە و پێویستە دەستی ئەو میلیشیایانە لە عێراق ببڕێتەوە، هەروەها تیشکی سەوزی بۆ هەڵکراوە لەلایەن ئەمریکاوە، چونکە ئەمریکا گەر بیەوێت باری سیاسەتی ڕاستبکاتەوە لە عێراق دەبێت پشتیوانی تەواوی کازمی بکات.\n– ئامانج لە سێ کوچکەی سەردانەکانی کازمی و هاتنی زەریفی بۆ عێراق چییە؟\n“کازمی دەیەوێت نە شیش بسوتێ و نە کەباب”\nنەوزاد سدیق: کازمی دەیەوێت لەگەڵ ئێران و سعودییە هاوپەیمانییەک دروستبکات و دڵنیاببێتەوە لە بەدیهێنانی ئامانجەکانی پاشان سەردانی ئەمریکا بکات، کازمی دەیەوێت کۆتایی بە گروپە میلیشیاکانی سەر بە ئێران بهێنێت لە عێراق-دا و نایەوێت عێراق ببێتە جێگای ململانێی وڵاتان، هاوکات ئێرانیشی دڵنیاکردەوە لەوەی عێراق نابێتە هەڕەشە بۆسەر ئێران، ئەمەش بەرپەرچی نییەتی ئەمریکایە، کە پێدەچێت بیەوێت عێراق بکاتە گۆڕەپانێک بۆ لێدان لە ئێران، بە کورتی کازمی دەیەوێت نە شیش بسوتێ و نە کەباب.\nهاتنی زەریفیش گرێدراوی ئابورییە چونکە دۆخی ئابووریی ئێران زۆر خراپە و عێراق تاکە سەرچاوەی دروای قورسە بۆ ئێران، کاربەدەستانی ئێران دەڵێن: پلانیان هەیە ئاڵوگۆڕی بازرگانی ساڵانەی نێوانیان ٢٠ ملیار دۆلارە واتا ئەوپەڕی قازانج لە عێراق بکەن.\n– چی دەڵێن سەبارەت بە دەنگۆی گەیاندنی پەیامی زەریفی لەلایەن کازمییەوە بۆ ئەمریکا؟\n” ئەوە ڕاست نییە”\nنەوزاد سدیق: ئەوە ڕاست نییە چونکە ئەو دوو وڵاتە خۆیان پەیوەندی دیبلۆماسییان نەپچڕاندووە و بەرژەوەندی ئەمریکا لە تاران باڵیۆزخانەی سویسرا ئیدارەی دەدات، ئەو باڵیۆزخانەیەش دەتوانێت پەیامی کاربەدەستانی ئێران بگەیەنێت بە ئەمریکا، پێویست ناکات نە کازمی و نە هیچ بەرپرسێکی عێراق بەو نێوەندگیرییە هەڵسێت.\n– کازمی زیاتر لایەنگری ئێران دەکات یان ئەمریکا؟\n“کازمی بۆ جێبەجێکردنی ئەجێندای خۆی پێویستی بە ئەمریکایە”\nنەوزاد سدیق: کازمی لایەنگری هیچ لایەکیان ناکات، بەڵام لەبەر ئەوەی لایەنێکی شیعەی بەهێزی لە پشتەوە نییە، ڕەنگە پێویستی بە ئەمریکا بێت بۆ جێبەجێکردنی ئەجێنداکانی، کە بریتین لە دروستکردنی دەوڵەتێکی مەرکەزی نیشتمانی و گێڕانەوەی دەسەڵاتی حکومەت بەسەر هەموو سێکتەرەکاندا و چەک لەدەستی دەوڵەتدابێت و لێدان لە میلیشیاکان و جێبەجێکردنی داواکاری خۆپیشاندەران، چونکە هێزی میلیشیا دەوڵەت ناخوێنێتەوە، هەروەها دەیەوێت گەندەڵی نەهێڵیت و داهاتی دەروازە سنورییەکان بگەڕێنێتەوە بۆ دەوڵەت و بەو داهاتە ڕووبەڕووی ئاڵنگارییەکان ببێتەوە.\nئاماژەی بەوەشدا: بەڵام کازمی نایەوێت هەموو هێلکەکانی بخاتە سەبەتەی ئەمریکاوە، بەڵکو دەیەوێت هاوکات پەیوەندییەکی باشیشی لەگەڵ ئێراندا هەبێت.\n– ئایا کازمی دەتوانێت دڵی هەردوو لا ڕازی بکات؟\nنەوزاد سدیق: بەڵێ، بە ئەجێندایەکی نیشتمانی و کاڵکردنەوەی هەژمونی حزب دەتوانێت، ئەوەی کە لە ڕابردوودا عێراقی لەبەر یەک هەڵوەشاندەوە و تێکیدا، ململانێی حزبی و پشک پشکێنەی حزب بوو، ئەوەش تا ڕادەیەکی زۆر دەکەوێتەوە سەر ئەمریکا، کە گەیشتووەتە ئەو بڕوایەی دەبێت لە عێراقدا حکومەتێکی بەهێز هەبێت، ئەوکاتەش عێراق دەتوانێت میلیشیاکان و حزبەکان کۆنترۆڵ بکات، ئەکرێت ئەمەش بە ڕێککەوتن و گفتوگۆی ستراتیژی بێتە ئاراوە.\n– بە گشتی ئەم دۆخە چ کاریگەرییەکی لەسەر هەرێمی کوردستان دەبێت؟\n“هەتا کازمی بەهێزترببێت، سەقفی داواکارییەکانی بەرامبەر هەرێم بەرزتردەکاتەوە”\nنەوزاد سدیق: دەسەڵاتدارانی هەرێمی کوردستان لە ساڵانی ٢٠٠٣دا ئەوەندە بەهێزبوون، پێیان دەوترا دروستکەرەوەی عێراق بەڵام لەم ساڵانەی دواییدا بەهۆی سیاسەتی هەڵەی یەکێتی و پارتی کە ئەوەندەی شەڕی پۆستیان کردووە شەڕی کوردیان نەکردووە، هێندە کورد پاشەکشێ دەکات، کە مستەفا کازمی تاکە سەرۆک وەزیرانی عێراقە لەدوای دەستبەکاربوونی سەردانی هەرێم ناکات و بە پێویستی نازانێت پشتیوانی لایەنە سیاسییەکانی بەدەستبهێنێت، لە ئێستاشدا هەرێم ئەوەندە لاوازە مووچەشی پێنادرێت، تاکە ڕێگاچارەشی ئەوەیە بگەڕێتەوە بۆ بەغدا، بەڵام کازمی بەرامبەر بە کورد توندی دەنوێنێت، لە کاتێکدا یەکێتی وپارتی کوێرانە پشتیوانی خۆیان بۆ کازمی دەربڕی.\nهەتا کازمی بەهێزترببێت بە پشتیوانی تیشکی سەوزی ئەمریکا، مامەڵەی لەگەڵ کاربەدەستانی کورد توندتر دەبێت و سەقفی داواکارییەکانی بەرامبەر بە هەرێم بەرزتر دەکاتەوە، هەروەها ئەم لاوازییەش دەبێتە هۆی ئەوەی کە هەموو ڕێککەوتنێکی بەغدا و هەرێم لەسەر حسابی سازشی هەرێم دەبێت.\nئەنجامی کۆبوونەوەکەی بارزانی و تاڵەبانی بەردەوامیدانە بە گفتوگۆ


نێچیرڤان بارزانی: شانازییەكانی دەڤەری سۆران بە خوێنی زیاتر لە 11 هەزار شەهید تۆمار كراوە\nپێگەی ژنان لە کۆمەڵگای کوردیدا\nئەیلول 26, 2018\nنێچیرڤان بارزانی لە ئاهەنگی بەرفراوانی پارتی لە دەڤەری سۆران رایگەیاند، شانازییەكانی دەڤەری سۆران بە خوێنی زیاتر لە 11 هەزار شەهید تۆمار كراوە.\nئێوارەی ئەمڕۆ چوارشەممە ٢٦/٩/٢٠١٨، بە ئامادەبوونی نێچیرڤان بارزانی جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان، ئاهەنگێكی بەرفراوان بۆ بانگەشەكردن و سەرخستنی لیستی (١٨٣)ی پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ پەرلەمانی کوردستان لە شاری سۆران ساز کرا.\nلەو ئاهەنگە جەماوەرییەدا جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان وتارێکی پێشکەش بە ئەندامان و لایەنگرانی پارتی لە ناوچەکە و خەڵکی کوردستان کرد و تیایدا سڵاوی خۆی ئاراستەی بەشداربووانی مەراسیمەکە و خەڵکی ناوچەکە و کوردستان و هەموو شوێنێکی جیهان کرد کە لەپێناو بەهێزتر مانەوەی کوردستان، حەز بە سەرکەوتنێکی دیکەی دیموکراسییانەی پارتی دەکەن. ڕۆڵی پێشمەرگە و خەڵکی ناوچەکەی لە پاراستنی خاکی کوردستان بە فیداکردنی گیان و خوێنی پیرۆزی (١٢٣) پێشمەرگەی قارەمان و برینداربوونی (٨١٢) پێشمەرگەی دیکەی ناوچەکەی لە شەڕی داعش بەرز نرخاند.\nهەروەها به‌ڕێزیان قارەمانێتی و گیانبەخشیی زیاتر لە (١١) هەزار شەهید لە شۆڕشەکانی بارزان و كۆماری كوردستانەوە تا ئێستای بە شانازیی خەڵكی ئەم دەڤەرە وەسف کرد بەوەی کە كوردستانپارێزیی ئەوان بە گیانبه‌خشی نووسراوەتەوە و پارتیبوونیشی بە قەد چیا سەرکەشەکانی کوردستان بە مایەی سەربەرزی دانا.\nبەڕێزیان، ئاماژەی بە دۆزینەوەی یەکەمین شارستانییەتی مرۆڤایەتی لە ناوچەکە و دەسەڵاتدارێتیی خانزادی سۆران وەک یادگاریی دەسەڵاتی ژنی كورد كرد و دەڤەری بارزانی بە شوێنی نووسینەوەی یەكەمین به‌رنامه‌ى بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی كوردستان پێناسە کرد و ناوچەکانی چۆمان و گەڵاڵە و باڵەكایەتیی بە مەڵبەندی یەكەمین شۆڕشی هاوچەرخی سەرتاسەری كوردستان، ناوچەکانی سیدەكان و كێلەشین و خواكوڕكیشی بە یادگاریی مێژووی كوردستان و تۆمارکردنی داستانی نەبەردیی پێشمەرگە وەسف کرد. هەربۆیە ئەو ناوچانەی بە جێی شانازیی کوردستانییان و مرۆڤایەتی لەقەڵەمدا و خەڵکەکەی بە ئازا و سنوورەکەشی بە پارتیپارێز ناساند.\nپێکەوەژیانی ئایینی بەشێکی دیکەی وتارەکەی بەڕێز نێچیرڤان بارزانی بوو و لەو ڕووەوە پێکەوەژیانی موسڵمان و کریستیانانی ناوچەکانی بێدیال، هاودیان و دیانای وەک پێكەوەژیانی كه‌موێنه له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوەڕاست باس کرد کە توانیویانە نموونەیەکی جوانی پێکەوەژیانی ئایینی و ئاوێتەبوونی خەباتی کریستیان و موسڵمانانی ناوچەکە لە شۆڕش و ژیاندا نیشان بدەن.\nلەڕووی پارتایه‌تیشه‌وه ئاشكرای كرد کە ئەم دەڤەرە لە ڕۆژە سەختەکانی شۆڕشدا شوێنی قارەمانێتی و ڕێکخستنەکانی پارتی بووە، هەربۆیە، پارتی بەم دەڤەرە سەربڵندە، بەتایبەت کە خەڵکەکەی بوونەتە مایەی پێشکەوتن بۆ هەموو کوردستان و زانکۆی سۆرانی بە نموونەیەکی زیندوو هێنایەوە کە ساڵانە لە پێشکەوتنەکانی بەردەوام دەبێت.\nبەڕێز نێچیرڤان بارزانی، باسی لە پڕۆژە گەشتیارییە گەورەکانی ناوچەکە کرد کە بە پشتیوانی و ئاسانکاریی حکوومەت هاتوونەتە ئاراوە و موژدەی جێبەجێکردنی چەندین پڕۆژەی دیکەی گەشتیاریی پێدان کە هەموویان دەبنە هۆکاری ڕاکێشانی گەشتیار و زیادبوونی دەرفەتی کار و لە ئەنجامدا، باشتربوونی داهاتی خەڵكی کوردستان بەگشتی و ناوچه‌كه بەتایبەتی لێدەکەوێتەوە.\nبەڕێزیان باشترکردنی ڕێگاوبانەکان، ئەنجامدانی پڕۆژەی خزمەتگوزاریی زیاتر، بایەخدانی پتر بە خاڵە سنوورییەکان، کارکردن بۆ کردنەوەی دەروازەی سنووریی نێوان تورکیا و سنووری مێرگەسۆر و هەوڵدان بۆ دوورخستنەوەی شەڕ لە ناوچە سنوورییەکان، بە بەشێک لە بەرنامەکانی داهاتووی حکوومەت لەقەڵەمدا کە پڕۆژەکان لە حکوومەتی داهاتوودا بەپێی پێویست و توانای دارایی جێبەجێ دەكرێن.\nبەڕێز جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان ڕایگەیاند کە حزبەکەی هەروەک چۆن هەڵگیرسێنەری شۆڕش و پێشمەرگەی ڕۆژە سەختەكان بووە، ئێستاش ئەمینترین و باوەڕپێكراوترین هێز و ئەندازیاری پێشكەوتن و ئاوەدانییە و پلانی هه‌مه‌لایه‌نه‌ی هەیە بۆ گه‌شه‌پێدانی زیاتری كوردستان. وەک بەڵگەش لێدوانی سەرەتاکانی ڕاپەڕێنی سەرۆک بارزانی لە دیانای بەبیر بەشداربووانی مەراسیمەکە هێنایەوە کە تیایدا بەڵێنی مانەوە و تێکشکاندنی پەلاماری سوپای ڕژێمی دا و بەڵێنەکەش لە تۆماركردنی داستانی کۆڕێدا به‌جێگه‌یاند، هه‌روه‌ها دوای ڕووداوەکانی ساڵی ڕابردووی کەرکووکیش هێزی پێشمەرگەی کوردستان لە داستانەکانی پردێ و سحێلا و مەخموور، خەونی ناحەزان و دوژمنانیان بۆ گرتنی هەولێر لەگۆڕنا و پیلانەکانیان تێکشکێندرا کە نەهێشتنی قەوارەی هەرێم، هەڵوەشاندەوەی حکوومەتی هەرێم و لەت لەتکردنی کوردستان بوو.\nئەوەشی باس کرد کە دواتر دەستیان بە ڕێکخستنەوەی پەیوەندییەکان کردەوە و ئابڵۆقەی سەر ئاسمانی کوردستانیان لادا و دواتریش بە کەمکردنەوەی پاشەکەوتی مووچە، پرۆسەی چاکسازییان درێژە پێدا. بەڵێنیی ئەوەشی بە خەڵک دا کە بە پشتیوانیی ئەوان، کوردستان بەهێزتر دەکەن.\nبەڕێز نێچیرڤان بارزانی، بەشداری و سەرکەوتنی پارتی لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقی بە سەرکەوتنێکی دیکەی حزبەکەی دانا کە سەرەڕای داگیرکرانی بارەگاکانیان لە کەرکووک و ناوچە کوردستانییەکانی دیکەی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم و بەشدارینەکردن لە هەڵبژاردنی پەرلەمان لە پارێزگای کەرکووک، پارتی توانی ببێتە حزبی یەکەم لەسەر ئاستی عێراق. هەربۆیە ڕووی لە لایەنە سیاسییەکانی عێراق و وڵاتانی ناوچەکە و جیهان کرد کە دەیانەوێ هاوبه‌شی ده‌ستوری ڕاسته‌قینه بن لە دروستكردنەوەی ئارامیی سیاسی و ئیداری بۆ خەڵكی عێراق، لەو ڕووەوە هەولێری بە خاوەنی كلیلە بەهێزەكانی ئارامیی سیاسی و ئیداری و هەروەها پردی ئاشتی و شوێنی ڕێککەوتن وەسف کرد و دووپاتی كرده‌وه كه هیچ ڕێككەوتنێك بە بێ هەولێر سەرناكەوێت و دەیانەوێ هێزی هەولێر بەكار بێنین بۆ ڕێككەوتنێكی تەواو لە بەرژەوەندیی عێراق و هەرێمی كوردستان كە مافەكانی خەڵكی عێراق و كورد بناغەی ئەو ڕێككەوتنە بن، نەك سەفەقاتی سیاسیی خۆپه‌رستانه‌ى هه‌رزان و شەخسی و دوور لە بەرژەوەندییەكانی خەڵك.\nبەڕێز نێچیرڤان بارزانی، ڕووی قسەی لە حزب و لایەنە سیاسییەکانی کوردستان کرد و پێی گوتن کە پارتی حیزبێك نییە دەرفەتی ستراتیژی بۆ بەرژەوەندیی خۆی بقۆزێتەوە و دەیەوێ بە هاوبەشی بڕیار له هەموو هەنگاوەكان بدرێت و نایانەوێت پۆستەكانی كورد لە بەغدا بۆ بەرژەوەندیی شەخسی بەكار بهێندرێن، بەڵکوو دەبێ بۆ بەرژەوەندیی خەڵكی كوردستان بن و بۆ ڕێگرتن بێت لە پیلانگێڕان دژی هەرێمی كوردستان.\nبەڕێز نێچیرڤان بارزانی جه‌ختی له‌وه‌ش كرده‌وه كه بە پاڵپشتیی هەمیشەیی خەڵکی کوردستان، و بە بەیانکردنی ئەو ڕاستییەی کە کارنامەی ٥ ساڵی ڕابردووی پارتی بۆ پاراستنی قەوارەی کوردستان و ژیان و ئازادی لای خەڵک ئاشکرایە، خواستی حزبەکەی بۆ سەرکەوتنی زیاتر خستەڕوو بۆ بەرەوپێشبردنی زیاترى ژیانی خەڵكی كوردستان.\nبۆیە داوای لە هەمووان کرد ئەمجارەش لەپێناو ئارامی و بەردەوامبوونی ئاوەدانی و خۆشگوزەرانی، خۆنەچەماندن و سەرفرازی، بەهێزكردنی قەوارەی كوردستان و ناوچە دابڕاوەکانی، هەروەها لەپێناو به‌ردوامبوونی پێكەوەژیان و بەهێزتربوونی هێزی بەرگری لە بەرژەوەندییەكانی گەلی كوردستان، هەمووان دەنگ بدەن بە لیستی (١٨٣)ی پارتی دیموكراتی كوردستان. بیری ئاماده‌بووانیشی هێنایه‌وه كه ته‌نیا یه‌ك ده‌نگیش بۆ پارتی دیموكراتی كوردستان گرنگه.\nدەقی وتاری نێچیرڤان بارزانی جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان لە کەرنەڤاڵی جەماوەریی سۆران بۆ پاڵپشتیكردن له لیستی (١٨٣)ی پارتی:\nزۆر خۆشحاڵم كە ئەمڕۆ لەگەڵ ئێوەدا بانگەشە بۆ سەركەوتنی لیستی 183ی پارتی دیموكراتی كوردستان دەكەین.\nخەڵكی كوردستانپارێزی قەزاكانی ڕواندز، چۆمان، مێرگەسۆر و سۆران، سڵاوتان لێبێت و هەموو لایه‌كتان بەخێربێن به‌سه‌ر چاو.\nسڵاو لەوانەش كە لە شاشەی تەلەڤزیۆن و لە سۆشیالمیدیاوە به‌شداریمان له‌گه‌ڵدا دەكەن.\nسڵاو لە هەموو كەسێك، لە هەموو شوێنێكی جیهان، كە حەز دەكات پارتی سەركەوتنێكی گەورەتری دیكە له ڕێگه‌ی سه‌ندوقی ده‌نگدان له پرۆسه‌یه‌كی دیموكراسیدا تۆمار بكات، ئه‌و سه‌ركه‌وتنه بۆ ئەوەیه كوردستان بەهێز بمێنێتەوە و بەهێزتر ببێت.\nسەربەرزم كە ئێستا لەگەڵ ئێوەدام، چونكە ئێوە هاوبەشی مانەوەی سه‌ربه‌رزانه‌ى گەلی كوردستان و پاراستنی خاكی كوردستان بوون بە گیان و خوێنی پیرۆزی 123 پێشمەرگەی قاره‌مانى دەڤەرەكەتان لە شەڕی داعشدا. بەداخەوە هێشتا تەرمی پیرۆزی 4 لەو شەهیدانە نەكەوتوونەتەوە دەست هاوسەنگەران و كەسوكاریان. هەروەها 812 پێشمەرگەی ئەم دەڤەرە لەو جه‌نگه‌ى پاراستنی كوردستاندا بریندار بوون و هیوای سه‌لامه‌تییان بۆ ده‌خوازین.\nشانازییەكانی خەڵكی ئەم دەڤەرە لە شۆڕشەكانی بارزان و كۆماری كوردستانەوە تا ئێستا، بە قارەمانى و گیانبه‌خشی و خوێنی زیاتر لە 11 هەزار شەهید تۆمار كراوە. كوردستانپارێزیی ئێوە بە گیانبه‌خشی نووسراوەتەوە.\nجەماوەری كوردستانپارێزی پارتی،\nخەڵكی دەڤەری چۆمان، سۆران، ڕواندز و مێرگەسۆر،\nسەرهەڵبڕن و تەماشای چیای هەندرێن، زۆزك، كۆڕەك، برادۆست و قەلەندەر بكەن، سەری ئێوه‌ى پارتى بە ئه‌ندازه‌ی ئەو چیایانە بەرزە، چونكە بە گیانبه‌خشیی پێشمەرگه‌ی پارتی، ناوی ئەو چیایانە لە جیهاندا بڵاوبوونەتەوە و هه‌زاران دایك و باوك ناوی ئەو چیا و شاخانه‌یان لە كوڕەكانیان ناوە. ئێمە و ئەو چیایانە، مێژووی به‌رگرى و سەربەرزیمان پێكەوە هەیە. پارتیبوون بەقەد ئەو چیایانە سەربەرزییە.\nدڵسۆزان و خەڵكی كوردستانپارێزی پارتی..\nئەم دەڤەرە مایەی شانازیی ئێمەیە و مایەی شانازیی مرۆڤایەتییە. به‌شێكه له یەكەم شوێنی ژیان و گه‌شه‌ی مرۆڤ. ئێستا ڕووی شوێنەوارناسانی جیهان لە ئەشكەوتی شانەدەرە و پێش هەفتەیەك ئێسكى كه‌لله‌ى یەكەم مرۆڤی نیاندەرتاڵیان تێدا دۆزیەوە. ئێرە به‌شێكه له شوێنی ژیان و شارستانییەتی یەكەمی مرۆڤایەتی. مرۆڤ لەو ئەشكەوتە و له زنجیرە چیای زاگرۆسەوە دەستی بە ژیان كردووە. ڕواندز مێژووەكەی دەگەڕێتەوە بۆ پێش زایین و بە شوێنی پێكگەیشتنی خۆر و زەوی ناو دەهێنرا. هەموومان ناوبانگی خانزادی سۆرانمان بیستووە. سۆران یادگاریی دەسەڵاتی ژنی كورد بووه.\nبارزان شوێنی نووسینەوەی یەكەمین به‌رنامه‌ى بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی كوردستان بووه. چۆمان و گەڵاڵە و باڵەكایەتی، مەڵبەندی یەكەمین شۆڕشی هاوچەرخی سەرتاسەری كوردستان بووه.\nسیدەكان و كێلەشین و خواكوڕك، یادگاریی مێژووی كوردستان و داستانی پێشمەرگەن. ئێمە هەموومان لەم دەڤەرە لەناو شانازییەكی مێژووییدا دەژین، هەموو كوردستانییان و مرۆڤایەتی شانازی بەم ناوچەیەوە دەكه‌ن. ئێمەش زیاتر شانازی پێوە دەكەین، چونكە ئەم ناوچه‌یە خاوه‌ن مێژووى دەوڵەمەند و خەڵكى ئازایە، ناوچەی پارتیپارێزانی كوردستانه.\nشانازییەكی دیكەی گرنگی ئەم ناوچەیە، پێكەوەژیانی سنگفراوانیی كه‌م وێنه له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوین له نێوان موسڵمان و مەسیحیدا. بێدیال، هاودیان و دیانا، نموونەی جوانی پێكەوەژیانن. ژیان و خەباتی مەسیحی و موسڵمانان لە شۆڕش و ژیاندا لەم ناوچەیە، هەمیشە پێكەوە بووە و لێك دانەبڕاوە.\nئەم دەڤەرە بە مێژووی خۆی سەربڵندە، پارتیش بەم دەڤەرە زۆر بەهێزە، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌م ده‌ڤه‌ره مه‌ڵبه‌ندێكی سه‌ره‌كیی پارتی دیموراتی كوردستان بووه.\nهەموو بستێكى ئەم دەڤەرە شوێنی قارەمانییه‌تیی پێشمەرگە و ڕێكخستنەكانی پارتی بووە لە ڕۆژە سەختەكانی شۆڕشدا. پارتی بەم دەڤەرە سەربڵندە و ئەم دەڤەرەش بەهۆی پارتییەوە خاوەنێكی زۆر دڵسۆزی هەیە. نەوە دوای نەوە، خەڵكی بە توانا لەم دەڤەرە هەڵدەكەون و ده‌بنه مایەی پێشكەوتن بۆ هەموو كوردستان. ئێستا زانكۆی ئێوه، زانكۆی سۆران یەكێكە لە زانكۆ هه‌ره باشەكانی كوردستان و ساڵ بە ساڵیش لە پێشكەوتندایە.\nبە پشتیوانی و ئاسانكاریی حكوومەت، پڕۆژەی گەشتیاریی گەورە و پێشكەوتوو لەم دەڤەرە جێبه‌جێ كروان، پڕۆژەی دیكەش بەڕێوەن. ئێمە پشتیوانیی هەموویان دەكەین، چونكە دەبنە هۆی ڕاكێشانی گەشتیار و زیاتربوونی ده‌رفه‌تى كار و باشتربوونی داهاتی خەڵكی ناوچه‌كه و كوردستان بەگشتی.\nڕێگەوبانەكانی دەڤەرەكە باش دەكەین و پڕۆژەی خزمەتگوزاریی زیاتر ئەنجام دەدەین، بایەخی زیاتر بە دەروازە سنوورییەكان دەدەین، هەوڵ دەدەین لە ماوەی داهاتوودا كاروبارەكانی كردنەوەی دەروازەی نێوان هەرێمی كوردستان و توركیاش لە سنووری مێرگەسۆر تەواو بكەین. هەرچی لە تواناماندایە دەیكەین بۆ ئەوەی شەڕ لە ناوچە سنوورییەكانی ئه‌م ده‌ڤه‌ره كۆتایی بێت و خەڵك بتوانن بگەڕێنەوە بۆ شوێنی باب و باپیرانیان.\nئێمە ئاگاداری هەموو داواكارییەكین، هەموویان بەپێی پێویست و توانای دارایی جێبەجێ دەكەین لە پلانی حكوومەتی داهاتوودا. ئەم ناوچەیە حەقی نازكردنیشیان بەسەر هه‌موومانه‌وه هەیە، چونكە هەرچی بكەین بە ئه‌ندازه‌ی گیانبه‌خشیی خەڵكه‌كه‌ى نابێت.\nئەندام و لایەنگرە كوردستانپارێزەكانی پارتی..\nپارتیبوون شانازییەكی یه‌كجار زۆر گەورەیە، ڕۆژ بە ڕۆژیش شانازیكردن بە پارتیبوونەوە زیاتر دەبێت. چونكە پارتی هەڵگیرسێنەری شۆڕش و پێشمەرگەی ڕۆژە سەختەكانە. پارتی ئەمینترین و باوەڕپێكراوترین هێز و حزبی و بزووتنه‌وه‌ی ڕێككەوتن و ئاشتییە. پارتی ئەندازیاری پێشكەوتن و ئاوەدانیی كوردستانە. ئێستاش پارتی پلانێكی هه‌مه‌لایه‌نه‌ی هەیە بۆ گه‌شه‌پێدانی زیاتری كوردستان.\nله‌بیرتانه، ساڵی 1991 سەرۆك بارزانی لە كۆنە فڕۆكەخانەی دیانا، بە ئێوە و خەڵكی ئاوارەبووی كوردستانی گوت: من لێرەم هەتا دوا دلۆپی خوێنم، ئێوەش لەگەڵ ئێمە لێرە بن و لە وڵاتی خۆتان بمێننەوە، هەر خۆیشی سەرپەرشتیی تێكشكاندنی هێرشی سوپای ڕژێمی كرد لە كۆڕێ كە ئێستاش تانكە تێكشكێندراوەكانی لەوێ ماون و شاهێدی قاره‌مانی و به‌رگریی پێشمه‌رگه‌ی پارتین له‌و سنووره‌دا.\nساڵی ڕابردووش كە هەندێك كەس لە تەلەڤزیۆنەكانەوە هەواڵی چۆڵكردن و گرتنی هەولێر و كەوتنی قەڵای هەولێری پارتییان بڵاودەكردەوە، لە پردێ و سحێلا و مەخموور، تانكەكانی دوژمن بە ئیرادەی پۆڵایینی بەرگریكردنی پێشمەرگە تێكشكێندران و هێزی پێشمەرگەی ئێوە خەونی تێكشكاندنی پارتییان وەك دەیان جاری دیكە كردەوە به خەونی حوشتر.\nلە كاتێكدا هەوڵیان دەدا، قەوارەی هەرێمی كوردستان نەهێڵن و هەرێمی كوردستان لەتله‌ت بكەن، لە كاتێكدا هەوڵیان دەدا كورد بێ ئیرادە بكەن، لەگەڵ ئەملاوئەولا ڕێككەوتن بۆ ئەوەی حكوومەتی كوردستان هەڵوەشێننەوە، ئێمە، پارته‌كه‌ی ئێوه پەیوەندییەكانی هەرێمی كوردستانمان ڕێكخستنەوە، ئابڵۆقەی ئاسمانیمان لەسەر كوردستان لادا. پاشەكەوتی مووچەمان زۆر كەمكردەوە، چاكسازیمان درێژە پێدا. دەستمانكردەوە بە دانەوەی بەشێكی زۆری قەرزه‌كان، وەبەرهێنەر و كۆمپانیاكان ده‌ستیان كرده‌وه به پڕۆژەكان. هەواڵی خۆشتریش بە ڕێگەوەن بە پشتیوانی و بە هێزی ئێوە، كوردستان بەهێزتر دەكەین.\nلەو بارودۆخە سەختەدا كە ناحەزان خەونیان بە نەهێشتنی پارتییەوە دەبینی، بەشداریمان لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراقدا كرد. سەرەڕای هەموو ناحەقییەكان بەرامبەر پارتی و داگیركردنی بارەگاكانی و گرتن و دەركردنی ئەندامەكانی لە ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان، سەرەڕای بەشدارینەكردنمان لە هەڵبژاردنی پارێزگای كەركووكدا، وێڕاى ساختەكاری و فەوتاندنی زۆر لە دەنگەكانمان، پارتی دیموكراتی كوردستانی ئێوە، بووە حیزبی براوەی یەكەم نه‌ك له هه‌ر له هه‌رێمى كوردستان، به‌ڵكو لە هەموو عێراقدا. ئه‌و سه‌ركه‌وتنه به‌ده‌ست نه‌ده‌هات ئه‌گه‌ر به پشتیوانی و خۆڕاگری و دڵسۆزیی ئێوه نه‌بوایه له‌سه‌ر سه‌ندوقه‌كانی ده‌نگدان.\nپارتی لە ئارامیدا زیاتر گەشە دەكات، چونكە پارتی حیزبی ئاشتی و ئاوەدانییە، لەبەرئەوە ئێستاش بە هەموو لایەنە عێراقییەكان و زلهێزانی ناوچەكە و جیهان دەڵێین: ئێمە دەمانەوێ هاوبه‌شی ده‌ستوری ڕاسته‌قینه بین لە دروستكردنەوەی ئارامیی سیاسی و ئیداری بۆ خەڵكی عێراق، چونكە سوودی پارتی و گەلی كوردستانیش لە ئارامیدایە.\nهەولێری خۆشەویست كە پایتەختی هەرێمی كوردستان و ناوەندی دەسەڵاتی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و سیمبولى سنگفراوانی و لێبوورده‌ییی پارتییە، خاوەنی كلیلە بەهێزەكانی ئارامیی سیاسی و ئیدارییە.\nئێمە دەمانەوێت پردی ئاشتی بین، شوێنی ڕێككەوتن بین، هیچ ڕێككەوتنێكیش بەبێ هەولێر سەرناكەوێت. بۆ ئارامیی هەموو ناوچەكە، دەبێ هێڵی پەیوەندی و ڕێككەوتنی نێوان بەغدا و هەولێر بەهێز ببێت. ئێمە ئێستا دەمانەوێ هێزی هەولێر بەكار بێنین بۆ ڕێككەوتنێكی تەواو لە بەرژەوەندیی عێراق و هەرێمی كوردستاندا كە مافەكانی خەڵكی عێراق و كورد بناغەی ئەو ڕێككەوتنە بن، نەك سەفەقاتی سیاسیی خۆپه‌رستانه‌ى هه‌رزان و شەخسی و دوور لە بەرژەوەندییەكانی خەڵك.\nبە هەموو هێزە كوردستانییەكان دەڵێین، په‌یامی ئێمه بۆ هه‌موو هێزه كوردستانییه‌كانیش ئه‌وه‌یه: پارتی حیزبێك نییە دەرفەتی ستراتیژی بۆ بەرژەوەندیی خۆی بقۆزێتەوە، ئەگەر ئەوەمان بكردبا زۆر لەمێژ بوو هەموو شتێكمان لەگەڵ لایەنە عێراقییە براوەكان كۆتایی پێهێنابوو. بەڵام ئێمە دەمانویست بە هاوبەشی بڕیار له هەموو هەنگاوەكان بدەین. نامانەوێت پۆستەكانی كورد لە بەغدا بۆ بەرژەوەندبی شەخسی بەكار بهێندرێن، دەمانەوێت بۆ بەرژەوەندیی خەڵكی كوردستان بن و بۆ ڕێگرتن بێت لە پیلانگێڕان دژی هەرێمی كوردستان.\nدانیشتووانی هەر چوار قەزای سۆران، ڕواندز، چۆمان و مێرگەسۆر..\nمن ئەمڕۆ لێرە لەگەڵ ئێوەم، چونكە ئێوە هەمیشە لەگەڵ كوردستان و پارتی بوون. ئێوە بە ڕاستی كوردستانپارێزن، ئەمجارەش بە پشتیوانیی ئێوە و خەڵكی كوردستان، دەمانەوێ سەركەوتنی پارتی گەورەتر بكەین. لە چوار ـ پێنج ساڵی ڕابردوودا زیاتر لە هەموو كاتێكی دیكە بۆ هەموو خەڵك ڕوونتر و ئاشكراتر بوو هیچ حیزبێك ئەوەندەی پارتی چاوی لە پاراستنی قەوارەی كوردستان و ئازادی و ژیانی خەڵكی كوردستان نییە. ئێستاش دەمانەوێت ئێوە بە دەنگی خۆتان كورسییەكانی پارتی له په‌رله‌مانی كوردستان زیاتر بكەن، چونكە پارتی پلانێكی تەواوی ئامادە كردووە بۆ بەرەوپێشبردنی زیاترى ژیانی خەڵكی كوردستان. بۆیەش ئەمجارە هەمووتان لەپێناو كوردستانێكی بەهێزدا دەنگ بدەن بە لیستی 183ی پارتی دیموكراتی كوردستان.\nلەپێناو ئارامی و ئاوەدانی\nلەپێناو خۆنەچەماندن و سەرفرازی\nلەپێناو بەهێزكردنی قەوارەی كوردستان\nلەپێناو بەردەوامبوونی ئاوەدانی، به‌یه‌كه‌وه دەنگ بدەن بە لیستی 183ی پارتی دیموكراتی كوردستان.\nلەپێناو ئاسایش و ئارامی\nلەپێناو به‌ردوام بوونی پێكەوەژیان\nلەپێناو خۆشی و خۆشگوزه‌رانى\nلەپێناو ئازادیی زیاتری كوردستان، ئه‌مڕۆ لێره له‌گه‌ڵ ئێوه كۆبوومه‌ته‌وه و داواتان لێده‌كه‌م ده‌نگ به‌و خۆشه‌ویستانه بده‌ن، ده‌نگ به كاندیده‌كانی خۆتان بده‌ن بۆ به‌هێزكردنی پارتی.\nدەنگ بە لیستی 183 بده‌ن له‌پێناو كوردستانیبوونی ناوچه دابڕاوه‌كان.\nلەپێناو بەهێزتربوونی هێزی بەرگری لە بەرژەوەندییەكانی گەلی كوردستان\nلەپێناو دواڕۆژێكی باش و ئازاد بۆ منداڵەكانتان\nلەپێناو هەموومان، پێكەوە دەنگ دەدەین بە لیستی 183ی پارتی دیموكراتی كوردستان.\nدەزانم لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراقدا هەندێك لە دەنگدەرانى ئه‌م دەڤەرە نەچووبوونە سه‌ر سه‌ندوقه‌كانی دەنگدان، من ئەمڕۆ هاتوومەتە ئێرە بۆ ئەوەی به هەموو دەنگدەرانی ئەم دەڤەرە بڵێم بچنە سه‌ندوقه‌كانی دەنگدان و دەنگ بدەن بە لیستی 183ی پارتی دیموكراتی كوردستان. ئەركی هه‌ر یه‌كێكمانه هەموو ئەوانە هان بدەین كە مافی دەنگدانیان هەیە، بچن بۆ دەنگدان.\nله‌بیرتان نه‌چێت، یه‌ك ده‌نگیش بۆ ئێمه گرنگه، ده‌بێت ئێوه له ڕۆژی 30ی ئه‌یلوول سه‌ركه‌وتنێكی گه‌وره‌ی وه‌كو ئه‌وه‌ی پێشتر كه له هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عێراقدا تۆمارتان كرد، ئه‌مجاره‌ش بۆ لیستی 183ی پارتی دیموكراتی كوردستان تۆمار بكه‌ن و به ده‌نگه‌كانی خۆتان به هه‌موو ناحه‌زانی پارتی بڵێن، پارتی یه‌كه‌می بێ ڕكابه‌ره، پارتی یه‌كه‌مه له كوردستان و له هه‌موو عێراقدا.\nزۆر سوپاستان ده‌كه‌م بۆ ئاماده‌بوونتان و هه‌موولایه‌كتان به‌خێربێن بۆ ئه‌م هه‌ڵمه‌ته.\nبه‌خێر بێن سه‌رچاو،\nشوبات 20 2020\nدیاری عومەر سەرگەرمی مەشق و ڕاھێنانە لە شانۆگەریی زەلکاودا\nلە شانۆگەریی "سێبەری چیا"ـدا چیمان بینی؟\nپێویستە سیاسەتی پەروەردەی كوردستان لە دەقە ئاینییەكانەوە پرۆگرامێكی مەدەنی و پێشكەوتوو و كراوە دابڕێژێت


:: PM:02:00:05/12/2021 \nبیرمه‌ند و فه‌یله‌سووفان له سه‌رجه‌م چه‌رخه‌كان خزمه‌تی گه‌وره‌یان به كۆمه‌ڵگه‌كانی مرۆڤایه‌تی كردووه و ڕێگه‌ی خه‌ڵكیان ڕۆشن كردووته‌وه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر به دوای وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره بگه‌ڕێین، كه كامه فه‌یله‌سووف توانیویه‌تی زۆرترین كاریگه‌ری له‌سه‌ر مرۆڤایه‌تی و جیهان جێ بهێڵێت، تا ئێسته‌یش كاریگه‌رییه‌كانی به ڕوونی بوونی مابێت، ئه‌وا به دڵنیاییه‌وه ئه‌و بیرمه‌نده كارل ماركسه، سه‌رسامی بیركردنه‌وه‌كانی بیت یان له دژی و ڕقت لێی بێت، ماركس توانی جیۆپۆله‌تیكی زه‌وی و سیسته‌می جیهانگیری به ته‌واوی بگۆڕێت، كه تا ئێسته‌یش ئه‌و گۆڕانه به‌رده‌وامی هه‌یه و كاری له‌سه‌ر ده‌كرێت.\nبه داخه‌وه، خه‌ڵكێكی زۆر به هه‌ڵه له تیۆر و بیرۆكه‌كانی ماركس گه‌یشتوون، زۆرێكیش هه‌ر به‌رهه‌م و بیركردنه‌وه‌كانیان نه‌خوێندووه‌ته‌وه، بگره له سه‌رچاوه‌ی دووه‌م و سێیه‌م و چواره‌مه‌وه هزره‌كانی ئه‌و بیرمه‌نده گه‌وره‌یه وه‌رده‌گرن، كه زۆرترین كاریگه‌ری نه‌رێنی له‌سه‌ر دانراوه، ئنجا به خه‌ڵك ده‌گه‌یه‌نرێت، ئه‌مه‌یش وایكردووه كه خه‌ڵكێكی یه‌كجار زۆری سه‌ر گۆی زه‌وی به هه‌ڵه له بیرۆكه و به‌رهه‌م و ڕوانینه‌كانی ماركس بگه‌ن.\nبێئاگان له‌وه‌ی كه ماو و لینین و ستالینیش به هه‌ڵه له‌و بیرمه‌نده گه‌یشتوون\nزۆرینه‌ی خه‌ڵكی ماركس له ڕێی به‌رجه‌سته‌كردنی بیرۆكه و هزره‌كانی له‌لایه‌ن ڤلادیمێر لینین و ماوتسی تۆنگ و ستالین ده‌ناسن، بێئاگان له‌وه‌ی كه ماو و لینین و ستالینیش به هه‌ڵه له‌و بیرمه‌نده گه‌یشتوون و بیرۆكه‌كانیان به هه‌ڵه خستووه‌ته ناو واقیعه‌وه، بۆیه له شوێنی ئه‌وه‌ی بۆچوون و لێكدانه‌وه‌ی بیرمه‌ند و نووسه‌ر و سیاسییه‌كانی تر له‌سه‌ر بیر و هزری ماركس بخوێنیته‌وه، گرنگه به‌رهه‌مه‌كانی خۆی به تایبه‌تی بخوێنیته‌وه و لێیان تێ بگه‌یت و له ده‌ستی دووه‌م و سێیه‌م و چواره‌مه‌وه شرۆڤه‌ی بۆچوون و هزره‌كانی وه‌رنه‌گریت.\nهه‌ڵه لێكدانه‌وه و وه‌رگرتنی هزری ماركس له‌لایه‌ن توێژه‌ر و بیرمه‌نده‌كانی دوای خۆی بووه‌ته كێشه‌یه‌كی گه‌وره له تێگه‌یشتنی ڕاستی بیركردنه‌وه‌كانی ئه‌و بیرمه‌نده گه‌وره‌یه، بۆیه له‌سه‌ر گۆڕه‌كه‌یشی نووسراوه، بیرمه‌نده‌كانی جیهان به ڕێی جیاواز و خواستی خۆیان شرۆڤه‌ی هزری ماركس ده‌كه‌ن، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یش دا پێویسته جیهان تێ بگات، كه ئامانجی یه‌كه‌م و كۆتایی ماركس بریتی بوو له گۆڕانكاری. به‌ڵام ژماره‌یه‌كی زۆر كه‌می خه‌ڵكی به خوێندنه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌كانی گۆڕان و ژیانێكی نوێیان هه‌ڵدایه‌وه، بگره زۆرینه‌یان هزر و بیركردنه‌وه‌ی ماركسیان وه‌ك جلێك به به‌ری خۆیان دووری و به‌كاریان هێنایه‌وه، سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌مانه‌یش ئه‌وانه‌ی به دوای ڕاستی و خوێندنه‌وه‌ی هزری ڕاسته‌قینه‌ی ماركس ده‌گه‌ڕێن، گه‌یشتوون به ویستی ڕاسته‌قینه‌ی ماركس، له‌به‌ر ئه‌وه‌یش له ئه‌نجامی لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ك له‌باره‌ی كاریگه‌رترین بیرمه‌ند و فه‌یله‌سووفی جیهان كه توانیویه‌تی ڕه‌وتی مێژووی مرۆڤایه‌تی بگۆڕێت، له نێو سێ هه‌زار و 500 فه‌یله‌سووفی تری جیهان، ماركس به كاریگه‌رترین و داناترین هه‌ژمار كرا.\nبه‌ر له ماركس، ئیبن خه‌لدوون مێژووی به شرۆڤه‌ی دۆخی كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌نووسه‌وه، دواتر هیگل به ڕێی دیالیكتیك، واته یه‌كه‌مجار تێزێكی ده‌خسته‌ڕوو و دواتر له‌سه‌ری ده‌نووسی و مێژووی پێ تۆمار كرا و بۆچوونی هاوڕا و دژیه‌كی ده‌سه‌ڵاتداره‌كانی له مێژوو له‌سه‌ر نووسیوه، به‌ڵام ماركس هه‌موو ئه‌وانه‌ی ڕه‌ت كرده‌وه و ڕێیه‌كی تری داهێنا بۆ نووسینه‌وه‌ی مێژوو، كه پشت به ڕه‌گه‌زی رووحی و نیمچه ئاینی ده‌به‌ستێت، واته مێژووی له ده‌قێكی ئه‌بستراكت و وشكه‌وه بۆ ده‌قێكی پڕ له هارمۆنیا و بوێری و هه‌ست و سۆزی رووحی گۆڕی، كه ئه‌مه‌یش وایكرد خواستی مرۆڤه‌كان له‌سه‌ر مێژوو زۆر زیاتر ببێت.\nماركس زینده‌گی كردنی به دیارده‌یه‌كی بوێر و قاره‌مانانه ناوبردووه\nله‌باره‌ی ژیانكردنی مرۆڤیش، ماركس زینده‌گی كردنی به دیارده‌یه‌كی بوێر و قاره‌مانانه ناوبردووه، بۆیه له‌و بڕوایه‌دابووه، كه هه‌موو سه‌رده‌مێك پێویستی به گۆڕانكاری و نوێبوونه‌وه هه‌یه، له‌به‌ر ئه‌وه‌یش سیسته‌می سه‌رمایه‌داری و ماركسیه‌تی خسته‌ڕوو، به‌ڵام بۆ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی بوو كه تێیدا ژیاوه، هاندانێك بوو، بۆ ئه‌وه‌ی مرۆڤ بیر بكاته‌وه و سیسته‌مه ده‌قگرتووه‌كان بگۆڕێت و تا كۆتایی جیهان پێیانه‌وه پابه‌ند نه‌بێت، به‌ڵام دواتر لینین هات و ئه‌و ئامانجه‌ی ماركس بیری سه‌رمایه‌داری و كۆمۆنیستی له‌سه‌ر نووسیبوو، به ته‌واوی پێچه‌وانه‌ی كرده‌وه و بیری كۆمۆنیستی كرد به سیسته‌مێكی ده‌قگرتوو و هه‌میشه‌یی كه تا ئێسته‌یش له چه‌ندان وڵاتی جیهان پێڕه‌وی ده‌كرێت. به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یش دا به جێبه‌جێكردنی بیركردنه‌وه‌كانی ماركس گۆڕانكاری گه‌وره له جیهان هاتنه كایه‌وه و ده‌یان شۆڕش و وه‌ستانه‌وه دژی سیسته‌مه كۆنه‌په‌رسته‌كان ئه‌نجام درا، جیهان بوو به جۆرێكی تر، به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه ته‌واو نه‌بووه، به‌رده‌وامیدان بووه له گۆڕانكاری، نه‌ك خووگرتن به ده‌ق و بیركردنه‌وه‌كانی ئه‌و.\nكاتێك به‌رهه‌مه‌كانی و بیركردنه‌وه‌كانی ده‌خوێنیته‌وه، به وردی شه‌نوكه‌وی ده‌كه‌یت، به ته‌واوی له‌وه ده‌گه‌یت، كه ئه‌و سیسته‌مه‌ی لینین و ماو و ستالین به ناوی كۆمۆنیستی و ماركسیستی سه‌پاندوویانه، به ته‌واوی دووره له هزری ماركسه‌وه و بگره تێنه‌گه‌یشتنه له ماركس، به‌هۆی قووڵی ڕامان و بیركردنه‌وه‌كانیشی ئاسان نییه به ئاسایی له هزری ماركس بگه‌یت، هه‌ر ئه‌مه‌یش وایكردووه هه‌مووان به هه‌ڵه لێی تێ بگه‌ن و به‌شێك خۆشیان ده‌وێ، به‌شێكیش ڕقیان لێی ده‌بێته‌وه، له كاتێكدا هه‌ردوولا له هزری ڕاسته‌قینه‌ی ئه‌و كه‌ڵه بیرمه‌نده ناگه‌ن.


17:55 - 24 بەفرانبار 2720\nیەک حەوتوو بۆ دەستپێکی دەوڵەتی سەرکۆماری نوێی ئامریکا ماوە و لەو بارەیەوە هەواڵدەریی "بلۆمبێرگ" بڵاوی کردووەتەوە کە ئیسرائیل خەریکی بەرنامە داڕشتنە بۆ پێشگرتن بە گەڕانەوەی سەرکۆماری هەڵبژێردراو بۆ بەرجام.\nئەو ڕاپۆرتەی ڕۆژنامەی "بلۆمبێرگ" لەکاتێکدا بڵاو کراوەتەوە کە "یووسی کۆهن" سەرۆکی "مووساد"، لە سەفەرێکدا چووەتە ئامریکا.\nئەو هەواڵدەرییە هەروەها نووسیویەتی کە دەوڵەتی ئیسرائیل هەناردەیەکی بۆ واشێنتۆن ناردووە تا نەهێڵێت ئامریکا گەمارۆکانی دژ بە ڕێژیمی ئێران، بەبێ ڕێککەوتن لەگەڵ ئیسرائیل لا ببات.\n"بلۆمبێرگ" هەروەها نووسیویەتی، ئەو نێردەیەی ئیسرائیل هەوڵ دەدات هەتا لە ئێستاوە دەوڵەتی "جۆ بایدن" سەرکۆماری هەڵبژێردراوی ئامریکا بەو باوەڕە بگەیەنێت کە "هەڵویستی توند دژ بە پڕۆژەی ناوکی و بەرنامەی مووشەکە بالستیکییەکان و هێزە نیابەتییەکانی هاوپەیمان لەگەڵ ئێراندا" بگرێتە بەر.\nئەو هەواڵدەرییە هەروەها بڵاوی کردووەتەوە کە ڕێکاری ئیسرائیل، بەپێچەوانەی تیمی "جۆ بایدن"، بۆ گەڕانەوە بۆ ڕێککەوتنی ناوکییە لەگەڵ ئێراندا و هەروەها دانوستاندن سەبارەت بە پەرەپێدانی زیاتری ئەو ڕێککەوتنەیە.


نوێنه‌ری YNDK به‌شداری كۆنفرانسی راوێژ بۆ په‌ره‌پێدانی دیالۆگی ناوخۆیی ده‌كات\nهه‌یئه‌تێکی حیزبی دێموکراتی کوردستان سه‌ردانی YNDKده‌كات\nبۆ یەکەم جار لە کوردستان زنار سارمەمى تەمەن ١٢دوانزە ساڵ کتێبى "جیهانى ئاژەڵان" دەنووسێت و بڵاودەکاتەوە\nسكرتێری گشتیی YNDK پێشوازى لە شاندى پارتى دیموکراتى کوردستان دەكات\nغفور مخموري يعزّي السید مظلوم عبدي القائد العام لقوات سوريا الديمقراطية\nغه‌فوور مه‌خمووری : پێویستە لەسەر هەموو ئاستەکاندا بەخۆماندا بچینەوە\nهه‌یئه‌تێکی حیزبی دێموکراتی کوردستان سه‌ردانی YNDK…\nكانون2 25, 2021\nبۆ یەکەم جار لە کوردستان زنار سارمەمى تەمەن ١٢دوان…\nسكرتێری گشتیی YNDK پێشوازى لە شاندى پارتى دیموکرات…\nغفور مخموري يعزّي السید مظلوم عبدي القائد العام لق…\nمیدیا - هه‌ولێر\nیه‌كێتی په‌رله‌مانتارانی كوردستان و كۆنگرەی نەتەوەیی كوردستان (KNK) كۆنفرانسی راوێژ بۆ په‌ره‌پێدانی دیالۆگی ناوخۆیی به به‌شداری ژماره‌یه‌ك حزب و لایه‌ن و كه‌سایه‌تی و سیاسه‌توان و په‌رله‌مانتار و رۆشنبیر و ئه‌كادیمی ساز ده‌كات.\nرۆژی شه‌ممه رێكه‌وتی 21-11-2020 به به‌شداری ژماره‌یه‌ك حزب و لایه‌ن و كه‌سایه‌تی و سیاسه‌توان و په‌رله‌مانتار و رۆشنبیر و ئه‌كادیمی له رێگه‌ی به‌رنامه‌ی زووم به‌شێوه‌ی ئۆنلاین یه‌كێتی په‌رله‌مانتارانی كوردستان و كۆنگرەی نەتەوەیی كوردستان (KNK) كۆنفرانسی راوێژ بۆ په‌ره‌پێدانی دیالۆگی ناوخۆیی سازده‌كه‌ن، له‌م كۆنفراسه شاخه‌وان خالید كارگێڕی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی نه‌ته‌وه‌یی دیموكراتی كوردستان YNDK به شێوه‌ی ئۆنلاین به‌شدار بوو.\nله‌م كۆنفرانسه گفتوگۆ له‌سه‌ر ره‌وشی سیاسی كوردستانی مه‌زن و ناوچه‌كه و ئاشته‌وایی نێوان لایه‌نه‌كان كرا، به‌شداربووان له كۆنفرانسه‌كه به وته‌و پێشنار و سه‌رنج و وتاره‌كانیان به‌شداربوون و كۆنفرانسه‌كه له‌كاتژمێر 11ی پێش نیوه‌ڕۆ تا 8:30 شه‌و به‌رده‌وام بوو به سروودی ئه‌ی ره‌قیب كۆتایی به‌كاره‌كانی هێنرا، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته شاخه‌وان خالید وتاری مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی نه‌ته‌وه‌یی دیموكراتی كوردستان ( YNDK)ی خوێنده‌وه:\nده‌قی وتاری مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی نه‌ته‌وه‌یی دیموكراتی كوردستانYNDK:\nبه‌رێزان له لێژنه‌ی ئاماده‌كاری كۆنفرانسی راوێژ بۆ په‌ره‌پێدانی دیالۆگی ناوخۆیی\nسڵاوی سه‌رخۆبوون و ئازادیتان لێبێت....\nبه‌ناوی خۆمان و سكرتێرى گشتیى و مه‌كته‌بی سیاسیی و سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی نه‌ته‌وه‌یی دیموكراتی كوردستان YNDK به‌بۆنه‌ی به‌ستنی كۆنفرانسی راوێژ بۆ په‌ره‌پێدانی دیالۆگی ناوخۆیی جوانترین و گەرمترین پیرۆزبایی له‌خۆمان و ئه‌ندامانی كۆنفرانس ده‌كه‌ین و خوازیارین به‌سه‌ركه‌وتوویی دوور له هه‌موو فشار و به به‌رگێكی كوردانه‌ی راسته‌قینه گفتوكۆ له‌سه‌ر ره‌وشی كوردستانی مه‌زن و ئاشته‌وایی و رێكخستنه‌وه‌ی نێوماڵی كورد بكه‌ین.\nله‌م قۆناغه‌دا گفتوگۆی نێوان لایه‌نه‌كانی هه‌موو به‌شه‌كانی كوردستان زۆر گرنگ و پێویسته، به‌ڵام به‌ر له‌هه‌ر شتێ پێویسته دیالۆگ دوور بێ له به‌رگی حیزبایه‌تی و به‌به‌رگێكی نیشتمانی و نه‌ته‌وه‌یی دوور له به‌رژه‌وه‌ندی حیزبایه‌تی و به‌ره‌چاوكردنی به‌رژه‌وه‌ندی باڵای گه‌لی كوردستان گفتوگۆ له‌سه‌ر پرسەکان بكه‌ین و كێماسییه‌كان چاره‌سه‌ربكه‌ین و هه‌نگاوی كرده‌یی بۆ ئاشته‌وایی و یه‌كێتی نه‌ته‌وه‌یی و سه‌ربه‌خۆیی كوردستان بنێین.\nئه‌مڕۆ له‌سه‌ر ئاستی نێوخۆیی كێشه و گرفتی زۆر له‌نێوان لایه‌نه‌كانی هه‌ر به‌شێك و له لایه‌كی دیكه له نێوان لایه‌نه‌كانی به‌شه‌كانی دیكه هه‌یه و بووه‌ته هۆی ئه‌وه‌ی هه‌نگاو بۆ یه‌كێتی نه‌ته‌وه‌یی و كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی ئه‌سته‌م بێت هه‌ندێ جاریش باس له هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕی ناوخۆ له‌لایه‌ن لایه‌نه كوردییه‌كان ده‌كرێ كه به‌هه‌موو شێوه‌یه و به‌هه‌موو لایه‌كمان ده‌بێ به‌ری لێبگرین و شه‌ڕ له‌نێوان لایه‌نه‌كان روونه‌دات، چونكه زه‌ره‌رمه‌ندی یه‌كه‌م نه‌ته‌وه‌كه‌مان و دوژمنان و داگیركه‌ران سوودی لێوه‌رده‌گرن، له‌به‌ر ئه‌وه بارودۆخى ناوخۆیى کوردستان باش نییە و پەیوەندى نێوان پارچەکانى کوردستان و حیزبەکان لە ئاستێکى خراپدایە، و ناکۆکن و ئەوەندەى رەچاوى بەرژەوەندى حیزبى دەکەن نیو ئەوەندە رەچاوى بەرژەوەندى باڵاى نەتەوەیى و نیشتمانى ناکەن، بۆیه پێویستە رەچاوى بەرژەوەندى نەتەوەیى و نیشتمانى له پیشه‌وه‌ی هه‌نگاوه‌كان بێ و بگەڕێینەوە سەر مێزى دیالۆگ و لەیەکترگەیشتن بۆ چارەسەرکردنى کێشەو گرفتەکان و رزگاربوونمان لە قەیرانەکاندا. بۆ ئەوەى بەهەموو لایەک دەستکەوتەکانى باشوور و رۆژئاوا بپارێزین و به‌هه‌موومان پێشیان بخەین پێویستە هاوکار و پشتیوانى یەکتر بین.\nبۆ دەربازکردنى ئەم رەوشە نالەبارە و رێکخستنەوەى ناوەندى سیاسى کوردستان و داڕشتنى ستراتیژێکى نەتەوەیى، پێویستە هەموو لایەکمان بەرژەوەندى نەتەوەیى و نیشتمانى لەبەرچاو بگرین و کار بۆ یەکێتى نەتەوەیى و یەکڕیزى نیشتمانى بکەین و پێویستە لە نزیکترین کاتدا کار بکەین بۆ بەستنی كۆنگرەیەكی نەتەوەیی سەرتاسەرى بۆ تەواوی هێزو لایەنە سیاسییەكانی هه‌موو به‌شه‌كانی كوردستان، ئەمەش ئەركێكی نەتەوەیی و نيشتمانى بەپەلەی ئەم قۆناخەی خەباتى بزاڤی رزگاریخوازی نیشتمانی كوردستانە، لەبەرئەوەی بەستنی ئەم كۆنگرەیە لەم كاتەدا خزمەتێكی زۆر بە دۆزی رەوای گەلی كوردستان دەگەیەنێت بۆ داڕشتنی ستراتیژییەتێكی نەتەوەیی یەكگرتوو بۆ كوردستان و داڕشتنی كارنامەیەكی گونجاو بۆ ئەم قۆناخەی خەبات لەهەر پارچەیەكی كوردستاندا، بۆ ئەمەش پێویستە رەچاوی تایبەتمەندی پارچەكانی كوردستان بكرێت و پێویستە هەموو لایەكمان لەم پێناوەدا كاربكەین و دوای نەخەین و بیكەین بە چەترێكی نەتەوەیی و لەوێوە بە یەكدەنگی كار بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی كوردستان بكەین, لەبەرئەوەی تاكە چارەسەری پرسی كورد دامەزراندنی دەوڵەتی كوردستانە و, بێ دامەزراندنی دەوڵەت بۆ گەلی كوردستان زۆر زەحمەتە رۆژهەڵاتی ناڤین هێمنی و ئارامی بەخۆیەوە ببینێت.\nئێمە له یه‌كێتی نه‌ته‌وه‌یی دیموكراتی كوردستان YNDK وەك هەمیشە و جارێکى دیکە پشتیوانی خۆمان بۆ خەبات و تێكۆشانی نەتەوەكەمان لەهەموو بەشەكانی كوردستان رادەگەیەنين, هەروەها لێرەوە بانگ لە تەواوى لایەنە ناکۆکەکانى کوردستان دەكەین كەوا كێشەو گرژی نێوانيان لەسەر بنەمای دیالۆگ و لەیەکترگەیشتن چارەسەربكەن، لەبەرئەوەی سەردەم سەردەمی دیالۆگ و لەیەكترگەیشتنە و زۆربەی كێشەكانی دونیایش لەسەر مێزی دیالۆگ چارەسەركراون و یەكلایی كراونەتەوە.\nلەكۆتاییدا جارێكی دی هیوای سەركەوتن بۆ كۆنفرانسی راوێژ بۆ په‌ره‌پێدانی دیالۆگی ناوخۆیی دەخوازین، ئومێد دەکەین گفتوگۆکانی سه‌ركه‌وتووانه ئامانجی خۆی بپێكی و لێژنه‌یه‌ك له‌م كۆنفرانسه پێك بهێنرێت و سه‌ردانی حزب و لایه‌نه‌كان بكات بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌گه‌ری شه‌ڕی خۆكوژی دووربخه‌ینه‌وه و ئاشتی و ته‌بایی و برایه‌تی بكه‌ینه سه‌ره رمی كاره‌كانمان.\n- نه‌مری و سه‌ربه‌رزی بۆ شه‌هیدانی رێی سەرخۆبوون و ئازادی كوردستان.\n_ مردن و روو ره‌شی بۆ دوژمنان و داگیركه‌رانی كوردستان.\n- بێته دی كوردستانێكی سه‌ربه‌خۆ و ئازاد و یه‌كگرتوو دیموكرات.\n21-11-2020- هه‌ولێر – باشووری کوردستان\n« شاندێكی بزاڤی ئاشتی ناوخۆیی(بان) سه‌ردانی YNDK ده‌كات سكرتێری گشتیی YNDK پێشوازى لە شاندى باڵاى کۆنگرەى نەتەوەیى کوردستان KNK دەكات »\nكانون2 21, 2021 کوردستان


ڕۆژی دووهەمی کۆنفڕانسی ژنان و ڕەوەندی کۆچکردن لە پارلمانی ئەوروپا\nکۆبوونەوەیەکی ٢ رۆژی و ٢ قۆڵی پارتی سوسیالیستی ئەوروپا و ژنانی سۆسیال ئینتێرناسیۆنال لە پارلمانی ئەوروپا رۆژانی پێنج شەممە و هەینی رێکەوتی ٢٥ و ٢٦ ئۆکتوبر لە بروکسێل.\nرێکخراوی یەكیەتیی ژنانی دێموكراتی كوردستان بۆ کۆبوونەوەی ژنان و کۆچ بانگهێشت کرا بوو و جێگای پێدرابوو لە پانێلەکاندا کە باسی رەوندی کۆچی ژنانی کورد بکات.\nکۆبوونەوەکە بە سەر ٤ پانێلدا دابەش کرابوو. پانێلی یەکەم باسی جێگۆرکەی ژنان بوو لە هەموو دونیا و ئاڵۆگۆرەکانی سەردەم کە دەبێتە هۆی ئەوەی ژنان زیاتر لە هەمیشە و زیاتر لە جاران بۆ دابینی کردنی ژیانێکی شێاوتر بکەونە ڕێگە و نەک تەنیا وەدوای بنەماڵە بکەون بەڵکوو بۆخۆیان هەڵبژێرن کە بەرەو وڵاتێکی دیکە وەرێ کەون یان زێدی خۆیان بە جێ بێلێن. راوەستە کردن لە سەر ئەم باسە لە ئەوروپای ئەمرۆ و دیتنەوەی رێکارێک بۆ کەمکردنەوەی گرفتەکان و پاراستنی ژنان، پانێلێ یەکەمی لە خۆ گرتبوو کە بە قسەکانی "زیتا گوورمای" بەرپرسی پارتی سۆسیالیستی ئوروپا و وەفا حاجی بەرپرسی ژنانی سۆسیالیست ئەنتێرناسیۆنال دەستی پێکرد. هەڵسەنگاندن و ڵێکۆڵینەوەکان لە سەر کۆچ هەتا ئێستا زۆرتر لە بواری مەسەلەی ئابووری و کارتێکەری ئابووری چاوی بە مەسەلەی کۆچ دا خشاندووە، بەڵام ئەمرۆ باسی کۆچ و جەندەر واتە رەگەز یەکێک لە تەوەرە گرینگەکانە کاتێک چاو لە مەسەلەی کۆچ دەکرێ.\nئەوان پێداگر بوون کە ئەم کۆبوونەوەیە بە مەبەستی کۆکردنەوەی زانیاری لە سەر بوارە جۆراجۆرەکانی کۆچی ژنان پێک هاتووە تا بەرچاو روونی زۆرتر بدا بۆ باشتر کردنی سیاسەتەکانی ئوروپا سەبارەت بە رووبەرووبوونەوە لەگەڵ دیاردەی کۆچ و ژنان.\nلە پانێلی یەکەم دا چەند لێکۆڵینەوە لە سەر وەزعی کەمپەکان بۆ وێنە لە یونان، لە سەر هۆکارەکانی کۆچی ژنانی وڵاتانی جۆراجۆر و لە سەر دیسکۆرسی کۆچ کە بە تەواوی لە مەر پێداویستییەکانی ژنان نائاگایە و لەبیری کردوون، لە لاێەن چەند لێکۆڵەر لە ئاست تێزی دوکترا هاتنە بەر باس.\nپانێلی دووهەم راوەستەیەک بوو لە سەر هۆکارەکانی کۆچ، چ وەک پەنابەر و چ وەک کۆچبەر. لەم پانێلدا کە " پیا لۆکاتێللی" سەرپەرەشتی دەکرد نوێنەری یەكیەتیی ژنانی دێموكراتی كوردستان باسی لە ٣ مەسەلەی سەرەکی کرد. وەک یەکەم هۆکار ئاماژەی بە نەبوونی دەوڵەتی کوردی و دەسەڵاتی کوردی کرد و پێداگر بوو لە بریارە نادرووستەکانی وڵاتانی ئوروپی لە رووبەروو بوونەوە لەگەڵ کاربەدەستانی ئێرانی و شێوەی مامەڵەیان لەگەڵ ئێران کە یەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکانی ئاوارەبوونی کوردی ئێرانە. سەردەمانێک ژنی کوردی وەدوای مێرد و باب و برای پێشمەرگەی دەکەوت، ئەمرۆ ژنان زیاتر لە جاران لە دەست زوڵمی رێژیم ئاوارە دەبن. توند و تیژی بە قانونی کراو بە دژی ژنان، سەرکووتی سیاسی، نەبوونی کار، هەوڵی رێژیم بۆ گەراندنەوەی ژنان بۆ ناو ماڵ و هۆکارەکانی دیکە ئاماژەیان پێکرا. نوێنەری یەکێتی ژنانی دێمۆکرات ئاماژەی بە گرینگی پاراستنی گیانی ژنان لە رێگای کۆچدا و لە کەمپەکاندا کرد و پاشان داستانی ژیانی ژنێکی گێرایەوە کە ناوی سۆهەیلا قادری بوو. ژنێک کە وەک منداڵ لەگەڵ بنەماڵەکەی بەهۆی سیاسی بوونی بابی ئاوارەی کوردستانی عیراق بوو، لە کەمپ گەورە بوو لە کەمپ دەرسی خوێند، لە کەمپ باڵای گرت، لە کەمپ عاشق بوو، لە کەمپ بوو بە شاعێر، بوو بە ژنە تێکۆشەری جێگای شانازی، مێردی کرد، منداڵی بوو، منداڵی گەورە کرد، بوو بە بەرپرسی یەكیەتیی ژنانی دێموكراتی كوردستان، منداڵەکانی ناردن بۆ دەرەوەی وڵات و لە رۆژی ٨ سێپتامبر بە مووشەکی ئێران لە قوڵایی ٢٠٠ کیلومێتر لە خاکی وڵاتێکی دیکەدا شەهید کرا. سۆهەیلا بە هەویای هاتنە ئوروپا نەبوو، سۆهەیلا بۆ دابین کردنی مافەکانی نەتەوەیەک ئاوارەی خاکی وڵاتێکی دیکە بوو.\nنوێنەرانی یەكیەتیی ژنانی دێموكراتی كوردستان دەست نیشانیان کرد کەمپەکانی حیزب جارێ وایە هەموو ژیانی بنەماڵەکان لە خۆی دەگرێ، بۆیە پاراستنی گیانی هەموو ئەوانی لە کەمپەکان دەژین ئەرکی سەرەکی کۆمەڵگای نێودەوڵەتییە. هەروەها داوایان کرد کە سەردانی کەمپەکانی حیزب بکرێ و راپۆرتی لە سەر ئامادە بکرێ و بدرێ بە پارڵمانی ئوروپا.\nلە پانێلی سێهەم دا باسی ژنان و رێگا کرا، مەترسییەکان لە سەر گیان و سەلامەتی ژنان لە رێگای کۆچدا و لە دەست قاچاقچییەکاندا، گرفتەکان و پێداویستییەکانی ئەو ژنانە تێشکیان خرایە سەر. دیتنەوەی رێگایەک بۆ پاراستنی گیانی ئەو ژنانە کە ژمارەیەکیان لە رێگادا دووگیان دەبن یان منداڵیان دەبێ. پێداویستییەکانی رێگا بۆ ژنان لە وڵاتانی جۆراجۆر باسی کرا و هەروەها لە مەر چۆنییەتی رووبەروو بوونەوەی ئوروپا لەگەڵ ئەم ژنانە هێندێک پێشنیار هاتنە بەر باس.\nلە پانێلی چوارەمدا باسی ژنانی کۆچەر و گەیشتن بۆ ئەوروپا بوو. چۆن دەکرێ یارمەتی ئەو ژنانە بکری کە دەگەنە وڵاتێکی دیکە یان ئەوروپا بۆ ئەوەی نەکەونە داوی کەسانی زۆردار، بۆ ئەوەی وەک سەربار چاویان لێ نەکرێ، بۆ ئەوەی یارمەتییان بکرێ کار ببیننەوە، بۆ ئەوەی لە تواناکانیان کەڵک وەربگیرێ، بۆ ئەوەی رێگا بدرێ کە کۆچ بە قانونی بکرێ و کاناڵی بۆ دابین بکرێ و ژنان بپاریزرێن لە رێگادا. کاتی ئەوە هاتووە دونیا و بە تایبەت ئەوروپا بە خۆی دابێتەوە، مادام دانیشتوانی پیر دەبن پێویستی بە نیروی کار هەیە، مادام ئەورۆ خەڵک زۆرتر جێگۆرکە دەکا، ئەوروپا دەبێ ئامادە بێ بە خۆیدا بچێتەوە و باسی کۆچ نەو وەک بارێک بۆ ئەوروپا بەڵکوو بەشێک لە ژیانی ئەوروپا چاوی لێبکرێ. بە واتایەک ژنان و کۆچ ببێتە باسێک بۆ لێکۆڵینەوەی زیاتر بۆ ئەوروپا.\nنوێنەرایەتی یەكیەتیی ژنانی دێموكراتی كوردستان لەدەرەوەی وڵات\nبگه‌رێوه|ئەم بابەتە 9411 جار بینراوە| بینێره| چاپ


حکومەتە دەرپەڕێندراوەکەی ئەفغانستان‌و حکومەتی هەرێمی کوردستان دوانەی لەیەکچوون!\nدەسەڵاتدارانی کوردوستان دەڵێن کوردوستان و ئەفغانستان دووشتی لێکجیاوازن. بۆ سەلماندنی ئەمەش کار گەییشتە ئەوەی کە لە ٢٢-٨-٢٠٢١ لە پەیامێکدا بەڕێزمەسعود بارزانی، سەرۆکی پارتی دێموکڕاتی کوردوستان، لە یەک دوو خاڵدا ئاماژەی بە جیاوازییەکانی نێوان ئەفغانستان و کوردوستان دا. ناوەڕۆک و مەبەستی سەرەکی پەیامەکەی لەوەوە سەرچاوەی گرتبوو کە گوایە لە چەند میدیایەکەوە مەیل و تەوژمێک لە ئارادایە کە دەیانەوێت دڵەڕاوکێ لە نێو خەڵکی کوردوستاندا درووست بکەن.\nئەوەی کە بەڕێز مەسعود بارزانی فۆکەسی کردۆتەسەر ئەوەیە کە " هەر میللەتێک ئەگەر پشت بەخۆی و تواناکانی خۆی نەبەستێت هەمیشە ئەگەری هەڕەشەو لەناوچونی لەسەرە." وە بۆ پشتگیری ئەو بۆچونەشی کە کوردوستان و هێزی پێشمەرگە جیاوازییان هەیە لە گەڵ ئەفغانستان و سوپاکەی ئەوەیە کە " پێشمەرگە خاوەنی سەدان داستانی مێژوویی و قارەمانێتییە. نموونەیان داستانی کؤڕێ و تێکشکاندنی ئەفسانەی داعش و داستانەکانی پردێ و سحێلان کە نەیارانی کوردستان پیلانی ئەوەیان هەبوو ئیرادەی گەلی کوردستان بشکێنن".\nپێش هەموو شتێک نەبەردو سەرکەوتنەکانی هێزی پێشمەرگە لە پردێ و سحێلان ناکاتە ئەوەی کە بە دیارنەمانی ئەمریکاو هاوپەیمانانی دەتوانرێت هەمان نەبەردو سەرکەوتن تۆمار بکرێت لەبەرامبەر داعش و ئەمسالی داعش. بۆ نموونە ئەگەر بەڕێز مەسعود بارزانی پردێ و سحێلان وەک نموونەی سەرکەوتن و خۆڕاگری دەهێنێتەوە ، ئەی بۆچی نموونەی وەک شەنگال و لەدەست دانی نیوەی خاکی کوردوستان لە ١٦ی ئۆکتۆبەردا باس ناکات. فلیمەکەی ئێران لەسەر مەسەلەی داعش و هەولێر ڕەنگە باشتر ئەو بۆچوونەی ئێمە وەڕاست بگێڕێت.\nلە لایەکی تریشەوە خۆ کەس گومانی نییە لە جەربەزەیی و ئازایەتی و خۆڕاگری هێزی پێشمەرگە. بەڵام ئایا ئەو هێزەی کە ئێستا هەیە بۆ پاراستنی خەڵک و خاک و نیشتیمانە یان لە ژێر فەرمانی حیزب و پەرپرس و خێڵ و گروپ و تەکەتولەکاندا دەجوڵێ ؟ ئایا هێزێکی یەکگرتووەو لە ژێر فەرمانی وەزارەتی پێشمەرگەی حکومەتدا دەجوڵێت؟ ئایا پێداویستیە دارایی و تەکنیکی و لۆجستی و سەربازییەکانی بۆ ئامادەیەو بە پێی سەردەمییانە مەشق و ڕاهێنانی پێکراوە؟ ئایا ژیانی هەر پێشمەرگەیەک و ماڵ و منداڵی مسۆگەرکراوەو پێویستی بە ئیشی زیادە لە دەرەوەی پیشەکەی خۆیدا نییە؟ ئەمانەو دەیان کەم و کوڕی وناگوزری تری پێشمەرگە و کە س و کاری شەهیدان لە گۆڕێدایە. هەروەها کەسیش گومانی لە خۆڕاگری خەڵکی کوردوستان نییە. ئەوەی کە بەسەر خەڵکی کوردوستان هاتووە لە سەر دیفاع لە خاک و ئاوو نیشتیمان و وەڵات و نەتەوەی خۆی، بەسەر کەم نەتەوەی سەر ئەم زەوییەدا هاتووە. بە ڵام هێشتا خەڵکی کوردوستان دانیان بەخۆداگرتوەو دەڵێن حکومەتی کوردییەو با ئارام بگرین. بەڵام بەڵگەکان و خۆپیشاندانەکان و کەمیی ڕێژەی دەنگدانی خەڵک لە کاتی هەڵبژارندنەکاندا ئەوە پشتڕاست دەکەنەوە کە هیچیتر خەڵک ئەو حکومەتە بە هی خۆیان نازانن. کەواتە هیچیتر لەپێناوی ئەو حکومەتەدا نەخۆڕاگردەبن و نە بێدەنگئیش دەبن لەبەرامبەریا.\nبۆیە ئەگەربە پێی پەیامەکەی بەڕێزمەسعود بارزانی بێت ئەمەی کە لە ئەفغانستان ڕوویدا لێرە لە کوردوستان ڕووناداتەوە. چونکە یەکەم:خەڵکی کوردوستان خاوەنی ئیرادەی خۆیەتی و پشتی بەخۆبەستووە. دووەم : هێزی پێشمەرگە خاوەنی مێژوویەکی پڕ لە بەرەنگاری و چەندین نەبەردی تۆمارکردووە.\nسێیەم: ئەو گلەیی و گازندانەی کە خەڵکی ئەفغانستان لەسەر حکومەتەکەی ئەوێ هەیان بوو لێرەش لە کوردوستان هەمان گلەیی و گازندە هەیەو ڕەنگە بەزیادیشەوە بێ. بە بەڵگەشەوە سەلمێنراوە لە لایەن بەرپرسانی نێو حکومەت و پەڕلەمان و حیزبەکانەوە کە ڕۆژانە خۆیان قسەی لەسەردەکەن. بۆ نموونە : بندیوار، گەندەڵی ، دزی و ڕاوەڕووت و سەرانە، قاچاخی، دەستی حیزب لە نێو حکومەتدا، دەست بەسەراگرتنی کارو بزنزو سێکتەری تایبەت لە لایەن بەرپرسانی حیزبییەوە، تێوەگلانی بەرپرسانی حیزبی تەنانەت لە ئاستی باڵاشدا لە کاری قاچاخچییەتی و بازرگانی نایاساییدا، میلیشیاو هیزی چەکداری سەر بە حیزب و بەرپرس و خێڵ و تەکەتتول. یان جیاوازی و نایەکدیگیری خیتابی نەتەوەیی و زاڵبوونی خیتابی زۆن و خێڵ و حیزب، کەم بووونەوە یاخود نەمانی ئینتیما بۆ نیشتیمان و وەڵات و نەتەوە و لە شوێنیدا ئینتیما بۆ خێڵ و حیزب و بەرپرس. ...،...، هتد. بەڵگەکان ئەوە پشتڕاست دەکەنەوە کە حکومەتەکەی ئەفغانستان و ئەوەی لەمەڕ خۆمان لەو ڕووەوە دەڵێی دوانەن.\nپێنجەم: شەڕی ناوخۆ لە نێوانی حیزبەکاندا. لەو نێوەشدا تەنها خەڵک کراوەتە سووتەمەنی. ئەفغانستان و کوردوستان لە یەک دەچن. خەڵک ئەوەندەی لەشەڕی دوژمناندا بەکوشتدراوە زۆر لەوە زیاتر لە شەڕی نێوخۆدا کوژراوە. خەڵکی ئەفغانستان وکوردوستان لەوبارەشەوە وەک یەک تەجروبەیان هەیە و لە یەک دەچن. بەردەوامی شەڕی ناوخۆ لە سەردەمی شاخ و ئینجا دەستپێکردنەوەی لە ناو شاریشدا ئینتیماو خۆشەویستی خەڵکی بەو حکومەتە لاواز کردووە.\nشەشەم: حیزبەکانی نێو حکومەتی ئەفغانستان هەریەکەی لەشوێنێکەوە هاوکاری دەکرێن و دەبێ مەیلیان بۆ شوێنێک هەبێ . لێرەش لە کوردوستان هەروایە. ئەوەتا دوو زۆنی بە ئاشکرا هەیەو ئەمەش دووئیدارەیی لە ناوەڕۆکدا لێکەوتۆتەوە. زۆنی ئەولا مەیل و ئینتیمای بۆ شوێنێکەو ئەوەی ئەملایەش بۆشوێنێکی تر مەیل و ئینتیمای هەیە. ئەملا حیساب بۆ ئەولا ناکات. لەو ڕووەشەوە ئەفغانستان و کوردوستان لەیەک دوورنین.\nحەوتەم: حکومەتەکەی ئەفغانستان چونکە حکومەتی خەڵک نەبوو وە خەڵک نەی هێناو بۆخەڵکیش نەبوو تا ئەوڕۆژەی ماڵئاوایی لە دەسەڵات و کورسییەکەی کرد، هەر بۆیەش کە تاڵیبان هێرشی بۆکردو ئەمریکاو هاوپەیمانانی ئەوێیان چۆڵکرد خەڵک هیچ دیفاعی لێ نەکردو پشتیان تێکرد. هێزی چەکداری بندیواری موچە خۆریش لە ماڵەوە بوو گوێی پێنەدا. ئەوەی بە فێعلی لەسەنگەردابوو هەمووی پەنجا هەزارێک بوو ئەویش هەمووی سەر بە بەرپرس و خێڵ و تەکەتوول بوو. بۆیە فەرمانییان لە خاوەنەکەی خۆیانەوە وەردەگرت نەک لە حکومەتەوە. لەوبارەشەوە کوردوستان وئەفغانستان لەیەک نزیکن. بەڵام هێشتا ئەمریکا لێرە لە کوردوستان نەڕۆیشتووە بۆیە دەبێ چاوەڕێ بکەین بۆ ئەوڕۆژەی ئەمریکا دەڕوا . ئەوکاتە ڕوون دەبێتەوە ئاخۆ هەتا کوێ خەڵک دیفاع لە حکومەتی کوردوستان دەکا. دواڕۆژ ئەمە ڕوون دەکاتەوە.\nهەشتەم : ئەوەی کە حکومەتەکەی کوردوستانی خستۆتە جێگایەکی زۆر لاوازتر لەوەی ئەفغانستان ئەوەیە کە هی کوردوستان حکومەتی دانپێدانراوی نێودەوڵەتی نییەرو سنوورەکانی کراوەن بۆ هەر کەسێک و لایەک. لە لایەکی ترەوە ئەوەتا بە نوێژی نیوەڕۆ هەمیشە لە ژێر هەڕەشەی ئێران و تورکیاو داعش و حەشدی شەعبیدایە. حکومەتی ئەفغانستان لەو بارەوە پێگەی لە هی لای خۆمان بەهێزتر بوو سەرباری ئەوەش کە تاڵیبان هاتەوە خۆی نەگرت. چونکە حکومەتی خەڵک و بۆ خەڵک نەبوو.\nنۆیەم: هەڕەشە سەرەکی و بەردەوامەکەی سەر حکومەتی ئەفغانستان تاڵیبان بوو. هەڕەشەکانی سەر حکومەتی کوردوستان لە یەک هەڕەشە زۆرترن. بۆ نموونە کوردوستان دەوڵەت نییەو ئاڵاو نوێنەری لە ناو نەتەوە یەکگرتووەکاندا نییە، تورکیا بە بیانووی پەکەکەوە هەمیشە بە بەردەوامی هەڕەشە بووە، ئێران بە بیانووی هێزەکانی ئۆپۆزسیۆنی ئێرانییەوە هەمیشە جێی مەترسی و هەڕەشە بووە، حکومەتی ناوەندی عێڕاق زۆر جێی متمانە نییەو ئەویش هەر جێی مەترسی بووە، داعش، حەشدی شەعبی، گروپ و هێزی توندڕەوی سوننی لە عێڕاقدا، هەروەها حکومەتی هەرێمی کوردوستان لە نێوخۆشیدا دەناڵێنێت بەدەست دوو حیزبی باڵادەستی حوکمڕانەوە . ئەو دوو حیزبە هەر جارەی یەکێکیان دەستی سوپای بێگانەو دوژمنان دەگرێت و دەیهێنێتە ناو کوردوستانەوە . لەو ڕووەوە بەڵگە زۆرن.\nدەڵێن گوایە بەرژەوەندی ئەمریکا لە کوردوستان وعێڕاقدا وا دەکا کە ئەمریکا کوردوستان بەجێنەهێڵێت. بە بڕوای لایەنگرانی ئەو بۆچوونە مانەوەی ئەمریکا لە کوردوستان ئۆتۆماتیکی بە مانای پاراستنی کوردوستان دێت. بەڵام مێژووی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا ئەو بۆچوونە بەڕاست دانانێت. ئەمریکا بە پێی بەرژەوەندییەکانی خۆی هەڵس و کەوت و مامەڵە لەگەڵ ڕوداوەکان دەکاو زۆر گوێ ناداتە پاراستنی دێموکڕاسی و مافی مڕۆڤ و لەسەر سۆزو عاتیفە سیاسەت ناکات. ئەمریکا لە زۆر شوێنی تریش بووەو بەجێشی هێشتوون جا بە پێی سەوداو مامەڵەیەکی سیاسی بووە یان هەر خۆی وای بۆچووە کە مانەوەی زەرەری زۆرتر دەبێ لە قازانج. ئەمریکاش بە دوا قازانجی زۆرەوەیە . پرسیارەکە لەوبارەوە ئەمەیە:


قالە مەڕە.. ئەفسانەی شمشاڵ ژەنی کورد | ROJnews\nپێنجشەممە, 21 ماي 2020 - 07:57\nزۆرینەی تەمەنی بە تەنهایی بەسەر برد، خوێندەواریی نەبوو، بەڵام تەنها بە شمشاڵەکەی کە دەیژەنی تێکەڵ بە ڕۆح و هەستەکان دەبوو، وایکرد قالە مەڕە ببێتە یەکێک لەو ناوانەی کە خزمەتێکی زۆری بە هونەری ڕەسەنی گەلەکەی کردبێت.\nئەمڕۆ ١١ ساڵ تێپەڕدەبێت بەسەر کۆچی دوای قەلە مەڕە، کە ساڵانێکی زۆر بە شمشاڵەکەی خزمەتی هونەری کوردی کردووە، توانیویەتی هونەرێکی دانسقە و ڕەسەن پێشکەش بکات و ببێتە بەشێک لە کەلەپور و فۆلکلۆری کورد.\nقالە مەڕە، ناوی تەواوی قادر عەبدوڵازادەیە، لە ساڵی ١٩٢٥ لە گوندی کولیجەی سەر بە شاری بۆکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەدایکبووە، پێش لەدایکبوونی باوکی کۆچی دوایی کردووە، لە تەمەنی شەش ساڵیدا بووە کە دایکی کۆچی دوایکردووە، لەبەر ئەوەشە لە ژیانێکی پڕ چەرمەسەری و نەهامەتیدا ژیاوە، هەر ئەو نەهامەتیانەی کە بینیویەتی بوونەتە ئیلهامێک و لە ژەنینی شمشاڵەکەیدا ڕەنگی داوەتەوە.\nدوای ڕووخانی کۆماری مهاباد لە ساڵی ١٩٤٧ قالەمەڕە ڕوودەکاتە باشوری کوردستان، پاش چەند ساڵێک دەگەڕێتەوە ڕۆژهەڵات، هەروەها لە ساڵانی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا لە ڕادیۆ و تەلەفزیۆنەکانی کرماشان، سنە، تاران، مەھاباد و ورمێ، چەندین پارچە میوزیکی بە شمشاڵەکەی تۆمارکردووە.\nقالە مەڕە بەردەوام بە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا گەڕاوە، بە شمشاڵەکەی توانیویەتی چەندین خەڵات بەدەستبهێنێت، لەوانە 'فێستیڤاڵی میوزیکی فەجر لە تاران، فێستیڤاڵی میوزیکی ناوچەکانی ئێران لە کرمان و لە بۆنە و فێستیڤاڵەکانی سنە، کرماشان ئیلام، ورمێ، مەھاباد، سەقز، بۆکان، هەولێر و سلێمانی'.\nقالە مەڕە لەگەڵ ئەوەی شوانێکی نەخوێندەوار بووە، بەڵام جگە لە ژەنینی سادەی شمشاڵ، توانیوویەتی داهێنان بکات.\nلە ژەنینی ئامێرەکانی میوزیکدا حەوت دەنگ هەیە کە بەکاردەهێندرێت، ئەوانیش: دۆ، ڕێ، می، فا، سۆ، لا، سی، ئەوەی قالە مەڕە جیا دەکاتەوە لە شمشاڵژەنەکانی دیکە ئەوەیە، کە توانیوویەتی جگە لە بەکارهێنانی نیو تۆن، چارەکە تۆن، توانیویەتی کۆمەڵێک تۆنی جیاوازتر بەکاربهێنێت، کە بە 'کۆما' دەژمێردرێت لە ژەنینی میوزیکدا.\nگۆڤەند عەبدوڵا، ئاوازدانەر و ئەندامی گروپی میوزیکی لوڕ لە شاری سلێمانی، سەبارەت بە هونەرەکەی قالە مەڕە باس لەوە دەکات، کە ئەم جۆرە لە هونەر لە هەموو دنیادا جێگەی بایەخە و تایبەتن، هەروەها هۆکاری سەرکەوتنی بەرهەمەکانی قالە مەڕەی گەڕاندەووە، بۆ ئەو مەینەتی و ژیانە چەرمەسەرییەی کە هەیبووە.\nگۆڤەند باس لەوە دەکات، کە کەم کەس وەک قالە مەڕە هەیە و دوای ئەو کەسی وا دەرنەکەوتووە، دەشڵێت ئەو بە شمشاڵەکەی چەندین داهێنانی کردووە، کە ڕەنگە کەسێکی ئاسایی هەست بەو داهێنانە نەکات، بەڵام ئەگەر بەشێوەیەکی ئەکادیمی لێی بکۆڵیتەوە باڵادەستی و داهێنانی ئەو شمشاڵ ژەنەت بۆ دەردەکەوێت.\nئەم هونەرمەندە ڕەخنەی ئەوە دەگرێت، کە وەک پێویست گرنگی بە بەرهەمەکانی قالە مەڕە نەدراوە، دەشڵێت ئەو شێوازەی ژەنینی شمشاڵەکی هێندە بەرزە پێویستە بەرهەمەکانی لە ناوەندە ئەکادیمیەکاندا بخوێندرێت، تا شمشاڵژەنی وەک ئەو دەربکەون.\nشمشاڵ ژەنی ناودار و ڕەسەنی کورد، قالە مەڕە لە شەوی٢١ -٥-٢٠٠٩دا لە شاری بۆکان بەهۆی نەخۆشی درێژخایەنەوە کۆچی دوایکرد، لەسەر وەسێتی خۆی لە تەنیشت گۆڕی هونەرمەندی گەورە حەسەن زیرەک لە دامێنی کێوی ناڵەشکێنە بەخاکسپێردرا.


قسەکردن لەسەر ئەم بابەتە زۆر ھەڵدەگرێت، بەڵام بەکورتی، تازە تەماشای بەرنامەی GPS م دەکرد لە CNN کە لەلایەن ئەکادیمی و ئەستوننوس فەرید زەکەریا پێشکەش دەکرێت. فەرید لە بەرنامەکە گفتوگۆی لەگەڵ Aaron Sorkin شانۆنوس و دەرھێنەری ئەمریکی دەکرد. ئەوان باسیان لە حاڵی ئەمریکا لەناوخۆ و دەرەوە دەکرد. ئارۆن وەک ڕەخنەگرێک و دیموکراتێک ڕەخنەی لە ترەمپ و کۆمارییەکان دەگرت و گوتی ئێمە دیموکراتەکان دەبێت ئەمریکا بگێڕینەوە بۆ ئەو ئەمریکایەی کە لە جیھاندا ڕێزی لێ دەگیرا. ئەو گوتی بابم لە شەڕی دووەمی جیھانی سەرباز بوو، وەک سەربازەکانی دیکە نەوەی خۆی بابم کەم باسی چیرۆکەکانی شەڕی بۆ ئێمە دەکرد بەڵام جارجار باسی ئەوەی دەکرد کە ئەوان کاتێک دەچووین بۆ ھەر گوندێک لە ئەوروپا خەڵکەکە بە گەرمی پێشوازیان دەکردین و دەیانگوت "سوپاس بۆ خوا ئەمریکیەکان لێرەن". مەبەستی ئارۆن ئەوەبوو کە ئەمریکییەکان ئەوکات وەک ڕزگارکەر دەبینران نەک داگیرکەر وەک نازی و فاشیستەکانی ئەڵمانیا و ئیتاڵیا...\nئارۆن گوتی دەبێت ئەمریکا بگێڕینەوە بۆ ئەو ڕۆژانە کە وەک ڕزگارکەر ببینرێت نەک داگیرکەر، کە ئێستا وا نیە...\nداخۆ ئەمریکا دەتوانێت ببێتەوە بەو ھێزەی کە سوپاس بکرێت و وەک ڕزگارکەر ببینرێت ئەوە پرسیارێکی دیکەیە.\nئێمە وەک کورد لە سی ساڵی ڕابردو لانیکەم دووجار سوپاسی ئەمریکامان کردوە. یەکەمیان، کاتێک کە لە ١٩٩١ بە ھانامانەوە ھات و ناوچەی ئارامی دامەزراند کە ئەزمونی ھەرێمی لە باشور لێکەوتەوە. دووەمیان، کاتێک لە کۆبانێ بە ھانامانەوە ھات لە بەرەنگاربوونەوەی داعش کە ھۆکاری ھەرە سەرەکی نەشکانی کورد بوو لە کۆبانێ و دواتریش لە ڕزگارکردنی تەواوی ناوچە کوردیەکان کە دامەزراندنی ئەزمونی ڕۆژاڤای لێکەوتەوە.\nداخۆ ئەمریکا لە پشتیوانی کورد بەردەوام دەبێت و دەبێتە ئەو ھێزەی کە وەک جاران سوپاس بکرێت نەک بەنەعلەت بکرێت ئەویش پرسیارێکە کە وەڵامەکەی ئاسان نیە...\nیەک شت ڕونە کە تا ترەمپ لەسەر حوکم بێت ئەو ترسە ھەیە بەڵام ئەوە بەو مانایە نیە کە ترەمپ پشت لە کورد دەکات بەڵکو مانای ئەوەیە کە زەحمەتە پێشبینی بڕیارەکانی ترەمپ بکرێت لەبەر کەسایەتی ترەمپ کە ئەنپریدیکتەبڵە، واتە قسەو بڕیارەکانی چاوەڕوان نەکراون. دەبێت ئەوەش بزانین کە چاوەڕوان نەکراوی بە ڕووە باشەکەشی ھەر چاوەڕوانکراوە.\nھاتنی دیموکراتەکانیش کە بە قسەی خۆیان دەیانەوێت ئەمریکا بکەنەوە بە ڕزگارکەر مەرج نیە لەبەرابەر کورد و پشتیوانی لێکردنی باشتر بێت چونکە بەگشتی ھەڵوێستی کۆمارییەکان بەرابەر بە تورکیا توندترە.\nبەھەرحاڵ تەنیا زەمەن وەڵامی ئەو پرسیارانە دەداتەوە.


گۆڕان لە چیدا و بۆچی عینادە؟\nئەگەر عینادی، سوربون و پێداگریی بزوتنەوەی گۆڕان بێت لەسەر سەروەری یاسای و گێڕانەوەی شەرعیەت بۆ دامەزراوە یاسایی و شەرعییەکان و سازش نەکردن لەسەر ماف و داواکاریی خەڵک، بەڵێ بەشانازییەوە دەڵێین ئێمە عینادین، ئەمە وتەی ئەندامێکی خانەی راپەڕاندنی بزوتنەوەی گۆڕانە.\nلەسەرتای دروست بونی بزوتنەوەی گۆڕان و بەشداریی لە هەڵبژاردنەکان و بەشداریی لە خەباتی پەرلەمانی و حکومی و چونە ناو دانوستانەکانەوە، هەمیشە پارتی و یەکێتی و هاوئاوازەکانیان گۆڕان بەوە تۆمەتبار دەکەن کە بزوتنەوەی گۆڕان عینادە و سازش لەسەر هیچ داواکاریی و پێشنیازێکی خۆی دانوستان و کۆبونەوەکاندا ناکات و هەمیشە پێداگرە.\nد.شۆڕش حاجی، ئەندامی خانەی راپەڕاندنی بزوتنەوەی گۆڕان لەوبارەیەوە دەڵێت: ئەگەر عینادی لای ئەوان سوربون و پێداگریی بزوتنەوەی گۆڕانە لەسەر سەروەریی یاسا و گێڕانەوەی شەرعیەت بۆ دامەزراوە شەرعییەکانی هەرێمی کوردستان، گوێگرتن لە داواکاریی هاوڵاتیان و چارەسەری قەیرانی دارایی کە لەبەرژەوەندی خەڵکی کوردستاندا بێت، بەڵێ بەشانازییەوە دەڵێین ئێمە ئەوەین.\nگۆڕان عینادی لەسەر چی کردوە و بۆچی عینادە و لەچی شوێن و کاتێکدا عینادی کردوە، ئایا پێداگرییەکانی لەسەر بەرژەوەندییە کەسی و حیزبییەکانە، یان لەسەر سەروەری یاسا و ماف و داواکاریی خەڵکە.\nهەر لەسەرەتای بەشداریی کردنی لە خەباتی پەرلەمانی، هەمیشە فراکسیۆنی گۆڕان پێداگریی و بەرگریان کردوە لەسەر سەروەری یاسا و جێبەجێکردنی خودی بڕیارەکانی پەرلەمان، تا ئەو دامەزراوە شەرعییە گەورەترین مەرجەعی سیاسی و یاسایی خەڵکی کوردستان بێت.\nدوای تەواوکردنی دو خولی چوار ساڵی، ماوەی یاسایی ویلایەتی مەسعود بارزانی وەک سەرۆکی هەرێم کۆتایی هات و یەکێتی و پارتی لەچەند سەعاتێکدا و پێچەوانەی رێکارە یاساییەکان لە (30)ی حوزەیرانی ساڵی (2013)دا کودەتایان بەسەر پەرلەماندا کرد و دو ساڵی دیکەیان بۆ ویلایەتەکەی درێژکردەوە، گۆڕان دژایەتی کرد و هەمو رێکارە یاسایی و پەرلەمانییەکانی گرتەبەر بۆ رێگریی لەو کودەتایە.\nدو ساڵە درێژکراوەکەی ویلایەتی مەسعود بارزانیی کۆتایی هات و دەبو لە (19/8/2015) بارزانی کورسی سەرۆکایەتی بەجێبەهێڵێت، پێش ئەو وادەیە یوسف محەمەد سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان دەستی بە ئامادەکارییەکان و گرتنەبەری رێکارە یاساییەکانی کرد تا بۆشای یاسایی لە هەرێمی کوردستان دروست نەبێت، کۆبونەوەی لەگەڵ لایەنە سیاسییەکان و فراکسیۆنەکان دەستپێکرد، بۆ ئەوەی سیستمی سیاسی هەرێمی کوردستان بچێتە سەر رێگەیەکی دروست و سیستمێکی پەرلەمانی بێت و ئاڵوگۆڕی دەسەڵاتی تیادابێت، ئەوەش دژی خواستەکانی پارتی و هاوئاوازەکانی بو، کە پارتی دەیخواست سیستمی سەرۆکایەتی هەتاهەتایی جێبەجێ بکات.\nکۆتایی سیستمی حکومی تاکڕەوی هەتاهەتایی\nرۆژی (9)ی نیسانی (2015) سەرۆکایەتی پەرلەمانی کوردستان، سەردانی مەکۆی سەرەکی بزوتنەوەی گۆڕانیان لەشاری سلێمانی کردو دوای کۆبونەوەکە، نەوشیروان مستەفا بەرۆژنامەنوسانی راگەیاند: بزوتنەوەی گۆڕان لەگەڵ ئەوەدایە هەرێمی کوردستان سیستەمێکی پەرلەمانی بێت.\nرۆژی (23)ی حوزەیران، پەرلەمانی كوردستان بەسەرۆكایەتیی د.یوسف محەمەد و بەبەشداریی (58) پەرلەمانتار کۆبونەوە و خوێندنەوەی یەکەم بۆ هەمواری یاسای سەرۆکایەتی هەرێم کرا و سەرۆكی پەرلەمان وتی: هیچ ئیرادەیەك ناتوانێت ئیرادەی پەرلەمان پەكبخات‌و پەرلەمان شەرعیەتی لەگەلەوە وەرگرتوە، پەرلەمان خاوەنی شەرعیەتی راستەقینەی خەڵكی كوردستانەو هەمو دەسەڵاتەكان شەرعیەت لەپەرلەمانەوە وەردەگرن.\nدواتر بڕیاردرا پەرلەمانی کوردستان لە (19)ی ئابدا لەکۆبونەوەیەکی نائاساییدا خوێندنەوەی دوەم بۆ راپۆرتی لیژنەی یاسایی بکرێت و پڕۆژە یاساکە بکرێتە یاسا، بەڵام بەهۆی تەواونەبونی ریژەی یاسایی نەتوانرا دانیشتنە نائاساییەکە ئەنجام بدرێت بۆ بەیاساکردنی پڕۆژەیاساکان .\nئەوە یەکەم شکستی پارتی و خاوەن خواستی سەرۆکایەتی هەتاهەتایی بو بەرامبەر ئیرادەی پەرلەمان و بۆ یەکەمجار لەمێژوی خۆیدا بایکۆتی دانیشتنی پەرلەمانی کرد.\nد. یوسف محەمەد سادق، سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان، لە چاوپێکەوتنێکی تایبەتدا لە تەلەفزیۆنی (الحرة) رایگەیاند: لە هەرێمی کوردستان یاسایەکی تایبەت بە سەرۆکایەتی هەرێم هەیە، بەڵام بەڕێز مەسعود بارزانی دو خولی خۆی تەواو کردوە و دو ساڵیشی بۆ درێژکراوەتەوە، بۆیە یاسای سەرۆکایەتی هەرێم رێگرە جارێکی تر ماوەکەی بۆ درێژ بکرێتەوە، یاسا رێگریی لێدەکات نەک هیچ لایەن و کەسێک، هەربۆیە فراکسیۆنەکان هەوڵیاندا یاسای سەرۆکایەتی هەرێم بەجۆرێک هەموار بکەنەوە کە سەرۆک لە پەرلەمانەوە هەڵبژێرێت، بەڵام پارتی ئەوەی رەتکردەوە و کێشەکەی گەیاندە پەکخستنی پەرلەمان و دامەزراوە شەرعییەکانی تری هەرێمی کوردستان".\nسوربونی گۆڕان لەسەر ئەوەی ویلایەتی مەسعود بارزانی کۆتایی هاتوە و ئەنجامدانی سەرکیشی ریفراندۆم و روداوەکانی (16)ی ئۆکتۆبەر بارزانی ناچار کرد واز لە کورسییەکەی بهێنێت و دەسەڵاتەکانی سەرۆکایەتی هەرێم بەسەر سێ سەرۆکایەتییەکەی دیکەدا (پەرلەمان، حکومەت، دادوەری) دابەشکرا.\nئیفلیجکردنی پەرلەمان و عینادی گۆڕان\nبەهۆی یاسایی سەرۆکایەتی هەرێم درێژەکێشانی کۆبونەوە پێنج قۆڵییەکانی سوربونی بزوتنەوەی گۆڕان لەسەر هەموارکردنەوەی یاساکە و چەسپاندنی سیستمی پەرلەمانی، رۆژی (12)ی ئۆکتۆبەری ساڵی (2015) پارتی لە بازگەی پردێ رێگریی کرد لە سەرۆکی پەرلەمان تابچێتە هەولێر و تیمی گۆڕان لە حکومەت دورخرانەوە.\nدواتر پارتی چەندین هەوڵیدا بۆ گەڕاندنەوەی سەرۆکی پەرلەمان بۆ سەر پۆستەکەی و کاراکردنەوەی پەرلەمان بۆ مەرامی تایبەتی خۆی بەتایبەتی دوای ئەوەی کەڵکەڵەی ریفراندۆم کەوتە سەر مەسعود بارزانی و هاوئاوازەکانی و دروستکردنی لیژنەی بەناو ریفراندۆم.\nرۆژی (14/6/2017) بزوتنەوەی گۆڕان لە بەیاننامەیەکدا رایگەیاند: لە دوای (12)ی ئۆکتۆبەری (2015)ەوە جەختمان لەوە کردوەتەوە کە بۆ چارەسەری کێشە یاسایی‌و سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان‌و چارەسەری قەیرانی دارایی‌و باشکردنی بژێوی‌و گوزەرانی هاوڵاتیان پێویستە پەرلەمانی کوردستان بەو دەستە سەرۆکایەتییە هەڵبژێردراوەی ئێستایەوە دەست بە کارەکانی بکاتەوە. پەرلەمانی کوردستان وەک باڵاترین مەرجەعی یاسایی‌و شەرعی هاوڵاتیانی کوردستان ئەرکی تاوتوێکردنی هەمو ئەو بابەتانەیە کە پەیوەندی بە ژیانی خەڵک‌و ئایندەی گەلەکەمانەوە هەیە.\nهەر شێوازێکی تری ئاساییکردنەوەی بارودۆخەکە بە دەستبەکاربونەوەی مەرجداری پەرلەمان لای ئێمە قبوڵکراو نیە. چونکە هۆکاری سەرەکی ئیفلیجکردنی پەرلەمانی کوردستان دەستەی سەرۆکایەتییەکەی نیە، بەڵکو کۆتایی هاتنی وادەی سەرۆکایەتی هەرێم‌و هەوڵی پەرلەمان بو بۆ هەمواری یاسای سەرۆکایەتی هەرێم. بۆیە هەر هەنگاوێک بەبێ گۆڕینی سیستمی حوکمڕانی‌و چاکسازی ریشەیی لە بوارەکانی دارایی‌و کارگێڕی‌و چاودێری وردی کارەکانی حکومەت نەک چارەسەر نین، بەڵکو پرۆسەی سیاسی بەرەو چەقبەستویی زیاتر دەباو گەلەکەمان پتر نائومێدو ئەزمونەکەمان‌و ئاییندەشمان دەخاتە بەردەم ئەگەرو مەترسی گەورەترەوە.\nبەڵام بێگوێدانە پێداگرییەکانی گۆڕان لەسەر سەروەریی یاسا و دوای دو ساڵ لە پەکخستنی، رۆژی (15)ی ئەیلول و (10) رۆژ پێش ریفراندۆم بەنایاسایی و بەبێ ئامادەبونی سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان، پەرلەمان کاراکرایەوە و کاراکەشیان ئەوەبو کە بە کۆی دەنگ ئەنجامدانی راپرسی لە (25)ی ئەیلول پەسەند کرد.\nلە کۆبونەوەکەدا هەریەک لە فراکسیۆنەکانی بزوتنەوەی گۆڕان (24 پەرلەمانتار) کۆمەڵی ئیسلامی کوردستان (6 پەرلەمانتار) و ژمارەیەک پەرلەمانتاری دیکە بایکۆتی دانیشتنەکەیان کرد.\nدوای ئەوەی مەسعود بارزانی بڕیاریدا ریفراندۆم ئەنجامبدات، رۆژی هەشتی حوزەیرانی (2017) لیژنەیەک بەناوی ریفراندۆم پێکهێنرا و یەکەم کۆبونەوەیان بەبێ گۆڕان و کۆمەڵ ئەنجامدا و بڕیارەکەی بارزانیان پەسەندکرد و بڕیاردرا کە (25)ی ئەیلول ریفراندۆم بکرێت.\nسێ رۆژ دوای ئەوە بزوتنەوەی گۆڕان و کۆمەڵی ئیسلامی کۆبونەوە و رۆژی (11)ی حوزەیران داوایانکرد ریفراندۆم دوابخرێت و جەختیان کردەوە کە بەشداریی هیچ کۆبونەوەیەکی لیژنەی ریفراندۆم ناکەن، چونکە بڕیارەکە نە لەپەرلەمان دراوە و نەهیچ پشتیوانییەکی یاسایی هەیە.\nریفراندۆم ئەنجامدرا و گۆڕان سوربو لەسەر ئەوەی کە بەبێ زەمینەسازیی ناوخۆیی و دەرەکی هیچ ئەنجامێکی نابێت، دەرەنجامی ریفراندۆمەکەی بارزانی و پارتی و یەکێتی و هاوئاوازەکانی روداوی (16)ی ئۆکتۆبەری لێکەوتەوە و زیاتر لە (51%)ی خاکی هەرێمی کوردستان لەدەستدرا و فڕۆکەخانە و دەروازە سنورییەکان بەڕوی هەرێمدا داخران .\nد.یوسف محەمەد سەرۆکی دەستلەکارکێشاوەی پەرلەمانی کوردستان رایگەیاند؛ لەسەروبەندی ریفراندۆمدا بزوتنەوەی گۆڕان بایکۆتی هەمو پرۆسەکەی کرد، هەر لە ئەنجومەنی باڵای ریفراندۆم و بایکۆتکردنی داینشتنی پەرلەمان بۆ بەیاساییکردنی پرۆسەکە و لە هەمو بەیاننامەکانیدا جەختی کردەوە لەوەی ئەنجامدانی لەوکاتەدا بە زیان دەشکێتەوە، وە بەیاننامەی کۆتایی جڤاتی نیشتیمانی لە رۆژێک پێش ریفراندۆم باسی لەوەکردبو کە ئۆباڵی هەر مەترسی و شکستێک دەکەوێتە سەر ریفراندۆمچییەکان، جگە لەوەش بەشداری رێکخەری گشتی لە ریفراندۆمەکەدا بابەتێکی شەخسی بوە، چونکە زۆرینەی ئێمە بایکۆتمان کردوە و منیش وەکو شەخس کە سەرۆکی پەرلەمان بوم بایکۆتم کردوە، هەروەها تاکە هێز بوین کە کەمپەینمان بۆ پرۆسەیەکی ناشەرعی نەکردوە نە بەبەڵێ نە بەنەخێر.\nعینادی لە حکومەتدا\nساماڵ سەردار، وەزیری دەستلەکارکێشاوەی بازرگانی و پیشەسازی لەسەر پشکی بزوتنەوەی گۆڕان رایگەیاند: تا لە حکومەت بوین لە هیچ شتێک سازشمان نەکردوە کە دژى بەرژەوەندى گشتى خەڵکی هەرێمى کوردستان بوە و رێگریمان لە زۆر بابەت کرد، لەگەڵئەوەی بەجۆرەها شێوە هەوڵدەدرا راستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ بۆ قایلکردن و سازشکرنمان.\nوتیشی :"تا تیمی گۆڕان لە حکومەت بون رێگرییان لە سەپاندنی پاشەکەوتی موچەکرد، تا ئەوکاتە نە موچە دواکەوت، چونکە کە چونە حکومەتەوە تەنها دو موچە دواکەوتبو لە (12)ى ئۆکتۆبەریش کە تیمەکە چونە دەرەوە تەنها دو موچە دواکەوتبو، بۆیە نە دۆخى موچە بەم شێوەیە بو لەو کاتەى ئێمە لە حکومەت بوین نە سیستمى پاشەکەوت سەپێندرابو بەسەر موچە خۆراندا".\nساماڵ سەردار جەختی کردەوە؛ ئەگەر لەسەر یەکێک لەو دۆسیەیانە سازشمان بکردایە گۆڕان هەرچى بوتایە بۆى دەکرا و دەیان پۆستى دیکەى وەردەگرت کە پێشتریش هەر مستەحەقاتى خۆى بو بەڵام نەدرابون، بەڵام ئامادەنەبوین سازش لەسەر هیچ کام لەو پرەنسیپانەى بکەین.\nپۆستی پارێزگاری سلێمانی\nیەکێکی دیکە لەو بابەتانەی بزوتنەوەی گۆڕانی پێ تۆمەتبار دەکرا، وەرنەگرتنی پۆستی پارێزگاری سلێمانی بو بە مەرسومی سەرۆکایەتی، لەکاتێکدا گۆڕان پێشتر لەبەر بەرژەوەندی گشتی و پارێزگای سلێمانی، رازی بو رێککەوتنی لەگەڵ یەکێتی نیشتیمانی کوردستان بکات و لە ساڵ و نیوێکی مافی خۆی خۆش بێت و پۆستەکە بدرێتە یەکێتی.\nلایەنە براوەكانی هەڵبژاردنی (30/4/2014) رێککەوتن لەسەر ئەوەی، بەپێی بەركەوتی هەڵبژاردن بەشدار و هاوبەشن لە بەڕێوەبردنی پارێزگای سلێمانی، لەو هەڵبژاردنەدا بزوتنەوەی گۆران (359600) دەنگ و رێژەی (40.55%)ی دەنگەکانی بەدەستهێناو بەپێی بەرکەوتەی هەڵبژاردنی دەبو بزوتنەوەی گۆران بۆ هەر چوار ساڵ پۆستی پارێزگاری سلیمانی لای ئەو بوایە، بەڵام بەپێی ئەو رێكەوتنەی کە لەنێوان گۆڕان و یەکێتی ئەنجامدرا، دو ساڵی یەكەمی پۆستی پارێزگای سلێمانی لە بەرواری (11/12/2014)ەوە تا (9/8/2016) لای یەکێتی بێت و كاندیدی بزوتنەوەی گۆڕان بۆ دو ساڵی دوەم پۆستی پارێزگای سلێمانی وەردەگرێت و (د.هەڤاڵ ئەبوبەكر) لە بەرواری (10/8/2016) دەست بەكار دەبێت تا کۆتایی خولی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی.\nبەپێی بڕگەی سێی ماددەی (18) لە یاسای ژمارە (3)ی ساڵی (2009)ی پارێزگاكانی هەرێمی كوردستان، بۆ دەستبەكاربونی پارێزگار پێویستە مەرسومێكی هەرێمی لەلایەن سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستانەوە دەربچێت، بەڵام پێشتر بزوتنەوەی گۆڕان چەندینجار رایانگەیاند كە ویلایەتی بارزانی كۆتایی هاتوە، بۆیەش ئامادە نین دان بە مەرموسی سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستاندا بنێن بۆ دەستبەكاربونی د.هەڤاڵ ئەبوبەكر.\nد.هەڤاڵ ئەبوبەکر، سەرۆکی لیستی گۆڕان لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکاندا زیاتر لە (250) هەزار دەنگی و نزیکەی (70%)ی دەنگەکانی بزوتنەوەی گۆڕانی لە سلێمانی بەدەستهێنا، بەڵام بەهۆی بەربەستە سیاسى و یاساییەکان ئەو پۆستەی وەرنەگرت، تا ئەو کاتەی مەسعود بارزانی لە پۆستەکەیدا مایەوە و ئیمزای مەرسومی سەرۆکایەتی دەکرد، دوای چۆڵکردنی کورسییەکەی و دابەشکردنی دەسەڵاتەکانی و تەواوکردنی رێکارە یاساییەکان، رۆژی دوشەممە (4/12/2017) د.هەڤاڵ ئەبوبەکر، وەک پارێزگاری یاسایی و هەڵبژێردراوی خەڵک و ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی دەستبەکاربو.\nگۆڕینی سیستمی سیاسی و حكومڕانی و نوسینەوەی دەستور\nبزوتنەوەی گۆڕان هەر زو دركی بەوەكردبو كە كەڵكەڵەیەك هەیە بۆ بەلاڕیدابردنی سیستمی سیاسی و حكومڕانی بەرەو سیستمێكی سەرۆكایەتی هەتا هەتایی و مەترسیدار، ئەم مەترسییەش لە (30) حوزەیرانی (2013) بەتەواوی هەستی پێكرا كاتێك یەكێتی چوە ژێر باڵی پارتی و بە نایاسایی ماوەی ویلایەتەكەی بارزانی درێژكردەوە، ئەگەر ئەوە روی نەدایە، هەرگیز ئەم رۆژە رەشەمان نەدبینی كە ئێستا هەرێمی كوردستانی تێكەوتوە.\nبۆیە بزوتنەوەی گۆڕان بۆ رێگریی كردن لە مەترسی سەرهەڵدانی سیستمێكی دیكتاتۆری سەرۆكی هەتا هەتایی پەنای برد بۆ:\n- گێڕانەوەی رەشنوسی پرۆژەی دەستور بۆ پەرلەمانی كوردستان و پێكهێنانی لیژنەی نوسینەوەی دەستور و دەستبەكاربونی ئەو لیژنەیە بۆ نوسینەوەی دەستورێكی نوێی، كە لەسەر بنەمای سیستمێكی پەرلەمانی دابڕیژرێت، ئەگەر چی ئەم لیژنەیە كارەكانیان تەواو نەكرد و لیژنەكەیان پەكخرا، بەڵام یەكێك لەو سەروەریانەی گۆڕان شانازی پێوە دەكات، گێڕانەوەی ئەو رەشنوسی دەستورە بو كە بە پەسەند كردنی هەرێمی كوردستان دەبوە مۆدێلێك لە مۆدێلە حوکمڕانەكانی سوریا و یەمەن و میسر و تونسی رابردو، هاوشێوەی حوكمەكانی موبارەك و ئەسەد و قەزافی و عەلی عەبدوڵا ساڵح.\n- پێشكەش كردنی پرۆژە یاسای سەرۆكایەتی هەرێم كە لە (18) ماددە پێكهاتبو، بۆ گۆڕینی سیستمی سیاسی لەسەرۆكایەتییەوە بۆ پەرلەمانی، ئەگەرچی یەكێتی و یەكگرتو بەهانشێوەی بزوتنەوەی گۆڕان پرۆژە یاسان هەبو بۆ ئەم مەبەستە، بەڵام كۆمەڵی ئیسلامی نەبێت ئەو دو لایەنەی دیكە رێزیان لە پرۆژەكانی خۆیان نەگرت و پەشیمان بونەوە لە پرۆژەكانی خۆیان، هەر ئەم ئیرادە سەرسەختەی بزوتنەوەی گۆڕانیش بو وای لە پارتی كرد پەرلەمانی كوردستان پەكبخات بۆ ماوەی دو ساڵ نەهێشت سەرۆكی پەرلەمان بچێتەوە سەر كارەكەی خۆی، تا یەكێتی و یەكگرتو چونەوە پەرلەمان و بەهاوكاری پارتی پەرلەمانیان بۆ بڕیاری ئەنجامدانی ریفراندۆمە شكستخواردوەكەیان كارا كردەوە.\nبەدامەزراوەییكردنی دۆسیەی نەوت\nلەگەڵئەوەی بزوتنەوەی گۆڕان بەردەوام لەڕێگەی بەیاننامە و پرۆژەكانییەوە پێداگری لەسەر بەدامەزراوەیی و شەفافكردنی پرۆسەی نەوت و دەرهێنان و فرۆشتن و داهاتەكەی كردوەتەوە لە پەرلەمانی كوردستانیشدا كاری كردوە لە رێگەی:\n- پێشكەشكردنی پرۆژە یاسا بۆ (سندوقی داهاتە نەوتییەكان، بەبازاڕكردنی نەوت، دۆزینەوەی بیرە نەوتەكان، پاڵاوتنی نەوت) بەو شێوەیەی لەیاسای نەوت و گازدا هاتوە، بەڵام تەنها یاسای سندوقی داهاتە نەوتییەكان پەسەندكرا و ئەوانی دیکە تەنها خوێندنەوەی یەكەمی بۆ كراوە.\nبەگژداچونەوەی گەندەڵی و ئەنجامدانی چاكسازی\nرەنگە كەم هێزی سیاسی هەرێمی كوردستان هەبێت هێندەی بزوتنەوەی گۆڕان بەگژ دیاردەی گەندەڵیدا چوبێتەوەو بەرەنگاری كردبێت، لەم بوارەشدا هەوڵەكانی تەنها لەسەر ئاستی وتار نەبوە، بەڵكو هەوڵی بەیاسایی كردنی ڕێگاكانی بەگژداچونەوەشی داوە لەڕێگەی:\n- هەمواركردنەوەی یاسای دەستەی گشتی دەستپاكی بەجۆرێك رونترو شەفافانەتر كارەكانی ئەنجام بدات، بەم پێیەش یاسای ژمارە (7) ساڵی (2014)ی لێ بەرهەم هات.\n- دەركردنی یاسای كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆیی هەڵبژاردن و راپرسی و پێكهێنانی كۆمسیۆنەكە بۆ رێگریی كردن لە ساختەكارییەكانی هەڵبژاردن. یاسای ژمارە (4)ی ساڵی (2014)ی لێ بەرهەم هات.\n- پێشكەشكردنی پرۆژە یاسای بە گژداچونەوەی گەندەڵی (تەنها خوێندنەوەی یەكەمی بۆ كرا)\n- پێشكەشكردنی پرۆژەی چاكسازی بەشێوەی بەردەوام.


داوای قه‌ده‌غه‌كردنی جۆرە حەبێک دەکرێت\nYou are at:Home»تەوەر»هەواڵ»تایبه‌ت»داوای قه‌ده‌غه‌كردنی جۆرە حەبێک دەکرێت\nBy nuche.net on\t 2019/09/21 تایبه‌ت, کوردستان, گرنگ\nلە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە هۆشداری دەردرێتە هاووڵاتیان لەسەر حه‌بێكی تایبه‌ت به نه‌خۆشی مه‌عیده و دڵه‌كزێ، ئەندامێکی لیژنەی تەندروستی لە پەرلەمانی کوردستان رایدەگەیێنێت، لیژنەکەیان بەدواداچوونی تەواوی بۆ دەکات.\nلە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان وێنەی جۆرە حەبێکی رەنگ زەردی تایبەت بە نەخۆشی مه‌عیدە و دڵەکزێ بڵاوکراوەتەوە، ئەو کەسانەشی وێنەی حەبەکەیان داناوە داوای قەدەغەکردنی حەبەکە دەکەن، بەپێی گوتەی کەسەکانیش بێت، به‌گوێره‌ی زانیارییه‌كان، لێكۆڵینه‌وه‌كانی كۆمپانیای وه‌به‌رهێنه‌ری ده‌رمانه‌كه ده‌ریخستووه، کە ئه‌و ده‌رمانه ماده‌یه‌كی شێرپه‌نجه‌ی تێدایه به ناوی (NDMA) ناوە بازرگانییەکەشی (Zantac) حەبەکە ناوە زانستییەکەی (Ranitidine)\nلە لێدوانێکی تایبەت بە نوچە، لوقمان حەمەد، ئەندامی لیژنەی تەندروستی لە پەرلەمانی کوردستان، سەبارەت بە دەنگۆی بڵاوبوونەوەی حەبێکی مەترسیدار رایگەیاند “ئێمە وەک لیژنەی تەندروستی لە پەرلەمان کە گروپمان هەیە بەردەوام ئاگامان لێیە، تا ئێستا ئەو حاڵەتە رووبەڕووی ئێمە نەکراوەتەوە و لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیشەوە بەرچاومان نەکەوتووە”.\nئەندامەکەی لیژنەی تەندروستی لە پەرلەمانی کوردستان گوتیشی “بەدڵنیایییەوە ئێمە بە دواداچوونی تەواو بۆ ئەو جۆرە حەبە دەکەین، ئەگەر حاڵەتێکی وەها دەرکەوت، ئەوکاتە ئێمەش ڕێوشوێنی یاسایی لە دژ دەگرینەبەر و رێگری لێدەکەین”.\nهاوکات نوچە بۆ وەرگرتنی زانیاری زیاتر چەند جارێک پەیوەندی کرد بە گوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمەوە، بەڵام وەڵامی پەیوەندییەکەی نەدایەوە.