كونسوڵگەری بیانی لە هەرێم – دەزگای لوتکە بۆ کاروباری ئاوارە و پەنابەران\nCategory : كونسوڵگەری بیانی لە هەرێم\nبڵاوکراوەکانی لوتکە چالاکی كونسوڵگەری بیانی لە هەرێم\n“مامەڵەی ناڕاستگۆیانەی دەزگا و ڕێکخراوە نێودەوڵەتیەکان لەگەڵ پەنابەرانی عێراقی بەردەوامی\nRanjFaraidoun ته‌مموز 17, 2019\nئاری جلال سەرۆکی دەزگای لوتکە بۆ کاروباری ئاوارە و پەنابەران ڕایگەیاند لە چوار ساڵی ڕابردوودا ژمارەی ئەو پەنابەرانەی بە خواستی خۆیان سوید بەجێ دەهێڵن و دەگەڕێنەوە عێراق کەمی کردووە. ئاری جلال ووتیشی بەگشتی و لە نێو گشت ئەو پەنابەرانەی بە خواستی خۆیان سوید بەجێ دەهێڵن و بۆ وڵاتەکانی خۆیان دەگەڕێنەوە تا ئێستاش عێراقییەکان لە پلەی […]Read More\nكونسوڵگەری بیانی لە هەرێم هەواڵ\nنوێنەرانى حکومەتی هەرێمی کوردستان لە دەرەوە\nlutka ئازار 25, 2018\nنوێنەرانى حکومەتی هەرێمی کوردستان لە دەرەوە نوێنەرانى حکومەت لە دەرەوە نوێنەرایەتى حکومەتى هەرێم لە ئەڵمانیا نوێنەرى حکومەتى هەرێم/ بەڕێز دڵشاد بارزانى ژمارەى تەلەفۆن: 493028884950+ / 493028849516+ ئیمێل: [email protected] وێبسایت: ناونیشان: P F 150101/ 10663 Berlin نوێنەرایەتى حکومەتى هەرێم لە ئەمریکا نوێنەرى حکومەتى هەرێم/ بەڕێز خاتوو بەیان سامى عەبدولرەحمان ژمارەى تەلەفۆن: 12027977575+ ئیمێل: [email protected] وێبسایت: http://us.gov.krd […]Read More\nكونسوڵگەری بیانی لە هەرێم لە ماڵپەڕی فەرمی فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی لە هەرێمی کوردستان زانیاری پێویست بەردەستە بۆ تۆی هاووڵاتی لەسەر سەرجەم کونسوڵگەریەکانی ووڵاتانی بیانی لە هەرێمی کوردستان بۆ زانیاری زیاتر کلیک لەسەر ناوی کونسوڵگەر بکە . کونسوڵگەرى گشتى کۆمارى ئیسلامى ئێران کونسوڵگەرى گشتى کۆمارى ڕوسیاى فیدڕاڵ کونسوڵگەرى گشتى شانیشینى یەکگرتووى بەریتانیا کونسوڵگەرى گشتى ویلایەتە […]Read More\nlutka شوبات 25, 2018\nنووسنگەى ڕێکخراوى خاچى سوور نێودەولەتى لە هەوڵێر نوێنەرایەتى ووڵات:- رێکخراوێکى نێودەوڵەتى سەربەخۆ و بێ لایەنە ئاستى نوێنەرایەتى:- هاوکارى مرۆیی ڕێکەوتى دامەزراندن:- ١٩٩١ بەرپرسى نووسینگە:- نوح لیلینفین پلەى پیشەیی:- سەرۆکى شاندەکان زانیارى پەیوەندیکردن:- ژمارەى تەلەفۆن:٢٨٥٠ ٢٢٧ ٠٦٦ (٠٠٩٦٤) ٢٨٥١ ٢٢٧ ٠٦٦ (٠٠٩٦٤) ٢٨٥٢ ٢٢٧ ٠٦٦ (٠٠٩٦٤) ئیمەیل: [email protected] لیستى خرمەتگوزاریەکان کە پێشکەشى دەکەن:- هاندان و یارمەتى […]Read More\nنووسینگەی نێردەی هاریکاری نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق\nئاستی نوێنەرایەتی: نێردراو بەرپرسی نووسینگە: بەڕێز ڕیکاردۆ ڕۆدریگۆز پلەی فەرمی: سەرۆکى نووسینگە ژمارەی تەلەفۆن: +9647827800706 ئیمێل: [email protected] وێبسایت: ناونیشان: عێراق،هەرێمی کوردستان، هەولێر،چوارڕیانی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر. کاتەکانی کارکردن: ئەو خزمەتگوزارییانەى پێشکەشى دەکات:Read More\nئاژانسى هاریکارى نێودەوڵەتى کۆریاى باشور\nئاژانسى هاریکارى نێودەوڵەتى کۆریاى باشور لە هەولێر نوێنەرى ووڵات:- کۆمارى کۆریاى باشور ڕێکەوتى دامەزراندن:- ٢٠٠٤/٨ ئاستى نوێنەرایەتى:- نووسینگەى نوێنەرایەتى بەرپرسى نووسینگە:- پارک یوینگ کیو پلەى پیشەیی:- کونسوڵ زانیارى پەیوەندیکردن:- ژمارەى تەلەفۆن:٦٣١٦ ٤٩٣ ٧٥٠ ٩٦٤+ ٧٩٠١٦٧٨ ٧٥٠ ٩٦٤+ ئیمەیل:[email protected] [email protected] وێب سایت:- irq.mofa.go.kr لیستى خزمەتگوزاریەکان:- دابینکردنى ڤیزاى (C-2,C-3) ناونیشان:- هۆتێلى ڕۆتانا-هەولێر- هەرێمى کوردستان- عێراق کاتەکانى کارکردن: […]Read More\nنووسینگەی کونسوڵگەرى ژاپۆن ئاستی نوێنەرایەتی: نووسینگەی کونسوڵگەرى بەرپرسی نووسینگە: بەڕێز کاسومی مۆریاسو پلەی فەرمی: کونسوڵ ژمارەی تەلەفۆن: +964662105555 ئیمێل: [email protected] وێبسایت:http://www.iraq.emb-japan.go.jp/ ناونیشان: عێراق،هەرێمی کوردستان، هەولێر،شەقامی گوڵان، هۆتێل ڕۆتانا، نهۆمی 8. کاتەکانی کارکردن: ئەو خزمەتگوزارییانەى پێشکەشى دەکات:Read More\nئاستی نوێنەرایەتی: کونسوڵگەرى فەخری بەرپرسی نووسینگە: بەڕێز د. ئەحمەد جەلال پلەی فەرمی: کونسولی فەخری ژمارەی تەلەفۆن: 07504500770 ئیمێل: [email protected] [email protected] وێبسایت: ناونیشان: عێراق،هەرێمی کوردستان، هەولێر، گوندی ئیتاڵی 2،ژمارە 253. کاتەکانی کارکردن: یەکشەممە تاوەکو پێنج شەممە بەپێی مۆڵەتی پێش وەختە جگە لە ڕۆژانی هەینی و شەممە ئەو خزمەتگوزارییانەى پێشکەشى دەکات:Read More


ناردرانی نەوتبەرەکانی ئێران بۆ ڤەنزۆئیلا جارێکی تر لاوازیی ئەمریکای بۆ دنیا ئاشکرا کرد - SAHAR KURDISH (Sorani)\nMay 29, 2020 19:46 Asia/Tehran\nوتەبێژی بێژی مەجلیسی یەکگرتنی موسلیمینی پاکستان ڕایگەیاند: ڕەوانەکرانی نەوتبەرەکانی ئێران بۆ ڤەنزۆئیلا سەرباری ھەڕەشەو گوڕەشەی ئەمریکا، جارێکی تر لاوازی و دۆش دامانی کۆشکی سپیی بۆ دنیا ئاشکرا کرد.\nبە پێی ڕاپۆرتی ھەواڵدەریی ڕادیۆو تەلەفزیۆنی ئێران لە ئیسلام ئابادەوە، «حسەین دومکی» ڕۆژی ھەینی لە وتووێژێکدا لە کاردانەوە بە ڕەوانەکرانی نەوتبەرەکانی ئێران بۆ ڤەنزۆئیلا وتی: ئاوا بوونی دەستەڵاتی ئەمریکا دوای شەھید کرانی سەردار سولەیمانی فەرماندەری لقی قودسی سپای پاسداران و وەڵامی گوچکبڕی ئێران بەو تاوانە گەورەیە دەستی پێکراوەو ئەمڕۆش ئێران بە ناردنی نەوتبەرەکانی بۆ ڤەنزۆئیلا جارێکی تر بێ دەستەڵاتی، دۆش دامان و لێنەھاتوویی ئەمریکای لە بەرچاوی ھەموو جیھان ئاشکرا کرد.\nوتەبێژی بێژی مەجلیسی یەکگرتنی موسلیمینی پاکستان وتیشی : ئەمریکا ئەمڕۆ لە دنیاداو بە تایبەت لای وڵاتانی ئیسلامی ھیچ جێ و شوێنێکی نییە و سەرباری ئەو ملیاران دۆلارەی کە خەرجی کردووەو دامەزراندنی بنکەی شۆڤاری لە ئەفغانستان و عێراق، کەچی لەگەڵ خراپترین جۆری سەرشۆڕی دا بەرەوڕوو بووەتەوە.\nئەم مامۆستا ئایینییە ھەڵکەوتەیەی پاکستان وتیشی: ئەمریکا لە بەر سیاسەتەکانی دژی مرۆڤانەی لە جیھندا بێرلێکراوە، جیا لە چەوساوەکان و ستەملێکراوانی جیھان، تەواوی مرۆڤە ئاشتی خوازەکانیش بێزار بوونی خۆیان بەرامبەر بە دەوڵەتی ئەمریکا دەردەبڕن و لە ئەنجام دا ئیدی ناتوانێ بۆ خۆی لە پرسە جیھانییەکاندا ھەڵقورتێنێ و بڕیاریان بۆ بدات.\nسەرباری ھەڕەشەو گوڕەشەکانی ئەمریکا لەمەڕ ڕێگری کردن لە چوونی نەوتبەرەکانی ئێران بۆ ڤەنرۆئیلا ، ، پێنج کەشتیی ھەڵگری سووتەمەنیی ئێران بە ناوەکانی «فۆرچوون»، «فارست» ، « فاکسۆن» ، «پێتۆنیا» و «کلاڤێل» ڕەوانەی ڤەنزۆئیلا کراون.


ئیسڕائیل دەڵێت بەرپەرچی هێرشێکی ئەلیکترۆنی بۆ سەر کەرتی بەرگری داوەتەوە\nئیسڕائیل دەڵیت بەرپەرچی هێرشێکی ئەلیکترۆنی داوەتەوە کە کەرتی بەرگری وڵاتەکەی کردۆتە ئامانج و لەلایەن گروپی هاککەرانی لازارۆسەوە ئەنجام دراوە کە ئەمەریکا پێی وایە هەواڵگری کۆریای باکوور ئەو گروپە بەڕێوەدەبات.\nوەزارەتی بەرگری ئیسڕائیل ئەوەی خستەڕوو هاککەرەکان خۆیان وەکو لایەنی خاوەن کار خۆیان ناساندووە و کۆمەڵێک کاریان بۆ کارمەندانی کەرتی بەرگری پێشنیار کردووە، ئەمەش لە هەوڵێکیاندا بۆ هاککردنی تۆڕی کارمەندەکان و کۆکردنەوەی زانیارییە هەستیارەکان.\nوەزارەتی بەرگری ئیسڕائیل لە بەیاننامەیەکدا وتی هێرشەکان لە کاتی خۆیدا ئاشکرا بوون و بەرپەرچ دراونەتەوە بەبێ ئەوەی بتوانن کاربکەنە سەر کۆمپانیاکان، بەڵام ئاماژەی بەو کۆمپانیایانە نەدا کە کراونەتە ئامانج و کاتی ڕوودانی هێرشەکانیشی ئاشکرا نەکرد.\nئیسڕائیل وتی گروپی لازارۆس هەوڵی هاککردنەکەیان داوە کە لەلایەن حکومەتێکی بیانییەوە پشتیوانیان لێدەکرێت، بەڵام ناوی ئەو وڵاتەی ئاشکرا نەکرد کە پشتیوانی لە گروپەکە دەکات. بەڵام پێشتر ئەمەریکا وتوویەتی گروپی لازارۆس بۆ دەزگای سەرەکی هەواڵگری کۆریای باکوور کاردەکات.


نوێنەرایەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان - تاران - Displaying items by tag: ستیوارت جۆنز\nسەرۆكی هەرێمی كوردستان پێشوازی لە باڵیۆزی ئەمەریكا لە عێراق دەكات\nڕۆژی یەكشەممە 24ـی 1ـی 2016 لە سەلاحەدین بەڕێز مەسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان پێشوازی لە ستیوارت جۆنز باڵیۆزی ئەمەریكا لە عێراق كرد.\nلە دیدارەكەدا كە ماتیۆس میتمان كۆنسوڵی ئەمەریكا لە هەولێر ئامادە بوو بارودۆخی سیاسی و ئەمنیی ناوچەكە و هەروەها پەیوەندییەكانی نێوان هەولێر و بەغدا خرایە بەرباس و گفتوگۆ و باسیش لە ئامادەكارییەكانی هێزی هاوپەیمانان و هێزەكانی عێراقی و پێشمەرگە كرا بۆ ئۆپڕاسیۆنی ئازادسازیی موسڵ كرا.\nلە بەشێكی دیكەی ئەم كۆبوونەوەیەدا پەیوەندییەكانی نێوان هەرێمی كوردستان و ئەمەریكا و هەماهەنگیی نێوان هەردوولا لە بوارە جیاجیاكان تاوتوێ كرا.\nڕۆژی یەكشەممە 4ـی 10ـی 2015 بەڕێز مەسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان پێشوازی لە ستیوارت جۆنز باڵیۆزی ئەمەریكا لە عێراق و شاندێكی یاوەری كرد.\nلە دیدارەكەدا باڵیۆزی ئەمەریكا لە عێراق پیرۆزبایی سەركەوتنەكانی ئەم دواییەی هێزی پێشمەرگەی كوردستان لە میحوەرەكانی كەركووك لە سەرۆك بارزانی كرد و سەرەخۆشیشی لە كەسوكاری شەهیدانی ئەم ئۆپراسیۆنە كرد و هیوای چاكبوونەوەی بۆ برینداران خواست. هەروەها ئاستی هەماهەنگیی و هاوكاریی نێوان هێزە هاوپەیمانەكان و هێزی پێشمەرگەی بە نموونەیی وەسف كرد و سوپاسی سەرۆك بارزانیشی كرد كە پشتیوانێكی سەرەكیی هاوپەیمانان بووە لە شەڕی دژی تیرۆریستانی داعش. لە بەشێكی دیكەی ئەم دانیشتنە باڵیۆزی ئەمەریكا لە عێراق سەرۆك بارزانیی لە دوایین هەڵوێست و ستراتیژییەكانی وڵاتەكەی لە ناوچەكە و لەمەڕ پرسە هەنووكەییەكان ئاگادار كردەوە.\nهەر لەم كۆبوونەوەیە پێداویستییە سەربازییەكانی هێزی پێشمەرگە و بارودۆخی مەیدانیی بەرەكانی ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆریستانی داعش لە عێراق و سووریا و چۆنییەتی لەناوبردنی تیرۆر تاوتوێ كرا و بیروڕایش لەبارەی دوایین پەرەسەندنە سیاسییەكانی ناوچەكە و هەروەها پەلامارە ئاسمانییەكانی ڕووسیا ئاڵوگۆڕ كرا و سەرۆك بارزانی ئەوەی دووپات كردەوە كە پێویستە شەڕی هەمە لایەنەی داعش بكرێت و تیرۆریستانی داعش لە سووریا و عێراق و ناوچەكە لە ڕەگوڕیشە دەربهێنرێن. سەرۆك بارزانی بوونی كۆدەنگیی دەولیی لەسەر لەناوبردنی داعش بە پێویست زانی و ئەوەیشی خستەڕوو كە دەبێ وڵاتان هەموو جۆرە ناكۆكییەك وەلا بنێن و تەركیز لەسەر لەناوبردنی داعش بكەن چونكە هەڕەشەیە بۆ سەر هەموو لایەك.\nپەیوەندییەكانی نێوان هەرێم و حكوومەتی عێراقی فیدڕاڵ تەوەرێكی دیكەی ئەم كۆبوونەوەیە بوو.\nئەمەریكا دەخوازێت هەرێمی كوردستان ئەولەویەت بداتە شەڕی دژی تیرۆرستانی داعش\nسەرلەبەیانیی ئەمڕۆ سێشەممە 2015/9/15 بەڕێز نێچیرڤان بارزانی سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان، پێشوازی لە بەڕێزان ستیوارت جۆنز باڵیۆزی ئەمەریكا لە عێراق و برێت مەكگۆرگ یاریدەدەری جێگری وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریكا و شاندێكی دیپلۆماسی و سەربازیی یاوەریان كرد.\nلە دیدارێكدا دوا پێشهاتەكان و بارودۆخی عێراق و ناوچەكە بە گشتی و هەرێمی كوردستان بە تایبەتی و ڕەوشی ئاسایش و شەڕی دژی تیرۆرستانی داعش و ئەو شكستانەی تیرۆرستان لەسەر دەستی پێشمەرگە ڕووبەڕووی بوونەتەوە، خرانە بەر باس و گفتوگۆ. لەمبارەیەشەوە شاندی میوان بەردەوامیی هاوكارییە سەربازییەكانیان بۆ هێزی پێشمەرگە دووپات كردەوە و جەختیش لەسەر هەماهەنگیی بەردەوامی نێوان ئەمەریكا و حكوومەتی هەرێمی كوردستان و حكوومەتی عێراق كرایەوە.\nلەبارەی پرسی سەرۆكایەتیی هەرێمی كوردستانیشەوە، شاندی میوان پشتگیریی خۆیان بۆ بەردەوامیی گفتوگۆكانی نێوان لایەنە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان دەربڕی و جەختیان لەوە كردەوە كە پێویستە هەرێمی كوردستان لەم قۆناغەدا ئەولەویەت بداتە شەڕی دژی تیرۆرستانی داعش و هیوایان خواست لایەنە سیاسییەكانی كوردستان لە داهاتوویەكی نزیكدا بگەنە ئەنجامێك.\nلای خۆیەوە بەڕێز نێچیرڤان بارزانی سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان سوپاسی هەوڵەكانی باڵیۆزی ئەمەریكا لە عێراق و سوپای ئەمەریكای كرد كە تا ئێستا زۆر بە باشی هاوكاریی هێزی پێشمەرگەیان كردووە، بەڵام بۆ قۆناغەكانی داهاتوو پێویستییان بە پلانێكی تۆكمە و پاڵپشتیی هاوپەیمانان، بە تایبەتی ئەمەریكا بۆ هێزەكانی پێشمەرگە و سوپای عێراق دەبێت، بەمەبەستی ئازادكردنی ئەو ناوچانەی لەژێر دەستی تیرۆرستانی داعشدا ماون.\nدەربارەی پرسی سەرۆكایەتیی هەرێمی كوردستانیش، بەڕێزیان ئاماژەی بەوە كرد كە گفتوگۆكان بەردەوامن و هەوڵەكان بۆ گەیشتن بە ئەنجامێكی گونجاو جددین بە شێوەیەك لە بەرژەوەندیی گشتیی خەڵكی هەرێمی كوردستان و سەقامگیریی ناوچەكەدا بێت، بە تایبەتی كە ئێستا هێزی پێشمەرگە و بەڕێز سەرۆكی هەرێمی كوردستان ئەولەویەت دەدەن بە ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆرستانی داعش، بۆیە پێویستە بابەتەكانی دیكە كارییگەریان لەسەر ئەو پرسە نەبێت.\nبەردەوامیی گفتوگۆكانی نێوان هەولێر و بەغدا بەمەبەستی چارەسەركردنی كێشەكانی نێوان هەردوولا، هەروەها بارودۆخی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و وڵاتانی دەوروبەر، لایەنێكی دیكەی دیدارەكە بوو.


Diplomatic Magazine | رێکارەکانی لابردنی سەرۆک لە دەستور و سیاسەتی ئەمریکادا\nبۆچی لە مێژووی ئەمریکادا نەتوانراوە هیچ سەرۆکێک لاببرێت ؟\nرێکارەکانی لابردنی سەرۆک لە دەستور و سیاسەتی ئەمریکادا\nو: عەلی شێخ وەهاب\nسیستمه‌می سیاسیی ئه‌مه‌ركیی حاڵه‌تێكی ناوازه‌ی هه‌یه له جێگیریی سیاسیی و ده‌ستووریی، دوورە له‌و له‌رزین و كێشمه‌كێشمانه‌ی كه زۆرێك له وڵاتانی جیهان به‌خۆوه‌ی ده‌بینن و هه‌ڕه‌شه له سیستمه سیاسییه‌كانیان ده‌كات و زۆرجار سه‌رده‌كێشێت بۆ پێداگیرانی سه‌رۆكه‌كانیان له كاتی جێبه‌جێكردنی ئه‌ركه ده‌ستورییه‌كانیاندا.\nبه‌ڵام له جورج واشنتن یه‌كه‌م سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا (1789-1797) تاكو سه‌رۆكی ئێستای ئه‌مه‌ریكا دۆناڵد تره‌مپ (2017 ـ )، هیچ سه‌رۆكێكی ئه‌مه‌ریكی له پۆسته‌كه‌ی دوورنه‌خراوه‌ته‌وه، ته‌نها سێ سه‌رۆك له كۆی 45 سه‌رۆك روبه‌ڕووی رێكاره‌كانی له‌كارخران بوونه‌ته‌وه، كه له دوو حاڵه‌تیاندا شكستی هێناوه و له حاڵه‌تی سێیه‌میشدا پڕۆسه‌كه نه‌گه‌یشته کۆتایی و سەرۆک پێشوەختە وازیهێنا پێش ئەوەی بە رێکارەکانی لابردن بروات.\nشێوازی له‌كارخرانی سەرۆک له ده‌ستووری ئه‌مه‌ریكیدا له به‌ڵێننامه‌ی فیلادلیفیای ساڵی 1787دا داڕێژراوه، كاتێك بنجامین فرانكلین پێشنیاری كرد وه‌ك ڕێگه‌یه‌كی باش بۆ پێداگیران و ده‌وره‌دانی سه‌رۆكه خراپه‌كان. كه تێیدا ده‌توانرێت سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا به شێوه‌یه‌كی یاسایی له پۆسته‌كه‌ی دووربخرێته‌وه، ئه‌گه‌ر تۆمه‌تبار بكرێت به ناپاكی یاخود به‌رتیل یان تاوانی گه‌وره‌ی تر یان لادان.\nله‌ئێستادا، سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا دۆنالد تره‌مپ روبه‌ڕووی كۆمه‌ڵێك مه‌ترسی بۆته‌وه كه ببنه هۆی له‌كارخرانی پێش ته‌واوبوونی ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیه‌كه‌ی،\nله‌ئێستادا، سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا دۆنالد تره‌مپ روبه‌ڕووی كۆمه‌ڵێك مه‌ترسی بۆته‌وه كه ببنه هۆی له‌كارخرانی پێش ته‌واوبوونی ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیه‌كه‌ی، ئه‌ویش له دوای تۆمه‌تباركردنی به‌رپرسی هه‌ڵه‌مه‌تی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی بول مانافورت به فێڵ و ته‌ڵه‌كه و له‌خشته‌بردن، هه‌روه‌ها دانپێدانانی پارێزه‌ری تایبه‌تیی پێشووی مایكل كوهین به شكاندنی یاساكانی پێدانی پاره به هه‌ڵمه‌ته‌كانی هه‌ڵبژاردن. \nله‌كارخرانی سه‌رۆك هه‌ر له سه‌ره‌تاكانی وه‌رگرتنی ده‌سه‌ڵات له‌لایه‌ن تره‌مپه‌وه قسه‌ی لێوه‌ده‌كرا، له‌گه‌ڵ ئاشكرابوونی بابه‌تی ده‌ستێوه‌ردانی رووسی له هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌مه‌ریكادا و لێكۆڵینه‌وه له گریمانه‌ی په‌یوه‌ندی تره‌مپ له‌گه‌ڵ روسدا.\nدكتۆر ئالان بیشمان، پێشبینی له‌كارخرانی تره‌مپ پێش ته‌واوكردنی ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیه‌كه‌ی، بڵاوكرده‌وه، بیشمان مێژوونوسێكی به‌ناوبانگه و ماوه‌یه‌كی زۆره زۆربه‌ی پێشبینییه‌كانی له‌باره‌ی زۆربه‌ی سه‌رۆكه‌كانه‌وه دروست ده‌رچووه. \nهه‌وره‌كانی سه‌ر كۆشكی سپی له‌پاش ده‌ستپێكردنی لێكۆڵینه‌وه‌كانی ئه‌گه‌ری ده‌ستێوه‌ردانی رووسیی له هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌مه‌ریكادا، سێشه‌ممه‌ی ڕابردوو بارانێكی ره‌شیان باراند، پاش تۆمه‌تباركردنی به‌رپرسی پێشووی هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردنی تره‌مپ، بول مانافورت له‌لایه‌ن ده‌سته‌ی سوێندخۆرانه‌وه، له‌گه‌ڵ دانپێدانانی پارێزه‌ری پێشووی تره‌مپ، مایكل كوهین به تاواندا. ئه‌م دوو رووداوه چی ره‌نگدانه‌وه‌یه‌كیان ده‌بێت له‌سه‌ر سه‌رۆكایه‌تی دوناڵد تره‌مپ؟\n]ۆنالد تره‌مپ کە لە ئێستادا روبه‌ڕووی كۆمه‌ڵێك مه‌ترسی بۆته‌وه كه ببنه هۆی له‌كارخرانی\nله ماوه‌ی یه‌ك كاتژمێردا، ئێواره‌ی سێشه‌ممه، دوو رووداو رویاندا، هه‌ردووكیان خراپن بۆ تره‌مپ. بول مانافورت، ئه‌و پیاوه‌ی پێنج مانگی یه‌كلاكه‌ره‌وه له بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنی تره‌مپدا بووه له ساڵی 2016، تۆمه‌تبار كراوه به ئه‌نجامدانی هه‌شت تاوانی دارایی، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ده‌سته‌ی سوێندخۆران نه‌گه‌یشتنه ئه‌نجامێكی ته‌واو له‌باره‌ی ئه‌و ده تۆمه‌ته‌ی تر كه له‌دژی به‌رزكراوه‌ته‌وه، و ئه‌و دادوه‌ره‌ی كه سه‌رۆكایه‌تی دانیشتنه‌كه‌ی كردووه رایگه‌یاندووه كه ئه‌م تۆمه‌تانه هه‌ڵه‌ی تێدایه.\nرووداوی دووه‌م، دانپێدانانی پارێزه‌ری تایبه‌تی پێشووی تره‌مپه، مایكل كوهین، كه چه‌ند ساڵێك هاوڕێیه‌تی كردووه، له‌به‌رده‌م دادگای فیدڕاڵی له نیویۆرك، دانی ناوه به تاواندا له هه‌شت تۆمه‌تدا، دانی به‌وه‌دا ناوه كه به ئاگاداری له‌گه‌ڵ كاندیدێكی پۆستێكی فیدراڵیدا، چه‌ند بڕێك پاره‌یان داوه‌ته دوو ئافره‌ت كه بانگه‌شه‌ی ئه‌وه‌یان كردووه كه په‌یوه‌ندیان له‌گه‌ڵ تره‌مپ هه‌یه، ئه‌ویش تا بێده‌نگبكرێن به‌مه‌ستی كاریگه‌ریی له هه‌ڵبژاردنه‌كاندا.\nلێره‌دا دوو پرسیار دێته پێشه‌وه: ئه‌و ڕێكاره ده‌ستوورییانه چین كه پێویسته بگیرێنه به‌ر بۆ له‌كارخرانی سه‌رۆكی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا ؟ ئه‌و سه‌رۆكه ئه‌مه‌ریكیانه‌ی پێشوو كێ بوون كه روبه‌ڕووی هه‌وڵه‌كانی له كارخران بوونه‌ته‌وه؟\nده‌ستووری ئه‌مه‌ریكی ئاماژه‌ی داوه به له‌كارخرانی سه‌رۆك یان جێگره‌كه‌ی یان گه‌وره به‌رپرسانی وڵات پاش دادگایی كردنیان و تۆمه‌تباركردنیان به تۆمه‌ته‌كانی به‌رتیل وه‌رگرتن و ناپاكی و تاوان یاخود هه‌ر تاوانێكی تری گه‌وره.\nپڕۆسه‌ی لێپرسینه‌وه له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی ئه‌مه‌ریكاوه ده‌ست پێده‌كات، چونكه ئه‌ندامه‌كانی ده‌توانن پڕۆژه بڕیار پێشكه‌ش بكه‌ن بۆ لێپرسینه‌وه له سه‌رۆك، ئه‌نجومه‌ن ده‌توانێت كه ده‌ست بكات به ڕێكاره‌كان به ڕه‌زامه‌ندی له‌سه‌ر بڕیاری ده‌ستپێكردنی لێكۆڵینه‌وه.\nلێپرسینه‌وه له سه‌رۆك پێویستی به زۆرینه‌ی ساده هه‌یه له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران، به‌ڵام له‌كارخرانی له پۆسته‌كه‌ی پێویستی به ده‌نگی زۆرینه‌ی دوو له‌سه‌ر سێیه له ئه‌نجومه‌نی پیران.\nله حاڵه‌تی له‌كارخرانی سه‌رۆكدا جێگره‌كه‌ی به‌ڕێوەبردنی وڵات ده‌گرێته ده‌ست تاكو ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تیی له كاتی ئاسایی خۆیدا.\nله دوای ساڵی 1967 وه ده‌توانرا په‌نا ببرێت بۆ ماده‌ی 25 له ده‌ستووری ئه‌مه‌ریكی كه له‌و ساڵه‌دا په‌سه‌ند كرا بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه و گرفت‌ی كتوپڕ و له‌ناكاو كه له هه‌ر كاتێكدا ڕووبدات، ئه‌مه‌ش به شێوه‌یه‌كی به‌هێز ده‌ركه‌وت له‌پاش تیرۆركردنی سه‌رۆكی پێشووی ئه‌مه‌ریكا جۆن كینیدی.\nئه‌م هه‌مواركردنه‌ی مادده‌ی (25) تێیدا هاتووه كه جێگری سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا و زۆربه‌ی كارمه‌نده سه‌ره‌كییه‌كان له ده‌زگاكانی جێبه‌جێكردندا ده‌توانن ئه‌وه ڕابگه‌یه‌نن كه سه‌رۆك ناتوانێت ئه‌ركه‌كانی به‌جێ بهێنێت، له‌م حاڵه‌ته‌شدا جێگری سه‌رۆك ده‌سه‌ڵات و ئه‌ركه‌كانی سه‌رۆك وه‌رده‌گرێت به وه‌كاله‌ت.\nئه‌ندرۆ جۆنسۆن (1865-1869):\nرێكاره‌كانی له‌كارخرانی سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا له حاڵه‌تی ئاساییدا به دوو قۆناغدا ده‌ڕوات، ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران له سه‌ره‌تادا به زۆرینه‌ی ساده ده‌نگ ده‌دات له‌سه‌ر خاڵه‌كانی تۆمه‌تباركردنی سه‌رۆك، ئه‌مه‌ش پێی ده‌وترێت "له كارخران".\nله حاڵه‌تی تۆمه‌تباركردنیدا ئه‌نجومه‌نی پیران دادگاییكردنی سه‌رۆك ده‌گرێته ئه‌ستۆ. له پاش كۆتایی هاتنی گفتوگۆكان، ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی پیران ده‌نگ ده‌ده‌ن له‌سه‌ر یه‌ك به‌یه‌كی مادده‌كان، و پێویسته زۆرینه‌ی دوو له‌سه‌ر سێ ده‌نگ بده‌ن به به‌كارخرانی سه‌رۆك، له‌و حاڵه‌ته‌شدا له‌كارخرانی راسته‌وخۆ به‌بێ گه‌ڕانه‌وه جێبه‌جێ ده‌كرێت، به‌ڵام له حاڵه‌تی به‌ده‌ستنه‌هێنانی ده‌نگی پێویست ئه‌ستۆپاكی سه‌رۆك راده‌گه‌یه‌نرێت، وه‌ك ئه‌و حاڵه‌ته‌ی كه له‌گه‌ڵ بیل كلینتۆن له شوباتی 1999دا رویدا.\nدیفد ئه‌ولن مامۆستای یاسا له زانكۆی كورنیل له ئوهایوجنس ئه‌وه روون ده‌كاته‌وه كه ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی هیچ رۆڵێكی له بڕیاره‌كانی له‌كارخرانی سه‌رۆكدا نییه، ده‌ڵێت: "ئه‌وه‌نده به‌سه كه كۆنگرێس بگاته ئه‌و ئه‌نجامه‌ی كه سه‌رۆك تاوان و لادانی گه‌وره‌ی ئه‌نجام داوه، له‌و كاته‌دا ئه‌وان رۆڵی دادوه‌ر ده‌بینین ئه‌گه‌ر هۆكاره‌كانی سه‌رزه‌نشتكردنی له‌به‌رده‌ستدا بن، ئه‌مه‌ش واده‌كات پڕۆسه‌ی له كارخستنی سه‌رۆك له نێوان دووڕیانی سیاسه‌ت و یاسادا بێت، كاره‌كه له بنه‌چه‌دا هیچ پێویستی به تۆمه‌تباركردنی سه‌رۆك نیه"، به پێی گوته‌ی ئه‌ولن.\nله ڕووی مێژووییه‌وه، سێ له سه‌رۆك كۆماره‌كانی ئه‌مه‌ریكا (دوو دیموكراتی و كۆمارییه‌ك) روبه‌ڕووی هه‌وڵه‌كانی له كارخستن بوونه‌ته‌وه به‌هۆكار و بیانوی جیاواز،\nهه‌ر بۆیه پڕۆسه‌ی له‌كارخستنی سه‌رۆك سیاسییه زیاتر له‌وه‌ی یاسایی بێت، به‌و پێیه‌ی كه رۆژنامه‌ی گاردیانی به‌ریتانی باسی لێوه ده‌كات، له ئێستاشدا پارتی كۆماری كه پارته‌كه‌ی تره‌مپه ده‌ستی گرتووه به‌سه‌ر هه‌ردوو ئه‌نجومه‌نی پیران و نوێنه‌راندا، به‌ڵام ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان له مانگی تشرینی دووه‌می داهاتوودا هه‌ڵبژاردنی تازه‌كردنه‌وه‌ی نیوه‌یی ئه‌نجومه‌نه‌كان به‌خۆوه ده‌بینێت، كه ده‌كرێت گۆڕانكاریی له نه‌خشه‌ی كۆنگرێسدا دروست بكات، به‌مه‌ش چاره‌نووسی تره‌مپ دیاری ده‌كرێت.\nله ڕووی مێژووییه‌وه، سێ له سه‌رۆك كۆماره‌كانی ئه‌مه‌ریكا (دوو دیموكراتی و كۆمارییه‌ك) روبه‌ڕووی هه‌وڵه‌كانی له كارخستن بوونه‌ته‌وه به‌هۆكار و بیانوی جیاواز، ئه‌و سه‌رۆكانه‌ش بریتی بوون له:\nئه‌ندرۆ جۆنسۆن (1865-1869): سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا سه‌ر به پارتی دیموكرات، له‌گه‌ڵ كۆنگرێسدا چووه نێو ململانێوه كه له‌وكاته‌دا كۆمارییه‌كان ده‌ستیان به‌سه‌ردا گرتبوو، كاتێك تۆمه‌تبار كرا به سه‌رپێچیی كردنی یاسا له پاش لابردنی وه‌زیری به‌رگریی ئه‌مه‌ریكیی له پۆسته‌كه‌ی، كه بڕیارێك بوو نه‌ده‌بوایه سه‌رۆك بیدایه له پاش ته‌واو بوونی جه‌نگی ناوخۆیی، بۆیه له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران متمانه‌ی لێ سه‌ندرایه‌وه، به‌ڵام له ئه‌نجومه‌نی پیراندا به جیاوازیی ته‌نها یه‌ك ده‌نگ ئه‌ستۆپاكیی وه‌رگرت.\nریچارد نیكسۆن، 1969-1973 سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا بوو، دوای چوار ساڵ له پۆسته‌كه‌یدا مایه‌وه، به‌هۆی ئه‌وه‌ی له كه‌یسی وۆته‌رگه‌یت و سیخوڕیكردن به‌سه‌ر ركابه‌ره‌كانی له هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌مه‌ریكا، ناچاركرا ده‌ست له‌كاربكێشێته‌وه‌و جێگره‌كه‌ی وه‌ك سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا ده‌ست به‌كاربوو\nریچارد نیكسۆن: (37)مین سه‌رۆكی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له پارتی دیموكرات، له ماوه‌ی ساڵانی (1969-1974)، نیكسۆن له ساڵی 1974 كۆشكی سپی به‌جێهێشت پێش ئه‌وه‌ی ماوه‌ی خولی دووه‌می سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌ی ته‌واو بێت به سێ ساڵ، كاتێك ناچار كرا ده‌ست له‌كار بكێشێته‌وه وه‌ك ده‌ره‌نجامی ئاشكرابوونی تێوه‌گلانی له ئابڕوچوونی سیخوڕیی كردنی چه‌ند كه‌سێك له پارتی كۆماریی به‌سه‌ر باره‌گای سه‌ره‌كیی پارتی دیموكراته‌وه له واشنتۆن، كه به ئابڕوچوونی واتەرگێت ناسراوه.\nواتەرگێت به دیارترین ئابڕوچوونی سیاسیی داده‌نرێت له مێژووی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كاندا، كه بووه هۆی ده‌ستلەكارکێشانه‌وه‌ی سه‌رۆك نیكسۆن له پۆسته‌كه‌ی وه‌ك تاكه سه‌رۆكی ده‌ستلەکارکێشاوە له مێژووی وڵاته‌كه‌دا.\nپاشتر ئه‌م رووداوه بووه هێما بۆ ئابڕوچوونه سیاسییه‌كان له ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا و كۆمه‌ڵی نێوده‌وڵه‌تیدا.\nئه‌گه‌ر نیكسۆن ده‌ستی له‌كار نه‌كێشایه‌ته‌وه ده‌كرا به سێ تۆمه‌ت بانگگێشت بكرایه، ئه‌و تۆمه‌تانه‌ش په‌یوه‌ست بوون به خراپ به‌كارهێنانی ده‌سه‌ڵات، ئاسته‌نگ دروستكردن له به‌رده‌م رێڕه‌ویی دادوه‌ریدا، له‌گه‌ڵ پشتگوێخستنی بڕیاری دادگا به بانگێشت كردنی.\nبیل كلینتۆن 1993-2001: (42)مین سه‌رۆكی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له پارتی دیموكرات، ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی ئه‌مه‌ریكا له 19ی كانونی یه‌كه‌می 1998دا كلینتۆنی له‌كار خست، به تۆمه‌تی درۆكردن له سوێنددا و ئاسته‌نگ دروستكردن له‌به‌رده‌م رێڕه‌ویی یاسادا، له بابه‌تی په‌یوه‌ندیی جنسیی له‌گه‌ڵ مۆنیكا لوینسكی راهێنه‌ر له كۆشكی سپیدا، به‌ڵام له 12ی شوباتی 1999 له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی پیرانه‌وه ئه‌ستۆپاكی وه‌رگرت و خولی دووه‌می سه‌رۆكایه‌تیی ته‌واو كرد.\nناوه‌ندی الروابط بۆ توێژینه‌وه و لێكۆڵینه‌وه‌ی ستراتیژیی.


بەمنزیكانە بڕیاری دامەزراندنی مامۆستایانی گرێبەست دەردەچێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/11/19 - 1:44 PM\nوتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، لەم ڕۆژانەدا فەرمانی بە هەمیشەییكردنی مامۆستایان دەردەچێت و دەست بە مامەڵەی دامەزراندنیان دەكرێت.\nجوتیار عادل وتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە ماڵپەڕی پارتی ڕاگەیاند، بە بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیران مامۆستایانی گرێبەست دەكرێنە هەمیشەیی و ئەم بڕیارەش لە ماوەیەكی نزیكدا دەخرێتە بواری جێبەجێكردنەوە.\nوتیشی”ئەم بڕیارە تەنها بۆ مامۆستایانی گرێبەستە، نەك فەرمانبەران، بڕیارەكەش دەرچووە و دەبێت لایەنە پەیوەندیدارەكان جێبەجێی بكەن بە تایبەت وەزارەتی دارایی و ڕێوشوێنە داراییەكان دەگرنەبەر و هەر لەم ڕِۆژانەدا بڕیارەكە دەردەچێت و مامۆستایانی گرێبەست دەكرێنە هەمیشەیی”.\nكەمال ڕەئوف: لە ڕۆژهەڵات خۆپیشاندانێك بووە، وەك ڕۆژئاوا كوشتوبڕیان بەرامبەر نەكراوە


دەسەڵات لەهەرێمی کوردستان بەجۆرێک چاوی تەماع و هەڵپەی کۆکردنەوەی پارەیەتی کەهیچ پرەسیپ و بەهایەکی ئینسانی ڕەچاوناکات،منداڵی بنەماڵە و خێزانەسیاسی و بەرپرسەکان و سەرۆک و هاوسەرۆک کە دەسەڵاتی قوڵن و هەرخۆشیان دەسەڵاتن ئەو دۆخە نائاکارییەیان خوڵقاندوە،کە چاویان جگە لەپارەو بەرژەوەندی هیچی تر نەبینێت.\nنەخۆشخانەی هیوا داناخرێت وەک ئەوەی قوفڵێک لەدەرگاکەی بدەن،بەڵام ئامانج ئەوەیە کە بەهۆی ئەمجۆرە مامەڵانەوە نەخۆش و پزیشک و کارمەند ناچاربکەن ڕو لەنەخۆشخانەی ئەهلی بکەن کەلەبنەڕەتدا موڵکی بەرپرس و کۆمپانیاکانی حیزبە ڕەنگە بۆ شوێنونکردنیش پشکێیکی کەسانی تریشی تێدابێت،خۆ ئێستا نەخۆشخانە حکومییەکان هەن بەڵام بڕۆن ببینن بزانن ئایا وەک جاران نەشتەرگەری جۆراوجۆریان تێدادەکرێت؟ بێگومان نەخێر.\nپێش ڕاپەڕین تەنیا یەک نەخۆشخانەی ئەهلی هەبو ئەی ئێستا چەند هەیە؟چەند زانکۆ و پەیمانگا و قوتابخانەی ئەهلی هەیە؟\nسیاسەتی ئەم حوکمڕانییە بنەماڵەییە چەتەییە بەئامۆژگاری سندوقی نەقدی نێودەوڵەتی و بەچاوچنۆکی خۆیان ئەوەیە ( کەرتێکی حکومی بچوک و کەرتێکی تایبەتی فراوان) دیارە لێرەکەرتی تایبەتی فیعلی نییە کەرتی حیزبی و کەسی حیزبی و بنەماڵە و خێزانەسیاسییەکانە ئەمە ناونراوە( تەرشیقکردنی حکومەت )کەواتە ئەمە ئامانجی سەرەکییە و ئەوانی تر هەنگاوەکانی جێبەجێکردنی ئەم ئامانجەن،ئیتر ئەم سەردان و هەڵای میدیا و خۆبەفریادڕەس پیشاندان وەک چارەسەری کێشەیەکی درستکراو هیچ نییە جگەلە ئازارشکێنی کاتی ئەمە یەکەمجار نییە نەخۆشخانەی هیوا ئەم کێشانەی دەبێت، دوای هاتنی داعش و قەیرانی دارایی ئەو کات کێشەیان هەبوو بەندە و ژمارەیەک هاوڕێی پەرلەمانتاری ئەوکاتی فراکسێۆنی گۆڕان سەردانمانکردن و بەکاتی کێشەی دەرمان چارەسەربوو،دواتر بڕی ۷۲ حەفتاودوو ملیار دینار و ۱٥٠٠٠٠٠٠ یەک ملێۆن و پێنج سەد هەزار دۆلار لە ئەژماری بانکی سندوقی کۆمەکی توشبوانی شێرپەنجەدا بوو،حکومەت پارەکەی سەرفکردبوو،لە کاتێکدا بەپێی یاسای ژمارەی ۱۱ ساڵی ۲٠۱۲ ی سندوقەکە بەهیچ جۆرێک ڕێگەی ئەم دەستکارییکردنەنادات، کەچی کردبوویان کەیسەکەمان دایە داواکاری گشتی و بوە شکات وەڵامی حکومەت ئەوەبوو پارەکە بەموچە دراوە؟!\nپارەیەکی زۆری کەمپینێکیان لەبانکێکی ئەهلیدابو بانکەکە ئیفلاسی کردو پارەش نەما؟!\nئێستا لەبری سەردانی حیزبی و هەوڵی تاکەکەسی و هەڵای میدیا و سۆشیال میدیا و بەسیاسیکردنی کێشەکە فەرموون:\n۱_ بۆیەکجار هەرسێ فراکسێۆنی ( پارتی،یەکێتی،گۆڕان) کە دوو لەسەر سێی پەرلەمانن بەهێواشی حکومەت ناچارکەن سندوقی کۆمەکی شێرپەنجە کارابکەن و مانگانە پارەی بۆدابینبکەن و ڕێنمایی ناپێویست و سەرفکردنی ۲./ سەدای دووی پارەی دەرمان هەڵوەشێننەوە و پارەی( بدل عیادات) ی شەش مانگی پزیشک و کارمەندان سەرفبکەن،کە دوو سەرەکیترین کێشەی ئێستا و بەردەوامی هیوان.\n۲_جێگری سەرۆکی حکومەت کە بەئەمری واقیع سەرۆکی حکومەتی ئەم ناوچەیەیە لەئەنجومەنی وەزیران ڕۆڵی خۆی ببینێت و ڕێگری بڕیاری دژی هیوا و هاوشێوەکانی بێت.\n۳_ وەزارەتی دارایی لەبری ڕونکردنەوەی گلەیی ئامێز بەڕونی بڵێت کێشەکەلەکوێیە؟بەپێی بەدواداچونی بەندەلەئەنجومەنی وەزیرانە.\n٤_بەو پێیەی ۳٠./ سەدا سی نەخۆشەکانی هیوا خەڵکی ناوەڕاست و باشوری عێراقن ئەرکی سەرۆک کۆماری عێراق و نوێنەرەکانی کوردە حکومەتی ناوەند ناچاربکەن مانگانە هاوکاری هیوا بکەن.\n٥_ کێشەی هیوا و شێرپەنجە هەر دەرمان و پارەی بدل عیادات نییە،بەڵکو نەبونی بینای گونجاو کێشەیەکی سەرەکییە کەلە ساڵی ۲٠۱٤ زەوی بۆتەرخانکراوە و هیچی دیارنییە،هەموو پارەی ( بدل عیادە) ی سلێمانی مانگانە نزیکەی ۳٠٠ سێ سەد ملێۆن دینارە،تۆبڵێی ئەم پارەیەنەبێت،تەنیا لەم سنورە مانگانە سەرو ٥٠ پەنجا ملێۆن دۆلار قاچاخچییەتی دەکرێت و دیارەیشە کێ دەیکات،لەوبارەوە ئێمە بەڵگەی ڤیدێۆییمان بڵاوکردۆتەوە.\n٦_ پێویستە فشاری مەدەنی و هاوکاری خێرخوازان بەردەوام بێت،بۆئەوەی ئامانجی دەسەڵات سەرنەگرێت،لە هەموو دنیا کەیسی شێرپەنجە حکومەت و سەرمایەدار و خێرخوازن پارەی بۆدابیندەکەن.\nکەواتە هیوا داناخرێت، بەڵام ئامانجیانە وەک نەخۆشخانەحکومییەکانی تری لێبکەن بۆئەوەی نەخۆش بەناچاری پەنابۆ نەخۆشخانەی ئەهلی ببات،خۆ ئێستا جگە لەچارەسەری کیمیایی کەیسی تری شێرپەنجە لەنەخۆشخانەی ئەهلی چارەسەردەکرێت.\nبۆیە پێویستە پشتیوانی هیوا بین تا ئامانجی دەسەڵات سەرنەگرێت.


هه‌موومان پێویستیمان به شه‌هیده\nکاتی خۆی ئه‌م نووسراوه‌یه‌م به ناوی خوازراو بڵاو کرده‌وه. به ناوی ”حه‌مه‌ی له‌گز“، هه‌ر ئه‌و شه‌هیده‌ی له نووسراوه‌که‌دا باسی ده‌کرێ: ”شه‌هیدێک ده‌ناسم ...“. مه‌به‌ستم له هه‌ڵبژاردنی ئه‌و ناوه، بیرهێنانه‌وه‌ی حه‌مه‌ی له‌گز و که‌سانی وه‌ک ئه‌و بوو، نه‌ک شان‌خزاندن له‌ژێر به‌رپرسایه‌تیی نووسینی بابه‌ته‌که. ئه‌وا جارێکی دیکه بڵاوی ده‌که‌مه‌وه.\nڕۆژی شه‌ممه، 16/2/2008 کۆمه‌ڵه تیڤی ڕیپۆرتاژێکی بڵاو کرده‌وه له مه‌راسمی ڕۆژی کۆمه‌ڵه له فینلاند. گۆرانیبێژێکی ده‌نگخۆشی تازه‌پێگه‌یشتوو، ده‌نگی هه‌ڵبڕی. ده‌نگه‌که، ده‌نگی ناسری ڕه‌زازی بیر دێنایه‌وه. شیعره‌که‌ش، که کراوه به سروود، له شیعره ناسراوه‌کانی ناو کۆمه‌ڵه بوو. گۆرانیبێژه‌که ده‌نگی هه‌ڵێنا:\nتۆ نامری چاوه‌کانم\nله هه‌رکوێ بێ\nله‌سه‌ر ئه‌رز و له ژێر گڵکۆ له گه‌ڵمانی!\nبه‌ڵام هه‌واکه، یان ئاهه‌نگه‌که، له هه‌وای مه‌قام نه‌ده‌چوو. بڕێک خێرا بوو. یانی له‌وه خێراتر بوو که بکڕێ بڵێی مه‌قام بوو، یان بکرێ بڵێی سروود بوو. کامێرا به ناو خه‌ڵکه‌که‌دا گه‌ڕا. یه‌کجێ... چی ببینم؟ شه‌ش حه‌وت که‌س، به جلی ئاڵوواڵاوه، ده‌ستیان گرتبوو، خه‌ریک بوون هه‌ڵده‌په‌ڕین. گۆرانیبێژه‌که، هه‌ر ده‌یگوت:\nتۆ نامری چاوه‌کانم!\nخه‌ڵکه‌که هه‌ر هه‌ڵده‌په‌ڕین. تاوێک دواتر، شیعری گۆرانییه‌که گۆڕا.\nئای لالۆ، گیان لالۆ!\nله ناومانا هه‌رماوی،\nنه‌مردووی هه‌ر ماوی تۆ!\nکامێرا جارێکی دیکه، چووه‌سه‌ر خه‌ڵکه‌که. ئێستا سێ ئاڵقه‌ی گه‌وره‌ی خه‌ڵک، هه‌ڵده‌په‌ڕین. به هه‌وای ”ئای لالۆ، گیان لالۆ، نه‌مردووی هه‌ر ماوی تۆ...“\nبه‌م جۆره شه‌هیده خۆشه‌ویسته‌کان، له‌و مه‌راسمه‌شدا ڕێزیان لێگیرا، تا که‌س پێی وا نه‌بێ فه‌رامۆش کراون. شه‌هیده‌کان، هه‌موو ساڵێ، له کاتی مه‌راسمه‌کانی ڕۆژی کۆمه‌ڵه‌دا، زۆر پێویست و به که‌ڵکن و هه‌موو کۆمه‌ڵه‌کان، زۆر ڕێزیان لێده‌گرن. شه‌هیده‌کان، هه‌روه‌ها، به تایبه‌تی له کاتی ئینشیعاباتدا زۆر به که‌ڵکن. وه‌ک سه‌ربازی ئیحتیات، که له کاتی جه‌نگدا بانک ده‌کرێنه‌وه سه‌ربازخانه‌کان، ، شه‌هیده‌کانیش له کاتی ئینشعابه‌کاندا هه‌موویان ئیحزار ده‌کرێنه‌وه و، حازروغایب ده‌کرێن.\nبه پێچه‌وانه‌ی زیندووه‌کان، که ئێستا به نێو شه‌ش تایفه‌ی کۆمه‌ڵه‌دا، دابه‌ش بوون و هه‌ریه‌که‌ی جۆرێک بیر ده‌که‌نه‌وه، شه‌هیده‌کان دابه‌ش ناکرێن و هه‌موویان هی هه‌موومانن. چونکه به پێچه‌وانه‌ی زیندووه‌کان، که جاروبار هه‌ندێکیان موزاحیمن، شه‌هیده‌کان هه‌تا ژماره‌یان زیاتر بێ، به‌که‌ڵکترن. له دوای هه‌ر ئینشعابێکیش، یادنامه‌کانیان، به گوێره‌ی پێویست داده‌ڕێژرێته‌وه. یانی، به پێی ڕێباز و به‌رنامه‌ی تازه‌ی حیز‌به‌که، شه‌هیده‌کان ئامانجی تازه‌یان بۆ دیاری ده‌کرێ.\nشه‌هیدێک ده‌ناسم، کوڕی پیرێژنێکی بێ ئه‌نوا بوو. دایکی، به بێوه‌ژنکۆشی به‌خێوی کردبوو. هه‌ر ئه‌و تاقه‌کوڕه‌ی هه‌بوو. هاته کۆمه‌ڵه و له شه‌ڕێکدا کوژرا. ئه‌و کاتی کوژرا، له پێناو ”جونبشی موقاومه‌تدا“ شه‌هید ببوو. دواتر، که ڕادیۆی حیزبی کۆمۆنیست دانرا، خه‌به‌رمان زانی که له پێناو کۆمۆنیزم و حکوومه‌تی کرێکاریدا شه‌هید بووه. کاتێک کۆمۆنیزمی کارگه‌ری ڕۆیشتن، بیستمان ئه‌و یادنامه‌یه زۆر ”ده‌قیق“ نه‌بووه. ناوبراو نه‌ک له پێناو کۆمۆنیزم و حکوومه‌تی کارگه‌ریدا، به‌ڵکوو له پێناو سۆسیالیزمدا، شه‌هید بووه. کاتێک کاک عه‌بدوڵلای موهته‌دی و هاوڕێکانی جیابوونه‌وه، مه‌علووم بوو شه‌هیدبوونی ناوبراوهیچ له پێناو حکوومه‌تی کارگه‌ری و سۆسیالیزم و ئه‌وشتانه‌دا نه‌بووه و، له پێناو عه‌داڵه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی و فیدرالیزمدا شه‌هید بووه. له‌م دواییانه‌شدا، هه‌ندێک به‌ڵگه‌ی تازه ده‌ست که‌وتوون که ناوبراو ته‌نها له پێناو ڕیفۆرم و چاکسازیدا هاتبووه پێشمه‌رگایه‌تی و شه‌هیدی ڕێگای ڕیفۆرم بووه.\nبه‌م جۆره ئێمه خاوه‌نی کۆمه‌ڵێکی زۆر شه‌هیدین که زۆر به‌که‌ڵکن و ئێستاش هه‌موو فیداکارییه‌کیان لێده‌وه‌شێته‌وه. ئێستاش ئاماده‌ن له پێناوی هه‌رشتێکدا که ئێمه به پێویستی بزانین شه‌هید بووبن.\nهه‌ر به بۆنه‌ی ڕۆژی کۆمه‌ڵه‌وه، له هه‌مان ڕۆژدا و، له هه‌مانکاتدا که کۆمه‌ڵه تی‌ڤی مه‌راسمه‌که‌ی فینلاندی بڵاوده‌کرده‌وه، ڕۆژهه‌ڵات تیڤی ش، وێنه‌ی شه‌هیده‌کانی بڵاوده‌کرده‌وه. وێنه‌کان هه‌موویان هی قه‌دیم بوون. به‌شی هه‌ره‌زۆریشیان، وێنه‌ی به‌کۆمه‌ڵ بوون. چونکه ئه‌وکات هه‌موان، یانی شه‌هیده‌کان و زیندووه‌کان، پێکه‌وه بوون و، که‌س نه‌یده‌زانی کێ ده‌کوژرێ و کێ ده‌مێنێ و، له نێو زیندووه‌کان، کێ ده‌که‌وێته کوێ، بۆیه هه‌موو پێکه‌وه وه‌ستاون بۆ وێنه‌گرتن. ئه‌گه‌ر ئه‌وکات زانیبایان کێ ده‌کوژرێ، ئه‌وانه‌ی دواتر شه‌هیدبوون ده‌برانه لایه‌ک تا پێکه‌وه وێنه بگرن و پێکه‌وه بچنه ناو مێژوو، هه‌تا دواتر که‌س ناچار نه‌بێ وێنه‌ی زیندووه‌کان جیا بکاته‌وه و سانسۆری بکا. ئێستا هیچ تلویزیۆنێک ناتوانێ وێنه‌ی زیندووه‌کان بڵاو بکاته‌وه. کاتێک به ته‌مان وێنه‌کانی کۆنی پێشمه‌رگه‌کان نیشان بده‌ن زۆر گرفت په‌یدا ده‌بێ:\nئه‌مه‌یان کۆمۆنیزمی کارگه‌رییه، با تێدا نه‌بێ.\nئه‌مه‌یان حیکمه‌تیسته، لایبه!\nئه‌مه‌یان له‌گه‌ڵ سه‌یدبرایمه، لایبه!\nئه‌مه‌یان له گه‌ڵ ساعید و مینه‌یه، لایبه!\nئه‌مه‌یان له گه‌ڵ سازمانی زه‌حمه‌تکێشانه، لایبه!\nئه‌مه‌یان له گه‌ڵ عومه‌ره، لایبه...\nزیندووه‌کان، وێنه‌ی که‌میان به‌کار دێ. به‌ڵام شه‌هیده‌کان... هه‌موویان هی هه‌موومانن. چونکه هه‌موومان پێویستیمان به شه‌هیده.\nهه‌موومان پێویستیمان به شه‌هیده بۆ مه‌راسمه‌کان که وێنه‌یان هه‌ڵواسین.\nهه‌موومان پێویستیمان به شه‌هیده، بۆ ئه‌وه‌ی له کاتی پێویستدا سوێند به خوێنیان بخۆین.\nهه‌موومان پێویستیمان به شه‌هیده له جیاتی قه‌بز و ڕه‌سید و به‌ڵگه‌ی دارایی: _”به خوێنی شه‌هیدان! پووڵه‌که هه‌ر ئه‌وه‌نده بوو...“\nهه‌موومان پێویستیمان به شه‌هیده بۆ ئه‌وه‌ی قه‌ت پێویستیمان به به‌رنامه‌ی سیاسی نه‌بێ و هه‌میشه‌ش بتوانین نیشان بده‌ین موخالفینمان خائینن: ”_ کاکه ئه‌وانه له ڕێبازی شه‌هیدان لایان داوه و ئه‌وه خه‌یانه‌ته به خوێنی شه‌هیدان!“\nهه‌موومان پێویستیمان به شه‌هیده، بۆ ئه‌وه‌ی به یادیان هه‌ڵپه‌ڕین.\nبژی شه‌هید که خوێنی هینده پڕباره.\nبگه‌ڕێوه|2619 جار خوێندراوه‌ته‌وه|2 بۆچوون| بینێره| چاپ\nڕه‌زا | 26 Dec 2011 - 21:39\nشارام گیان سه‌لام. چۆنی براله مه‌گه‌ر هه‌ر خۆت له قسه‌کانی خۆت یاد بکه‌ی ئای به‌راده‌ر ئای\nدۆست | 14 Apr 2009 - 18:52\nشارام قه‌وامی له رۆمانی بیربادا ده‌ڵێ: شه‌هید درۆیه‌کی گه‌وره‌یه به‌ده‌ست ئه‌وانه‌وه وا نانی لێ ئه‌خۆن! وابزانم کاک ناسر ویتوویه‌تی هه‌مان شت بڵێ به‌ڵام به زمانێکی دیپلۆماتانه‌تر


مەحمود عەباس: قودس بۆ فرۆشتن نییە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/01/28 - 10:42 PM\nسەرۆكی فەڵەستین ڕایدەگەیەنێت، قودس بۆ فرۆشتن نییە.\nمەحمود عەباس سەرۆكی فەڵەستین لەوەڵامی (گرێبەستی سەدە) كە دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا باسيكردبوو دەڵێت:”شكست بەم پيلانە دەهێنین و شتێكی نوێشمان لە وتەكانی ترەمپ و ناتانیاهۆ نەبینی”.\nمەحمود عەباس ئاماژە بەوەشدەدات:”هەزار جار نەخێر بۆ ئەم پێشنیازە، ئەمریكا و ئیسرائیل دەیانەوێت بەڵێنی بلفۆر لە 2020 جێبەجێ بكەن”.\nسەرۆكی فەڵەستین وتیشی:”قودس بۆ فرۆشتن نییە و داوا لەگەلی فەلەستینیش دەكەم یەكێتی خۆی بپارێزێت”.\nدۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانی هاوبەش لەگەڵ بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل لە دوای شیكردنەوەی هەندێك لە وردەكارییەكانی پلانی ئاشتی بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست كە بە (گرێبەستی سەدە) ناودەبرێت ڕایگەیاند: فەڵەستینییەكان شیاوی ژیانێكی باشترن و بۆ چەسپاندنی ئاشتی و هەنگاونان ڕووەو ئەو ئاڕاستەیە، سەرسامم بە هەوڵەكانی ئیسرائیل”، ئاماژەی بە پشتیوانی ناتانیاهۆش كرد لە (گرێبەستی سەدە)دا.\nئەمریكابنیامین ناتانیاهۆدۆناڵد ترەمپڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستفەڵەستینقودسگرێبەستی سەدەمەحمود عەباس


به‌بێ پێشه‌كی و درێژه‌دان، دیارنه‌بوونی گه‌وره‌ی له تیپه‌كه‌ی (مارسیلۆ بێلسا)ی ڕاهێنه‌ری ئه‌رجه‌نتینی، بۆ ئه‌وه‌بوو كاتێك بازیدا به به‌جێهێنانی هه‌ڵبژارده‌ی شیللی. داوا ده‌كرێت هه‌ڵبژارده‌یه‌كی شێت ده‌ركه‌وێت كه توانای هه‌بێت له‌سه‌ر شكست پێهێنانی هه‌ر هه‌ڵبژارده‌یه‌ك. شیللی تیپێك كه پشت ده‌به‌ستێت به خێرایی له به جێهێنان و گیانی جه‌نگاوه‌ری و پلانی یاریی هێرش، كه كه‌س ناتوانێت سه‌ركردایه‌تی بكات، ته‌نها ڕاهێنه‌رێكی شێتی وه‌ك بێلسا نه‌بێت، به‌ڵام هه‌موو ئه‌مانه به بادا ڕۆیشت له ئه‌نجامی سه‌رشێتی خۆی، كاتێك ده‌ستی له ڕاهێنانی تیپه‌كه هه‌ڵگرت به‌هۆی ئه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كانی یه‌كێتی تۆپی شیللی به دڵی ئه‌و نه‌بوون. هه‌رچه‌نده ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كانیش هه‌ڵوه‌شایه‌وه، به‌ڵام سووربوو له‌سه‌ر ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌ی له ساڵی "2011".\nدواتر تیپه‌كه ساڵێكی خراپ و دژواری به‌ڕێكرد له‌گه‌ڵ (كلاودیۆ بورگی)، كه ئه‌مه‌ش پاڵی به یه‌كێتی تۆپی پێی ئه‌و وڵاته‌وه‌نا به گه‌ڕانه‌وه بۆ قوتابخانه‌كه‌ی (بێلسا)و دیاریكردنی (خۆرخی سامباولی)، كه قواتابییه‌كی قوتابخانه‌كه‌ی ڕاهێنه‌ری پێشووه. دوای ئه‌وه هه‌ڵبژارده‌ی شیللی گه‌ڕایه‌وه بۆ دره‌وشانه‌وه و سه‌ركه‌وتنی زۆری به‌ده‌ست هێنا. گرنگترین كارێك ئه‌و ڕاهێنه‌ره ئه‌نجامیدا سه‌رخستنی تیپه‌كه‌بوو بۆ جامی جیهانی و گرتنی پله‌ی سێیه‌م بوو له یارییه‌كانی پاڵاوتن. له‌و كاته‌ی سامباولی ئه‌ركه‌كه‌ی گرته ده‌ست تیپه‌كه له پله‌ی شه‌شه‌م بوو، به‌ڵام ئه‌و ڕاهێنه‌ره وه‌فداربوو بۆ پلانی مامۆستاكه‌ی (بێلسا) به یاریكردن به سێ به‌رگریكارو له پێشیانه‌وه هه‌ندێكجار یاریی ده‌كرد به چوار، یان پێنج یاریزانی ناوه‌ڕاست و پێشه‌وه‌ش به‌جێ ئه‌هێڵێت بۆ (ئه‌لێكسس سانچێز)و (ئیدواردۆ ڤارگاس)یش پاڵپشتی ده‌كات له‌كاتی یاریكردن به‌سێ هێرشكار، به‌ڵام ناوه‌ڕاست یه‌كێك له باشترین یاریزانی به‌رده‌م له جیهاندا هه‌یه(ئه‌رتورو ڤیدال)ه، له ته‌نیشتیوه (ڤالدیڤیا)و هاوڕێكه‌ی (ماوریسۆ ئیسلا) له لای ڕاست. له هێڵی به‌رگری (سامباولی) په‌نا ده‌بات بۆ (گاری میدێل) كه زۆركات وه‌ك یاریزانی ئیرتیكاز یاریی ده‌كات له‌گه‌ڵ یانه‌ی كاردیف سیتی ئینگلیزی، بۆ ته‌واوكردنی سیانه‌ی به‌رگریكار كه پێكهاتووه له (گۆنزالۆ گارا و مارسیلۆ دیاز). له پشتی هه‌موویانه‌وه یه‌كێك له گه‌وره‌ترین خاڵی هێزی هه‌ڵبژارده‌كه دێت، ئه‌ویش گۆڵچی یانه‌ی به‌رشه‌لۆنه (كلاودیۆ براڤۆ)یه.\nبه‌جێهێنانی هه‌ڵبژارده‌كه پشت ده‌به‌ستێت به گوشاری به‌رز له‌سه‌ر هه‌ڵگری تۆپه‌كه و به‌ستنی ڕووبه‌ره‌كان له‌سه‌ر یاریزانانی ناوه‌ڕاستی ركابه‌ر، جا هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ی هێرشی خێرا و یاریكردنی تۆپی هێرشی ڕاسته‌وخۆ به گه‌وره‌ترین ژماره‌ی یاریزانه‌كان بۆ زیادكردنی گوشار له‌سه‌ر یاریزانه‌كانی تیپی ڕكابه‌ر. شتێك هه‌یه وا له هه‌ڵبژارده‌ی شیللی ده‌كات كه پاڵێوراوێكی به‌هێزبێت بۆ تاقاندنه‌وه‌ی كتوپڕێكان. خاڵی لاوازی تیپه سوورپۆشه‌كه به‌رگری تیپه‌كه‌یه‌تی، هه‌رچه‌نده گۆڵی زیاد تۆمار ده‌كات، به‌ڵام له یارییه‌كانی پاڵاوتنی پێشووی جامی جیهانی (25) گۆڵی لێكرا، كه ئه‌وه‌ش ڕه‌نگه له‌سه‌ر خاكی خۆی ڕووبه‌ڕووی بێته‌وه.


زه‌وی له‌رزه‌که‌ی نیوزلاند وێرانی لێـده‌که‌وێته‌وه نه‌ک زیانی گیانی\nوڵاتای نیوزلاند هه‌روا دێت و ده‌که‌وێته‌وه سه‌رخۆی پاش ئه‌و بومه‌له‌رزه به‌هێزه‌ی له وڵاته‌که‌ی دا که بووه مایه‌ی بڕینی وزه‌ی ئه‌لیکتریک و زیانێـکی زۆریش له ژێرخانی وڵاته‌که‌ی دا، به‌ڵام هیچ زیانێـکی گیانی نه‌بووه.\nکاربه‌ده‌سـتان ده‌ڵێن بومه‌له‌رزه‌که به توندی 7.1 بووه و شـاری کریسچێرچی له نیوزلاند پـێش به‌ره‌به‌یانی ئه‌مڕۆ شه‌ممه هه‌ژاندووه، ئه‌مه‌ش دووه‌مین بومه‌له‌رزه‌ی به‌هێزه له شاره‌که‌ی دابێت و خه‌ڵکی له ماڵه‌کانیان ده‌رناوه و وایکردووه به‌ره‌و شه‌قامه‌کان ڕابکه‌ن.\nبومه‌له‌رزه به‌هێزه‌که و بومه‌له‌رزه‌کانی پاشی بوونه‌ته هۆی تێـکدانی لوله‌کانی گازی سـروشتی و ئاویش و هه‌روه‌ها زیانی به پـرده‌کانیش گه‌یاندووه و هێڵه‌کانی کاره‌با و ته‌له‌فونیشی بچڕاندووه، به‌ڵام ته‌نها ڕوودانی دوو حاڵه‌تی برینداربوون ڕاپـۆرت کراون.\nکاربه‌ده‌سـتان باری ته‌نگه‌تاویـیان له شـاری کریسچێرچ ڕاگه‌یاندووه و هه‌روه‌ها قه‌ده‌غه‌کردنی هاتوچۆشیان له‌و شـاره سه‌پاندووه.


کوردیپێدیا - کۆسرەت رەسوڵ: ساڵی نوێ ساڵی تێپەڕاندنی قەیرانەکان بێت\n📝 کۆسرەت رەسوڵ: ساڵی نوێ ساڵی تێپەڕاندنی قەیرانەکان بێت | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nکۆسرەت رەسوڵ: ساڵی نوێ ساڵی تێپەڕاندنی قەیرانەکان بێت\nساڵی 2019 و ساڵانی پێشوو بۆ هەرێمی کوردستان و کورد قۆناغی سەخت و دژوار بوو، بە خۆڕاگری ئێوەو قارەمانێتی هێزیپێشمەرگەی کوردستان توانیمان بەسەر بەشێک لە کێشەکان زاڵ بین و مەترسی داعشداعش لە کوردستان دوور بخەینەوە، ئێستا کە کوردستان وعێراق بە دۆخێکی یەکجار هەستیارو مەترسیداری ناوخۆیی و ناوچەیی و نێودەوڵەتی تێپەڕ دەبێ، کاریگەرییەکانی ئەم رووداوانە لەسەرکوردستان کەم نین و ئەگەر کورد خۆی بۆ ئەگەرو گۆڕانکارییەکان ئامادە نەکات تووشی ڕووداوی نەخوازراو دەبین، بۆیە ئەرکە لەسەرهەموومان لە هێزو لایەنە سیاسییەکان یەکدەنگ و یەکهەڵوێست بین و سازو ئامادە بین بۆ هەر ئەگەرێک کە دێتە پێش، بە جۆرێک بەرژەوەندیباڵای گەلەکەمان بخەینە پێش هەر جۆرە بەرژەوەندییەکی کەسی و حزبی، تەنهاو تەنهاش دەتوانین بە یەکڕیزی زاڵ بین بەسەر کێشەکاندا.\nئاواتەخوازم ساڵی تازە ساڵی بەدیهاتنی خەون و ئاواتەکانی گەلەمان بێ، ساڵی تێپەڕاندنی قەیرانەکان و کۆتایی هێنان بێ بە ململانێکان، هەموومان پێکەوە کاربکەین لە پێناو پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری زیاترو پەرەپێدانی چاکسازی و بەشداری ڕاستەقینەی هەموو هێزو لایەنەسیاسییەکان لە بڕیارو سیاسەتی گشتی هەرێمی کوردستان.\nبۆ عیراقیش، بە یەک پاکێج و لەسەر بنەمای دەستووری عێراقی داکۆکی لە مافە دەستوورییەکانمان بکەین و لەژێر سایەی عێراقێکیدیموکرات و فیدرالدا شەریکی ڕاستەقینەی دەسەڵات بین و پشتیوانی لە هەموو هەنگاوێکی چاکسازی بکەین و بە وریاییەوە مامەڵە لەگەڵپرسی تیرۆرو مەترسی دووبارە سەرهەڵدانەوەی تیرۆر بکەین و بەهاوکاری هاوپەیمانانمان بەردەوام بین لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆروتیرۆرستان.\nدووبارە سەری ساڵی تازەی زایینی لە هەموو کوردستانیان پیرۆز بێ و ساڵی ئایندە ساڵی خۆشی و شادی بێ بۆ هەموو کوردستانیان.\n#داعش | #31-12-2019 |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Dec 31 2019 10:56PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Dec 31 2019 10:56PM باشترکراوە


https://1baiser.com بانگخوازێك ״حاڵەتی ئیسلامی لە کوردستانی باشوور پێچەوانەی هەموو بنەماو ئاکارە ئیسلامییەکانە״ |\nHome ڕاپۆرت بانگخوازێك ״حاڵەتی ئیسلامی لە کوردستانی باشوور پێچەوانەی هەموو بنەماو ئاکارە ئیسلامییەکانە״\nخولێكی دیكه‌ی بارگرژی نێوان كۆمه‌ڵ و یه‌كگرتوو بانگخوازه‌كان نیگه‌ران ده‌كات\nئا: ئیسماعیل حه‌مه‌ره‌حیم\nجارێكی دیكە لە تۆڕی كۆمەڵایەتی و میدیاكانی خۆیانەوە بارگرژی له‌نێوان كۆمەڵ و یەكگرتووی ئیسلامیی كوردستان دروستبووه. له‌ماوه‌ی هه‌فته‌ی داهاتودا بارگرژی نێوان ئه‌و دوولایه‌نه ئیسلامیه تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی ته‌نی بانگخوازێكی ئیسلامییش ده‌لێت ״جنێودان پەیوەندی بە كەلتور و فەرهەنگی كوردەوە هەیە״ و بانگخوازێكی دیكەش دەڵێت، ״سەركردەكانی ئیسلامی پارە و مووچەی موفت وەردەگرن و ڕەش و ڕووتی خوارەوەش خۆیان بەكوشت دەدەن و بەرگرییان لێدەكەن ״.\nدكتۆر عومەر زەڵمی پێشنوێژ و بانگخوازی ئیسلامی بە ڕۆژنامەی ״ئاژانس״ی ڕاگەیاند: ئەگەر چی جنێو و قسەی ناشیرین بەدەقی قورئان و فەرموودە قەدەغەیه ، بەڵام بەشێكی ئەو جنێوانه پەیوەندی بە كەلتور و فەرهەنگی كوردەوە هەیە.\nكۆمەڵ و یەكگرتووی ئیسلامیی كوردستان دوو حزبی سوننی مەزهەب لە باشوری كوردستان و خاوەنی 16 كورسیی پەرلەمانن به‌ڵام له زۆربه‌ی وێستگه سیاسیه‌كان پێچه‌وانه‌ی یه‌كترن و زۆر كاتیش دژایه‌تی یه‌كتر ده‌كه‌ن كه له‌چه‌ند هه‌فته‌ی داهاتوو له تۆڕه كۆمه‌لایه‌تیه‌كان ئه‌و دژایه‌تیه په‌ره‌ی سه‌ند بوو.\nبانگخوازێكی دیكە بە ناوی عوسمان شێرە خاوەنی بڕوانامەی ماجیستێر لە تەفسیری قورئان دەڵێت، هەر لە كۆنەوە ئەوانەی شوێن ئیسلام كەوتوون دوو كۆمەڵ بوون كۆمەڵێك بە دڵسۆزی و كۆمەڵێك بۆ بژێویی ژیان و سامان كۆكردنەوە شوێن ئەم دینە كەوتوون.\nعوسمان شێرە هەروەها دەڵێت ״لە هەرێمی كوردستان لە سەدەكانی ڕابردووە كۆمەڵێك دڵسۆزانە كەوتوونەتە كار بۆ درووستكردن و هێنانە دی بنەماكانی ئیسلام و تۆخكردنەوەی ڕەوشتی ئیسلامی لەنێو خەڵكدا، بە پێچەوانەشەوە كۆمەڵێكی دیكە سەرقاڵی سەروەت و سامان كۆكردنەوە و پێكەوەنانی كۆشك و تەلار و ڤێلا و باخ و باخاتن و موچەی باش بۆخۆیان و سواڵ و خێراتیش بۆ ئەوانی دیكە دەخوازن״.\nله‌میانه‌ی ئه‌و شه‌ڕه قسانه‌ی له فیس بووك له‌نێوان دوو لایه‌نی ئیسلامی دروستبوو بوو، ئەبوبەكر هەڵەدنی پەرلەمانتاری یەكگرتوی ئیسلامی لەژێر ناوی حزبەكەی من جیاوازە وتارێكی نوسیوە و بەشێوەی لوغز وەڵامی هەریەكە لە محەمەد حەكیم ئەندامی ئەنجوومەنی سیاسی كۆمەڵ و سۆران عومەر پەرلەمانتاری ئەو حزبەی داوەتەوە، كە وتبویان (خانەنشینكردنی ئەندامانی ئێمە جیاوازن و حەقی خۆیانە چونكە لەسەردەمی شاخ پێشمەرگەبوون، و وەك كەسانی دیكە نەبوون) وه‌ك ئاماژه‌یه‌ك بۆ یه‌كگرتوی ئیسلامی، هەڵەدنی لە وتارەكەیدا دەڵێت: ״هەندێك توتی گۆشکراوی حزب بەردەوامن لە خەڵک گەوجاندن بەوەی ئەوان کورد واتەنی لە ئومەتی محەمەد ناچن، دەبێت هەر لە ئەوانی دی خۆیان جودا بکەنەوە، کە بەڵیی من جیاوازە، پاسەوان و خانەنشینی ئێمە وەک هی ئەوانی تر نین، وەزیرەکەی من لە هەسارەیەکی تر کارەکانی ڕایی دەکات، ئەندامی پەرلەمان وپاریزگاکەی ئێمە ئەستێرەی سورەیای داگرتۆتە خوارەوە،راگەیاندنی ئێمە ئەوەنیە کونە مشکی لێکردوون بەقەیسەری، بایکۆت وچونەژورەوەی من تامەکەی جودایە، بەلاغ و بەیانەکانم بە خەتێکی درشتتر نوسراون، تەنهاوتەنها منم فریادڕەس و ڕاستگۆ، ئەوانی دی هەموو ساختەن، ئەو ناووناتۆرانەی من دایان دادەتاشم بۆ بەرامبەرەکانم تەنها ئەوانە بخەنە فەرهەنگی سیاسیی ئەزموونی حوکمڕانی کوردییەوە، شەڕی ناوخۆی من لە پێناوی میلەت بوو، هەردوو حزبە ئیسلامییەكەی باشووری كوردستان لە كابینەی هەشتەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان بەشدارن و هەردوو حزبەكەش داوای هەڵوەشانەوەی ئەم كابینەیە دەكەن، بەبێ ئەوەی لەم كابینەیە بێنە دەرەوە و وەزیرەكانی خۆیان بكشێننەوە، ئەمەش بۆتە پرسیارێك كە ئایا ئێوە كە داوای حكومەتی ڕزگاری نیشتمانی دەكەن بۆ وەزیرەكانی خۆتان لە حكومەت ناكشێننەوە.\nله‌باره‌ی موچه‌ی خانه‌نشینی پله باڵای ئیسلامیه‌كانه‌وه كه هۆكاری سه‌ره‌كی دروستبوونی خولێكی بارگرژی نوێ بوو له‌نێوان كۆمه‌ڵی ئیسلامی و یه‌كگرتووی ئیسلامی دكتۆ عومەر زەڵمی (پێش نوێژ و بانگخواز) ڕەخنە لەو كەسانە دەگرێت كە ڕۆژێك لە ڕۆژان پۆستی حكومییان وەرنەگرتووە و ئێستا بەپلەی بەرز خانەنشین كراون و ئه‌و خانه نشینیه‌ش به‌حره‌ام ده‌زانێـ و دەڵێت ״ دەبێ ئەوکەسەی موچە وەردەگرێت لە بەرامبەر کارێکەوە بێت کە پسپۆر بێت تیایدا.\nپێشی وایه ئه‌مه سەرچاوەی گەندەڵییه . و حكومه‌ت و هاوڵاتیش له‌م بابه‌ته‌دا به‌تاوانبار ده‌زانێت و ده‌ڵێت ״هه‌م حکومەت کاری لەسەرکردووە و هەم هاووڵاتیش خۆی نەبواردووە لەم کارە حەرامه.\nمامۆستا عوسمان شێرە دەڵێت ״سەركردەی ئیسلامییەكان لەباخ و ڤێلاكان بەیەكەوە سەرقاڵی عەیش و نۆش و كەیف و سەفان و لە خواریشەوە ڕەش و ڕوتەكان شه‌ڕی یه‌كتر ده‌كه‌ن و كه‌سایه‌تی خۆیانیان بۆ بەكوشت دەدەن و زمانلووسەكانیش لە میدیاكانەوە بەرگرییان لێدەكه‌ن\nئه‌و بانگخوازه په‌یامێك ئاراسته‌ی ئه‌ندامانی خواره‌وه‌ی هه‌ردو لایه‌نه ئیسلامیه‌كه ده‌كات و ده‌ڵێت : براینە ئەگەر ئێوە چاوکراوەن و خۆتان بە غەمخۆری کاروانی ڕابوون و بانگەوازی ئیسلامی دەزانن هەرکەسە و با یەخەی سەرکردە و دەست ڕۆیشتووەکانی گرووپ و حیزبەکەی خۆی بگرێت پێیان بڵێ (ئه‌مه‌ت له‌كوێ بوو) ئیتر واز لە یەکتری بێنن، چی تر کچی خۆتان مەکەن بە قوربانی کوڕی خەڵکی، وەبیشزانن ئەو پەروەردەیەی هەمووتانی لەسەر پەروەردە بوون پەروەردەیەکی نادروست و خراپە،\nئه‌و بانگخوازه وه‌ك تانه دانێك له شێوه‌ی كاری دوو پارته ئیسلامیه‌كه ده‌ڵێت ״لە بوونی ئەم هەموو ئه‌و بەناو سەرکردە و بانگخوازە ئیسلامییەی ناو گرووپە ئیسلامییەکان ئەبوایە ئێستا پڕۆژەی خزمەتگوزاریی ئیسلامی بگەیشتایەتە ئاستێک کە خەڵکی کوردستان جگە لە ئیسلامییەکان کەسی تریان بە بەدیل نەزانیایە، کەچی بەداخەوە خەڵکی هەر لە چاوەڕوانی بەدیلی تردان، بۆیە بە ئەوپەڕی بڕا و قەناعەتەوە ئەڵێم: حاڵەتی ئیسلامی لە کوردستانی باشوور پێچەوانەی هەموو بنەماو ئاکارە ئیسلامییەکانە״.\nهه‌ر له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی چه‌ند ئه‌ندامێكی ناوه‌ندی هه‌ر یه‌ك له كۆمه‌ڵ و یه‌كگرتوی ئیسلامی و چه‌ندین كه‌سایه‌تی سه‌ربه‌خۆو بانگخواز ئامۆژگاری ئه‌ندامانی خۆیان كرد كه واز له شه‌ڕی تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان بهێنن چونكه ئه‌و كاره‌ی ئه‌وان بۆ پرۆژه‌ی سیاسی هه‌ردوو پارته ئیسلامیه‌كه زیان به‌خشه\nهه‌ر به هۆی ئه‌و بارگرژیانه‌وه د.یه‌حیا عومه‌ر رێشاوی ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كگرتووی ئیسلامی له‌وتارێكیدا بۆ ئاژانس ره‌خنه له بارگرژییه‌كانی ئه‌م دوواییه‌ی نێوان حیزبه‌كه‌یی و كۆمه‌ڵی ئیسلامی ده‌كات چه‌ند پێشنیارێكیش بۆ دووباره نه‌بوونه‌وه‌ی ئه‌م حاڵه‌ته پێشنیاز ده‌كات.


👁 ئەم بابەتە 43,246 جار بینراوە\nباکووری کوردستان - شاندێکی کەجەدە، هەدەپە و دەبەپ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 20 4 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 2-8-2020 23:00:26\nسنە یەکێک لە شارە گەورەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان و ن [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 11 20 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 13-1-2010 11:58:58\n👫 عەبدول پەرتۆ کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 3 2020 10:46PM\nڕۆژی سێشەممە 29-09-2020 (1ی رەزبەر0، عەبدول پەرتۆ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ج.ع.ئـ. 3-10-2020 22:46:22


وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا: تیلەرسن ولاڤرۆڤ باس لە سوریا و کۆریای باکوور و ئۆکرانیا دەکەن\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا هێثەر ناورێت وتی وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا ڕێکس تیلەرسن و هاوتا ڕوسییەکەی سێرگەی لاڤرۆڤ لەڕێی پەیوەندییەکی تەلەفونییەوە باسیان لە کێشەکانی سوریا و کۆریای باکوور و ئۆکرانیا کردووە.\nناورێت لە بەیاننامەیەکدا وتی " سەبارەت بە سوریا دوو لایەنەکە باسیان لە ڕۆڵی ڕوسیا کردووە سەبارەت بەوەی بتوانێت وا لەڕژێمی سوریا بکات کە ڕۆڵی بنیادنەرانەی هەبێت لە دانوستانەکانی ئاشتی جنێڤدا کە نەتەوە یەکگرتووەکان سەرپەرشتی دەکات."\nوتیشی تیلەرسن داوای لە هەموو لایەنەکان کردووە ئەو هەنگاوانە جێبەجێ بکەن کە نەتەوە یەکگرتووەکان دایناوە سەبارەت بە کۆریای باکوور و هەروەها داواشی کرد سنوورێک دابنرێت بۆ زیادبوونی گرژیی و ناکۆکییەکان لە ئۆکرانیادا.


ڕێسای پەروەردەی هەرێمی کورستان و مەرامە نیۆلیبڕالیەکان – زەهاوی – Zahawi\nسەرەتا/توێژینەوە/ڕێسای پەروەردەی هەرێمی کورستان و مەرامە نیۆلیبڕالیەکان\nڕێسای پەروەردەی هەرێمی کورستان و مەرامە نیۆلیبڕالیەکان\nپەشێو م.نوری June 10, 2020\nلەم نووسینە شیکارییە، نیەتمە ئاماژە بە ڕەنگدانەوەی چەند مەرامێکی نیۆلیبڕاڵی لە ڕێسای پەروەردەی هەرێمی کوردستان-عێراق بکەم. بۆ ئەمەش سوود لە سێ چەمکی دیاری بواری لێکۆڵینەوەی پەروەردەیی وەردەگرم و وەکو ئامرازێکی شیکاریی بەکاریان دەهێنم کە ئەوانیش ‘جیهانگیری’ و ‘بەئەوروپاییکردن’ و ‘بەنێودەوڵەتیکردن’ن. سەرەتا ‘نیۆلیبرالیزم’ وەکو چەمکێک دەناسێنم و ئەو شوێنانە دەستنیشان دەکەم کە لێیەوە دەستلەملانی مەجال و مامەڵە پەروەردەییەکان بووە. پاشان، باس دەخەمە سەر جیهانگیری (عەولەمە) وەکو وەسیەلەیەکی هاوچەرخ بۆ بە پایانگەیاندنی و پەرشکردنی ئەم مەرامە نیۆلیبرالیانە، لەکۆتاییدا هەردوو چەمکی‘بەنێوەدەوڵەتیکردن’ و ‘بەئەوروپاییکردن’ بەکاردەهێنم بۆ دەستنیشانکردنی ئەو پرۆژە و ڕێسا پەروەردەییانەی هەرێمی کوردستان کە بەرجەستەکاری مەرامە نیۆلیبرالیەکانن و وەکوو نموونەی زیندو و کارای نیۆلیبرالیزم لە پرۆسەی پەروەردەی فەرمی هەرێمی کوردستان دەستنیشانیان دەکەم.\nبەڵام پێمخۆشە لە سەرەتا چەند چەمکێک کە لە درێژەی ئەم نووسینە دووبارە دەبنەوە، پێناسە بکەم. بە نموونە چەمکی ‘ڕێسای پەروەردە‘ کە پێی مەبەستم (Education Policy) زمانی ئینگلیزیە و لە زمانی عەرەبی و کوردی بە ‘سیاسەتی پەروەردە’ پێناسە کراوە. بەڵام من پێم باشە لە جیاتی ‘سیاسەت’ی پەروەردە ‘ڕێسا’ی پەروەردە بەکاربێنم، ئەوەش بەهۆی ئەوەی کە ‘سیاسەت’ وەکو وشە لەنێو عەوامی ئێمە بە ‘حیزبایەتی’ لکێنراوە، لەگەڵ ئەوەش دەمەوێ خۆم لەو لێتێکچون لە نێوان policy و politics ڕزگار بکەم کە لە زمانەکانی کوردی و عەرەبی دیسان بە ‘سیاسەت’ وەرگێڕدراون. جا من لێرە مەبەستم (Education Policy) ە کە بە ڕێسای پەروەردە وەریدەگێڕم، کە ئەویش بە جۆرەها شێواز و لە پەنجەرەی جیاجیاوە پێناسە کراوە. بەڵام من مەبەستم پێی هەمو ئەو بنەما، و یاسا (قانون) و ڕێبەریی و ڕێبەندانەیە کە دەستەیەکی خاوەن دەسەڵات دەریدەکات بۆ بەڕێوەبردنی سیستەمێکی پەروەردە.\nهەروەها، وشەی ‘گشتی’م لە جیاتی ‘حکومی’ بەکارهێناوە. بە نمونە دەڵێم ‘قوتابخانەی گشتی’ یا ‘کەرتی گشتی’ لە جیاتی ‘قوتابخانەی حکومی’ و ‘کەرتی حکومی’. ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە من باوەڕم وایە هەروەک چۆن حکومڕان و دەسەڵات و بەڕێوەبەران پێکهاتون لە خەڵک، بەهەمان شێوەش حکومەت و دەسەڵات و بەڕێوەبردن لە پێناو خەڵکە. واتە ئەم دوانە بەرامبەر یەکتر نین بەڵکو لەگەڵ یەکترن. دوو دەستەی دژیەک نین، بەڵکو هاوڕێ و هاوشان و هاکاری یەکترن. یەک ئەوەیتر ناچەوسێنێتەوە بەڵکو هۆکاری خزمەتی یەکترن. جا بەم پێیە بێت، هیچ دەستەیەک نابێتە خاوەنی موڵکێک، بەڵکو هەموشتێک هی هەمووانە (گشتە). بۆیە لای من حکومەت خاوەنی قوتابخانە و پەروەردە نییە تاوەکو قوتابخانە ‘حکومی’ بێت، بەڵکو قوتابخانە و پەروەردە هی گشتە و بۆ گشتە. جا من لێرەوە بە ‘قوتابخانەی گشتی’ یا ‘کەرتی گشتی’ ناویان دێنم. لەوانەیە بپرسی جا بەم پێیە بێت جیاوازی‘کەرتی تایبەت’ چییە؟، من دەڵێم جیاوازیەکەی لە ناوەڕۆکی ئەم نووسیەنەیە. لەگەڵم بەردەوام بە.\n1. دونیای نیۆلیبراڵ و بە کەرەستەکردنی پەروەردە\nنیۆلیرالیزم لە دیدی فیۆنا پاتریک (Patrick, 2013)، بریتییە لە “ئایدیۆلۆژیایەکی بەهێز و زاڵی سیاسی کە ئامانجی گواستنەوەی کۆنترۆڵی ئابوورییە لەچنگی حکومەتەوە بۆ بازاڕی تایبەت” (لا٢). لە چوارچێوەی فکری نیۆلیرالیزم، بازاڕ دەبێتە بنەمای بنچینەیی بۆ بڕیارە ئابووری و سیاسی و کۆمەڵایەتییەکان. بەمەش زەمەنی نیۆلیبراڵ زەمەنێکە گشت کایە و لایەنێکی ژیانی مرۆڤ بە کەرەستە دەکات و وا دەکات بازاڕ و سەرمایە لە کەشوهەوای هەر مامەڵەیەکی سیاسیی و هەر قوژبنێکی کۆمەڵگای مەدەنی باسی سەرەکی بێت. لە بەکەرەستەکردنیان، ئەدگارێکیان پێبدەبەخشێ کە قابیلی کڕین و فرۆشتن بن. ستیڤن بۆڵ (Ball, 1998) بە دوو وشە ناواخنی نیۆلیبرالیزممان بۆ دەخاتە بەردەم کە بە ‘ئایدیۆلۆژیاکانی بازار’ ناوی دەبات. لەمەش ئەولاتر و بەگوێرەی دیدی ڕۆهیت چۆپرا (Chopra, 2003) بێت، ئەم مەوجی نیۆلیبرالیزمە لە گوتارێک و کردەی هەژمونیی دەرچوە و بوەتە عەقیدەیەکی مناقەشەهەڵنەگر، بەشێوەیەک کار دەکات وەک ئەوەی حەقیقەتی بێ لەکە بێت.\nلە ئێستادا بە دوورونزیک هەموو دەستتێوەردانێک لە ڕێسای و پرۆگرامی پەروەردەیی، و ئەرک و ماف و بەرپرسیاریەتی ئەکتەرە پەروەردەییەکان مەرامێکی بازاڕیی و بە کەرەستەکردنی لە پشتەوەیە. مەعریفە (وەکو ناوەڕۆکی مەنهەج) و ئەکتەرە پەروەردەیەکانیش (بە تایبەتی مامۆستا و فێرخواز) نوێنەری سیمبولیی شتومەک و کەلوپەلن. لە دیدی هەردو کۆمەڵناس و بیرمەندیی پەروەردەیی نیوزلەندی (, 2014 Michael A. Peters و James Reveley), ژیری هەریەک لە کارەکتەرە پەروەردەییەکان (کە ئەوان بە کرێکاری مەعرفیە ناویان دەنێن) گرنگترین سەرچاوەی بەرهەمهێنانن لەم دونیا نیۆلیبرالە. پێیان وایە، یەکەی بەرهەمهێنان لە ناخی تاکەکانی کۆمەڵگا دایە، بۆیەڕۆڵی قوتابخانەکان بریتییە لە پێگەیاندنی ئەم تاکانەو گەشەدان بە ژیری و توانستەکانیان بۆ گەشەسەندنی سەرمایەی مرۆیی. کەواتە بەهای مەعریفە لەم جۆرە دونیابینیە، لە بەکارهێنان و قابیلی بەکارهێنانی مرۆڤە بۆ پەرەدان بە سەرمایەی مرۆییوڵات. ئەم زەمەن و دیاردەیەش لە ئاستی ناوخۆیی و سنوری وڵات تێپەڕیوە و بوە بە دیاردەیەکی جیهانی کە جیهانگیری (گلۆبالیزم یاخود بەگلۆباڵکردن، هەروەها بەنێودەوڵەتیکردن و بە ئەورپیکردن) وەکو میکانیزمێک بووە بە وەسیلەی بەئەنجامگەیاندنی ئەم مەرامە نیۆلیبرالیانە. دواتر دەگەڕێێنەوە سەر بابەتی جیهانگیری.\nلێکۆڵینەوەی زۆر هەن (بە نموونە Ball, 2009; Robertson et al. 2012; Verger, Fontdevila, and Zancajo 2017) سەلمێنەری ئەوەن کە پەروه‌ردە لە زەمەنێکی نیۆلیبڕالی وەکوو ئەوەی ئێستامان، بە کەلوپەل کراوە. واتە پەوەردەش وەکوو هەر یەکێکی تر لە خزمەتە کۆمەڵایەتی و ناکۆمەڵایەتییەکان بەهایەکی ماددی هەیە بۆ کۆمەڵ، و لایەنە ئەخلاقی و کۆمەڵایەتیی و سیاسیەکەی پەروەردەی وەلا ناوە. بە نمونە، توانست و کارامەیی مامۆستایەک کە بتوانێ وانە بەشێوەیەک بڵێتەوە ئاسان بێت بۆ تێگەیشتن یا ئەوەتا ببێتە هۆی ئەوەی قوتابیەکانی نمرەی بەرز بهێنن، ئەم توانست و کارامەییەی وا دەکات ئەم مامۆستایە وانەی تایبەت بڵێتەوە. یا ناوەندی پەروەردەیی تایبەت ڕاوی دامەزراندنی دەکەن. نرخی وانەی تایبەتی هەر مامۆستایەکی ئاوا دەکەوێتە سەر ئەم ‘کارامەیی و توانست’ەی بۆ بەرزی نمرەی قوتابیەکانی. نرخی وانەوتنەوە بەرزترە، گەر مامۆستایەکی کارامەتر بێ. بەڵام لێکۆڵینەوەکان دەربارەی ئەم دیاردەیە لە عێراق و هەرێمی کوردستان زۆر دەگمەنن یا هەر نییە! (من خۆم تا ئێستا هیچ لێکۆڵینەوەیەک ئەکادیمی زانستیم نەبینیوە لەم بارە).\nبەگوێرەی لێکۆڵەر و پیتۆڵانی ڕێسا و سیاسەتی پەروەردە (Rizvi, F., & Lingard, B., 2009)گۆڕانێکی جیهانی هەیە کە بەهای پەروەردە لە بەرئەنجام و بەرهەمە بازاڕیەکەی دەدۆزێتەوە. ئەمەش وا دەکات زۆر بەئاسانی بەها نیۆلیبرالیەکان بە باشترین شێوە لە پرۆژەی بەتایبەتکردنی پەروەردە خۆی تەجەللا بکات. لە گوتاری ڕێسای پەروەردەییش (بە نمونە لە وتار و قسەکانی وەزیری پەروەردە و سەرۆکی حکومەتان) ئەمەش جەخت کردنەوەیە لەسەر بنیاتنانی سەرمایەی مرۆیی وڵات گوایە بازاڕی نوێ،مەعریفە و زانیاری و کارامەیی تازەی پێویستە بۆ ئەوەی وڵات بتوانێ بگاتە ئاستی ئابووری جیهان و پێشبڕکێش بکات. یەکێ لە پرۆژە هەرە دیارەکانی پەروەردەی هەرێمی کوردستان کە نوێنەرایەتی ئەم جۆرە دونیابینیە دەکات و هەڵگری بەها و ناسنامەی زەمەنێکی نیۆلیبرالیە، پرۆژەی یاسای قوتابخانە تایبەتیەکانی ساڵی ٢٠١٢ی پەڕلەمانی حکومەتی هەرێمی کوردستان بوو. ئەوەی ئەم یاسایە بەدوای خۆیدا هێنا، لێشاوێکی زۆری بێ چاودێرییقوتابخانەی تایبەت و سەنتەری تایبەتی فێرکردن بون. یەکێ لە ئامانجەکانی ئەم یاسایە ڕەخساندنی زەمینەیەک بو “بۆ کێبەرکێ لە بواری پەروەردە و فێرکردن بە مەبەستی پەرەپێدانی ئاراستەی گەشەپێدانی مرۆیی و داهێنانی زیاتر لە بوارەکانی پەروەردە و فێرکردن لە چوارچێوەی بەرنامە و سیستەمێکی نوێدا”. جگە لەمە، ئەم یاسایە بوو بە هەلێک بۆ بازرگانی ناوخۆیی و نێودەوڵەتیی بۆ دروستکردن و بنیاتنانی بزنسی پەروەردەیی کە ئەمەش لە چوارچێوەی ‘قوتابخانەی تایبەتی بیانیی’ و ‘قوتابخانەی تایبەتی نێودەوڵەتیی’ ناو یاساکە خۆیان دەبینیەوە. نموونەیەکی تری ئەم مەرامە نیۆلیبرالیانە لە پەروەردەی هەرێمی کوردستان (بە تایبەتی لە خوێندنی باڵا) بەرهەمهێنانی گوتارێک و واقیعێکی ناچاریی وایە کە بابەتە مرۆیی و کۆمەڵایەتییەکان دەکرێنە قوربانیی مەرامە ئابووریەکان. لە وادەی دەچونی پۆلی ٢٠١٧ی زانکۆی سەلاحەدین، ڕاگری کۆلێژی ئەندازیاریی ئەم زانکۆیە بە شانازیی و متمانەوە پێشنیاریی لابردنی جەند بەشێكی خوێندن دەکات، گوایە ئەم بەشانە یاخود ئەم جۆرە مەعریفەیە، بە قسەی خۆی “هەست دەکەم بازاڕی کاری نییە” (ئیبراهیم حمەڕەش، حوزەیران ی ٢٠١٧). د. ئیبراهیم حمەڕەش ئەم بەشانە بە نموونە دێنێتەوە (مێژوو، و فەلسەفە، و زمانی عەرەبیی، و خوێندنی ئیسلامیی)، و داوا دەکات “زانکۆکان جورئەتی ئەوەیان هەبێ دایانخەن”. ئەم جۆرە لە ووتار و پێشنیارە بەرهەمی کەش و گوتارێکی ئاوای وەکوو نیۆلیبرەلیزمە. جا گەر لە زاری دەسەڵاتبەدەستێکەوە بێت، ئەمە بە کرداربوونی ئەم بەهایانە. جا دەکرێ لێرە بپرسین، فکری ئاوا چۆن خۆی لە شوێنکاتی کوردیی ڕۆژهەڵاتی دۆزیوەتەوە؟ بۆ ئەمە پێویستە باس بخەینە سەر جیهانگیری. کە لەم بەشەی خوارەوە درێژەی پێدەدەم.\n2. جیهانگیریی و سەفەری ئایدیۆلۆژیا\nبەدرێژایی مێژوو، دەسەڵاتە خۆسەپێنەکان، بزاوتی ئایینی، یاخود هێڵ و کاری بازرگانی، هەریەکەیان بەشێوازی جیاجیا ڕێبازی تابیەت و هەمەجۆری بەکلتورکردن و فێرکردن و فێربونی لەگەڵ خۆی هێناوە. هەرە دیارەکانیان ئەوانەی سەدەکانی ١٩م و ٢٠من، ئەو کاتەی دەسەڵاتە داگیرکارەکان (کۆلۆنی) سیستەمە پەروەردەییەکانی رۆژئاوایان بە جیهاندا گواستەوە. بەڵام پەروردە لە ناوەڕاستی سەدەی ٢٠مەوە بوو بە بابەتێكی جیهانی بۆ ڕێکخراوە نێودەوڵەتیەکان. دامەزراندنی ‘یونێسکۆ’ وبڵاوکردنەوەی ‘جاڕی جیهانی مافی مرۆڤ‘سەردەمێكی نوێیان بۆ ڕێسا و سیاسەتی جیهانی دەستەبەرکرد کە لەم ڕێیەوە ئاسانکاریی بۆ ڕێکخراوی جیاجیا و زلە و زۆروزەبەند کرا تاوەکو کاریگەریی بخەنە سەر سیستەمە پەروەردەییەکان و ستانداردی جیهانی بۆ پەروەردە دامەزرێنن (Mundy, Green, Lingard, & Verger, 2016). بەمەش سەردەمێکی نوێی زادە و دەستەمۆی هزر و ئایدیۆلۆژیای جیاجیا دەرئەنجامی جیهانگیری (عەولەمە) بوون. وای لێهات هەرچی ڕیفۆرمی پەروەردەیین بوون بە بەرسڤێکی ناچاریی ئەم سەردەمە نوێیە. بەڵام ‘جیهانگیری’ چییە؟ لێرە پێویستدەکات پێناسەی جیهانگیری بکەین. من نامەوێ لەم نووسینە بچمە ناو گەنگەشە جیاجیاکان دەربارەی جیهانگیری و ڕەهەندەکانی. بەڵکو، بە پشتبەستن بە پێناسەکەی دەیڤد هێڵد (Held, D. 1999) بەردەوامی بە گەنگەشەی ئەم بابەتە دەدەم. بەپێی بیروڕای دەیڤد هێڵد، جیهانگیری؛\nپرۆسەیەک (یاخود چەند پرۆسەیەک)ە کە بەرجەستەکاری وەرچەرخانێکە لە پەیوەندی و مامەڵە کۆمەڵایەتییەکان. ئەو پەیوەندی و مامەڵانەش بە درێژمەودایی و چڕیی و گوڕ و کاریگەریەکانیانەوە هەڵدەسەنگێنێ. لەگەڵ ئەمەش چەندان ڕێڕەو و تۆڕی چالاکی، و کارلێکردن، و بەکارهێنانی هێز لە شوێنکاتی نێوهەرێمی و قاڕەبڕی دروست دەکات. (لا.١٦).\nئەمڕۆ، حکومەتە جیاجیاکانی وڵاتانی جیهان بەردەوام مژۆڵی ئەوەن کە چۆن کاری پەروەردەی وڵاتیان بەجێ بهێنن. پەیوەندییەکانی نێوانی نیۆلیبرالیزم و جیهانگیری پەیوەندیەکی تەواوکارن. جیهانگیری بەم هێز و گوڕەی کە هەیەتی بەسەر مامەڵە کۆمەڵایەتییەکان، هەروەک لە پێناساکەی سەرەوە دەردەکەوێ؛ هەروەها نیۆلیبرالیزمیش بەم هەژموون و گوتارەی کە بەئاسان تێکەڵ بە قەناعەت و دیدگای تاک دەبێ، کاردانەوە و وەڵامدانەوە ناچار دەکەن.\nئەوەی کە لە ناخی جیهانگیری شاراوەیە، سیستەمێکی ناچاریی بە نێودەوڵەتیکردنی سیستەمە پەروەردەییەکانە. یەکێک لە جۆرەکانی قوتابخانەی تایبەت لە یاسای قوتابخانە تایبەتەکانی پەرلەمەمانی کوردستان، ڕێگەدان و بە کردنەوەی ‘قوتابخانەی تایبەتی نێودەوڵەتیی’. کە ئەمە ڕەنگدانەوەیەکی ڕاستەوخۆی مەرامی نیۆلیبراڵیزمە. بەتایبەتکردنی بەرژەوەندیی تاک لە ئاستی ناوخۆیی، و کشانەوە لە بەرپرسیاریەتی گشتی لەلایەنی حوکمڕان و پاشان دەستەوسانبوون لە بەنێودەوڵەتیکردنی سیستەمی فێربوون و فێرکردن و بەڕێوەبردن. دەرئەنجامێکی تری ناچاریی ئەم دەستەوسانبوون و خۆبەدەستەوەدانە بە جیهانگیری، تەکاندنی دەسەڵاتە لە ناوەندێکی حوکمڕان و سەپێن بۆ دەستە و یەکە ناحکومیە تایبەتەکان. ساجید عەلی (Ali, 2017) لە لێکۆڵینەوەکەی ئەمە ڕووندەکاتەوە کە جیهانگیری دەسەڵاتی نەریتیانەی دەوڵەت (واتە، یەکەی حوکمڕان)ی لە ڕەگەوە گۆڕیوە کە بەسەر پرۆسەی دانانی ڕێسا و یاسا پەروەردەیی هەیبوو. چونکە ئیتر دەسەڵات بەشێوەیەکی موتلەق و گشتی لەدەستی یەکەی حوکمڕان نەماوە، بەڵکو ئەم دەسەڵاتە پشکی جیاجیای دەکەوێتە دەست چەند یەکەیەکی تری نیشتمانیی و نێودەوڵەتیی. ئەم دیاردەیە لە کەرتی تایبەتدا زۆر زەقترە. هەروەک (Rizvi, F., & Lingard, B., 2009) زۆر بە ڕوونی ئاماژەیان پێداوە. بابەتی متمانەبەخشینی نێودەوڵەتیی (accreditation) و پرۆسەی بۆلۆنیا و پرۆژەی دڵنیایی جۆری لە خوێندنی باڵای هەرێمی کوردستان(بە گشتی و تایبەتیەوە) نموونەی دیاری پەرش و بەشبوونی ئەم دەسەڵاتەیە.\nبەشبوون و لەناوەند- دەرچونی دەسەڵات لە دەرئەنجامی ئەم پرۆسە خاوەن-هێز و سنووربەزێنەی جیهانگیری، وەکوو لە پێناسەکەی سەرەوە دەردەکەوێ، وا دەکات دەزگا ناحکومیە پەروەردەییەکان رۆژ بە ڕۆژ لە ئاستێکی نێودەوڵەتی چالاکتر بن و مارکێتەکانیان بەرفراوانتر کەن. ئێستاش کە دەیبینین، مۆری پێشکەوتویی و ‘مۆدێرن’بوون و سەرنجڕاکێشبوونی هەر سیستەمێکی پەروەردەیی، وا لەدەستی دەزگا و ڕێکخراوی زەبەلاحی نێودەوڵەتی پەروەردەیین. هەربۆیە قوتابخانە تایبەتیەکان هەمیشەهەوڵ دەدەن بۆ؛ بە دەستهێنانی متمانە (accreditation) لەم جۆرە دەزگایانە، و بنیاتنانی پەیوەندی، و دروستکردنی پرۆژەی هاوبەش لەگەڵیان.ئەمە لە ئێستادا کەسێکی دیاری قوتابخانە و زانکۆ تایبەتەکانی کورستانە. ئەگەرچی لە کوردستان هێشتا زۆر لەسەرەتای ئەم پڕۆسەیەین. چونکە هەروەکو عه‌بدولڕه‌حمان ئەحمەد (2020) تێبینی ئەوەی کردوە کە “خەسڵەتی نەگۆڕ’ی پەروەردەی فەرمی هەرێمی کوردستان لە سوڕانەوەیە بەدەوری چەقێک کە ئامادەی جوڵەکردن نییە. واتە، بەهێزکردنەوە و چڕترکردنەوەی ڕێکارە بیرۆکراسییەکانی پڕۆسەی پەروەردە بوەتە پێوەر بۆ هەموو ئەو هەوڵانەی کە دەدرێن بۆ گۆڕان و بەرەوپێشبردنی پەروەردە. لە جیاتی ئەوەی پەروەردە و فێربوون بکرێتە پێوەر بۆ پڕۆسەی پەروەردە.\nنموونەی دیاری وەڵامدانەوە بۆ فشارەکانی جیهانگیری زۆرن. دیارترین دوو نموونە کە بەریەککەوتنی ڕاستەوخۆمان لەگەڵیان هەبن، ‘قوتابخانەکانی بزاوتی خزمەت’ و ‘قوتابخانەکانی سابیس’ن لە هەرێمی کوردستان. هەریەکەیان تۆڕێکن ئاستێکی بەرفراوانی قاڕەبڕ و زمان و نەریت و کەلتور پەڕن. لە هەمان کاتیشدا بە نموونەی یەکێک لەو چوار گروپی ‘هاوپەیمانی زاڵ’ لەقەڵەم دەدرێن کە گرامشی بە ‘پۆپۆلیزمی دەسەڵاتدار’ لە تیۆریای ‘بلۆکی هەژمونی نوێ’ ناویان دەبات (Apple, Oct. 2016).\nپڕۆژەی تری زۆر هەن بۆ ئەوەی وەکوو نموونە بیانهێنمەوە کە سەلمێنەری ئەم چەند خاڵەی سەرەوە بن. بەڵام لێرە ئەوەندە بەسە کە بیسەلمێنین جیهانگیری وەسیلەی گواستنەوەی ئایدیۆلۆژیا گلۆباڵیەکانە و هەرێمی کوردستانیش بێ بەش نەبووە لە بەرکەوتنی. بۆ زیاتر تیشک خستنە سەر ئەم بابەتە، لە بەشیداهاتوو دوو چەمکی دیاری دونیای لێکۆڵینەوەی پەروەردەیی دەخەمە بەر باس. ئەم دوو چەمکەش ‘بەنێوەدەوڵەتیکردن‘ و ‘بەئەوروپاییکردن’ن.\n3. دوو چەمک و دونیای پەروەردەی کوردی: بەنێوەدەوڵەتیکردن و بەئەوروپاییکردن\nیەکێکی تر لە بەرئەنجامە ناچاریەکانی دونیای پەروەردەی زەمەنێکی نیۆلیبراڵ و دەستەمۆی جیهانگیری، هەردو دیاردەی ‘بەنێوەدەوڵەتیکردن‘ و ‘بەئەوروپاییکردن’ن. وای بۆ دەچم ئەمانە دوو چەمکی نوێ بن لە لێکۆڵینەوەی کوردی. بەڵام لە بینینی من کورد بەریەککەوتنێکی مێژوویی هەیە لەگەڵیان. پڕۆژەکانی یونێسکۆ لەبواری پەروەردە ئاسانترین نموونەن بۆ ئاماژەپێدان. ئامانج لە دۆزینەوەی پەیوەندیەکانی نێوان جیهانگیری و (بەنێوەدەوڵەتیکردنو بەئەوروپاییکردن)، هەوڵدانە بۆ تێگەیشتن لەو هۆکارە دەرەکیانەی کە کاریگەری دەخەنە سەر ناسنامە و بەها و بڕیار و ڕێسای دەزگاکانی حوکمڕانی پەروەردە. بە نموونە، وەزارەتی پەروەردە کە حوکمڕان و ڕێساڕێژی هەمو کردە پەروەردەییەکانە لە هەرێمی کوردستان. پێش ئەوە دەبێ بپرسین، چەمکی ‘بەنێوەدەوڵەتیکردن‘ و ‘بەئەوروپاییکردن’ چین؟ وەکو چەمک و گوتار ‘بەنێوەدەوڵەتیکردن‘ و ‘بەئەوروپاییکردن’ هاومانای ‘جیهانگیری’ن، بەڵام ‘بەنێوەدەوڵەتیکردن’ و ‘بەئەوروپاییکردن’ زیاتر خۆیان لە گوتاری پەروەردە و ڕێسای کۆمەڵایەتی دەبیننەوە. بۆ زیاتر زانیاری سەیری ئەم سەرچاوەیە بکە (Dale & Robertson, 2009).\nبەنێوەدەوڵەتیکردن ئاماژەدانە بە بەیەکەوەلکان و پابەندبونی خەڵک و دەزگاکان بەیەکەوە لە ئاستێکی جیهانی. لە هەمان کاتیشدا، بەنێوەدەوڵەتیکردنوەسیلەیەکی گاریگەر و ڕاستەوخۆی بە جیهانیکردنی ناوخۆییەکانە. لە پەروەردەی فەرمی هەرێمی کوردستان، بۆشایی و هەلی بە نێودەوڵەتیبون بە ئەدگارێکی ئەرێنی پەروەردەی سەردەم لە قەڵەم دەدرێت. ئەمەش لە وتارەکانی وەزیرانی پەروەردە وخوێندنی باڵا و هەروەرها وتاری سەرۆکی حکومەتی هەرێم لە کردنەوەی دەرگای قوتابخەنەکان و سەرۆکی حکومەتی هەرێمی پێشوش، زۆر بە ڕوونی دەرکەوتوە.پێشتر ئاماژەمان بەجۆرەکانی قوتابخانەی تایبەت دا لە یاسای قوتابخانە تایبەتیەکانی پەڕلەمانی کوردستان. یەکێک لە جۆرەکانی ڕێگەدان، ڕێگەدان بوو بە کردنەوەی ‘قوتابخانەی تایبەتی نێودەوڵەتی’. دەکرێ ئەوەش بە تێبنینی وەربگرین کە لە یاساکەدا، بەهیچ شێوەیەک پێناسەی ‘قوتابخانەی نێودەوڵەتی’ لە چوارچێوەی ستاندارد و ڕێسا پێناسە نەکراوە.\nزۆر تا کەم، پێدانی مۆرکی نێودەوڵەتی بەردەوام لەلایەن ئەو وڵاتانەوەیە کە ئینگلیزی زمانن، یا ئەوەتا ئەوروپین. ئەمە خۆی لە خۆیدا مایەی تێڕامان و شیکردنەوەیە. مایەی پرسیارخستنە سەر توانستی داهێنانکاریی و متمانەی خودی خۆمانە. ئەو دەزگایانەی کە متمانەبەخشین (accreditation) ئەنجام دەدەن یا ئەوانەی کە پێداویستی و سەرچاوە بۆ قوتابخانەکان دابین دەکەن لە هەرێمی کوردستان، زۆربەیان بیانین. بە نموونە دەزگای ASIC کە متمانەبەخشی چەند قوتابخانە و زانکۆیەکی هەرێمی کوردستان بوە و بە ‘نێوەدەڵەتی’یان کردوون. وەکو قوتابخانەکانی کامبردجی نێودەوڵەتی لە پیرمام، کامبردجی نێودەوڵەتی لە هەولێر، فینلەندیی نێودەوڵەتی لە هەولێر، ڕۆناکیی کوڕان و کچان لە هەولێر، یونایتد ساینس لە سلێمانی، و هەردوو زانکۆی تیشک و زانکۆی کوردستانیش لە هەولێر (بە گوێرەی وێبسایتی ئایزک، ٢٠٢٠ – www.asicuk.com). یاخود ئەو دەزگایانەی کە کاری چاپکردن بۆ وەزارەتی پەروەردە دەکەن. جگە لەمەش، هەڵسەنگاندن و لیکۆلێنەوەی پەروەردە لەلایەن وەزارەتی پلاندانانەوە دراوەتە دەست دەزگای ڕاند لەساڵی ٢٠١٦. کە ئەمەش دەزگایەکی ئەمریکی نێودەوڵەتییە. ڕاپۆرتی لێکۆڵینەوەکە لە سەرچاوەکان دانراوە (Vernez, G., Culbertson, S., Constant, L., & Karam, R. 2016).\nلەلایەکی ترەوە، بەئەوروپاییکردن (هاوشانی ‘بەڕۆژئاواییکردن’) بریتییە لە پرۆسەیەک کە لە ڕێگەیەوە بە بەکارهێنانی میکانیزمی جیاجیای پەروەردەیی و ناپەروەردەیی ئەدگاری ئەرورپی بە کولتور، ناسنامە، زمان، شار و خەڵک، و ڕێبازی کارکردن دەبەخشێت. جیاوازیەکی تری بەئەوروپاییکردن لەگەڵ جیهانگیری لە بیروڕای تاڤیس جولس (Jules, 2010) ئەوەیە کە بەئەوروپاییکردن دەرئەنجامی هەرێمگەرایی یەکێتی ئەوروپایە و یەکەیەکی بەرگریە بۆ ڕەتکردنەوەی بەرەنگاریەکانی جیهانگیری لە هەرێمی ئەوروپا. بەڵام من پێم وایە لە ئێستادا و بەو دەستتێوەردانانەی ئەوروپا لە هەرێمی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئەنجامیان دەدات، ئەم ‘یەکەی بەرگری’ە بوە بە وەسیلەی هێرشکردن و بەردەوامیدان بە برەودان بە بەها (پەروەردەیی، سیاسی، ئابووری، و کەلتووری)ە ئەوروپیەکان لە هەرێمی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست. لیکۆڵینەوە هەن کە ئەم جۆرە دەستتێوەردانە لە کاروباری وڵاتانی رۆژهەڵات بە درێژەدان بە پڕۆژە داگیرکاریەکان (کۆڵۆنی) لە قەڵەم دەدەن. ئاغایەتی و خاوەن دەسەڵاتی و زاڵی ڕۆژئاوا دەخەنەڕوو. ئەم دەستتێوەردانانە لە دیدی تاڤیس مۆدێلێکی ئەورپاسەنتەریی وایە کە چالاکییە ئابووریەکانی بەهەند وەردەگرێ و ڕەهەندە کۆمەڵایەتییەکان وەلا دەنێت. ئەمەش دوبارە گەڕانەوەیە بۆ مەرامی نیۆلیبراڵی لەم جۆرە پرۆژانە.\nتازەترین پڕۆژە کە ڕەنگدانەوەی ئەم قسانەی سەرەوەن، پڕۆژەی ‘بنیاتنانی تواناکان لە خوێندنی بنەڕەتی و ئامادەیی-باشترکردنی کواڵیتی و یەکسانی’یەکێتی ئەورپایە و لەلایەن British Council کە ڕێکخراوێکی سەر بە حکومەتی بەریتانیایە. خەرجی ئەم پرۆژەیە ١٤ (چواردە) ملیۆن یۆرۆیە و لەلایەن یەکێتی ئەوروپاوە بۆی دابین کراوە. ئەم پرۆژەیە بە هەڵە بە (سیستەمی بریتش کاونسڵ) لە کوردستان ناوی نراوە. بەگوێرەی وێبسایتی بریتش کاونسڵ بێت (British Council, 2020 لە لیستی سەرچاوەکان دانراوە) لەڕێگەی ئەم پرۆژەیەوە چوارچێوەی کاری سەرپەرشتی پەروەردەیی گۆڕاوە و بوە بە پرۆسەیەک کە مەبەست تێیدا هەڵسەنگاندن بێ بە نیازی چاکترکردن و بەرەوپێشبردن، نەوەک تەنها پشکنین (تفتیش)کردن بێ و بەس وەکو کە پێشتر کردەی باو بوە. لەگەڵ ئەمەش ڕاهێنانی مامۆستایان و بەرەوپێشبردنی مەنهەج دەکەوێتە چوارچێوەی کاری ئەم پرۆژەوە. بەڵام جێی سەرنجدان ئەوەیە، لەناو پەروەردەکار و پیتۆڵ و لێکۆڵەران و میدیای پەروەردەیی هەرێمی کوردستان، لە کار و پڕۆژەی ئاوادا ئەوەی کە نابێتە مایەی گفتوگۆی پەروەردەیی مەرام و نیازەکانی پشت ئەم جۆرە پرۆژانەیە. چونکە دەستەوسانیی و خودلەبیرکردن و لە بەرامبەردا ‘مۆدێرن’ بوون و ڕوکارئەرێنی سروشتی جیهانگیریی و ‘بەنێوەدەوڵەتیکردن’ و ‘بەئەوروپاییکردن’ن. ئەمەش دەکرێت لە دەرئەنجامی ئەو ‘تێچوی عەتفی’ە بێت کە جیهانگیری هەیەتی (Elliott and Lemert, 2009). چونکە لەلای ئیلێت و لێمێرت جیهانگیری؛\n1. هەم ئەوە دەگۆڕێت کە ئێمە چۆن تێکەڵاوی دونیامان دەبین و چۆن ئەزموونی دونیامان دەکەین، هەمیش چۆن ئەزموونی خودی خۆمان دەکەین،\n2. چۆنیەتی قسەکردنی خەڵک دەگۆڕێ لەوەی کە چۆن باس لە خۆیان و غەیری خۆیان دەکەن،\n3. هەروەها هۆشیاری و نەریت و میزاج و کاریگەریەکانی خەڵک دەگۆڕێت.\nلە کۆتایی ئەم بەشە، پێم باشە بە لیستێک ئاماژە بەو پڕۆژە و ڕێسا پەروەردەییانەی پەروەردەی فەرمی هەرێمی کوردستان بدەم کە، بە دیدی من، هەم دەرئەنجام و هەم نوێنەرایەتی مەرامە نیۆلیبرالیەکان و هەم جیهانگیری و ‘بەنێوەدەوڵەتیکردن’ و ‘بەئەوروپاییکردن’ و ‘بەڕۆژئاواییکردن’ دەکەن. بێگومان دەکرێت هەمان گەنگەشە بۆ ‘بەئەمەریکیردن’یش لە دیدگایەکی کۆمەڵناسی پەروەردەوە بکرێت.\n1. یاسای قوتابخانەی تایبەتی پەرلەمانی کوردستان و لێشاوی قوتابخانەی تایبەت و خوێندن بە پارە.\n2. تاقیکردنەوەی نیشتمانیی، و بە ‘هەڵبژراندن’کردنی پرسیاری تاقیکردنەوەکان، و بەکارهێنانی نمرە بۆ یەکلاکردنەوەی داهاتوی قوتابی (مرۆڤ).\n3. مامۆستای تایبەت لە دەرەوەی سنووری یاسای ئیداریی و ستانداردی پیشە و پابەندی ئەخلاقیاتی پیشەیی کاری مامۆستایی وەزارەتی پەروەردە. ئەم دیاردەیە پێی دەگوترێت (پەروەردەی سێبەر).\n4. پڕۆەژی گۆڕینی مەنهەج؛ ١) کۆبیرخستە سەر وانەی ئینگلیزی و بیرکاری و زانستەکان، ٢) بە ئینگلیزی کردنی زمانی فێرکردن، ٣) زیادکردنی وانە و پەرتوکی (کارامەیی و بەها کۆمەڵایەتییەکان) لە پۆلی ١ەوە تاوەکو ٩ وەکو وەڵامێک بۆ دەستپێشخەری یونسێف لە پرۆژەی ‘فێربونی کارامەییەکانی ژیان و هاووڵاتیبون لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و باکوری ئەفریقا’.\n5. گوتاری وەزیری و سەرکردەکانی وڵات لە بەیەکەوە لکاندنی پەروەردە بە بازاڕی کار. نموونەیەکمان لەپێشتر ئاماژە پێدا.\n6. پرۆژەی ‘بنیاتنانی تواناکان لە خوێندنی بنەڕەتی و ئامادەیی-باشترکردنی کواڵیتی و یەکسانی’ یەکێتی ئەوروپا. ئەوەی کە بە هەڵە لەناو ئەهلی پەروەردە بە ‘سیستەمی بریتش کاونسڵ’ ناووبانگی دەرکردوە. بێگومان ئەم هەموودەستتێوەردانە دەرەکیانە لە کایەی پەروەردەیی هەرێم و گورج و گۆڵی بەڕێوەبەرانی پەروەردەی هەرێم لە بەدەمەوە هاتنیان، زۆر شت دەربارەی توانستی داهێنانکاریی خۆمان دەڵێ! ئەم پڕۆژەیە لەلایەن وەزارەتی پەروەردەوە لە ساڵی ٢٠١٥ەوە وەکو “پرۆژەیەکی ستراتیژی درێژخایەن” (بە گوێرەی کتێبی، ڕێبەری بەڕێوەبەرانی سه‌ركرده) ناسێنراوە.\n7. کۆبونەوەی وەزیری پەروەردەی کابینەی نۆیەم لە کۆڕبەندی جیهانی پەروەردە لە مانگی ١ی ٢٠٢٠لەگەڵ چەندە دەزگایەکی پەروەردەیی کە بە ئەکتەری نێودەڵەتی و یەكێک لە ئەدگارە دیارەکانی جیهانگیری لەقەڵەم دەدرێن. هەرلەوێش هەوڵی بەشداریکردنی لوتکەی ئاسیا دەدات. کە لوتکەی کۆبونەوەی وەزیرانی پەروەردەی وڵاتانە.\n8. خۆبەدەستەوەدانی گوتاری پەروەردەیی بە کەشێکی زاڵی بازاڕیی و ڕیکلامگێڕی و بەتایبەتکردن. هەمو پێزانین و دانیپیانان بە وجودی کەشێک و گوتارێکی پەروەردەیی لە کورتە ڤیدیۆیەکی بازرگانی دەبینرێتەوە، کە تێیدا زەردەخەنەی منداڵ و دەستی مامۆستایەک بەسەر پشتی فێرخوازێک (وەکو نیشانەیەک بۆ پەیوەندییە پەروەردەییەکانی ناو قوتابخانە) و چوستی مامۆستا لە کاتی وانەوتنەوە، هەوێنی سەرنجڕاکێشانی باوانێک و منداڵێکی موشتەرییە. ئەمەش غیابی گفتوگۆیەکی پەروەردەی لەئاستێکی نیشتمانی لەناو پەروەردەکاران و مامۆستایان و لێکۆڵەرانی پەروەردەیی لەگەڵ خۆی هێناوە.\n9. سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بەڕێز مەسرور بارزانی لە کاتی کردنەوەی دەرگای قوتابخانەکان لە سەرەتای ئەم ساڵی خوێندن، لە پۆلێکدا چەند دەقەیەک قسە بۆ قوتابیەکان دەکات و سێ پەیام دەگەیەنێ. یەکێ لە پەیامەکانی پاراستنی ژینگە و پاک و خاوێنی هەوا بو. ئەم پەیامە وەکوو تموحی ڕێساڕێژی پەروەردەییسروشتێکی جیهانگیری و دەرئەنجامێکی دونیای نیۆلیبرالە.\nئەمانە نموونەی پەروەردەی ئاستەکانی باخچەی ساوایان تا پۆلی ١٢ن. لەگەڵ ئەوەش خوێندنی باڵاش لە نیشانەکانی ئەم دیاردەیە پشکی شێری بەر دەکەوێ. چەند نموونەیەکم پێشتر ئاماژە پێدا، بەڵام ئەوە بۆ لێکۆڵەرانی خوێندنی باڵا بەجێدێڵم.\nلەگەڵ زیاتر و زیاتر بە جیهانیبونی مۆدێرنیزمی ڕۆژئاوا، لە بەرامبەردا وڵاتە ڕۆژهەڵاتیەکانیش لە پرۆسەیەکی چاولێکەریی و لاساییکردنەوە کەوتونە پێشبڕكێی پێڕاگەیشتنیان. بیردۆز و چەمک و مۆدێلە ڕۆژئاواییەکان ئاوا جیهانیی بوین کە بونە بە بەشێک لە عەقڵی ناهۆشیاری تاکە ناڕۆژئاواییەکە و داڕێژەری بناغەی گوفتار و ڕفتاریەتی. ئەم دیمەنە لە دونیای پەروەردەی کوردی لە دەستەوسانبوونی داڕێژەری سیستەم و بڕیاربەدەستی پەروەردەی کوردستان دەردەکەوێ. هەروەک لەسەرەوە بە بەکارهێنانی چەمکەکانی جیهانگیری، بەنێوەدەوڵەتیکردن، و بەئەوروپاییکردن شیکاریان بۆ کرا.\nدەمەوێ لە کۆتاییدا لیکۆڵەران (و خۆم) جێبێڵم لەگەڵ ئەم پرسیارانەی خوارەوە. هەریەک لە پرۆسەی ‘جیهانگیری’ و دیاردەکانی ‘بەنێوەدەوڵەتیکردن‘ و ‘بەئەوروپاییکردن’ مانایان چییە بۆ مامۆستا و کاری مامۆستایی؟ ژیانی ئەکادیمی و ژیانی شەخسی مامۆستا چۆن کەوتۆتە بەر چنگەکانی هەریەک لەم دیاردانە؟ کاریگەریی و بەرئەنجامەکانی هەریەک لەم دیاردانە چین لەسەر ناسنامەی مامۆستایەتی و پەروەردەکاریی مامۆستا؟ چین لەسەر بیر و ئەندێشەی پەروەردەیی مامۆستا؟ چۆن مامۆستای بنیاتناوە یا گۆڕیوە؟\n1. Vernez, G., Culbertson, S., Constant, L., & Karam, R. (2016). Initiatives to Improve Quality of Education in the Kurdistan Region-Iraq. RAND Education.\n2. Verger, A., C. Fontdevila, and A. Zancajo. 2017. “Multiple Paths Towards Education Privatization in a Globalizing World: A Cultural Political Economy Review.” Journal of Education Policy 32 (6): 757–787. doi:10.1080/02680939.2017.1318453.\n3. Tavis D. Jules. (2010). Globalisation and Europeanisation in Education by Roger Dale and Susan Robertson. Comparative Education Review, 54(1), 136-138. doi:10.1086/650707\n4. Sajid Ali (2017) The sphere of authority: governing education policy in Pakistan amidst global pressures, Globalisation, Societies and Education, 15:2, 217-237, DOI: 10.1080/14767724.2015.1127575\n5. Robertson, S. L., K. Mundy, A. Verger, and F. Menashy, Eds. 2012. Public Private Partnerships in Education: New Actors and Modes of Governance in a Globalizing World. Cheltenham: Edward Elgar Publishing.\n6. Rizvi, F., & Lingard, B. (2009). Globalizing education policy. Routledge.\n7. Peters, M. A., & Reveley, J. (2014). Retrofitting Drucker: Knowledge work under cognitive capitalism. Culture and Organization, 20(2), 135-151.\n8. Patrick, F. (2013). Neoliberalism, the knowledge economy, and the learner: Challenging the inevitability of the commodified self as an outcome of education. ISRN education, 2013.\n9. Mundy, K., Green, A., Lingard, B., & Verger, A. (Eds.). (2016). Handbook of global education policy: John Wiley & Sons, Ltd.\n10. Ladi, Stella, Globalization and Europeanization: Analysing Change (December 2006). IBEI Working Paper No. 2006/4. Available at http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.960767\n11. Held, D., A. McGrew, D. Goldblatt, and J. Perraton. 1999. Global Transformations: Politics, Economics And Culture. Cambridge: Polity Press.\n12. Hamarash, Ibrahim. (2017, July). Asty zansty derchwany zanko. YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=UNS3–aaUDo\n13. EU Schools Program (accessed 2020). Link https://iraq.britishcouncil.org/en/eu-schools-program?fbclid=IwAR2dBU7Kk09WBkDswIlpHNq8Jg5_KpaDF3fKOGRZSnhdinKZITXIUap1WoE\n14. Elliott, A., & Lemert, C. (2009). The New Individualism: The Emotional Costs of Globalization REVISED EDITION. routledge.\n15. Dale, R., & Robertson, S. (Eds.). (2009, May). Globalisation and Europeanisation in education. Symposium Books Ltd.\n16. Chopra, R. (2003). Neoliberalism as doxa: Bourdieu’s theory of the state and the contemporary Indian discourse on globalization and liberalization. Cultural studies, 17(3-4), 419-444.\n17. CEPS Ljubljana (12 Oct 2016). Michael W. Apple: Power, policy, and the realities of curriculum and teaching. YouTube https://www.youtube.com/watch?v=YcPv0Pk7Uqs\n18. Ball, S. J. (1998). Big policies/small world: An introduction to international perspectives in education policy. Comparative education, 34(2), 119-130.\n19. ڕێبەری بەڕێوەبەرانی سه ركرده: بنیادنانی تواناكان لە خوێندنی بنەڕەتی و ئامادەیی- باشتركردنی كوالیتی و ی یەكسانی. ئامادەکردنی ئەنجومەنی ڕۆشنبیری بەریتانی.\n20. عەبدوڕەحمان ئەحمەد وەهاب. 2020. بەڵگەنامەکانی سیاسەتی پەروەردەیی چیمان پێ دەڵێن؟. کوردستان تایمز.\nقوتابی دکتۆرایە لە ڕێسای پەروەردەیی و پەیوەندیەکانی نێوانی مامۆستا و ڕێسای پەروەردەییلە زانکۆی مۆناش لە ئوسترالیا. ماستەری لە مەنهەج و فێرکردن هەیە لە زانکۆی سینسیناتی لە ئەمریکا. مامۆستا بووە لە کۆلێژی پەروەردەی زانکۆی تیشکی نێودەوڵەتی (ئیشک). لە بواری پەروەردەی دەنوسێ و لە رۆژنامە و گۆڤارەکانی کوردستان بڵاودەکاتەوە.\nٲ.د. فَرسَت مرعي September 15, 2020\nسەنتەری زەھاوی August 26, 2020\nفتحي حسن ملكاوي August 10, 2020


وێرانی لە پێشانگای ئارکیۆلۆژیای کات و شوێن دا – Denegkan\nوێرانی لە پێشانگای ئارکیۆلۆژیای کات و شوێن دا\nbyنه‌زه‌ند\tJune 12, 2012\tگشتی\nزۆرجارکە دەگەڕێمەوە ئەو شوێنەی کە ناوی نیشتمانە بە دڵ ئارەزووی ئەوە دەکەم سەردانی شوێنێکی هونەری بکەم، هونەرێک کە مرۆڤ فراژوو بکات، بیخاتە ناو بیرکردنەوە و خولیا و سەرسوڕمان و پرسیاری لا دروست بکات، هونەرێک کە مرۆڤ بگوازێتەوە شوێن و کاتێکی دیکە، بیبات بەرەو “ناسینی نەناسراوەکان” و بینینی نەبینراوەکان. لە سەفەری مانگی رابردوومدا شاگەشکە بووم کاتێ برادەرێک هەواڵی کردنەوەی پێشانگایەکی قەرەنی جەمیل -ی پێڕاگەیاندم کە لە 30 مانگی ئەپریل لە هۆڵی میدیا لە هەولێر کرایەوە. ئەم پێشانگایە بە ناونیشانی “ئارکیۆلۆژیای کات و شوێن” بوو. ئەم نووسراوە رانانێکە بۆ ئەو پێشانگایە کە ئەو ئێوارەیە منی سەرسام کرد، بردمیە بەردەم پرسیار و ناو رامان و بیرکردنەوە.\nکاتێ لە رۆژێکی خۆڵباریندا شارغەرقی خامۆشی دەبێت و سەردانی پێشانگای “ئارکیۆلۆژیای کات و شوێن”ی قەرەنی جەمیل دەکەیت، خۆت دامەتەکێنە و چاوەڕوانیی جەستەی رەنگ و سەمای هێڵ و هێما هێدمەکان مەکە. هۆڵی پێشانگا “وێرانەکەیە لە ناو وێرانیەکی گەورەتر”، نغرۆبوونە لە ژێر سەقفی ئاسمانێکی نزمتر کە ئاماژە بە نادیاریی چارەنووسی هەموومان، بە نادیاریی چارەنووسی کورد و شاراوەیی و پەنهانی شتەکان دەدات. هەر کە پێ دەنێیتە هۆڵەکە، لەگەڵ ریتمی ئاسۆیی و جووڵەی باڵای نۆتەکانی مۆسیقای کیث جارێت کە قەرەنی جەمیل بە هۆشیاریەوە هەڵیبژاردووە بۆ ئەو پێشانگایە دەکەویە ناو قووڵاییەکی فراوان و دوور کە یەک رەنگ لە خۆی دەگرێت، رووبەرێکی لێڵ بەڵام تاریک نیە و پڕە لە شاعیریەت، دیارە شاعیریەتێکی رۆمانسیانە نا، بەڵکو زیهنی و بە ئاگایانە، چەشنی “وێرانە خاک” ی تی ئێس ئێلیەت، هێما و هێل و هێدم و رەنگی تاکمەودا قەسیدەیەکی ئەفسانەیی دادەڕێژن. قەسیدەیەک کە پێش سەیرکردن و خوێندنەوەی، باشتر وایە خۆت لەگەڵ فیکری سەردەم و جوانی و عەدەم رابهێنی ئینجا بخزێیتە ناویەوە و دواتر بە تێگەیشتن و رووانینێکی فراوانتر لێی بێیتە دەرەوە.\nئەگەر دەتەوێ بە بەهەشت بگەیت، ئەی مرۆڤی کورد و رۆژهەڵاتی، ئەوە هەوڵ بدە لەسەر زەمین دروستی بکە. لەسەر روخساری شارەکەت تۆز و خۆڵی جەهل و جەنگ و رق و ناتەبایی و تۆڵە و توندوتیژی راماڵە ئەوسا دەبینی بەهەشت بستێ لێتەوە دوورە و تەنها خۆت دەتوانی دروستی بکەیت\nخەسڵەتی تایبەتی سەرجەم تابلۆکانی ئەو پێشانگایە بریتیە لە نەبوونی توخمی مرۆڤ. یەکەم پرسیار کە لە لات دروست دەبێ ئەوەیە: بۆچی مرۆڤ لە ناو پانیاییەکی قوول و فراوانی ئەو شوێن و کاتەدا غائیبە؟ کوا وجود و جووڵەکانی ژیان؟ جگە لەمە، سیمای شار و نەخشەسازیی لادێ و نشینگەکان خەریکە دادەڕمێن و خەریکە شوێنەواریان ون دەبێت لە ژیر چەپۆکی سەنگێکی قورس کە دەشێ سەنگی قورسی کات بێت، یا سەنگی رووخێنەری جەنگ و پێکدادان و جینۆساید کە هەموو شتێک لەگەڵ خۆیان رادەماڵن و هیچ شتێک بە زیندوویی ناهێڵنەوە. تەنانەت دوای وەستانی جەنگ و پێکدادانەکان، ئەوەی کە دەمێنێتەوە مردووە؛ ئەگەر مرۆڤ هەبێت لەو تابلۆیانەدا ئەوە لە شێوەی تەرمە، تەرمێکی تەنها و سیمبۆلیانە لەو لاوە کەوتووە و مانای بوون و نەبوون وەکو یەک دەردەخات. هێزێکی قورس زەمین دادەپڵۆسێ و ئاسمانیش لە روخساری شاراوەی حاجی لەقلەقێکەوە سپیایەتیەکی لێدەڕژێ کە چەشنی باڵی کەوتوو بە رووی زەمیندا دادەبارێ و پێمان دەڵێ ئارەزووی کرانەوە و جووڵە و هەرەکەت لەناوچوو و سەردەمی فڕین کۆتایی هات، هەمووی داڕمان و وەستان و سڕبوونە. گەردەلوولی خۆڵ لەولاوە لانکی زارۆکێک هەڵدەلووشێ، کێلی گۆڕەکان لەناو پانتایی زەردی دەشتەکان بیرمان دەهێننەوە کە مەرگ کۆتایی هەموو شتەکانە، کە سەردەمانێک ژیان لەو دەڤەرەدا هەبوو، بەڵام هەمووی عاقیبەتی بە نەمان گەیشت، ئەوەی کە ماوەتەوە چەشنی رێگایەکی درێژی راکشاو لەناو خۆڵ دەڵێی کفنە لەژێر خۆڵ سەری دەرهێناوە و بەرەوڕوومان دەکشێ. هەموو ئەمانە پێمان دەڵێن کە لە قۆناغێکی ئەم وجودە بێهودەیەدا مردن روویەکی دیکەی ژیانە و تێکەڵبوونەوەیە بە خاک و بەرجەستەبوونە لە خۆڵ و بەرد کە بە زمانی خۆی شتێکی نوێمان پێدەڵێت، بەڵام مرۆڤ زۆر لەوە ساکارترە کە لە بێدەنگیی بەرد تێبگات. هەموو ئەو توخمانە گۆزارشت لە بیرکردنەوە و تێگەیشتنێکی قووڵ دەکەن کە لە نیگا و روخسار و ئاماژەکانی دەستی هونەرمەند قەرەنی جەمیلەوە لە شێوەی جووڵە و هێما و رەنگ رژاونەتە ناو پانتایی تابلۆکان. هونەرمەندێکی هۆشیار و بە زەین و ناسک و بێفیز کە مێژووی هەموومان، مێژووی مرۆڤەکانی ئەو نیشتمانە وێرانە لەو پێشانگایەدا پیشان دەدات، مێژووی کوردی کۆتایی سەدەی بیستەم و سەرەتای سەدەی بیست و یەکمان دەخاتەوە یاد.\nلە رێگای ئەم تابلۆیانەوە قەرەنی جەمیل پێمان دەڵێ کە لەودیوی مەرگ هیچی دیکە نیە، هەمووی هەر خاک و خۆڵ و رۆچوونە. ئەگەر دەتەوێ بە بەهەشت بگەیت، ئەی مرۆڤی کورد و رۆژهەڵاتی، ئەوە هەوڵ بدە لەسەر زەمین دروستی بکە. لەسەر روخساری شارەکەت تۆز و خۆڵی جەهل و جەنگ و رق و ناتەبایی و تۆڵە و توندوتیژی راماڵە ئەوسا دەبینی بەهەشت بستێ لێتەوە دوورە و تەنها خۆت دەتوانی دروستی بکەیت. دواتر کە لێژدەبینەوە ناو خاک و “ئارکیۆلۆژیای کات و شوێن” جێدەهێڵین، ئەوسا دەگەینەوە بەو گەردەی کە هەر لە ئەزەلەوە وجودی ئێمە بوو. کاتێ فڕێ دراینە ئێرەی بیابان، ئەوە تەنها جوانی و پێکەوەیی و ئاشتی و ئازادی و کاری داهێنەرانەن کە دەتوانن سیمای بوونمان، روخساری شار و نیشتمانەکەمان رەنگدار بکەن و بمانپەڕێننەوە ناو پانتاییەکی باڵاتر لە پانتایی واقیعی کرچ و نابووت. ئەوسا کە تێکەڵبووینەوە بە خاک، لە یادەوەریی ئەوانیدیکەدا هەمیشە زیندوو و نەمر دەمێنینەوە، وەکو زیندوویی و نەمریی قەرەنی جەمیل.\nشتێک کە سەرنجی راکێشام، مەخابن، نائامادەیی پەیامنێرانی کەنالەکانی میدیا بوو بۆ رووماڵکردنی پێشانگایەکی لەمجۆرە. ئەمەش هەر دەمانباتەوە ناو تێمی سەرەکیی “ئارکیۆلۆژیای کات و شوێن” و پێمان دەڵێت کە لەو نیشتمانە وێران و نغرۆیەدا سەنگی قورسی سیاسەت جوانیەکانی داپۆشیوە و رۆژنامەنووسە بەناو رۆشنبیر و “پێشڕەوە”کانی نیشتمان بەوە راناگەن ساتێک بۆ جوانیی هونەر و بینینی ئەودیوی واقیعی رۆژانە تەرخان بکەن، ساتێک لە دەرەوەی حیزبایەتی و سیاسەت و ناوچەگەرێتی. خۆ ئەگەر سەرکردەیەکی سیاسی هاتبا و پێشانگاکەی کردباوە، ئەوە رێچکەی رۆژنامەنووس و پەیامنێران زۆر درێژ دەبوو. کێ دەڵێ ئەو سەنگە قورسەی کە پێشتر ئاماژەمان پێدا و لە تابلۆکان وجود دادەپڵۆسێ، سەنگی سیاسەت نیە کە لەسەر رێی خۆی هەمووانی داگیرکردووە و روخساری نیشتیمان و سەرنشینگەکانی لە یەک رەنگ و یەک مەودا و یەک بۆچوون و رووانین و یەک جۆری بیرکردنەوە و تێگەیشتن قەتیس کردووە.\nسەرچاوە: لومۆند دیپلۆماتیکی کوردی، ژمارە 24، مایسی 2012.\nPrevious ئەدیب نادر لە تەپەوە بۆ کتێبی بۆشاییەکان\nNext پۆرترێتی جومعه جه‌باری


:: AM:10:16:04/03/2019 \nلەلایەن هاووڵاتییەكەوە بازاڕێكی سۆران دەسووتێنرێت و ڕێگریش دەكات لە تیمەكانی بەرگری شارستانی بۆ ئەوەی ئاگرەكە بكوژێننەوە.\nئەمڕۆ دووشەم چواری ئادار، بەڕێوەبەرایەتی بەرگریی شارستانی سۆران بڵاوی كردووەتەوە، ئەمڕۆ (4/3/2019) سەعات (2:45) شەو ئاگادار كراین بەبوونی رووداوێكی ئاگركەوتنەوە لە ناو بازاڕ، دەستبەجێ تیمی ئامادەباشی بنكەكەمان گەیشتە شوێنی رووداوەكە.\nبەرگریی شارستانی سۆران ئاشكرای كردووە، لە لایەن هاووڵاتییەك هەوڵی سووتاندنی بازاڕ دەدرا سەرەڕای سووتاندنی بازاڕ، رێگری لە تیمەكانی ئێمەش دەكرد لە كوژانەوەی ئاگرەكە، خۆشبەختانە لەلایەن تیمەكانی بنكەكەمان نكەسەكە ڕادەستی پۆلیسی فریاكەوتن كرا و ئاگرەكەش بەزوویی كۆنترۆڵ كرا.\nشارۆكەی سۆران یەكێكە لە شارۆكەكانی پارێزگای هەولێر لە باشـووری كوردستان، ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارۆكەیە بەپێی مەزەندەی ساڵی 2018ی دەستەی ئامار هەرێمی كوردستان 198 هەزار و 779 هاووڵاتییە و ســاڵی بەقەزابوونی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 1980، ئەو شارۆكەیە دەكەوێتە بەشی باكوری ڕۆژهەڵاتی هەولێری پایتەخت و تەنیا 110كم لە پایتەختەوە دوورە.\nئه‌م بابه‌ته 7283 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nبه‌رپرسێكی ته‌ندروستی: تكایه ئه‌و نه‌زانیه ڕابگرن\nگه‌ڕه‌كێكی ترى سلێمانی كاره‌بای نیشتمانی و مۆلیده‌ی نابێت


پاریس بە یەک مەرج ئامادەیە دەستبەدرادری مباپێ ببێت بۆ ڕیاڵ مەدرید – تۆڕی میدیایی خەڵک\nپاریس بە یەک مەرج ئامادەیە دەستبەدرادری مباپێ ببێت بۆ ڕیاڵ مەدرید\n2020/02/23 - 1:00 PM\nسەرچاوەیەکی فەرەنسی دووپاتی دەکاتەوە، کە ئیدارەی یانەی پاریس سانت جێرمان لە گواستنەوەکانی هاوینەی ٢٠٢٠ ئامادەن دەستبەرداری کیلیان مباپێ ئەستێرەی فەرەنسی ببن پەیوەندی بە یانەی ڕیاڵ مەدریدەوە بکات.\nڕۆژنامەی “لو ١٠ سپۆرت”ی فەرەنسی لەزاری سەرچاوە ناوخۆییەکانی یانەی پاریس سانت جێرمانەوە ئاشکرای کردووە، لە وادەی گواستنەوەکانی هاوینەی ٢٠٢٠دا ئیدارەی یانە فەرەنسییەکە بە مەرج ئامادە دەبن دەستبەرداری مباپێ ببن پەیوەندی بە یانەی ڕیاڵ مەدریدەوە بکات.\nبەپێی سەرچاوەکە، ئیدارەی یانەی شاهانەی مەدرید زیاتر لە ٢٠٠ ملیۆن بۆ گواستنەوەی مباپێ پێشکەشی ئیدارەی شێخ ناسڕ خلێفی دەکەن، لەبەرامبەردا نوێنەرانی پاریس داوای دەستبەرداربوون لە تیبۆ کۆرتوای گۆڵپارێزی بەلجیکی لە یانەی شاهانە دەکەن، لەو هەلومەرجەشدا هەردوو یانە ئامادەدەبن بۆندەکە ئیمزا بکەن.\nگواستنەوەکەش بەم شێوازە هاوشێوەی ئاڵوگۆرێکی هەژێنەر دەردەکەوێت، لەڕێگەی گواستنەوەی مباپێ بۆ ڕیاڵ مەدرید و کۆرتوا بۆ پاریس و لەنێوان دوو یانەکەشدا زیاتر لە ٣٥٠ ملیۆن یورۆ ئاڵوگۆڕی پێدەکرێت.\nلو ١٠ سپۆرت جەخت لەوە دەکاتەوە، کە ناسڕ خلێفی و هاوەڵانی جگە لە کەیسی مباپێ، کەیسەکانی بەردەوامبوون و ڕۆیشتنی نایمار دا سیلڤا و ئیدینسۆن کاڤانی و تیاگۆ سیلڤا یەکلایی دەکەنەوە.\nپاریس سانت جێرمانخولی ئیسپانیاخولی فه‌ره‌نساڕیاڵ مه‌دریدگواستنه‌وه‌کان\nگرانبەهاترین (٢٥) یاریزانی قۆناغی (١٦)ی خولی یانە پاڵەوانەکان\nحزبوڵڵا شكستی بە كابینەی نوێی لوبنان هێنا


سه‌رۆكی ده‌سته‌ی مافی مرۆڤ ، پێویسته هه‌مواری یاسای ڕووبه‌ڕوبونه‌وه‌ی تیرۆر بگونجێ له‌گه‌ڵ ڕێكه‌وتنامه نێوده‌وڵه‌تیه‌كان و بنه‌ماكانی مافی مرۆڤ. - ده‌سته‌ى سه‌ربه‌خۆى مافى مرۆڤ له‌هه‌رئمى كوردستان\nسه‌رۆكی ده‌سته‌ی مافی مرۆڤ ، پێویسته هه‌مواری یاسای ڕووبه‌ڕوبونه‌وه‌ی تیرۆر بگونجێ له‌گه‌ڵ ڕێكه‌وتنامه نێوده‌وڵه‌تیه‌كان و بنه‌ماكانی مافی مرۆڤ.\nby IHRCKR Admin | ئیلول 2, 2018 | سلايد شو, سه‌روه‌ری یاسا, سه‌رۆكى ده‌سته, هه‌واڵه‌كانی سه‌رۆكی ده‌سته\nئه‌مڕۆ 2 ی ئه‌یلول له‌دیوانی په‌رله‌مانی كوردستان به‌به‌شداری (ضياء بطرس صليوا) سه‌رۆكی ده‌سته‌ی مافی مرۆڤ و به‌سه‌ر په‌رشتی ڕیكخراوی هارتلاندو یۆنامی و سه‌نته‌ری تویژینه‌وه‌ی په‌رله‌مان كۆبونه‌وه‌ی راوێژكاری به‌ڕێوه چوو سه‌باره‌ت به گفتوگۆ كردن له‌سه‌ر هه‌مواری یاسای رووبه‌رو بونه‌وه‌ی یاسای دژه تیرۆری ژماره 3 ی ساڵی 2006 كه ماوه‌ی كارپێكردنی كۆتایی هاتوه له 2016 به‌به‌شداری ئه‌ندامانی په‌ره‌لمان و شاره‌زایان و یاسا ناسان.\nله‌لایه‌ن سه‌رۆكی لیژنه‌ی یاسایی به نوێنه‌رایه‌تی جیگری سه‌رۆكی په‌ره‌له‌مان كۆبونه‌وه‌كه‌ی كرده‌وه‌و ئاماژه‌ی به‌مه‌به‌ستی ناوه‌رۆكی دانیشتنه‌كه كرد كه تایبه‌ته به گفتوگۆكردن سه‌باره‌ت به ده‌وڵه‌مه‌ند كردنی یاسای رووبه‌روبنه‌وه‌ی تیرۆرو وه‌رگرتنی بیرو ڕای به‌شداربوان له‌و باره‌وه.\nله‌كۆبونه‌وه‌كه سه‌رۆكی ده‌سته‌ی مافی مرۆڤ سه‌رنج و بیڕو ڕای خۆی وه‌ك سه‌رۆكی ده‌سته له‌سه‌ر ناوه‌رۆكی بڕگه‌كانی یاساكه پێشكه‌ش كردو و به ووردی هه‌ندێك له‌مادده‌كانی یاساكه‌ی شی كرده‌وه‌و ده‌ست نیشانی كه‌م و كوڕی یه‌كانی كرد له چوارچێوه‌ی پێوه‌رو رێكه‌وتنامه نێو ده‌وڵه‌تیه‌كان وه جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌وه كرده‌وه كه پیویسته یاساكه به‌شێوه‌یه‌ك هه‌موار بكرێته‌وه بگونجئ له‌گه‌ل بنه‌ماكانی مافی مرۆڤ و به‌تایبه‌تی پاراستنی مافه‌كانی تۆمه‌تبار له‌قۆناغه‌كانی لێكۆلینه‌وه.\nله‌كۆبونه‌وه‌كه چه‌ندان پێشنیارو ڕاسپارده پیشكه‌ش كران له‌پێناو ده‌وڵه‌مه‌ند كردنی بڕگه‌كانی یاساكه كه بریاره پیشكه‌ش به‌برلمان بكرێت بۆ گفتوگۆو په‌سند كردنی ئه‌ویش له پێناو ره‌خساندنی ئاسایش وئارامی و پاراستنی خاك و هاوڵاتیان له مه‌ترسیه‌كانی پلانی تیرۆرو ئاژاوه گێڕی.


تەڵەی سۆسیدیدیس ی پارتەكانی كوردستان – Standard Kurd\nتەڵەی سۆسیدیدیس ی پارتەكانی كوردستان\nلەلایەن ستاندار Posted on ته‌مموز 9, 2017 ته‌مموز 9, 2017 121 جار بینراوە\nلە جیهاندا ئێستا مشتومڕەكان گەرمن لە سەر ئەوەی ئەمەریكا سەركردایەتی جیهان بۆ چین چۆڵ بكات, وەلێ پێیان وایە ئەم پرۆسەیە ئەگەری هەیە بە شەڕێكی ماڵوێرانكەردا تێپەڕێت , وەك چۆن لە مێژووی 500 ساڵی رابردوو لە كۆی 16 گۆڕانكاری و دەستاو دەستكردن لە سەركردایەتیكردنی جیهان رویانداوە, لەوانە 12 ەیان لە رێگای شەڕەوە بووە, وەلێ بە دۆزینەوەی چەكی كوشندەی ئەتۆمی و هایدرۆجۆنی و ئەوانی بەدوایدا دێن , ململانێ لە رێگای شەڕەوە زەحمەت بووە, چونكە شەڕی سەرانسەری گەورەی سوپەر هێزەكانی ئێستای جیهان كۆتایی مرۆڤایەتییە, هەر بۆیەشە سەدەی رابردوو دوو بەزینی هێزی باڵادەستی جیهانی بەخۆوە بینیوە, كە بەریتانیاو یەكێتی سۆڤیەت بوو لەبەرامبەر وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا , پرۆسەی پێش ئەوە بەزینی ئەڵمانیا بوو لە رێگای جەنگەوە بەرامبەر بەریتانیا , ئەم پرۆسەی گۆڕانكارییە لەسەركردایەتی جیهانی پێی دەوترێت تەڵەی سۆسیدیدیس.\nپاش تەسلیم بوونی بەریتانیاو یەكێتی سۆڤیەت لە سەدەی 20 بە ئەمەریكا, مانەوەی ئەمەریكا بۆ ماوەی 19 ساڵ لەسەر عەرشی ئەو سەركردایەتیە ( لە 1989 دوای روخانی دیواری بەرلین تا قەیرانە ئابورییەكانی ساڵی 2008) ئێستا باڵادەستی ئەمەریكا لە روی ئابوری و سیاسییەوە رۆژ لە دوای رۆژ لە ئاو دەچێت , هەرچەندە هێشتا گەورەترین هێزی سەربازی و ئابووری و زانستی و رۆشنبیری جیهانییە (خاوەند نیوەی بودجەی سەربازی جیهان, بەرهەم هێنانی 70%ی زانستی جیهانی ,بوونی پەیوەندی بە پاشكۆكردن لە گەڵ نزیك 110 وڵاتی جیهانی , یەكەم ئابوری جیهانە چین تەنها نزیك 60%ی ئابوری ئەمەریكایە ) وەلێ رۆژ بە دوای رۆژ دەسەڵاتە سیاسییەكەی لە ئاو دەچێت وەلێ لەسەر خۆ , بە تایبەتیش دوای هاتنە سەركاری ترامپ و كشانەوەی لە رێكەوتنامەی بازاڕی ئازاد تی تی پی و كشانەوەی لە پەیماننامەی پاریس و پیادە كردنی سیاسەتی ئەمەریكا یەكەمجار هەمو ئەمانە وا دەكات تەریك بكەوێتەوە و سەرۆكایەتی جیهان تەسلیم بكات.\nئەدی لە كوردستان ئەم پرۆسەی گۆڕانكاری لە سەركردایەتی چۆن رویداوە لە 7 دەیەی رابردوودا, پاش دامەزراندنی پارتە سیاسییەكان بەشێوەی گشتی لە ناوەڕاستی چلەكانەوە, دامەزراندنی پارتی دیموكراتی كورد و هاتنی رێكخستنەكانی حشع(حیزبی شیوعی عێراقی) لە رێگای قوتابییە كوردەكانەوە لە زانكۆكانی عێراقەوە بۆ كوردستان , ئەم دوو هێزە بوونە ركابەری سەرسەختی یەكتر بۆ سەركردایەتیكردنی پرۆسەی سیاسی لە كوردستان, ئەم ركابەرییە نزیك 20 ساڵێكی خایاند, وەلێ بەهۆی باڵادەستی دكتاتۆریەتی حكومەتی ناوەندی و نزیكایەتی فكری لە یەكتر, ململانێكە نەگەیشتە ئاستی پشت شكاندنی یەكتر, بگرە ئەم دوو پارتە وەك دوو لایەنی نزیك لە یەكتر بەردەوام لە كوردستان كاریان كردووە, هەرچەندە حشع لە روی رێكخراوەیی و چالاكی جەماوەری و شەڕی چینایەتییەوە زۆر لە پێش پارتییەوە بووە تا كۆتایی 1959, ئەم بارودۆخە دەڕواتە پێش تا هاتنەوەی بارزانی بۆ كوردستان و كۆبونەوەی ئاغاو دەرەبەگەكانی یاخی لە دابەشكردنی زەوی لە دەوری پارتی و كودەتای باڵی راست بەسەر باڵی چەپی پێشكەوتنخواز ی ناو پارتی بە سەرۆكایەتی حەمزە عەبدوڵا و هاورێكانی , وە هەڵگیرسانی خەباتی چەكداری لە ئەیلولی ساڵی 1961 و پشتیوانی وڵاتانی كۆنەپەرستی ناوچەكە لە بزوتنەوە چەكدارییەكە , دواتر كودەتای 8ی شوباتی بەعسییەكان و قەڵاچۆكردنی شیوعیەت , هەموو ئەمانە وای كرد دوای ئەم پرۆسەیە بێ ململانێ سەركردایەتی پرۆسەی سیاسی باشوری كوردستان بدرێتە پارتی , حشع بە خشكەیی لە سەركردایەتی ژیانی سیاسی خەڵكی كوردستان كشایەوەو تەسلیم بە ئەمری واقع بوو , كە دواتریش ئەگەر لە عێراق هێزی هاتبێتەوە بەر , ئەوا لە كوردستان توانای سەركردایەتی نەما, بە بەیانی 11ی ئازاری 1970 , باڵی مەكتەبی سیاسیش تەسلیمی باڵی بارزانی بوون, تا ئازاری 1975 ئەم باڵەی پارتی سەرۆكایەتی ژیانی سیاسی كوردستانی گرتە دەست بێ ركابەر, دەتوانین بڵێین لە مێژووی باشوری كوردستاندا , هیچ كات بەو رێژەیە خەڵك لەدەوری تاك لایەنی سیاسی كۆ نەبۆتەوە, ئەم كۆبونەوەیە دوا كۆبونەوەی یەكگرتوانەی خەڵك بوو لە دەوری تاك لایەنێك .\nوەلێ لە دوای هەرەسی ساڵی 1975 ەوە , باڵی مەكتەبی سیاسی دێنەوە گۆڕەپانەكە بەناوی ینك ەوە كاردە كەنەوە , باڵی بارزانیش بە ناوی قیادەی موەقەتە سەرەتا , دواتر پارتی دیموكراتی كوردستان , لە هەندێك ناوچەش وەكو دەشتی هەولێرو شارەزور پارتی سۆسیالستیش بووە ركابەری سەرەكی , وەلێ ئەو تەنها 4 ساڵ لەو ركابەرییە ناوچەییانە مایەوە , شەڕی ناوخۆیی و مفاوەزاتی 1983 ی ینك لە گەڵ بەعس و كەمی ئەزمونی سەركردایەتییەكەی بوون هۆی لادانیان لە پرۆسەی ململانێ بۆ سەركردایەتی پرۆسەی سیاسی باشوری كوردستان , سۆسیالست وەك هێزێكی ناوچەیی نەك سەرتاسەری فڕێ درایە دەرەوەی كێشمە كێشەكەو لە هاوكێشە سیاسییەكاندا ژمارە بچوكەكەی بۆ مایەوە , ئیتر تا هەنووكە 41 ساڵ شەڕ لەسەر سەركردایەتیكرنی باشوری كوردستان لە نێوان هەردو باڵەكەی ئەوسای پارتی بەردەوامە , تا ئێستا بێ ئاكام ماوەتەوە .\n53 ساڵ ململانێی ئەم دوو باڵە شكل و شێوەی جۆراو جۆری بەخۆوە بینیووە , هەندێك جار هانا بردنە بەر ئایدۆلۆژییە جیهانییەكان وەك چەكێك بۆ ململانێ , جاری واش شێوازی عەسكەری و شەڕی خوێناوی بەخۆوە بینیوە , كە هیچكامیان تا هەنووكە ئاكامی نەبووە, ئەوەشی ململانێكەی ئاڵۆز كردووە, هەر لایەنەی ناوچەی نفوزو قەڵەمڕەوی سیاسی خۆیان هەیە, بۆ پاراستنی هێزو باڵادەستیان كۆمەڵگا بەرەو شەڕی شارچێتی و لەهجە چێتی دەبەن , لە ئێستاشدا ململانێكە شێوازی جۆری حوكمڕانی و بەڕێوەبەرایەتی و ململانێ لەسەر دەست كەوتی بە خۆوە گرتووە, كە لە ناوەڕۆكدا هەر پەیامەكەی 53 ساڵ لەمەوپێشە, رێكەوتنی دەباشان هەر پەیامی كۆنگرەی ماوەتە لە ناوەڕۆكدا .\nپارتی دیموكراتی كوردستان ئەگەر لە 2003 ەوە تا رادەیەك سەركردایەتیكردنی پرۆسەی سیاسی كوردستانی كەوتبێتە ژێر دەستەوە ئەوا بە هۆی كۆمەڵ بوونی كێشەكان لە سەر یەكتر و هاتنی هەمویان پێكەوە بۆ ناو ئۆفیسەكەی ( كێشەی یاسایی سەرۆكی هەرێم , كێشەی سەرۆكایەتی پەرلەمان , كێشەی ئابوری و دارایی هەرێمی كوردستان بەشی شێری بەر ئەو دەكەوێت بەهۆی سەركردایەتیكردنی پرۆسەكەوە , كێشەی ریفراندۆم و ئەگەرە كراوەكان بەردەمی , بوونی پشتیوانی تەنها نزیك بە 26%ی هاووڵاتیانی كوردستان لێی, كزی متمانەی لاوان … ) هەموو ئەمانە وا دەكات پارتیش وەك ئەمەریكا بێ شەڕ بەدوای شەریكێكدا بگەڕێت بۆ سەركردایەتیكردنی پرۆسەی سیاسی كوردستان , تەڵەی سۆسیدیدیس ئەمجارە شكستی سەربازی و سیاسی و ئابوری لایەنێك نابێت , بگرە رێگایەكی پراگماتیكیتر ئەویش پەیدا كردنی شەریك بێت بۆ قۆناغی راگوزەری تا سەرۆكە تازەكان كلیلی بەڕێوەبەرایەتی وەرە گرن دوای سەركەوتنەكانی ئایندە.\nدابەزینی ئاستی شتیوانی بەتایبەت لاوان لە هێزە سیاسییەكان و لە دەستدانی متمانە , بەتاڵبونەوەی كاری حیزبایەتی لەناوەڕۆكە سیاسییەكەی , هژمۆنیای ئۆلیگارشییەكان بەسەر پرۆسەی سیاسی و ئابووری كوردستان, بەرز بونەوەی ئاستی نایەكسانی و كەڵەكە بوونی سەرمایەی كوردستان لە دەستی ژمارەیەك ئۆلیگارشی سیاسی بە ئەندازەیەك سەرمایەی ئەوان زۆر زیاترە لە كۆی بەرهەمی نەتەوەیی هەرێمی كوردستان , نەمانی رەوایەتی بە ململانێی 53 ساڵی جەلالی و مەلایی …… هەموو ئەمانە وا دەكەن بڵێین تەڵەی سۆسیدیدیس ئەمجارە شانس بە هێزێكی نوێ دەدات و خەڵكی كوردستان لەم مەرگەساتەی ئەم دوو لایەنە رزگار دەكات, شانس بەوان ناداتەوە ,بۆ ئەوەی بە پرۆسەی سەربازی یان سیاسی یەكیان هەرەس بەوی تریان بێنێت.\n(پوسیدیدس: میّونوسی یۆنانی لە 460 پ زاین لە دایك بووە , 395 پ زاین كۆچی دوایی كردووە , پەرتوكی لەسەر جەنگی بیلۆبۆنسیە نووسیوە , جەنگی نێوان ئەسینا و ئەسبپارتە , تیایدا دەستنیشانی ئەوە دەكات گەشەی ئەسینا , ترسی لای ئەسپارتەكان دروست كرد وای كرد شەڕ ببێتە حەتمی لە نێوانیان ) .\nبۆ یەكەم جار گراهام ئەلیسۆن لە ساڵی 2015 ئەم دەستەواژەیەی بەكار هێنا لە پەرتوكی : رۆیشتن بەرەو جەنگ, ئایا ئەمەریكا و چین دەتوانن خۆیان لە تەڵەی پوسیدیدس بپارێزن .\nپارتیی دیموكراتی کوردستان حیزبی شیوعی عێراقی كێشەی یاسایی سەرۆكی هەرێم\nبڵاوکراوەی پێشووکۆتایی یارییەکە\nبڵاوکراوەی نوێترپرسى ریفراندۆم و كورسى سه‌رۆكایه‌تى هه‌رێم


چه‌ند بڕیارێك بۆ په‌ره‌پێدانی زمانی ئینگلیزی ده‌ركران\n2018-09-22 [11:25 AM]\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ڕاگه‌یاندنی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی له راگه‌یه‌نراوێكدا كه وێنه‌یه‌كی بۆ ئاژانسی هه‌واڵی زاگرۆس نێردراوه، تێێدا ده‌ڵێت، وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی له ماوه‌ی ڕابردوو، بڕیاریدا به‌كردنه‌وه‌ی خولی په‌ره‌پێدانی زمانی ئینگلیزی بۆ كاندیدانی خوێندنی ماسته‌ر و دكتۆرا و خوازیارانی نازناوی زانستی كه تاقیكردنه‌وه‌ی ستانداردی نێوده‌وڵه‌تیان ئه‌نجام داوه، به‌ڵام نمره‌ی پێویستیان به پێی رێنماییه‌كان به‌ده‌ست نه‌هێناوه.\nله كۆبونه‌وه‌كه‌دا، كه به‌ئاماده‌بونی م. فوئاد عەلى یاریدەدەرى بەڕێوەبەرى گشتى توێژینەوە و پەرەپێدان و، کریستۆڤەر لیدلۆ سەرپەرشتیارى ڕێکخراوى ئیمیدیست لە کوردستان و عێراق و، به‌ڕێوه‌به‌ری سێنته‌ره‌كانی زمان لە زانکۆکانى (سەڵاحەدین – سلێمانى – دهۆک – راپەڕین) به‌ڕێوه‌چو، گفتوگۆ دەربارەى هەنگاوەکانى کردنەوەى ئەو خولانە لە پارێزگاکانى (هەولێر، سلێمانى ودهۆک و ئیداره‌ی گه‌رمیان) کرا و بڕیاری پێویستیان له‌باره‌وه درا.\nوتیشی له به‌شی دوه‌می كۆبوونه‌وه‌كه‌دا، کە به‌سه‌رپه‌رشتی وه‌زاره‌ت له نێوان به‌ڕێوه‌به‌ری سێنته‌ره‌كانی زمان و ڕێكخراوی (AMIDEAST)ى قازانج نەویستى نێودەوڵەتی به‌ڕێوه‌چو، ڕێوشوێنی پێویست دانرا بۆ به‌ڕێوه‌چونی ناوتۆماركردنی كاندیده‌كان و، ئەنجامدانى تاقیکردنەوەى دیاریکردنى ئاسته‌كان له سێنته‌ره‌كانی زمان.\n1. سێنته‌ره‌كانی زمان له زانکۆکانى (سەڵاحەددین/هه‌ولێر – سلێمانى – دهۆک و ڕاپەڕین)دیاریكران بۆ ڕۆژی ئه‌نجامدانی تاقیكردنه‌وه بۆ دیاریكردنی ئاسته‌كان.\n7. پێویسته خوازیاران تا ڕێكه‌وتی (24/9/2018) وێنه‌یه‌ك له فەرمانی زانکۆیی کاندیدبون و، ئەنجامی یه‌كێك لە تاقیکردنەوەکانی (IELTS, TOEFL, PTE) كه ئه‌نجامیداوه، یان پسولەی پارەدانی خۆتۆمارکردن له یه‌كێك له تاقیکردنەوەکانی (IELTS, TOEFL, PTE) پێشکەش بە بەڕێوەبەرایەتی سێنته‌ره‌كانی زمان، كه له سه‌ره‌وه ئاماژه‌یان پێدراوه بکات.\n8. بۆ ئه‌و كاندیدانه‌ی پێش رێكه‌وتی (26-9-2018) تاقیكردنه‌وه‌ی (IELTS, TOEFL, PTE)یان ئه‌نجام داوه به‌ڵام تاوه‌كو ئێستا ئه‌نجامی تاقیكردنه‌وه‌كه‌یان وه‌رنه‌گرتۆته‌وه، ئه‌وا ده‌توانن وێنه‌یه‌ك له پسوله‌ی تاقیكردنه‌وه پێشكه‌ش به سێنته‌ری زمان له زانكۆكانی (سه‌ڵاحه‌دین، سلێمانی، دهۆك، راپه‌رین) بكه‌ن، بۆ به مه‌به‌ستی ناوتۆماركردنیان بۆ تاقیكردنه‌وه‌ی ده‌ستنیشانكردنی ئاسته‌كانیان به مه‌رجێك به‌لێننامه پێشكه‌ش بكه‌ن كه‌وا تا رێكه‌وتی (5/10/2018) ئه‌نجامی تاقیكردنه‌وه‌كانی (IELTS, TOEFL, PTE) پێشكه‌ش به‌و سێنته‌رانه بكه‌ن، بە پێچەوانەوە هەر ئەنجامێک بکەوێتە دوای ئه‌م رێكه‌وته، ئه‌وا لەم کۆرسەی ئێستا بێبەش دەبێت و دەکەوێتە کۆرسەكانی داهاتوو.\n9. . ئه‌و كاندیدانه‌ی تا ڕێكه‌وتی (26-9-2018) هیچ جۆره تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی (IELTS, TOEFL, PTE)یان ئه‌نجام نه‌دابێت و، دواتر یه‌كێك له تاقیكردنه‌وه ستانداره‌كان ئه‌نجام بده‌ن بۆیان هه‌یه دوای ته‌واوبوونی ئه‌م خوله و له خولی داهاتوی په‌ره‌پێدانی زمانی ئینگلیزی به‌شدار بن به مه‌رجێك ماوه‌ی (1) یه‌ك سال تێپه‌ر نه‌كات له ڕێكه‌وتی ته‌واوبوونی ماوه‌ی یاسایی دوایین درێژكردنه‌وه‌ی پێشووی (واته به شێوه‌یه‌كی گشتی ماوه‌ی (3) ساڵ تێپه‌ر نه‌كات له ڕێكه‌وتی ده‌رچونی فه‌رمانی كاندیدبونی).\n14. تاقیكردنه‌وه‌كه له سه‌عات (10:00)ی به‌یانی، ڕێكه‌وتی (26/9/2018) له یه‌ك كاتدا له سێنته‌ره‌كانی زمان له زانكۆكانی (سه‌ڵاحه‌ددین/ هه‌ولێر ، سلێمانی، دهۆک، ڕاپەڕین) به‌ڕێوه‌ده‌چێت، بۆیه ده‌بێ خوازیاران به (30) خوله‌ك پێشتر له شوێنی دیاریكراو ئاماده‌بن.\n16. پێداویستیەکان بۆ ڕۆژی تاقیکردنەوەی دیاریکردنی ئاست بریتین لە : قەڵەم جاف ڕه‌نگی شین، ناسنامەیەک کە وێنەی بەشداربووی لەسەر بێت.


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی نوێژی جەنازە کردن دوای نوێژی بەیانی و عصر ؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی نوێژی جەنازە کردن دوای نوێژی بەیانی و عصر ؟\nبەرواری دانان :2019-07-14 کۆدی پرسیار:1303\nپرسیار : حوکمی نوێژی جەنازە کردن دوای نوێژی بەیانی و عصر ؟\nوەڵام : ھەموو زانایان یەک دەنگن دروستە نوێژی جەنازە بکەیت دوای نوێژی بەیانی و عصر .\nئیمام شافعی ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ئیجماعی خەڵک ھەیە لەسەر نوێژ کردن لەسەر جەنازە دوای نوێژی بەیانی و عصر . )) الأم ج١ لاپەڕە ١٧٤ .\nابن منذر ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ئیجماعی موسلمانان ھەیە لەسەر نوێژ کردن لەسەر جەنازە دوای عصر و دوای بەیانی . )) الأوسط ج٣ لاپەڕە ٩٦ .\nئیمام النووی ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ھەموو موسلمانان یەک دەنگن لەسەر دروستی نوێژ کردن لەسەر جەنازە دوای بەیانی و عصر ، ... )) المجموع ج٤ لاپەڕە ١٧٢ .\nابنُ قدامةَ ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( سەبارەت بە نوێژ کردن لەسەر جەنازە دوای بەیانی ھەتا خۆر ھەڵاتن ، وە دوای عصر ھەتا خۆر لادەدات بۆ ئاوابوون جیاوازی تێیدا نییە . )) المغنی ج٢ لاپەڕە ٨٢ .


سێ سیناریۆی شه‌ڕی ئه‌مریكا دژی ئێران\nبه‌رپرسێكی روسی سێ سیناریۆی شه‌ڕی ئه‌مریكا دژی ئێران ده‌خاته‌ڕوو\nجێگری سه‌رۆكی ئه‌كادیمیای روسی بۆ زانسی مووشه‌كی و بۆمبهاوێژ سێ سیناریۆی شه‌ڕی ئه‌مریكا دژی ئێران ده‌خاته‌ڕوو و رایده‌گه‌یه‌نێت كه 120 هه‌زار سه‌ربازی ئه‌مریكی ناتوانێت كێشه‌ی ئێران یه‌كلایی بكاته‌وه.\nبه‌گوێره‌ی رۆژنامه‌ی "فزغلیاد"ی روسی، كونستانتین سیفكۆف جێگری سه‌رۆكی ئه‌كادیمیای روسی بۆ زانسی مووشه‌كی و بۆمبهاوێژ رایگه‌یاندووه كه سێ سیناریۆی چاوه‌ڕوانكراو بۆ چاره‌سه‌ركردنی پرسی ئێران له‌لایه‌ن ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكاوه هه‌یه.\nئه‌و شاره‌زا روسییه ده‌ڵێت: "سیناریۆی یه‌كه‌م ئه‌نجامدانی هێرشی ئاسمانی و مووشه‌كی سنوورداره له‌لایه‌ن ئه‌مریكا به ئامانجی خاپووركردنی دامه‌زراوه ئه‌تۆمییه‌كانی ئێران و 120 هه‌زار سه‌رباز ده‌توانن ئه‌و سیناریۆیه جێبه‌جێ بكه‌ن".\nئاماژه‌شی به‌وه‌دا كه سیناریۆی دووه‌م ئه‌نجامدانی هێرشێكی به‌رفراوانی ئاسمانییه بۆ وێرانكردنی ئابووری ئێران هاوشێوه‌ی سیناریۆی یوغسلافیا و له‌و حاڵه‌ته‌دا پێویسته ژماره‌ی سه‌ربازه ئه‌مریكییه‌كان زیادبكرێت، چونكه 120 هه‌زار سه‌رباز ده‌توانن ته‌نها هه‌ڵمه‌ته ئاسمانییه‌كه ده‌ستپێبكه‌ن.\nكونستانتین سیفكۆف شه‌ڕی درێژخایه‌ن له دژی ئێران و داگیركردنی خاكه‌كه‌ی به‌دوورنازانێت و ئه‌وه‌ی خسته‌ڕوو كه سیناریۆی سێیه‌م ئه‌نجامدانی جه‌نگێكی به‌رفراوانه كه هاوشێوه‌ی شه‌ڕی عیراق، هێزه‌كانی ئه‌مریكا ده‌چنه ناو ئێرانه‌وه.\nراشیگه‌یاند كه هه‌رگیز 120 هه‌زار سه‌رباز ناتوانن ئه‌و سیناریۆیه ئه‌نجام بده‌ن و پێویسته ژماره‌یان هه‌شت هێنده زیاد بكرێت.\nوه‌ك ئاماده‌كارییه‌ك بۆ رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی هه‌ر هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی كۆماری ئیسلامی ئێران، له‌سه‌ره‌تای ئه‌م مانگه‌دا ئه‌مریكا كه‌شتی فرۆكه‌هه‌ڵگری ئابراهام لیكنۆڵن و كۆمه‌ڵه جه‌نگییه‌كه‌ی ره‌وانه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست كرد، سه‌ره‌ڕای چه‌ندین كه‌شتی جه‌نگی و مووشه‌كی پاتریۆت.


کامیار سابیر: بێدەنگیی نەوشیروان موصطەفا لە نێوان، وەهم و واقیعدا. بەشی یەکەم – WTARIKURD\nتۆڕێکی گەورەی مافیای سیاسیی، تیجاڕیی، مورتەزیقە و پرۆکسیی بۆ وڵاتانی ناوچەکە( بەتایبەت تورکیا) لە کوردستاندا دروست بووە. بڕیار بوو ئەو قسە قۆڕەی ناوی نرابوو شۆڕشی نوێی گەلی کورد( دوای ئاشبەتاڵ)، کۆتایی بەو مەحسوبییەتە بنەماڵەیی و کۆنترۆڵکردنە سیاسییە بهێنێت، ئەوەی پاترۆنەیجی سیاسیی (Political patronage ) پێدەگوترێ. دوای ئەوەی بەهۆی کەیدی سەکردە موخەضرەمەکانی کوردایەتییەوە، شەهید ئارام، کۆتایی بە ژیانی گەنجانەی هێنرا، ئیتر رێگەکان تەختبوون بۆ ئەوەی ئەو رێکخراوە چەپە- کۆمەڵەی رەنجدەران( بەهەموو کەموکوڕییەکانییەوە)، ببێ بەچەترێک بۆ ئەوەی بنەماڵەیەکی تێکهەڵکێشی سیاسیی نوێ ( تاڵەبانیی + ئەحمەد )، کۆنترۆڵی یەکجاریی یەکێتیی و بەشێکی بەرین لە کوردستانی عێراق بکەن. ئەوانەی دوای ئارام، بە دەستوری تاڵەبانیی و بەئەجێندای ئایدیۆلۆژییەوە، سووکانی کۆمەڵەیان بەدەستەوە گرت، رۆڵێکی ئێجگار گەورەیان لەم بەبنەماڵییکردن و مەحسوبییەتە سیاسییەدا بینی. ئەم پاترۆنەیجە سیاسییەش( لە هەردوو حیزبی تاڵانچییەوە- پارتیی و یەکێتیی) لە کوردستاندا، درێژەی دەبێت ئەگەر راچڵەکاندنێکی سیاسیی جەریئانە، ئەم دۆخی دزیی و تاڵانییە، بە جورئەتەوە نەخاتە ژێر پرسیارەوە و پلان و نەخشەیەکی عەقڵانیی، جەریئانە و واقیعیی دانەڕێژێت.\nیەکێک لە گەلۆرترین سیاسییەکانی دونیا، دۆناڵد ترامپە، لەم کەمپەینی هەڵبژاردنەی ئەمێریکادا، تەعبیرێکی جوانی لەسەر رۆڵی سەرکردە باسکرد. بە باوەڕی ئەو، سەرکردە هەر بیربکاتەوە، بۆچی بیرکردنەوەی گەورە( Think big ) بەخەیاڵیدا نەیات. ئەو پێیوایە بۆ ئەوەی شتە گەورەکان بە ئاکام بگەیەنیت(accomplish big things ) زۆر ئەساسییە کە روئیەیەکی جەریئانە و روئیایەکی روونت هەبێت. ئەم روئیایە، ئەم دیدە سیاسییە جەریئانەیە، لای رێگشك، سەرلەبەر و لەماوەی ئەم ساڵ و نیوەدا، بوونی نەبووە. لە سیاسەتدا، بێدەنگیی و بێڕوئیایی، سەرکردە بەرەو فەنابوون دەبات. ئەوەی تا ئێستا ئەم پیاوەی هێشتووەتەوە، ئەو پۆپۆلیزمە سیاسییەیە کە هەر لەتەنکاوەکاندا قسەی کردووە و نەچووەتە ناو وردەکاریی ریشە سیاسیی و فیکرییە جۆراوجۆرەکانەوە. بە قەولی گەنجی ئەم رۆژگارە( پەیکار)، ئەم پیاوە هەمیشە لە عمومیاتدا، قسەی کردووە و نەچووەتە ناو تەفاصیڵەوە. ئەمەش پۆپۆلیزمی سیاسیی، کولتووریی و کۆمەڵایەتییە. لە کاتێکدا مرۆڤی سیاسیی خاوەن دید و روئیا، دەبێ بە جورئەتەوە بچێتە ناو قووڵایی و تەفاصیڵەکانەوە، رێنمانیی حیزبەکەی خۆی و جەماوەریش بکات.\nلە بەشی دووەمدا، درێژەی دەبێت.


نێچیرڤان بارزانی پیرۆزبایی لە مەسروور بارزانی دەکات\n2019-07-10 [10:44 AM]\nنێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان بەبۆنەی دەستبەکاربوونی وەک سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان پیرۆزبایی لە مەسروور بارزانی دەکات.\nئەمڕۆ چوارشەممە 10-7-2019 نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان پەیامێکی پیرۆزبایی ئاراستەی سەرۆکوەزیرانی نوێی هەرێمی کوردستان کرد و خۆشحاڵی خۆی دەربڕی کە وەک سەرۆکوەزیرانی نوێی هەرێمی کوردستان دەستبەکاربووە و رایدەگەیێنێت : "گەلی كوردستان و بەڕێزتان و كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان دڵنیادەكەمه‌وه كە وەك سەرۆكی هەرێمی كوردستان بەو‌پەڕی تواناوە پشتیوانی و هاوكاريی سەركەوتنی كاری ئێوە و كابینەی نۆیەمی حكومەت دەكەم".\nنێچیرڤان بارزانی لە بەشێکی دیکەی پەیامەکەدا دەڵێت: "ئێوە شایستەی ئەم بەرپرسیاريه‌تی و متمانەیەن، دڵنیام ئەوپەڕی توانای خۆتان و تیمەكەتان دەخەنەگەڕ بۆ خزمەتكردنی هەرێمی كوردستان. ئەزموونی چەند ساڵەی كاركردنمان بۆ پاراستن و پێشخستنی دۆزی گەلەكەمان و پیادەكردنی مافە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان، بە زۆر قۆناخی هەستیار و سەختدا تێپەڕی، هیوادارم ئەو سەختیانە نەبینینەوە و هەموو تواناكان بۆ ئاوەدانكردنەوە و پێشكەوتنی زیاتری كوردستان تەرخان بكەین".\nدەقی پیرۆزباییەکەی نێچیرڤان بارزانی\nبه‌ڕێز مه‌سروور بارزانى،\nسەرۆ‌ك وەزیرانی هەرێمی كوردستان\nخۆشحاڵم كە ئەمڕۆ پەرلەمانی هەرێمی كوردستان متمانه‌ى دا به به‌ڕێزتان وەك سەرۆ‌كوەزیران و به كابینەی نۆیەمى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان. بەو بۆنەیەوە بەگەرمی پیرۆزبایتان لێدەكەم.\nئەمە دەستكەوتێكی دیكەی بەردەوامبوونی پرۆسەی گەشەپێدان و قووڵكردنەوەی دیموكراسییە لە هەرێمی كوردستان، لە ئەنجامی ویست و خۆڕاگری و هاوكاریی هاووڵاتیان و لايه‌نه كوردستانييه‌كان و دۆست و پشتیوانانی گەلەكەمان.\nئێوە شایستەی ئەم بەرپرسیاريه‌تی و متمانەیەن، دڵنیام ئەوپەڕی توانای خۆتان و تیمەكەتان دەخەنەگەڕ بۆ خزمەتكردنی هەرێمی كوردستان. ئەزموونی چەند ساڵەی كاركردنمان بۆ پاراستن و پێشخستنی دۆزی گەلەكەمان و پیادەكردنی مافە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان، بە زۆر قۆناغی هەستیار و سەختدا تێپەڕی، هیوادارم ئەو سەختیانە نەبینینەوە و هەموو تواناكان بۆ ئاوەدانكردنەوە و پێشكەوتنی زیاتری كوردستان تەرخان بكەین.\nدڵنیام ئێوە لێهاتووانە، چالاك و كارا بەسەر گرفتەكاندا زاڵ دەبن، ورەی تیمەكەتان بەرامبەر تەحەددییەكان بەرزدەكەنەوە و ئەنجامی باش و خوازراو بەدەستدەهێنن. هیچتان درێخی ناكەن لە ئەرك و جێبەجێكردنی كاری رۆژانە و درێژخایەن بۆ درێژەدان بە دابینكردنی ئارامی، ئاسایش، گەشەی ئابووری، كۆمەڵایەتی و سیاسیی هەرێمی كوردستان.\nگەلی كوردستان و بەڕێزتان و كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان دڵنیادەكەمه‌وه كە وەك سەرۆكی هەرێمی كوردستان بەو‌پەڕی تواناوە پشتیوانی و هاوكاريی سەركەوتنی كاری ئێوە و كابینەی نۆیەمی حكومەت دەكەم.\nسەركەوتنی ئێوە و جێگری سەرۆكوەزیران و تەواوی وەزیرەكان بۆ خزمەتكردنی هەرێمی كوردستان، سەركەوتنی هەموومان و سەركەوتنی گەل و هەرێمی كوردستانە.\nئەم هەواڵە 4657جار خوێندراوەتەوە


ناونیشانی گیانبەختکردوویەکی دیکەی خۆپیشاندانی خەزەڵوەری ۹٨ ئاشکرا بوو\nناونیشانی گیانبەختکردوویەکی دیکەی خۆپیشاندانی خەزەڵوەری ۹٨ ئاشکرا بوو\nهەواڵنێری ئاسۆی ڕۆژهەڵات لە شاری کەرەج ڕایگەیاند، "مێهناز مێهدی زادە" یەکێکی دیکە لەو کەسانەیە کە لە خۆپیشاندانەکانی ڕۆژانی ڕابردوو شەوی یەکشەممە ۲٦ی ڕەزبەر لە بەردەم "پارکی چەمران"ی شاری کەرەج بە تەقەی هێزەکانی یەگان ویژەی ڕژیم گیانی لەدەست دا.\nبە وتەی هەواڵنێری ئاسۆی ڕۆژهەڵات، هێزەکانی ڕژیم باسیان لەوە کردوە کە هێزەکانی ڕژیم هەڕەشەیان لە بنەماڵەی "مێهناز مێهدیزادە" کردوە کە نابێت کەس ئاگاداری ئەم ڕووداوە بێت و حەقی ئەوەیان نیە کە بۆ ڕێوڕەسمی ناشتنی ناوبراو خزم و کەس و کاری ئاگادار کەنەوه.\nتا ئێستا لە لایەن ناوەندە حکوومەتییەکانەوە ئاماری ڕاستەقینەی گیراوان و قوربانیانی خۆپییشاندانەکانی مانگی خەزڵوەری ئەمساڵ ئاشکرا نەکرواوە بەڵام بە پێی وتەی سەرچاوەکانی هەواڵ؛ سەدان کەس بە تەقەی هێزەکانی ڕژیم لە لە شارە جیاجیاکانی ئێران و کوردستان گیانیان لەدەست داوە بە هەزاران کەس بریندار بوون و چارەنووسی زۆربەی گیراوان تا ئێستا ناڕوونە و هەندێک لە خۆپیشاندەران لە ژێر ئەشکەنجەدا گیانیان لەدەست داوە.