باوكى ئامانج بابانى: ڕۆژى هه‌زار کەس تیا بچێت شاسوار عه‌بدولواحید به خه‌یاڵیدا نایه‌ت\n”شاسوار عه‌بدولواحید بۆ دڵنه‌واییش ته‌له‌فۆنێكى بۆ نه‌كردووم“\nباسنیوز 14/12/2019 - 13:19 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nباوکی پێشکەشکارێکی کوژراوی کەناڵی (NRT) کە شاسوار عەبدولواحید خاوەندارێتی دەکات، ڕەخنەی توند لە خاوەنی کەناڵەکە دەگرێ و رای دەگەیەنێت کە ئەگەر ڕۆژی هەزار گەنج تیا بچێت، ”بە خەیاڵیدا نایەت“.\nمحه‌مه‌د نوورى، باوكى ئامانج بابانى، به (باسنیوز)ى ڕاگه‌یاند: "كه‌یسى گیان له‌ده‌ستدانى ئامانج بابانى و هاوسه‌ر و منداڵه‌كه‌ى دانەخراوە و لاى پۆلیس ماوه‌ته‌وه و لێكۆڵینه‌وه له‌سه‌ر ڕووداوه‌كه ده‌كرێت، بێگومان ئێمەش هه‌رگیز ئه‌و كه‌یسه داناخه‌ین و به‌دواداچوونى جددى بۆ ده‌كه‌ین، تا ئه‌و كاته‌ى ده‌گه‌ین به ده‌ره‌نجامێك“.\nڕوونیشی کردەوە: "سەرجەم کەلوپەلەکان و ئۆتۆمبێلەکەی ئەو دوو هاوسەرەش تاوەکوو ئێستا لەلایەن پۆلیسەوە دەستیان بەسەردا گیراوە".\nده‌رباره‌ى هەڵوێستی شاسوار عه‌بدولواحید و کەناڵەکانی له‌سه‌ر ئەو ڕووداوەی بەسەر ئامانج بابانیدا هات، باوكى ئامانج بۆ (باسنیوز) گوتی: ”شاسوار عه‌بدولواحید كابرایه‌كه گرنگى به پاره و سیاسه‌ت ده‌دات، ڕۆژى هه‌زار كه‌س تیا بچێت ئه‌و به خه‌یاڵیدا نایه‌ت“.\nباسیشی لەوە کرد کە ئامانجی کوڕی ”ساڵانێكى دوور و درێژ له كه‌ناڵى ئێن ئاڕتى كارى كردووه، کەچی تاكوو ئێستا شاسوار عه‌بدولواحد ته‌له‌فۆنێكى بۆ نه‌كردووم، هەرچەندە پێمان خۆش بوو سه‌ردانێكى بكردینایه یان ته‌له‌فونێكى بۆ بكردینایه، به‌ڵام به‌داخه‌وه به‌رامبه‌ر ڕووداوه‌كه‌ى ئامانج بابانى بێده‌نگى هه‌ڵبژاردووه و قسه ناكات“.\nئێوارەی ڕۆژی ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٩، لە کاتێکدا خەڵکی کوردستان بە گەرمی باسیان لە ساڵڕۆژی خیانەتی ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ دەکرد، کە بەهۆیەوە بەشێکی زۆری خاکی کوردستان کەوتە دەست حەشدی شەعبی و هێزە عێراقییەکان، کەناڵی (NRT) هەواڵی تیرۆرکردنی ئامانج بابانی و لانە محەمەدی هاوسەری و منداڵەکەیانی بڵاو کردەوە.\nدواتریش هێزە ئەمنییەکانی سلێمانی، میدیاکانی شارەکە و ئەو ڕێکخراو و گرووپانەی کە لە سلێمانین، زۆربەی هەرە زۆریان رایان گەیاند کە ئامانج بابانی خۆی، هاوسەر و منداڵەکەی کوشتووە و دواتر خۆیشی کوشتووە، پۆلیس چەند تۆمارێکی ڤیدیۆییشی بڵاو کردەوە، بەڵام هێشتا زۆر لە میدیاکان و کەسوکاری ئامانج بابانی، ئەو بەڵگانەی پۆلیس باسیان دەکات بە "یەکلاکەرەوە" نازانن، هێشتا بەشێک لە خەڵکی کوردستان گومان لە ڕووداوی کوژرانی ئەو خانەوادەیە دەکەن.


باڵیۆزى ئێران له به‌غدا چاوپێكه‌وتن له‌گه‌ڵ هاوتا سعودییه‌كه‌ى ره‌تده‌كاته‌وه\nئەڵمانیا بۆ ئیعدام نه‌کردنی 60 هاووڵاتی وڵاتەکەی 22 ملیار دۆلار دەداتە عێراق\nهۆكارى گرانبوونی مریشك ئاشکرادەکرێت\nگەورەترین پیلانی تیرۆريستی ئاشكراكرا\nدووبارە تارمایی کێشە ئابورییە جیهانییەکان دەرکەوتەوە\nهەواڵ / جیهان :: 15/05/2019 :: 102 جار بینراوە\nهه‌ردوو باڵیۆزى ئێران و سعودییه له به‌غدا\nنه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان: نیوه‌ی زیندانییه سیاسییه‌كان له ئێران كوردن\nبه‌رپرسێكى باڵاى عێراق رایده‌گه‌یه‌نێت: وه‌فدێكى باڵیۆزخانه‌ى سعودیه داواى بینینى باڵیۆزى ئێران له عێراق كردووه به‌مه‌به‌ستى راده‌ستكردنى په‌یامێكى تایبه‌تى په‌یوه‌ندیدار به ئه‌مریكا، به‌ڵام دیداره‌كه ئه‌نجام نه‌دراوه.\nمیدیاكان له‌سه‌ر زارى به‌رپرسه‌كه‌وه رایانگه‌یاند: له‌میانه‌ى وتوێژ له‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنى شوێنى دیداره‌كه، باڵیۆزخانه‌ى ئێران سوربووه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى كۆبونه‌وه‌كه له‌نێو باڵیۆزخانه‌كه‌یان به‌ڕێوه‌بچێت كه ده‌كه‌وێته ناوچه‌ى ساڵحییه له ناوه‌ڕاستى به‌غدا.\nله‌و چوارچێوه‌یه‌دا شایه‌تحاڵان رایانگه‌یاند: رێوشوێنى ئه‌منى توندوتۆڵ له باڵیۆزخانه‌كه و ناوچه‌كانى ده‌وروبه‌رى و ئه‌و شه‌قامانه‌ى ده‌چنه‌وه سه‌ر ناوچه‌ى سه‌وز گیراوه‌ته‌به‌ر.\nبه‌رپرسه‌كه ئه‌وه‌شى وت: له‌كاتى گه‌یشتنى وه‌فده‌كه‌ى سعودیه به سه‌رۆكایه‌تى عه‌بدولعه‌زیز شمه‌رى، باڵیۆزى سعودییه له عێراق به خاڵى پشكنینى باڵیۆزخانه‌ى ئێران، به وه‌فده‌كه راگه‌یه‌نراوه كه ئیرەج مه‌سجدى، باڵیۆزى ئێران له به‌غدا نیه و ده‌كرێت نامه‌كه بگه‌یه‌ندرێته یه‌كێك له كارمه‌ندانى ئیداره، به‌هۆیه‌وه وه‌فده‌كه‌ى سعودییه ره‌تیانكردوه‌ته‌وه و په‌یامه‌كه‌یان نه‌گه‌یاندووه.\nماوه‌ى دوو هه‌فته‌یه بارگرژییه‌كانى نێوان كۆمارى ئیسلامى ئێران و ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانى ئه‌مریكا پێى ناوه‌ته قۆناغێكى دژواره‌وه و هه‌ردوولا هه‌ڕه‌شه‌ى ئه‌نجامدانى هێرش بۆ سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانى یه‌كتر ده‌كه‌ن.\nوه: شیروان شه‌ریف\nبەڕێوەبەری گشتی كۆمپانیای بەرهەمهێنانی ئۆتۆمبێلی ئێران دەستگیركرا\nئێران جارێكی دیكە هەڕەشە دەكات\nئه‌و كه‌سه كێیه پۆستی سه‌رۆكی حكومه‌تی راگوزه‌ر له سودان وه‌رده‌گرێت؟\nسه‌رۆكى فه‌ڵه‌ستین راوێژكاره‌كانى ده‌ركرد\nزانیارى نوێ له‌باره‌ى ناردنى مووچه له به‌غداوه ئاشكراده‌بێت\nوه‌زاره‌تى په‌روه‌رده چه‌ند بڕیارێكى نوێى ده‌ركرد


بۆچی هەندێك وڵات هەژارو هەندێكی تریان دەوڵەمەندن\nدوو توێژەر دوای پازدە ساڵ لێكۆڵینەوە لە ئەزمونی دەیان دەوڵەت، وەڵامی پرسیاری بۆچی هەندێك وڵات هەژارو هەندێكی تریان دەوڵەمەندن دەدەنەوە.\nئاسمۆگلو و رۆبینسۆن، زۆر بەڕاشكاوی هۆكاری تەشەنەسەندنی هەژاری بۆ سیستمە سیاسیەكان دەگێڕنەوە.\nئەوان دەڵێن: جوگرافیاو كەلتور هۆكاری شكسهێنانی دەوڵەتان نین، بەڵكو دەزگایانی چەوسێنەر هۆكارن، بۆ چارەسەری شكستە ئابوری و سیاسیەكانی نەتەوانی ئەمڕۆش دەڵێن: بریتیە لە گۆڕینی دەزگا چەوسێنەرەكانیان بۆ دەزگایانی كراوە.\nكتێبی بۆچی نەتەوان شكستدەهێنن؟\nبنچینەكانی دەسەڵات‌و خۆشگوزەرانی‌و هەژاری، بەرهەمی پازدە ساڵ توێژینەوەو لێكۆڵینەوەی نووسەران دارۆن ئاسمۆگلۆو جەیمس ڕۆبینسۆنە. ئەم كتێبە (590) لاپەڕەیەو لە پازدە بەش پێكهاتووەو لەلایەن هۆشیار سیوەیلی كراوەتە كوردی.\nلە پێشەكی كتێبەكەدا وەرگێڕ دەڵێت: هەردوو نووسەر چونەتە ناو قووڵایی مێژووی مرۆڤایەتیەوە، هەر لە شۆڕشی كشتوكاڵی ناوچەی میسۆپۆتامیا تا مێژووی نوێی چەندین وڵاتانی دەوڵەمەندو هەژاری ئەم سەردەمە.\nئەوان هەوڵیانداوە وەڵامێكی نوێی ئەو پرسیارە كۆنە بدەنەوە كە دەڵێ: بۆچی هەندێك وڵات هەژارو هەندێكی تریان دەوڵەمەندن؟\nلێرەوە گەڕانێكی ورد دەستپێدەكەن بۆ دەستخستنی وەڵامی چەندین پرسیاری گرنگی تر: ئایا كەلتووری نەتەوان یان هەڵكەوتەی جوگرافی وڵاتان یان ئاستی شارەزایی فەرمانڕەواو نوخبەكان ڕۆڵی گرنگ لە هەژاری و دەوڵەمەندی یان لەسەركەوتن و شكستهێنانی نەتەوان دەبینن؟ ئەگەر وەڵامەكە نەخێرە، ئەی هۆكاری ئەم جیاوازییە گەورەیە لە داهات و گوزەرانی نەتەواندا چییە؟ ئایا سیاسەت بناغەی خۆشگوزەرانی دادەنێ یان ئابووری و چۆن؟\nهەردوو نووسەر، دوای ووردبوونەوە لە چەندین نموونەی مێژوویی‌و لێكۆڵینەوە لە ئەزموونی چەندین ووڵات لە كیشوەرە جیا جیاكاندا دەگەنە ئەو دەرئەنجامەی كە كەلتوورو جوگرافیاو نەشارەزایی ڕۆڵی گەورەیان نییە، بەڵكو ئەوە دەزگایانی ووڵاتن ڕۆڵی سەرەكی لە پەرەپێدان‌و پێشكەوتنی ئابووری‌و سیاسی وڵاتدا دەبینن.\nدەزگای كراوە چییە؟\nهەردوو نوسەر تەواوی سیستمە فەرمانڕەواكانی جیهان بەسەر دوو جۆردا پۆلێن دەكەن، ئەوانیش دەزگاگەلی سیاسی كراوەو دەزگاگەلی سیاسی چەوسێنەرن.\nلەبارەی دەزگای سیاسی كراوە دەڵێن: دەزگایانی سیاسی كراوە ئەو دەزگایانەن كە دەسەڵاتی سیاسی بە فراوانی‌و بەشێوازێكی پلورەلیستی دابەشدەكەن، لە توانایاندایە ئەندازەیەك لە مەركەزیەتی سیاسی دەستەبەربكەن بۆ چەسپاندنی یاساو ئاسایش كە بناخەی مافی موڵكداری جێگیرو ئابوری بازاڕی كراوەن.\nهەروەها دەڵێن: بەبێ بوونی دەوڵەتی خاوەن مەركەزیەت كە ئاسایش بپارێزێ‌و یاساكان بسەپێنێ و مافی موڵكداری بپارێزێ، ناكرێ دەزگایانی كراوە سەرهەڵبدەن،\nبەبڕوای ئەوان دەزگا سیاسی‌و ئابورییەكان هەڵبژێراوی كۆمەڵگان، بۆیە دەكرێ كراوە بن‌و هانی گەشەكردنی ئابوری بدەن، یان چەوسێنەر بن‌و ببنە تەگەرەی بەردەم گەشەكردنی ئابوری.\nنووسەران ئابوری بەتەواوەتی بە سیاسەتەوە گرێدەدەن، بۆیە جەخت لەوەدەكەنەوە تاوەكو سیستمە سیاسیەكە كراوە نەبێت سیستمە ئابورییەكەش كراوە نابێت.\nلەوبارەیەوە دەڵێن: دەزگا ئابورییە كراوەكان نە پشتگیری دەزگا سیاسییە چەوسێنەرەكان دەكەن، نە لەلایەن ئەم دەزگایانەشەوە پشتگیری دەكرێن، لەوەڵامی ئەوەشدا كە چۆن سیستمێكی سیاسی كراوە دەبێتە هۆی بەدیهێنانی دادپەوەری‌و نەهێشتنی هەژاری؟\nدەڵێن: لە سایەی دەزگایانی ئابوری كراوەدا سامان لە دەستی گروپێكی بچوكدا چڕنابێتەوە، تاوەكو هێزی ئابوری خۆیان بۆ زیادكردنی دەسەڵاتی سیاسی خۆیان بەشێوەیەكی نابەرامبەر بەكاربهێنن. جگەلەوە لە سایەی دەزگایانی ئابوری كراوەدا دەسكەوتی سنوردارتر لە دەسەڵات گرتنە دەستدا بەدەستدەهێنرێ‌و بەمەش هاندانی لاوازتر دروستدەكا بۆ هەموو گروپ‌و تاكە دەسەڵاتخوازەكان بۆ كۆنترۆڵكردنی دەوڵەت... لەهەمانكاتدا دەزگای ئابوری كراوە ئەو قازانجانە كەمدەكەنەوە كە نوخبەی دەسەڵاتدار دەستیاندەكەوێ لە رێگەی بەڕێوەبردنی دەزگا سیاسیە چەوسێنەرەكان، چونكە ئەو دەزگا ئابورییانە رووبەڕووی ركابەریی بازاڕ دەبنەوە‌و دەسەڵاتەكانیان بەهۆی گرێبەستەكان‌و مافی موڵكداری باقی كۆمەڵگا سنوردار دەكرێ.\nسیاسەت و ئابوری داخراو.\nنووسەران لە رونكردنەوەی دەزگایانی سیاسی داخراودا دەڵێن: بناخەی ئەم دەزگایانە بریتیە لە نوخبەیەك كە دەزگا ئابورییەكان بەشێوەیەك دیزاین دەكەن بۆ ئەوەی خۆیان دەوڵەمەند بكەن‌و درێژە بە دەسەڵاتیان بدەن لەسەر حسابی زۆربەی هەرە زۆری خەڵكی ناو كۆمەڵگا.\nئەوان لەبارەی پەیوەندی سیاسەت‌و ئابوری لە سیستمە داخراوەكاندا دەڵێن: دەزگایانی سیاسی چەوسێنەر دەزگایانی ئابوری چەوسێنەر بەرهەمدەهێنن كە دەبنە هۆی دەوڵەمەندبوونی ژمارەیەكی كەم لەسەر حسابی ژمارەیەكی زۆری خەڵك. ئەوانەی سود لە دەزگایانی چەوسێنەر وەردەگرن، سامانیان هەیە بۆ دامەزراندنی سوپای تایبەت‌و هێزی میلیشیاو كڕینی دادوەران‌و تەزویركردنی هەڵبژاردنەكان بۆ ئەوەی لە دەسەڵاتدا بمێننەوە. ئەوان هەموو بەرژەوەندییەكان هەیە لە بەرگریكردن لە سیستمەكە. بۆیە دەزگایانی ئابوری چەوسێنەر زەمینەی بەردەوامی دەزگایانی سیاسی چەوسێنەر دەڕەخسێنن، چونكە دەسەڵات چاودێری ناكرێ‌و سامانی ئابوری لەگەڵ خۆیدا دەهێنێ. دەزگایانی سیاسی چەوسێنەر هیچ چاودێرییەك لەسەر خراپ بەكارهێنانی دەسەڵات دانانێن.\nئاسمۆگلوو رۆبینسۆن، زۆر بەڕاشكاوی هۆكاری تەشەنەسەندنی هەژاری بۆ سیستمە سیاسیەكان دەگێڕنەوە.\nئەو پەیوەندییەش بەم جۆرە شرۆڤە دەكەن: دەزگایانی چەوسێنەر نوخبەكە دەوڵەمەند دەكەن، سامانی نوخبەكەش بناخەی بەردەوامیی باڵادەستیان دروستدەكا... دەزگایانی ئابوری چەوسێنەر ئەوە دەگەیەنن كە لەڕێگەی دەستگرتن بەسەر دەسەڵاتدا دەكرێ سودو سامانێكی زۆر بەدەستبهێنرێ‌و موڵكی خەڵكی تر زەوتبكرێ‌و مۆنۆپۆلیەكان دابمەزرێنرێن... دەزگایانی چەوسێنەر نایەكسانی گەورە لەكۆمەڵگادا دروستدەكەن‌و سامانێكی زۆرو دەسەڵاتێكی بێ چاودێری بۆ ئەوانەی لە دەسەڵاتدان دەڕەخسێنن، چەندین ئارەزوو دێنە ئاراوە بۆ كۆنترۆڵكردنی دەوڵەت‌و دەزگاكان. دەزگایانی چەوسێنەر تەنیا رێگا خۆشكار نابن بۆ رژێمی دواتر كە تەنانەت چەوسێنەرتربێ، بەڵكو ململانێ ناوخۆییەكان‌و جەنگی ناوخۆی بەردەوامیش دروستدەكەن. ئەم جەنگە ناوخۆییانەش داماوی مرۆیی زیاتر دروستدەكەن‌و تەنانەت ئەو مەركەزیەتە كەمەی دەوڵەتیش لەناودەبەن كە ئەو كۆمەڵگایانە بەدەستیانهێناوە. بەمەش زۆرجار پرۆسەی شۆڕبوونەوە بۆ پچڕانی شیرازەی یاساو شكستهێنانی دەوڵەت‌و ئاژاوەی سیاسی دەستپێدەكا كە هەموو هیواكان بۆ خۆشگوزەرانی ئابوری لەناودەبات.\nجگەلە هەژاری و نادادپەروەری، هەردوو نووسەر ئاماژە بە دوو لایەنی دیكەی ژیان لە سایەی سیستمە سیاسیەكاندا دەدەن، ئەوانیش پەروەردەو تەكنەلۆژیان.\nئەوان لەبارەی گرنگی پەروەردەوە دەڵێن: ئاست نزمی پەروەردەی وڵاتانی هەژار بەهۆی دەزگا ئابورییەكانەوە دروستدەبێ كە ناتوانن هانی دایك‌و باوكان بدەن تا منداڵەكانیان بنێرنە قوتابخانە، بەهۆی دەزگا سیاسیەكانەوە دروستدەبێ كە ناتوانن حكومەت ناچار بكەن تا قوتابخانە دروست بكا‌و بودجەیان بۆ دابین بكا‌و پشتگیری قوتابخانەو ویستی دایك‌و باوكان‌و منداڵان بكا. ئەو نرخەی ئەم نەتەوانە دەیدەن بەرامبەر نزمی پەروەردەی دانیشتوانیان‌و نەبوونی بازاڕی كراوە، بەرزە. ئەم نەتەوانە ناتوانن بەهرەی دانیشتوانیان بخەنەگەڕ. ئەوان چەندین بیڵ گەیتس‌و رەنگە یەكێك یان دوو ئەلبێرت ئەنیشتاینی شارەزایان هەبێ كە ئێستا وەك جوتیاری هەژارو نەخوێندەوار كاردەكەن‌و ناچاركراون ئەوە بكەن كە نایانەوێ بیكەن، یان راكێشراونەتە ریزی سوپا، چونكە ئەوانە هەرگیز ئەو دەرفەتەیان بۆ نەڕەخسێنراوە لە ژیاندا پیشەكانیان هەڵبژێرن.\nسەبارەت بە تەكنەلۆجیاش دەڵێن: گەشەكردن لە سایەی دەزگا چەوسێنەرەكاندا ئەو گەشەكردنە بەردەوامە نییە كە پشت بە گۆڕانكاری تەكنەلۆجی دەبەستێ، بەڵكو ئەو جۆرە گەشەكردنەیە كە پشت بە تەكنەلۆجی هەنوكەیی دەبەستێ... گۆڕانكاری تەكنەلۆجی تەنیا یەكێكە لە بزوێنەرەكانی خۆشگوزەرانی، بەڵام رەنگە گرنگترینیان بێت. ئەو وڵاتانەی سودیان لە تەكنەلۆجییە نوێكان وەرنەگرت، سودیان لە بزوێنەرەكانی تری خۆشگوزەرانیش وەرنەگرت. ئەم سودوەرنەگرتنەش لەبەر بوونی دەزگا چەوسێنەرەكانیان بوو، ئەمەش یان لە ئاكانی بەردەوامیی رژێمە رەهاكانیان بوو یان لەبەرئەوەی دەوڵەتانی خاوەن مەركەزیەتیان نەبوو... وڵاتانی دەوڵەمەندی ئەمڕۆ ئەو وڵاتانەن كە دەستیان بە پرۆسەی بەپیشەسازیبوون‌و گۆڕانكاری تەكنەلۆجی كرد كە لە سەدەی هەژدەیەمەوە دەستی پێكرد. وڵاتانی هەژاریش ئەو وڵاتانەن كە دەستیان بەم پرۆسەیە نەكرد.\nنەتەوان بۆچی شكست دەهێنن؟\nلە وەڵامی ئەو پرسیارەدا، هەردوو نووسەر دەڵێن: نەتەوان شكست دەهێنن كاتێك دەبنە خاوەنی دەزگایانی ئابوری چەوسێنەر كە لەلایەن دەزگایانی سیاسی چەوسێنەرەوە پشتگیری دەكرێن كە دەبنە تەگەرەو تەنانەت كۆسپ لەبەردەم گەشەكردنی ئابوریدا... یان ئەو دەزگا ئابورییە كراوانە دەگۆڕێن بۆ دەزگای ئابوری چەوسێنەر بۆ پاراستنی ئەو بەرژەوەندییە تەسكانەی دەسەڵاتیان بەدەستەوەیە.\nلە بەشێكی دیكەی وەڵامی ئەو پرسیارەدا، دەڵێن: نەتەوان ئەمڕۆ شكستدەهێنن چونكە دەزگا ئابورییە چەوسێنەرەكانیان ئەو هاندانە بۆ خەڵك دروستناكەن كە بۆ پاشەكەوتكردن‌و وەبەرهێنان‌و نوێكاری پێویستە. دەزگایانی سیاسی چەوسێنەر پشتگیری ئەم دەزگا ئابورییە چەوسێنەرانە دەكەن لەڕێگەی پتەوكردنی دەسەڵاتی ئەوانەی سود لەم چەوساندنەوەیە وەردەگرن. دەزگایانی سیاسی‌و ئابوری چەوسێنەر هەرچەندە وردەكارییەكانیان بەپێی بارودۆخە جیاوازەكان دەگۆڕێن، بەڵام هەمیشە هۆكاری ئەم شكستهێنانەن.\nلەدرێژەی باسكردنی ئەم بابەتەدا دەڵێن: نەتەوان لەڕوی ئابورییەوە شكستدەهێنن بەهۆی دەزگایانی ئابوری چەوسێنەرەوە. ئەم دەزگایانە وڵاتانی هەژار بەهەژاری دەهێڵنەوەو نایەڵن ئەو وڵاتانە بكەونە سەر رێگای گەشەكردنی ئابوری... مێژوو پێكهاتەی كۆمەڵایەتی وڵاتەكان دەبنە هۆی جیاوازی لە سروشتی نوخبەكەو وردەكارییەكانی دەزگا چەوسێنەرەكاندا. بەڵام هۆكاری ئەوەی بۆچی ئەم دەزگا چەوسێنەرانە بەردەوام دەبن هەمیشە پەیوەندی بە بازنەی ناهەموارییەوە هەیە‌و كاریگەری ئەم دەزگایانە لەڕوی هەژاركردنی هاوڵاتییانیانەوە هەمیشە هاوشێوەیە – تەنانەت ئەگەر خەستی ئەو كاریگەرییە جیاوازی هەبێ.\nئەوان لەوبارەیەوە رونكردنەوەی زیاتر دەدەن‌و دەڵێن: دەزگایانی چەوسێنەر بە دروستكردنی دەسەڵاتی بێ جڵەوگیری‌و نایەكسانی زۆری داهات، دەسكەوتەكانی گەمەی سیاسی زیاتر دەكەن. چونكە ئەوەی كۆنترۆڵی دەوڵەت بكا دەبێتە سودمەندی ئەم دەسەڵاتە زۆرەو ئەو سامانەی ئەم دەسەڵاتە دەیهێنێتە ئاراوە. دەزگایانی چەوسێنەر هاندان بۆ شەڕو ململانێی ناوخۆیی دروستدەكەن بۆ كۆنترۆڵكردنی دەسەڵات‌و سودەكانی ئەو دەسەڵاتە.\nدوای باسكردن‌و تاوتوێكردنی ئەزمونی چەندین دەوڵەت لە كیشوەرەكانی ئەفریقاو ئاسیاو ئەمەریكا، نووسەران دەڵێن: دەوڵەتانی شكستخواردوو لەبەر جوگرافیا یان كەلتورەكەیان نییە، بەڵكو لەبەر میراتی دەزگایانی چەوسێنەرە كە دەسەڵات و سامان لە چنگی ئەوانەدا چڕكردۆتەوە كە كۆنترۆڵی دەوڵەتیان كردوە، ئەمەش رێگای نائارامی‌و دووبەرەكی و جەنگی ناوخۆ دەكاتەوە. دەزگایانی چەوسێنەر بەشێوەیەكی راستەوخۆ دەبنە هۆی شكستهێنانی بەرەبەرەی دەوڵەت بەهۆی پشتگوێخستنی وەبەرهێنان لە زۆربەی خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەكاندا. دەزگایانی چەوسێنەر كە دەبنە هۆی هەژاركردن‌و زەوتكردنی موڵكی خەڵك‌و رێگا لە پەرەپێدانی ئابوری دەگرن، نمونەشیان لە ئەفریقاو ئاسیاو باشوری ئەمەریكادا زۆرن.\nبەدیهێنانی پێشكەوتن‌و خۆشگوزەران.\nهەردوو نووسەر تەنها لایەنە تیۆرییەكان‌و ئەزمونە مێژوییەكان شرۆڤە ناكەن، بەڵكو پێشنیارو رێگاكانی چارەسەركردنیش دەخەنەڕوو. لەوبارەیەوە دەڵێن: چارەسەری شكستە ئابوری و سیاسیەكانی نەتەوانی ئەمڕۆ بریتیە لە گۆڕینی دەزگا چەوسێنەرەكانیان بۆ دەزگایانی كراوە. بازنەی ناهەمواری ئەوە دەگەیەنێ كە ئەمە ئاسان نییە، بەڵام ئەستەمیش نییە. هەندێك توخمی كراوەی ناو دەزگا كۆنەكان، یان بوونی هاوپەیمانی فراوان كە سەركردایەتی خەبات دژی ئەو رژێمانەی لە ئارادان بكەن، یان تەنیا سروشتی پەیوەستیی مێژوو، دەتوانێ بازنەی ناهەمواری تێكبشكێنێ. بۆ بەدیهێنانی پێشكەوتن و خۆشگوزەرانی زۆرجار ئاماژە بە هاوكاری نێودەوڵەتی دەكرێت، بەڵام لەمبارەیەوە نووسەران بۆچونیان جیاوازە.\nئەوان دەڵێن: بەگشتی هاوكاری نێودەوڵەتی لەمبارەیەوە كاریگەری كەمی هەیە. بەدڵنیاییەوە بەو شێوەیەی ئەمڕۆ ئەو هاوكارییەی رێكدەخرێ ناتوانێ ئەو كاریگەرییەی هەبێ. تێگەیشتن لە ریشەی نایەكسانی‌و هەژاری لەجیهاندا گرنگە بۆ ئەوەی هیواكانمان لەسەر بناخەی بەڵێنە ناڕاستەكان هەڵنەچنین. لەبەرئەوەی ئەو ریشانە لەناو دەزگاكاندان، هاوكاری نێودەوڵەتی لە چوارچێوەی ئەو دەزگایانەی لەناو وڵاتانی وەرگردا هەن، بۆ تاودانی گەشەسەندنی بەردەوام شتێكی ئەوتۆ ناكا. (بەڵكو) داڕشتنەوەی هاوكاری نێودەوڵەتی بەشێوەیەك كە دابینكردن‌و بەڕێوەبردنی هاوكارییەكە ئەو گروپ‌و سەركردانەی خراونەتە دەرەوەی دەسەڵات بهێنێتە ناو پرۆسەی بڕیاردانەوە‌و بەشێكی فراوانی دانیشتوان هێزدار بكا، رێگەیەكی باشتر دەبێ.(چونكە) هەوڵدان بۆ ئەندازیاریی خۆشگوزەرانی بەبێ بەرەنگاربونەوەی هۆكاری ریشەیی كێشەكە –دەزگایانی چەوسێنەرو ئەو سیاسەتانەی ئەم دەزگایانە دەهێڵنەوە – پێناچێ هیچ بەرهەمێكی هەبێ.


تیرۆرکردنی "مەلەک" تاوانێکی رەگەزپەرستی تری ئەردۆگانە.. رەزا شوان\nلە رۆژی یەکشەممەی (١٨/ ئادار/٢٠١٨) دا، كه سوپای دڕنده و خوێنرێژی توركیا و جاشه ئیسلامییە به‌كرێگیراوه‌كانی شاری (عەفرین)ی رۆژئاوای\nکوردستانیان داگیرکرد، لەو رۆژەوە تا ئەمڕۆ.. چەندین تاوانیان بەرانبەر بە گەلی کوردمان لە شاری عەفەرین و شارۆچکە و گوندەکانی سەر بە عەفرین ئەنجام داون و دەدەن. بە هەزاران کوردی سفیلی ئەم شارە کوردستانییەمان کە جێی هەزاران ساڵەی باوباپیرانیانە، لە ترسی دڕندەیی و بێڕەوشتی و نامەردی سۆپای تورکیا و جاشە بەکرێگیراوەکانیان، شارەکەیان و ماڵ و سامان و زەوەییەکانی خۆیان بەجێهـێشتوون و ئاوارەبوونە و لە ژیانێکی زۆر سەخت و کوێرەوەریدا دەژین. ئەو کوردانەش کە لە عەفرین دا ماونەتەوە، لە لایەن سوپای تورکیا و جاشە بێڕەوشتەکانیانەوە ستەمێکی زۆریان لێدەکەن، تا ئێستا بە دەیان لاوی کوردی بێتاوانیان شەهیدکردوون. بە سەدان لاو و کچ و ژنانی کوردیان بردوون و تا ئەمڕۆش چارەنووسیان نادیارە. دەسترێژیان کردۆتە سەر چەند ژن و کچی کورد، بە ئاشکرا و بێ شەرمانە ماڵ و دوکانەکانی کوردیان دزی و دەدزن، بە زۆرداریش پارە لە خەڵکی عەفرین وەردەگرن. ترس و تۆقینێکی زۆریشیان خستۆنەتە ئەم شارەوە. گەلێ لە شوێنەوارە مێژوویەکانیان وێران کرد و شتە دێرینەکانیان دزی، رووبەرێکی زۆریش باخی زەیتوون و میوە و چەمی ناوچەکەشیان سووتاند، بە زۆریش دەیانەوێ زمانی تورکی بسەپێنن، و لە هەموو شوێنێکيشدا ئاڵای تورکیایان هەڵکردووە.


لیژنەی لێكۆڵینەوە گەیشتە سلێمانی\n:: AM:11:18:04/04/2021 \nلیژنەی لێكۆڵینەوە لە پەرلەمانی كوردستان، گەیشتە سلێمانی و دەستی كردووە بە لێكۆڵینەوە لە هۆكاری تەقەكردن لە بارەگاكانی پارتی لە سلێمانی. گوتەبێژی پارتی لە سلێمانیش دەڵێت، ئەو تەقەكردنە دەبێتە هۆكاری ناشیرینكردنی دەڤەری سلێمانی.\nئەمڕۆ یەكشەم چواری نیسان، پێشەوا هەورامی ئەندامی پەرلەمانی كوردستان لە كۆنگرەیەكی ڕۆنامەوانیدا ڕای گەیاند، لیژنەی ناوخۆی پەرلەمانی كوردستان بەمەبەستی زانینی هۆكاری تەقەكردن لە بارەگاكانی پارتی دیموكراتی كوردستان، بەدواداچوون دەكەن و كۆمەڵێك بەڵگەنامە هەیە دەیخەینەڕوو و ئەو لیژنەیە بەڕوونی لێكۆڵینەوە دەكەن.\nئەو پەرلەمانتارە گوتی، ئەو بابەتە گرنگە، چونكە خەریكە دەبێتە دیاردە و دوای كۆبوونەوە لەگەڵ بەرپرسانی ئاسایش و پارێزگاری سلێمانی، سەرجەم وردەكارییەكان بۆ ڕای گشتی و هاووڵاتییان دەخەینەڕوو.\nسەرجەم وردەكارییەكان بۆ ڕای گشتی و هاووڵاتییان دەخەینەڕوو\nفارس نەوڕۆڵی گوتەبێژی ئەنجوومەنی سەركردایەتی پارتی دیموكراتی كوردستان لە سلێمانی، ڕای گەیاند، ئەو تەقەكردنە دەبێتە هۆكاری ناشیرینكردنی دەڤەری سلێمانی كە بە شاری ڕۆشنبیری ناوبانگی دەركردووە.\nئەو بەرپرسەی پارتی گوتی، پێویستە ڕێگری بكرێت لەو كارە ناشیرینە و هۆكارەكەشی بزانرێت بۆچی بارەگای پارتی دەكرێتە ئامانج.\nلە ساڵی 2019 پێنج جار تەقە لە بارەگای پارتی دیموكراتی كوردستان لە سنووری سلێمانی و هەڵەبجە كراوە، دواین جاریش ڕۆژی 18ـی ئاداری ئەمساڵ جارێكی تر تەقە لە بارەگای پارتی كرا، مەكتەبی سیاسیی پارتی داوای لێكۆڵینەوەی خێرای لە هۆكاری تەقەكردن لە بارەگاكانی پارتی كرد.


بەرزبونەوەى ئاستى دەریاکان (33) شار لە جیهاندا دەخاتە ژێر هەڕەشەى نقومبون\n10:17 - 05/11/2021\nپه‌یمانگه‌ی Worldwatchـی ئه‌مه‌ریكی رایگەیاندوە، به‌رزبوونه‌وه‌ی ئاستی ده‌ریاكان هه‌ڕه‌شه‌یه بۆ نقووم بوونی 33 شار له‌سه‌ر ئاستی جیهان.\nلە توێژینەوەیەکی پەیمانگاکەدا هاتووە، به‌رزبوونه‌وه‌ی ئاستی ده‌ریا و زه‌ریاكان وا ده‌كات به‌شێك له پایته‌خته‌كانی جیهان نقووم بن و شارى جددەى سعودیەو بەسڕەى عێراق مەترسی ژێر ئاوکەوتنیان لەسەرەو بەرزبونەوەى ئاستى ئاو کارەساتى گەورە لەو دو وڵاتەدا دروستدەکات.\nبەپێی توێژینەوەکەى ئەو پەیمانگەیە ئاماژە بەوەدراوە زۆربه‌ی ئه‌و وڵاتانه‌ی كه كه‌وتوونه‌ته سه‌ر كه‌ناری ده‌ریا و زه‌ریاكان مه‌ترسی نقووم بوونیان له‌سه‌ره، وه‌ك ئه‌سكه‌نده‌ریه، به‌سڕه، له‌نده‌ن، هیوستن، شه‌نگه‌های، بانكۆك و ماڵدیف.\nله گلاسگۆی پایته‌ختی سكۆتله‌ندا، به ئاماده‌بوونی سه‌ركرده و كه‌سایه‌تی 120 وڵاتی جیهانی لووتكه‌ی (دوا مۆڵه‌ت)ـی تایبه‌ت به ژینگه و به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رمی گۆی زه‌وی باس له پاراستنی له سه‌دا 85 دارستانه‌كانی وڵاته‌كانیان كرد، تاوه‌كو ژینگه‌ی گۆی زه‌وی تاوه‌كو 2030 زیاتر تێك نه‌چێت.\n4955 جار خوێندراوەتەوە


ئەندامێکى پەرلەمانى عێراق رایگەیاند، رێککەوتنى سیاسی بۆ تێپەڕاندنى بودجە لەبەرانبەر هاوپەیمانێتیکردن بۆ پێکهێنانى حکومەتى داهاتوو، دیاترین هۆکارى دواخستنى دەنگدان بووە بە پڕۆژەى بودجە.\nسەرکەوت شەمسەدین (سێشەممە 23 ئازارى 2021) لە راگەیەنراوێکدا کە وێنەیەکى دەست "ناس کورد" کەوتووە ئاماژەى بەوەکردووە، ئەو رێککەوتنە سیاسییە لەنێوان لایەنەکانى دەسەڵات لە بەغدا و هەرێم کراوە بۆ تێپەڕاندنى بودجە، لەبەرانبەر تێپەڕاندنى پێکهاتەى حکومەتى داهاتوو.\nوتیشى ئەوە دیارترین هۆکارى دواکەوتنى دەنگدان بووە بە بودجە تائێستا.\nهەروەها بەپێی ڕۆژنامەی سەباحی فەرمی (22 ئازاری 2021) كە "ناس كورد" بەدواداچوونی بۆ كردووە و پوختەی زانیاریی سەرچاوە جیاجیا پەرلەمانییەكانە، هۆكاری دواكەوتنی دەنگدان لەسەر بودجە لەشەممەی ڕابردوەوە بۆ سەرەتای هەفتەی داهاتوو، سێ هوكاری سەرەكی بووە: یەكەمیان پەیوەندی بە هەڵوێستی وەفدی كوردییەوە هەیە كە ویستویانە حساباتی نەوت ساڵانەبێت نەك مانگانە، ئەوەش بەدڵی سەرۆكایەتی پەرلەمان نەبووە و بەم هۆیەشەوە وەفدەكە تەلاری پەرلەمانیان بەجێهێشتووە.\nبەگوێرەی ڕۆژنامەكە هۆكاری دووەمیش تانەی لیستی فەتح بووە لە پێدانی ئیمتیازاتی دارایی بە ئاوارەبووەكانی خێوەتگای ڕەفحا لە ڕاپەڕینی 1991، سێیەم هۆكاریش ناكۆكی و مشتومڕ بووە لەسەر نرخی دۆلار و داواكاریی گێڕانەوەی 100 دۆلار بۆ 119 هەزار لەمامەڵەی بانكی ناوەندی.\nسەباح ئاماژەی بەوەكردووە جگە لەوانەش هەندێ لە لیستەكان داوای یەكلاییكردنەوەی پۆستە باڵا ئەمنییەكانیان كردووە كە ئێستا بەوەكالەت بەرێوە دەبرێن.


ئیتاڵیا به‌ندكراوان ئازادده‌كات\nئیتاڵیا به‌ندكراوان ئازادده‌كات\nئیتاڵیا به‌هۆی ئه‌و ته‌نگه‌ژه ئابوریانه‌ی كه به‌هۆی كێشه‌ی قه‌رزه گه‌وره‌كانی سه‌ری تووشی بووه، ناچاربووه هه‌زاران به‌ندكراو ئازادا بكات، پێش ته‌واوبوونی ماوه‌ی به‌ندكردنه‌كه‌یان، ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ش بۆ ئه‌وه‌یه خه‌رجیی زۆری به‌ندیخانه‌كان كه‌م بكاته‌وه.\nله‌و باره‌یه‌وه ئاژانسی هه‌واڵی ئیتاڵی (ئاكی) ڕایگه‌یاندووه، كه وه‌زیری دادی ئه‌و وڵاته (باولا سیفیرینو) به‌نیازه به‌هۆی پرۆژه بڕیارێكه‌وه، (3300) به‌ندكراو ئازاد بكرێن، به‌مه‌رجێك ماوه‌ی گیرانه‌كه‌یان له 18 مانگ زیاتری نه‌ما بێت، به‌ڵام ده‌بێت ئه‌و ماوه‌یه‌ی به‌ندكردنه‌ی كه ماویانه، له‌ماڵه‌وه به‌سه‌ری ببه‌ن‌و له‌ژێر چاودێریی پۆلیسدا بن.\nبه‌پێی هه‌واڵێكی ڕۆژنامه‌ی ئه‌لئه‌نبائی كوه‌یتی، ئه‌م حكومه‌ته نوێیه‌ی ئیتاڵیا، ئه‌م هه‌نگاوه‌ی ناوه له‌پێناو گه‌ڕانه‌وه‌ی چه‌ندین ملیۆن یۆرۆ، كه ساڵانه له‌و به‌ندكراوانه‌دا خه‌رجی ده‌كات، ئێستا ئیتاڵیا چواره‌م وڵاته له‌ڕووی قه‌رزدارییه‌وه، به‌پێی ڕیزبه‌ندیی جیهان بۆ وڵاته قه‌رزداره‌كان، ئه‌م بڕیاره‌ش ڕۆژانه 380 هه‌زار دۆلار بۆ ئیتاڵیا ده‌گه‌ڕێنێته‌وه.\nله‌ئیتاڵیا زۆربه‌ی كات ئه‌وانه‌ی كه تاوانی سوك ئه‌نجام ده‌ده‌ن‌و سزاكه‌شیان سێ ساڵه، دادگای ئه‌و وڵاته له‌ماڵه‌كانی خۆیاندا به‌ندیان ده‌كات.


#emojisinthewild | Insharee\nتەنھا ٧ کۆمێنت بنوسە ببە خاوەنی ڕیکلام لە\nستۆری پەیج نوقلەکانم .\nفۆڵۆمان بکەن 60k 40k. فالو یادت نرە .\nبەهیـوای زۆرتـریـن و بـاشـترین خزمەت .\nنامـل تقدیـم اکـثـر و افضـل خـدمـــــات\nFollow this page☟my accowent\n#doubletap #doubldoublepoke #double #tap #like#support #share #emojiworld#emojiparty #emojis#emoji4emoji #emojisinthewild #emojiworld#emojiparty #emojiart #emojipop #ytflipy #emojipillow #emojigrid #emojiface#emojiforemoji #pok\nViral content coming at you (@viralset)\nNow You Can Get Paid To Walk! New App! LINK IN BIO. @Viralset\nlove emoji more new emojis (@emoji.loving)\n#double #tap #support #share #emojis #emoji4emoji #emojisinthewild #emojiworld #emojiparty #emojiart #emojipop #emojipillow #emojigrid #emojiface #emojiforemoji #pbokemon #slovenija #igslovenia #satisfying #slime #asmr #autonomoussensorymeridianresponse #calmdown #stress #stressfree #anxiety #slimethailand #slimeindonesia #lovely\nWelcome To My Lovely Pages (@bawanm)\nچەن ماکیاژێکی سادە و جوان ی کرد هەمووی ئەو شتانەی بەکاری هێنا مارکەی Huda beauty بوو کچینە ئێوە چ مارکەیەک بە کار ئەهێنن ؟؟ کامیان باشترینە ؟—————————————————— Ad:@laruuuuly | بــــــاوانـــــــم ——————————————————\nفۆلۆومان بکەن | 200k ♂ ♀138k | فالو یادت نرە .\nنامـل تقدیـم اکـثـر و افضـل خـدمـــــات . .\n- [ ] #doubletap #doubldoublepoke #double #tap #like#support #share #emoji #emojis#emoji4emoji #emojisinthewild #emojiworld#emojiparty #emojiart #emojipop #ytflipy #emojipillow #emojigrid #emojiface#emojiforemoji #pokemon #kurdistan #hawler #slemani #halabja #duhok #kirkuk #iraqveteran8888\nReyna Estrada (@daniellasnailsandspa)\n#emoji# # # #emojis#gelarte#emojisinthewild\nIlaria Lelli (@ilaria_lelli89)\n#postcard #myview #lazioisme #visitlazio #igersrieti #igerslazio #igersitalia #igersitaly #browsingitaly #italygram #italianlandscape #landscapelovers #landscape_captures #folkscenery #vsconature #travelgram #myfavouriteplace #homesweethome #emojisinthewild #finditliveit #comeandsee #italiainunoscatto #postibelli #ig_rieti #scoprendorieti #ig_rieti #visit_rieti #landscapelovers #new_photolazio\n#vivorieti #volgorieti #new_photoitaly\nNitin Bisht (@nobodynaive)\nColours on street.\nDOUBLETAP ALL (@poketappoke)\nکە جوانن کچینە ئامادەن دەلاکی بۆ هاوسەرەکانتان بکەن ؟ خۆم ;بەڵێ ئەیچۆن کورینە حەز ئەکەن هاوسەرەکانتان قژتان بۆ ڕێکخات ؟؟ هەموتان بەژدار بن —————————————————— Ad:@laruuuuly | بــــــاوانـــــــم ——————————————————\nDOUBLETAP POSTS (@tappoke)\nDOUBLE TAP (@poketap)\nNow You Can Get Paid To Walk! New App! LINK IN BIO. @poketap .\nRochester, MN (@rochester_mn)\nWhen the present is the history of the future • #emojisinthewild #rochester_mn\nئامانجمان دلخؤش كردني ئيوةية (@full_raqe)\n بە تاگێک خۆشەویستی خۆتی بۆ دەربرە . چەن جوانة.\nفۆڵۆمان بکەن20k 100k . . فالو یادت نرە .\n بەهیـوای زۆرتـریـن و بـاشـترین خزمەت .\n نامـل تقدیـم اکـثـر و افضـل خـدمـــــات . .\nAryan | Instagrammer (@aryan_bhardwaj07)\ncomment down your favourite emoji. Mine is #strideby\nRachel Kwok (@rachel_kwoky)\nSarah K. Adiutori (@sadiutori)\nGo make some lemonade\nHeather Page (@heather_page)\nCantinho da Mily (@canalcantinhodamily)\nE hj foi dia de colocar as almofadas para lavar e mudar o visual do sofá....vamos colocar outras....\n#emoji#emijiz#emojisinthewild #emojis #almofadas #sofá #sofaplim #plim #plimplim #limpeza


لیوا عەبدولخالق تەڵعەت نوێنەری حکومەتی هەرێم لە فەرماندەی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەكانی عێراق، کە هاوکاتئەندامی لیژنەی باڵای هەڵبژاردنەکانی عێراق و هەرێمی کوردستانیشە،ڕایدەگەیەنێت بۆ ڕۆژانی بەڕێوەچوونی پرۆسەی دەنگدانی تایبەت و گشتی پلانی توندوتۆڵی ئەمنی لە سەرتاسەری عێراق بە هەرێمی کوردستانیشەوە دەگیرێتەبەر لەلایەن فەرماندەی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکانی عێراقەوە.\nلیوا عەبدولخالق تەڵعەت ئاماژەی بەوە کرد بۆ پاراستنی ئاسایشی ئەو ناوچانەی دەکەونە نێوان حکومەتی هەرێم و حکومەتی ناوەندی کە بە ناوچە کێشە لەسەرەکان ناودەبرێت بە هاوبەشی لە نێوان حکومەتی هەرێم و عێراق دەپارێزرێن.\nنوێنەری حکومەتی هەرێم لە فەرماندەی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەكانی عێراق ئەوەشی وت "دڵنیایی دەدەینە هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستان کە لە کەشوکەوایەکی ئارامدا دەتوانن ئازادانە دەنگی خۆیان بدەن بە نوێنەرەکانی خۆیان، بەڵام هەندێک ناوچەی تری عێراق هەیە ناتوانرێت گەرەنتی ئەوە بکرێت ئەگەرچی ڕێوشوێنی ئەمنی توند و تۆڵ گیراونەتەبەر."\nلیوا عەبدولخالق تەڵعەت سەبارەت بە ڕێوشوێنەکانی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکانی عێراق لە ناوچەکانی ناوەڕاست و باشوری عێراق زیاتر ڕوونیکردەوە لە دەوری هەر بنکەیەکی دەنگدان هێزی ئەمنی بۆ پاراستنی ئاسایشی بنکەکانی دەنگدان و دەنگدەران بڵاودەکرێنەوە."\nلێدوانی لیوا عەبدولخالق تەڵعەت


وەڵامی فراکسیۆن بە نامەکەی ئیلخانیزادە. تکایە با لە ئاست بەرپرسایەتیەکانماندا بین! – Giareng\nدوێنێ رێکەوتی ١٨ مانگی ئاپریل ٢٠١٤، سکرتاریەتی بەرێزی ک،ز،ک بڵاوکراوەیەکی بڵاوکردەوە. لەم بڵاوکراوەیەدا کە نامەیەکی هاوڕێ عومەری ئێلخانیزادەی هاوپێچکراوە و، لەژێر سەردێڕی: “لەبارەی کرداری هەندێک لە هاوڕێیانەوە” لە سەر ماڵپەڕەکان دانراوە، راگەیاندنی فراکسیۆن بە نایاسایی و ناڕەوا باس کراوە.\nهەرچەندە ناونیشانی نامەکە زۆر هەڵدەگرێت و دەکرا هاوڕێیانەتر سەردێڕ بۆ ئەم دەقە هەڵبژێردرێت و پێویست بە لێکدانەوەیەکی زمانەوانیی و دەرووناسیی و فامکردنی کۆمەڵایەتیی دەکات چونکە لە تۆرە و کولتوری کوردەواریدا دوو واژە و دەستەواژەی (ئەتوار و کردار) وەک ئیددۆم جێ کەوتوون پێوەندیەکی تاڕادەیەک ناسراوی دال و مەدلولی لە نێوانیاندا هەیە. (وەک کردار جوان، یان ئەتوار جوان) چون نامانەویت بیچینە ئەم بەستێنە و لەمە زیاتر گلەییمەندبین لە زمانی بەکارهاتوو، ئەوەندە ئاماژە بە پێویست دەزانین.\nلە دەقی ناوبراودا دەگوترێت کە ئێمە رێگاو رێچکەی یاسایی و پێڕەوی ناوخۆمان بۆ بە فراکسیۆن بوون نەبڕیوە. سەرەتاو پێش هەموو شتێک ئا لێرەدا و هەرچەند بۆ مەبەستی بەرگریکردن لە دروستبوونی فراکسیۆن و مل نەدان بۆ ئازادیی و دیموکراسیی حیزبیی باسی پێڕەوەی ناوخۆ دەکرێت، هێشتا هەر خۆشحاڵین و وەک ئاماژەیەکی پۆزەتیڤ وەریدەگرین. بە بەڵگە و لەسەر بنەمای پێڕەوی ناوخۆیش ئەگەر ئێمە هەموو ئەو خاڵانەمان رەچاو نەکردبوو کە پێڕەو باسی دەکات، ئامادەین رەخنە لە خۆمان بگرین و بە ئاسانی بیسەلمیێین هەڵە هەڵەیە لە هەرکوێنە و لە هەر لایەکەوە بێت.\nبۆ هەموو ئەوانەی کە رەنگە پێڕەوی ناوخۆی ک.ز.ک ـیان نەدیتبێت لەم پێڕەوەدا تەنیا بە پێنج خاڵ ئاماژە بە دروستکردنی فراکسیۆن دەکات.\nماددەی سێی بەشی یەکەمی پێڕەوی ناوخۆی ک.ز.ک لە سەر فراکسیۆن ئاوها دەڵێت:\n١- خوازیارانی فراکسیۆنی ناوخۆیی حیزب، بەرپرسیارن لەوەی پلاتفۆرمی سیاسیی خۆیان بخەنە بەردەست ئۆرگانی رێبەریی حیزب.\n٢- رێبەریی حیزبیش بەرپرسیارە لەوەی کە پلاتفۆرمی سیاسی و بوون و تایبەتمەندیی ئەم دەستەبەندییە سیاسیە بە بێ دەستکاریی بخاتە بەردەست کۆی تەشکیلاتەوە.\n٣- گرووپ بەندیی یان رەسمییەتی فراکسیۆنێک لە سەر بنەمای پێڕەوی ناوخۆ ئەو کاتەیە کە لانی کەم ١٠٪ی هەموو ئەندامانی رێکخراو پشتیوانیی لێ بکەن تا بتوانن بە شێوەی فەرمی لە مافەکانیان بەشدار بن.\n٤- پابەندبوونی تەواوی فراکسیۆن بە رەچاوکردنی رێساو دیسیپلینە حیزبیەکان و بەرەوپێشبردنی ئەرکە تەشکیلاتیەکانیان پێویستە.\n٥- رەچاوکردنی رێوشوێنی گونجاو بۆ ئەوەی ئەندامانی کەمایەتیی سیاسی راگەێندراو بتوانن بە پێی قورسایی خۆیان لە حیزبدا، لە کۆنگرەکان، کۆبوونەوە حیزبیەکان و بەو پێیە لە کۆمیتە و ئۆرگانەکانی رێبەرایەتیدا نوێنەرایەتیی بکرێن. هەروەها لە رووی داراییەوە نەکەونە ژێر گوشارەوە و خاوەنی مافی یەکسان لەگەڵ باقی تاکەکانی تەشکیلات بن.\nئێستا پرسیار ئەمەیە کە ئێمە کام لەم خاڵانەمان رەچاو نەکردوە و زۆرینەی ک.ن. چەندە بە خاڵی دووهەم و پێنجهەم پابەند بووە و زەمینە و بەستێنی گونجاوی بۆ بوون و راگەیاندن و بەدەستهێنانی مافەکانمان رەخساندووە؟\nئێمە ئەگەرچی زیاتر لە ١٠ مانگە بە شێوەی جۆراوجۆر باسمان لە راگەیاندنی فراکسیۆن کردوە و دەیکەین، هەرچەندە لەسەر قسەی هاوڕێ عومەر چەندین جار ئێمە ئەم داخوازییەی خۆمان بە دوا داوە و بۆمان گرینگ بووە و هەیە لە کەشێکی هاوڕێیانە و دۆخیکی ئارامی سیاسیدا هەنگاو هەڵبگرین و ئەم فراکسیۆنە دابمەرزێت، بەڵام خۆ ناکرێت تا ئەبەد ئێمە چاوەڕووان بین و چاکسازیش نەکرێت و دەر لە سەر هەمان پاژنە بسووڕێتەوە. هەر بۆیە لە رێکەوتی ٥/٤/ ٢٠١٤ نووسراوەیەکمان بۆ هاوڕێ عومەر ناردوە و داخوازی راگەیاندنی فراکسیۆنمان کردووە. کاک عومەر لە رۆژی ٦ هەمان مانگدا نامەی هاوپێچی روونکردنەوەکەی سکرتاریەتی ناردووە. دواتر و لە رێکەوتی ٧/٤ لە لایەن ئێمەوە نامەیەک ئاراستەی هاوڕێ عومەر کرایەوە کە بەشێکی لەگەڵ ئەم دەقەدا بڵاو دەکەینەوە و هەر ئەوەندە بە پێویست دەزانین.\nلەرۆژی ٩ مانگی چواردا هاوڕێ عومەر بە سێ خەت ولامێکی بۆ ئێمە ناردۆتەوە کە لەگەڵ ئەم دەقەدا بڵاوی دەکەینەوە.\nدوای ئەم وڵامەی هاوڕێ عومەر ئێمە لە رێکەوتی ١٣/٤/٢٠١٤ پلاتفۆرمی سیاسیی خۆمان رەوانەی لای کاک عومەر و ئەندامانی ک.ن. کرد بۆ بلاوکردنەوەی لە حیزبدا. کەتا ئیستاش بڵاویان نەکردۆتەوە، ئێمە تەنیا بە یەک خەت وڵام رازی بووین کە بڵێن: پلاتفۆرمەکەتان گەیشت و دواتر وڵام دەدەینەوە. بەداخەوە ئەمەش نەکرا. بۆ بەرچاو روونی هەموو لایەک دەقی پلاتفۆرمەکە لەگەڵ ئەم نووسراوە بڵاودەکەینەوە\nسەرەڕای ئەوەی ئێمە هەموو ئەم خاڵانەمان رەچاوکردوە ئێستا بە لە بەرچاونەگرتنی پێڕەوی ناوخۆ تاوانبار دەکرێین لە لایەن زۆرینەیەکەوە کە لە ماوەی کۆنگرەی سێزدەوە تا ئێستا بە شێوەیەکی سیستەماتیک پێڕەو ژێر پێ دەخات. بریا تەنیا یەک خاڵی ئەم پێڕەوە لەم ماوەیەدا جێ بەجێ دەکرا ئەوسا بە راستی رەوا بوو کە باسی پێڕەو بکەن. روونە کە قسەکانی نێوانمان ماوەی ١٦ مانگە درێژەی هەیە و کۆی بابەت، نامە و نووسراوەکانی ئێمە خۆی کتێبێکی ٢٠٠ لاپەڕەییە کە بە روونیی دەی سەلمێنێت ئەم گرفتە یەک شەوە لە دایک نەبووە و لە ئەگەری پێویست، هەمووی دەخەینە بەرچاوی رای گشتیی، چون ئێمە لە پێناو خەڵکدا و بۆ ئەوان سیاسەت دەکەین و پەنهان هێشتنەوەی هەندێک باسی گرینگ لە زەرەری بزووتنەوەکەماندایە، نەک لە قازانجی.\nسەرەڕای هەموو ئەمانە لە نامەکەی سکرتاریەتدا هەندێک خاڵ هاتوون کە شیاوی وەڵامدانەوەن.\nبەڕێزان دەڵێن: بۆلەتن نیوز باسی کردووین، سەرەتا پرسیار ئەمەیە بە ڕاستی پێویست بوو ئەم رستە هەرزانە باس بکەن؟ ئایا بە چ مەبەست باسی دەکەن؟ ئەگەر ئەوە گرینگە بۆ ماوەی ساڵ و نیوێكە هەندێک لە هاوڕێیانمان بوونەتە ئامانجی بێپسانەوەی ئەم جۆرە سایتە رووهەلماڵراوانە و کەس یا سکرتاریەت نوتقی دەرنایەت، بۆ؟ چون سیاسەتی بانێکە و دوو هەوا، با هەندێک بکەونە بەر پەلامار و هەندێک لە پەراوێزی ئەمندا بمێننەوە؟! تکایە، با ئەم جۆرە باسانە ئاستی دیالۆگی هاوڕێیانەمان دانەبەزینێت.\nدەڵێن لە پلۆنۆم داوای سزا بۆ دوو هاوڕێ کراوە و هەندێک لە هاوڕێیانی فراکسیۆنیش بە ڕەوایان زانیوە. ئەم خاڵە پێویستە وەک خۆی باس بکرێت. ئەگەر هاتینە باسی پلۆنۆم قسەی لەسەر دەکەین. ئایا ئەوە پلۆنۆم بوو یا کۆبوونەوەیەکی ئاسایی و پێشتر ئامادەکراو؟ سەرەڕای ئەوەی پلۆنۆم بە هەر چەشنێک بوو، رێژەی پێویستی بۆ گرتنی لە بۆ سازکرا، بەڵام چۆن و بە چ میکانیزمێک؟ با بمێنێت. بەڵێ، باسی سزای دوو هاوڕێ کرا یەکیان بەو تاوانەی ئەوەی کە سمینارێکی لا زەبت کراوە و پاشان چەند چرکە لەو بابەتە چووەتە دەرەوە و بڵاو بۆتەوە. گومانمان نییە ئەمە راستە، راست بەو مانایەی کە بەرپرسیارەتیەکەی لە ئەستۆی ئەو هاوڕێیەیە، نەک بەو مانایە کە ئەو هاوڕێیە حەتمەن ئەو ئەم کارەی کردووە. هاوڕێی دووهەم تەنیا لەسەر بنەمای کولتوری قسەی پاشملە داوای سزای بۆ کراوە کە هیچ بەڵگە و بنەمایەکی نییە. دیارە هاوڕێیان خۆیان دەزانن کەسانێک هەبوون کە دەبووایە سزای جدی بدرانایە، بەڵام بە ئاشکرا لە تاوانەکەیان چاوپۆشی کرا، یان بە پێی نووسراوە و دێکومێنتە نێردراوەکان ئاگادارن کە چەندین جار پێڕەوی ناخۆ، راستەوخۆ و لە پێش چاوی هەمووانەوە پێشێلکراوە و دواتر چاوپۆشیی لێکراوە.\nبەرێز کاک عومەر، بەڕێزان ئەندامانی ک. ن. پێمان باشە هاوڕێیانە و زۆر راشکاو و روون لەسەر بابەتی فراکسیۆن و ئازادی حیزبی کە ک.ز.ک ئەم دیاردە بە فەزیلەتی خۆی دەزانێت، رای خۆتان بەیان بکەن. لە رووانگەی ئێمەوە فراکسیۆن تەنیا ئەبزارێک بۆ خەباتی ناو حیزب نییە، لای ئێمە ئەم دیاردە یەکێکە لە پرینسیپەکانی دیموکراسیی حیزبی و باوەڕ بە ئازادیی و فرە چەشنی سیاسیی، هەر لەبەرئەوەشە بە لامانەوە دروستە کە بیخەینە بەر دەست ڕای گشتیی کوردستانیی و دڵسۆزانی نیشتیمانپەروەر، تا ئەوانەی دەیانەوێت لە چوارچێوەی جیددیەتی سیاسیی و ڕێزگرتن لە بیروباوەڕی ئازاد، کۆمەک بە بەهێزکردنی پرۆسەی دیموکراسیی حیزبی بکەن.\nفراکسیۆنی داکۆکیکار لە پەسەندکراوەکانی کۆنگرەی سێزدەی کۆمەڵە\nپاش نامەی داخوازیی فراکسیۆن کە وڵام نەدرایەوە، هاوڕێ هێرش ئەم نامەیەی خوارەوەی نارد بۆ هاوڕێ عومەر ئێلخانیزادە\nسڵاو کاک عومەر\nکاکە گیان “حتما” ئاگاداریت کە نامەیەک لە لایەن ئێمەوە بۆ تۆ و باقی هاوڕێیانی کومیتەی ناوەندی نێردراوە/ ئەگەر وڵامێکت هەیە، تکایە ئاگادارمان بکەوە/ بۆ ئاگاداریت، ئێمە بڕیارمان داوە کە لە داهاتوویەکی زۆر نزیکدا نامەکە میدیایی بکەینەوە/ هەر بۆیە پێمانباش بوو کە بە فەرمی جانابت ئاگادار بکەینەوە.\nلە وڵامدا هاوڕێ عومەر نامەی هاوپێچی سکرتاریەتی نارد کە لە خوارەوە وڵام دراوەتەوە.\nوڵامی نامەی کاک عومەر کە هاوپێچی راگەێندراوەکەی سکرتاریەت بوو:\nبەڕێز کاک عومەر ئیلخانیزادە\nدوێنێ، ٦/٤/٢٠١٤ وەڵامنامەیەکت لە وەڵامی داوای ئێمە بۆ ڕاگەیاندنی فراکسیۆن بۆ ئێمەت بەڕی کردووە.\nبەڕێز، کاک عومەر ئێمە وەک هەمیشە و هەمووکات خۆمان بە پارێزەری پێڕەوی ناوخۆ و بەرنامە دەزانین. راگەیاندنی فراکسیون لە لایەن ئێمەوە هیچ شتێک نییە جگە لە مێکانیزمێکی حیزبی و ئەساسنامەیی بۆ باشتر ئیدارەکردنی حیزب و تۆکمەتر کردنی ک. ز.ک بۆیە سەڕای هەموو ئەم تێبینیانەی خوارەوە، ئێمە پێڕەوی ناوخۆ بە یاسایەک دەزانین کە تەنزیمی رابیتەی هەموومان و حیزب دەکات و دەبێت هەموو یەکە و بڕگەکانی حیزب ملکەچی بن، دیارە بە بێ هەڵاواردن و جودایی. ئێمە بە زووترین کات پلاتفۆرمی خۆمان کە لە چوارچێوەی بەرنامەکانی کۆنگرەی سێزدەدایە، دەنێرینە خزمەتتان بۆ کاراکردن و رێکخستنەوەی حیزب. لەگەڵ هەموو ئەم تێبینیانەی کە هەمانە.\nدیارە لە حاڵەتی ئاساییدا، واتە لە حاڵەتێکدا کە ک ز ک لە سەربنەمای پرۆگرام و پێڕەوی ناوخۆی پەسەندکراوی کۆنگرەکەی کاری بکردبا ئەو قسانەی تۆ دروست بوون. لەو حاڵەتە ئاساییەدا شایەد هەر ڕاگەیاندنی فراکسیۆنێک پێویستی نەکردایە چون کێشەکان وایان لێ نەدەهات.\nئەو نامەیەی تۆ ئێمەی زۆر خراپ ڕاچڵەکاند. ئێمە پێمان وابوو کە لە ناو هەموو ئەو خراپکاریانەدا کە روو دەدەن شایەد هەر بە شێوەیەک خراپتێگەیشتن و لێکحاڵینەبوون و زیزبوونێکی دۆستانە لە ئارادا هەبێت. بەڵام دیارە وا نیە.\nبە سپاسەوە، عەبدوڵڵا کۆنە پۆشی/ بیژەن قوبادی/ باقی تالێبولعێلم/ جەلیل ئازادیخواز/ رێبوار رەشید/ هێرش عەلیزادە/ بورهان رەوشەن/ رەزا لوتفی/ حامید ساعەتی\nبۆ سکرتێری کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان، بەڕێز عومەر ئیلخانیزادە هاورێیانی کۆمیتەی ناوەندیی و ئەندامانی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nبابەت: پلاتفۆرمی فراکسیۆن\nبەڕێزان، هاوڕێیان، بە چاوخشاندنێکی پەلە بە مێژووی ١٦ مانگی ڕابردووی پاش کۆنگرەی ١٣ کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان دەبینین کە بە هۆی کۆمەڵێک هۆکاری زۆر گرنگی سیاسیی نەمانتوانیووە هیچ پێشرەفتێک ببینین و بە داخەوە کەش و هەوای گومان و دوودڵیی و پەیدابوونی حەساسیەت لە نێوان هاوڕێیاندا، دۆخێکی سیاسیی و کۆمەڵایەتی وای هێناوەتە ئاراوە کە دەتوانێت زەرەری بەرچاو بە هاوڕێیان و ک.ز.ک بگەیەنێت. بۆ چارەسەرکردنی ئەم دۆخە و دووبارە هێورکردنەوە و ئەوجا هەنگاوهەڵگرتن بەرەو پێشەوە، زۆر بە پێویستی دەزانین کە ئەم پلاتفۆرمە بخەینە بەردەست. دەزانن کە ئێمە لە پلێنۆمی دوودا بەشێک لەم خاڵانەمان هێنایە بەرباس لە بەر بوونی مەحفەلی پێشتر سازدراو، بەداخەوە رەچاو نەکران، دەنا ئێستا ڕێگایەکی زۆر باشمان بڕیبوو. ئێوە دەزانن گیروگرفتەکان زۆرن و هەموومان بە باشی دەزانین کێشەکان لە کوێدایە و ئەو هۆکارانە کامانەن کە کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی تووشی ئەم قەیرانە جددییە کردووە، بەڵام مەحفەلگەرایی و بە لارێدا بردنی باسەکان و وەکووو خۆیان باس نەکردنیان لەملاو ئەو لا، سێبەری خستووەتە سەر هەموو کارەکان. ئەو خاڵانەی کە خرایە روو لە پلێنۆمدا، لەو گرفتە واقعیانەوە سەرچاوەی گرتووە کە دەتوانین یەک بە یەکیان شیبکەینەوە و نموونەیان بخەینە بەردەست کە بۆچی خاڵی ئاوا پێشنیار کراوە.\nچاوەڕووانیی پشتگیریی لە هەموو ئێوەیەک دەکەین، کە لە ماوەی ڕابردوودا هەوڵ و تەقەلای ئێمەتان بینیووە و هاوار و دادمانتان بۆ پەڕاندنەوەی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان لەم قەیرانە دیوە و بیستووە.\nلە سەر بنەمای بەرنامەی سیاسیی کۆمەڵە، فامکردن و تێگەیشتنی ئێمە وەک کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان لە چەمکی سۆسیالیزم گرێدراوی پێوەندیی نێو هەناویی سۆسیالیزم و دیموکراسیە. بەم مانایە کە سۆسیالیزمی ئێمە سۆسیالیزمێکی ئۆرتودۆکس و ئەزموونکرای مێژوویی تا ئێستا نییە کە لە شورەوی و چین و هەموو مانگە بچکۆلەکانی دەوری ئەم دوو ناوەندە ئەزموون کراوە. پێمان وایەو پێمان وابووە پێوەندیی نێوان سۆسیالیزم و دیموکراسی، پێوەندیەکی بە تەواوی دیالکتیکیە، بۆیە هەر بانگەشەیەکی سۆسیالیزم بێ دیموکراسی مەترسیی لە چاڵنانی ئازادیە مەدەنیی و فەردیی و کۆمەڵایەتیی و پیشەیی و رەگەزیەکان بە دوای خۆیدا دەهێنێت. هەروەها هەر بانگەشەیەکی دیموکراسیی بێ چەمکی سۆسیالیزم مەترسیی لە چاڵ نانی دادوەریی کۆمەڵایتی و بەرابەریی لە ژیانی تاک و کۆمەڵگادا دووچاری هەڕەشەی جیددی دەکات. هەر بەم هۆیانەیە کە لە هەموو بەرنامەی کۆمەڵەدا سۆسیالیزم و دیموکراسیی دووانەیەکی لێک جیانەکراوەن، بۆیە پێویستە هەر کات لە دیموکراسی دەدوێین، ئاسۆی سۆسیالیزم لە چاو ون نەکەین و هەرکات باسی سۆسیالیزم دەکرێت، دیموکراسی هاورا و هاوەڵی بێت، چ وەک سۆسیالیزمی دیموکراتیک چ وەک دیموکراسیی سۆسیالیستی.\nئێستایش دەرفەتێک لە بەردەستدایە کە بیقۆزینەوە. ئێمە پێمان وایە کە ئیتر کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان بە هیچ شێوەیەک ناتوانێت خۆی لە ژێر پەردەی دوگم و ناتوانایی تیئۆرییدا بهێڵێتەوە. ڕێبازی ”سۆسیالیزم“ ـی ئێمە دەبێت ڕوون و قابیل بە باسکردن و تیئۆریزەکردن و پێداچوونەوەی مێژوویی و هەڵسەنگاندنی ئەزموونگەرانە بێت.\nکۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان هێزێکی سەرتاسەرییە لە کوردستاندا، بەم مانایەی کە بازنەی هەڵسووڕانی کاری سیاسیی ئێمە جوغرافیای کوردستانی رۆژهەڵاتەو گەڵاڵە و موتوربە کردنی داخوازیە نەتەوەیی و دیموکراتیکەکانی گەلی کوردە بە هەموو چین و توێژەکانیەوە بە تایبەتی هەژاران، کرێکاران و زەحمەتکێشان. هاوبەشی لە سازدانی گوتاری نەتەوەییماندا بە جۆرێک کە کۆ و تاکی کورد بتوانێت بەشێوەیەکی ئەقڵمەند و ئاوەزباوەڕ و پەروەردەیەکی کولتووریی جێکەوتوو خۆیان و ئەوی دی بناسنەوە و لە ژێر سێبەری گوتاری باڵادەست و نەتەوەی باڵادەست دەرباز بن و لە پێوندیەکی بەرابەری مرۆڤانەدا سەربەخۆیی نەتەوەیی خۆیان لە هەموو رەهەندەکانی ژیانی نەتەوەدا بپارێزن و گەشە پێ بدەن.\nدەرچوون لە سەردەرگومی رۆژێک نەتەوەیی بوون و رۆژێک نەتەوەیی نەبوون، رۆژێک چەپی نەتەوە نەناس و رۆژێک نەتەوەیی چەپ نەناس، تەنیا چارەی ئەمەیە کە ئێمە سۆسیالیستێکی دیموکراسی خوازی کوردین کە لە بازنە و پێناسەی بزووتنەوەی رزگاریخوازی کورددا بیچم و شوناس دەگرین.\nگەل و خاکی داگیرکراوی کوردستان مەکۆی خەبات و چەقی ئەندێشەمانە لە هەموو چەمک و رەهەندەکاندا. هاوهەنگاوی، هاوهەڵوێستی و هاوخەباتیمان لە گەڵ هەموو بەشە داگیرکراوەکانی کوردستان وەک هەمیشە لە سەر بنەمای بەرژەوەندیی باڵای نیشتمانیی و ستراتیژیی نەگۆڕاوی رزگاریی نەتەوەییمانە. کۆی ئەم پرس و بابەتانە دەبێت لە کردار و هەڵوێستی رۆژانەماندا بەرجەستە ببێتەوە و بە ئاشکرا خۆی نیشان بدات.\nخوێندنەوەی دروست، ناسینی وردی بزاوتە کۆمەڵایەتیی، سیاسیی، پیشەیی، رەگەزیی و کەلتووریەکانی ناوخۆ و، گرنگیدانی پێویست بە مانە و بینینیان وەک میکانیزمێکی بەهێز کە دەتوانن راستەوخۆ مودیریەتی گۆڕانکاری و خواستەکانی ناوخۆی کوردستان بکەن، ئەم راستیەمان لا دەسەلمێنێت کە نابێت لۆژیکی ئۆپوزیسیوونبوونی خۆمان بە سەر مێتودی کارکردنی ئەواندا بسەپێنین. یا ئەگەر لە چوارچێوەی نەزمی فیکریی و مێتودی کاری ئێمەدا نەبوون، بە نەیاری خۆمانیان بزانین.\nرێکخستن و کارکردن لەسەر بنەمای پێڕەوی ناوخۆی حیزب پەسەندکراوی کۆنگرەی سێزدە. کە هەر لە پلێنۆمی یەکەمەوە تا ئێستایش جێبەجێ نەکراوە. سازماندانی هەموو ئۆرگانە حیزبیەکان لە سەر ئەساسی پێرەوی ناوخۆ و سپاردنی ئەرک و بەرپرسایەتی بە هەموو ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندیی بە پێی توانا و لێهاتوویی سیاسیی و حیزبیی و لێپرسینەوە لەسەر هەمان ئەساس.\nکوردستانی و نەتەوەیی بوون لە دژی داگیرکاریی لە سەر گەلی کورد و سۆسیالست بوونی گرێدراو بە دیموکراتیەوە بۆ کۆمەڵەی زەحمەتکێشان سێ بنەمای بنەڕەتیە کە بە پێی پرۆگرام و پەسەندکراەوکانی ئەم حیزبە پڕنسیپە، کەس بۆی نییە رەچاویان نەکات و بیانخاتە پەراوێزەوە.\nپرسی یەکگرتنەوەی کۆمەڵە:\nقەیران و دابڕانەکانی کۆمەڵە لە سەر هەر بنەمایەکی سیاسی و رێکخراوەیی بێت، نەیتوانیووە کەلێن و لاوازیەکانی بزاوتی چەپی کوردستانی پڕ بکاتەوە و خزمەتێک بێت بە بزاوتی رزگاریخوازانەی گەلی کورد. پێمان وایە یەکگرتنەوەی کۆمەڵە لە سێ بەستێنی گرنگدا خزمەتی بەرچاو و شیاو بە پرۆسەی رزگاریی نەتەوەییمان دەکات و میکانیزمی بە هێز دەستەبەر بۆ بەریانی دیموکراسی، سۆسیالیستی و رزگاریخوازی نەتەوەیی دەکات.\nیەکگرتنەوەی کۆمەڵە دەتوانێت مێکانیزمێکی بەهێز بێت بۆ تاو و تین بەخشین بە کۆمەڵە خۆی و بۆ پەڕاندنەوەی لەم قەیرانانەی ئێستا دووچاری بووە، هەروەها زەمینەیەکی لە بار دەڕەخسێنێت بۆ هەڵدانی چەترێکی هاوبەش بۆ هەموو بیر و رەوتە دادوەریخوازەکانی کۆمەڵی کوردەواریی. یەکگرتنەوە دەتوانێت هەنگاوێکی بە بڕست و باش بێت بۆ بەرەو دروستکردنی بەرەیەکی بەرینی کوردستانیی، هەر بۆیە لامان وایە رەوتی یەکگرتنەوە بە خەسارناسیی ورد و دانووسانی بەرابەر و هەمە لایەن لە خزمەت بەرژەوەندیی باڵای بزووتنەوەی کوردستاندایە.\nبەم هۆیانە دەبێت پرۆسەی یەکگرتنەوە خێرا و بێ بیانوو هێنانەوە لە کەشێکی هاوڕێیانە و دۆخێکی ئارام و گفتوگۆیەکی بەرابەردا بە سەرئەنجام بگات و شەرەفی ئەم دەسکەوتە مێژووییە بە هۆکاری بچووک لە دەست نەدرێت.\nئێمە هەموو توانای خۆمان بۆ بە ئەنجام گەیشتنی ئەم پرسە گرنگە و ویستە بە حەقەی جەماوەری بەرینی کوردستان دەخەینە گەڕ تا وڵامێکی شیاومان بە خواستی جەماوەر دابێتەوە و لە ئاست بەرپرسایەتیی مێژوویی خۆماندا هۆشیار و بەرپرس مامەڵەمان کردبێت.\nجێی ئاماژەیە سەرەڕای باس و بابەتەکانی سەرەوە ئەم خاڵ و میکانیزمانەی خوارەوە بۆ هەرچی باشترو چالاکتر بوونی ک.ز.ک و هەموو پێکهاتەکانی کۆمەڵەی زەحمەتکێشان دەخەینە روو:\n١. دامەرزاندنی ناوەندێکی چاودێریی ماڵی کە کۆی داهات و دەرچوو و سەروەت و سامانی کۆمەڵە لە ژێر چاودێریدا بێت و بەرپرس بێت کە، هەموو سێ مانگ جارێک، پلانی ئابووریی خۆی بە راپۆرت و بەڵگەوە بخاتە بەردەستی کۆمیتەی ناوەندیی.\n٢. دروستکردنی هەیئەتێک لە ناو خودی ئۆردوگا لە لایەن دانیشتووانی ئۆردوگا خۆیانەوە کە سەرپەرستیی کڕین و دابەشکردنی شتومەک و ئازووخە و پێداویستیی دیکە بکەن. مانگانە بەرپرسانی ئەو دابەشکردنە بگۆڕدرێت. بەرێزان، ئەم کارە لەبەرئەوە گرینگە کە دانێشتووانی ئۆردوگا خۆیان بە باشترین شێوە کە وەڵامی پێداویستیەکانیان بداتەوە و کە هەست بە پرسیاریی و شێوەی کار و ڕێکخستن بکەن، لە کارەکاندا بەشدار بن.\n٣. بە هەموو تواناوە هەوڵدانی لێبڕاوانە بۆ نەهێشتن و سڕینەوەی دیاردەی گورچکبڕی ”خودی و غەیری خودی”و چەسپاندنی باڵانسێکی پەسەندکراوی ژیانی دانیشتووانی نێو ئۆردوگا.\n٤. جارێک و بۆ هەمیشە کۆتاییهێنان بە خۆ خەریککردن بە کاری بەڕێوەبەرایەتیی ئۆردوگا و سپاردنی ئەرک و کارەکانی بەڕێوەبەرایەتیی بە خودی دانیشتووانی ئۆردوگا و دانانی چاودێرێک لە لایەن کۆمیتەی ناوەندییەوە بۆ ئەو مەبەستە، و ئازادکردنی ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندیی بۆ ئەنجامدانی ئەرک و کاری پێسپێردراوی حیزبی.\n٥. هەروەک لە هەر بۆنە و مەراسمێکدا باس لە ناوەوەی کوردستان دەکرێت، داڕشتنی پلان و گەڵاڵەیەکی تۆکمە و تەرخانکردنی هێز و پێداویستیی تایبەت بۆ ئەو مەبەستە.\n٦. خۆبەستنەوە بە ئۆردوگا و خجڵکردنی هەموو، هێز، توانا، پوتانسیل و زەرفییەتی حیزب بە ئۆردوگاوە، لە راستیدا غافڵبوون یان خۆ غافڵاندنێکی ئاشکرایە و چاوپۆشی لە بەستێنەکانی تری هەڵسووڕان و چالاکیی حیزبی وەکووو رێکخراوەکانی کوردستان، درەوەی کوردستان، پێوەندیە دیپلوماسیەکانی کوردستان، ئێران و جیهان. بۆیە پێویستە رێبەریی کۆمەڵە خۆی لە رۆژ بەسەرکردن رزگار بکات و لە چوارچێوەی بەرتەسکی ئۆردوگادا بچێتە دەرەوە چ لە باری فیکری و چ لە باری عەمەلیەوە.\n٧. لە بواری ماڵیدا ئێمە وەکووو حیزبێک کە لە باری فیکریەوە بڕووای بە بنەمایی بوون و ژێرخانی ئابووریە، بەڵام بچووکترین هەنگاو لەو بارەوە هەڵنەگیراوە و تەنانەت بیری لێناکرێتەوە و هیچ پلان و گەڵاڵەیەک لەو پێوەندیەدا هەر بوونی نییە. کە راستەوخۆ لەم ماوەی چەند مانگی دواییدا ئەو کەلێنە قورس و گرانە، زۆر بێڕەحمانە خۆی دەرخستووە و خۆی نیشان داوە. بۆیە پێویستە کەسانی شاڕەزا و پسپۆڕ بۆ ئەو بابەتە تەرخان بکرێن و بەشێک لە حەول و تەقەلای حیزب لە پێوەندی لە گەڵ دابینکردنی سەرچاوەی ماڵی و داهاتەوە دابمەرزێندرێت.\n٨. ئێمە بە هۆی کومەڵێک فاکتەری خوازراو و نەخوازراو, بەداخەوە بووینەتە کۆمەڵێک بابەتی موناسبەتیی و تەنها لە بۆنە و موناسبەتەکاندا دەر دەکەوین و زۆربەی بەستێنە کارییەکانمان لە خۆمان تەنیوەتەوە. بە درێژایی هەموو وەرزەکانی ساڵ جیا لە کۆمەڵێک تاک کە وەکووو کاری تاکەکەسیی خۆیان دەردەکەون، وەکوو حیزب دەرکەوتن و چالاکی و هەڵسووڕانمان چ روو بە دەرەوە و چ رووبە ناوەوەی تەشکیلات لە ئەوپەڕی لاوازیی خۆیدایە. هەمیشە لە کۆبوونەوە ناوە ناوە و جار و باری گشتیی یان تایبەتییدا کۆمەڵێک بەڵێن دەدرێت و بە داخەوە هەر دوای کۆبوونەوە و دانیشتنەکان فەرامۆش دەکرێن. ئەوا سبەی رۆژی کرێکارە، دووسبەی ٣١ی جۆزەردانە، یان ٢٦ی رێبەندانە، ٢٧ی رەشەمەیە و … لەو چەند بۆنەدا و بەو بیانووانەوە لە ئاستێکی زۆر نزم و لاوازدا لە سەر فەیسبووک بە وێنەوە دەردەکەوین یان راگەیاندنێکی چەندپاتکراو دەدەین و دوای ئەوە حیزب تەعتیلە تا موناسبەت و بۆنەیەکی تر.\nحیزبێکی سیاسیی ئەمڕۆیی، مۆدێڕن و پێشکەوتنخواز، ناتوانێت حیزبی بۆنە و مناسبەتەکانی بێت. بەرۆژ کردن و ئاکتیڤ کردنەوەی حیزب و داتاشینی مەشغەڵەی رووبە دەرەوە و مەیدانی راستەقینەی کار، سەرنجدان و زووم کردن و هەوڵدان لە پێناو وەڵامدانەوە بە داخوازیەکانی خەڵک و چالاکیی سیاسیی و حیزبیی یەکێک لە رێگاکانی بەزاندنی سنوورە دەسکردەکان و بردنەوەی حیزب بۆ ناو کۆمەڵگا و دوورکەوتنەوە لە حیزبی موناسباتی و بۆنەکان و رەواندنەوەی تەمی بێ هیوایی و ئاشتکردنەوەی کۆمەڵگا و جەماوەرە لە گەڵ حیزب.\n٩. کۆمەڵە وەکوو ئاڵاهەڵگری هێنانە مەیدانی خەبات و چالاکیی سیاسیی ژنان لە کوردستان، ئەمڕۆ پاش سیوشەش ساڵ لە هەڵسووڕانی ئاشکرا، چەندە لەو بەستێنە دا دەسکەوتی بەدەست هێناوە؟ چەندە بەو بۆچوون و رووانگەیە وەفادار ماوەتەوە؟ ئێستا لە و پێوەندیەدا لە چ ئاستێکدایە؟ لە باری عەمەلیەوە لەو بارەوە جانتاکەی چیی بۆ نیشاندان و گوتن تێدایە؟ ئایا تەنیا لە هەشتی مارس دا بەرزکردنەوەی تراکت و پۆستەرێکی چەندپاتکراوە، یان کۆکردنەوەی کۆمەڵێک کەس لە هۆڵێک بۆ ماوەی یەک یان دوو کاتژمێر و وتاردانێک لەو پێوەندیەدا، وڵامدانەوە بەو پرسە دەداتەوە؟ رێژەی رووهێنانی ژنان و کچانی کوردستان بەرو ئێمە لە ساڵدا چەند لە سەدە؟ لە ماوەی چەندساڵی رابردوودا لە باری رێژەییەوە لە ئاستێکی نێوەنجیدا چ رێژەیەک لە لاوانی کوردستان بە کوڕ و کچەوە روویان لە ئێمە کردووە؟ ئایا ئێمە توانای جەزبکردنی پێنج لە سەدی ئەو کەسانەمان بووە؟ هۆکارەکەی چیە؟ لە باری راکێشانی هێزەوە لاوازین؟ ئیمکاناتی راکێشان و هێشتنەوەی هێزمان نییە؟ یان لە گەڵ گەورەبوونەوەی حیزب گرفتمان هەیە؟ وڵامدانەوە بەو پرسیارانە و دۆزینەوەی رێگا چارە، تەنیا لە حیزبێکی رووبە دەرەوە، راستگۆ، ئاکتیڤ، جیددی، بە پلان و ئەمڕۆییەوە دەوەشێتەوە.\n١٠. لەبەر نەبوونی هیچ گەڵاڵەیەکی فێرکردن، بارهێنان، سەرگەرمیی، تەفریح و کات بەسەربردنی ئاسایی و بەکەڵک، مەیدان دراوەتە کۆمەڵێک دیاردەی نێگەتیف لەوانە خواردنەوی “ئەلکول”. ئەو دیاردەیە بۆتە سەرچاوەی کۆمەڵێکی بەرچاو لە کێشەی تووشبووی رۆژانەی نێو ئەم ئۆردوگایە. کێشەکەش ئەو گەنج و لاوانە نین، ئەوان لە بەستێنێکی ئامادەکراو دەکەون. بە پێی ئەو پەندەی کە دەڵێت” رطب خوردە، منع رطب کی کند”.\nکاتێک بەرپرسێک خۆی بە سەرخۆشی بەرەورووی ئەو دۆخە دەبێتەوە، لایەنی بەرانبەر چۆن بیر دەکاتەوە یان چۆن بار دێت؟ لە نێو دیو و ژوورەکانی ژیانیان چی دەبینرێت؟ لە کاتی سەردان و گەڕانەوەیان لە ناوشار لە باتی رۆژنامە، گۆڤار و کتێب چی بەدەستیانەوە دەبینرێت؟ لە شوێنی مانەوە و حەسانەوەیان یان بە گشتیی لە کۆی کەمپەکە ئەوەی بۆ هەمووان لە بەردەستدا بێت، چەند کتێبی لێیە؟ کامە بۆ جێخستنی کولتووری خۆێندنەوە هەوڵدراوە؟\nلە لایەکی ترەوە ئەو کەسانەی کە روودەکەنە حیزب و رێکخراوە سیاسیەکان دوو لایەنی بەرچاو لە خۆ دەگرن. یەکێک لەو لایەنانە ئەو کەسانەن کە لە بەشی نهێنی چالاک و هەڵسووڕاو بوون و بە هۆی تێکچوونی باری ئەمنییەتی لە لایەن سیستەمی داپڵۆسێنەری کۆماری ئیسلامیەوە هەڵهاتوون روو دەکەنە ئۆردوگا، کە بەداخەوە بە هۆی هەل و مەرج و دۆخی ئۆردوگاوە ناچارن یان رێی هەندەران و ئاوارەیی بگرنەبەر، یان لە شارەکانی باشووری کوردستان خەریکی کرێکاری بن. لایەنی دووهەم ئەو کەسانەن کە بە هۆی سیاسەتەکانی کۆماری ئیسلامیەوە لە ترسی تووش بوون بە گرفتە فرەچەشنە کۆمەڵایەتیەکان یا بۆ دەرباز بوون لەو کێشانە، پەنا دەبەنە بەر ئۆردوگاکان، بەڵام بەداخەوە ئەم بەشەش لە چاڵی مادەسڕکەرەکان دەر دێن و دەکەونە ناو بیری ئەلکهولەوە. ئەو دیاردەیە بە شێویەکی بەرفراوان هەموو ئاستەکانی گرتۆتەوە کە سەرچاوەی کێشە تووشبووەکانی رۆژانەیە. بەداخەوە بە بڕیای بیر لێنەکراوی پلان بۆ دانەڕێژراو زۆرجار هەوڵدراوە بە زەبرو زەنگ و گوشار هێنان، کە تەنانەت لەم بارەشەوە زۆر زەق و بەرچاو هەڵاواردن لە شێوازی بەرخوردکردندا دەبینرێت کە تا ئەمڕۆ جیا لە ئالۆزترکردنی دۆخەکە، بە هیچ شێوازێک نەیتوانیووە چارەساز بێت. کاری فەرهەنگیی و بارهێنان و هاوکات پابەندبوونی ئاستە جۆربەجۆرەکانی سەرچاوەی بڕیار لە جێبەجێبونی بڕیارەکان و وەفاداربوونی خۆیان بە بڕیار و پەسەندکراوەکانیان دەتوانێت هەنگاوێکی یەک لا کەرەوە بێت بۆ ئەو دیاردەیە.\n١١. هیچ ئەندامێکی کۆمیتەی ناوەندیی بۆی نییە بێ ئاگاداریی لانی کەم سکرتێر یان مەسئولی بڕیاردەر بچێت بۆ شوێنێک کە دەر لە مەسئولیەتی کۆمەڵەیە. یان ئەرکی تەشکیلاتی ئەو هاوڕێیە نییە کە لەو شوێنەدا نوێنەرایەتی کۆمەڵە بکات.\n١٢. هیچ گفتوگۆ و قسەوباسی ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندیی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان ڕوو بەدەرەوە نابێت لەگەڵ بنەما سەرەکیەکانی بەرنامە و پێڕەوی ناوخۆدا جیاواز بێت، ئەوە نەبێت کە ئەو کەسە بە ڕوونیی و بە تۆمارکراوی وەکووو ڕای شەخسیی خۆی بەیانیان بکات.\n١٣. حیسابڕەسیی خەرجی کۆمەڵە لە هەر ئۆرگانێکدا بێت دەبێت بە حیسابی ورد بێت و هەر کاتێک بویسترێت لەبەردەم کۆمیتەی ناوەندییدا بێت. (ئەگەر هەتا ئێستا نەکراوە، ئەوا دەبێت لەمەوبەدوا بە ڕێکوپێکی ئەنجام بدرێت. هەر جۆرە سەرپێچیکردنێک جێی گومان دەبێت).\n١٤. هەموو ئەندامێکی کۆمیتەی ناوەندیی دەبێت مانگی یەک جار یەک سیمنار، ئەگەر نیوسەعاتیش بێت، ئامادە بکات و پێشکەش بە تەشکیلاتی کۆمەڵەی بکات.\n١٥. هەر ئەندامێکی کۆمیتە ناوەندیی کە دیدار و سەردانەکانیان بۆ لای حیزب و کەسایەتیە ناسراوکان بە شێوەی حیزبیی بێت و وەکووو هەیئەت بەشدار بن، نەک وەکووو شەخس، و ڕاپۆرتیش ئامادە بکرێت. ئەمە ئەو سەردانانە ناگرێتەوە کە هاورێیەک بە ئیستیفادەکردن لە ئیمکاناتی خۆی بۆ سەردان و زیارەتی هاوڕێیەتی شەخسیی دەچێت.\n١٦. هیچ کەسێک نابێت دەست لە کاروباری مەسئولی دیاریکراوی تەشکیلات وەربدات تا ئەو کاتەی کە کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندیی بڕیار دەدات هاویار و هاوکاری بۆ دابنێت.\n١٧. کۆمیتەی ناوەندیی ئامارێکی وردی کەرەسە و شتومەکی حیزب بە گشتیی و ئەندامان و پێشمەرگەی بە تایبەتیی دەبێت تۆمار بکات.\n١٨. ئاییننامەی ”هێزی پێشمەرگە“ لە ماوەی یەک مانگدا ئامادە بکرێت و پێڕەوی بنەماکانی مسەوەباتی کۆنگرە بکات. کۆنگرە ئەو بڕیاریدا بەڵام جێبەجێ نەکرا! فۆرمی ئەندامگیریی و پێشمەرگایەتی بە فەرمیی پیادە بکرێت. سەرەرای ئەوەی کە هەر پاش یەکەم پلێنۆم ئامادە کرا، بەڵام بە ئاشکرا چاوپۆشی لێکرا!\n١٩. دروستکردنی فۆرمی ناسنامەی سیاسیی و حیزبیی هەموو تاکێک لە هەموو ئاستێکدا بۆ سەرچاوەی زانیاری و ناسینی کەسەکان و هەبوونی فایلی هەموو کەسێک لە ئارشیڤی پارێزراوی حیزبیدا. فۆرمەکەی لە مێژە ئامادەیە بەڵام بەرگری لە پیادەکردنی کراوە.\n٢٠. لەم حیزبەدا یان دەبێت ”ژێنڕاڵ” بیت یان “سەربازی سادە” هیچ ئاستێک بۆ کەس دیاری نەکراوە و کەسەکان بە هیچ پێناسەیەکەوە نا ناسرێن. بۆیە پلە بەندیی و دیاربوونی پلە و پێگەی حیزبی هەموو کەسەکان یەکێک لەو خاڵە گرینگانەیە کە دەبێت لە زووترین کاتی گونجاودا مێکانیزمی بۆ دیاری بکرێت و بە ئەنجام بگەێندرێت.\n٢١. دیار بوونی رێژەی ئەندامانی حیزب بە روونی و شەفاف کە هەم سەرچاوەیەکی پتەوە بۆ پلان دارشتن، سازماندان و دابەشکردنی ئەرک و کارەکان و پێسپاردنی ئەرکی شیاو و پێویست بە گوێرەی توانایی و لێهاتوویی ئەندامان.\n٢٢. بەرنامەیەکی ئاموزشیی ڕوون بە مەبەستی بردنە سەرەوەی ئاستیی سیاسیی و حیزبیی و وەفاداریی بە بەرنامە و پێڕەوی کۆمەڵە ئامادە بکرێت و وەکووو دەورەی پەروەردەکردن پێڕەوی بکرێت.\n٢٣. دانانی مێکانیزمێکی کارناسانەی وردبینانە بە لێکدانەوەی هەموو لایەنەکانییەوە لە سەر رێژەی یارمەتیی مانگانەی حیزب لە سەر دوو ئاستی”جیرە تەڕ” و “جیرە وشک” بۆ هەر تاکێک کە لە کۆبەندیەکاندا بنەماڵەکانیش دەگرێتەوە و بە لەبەر چاوگرتنی هەڵبەزدابەزەکان و ئاوسانی بازاڕ و ماوەی ساڵیانی مانەوەی کەسەکان لە حیزب‌دا و دیاریکردنی رێژە و دەرسەدێکی ساڵیانە بۆ زیادکردنی یارمەتیە ماددیەکەیان، کە ئەمە خۆی چەشنێک نیشاندانی بایەخدانی حیزب بە تاکەکانە بە پێی ئاستی وەفاداریی و مانەوەی هەرکەسێک لە حیزبدا.\n٢٤. بەداخەوە لە بەر نەبوونی هیچ مێکانیزمێکی دیاریکراو ئەگەر کەسێک ماوەی پێنج ساڵیش لە حیزبدا بمێنێتەوە، لە ئەگەری پێخۆش بوون یان لە کێشە لە گەڵ بەرپرسێک، بە بێ لە بەرچاوگیرانی ساڵیان تەرخانکردنی تەمەن و هەڵسووڕان و چالاکیی کەسەکە، وەدەر دەنرێت و کەسیش لە ئاست چارەنووسی بەرپرسیار نییە. کە ئەو دیاردەیە بۆ لایەنێکی سیاسی وەکوو کۆمەڵە کە دروشمی پاراستنی مافی کۆمەڵگا، تاک و بە گشتیی مرۆڤی بەرزکردۆتەوە و بانگەشەی بۆ دەکات و یەکێک لە بنەما فیکریەکانی کۆمەڵەیە و بە ئەو تایبەتمەندیەوە دەناسرێت، خاڵێکی لاوازە و شیاوی پێداچوونەوە و بەرگیری کردن لەو رووداوانە و پاراستنی ماف و کەرامەتی تاکەکانە.\n٢٥. دیاریکردنی رێژەی بەشی بوودجەی پزیشکیی و دەرمانیی هەر تاکێک نە بە پێی نۆرمە ئەمرۆییەکانی دنیای پێشکەوتوو، بەڵکو بە پێی دەرەتان و توانایی ماڵیی حیزب، بەڵام لە باری ئاماریەوە بڕەکەی دیار بێت.\n٢٦. گەڕاندنەوەی هەموو ئەندامە دەرکراوەکانی کۆمەڵە کە دەرکردنیان لە گەڵ پێوەرەکانی پێڕەوی ناوخۆی کۆمەڵە نایەتەوە، سزادانی کەسانی سەرپێچیکەر بە ئەندازەی سەرپێچیەکەی خۆیان و لە چوارچێوەی یاسا و پێوەرەکانی پێڕەوی ناوخۆدا، زامنی چەسپاندنی دیسیپلینی حیزبیە و بە هەموو جۆرێک پشتیوانیی دەکەین. “خۆمان” و” خۆتانە” کردن و هەڵاواردن و سزای نابەرابەر و نەشیاو دەبێت رابگیرێن و لە کۆمەڵەدا بنبڕ بکرێن. بەپێی پێرەوی ناوخۆ کەسی دەرکراو دەبێت پلێنۆم بڕیاری کۆتایی لە سەر بدات و ئەم هەلە وەکووو مافێک دەبێت پیادە بکرێت کە تا ئێستا چاوپۆشیی لێکراوە.\nئێستایش پێشنیاری ئێمە بۆ ئەو هاوڕێیانەی کە بە دەربەستی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان دێن و دڵیان بۆی دەسووتێت، ئەوەیە کە ڕێگا بە برەوداریی نەبوونی ئەو خاڵانەی سەرەوە نەدەن. ئەگەر بێ دەنگ بن و هەڵوێست وەرنەگرن، ئەوا بەری ڕەنجتان وەکووو هەموو ئەو دڵسۆزانەی لێرەولەوێ و یەک یەک و دوو دوو وازیان هێنا و دوورکەوتنەوە. ئێمە دەبێت بەرەو گەورەکردنی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان و بەهێزکردنی کۆمەڵە هەنگاوی بە بڕست و جیددی هەڵبگرین.\nعەبدۆڵا کۆنەپۆشی (عەبە دلێر)، جەلیل ئازادیخواز، هێرش عەلیزادە، ڕێبوار ڕەشید، بیژەن قوبادی،باقی تالیبولعیلم، بورهان رەوشەن، ڕەزا لوتفی، حامید سەعاتی، سەبری بەهمەنی، دیاکۆ زەندی، فەرهاد سەرهەنگی.\nبەڕێزان، سکرتێری کۆمەڵە و ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندیی، تکایە بە زووترین کاتی گونجاو، ئەم پلاتفۆرمە بنێرن بۆ ئەندامانی کۆمەڵە و ئێمە چاوەڕووانی وەڵامی ئێوەین.


ئاماری توندوتیژی بەرامبەر بە ژنان – دەنگی کورد\nماڵەوە/هەواڵ/کوردستان/ئاماری توندوتیژی بەرامبەر بە ژنان\nئاماری توندوتیژی بەرامبەر بە ژنان\nئامارەکانی بەڕێوەبەرایەتی گشتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان دەریدەخات، کوشتنی ژنان لە هەرێم بەراورد بە ساڵی ڕابردوو زیادیکردووە.\nبەپێی ئامارەکانی ئەو بەڕێوبەرایەتییە، لە پێنج مانگی یەکەمی ئەمساڵدا، ٢٢ ژن کوژراون کە زۆرترینیان لە پارێزگای دهۆک بوون کە ٨ ژن بووە، لە هەولێریش ٧ ژن و لە سلێمانیش ٣ ژن و لە گەرمیان و ڕاپەرین ٢ ژن و لە سۆرانیش ٢ ژنی دیکە کوژراون.\nبەو پێیە ئامارە کوشتنی ژنان، بەراورد بە پێنج مانگی یەکەمی ٢٠١٧ ڕووی لە زیادبوون کردوو، لەکاتێکدا لەهەمان ماوەی ساڵی ڕابردوودا، ١٩ حاڵەتی کوشتنی ژنان تۆمارکراوە.\nبەرپرسانی بەڕێوبەرایەتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان، هۆکارەکانی زیادبوونی کوشتن بۆ قەیرانی دارایی دەگەڕێنەوە، دەشڵێن دۆسیەی کوشتن هەیە تائێستا بکوژەکەی دەسگیرنەکراوە.\nلە سێ مانگی یەکەمی ئەمساڵیشدا، ١٩٥٨ سکاڵا لە نوسینگەکانی توندوتیژی دژی ژنان تۆمارکراون، ٤١ ژن خۆیان سوتاندووە، ٢٦ ژنیش خۆیان کوشتووە، ئەوەش بەراورد بە سێ مانگی یەکەمی ساڵی ڕابردوو ژمارەکە ڕووی لە کەمبوونکردووە.\nئەندامێکی لیژنەی کاروباری ژنانیش لە پەرلەمان دەڵێ، حکومەت و دەزگا ئەمنیەکان و دادگاکان بەرپرسیارن لە یەکلانەبوونەوەی کەیسەکانی کوشتنی ژنان لە هەرێم.\nهاوکات بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠١٧، لەکۆی نۆ هەزار و ٣٣١ دۆسیەی توندوتیژی دژی ژنان، تائێستا دادگا تەنیا ٢١٦ دۆسیەیانی یەکلاکردووەتەوە، هەروەها پێنج هەزار و ٦٨ دۆسیەشیان داخراون بە هۆکاری جۆراوجۆر کە بەشێکیان لێخۆشبوون بووە بە ڕەزامەندی هەردوولا.\nدوو هەزار و ٨٣ دۆسیەی دیکەش ئێستا لەژێر لێکۆڵینەوەدان و دادگا و دەزگا ئەمنیەکان سەرقاڵی یەکلاکردنەوەیانن.


Download Lagu Afarin MP3 Musik Terbaru - Mp3Juice\nDownload Lagu Afarin\nDownload Afarin Mp3 Gratis, Ada 15 daftar lagu Afarin yang bisa anda download. Dapatkan Afarin dengan bentuk seperti mp3 serta mp4 dilengkapi dengan kualitas terbaik tentunya hanya dalam website mp3juice.wikimedan.com.\n6.18MB 15 December 2017\nگۆرانی شەو ڕۆیشت بۆ مناڵان | کەناڵی ئافەرین | afarin kids\n2.14MB 23 November 2020\nزنجیرە کارتۆنی دۆبلاژکراوی کوردی نوسا | کەناڵی ئافەرین | مەیک ئەپ | afarin kids\n3.91MB 29 September 2020\nگۆرانی جوتیار بۆ مناڵان | هۆ مەڕەکانم | کەناڵی ئافەرین | afarin kids\n1.05MB 15 February 2020\nAfarin موسیقی ناب بختیاری با صدای بانو آفرین\n937.5kB 10 February 2020\nکەروێشک لانە و لانە | گۆرانی خۆپارێزی بۆ منداڵان | کەناڵی ئافەرین | afarin kids\n750kB 27 September 2020\nزنجیرە کارتۆنی دۆبلاژکراوی کوردی نوسا | کەناڵی ئافەرین | باران نیعمەتە | afarin kids\nگوندەکەی مانی پڵنگ | کەناڵی ئافەرین | هاوبەشیپێکردن 06 | afarin Kids\n11.55MB 23 February 2021\nزنجیرە کارتۆنی دۆبلاژکراوی کوردی نوسا | قوربانی 03 | کەناڵی ئافەرین | afarin kids\n4.79MB 02 August 2020\nگوندەکەی مانی پڵنگ | کەناڵی ئافەرین | سەردانی پزیشک 01 |afarin Kids\n10.31MB 19 February 2020\nزنجیرە کارتۆنی دۆبلاژکراوی کوردی نوسا | کەناڵی ئافەرین | خوێندنی ویردەکانی پێش خەوتن | afarin kids\n3.37MB 11 May 2020\nزنجیرە کارتۆنی دۆبلاژکراوی کوردی نوسا | کەناڵی ئافەرین | لەماڵەوە دەمێنینەوە | afarin kids\n5.69MB 23 December 2020\nزنجیرە کارتۆنی گوندەکەی مانی پڵنگ | کاتی خەوتن 04 | کەناڵی ئافەرین | afarin kids\n11.55MB 04 November 2020\nزنجیرە کارتۆنی دۆبلاژکراوی کوردی نیلۆیا | ئاشتبوونەوە| کەناڵی ئافەرین | afarin kids\n5.45MB 12 August 2020\nکارتۆنی چرا ڕۆشنەکان گاڵتەپێکردن 01 کەناڵی ئافەرین | afarin kids\n12.24MB 14 October 2020\nSekian ulasan dari lagu Afarin, kamu bisa streaming atau Download Lagu Mp3 melalui online dengan cara mengubah video youtube menjadi mp3 yang ada dalam halaman ini, meskipun begitu jangan lupa untuk memperoleh Afarin secara legal lewat itunes, joox, spotify demi menghormati pencipta musik tersebut, kamu bisa mencari lagu kesukaan yang kamu inginkan lewat kolom pencarian.\nParvati Tera Dulha Jag Te Nyara Se\nSad Rain 2\nJazz Cartier You Can Have It\nNa Dhaga Hai Na Dor Jb\nAkbar Tora Ma 1\nBuser Karcha Comic\nYaar Ki Shaadi Mein\nWo Jo Parvat Pe Rehti Hai


وێنەی خوێندكارە تووشبووەكە بڵاوكرایەوەبە وێنە؛ لە نەجەف تیمە پزیشكییەكان لە كۆڵانەكان بڵاوەیان پێكرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nوێنەی خوێندكارە تووشبووەكە بڵاوكرایەوە\nبە وێنە؛ لە نەجەف تیمە پزیشكییەكان لە كۆڵانەكان بڵاوەیان پێكرا\nتەندروستی هەولێر بۆ هاووڵاتییان: ببینن چوونە دەرەوە چ كارەساتێك دەخولقێنێت\nهاوشێوەی ئەمریكا، ئێران بەرپرسیارێتی كارەساتی كۆرۆنا دەخاتە ئەستۆی چین\n2020/02/24 - 4:54 PM\nدوای تۆماركردنی یەكەم حاڵەتی تووشبوو بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە شاری نەجەف، تیمە پزیشكییەكان بە كۆڵانەكاندا بەمەبەستی پشكنین بڵاوەیان پێكرا.\nبەپێی هەواڵی میدیا عیراقییەكان، تیمە پزیشكییەكان لە شاری نەجەف بڵاوەیان پێكراوە بەتایبەتی لە ناوچەی (حویش) لە دەورووبەری شاری كۆنی نەجەف.\nهاوكات، وێنەی ئەو خوێندكارە ئێرانییە بڵاوكراوەتەوە، كە لە شاری نەجەف تووشی كۆرۆنا بووە و لە نەخۆشخانە خەوێنراوە.\nسبەی ئەنجوومەنی وەزیران هەرێم كۆدەبێتەوە\nلەشارێكی ئێرانی داوا لە هاووڵاتیان دەكرێت بچنەوە ماڵەوە\n2020/04/06 - 10:23 AM\nپەرلەمانتارێكی عیراق پێیوایە ئامانجی كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە چەند بنكەیەكی سەربازیی، ئامادەكارییە بۆ هێرشكردن و كوشتنی ژمارەیەك سەركردە.\nكەریم محەمەداوی ئەندامی لیژنەی ئاسایش و بەرگری لە پەرلەمانی عیراق ڕایگەیاند كشانەویە هێزەكانی ئەمریكا لە هەندێك بنكە ڕێوشوێنی جێبەجێكردنی بڕیارەكەی پەرلەمان بۆ كشانەوەی هێزە بیانییەكان نییە، بەڵكو ئەو هەنگاوە بەشێكە لە پلانی خۆڕێكسختنەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە عیراق.\nئەو پەرلەمانتارە پێیوابوو كە ئامانج لە ڕێكخستنەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە عیراق شاراوەیە و پەیوەندی بەوەوە هەیە كە ئەو هێزانە بچنە هەندێك بنكەی پارێزراوـ بە تایبەتیش دوای ئەوەی سیستمی مووشەكی بەرگری پاتریۆتیان تێدا جێگیر دەكرێت.\nوتیشی: “ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا هەوڵدەدات هێرشی چڕ بكاتە سەر هەندێك بنكەی سەربازی و دەیەوێت سەركردەكان بكوژێت” وەك ئاماژەیەك بۆ سەركردەی میلیشیا شیعەكان.\nمحەمەداوی جەختیشیكردەوە كە ئەو هەنگاوەی ئەمریكا تەكتیكێكی سەربازییە نەك كشانەوە.\n2020/04/06 - 9:30 AM\nپێنج كوتلەی شیعە لە عیراق كە خاوەنی ١٠٦ كورسین لە كۆی ٣٢٩ كورسی پەڕلەمانی عیراق، ڕێكەوتن لەسەر كاندیدیكردنی مستەفا كازمی سەرۆكی دەزگای هەواڵگریی، لەبری عەدنان زورفی بۆ پێكهینانی كابینەی حكومەتی نوێی عیراق.\nهەرچەندە سەرچاوەیەكی نزیك لە عەدنان زورفی دوێنێ ئاشكرایكرد، هەفتەی داهاتوو پەڕلەمانی عیراق بۆ دەنگدان بە كابینەكەی كۆدەبێتەوە، بەڵام بەپێی زانیارییەكان، شیعەكان بە زورفی ڕازی نین و دەیانەوێ كەسێكی دیكە دیاری بكەن بۆ ئەو پۆستە.\nحەمید مەعلە سەركرد لە رەوتی حیكمەی نیشتمانیی بە ئاژانسی ئانادۆڵی ڕاگەیاند، ئێوارەی دوێنێ لە ماڵی هادی عامری سەرۆكی هاوپەیمانی فەتح، كۆبوونەوەیەك بە ئامادەبوونی نوێنەرانی دەوڵەتی یاسا، رەوتی حیكمە، هەردوو كوتلەی نەهجی نیشتمانیی و فەزیڵە بەڕێوەچوو، لە میانی كۆبوونەوەكەدا لایەنەكان ڕێكەوتن لەسەر كاندیدكردنی مستەفا كازمی بۆ سەرۆكایەتی حكومەت لەبری زورفی و داواكاری كاندیدكردنی كازمی ئاڕاستەی بەرهەم ساڵح سەركۆمار دەكەن، بەبێ ئەوەی هیچ ڕوونكردنەوەیەكی یاسایی لەوبارەوە بدات.\nمستەفا كازمی، كەسایەتی سەربەخۆیەوە و سەر بە هیچ هێزێكی سیاسیی نییە، لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٦ پۆستی سەرۆكی دەزگای هەواڵگری نیشتمانیی لە سەردەمی سەرۆكوەزیرانی پێشتووتر حەیدەر عەبادی، وەرگرتووە و تا ئێستا لەو پۆستەدایە.\nڤیدیۆ56 خولەک پێش ئێستا\nخەڵك – بەشی هەواڵ تەندروستی هەولێر هاووڵاتییان ئاگادار دەكاتەوە لە مەترسییەكانی پابەند نەبوون بە ڕێنماییە تەندروستییەكان و چوونە دەرەوەیان لە...\nخەڵك – بەشی هەواڵ نیوەڕۆی ئەمڕۆ قەدەغە یەكجارییەكەی هاتووچۆ لە هەرێمی كوردستان كۆتایی دێت، بەڵام قەدەغە گشتییەكەی پێشوو كە تا...\nخەڵك-بەشی هەواڵ ئەمڕۆ دوو شەممە دابەشكردنی مووچە بەردەوام دەبێت و بەپێی خشتەكەی وەزارەتی دارایی و ئابووری حكومەتی هەرێمی كوردستان مووچەی...


عه‌لی عه‌بدوڵڵا ساڵح.. كۆتایی خوێناوی مانگی هه‌نگوینی له‌گه‌ڵ حوسییه‌كان\nڕاپۆرت 2017-12-05 14:12 کۆمێنت 754 جار بینراوە\nناوی عه‌لی عه‌بدوڵڵا ساڵح له‌گه‌ڵ مێژووی 40 ساڵی رابردووی یه‌مه‌ن ئاوێته‌بووه. ساڵی 1942 له نزیك سه‌نعای پایته‌خت له دایكبوو. له هه‌ڕه‌تی لاوێتیه‌وه چووه ریزه‌كانی سوپا و هه‌ر ئه‌وێ بۆی بووه په‌یژه‌یه‌ك بۆ گه‌یشتن به به‌رزترین پله‌ی ده‌سه‌ڵات.\nعه‌لی عه‌بدوڵڵا ساڵح، دوای ئه‌وه‌ی له شه‌سته‌كانی سه‌ده‌ی رابردووه‌دا چووه ناو سوپا و له یه‌كه‌ی زریپۆشه‌وه پله‌كانی سه‌ركه‌وتنی یه‌ك له‌دوای یه‌ك بڕی، له ساڵی 1978 ه‌وه پۆستی سه‌رۆكایه‌تی یه‌مه‌نی باكوری به‌ده‌سته‌وه بووه و له ساڵی 1990ه‌وه و دوای رێكه‌وتن له‌گه‌ڵ عه‌لی سالم ئه‌لبه‌یز سه‌رۆك كۆماری یه‌مه‌نی باشور و یه‌كگرتنه‌وه‌ی ئه‌و دوو به‌شه، بوو به سه‌رۆكی یه‌مه‌ن.\nئه‌و شه‌پۆله‌ی به به‌هاری عه‌ره‌بی ناوده‌براو و ته‌ختی به‌ختی چه‌ند حاكمێكی عه‌ره‌بی سه‌ره‌وژێر كرد، داوێنی عه‌لی عه‌بدوڵڵا ساڵحیشی گرته‌وه. هه‌رچه‌نده له‌سه‌ره‌تادا به زه‌بر و زه‌نگ به‌ره‌وڕوی خۆپیشانده‌ران بوه‌وه، به‌ڵام له مانگی حوزه‌یرانی ساڵی 2011 دا له ئه‌نجامی هێرشێك بۆسه‌ر كۆشكی كۆماری به‌سه‌ختی برینداربوو، شه‌ش مانگ دواتر و به‌پێی ده‌ستپێشخه‌ریه‌كی وڵاتانی كه‌نداو و دوای وه‌رگرتنی مافی پارێزبه‌ندی له په‌رله‌مانه‌وه، ده‌ستبه‌رداری پۆسته‌كه‌ی بوو.\nوازهێنانی ساڵح له كورسیه‌كه‌ی كۆتایی رێگه‌كه‌ی نه‌بوو، دواتر كه‌وته هاوپه‌یمانی حوسییه‌كان و روبه‌رێكی فراوانی یه‌مه‌نیان كۆنتڕۆڵ كرد و پێكه‌وه شه‌ڕی هاوپه‌یمانی عه‌ره‌بی كرد، كه له‌لایه‌ن سعودیه‌وه رێبه‌رایه‌تی ده‌كرێت، به‌ڵام مانگی (12)ی ئه‌مساڵ كۆتایی به‌و مانگی هه‌نگوینیه‌ی نێوانیان هات.\nدوای ئه‌وه‌ی عه‌لی عه‌بدوڵڵا ساڵح خواستی خۆی بۆ هه‌ڵدانه‌وه‌ی په‌ڕه‌یه‌كی نوێ له‌گه‌ڵ وڵاتانی دراوسێی یه‌مه‌ن و كۆتاییهێنان به‌شه‌ڕ له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانی عه‌ره‌بی نیشاندا، هه‌ر ئه‌مه وایكرد، بكه‌وێته به‌ر توڕه‌یی حوسییه هاوپه‌یمانه‌كانی و شه‌ڕ له‌نێوانیان بێته‌ئاراوه.\nرۆژی چواری كانونی یه‌كه‌می 2017 كاروانی ئۆتۆمبێله‌كانی عه‌لی عه‌بدوڵڵا ساڵح كه‌وته بۆسه‌ی حوسییه‌كانه‌وه و له‌گه‌ڵ دوو سه‌ركرده‌ی باڵای حزبی كۆنگره‌ی میللیی یه‌مه‌ن كوژران.


دواین كۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزارەتی دارایی و ئابووری بەڕێوەچوو\nئەمڕۆ سێ شەممە 9/7/2019، بەسەرپەرشتی رێباز حەملان، وەزیری دارایی و ئابووری حكومەتی هەرێم دواین كۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزارەتی دارایی و ئابووری بەڕێوەچوو.\nلەسەرەتای كۆبوونەوەكە، رێباز حەملان، وەزیری دارایی و ئابووری پیرۆزبایی لە بەڕێز مەسرور بارزانی كرد وەك سەرۆك وەزیرانی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێم و تەواوی ئەندامانی كابینەكە، هیوای خواست كە سەركەوتووبن و تەواوكەری كارو خزمەت و چاكسازیەكانی كابینەی پێشووبن بە باشتر خزمەتكردنی زیاتری هاونیشتیمانیان.\nلایخۆشیانەوە ئەندامانی ئەنجوومەنی وەزارەت سوپاس و دەست خۆشیان ئاراستەی وەزیری دارایی و ئابووری كرد كە لەماوەی كاركردنیدا بە بێ گوێدانە هیچ رەنگێك كاری لە پێشینەی خزمەتكردنی خەڵك و چاكسازیكردن بووە لە وەزارەت و نوێ بوونەوە بە وەزارەتی دارایی و ئابووریەوە دیارە.


هەواڵ / کوردستان :: 28/09/2019 :: 339 جار بینراوە\nئینستتیوتی پەی بۆ پەروەردەو گەشەپێدان لە راگەیه‌ندراوێکدا ده‌ڵێت: "ئێستا كە ساڵێك بەسەر تەمەنی ئەم خولەی په‌رله‌ماندا تێدەپەڕێت، كەچی وەك پێویست بە ئەركەكانی خۆی هەڵنەستاوە".\nلە راگەیه‌ندراوێکدا سەبارەت بە هەمواری ماددەی 110 پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەمانی کوردستان، ئینستتیوتی پەی بۆ پەروەردەو گەشەپێدان ده‌ڵێت: "لە ماددەکەدا هاتووە پەرلەمانتار ئازادە لە كاری پەرلەمانیی، بەڵام هەركاتێك ئەندامی فراكسیۆنێك لە فراكسیۆنەكەی خۆی جیابووه‌وە، یاخود چووە پاڵ فراكسیۆنێكی تر، ئەوا ئەندامێتی خۆی لەدەستدەدات لە پەرلەمان و كەسێكی تر لەو فراكسیۆنە بەپێی ریزبەندی شوێنه‌كه‌ی پڕدەكاتەوە، بە رەزامەندی پەرلەمان".\nلە راگەیه‌ندراوەکەدا هاتووە "پەرلەمانی كوردستان وێرای ئەوەی بەهۆی كێشە سیاسییەكانەوە درەنگ كەوتە كار، ئێستا كە ساڵێك بەسەر تەمەنی ئەم خولەدا تێدەپەڕێت، كەچی وەك پێویست بە ئەركەكانی خۆی هەڵنەستاوە، كەمترین یاسای دەركردووە، لەچاودێری حكومەتدا سستە، كاری لەسەر رەشنوسی دەستور نەكردووە، ئەوەی لەكارە سەرەتاییەكانی ئەم خولەدا تێبینی دەكرێت، ئەو یاسایانەی دەریكردوون لە كاڵایەك دەچن كە بۆ باڵایەكی تایبەت ئامادەكرابن".\nئاماژە بەوەشکراوە: لە پەیڕەوی ناوخۆی پێشوو تەنیا رێگا درابوو پەرلەمانتار ئازاد بێت لە كارو چالاكی پەرلەمانتاریی، لەگەڵ ئەوەش بینیمان تەنیا لەسەر جیاوازی راو بۆچوونیان نەك حیزب گۆڕین لە خوولی پێشوو بە زۆر و بێ ئاگاداری خۆی، پەرلەمانتار (فەرهاد سەنگاوی) دەركرا، دواتر بۆ ئەوەی رێگا بگرن لە رۆیشتنی پەرلەمانتاران بۆ ناو حیزبی تر، پەرلەمانی كوردستان لە خولی چوار لەسەرەتای دەستبەكاربوونی لەڕێگەی پێكهێنانی لیژنەیەكی تایبەت بە ئامادەكردنی پەیڕەوی ناوخۆ كاریان كرد، دواتر بە دوو خوێندنەوەی جیاواز پەسەندیان كرد.\nئه‌وه‌ش روونكراوه‌ته‌وه: كە ئێستا تەنیا سالێك بەسەر ئەم پەسەندكردنەدا تێپەڕیوە، كە ئەو كاتە فراكسیۆنی (نەوەی نوێ)ش لەپەرلەماندا بوونی نەبوو، بەلام ئەمڕۆ هاتوون ئەو مادەیە دەستكاری دەكەن كە تایبەتە بە حیزب گۆڕین، نەك هەلوێستی ئازاد.\nلە بەشێکی دیکەی راگەیه‌ندراوەکەدا هاتووە "ئێمە پشتیوانی ئازادی پەرلەمانتار دەكەین لە چوارچێوەی بەرنامەی حیزبەكەی نەك ئازادی بۆ دەرچوون لەحیزبەكەی و چوونە پاڵ حیزب و فراكسیۆنێكی تر و بردنی دەنگی حیزبەكەی بۆ حیزبێكی تر".\nباس له‌وه‌شكراوه "ئەم هەموارە كە پەرلەمان خوازیارە بیكات و رێگە بە پەرلەمانتار دەدات بچێتە پال حیزب و فراكسیۆنێكی ترەوە، دەبێتە سەرەتایەك بۆ كڕینی كورسی حیزب و ئیرادەی خەڵك، دەبێتەهۆی زولمی زۆرینە لە كەمینە، دەبێتە مایەی ئەوەی حیزبە گەورەكان كورسی حیزبە بچوكەكان بكڕن، لەلایەكی تر پێشێلی یاسایە".\nبه‌پێی ئه‌و راگه‌یه‌ندراوه "سەربەخۆیی پەرلەمان و ئازادی پەرلەمانتار وەك ئەوەی پروپاگەندەی بۆ دەكرێت، بەم رێگەو شێوازە نایەتەدی، پەرلەمان كاتێك سەربەخۆ دەبێت كە یاسای باش پەسەند بكات، كە لە ئەركی چاودێری دەسەڵاتی جێبەجێكردندا كارابێت، لەرووی داراییەوە سەربەخۆ بێت، لەرووی سەربازییەوە پاسەوانەكانی لەژێر چاودێری و فەرمانی سەرۆكی پەرلەماندا بن".\nلە کۆتایی راگەیه‌ندراوەکەدا ئەوەش خراوەتەڕوو کە پێویستە پەرلەمانی كوردستان هەمواری ئەو مادەیە رابگرێت، یان دەقی پەیرەوەكە وەك خۆی جێبەجێ بكات كە لادان و مانەوەی پەرلەمانتار لەسەر هەڵوێستەكانی دواجار بەستراوەتەوە بە رەزامەندی زۆرینەی پەرلەمانی كوردستانەوە.


بەشێك لە نەخۆشانی كۆرۆنا لە هەولێر لەژێر ئامێری هەناسەدانی دەستكرددان | Esta Media Network\nوەزارەتێکی حکومەتی هەرێم سێ موچە بەیەکەوە دابەشدەکات\nبەگوێرەی ئامارەكانی وەزارەتی تەندروستیی هەرێم، ڕێژەی توشبوون بە كۆرۆنا لە هەولێر هەڵكشاوە، بەشێك لە توشبووانیش لەژێر هەناسەی دەستكرددان.\nئەمڕۆ یەكشەممە 21ی شوبات، ئەمڕۆ د.سامان بەرزنجی، وەزیری تەندروستی و د.دلۆڤان محمد، بەڕێوبەری گشتیی تەندروستیی هەولێر نەخۆشانی کۆرۆنایان لە بەشی چاودێریی چڕ بە سەرکردەوە.\nلای خۆیەوە، دكتۆر بژار موسا، وتەبێژی تەندروستیی هەولێر بە تۆڕی میدیایی ئێستای وت، “مەبەستی ئەو سەردانەی وەزیری تەندروستیی هەرێم بۆ چاودێریكردنی دۆخی نەخۆشان و نەخۆشخانەی كۆرۆنا بوو، بۆ ئەوەی بزاندرێت هەر كەموكورتییەك هەیە چارەسەر بكرێت”.\nوتەبێژی تەندروستیی هەولێر ئەوەشی ئاشكراكرد، “لە ئێستادا 10 توشبووی كۆرۆنا لە هەولێر لەژێر ئامێری هەناسەدانی دەستكرد و چاودێریی چڕدان”.\nتوشبوون لە هەولێر زیادی كردووە\nئەمڕۆ وەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان ئاماری 24 كاتژمێری ڕابردووی كۆرۆنای بڵاوكردەوە و ڕایگەیاند، “لە هەرێمی كوردستان 150 كەسی نوێ تووشی كۆرۆنا بوون، زۆرترین ژمارەی توشبوونیش لە پارێزگای هەولێر بوو كە 95 كەس توش بوون”.\nلەبارەی مردن بە كۆرۆنا تەندروستیی هەرێم ئاشكرایكردووە، “لەو ماوەیەدا دوو توشبووی كۆرۆنا لە هەرێم گیانیان لەدەستداوە، كە یەكێكیان لە یارێزگای هەولێر بووە و ئەوی دیكەش لە دهۆك”.\nپێنج حاڵەتی زنجیرە نوێیەکەی کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان تۆمارکرا\nئەمڕۆ دکتۆر ئاسۆ حەوێزی، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستیی هەرێم بە تۆڕی میدیایی ئێستای وت، “پێنج حاڵەتی جۆرە نوێیەکەی کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان تۆمارکراوە و ئەو پێنج کەسەن كە پێشتر گومانیان لەسەر هەبوو”.\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان ڕاشیگەیاند، “گومان دەکەین حاڵەتی زۆر زیاتریش لە هەرێمی کوردستان هەبێت”.\nسەبارەت بە پشکنین بۆ جۆرە نوێیەكەی كۆرۆنا کە ئایا لە هەرێمی کوردستان دەکرێت؟ دکتۆر ئاسۆ حەوێزی ئاشكرایكرد، “پشکنینەکانی ئەم جۆرە نوێیەش لە ناو هەرێمی کوردستان دەکرێت و ئەو ئامێر و پشکنینانەی ئێمە لەبەردەستماندایە و دەیکەین لە هەموو عێراقدا بوونی نییە”.\nبەشێك لە نەخۆشانی كۆرۆنا لە هەولێر لەژێر ئامێری هەناسەدانی دەستكرددان 21/02/2021\nبەهۆی پابەند نەبوون بە ڕێكارەكانی كۆرۆناوە پۆلیسی كەركوك 40 كەسی لە سێ ڕۆژدا دەستگیركردووە 21/02/2021\nوەزارەتێکی حکومەتی هەرێم سێ موچە بەیەکەوە دابەشدەکات 21/02/2021\nشاندەكەی حكومەتی هەرێم لە بەغداد گەڕانەوە و “ترس لە پابەندنەبوونی هەولێر هەیە” 21/02/2021\nڤیدیۆ.. سوپای تورکیا چی لەدوای خۆی جێهێشت لە چیای گارە؟ 21/02/2021\nحكومەتی بەریتانیا بڕیاریداوە ڤیتامین دی دابەش بكات بەسەر ملیۆنان هاوڵاتیی وڵاتەكەی بەبێ بەرامبەر، بەهۆی ئەوەی لەماڵەوە بوون و…\nوەزارەتی تەندروستی ڕێکاری تەندروستی بۆ ڤایرۆسە نوێیەکە دەگرێتەبەر\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان، ئەمڕۆ دووشەممە 21ی کانونی یەکەم ڕایگەیاند قۆناغی یەکەمی ڕێکارە تەندروستییەکان بۆ ئەگەری ئەو…


پەروەردەی هەولێر ڕایگەیاند، لەسەر بڕیاری وەزارەتی پەروەردە، ڕۆژی 1/11/2021 پێشکەشکردنی داواکاری بۆ تاقیکردنەوەی دەرەکیی پۆلی 12ی ئامادەیی دەستپێدەکات و تاوەکو كۆتایی ئەو مانگە بەردەوامدەبێت.\nلە ڕاگەیەندراوێكدا بەڕێوەبەرایەتیی پەروەردەی هەولێر ئاماژەی بەوەكردووە، “ڕۆژی 1/11/2021 داواکاری پێشکەشکردن بۆ تاقیکردنەوەی دەرەکی پۆلی دوانزەی ئامادەیی زانستی، وێژەیی و پیشەیی دەستپێدەکات و لە 30/11/2021 کۆتاییدێت”.\nڕوونیشیكردووەتەوە، “دەستپێکردنی پێشکەشکردن بۆ تاقیکردنەوەی دەرەکیی پۆلە ناکۆتاکانیش لە 3/10/2021 دەستپێدەکات تا 31/10/2021 بەردەوامدەبێت”.\nساڵانە ژمارەیەكی زۆر كەس بەشداریی تاقیكردنەوە دەرەكییەكان دەكەن، كە بەهۆكاری جیاواز توانای خوێندنی ناو قوتابخانەكانیان نییە و بە شێوازی دەرەكی تاقیكردنەوە دەكەن و هەوڵی بڕینی قۆناغە جیاوازەكانی خوێندن دەدەن.\nڕوونکردنەوەی پۆلیس لەبارەی ئەو کەسەی خۆی بە پێغەمبەر ناساندبوو\nبەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی ڕاپەڕین لەبارەی ئەو ڕووداوەی ئێوارەی دوێنێی شاری ڕانیە، كە كەسێك خۆی بە پێغەمبەر ناساندبوو و دواتر…


زیندان‌بەزێنەکانی ئێمە (شاکر بێهروزی) – کوردستان و کورد\nزیندان‌بەزێنەکانی ئێمە (شاکر بێهروزی)\nزیندان‌بەزینی ئەمجارەی “کوردستان” شاکر بێهروزی‌یە کە لە زیندانی ناوەندیی ورمێدا بەند کراوە و سزای ئێعدامی بەسەردا سەپاوە.\nشاکر (فەرهاد) بێهرووزی، کوڕی سەلیم لەدایکبووی گوندی دزەی سەر بە ناوچەی مەرگەوەڕی ورمێ‌یە. شاکر قۆناغەکانی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیی لە گوندەکەی خۆیان تەواو کردوە و پاشان لە تەڵاشی زیوە درێژەی بە خوێندنی دواناوەندی داوە و پاشان لە ڕەشتەی “کار دانش”دا بڕوانامەی دیپلۆمی وەرگرتوە. ئەو دواتر بۆ بژێوی ژیانی ڕوو لە کاری چێشتلێنەری دەکا و لە تالارەکانی شاری ورمێدا بەو کارەوە سەرقاڵ دەبێ.\nشاکر لە ساڵی ١٣٩٦ هەتاودا هاتۆتە ڕیزەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانەوە، پاشان لە خەرمانانی ساڵی ١٣٩٧دا و دوای وەرگرتنی “ئەمان نامە” گەڕاوەتەوە ئێران و خۆی ڕادەستی ئیدارەی ئیتلاعاتی شاری ورمێ کردۆتەوە. ناوبراو پاش ١٤ ڕۆژ دەسبەسەری لە گرتنگەی ئیتلاعات و تەواوبوونی قۆناغەکانی یەکەمی لێپرسینەوە بە شێوەی کاتی ئازاد کرا. بەڵام پاش ٦ مانگ بۆ جاری دوویەم لە ڕێکەوتی ٢١ی ڕەشەممەی هەمان ساڵدا لەلایەن حیفازەت ئیتلاعاتی ورمێ‌وە دەسبەسەر کرایەوە بە تۆمەتی “کوشتنی ئەندامێکی سوپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامی” دەستبەسەر و بۆ ماوەی ساڵێک و ٩ ڕۆژ لە گرتنگەی ئەو ناوەندە ئەمنییەتییەی ڕێژیم هەڵکەوتوو لە پادگانی ئەلمێهدیی ئەو شارە خرایە ژێر ئەشکەنجە. حیفازەت ئیتلاعاتی ورمێ بە مەبەستی وەرگرتنی داننانی زۆرەملێ لە شاکر قورسترین و جۆراوجۆرترین شکەنجەی لەسەر تاقی کردەوە.\nشاکر دوای ٥ مانگ مانەوە لە گرتنگەی حیفازەت ئیتلاعاتی ئەو شارەدا بەو پەروەندە قورسەی لەدژی دروست کرابوو، لە خاکەلێوەی ساڵی ١٣٩٩ هەتاویدا سەرەتا لە لقی ٢ی دادگای شۆڕشی شاری ورمێ و لە دادگایەکی چەند خوولەکیدا بە سەرۆکایەتی قازی “شێخ‌لو” بەتۆمەتی “هەوڵدان دژی ئەمنییەتی نەتەوەیی” لە ڕێگەی ئەندامەتی لە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێراندا سزای ٥ ساڵ زیندانی بەسەردا سەپا. بەڵام دواتر حیفازەتت ئیتلاعاتی سپا بە هەڵبەستنی تاوانێکی نەکردوو دوو پەروەندی دیکەی لەدژی کردەوە و لە دادگا بە تۆمەتی “بەغی”ی لە ڕێگای ئەندامەتیی “کۆمەڵە” و هەروەها “کوشتنی” ئەندامێکی سوپای پاسداران سزای ئێعدامی بەسەردا سەپێندرا. ئەو حوکمە لە پووشپەڕی ساڵی ١٤٠٠ لە دیوانی بەرزی وڵات‌ڕا بۆ پێداچوونەوەی دووبارە نێردرایەوە بۆ دادگای شۆڕشی شاری ورمێ و لە ئاکامدا لە ڕەزبەری هەمان ساڵ (١٤٠٠) سزای ئێعدامی شاکر لە لقی ٣١ی دیوانی بەرزی وڵات لە شاری قوم پشتڕاست کرایەوە.\nسەپاندنی حوکمی ئێعدام بە سەر شاکر بە تۆمەتی “کوشتنی” ئەندامێکی سوپای پاسداران و ئەندامەتی لە ڕێکخراوی کۆمەڵە لە کاتێک‌دایە کە ئەو پێشمەرگەی حیزبی دێموکرات بووە و هیچ پێوەندییەکی بە کۆمەڵەوە نەبووە. هەروەها دوای پشتڕاست‌کردنەوەی حوکمی ئێعدامی شاکر لە دیوانی بەرزی وڵات، ١٢ کەس لە خەڵکی ئاوایی دزەی مەرگەوەڕ لە نامەیەکدا داوایان لە دەزگای قەزایی کرد ئەو پەروەندەیە بۆ لێکۆڵینەوەی زیاتر وەگەڕ بخاتەوە و دادگەرانە پێیدا بچنەوە. ئەوان شایەتییان دابوو کە شاکر لە کاتی کوژرانی ئەو ئەندامەی سپای پاسداران لە گوندەکەی خۆیان بووە؛ هەروەها بنەماڵەی “مامەل محەممەدی”، پاسدارە کوژراوەکەش لە سکاڵا دژ بە شاکر خۆیان بواردبوو. بەڵام دواتر حیفازەت ئیتلاعات بۆ زیاتر گوشار خستنە سەر شاکر لەسەر بنەماڵەی “مامەڵ محەممەدی” دەکا کە بێتوو بەدژی ئەو (شاکر) سکاڵا بەرز نەکەنەوە و ئەگەر بێتوو لێی ببوورن، مووچەی مانگانەیان لە “بونیادی شەهید”دا دەبڕن؛ بەوەش ئەو بنەماڵەیە مل بۆ بڕیارەکەی سپای پاسداران رادەکێشن.\nشاکر بێهرووزی دوای ئاگاداربوون لەو باسە و لەو پیلانەی حیفازەتی ئیتلاعاتی سپا ناڕەزایەتیی توند دەردەبڕێ و لە سەرەتای مانگی خەزەڵوەری ١٤٠٠دا لەد زیندانی ناوەندیی ورمی بۆ ماوەی زیاتر لە مانگێک مان لە خواردن دەگرێ. شاکر پێشتریش لە ڕێکەوتی ٢٣ی جۆزەردانی هەمان ساڵدا بە نیشانەی ناڕەزایەتی‌دەربڕین لەمەڕ ڕەوتی نادادپەروەرانەی دادگایەکی و سەپاندنی سزای ئێعدام بە سەریدا، مانی لە خواردن گرتبوو. بەڵام لە حاڵێکدا کە پێشتریش ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی لە ١٥ی ڕەزبەری ١٣٩٩ی هەتاویدا ناڕەزایەتیی خۆی لە دەزگای دادی کۆماری ئیسلامی سەبارەت بە سەپاندنی سزای ئێعدام بە سەر شاکر بیهرووزی‌دا دەربڕیبوو، هیچ وەڵامێک بە داوای وردبینی و پێداچوونەوەی سەرلەنوێ بە پەروەندەی ناوبراو نەدراوەتەوە.\nشاکر لەم دواییانە و لە ڕێکەوتی ١٠ خاکەلێوەی ئەمساڵیشدا بەنیشانەی ناڕەزایەتی‌دەربڕین بە بەندکرانی لە سللولی ئینفڕادیدا مانی لە خواردن گرت و، ڕۆژی شەممە ٢٧ی خاکەلێوە پاش ١٧ ڕۆژ دوای ئەوەی کە بەرپرسانی زیندانی ناوەندیی ورمێ بڕیاری گواستنەوەی ئەویان بۆ بەندی سیاسییەکان دا، کۆتایی بە مانگرتنەکەی هێنا.\nتاگی بابەت: زیندان‌بەزێنەکانی ئێمە /شاکر بێهروزی/ - دیاکۆ دانا


«دوایین شاسوار»* و هەڵگری پەیامەكانی نوور\n28 ئایار 2016\nلە چوارچێوەی هونەرەكانی گێڕانەوەدا، (ڕۆمان، داستان، چیرۆك، ژیاننامە و...) و بەتایبەتیش لەناو جۆرەكانی ڕۆمان، ژانرێك هەیە پێی دەگوترێ: ژیاننامەی ڕۆمانئامێز (السیره الروائیه).\nژیاننامەی ڕۆمانئامێز: كارێكی داهێنەرانەی (دووڕەگی)ی ئەدەبییە، تێكەڵاوكردنی دوو هونەری گێڕانەوەی دیار و ناسراوە، كە ئەوانیش بریتین لە (ژیاننامە یاخود یاداشتنامە و بیرەوەری) لەگەڵ (ڕۆمان). واتا ڕەگەزەكانی ژیاننامەی ڕۆمانئامێز.\nلەم ژانرە ئەدەبییەدا، ژیاننامەی هەر كەسێك بگێڕدرێتەوە، دەبێ بەپێی ئەو مەرجانە بێت كە گێڕانەوەی ئەدەبیی دەیخوازێ، واتا هاوشێوەییەكی تەواو لەنێوان ئەم هونەرە و هونەری گێڕانەوەی ژیاننامە، یان نووسینی یاداشتنامە نییە، كە تەواو واقیعین و گێڕانەوەی ڕاستەقینەی ژیانی كەسەكانن.\nژیاننامەی ڕۆمانئامێز، توانای جۆراوجۆر و بێكۆتا بە نووسەركەی دەدات و دەستكراوەی دەكات تا ڕووداوە ڕاستەقینەكان تێكەڵ بە خەیاڵ و فەنتازیا بكات، كە هەر یەكە لەم دووانە، واتا چ ڕۆمان و چ ژیاننامە، ناتوانن بە تەنیا ئەم كارە بكەن.\nهەموو ژیاننامەیەكی ڕۆمانئامێز، ئەندازەی باسكردنی ژیاننامەی كەسەكانیان وەكو یەك نییە، هەندێكیان زیاتر گرنگی بەوە دەدەن كە بە تەواوی ژیاننامەی خۆیان، یان ژیانی ئەو كەسانەی دەیانەوێ باسی بكەن، بخەنە ڕوو، بەڵام هەندێكی دیكەیان هەوڵ دەدەن ژیانی كەسەكان، لەگەڵ بەشێكی زۆری خەیاڵ و فەنتازیا تێكەڵ بكەن، واتا هەوڵ دەدەن كەسایەتییەكە زیاتر وەكو سیمبولێك بەكار بێنن، نەك ئەوەی بیانەوێ ژیاننامەی كەسەكە بە وردی بنووسنەوە.\nلە ڕۆمانی (دوایین شاسوار)دا، دكتۆر فەرید ئەلئەنساڕی زیاتر كاری لەسەر ئەوە كردووە كە وردەكارییەكانی ژیاننامەی ڕاستەقینەی زانای گەورە و ناوداری كورد (شێخ سەعیدی نوورسی) بنووسێتەوە، هەوڵی داوە بە تەواوی ئەوە بخاتە ڕوو كە شێخی نوورسی چۆن ژیاوە و لە كوێ ژیاوە و چی كردووە و وردەكارییەكانی ژیانی چین؟!. بۆ ئەمەش سوودی لە نووسین و كتێبەكانی خودی (نوورسی)ی و قوتابییەكانی وەرگرتووە و لە توركیا سەردانی قوتابییەكانی نوورسی (ئەوانەی لە ژیاندا ماون) كردووە.\nدكتۆر فەرید ئەلئەنساری (1960-2009ز)، خۆی زانایەكی ئایینی و ئەدیبێكی مەغریبییە، لە مەغریب لەدایك بووە و لە توركیا كۆچی دوایی كردووە، هەڵگری بڕوانامەی دكتۆرا بوو لە بواری توێژینەوەی ئیسلامی، جگە لە توێژینەوە ئایینیی و فیكرییەكانی، چەندین دیوانەشیعر و ڕۆمانی هەیە، پێ دەچێت دكتۆر فەرید ئەنساری، كاریگەریی زۆری (شێخ سەعیدی نوورسی) و پەیامەكانی نووری لەسەر بووبێ، هەر بۆیەش جگە لە ڕۆمانەكەی لەسەر ژیانی نوورسی، دیوانە شیعرێكیشی بە ناونیشانی (بینینەكانی بەدیعوززەمان نوورسی) نووسیوە.\nئەوەی بۆ من جێگای سەرنجە ئەوەیە كە بیرمەندێك لە مەغریبەوە دێت و درك بە گەورەیی كەسایەتییەكی كوردی وەكو (شێخ سەعیدی نوورسی) دەكات و بە ملیۆنان كەسی دیكەی غەیرە كوردیش هەن گرنگی بە بیروبۆچوونە گەش و گرنگەكانی شێخی نوورسی دەدەن، بەڵام كورد بە ئەندازەی پێویست گرنگی پێ نادات و زۆربەی خوێنەر و نووسەرانی كورد، تەنیا گوێیان لە ناوی نوورسی بووە و شتێكی ئەوتۆی لەبارەوە نازانن، نابێ ئەوەش نادیدە بگرین كە سەرجەمی پەیامەكانی نوور (دانراوەكانی سەعید نوورسی) لە لایەن مامۆستا فاروق ڕەسووڵ یەحیاوە كراونەتە كوردی و ژمارەیەك كتێبی دیكەشی لەبارەوە نووسراون، بەڵام ئەمە بە ئەندازەی گەورەیی نوورسی و بیروبۆچوونەكانی نین و سوودیشیان لێ وەرنەگیراوە.\nگوتراوە اكورد زیندووكوژی مردووپەرستەب، بەڵام ئەم وتەیە سەبارەت بە گەلێ زانا و سەركردەی كورد ڕاست نییە، اكورد هەم زیندووكوژە و هەم مردووەكانیشی فەرامۆش دەكاتب. بۆ نموونە، كەسێكی مەغریبی دێت، شێخی نوورسیمان لە ڕۆمانێكدا بە ناوی (دوایین شاسوار) بۆ ئامادە دەكاتەوە و پێمانی دەناسێنێتەوە، نكوڵیش لەوە ناكات كە ئەم زانا گەورەیە كوردە و باسی كورد و كوردستانیش دەكات.\nیان ڕۆماننووسێكی فارسی وەكو یەحیا یەسریبی دێت و بە ڕۆمانێك (ڕۆمانی قەلەندەر و قەڵا)، ژیاننامەی زانایەكی گەورەی كوردی وەكو شەهابەدین یەحیا سوهرەوەردی (1154-1191زایینی) دەنووسێتەوە.\nبەڵام لە بەرامبەردا كورد دەیان ڕووداو و كەسایەتی و سەركردە و زانای مەزنی دیكەی هەن، كە دەكرێ لە دەقە ئەدەبییەكاندا سوودیان لێ وەربگیرێ و ژیاننامەیان بكرێتە بابەتی دەقەكان، بەڵام سەرەڕای هەندێ هەوڵ، بۆ نموونە هەندێ لە ڕۆمانەكانی عەتا محەمەد، كە وەكو سیمبولێك كاری لەسەر ژیانی كەسایەتیی هەندێ شاعیر و نووسەری كورد كردووە، هێشتا كەمتەرخەمییەكی گەورە لەم بوارەدا هەیە.\nلە ڕۆمانی (دوایین شاسوار)دا، ڕۆماننووس هەوڵی داوە زیاترین وردەكاریی ژیاننامەی نوورسی بنووسێتەوە، تەكنیكێكی جوانی گێڕانەوەی بەكار هێناوە و بە گوزارشت و دەربڕینی زۆر هونەری، كاری كردووە، گێڕەرەوەی ڕۆمانەكە (كە پێ دەچێت خودی نووسەری ڕۆمانەكە خۆی بێت)، لە وڵاتی (مەغریب)ـەوە بیر لە ژیان و نووسینەكانی شێخ سەعیدی نوورسی دەكاتەوە، بۆ ئەم مەبەستەش سەردانی توركیا دەكات و لەوێ بیر و هۆشی هەر لە لای نوورسییە، لێرەوە تارمایی شێخی نوورسی، لە چەند شوێنێك خۆی بۆ بەدیار دەخات و ڕووداوەكانی ژیانی خۆی بۆ باس دەكات، هەروەها لە زۆر شوێن ئامۆژگاریی دەكات، بەمەش خوێنەر وا هەست دەكات كە شێخی نوورسی خۆی قسەی لەگەڵ دەكات و ئامۆژگارییەكانیش بۆ خوێنەرن. ئەوەی گرنگە لەم ڕۆمانەدا، ڕۆماننووس هەوڵی داوە قۆناغەكانی ژیانی نوورسی، بەوردی و لە دوای یەك بخاتە ڕوو، واشی كردووه خوێنەریش وەكو زانیارییەك و خوێندنەوەی ژیاننامەی شێخ سەعید، سوودی لێ وەربگرێ، نەك تەنیا وەكو ڕۆمانێك و كارێكی ئەدەبی و خەیاڵی.\nلە نووسینێكی دیكەدا ئەو ڕەخنەیەم لە ڕۆمانی (قەلەندەر و قەڵا) گرتووە كە باسی ژیاننامەی (سوهرەوەردی) دەكات، لە میانەی ڕۆمانەكەدا باسی كات و نووسینی هیچێك لەو هەموو كتێبە نەكراوە، كە سوهرەوەردی لە ژیانی ڕاستەقینەی خۆیدا و لە ماوەی تەمەنێكی كەم (38ساڵ) نووسیونی و نزیكەی پەنجا كتێب دەبن.\nبە پێچەوانەی ئەمەوە، لە ڕۆمانی (دوایین شاسوار)دا، فەرید ئەنساری، بە ڕۆیشتن لەگەڵ ڕەوتی ڕووداوەكان و كات و شوێنی خۆی، باسی نووسراو و دانراوەكانی شێخ سەعیدی نوورسی دەكات.\nبۆ تەواوكردنی ژیاننامەی نوورسی و وێنەی كۆچی دواییەكەی و ڕووداوەكانی دوای مردنی، ڕۆماننووس زیرەكانە ڕەوتی ڕووداوەكان لە دەستی تارماییەكەی نوورسی دەردەهێنێت و لە ڕێی قوتابییەكانییەوە، یان بە جێناوی كەسی سێیەم درێژە بە گێڕانەوەی ڕووداوەكان دەدات، بەمەش ڕۆمانەكە بێ كەموكووڕی هەموو ڕووداوەكان دەخاتە ڕوو.\nكورتەیەك لە ژیاننامەی شێخ سەعیدی نوورسی\nدیارە شێخ سەعیدی نوورسی خۆی ژیاننامەی خۆی نەنووسیوەتەوە، بەڵام لەو كاتەی هێشتا لە ژیاندا بووە، لە چەند قۆناغێكدا قوتابییەكانی ئەم كارەیان كردووە و شێخی نوورسیش خۆی ژیاننامەكانی بینیوە و پێیاندا چووەتەوە و دەسكاری كردوون، بەتایبەتیش ئەو شوێنانەی مەدح و سەنایان بۆ ئەو تێدا بووە (وەكو قوتابییەكانی دەڵێن) لای داون، ئێنجا ڕێگەی داوە بڵاو بكرێنەوە.\nشێخ سەعیدی نوورسی لە ساڵی (1877ز-1294ك) لە گوندی (نوورس)ی سەر بە قەزای (خیزان)ی سەر بە پارێزگای (بەدلیس)ی باكووری كوردستان لەدایك بووە، لە تەمەنی هەشت ساڵیدا چووەتە بەر خوێندن.\nلە ساڵی (1892ز) لە ماوەی سێ مانگدا، نزیكەی هەشتا كتێبی سەرەكیی زانستەكانی شەریعەت دەخوێنێت و زۆربەشیان بەبێ مامۆستا دەخوێنێتەوە، بەمەش مامۆستایەك بە ناوی مەلا فەتحوڵڵا، بە هۆی ئەم زیرەكی و زۆر خوێندنەوە و زوو لەبەركردنەی زانستەكان، نازناوی (بەدیعوززەمان)ی پێ دەبەخشێت.\nلە ساڵی (1907ز) داواكارییەك پێشكەشی سوڵتان عەبدولحەمیدی عوسمانی دەكات بۆ ئەنجامدانی چاكسازی لە بارودۆخی ناوچەكانی كوردستان، هەروەها داوایەك پێشكەش دەكات بۆ دامەزراندنی (زانكۆی زەهڕا).\nلە ساڵی (1916) لە لایەن ڕووسەكانەوە بە دیل دەگیرێت و لە ساڵی (1918) لە دەستی ڕووسەكان ڕادەكات و دەگەڕێتەوە ئەستەمبووڵ.\nلە ساڵی (1918) دەبێتە ئەندامی (دار الحكمه الاسلامیه)ی دەەوڵەتی عوسمانی.\nلە ساڵی (1927ز) بۆ گوندی (بارلا) دوور دەخرێتەوە و لەوێوە بۆ یەكەمجار دەست دەكات بە بڵاوكردنەوەی پەیامەكانی نوور.\nلە ماوەی ژیانیدا چەندین جار دەستگیر كراوە و دوور خراوەتەوە و دەستبەسەر كراوە. نزیكەی پازدە جار ژەهرخواردوو كراوە و هەوڵی كوشتنی دراوە.\nلە سه‌عات سێی به‌ره‌به‌یانی (23-3-1960)، لە ئورفە كۆچی دوایی كرد و ڕۆژی دواتر لە ڕێوڕەسمێكی گەورەدا بە خاك سپێردراوە.\nلە مانگی حەوتی هەمان ساڵدا، تەرمەكەی لە لایەن كاربەدەستانی دەوڵەتەوە دەرهێنرا و لە شوێنێكی نادیار نێژرا، ئەمەش كۆكە لەگەڵ وەسیەتەكەی خۆی، كە داوای كردبوو كەس گۆڕەكەی پێ نەزانێت، بۆ ئەوەی نەكرێتە مەزارگە، قوتابییەكانی نەیانتوانی ئەم كارەی بۆ بكەن و لە خەڵكی بزر كەن، بەڵام دوژمنەكانی (دەسەڵاتداران) بەهۆی ڕقەوە لێی و بێ ئەوەی ئاگاداری وەسیەتەكەی بن، بۆیان كرد.\nشێخی نوورسی و سیاسەت\nدیارە شێخ سەعیدی نوورسی كار و چالاكیی سیاسیی هەبووە، بەڵام لە قۆناغێكی تەمەنیدا واز لە هەموو جۆرە كارێكی سیاسی دێنێت و خۆی بۆ بڵاوكردنەوەی زانست و گوتنەوەی وانە و ئامۆژگارییەكان تەرخان دەكات، لەم قۆناغەی ژیانیدا وتەیەكی بەناوبانگی هەیە كە دەڵێت «اعوذ بالله من الشیطان و من السیاسه- نەفرەتی خوا لە شەیتان و لە سیاسەت بێتب، بەڵام ئەمە مانای ئەوە نییە كە بەڕەهایی باسی سیاسەت ناكات و لێی دوور دەكەوێتەوە، ئەوەتا لە ساڵی (1957ز) كاتێ هەڵبژاردنی گشتی لە توركیا ئەنجام درا، ڕكابەری لەنێوان هەردوو پارتی سەرەكیی ئەوكات (پارتی گەلی كۆماری) و (پارتی دیموكراتی توركیا) بوو، بەهۆی ئەوەی پارتی دیموكرات، بیروباوەڕێكی ئازاد و كراوەی هەبوو، ئازادییەكی زیاتری بە هاووڵاتیان دەدا، بۆیە شێخ سەعیدی نوورسی دەنگی بەو پارتە دا، ئەمە لە كاتێكدا كە ئەو پارتە پارتێكی ئیسلامی و جووڵانەوەیەكی ئایینی نەبوو، بەڵام وەكو شێخی نوورسی دەیگوت: اپێویستە تای تەرازووی خێر قوڕس بكرێت، یان پاڵ بە شەڕ و خراپەوە بنرێت، بە شەڕ و خراپەیەكی لەو كەمترب.\n* دواین شاسوار (ڕۆمان) فەرید ئەلئەنساڕی، وەرگێڕانی: دەستەیەك وەرگێڕ، لە بڵاوكراوەكانی دەزگای چاپ و پەخشی كانی عیرفان، چاپی یەكەم (2015).\n1. سەرجەمی پەیامەكانی نوور (9) ژیاننامەی بەدیعوززەمان سەعیدی نوورسی- وەرگێڕانی: فاروق ڕەسووڵ یەحیا، نشر احسان، چاپی یەكەم (2013).\n2. السیره الروائیة، اشكالیة النوع و التهجین السردی- د. عبدالله ابراهیم، مجلة نزوی، عدد (14) ابریل (1998).


شوبات 2015 - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nدایكی گیانبەختکردوویەکی كۆمەڵە ماڵئاوایی لە ژیان كرد\nبەداخەوە ئاگاداركراینەوە كە دوێنێ سێشەممە 5ی رەشەمەی 1393ی هەتاوی، دایە هاجەر مارابی، دایكی شەهیدی سەربەرزی كۆمەڵە هاوڕێی گیانبەختكردو هیدایەت ئەحمەدی ماڵئاوایی لە ژیان كرد. هاوڕێ هیدایەتی ئەحمەدی ناسراو بە هیدایەتی ماراو لەشەڕی قارەمانانەی خە…\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2015/02/daikishahid.jpg 467 700 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-25 10:55:132015-02-25 10:55:13دایكی گیانبەختکردوویەکی كۆمەڵە ماڵئاوایی لە ژیان كرد\nڤیدیۆ.. سیمیناری سیاسی لە ئاڵمان بە بۆنەی رۆژی کۆمەڵە\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2015/02/komalaalman2015-6.jpg 466 700 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-24 14:36:392015-02-24 14:40:17ڤیدیۆ.. سیمیناری سیاسی لە ئاڵمان بە بۆنەی رۆژی کۆمەڵە\nسلایدشۆ, کوردی, لاوانی پێشڕەو, هەواڵ\nلەخۆپیشاندانێكدا لەهەولێر لەسێدارەدانی بەندكراوانی كورد مەحكوم كرا (وێنە)\nرێكخراوەكانی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان بەشدارییان لە خۆپیشاندانێك كرد كە رۆژی شەممە لە هەولێر لەلایەن رێكخراوەكانی چوارپارچەی كوردستان بۆ ئیدانەكردنی لەسێدارەدانی بەندكراوانی سیاسی كورد ساز كرابوو. خۆپیشاندانەکە شەممە 21/2/2015 لە هەولێ…\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2015/02/hewler-21-2-2015-11.jpg 394 700 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-22 02:17:132015-02-22 02:17:13لەخۆپیشاندانێكدا لەهەولێر لەسێدارەدانی بەندكراوانی كورد مەحكوم كرا (وێنە)\nاطلاعیه کومەله در باره اعدام 6 زندانی سیاسی\nبار دیگر جمهوری اسلامی دشمنی خود را با خلق کرد ثابت کرد و اینبار نیز در جنایتی دیگر 6 زندانی سیاسی را در زندان ارومیه اعدام نمود. انتشار خبر اعدام 6 زندانی سیاسی که 5 تن از آنان کرد هستند، از جمله: سامان نسیم، ابراهیم عیسی پور، سیروان نژاوی، ع…\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/09/logo-KOMALA-2.jpg 518 800 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-21 12:42:092015-02-21 12:42:09اطلاعیه کومەله در باره اعدام 6 زندانی سیاسی\nڕاگەیاندن, سلایدشۆ, کوردی, هەواڵ\nراگەیاندنی كۆمەڵە سەبارەت بە لەسێدارەدانی 6 هەڵسوڕاوی سیاسی\nكۆماری ئیسلامی جارێكی دیكە سەلماندی كە دوژمنی هەمیشەیی خەڵكی كوردستانە‌و ئەمجاریش لە جینایەتێكی دیكەدا شەش بەندكراوی سیاسی دیكە لەلایەن دەسەڵاتی رەشی كۆماری ئیسلامی لە زیندانی ورمێ لەسێدارەدران. بڵاوبوونەوەی هەواڵی لەسێدارەدانی شەش بەندكراوانی سیاسی لە…\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/09/logo-KOMALA-2.jpg 518 800 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-20 22:46:342015-02-21 12:25:40راگەیاندنی كۆمەڵە سەبارەت بە لەسێدارەدانی 6 هەڵسوڕاوی سیاسی\nجنبش ما / رضا کعبی\nکومه‌له نقش فوق العاده انقلابی، تاريخساز و ماندگاری در کردستان و در جنبش آزاديخواهی ملی کردستان ايفا کرد. پس از اصلاحات ارضی جامعه کردستان به سوی دگرگونی شگرف گام می نهاد، سيمای آن متحول می گرديد و در بطن اين جامعه نيروهای کهن، سنت های جان…\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/01/reza-kaabi.jpg 298 604 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-19 17:48:302015-02-19 17:48:30جنبش ما / رضا کعبی\nبەبۆنەی رۆژی كۆمەڵەوە سیمینارێكی سیاسی لەسوید بەڕێوەچوو (وێنە)\nرۆژی یەکشەممە 15/02/2015 سمینارێک لەژێر ناوی: کۆمەڵە و ئەرکەکانی ئەمرۆ و سبەی لە لایەن هاوڕێ رەزا کەعبی، لێپرسراوی دەستەی كارگێڕیی کۆمەڵە، بە بەشداری و ئامادەبوونی ژمارەیەک بەرچاو، لە کەسایەتی و کادر و ئەندامان و تێکۆشەرانی ڕێزەکانی کۆمەڵە و خەب…\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2015/02/sweid2015-26-2.jpg 437 700 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-17 10:41:422015-02-17 10:41:42بەبۆنەی رۆژی كۆمەڵەوە سیمینارێكی سیاسی لەسوید بەڕێوەچوو (وێنە)\nگزارشی از مراسم بزرگداشت روز کومەلە\nبعداز ظهر روز شنبه (25 بهمن 1393) مصادف با 14 فوریه 2015، به مناسبت روز (26 بهمن) روز کومەلە مراسمی در اردوگاه مرکزی کومەلە زحمتکشان کردستان برگزار شد. این مراسم که با حضور شماری از چهره های سیاسی و احزاب کردستانی برگزار شد، ابتدا با خواندن سرود (…\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2015/02/26-2015-orduga-5.jpg 640 960 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-16 23:30:132015-02-16 23:30:13گزارشی از مراسم بزرگداشت روز کومەلە\nکلیپێک بە بۆنەی 26ی رێبەندان رۆژی کۆمەڵە\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2015/02/klipsp.jpg 471 700 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-16 16:12:372015-02-16 16:12:37کلیپێک بە بۆنەی 26ی رێبەندان رۆژی کۆمەڵە\nبەشداریی رێكخراوی لاوانی پێشڕەو لە كۆنفرانسی "رێگای ئاشتی‌و دیموكراسی: میانڕەوی دژ بە توندڕەوی"\nرۆژی هەینی كۆنفرانسێك لە شاری سلێمانی لە ژێر ناوی "رێگای ئاشتی‌و دیموكراسی: میانڕەوی دژ بە توندڕەوی" دەستی بەكار كرد كە نوێنەری كۆمەڵە‌و نوێنەرانی رێكخراوی لاوانی پێشڕەو تێیدا بەشداربوون. كۆنفرانسەكە بە چاودێری مەلابەختیار لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی م…\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2015/02/ashti2015-8.jpg 467 700 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-16 09:20:082015-02-16 09:20:08بەشداریی رێكخراوی لاوانی پێشڕەو لە كۆنفرانسی "رێگای ئاشتی‌و دیموكراسی: میانڕەوی دژ بە توندڕەوی"\nرێوڕەسمی رۆژی كۆمەڵە لەناوەندی سەركردایەتی كۆمەڵە بەڕێوەچوو (وێنە)\nپاش نیوەرۆی رۆژی شەممە 25ی رێبەندانی 1393ی هەتاوی (14/2/2015) بە بۆنەی رۆژی 26ی رێبەندان، رۆژی كۆمەڵە رێوەڕەسمێك لە ناوەندی سەركردایەتی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان بەڕێوەچوو. مەراسیمەكە كە تێیدا ژمارەیەك لە كەسایەتی‌و حیزبە كوردستانیەكانی هەر چ…\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2015/02/26-2015-orduga-7.jpg 467 700 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-15 17:20:422015-02-16 14:39:31رێوڕەسمی رۆژی كۆمەڵە لەناوەندی سەركردایەتی كۆمەڵە بەڕێوەچوو (وێنە)\nچالاكی هەڵسوڕاوانی كۆمەڵە لەشارەكانی كوردستان بەبۆنەی 26ی رێبەندان بەردەوامە\nبەبۆنەی 26ی رێبەندان، رۆژی ئاشكرابوونی هەڵسوڕانی كۆمەڵە‌و رۆژی گیابنەختكردنی هاوڕێ حەمە حسەینی كەریمی، هەڵسوڕاوانی كۆمەڵە لەشارەكانی كوردستان چەندین چالاكی تەبلیغیان ئەنجامدا. بەپێی ئەو هەواڵانەی لە بەشی تەشكیلاتی نهێنی كۆمەڵەوە (زاگرۆس) بە دەست…\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2015/02/TABLI2015-1.jpg 489 700 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-15 17:08:552015-02-15 17:16:28چالاكی هەڵسوڕاوانی كۆمەڵە لەشارەكانی كوردستان بەبۆنەی 26ی رێبەندان بەردەوامە\nسلایدشۆ, فارسی, وتار\nبه سوی ٢٦ بهمن روز کومەلە / رضا کعبی\nاولین دیدار و دومین و آخرین دیدار با کاک محمد حسین کریمی دیدار اول: اواسط بهمن ماە ٥٧ بود که جنازە رئوف کریمی را از تهران که به طرز مشکوکی بە قتل رسیدە بود، به سقز بازگرداندند. منزل ما زیاد از مسجد جامح دور نبود. خود را به مسجد رساندم. جنازە در و…\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/10/Reza-Kaabi.jpg 853 1280 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2015-02-15 15:57:002015-02-15 15:57:00به سوی ٢٦ بهمن روز کومەلە / رضا کعبی


عیماد عه‌لی: کێ ده‌ستور بنوسێت و چۆن؟ – WTARIKURD\nپاش سی ساڵی گوێ نه‌دان به گرنگترین و سه‌ره‌كیترین و بنه‌ره‌تیرین بابه‌تی بنیاتنانی ده‌وله‌ت و سیستم و هاوڵاتی و، ته‌نها له‌به‌ر خاتری به‌رژه‌وه‌ندی حزبی و كه‌سی، پشتگوێ خرابێت، له‌كاتێكدا ئه‌و ماوه‌یه تا ڕاده‌یه‌ك باڵانسی هێز و سیاسه‌تی نێوخۆ تا ئه‌م دواییانه‌ش هاوسنگیه‌كی رێژه‌یی مه‌یسه‌ر كرابوو، ئه‌ی ئێستایه‌ك كه لاسه‌نگی هێز باڵی به‌سه‌ر سه‌رجه‌م كایه سیاسی و ئابووری و رۆشنبیریه‌كاندا كێشابێت، له ده‌رئه‌نجامدا چۆن به‌رهه‌مێك ده‌سه‌پێنرێت؟. پرسیاره‌كه له‌وه‌دایه، ئه‌ی بابه‌تێكی هه‌ستیاری ستراتیجی وه‌كو ده‌ستور كه ده‌توانرێت به به‌ردی بناغه‌ی بنیاتنان و به‌رجه‌سته‌كردنی سیته‌می هه‌موو وڵاتێك داده‌نرێت، چۆن و كێ ده‌ینوسێت؟\nA- نوێنه‌رایه‌تی حزبه‌كان، ئه‌وه‌ش خه‌ڵكێكی تایبه‌تمه‌ندی یاسایی و خاوه‌ن ئه‌زمون و دڵسۆز و خاوه‌ن مێژووی پاك و به‌توانا و ناسراوی نێو خه‌لك به سیفه‌ته پێویسته‌كانی ئه‌م ئه‌ركه و، به پارێزه‌ری به‌رژه‌وه‌ندی گه‌ڵ و نیشتمان ناسرابیت، ئه‌ویش به ریژه‌یه‌ك كه ژماره‌یان له خه‌ڵكانی ده‌ره‌وه‌ی حزبه‌كان كه‌متر بن، بۆ ئه‌وه‌ی ململانێ سیاسیه‌كه نه‌گوازرێته‌وه سه‌ر رێگه‌ی رۆیشتنی نوسین و تێپه‌ڕاندنی ده‌ستوور.\nB- داده‌وه‌ره به‌توانا ده‌گمه‌نه سه‌ربه‌خۆكان، كه به هیچ شێوه‌یك مۆركی حزبیان پێوه دیار نه‌بێت و سودێكی تایبه‌تیان له‌م حزبانه نه‌دیبێت، ئه‌میش به ڕێژه‌یه‌كی تایبه‌تی دیاریكراو بێت.\nC- زۆرێك له رێكخراو و سه‌ندیكا و یه‌كێتیه پیشه‌ییه‌كان كه قسه و ڕاوبۆچونه‌كانیان ته‌نها تایبه‌تمه‌ند بێت به پسپۆڕی كاره‌كانیان.\nD- ڕاوێژكاری زانستی به‌توانای نێوخۆیی كوردستان و بیانی دڵسۆز كه هه‌ڵگری یه‌ك ئاراسته‌ی فكری و فه‌لسه‌فی نه‌بن و هه‌وڵ بۆ سه‌پاندنی ئامانجه تایبه‌ته جیهانیه‌كه‌ی زلهێزه‌كان نه‌ده‌ن.\nE- مامۆستایانی ئه‌كادیمی پسپۆڕ و به‌توانای نێوخۆیی و ده‌ره‌وه( به تایبه‌ت له‌و هه‌رێم و وڵاتانه‌ی كه پرسی هاوشێوه‌ی كوردستانیان هه‌یه).\nF- خه‌ڵكی زمانزانی كوردی و عه‌ره‌بی و ئینگلیزی و پسپۆڕی به‌توانا و توێژه‌ری لێهاتووی هه‌مه جۆر.


تورکیا دەمێکە دەستی لە موسڵ هەڵگرتووە – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » فه‌لاح كه‌ریم » تورکیا دەمێکە دەستی لە موسڵ هەڵگرتووە\nتورکیا دەمێکە دەستی لە موسڵ هەڵگرتووە\nلە 11 ئاداری 1917 هێزەکانی بەریتانیا بەغدادیان داگیرکرد و وردە وردە رووە و ناوچە کوردییەکان هەڵکشان و لە ئۆکتۆبەری 1918 گەیشتنە دەوروبەری موسڵ، دوای ئەوەی سوپای عوسمانی بەتەواوی شارەکەی چۆڵکرد و کشایەوە رووە و باکوور، دەستیان بەسەر هەموو ناوچەکەدا گرت و ئەمەش بووە سەرەتای سەرهەڵدانی کێشمەکێشی نێوان عوسمانی و ئینگلیزەکان کە چەندین ساڵی خایاند و تێیدا مافەکانی خەڵکی کوردستان بەئومێدی بوون بە خاوەنی دەوڵەتی خۆی لە گۆڕنرا. لە دوای دەست بەسەراگرتنی موسڵ بەریتانیا ئەیویست دووبارە چاوێک بە بەندەکانی رێکەوتنی سایکس-پیکۆ دا بخشێنێتەوە، چونکە پێی وابوو زۆربەی شەڕەکانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست ئەوان کردوویانە، بۆیە ئەبێ دەستکەوتی زیاتریان بەرکەوێ، بۆیە لە دیداری نێوان لۆید جۆرج سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا و کلیمانسۆی سەرۆک وەزیرانی فەرەنسا لە دیسەمبەری 1918، فەرەنسا لەبەرامبەر وەرگرتنی سوودی زیاتر لەبەشی چەپی رووباری راین و بوونی پشک لە نەوتی موسڵ، ئەوەی قبووڵکرد کە موسڵ و فەلەستین بدات بە بەریتانیا.\nبێگومان دواتر دوای کۆنفرانسی سان ریمۆی سەرانی ئەوروپا (1920) کە مافی ئینتیدابی بە بەریتانیا و فەرەنسا دا و دوای رێکەوتنی سێڤرو لۆزانی یەکەم 1922، کێشەی نێوان تورکیاو بەریتانیا زیاتر پەرەیسەند و رووبەڕووبوونەوەکانی نێوان هەردوو وڵات بۆ ئاستی هەڕەشەی سەربازی و بەکارهێنانی پلانی ئەمنی دژ بە یەکتر، سەری کێشا. لەڕاستییا هەم تورکیا و هەم بەریتانیاش لەسەر مەسەلەی زۆرینە کوردبوونی موسڵ گرفتیان نەبوو، بەڵام هەریەکەیان لەگۆشەیەکی جیاوازەوە سەیری بابەتەکەیان ئەکرد. تورکەکان ئەیانوت: کوردەکان لەڕووی نەژاد و زمانەوە زۆر لە خەڵکی تورکیاوە نزیکن.\nبەریتانییەکان ئەیانوت: کورد هیچ پەیوەندی بە نەژادی تورکەوە نییە و زمانیشیان جیاوازە. بەریتانییەکان سەرژمێری 1921 یان بە بەڵگەوە ئەهێنایەوە کە دانیشتوانی موسڵ 450000 کەسە، کە لە نیوە زیاتری ئەم ژمارەیە کوردن و 185000 عەرەب و 65000 تورکمانن و ئەوانیتریش جولەکە و ئیزیدین کە ئەمانیش (ئیزیدییەکان) زمانیان کوردییە. هەروەها بەریتانییەکان ئەیانوت: لە هیچ قۆناغێکی مێژووییشدا کوردەکان بە تەواوی لەژێر فەرمانڕەوایی عوسمانیدا نەبوون. هەر ئەم بابەتانەش وایکرد کە دوای ئیمزاکردنی رێکەوتنی لۆزان لە 24/7/1923 کێشەی موسڵ بەپێی بەندی 2 لە مادەی 3 چارەسەر بکرێ کە ئەڵێ: سنووری نێوان تورکیاو عیراق ئەبێ بە بڕیارێکی دۆستانە لە نێوان تورکیا و بەریتانیا لە ماوەی ساڵێکدا دیاریبکرێ و ئەگەر لەو ساڵەدا چارەسەر نەکرا دۆسێکە ئەنێردرێ بۆ ئەنجومەنی کۆمەڵەی گەلان. هەروا تێیدا هاتووە: هەردوولا بەڵێن ئەدەن هەتا یەکلابوونەوەی دۆخەکە هیچ جۆرە کردەوەیەکی سەربازی یان شتی تر کە ببێتە هۆی گۆڕینی بارودۆخی سنووری ئێستا، نەکەن.\nگفتوگۆی راستەوخۆی تورکیا و بەریتانیا 1924:\nبەپێی مادەی 3ی لۆزان گفتوگۆى نێوان تورکیا و بەریتانیا لە 19/5/1924 هەتا 6/8/1924 درێژەی هەبوو، بەڵام هیچ ئەنجامێکی لێنەکەوتەوە. ماوەی یەک ساڵەکەش کۆتایی هاتبوو کە لە رێکەوتنی لۆزان بڕیاری لەسەر درابوو، بۆیە بابەتەکە لەسەر داوای بەریتانیا خرایە بەرنامەی کاری کۆمەڵەی گەلانەوە. لە 21/10/1924 کۆمیتەیەکی لێکۆڵینەوە بۆ بابەتەکە پێکهێنراو لە 29/10/1924 یەکەم کۆبوونەوەی خۆی لە شاری برۆکسل کرد و هەمان ئەو سنوورانەی کە لە سەردەمی رێکەوتنی لۆزان لە نێوان تورکیاو عیراق هەبوون، وەکو خۆی ناسێنراو بووبە (هێڵی برۆکسل). لە 3/9/1925 ئەنجامی لێکۆڵینەوەی لیژنەکە درا بە ئەنجومەنی کۆمەڵەی گەلان و بەچەندین هۆکار داوای کردبوو کە موسڵ بە عیراقەوە بلکێنرێ.\nسۆڤێت و ئێران و مەسەلەی موسڵ:\nدوای پێکهاتنی دەوڵەتی نوێی کۆماری تورکیا، پەیمانی دۆستی لەگەڵ یەکێتی سۆڤێت بەست، ئەڵبەت تورکەکان چاویان لەوەبوو کە یەکێتی سۆڤیەت پشتیوانیان بێت لە گرفتەکانیان لەگەڵ بەریتانیا بۆ یەکلادنەوەی مەسەلەی موسڵ بەوجۆرەی کە بە سوودی تورکیا بێت، وەک لە بەڵگەنامەیەکی باڵیۆزخانەی ئێران لە بەغدا هاتووە کە لە ساڵی 1924 نێردراوە بۆ وەزارەتى دەرەوەو ئەوە نیشان ئەدات کە سۆڤێت و فەرەنسییەکان پشتیوانیان لە دەسەڵاتدارێتی تورکیا بەسەر موسڵدا کردووە. هەربۆیە تورکیا لە 17/12/1925 وەزیری دەرەوەی ناردە پاریس و پەیمانێکی دۆستی لەگەڵ فەرەنسادا، بەئامادەبوونی سۆڤێت بەست، بەڵام لەبەرامبەر بەهێزیی بەریتانیادا نەیتوانی ئەنجامێکی باشی بۆ تورکیا هەبێت.\nئێران و مەسەلەی موسڵ:\nهەر لە سەرەتای سەرهەڵدانی کێشەی موسڵەوە ئێران بە وردی چاودێری بارودۆخەکەی کردووە. ئێران ئاوا سەیری بابەتەکەی کردووە کە ئەگەر گفتوگۆکان لە نێوان تورکیاو عیراق بێ، بەشداری ناکات لە کێشەکەدا، بەڵام بەریتانیا مافی ئەوەی نییە چارەنووسی ناوچەیەک دیاری بکات کە زۆربەی زۆری دانیشتوانەکەی هاونەژاد و هاوزمانی ئێرانییەکانن. لە هەمانکاتیشدا ئێران پێی خۆشبوو موسڵ بخرێتە سەر عیراق، نەک تورکیا، چونکە لەو باوەڕەدا بوون لەگەڵ عەرەب باشتر ئەتوانن گفتوگۆ بکەن هەتا تورکەکان و رەنگە لە داهاتووشدا تورکیا وەک کارتێکی گوشار کوردەکان بەکاربێنێ دژ بە ئێران.\nرێکەوتنی عیراق و تورکیا لەبارەی سنوورەوە:\nهەرچەند تورکیا لە مانگی 10/1925 دوای راپۆرتی لیژنەی لێکۆڵینەوەی ئەنجومەنی گەلان زۆر ناڕەزایەتی دەربڕی و نامەیەکی ناڕەزایی لە چوار خاڵدا بەرزکردەوە بۆ ئەنجومەنی گەلان و ناڕەزایەتییەکەی تورکیا نێردرایە سکرتارێتی ئەنجومەن، بەڵام دوای دەرکردنی بڕیاری سکرتاریەت لە 26/10/1925 بەوەی کە هەردوو وڵات نوێنەریان بنێرن بۆ روونکردنەوە، تورکیا پاشەکشەی کرد و نوێنەری نەنارد. بێگومان بەریتانیا هەموو خاڵەکانی راپۆرتەکەی بەدڵ بوو، بۆیە دوای ناردنی نوێنەری خۆی لە 21/11/1925 سکرتاریەت بڕیاری خۆی لە 2 خاڵ و چەند ئامۆژگارییەکدا دەرکردو بەڕەسمی موسڵ خرایە سەر عیراق.\nدواى ئەوەى تورکیا لەم بابەتەدا دۆڕاندی و هیچی پێنەکرا، لە 5/6/1926 کۆبوونەوەی تورکیاو عیراق کرا و سەرەڕای قبووڵکردنی واقیعە نوێکە و بوونی موسڵ بە بەشێک لە عیراق، لایەنى تورکیا دانی بە سنووری فیعلی نێوان عیراق و تورکیاشدا نا. لەبەرامبەر ئەم رازی بوونەدا تورکیا دوو دەسکەوتی بەدەستهێنا:\n1.لە هەندێ شوێنی هێڵی سنوورەکەدا (هێڵی برۆکسل) بە سوودی تورکیا دەستی لێ هەڵگیرا لەلایەن بەریتانیاو عیراقەوە.\n2.بۆ ماوەی 25 ساڵ 10% ی نەوتی موسڵ ئیمتیازی بدرێت بە تورکیا، ئەگەر ئەوەشی نەویست بڕی 500،000 پێنج سەد هەزار لیرەی تورکی بەشێوەی نەقد وەربگرێ. کە سەرەنجام پارەکەی وەرگرت.\nلەڕاستییا ئەو هۆکارانەی وایکرد تورکیا بەم رێکەوتنە رازی بێت بریتی بوون لە:\n1.هەوڵەکانی تورکیا لە ئاستی کۆمەڵەی گەلان و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بێ ئەنجام بوون.\n2.بوونی هێزێکی زۆری بەریتانی لە عیراق و ناوچەکە.\n3.کۆماری تورکیا تازە ئەیویست لەسەر پێی خۆی بوەستێ و پێویستی بە ئارامی و هاوسێی باش هەبوو کە نەبنە هۆی دنەدانی ناوخۆیی بەتایبەت کارتی کورد.\n4.ئەم دەوڵەتە تازەیە ئەیویست ببێت بەئەندامی کۆمەڵەی گەلان و پێویستی بە پشتیوانی بەریتانیا هەبوو.\nهەر لەدوای ئەم رێکەوتنە رۆژی 16/3/1927 وەفدی چارەسەرکردنی کێشە سنوورییەکان چوونە زاخۆو لەژێر چاودێری سەرۆکی لیژنەکە کە پرۆفیسۆر (باسلین) باشلین_ی سویسری بوو دوای (5) کۆبوونەوە لە هاوینی 1929 بە تەواوی سنووری ئێستا جێگیرکراو دۆسێی خاوەندارێتی موسڵیش بە تەواوى داخراو بوو بە بەشێک لە عیراق.\nساڵانی دواتر کە تورکیا ناوچەکانی ئەنتالیا و ئەسکدەرونەى لە سوریا وەرگرت و داگیری کردەوە ترس و دڵەڕاوکێیەکی فراوان لە شەقامی عیراق بڵاوبووەوە کە تورکیا رەنگە موسڵیش لە عیراق وەربگرێتەوە، بەڵام چونکە بەریتانییەکان پێگەیان لە عیراقدا بە بەهێزی مابووەوە تورکیا نەیتوانی ئەم کارە بکات و تەنانەت سەرەڕای دنەدانی ناوخۆیش بۆ مەسەلەیەکی وا لەناو تورکیا، بەشێوەی رەسمی لەلایەن حکومەتەوە باس نەکرا.\nلەڕاستییا هەڵدانەوەی لاپەڕەی خاوەندارێتی زەوى لەسەر رووی زەوى ئەگەر مەبەستەکە داگیرکاری نەبێت هیچ بیانووێکی تری نییەو شەڕو کوشتارو ماڵوێرانی بەدوا دێت، هەروەک چۆن سەدام حسێن رێککەوتنی 1975ی بەشێوەی تاکلایەنە هەڵوەشانەوەو پەلاماری ئێرانی دا. تورکیا کاتێک ئەتوانێ داوای موسڵ و سلێمانی و ناوچەکانی دیکە بکات کە رێکەوتنی ئەرزەرۆم 1848و رێکەوتنی دوو لایەنەی لەگەڵ عیراق 1925 ئیمزا نەکردبێ. کە ئەوەى ئەرزەرۆم بەهۆی لەناوچوونى هەردوو دەوڵەتی ئەوکاتی ئێران و عوسمانی و گۆڕانی رژێمی سیاسییان بەتەواوی کۆتایی هاتووە و دەوڵەتێکی تر لەرووی دانپیانانی نێو دەوڵەتییەوە بووە بەخاوەنی ناوچەکان. ئێستاش تورکیا کاتێک ئەتوانێ باس لە گەڕانەوەی موسڵ بکات کە رێکەوتنی 1925 هەڵوەشێنێتەوە. ئەو کاتیش وەک دەوڵەتێکی لەیاسا دەرچوو ئەناسێرێ و کارەکەی ئەبێتە داگیرکارى.\n*بۆ نووسینی ئەم بابەتە سوود لە بەشێک لە راپۆرتی باڵیۆزخانە و کونسوڵگەرییەکانی ئێران لە سویسراو پاریس و عیراق و تورکیا وەرگیراوە.