کوکوبوری له نوسینه‌کانی ئیبن خه‌له‌کاندا (به‌شی دوهه‌م) – History Of Kurdistan\nHome / بەشی مێژووی كورد / کوکوبوری له نوسینه‌کانی ئیبن خه‌له‌کاندا (به‌شی دوهه‌م)\ndidar othman 2017-01-24\tبەشی مێژووی كورد, مێژووى سەدەکانى ناوەڕاستى کورد, ناوداران لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە کوکوبوری له نوسینه‌کانی ئیبن خه‌له‌کاندا (به‌شی دوهه‌م) 1,964 Views\nکوکوبوری له ته‌مه‌نی 14 سالیدا له‌جێی باوکی دانرا به فه‌رمانره‌وای هه‌ولێر و له پاش ماوه‌یه‌ک براکه‌ی که خۆی ده‌یویست جێی باوکی بگرێته‌وه په‌یوه‌ندی به خه‌لیفه‌ی به‌غداوه کرد و جێی گرته‌وه و هه‌رچه‌ند کوکوبوری رۆشت بۆ لای خه‌لیفه‌ی عه‌باسی و سکاڵای گه‌یانده لای خه‌لیفه، که‌ڵکی نه‌بوو و له ئه‌نجامدا ناچار بوو بگه‌ڕێته‌وه لای فه‌رمانڕه‌وای موسڵ دانیشێ و چاوه‌ڕێی فرسه‌تێک بکا بۆ گه‌ڕانه‌وه بۆ فه‌رمانڕه‌وایی ئه‌ربیلا / هه‌ولێر.\nسه‌لاحه‌دینی ئه‌یوبی هه‌ر له‌ته‌مه‌نی 144 ساڵی یه‌وه به‌هۆی مامی شێرکۆ و باوکیه‌وه تێکه‌ڵاوی ده‌سته‌لاتدارانی سه‌لجوقی و زه‌نجی و عه‌باسیه‌کانی به‌غداو له تکریت و موسڵ و سوریا له کامپه‌ینی داگیرکردنی میسر و ده‌سه‌لات گرتنه ده‌ست سه‌لاحه‌دین باڵی ڕاستی شێرکۆی مامی بوو له کامپه‌ینی داگیرکردنی میسردا.\nله‌م ماوه‌دا سه‌ره‌تای هاتنه کایه‌ی ئه‌یوبیه‌کان بوون که له میسر ده‌سه‌لاتیان گرته‌ده‌ست به سه‌رۆکایه‌تی ئه‌سه‌دالدین شێرکۆی مامی سه‌لاحه‌دین و ماوه‌یه‌کی زۆری پێ نه‌چوو شێرکۆ کۆچی دوایی کرد و سه‌لاحه‌دین جێی گرته‌وه. دوای مردنی شێرکۆ ته‌نها که‌سێک له ئه‌میره‌کانا که ده‌سه‌ڵاتی گرته ده‌ست له ته‌مه‌نی ده‌وری 30 ساڵیدا سه‌لاحه‌دین بوو که شیاوی جێگرتنه‌وه‌ی شێرکۆ بوو، ئیتر له‌و کاته‌وه کامپه‌ینی دروست بوونی ئیمپراتۆری ئه‌یوبی و داگیرکردنی ناوچه‌کانی ڕۆژهه‌ڵات ناوه‌ڕاست ده‌ستی پێکرد و له‌ناوبردنی فاتیمیه‌کان / شیعه‌کانی میسر وله‌ناوبردنی ده‌سه‌لاتی تورکه زه‌نجیه‌کانی سوریا و ناوچه‌ی موسڵ وه له‌ناوبردن و لاوازکردنی سه‌لجوقیه‌کانی ناوچه‌ی ئاسیای بچووک. له ماوه‌ی چه‌ند ساڵێکدا دروست بوونی ئیمپراتۆری ئه‌یوبی که ده‌سه‌لاتی له‌یه‌مه‌ن و سه‌عودیه‌وه بۆ میزۆپۆتامیا و سوریاو میسر و سودان و به‌شێکی سه‌روی ئه‌فریقاو هه‌تا بۆ ماوه‌یه‌ک گه‌شتنه کینیا له ئه‌فریقا .\nله‌ماوه‌ی دروست بوونی ئیمپراتۆری ئه‌یوبی دا بۆ کوکوبوری فرسه‌تێک بوو بۆ وه ده‌ستهێنانی ده‌سه‌لاتداری هه‌ولێر و بوو به سه‌رکرده‌یه‌کی ناسراوی سه‌لاحه‌دینی ئه‌یوبی . کوکوبوری هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه کاره‌کته‌ری دیار بوو که له ناوچه‌ی موسل هه‌میشه کێشه‌ی هه‌بوو بۆ وه‌ده‌ست هێنانی ده‌سه‌لات له‌گه‌ل زین الدین عه‌لی زه‌نجی ده‌سه‌لاتداری هه‌ولێر و په‌یوه‌ندی کرد به سه‌لاحه‌دینی ئه‌یوبی بۆ ئه‌وه‌ی به‌له‌شکریه وه بڕوات بۆ یارمه‌تیدانی و هاتنی له‌شکری بۆ ناوچه‌که، سه‌لاحه‌دین داوای مه‌سره‌فی هاتنه‌که‌ی کرد که 80.000 دینار بوو، کوکوبوری ڕازی بوو به دانی ئه‌م پاره‌یه‌وه بۆ مه‌سره‌فی و سه‌لاحه‌دین به خۆی و له‌شکریه‌وه گه‌شته ناوچه‌کانی نه‌سیبین و حه‌ران و جه‌زیره‌یان داگیرکرد که کوکوبوری ده‌یویستن. له کاتی ئه‌م کامپه‌ینه‌دا سه‌لاحه‌دین داوای پاره‌که‌ی لێکردو کوکوبوری ئاماده نه‌بوو پاره‌که بداو نه‌یده‌ویست بیدا و داوای وه‌ده‌ستهێنانی چه‌ندین ناوچه‌ی تری ده‌کرد. ڕۆژێک له کاتی وتووێژدا له‌گه‌ل سه‌لاحه‌دین که خه‌رکی یاری وه‌رزشی پۆلۆ ده‌بن به سواری ئه‌سپه‌وه، کوکوبوری جارێکی تر نه‌یویست پاره‌که بداو، سه‌لاحه‌دین فه‌مارنی گرتنی داو به‌ندکرا و له به‌ندیخانه به‌رینه‌دا هه‌تا پاره‌که‌ی لێسه‌ند.\nپاش ماوه‌یه‌ک که‌په‌یوه‌ندیان ئاسایی بووه‌وه کوکوبوری بوو به ئه‌میرێکی ناسراو له که‌مپه‌ینه‌کانی سه‌لاحه‌دین دا وه‌ک له‌به‌شی یه‌که‌می ئه‌م نوسراوه‌دا باس کراوه. له ساڵی 1191 ی زاینی له کاتێکدا خاچه‌کان ده‌هاتنه‌وه بۆ داگیرکردنه‌وه‌ی قودس و ناوچه‌که و هه‌موو ئه‌وروپا: ئینگلته‌راو فه‌ره‌نسا و ئه‌ڵمانیا وئیتالیاو پاپای فاتیکان به گه‌وره‌ترین له‌شکره‌وه و سه‌ده‌ها که‌شتیه‌وه هاتنه‌وه بۆ شه‌ڕ له دژ سه‌لاحه‌دین، له کاتێکدا که شاری عه‌کا / ئه‌یکه‌ر گه‌مارۆدرابوو به هێزه‌کانی ئه‌وروپاوه بۆ ماوه‌ی زیاتر له 2 ساڵ که ڕیچاردی یه‌که‌می پادشای ئینگلیزی که ناسرابوو به ڕیچاردی دڵ شێر و فیلیپی پادشای فه‌ره‌نسی و فریدریک باربه‌رۆسای پادشای ئه‌ڵمانی هه‌موو به‌له‌شکریانه‌وه هاتن بۆ شه‌ڕ له‌دژ له‌شکره‌کانی سه‌لاحه‌دین، له‌م ماوه‌داو له ساڵی 1191 ی زاینی له‌کاتی گه‌رمه‌ی شه‌ڕی خاچه‌کانا براکه‌ی کوکوبوری به‌ناوی زین الدین عه‌لی له مه‌یدانی شه‌ڕدا مرد، وه‌ک سه‌رچاوه‌کان: ( پی هێچ نیوبی وله‌سه‌رژیانی سه‌لاحه‌دین، سه‌رچاوه‌یه‌کی تر به‌ناوی : سه‌لاحه‌دین و شه‌ڕی پیرۆزی، چاپخانه‌ی دانیشگای که‌مبریدج باس ده‌که‌ن) کوکوبوری له جیاتی تازێباری براکه‌ی له خێمه‌که‌یدا دانیشتبوو له خۆشیا زۆری نه‌مابوو ئاهه‌نگ بگێڕێ چونکه فه‌رمانڕه‌وایی هه‌ولێری پێدرا له جێی براکه‌ی، وله‌م کاته دژواره‌دا وازی له‌شه‌ڕوغه‌زا هێنا و به‌رده‌وام نه‌بوو له کۆمه‌کی سه‌لاحه‌دین داو گه‌ڕایه‌وه بۆ هه‌ولێر، و سه‌لاحه‌دین زۆری له که‌س نه‌ده‌کرد لای بمێنمێته‌وه و زۆر له‌م سه‌رکردانه چوونکه ته‌ماحی تاڵانی و داگیرکردنی ناوچه‌کانی خاچه‌کان نه‌ما ده‌یان ویست بگه‌ڕێنه‌وه بۆ وولاتی خۆیان و کوکوبوری یه‌کێک بوو له‌وانه.\nلێره‌دا ده‌رکه‌وت هه‌موو ئازایه‌تی کوکوبوری و پشتگیری سه‌لاحه‌دین ته‌نها بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆی و وه‌ده‌ست هێنانه‌وه‌ی ده‌سه‌لاتداری هه‌ولێر بوو.\nبه‌ڕاستی نوسه‌ر که باسی به‌سه‌رهاتی مێژوویی یا که‌سایه‌تیه‌کی ده‌سه‌لاتدار ده‌کا — ده‌بێت به پشتیوانی سه‌رچاوه‌و شایه‌تی جێی باوه‌ڕه‌وه به ویژدانه‌وه بنوسێ و قسه بکا. ئه‌گه‌ر وانه‌بێت ئیتر له‌وانه‌یه درۆو زیاده ڕۆیی بکا، ویژدانی له‌ده‌ست ده‌داو درۆو بوختان ده‌کا و خۆی و نوسینه‌که‌ی ده‌خاته به‌ر پرسیار و لێکۆلینه‌وه. له وولاتانی پێشکه‌وتوودا هه‌ر هه‌وڵێکی سوکایه‌تی کردن به‌ناوو بنه‌ماڵه‌ی هه‌رکه‌س و ده‌سه‌لاتدارێک لێکۆلینه‌وه‌ی یاسایی و سزادانی له‌سه‌ره. خۆ داموده‌زگای دیموکراسی واتای ئه‌وه نیه که خه‌ڵکانێ به‌هه‌وه‌سی خۆیان هه‌رکه‌س بیه‌وێت بنوسێ له به‌ر ڕقی خێڵه کیه‌تی وحیزبی و بنه‌ماڵه‌و ڕه‌گه‌زپه‌رستی، یا له‌به‌ر به‌غیلی و ڕق لێبوونی بیروڕای ئاینی و ڕامیاری، چونکه ڕه‌واو یاسایی نیه نوسه‌ر هه‌رچیه‌کی ده‌وێت به ئاره‌زووی خۆی بنوسێ.\nوه‌ک له به‌شی یه‌که‌می ئه‌م نوسراوه‌دا ده‌یبینین، که به ئاشکرا گه‌نده‌لێ کوکوبوری دیاره:\nناوچه‌ی هه‌ولێر که ناوچه‌ی ده‌شتی هه‌ولێر و شاره‌زوور و هه‌تا سنوری ڕیزه چیای زاگرۆس / هه‌ورامان و ده‌شتی گه‌رمایان ناوچه‌ی که‌رکوک که له‌و سه‌رده‌مه‌دا به عه‌ره‌فه ناسرابوو، له‌ژێر ده‌سه‌لاتی ئه‌م پیاوه‌دا بوو، باج و زه‌کات و به‌رووبوومی هاتووه‌ته به‌رده‌ست، ئیتر به‌ووردی نازانین ڕاده‌ی ئه‌و داهاتانه چه‌ند بوون، سه‌یرده‌که‌ی هه‌ندێ له خه‌لکی شاری هه‌ولیر و ناوچه‌ی هه‌ولێر هه‌ژار و ڕۆژانه ده‌هاتن بۆ داوای یاره‌مه‌تی و سواڵکردن. کوکوبوری وه‌ک له گیرفانی خۆی به‌خشیشیان پێ بدا ده‌هات خۆی پاره‌ی ده‌دانێ، هه‌ر وه‌ک خۆی به‌ڕه‌نجی شانی خۆی و ئاره‌قی ڕشتبێ بۆ وه‌ده‌ست هێنانی ئه‌و پاره‌و ئاڵتوونه و بۆ ئه‌وه‌ی به پیاوێکی دڵ فراوان و به‌خشنده و خواپه‌رست بناسرێ و به خه‌یاڵی خۆی فێل له خه‌لکی هه‌ژار و یه‌زدانیش بکا له شێوازی پیاوی چاک وبه‌خشنده دا بناسرێ.\nله‌لایه‌کی تره‌وه پاره‌ی ده‌نارد بۆ وولاتان بۆ ئازادکردنی به‌ندی شه‌ڕ لای خاچکان، یا کاری خێرکردن و یارمه‌تیدانی ده‌نارد بۆ ئه‌وانه‌ی له‌وولاتانه‌وه ده‌چوون بۆحه‌ج، ئه‌مه خێرو چاکه‌ی ئه‌م ده‌سه‌لاتداره‌یه. خه‌لکێک خۆی پاره‌ی باشی نه‌بووبێ و توانای نه‌بوبێ نه‌چووه بۆ حه‌ج و به یاسای ئاینیش له‌سه‌ریان فه‌رز نه‌بوو بڕون بۆ حه‌ج، ئیتر ئه‌م یارمه‌تیدانه گه‌نده‌ڵی و به‌ره‌للایی نه‌بێ چیه؟\nئه‌گه‌ر سه‌یری به‌زمی جه‌ژنی مه‌ولوی سالانه بکه‌ین: خۆ ئه‌وخه‌لکانه‌ی ده‌وری و داموده‌گای هیچ کاریان نه‌بووه ئاهه‌نگ و گۆرانی ووتن و ده‌ف و موسیقا لێدان و نان خواردن و ئاهه‌نگ گێڕان و که‌پرو خانووده‌روستکردن بۆسه‌ده‌ها میوان و میوانخانه‌ی به‌لاش ، پاره‌ی به‌لاش بۆ ئه‌وانه‌ی ده‌هاتن له ولاتانه‌وه، ئا ئه‌مه مه‌خسه‌ره‌ی گه‌نده‌ڵی کوکوبوری؟ له‌و سه‌رده‌مانه‌دا خه‌لکی ئاسایی زۆر هه‌ژار بوون و زۆرکه‌م ده‌سه‌لاتی سه‌فه‌رکردن و هاتووچۆیان بووه، ته‌نها خه‌لکانی ده‌سه‌لاتدار و بازرگان توانیویانه سه‌فه‌ربکه‌ن، ئه‌وانه‌ی که ده‌هاتن بۆ هه‌ولیر و له‌سه‌ر ماڵی به‌لاش میوانداری ده‌کران ونان خواردن و خواردنه‌وه و ئاهه‌نگ و خه‌تم و ته‌هلیله‌و وه‌رگرتنی ئاڵتوون و به‌خشیش و جل و به‌رگ، ئه‌و میوانانه هیچیان هه‌ژار نه‌بوون، ئه‌مه به ئاشکرا له‌ده‌ستدانی سامانی ناوچه‌که‌و دزی و گه‌نده‌لێ به‌ره‌ڵڵایی بووه.\nسه‌یرده‌که‌ی پاره‌ی ناردووه بۆ حیجاز بۆ ئاوڕاکێشان بۆ شاخی عه‌ره‌فه‌و مزگه‌وت دروستکردن و نه‌خش و مۆنومێنت بۆخۆی ودروستکردن و به‌سه‌رکردنه‌وه‌ی حاجیه‌کان و پاره‌ی به‌لاش به‌خشینه‌وه، ئه‌م پیاوه هه‌ر زۆر نه‌زان و ساویلکه بووه به‌جۆرێک له‌و وابووه به‌م کارانه ئه‌توانێ به‌رتیل به‌یه‌زدان بدا. ئه‌م کارانه‌ی هه‌موو بۆ خۆ ده‌رخستن و به خێر خواوو دڵفراوان بناسرێ، له‌و وابوو به‌م کارانه‌ی ئیتر به‌هه‌شتی کڕی و مسۆگه‌رکرد، ئا ئه‌مه‌یه بنه‌ڕه‌تی گه‌نده‌ڵی و واسته‌و دزی وتالانی درۆزنی و تێنه‌گه‌شتن له فه‌لسفه‌ی ئاین و مرۆڤایه‌تی پیاوچاکی،  که هه‌تا ئێستاش له ناو میلله‌تانی ڕۆژهه‌لاتدا ماوه‌ته‌وه و به‌رده‌وامه. له‌به‌ر ئه‌وه ڕوون و ئاشکرایه که لۆمه‌و ده‌ست نیشانکردنی چه‌ند که‌سانێکی ده‌سه‌لاتدار به‌س نیه، گه‌نده‌ڵی و دزی و واسته له‌ناو که‌لتورو بیرو بۆچوونی خه‌لکانی ڕۆژهه‌لاتدان ئاوا به‌ره‌ڵڵایی ئاسایی یه ، ئه‌مه که‌لتوری عه‌ره‌به خێله‌کیه‌کانی سه‌عودیه‌و یه‌مه‌نی پێش ئیسلامه که به‌هۆی ئاینی ئیسلامه‌وه بلاو بووه‌ته‌وه له ناوچه‌که‌دا، ئه‌مه که‌لتوری پێش ئیسلامه و بووه به نه‌خۆشی وه‌ک سه‌ره‌تان له ناو میلله‌تانی ڕۆهه لاتدا.\nهه‌تا ئێستاش به‌واسته‌و مه‌سره‌فی زۆره‌وه خه‌لک به‌ده‌وام ده‌ڕۆن بۆ حه‌ج و عه‌مره و له خۆیان وایه هه‌تا خۆیان نه‌ڕۆنه حیجاز خێرو دوعایان ناگاته لای یه‌زدان، له کاتێکدا له وولاتی خۆیاناو له ناو بنه‌ماڵه وکۆمه‌ڵگای خۆیانا خێرکردنی حه‌ج و عه‌مره زۆر له‌پێش ترو خێرتره، ئه‌م خۆ نواندنه شتێکی ڕواڵه‌تیه‌و ناوه‌ڕۆکی ئاینی ڕاستگۆی نیه و جۆرێکه له گه‌نده‌ڵی. بۆنموونه چه‌ندین خزم و که‌س و کارو پێویستیان به پاره‌یه بۆ خانووکردن و چه‌ندین خێزان خه‌ریکی پێکه‌وه‌نانی بناغه‌ی خێزانی نوێن، حه‌ج و عه‌مره بۆ ئه‌وانه خێرتره تا بیبه‌ن بۆ حیجاز و له‌وێ خه‌رجی که‌ن به‌کڕینی به‌خشیش بهێننه‌وه و به‌به‌لاش بیبه‌خشنه‌وه.\nکوکوبوری بۆ چه‌ندین ساڵ له‌گه‌ڵ سه‌لاحه‌دین دا ئه‌میرو سه‌رکرده بوو، وادیاره هیچ له سه‌لاحه‌دینه‌وه فێرنه‌بوو که شایانی ده‌ست نیشانکردن بێ:\nسه‌لاحه‌دین پاره ی ده‌ویست بۆ مه‌سره‌فی کامپه‌ینه‌کانی و موچه‌و مه‌سره‌فی له‌شکره‌کانی و بۆ کڕینی کۆمه‌کی له دژ دوژمنه‌کانی و مه‌سره‌فی پرۆژه‌کانی خه‌سته‌خانه‌وه خوێندن و پرۆژه‌کانی به‌رگری و ئاوه‌دانی. سه‌لاحه‌دین له‌کاتێکدا هات که ده‌سه‌لاتداران و ئه‌میره‌کانی ناوچه‌کان هه‌موو دژ به‌یه‌ک و ئاماده‌بوون بۆ خۆفرۆشتن به دوژمنه‌کانی خه‌لکانی موسولمان و له‌به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه‌ی ئیمپراتۆری بێزه‌نتی و ئه‌رمه‌نی و گاو‌ره‌کان و هه‌میشه ئاماده‌بوون بۆ نۆکه‌ری یان.\nسه‌لاحه‌دین شاره‌زایی ته‌واوی و ڕاوێژکاری زۆر شاره‌زای هه‌بوو له‌م بوارانه‌دا، چونکه هه‌ر به پاره هه‌موو دوژمنه‌کانی کڕی، له ئاڵۆزی نێوان دوژمنه‌کانی که‌ڵکی وه‌رگرت و دوژمنه تورکه‌کانی ده‌دا به گژیه‌کترا و لاوازی ده‌کردن و کێشه‌ی نێوانیانی بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆی به‌کار ده‌هێنا. سه‌لاحه‌دین هه‌وڵی ده‌دا بێزه‌نتیه‌کان و خاچه‌کانی ئه‌وروپا بدا به گژ یه‌کتردا بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رگه‌رمی دوژمنایه‌تی یه‌کتر بن و یه‌کگرتوو و به‌هێز نه‌بن بۆ ئه‌وه‌ی به‌ناوی ئاینه‌وه بێن و ناوچه‌که تاڵان و قه‌سابیکه‌ن، هه‌ر وه‌ک له دوو کامپه‌ینی تری پێش ئه‌و سه‌رده‌مادا کردبوویان.\nپیاوێکی وه‌ک کوکوبوری ئه‌وه‌نده نه‌زان بوو له‌م لایه‌نانه بێ ئاگا بوو و ده‌رسی وه‌رنه‌گرت، له‌و ماوه‌یه که خۆی یه‌کێک بوو له‌ئه‌میره ناسراوه‌کان و ئاگای له وتووێژ و پلان دانان بوو، که‌چی له ده‌سه‌لاتداری خۆیدا له‌وه‌ناکا هیچ که‌ڵکی وه‌رگرتبێ له‌و ته‌جروبانه‌ی و به‌کاری بێنێ بۆ به‌رژه‌وه‌ندی پارێزگری ژیان و شه‌ره‌فی خه‌لکی ناوچه‌که.\nسه‌لاحه‌دین ئاگای له پانتایی سنوری ژێرده‌سه‌لاتی هه‌ر له‌یه‌مه‌نه‌وه بۆ میزۆپۆتامیاو عێراقی خه‌لیفه‌ی عه‌باسی و سوریا و دوژمنه‌کانی حه‌له‌ب و شیعه‌کانی میسر وئه‌رمه‌نیه‌کانی میسر ونوبیه ڕه‌شه‌کانی میسرو سودان که له‌سه‌ره‌تاوه دژایه‌تیان ده‌کرد هه‌تا وای لێهات به پاره هه‌مویانی کڕی و بوون به چاکترین جه‌نگاوه‌ری هه‌ر وه‌ک کورده‌کانی ناوجه‌ی حه‌کاری و شاره‌زوورو هه‌ولێر بوون به پارێزه‌ری سه‌لاحه‌دین.\nسه‌لاحه‌دین تۆڕی کۆکردنه‌وه‌ی زانیاری هه‌بوو له‌ناو هه‌موو دوژمنه‌کانیا، به‌تایبه‌ت له‌ناو دوژمنه خاچه‌کانا / گاوره‌کانا و له لێدوانی پلان دانانیان ئاگاداربوو هه‌ر له لیژنه‌ی سه‌رکردایه‌تی و پادشاکانیانه‌وه له ئه‌وروپاوه هه‌تا مه‌یدانی شه‌ڕ، به پاره چه‌ندین جاسوسی کڕی بوو، یه‌کێک له‌وانه وه‌ک ده‌ڵێن خانمی ئیزابیلای ژنی باڵدوین پادشای خاچه‌کان بوو. دژایه‌تی شیعه‌کان و نوبیه‌کان ومه‌سیحیه‌کانی له یه‌مه‌ن سه‌رکوتکرد به سه‌رکردایه‌تی توارنشای برای پێش ئه‌وه‌ی ده‌ست بکه‌ن به دژایه‌تی.\nئه‌گه‌ر کوکوبوری و ده‌سه‌لاتدارانی ناوچه‌که له‌سه‌رده‌می کوکوبوری دا زاناو زیره‌ک بوونایه، ئه‌لبه‌ت پێش دروستبونی هێزی – ‘ تاتاره تورکه‌کان’ — گۆپکه‌ی دروست بوونیانیان هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه ده‌قرتاند. چونکه گه‌ر سه‌رکرده‌ی وه‌ک سه‌لاحه‌دین بمایه نه‌یده‌هێشت هه‌موو ناوچه‌که وایان به‌سه‌ربێت به‌ده‌ست تاتاره تورکه‌کانه‌وه زۆربه‌ی خه‌ڵکی ناوچه‌که تیرۆرکرێن و ناوچه‌که‌یان تالانکرێ. ئه‌وه ده‌سه‌لاتداری خه‌لیفه‌ی عه‌باسی به‌غدا هه‌ر وه‌ک کوکوبوری ده‌ژیان، کوکوبوری لاسایی شێوازی ژیانی خه‌لیفه‌کانی به‌غدای ده‌کرده‌وه له هه‌ڵسوکه‌وتی ژیانیا. خه‌لیفه‌کانی به‌غدا هه‌ر خه‌ریکی جنس و ده‌گو ڕه‌قس ڕابواردن بوون بۆیه هیچیان پێ نه‌کرا که تاتاره‌کان هاتن و ناوچه‌که‌یان تالان کرد و خه‌لکی ناوچه‌که‌یان به ده‌ها هه‌زار تیرۆرکرد.\nله‌ساڵی 12377 ی زاینی که تاتاره‌کان هاتن ته‌نها قه‌ڵای هه‌ولێر مایه‌وه‌و نه‌گیرا، خه‌لکی داماوی هه‌ولێر سه‌ره‌ڕای برسیه‌تی و هه‌ژاری زۆربه‌یان تیرۆرکرد، کوکوبۆری خۆی ئه‌وه‌ی نه‌دی چونکه له‌سالی 1233 ی زانیدا مرد، به‌خه‌یاڵی خۆی به‌هه‌شتی کڕیبوو له یه‌زدان، ئیتر له هه‌ولیر و ناوچه‌که‌دا چی ڕویده‌دا کێشه‌ی ئه‌و نه‌بوو.\nله‌گه‌ڕانه‌وه‌ی خاچه‌کانا بۆداگیرکردنه‌وه‌ی شاری قودس و ناوچه‌که، نزیکه‌ی 200.0000 له‌شکریان به هه‌موو وولاته‌کانی ئه‌وروپا کۆکرده‌وه، ئه‌گه‌ر هه‌موو به‌ره‌و قودس ڕێیان بکردایه چه‌ندین جار ده‌یانتوانی قودس بگرنه‌وه، به‌لام زیره‌کی سه‌لاحه‌دین له‌وه‌دا بوو، له گه‌مارۆدانی شاری عه‌کا گیری دان و 2 ساڵ هه‌ولیان ده‌دا داگیریکه‌ن و به‌رده‌وام شه‌ربوو هه‌موو هێزی ئه‌وروپا به‌ره‌و گرتنی عه‌کا به‌ڕێوه‌بوون نه‌ک شاری قودس. ده‌ها هه‌زاریان لێ کوژرا ده‌ها هه‌زاریان به نه‌خۆشی تاعون مردن، هه‌ر له ده‌وری شاری عه‌کا 100.000 پیاویان له‌ده‌ستدا له ماوه‌ی 2 ساڵدا، ئه‌وه‌ی سه‌لاحه‌دین کردی له مێژووی ناوچه‌که‌دا و له جیهانا که‌سی تر کاری وا مه‌زنی نه‌کردووه، هه‌تا ئه‌سکه‌نده‌ری مه‌کدۆنی که ئیمپراتۆری فارسه‌کانی له‌ناوبرد و له‌وێوه شارستانی ڕۆژ ئاوا ده‌ستی پێکرد، ئه‌سکه‌نده‌ر ته‌نها نزیکه‌ی 30 ساڵ ژیا، ئه‌سکه‌نده‌ر هه‌موو ئه‌وروپای خاچه‌کان به‌ره‌ڕووی نه‌بووه وه‌ک سه‌لاحدین.\nسه‌لاحه‌دین زیاتر له 30 ساڵ له ژیانی هه‌ر به‌سه‌ر پشتی ئه‌سپه‌وه بوو له‌مه‌یدانی شه‌ردا له گه‌ڵ جه‌نگاوه‌ره‌کانیا به‌سه‌ربرد. سه‌لاحه‌دین به فڕوفێڵی ڕیچاری پادشای ئینگلیزی و فلیپی فه‌ره‌نسی تێک نه‌شکاو به قسه‌یان هه‌ڵنه‌خه‌له‌تا و به‌سه‌ربرزیه‌وه ئیمزای په‌یمانی ڕێکه‌وتنی کرد و به‌سه‌ربه‌رزی پادشایه‌تیه‌وه کۆچی دوایی کرد ومولک و ماڵ و سامانی نه‌بوو ته‌نها پارچه یه‌ک له کفنه‌که‌ی لێ به‌جێما و هه‌موو خه‌لکی دیمه‌شق بۆی تازێباربوون، که له‌مێژوودا هه‌رگیز تازێباری بۆ هیچ پادشایه‌ک به‌و شێوه نه‌بینرابوو.\nکوکوبوری به‌رژه‌وه‌ندی خۆی له پێش هه‌موو خه‌لکانی تره‌وه بوو، به به‌خشینی ماڵی موسولمانان و سامانی وولات ده‌یویست به پیاوچاک بناسرێ و ئه‌م کارانه‌ی ببێ به واسته‌یه لای یه‌زدان که به‌هه‌شتی پێ ببه‌خشێ، به‌لام زۆر هه‌ڵه بوو، زۆر گه‌نده‌ل بوو، چونکه هاتنی تاتاره‌کان و تیرۆرکردنی خه‌لکی ناوچه‌کانی هه‌ولیر و موسڵ و به‌غدا و خه‌لکانی ناوچه‌کانی تر چاکترین شایه‌تن له‌سه‌ر نیشاندانی ڕواڵه‌تی گه‌نده‌ڵی کوکوبوری و سه‌رکرده‌کانی ئه‌و سه‌رده‌مه له میژووی ناوچه‌که‌دا.\nڕووداوه مێژووییه‌کان چاکترین شایه‌تن بۆ هێشتنه‌وه‌ی ناوی سه‌رکرده‌و وپیاو چاکی زیره‌ک و کۆڵنه‌ده‌ر که نه‌وه‌کانی داهاتوو فه‌خربکه‌ن به خوێندنه‌وه‌ی باسی ژیانیان، و ده‌ستهاته‌کانیان ببن به مایه‌ی سه‌ربه‌رزی و هانده‌رێ بۆیان بۆ خزمه‌تی میلله‌ت و نیشتمانیان. \nPrevious کوکوبوری له نوسینه‌کانی ئیبن خه‌له‌کاندا (به‌شی یه‌كه‌م)\nNext لێکۆڵینه‌وه‌یه‌ک له‌باره‌ی لایه‌نی نه‌ته‌وایه‌تی سه‌لاحه‌دینی ئه‌یوبی – به‌شی سیانزه‌هه‌م\nگرینگترین کارە سیخوڕیەکانی 100ساڵی ڕابردوو


پەمپیۆ: کۆبوونەوەی لوتکەی نێوان سەرۆک ترامپ و کیم جۆنگ ئون لە شوێنێک لە ئاسیا دەبێت\nی مانگی یه‌ک ٣١, ٢٠١٩\nوەزیری دەرەوەی ئەمەریکا مایک پەمپیۆ ئاماژەی بەوەدا تیمێک دەنێرێت بۆ ئەنجامدانی هەموو ئەو کارانەی پێویستە بۆ کۆبوونەوەی دووەمی نێوان سەرۆکی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ و ڕابەری کۆریای باکوور کیم جۆنگ ئون کە لە شوێنێک لە ئاسیا بەڕێوەدەچێت.\nپەمپیۆ لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ کەناڵی فۆکس نیوز وتی کۆریای باکوور ڕازیبوون لەسەر سازدانی کۆبوونەوەی دووەم لەنێوان سەرۆک ترامپ و کیمدا لە کۆتایی مانگی دوو.\nوتیشی " لە شوێنێک لە ئاسیا بەڕێوەدەچێت."\nهەروەها وتی " تیمێک دەنێرم بۆ ئەوێ ئامادەکارییەکان بکەن و هیوادارم هەنگاوێکی زیادەی نوێ بێت نەک تەنها بۆ داماڵینی چەکی ناوەکیی لە نیمچە دوورگەی کۆریا بەڵکو بۆ داهاتووییەکی گەشتر بۆ گەلی کۆریای باکوور."\nپەمپیۆ ئاماژەی بە شوێنی کۆبوونەوەکە نەدا بەڵام ڤیێتنام هەفتەی ڕابردوو وتی زانیاری وەردەگرێت سەبارەت بە کات و شوێنی کۆبوونەوەکەی نێوان سەرۆک ترامپ و کیم، بەڵام ڕایگەیاند کە متمانەیان بەخۆیان هەیە میوانداری کۆبوونەوەیەکی لەوشێوەیە بکەن.\nبەرپرسان و دیبلۆماتکاران پێش دوو هەفتە وتیان ڤیێتنام سوورە لەسەر میوانداریکردنی کۆبوونەوەکە، دوو سەرچاوەش بە ڕۆیتەرزیان وت هانەوەی خۆی ئامادە دەکات بۆ بەخێرهاتنکردنی کیم بۆ وڵاتەکە.\nهەروەها باس لە سەنگاپوورە و بانکۆکیش کراوە.


لە چاوەڕوانیی لەدایکبوونی جیهانێکی نوێدا...لەگەڵ بابەتێکى جۆدێت باتلەر\n(1,296) جار خوێندراوەتەوە\nلە چاوەڕوانیی لەدایکبوونی جیهانێکی نوێدا\nجاک ئاتالی، بیرمەندی فەرەنسی و کۆمەڵناس و ڕاوێژکاری پێشووی سەرۆکی کۆچکردووی فەرەنسا فرانسوا میتران، وتارێکی لە پێگەکەی خۆی بڵاوکردۆتەوە دەربارەی ئاکامەکانی ڤایرۆسی کۆرۆنا، تیایدا پێشبینیی ڕوودانی گۆڕانی ڕیشەیی دەکات لە سەرتاسەری جیهاندا. کۆمەڵە گۆڕانکارییەک، دەستکاری بونیادە کلاسیکییەکانی جیهانگیری دەکەن و بەهاکانی کۆمەڵگەی بەکاربەریی دادەڕێژنەوە. لەم وتارەدا باس لە لەدایکبوونی «دەسەڵاتێکی یاسایی نوێ» دەکات، دەسەڵاتێک لەسەر بناغەی ئیمان یان هێز یان ئەقڵ بونیاد نەنراوە، بەڵکوو لەسەر بناغەی «هاوسۆزی» لە سەروەختی قەیراندا بونیادنراوە.\nلە ئێستادا، هیچ شتێک هێندەی پرسی کۆنتڕۆڵکردنی ئەو دوو تسۆنامییەی _تەندرووستیی گشتی و قەیرانی ئابوری_ ڕووبەڕووی جیهان بوونەتەوە گەرموگوڕ نییە. بەڵام هیچ گەرەنتییەک نییە بۆ سەرکەوتنمان بەسەریاندا. گەر هات و شکستمان هێنا لە کۆنتڕۆڵکردنیان، ئەوکات ساڵانێکی تاریک و ترسناک چاوەڕێمانن. لە بەرامبەردا، ڕوودانی کارەسات هێشتا جێگەی دڵنیایی نییە. بەڵام بۆ ئەوەی خۆمانی لێ لادەین، پێویستە دوور بڕوانین، ئاوڕ لە دواوە بدەینەوە و سەیری پێشەوەش بکەین، تاوەکو بزانین بە ڕوونی چ دەگوزەرێت.\nبەدرێژایی هەزاران ساڵی ڕابردوو، هەموو پەتایەکی گەورە بۆتەهۆی هێنانە کایەوەی گۆڕانی جەوهەری لە سیستەمی سیاسیی میللەتاندا، دەستکاریى ئەو کەلتورانەشی کردووە کە ئەم سیستەمانەی لەسەر بونیادنراون. ئەگەر تاعوونە گەورەکەی سەدەی چواردەهەمی کیشوەری ئەورووپا بە نموونە وەرگرین کە سێیەکی دانیشتووانەکەی لەناوبرد _ئەگەر ئاڵۆزیی ناو مێژوو نادیدە نەگرین_ دەتوانین بڵێین، ئەم پەتایە ڕۆڵێکی گەورەی هەبوو لە پێداچوونەوەیەکی ڕادیکاڵ بە پێگەی سیاسیی پیاوانی ئایینیدا، دواتریش پەیدابوونی دەزگای پۆلیس، وەک تاکە پارێزەری کارای ژیانی خەڵک. هۆکاریش بوو بۆ لەدایکبوونی دەوڵەتی مۆدێرن، هاوزەمان تەشەنەکردنی ڕۆحی گەڕانی زانستی، وەک شەپۆلێکی شۆکئامێز، یان دەرئەنجامێکی ڕاستەوخۆی ئەم تراژیدیا تەندرووستییە مەزنانە. ئەم پەیدابوونە دەمانگەڕێنێتەوە بۆ هەمان سەرچاوە: چاوخشاندنەوە بە دەسەڵاتی ئایینی و سیاسیی کەنیسەدا، پاش ئەوەی نەیتوانی ژیانی خەڵک ڕزگاربکات یان مانایەک بە مردن ببەخشێت. دواتر پۆلیس بوو بە شوێنگرەوەی قەشە.\nلە کۆتایی سەدەی هەژدەهەمیشدا هەمان شت ڕوویدا، کاتێک پزیشک بوو بە شوێنگرەوەی پۆلیس، چونکە ڕێگەی باشتری شک دەبرد بۆ بەرەنگاربوونەوەی مەرگ.\nبەمەش، لە ماوەی چەند سەدەیەکدا، لە دەسەڵاتێکەوە کە لەسەر ئیمان بونیادنراوە، تێپەڕین بۆ دەسەڵاتێک کە لەسەر هێز بونیادنراوە، پێش ئەوەی بگەین بە دەسەڵاتێکی دیکە کە لەسەر یاسا بونیادنراوە.\nئەگەر پشت بە نموونەی دیکە ببەستین، دەبینین هەرکاتێک بەڵایەک بەرۆکی کیشوەرێکی گرتبێت، پووچەڵی و ساختەیی ئەو سیستەمانەی سەلماندووە کە بناغەکەیان ئیمان و کۆنتڕۆڵ بووە، سیستەمگەلێک نەیانتوانیوە چارەسەر بدۆزنەوە، تا ئەوکاتەی ژمارەیەکی بێشومار لە مرۆڤ لەناوچوون، دواتر ڕزگاربووەکان تۆڵە لە گەورەکانیان دەکەنەوە، پەیوەندیی خۆیان لەگەڵ دەسەڵاتدا دەشێوێنن.\nئەمڕۆش، ئەگەر سەلما دەسەڵاتەکانی ڕۆژئاوا ناتوانن کۆنتڕۆڵی ئەم تراژیدیایە بکەن وا لەئارادایە، ئەوا هەموو سیستەمی دەسەڵات و بناغە ئایدۆلۆژییەکانی دەکەونە ژێر پرسیاری ڕیشەییەوە. دواتر و پاش تێپەڕینی قۆناغی تاریک و ترسناک، ئارەزووی گۆڕینی ئەم سیستەمانە دێتە پێشەوە، بۆ مۆدێل و پارادایمی نوێ لەسەر بناغەیەکی نوێی دەسەڵات، لەسەر بنەمای متمانەکردن بە سیستەمی بەهایی (system of values) نوێ.\nبە مانایەکی دیکە، ئەو سیستەمی دەسەڵاتەی لەسەر پاراستنی مافی تاک بەندە، ڕەنگە هەرەس بهێنێت. لەگەڵ خۆشیدا ئەو دوو میکانیزمە بەرەو ئاوابوون دەبات کە پشتیان پێ دەبەستێت: مەبەست لە بازاڕ و دیموکراسییە. ئەو دوو میکانیزمەی پشتی پێدەبەست بۆ دابەشکردنی سەرچاوە دەگمەنەکان، بە ڕەچاوکردن و ڕێزگرتن لە مافی تاک.\nئەگەر سیستەمەکانی ڕۆژئاوا هەرەس بهێنن، ئەوا لە داهاتوودا لە جێگەی ئەم سیستەمانە، تەنها دەرگیر نابین لەگەڵ ڕژێمی خۆسەپێندا، کە پشت بە هۆشى دەستکرد و تەکنەلۆژیا دەبەستێت بۆ چاودێریکردن. بەڵکوو دەشێت کۆمەڵە ڕژێمێک دەرکەون کە زۆر ستەمکارانە داهات و سەرچاوەکان کۆنتڕۆڵ بکەن (ئەمەش لەو شوێنانەدا خەریکە دەردەکەون کە چاوەڕاوننەکراون، کەس بڕوای نەبوو لەو شوێنانەدا ڕووبدات: دوێنێ و پێرێ بوو لە مانهاتن، ڕێگە نەدەدرا کەس زیاتر لە یەک پاکەتە برنج بەدەست بخات).\nخۆشبەختانە، وانەیەک لەم قەیرانانەوە فێر دەبین، ئەویش ئەوەیە ئارەزووی ژیان و مانەوە بەردەوام بەهێزترە لە هەموو ئارەزووەکانی دیکە. لە کۆتاییدا مرۆڤ هەموو ئەو بەربەستانە تێدەپەڕێنێت کە ڕێگرە لە بەردەم گەیشتنیان بە خۆشگوزەرانی.\nکاتێک بەڵاکە دامرکایەوە، پاش چاوخشاندنەوەیەکی قووڵ بە چەمکی دەسەڵاتدا، پاش هەوڵێک بۆ هشێتنەوە و پارێزگاری لە دەسەڵاتی باڵادەست، پاش بوژاندنەوە و وردەگۆڕانی ترسنۆکانە؛ دەسەڵاتێکی نوێ دێتە بەرهەم. دەسەڵاتێک لەسەر ئیمان و هێز و تەنانەت ئەقڵ بونیاد نەنراوە (بێگومان لەسەر پارەش بونیاد نەنراوە، چونکە پارە بەرجەستەکردنی کۆتایی دەسەڵاتی ئەقڵە). بەڵکوو دەسەڵاتی سیاسی دەبێتە موڵکی ئەوانەی کە هاوسۆزبوون لەگەڵ کەسانی دیکەدا، هەژموون دەگەڕێتەوە بۆ ئەو کەرتە ئابوورییانەی هاوسۆزبوون لەگەڵ خەڵکدا، وەک کەرتی تەندرووستی، نەخۆشخانەکان، خۆراک، پەروەردە و ژینگە. بە دڵنیاییەوە، ئەم کەرتانە پشت دەبەستن بە تۆڕی گەورەی بەرهەمهێنان و دابەشکردنی وزە و زانیاری، کە لە هەموو حاڵەتەکاندا پێویستن.\nدواتر، چیتر کاڵای ناپێویست ناکڕین. دەگەڕێینەوە و بایەخ بە شتە بنەڕەتییەکانی ژیان دەدەین. بە باشترین شێوە کەڵک لەو کاتە وەردەگرین کە لەسەر ئەم هەسارەیە بەسەری دەبەین، هەسارەیەک تێدەگەین چەند بەنرخ و دەگمەنە. دواتر ڕۆڵی ئێمە دێتە پێشەوە تا بە نەرمترین شێوە ئەم گۆڕانکارییانە بە ئەنجام بگەیەنین، بەبێ ئەوەی هەسارەکە بگۆڕین بۆ کێڵگەیەکی وێران.\nتا خێراتر ئەم ستراتیژە پیادە بکەین، باشتر لەم بەڵا و کارەساتە دوور دەکەوینەوە، لەو قەیرانە ئابوورییەش ڕزگارمان دەبێت وا ئەم بەڵایە بەدوای خۆیدا دەیهێنێت.\nسەرمایەداری, سنووری خۆی هەیە\nجوديت بەتڵەر باس لە پەتای ڤایرۆسی کۆڕۆنا و کاریگەرییە کۆمەڵایەتی و سیاسییە کەڵەکەبووەکانی لە ئەمریکادا دەکات\nو. ڤیەننا سەلام\nپێویستی بۆ دابڕان لە یەکدی هاوکاتە لەگەڵ درککردنێکی نوێ بە هاوپشتیی جیهانی لەمیانەی کات و شوێنی نوێی پەتاکەدا. لە لایەکەوە، داوامان لێ دەکرێت کە لە یەکەی خێزان، شوێنی نیشتەجێبونی هاوبەش یانیش جێی مانەوەی تەنهادا، بێ هیچ بەرکەوتنێکی کۆمەڵایەتی و دابەزین بۆ ناوچەکانی دابڕانی ڕێژەیی خۆمان جیا بکەینەوە؛ لە لایەکی دیکەشەوە، ئێمە ڕوبەڕووی ڤایرۆسێک دەبینەوە کە زۆر خێرایانە و بێئاگا لە بابەتی خاکی نیشتیمانی، سنوورەکان تێدەپەڕێنێت. ئاکامەکانی ئەم پەتا بۆ بیرکردنەوەمان لەبارەی یەکسانی، هاوپشتیی جیهانی و و ئەرکمان بەرامبەر یەکدی چین؟ ئەم ڤایرۆسە جیاکاری ناکات. دەتوانین بڵێین کە بە یەکسانی مامەڵەمان لەگەڵدا دەکات، بە یەکسانی دەمانخاتە بەردەم مەترسیی نەخۆشکەوتن، لەدەستدانی کەسێکی نزیک و ژیان لە جیهانی هەڕەشەیەکی نزیکدا.\nبەو شێوەیەی ڤایرۆسەکە دەجوڵێت و لێدەدات، ئەوە دەردەخات کە کۆمەڵگای مرۆڤایەتی وڵات و ناوچەی وان کە ئامادەکاریی پێشتریان بۆ دۆخێکی وا لە هەمان ئاستدایە( لە ئێستادا ویلایەتە یەکگرتووەکان ئەندامێکی بەدناوی ئەو کۆمەڵەیەیە، (زۆرجاریش ترس و تۆقینێکی لە بێگانە لەگەڵدایە)، و دەرکەوتنی بازرگانان کە پەرۆشی ئەوەن قازانج لە ئازارکێشانی جیهانی بکەن، هەموو ئەمانە گەواهیی ئەو خێراییە دەدەن کە نایەکسانیی ڕیشەیی وەکو ناسیۆنالیزم، باڵادەستیی سپیپێستان، توندوتیژی دژی ژنان، کویر و ڕەگەزگۆڕان و چەوسانەوەی ژێر دەستی سەرمایەداران ڕێگای خۆیان بۆ دووبارە بەرهەمهێنانەوە و بەهێزکردنی دەستەڵاتیان لە نێو ناوچەکانی پەندامیکەکە دەکەنەوە. ئەمە شتێکی چاوەڕواننەکراو نییە.\nسیاسەتی چاودێریی تەندرووستی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بە شێوەیەکی تایبەت بە خۆی ئەمە دەردەخات. سیناریۆیەک کە لە پێش چاومانە بەرهەمهێنان و خستنەبازاڕی ڤاکسینێکی کاریگەرە لە دژی کۆڤید ١٩. ترامپ کە پەرۆشی زیادکردنی خاڵی سیاسییە بۆ بەهێزکردنی ئەگەری دووبارە هەڵبژاردنەوەی، سەودای کڕینی مافی ئێستای ویلایەتە یەکگرتووەکانی لە ڤاکسینێکی کۆمپانیایەکی ئەڵمانی دەکرد بە ناوی کیورڤاک کە لەلایەن حکومەتی ئەڵمانیاوە پارەی بۆ تەرخانکراوە. وەزیری تەندرووستیی ئەڵمانیا کە بە دڵنیاییەوە دڵخۆش نەبوو بەمە، ئەوەی بۆ ڕۆژنامەکانی ئەڵمانیا پشتڕاستکردەوە کە ئۆفەرەکە پێشکەش کراوە. کارڵ لۆتەرباخ کە سیاسەتمەدارێکی ئەڵمانییە بەم جۆرە لێدوانی دا: "پێویستە لە ئێستادا بە هەموو شێوەیەک ڕێگری لە فرۆشتنی ڤاکسینەکە بکرێت بە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، سەرمایەداری سنوری خۆی هەیە." وای دادەنێم کە ناڕازی بوو لە بڕگەی " بەکارهێنانی قۆرخکراو" و بەوەش دڵخۆش نابێت گەر هەمان بڕگە تەنها بەسەر ئەڵمانیەکاندا جێبەجێ بکرێت. با ئومێدی ئەوە بخوازین، چونکە دەتوانین وێنەی دونیایەک بهێنینە پێش چاومان کە تێیدا ژیانی ئەورووپییەکان لە سەروو هەمووانەوە بنرخێندرێت- دەبینین کە ئەم نرخاندنە لە سنوورەکانی یەکێتیی ئەورووپادا بە شێوەیەکی توندوتیژانە ڕوودەدات.\nبێ مانایە کە دووبارە بپرسینەوە، ترامپ بیری لە چی دەکردەوە؟ پرسیارەکە چەندین جار لە دۆخی نەڕاندنی پەتیدا ئاڕاستە کرا بە جۆرێک کە ناکرێت سەرمان سوڕ بمێنێت. ئەمە مانای ئەوە نییە کە توڕەییمان لەگەڵ هەر نمونەیەکی نوێی خۆدێواندنی نائەخلاقی و تاوانکاریدا کەم دەبێتەوە. گەر لە هەوڵەکانی بۆ کڕینی ڤاکسینە چاوەڕوانکراوەکە و کورت کردنەوەی بەکارهێنانی تەنها بۆ هاوڵاتیانی ئەمریکا سەرکەوتوو بووایە، ئایا باوەڕی وایە کە هاوڵاتیانی ئەمریکا ئافەرینیان لە هەوڵەکانی دەکرد، شاگەشکە دەبوون بە بیرکردنەوە لەوەی ئەوان لە هەڕەشەیەکی کوشندە ڕزگاریان بووە لە کاتێکدا خەڵکانی دی ڕزگاریان نەبووە؟ ئایا هەر بە ڕاستی ئەم نایەکسانییە کۆمەڵایەتییە ڕیشەییەیان پێ خۆشە، ئەم هەڵاوێردنە ئەمریکییە، کە جەخت لەسەر شێوازە "ناوازە"کەی وەک ئەوەی خۆی وەسفی دەکات، دەکاتەوە بۆ مامەڵەکە؟ ئایا وا خەیاڵ دەکات زۆربەی خەڵکی وا بیر بکەنەوە کە ئەوە بازاڕە بڕیار لەسەر گەشەسەندنی ڤاکسینەکە و دابەشکردنی دەدات؟ ئایا لە نێو جیهانەکەی ئەودا شوێنێک هەیە بۆ بیرکردنەوە لە پێداگری لەسەر نیگەرانییەکانی تەندرووستیی جیهانی کە دەبێت لە کاتی ئێستادا عەقڵیەتی بازاڕ تێبپەڕێنێت؟ ئایا مافی ئەوەی هەیە وای دابنێت کە ئێمەش لە نێو پێوەرەکانی وەها جیهانێکی خەیاڵیدا دەژین؟ تەنانەت گەر ئەم کورت کردنەوەیە لەسەر بنەمای ناسنامەی نیشیمانی جێبەجێ بکرێن، بە دڵنیاییەوە هەڵپەی سەرمایەدار و ئەوانەی دڵنیان لە پێگەیشتنی ڤاکسینەکە پێیان بۆ دەستڕاگەیشتن بە هەر جۆرە ڤاکسینێکی وا دەبینین کاتێک دێتە بەر دەست، تەنانەت گەر شێوەی دابەشکردنەکەشی گەرەنتیی ئەوە بکات کە تەنها هەندێک کەس دەستی پێ ڕابگات و ئەوانیدی جێ بهێڵرێن بۆ بەردەوامبوون لە خەستبوونەوەی ناجێگیریی دۆخەکەیان. نایەکسانیی ئابوری و کۆمەڵایەتی هەموو هەوڵی خۆی دەدات تا ڤایرۆسەکە جیاکاری بکات. ڤایرۆسەکە خۆی جیاکاری ناکات، بەڵام ئێمەی مرۆڤ بە دڵنیاییەوە دەیکەین، ڤایرۆسەکەش هەروەکو خۆمان بە پێکەوەگرێدانی هێزی ناسیۆنالیزم و نەژادپەرستی و زینۆفۆبیا(ترس لە بیانى) و سەرمایەداری پێکدەهێنین و دەیجوڵینین. بە ئەگەرێکی زۆرەوە ساڵی داهاتوو سیناریۆیەکی ئازاربەخش دەبینین کە تێیدا هەندێک بونەوەری مرۆڤ سوور دەبن لەسەر مافی خۆیان بۆ ژیان لەسەر حیسابی ئەوانی دیکە، داڕشتنەوەی جیاوازیی ساختەی نێوان ژیانی غەمگین و ژیانی ناغەمگین کە بریتییە لەوانەی بە هەر نرخێک بێت دەبێت ژیانیان لەبەرامبەر مردندا بپارێزرێت و ئەوانەش کە ژیانیان بە شایستەی پاراستن نازانرێت لە بەرامبەر نەخۆشی و مردندا.\nهەموو ئەوانە لە دژی کێبڕکێی سەرۆکایەتیی ئەمریکا ڕوودەدات کە تێیدا بێرنی ساندەرس ئەگەر لە ڕووی ئاماریشەوە شتێکی ئەستەم نەبێت بەڵام چانسەکانی بۆ دەستەبەرکردنی کاندیدی دیموکراتەکان لە ئێستادا لە ئەگەرێکی دوور دەچێت. پێشبینییە نوێیەکان کە بایدن وەک کاندیدێکی بێ ڕکابەر دەردەخەن، لەم کاتانەدا وێرانکەرن بە دیاریکراویش بە هۆی ئەوەی هەریەک لە ساندەرس و وارن لە ڕێگەی بەرنامەیەکی چاودێریی تەندرووستیی گشتییەوە کە گەرەنتیی چاودێریی تەندرووستی سەرەتایی دەکات بۆ هەموو کەسێک لە وڵاتدا، پاڵپشتی لە چاودێریی تەندرووستی بۆ هەموان دەکەن. بەرنامەیەکی لەو شێوەیە دەتوانێت سنوورێک بۆ کۆمپانیا تایبەتەکانی بیمەی تەندرووستی دابنێت کە بازاڕ دەیانجوڵێنێت وبە شێوەیەکی بەردەوام پشت لە نەخۆش دەکەن، نرخی خەیاڵی وا دەسەپێنن کە زۆر بە سادەیی لە توانای خەڵکیدا نییە و درێژە بەو هەڕەمە دڕندانەیەی نێوان بێ بیمە و بیمەدار و ئەوانەی بیمەیان پێ نادرێت دەدەن.\nدەکرێت ڕێبازە سۆسیالیستییەکەی ساندەرس بۆ چاودێری تەندروستی درووستتر وەکو دیدێکی سۆشیال دیموکراتانە وەسف بکرێت کە جیاوازیەکی جەوهەری لەگەڵ ئەوەی ئەلیزابێس وارندا نییە کە لە قۆناغەکانی سەرەتای کەمپەینەکەدا لێی دوا. لە دیدی ئەودا، گشتگیریی تەندرووستی مافێکی مرۆڤە کە مەبەستی ساندەرس ئەوەیە هەموو مرۆڤێک مافی وەرگرتنی ئەو جۆرە لە چاودێری تەندرووستی هەیە کە پێویستی پێیەتی. بەڵام بۆچی وەک پابەندییەکی کۆمەڵایەتی لەمە تێ ناگەین، پابەندییەک کە لە ژیان لە کۆمەڵگایەک و لەگەڵ یەکدیدا دێتە بوون؟ بۆ قایلکردنی ڕای گشتی لەسەر بیرۆکەیەکی وەها، هەریەک لە ساندەرس و وارن دەبێت خەڵکی ئەمریکا بەوە قایل بکەن کە ئێمە دەمانەوێت لە جیهانێکدا بژین تیایدا هیچ یەکێکمان چاودێری تەندرووستی بۆ ئەوی دیکەمان ڕەت نەکاتەوە. بە دەربڕینێکی دی، دەبێت بە جیهانێکی ئابوری و کۆمەڵایەتی وا ڕازی بین کە تێیدا ئەوە زۆر بە توندی قبوڵنەکراو بێت هەندێک دەستیان بە ڤاکسینێکدا ڕابگات بۆ ڕزگارکردنی ژیانیان لە کاتێکدا ئەوانیدی دەستڕاگەیشتنیان پێی بە هۆی ئەوەی ناتوانن نرخەکەی بدەن یاخود نەیانتوانیوە بیمەیەکی تەندرووستی وا بەدەستبخەن کە نرخەکەیان بۆ بدات، ڕەت بکرێتەوە.\nیەکێک لەو هۆکارانەی کە وای کرد لە هەڵبژاردنە بەراییەکانی کالیفۆرنیادا سەرەڕای بوونی ئەو ژمارە زۆرەی کاندیدانی دیموکراتەکان، دەنگ بۆ ساندەرس بدەم ئەوە بوو کە ئەو لەگەڵ وارندا ڕێگەیەکی بۆ دووبارە هێنانە پێشچاوی جیهانەکەمان کردەوە وەک ئەوەی تەواو لە ئارەزوویەکی بەکۆمەڵەوە هاتبێت بۆ یەکسانی ، جیهانێک تێیدا پێکەوە جەخت لەسەر ئەوە دەکەینەوە کە ئەو کەرەستانەی پێویستن بۆ ژیان بە چاودێریی تەندرووستییشەوە، بە یەکسانی بەردەست بێت ئیدی گرنگ نییە ئێمە کێین و ئایا توانای داراییمان هەیە یان نا. ئەم سیاسەتە هاوپشتی لەگەڵ ئەو وڵاتانەشدا پێکدەهێنا کە پابەندی چاودێریی تەندرووستیی جیهانیین و ئەمەش سیاسەتێکی چاودێریی تەندرووستی وای پێکدە‌هێنا کە نەتەوە تێبپەڕێنێت و پابەندی درککردن بێت بە ئایدیاڵەکانی یەکسانییەوە.\nدەرکەوتنی ئەنجامی ڕاپرسییە نوێیەکان هەڵبژاردەی نەتەوەیی بۆ ترامپ و بایدن تەسک دەکاتەوە بە تایبەتییش لەکاتێکدا کە پەتاکە ژیانی ڕۆژانە دادەخات و ناجێگیریی دۆخی بێلانە و بێ بیمە و هەژارەکان خەستتر دەکاتەوە. ئەو بیرۆکەیەی کە دەکرێت ببین بە کەسانی وا کە ئومێدەواری بینینی جیهانێکن تێیدا سیاسەتی تەندروستی بە یەکسانی بەرپرسی ژیانی هەموان بێت، بۆ لە یەخە کردنەوەی دەستی بازاڕ لە چاودێری تەندرووستی کە جیاوازی لە نێوان پارەدار و ئەوانەدا دەکات کە زۆر ئاسان دەکرێت بۆ نەخۆشی و مەرگ جێ بهێڵدرێن، کورتخایەن بوو. کاتێک ساندەرس و وارن ئەم ئەگەرەی دیکەیان خستە بەر باس، وای کرد بە جۆرێکی جیاواز لە خۆمان تێبگەین. لەوە تێگەیشتین کە دەکرێت لە دەرەوەی ئەو چەمکانەی سەرمایەداری بۆمان دادەنێت، دەست بە بیرکردنەوە و نرخاندن بکەین. ئەگەرچی وارن چیدی کاندید نییە و ساندەرسیش ڕێگەی تێ ناچێت گوڕی خۆی بێنێتەوە کار، هێشتا و بە تایبەتی لە ئێستادا دەبێت بپرسین، هۆکار چییە کە ئێمە وەکو هاوڵاتی تا ئێستا دژی ئەوەین کە ژیانی هەموان بە هەمان نرخ مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت؟ بۆچی هێشتا هەندێک کەس شاگەشکەن بەوەی ترامپ سەودای ڤاکسینێک دەکات(بەو جۆرەی خۆی پێناسەی دەکات) کە ژیانی ئەمریکییەکان لە پێش ژیانی ئەوانی دییەوە بپارێزێت؟ پێشنیارەکانی تەندرووستيی گشتی و جیهانی ئەندێشەیەکی سۆسیالیستی لە ئەمریکا چالاکدەکات، ئەندێشەیەک کە لە ئێستادا چاوەڕێ دەکرێت ببێتە سیاسەتی کۆمەڵایەتی و پابەندیی گشتی لەم وڵاتەدا. جێگەی داخە، لە کاتی پەتاکەدا، کەسمان ناتوانین چاوەڕێ بکەین. ئەم ئایدیاڵە پێویستە لەو بزووتنەوە کۆمەڵایەتییانەدا زیندوو بهێڵرێتەوە کە بە بەراورد بەو کێشمەکێشمە دوورمەودایەی لە پێشمانەوەیە کەمتر خۆی لە کەمپەینی سەرۆکایەتیدا قایم کردووە. ئەم تێڕوانینە بوێر و بەسۆزانە کە لە لایەن کەپیتاڵیستە "واقیعبینەکان"ـەوە کەوتە بەر گاڵتەجاڕی و ڕەتکرایەوە، کاتی باشی بۆ دەرکەوتن هەبوو و سەرنجی باشی ڕاکێشا و وای کرد کەسانێکی زیاتر-هەندێکیان بۆ یەکەمجار-ئارەزووی گۆڕانی جیهان بکەن.\nبەو ئومێدەی بتوانین ئەم ئارەزووە بە زیندوویی بهێڵێنەوە.


چی لەبارەی ئازاری سایەتیك (sciatica ) دەزانیت ؟\nسایەتیك شا دەمارێكە لەبەشی خوارەوەی پشتەوە دێت و بەرەو دەمارەكانی قاچ دەڕوات، هەر زیانێك بەر ئەم دەمارە بكەوێـت توشی ئازاری سایەتیك دەبێـت، یەكێك لەنیشانەكانی ئەم نەخۆشییە هەست كردن بە سوتانەوە و سربوون لە قاچەكاندا یان بێهێزی و ئازار لەسمت و قاچەكاند، پزیشكێكی پسپۆڕیش دەڵێت" باشترین چارەسەر بۆ ئازاری سایەتیك بەرێگادا ڕۆشتنە بۆماوەی نیو كاتژمێر.\nد. هەڤین كمال شاە محمد ، ئەندامی پرۆفیشناڵی ئەكادیمیایی ئەمریكی بۆ ئازار شكاندن، لەبارەی نەخۆشی سایەتیك، دەڵێت" دەماری سایەتیك (sciatic nerve) شا دەمارێكە كە لە بەشی خوارەوەی پشتەوە دێت و بەرەو قاچەكان دەڕوات ،هەر كاتێك فشارێك لەسەر ئەم دەمارە دروست دەبێت بەهۆی ئینزلاقی دیسكی نێوان بڕبڕەكانی پشتەوە یاخود ئێسكی زیادە یاخود كرژبوونی ماسولكەی پایریفۆرم یان پسۆس( psoas..) توشی ئازارەكانی سایەتیكا دەبیت "\n١- هەست كردن بە سوتانەوە و سربوون لە قاچەكاندا .\n٢- بێهێزی و ئازار لەسمت و قاچەكاندا .\n٣- هەندێك جار هەستێكی وەكو دەرزی ئاژەنین دروست دەبێت لە پێ كاندا.\n٤- هەندێك جار وەكو تەزوویەكی كارەبا یاخود ئازارێكی وەك چەقۆ بە قاچ دا دەڕوات .\nئەو پزیشكە لەبارەی دەستنیشانكردنی ئەم نەخۆشیەوە، ئاماژەبەوەدەكات،دەبێت چەند پشكنینێكی بۆ بكرێت لەوانەش:\n١- پشكنینی سەریری بۆ نەخۆشەكەو پرسینی نیشانەكانی نەخۆشیەكە ..\n٢- ئێكس رەی (x ray) یاخود ئەشیعەی ڕەش و سپی ..\n٣- ستی سكان (CT) ..\n٤- ئەشیعەی تەنووری (MRI).\n١- هەندێ جار بەهۆی گرژی ماسولكەكانەوە ئەم ئازارە دروست دەبێت و دوای ماوەیەك نامێنێت ..بینراوە ٨٠٪ ئەوانەی ئازاری ئەم دەمارەیان هەیە دوای دوو سێ هەفتە بەرەو چاك بوون دەچن .\n٢- مانەوە لە جێگادا بۆ ئەم ئازارە ئەگەری لاوازكردنی ماسولكەكان زیاد ئەكات، بەڵام وەستان بە پێوەش یان دانیشتنی زۆر ئازارەكە زیاد دەكات ،لەبەرئەوە باشترە لەجوڵەدا بیت وەكو نیو سەعات بە پێ ڕێكردن .\n٣- وەرزش : ئەگەر ئازارەكە زۆر نەبوو شتێكی باشە ئەو وەرزشانە بكەیت كە دەمارەكە ڕائەكێشێت یاخود ماسولكەكانی بەشی خوارەوەی پشت ڕائەكێشێت و گرژبوونی ماسولكەكان كەم ئەكاتەوە .\n٤- پاكی گەرم یان سارد یاخود جەوەنە : هەمیشە بەسودە بۆ كەم كردنەوەی ئازار،ساردی تەنیا لە كاتی پێكانێكی كتوپڕ لەماوەی ٧٢ سەعات دا، دوای ئەم ماوەیە گەرمی بەكار دەهێنرێت بۆ ماوەی ١٥-٢٠ دەقیقە هەموو جارێك، بەڵام ئاگادار بیت كە پێستت نەسوتێنیت باشترە جەوەنەكە گە خاولیەكەوە بپێچیت ..\n٥- بەكارهێنانی ئازار شكێنەكان وەكو (NSAI) یاخود ماسولكە خاوكەرەوەكان, ئەو دەرمانانەی بۆ گەشكە بەكاردەهێنرێن وەكو ( گاباپێنتین -- پریگابالین )،هەندێك لە دەرمانە هێوركەرەوەكان ..\n٥- چارەسەری سروشتی یاخود چارەسەری فیزیایی ڕۆڵێكی گرنگی هەیە لە كەم كردنەوەی ئازاری سایەتیكا .\n٦- دەرزی ئاژەنین و یۆگاو میدیتەیشن لەوانەیە ڕێگە چارەیەكی باش بن بۆ كەم كردنەوەی ئازارەكە .\n٧- شێلان و مەساج كردن بە ڕێگەیەكی زانستی پرۆفیشناڵ سوودی زۆرە .\n٨- كۆنترۆڵكردنی ستریس : لەبەرئەوەی ئازار دوو لایەنی هەیە لایەنێك جەستەیی و لایەنێك دەروونی ، لەبەرئەوە كەم كردنەوەی ستریس و بیركردنەوەی نەگەتیڤانە كاریگەرییەكی زۆری هەیە لەسەر كەم كردنەوەی ئازار.\n٩- بەكار هێنانی( دەرزی ئیپیدوراڵ ) بۆ كۆنترۆڵ كردنی ئازار كە ئەمیش دەرزییەكە لەژێر ئامێری (C- arm)دا یاخود لەژێر ئامێری سۆنەردا بۆ ڕەگی دەمارەكان و خاڵی ئازارەكان لەپشتدا دەكرێت،هەندێ دەرمان دەكرێتە دەوری دەمارەكە بۆ كەم كردنەوەی هەوكردن و فشاری دەوری دەمارەكە .\n١٠- نەشتەرگەری : لە ٩٠٪ حاڵەتی سایەتیكا پێویستی بە نەشتەرگەری نیە ، بەڵام هەندێ جار پزیشكی پسپۆر بە پێویستی دەزانێت كە نەشتەرگەری بكات لەم حاڵەتانەی خوارەوەدا :\n-- لەدەست دانی كونترۆڵكردنی میزكردن و پیسایی كردن .\n--كەوتنی قاچ (سقوگ قدم ) ، وپوكانەوەی ماسولكەكان .\n--كاتێك ئازارەكە هێندە زۆرە بەهیچ جۆرێك كۆنترۆڵ ناكرێت .\nچ كاتێك زۆر پێویستە ئاگاداری پزیشكەكەت بكەیتەوە لەو بارەیەوە د. هەڤین كەمال دەڵێت" سایەتیكا حاڵەتێكی بێزار كەرو ئازار بەخشە بەڵام ترسناك نیە ، بەڵام هەندێ جار هەیە پێویستە پزیشكەكەت ئاگادار كەیتەوە لەم حاڵەتانەی خوارەوەدا :\n- بوونی تا ( بەرزبوونەوەی پلەی گەرما ).\n- كۆنترۆڵ نەكردنی میز و پیسایی .\n- ئازاری زۆر بەهێز كە لەشەودا بێدارت كات.


ئیبراهیم عەلی زادە: بایکۆت کردنی هەڵبژاردنەکانی ئێران یەکێکە لە دەیان مەیدانی بەرەنگاربوونەوە\nی مانگی پـێنج ٠٨, ٢٠١٧\nسەرۆکی کۆماری ئیسلامی ئێران ڕووبەڕووی ناڕەزاییەکی توڕە ئامێز بووەوە هاوکاتی سەردانەکەی ڕۆژی یەکشەممەی بۆ هەرێمی گوڵستان لە باکوری ئێران.\nحەسەن ڕۆحانی سەردانی شوێنی ئەو کانە کانزاییەی کرد کە تەقینەوەیەک تیایدا بووە مایەی کوژرانی بەلانی کەم 26 کەس.\nلەگەڵ ئەوەشدا کە ڕۆحانی باسی لەوە کرد هەر کەسێک دەستی لەو هەڵەیەدا هەبووبێت پێویستە لێپێچینەوەی لەگەڵدا بکرێت بەبێ هیچ جیاوازییەک، بەڵام خەڵک و کارگوزاران لەو ناوچەیە بە ئاشکرایانە ناڕەزایی خۆیان بەرامبەر ڕۆحانی و کەمتەرخەمییەکانی حکومەتەکەی دەردەبڕی.\nسکرتێری یەکەمی کۆمەڵە، ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران دەڵێت ئەو توڕەیی و ناڕەزایەتییە تەنها بۆ ڕووداوی کانە بەردەکە ناگەڕێتەوە، بەڵکو پەنگ خواردنەوەی کەموکوڕی و کەمتەرخەمیەکانە لە تەواوی چوار ساڵی ڕابردووی سەرۆکایەتی حەسەن ڕۆحانیدا و دەشڵێت ڕاستیەکەش لەوەدایە ئەوانەی پێشتر دەنگیان بە ڕۆحانی داوە ئێستا پەشیمانن چونکە هیچ پەیمانێکی ڕۆحانی دابوونی بەجێی نەگەیاندووە.\nئیبراهیم عەلی زادە دەڵێت لە هەڵبژاردنەکانی ئێراندا، دۆسێکە لەوەدا نییە ئایا خەڵک دەنگ بە کێ دەدات، بەڵکو لەوەدایە دەسەڵاتداران و بڕیار بەدەستان لەسەر کام یەکێک لە کاندیدەکان یەکلا دەبنەوە و دەشڵێت پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی بە ئارەزووی خۆیان لە نێوان کاندیدەکاندا مانۆڕ دەکەن.\nبەڵێن ساڵح وتووێژی لەگەڵ ئیبراهیم عەلی زادە سکرتێری یەکەمی کۆمەڵە، ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران کردووە.\nوتووێژ لەگەڵ ئیبراهیم عەلی زادە


ڕاپۆرتی مانگانەی ڕێکخراوی هەنگاو لە سەر پێشێلکاری مافەکانی مرۆڤ لە کوردستان (ڕێبەندانی ٢٧٢١)\n14:52 - 20 February 2022\nهەنگاو: لە ماوەی مانگی ڕابردوودا لانی کەم ٨١ حاڵەتی پێشێلکاری مافەکانی مرۆڤ لە کوردستان تۆمار کراوە.\nبە پشتبەستن بە ئاماری تۆمارکراو لە ناوەندی ئامار و بەڵگەنامەکانی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، لە ماوەی مانگی ڕێبەندانی ٢٧٢١، لانی کەم ٨١ حاڵەت پێشێلکاری مافەکانی مرۆڤ لە کوردستان تۆمار کراوە کە بە شێوەی خوارەوەیە؛\nکۆڵبەران (٩ حاڵەت)\nلە ماوەی مانگی ڕابردوودا ٩ کۆڵبەر و کاسبکار لە سنوورەکانی کوردستان بوونەتە قوربانی کە دوو کەسیان گیانی لە دەست داوە. یەکێک لەو دوو کەسە بە هۆی ڕووداوی هاتووچۆ و کەسێکیش بە هۆی بەربوونەوە لە هەڵدێرەوە گیانیان لە دەست داوە.\nهەروەها، ٧ کۆڵبەر و کاسبکار بریندار بوون کە ٦ کەسیان بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە چەکدارەکانی ئێران و کەسێکیان بە هۆی ڕووداوی هاتووچۆوە بریندار بوون.\nلە مانگی ڕێبەندانی ئەمساڵ لانی کەم ٤ بەندکراوی کورد لە بەندیخانەکانی ئورمیە، کرماشان و ئەلیگودەرز بە تۆمەتی کوشتنی ئەنقەست) ٣ حاڵەت) و تۆمەتی پەیوەندیدار بە ماددە هۆشبەرەکان (١ حاڵەت) لە سێدارە ڕاون.\nهەروەها، لەو ماوەیەدا بەندکراوێکی کورد لە بەندیخانەی ناوەندیی ئیلام بە هۆی پێڕانەگیشتنی پزیشکی گیانی لە دەست داوە.\nکوژران و بریندار بوونی هاووڵاتییانی مەدەنی و تەقینەوەی مین (٦ حاڵەت)\nلە ماوەی مانگی ڕابردوودا لانی کەم ٤ هاووڵاتی کورد لە شارەکانی قەسری شرین، دێهلۆڕان و بە هۆی تەقینەوەی مینەوە بوونەتە قوربانی کە یەکێکیان ژن و یەکێکیان منداڵ بووە.\nهەروەها، هاووڵاتییەکی مەدەنی خەڵکی کرماشان بە تەقەی هێزە چەکدارەکانی ئێران کوژراوە و هاووڵاتییەکی خەڵکی بانەش بریندار کراوە.\nدەستبەسەر کران و سەپاندنی سزا (٥٤ حاڵەت)\nبە پشتبەستن بە ئامارەکانی هەنگاو، لە ماوەی مانگی ڕابردوودا لانی کەم ٥١ هاووڵاتیی کورد کە ٤ کەسیان ژن و ٢ کەسیان مێردمنداڵ بوون لەلایەن ناوەندە ئەمنییەکانی حکومەتی ئێرانەوە بە تۆمەتی چالاکی سیاسی و مەدەنییەوە دەستبەسەر کراون.\nهەروەها، ٣ چالاکی کورد بە تۆمەتی چالاکی سیاسی سەرجەم سزای ٢ ساڵ ٦ مانگ بەندکران و پێ بژاردنی ٣٠ ملیۆن تمەن پارەیان بە سەردا سەپاوە کە یەکێکیان ١٨ ساڵ تەمەنی بووە.\nکرێکاری (٧ حاڵەت)\nلەو ماوەیەدا لانی کەم ٧ کرێکاری خەڵکی شارەکانی تیکاب، شاباد، سنە، سەوڵاوا (٢ حاڵەت)، جوانڕۆ و دیواندەرە لە کاتی کار کردن و بە هۆی ڕووداوی کارەوە گیانیان لە دەست داوە.


نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان چیتر ئاماری کوژراوانی شه‌ڕی ناو سوریا نوێ ناکاته‌وه\nڕۆبه‌رت کۆلڤێڵ گوته‌بێژی کۆمسیۆنی باڵای مافه‌کانی مرۆڤی\nئۆفیسی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان بۆ مافه‌کانی مرۆڤ ده‌ڵێت چیتر ناتوانێت سه‌رچاوه‌ی زانیاریـیه‌کانی په‌یوه‌ست به ژماره‌ی کوژراوانی شه‌ڕی ناوخۆی سوریا پـشتڕاست بکاته‌وه، بۆیه ده‌وه‌ستێت له ڕاگه‌یاندنی ژماره‌ی نوێی قوربانیـیانی ئاکامی ئه‌و شه‌ڕه.\nڕۆبه‌رت کۆلڤێڵ گوته‌بێژی کۆمسیۆنی باڵای مافه‌کانی مرۆڤی سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان گوتی هۆکاری شـکسـتهێنانی ڕێـکخراوه‌که‌ی له ڕاگه‌یاندنی ژماره‌ی نوێ ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ڕاده‌ست نه‌گه‌یشـتنی ئۆفیسه‌که‌یان به ژماره‌کان له ناو سوریاوه و هه‌روه‌ها ناتوانن له ژماره‌ی سه‌رچاوه‌کانی دیکه دڵنیا بـبن.\nگوتیشی پـێشـتر شه‌ش سه‌رچاوه‌ی جیاوازی ناحکومی ژماره‌یان داونه‌تێ، به‌ڵام له‌گه‌ڵ تێپه‌ڕبوونی کات له سـاڵی ڕابردوو ته‌نها دوو یان ئه‌وپه‌ڕی سێ سه‌رچاوه هه‌بوون.\nله درێژه‌ی قسه‌کانیدا، ڕۆبه‌رت کۆلڤێڵ گوتی ناتوانن ئاماری هیچ لایه‌نێـکیش پـشـتڕاست بکه‌نه‌وه، له‌وانه کۆمه‌ڵه‌ی چاودێری مافه‌کانی مرۆڤی سوریا بنکه له به‌ریتانیا که له دوایـین ئاماریدا گوتبوی زیاتر له 130 هه‌زار که‌س له توندوتیژیـیه‌کانی سوریادا کوژراون.\nجێی ئاماژه‌یه ئۆفیسی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان بۆ مافه‌کانی مرۆڤ له مانگی حه‌وتی سـاڵی ڕابردوو ڕایگه‌یاند، له‌وه‌تای له مانگی سێی سـاڵی 2011 وه ڕاپه‌ڕین و شه‌ڕی ناوخۆ له‌و وڵاته ڕوویداوه، به لایه‌نی که‌م 100 هه‌زار که‌س له سوریادا کوژراون .


Hooshyar July 4, 2020 هەواڵنێرەکان Leave a comment 71 Views\nPrevious لە لوتکەی قەیران کۆرۆنا.. هاوکاریه‌یل پزشکی دزیا\nNext لە ڕەسمێكا شانم داپۆشراوە، لە ڕەسمێكیشا دانەپۆشراوە، ئەی بینن هۆكارەكەی چییە؟ بەڵێ لەبەر ئەوەی كۆمەڵگا دەڵێت ئەبێت پێستت جوان بێت، لوتت ڕێك و بچوك بێت، لێوەكانت گەورە بن بەس زۆر گەورە نا، جسمت زەعیف بێت بەڵام سنگت و سمتت گەورە بێت ئیگنا پیاو ئێمەی ناوێت. ئایە ئەوە یانی ئەگەر ئەوانەم نەبێت، دڵ خۆش نەبم؟ نەژیم؟ لە ئێوە ئەپرسم، ئایە بۆ كۆمەڵگا و قسەی خەڵك ئەژیت؟ یەكێك پێی وتم ”پۆستی مەكە، شەرم ناكەیت؟ شانت زیپكەی پێوەیە، لوتت گەورەیە و قژت بژە!” بۆ شەرم بكەم؟ هەموومان زیپكەمان پێوە نییە؟ بۆ شەرم بكەم كە بەم لوتەوە لە دایك بووم؟ بۆ شەرم بكەم كە قژم خاو كردەوە بەڵام باران باری ئەو ڕۆژە؟ ئەو كەسەی كە ئەو قسانە دەكات بە وشەی تر دەڵێت; كچێك داون سیندرۆمی هەبێت هەرگیز نابێت بە شاجوان، كوڕێك قاچێكی نەبێت هەرگیز نابێت بە پاڵەوانی لەش جوانی، كەسێك نابینا یان نابیست بێت هەرگیز نابێت بە زانا! زۆر ناشرین و بێ ڕێزییە ئەو قسانە. باشترە بڵێیت” و بە دڵ خۆشی بژیت. شاجوانی کوردستان سانا مەحمود وادەڵێت @sanna.m.official


NRT TV | جیهان | پۆلیسی واشنتن دەستگیرکردنی ژمارەیەک خۆپیشاندەری راگەیاند\nپۆلیسی واشنتن دەستگیرکردنی ژمارەیەک خۆپیشاندەری راگەیاند\n922 جار خوێندراوەتەوە\nپۆلیسی واشنتن رایگەیاند، هەشت خۆپیشاندەریان لە شاری سیاتل لە واشنتنی پایتەخت دەستگیرکردووە پاش ئەوەی لە کاتە درەنگەکانی کۆتایی شەودا هاتوونەتە سەر شەقام و دروشمی "ژیانی رەشپێستەکان گرنگە"یان بەرزکردووەتەوە، پارێزگاری واشنتنیش دەڵێت، پێشوازی لە خۆپیشاندانی ئاشتیانە دەکەن، گەر بەلاڕێدا نەبرێت و توندوتیژی لێبکەوێتەوە.\nئەمڕۆ چوارشەممە، میدیاکانی ئەمریکا رایانگەیاند، تا ئێستا هیچ هەواڵێک لەبارەی برینداربوونی خۆپیشاندەران و پۆلیس پەیوەست بە خۆپیشاندانەکانی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکاوە نییە، ئەوەشی خستووەتەڕوو، لە خۆپیشاندانەکەدا خۆپیشاندەران دروشمی "ژیانی رەشپێستەکان گرنگە"یان بەرزکردووەتەوە.\nلەوبارەشەوە، پۆلیسی واشنتنیش رایگەیاندووە، یەکێک لە دەستگیرکراوەکان بزماری لەسەر رێگای گشتی هەڵڕشتووە، هاوکات کەسێکی دیکەیان بە ئۆتۆمبیلەکەی خۆی کردووە بەناو خۆپیشاندەران و پۆلیسدا.\nهاوکات، مۆریاڵ باوز پارێزگاری واشنتۆن باسی لەوەکردووە، هێزەکانیان بۆ روبەڕوبوونەوەی هەر حاڵەتێکی ناخوازراو و کتوپڕ ئامادەن، دەشڵێت، پێشوازی لە خۆپیشاندانی ئاشتیانە دەکەن، گەر بەلاڕێدا نەبرێت و توندوتیژی لێبکەوێتەوە.\nلە واشنتنی پایتەختی ئەمریکا لە رۆژی سێشەممەوە، بەهۆی بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەو وڵاتە رێوشوێنی توندی ئەمنی گیراوەتەبەر.


هێله‌ری کلنتن داوا له به‌نگلادیش ده‌کات کۆتایی به ناکۆکیـیه‌کانی نێو وڵاته‌که‌ی بهێنێت\nهێله‌ری کلنتنی وه‌زیری ده‌روه‌ی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا داوا له حکومه‌تی به‌نگلادیش ده‌کات کۆتایی به ناکۆکیه‌کانی نێو وڵات بهێنێت، وه ده‌ڵێت وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا چاوه‌ڕوانی ئه‌نجامدانی ئه‌م کاره له به‌رپرسانی به‌نگلادیش ده‌کات.\nهێله‌ری کلنتن دوێنێ له ده‌کای پایته‌ختی به‌نگلادیش چاوی به شێخ حه‌سینه‌ی سه‌ره‌ک وه‌زیران و دیپو مۆنی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و وڵاته که‌وت ، واته له یه‌که‌مین رۆژی سه‌ردانه‌که‌ی بۆ به‌نگلادیش، ئه‌و وڵاته‌ی که زۆرێك له واشنتن به هاوپه‌یمانێکی گرنگی له قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن.\nله وته‌که‌یدا بۆ په‌یامنێران ،هیله‌ری کلنتن گوتی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا گه‌ره‌کێتی به‌نگلادیش و دیموکراتیـیه‌که‌ی سه‌رکه‌تو بن، ئاماژه‌ی ئه‌وه‌شی دا که خۆپیشاندانه توندئامێزه‌کانی ئه‌و وڵاته زیانێکی زۆر ده‌گه‌یه‌نێت، به تایبه‌ت به هاوڵاتیانی هه‌ره هه‌ژار و بێ پشت‌وپه‌نایی به‌نگلادیشی و هاوکات خانم هێله‌ری داوای له حکومه‌تی ئه‌و وڵاته کرد مه‌سه‌له‌ی دیارنه‌مان و بێسه‌روشوێن بوونی چالاکوانانی ئۆپۆزیسێۆنی وڵات به هێند وه‌ربگرێت.\nئه‌وه‌ی جێی ئاماژه‌یه، رابه‌رانی ئۆپۆزیسیۆنی به‌نگالی ئۆباڵی دیارنه‌مانی ئلیاس عه‌لی که‌سایه‌تی ناسراوی ئۆپۆزیسیۆنی وڵات ده‌خه‌نه ئه‌ستۆی حکومه‌تی به‌نگلادیش ، ناوبراو له مانگی رابردوودا بێسه‌رو شوێنکرا.\nئه‌وه‌ی شایانی باسه له پێناو سه‌ردانه‌که‌ی هێله‌ری کلنتن بۆ به‌نگلادیش ، ئۆپۆزیسیۆنی وڵات مانگرتنی پلانداڕێژراوی خۆی هه‌ڵوه‌شانده‌وه ، به‌نگلادیش له ماوه‌ی چه‌ند هه‌فته‌ی رابردودا گرژی ئاڵۆزی ڕوو له هه‌ڵچوی به خۆوه بینی.\nبه‌ر له سه‌ردانه‌که‌ی وه‌زیری ده‌روه‌ی ئه‌مه‌ریکا بۆ به‌نگلادیش ، هه‌ردوو وڵات باسیان له زیادکردنی په‌یوه‌ندیـیه ستراتیژیـیه‌کانی نێوانیان له‌سه‌ر ئاستێکی نوێ ده‌کرد.


Ava Homa: June 2011\nEchoes from the Other Land is a collection of short stories about resistance of modern Iranian women in post-Revolution Iran. Let me quote some reviewers in response to your questions.\nTHE WRITE WORDS SEMINAR\nDo you enjoy writing and want to learn how to take your craft to the next level?\nAre you a professional writer looking to brush up your promotional skills?\nThe Write Words Seminar is for you.\nThis enlightening and informative seminar will take you on a journey from inspiration to creation.\nIt will cover a variety of topics pertaining to the world of words, from overcoming writer's block to effectively using social media.\nGet tips on harnessing your writing style, choosing the right publisher and marketing your work successfully.\nThe Write Words Seminar will be conducted by author and professional spoken word artist, Sheniz Janmohamed (MFA in Creative Writing) who has been mentored by GG winners Dionne Brand and Thomas king to name a few.\n6 - 9 pm at The Canada Room, Markham Civic Centre\nFor more information, contact the Markham Arts Council at 905.947.9054\nREGISTER ONLINE HERE : http://www.markhamartscouncil.com/index.php?option=com_content&task=view&id=62&Itemid=118\nPosted by Unknown at 10:11 PM 22 comments:\nEchoes from the Other Land is nominated for the world's largest short story award\nEchoes From the Other Land is nominated for the world's largest short story award: International Frank O'Connor short story prize, 2011.\nEchoes from the Other Land featured in a full page review in a Kurdish national newspaper, Bas\nئاڤا هوما: به‌داخه‌وه له كوردستان خه‌ڵكى بێگانه له كورد زیاتر رێزى ده‌گیرێ\nئه‌گه‌رچى تا ئێسته ته‌نیا یه‌ك په‌رتووكى چاپكراوى هه‌یه، به‌ڵام میدیا و ناوه‌ندى رۆشنبیریى كه‌نه‌دایى بایه‌خێكى دیارى به "زایه‌ڵه‌كانى نیشتمانه‌كه‌ى دى"ی نۆبه‌ره‌ى به‌رهه‌مى ئه‌ده‌بى ژنه نووسه‌رى كوردى نیشته‌جێى كه‌نه‌دا "ئاڤا هوما" دا.\nئاڤا كه له تارانى پێته‌ختى ئێران له‌دایك بووه و له شارى سنه‌ى رۆژهه‌ڵاتى كوردستان گه‌وره بووه، دوو ماسته‌رى له زمان و ئه‌ده‌بى ئینگلیزى و نووسینى داهێنه‌رانه له ئێران و كه‌نه‌دا وه‌رگرتووه.\nئاڤا پێیوایه هۆكارى ئه‌وه‌ى كتێبه‌كه‌ى كه له حه‌وت چیرۆك پێكهاتووه، بووه‌ته جێى بایه‌خى راگه‌یاندنى كه‌نه‌دایى ته‌نیا له‌به‌ر نێوه‌ڕۆكى چیرۆكه‌كانه كه به‌شێوه‌یه‌كى سه‌رنجڕاكێشى راستگۆیانه‌وه باس له خه‌م و ناسۆر و خواست و هیواكانى خه‌ڵكى كوردستان و ئێران ده‌كات، هه‌روه‌ها ته‌كنیك و ستایلى نووسینى هوما هۆكارێكى دیكه‌ى سه‌رنجڕاكێشانى كه‌نه‌داییه‌كانه به‌لاى چیرۆكه‌كاندا كه ساڵى 2010 له‌لایه‌ن وه‌شانخانه‌ى TSAR له تۆرۆنتۆ چاپ و بڵاو كرایه‌وه.\nنووسه‌رى كه‌نه‌دى لویس سه‌برى له‌باره‌ى ئاڤاوه ده‌ڵێ "نووسینه‌كانى ئاڤا تێكه‌ڵه‌یه‌كن له دڵه‌ڕاوكێ و جوانى، كه‌متر گاڵته‌جاڕییه و پتر ئومێدبه‌خشینه". سوزن مه‌كلیلاندى نووسه‌ر و رۆژنامه‌ڤانى كه‌نه‌دیش له‌باره‌ى كتێبه‌كه‌وه ده‌ڵێ "كتێبه‌كه‌ى ئاڤا هێنده سه‌رنجڕاكێشه كه ده‌ستت به خوێندنه‌وه‌ی كرد، ئیدى وازى لێ ناهێنى هه‌تا ته‌واوى نه‌كه‌ى".\nله‌باره‌ى ئه‌وه‌ى ئایا ئه‌و پتر خۆى پێ ئێرانییه یان كورد ، ئاڤا به حه‌سره‌ته‌وه ده‌ڵێ "خوزگه من به ته‌نیا كورد بام، به‌ڵام چی بكه‌م ئێسته كوردێكى ئێرانیم، ئه‌گه‌رچى پتر خۆم به كورد ده‌زانم، به‌ڵام ناشتوانم نكوڵی له ئێرانیبوونه‌كه‌شم بكه‌م. نكارم ئه‌وه‌ش فه‌رامۆش بكه‌م كه من له كوردستان گه‌وره بووم و زۆربه‌ى خزم و كه‌سوكار و خۆشه‌ویسته‌كانم له كوردستان ده‌ژین". ئاڤا ئه‌گه‌رچى حه‌زى له هه‌موو كولتوور و ئه‌ده‌بیاتێكه "به‌ڵام هیچ شتێك هێنده‌ى میوزیك و شیعرى كوردى كار له روحى من ناكات".\nئه‌و خانمه نووسه‌ره كورده به نیگه‌رانییه‌وه دان به‌وه‌دا ده‌نێ كه زۆر ئاگه‌دارى ئه‌ده‌بیاتى كوردى نییه، هۆكاره‌كه‌شى وه‌ك خۆى ده‌ڵێ ئه‌وه‌یه "چونكه وه‌ك ده‌زانن له كوردستانى ئێران رێگه به خوێندن به زمانى كوردى نادرێت". به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئاڤا ئه‌وه‌ى هه‌ر له‌یاد ماوه كه له منداڵیدا زۆر حه‌زى له خوێندنه‌وه بووه و باوكى كتێبێكى كوردیى به‌ناوى "ئه‌ستێره‌كان سڵاو"ى بۆ كڕیوه و بۆى خوێندووه‌ته‌وه، هه‌روه‌ها له ته‌مه‌نى هه‌رزه‌كاریشدا پووره‌كانى (سوڕه‌ییا و موحته‌ره‌م) دیوانه شیعرى كوردییان بۆ كڕیوه تا بیخوێنێته‌وه. ئاڤا ده‌ڵێ ئه‌و زۆر به شیعره‌كانى هه‌ژار و هێمن موكریانى و نووسینه‌كانى به‌ختیار عه‌لى سه‌رسامه.\nمانگى رابردوو ئاڤا بۆ یه‌كه‌مین جار سه‌ردانى باشوورى كوردستانى كرد، له‌باره‌ى ئه‌وه‌ى چى سه‌رنجى راكێشاوه ده‌ڵێ "ئه‌وه‌ى سه‌رنجى راكێشام ئه‌و ئاوێته‌بوونه بوو له نێوان هاوچه‌رخى و نه‌ریتى، ده‌وڵه‌مه‌ندى و هه‌ژارى، ئازادى و داخراوی، به‌ڵام ئه‌وه‌ى زۆر ئازارم ده‌دات باوه‌ڕ به‌خۆ نه‌بوونى كورده". هه‌روه‌ها زۆر نیگه‌رانیشه له‌وه‌ى ژنانى كورد زۆر ده‌چه‌وسێنرێنه‌وه وپه‌راوێز خراون، به‌ڵام ده‌شڵێ "هه‌رچه‌نده پیاوى كوردى زۆر مێشك كراوه‌م دیتوون به‌ڵام ده‌توانم بڵێم كۆمه‌ڵگه‌ى ئێمه زۆر تووندوتیژه به‌رامبه‌ر ژنان، له كاتێكدا ده‌بووایه به پێچه‌وانه‌وه پیاوى كورد زۆر نه‌رمونیان بووایه به‌رامبه‌ر ژن و رێزى بگرتایه".\nدواجار ئاڤا به‌سه‌رهاتێكى ناخۆش له سه‌ردانه‌كه‌ى هه‌رێمى كوردستان بۆ (باس ) ده‌دركێنێ ئه‌ویش كاتێك ده‌گه‌ڕێته‌وه به‌ره‌و كه‌نه‌دا، له فرۆكه‌خانه‌ى نێوده‌وڵه‌تیى هه‌ولێر زۆر ته‌نگى پێهه‌ڵده‌چنن و جانتاكانى یه‌ك به یه‌ك پێ ده‌كه‌نه‌وه، هه‌رچه‌نده ئه‌و به كوردیش قسه‌ى له‌گه‌ڵ كردوون و زانیویشیانه كه كورده "ئه‌گه‌ر ئه‌و كاره‌یان له‌گه‌ڵ هه‌موو گه‌شتیاران بكردایه كارێكى ئاسایى بوو، به‌ڵام به‌داخه‌وه ته‌نیا له‌گه‌ڵ منیان كرد و زۆر رێزیان له هاوڕێ چاوشین و قژ زه‌رده بیانییه‌كه‌م نا، به‌ڕاستى جێى داخه له كوردستان، خه‌ڵكى بیانى له ئێمه زیاتر جێى متمانه و باوه‌ڕ بێت. بیانییه‌كان ته‌نیا بۆ قازانجى خۆیان دێنه كوردستان، به‌ڵام ئێمه دڵ و گیانمان بۆ كوردستان لێده‌دات، بۆیه هه‌ق نییه بێڕێزیمان پێ بكرێت، به‌تایبه‌تى له پێش چاوى خه‌ڵكى بێگانه".\n- له تاران له‌دایك بووه و له سنه گه‌وره بووه.\n- دوو ماسته‌رى له زمان و ئه‌ده‌بیاتى ئینگلیزى له زانستگه‌ى عه‌لامه‌ى ته‌باته‌بایى له تاران و نووسینى داهێنه‌رانه له زانكۆى وینزه‌رى كه‌نه‌دا وه‌رگرتووه.\n- ئێسته له شارى تۆرۆنتۆى كه‌نه‌دا نییشته‌جێیه و خه‌ریكى كارى نووسین و ده‌رس گوتنه‌وه‌ى ئینگلیزییه.


«هەولێر»ەكەی ئەوان بۆنی خوێنی لێ دێ – Knwe.org\nسەرەکی » مانشێت » «هەولێر»ەكەی ئەوان بۆنی خوێنی لێ دێ\nبە ڕاست‌و چەپدا سوكایەتی بە هەموو هەوڵێك بۆ هەر (یەكێتییەك)، بە هەموو خەمێك لە (نیشتمان) و هەموو گەڕانێك بە دوای یەكریزی (كوردستان)ی دا دەكات. تووشی شیزفرۆنیای گۆشەگیركەوتنی خۆی‌و سەرە گەورەكانی بووە.\n(هەولێر)ەكەی ئەوان هەولێری خەڵق‌و خوای ئەم دونیایە نییە. بەڵكو هەولێر-ێكی دەمارگیرە، هەولێرێك ئەگەر چارەسەر نەكرێ نە كوردستان‌و نە «هەولێر»ی رەسەنیش دەمێنێ.\nهێشتا ماویەتی هەولێر‌و مانشێتەكانی سەری كورد بە قوڕا بكەن. هێشتا ماویەتی(هەولێر) بكرێتە قوربانی حەز‌و ئارەزووی خودپەرستی‌و كورسی پەرستی كە سەرمان لە هەموو شوێنێكەوە دەردێنن تەنها كوردپەرستی‌و وەتەن پەروەری نەبێت.\nلای (هەولێر) هەموو كەس خائین‌و خۆفرۆشە تەنها دەستەی نووسەران‌و سپۆنسەرەكانی سەرەوەیان نەبێ.


کێ لەقیطە لەکوردستان\nئاستەمترین وشەی ئەم سەردەمە "لقیط / زۆڵ"، ئایا ئەمە یەکەم وشە و زاراوەی بەدەستهێنانی سەربەخۆیی کوردستان دەبێت؟ ئەگەر وایە ئەوا ئێمە ئەو سەربەخۆییەمان نەگەرەکە کە سوکایەتی و رسوایی بە کەرامەتی مرۆڤەکانەوە بکات. گۆڕینی شوناسی منداڵێک لە کۆرپە و لە مرۆڤەوە بۆ وشەی "زۆڵ" یان شەرعدۆستەکان واتەنی "لقیط" تاوانێکە بارتەقای تیرۆرکردنی مرۆڤێکی ئەمڕۆ لەدایکبو. ئەم پێناسە سوکە، سەرجەم رێکخراوەکانی کۆمەڵگای مەدەنی.. کارمەندە خەوتوەکانی تەندروستی، بگرە سەرجەم سیستەمی پەروەردەیی و تەندروستی و کۆمەڵایەتی و تا دەگاتە حوکمڕانی دەخاتە ژێر پرسیارەوە. دەسەڵاتی سیاسی لەم سوکایتییە بەرپرسیارە و دامودەزگا پەروەردەیەکانیان و سەرتاپای یاسا و رێساکانی دادوەری قرچۆک و لەرزۆک دەبن.. رۆشنبیرو مشەخۆرەکان دەبن بەیەک، هەمو "ماف پارێزەکانی" مرۆڤ و منداڵپارێزەکان و سەرتاپای کۆنفراسەکانی نان خواردن و تەشریفاتی نمایشی باڵەخانە زۆر زۆر بەرزەکان یەکسان دەکات بە کەمتر لە هیچ، چونکە "هیچ" بەهایەکی زۆر بەرزی هەیە هەندێ جار.\nلێرە و لەوێ زوزو دەنگی دەهۆڵێکی فو پیاکراو دەبیستین باسی "دەوڵەتێکی دیموکراسی مۆدێرنی سەربەخۆی کوردستان دەکات"!؟ نازانین بای ئەم فوە لەچ سەرچاوەیەکی مەعریفی و بنەمایەکی زانستییەوە دێت! سەربەخۆی بە چ مانایە؟ دیموکراسییەکی چۆن؟ لەکاتێکدا تا ئێستاش هەر کار بەیاسای کۆیلایەتی ساڵی ١٩٣٩ ئێراق دەکەین. چونکە بەپێی ئەم یاسایە: منداڵی بێدایک و باوک بەپلەدو هەژماردەکرێت و بێ بەش دەکرێت لە دەسکەوتە سیاسیەکان! ئایا ئێستا سەدەی بیست و یەکە یان سەدەکانی ناوەڕاست؟ گەر منداڵێک بێ کەس چەنێکیش بەهرەمەند بێ ئەوا بۆی نیە لەداهاتودا ببێتە خاوەنی پلەوپایەی شیاو وەک ئەندام پەرلەمان بەڕێوەبەر یان سەرۆک. بەڵام کێ هەیە بتوانێت بیسەلمێنێت سەرۆک و ئەندام پەرلەمان و کاربەدەستانی ئیستای وڵات هەمو کوڕی دایک و باوکی خۆیانن؟ کەچی ئەم یاسایە بەشێوەی مەبەست نادیار پێمان دەڵێت سەرۆکە دیکتاتۆرەکانی ئێمە بۆیە بەکەسی رەوا نابینن ببێتە سەرۆک، چونکە بە زۆڵ سەیری هەموو ئەوانی تر دەکەن. فەلسەفەی زۆڵ و زۆڵاندنی خەڵک چاوگێکی نێرسالاری و ئایینی بە بەردبوی هەیە کە هەرگیز ناکرێت لەم سەردەمەدا لێی خۆش ببین.\nئەی لەقیطەکانی نیشتیمان زوڕناو دەهۆڵی کام سەربەخۆیییە بکوتین دەتانەوێ کوێ بکەینە وڵات؟ ئێوە کە کاتێک خۆتان و یاسا و رژێمەکەتان کەس نازانێت کوڕی کێیە، چۆن شوناسێک بۆ ئێمە دەدۆزنەوە لەو دەوڵەتەدا؟ سەروەت و سامان و توانا ئابوری و داراییەکانی ئێوەیە دەبێت ناوبنرێت "لقیط" چونکە خۆشتان نازانن لەکوێوە پەیداتان کردون. ئێوە داهاتی ئەم وڵاتەتان هەتککرد، رۆژژانە لاقەی شوناس و مرۆڤ بون و سەروەری کۆمەڵگایەک دەکەن، ئێوانە رۆژانە رەوشت و بەها بەرزەکان بە ئاوی تێزاب ئەشۆنەوە مرۆڤ لە هەموو بوونێکی مرۆڤانەی خۆی دادەماڵن. بەڵێ ئەم هەمو لاقەیە دەکەن، دڵنیام دەبێت هەموو شتەکان و هەمو کەسەکان بە لەقیط ببین، ئەی خۆ ماقوڵ نییە وا نەکەن.\nئێوەن دەستدرێژی ئاشکرا دەکەنەسەر کەسێتی هاوڵاتی و ئێوە خۆتان لەقیطی دامەزراوەکانی وڵاتن کە وڵاتتان تاڵانکرد و خۆشەویستی ئەکوژن و کچانی ئێمە بەناوی کەنزیەکەکانەوە داعشفرۆش دەکەن. لای ئێمەش ئەوەی نوکی قەڵەم لەتکات لەقیطە ئەوەی پەڕەی جواننوسی بدڕێنێت لەقیطە و ئەوەی نۆکەری بۆ داگیرکەرانی وڵاتەکەمان بکات لەقیطە نەک کۆرپەیەکی بێ تاوان، جا بەهەر بیانویەک لەدایک بوبێت.\nبا هیچ نەبێت لەمەوپاش کاربەدەستە لەقیطەکان بە ئاگا بێن و بەهۆش خۆیاندا بێننەوە، ئەوان زەمانێکە کوردستانیان خستۆتە هەراجخانە و گەلەکەیان کردوەتە دەستی دو. هەرچی کورسی و پلەوپایەی دەسەڵاتە بەخۆتان نەبێ بە کەسی رەوانابینن، ئێ دەکەمێک بایی ئەم خۆسەپاندنە بن و با شتێکیشتان لێ بوەشێتەوە. دیارە ئیوە نازانن خەڵک تۆلەیان هێندە بەزەبرە تائەبەد خۆتان و مێژوتان و نەوەتان لەژیر رقی توڕەبونیان دەربازتان نابێت، دلنیام بەبارتەقای جالەنەوتەکان تفی بێ ئابرویی دەچننەوە.\nگەر کۆمەڵگایەکی هوشیارو بەخەبەر بونی بوایە بەر لەئێوە دەبو لایەنی کەم نیوەی کارمەندو پزیشکەکانی تەندروستی بێ دەنگی بشکێنن و ئەم بێ حورمەتیە بە هاوڵاتیان راگرن و شوناسی سومبلی ئازادی و شۆڕشی گۆڕینی یاساکان و سەروەری بۆ مرۆڤ بون بەو منداڵە بێتاوانانە بدەن کە ئێوە بە زۆڵیان دەزانن. گەر کوردستان کۆمەڵگایەکی زیندو و هوشیاری تێدا بوایە چۆن رازی دەبون وێنەی منداڵیک بەئاشکرا لە تەواوی کەناڵ و میدیاکانەوە پەخش بکرێت و شوناسی لەقیطی بەباڵادا بکرێت؟\nلەقیط ئەو کۆرپەیە نیە بێ ئاگاو بێ ویستی خۆی دەخرێتە سەر ئامێزی شەقامێکی پڕتاوانەوە، بەڵکو لەقیط تەواوی ئەو سیستەم و دەسەڵات و یاسا داسەپاوە و خۆسەپێنەیە، ئەو یاسا و رێسایانەیە کە لەبازاڕی باندەکانی لەشفرۆشی و بازرگانی بەکرێکارانی بیانی و جەستەی وڵاتێکی داغانەوە دەکەن.\n29/05/2015 بینین: 6043\nیه‌ك كرده‌وه‌و دو مێژو، دیموكراسییه‌تی ئه‌مڕۆ و دیكتاتۆریه‌تی دوێنێ...


“سەدان هەڕەشەی كوشتن‌و لەتلەتكردنم لێكراوە دەستبەرداری كارەكەم بم” - ئاوێنه\nژنێك لەگەرمیانەوە جگە لەرێكخراوەكەی، ماڵەكەشی كردووەتە سەنتەرێك بۆ ژنان\n“سەدان هەڕەشەی كوشتن‌و لەتلەتكردنم لێكراوە دەستبەرداری كارەكەم بم”\nژنێك لەگەرمیانەوە سەرەڕای هەڕەشەكردن لێی بۆ سەدان جار لەلایەن خەڵك و بەرپرسانەوە، بەڵام هەر كۆڵی نەداوەو زیاتر لە20 ساڵە بەردەوامە لەبەرگریكردن لەژنان و بەیەكگەیاندننی دەیان كچ و كوڕ بەیەكتری هەرچەندە كەسوكارەكانیان ناڕازیبوون، جگە لەوەی دەیان ئافرەتی بردووەتەوە بۆ ماڵی خۆیان، وەك خۆی دەڵێت “بەهۆی ئەو كێشانەوە سەدان جار هاتوونەتە سەر ماڵەكەم و براكانم وتوویانە باشترە تۆش بكوژن بۆ ئەوەی ئێمەش رزگارمان بێت”.\nئاوێنە، هاوڕاز سەلیم: ئەو ژنە گەرمیانییە، ئیكرامە غائیبە، رێكخراوو چالاكوانانی بواری ژنان نییە ناوی نەبیستبێت، ئەو بەمشێوەیە باسی لەسەرەتای دەستپێكردنی كاری رێكخراوەیی كرد، “لەمانگی 3ی 1995 لەیەكێتی ژنانەوە دەستم بەكاركرد، بەڵام لەو رێكخراوەدا تەنها كارم بەحزبیكردنی ژنان و كاركردن بوو بۆ دەنگدان بەیەكێتی، یەكەم كارم كە لەو رێكخراوە كردم كێشەیەكی گەورە بوو كە بەرپرسی كۆمیتەی كفری (م. ی) ژنی دووەمی هێنابوو، رۆشتم لەمەڵبەندی كەلار سكاڵام لەسەر تۆماركرد، لەبەرپرسیارێتی دوورخرایەوە، چونكە ئەوكات مام جەلال بڕیارێكی دەكردبوو كە دوو ژن قەدەغە بكرێت، تەنانەت هەڕەشەشی لێكردم”.\nپاش یەكێتی ژنان، لە1/5/2001 لەرێگەی خولێكی درومانەوە لەئێن پی ئەی، بەرێكخراوی روناكبیری و راگەیاندنی ژنان ئاشنا دەبێت و لەوكاتەوە لەو رێكخراوە دەست بەكاردەكات و تائێستا بەردەوامە، وەك خۆی وتی ” لە2003وە بووەتە بەرپرسی نوسینگەی سەرقەڵای ئەو رێكخراوە”.\nئەو بۆ یەكەمجار لەرێگەی ئاوێنەوە ئاشكرای دەكات كە لەساڵی 2015دا چوار ژن لەگەرمیان كوژراون، بەڵام هیچ كەسێك لەسەر كەیسەكانیان دەستگیرنەكراوە، بۆیە پێویستە چ زووە رێكخراوەكان بێنەدەنگ، بۆ ئەوەی خوێنی ئەو ژنانە بەفیڕۆ نەچن.\nئیكرامە غائب باسی لەوەشكرد كە زیاتر لە20 ساڵە بەبێ وەستان كار بۆ ئاشكراكردنی كەیسی ژنان و بەرگریكردن لەمافەكانیان دەكات، وەك خۆی وتی :”ژنانی گەرمیان گوند بەگوند و شار بەشار دەیناسن، پیاوانیش باش دەیناسن بەوەی لەسەر ژنان چەندین پیاوی داوەتە دادگا و بەزیندانیكردنی داون، هەرچەندە هەڕەشەی كوشتنیشیان لێكردووەو شەوان چوونەتە سەر ماڵیان، هەر سوور بووە لەسەر دادگاییكردنەكەو یەكلاییكردنەوەی دۆسیەكان لەبەرژەوەندی ئەو ژنانە”.\n“سەدان جار هەرەشەی كوشتن‌و هەڵكوتانە سەر ماڵمان‌و تەقەو جنێوم پێدراوە، بەنامەو تەلەفونیش، تەنها بۆ ئەوەی واز لەئاشكراكردنی ئەو كەیسانە بهێنم، بەڵام خۆشبەختانە ئەو شتانە كاری تێنەكردووم و هەر بەردەوام بووم لەسەر چارەسەركردنیان”\nناوچەی گەرمیان یەكێكە لەو ناوچانەی كە بەشێوەیەكی فراوان مافی ژنان پێشێلدەكرێت و چەندین كەیس بەبێ هۆكارو بەواسیتەو واسیتەكاری ون كراون، كە تازەترینیان لەناوەڕاستی 2015دا كوشتنی ژنێك بوو بە 27 فیشەك لەناو ماڵەكەی خۆیدا.\nئیكرامە دەڵێت :”سەدان جار هەرەشەی كوشتن‌و هەڵكوتانە سەر ماڵمان‌و تەقەو جنێوم پێدراوە، بەنامەو تەلەفونیش، تەنها بۆ ئەوەی واز لەئاشكراكردنی ئەو كەیسانە بهێنم، بەڵام خۆشبەختانە ئەو شتانە كاری تێنەكردووم و هەر بەردەوام بووم لەسەر چارەسەركردنیان”.\nئەو ژنە كە ماوەی 13 ساڵە بووەتە بەرپرسی نوسینگەی سەرقاڵەی سەنتەری روناكبیری و راگەیاندنی ژنان، لەخێزانێكی هەژار چاوی بەژیان هەڵهێناوە، دەڵێت “چەندین جار بەهۆی ئەوەی ئافەرتێكی هەڕەشەلێكراوو مافخوراوم بردووەتەوە بۆ ماڵ و لەماڵمان خەتووەو دەڵدەم داون، هاتوونەتە سەر ماڵمان، دەیانجار براكانم پێیانوتووم واز لەمكارە بهێنە چونكە ماڵمان وێران دەكەین، یان پێیان وتووم ئەگەر بتكوژن ئێمەش رزگارمان دەبێت لەم كێشانە، بەڵام هەر سوور بووم لەسەر كارەكەم”.\nهەرچەندە هێشتا خێزانی پێكنەهێناوە، ماڵی باوكی كردووەتە سەنتەرێك بۆ ژنان و مافەكانیان، تەنانەت بۆ كوڕانی گەنجیش، بەوتەی خۆی “بەردەوام ژنان‌و كوڕانی گەنج بەشەوو رۆژ پەیوەندی پێوە دەكەن، یەكێك دەڵێت مێردەكەم لێیداوم یان زوڵمم لێدەكەن، یاخود كوڕان تەلەفۆن دەكەن و دەڵێن چەند ساڵە من‌و كچێك پەیوەندیمان هەیەو رێگەنادەن هاوسەرگیری بكەن، منیش بەبێ سڵكردنەوە چوومەتە ناو ئەو كێشانەوەو 100% سەركەوتنم بەدەستهێناوە”.\nئیكرامە لەدڵەوە سوپاسی ئاسایش‌و پۆلیس‌و دادوەرەكانی گەرمیان‌و بەرپرسانی زیندانەكان دەكات كە هەمیشە هاوكاری بوون‌و ئاماری وردیان پێیداوەو رێگەیانداوە سەردانی ژنان بكات‌و بەپشتیوانی ئەوان چەندین پیاو قۆڵبەست بكات، ئەمە جگە لەوەی چەندینجار تاوەكوو بەیانی پاسەوانی ماڵەوەیان كردووە.\nدەڵێت “چەندین ژنم هێناوە بۆ سلێمانی‌و مەفرەزەیان لەگەڵدا ناردووم لەهاتن‌و گەڕانەوەش پاسەوانییان كردووم كە هەڕەشەی ئەوەم لەسەربووە لەرێگا هێرشم بكەنەسەر”.\nئەوەی كە لەو ژنەدا زۆر سەرنجی راكێشام، وێنەی كچێك بوو لەناو مۆبایلەكەیدا بەناوی (ژ. ع) كە لەناحیەی زینانە دەمەوبەیان فیشەكێك نرابوو بەسەریەوەو بەدەمدا كەوتبووە ناو گۆمی خوێنی خۆیەوەو ویستبوویان بەبێدەنگی بیشارنەوەو پەردەپۆشی بكەن، ئیكرامە بەیانی زوو سەرەڕای مەترسی لەسەر ژیانی لەلایەن كەسوكاری كچەكەوە، گەیشتبووە سەر تەمەكەی و وێنەی گرتبوو، بەوتەی خۆی دواتر كەیسەكەی ئاشكراكردو لەرۆژنامەكان بڵاویشی كردەوە.\n“وێنەكە هێندەی دەیان فیلمی سینەمایی تراژیدیای تێدایە كە بەبینینی بۆت دەردەكەوێت، یاساكان و حكومەت و رێكخراوەكان نەبوونیان باشترە”، چونكە دۆسیەی ئەو كچەش خرایە چاڵەوەو بەبێ لێپرسینەوە ونكرا.\nبۆ یەكەمجار لەرێگەی ئاوێنەوە ئاشكرای دەكات كە لەساڵی 2015دا چوار ژن لەگەرمیان كوژراون، بەڵام هیچ كەسێك لەسەر كەیسەكانیان دەستگیرنەكراوە، بۆیە پێویستە چ زووە رێكخراوەكان بێنەدەنگ، بۆ ئەوەی خوێنی ئەو ژنانە بەفیڕۆ نەچن.\nوەكو چۆن زۆر لەخودی ژنانی چالاكوانی مافەكانی ژنان نیگەران و بەگومانن لەرێكخراوەكان، ئیكرامەش زۆر بەگلەیی و نیگەرانە لێیان و دەڵێت “هەموویان حزبین و كار بۆ ژنان ناكەن، تەنیا پارە بەفیڕۆدەدەن”، نیگەرانییەكەشی لەوەوە سەرچاوەی گرتووە كە رۆژانە دەبینێت زوڵم لەژنان دەكرێت و دەكوژرێن و پەردەپۆش دەكرێن، كەچی رێكخراوەكان بێدەنگن.\nئەو بەبەڵگەوە باس لەوەدەكات كە رێكخراو هەیە لەگەرمیان رۆشتووە سوڵحی بۆ پیاو كردووە كە خوشكەكەی خۆی كوشتووە، ئەمە جگە لەوەی رەخنەی توند لەبەڕێوەبەرایەتییەكانی توندوتیژی دەكرێت كە نازانن مافی ژنان چییەو لەكوێیە.\nئەو سوورە لەسەر كارەكەی تامردن، دەڵێت “هەرگیز دەستەبەرداری ئەو سەرەڕۆییانەم نابم ئەگەر بشمكوژن، مردن هەر مردنەو لەهیچ شتێك ناترسم و هەر كێشەیەك بێتە لام ئەستەمە بهێڵم لەژێر دەستم دەربچێت و بەزوترین كات چارەسەری دەكەم و ناهێڵم مافی ژنانی وڵاتەكەم بخورێت”.\nیەكێك لەو كێشانەی كاری لەسەر كردووە، رێگریكردن بووە لەژنێك كە حەوت ساڵ مارەبڕاوی پیاوێك بوو و دواتر مردبوو، كەسوكارەكەی نەیاندەهێشت شوو بكاتەوە، هاتەلام و چوومە سەر كەسوكارەكەی، وتم ئەگەر دەست لەم ژنە هەڵنەگریت دەتخەمە پشتی ئۆتۆمبێلەكەمەوەو تاسلێمانی ناتوەستێم، وتی ناتوانی، دوای ماوەیەك لەرێگەی ئاسایشەوە بەقۆڵبەستكراوی هێنام و پێموت ئەوەتا ئەو كارەم كرد كە وتم، ئەویش وتی نەمزانی ئەوەندە سووری لەسەر ئەم بابەتە، ئیتر وازی لەو ژنە هێناوشووی كرد، سوپاس بۆ خوا ئێستا خاوەنیماڵ‌و مناڵە.\nكێشەیەكی تر رگاركردنی ژنێك و دوو كچ و كوڕێكی بوو لەدەستی شووبراكەی كە نەیهێشتووە كەسیان قوتابخانە تەواو بكەن، وتی “لەسەرقەڵا ژنێك هاتەلام و وتی لەوەتەی مێردەكەم مردووە شوبراكەم ناهێڵێت كچەكانم بخوێنن، چووم لەگەڵ شوبراكەی قسەمكرد، بەڵێنی پێدام رێگەیان لێنەگرێت، بەڵام سوودی نەبوو، تەنانەت دایكیانی لەماڵ دەركردبوو، ئیدی كچەكان بەدزییەوە هاتن بۆ لام وتیان مامەم ناهێڵت بخوێنین و دایكم نەخۆشەو لەماڵ دەریكردووە”.\nوتیشی “دوای ماوەیەك دایكیان تەلەفونی بۆ كردم و وتی توخوا كچەكانم بۆ بهێنەو رزگاریان بكە، ئیدی لەرێگەی ئاسایشەوە كچەكانم بۆ برد بۆ چەمچەماڵ و لەقوتابخانەكانیشیان گواسمنەوە، شەوێكیش هەر لەگەڵ ئاسایشدا ماڵەكەشم بۆ گواستەوەو بردمەوە بۆیان، ئێستا یەكێك لەكچەكان مامۆستایەو ئەویتریان خوێندكاری زانكۆیەو دایكیشیانم خستە سەر كارێك، بەو هۆیەوە مام و خەسوو و خەزووری ژنەكە رووبەڕووم بوونەوەو وتیان (ع) هیچی نەدەزانی و تۆ لەرێ دەرتكرد، هەتاوەكوو ئێستاش دژایەتیم دەكەن”.\nژیان یەكێكی ترە لەو قوربانیانەی كە زیاد لەسێ فیشەكیان پێوەنابوو،ئیكرامە وتی “من ئاشكرام كردو بڵاویشم كردەوە، كە دۆسێیەكی زۆر مەترسیداربوو لەسەر ژیانی خۆم و خێزانەكەم، چونكە مێردەكەی خۆی كوشتبووی كە ئەندام كۆمیتە بوو، دواتر دۆسێەیكیان بۆ دروستكرد گوایە براكەی مێرمنداڵێكە كوشتوویەتی تاوەكوو حوكمی قورس نەیگرێتەوەو دوای شەش مانگ لەزیندان ئازادكرا، هەربۆیە زۆبەی دۆسیەكان دەخرێنە سەر مێرمنداڵەكان بەو مەبەستە”.\nئەو چیرۆكە تراژیدییە راستییانەی ئیكرامەو هەڕەشەكرد لێی لەرێگەی نامەو مۆبایل و رووبەڕوو، مشتێكە لەخەرمانێك لەكارەكانی و رەنگە بەنوسینەوەی كتێبێك كۆتایی نەیەت.\nئەوەی كە لەو ژنەدا زۆر سەرنجی راكێشام، وێنەی كچێك بوو لەناو مۆبایلەكەیدا بەناوی (ژ. ع) كە لەناحیەی زینانە دەمەوبەیان فیشەكێك نرابوو بەسەریەوەو بەدەمدا كەوتبووە ناو گۆمی خوێنی خۆیەوەو ویستبوویان بەبێدەنگی بیشارنەوەو پەردەپۆشی بكەن\nئەو ژنێكی زۆر چاونەترسەو بەردەوام خەریكی كێشەی ژنان و روبەڕوبوونەوەی بنەماڵەكانیانەو نەیهێشووە ئەو ژنانەی دێنە لای و هانای بۆ دەهێنن مافیان بخورێت و بەردەوام بێت تاگەیشتووەتە چارەسەرو كۆتایی.\nسەرەڕای ئەو كارانەی كردوویەتی، بەوتەی خۆی “زۆرجار بەرپرسان ویستویانە بۆ كاری تایبەت بەكاری بهێنن و پارەیان خستووەتە بەردەمی، بۆ ئەوەی واز لەدۆسێیەك بهێنێت، بەڵام خۆشبەختانە نەیانتوانیوە زەفەرم پێبەرن و روبەڕویان بومەتەوە، ئەوەتا خۆشبەختانە لەژیاندا ماوم و بەردەوام دەبم”.\nتاگەکان: ئیكرامە غائب، سەنتەری روناكبیری و راگەیاندنی ژنان، گه‌رمیان،\nنووسراوە لە 2016-02-27 2:32 pm


ڕوانگه: کاریگه‌رییه‌کانی بەفه‌رمی ناسینی قۆدس وه‌ک پێته‌ختی ئێسرائیل له لایه‌ن ئه‌مه‌ریکاوه\nبەرپرسانی باڵای ئەمەریکا ڕایانگەیاندوە سەرۆکی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ ڕۆژی چوارشەممە، واتە ئەمڕۆ دان دەنێت بە قودسدا وەکوو پایتەختی ئیسڕائیل و بەرپرسان وتیشیان سەرۆک ترامپ فەرمانی بە وەزارەتی دەرەوە کردووە ئامادەکارییەکان بکەن بۆ گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمەریکا لە تەل ئەبیبەوە بۆ قودس بەڵام چەند ساڵێکی دەوێت تاوەکو شوێنێک دەدۆزنەوە بۆ باڵیۆزخانەکە و خەرجییەکەی بۆ دابین دەکەن و بینایەکی نوێ دروست دەکەن. جێی ئاماژەیە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دان بە دەسەڵاتی ئیسڕائیل بەسەر قودسدا نانێت.\nبۆ هێورکردنەوەی ئەو ڕەوشەی کە لەوانەیە زۆر خراپ ببێت، ترامپ ڕۆژی سێشەممە پەیوەندیی کرد بە پێنج ڕابەری وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە لەوانەش سەرۆک وەزیری ئیسڕائیل بنیامین ناتانیاهو و سەرۆکی فەڵەستین مەحمود عەباس و پاشای ئوردون عەبدوڵا و سەرۆکی میسڕ عەبدول فەتاح سیسی و پاشای سعودیە سەلمان بن عەبدولعەزیز ئال سعود.\nئەم هەواڵەش کاردانەوەیەکی زۆری لێکەوتەوە لە جیهانی عەرەبیدا و مەحمود عەباسی سەرۆکی فەڵەستینیش تەواو دژی ئەو ڕێوشوێنەیە کە ئەمەریکا بەنیازە بیگرێتە و دەڵێت: "هۆشیاریداوە لەسەر ئەم جۆرە هەنگاوانە و وتوویەتی ئەم جۆرە بڕیارانە دەبنە هۆی هەڕەشەیەک بۆ سەر ئاشتی و ئاسایش و سەقامگیری ناوچەکە و جیهان."\nئیسڕائیل کاتسی وەزیری هەواڵگری ئیسڕائیل کە هەفتەی پێشووی چاوی بە بەرپرسانی ئەمەریکی کەوت لە لێدوانێکیدا سەبارەت بەوەی کە ئەگەر هاتوو سەرۆک ترامپ ئەو بڕیارە بدات ئایا ئیسڕائیل ئامادە دەبێت بۆ گرژییەکان، وتی " ئێمە بۆ هەموو بژاردەیەک ئامادەین. هەرشتێک لەمانە. ئەگەر ئەبو مازن بابەتەکان بەو ئاڕاستەیەدا بەرێت ئەوا هەڵەیەکی زۆر گەورە دەکات."\nبەرپرسانی باڵای ئەمەریکاش بە ڕۆیتەرزیان وت هەندێک لە بەرپرسانی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا زۆر نیگەرانن سەبارەت بەم بابەتە و بەرپرسانی فەڵەستینی و سعودیە و جیهانی عەرەبیان ئاگادارکردۆتەوە سەبارەت بەوەی لەم جۆرە جووڵانە دەبێتە هۆی گرژییەکی زۆر لە ناوچەکەدا.\nبۆ باس سه‌باره‌ت به‌م مژاره، له به‌رنامەی ڕوانگه‌ی ئه‌م حه‌وته‌دا میوانداری به‌ڕێزان ئه‌حمه‌د ئه‌سکه‌نده‌ری، لێکۆڵه‌ری سیاسی دانیشتووی ستۆکهۆڵم و دۆکتور خالید ته‌وه‌کۆلی، کۆمه‌ڵناس و لێکۆڵه‌ری سیاسی دانیشتووی باژێڕی سه‌قز له کوردستانی ئێران ده‌که‌ین.\nروانگه: کاریگه‌رییه‌کانی بەفه‌رمی ناسینی قۆدس وه‌ک پێته‌ختی ئێسرائیل له لایه‌ن ئه‌مه‌ریکاوه