عەلی حوسێن، بەرپرسی مەکتەبی پەیوەندییەكانی (کوردستان-عێراق)ی پارتی دیموکراتی کوردستان ڕەتی دەکاتەوە لە مینبەری مزگەوت و لە ڕۆژی هەینیدا بانگەشەی هەڵبژاردنی کردبێت.\nلە ڕوونکردنەوەیەکی نوسینگەی ناوبراودا (25ی ئەیلولی 2021) هاتووە، ئەو وێنەیەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاوبووەتەوە کە گوایە لەناو مزگەوتدا بانگەی بۆ حزبەکەى کردووە وا نییە و دەڵێت، ئەو وێنەیە "لە مزگەوتێکی ناوشار و لەسەر مینبەر و لە رۆژی هەینی نەبووە، بەڵکو لە رۆژی پێنجشەممە و لە نھۆمی دووەمی ھۆلی بۆنەكان بووە ".\nلە ڕوونکردنەوەکە هاتووە، "رۆژنامەگەری لە دونیا نەک هەر بووەتە دەسەڵاتی چوارەم و چاوی كومەڵگە، بەڵکو بووەتە بڕیاردەر و رای گشتی ئاراستە دەکات، ئەمەش ئەرک و بەرپرسیارییەتییەکی گەورە و مۆڕاڵی دەخاتە ئەستۆی میدیاکاران و رۆژنامەنووسان، تا پییشەییانە پەیام و زانیارییەکان بگوازنەوە، نەوەک ببنە هۆکارێک بۆ بەخشینەوەی تۆمەت و ناوزڕاندن".\nمەکتەبی پەیوەندییەکانی پارتی ئاماژەی بەوەشدا، "بڕواشمان وایە کە پارتی دیموکراتی کوردستان پارتێکی کوردستانی دیموکراتیە و زادەی رێبازی (مەلا مستەفا بارزانی)یە. پارتی دیموکراتی کوردستان لەسەردەمی شۆڕشی ئەیلوول بانگەوازی کوردایەتی و سەربەخۆیی و ئۆتۆنۆمی بۆ کورد لە ناو مزگەوتەکانەوە دەکرد، کە مێژووش شاھیدی ئەو راستییە و بەڵگەش بۆی ئەوەیە، زۆرێك لە کادیرانی شۆڕشی ئەیلوول ھەڵگری نازناو و پێشگری (مەلا)ن. پارتی حزبێکی دابڕاو و نامۆ نەبووە بە مزگەوت و ماڵی خودا و، بانگەشەی ئێمە بۆ پارێزگاریکردنە لەو مافانەی کە جیاوازیی نەتەوەییمان بە بڕیاری خودا پێی بە خشیوین".\nئەوەشهاتووە، "لێرەدا تۆمەتی ئەو رۆژنامەنووسە رەتدەکەینەوە کە باس لە بەکارھێنانی مینبەری مزگەوتێکی ناوشار بۆ بانگەشەی ھەڵبژاردن لە رۆژی ھەینیدا و، گرنگە بۆ هاونیشتمانیانی خۆشەویست روونیبکەینەوە کە: قسەكردنی عەلی حوسێن، لە مزگەوتێکی ناوشار و لەسەر مینبەر و لە رۆژی هەینی نەبووە، بەڵکو لە رۆژی پێنجشەممە و لە نھۆمی دووەمی ھۆلی بۆنەكان بووە، کە شێوەی لە حەرەمی مزگەوت دەچێت و، لە دەرەوەی شار و لە گوندێکی دورە دەست بووە لەسەر پردی قەندیل ـ سنووری ھەریر، کە وەكو میوان بانگهێشت کراوە و ئاگاداری شوێنەکەش نەبووە. دونیای ئەوڕۆ دونیای میدیا و زانیارییە و لە بەرامبەریشدا خەڵک هوشیارن و چیتر ناکرێت خەڵکی هوشیاری کوردستان بە قسە و تۆمەتی نادروست بەلاڕێدا ببرێن".


شەهید ئارام و سەردەشت عوسمان بە نموونە\nهەموو چەند دەیەیەك ئەم مێژووە خۆی نوێدەكاتەوە لەبەرگ و سیسمی جودادا، كۆی هەموو دیدەش ئەوەیە ئەوانەی كە قوربانین، قوربانین دژی نایەكسانی و ستەم و زۆرداری.\nنایەكسانی و ستەم و زۆرداری هەر لەو سیستمانەدا كۆنابێتەوە كە خاوەنی كارخانەن و لەسەر سەرخانی سەرمایەداری بنیاتنراون، رای من وایە ئەو سیستمەی كوردستان سیستمێكی سەرمایەداری نییە، بەڵام پڕ لەناعەدالەتی كۆمەڵایەتی و نایەكسانی و زۆرداری و كپكردنەوەی ئازادی، كە ئەمە بابەتێكی تر و دیدێكی ترە بەرامبەر ئەو سیستمە تێكەڵ و پێكەڵەی كوردستان.\nكرۆكی بابەتەكەم ئەوەیە كە هەندێك كەس بەگەنجی و لەتافی لاویدا ئەمرن، بەڵام بەگەورەیی لەمێژوودا ئەمێننەوە، شەهیدبوونی سەردەشت عوسمان و كاوە گەمیانی دوو نموونەن لەوانە، هەروەك چۆن شەهید ئارام مێژوویەكی گەشی بۆ خۆی تۆماركرد كاتێك بە گەنجی شەهید بوو. لەوانەیە پێنج دەیەی تر ناوی تر و خەڵكی تر هەبن لەسەردەمی سیستمێكی تر و لەسەر دەستی سیستمێكی تر و لەپێناو دیدو بۆچوونێكی دیكە شەهیدبن، بەڵام هێشتا لەناو پشتی باوكیاندان.\nساڵی 1978 كاتێك شەهید ئارام، شەهید دەكرێت، دەبێتە ناوێك نەوە لەدوای نەوە چەپەكان شانازی پێوە دەكەن، ئەوانەی ڕۆژێك ناسویانە وەسفی رەوشت و نموونەی توانا و مەنتالییەتی ئەو پیاوە دەكەن، زۆركەس هەبوون وەك ئەو بیریان كردۆتەوە و ئێستا لەژیاندا ماون و ئیرەیی بەوە دەبەن خۆزیا لەوكاتەدا ئەوانیش شەهید بوونایە بۆئەوەی ئێستا نەكەوتنایەتە بەر عەرشی رەخنەو سوكایەتی خەڵك. ئێدەی خۆ دوور نییە دوو بۆ سێ دەیەی تریش زۆر كەس هەبن كە شانبەشانی سەردەشت عوسمان بیریان كردۆتەوە، ئیرەیی بەشەهیدبوونی ئەم رۆژنامەنووسە ببەن و بكەونە بەر عەرشی رەخنە و سوكایەتی سێ دەیە لەنەوەی داهاتوومان.\nبەڵام 1978 كەس بەبیریدا نەەاتووە كە كەسێك هێشتا لەناو پشتی باوكیایەتی و هەڵگری دیدو بۆچوون و دنیادیدیەكە و ناوی ئەنرێت سەردەشت یان كاوە، ئەوێ ڕۆژی كەس بەبیریدا نایەت كە ئەوەی ئارام بۆی تێكۆشاوەو دەیەوێت بەدەستی بێنێت، ئەبێتە بكوژی نەوەیەكی نوێ كە هەمان دیدو دنیابینی ئەوی هەیە بەرامبەر ستەم و نایەكسانی. كەواتە تا نایەكسانی هەبێت دەیان ئارا م و سەردەشت و كاوە-ی تریش دەبێت.\nجا تۆ لەو مێژووە بڕوانن ئەم دوو كەسە تیرۆر و قوربانی دەستی یەك بیرو ئایدیای سیاسییە كە تا ئێستا بەهەمان عەقڵ و بە هەمان تێڕوانییەوە لەدنیابینی ئازادی دەڕوانێت. ئەم قسانە ناخۆشن بۆ ئەو هێزانەی كە لەكوردستان خۆیان بە خاوەنی چەمكە سواوەكەی دیموكراسی و ئازادی دەزانن و بەڵام لە ناوەڕۆكدا جەللادێكن نموونەیان كەمە


رای پارتی و گۆڕان و یەكێتی لەسەر هاتنی عەبادی بۆ سلێمانی\nهەواڵ / کوردستانی :: 25/04/2018 :: 1048 جار بینراوە\nدواڕۆژ، رێژنە عەلی\nسەركردەیەكی پارتی هیوادارە حەیدەر عەبادی سەرۆكی هاوپەیمانی نەسر بۆ داوای لێبوردن لە خەڵكی كوردستان سەردانی شاری سلێمانی بكات، نەك بۆ بانگەشە، سەركردەیەكی گۆڕانیش دەڵێت، باوەڕی تەواویان هەیە هەر كەسێك لە پۆستی جێبەجێكردن بوو، نابێت بە ئاشكرا بانگەشە بكات، بەڵام سەرۆكی فراكسیۆنی یەكێتی رای جیاوازی هەیە.\nبڕیارە ئێوارەی ئەمڕۆ لە هۆتێل گراند میلینۆم لە شاری سلێمانی، حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیرانی عێراق كە هاوكات سەرۆكی هاوپەیمانی (نەسر)ە بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق، كۆبوونەوەیەكی جەماوەریی ساز بكات.\nفازڵ بەشارەتی، ئەندامی سەركردایەتی پارتی دیموكراتی كوردستان بە دواڕۆژی راگەیاند، دیارە ئێستا كەشی كوردستان كەشێكی بانگەشەیە، بەڵام بۆ كوردستانیان، نەك بۆ عەبادی و وتی "هیوادارم عەبادی بۆ داوای لێبوردن لەخەڵكی كوردستان بێت، چونكە هێشتا هەندێك لە تەرمی شەهیدەكانی دوای 16ی ئۆكتۆبەرمان لەكەركوك دەست نەكەوتۆتەوە".\nناوبراو وتیشی "عەبادی چ دەست و دیارییەكی بۆ خەڵكی كوردستان پێیە، لەبەرئەوە پێموانییە سیاسەتیش ئەوەندە رەهایەتی تێدا بێت یان خەڵكی كوردستانیش ئەوەندە بێهۆش و بێئاگا بن كە عەبادی بەو شێوەیە هەق بەخۆی بدات بێت لە كوردستان بانگەشە بۆ خۆی بكات".\nهەروەها دلێر مستەفا، سەرۆكی فراكسیۆنی یەكێتی لە پەرلەمانی كوردستان بەدواڕۆژی راگەیاند "بەپێی دەستوری عیراق شتێكی ئاساییە، نیشانەی ئەهوەنی شارەكە و مومارەسەی دیموكراسییە كە سلێمانی هەموو كەس لەخۆدەگرێت، ئەسڵەن خۆشیشە سەركردە عەرەبەكان روو لەم شارە دەكەن كە بە ئۆپۆزسیۆنبوون لەم شارەوە رۆیشتوون، بۆ بانگەشەی هەڵبژاردنیش دێنەوە بۆ ئەم شارە".\nحەیدەر عەبادی جیاواز لەوەی سەرۆكی هاوپەیمانی (نەسر)ە، سەرۆك وەزیرانی عێراقیشە كە بەرزترین دەسەڵاتی جێبەجێكردنە لە عێراق.\nرێبوار ئەحمەد، ئەندامی جڤاتی نیشتمانی بزووتنەوەی گۆڕان لە لێدوانێكدا بۆ دواڕۆژ رایگەیاند "ئێمە باوەڕی تەواومان هەیە هەر كەسێك لە پۆستی جێبەجێكردن بوو، نابێت بە ئاشكرا بانگەشە بكات، پۆستەكەی عەبادیش گشتییە و پەیوەندی بە هەموو خەڵكەوە هەیە، پاشان هەموو حزبێكی سیاسی كەسایەتی سیاسی دیكەی هەیە كە دەتوانن لەو رێگەیەوە بانگەشە بكەن، بەهەمان شێوە دەبینن لە كوردستان بەرپرسانی باڵای حكومەتی هەرێم بانگەشە دەكەن كە ئەوەشمان پێباش نییە".\nرێبوار ئەحمەد روونیكردەوە، ئەگەر حزبێك لای خەڵك ویستراو بێت خەڵك ناتوانێت رەتیبكاتەوە، بەپێچەوانەشەوە ئەگەر لای خەڵك قبوڵكراو نەبێت، ناتوانێت بەو شێوازانە لای خەڵك جێی خۆی بكاتەوە.


حكومه‌ت جوتیاران له زه‌وییه‌كانیان داده‌بڕێتده‌نـگـی نـاڕه‌زایی لـه كـه‌ركـوك و نـه‌یـنـه‌وا به‌رزده‌بێته‌وه - Kirkuknow\nحكومه‌ت جوتیاران له زه‌وییه‌كانیان داده‌بڕێت\nده‌نـگـی نـاڕه‌زایی لـه كـه‌ركـوك و نـه‌یـنـه‌وا به‌رزده‌بێته‌وه\nكه‌ركوك/ ساڵی 2012/ جوتیارێكی پارێزگاكه له یه‌كێك له گونده‌كان فۆتۆ: كه‌ركوك ناو\nمحه‌مه‌د ئه‌ڵماس و عه‌مار عه‌زیز\nجوتیارانی كه‌ركوك و نه‌ینه‌وا، به‌ناچاری ده‌ستبه‌سه‌رداری چاندن ده‌بن له روبه‌رێكی به‌رفراوانی زه‌وییه كشتوكاڵییه‌كانیاندا، به‌هۆی بڕیارێكی حكومه‌تی عیراقی و به پاساوی جیاواز، ئه‌وه‌ش له‌كاتێكدایه ته‌نیا بژێوییه بۆ ده‌یان هه‌زار خێزان له هه‌ردوو پارێزگاكه‌دا.\nبه‌پێی پلانی وه‌زری كشتوكاڵی 2018-2019ی حكومه‌تی ناوه‌ندی عیراق، رێژه‌ی چاندن له ته‌واوی پارێزگاكاندا كه‌مده‌كرێنه‌وه و له هه‌ندێك ناوچه ده‌گاته زیاتر له سه‌دا 75، له هۆكاره سه‌ره‌كییه‌كانی ئه‌و بڕیاره‌ش كه‌می بڕی ئاوی پێویسته بۆ كشتوكاڵ.\n“له كۆی 59 دۆنم زه‌وی ته‌نیا پلانی شه‌ش دۆنم چاندم بۆ دانراوه، واته حكومه‌ت ته‌نیا به‌رهه‌می ئه‌و شه‌ش دۆنمه وه‌رده‌گرێت” هێمن شكور بۆ (كه‌ركوك ناو) وای وت.\nزه‌وییه كشتوكاڵییه‌كانی هێمن ده‌كه‌ونه گوندی تاڵه‌بانی له سنوری قه‌زای داقوق (44كم باشوری كه‌ركوك)، كه ناوچه‌یه‌كی كشتوكاڵییه و بژێوی زۆرینه‌ی دانیشتوانه‌كه‌ی له‌سه‌ر ئه‌و كه‌رته‌یه.\nئه‌و هاوڵاتیه وتی “وه‌كو جوتیارێك ناچارده‌بین هانا بۆ بازاری ره‌ش ببه‌ین بۆ زیادكردنی روبه‌ری چاندن و پێداویستییه‌كان بكڕین و دواتریش به‌رهه‌مه زیاده‌كه به بازرگانه‌كان بفرۆشین”.\nحكومه‌ت پلانی كشتوكاڵی بۆ 2018-2019 له عیراق به‌گشتی كه‌مكردۆته‌وه بۆ سه‌دا 25 به بیانوی كه‌می ئاو\nبه‌شێكی زۆر له ناوچه كشتوكاڵییه‌كانی كه‌ركوك، به تایبه‌ت له داقوق و حه‌ویجه، له چه‌ند ساڵی رابردودا وه‌كو پێویست سودیان لێوه‌رنه‌گیرا به‌هۆی شه‌ڕی داعشه‌وه.\nبه‌رزان شێخ غازی، ئه‌ندامی لیژنه‌ی كشتوكاڵ له ئه‌نجومه‌نی قه‌زای داقوق به (كه‌ركوك ناو)ی وت “حكومه‌ت پلانی كشتوكاڵی بۆ 2018-2019 له عیراق به‌گشتی كه‌مكردۆته‌وه بۆ سه‌دا 25 به بیانوی كه‌می ئاو و دروستكردنی پرۆژه له‌سه‌ر روباره‌كان له‌لایه‌ن توركیاوه، له كاتێكدا ئه‌مساڵ بارانی زۆر هه‌بوو”.\nبه‌بڕوای غازی، ئه‌و بڕیاره كاریگه‌ری خراپی ده‌بێت له‌سه‌ر جوتیاران و زیانلێكه‌وتوی یه‌كه‌من، بڕیاره‌كه‌ش ئه‌وه‌نده‌ی زانیاریی هه‌یه ته‌نیا بۆ حه‌ویجه جیاوازه، به‌وپێیه‌ی ماوه‌یه‌ی زۆر له‌ژێر ده‌ستی داعشدا بوه، بۆیه داوای هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی بڕیاره‌كه كراوه.\nكه‌ركوك، 2018، زه‌وی كشتوكاڵی له سنوری ناوچه‌ی هه‌فته‌غار له قه‌زای داقوق فۆتۆ: كه‌ركوك ناو\nحه‌ویجه و چوار ناحیه‌ی كه‌ركوك، له مانگه‌كانی كۆتایی 2017دا له‌ژێر ده‌ستی داعش كۆنتڕۆڵكرانه‌وه.\nلوقمان ئه‌حمه‌د، جوتیار له ناوچه‌ی هه‌فته‌غاری داقوق له كۆی 30 دۆنم پلانی چاندنی ته‌نیا چوار دۆنمی بۆ دانراوه و سعود عه‌باش، جوتیارێكی تری هه‌مان سنوره و له كۆی 50 دۆنم زه‌وی، به‌رهه‌می حه‌وت دۆنمی وه‌رده‌گیرێت له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه.\nئه‌و دوو جوتیاره له رێی (كه‌ركوك ناو)وه‌وه هۆشدارییان دا له‌و زیانانه‌ی به‌هۆی بڕیارێكه‌وه به‌ر تاكه بژێوییان ده‌كه‌وێت و داوایانكرد، پێداچونه‌وه به پلانه‌كه‌دا بكرێت.\nمه‌ترسییه‌كانی وه‌زاره‌تی كشتوكاڵی عیراق بۆ كه‌مئاوی دوای ئه‌وه‌دێت، كۆماری ئیسلامی ئێران و توركیا له ناوه‌ڕاستی ساڵی رابردودا، بۆ چه‌ند جارێك به‌شێك له‌و سه‌رچاوه سه‌ره‌كییانه‌ی ئاوی عیراقیان گرته‌وه كه كاریگه‌ری راسته‌وخۆی له‌سه‌ر خه‌ڵك هه‌بوو، ئه‌وه‌ش به‌هۆی دروستكردنی چه‌ند به‌نداوێكه‌وه له خاكی ئه‌و وڵاتانه‌دا.\nحه‌مید نایف، لێپرسراوی راگه‌یاندنی وه‌زاره‌تی كشتوكاڵی عیراق بۆ (كه‌ركوك ناو)ی وت “له راستیدا بڕیاره‌كه بۆ كه‌مكرنه‌وه نیه، به‌ڵكو گۆڕینی پلانی چاندنی گه‌نمه، له‌به‌رئه‌و مه‌ترسییانه‌ی له‌سه‌ر چاندن هه‌یه به‌هۆی كه‌می ئاوییه‌وه له وه‌رزی داهاتودا”.\nهه‌روه‌ها رونیكرده‌وه وه‌كو وه‌زاره‌ت چه‌ند جێگره‌وه‌یه‌كیان بۆ كه‌مبونه‌وه‌ی ئاوی روباره‌كان هه‌یه، له نێویاندا پشتبه‌ستن به ئاوی بیری ئیرتیوازی، له‌گه‌ڵ تاقیكردنه‌وه‌ی رێگای نوێیی ئاودان و دانانی چه‌ند ئامێرێكی نوێ بۆ ئاودانی گه‌نم.\nئه‌گه‌ر بڕیاره‌كه جێبه‌جێبكرێت كاره‌ساتێكی گه‌وره روده‌دات چونكه ژیانی هه‌زاران خێزان له‌سه‌ر داهاتی چاندنی گه‌نمه\nبڕیاره‌كه‌ی حكومه‌تی عیراقی، زیاتر له جوتیارانی كه‌ركوك، ده‌نگی ناڕه‌زایی له‌نێو هاوڵاتیانی نه‌ینه‌وادا به‌رزكردۆته‌وه، كه بۆ چه‌ند ساڵێك زۆرینه‌یان نه‌یانتوانی به‌هۆی حوكمڕانی داعشه‌وه سود له زه‌وییه‌كانیان وه‌ربگرن و له ئێستاشدا ناچارن له روبه‌رێكی به‌رفراوان واز له چاندن بهێنن.\nهاشم محه‌مه‌د، زیاتر له 15 ساڵه سه‌رقاڵی كاری جوتیارییه له سنوری ره‌بیعه‌ی نه‌ینه‌وا، به (كه‌ركوك ناو)ی و ت”ئه‌گه‌ر بڕیاره‌كه جێبه‌جێبكرێت هیچ داهاتێكی دیكه‌م نابێت و كاره‌ساتێكی گه‌وره روده‌دات چونكه ژیانی هه‌زاران خێزان له‌سه‌ر داهاتی چاندنی گه‌نمه”.\n“بۆ چاندنی گه‌نم پشت به ئاوی روباری دیجله ده‌به‌ستین، راسته ئاوه‌كه كه‌مبۆته‌وه به‌ڵام حكومه‌ت ده‌توانێت كێشه‌ی كه‌مئاوی چاره‌سه‌ر بكات له‌گه‌ڵ وڵاتانی دراوسێ به تایبه‌ت توركیا، چونكه ناكرێت من له 50 دۆنم زه‌ویی ته‌نیا نیوه‌ی بچێنم به گه‌نم” هاشم وای وت.\nسلێمانی، 2-6-2018، كه‌مبونه‌وه‌ی ئاستی ئاو له چه‌می خاس به‌هۆی گرتنه‌وه‌ی ئاوی زێی بچوك له‌لایه‌ن ئێرانه‌وه فۆتۆ: ره‌شید عه‌لی\nله مانگه‌كانی كۆتایی ساڵی رابردووه‌وه تائێستا، چه‌ندین شه‌پۆلیی بارانی به‌خوڕ و به‌فر روی له ناوچه جیاوازه‌كانی عیراق كردووه، له چه‌ندین شوێن بۆته هۆی كۆبونه‌وه‌ی ئاوی زۆر و لافاو، ئه‌وه‌ش به‌لای هه‌ندێك له شاره‌زایانه‌وه ده‌توانرا سودی لێوه‌ربگیرێت تا له وه‌رزی گه‌رمادا به‌كاربهێنرێته‌وه.\nحه‌یده‌ر خه‌ڵه‌ف، جوتیارێكی ناوچه‌ی زومماره و پێشتر روبه‌رێكی به‌رفراوانی زه‌وی چاندووه، ئه‌وه‌ش به ئاوی باران، بۆیه ئاماده‌نیه بڕیاره‌كه‌ی حكومه‌ت جێبه‌جێبكات و به (كه‌ركوك ناو)ی وت “بێجگه له داهاتی چاندن هیچ كارێكی تر ناكه‌م و ئه‌گه‌ر ئێمه ته‌نیا نیوه‌ی زه‌وییه‌كانی خۆمان بكه‌ینه گه‌نم توشی زه‌ره‌رێكی زۆر گه‌وره ده‌بین، بۆیه داواكارین ناوچه‌كه‌ی ئێمه له بڕیاره‌كه ده‌ربكرێت”.\nچه‌كدارانی داعش، له ناوه‌ڕاستی 2014وه بۆ ماوه‌ی سێ ساڵ له زۆرینه‌ی ناوچه‌كانی نه‌ینه‌وا حوكمڕان بوو، به‌هۆیه‌وه هه‌زاران كه‌س له نێویاندا جوتیاران ئاواره‌بون.\nسه‌یدۆ حسێن، ئه‌ندامی لیژنه‌ی كشتوكاڵ له ئه‌نجومه‌نی پارێزگای نه‌ینه‌وا به (كه‌ركوك ناو)ی وت “ساڵانه له موسڵ روبه‌رێكی فراوان گه‌نم ده‌چێنرێت و به جێبه‌جێكردنی ئه‌و بڕیاره جوتیاران توشی زیانی زۆر ده‌بن بۆیه قابیلی قبوڵ نیه”.\nئه‌وه‌شی رونكرده‌وه بڕیاره‌كه زیاتر بۆ ئه‌و ناوچانه‌یه پشت به ئاوی روباره‌كان ده‌به‌ستن، به تایبه‌ت دیجله و فورات، به‌ڵام زۆرینه‌ی سنوری موسڵ پشت به ئاوی باران ده‌به‌ستن، هه‌ندێك شوێنی وه‌كو ره‌بیعه و گه‌یار و سه‌لامیه نه‌بن.\nساڵانه له موسڵ روبه‌رێكی فراوان گه‌نم ده‌چێنرێت و به جێبه‌جێكردنی ئه‌و بڕیاره جوتیاران توشی زیانی زۆر ده‌بن\nئه‌نجومه‌نی پارێزگای نه‌ینه‌وا، پێشنیاریكردوه به‌نداوێك بۆ كۆكردنه‌وه‌ی ئاو به مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ری كێشه‌ی كشتوكاڵ له سنوره‌كه دروستبكرێت.\nبه‌بڕوای سه‌یدۆ بڕیاری كه‌مكردنه‌وه‌ی پلانی كشتوكاڵی ته‌نیا به‌شێكی ده‌توانرێت له سه‌ره‌تادا جێبه‌جێبكرێت و زۆرترین زیانیش بۆ ئه‌و جوتیارانه‌یه ناوچه‌كه‌یان ده‌كه‌وێته سه‌ر روباره‌كانی دیجله و فورات.\nجگه له كه‌مكردنه‌وه‌ی پلانی چاندن، چه‌ند ساڵێكه جوتیاران به تایبه‌ت له ناوچه‌كانی جێناكۆك، به‌رده‌وام روبه‌ڕوی كێشه ده‌بنه‌وه له وه‌رگرتنی به‌رهه‌مه‌كانیان له گه‌نج و جۆ یان خه‌رجكردنی شایسته داراییه‌كانیان له واده‌ی خۆیدا.\nلێپرسراوی راگه‌یاندنی وه‌زاره‌تی كشتوكاڵی عیراق نه‌یشارده‌وه بڕیاری گۆڕانكاری له پلانی كشتوكالیدا كاریگه‌ری له‌سه‌ر جوتیاران ده‌بێت، به‌وپێیه‌ی گه‌نم یه‌كێكه له‌و به‌رهه‌مانه‌ی زۆرینه‌ی جوتیاران پشتی پێده‌به‌ستن.\nحه‌مید نایف وتی “هێشتا ئومێدێك هه‌یه بارانی زۆر كاریگه‌ری هه‌بێت، هه‌رچه‌نده ئه‌وان به‌بێ رازیبونی وه‌زاره‌تی سه‌رچاوه ئاوییه‌كان یه‌ك دۆنم بۆ چاندن زیادبكه‌ن، به‌ڵام ئاستی روباره‌كان رێژه و روبه‌ری زه‌وی بۆ چاندن دیاریده‌كات”.


هاووڵاتییەکی کورد لە شاری شنۆ دەسبەسەر کرا\n10:57 - 6 خەزەڵوەر 2720\nڕۆژی دووشەممە ٥ی خەزەڵوەر، هاووڵاتییەکی کورد بە ناوی "فاروق عەزیزی" کوڕی محەممەد تەمەن ٣٩ ساڵ خەڵکی گوندی "بێمزورتێـ"ـی شاری شنۆ، پاش بانگهێشتکردنی بۆ ئیدارەی ئیتلاعاتی ئەو شارە، دەسبەسەر کرا.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، ئەو هاووڵاتییە کوردە، لە ڕێگای پەیوەندیی تەلەفوونییەوە بانگهیشت ئیدارەی ئیتلاعاتی شاری شنۆ کراوە و پاش چوونی ئەو هاووڵاتییە کوردە بۆ ئەو ئیدارەیه ئەو هاووڵاتییە دەسبەسەر کراوە.\nئەو سەرچاوەیە هەروەها ئەوەشی خستەڕوو، هێزە ئەمنییەتییەکان لە دانی هەر جۆرە وڵامێکی ڕوون سەبارەت بە چارەنووسی ئەو هاووڵاتییە کوردە، بە بنەماڵەکەی خۆیان بواردووە.\nهەتا کاتی بڵابوونەوەی ئەم هەواڵە، لە هۆکاری دەسبەسەرکردن و تۆمەتی وەپاڵدراوی ئەو هاووڵاتییە کوردە، هیچ زانیارییەک لەبەردەستدا، نییە.


سورة Sura المرسلات Al-Mursalaat\nوَمِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَسَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيلًا (26) إِنَّ هَٰؤُلَاءِ يُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَرَاءَهُمْ يَوْمًا ثَقِيلًا (27) نَّحْنُ خَلَقْنَاهُمْ وَشَدَدْنَا أَسْرَهُمْ ۖ وَإِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَا أَمْثَالَهُمْ تَبْدِيلًا (28) إِنَّ هَٰذِهِ تَذْكِرَةٌ ۖ فَمَن شَاءَ اتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِ سَبِيلًا (29) وَمَا تَشَاءُونَ إِلَّا أَن يَشَاءَ اللَّهُ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا (30) يُدْخِلُ مَن يَشَاءُ فِي رَحْمَتِهِ ۚ وَالظَّالِمِينَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا (31)\nوَالْمُرْسَلَاتِ عُرْفًا (1) فَالْعَاصِفَاتِ عَصْفًا (2) وَالنَّاشِرَاتِ نَشْرًا (3) فَالْفَارِقَاتِ فَرْقًا (4) فَالْمُلْقِيَاتِ ذِكْرًا (5) عُذْرًا أَوْ نُذْرًا (6) إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَوَاقِعٌ (7) فَإِذَا النُّجُومُ طُمِسَتْ (8) وَإِذَا السَّمَاءُ فُرِجَتْ (9) وَإِذَا الْجِبَالُ نُسِفَتْ (10) وَإِذَا الرُّسُلُ أُقِّتَتْ (11) لِأَيِّ يَوْمٍ أُجِّلَتْ (12) لِيَوْمِ الْفَصْلِ (13) وَمَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الْفَصْلِ (14) وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ (15) أَلَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ (16) ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الْآخِرِينَ (17) كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ (18) وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ (19)\nالصفحة Page 580\n(26) له شه‌وگاریشدا سوژده‌ی بۆ ببه‌و ته‌سبیحات و ستایشی له هه‌ندێکی شه‌ودا زۆر بکه.\n(27) به‌ڕاستی زۆربه‌ی ئه‌و خه‌ڵکه سه‌رگه‌ردانه حه‌زیان له ژیانی ئه‌م دنیا ته‌مه‌ن کۆتایه‌یه که به‌خێرایی تێ ده‌په‌ڕێت و ڕۆژێکی سه‌خت و سه‌نگین پشتگوێ ده‌خه‌ن و حسابی بۆ ناکه‌ن.\n(28) بۆ بیرناکه‌نه‌وه، خۆ هه‌ر ئێمه دروستمان کردوون ئه‌ندامه‌کانی له‌شیانمان پێکه‌وه به‌ستووه، کاتێکیش بمانه‌وێت ئه‌مانه لاده‌به‌ین و به‌که‌سانی تر سه‌ر زه‌وی ئاوه‌دان ده‌که‌ینه‌وه.\n(29) به‌ڕاستی ئه‌م سووره‌ته و سه‌رجه‌م ئایه‌ته‌کانی قورئان ئامۆژگارییه، جا ئه‌وه‌ی ئاره‌زووی به‌هه‌شتی هه‌یه، ئه‌وه بۆ لای خوا ڕێگه‌و ڕێباز ده‌گرێته به‌ر.\n(30) دڵنیاش بن: ئێوه هیچتان پێناکرێت و هیچ کارێکتان پێ ئه‌نجام نادرێت مه‌گه‌ر خوا ویستی له‌سه‌ربێت، بێگومان ئه‌و خوایه زاناو دانایه ده‌زانێت کێ شایسته‌ی هیدایه‌ته، داناشه له هیدایه‌تدانی به‌نده چاکه‌کاندا.\n(31) ئینجا ئه‌و که‌سه‌ی خوا بیه‌وێت و خۆشی هه‌وڵبدات، ده‌یخاته ژێر سایه‌ی ڕه‌حمه‌تی خۆیه‌وه‌و بۆ سته‌مکارانیش سزای به‌ئێشی ئاماده کردووه.\n(1) سوێند به‌و فریشتانه‌ی به‌کاری چاك و دروست و فه‌رمانبه‌رداریی هه‌ڵده‌ستن یه‌ك له‌دوای یه‌ك.\n(2) هه‌روه‌ها ئه‌وانه‌ی که به‌گورج و گۆڵی و خێرایی فه‌رمانه‌کانی خوا به‌جێ ده‌هێنن، یاخود به‌و بایانه‌ی هه‌ڵده‌که‌ن و شارو دێهاتی خوانه‌ناسان کاول ده‌که‌ن.\n(3) به‌و فریشتانه‌ش که هه‌ور بڵاو ده‌که‌نه‌وه، یاخود هه‌موو شتێکی کۆ بڵاوه پێ ده‌که‌ن.\n(4) به‌وانه‌ش که حه‌ق و ناحه‌ق لێك جیاده‌که‌نه‌وه.\n(5) به‌و فریشتانه‌ش که په‌یامی خوا ده‌گه‌یه‌نن به‌خه‌ڵکی و له خزمه‌تی جوبره‌ئیلدا قورئانیان ده‌گه‌یاند.\n(6) بۆ ئه‌وه‌ی به‌ڵگه بخه‌نه ده‌ست ئیمانداران، نه‌فامانیش بێداربکه‌نه‌وه.\n(7) به‌ڕاستی ئه‌م به‌ڵێن و وادانه‌ی پێتان ده‌درێت هه‌ر پێش دێت.\n(8) جا کاتێك دێت ئه‌ستێره‌کان ڕوناکییان نامێنێت.\n(9) ئاسمانیش له‌ت ده‌بێت و لێك ده‌ترازێت.\n(10) کاتێك کێوه‌کان هه‌ڵده‌کێنرێن و له‌جێی خۆیان نامێنن و وردوخاش ده‌بن.\n(11) هه‌روه‌ها کاتێك دێت پێغه‌مبه‌ران کات و شوێنی دیاری کراویان بۆ داده‌نرێت (ڕووبه‌ڕوی قه‌ومه‌کانیان ده‌کرێنه‌وه).\n(12) ئاخۆ ده‌زانن خه‌ڵکینه لێپرسینه‌وه بۆ چ ڕۆژێك دواخراوه؟!\n(13) بێگومان بۆ ڕۆژی جیاکردنه‌وه‌و دادگاییه‌کی ڕه‌وا.\n(14) جا تۆ چووزانی ڕۆژی جیاکردنه‌وه‌و دادگایی چ ڕۆژێکی سه‌خت و دژواره.\n(15) هاوارو ئاهو ناڵه له‌و ڕۆژه‌دا بۆ ئه‌وانه‌ی که بڕوایان به پێغه‌مبه‌ران و قیامه‌ت و لێپرسینه‌وه نه‌بوو.\n(16) باشه، ئه‌وه نابینن چۆن پێشینانمان له‌ناو بردووه؟\n(17) پاشان دوایینه‌کانیش به‌شوێنیاندا له‌ناو ده‌به‌ین.\n(18) هه‌ر به‌و شێوه‌یه‌ش ده‌که‌ین له‌گه‌ڵ تاوانباراندا.\n(19) سه‌یری ئایه‌تی 15 بکه.


ریاڵ مەدرید: ڤاران بۆ فرۆشتن نییە!\n8/4/2020 01:33 PM\nیانەی مانچستەر سیتی لەپێناو توندوتۆڵکردنەوەی هێڵی بەرگری پێکهاتەکەیدا هەوڵی گواستنەوەی "رافائێل ڤاران"ـی فەڕەنسی دەدات و یانەی ڕیاڵ مەدریدیش بە مەرجێکی مەحاڵ وڵام دەداتەوە.\nڕۆژنامەی "موندۆ دیپۆرتیڤۆ"ـی ئیسپانی ئاشکرای کردووە، لەماوەی چەند هەفتەی ڕابردوودا کاربەدەستانی یانەی مانچستەر سیتی لەسەر داوای "پیپ گواردیۆلا" پەیوەندییان بە یانەی مەدریدەوە کردووە و داوای دیاریکردنی نرخێکیان بۆ گواستنەوەی "ڕافائێل ڤاران"ـی فەرەنسی کردووە.\nبەپێی سەرچاوەکە، بەرپرسانی یانەی بەرشەلۆنە ڕاستەوخۆ داواکاریی یانە ئینگلیزییەکەیان ڕەتکردوووتەوە و ڕایانگەیاندووە کە بەرگریکارە فەرەنسییەکەیان هەرگیز بۆ فرۆشتن نەبووە و بەنیازیش نین بیفرۆشن.\nموندۆ جەختی لەوە کردۆتەوە کە بەرپرسانی مان سیتی بەو وەڵامەش کۆڵیان نەداوە و ئامادەییان دەربڕیوە بڕی زیاتر لە 150 ملیۆن یورۆ پێشکەش بکەن، بەو هیوایەی نرخە بەرزەکە دەرگای گفتوگۆکردن بەڕوویاندا بکاتەوە، بەڵام ئەو وڵامەی لە "فلۆرنتینۆ پێرێز" و هاوڕێیانیەوە بەدەستیانهێناوە شۆکهێنەربووە.\nپێرێز بە ستافی دانوستانکاری یانەی مانچستەر سیتی ڕاگەیاندووە کە لەگەڵ سوربوونیان لەسەر کڕینی بەرگریکارەکە، یانەی ڕیاڵ مەدرید تەنها لە یەک حاڵەتدا دەستبەرداری دەبێت ئەویش لە ئەگەری پێشکەشکردنی نرخی شکاندنی گریبەستەکەی کە دەگوترێ 500 ملیۆن یورۆیە. ئەوەش کۆتایی بە هەموو پەیوەندییەکان هێناوە.


خوێندن لە سەرجەم قوتابخانە و پەیمانگەکان رادەگیرێت - زانکۆ کورد\nخوێندن لە سەرجەم قوتابخانە و پەیمانگەکان رادەگیرێت\nگوتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، خوێندن لەسەرجەم قوتابخانە و پەیمانگەکانی سەر بە وەزارەتی پەروەردە رادەگیرێت و تەنیا بە رێگەی ئۆنلاین بەردەوام دەبێت. هەروەها پرۆسەی خوێندن لە زانکۆ و پەیمانگەکانی سەر بە وەزارەتی خوێندنی باڵا وەکخۆی [سیستەمی ئاوێتە] بەردەوام دەبێت.\nرۆژی یەکشەممە 11-04-2021 د. جووتیار عادل، گوتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان دوای کۆتاییهاتنی کۆبوونەوەی لیژنەی باڵای رووبەڕبوونەوەی کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان، کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی ئەنجام دا و دەقی بڕیارە نوێیەکانی خوێندنەوە.\nلیژنەی باڵای رووبەڕووبوونەوە کۆرۆنا بڕیاری لەبارەی پرۆسەی خوێندن لە قوتابخانە و پەیمانگەکانی سەر بە وەزارەتی پەروەردە داوا.\nگوتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان گوتی “خوێندن لە سەرجەم قوتابخانە و پەیمانگەکانی سەر بە وەزارەتی پەروەردە (حکومی و ناحکومی) رادەگیرێت و تەنیا بە رێگەی ئۆنلاین و ئەلیکترۆنی بەردەوام دەبێت.”\nسەبارەت بە پرۆسەی خوێندن لە زانکۆ و پەیمانگەکانی سەر بە وەزارەتی خوێندنی باڵا. د.جووتیار عادل گوتی “خوێندنی زانکۆ و پەیمانگەکانی سەر بە وەزارەتی خوێندنی باڵا وەکو پێشوو بەشێوەی سیستەمی ئاوێتە بەردەوام دەبێت و وانەی پراکتیک لە کەمپسی زانکۆکان ئەنجام دەدرێت.”\nحاجیاوا... ڕێکخراوی KSO خولی ناسینی جۆرەکانی کەسێتی ئەنجام دا.\nتەق تەق... ڕێکخراوی KSO لەئاهه‌نگێکی شایستەدا خەڵاتی ژمارەیەک قوتابیانی زانستی شەرعی کرد\nدووئەندامی ڕێکخراوی قوتابیان کوردستان لە پێشبڕکێیەکدا بۆ خوێندنەوەی قورئانی پیرۆز پلەی یەکەم و سێیەم بەدەست دەهێنن.\n“کورد لە بۆتەی ئیسلام و یاسا نێودەوڵەتیەکاندا “\nساڵانە هەینی کۆتایی مانگی ڕەمەزان ڕۆژی جیهانی قودس دادەنرێت\nوه‌زیری په‌روه‌رده: خوێندنی ئه‌لیكترۆنی كه‌موكوڕی هه‌یه


æÔå�ی ((ÊÇ)) یÇÎæÏ ((åå�ÊÇ))ی ßæÑÏی\nÊێÈیäی: Æå�ã ÈÇÈå�Êå áå� áÇیå�ä Èå�ڕێÒ (�å��ææáå�ی Èå�åÇÑ) äÇÑÏÑÇæå æ áێÑå ÈڵÇæ Ïå�ßÑێÊå�æå. Óæ�ÇÓ Èۆ Èå�ڕێÒیÇä.\næÔå�ی ((ÊÇ)) یÇÎæÏ ((åå�ÊÇ))ی ßæÑÏی ßå åÇæÈå�ÑÇãÈå�Ñå Èå æÔå�ی (ÍÊی)ی Úå�Ñå�Èی æÈۆ�ææäå�ßÇäیÔ æÇ ڕÇÏå��å�یå�ää ßå ÏææÑ äå�ÈێÊ ßå åå�Ñ áå�æ æÔå�یå�æå åÇÊÈێÊå äÇæ ÒãÇäی ßæÑÏییå�æå¡ æÔå�ßÇäی (ÊÇ æ åå�ÊÇ) �å�äÏیä æÔå�ی åÇæÈå�ÑÇãÈå�ÑیÇä åå�یå áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ æå�ß: åå�ÊÇæå�ßææ¡ åå�ÊÇæå�ßی¡ åå�ÊÇæå�ßیäێ¡ åå�ÊÇæå�ßææ...åÊÏ... åå�æڵ Æå�Ïå�یä áێÑå�ÏÇ �å�äÏ ڕææäßÑÏäå��æå�یå�ß Ïå�ÑÈÇÑå�ی ÔێæÇÒی Èå�ßÇÑÈÑÏäی Æå�æ æÔå�یå� ÈÏå�یä áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ¡ ßå ÏیÇÑå �å�áێß áå�ãå ÒیÇÊÑیÔ Èå�ßÇÑåێäÇäی åå�یå.\n((ÊÇ)) æå�ß (äÇæ æ ÆÇãÑÇÒ) áå Ïææ ڕÓÊå�ی ÌیÇæÇÒÏÇ:\náå Ôå�ÑãÇ ÊÇ �ÑÊی.\nÊÇ ڕå�æÇäÏÒ Ïå��ێÊ.\n((ÊÇ)) áå یå�ß ڕÓÊå�ÏÇ ßå یå�ß ÔێæÇÒی Ïå�ÑÈڕیä æ Ïææ áÇیå�äی æÇÊÇی åå�ÈێÊ:\nÊÇ �ÑÊی ÊÇ áێÑå�ÏÇ æå�ß äÇæی äå�ÎۆÔییå�ß ãÇäÇ Ïå�ÏÇÊ.\nÊÇ �ÑÊی Èۆ ÏیÇÑیßÑÏäی ßÇÊی ڕææÏÇäی ßÇÑێßå (ÝÑãÇäێßå) áå ÍÇڵå�Êی Èå�ÑÏå�æÇãی ڕææÏÇæå�ßå�ÏÇ\nÌۆÑ æ ڕæÇڵå�Êå�ßÇäی ÆÇãÑÇÒی (ÊÇ):\nÊÇ äæ�Ñå�Óå�áãÇä Ïå�ڕۆã. (ßۆÊÇیی ((Ôæێäی)) ڕææÏÇäی ÝÑãÇä Ïå�ÓÊäیÔÇä Ïå�ßÇÊ).\nÈå�ÝÑی Þå�äÏیá ÊÇ åÇæیä Ïå�ãێäێÊ. (ßۆÊÇیی ((ßÇÊی)) ڕææÏÇäی ÝÑãÇä Ïå�ÓÊäیÔÇä Ïå�ßÇÊ).\nåå�ÊÇ åå�ÊÇیå Æå�äÝÇáå�ßÇä áå�ÈیÑ äÇßå�یä. (ÏææÈÇÑå�ßÑÏäå�æå�ی ((Èå�ÑÏå�æÇäی æ ßÇÊی)) ڕææÏÇäی ÝÑãÇäå).\náå åå�ڵå�ÈÌå�æå ÊÇ ÆێÑÇä Èå��ێ ڕۆÔÊیä. (Èۆ ÏیÇÑیßÑäی Óå�Ñå�ÊÇ æ ßۆÊÇیی ãÇæå�ی ((Ôæێäی)) ڕææÏÇäی ÝÑãÇäå).\nÔå�æ ÊÇ Ïå�ãå�æÈå�یÇä Ïå��Ñیã. (Èۆ ÏیÇÑیßÑÏäی Óå�Ñå�ÊÇ æ ßۆÊÇیی ãÇæå�ی ((ßÇÊی)) ڕææÏÇäی ÝÑãÇäå�).\n(ÊÇ) æå�ß ÆÇæå�ڵÝÑãÇä:\nÊÇ ÆێÓÊÇ Óå�ÏÇã äå�ÏۆÒÑÇæå�Êå�æå. (ÆÇæå�ڵÝÑãÇäی ßÇÊییå).\nÆå�ãÑیßییå�ßÇä ÊÇ åå�æÑÇãÇä ڕۆÔÊä. (ÆÇæå�ڵÝÑãÇäی Ôæێäییå).\nÓæ�ÇÓ Èۆ ßÇß ÏیÇßۆ Èۆ åÇæßÇÑیی Èå�ڕێÒی\nposted by Diyako at 6:02 PM\nÆÇãÑÇÒی "ÈÇä��ßÑÏä" áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ (æÇäå�ی 15 Èå�Ôی �æÇÑ)\n2 Ü ÆÇãÑÇÒی "یÇ":\nÆå�ã ÆÇãÑÇÒå áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ åå�یå � áå ÒãÇäی Æå�Ïå�ÈیÏÇ æ � áå ÒãÇäی ÆÇÎÇÝÊäÏÇ¡ Èå�ڵÇã áå Èä�یäå�ÏÇ ßæÑÏی äییå æ áå ÒãÇäی Úå�Ñå�Èییå�æå åÇÊææå æ ÒۆÑÈå áå��å�ڵ äÇæی "�یÑۆÒ" Èå�ßÇÑ Ïå�ÈÑێ¡ æå�ßææ ÎæÇ¡ �ێÛå�ãÈå�Ñ:\nposted by Diyako at 3:26 AM\nÆÇãÑÇÒی "ÈÇä��ßÑÏä" áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ (æÇäå�ی 14 Èå�Ôی Óێ)\n2 Ü ÆÇãÑÇÒی "åێ":\nÆå�ã ÆÇãÑÇÒå áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ ÒۆÑ ßå�ã Èå�ßÇÑ Ïێ æ åå�Ñ áå��å�ڵ äÇæی ãێیäå�Ô Èå�ßÇÑ Ïå�ÈÑێ�:\nÒۆÑ ÌÇÑ ßå ÆÇãÑÇÒی ÈÇä�ßÑÏäی "åێ" Èå�ßÇÑ ÈÈÑێ �یÊی "ی" Ïå��ێÊå� Óå�Ñ äÇæå�ßå�:\nåå�Ñæå�åÇ Æå�ã ÆÇãÑÇÒå áå��å�ڵ äÇæی �ÔÊیی ÊÇßی ãێیäå Èå�ßÇÑ ÏێÊ:\nposted by Diyako at 3:20 AM\nÆÇãÑÇÒی "ÈÇä��ßÑÏä" áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ (æÇäå�ی 13 Èå�Ôی Ïææ)\n2 Ü ÆÇãÑÇÒی "åۆ":\nÆå�ã ÆÇãÑÇÒå áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ � áå ÒãÇäی Æå�Ïå�Èی æ � áå ÒãÇäی ÆÇÎÇÝÊäÏÇ Èۆ ÈÇä�ßÑÏä Èå�ßÇÑ Ïێ¡ Èۆ äãææäå�:\nÆÇãÑÇÒی "åۆ" Èå�Ó áå��å�ڵ äÇæی äێÑÏÇ Èå�ßÇÑ Ïێ¡ æå�˜ææ:\nåå�Ñæå�åÇ áå��å��ڵ äÇæی �ÔÊیی "ßۆ"Ô Èå�ßÇÑ ÏێÊ:\nÓå�ÑäÌ: æÔå�ßÇäی ÈÑÇییäå¡ ÎÒãیäå æ ß�یäå "äÇæی �ÔÊیی ßۆ"ä.\nposted by Diyako at 3:11 AM\nÆÇãÑÇÒی "ÈÇä��ßÑÏä" áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ (æÇäå�ی 12 Èå�Ôی یå�ß)\nزمانی ئه‌ده‌بیی كوردی خاوه‌نی كۆمه‌ڵێ "ئامرازی بانگكردن"ه كه بریتین له:\n(ئه‌ی ـ هۆ ـ هێ ـ یا ـ ۆ ـ ه ـ ێ).\n1 ـ ئامرازی (ئه‌ی)، (هه‌م بۆ نێر و هه‌م بۆ مێ و هه‌م بۆ بانگ‌كردنی كۆمه‌ڵێك به‌كار ده‌برێ):\n* ئه‌ی هاونیشتمانانی تێكۆشه‌ر!\n* ئه‌ی هاوڕێی هێژا!\n* ئه‌ی كچی خۆشه‌ویست!\n** هه‌روه‌ها بۆ بانگكردنی" شت"یش به‌كار ده‌برێ:\n* ئه‌ی وه‌ته‌ن مه‌فتوونی تۆم و شێوه‌تم بیر كه‌وته‌وه.\nposted by Diyako at 3:05 PM\nßۆäÇæ (äÇæی ßۆãå�ڵ) áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ\nهه‌ندێ ناو له ڕواڵه‌تدا "تاك"ن به‌ڵام له واتادا "كۆ"ن. به‌و ناوانه ده‌ڵێن "كۆناو" یان "ناوی كۆمه‌ڵ".\nخه‌ڵك، گه‌ل، پۆل، تیم، هۆز، چین، ده‌سته، ڕه‌وه، تاقم، له‌شكر و هتد.\nهه‌ندێ جار كاتێ ئه‌م ناوانه له‌گه‌ڵ (فرمان = verb)ێك بێن، ئه‌و "فرمان"ه به شێوه‌ی تاك ده‌نووسرێ یا باشتر بڵێین ڕ‌اناوی لكاوی پاش ئه‌و "فرمان"ه به شێوه‌ی "تاك"ه، بۆ نموونه:\nگه‌ل به‌ند ناكرێ.\nخه‌ڵك شۆڕشی كرد.\nله‌شكری دوژمن هه‌ره‌سی هێنا.\nposted by Diyako at 11:08 AM\næÔå�ی áێßÏÑÇæ (æÇäå�ی 10)\nåå�äÏێ æÔå åå�ä ßå �ێß åÇÊææä áå Ïææ æÇŽå ßå åå�Ñ ßÇãå�یÇä Èå Êå�äیÇ æÇÊÇیå�ßی ÌیÇæÇÒی åå�یå¡ Èå�ڵÇã ßÇÊێ áå��å�ڵ یå�ß Ïێä ãÇäÇیå�ßی äæێ Ïå�Ïå�ä. æå�ßææ:\n(Ïڵ – ڕå�Þ) ßå �ێßå�æå Ïå�Èäå: (Ïڵ� ڕå�Þ). Èå�ڵÇã ßÇÊێ Ïå�äææÓÑێä Ïå�Èێ �ێßå�æå ÈäææÓÑێä: Ïڵڕå�Þ.\næÇÊå¡ æ�Ôå�ی áێßÏÇÑÇæ �ێßå�æå� Ïå�äææÓÑێä. Óå�یÑی �å�äÏ äãææäå�یå�ßی ÊÑ Èßå�ä:\nÏڵäå�Ñã Ü ÏڵÓÇÑÏ Ü ڕۆŽäÇãå Ü ÓÇڵäÇãå Ü ÓێÔå�ãå Ü ڕå�ä�ßÑÇæ Ü ÌێÈå�Ìێ Ü ÆÇڵæ�ۆڕ Ü ڕå�ÔãÇڵ Ü �æڵå��å�äã Ü ÎۆÔäÇæ Ü ßێáå�Ôیä Ü �ÝÊæ�ۆ Ü ÌáÏÑææ Ü åÇÊæ�ۆ Ü ŽێÑ�یÇڵå Ü ÈäÈÇÎå�ڵ Ü ŽێÑßÑÇÓ Ü ßæڵæßۆ Ü �æێÏÑێŽ Ü ÈÇڵÇÈå�ÑÒ Ü ãáßå��.\nposted by Diyako at 12:39 PM\n"ÏÇ" æ "ÏÇ" áå ßæÑÏیÏÇ (æÇäå�ی 9)\náå ßæÑÏیÏÇ "ÏÇ" Èå Ïææ Ôێæå Èå�ßÇÑ Ïå��ێ:\n1Ü "ÏÇ" ڕÇÈÑÏææی "ÏÇییä" æå�ßææ:\nãä ßÊێÈå�ßå�ã Èå Êۆ ÏÇ.\n2Ü åå�äÏێ ÌÇÑ �ÇÔ�Ñå Èۆ �ێÏÇ�ÑÊä æ Ïææ�ÇÊå æå�ß:\nãä áå ãÇڵÏÇ Êۆã Èیäی.\nÒۆÑ ÒۆÑ �Ñä�å ßÇÊێ Æå�æ Ïææ "ÏÇ"یå Èå�ßÇÑ Ïå�Èå�یä áێßیÇä Èßå�یäå�æå¡ æÇÊå�:\nÆå��å�Ñ Èå ãÇäÇی "ÏÇییä" Èææ Ïå�Èێ Èå� ÌیÇ ÈäææÓÑێ æ äå�áßێ Èå æÔå�ی �ێÔ æ �ÇÔیå�æå æ Æå��å�Ñ �ÇÔ�Ñ æ Èۆ Êå�ÆßیÏ Èææ Ï�å�Èێ Èá˜ێ Èå æÔå�ßå�ی �ێÔææیå�æå. æ�å�ßææ:\nãä áå ãÇڵی ÔیÑیäÏÇ ßÊێÈå�ßå�ã Èå ÓۆÑÇä ÏÇ.\näå�ß ÈäææÓیä: ãä áå ãÇڵی ÔیÑیä ÏÇ ßÊێÈå�ßå�ã Èå ÓۆÑÇäÏÇ.\nÆå�æ áå ßæÑÏÓÊÇäÏÇ �å��ßێ �æڵی �ێã ÏÇ.\nposted by Diyako at 2:30 PM\nڕێßå�æÊ یÇä Èå�ÑæÇÑ (æÇäå�ی 8)\nÒۆÑ ßå�Ó åå�ä ßå áå ÈÇÊیی æÔå�ی "ÊÇÑیÎ" یÇä ’’date’’ æÔå�ی "Èå�ÑæÇÑ" یÇä "Èå�ÑæÇÑی" Èå�ßÇÑ Ïå�Èå�ä. Æå�æå åå�ڵå�یå æ "Èå�ÑæÇÑی" Êå�äیÇ äÇæی Ïێیå�ßå áå ßæÑÏÓÊÇä æ ãÇäÇی "ÊÇÑیÎ" äÇÏÇÊ. Èå�ڵßææ Æå�æ æÔå�یå Èå ßæÑÏی Ïå�ÈێÊå: ڕێßå�æÊ.\nÆÇیÇ Ïå�ÒÇäی �ۆä æÔå�ی "Èå�ÑæÇÑی" Èå åå�ڵå Èææ Èå Ìێ�Ñی "ÊÇÑیÎ"¿\nposted by Diyako at 1:52 PM\nد‌ه‌نگی (ی) (وانه‌ی 7)\nده‌نگی (ی) به پیتی لاتین به چوار شێوه ده‌نووسرێ:\ny – î – i – ê\nبه‌ڵام به پیتی عه‌ره‌بی ته‌نها به دوو شێوه ده‌نووسرێ:\nی ـ ێ\ny نابزوێنه و به پیتی عه‌ره‌بی به (ی) ده‌نووسرێ:\nیاد yad ـ په‌یمانpeyman ـ یانه yane ـ شایان şayan ـ سه‌یوان seywan\nî ده‌نگێ درێژه و بزوێنه و به پیتی عه‌ره‌بی هه‌ر به (ی) ده‌نووسرێ:\nشیر şîr ـ سینه‌ما sînema پینه pîne\ni ده‌نگێ زۆر زۆر كورته و به پیتی لاتین ده‌نووسرێ به‌ڵام به پیتی عه‌ره‌بی نانووسرێ:\nزل zil ـ تل til ـ برنج birinc ـ پرد pird\nده‌نگی (i) هه‌ر‌چه‌ند به پیتی عه‌ره‌بی نانووسرێ و كاتێ وشه‌یه‌ك به پیتی عه‌ره‌بی ده‌نووسین و ئه‌و ده‌نگه‌ی تیا نابینین نابێ پێمان وابێ كه ده‌نگه‌كه‌مان نییه. له‌م وشانه‌شدا ده‌نگی بزوێنی زۆر زۆر كورت (i) هه‌یه:\nمن min ـ كن kin ـ بزن bizin ـ بن bin ـ مردن mirdin ـ خشت xişt\nهه‌ر وشه‌یه‌ك لانی كه‌م ده‌نگێكی بزوێنی تێدایه چ بنووسرێ و چ نه‌نووسرێ.\nبا جارێكی تر به تێكڕا سه‌یری بزوێنه‌كان بكه‌ینه‌وه:\nو w – u\nی y – î\nposted by Diyako at 1:26 PM\næÔå�ی ((ÊÇ)) یÇÎæÏ ((åå�ÊÇ))ی ßæÑÏی ÊێÈیäی: Æå...\nÆÇãÑÇÒی "ÈÇä��ßÑÏä" áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ (æÇäå�ی 15 Èå...\nÆÇãÑÇÒی "ÈÇä��ßÑÏä" áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ (æÇäå�ی 14 Èå...\nÆÇãÑÇÒی "ÈÇä��ßÑÏä" áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ (æÇäå�ی 13 Èå...\nÆÇãÑÇÒی "ÈÇä��ßÑÏä" áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ (æÇäå�ی 12 Èå...\nßۆäÇæ (äÇæی ßۆãå�ڵ) áå ÒãÇäی ßæÑÏیÏÇ هه‌ندێ ناو...\næÔå�ی áێßÏÑÇæ (æÇäå�ی 10) åå�äÏێ æÔå åå�ä ßå �...\n"ÏÇ" æ "ÏÇ" áå ßæÑÏیÏÇ (æÇäå�ی 9) áå ßæÑÏیÏÇ "...\nڕێßå�æÊ یÇä Èå�ÑæÇÑ (æÇäå�ی 8) ÒۆÑ ßå�Ó åå�ä ß...\nد‌ه‌نگی (ی) (وانه‌ی 7) ده‌نگی (ی) به پیتی لاتی...


خانه»به شی کوردی»بابه ته كان»دەور و مێژووی رەوته ئیسلامیه‌کانی کوردستان\n۸۸/۱۲/۲۳آخرین به روز رسانی: ۹۲/۰۵/۰۱\n۰ 1,838 خواندن این مطلب 40 دقیقه زمان میبرد\nدیمانه‌یه‌ک له‌گه‌ڵ ئیبراھیم مه‌ردۆخی\n– پێشه‌کی ناساندنێکی خۆتان و باسکردنێکی کورت له مێژووی چالاکیه‌کانتانو: بنه‌ماڵه‌ی ئێمه له بنه‌ڕه‌تدا، خه‌ڵکی گوندی «به‌رقه‌ڵا»ی مه‌ریوانن و باوکم له دورو به‌ری ساڵی ۱۲۸۵ی هه‌تاوی له به‌ر چه‌ند هۆیه‌ک، که له‌م کورته راپورته‌دا ناگونجێ، که‌وتووه‌ته گوندی «زونج»ی سه‌ر به ناوچه‌ی «که‌ڵاته‌رزان». رچه‌ڵه‌کیشمان ده‌چێته‌وه سه‌ر «مه‌ردۆخی»یه‌کانی ده‌گاشێخان.\nله ساڵی ۱۳۲۷ هه‌تاویدا له گوندی زونج چاوم به‌م دنیا پان و به‌رینه‌دا هه‌ڵهێناوه. هه‌ر له سه‌رده‌می منداڵیدا خراوه‌مه‌ته به‌ر خوێندن، له ساڵی ۳۹دا له گه‌ڵ کاکه عوسمانمدا بۆ درێژه‌دان به خوێندن چومه‌ته گوندی کانی‌سانان.\nو: سه‌ره‌تای مێژووی چالاکیه‌کانم ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ساڵی ۱۳۳۹ی هه‌تاوی، که منداڵێکی کرچ و کاڵ و خاو و نه‌گرساو بوم، له‌وانه‌شه ئه‌م بابه‌ته هه‌ندێ جێگای سه‌رنج و تێ‌رامان و گومان بێت و به قسه‌یه‌کی زل و قه‌ڵه‌و له قه‌ڵه‌م بدرێ و له قه‌واره‌ی منداڵێکی ده دوازده ساڵانه‌دا نه‌گونجێ.\nبه‌ڵام له راستیدا هه‌وێنی مێشک و بیرم هه‌ر له‌و سه‌رده‌مه‌دا گیرسا و به هۆی کاکه‌ی به‌ڕێز و خۆشه‌ویستمه‌وه خوالیخۆشبو (ماموستا شێخ عوسمانی مه‌ردۆخی) له گه‌ڵ شاعیر و که‌سایه‌تی هێژا و به ناوبانگ (مامۆستا شێخ ئه‌حمه‌دی مه‌ردۆخی کانی‌میران «شه‌پۆل») و مامۆستای تێکۆشه‌ر، مامۆستا مه‌لا عه‌لی لێوی (بیاره)دا، وه‌کوو سێ کوچکه‌یه‌کی بزوتنه‌وه‌ی بیر و هه‌رزی کوردایه‌تی و نیشتمان په‌روه‌ری له ساڵه‌کانی ۳۹-۱۳۳۸دا، که چاکی چالاکیمان به لادا کرد و ماندوونه‌ناسانه شان به شانی دڵسۆزان و نیشتمان په‌روه‌ران، له چوارچێوه‌ی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێراندا(که له‌و سه‌رده‌مه‌دا به رێبه‌رایه‌تی کاک ئه‌حمه‌د تۆفێق چالاکی ده‌نواند) خرامه گه‌ڕ و وه‌کوو منداڵێکی متمانه پێکراو نهێنی پارێز و ده‌م‌قورس، په‌یڕه‌و و پڕۆگرام و به‌ڵگه‌ی یارمه‌تی و بڵاوکراوه و چی وچی دیکه‌یان، له پێنجوێنه‌وه بۆ کانی‌میران و کانی‌سانان و ئه‌ملا و ئه‌ولا، پێده‌گوێزامه‌وه.\nهه‌ر له‌و کاته‌وه خۆشه‌ویستی گه‌ل و نیشتمان و زمانه زکماکیه‌که‌م، نوسین و خوێندنه‌وه‌ی کوردی، ئاوێته‌ی خوێن و بیر و هۆشم بوو، رق و کینه و توڕه‌یی داگیرکه‌ر و چه‌وسێنه‌ر و خوینمژی گه‌ل و نیشتمان، له ناخ و ده‌رونمدا بنجێ داکوتا. هه‌ر ئه‌م دیارده‌یه‌ش بوو دوای چه‌ند ساڵ مانه‌وه له حوجره‌کانی مه‌ریواندا، به‌ره‌و سلێمانی هه‌ڵینام و له ساڵی ۱۹۶۸ی زاینییدا له «مه‌عهه‌دی ئیسلامی مزگه‌وتی گه‌وره» گیرسامه‌وه و درێژه‌م به خوێندن دا و هه‌ر له‌وێش دیپلۆمی عه‌ربیم وه‌رگرت.\nله کوتایی ساڵی ۱۹۷۱ی زاینیدا به هۆی کتیب و نامیلکه و هه‌ندێ له هاوڕێ و دۆستانه‌وه له‌گه‌ڵ بیر و فیکری «ئیخوانولموسلیمین»دا ئاشنا بووم و به گریکی دڵ و هه‌وێنی مێشکم و له ساڵی ۱۹۷۲ز ـ دا چه‌ند که‌سایه‌تیه‌کی ئیخوانم ناسی و، په‌یمانی چالاکی و هاورێبازیم له گه‌ڵ گرێدان و تا له‌وآ بووم به پێی بارودۆخی گونجاو، چالاکیه پێویسته‌کانم ده‌نواند.\nله ساڵی ۱۳۵۵ی هه‌تاویدا به هۆی بارودۆخی ئاڵۆزه‌وه، به نابه‌دڵی، به‌ره‌و ئێران گه‌ڕامه‌وه، له هاوینی ۱۳۵۵دا کاک «ئه‌حمه‌دی موفتی‌زاده»م ناسی و له پاییزه‌که‌یدا له گه‌ڵ هه‌ندێ له دۆستاندا خۆمان گه‌یانده لای کاک ئه‌حمه‌د و پاش پێناسه‌ی خۆمان بڕیارماندا شان به شانی ئه‌ویش چالاکی بنوێنین.\nله ساڵی ۱۳۵۶دا یه‌کێ بووم له دامه‌زرێندران و به‌ڕێوه‌به‌رانی «مه‌دره‌سه‌ی قورئانی مه‌ریوان». له‌و کاته‌وه تا سه‌رکه‌وتنی شورَشی گه‌لانی ئێران، له چوارچێوه‌ی مه‌دره‌سه‌ی قورئاندا به سه‌رپه‌رشتی کاک ئه‌حمه‌د، شان به شانی تێکۆشه‌ران و دڵسۆزان و رۆشنبیران و چمک و لایه‌نه سیاسیه‌کانی مه‌ریوان، له هه‌موو بواره‌کاندا دژی ڕژیمی پاشایه‌تی چالاکیم ده‌نواند. بۆ نموونه به‌شداری چڕوپڕ له کۆبوونه‌وه‌ی هه‌موو توێژه‌کانی شاری مه‌ریوان له مزگه‌وته‌کاندا، به‌شداری له رێپێوان و خۆپیشاندان و مانگرتن و رێخستنی هه‌موو جم‌وجووڵ و بزوتنه‌وه‌کانی دژ به ڕژیمی پاشایه‌تی. به‌شدار‌بوون له ئه‌نجامدان و پێشکه‌ش کردنی خزمه‌ت‌گوزارییه گشتی و کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کاندا له سه‌ره‌تای شۆڕشه‌وه.\nهه‌ر له یه‌که‌م کاته‌کانی روخانی «رژێمی شا» و سه‌رکه‌وتنی شۆڕش‌دا، شۆرایه‌کی گشتی له هه‌موو چین و توێژه‌کانی خه‌ڵک و به‌ره و گرووپه سیاسیه‌کان بۆ به‌ڕێوه‌بردنی کاروباری شاری مه‌ریوان پێکهات. منیش به نوێنه‌رایه‌تی مه‌دره‌سه‌ی قورئان یه‌کێ بوم له ئه‌ندامانی ئه‌و شۆرایه. هه‌ر وه‌ها له ده‌رکردنی گۆڤای زرێباری مه‌دره‌سه‌ی قورئان‌دا رۆڵێکی سه‌ره‌کیم هه‌بوو و پێشه‌کیم بۆ یه‌که‌م ژماره‌ی نوسی.\nپاش بیروڕا گۆڕانی هه‌ندێ له لێپرسراوانی شۆڕش له ساڵی ۱۳۵۸دا و ئاوه‌ژوو کردنی که‌ش و هه‌واکه و ئاراسته‌کردنی به‌ره‌و ئاقارێکی دژ به ویست و هیوا و وئاواته‌کانی زۆربه‌ی شۆڕشگیڕان و راپێچ کردنی چین و توێژ و به‌ره‌و گرووپه چالاک و ره‌سه‌ن و خه‌مخۆر و دڵسۆزه‌کانی شۆڕش بۆ په‌راوێز، به نه‌یار و دژ به شۆڕش له قه‌ڵه‌مدران. (وه‌کوو خواڵی خۆشبو «موهه‌ندیس بازرگان» ئه‌م دیارده‌یه له کتێبه‌که‌یدا «انقلاب ایران در دو حرکت» به کودتای خه‌زه‌نده ناوزه‌د ده‌کات)\nمنیش وه‌کوو هه‌موو ئه‌و خه‌ڵکه کۆست که‌وتووه، هه‌ناسه‌یه‌کی ساردم هه‌ڵکێشا و ده‌س به‌ئه‌ژنۆ دووره‌په‌رێز هه‌ڵترووشکام. که‌چی به مه‌ش ده‌ستیان له یه‌خه‌م نه‌کرده‌وه و له ۹ی خه‌رمانانی ۱۳۶۱دا له شاری سنه گیرام و توندی به‌ندیخانه کرام.\nپاش سێ چوار مانگ کوناوکون پێ‌کردن و هه‌ڕه‌شه و گوڕه‌شه لێکردن ۴ ساڵ زیندانیان به‌سه‌ردا سه‌پاندم و له گه‌ڵ هه‌ندێ له هاوبیرانمدا به‌ره‌وه به‌ندیخانه‌ی ته‌ورێز راپێچ کراین، پاش سێ ساڵ و سێ مانگ و چه‌ند رۆژ، له ۲۷/۸/۱۳۶۴ ی هه‌تاوی قاپیه گه‌وره‌کانی به‌ندیخانه کرایه‌وه و، جارێکی دی به زێدی خۆشه‌ویستی خۆمان شاد بووینه‌وه.\nکورد وته‌نی: نه‌خۆشینه کۆنه‌که وه‌ک ره‌گی گولی، لێی هه‌ڵدامه‌وه و سه‌ر له نوێ لێره و له‌وێ… تا له «ئه‌نجومه‌نی ئه‌ده‌بی مه‌ریوان» گیرسامه‌وه و وه‌کو ئه‌ندامێکی کارا، شان به شانی دامه‌زرێنه‌ران و ئه‌ندامانی چالاکی که‌وتمه گه‌ڕ و له هه‌موو کۆڕ و کۆمه‌ڵ و بۆنه و فیستیڤاڵ و کۆنگره و یادی شاعیران و که‌سایه‌تیه‌کاندا به‌شداریم کرد و، جاروباریش له‌و بۆنانه‌دا ووتار و بابه‌تم پێشکه‌ش کردوه. له‌م دوایه‌شدا خولێک به‌رپرسی «ئه‌نجومه‌نی فه‌رهه‌نگی، ئه‌ده‌بی» مه‌ریوان بووم.\nله زۆر بواریشدا ووتار و بابه‌ت و ره‌خنه و، روون‌کردنه‌وه و، وه‌ڵام و هه‌ڵوێست نواندنم ئاراسته‌ی رۆژنامه و هه‌فته‌نامه و گۆڤاره‌کان کردوه. خوا هه‌ڵناگرێ زۆربه‌یان به گوێره‌ی بارودۆخ و وزه و توانای خۆیان، ئه‌رکی بڵاوکردنه‌وه‌یان گرتووه‌ته ئه‌ستۆ، که جێگای سوپاس و پێزانینه. هه‌رچه‌ند جاروباریش هه‌ندێکیان بابه‌ته‌که‌یان بڵاو نه‌کردوه‌ته‌وه، یا ده‌ستی قرپیان تێناوه و سه‌ر و پورتکیان ناوه‌ته یه‌ک.\nوه‌ک پێشینیان ووتویانه، قه‌رز کۆن ده‌بێ و نافه‌وتێ، لێره‌دا جێگای خۆیه‌تی سووکه گله‌ییه‌ک له‌م گۆڤاری زرێباری خۆمانه‌ش بکه‌م و، ئه‌و راستیه‌ش روون بکه‌مه‌وه که یه‌که‌مجار ژماره‌ی یه‌که‌می گۆڤاره‌که ده‌رچوو دڵ و ده‌رونم گه‌شایه‌وه پیرۆزبایم له به‌ڕێوه‌به‌رانی کرد و وتم: براینه له ساڵی ۱۳۵۸دا ئێمه وه‌ک ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری مه‌دره‌سه‌ی قورئانی مه‌ریوان، گوڤارێکی خنجیلانه‌مان ده‌رکرد و ناومان نا گوڤاری زرێبار، جا وه‌ک ئه‌مه‌گناسی جێگای خۆیه‌تی یادێکیش له‌و گۆڤاره بکرێت و جیگه‌ی هه‌ڵتروشکانێکی له بواری رۆژنامه‌گه‌ریدا بدرێتێ.\nخوام لێ‌هه‌ڵناگرێ پێشوازییه‌کی باشیان له پێشنیاره‌که‌م کرد و ووتیان کورته و روون کردنه‌وه‌یه‌ک له گه‌ڵ نمونه‌ی گوڤاره‌که‌دا بنێره به سه‌رچاو، منیش به دڵگه‌رمیه‌وه به گوێم کردن و له لاپه‌ڕه‌یه‌کدا به کورتی مێژووی له دایک بوون و ته‌مه‌نی ژین و هۆی جوانه‌مه‌رگ بونیم نوسی و پێشکه‌ش به‌و رێزدارانه‌م کرد (له‌وانه‌یه ئێسته‌ش ئه‌و شتانه له ئارشیوه‌که‌یاندا مابێت). به کوردی و کورتی له ئاکامدا که ژماره‌ی دووهه‌م ده‌رچوو له لاپه‌ڕه‌ی (پژواک مهر)دا نازانم سوچی چی بوو، به سه‌ر و پورتک شکاوی تر‌نجاندبویا‌نه سوچێَک؟!\nله‌م ساڵانه‌ی دوایشدا به قه‌ڵه‌می کۆڵ و کاڵم، ده‌سمدایه وه‌رگێڕانی قورئانی پێرۆز بۆ سه‌ر زمانی کوردی. ئه‌م کاره‌م له ۲۳/۹/۱۳۷۷ ده‌ست پێ‌کرد و له ۱۳/۱۲/۱۳۸۱ دا ته‌واوم کرد.به‌ڵام به‌داخه‌وه به هۆی گیروگرفت و نه‌خۆشینه‌وه نه‌متوانیوه تا ئیستا بۆ دواجار پیاوچوونه‌وه و بژارکردنه‌که‌ی ته‌واو بکه‌م. شیاوی باسه «جزمی عه‌مه»که‌ی له ساڵی ۱۳۸۲چاپ کرا و خرایه به‌رده‌ستی خوێنه‌ران.\nدواچۆڕی چالاکیه‌کانم له نوسیندا تائێسته: له ساڵی ۱۳۸۳وه ده‌سم کردوه به سه‌رچاوه کۆکردنه‌وه و وتووێژ کردن له گه‌ڵ به‌ساڵاچوان و دانیشتوانی شار و دێکانی مه‌ریوان و به‌ته‌مام مێژوویه‌کی شار و ناوچه‌ی مه‌ریوان له دوو به‌رگدا بنووسم.\nلێره‌دا جێگای خۆیه‌تی داوا له هه‌موو دڵسۆزان و خه‌مخۆران بکه‌م به هه‌ر شێوه و شێوازێک بۆیان ده‌لوێ یارمه‌تیم بده‌ن.\n-پ: مێژووی سه‌رهه‌ڵدانی فیکری ئیسلامی سیاسی به شێوه‌یه‌کی رێکخراوه‌یی له کوردستانی هاوچه‌رخدا بۆ کوێ ده‌گه‌ڕێته‌وه؟و: پێش ئه‌وه‌ی بڕۆمه سه‌ر وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ناوه‌ڕوکی پرسیاره‌که پاشگرێک له ده‌قی پرسیاره‌که‌دا هه‌یه ئه‌مه‌وێ به په‌له تیشکێک بخه‌مه سه‌ری و روون کردنه‌وه‌یه‌کم له‌م باره‌یه‌وه هه‌بێ. پاشگره‌که‌ش وشه‌ی «سیاسی»یه واته ئیسلامی سیاسی. به هێنانی ئه‌م وه‌شه‌یه له دوای ئێسلامه‌وه، پۆلبه‌ندی و دابه‌شکردنی ئیسلامی لێوه ده‌رده‌که‌وێ به ئیسلامی سیاسی و ئیسلامی ناسیاسی. ئه‌مه‌ش وه‌نه‌بێ بتوانرێ بخرێته ریزی رێکه‌وته‌وه. چونکه ده‌مێکه ئه‌م پۆلبه‌ندی کردن و ده‌سته‌واژه‌یه ده‌بیسم و له رۆژنامه و گۆڤار و نامیلکه و چاپه‌مه‌نیه‌کاندا ده‌یخوێنمه‌وه. وا‌دیاره ئه‌م مه‌به‌سته وه‌کوو پرۆژه و پرۆسه‌یه‌ک داڕێژراوه و کاری له سه‌رده‌کرێ (هه‌رچه‌ند له‌وانه‌یه له‌م پرسیاره‌دا ئاوا خۆی نه‌نوێنێ).\nبۆ هه‌رکام له‌م پۆل و به‌شانه پێناسه‌ی تایبه‌ت به خۆی کراوه و سنووری دیاری‌کراوی بۆ دانراوه.\nئیسلامی ناسیاسی یانێ «ئه‌و ئایین و به‌رنامه‌یه‌که له لایه‌ن خوداوه نێردراوه بۆ پێغه‌مبه‌ر و پێغه‌مبه‌ریش به بێ ده‌سکاریکردن گه‌یاندویه. ئه‌م ئایین و به‌رنامه‌یه‌ش له چوارچێوه‌ی هه‌ندێ له چه‌مکه ئه‌خلاقی و ره‌وشه به‌رزه‌کاندایه و به‌شێکیشی هه‌ندێ شفا و لاڵه و راز و نیازه له نێوان خودا و به‌نده‌کاندا، ئیتر به هیچ شێوه‌یه‌ک په‌یوه‌ندی به ژیانی مرۆڤ و یاسا و رێسا کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان و حکومه‌ت و ده‌سه‌ڵات و سیاسه‌ت و هه‌ڵسوکه‌وتی رۆژانه‌ی ژیانه‌وه نیه و له سنووری نوێژ و رۆژ و مزگه‌وت و ته‌کیه و خانقا ده‌رناچێ و خوایش هه‌ر ئه‌مه‌ی مه‌به‌ست بووه و هه‌ر که‌س ئه‌م سنووره ببه‌زێنێ لاده‌ره و دژایه‌تی له‌گه‌ڵ خودا و ئایینه‌که‌یدا ده‌کا و لای خودا به تاوانبار ده‌درێته قه‌ڵه‌م».\nئیسلامی سیاسیش «دیارده‌یه‌کی تازه هه‌ڵقوڵیوه و پاشگرێکی نه‌گونجاو و دزێوه هه‌ندێ له موسڵمانه لادره‌کان، ئه‌م ناو و ناتۆره‌یان به ئیسلامه‌وه لکاندوه و ئه‌گینا ئیسلام و سیاسه‌ت کوجا مه‌رحه‌با». له درێژه‌ی پێناسه‌که‌دا ده‌ڵێن «له راسیتدا ئه‌م گوروپه سته‌میان له ئاینی ئیسلام کردوه. ئایین به‌رنامه‌یه‌کی ئاسمانی و خوداییه و پیرۆز و موقه‌ده‌سه و سیاسه‌ت دروسکراوی مرۆڤه و پڕه له فێڵ و ته‌ڵه‌که و هه‌ڵقوڵاوی زه‌ویه به هیچ شێوازێک و له هیچ کات و ساتێکدا دانویان پێکه‌وه ناکوڵێ. ئه‌م لاده‌رانه ئه‌یانه‌وێ له ژێر ئه‌م دروشم و ناونیشانه‌دا خۆیان حه‌شارده‌ن و له‌م رێگه‌وه ئه‌یانه‌وێ خه‌ڵک بخڵه‌تێنن و ئه‌م مه‌به‌سته بکه‌ن به په‌یژه بۆ کۆشکی ده‌سه‌ڵات و گه‌یشتن به پله و پایه و ماڵ و سامان».\nبه‌ڵێ له راستیدا به‌م شێوه پۆڵین و پێناسه‌کردنه، خۆیان ده‌که‌ن به دڵسۆز و خه‌مخۆری خودا و ئایین و خه‌ڵک. منیش ده‌ڵێم جێگای سوپاسه و ماڵیان ئاوا؟!\nبه‌ڵام خاوه‌نی ئه‌م پرۆژه‌یه، یان ئیسلام وه‌کوو خۆی له رێگای ده‌ق و میژووه‌که‌یه‌وه چاک ده‌ناسێ و شاره‌زایه‌تی باشی له‌م بواره‌دا هه‌یه و هه‌ر خۆی لێ هه‌ڵه ده‌کا و مه‌به‌ستێکی‌تر له پشت ئه‌م کاره‌ساته‌وه‌یه، یان هه‌ر هیچی لێ نازانێ و رۆژێ له رۆژان خۆی ماندوو نه‌کردوه و نه‌یویستوه وه‌ک توێژه‌رێک، ئیسلام و ده‌قه‌کانی و مێژووه‌که‌ی بخاته ژێر نه‌شته‌رگه‌ری و هیچ نه‌بێ شتێکی لێ هه‌ڵکڕێنێ و ئینجا ده‌س بکاته پۆلێن و پێناسه‌کردن و سنووردانان.\nبه‌شێکی‌تر هه‌ن تا راده‌یه‌ک به لۆژێک و به‌ڵگه‌وه باسی ئیسلام ده‌که‌ن و ده‌ڵێن «هه‌رچه‌ن ئیسلام وا داڕێژراوه به‌رنامه‌ی ژیان بێ و یاسا و به‌رنامه‌ی بۆ ورد و درشتی ژیانی رۆژانه‌ی مرۆڤ و ڕچاو کردوه و نه‌خشه و پلانی بۆ هه‌موو دیارده و گیروگرفته‌کانی ژیانی مرۆڤ داڕ‌شتووه و له هه‌موو لایه‌که‌وه گشت گیر و به‌رفراوانه … به‌ڵام چونکه ماوه‌یه‌کی زۆری به‌سه‌ردا تێپه‌ڕیوه و جیهان و ژیانی مرۆڤ گۆڕانکاریه‌کی بنه‌ڕه‌تی به‌سه‌ردا هاتووه، ئه‌و یاسا و ریِسا و به‌رنامه‌یه بۆ ئه‌م بارودۆخه ناگونجێ و شیاوی ئه‌وه نیه خۆی له بواری ده‌سه‌ڵات و حکومه‌ت و سیاسه‌ت و چی وچی دیکه بدات».\nهه‌رچه‌نده ئه‌م بۆچونه‌ش قسه‌ی له سه‌ره و جێگای باسه، به‌ڵام سه‌باره‌ت به‌و پولێن و پیناسه‌کردنه‌ی پێشه‌وه، زۆر ژیرانه و له‌بارتره و له چوارچێوی ره‌خنه و توێژینه‌وه و راده‌ربڕیندا جێگای ده‌بێته‌وه.\nئه‌گه‌ر بمانه‌وه‌ێ به باشی ریشه‌ی سه‌رهه‌ڵدانی ره‌وتی ئیسلامی له کوردستانی باشوردا، بدۆزینه‌وه ئه‌بێ سه‌رنجی دوو هۆکاری گرنگ و کاریگه‌ر له سه‌ر ره‌وتی ئیسلامی له ته‌واو جیهانی ئیسلامی و کوردستان بده‌ێن.\nیه‌که‌م: ئه‌و بزوتنه‌وه چاکسازیه ئایینیه‌ی که «جه‌ماله‌دینی ئه‌فغانی» (۱۸۶۵-۱۸۳۹ز) و «موحه‌ممه‌د عه‌بدو» (۱۸۰۵-۱۹۴۹ ز) رێبه‌رایه‌تیان کردوه، له سه‌ره‌تاکانی سه‌ده‌ی بیسته‌مدا، کاریگه‌ری له سه‌ر (مه‌لای گه‌وره‌ی کۆیه) و (مامۆستا شێخ محه‌ممه‌دی خاڵ) هه‌بووه ….\nدووهه‌م: هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی خه‌لافه‌تی ئیسلامیه له (۱۹۲۴ ز) دا، له پاڵ ئه‌مه‌شدا بیری ئه‌و نوێگه‌رانه بره‌وی به‌م بۆچوونه دا و بووه سه‌رچاوه‌ی ئیلهامی «حه‌سه‌ن به‌ننا» (۱۹۴۹-۱۹۰۶ز) له دامه‌زراندنی «ئیخوانولموسلیمین» له (۱۹۲۸ ز)دا له میسر.\nره‌وتی ئیسلامی له باشووری کوردستان:\nهه‌ر له‌و سه‌رده‌مه‌شدا، ساڵی (۱۹۳۴) له هه‌ڵه‌بجه، عبدالله به‌گی ئه‌حمه‌د به‌گی تاپۆ، شاهۆی شاعیر و محه‌ممه‌د سه‌عید به‌گی یارئه‌حمه‌د به‌گی جاف، پارتێکی ئیسلامییان به ناو (حیزبی ئیسلامی کورد) دامه‌زراند.\nله ساڵی (۱۹۲۸ز)دا دوابه‌دوای دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی عێراق، چه‌ند کۆمه‌ڵه‌ی ئیسلامی دامه‌زران و له شاره‌کانی کوردستان لقیان هه‌بوو، له‌وانه (کۆمه‌ڵه‌ی لاوانی موسڵمان) بوو (جمعیه الشبان المسلمین).\nله ساڵی (۱۹۲۹) کۆمه‌ڵه‌ی رێنمایی ئیسلامی (جمعیه الهدایه الاسلامیه) له به‌غدا دامه‌زرا مه‌لا محه‌ممه‌د قزڵجی و شێخ ئه‌مجه‌د زه‌هاویش ئه‌ندامی بوون و له هه‌موو شاره‌کانی کوردستاندا لقی هه‌بوو. له ساڵی (۱۹۳۴) لقی که‌رکوک کرایه‌وه و حه‌فته‌نامه‌ی ئه‌م کۆمه‌ڵه‌ش (الهدایه) بوو، له ساڵی (۱۹۳۴) له سلێمانی و ده‌هۆکیش لق کرایه‌وه.\nسه‌ره‌تای گه‌یشتنی ئێخوان بۆ عیراق له ساڵی ۱۹۴۰دا بوو، چه‌ند مامۆستایه‌کی میسری بۆ بڵاوکردنه‌وه‌ی فیکری ئیخوان هاتنه عێراق. هه‌روه‌ها له ساڵی (۱۹۴۱)دا له سه‌ر راسپارده‌ی سه‌رکردایه‌تی ئیخوان، حسه‌ین که‌ماله‌دین و محه‌ممه‌د عه‌بدول حه‌مید ئه‌حمه‌د، هاتنه عێراق له به‌غدا بونه مامۆستای زانکوو، ئه‌حمه‌د کامیل نوفیش له موسڵ نیشته‌جێ بوو، هه‌ر له سه‌ره‌تای چله‌کاندا گۆڤاری (الاخوان الموسلمون) ده‌هاته عێراق و له موسڵ به ئاشکرا بڵاو ده‌کرایه‌وه.\nله ساڵی (۱۹۳۹)دا محه‌مه‌د و مه‌حمود سه‌واف، که خوێندکارێکی عێراقی بوو، بۆ خوێندن نێردرا بۆ ئه‌زهه‌ری میسر. به‌ڵام به‌هۆی هه‌ڵگیرسانی جه‌نگی دووهه‌می جیهانیه‌وه گه‌ڕایه‌وه بۆ عێراق و له گه‌ڵ فیکری ئیخواندا ئاشنا بوو، ویستی له موسڵ به هاوکاری چه‌ند که‌س لقێکی ئیخوان بکاته‌وه، به‌ڵام حکومه‌ت نه‌یهێشت.\nسه‌واف له ساڵی (۱۹۴۲)دا گه‌ڕایه‌وه بۆ میسر و له‌گه‌ڵ حه‌سه‌ن به‌ننادا ئاشنا بوو ، له ساڵی (۱۹۴۶)دا دوای ته‌واو‌کردنی خوێندن، گه‌ڕایه‌وه بۆ عێراق و ده‌ستی کرد به بانگه‌شه کردن بۆ فیکری ئیخوانولموسلیمین . سه‌واف هه‌ر له‌و ساڵه‌دا له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵێک گه‌نج، بۆ دروستکردنی کۆمه‌ڵه‌یه‌ک به ناوی «ئیخوانولموسلیمین»، داوایه‌کیان پێشکه‌ش وه‌زاره‌ت کرد، به‌ڵام داواکه‌یان ره‌ت کرایه‌وه . سه‌واف هه‌ر له‌و ساڵه‌دا له کۆلیجی شه‌ریعه‌تی به‌غدا، بوو به مامۆستا و له گه‌ڵ ئه‌مجه‌د زه‌هاوی و که‌ماله‌دین تائی و …. ، بۆ دامه‌زراندنی کۆمه‌ڵه‌ی ئادابی ئیسلامی (جمعیه الاداب الاسلامیه) داویه‌کیان پێشکه‌ش وه‌زاره‌تی ناوخۆ کرد و وه‌زاره‌تیش له ۲۲ ئابی (۱۹۴۶) ره‌زامه‌ندی نواند.\nپاشان سه‌واف له ۱۳ی ئه‌یلولی (۱۹۴۹)دا له‌گه‌ڵ ئه‌مجه‌د زه‌هاویدا کۆمه‌ڵه‌ی برایانی ئیسلامی (جمعیه الاخوه الاسلامیه)یان دامه‌زراند ، هه‌روه‌ها گۆڤارێکیشیان به ناو (الاخوه الاسلامیه) ده‌رکرد. هه‌ر له‌و چوارچێوه‌دا کۆمه‌ڵه‌ی خوشکانی موسڵمان (جمعیه المسلمه)یان دامه‌زراند. له ساڵی ۱۹۵۴دا له لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه کۆمه‌ڵه‌که هه‌ڵوه‌شێنرایه‌وه.\nله ساڵی (۱۹۵۸)دا دوای شۆڕشی «عه‌بدولکه‌ریم قاسم»، ئیخوان به نهێنی ده‌ستی به ئیش کردن کرد . له ساڵی ۱۹۵۹دا هه‌ندێ له ئیخوانه دێرینه‌کان و چه‌ند که‌سی بێلایه‌نی‌تر، به ناوی دامه‌زراندنی (حیزبی ئیسلامی عیراق)ه‌وه، داوایه‌کیان پێشکه‌ش وه‌زاره‌تی ناوخۆ کرد و وه‌زاره‌ت، ره‌زامه‌ندی نه‌نواند. به‌ڵام دادگای ته‌میز، مۆڵه‌تی‌دا و ده‌ستیان به ئیش کرد. پاش چه‌ند مانگێک حیزب له لایه‌ن، ده‌سه‌ڵاته‌وه هه‌ڵوه‌شێنرایه‌وه و سه‌رکرده‌کانی گیران. له ۳۰ ته‌موزی (۱۹۶۸)ته‌وه حکومه‌تی به‌عس ته‌نگی به ئیخوان هه‌ڵچنی سه‌ره‌نجام له ۴۱/۴/۱۹۷۱ له سه‌ر زاری عه‌بدولکه‌ریم زه‌یدان، رێبه‌ری ئیخوان، به فرمی چالاکی ئیخوان راگیرا.\nره‌وتی ئیسلامی له کوردستان له سه‌رده‌می پاشایه‌تیدا\nله ساڵی (۱۹۴۹)دا ژماره‌یه‌ک حاجی موسڵ له گه‌شتی حه‌ج به هۆی عه‌بدوره‌حمان سه‌ید مه‌حموده‌وه، چاویان به «حه‌سه‌ن به‌ننا» ده‌که‌وێت. «به‌ننا» ووتاریان بۆ ده‌دا و بۆ کردنه‌وه‌ی لقی ئیخوان له موسڵ بڕیار ده‌ده‌ن. له کاتی گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌م حاجییانه‌دا، ئه‌م چه‌ند مه‌لا کورده له گه‌ڵیان ده‌که‌ونه چالاکی: مه‌لا عه‌بدوڵا محه‌ممه‌د ئه‌ربیلی، محه‌ممه‌د و یاسین عه‌بدوڵا سنجاوی، هاشم عه‌بدوسه‌لام.\nله (۶/۱/۱۹۷۴)دا شێخ ئه‌مجه‌د زه‌هاوی سه‌رۆکی کۆمه‌ڵه‌ی ئادابی ئیسلامی، له نامه‌یه‌کدا زانای ناسراوی کورد (مه‌لا حسه‌ینی پیسکه‌ندی) له سلێمانی ئاگادار ده‌کاته‌وه که به مه‌به‌ستی کردنه‌وه‌ی لقی کۆمه‌ڵه، سه‌ردانی لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌کانی کردوه، روخسه‌تیان دا لقی کۆمه‌ڵه له سلێمانی بکه‌نه‌وه. دوای تێپه‌ڕبوونی نۆ مانگ به‌سه‌ر نامه‌ی پێشوودا به نوسراوی ژماره (۴۷) له ۲۸/۹/۱۹۴۷دا شێخ ئه‌مجه‌د زه‌هاوی ئاگاداری مه‌لا حسه‌ین پسیکه‌ندی کردوه‌ته‌وه، که وه‌زاره‌تی ناوخۆ، ره‌زامه‌ندی نواندوه له سه‌ر کردنه‌وه‌ی لقی ئادابی ئیسلامی له سلێمانی، داوا ده‌کا ئه‌ندامانی لق هه‌ڵبژێرن و له ئاکامه‌که‌ی ئاگاداری بکه‌نه‌وه. مه‌لا حسه‌ین به‌و پێیه به ئه‌ندامانی لق هه‌ڵده‌بژێرێ و نامه‌یه‌ک ئاراسته‌ی موته‌سه‌ریف ده‌کات بۆ موڵت پێدان.\nبۆچونی ئه‌وه‌ش هه‌یه کاری ئیخوان له ساڵی ۱۹۴۷ دا له که‌رکوک ده‌ستی پێکردبێ و حاجی سلێمان، یه‌که‌م که‌س بوو که په‌یوه‌ندی به ئیخوانه‌وه کردبێ. پاشانیش کتێبخانه‌ی (الخوه الاسلامیه)ی کردوه‌ته‌وه.\nسه‌واف بۆ بڵاوه کردنه‌وه‌ی بیری ئیخوان سه‌ردانی زۆر جێگای کردوه‌و که یه‌کێک له‌و شوێنانه، کوردستان بووه. حاجی ته‌ها حه‌سه‌ن سنجاری یه‌کێک بووه له‌و کوردانه‌ی له گه‌ڕانه‌وه‌ی سه‌وافدا بۆ عێراق بووه‌ته ئیخوان و له بیره‌وه‌ریه‌کانی خۆیدا باس له‌وه ده‌کات، ساڵی ۱۹۴۹ به هاورێیه‌تی (موسته‌فا پێنجوێنی) و (غانم حه‌مودات) گه‌شتێکیان بۆ ناوچه‌ی سنجار و ده‌وروبه‌ری کردوه و سه‌واف ووتاری خوێندوه‌ته‌وه. سه‌واف له ساڵی (۱۹۵۴)دا چه‌ندین سه‌ردانی بۆ که‌رکوک و هه‌ولێر و سلێمانی و دهوک و زاخۆ ئه‌نجام داوه هه‌ر له‌و ماوه‌دا چووه‌ته «ره‌واندز» و «بامه‌ڕنی» و له زۆربه‌ی گه‌شته‌کانیدا شێخ ئه‌مجه‌د زه‌هاویشی له گه‌ڵ بووه.\nبه هه‌مان شێوه سه‌واف له ساڵی ۱۹۴۵دا به هاوڕێیه‌تی زه‌هاوی، ده‌چێته هه‌ڵه‌بجه و له مزگه‌وتی پاشا ووتار ده‌دات و له گه‌ڵ شێخ عوسمان عه‌بدولعه‌زیز و مه‌لا ساڵه‌ح عه‌بدولکه‌ریم (مه‌لا ساڵه‌حی گه‌وره) کۆ ده‌بێته‌وه.\nره‌وتی ئیسلامی له کوردستان له سه‌رده‌می کۆماردا\nله دوای شۆرشی عێراق له ۱۹۵۸دا له سلێمانی کۆمه‌ڵێکی ئایینی به ناوی (کۆمه‌ڵی پیاوانی ئایینی ئازاد) (جمعیه رجال الدین الاحرار فی السلیمانیه) داده‌مزرێت.\nدامه‌زراندنی ئه‌و کۆمه‌ڵه تاکه چالاکی ئه‌و ده‌مه‌ی ره‌وتی ئیسلامی نیه، به‌ڵکو له پاڵ ئه‌مه‌دا، ئیخوان به شێوه‌یه‌کی به‌رفراوان له هه‌ندێ ناوچه‌ی باشووری کوردستان چالاکی ده‌نواند. دوای شۆڕشی ته‌موزی ۱۹۵۸شیوعیه‌کان له هه‌ڵه‌بجه له ۱۹۵۹دا خۆپیشاندانێکیان ساز داوه، وه‌کوو په‌رچه‌کردارێک له هه‌مان رۆژدا ئیسلامیه‌کان خۆپیشاندانێکیان سازداوه، شه‌ڕ و پێکدادانێ له نێوان هه‌ر دو‌ولا به‌رپا بوو. پاشانیش مامۆستایانی هه‌ڵه‌بجه‌ش فتوایه‌کیان سه‌باره‌ت به‌و سووکایه‌تیه‌ی که به بیر و بڕوای موسڵمانان کرابوو ده‌رکرد. ده‌رکردنی ئه‌و فتوایه کاریگه‌ری له‌سه‌ر گۆڕه‌پانه‌که هه‌بوو، ته‌نانه‌ت حکومه‌ت له تۆڵه‌ی ئه‌وه‌دا بڕیاری دوور خستنه‌وه‌ی شێخ عوسمان و مه‌لا عومه‌ر عه‌بدولعه‌زیزی بو ناسریه ده‌رکرد.\nبه‌شداری کۆمه‌ڵێک له زانایانی ئایینی کورد له کۆنگره‌ی حیزبی عیراق له ته‌موزی ۱۹۶۰دا، یه‌کێکی دیکه بوو له چالاکیه‌کانی ئیخوان.\nشایانی باسه له کاتی دامه‌زراندنی حیزبی ئیسلامی عێراقدا و له به‌ستنی کۆنگره‌ی یه‌که‌مدا، «نوعمان عه‌بدوره‌زاق سامه‌رایی» سه‌رۆکی حیزب «سوبحی داودی» راده‌سپێرێ که بچێته هه‌ڵه‌بجه و رێکخستنی ئیخوان دامه‌زرێنێ. له هاوینی ۱۹۶۰دا سوبحی داودی به هاوڕێیه‌تی عابیدنی ره‌شید له که‌رکوکه‌وه دێنه هه‌ڵه‌بجه و یه‌که‌م شانه‌ی رێکخستنی ئیخوان داده‌مه‌زرێنن. هه‌رچه‌ن له‌وه پێشیش ئاشنایی له نێوان چه‌ند زانای هه‌ڵه‌بجه‌یی بانگخوازی ئیخواندا دروست ببوو.\nله سه‌ره‌تای شه‌سته‌کاندا چالاکی ئیخوان له ده‌ڤه‌ری شاره‌زور و سلیمانی و که‌رکوک و هه‌ولێر له‌بره‌ودا بوو.\nره‌وتی ئیسلامی له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان\n۱- سه‌رهه‌ڵدانی مه‌کته‌بی قورئان به‌شێ له سه‌رهه‌ڵدانی ره‌وتی ئیسلامی له کوردستانی رۆژهه‌ڵاتدا ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ چالاکی کاک ئه‌حمه‌دی موفتی‌زاده له ساڵه‌کانی ۱۳۳۸ و ۱۳۳۹ی کۆچی هه‌تاویدا ده‌ستی داوه‌ته چالاکی و له رۆژنامه‌ی کوردستانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌دا که له تاران ده‌رده‌چوو، ووتار و بابه‌تی ئایینی و کۆمه‌ڵایه‌تی و نه‌ته‌وه‌یی نوسیوه و له رادیو کرماشانیشدا به‌شداری کردوه.\nله ساڵه‌کانی ۵۱-۱۳۵۰ی هه‌تاویدا له سنه له ماڵی خۆیاندا ده‌رسی فیکر و په‌رورده‌یی به هه‌ندێ له قوتابیه‌کانی وتووه و له به‌ره‌به‌یانی ده‌ستپێکردنی شۆڕشی ئیرانه‌وه له لایه‌ن هه‌موو چین و توێژ و به‌ره‌کانه‌وه کاک ئه‌حمه‌دیش به چڕوپڕی له کوردستاندا رێبه‌رایه‌تی بزوتنه‌وه و جموجوڵه‌کانی دژ به دام و ده‌ستگای پاشایه‌تی گرتووه‌ته ئه‌ستۆ و به دانانی مه‌دره‌سه‌ی قورئان له شاری مه‌ریوان و شاری سنه له ۱۳۵۶دا ئه‌م چالاکیه به‌رفراوان‌تر و به‌هێزتر بوو. تا سه‌رکه‌وتنی شۆڕش، ئه‌و له‌م بواره‌دا چالاکیه‌کی به‌رچاو و حا‌شاهه‌ڵنه‌گری نواند. پاش سه‌رکه‌وتنی شۆڕش بۆ به‌ده‌ستهێنانی مافه روا و زه‌وت کراوه‌کانی گه‌لی کورد به هه‌موو شێوه و شێوازێک (دانائی کونفرانسی خودموختاری له شاری سنه، نوسینی نامه و سه‌ردانی به‌رپرسانی شۆڕش و وتاردان له مه‌جلسی خوبره‌گانی یاسای بنه‌ڕه‌تی و حسه‌ینیه‌ی ئیرشادی تاراندا) چالاکی نواند.\nبۆ پارێزگاری له مافه ره‌واکانی «جه‌ماوه‌ری سوننی» ئێرانیش، شورای شه‌مسی دامه‌زراند. به مانه‌وه و به‌و چالاکیانه‌ی که هه‌ندێکیان له کتێبی (در‌باره کوردستان)دا باسی کردوه، توانی ره‌وتی ئیسلامی بۆ یه‌که‌مجار له کوردستانی رۆژهه‌ڵاتدا گه‌شه پێبدا ئه‌م ره‌وته‌ش به ناوی مه‌کته‌بی قورئان ده‌ناسرێت.\n۲- سه‌رهه‌ڵدانی ئیخوانولموسلیمین مێژووی سه‌رهه‌ڵدانی ئه‌م ره‌وته ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ساڵی ۱۳۵۵ کۆچی هه‌تاوی. بیروبۆچوونی ئه‌م ره‌وته له بنه‌مادا، ده‌به‌سرێته‌وه به فیکری ئیخوانیه‌وه و ئه‌م فیکره به هۆی چه‌ند که‌سێکه‌وه، که ماوه‌ی چه‌ند ساڵ له کوردستانی باشوور ده‌ژیان و ئه‌م فیکره‌یان وه‌رگرتبوو، به هاتنه‌وه‌یان بۆ کوردستانی رۆژهه‌ڵات ئه‌م بیر و فیکره‌یان گوێزایه‌وه بۆ ئێره. ئه‌وان به ده‌ستپێکردنی شۆڕشی ئێران و ئاشنایی له گه‌ڵ کاک ئه‌حمه‌دی موفتی‌زاده، په‌یمانی هاوکاریان به‌ست و به دامه‌زراندنی مه‌دره‌سه‌ی قورئان له مه‌ریوان و پاوه‌دا چالاکی ده‌ستی پێکرد و شانبه‌شانی هه‌موو شۆڕشگێڕان و تێکۆشه‌ران دژی دام و ده‌زگای پاشایه‌تی خه‌بایتان کرد و چالاکیان نواند.\nپاش سه‌رکه‌وتنی شۆڕش هه‌ر وه‌کوو چین و توێژه‌کانی دیکه راپێچی په‌راوێز کران و له به‌ر ئاڵۆزیی بارودۆخ، ئه‌م ره‌وته نه‌یتوانیوه به شێوه‌یه‌کی دیاری و راشکاوی هه‌موو چالاکیه‌کانی بنوێنێ. هه‌ر چه‌ند لێره و له‌وێ جاروبار جموجووڵ و چالاکی پێشکه‌ش کردوه.\n– پ: به‌ڕای ئێوه چ خوێندنه‌وه‌یه‌ک له ئیسلامی سیاسی له کوردستانی ئێراندا زاڵه و ئه‌و خوێندنه‌وه‌یه تا چ راده‌یه‌ک ده‌توانێ له گه‌ڵ راستیه‌کانی جیهانی مودێڕندا وه‌کوو پێشکه‌وتن، مافی مرۆڤ، تاکخوازی و ئازادی هه‌ڵسوکه‌وت و راده‌ربڕین هاوته‌با بێت؟و: به بیروڕای من خوێندنه‌وه‌ی گشت گیر و هه‌موو لایه‌نه و میانه‌ڕه‌و و دژی توند و تیژی و تۆقاندن، ئه‌مڕو له کوردستانی ئێراندا زاڵ و سه‌رکه‌وتووه و له بر‌ه‌ودایه، هه‌ر ئه‌م خوێندنه‌وه‌ش له گه‌ڵ رۆح و ناوه‌ڕۆک و بنه‌ماکانی ئیسلامدا ده‌گونجێ و هه‌ر ئه‌م جۆره خوێندنه‌وه‌ش ده‌توانێ خۆی له واقیعدا جێگیر بکات و به نه‌رم و نیانی مامه‌ڵه له گه‌ڵ هه‌موو چین و توێژ و دیارده‌کاندا بکا و ببێ به هه‌وێنی یه‌کێتی و یه‌کگرتنه‌وه‌ی هه‌موو به‌ره و رێکخراوه‌کان.\nبۆ به‌شی دووهه‌می پرسیاره‌که ده‌توانم بوێرانه بڵێم ئیسلام به‌و به‌رنامه گشت‌گیر و دڵفراوانیه‌وه که هه‌یه‌تی و به‌و روانینه پڕ له رێز و بایه‌خه‌وه که بۆ مرۆڤ ده‌ڕوانێ و له رسته‌ی «وکرمنا بنی‌ادم»دا ره‌نگ ده‌داته‌وه و به‌و هه‌مووه بایه‌خه بۆ ژیان و به‌خته‌وه‌ری و سه‌ربه‌رزی مرۆڤ، رچاوی ده‌کات، ته‌بایه له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌و به‌رنامه و یاسا و رێسا و ئه‌زموونانه‌ی مرۆڤدا که شیاو و گونجاو بێ له گه‌ڵ پله‌وپایه‌ی به‌رزی مرۆڤایه‌تیدا و له قودسییه‌تی که‌م نه‌کاته‌وه، رێز له هه‌موو ئه‌زموونه پیرۆز و به‌که‌ڵکه‌کانی ده‌گرێ و پێشوازی گه‌رم و گوڕی لی‌َ‌ده‌کات.\n– پ: دوره‌په‌رێزی ره‌وته ئیسلامیه‌کان له کوردستاندا (به‌تایبه‌ت لقه‌کانی ئیخوانولموسلیمین و مه‌کته‌بی قورئان) له کێشه‌ی کورد و شوناسی نه‌ته‌وه‌یی له چیه‌وه سه‌رچاوه ده‌گرێ؟و: به‌شی یه‌که‌می پرسیاره‌که بڕیاردانه، نه‌پرسیار. به‌شی دووهه‌میشی بووه به باڵاگه‌ردانی ئه‌و بڕیاره. له راستیدا بڕیاردان له سه‌ر هه‌ر شتێک ئه‌بێ به گوێره‌ی رچاوکردنی بنه‌ما و پێکهاته‌ی ئه‌و شته بێ، ئێسته لێره‌دا بۆ بڕیارێکی ئاوه‌ها ئه‌بێ پێش هه‌موو شتێک بڕۆینه‌وه بۆ سه‌ر بنچاخی ئه‌و ره‌وتانه و په‌یڕه‌و و پروگرامه‌که‌یان به وردی سه‌یر که‌ین و پاشان جموجووڵ و چالاکی و هه‌ڵویسته‌کانیان سه‌باره‌ت به‌و بابه‌ته که بڕیاری له‌سه‌ر ده‌ده‌ین بگونجێنین، جا بڕیاره که به چاک یان خراپ ده‌رکه‌ین.\nلێره‌دا ئه‌و بڕیاره نه له گه‌ڵ ناوه‌ڕۆکی په‌یڕه‌و و پروگرامه‌که‌یاندا ده‌گونجێ و نه ڵه گه‌ڵ واقیعی جموجوڵ و هه‌ڵویست و بڕیاره‌کانیان یه‌ک ده‌گرێته‌وه. که‌واته نه دووره‌په‌رێزی راسته و نه سه‌رچاوه‌یه‌کیشی هه‌یه.\n– پ: ره‌وته ئیسلامیه‌کانی کوردستانی ئێران به چ واتایه‌ک سیاسین؟ واته هه‌ڵوێستیان له هه‌مبه‌ر به‌شداری کردنی ده‌سه‌ڵات چۆنه؟ ئایا به ڕاشکاوی ئه‌توانین به ئێسلامی سیاسیان دابنێین؟\nو: به‌و واتا سیاسین که ئیسلامین، له پێشه‌وه به باشی، روونمان کرده‌وه که ئیسلامی سیاسی و ناسیاسیمان نیه، ئه‌و پۆلین و دابه‌ش‌کردنه هه‌ڵه و چه‌واشه‌کاریه. ئه‌م روون‌کردنه‌وه‌یه وه‌ڵامی دوو به‌شه‌که‌ی‌تر ده‌داته‌وه.\n– پ: به‌ڕای ئێوه ئه‌توانین مه‌رجێک بۆ به‌کافر ده‌رکردن، یان له دین ده‌رچوونی که‌س یان تاقمێکی تایبه‌ت دیاری بکرێ؟ هه‌ر وه‌ک ده‌زانی ئه‌وه تا راده‌یه‌ک په‌یوه‌ندی به دو چه‌مکی قیتال و جیهادیشه‌وه هه‌یه و باس له خاڵه جیاوازیه بۆچوونه‌کانی که‌سانێکی وه‌کوو سه‌ید قوتب و قه‌رزاوی و موفتی‌زاده ده‌کات.و: من پێم وایه ئه‌م دیارده‌یه که ئه‌مڕۆ له لایه‌ن هه‌ندێ گرووپی توندوتیژه‌وه کاری له سه‌ر ده‌کرێ و بره‌وی پێده‌درێ، ئامێرێکی دزێو و کوشه‌نده و رووخێنه‌ره و له چواچێوه‌ی ئیسلامدا جێگای نابێته‌وه و له‌گه‌ڵ رۆح و ناوه‌ڕۆکی ئیسلامدا ناگونجێ و ئیسلام حاشای لێ‌ده‌کا و به نامۆی ده‌زانێ.\nئه‌و بۆچوونه‌ی سه‌ید قوتب، له بارودۆخ و ته‌نگژیه‌کی تایبه‌ت به خۆیدا روی داوه و په‌رچه‌کردارێک بووه، سه‌باره‌ت به‌و هه‌موو سته‌م و حه‌ق و ماف پێشیل کردنه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و کاته‌ی میسر، که هه‌موو ویژدانێکی بێدار ده‌و‌رووژێنێ و هه‌موو دڵێکی به به‌زه‌یی دێنێته کوڵ.\n– پ: جیاوازی ره‌وته ئیسلامیه‌کان له به‌شه‌کانی کوردستان به تایبه‌ت رۆژهه‌ڵات و باشوور له چیدایه؟ و هۆی ئه‌و جیاوازیانه چیه؟و: جیاوازی نێوان ره‌وته‌کان با له بنه‌مای بیروبۆچونه‌کانیاندا یه‌کبگرنه‌وه، به‌سراوه به جیاوازی ئه‌و بارودۆخ و که‌ش و هه‌وایه‌وه که تێیدا ده‌ژین، هه‌رکامیان گوێز له هه‌مانه‌ی خۆیان ده‌بژێرن و به مه‌ن و ربه‌ی خۆیان ده‌ی‌پێون. که‌واته جیاوازیه‌که‌یان له زۆربه‌ی جموجووڵ و هه‌ڵوێسته‌کانیاندا شتێکی ئاسایه و جێگای پرسیار نیه.\n– پ: هۆی کاتی بوونی ده‌وری ئیسلامی سیاسی له کوردستان و نه‌بوونی سه‌رکردایه‌تی سه‌ربه‌خۆی رێکخراوه ئیسلامیه‌کان چیه؟و: هه‌موو رێکخراو و به‌ره‌و و گرووپ و حیزبێک له کات و ساتێکی دیاریکراو و تایبه‌تی خۆیاندا سه‌ر هه‌ڵده‌ده‌ن و له دایک ده‌بن، که‌چی هیچ که‌س، پرسیاریان ئاراسته ناکا و ره‌خنه‌یان لێ‌ناگرێ و داوای هۆکاره‌کانیان لێ‌ناکا چونکه شتێکی ئاساییه و هه‌ر که‌س چاوی بڕیوه‌ته هه‌ل‌ومه‌رج و ده‌رفه‌تی گونجاو.\nبه‌شی دووهه‌می پرسیاره‌که به بڕیار ده‌رکردنه‌وه نزیک‌تره تا پرسیار‌کردن. من لام وایه ئه‌م بڕیاره هه‌ڵه‌یه و هه‌ر ره‌وتێکی ئیسلامی له کوردستاندا خاوه‌نی سه‌رکردایه‌تی سه‌ربه‌خۆی خۆیه‌تی و چاوی نه‌بڕیوه‌ته ده‌می که‌س، خۆی باری لاری خۆی راست ده‌کاته‌وه و له هه‌موو بواره‌کاندا خاوه‌نی بڕیار و هه‌ڵویستی خۆیه‌تی و رکێفی به ده‌ست که‌سه‌وه نیه و سه‌ربه‌خۆ بۆ خۆی ده‌ژی.\n– پ: وه‌ک ده‌زانن هیچ ره‌وتیکی ئیسلامی تا پێش راپه‌ڕین له کوردستانی عێراقدا چالاکیه‌کی نه‌ته‌وه‌یی سیاسی و چه‌کداری نه‌بوه، به‌ڵام رۆڵ و به‌شیان له پێکهاته‌ی جه‌ماوه‌ری ئێستای کوردستانی ئازاددا باس له پێچه‌وانه‌ی ئه‌و حاڵه‌ته ده‌کات. ته‌نانه‌ت تا سنووری لاف و دیعایه‌ی ئاڵتێرناتیڤی یه‌کێتی نیشتمانی و پارتی دێموکراتیش چوون، ئه‌و پێگه‌یشتن و په‌ره‌سه‌ندنه چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنن؟و: پێش هه‌موو شتێک ئه‌وه‌مان له بیر نه‌چێ ئێمه له ژیانی رۆژانه‌ماندا ئه‌مانه‌وێ ئه‌دای دێموکراسی ده‌ربێنین و شانازی به بنه‌ما پته‌و وخاڵه پیرۆز و ژیان به‌خشه‌کانیه‌وه ده‌که‌ین، له ئه‌نجامدا ئه‌م پرسیاره خۆی ده‌سه‌پێنێ به سه‌رمانا، ئه‌رێ له کام بنه‌ما و خاڵه‌کانیدا، حیزب و گرووپ و به‌ره و دامه‌زراوه مه‌ده‌نیه‌کان به چه‌کدار بوون و دێرینه‌یی و ریش‌سپیه‌تی ده‌نرخێنی و ده‌یانکاته مه‌رجی شه‌رعییه‌ت و ره‌خنه له نه‌بوونی ئه‌م خاڵانه ده‌گرێ و جێگایان پێ‌لێژ ده‌کا و به پاڵه‌په‌ستۆ له گۆڕپانه‌که‌وه ده‌ریان ده‌نێ؟!\nئه‌مه له لایه‌ک و له لایه‌کی‌تریشه‌وه، هه‌ر به پێی روون‌کردنه‌وه‌که‌ی خۆی له پرسیاره‌که‌دا، ئه‌و ره‌وته ئیسلامیانه له گۆڕه‌پانه‌که‌دا هیچ کام له‌و شتانه‌یان (که گوایا به بایه‌خ و به هاومه‌رجی شه‌رعییه‌ت داده‌نرێن) تێدا نیه. که‌چی رۆڵ و به‌شیان له پێکهاته و جه‌ماوه‌ری ئێستای کوردستانی تازه‌دا باس له پێچه‌وانه‌ی ئه‌و حاڵه‌ته ده‌کات.\nئه‌و پێگه‌یشتن و په‌ره‌سه‌ندنه چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنن؟ وادیاره کلیلی ئه‌م مه‌ته‌ڵه، له دوو جیگایه: یه‌که‌م ئه‌و دوو حیزبه ده‌سه‌ڵاتداره راچڵه‌کێنرێت و به وردی بچنه‌وه به‌خۆیاندا و ته‌پوتۆزی خۆیان بته‌کێنن. دووهه‌م: تێگه‌یشتنی جه‌ماوه‌ر و هه‌ڵسه‌نگاندنێکی راسته‌قینه‌ی بارودۆخه‌که به پێوه‌ری دێموکراسی و …هتد .\n– پ: دابران له واتا پیرۆزه‌کان و ئه‌قڵی کردنه‌وه‌ی بناغه‌کانی ژیانی سیاسی دوو دیارده‌ی دنیای مودێڕنن، له‌و نێوانه‌دا ده‌سه‌ڵاتی مۆدێرن ئاسانتر ئه‌توانێ له بواری مافی مرۆڤ و رای گشتیدا خۆی جێگیر بکات، له کاتێکدا به‌و پێوه‌ره له بنه‌مادا شه‌رعییه‌تی ده‌سه‌ڵاتی ئیسلامخۆاز جێگای گومان و پرسیاره، چۆن ئه‌توانین که‌ناڵێک بدۆزینه‌وه بۆ گه‌یشتنی ده‌سه‌ڵاتی ئیسلامخۆاز به دیارده مۆدیرنه‌کان که مه‌رجی شه‌رعییه‌تی سیاسین.و: تۆ له‌و پرسیاره‌دا وا بڕیاری خوتت داوه، منیش دوا پێش‌نیاری خۆم به‌م شێوه ئاراسته ده‌که‌م. ئه‌و دێموکراسیه‌ی که هه‌موومان (به سه‌ر زاره‌کی) گۆ‌رانی به قه‌د و باڵایدا ده‌ڵێین و خه‌ونی شه‌و و رۆژی پێوه ده‌بینین، با ته‌نانه‌ت بۆ ماوه‌یه‌کی کورتیش بێ له واقیعدا دابینی بکه‌ین و هه‌موو کۆسپ و ته‌گه‌ره و ئاسته‌نگه‌کان له رێگایدا لابه‌رین و لێی گه‌ڕێین، با جه‌ماوه‌ری دێموکراسی ناس و دێموکراسی‌خواز خۆی ئه‌و شه‌ربه‌ته شیرینه نۆشکا و به زه‌بر و زه‌نگ به ئاوه‌ژویی نه‌که‌ین به گه‌رویدا. له کۆتاییدا چاوه‌ڕوان بین کێ مه‌ردی ئه‌و مه‌یدانه‌یه و «کێ چه‌ند مه‌رده هه‌لاجه». ئیتر خوام ده‌کرد هه‌موو ره‌وته ئیسلامیه‌کان له‌و ده‌ریا به‌رفراوانه‌ی مۆدێرنیته‌دا ده‌خنکان و گۆڕه‌پانه‌که‌یان به جێده‌هیشت بۆ ئه‌و حیزب و به‌ره و گرووپانه‌ی که خاوه‌ن شه‌رعییه‌ت و سه‌ڵاحییه‌تن.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌شمان له بیر نه‌چێت خۆت له پرسیاری پێشوودا دیانت به‌وه دانا که ره‌وته ئیسلامیه‌کان (به بێ پسۆڵه‌ی شه‌رعییه‌تیش) تا سنووری جێگا لێژکردنی ئه‌و دوو حیزبه دێرینه و ره‌سه‌نه پێش‌چوون؟!\n– پ: به‌ستنه‌وه‌ی بنه‌ما هه‌سته‌کییه‌کانی دین به پێکهاته‌ی ده‌سه‌ڵاته‌وه زه‌برێکی کاریگه‌ری له رۆڵی ئاسایی دین، له کۆمه‌ڵگا داوه، خه‌ساره‌کان له چ ئاستێکدان و به‌رنامه‌ی ئیسلامی سیاسی به گشتی بۆ خۆ دوورخستنه‌وه‌ی وه‌کوو په‌رچه کردارێکی ئاسایی چیه؟و: من پێم وایه ئه‌و زه‌بره‌ی که له دین دراوه و ئه‌و خه‌ساره‌ی که ئیسلام له‌م بواره‌دا کردویه‌تی، هۆکاری سه‌ره‌کی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ خراپ مامه‌ڵه‌کردن له گه‌ڵ بابه‌ته‌که‌دا و به باشی دابین نه‌کردنی یاسای ئیسلام له گۆڕه‌پانی ژیاندا.\nباشتره بڵێم دوای خه‌لیفه راشیده‌کان و سه‌رده‌می «عومه‌ری کوڕی عه‌بدولعه‌زیز»، نموونه‌ی ده‌سه‌ڵاتی راسته‌قینه‌ی ئیسلامی شک نابه‌م، ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ش که به ناو ئیسلامه‌وه خۆیان نواندوه بوونه‌ته ئاسته‌نگ و گرفت له رێگای چاک‌ناسینی ئیسلامدا. هه‌ر ئه‌و ئه‌زموونه ناشیرین و دزێوانه‌شه، زه‌بری له رۆحی ئاسایی ئیسلام داوه و راده‌ی خه‌ساره‌ته‌کانی گه‌یاندوه‌ته له ژماره به‌ده‌ر، نه‌ک به‌ستنه‌وه‌ی ریشه هه‌سته‌کیه‌کانی دین به پێکهاته‌ی ده‌سه‌ڵاته‌وه.\n– پ: یه‌کێ له سه‌رکرده ئیسلامیه‌کان بۆ ره‌دکردنه‌وه‌ی نزیکی نێوان فیکری ئیسلامی له کوردستان (رێکخراوه‌که‌ی ئه‌و وه‌کوو گه‌وره‌ترین لایه‌نی ئیسلامی له باشووری کوردستان) و توندوتیژی ئه‌ڵێ: ئێمه ئێستا په‌رتوکه‌کانی سه‌ید قوتب له په‌رتوک‌خانه هه‌ڵده‌گرین و نایان خوێنینه‌وه (!) (واته به‌کاریان ناهێنین). تا چه‌ند ئه‌و به‌ڵگه‌یه ئه‌توانێ دڵنیابه‌خش بێت بۆ هه‌ر دوو‌لا واته فیکری ئیسلامی و فیکری سیکۆلار (ده‌سه‌ڵات) له‌وه‌ی که ئه‌و ره‌وته هه‌تا هه‌تایی بێت؟و: رام وایه ته‌نیا ته‌ڵاقی سێ‌به‌سێ ئه‌م باسه ده‌بڕێته‌وه و ده‌توانێ دڵنیا به‌خش‌بێت! له راستیدا زۆر جێگای داخ و که‌سه‌ره ئا له‌م بارودۆخ و چه‌رخ و خوله‌دا، شتی بچوک و لاوه‌کی هێنده گه‌وره و گرنگ ده‌کرێت و وه‌ک تاپۆیه‌کی زه‌به‌لاح پیشان ده‌درێ و ده‌کرێته گرفتی سه‌رده‌م و له‌رز له مرۆڤ دێنی و ژیانی لێ تاڵ ده‌کات.\nبۆ نموونه بیر و بۆچونێکی سه‌ید قوتب، که له که‌ش و هه‌وایه‌کی تایبه‌ت به خۆیدا ده‌ری بڕیوه (وه‌ک له پێشه‌وه ئاماژه‌یه‌کمان پێدا) له دوو‌توێی کتێبێکیدا و له کتێبخانه‌یه‌کی به تۆز سواق دراودا، ئه‌ونده گرنگ و جێگای مه‌ترسیه، کابرا تا ئاستی ته‌ڵاق پێخستن ده‌برێ بۆ ئه‌وه‌ی دڵنیابن ئه‌م بۆمه ئه‌تۆمه ته‌وقیت کراوه تا هه‌تا‌هه‌تایه ناته‌قێته‌وه و جارێکی‌تر دنیا خاپور ناکا؟! که‌چی زۆربه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارانی مل‌هوڕ و زلهێزه‌کانی دونیای عیلم و زانیاری و پیشکه‌وتن و مه‌ده‌نییه‌ت، سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌مانه دونیای دیموکراسی بازاڕ و دوکانی چه‌ک و ته‌قه‌مه‌نیه ره‌شه‌کوژ و کۆمه‌ڵ کوژه‌کانیان رازاندوه‌ته‌وه که تا سه‌ر ئێسک هه‌ڕه‌شه له ژیانی جیهان و جیهانیان ده‌کا و رۆژانه هه‌زاران مرۆڤی بێ‌تاوان و هه‌ژار و بێ‌لایه‌ن له خوێن و گڕ و تۆز و دووکه‌ڵدا ده‌گه‌وزێنێ و ویژدانێک بیدار نابێته‌وه و دڵێک داناچڵه‌کێ به‌رۆکی ئه‌م بازرگانانه بگرێ و هیچ نه‌بێ ته‌ڵاقییان پێ‌بخا و جیهان دڵنیا بکا و ته‌م و خه‌می مرۆڤ بڕه‌وێنێته‌وه و چرکه ساتێک پشویه‌ک بده‌ن. له راسیتدا گرفت و کێشه‌ی گه‌وره و گرنگی سه‌رده‌م ئه‌مه‌یه نه‌ک … .\n– پ: پاش شه‌ڕه‌کانی ۱۹۷۹ی کوردستان (ی ئێران) نه به کرده‌وه نه به فیکر و هیچ لایه‌نی سیاسی ئیسلامیه‌کان له گۆڕپاندا نه‌ما، هۆی هاتنه به‌ر باسیان له ئه‌مڕۆ له چیدا ده‌بینن؟و: ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست به کرده‌وه چالاکی چه‌کدارانه‌یه، ره‌وته ئیسلامیه‌کان له مێژه بڕیاری خۆیان داوه و چه‌سپاندوشیانه، بۆ چاره‌سه‌رکردنی گرفته‌کان و به‌ده‌س‌هێنانی مافه زه‌وت کراوه‌کان، باوڕێان به چه‌ک نیه و پێیان وایه چه‌ک بارودۆخه‌که ئاڵۆزتر ده‌کا و برینه‌کان ساڕێژ ناکات، ره‌وته ئیسلامیه‌کان گه‌وره‌ترین شانازیان ئه‌وه‌یه رۆژێک په‌نایان به چه‌ک نه‌بردوه و وه‌کوو حیزب و رێکخراوێکی مه‌ده‌نی و بێ‌میلیشیا، له گۆڕه‌پانی چالاکیه جۆراوجۆره‌کاندا خۆیان نواندووه.\nزۆرجێگای دڵخۆشیه رۆژ به رۆژ زۆربه‌ی به‌ره‌و حیزبه چه‌کداره‌کانی ئه‌م سه‌رده‌مه، گه‌یشتونه‌ته ئه‌و قه‌ناعه‌ته واز له چه‌ک بێنن و رێبازی خه‌باتێکی مه‌ده‌نیانه بگرنه به‌ر.\n– پ: هۆی دووبه‌ره‌کی نێوان مه‌کته‌بی قورئان و لاده‌ره‌کان چیه؟ و: واچاکتره ئه‌م پرسیاره ئارسته‌ی خۆیان بکرێ.\n– پ: رای خۆتان له‌سه‌ر په‌رتووکی «ده‌رباره‌ی کوردستان»ی مفتی‌زاده چیه؟ له کاتێکدا که رووداوه مێژووییه‌کان زۆر لایه‌نگرانه باسکراوه و تۆمه‌تی زۆری تێدایه هه‌روه‌ها به تیراژی پانزده‌هه‌زار دانه‌یی له‌و سه‌رده‌مه‌دا بڵاو‌کراوه‌ته‌وه، ئه‌مه گومان و تێنه‌گه‌یشتن دروست ده‌کات له ئاستی رێکخراوی مه‌کته‌ب، روون‌کردنه‌وه‌ی ئێوه له سه‌ر ئه‌و بابه‌ته چیه؟و: ئه‌و کتێبه زۆر به‌رفراوانه و بابه‌تی مێژوویی زۆر وردی گرتوه‌ته خۆی، له بنه‌ماشدا زۆربه‌ی بابه‌ته‌کان ئاڵۆز و وروژینه‌رن، پێویسته هه‌موو خاڵه‌کانی به ووردی ته‌ته‌ڵه بکرێ و بۆ چه‌سپاندنی یا نه‌چه‌سپاندنی، به‌ڵگه و پاڵپشتی ئه‌وێ و هیچ نه‌بێ هێنده‌ی قه‌واره‌ی خۆی نوسینی پێویسته، که‌واته له‌م به‌رکوڵ و دیمانه‌دا ناکرێ وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره گشتیه بدرێته‌وه.\nله کۆتاییدا زۆر سوپاسی به‌ڕێوه‌به‌رانی گۆڤاری زرێبار ده‌که‌م بو ئه‌م پرۆسه به‌پیته‌یان و بۆ ئ\nله کۆتاییدا زۆر سوپاسی به‌ڕێوه‌به‌رانی گۆڤاری زرێبار ده‌که‌م بو ئه‌م پرۆسه به‌پیته‌یان و بۆ ئه‌و هه‌ل و ده‌رفه‌ته‌ش که بۆ منیان ره‌خساند.\nئه‌م  دیمانه له گۆڤاری «زرێبار» ژماره‌ی۶۲-۶۱ پاییزی ۱۳۸۵دا بڵاوکراوه‌ته‌وه.\nه‌و هه‌ل و ده‌رفه‌ته‌ش که بۆ منیان ره‌خساند.


هه‌ولێر: مامۆستا عه‌لی باپیر پێشوازیی له وه‌فدی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ده‌كات – پێگەی فەرمی مامۆستا عەلی باپیر\nOn تەموز 6, 2020\nئەمڕۆ دووشه‌ممه 6/7/2020 مامۆستا عەلی باپیر ئه‌میری كۆمه‌ڵی ئیسلامیی كوردستان له مه‌كته‌بی تایبه‌تی خۆی لە شاری هەولێر پێشوازیی کرد لە (جنین پلاسگیرت) نوێنەری تایبەتی ئەمینداری گشتیی نەتەوە یەگرتووەکان لە عێڕاق.\nلە دیدارەکەدا باس لە بارودۆخی سیاسیی عێڕاق به‌گشتیی دوای پێکهێنانی حکوومەت‌و نەمانی خۆپیشاندانەکانی ناوەڕاست‌و خوارووی عێڕاق کرا.\nلە بەشێکی دیکەی دیدارەکەدا باس لەدوا پێشهاتەکانی پەیوەندیی نێوان هەرێم‌و بەغداو هەوڵەکان بۆ گەیشتن بە چارەسەری کێشەکانی نێوانیان کراو، گەیشتن بە ڕێکەوتنێکی دادگەرانە بەباشترین بژاردە هەژمارکراو، یەکگوتاریی هەرێمی کوردستانیش بە فاکتەری گەیشتن بە چارەسەر زانرا.\nله‌مباره‌یه‌وه مامۆستا عه‌لی باپیر ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد له‌پێناو چاره‌سه‌ری كێشه‌كانی نێوان هه‌رێم‌و به‌غدا، پێویسته هه‌رێم په‌ند له‌ڕابردوو وه‌ربگیرێت‌و گوتاری سیاسیی له‌سه‌ر بنچینه‌ی دادگه‌ریی یه‌ك بخات‌و، بۆ به‌ده‌ستهێنانی مافه‌كانی تێبكۆشێ.\nبەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەی نێوان ئەمیری کۆمەڵ‌و نوێنەری نەتەوە یەکگرتووەکان بریتیی بوو لە باسی تۆپبارانی گونده‌كانی سه‌رسنووری هەرێمی کوردستان‌و چارەسەری کێشەکان بە پێویست زانرا.\nهاوكات وه‌فدی میوان ڕۆڵی كۆمه‌ڵی ئیسلامیی له گۆڕه‌پانی سیاسیی عێڕاق‌و هه‌رێمی كوردستان به‌رز نرخاند له‌مه‌ڕ پێشهاته‌كان.


ANF | به هۆی وێنه‌ی عه‌بدوڵا ئۆجالانه‌وه گوشار ده‌خرێته سه‌ر هونه‌رمه‌ندانی كینیا\nبه هۆی وێنه‌ی عه‌بدوڵا ئۆجالانه‌وه گوشار ده‌خرێته سه‌ر هونه‌رمه‌ندانی كینیا\nهونه‌رمه‌ندانی كینیا، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی وێنه‌ی رێبه‌ری گه‌لی كورد عه‌بدوڵا ئۆجالانیان دروست كردووه، گوشاری ده‌ستگیركردنیان ده‌خرێته‌سه‌ر. هونه‌رمه‌ندان وتیان، "ئێمه سه‌ر بۆ هه‌ڕه‌شه‌كان دانانه‌وێنین".\nپێنجشه‌ممه, 26 May 2022, 13:03\nهونه‌رمه‌ندانی كینیا بۆ ئه‌وه‌ی پشتگیری له كه‌مپینی 'ئازادی بۆ رێبه‌ری گه‌لی كورد عه‌بدوڵا ئۆجالان' بكه‌ن له سه‌ر دیواره‌كانی نایروبی وێنه‌یان ساز كرد. به‌ڵام گوشاری زیندانی كردن ده‌خرێته‌سه‌ریان.\nكۆڕبه‌ندی هونه‌رمه‌ندان كه خۆی وه‌ك واهه‌نگا ناودێر ده‌كات، له نایرۆبی به مه‌به‌ستی ئازادی رێبه‌ری گه‌لی كورد له‌سه‌ر دیواره‌كان ده‌ستی به كێشانی وێنه كردووه. به‌ڵام شاره‌وانی نایرۆبی هه‌ڕه‌شه‌ی گرتن له‌و گروپه ده‌كات، كه گروپه‌كه تائێستا زیاتر له ١٠٠ وێنه‌ی له‌سه‌ر دیواره‌كانی هه‌رێمه جیاجیاكانی شاره‌كه كێشاوه‌ته‌وه.\nهونه‌رمه‌ندان له‌سه‌ر بابه‌ته‌كه راگه‌یه‌نراوێكیان دا و باسیان له‌وه‌كرد، كه ئه‌وان سه‌ر بۆ هه‌ڕه‌شه‌كان دانانه‌وێنن. هه‌روه‌ها باسیان له‌وه‌كرد كه بیرۆكه‌ی كۆنفیدراڵیزمی دیموكراتیكی عه‌بدوڵا ئۆجالان به گه‌رمی پێشوازی لێده‌كرێت.


سلێمانى.. لە یەک ساڵدا نزیکەی 100 هەزار تۆن گۆشت دەخورێت\n:: AM:12:09:14/01/2020 \nبەرپرسی بەشی ڤێتەرنەری لە کوشتارگەی نوێی سلێمانی ڕای دەگەیەنێت، لە ماوەی یەک ساڵدا لە سلێمانی زیاتر لە یەک ملیۆن سەر ئاژەڵێ مەڕ و بزن و ڕەشەوڵاخ بۆ گۆشتەکانیان خوراونەتە بازاڕەوە، بەڕێوەبەری چاودێری بازرگانی سلێمانیش دەڵێت، ساڵانە نزیکەی 100 هەزار تەن گۆشت و مریشک دەخورێت.\nئەمڕۆ دووشەم 14ى كانوونى دووه‌م، شاڵاو عارف، بەرپرسی بەشی ڤێتەرنەری لە کوشتارگەی نوێی سلێمانی بە "وشە"ی ڕاگەیاند، ئەو ئاژەڵانەی کە بۆ سەربڕین ڕۆژانە دەهێنرێنە ناو کوشتارگە و لەلایەن تیمی پزیشکی کوشتارگە دوای پشکنین سەردەبڕدرێن و دەخرێنە بازاڕەوە، ئەوانەشی نەشیاو و نەخۆشبن، ڕەتدەکرێنەوە و دواتر لە بەشی لەناوبردن لەناو دەبرێن.\nزیاتر گوتى، لە ماوەی یەک ساڵدا سەربڕینی ئاژەڵی بچووک کە مەڕ و بزن دەکات نزیکەی 332 هەزار سەر بووە و لە کوشتارگە سەربڕدراون و خراونەتە بازاڕەوە، هەروەها ڕەشەوڵاخی سەربڕدراو نزیکەی 40 هەزار سەر بووە، 63 حوشتر و 37 ئاسک سەربڕدراون و بە گشتی نزیکەی 380 سەر ئاژەڵی گەورە و بچووک بۆ گۆشت خرانەتە ناو بازاڕەوە.\nڕوونى كرده‌وه، لەو ماوەیەدا نزیکەی 90 تەن گۆشتی خراپ و نەشیاو و نەخۆش لە ناوبراوە، بەشی زۆری جگەر و سی و دڵ و گورچیلە و سپڵ بووە.\nلای خۆیەوە سۆران غەفور، بەڕێوەبەری چاودێری بازرگانی سلێمانی بە "وشە"ی ڕاگەیاند، لە سلێمانی ڕۆژانە 90 تەن گۆشتی مریشک دەخورێت و لە بۆنەکاندا بۆ دوو هێندە بەرز دەبێتەوە، لە ماوەی یەک مانگدا نزیکەی سێ هەزار تەن مریشک دەخورێت و ساڵانە نزیکەی 35 هەزار تەن دەکات.\nزیاتر گوتى، گۆشتی سوور لە گۆشتی مریشک زیاتر دەخورێت لە سلێمانی کە ڕۆژانە زیاتر لە 100 تەن گۆش دەخورێت و مانگانە سەروو سێ هەزار تۆن گۆشتی سوور لە سلێمانی دەخورێت، لە ماوەی یەک ساڵدا زیاتر لە 40 هەزار تەن گۆشت دەخورێت، بە گۆشتی مریشک و گۆشتی سوور لە یەک ساڵدا سلێمانی نزیکەی 80 هەزار تەن دەخورێت، سەرەڕای گۆشتی ماسی کە ساڵانە نزیکەی 10 هەزار تەن.


پەیامی کورد ... موستەفا کازمی سەرۆکوەزیرانی عێراق یش هەڵوێست و کاردانەوەی خۆی سەبارەت بە دانانی باج بۆ سەر مووچەی فەرمانبەران ڕادەگەێنێت\nسه‌رچاوه‌یه‌كی حكوومی به ئاژانسی فه‌رمی هه‌واڵی عێراقی راگه‌یاندووە موسته‌فا كازمی سه‌رۆك وه‌زیرانیش جه‌ختی كردوه‌ته‌وه كه گرینگی ته‌واو به‌چینی هه‌ژار و ئه‌و كه‌سانه بدرێت كه داهاتیان دیاریكراوه، له‌ئێستاشدا هیچ هه‌وڵێك یاخود ئاراسته‌یه‌ك نیه بۆئه‌وه‌ی كه مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران و خانه‌نشینان له‌ژێر ناوی سه‌پاندنی باج كه‌مبكرێته‌وه.\nئه‌مڕۆ نووسراوێكی عه‌لی عه‌للاوی، وه‌زیری دارایی عێراق بڵاوكرایه‌وه كه ١٤ی ئه‌م مانگه ده‌رچووه، داوا له ئه‌مینداری ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانی عێراق ده‌كات بڕیاری دانانی باج له‌سه‌ر مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران له مانگی (نیسان/٤)ه‌وه جێبه‌جێبكرێت.\nدوای بڵاوبوونه‌وه‌ی ئه‌و نووسراوه‌ش، هه‌یسه‌م جبووری له‌به‌یاننامه‌یه‌كدا رایگه‌یاند، ئه‌مڕۆ راگه‌ێندراوه‌كه‌ی وه‌زاره‌تی داراییمان به‌رچاو كه‌وت كه له‌سه‌ر بنه‌مای بڕگه‌ی (ج) له مادده‌ی ٣٤ ئه‌وی یاسای بوودجه‌ی گشتی به‌واژووی عه‌لی عه‌للاوی وه‌زیری دارایی ده‌رچوه و تایبه‌ته به بڕینی بڕێك پاره یاخود دانانی باج له‌سه‌ر مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران.\nئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو، به‌كارهێنانی مادده‌ی 34ی یاسای بوودجه وورد نیه و نادروسته به‌و شێوازه‌ی له نووسراوه‌كه‌ی وه‌زاره‌تی داراییدا هاتووه، چوونكه ئامانجی نادده‌كه‌كه هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی لێخۆشبوونه گومرگی و باجه هه‌ڵواسراوه‌كانی هاورده‌كردنه ئه‌ویش به بڕیاری ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران، هیچ په‌یوه‌ندیه‌كیش به مووچه یاخود داهاتی فه‌رمانبه‌رانه‌وه نیه.


کونسوڵی به‌ریتانیا له هه‌ریم: له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنێكی پاك و ئارامین PUKmedia یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nکونسوڵی به‌ریتانیا له هه‌ریم: له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنێكی پاك و ئارامین\nکوردستان 07:07 PM - 2021-09-14\nدوا نیوه‌ڕۆی ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه ١٤/٩/٢٠٢١ سه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره له باره‌گای مه‌كته‌بی سیاسی له شاری هه‌ولێر پێشوازیكرد له ده‌یڤد هه‌نت كونسڵی گشتی نوێی شاننشینی به‌ریتانیا له هه‌رێمی كوردستان .\nله دیدرێكی نێوان هه‌ردوولادا سه‌ره‌تا سه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره به‌خێرهاتنی كرد و هیوای سه‌ركه‌وتنی له كاره‌كه‌یدا بۆ خواست .\nوتیشی: ئاماده‌ی هه‌موو هه‌ماهه‌نگی و كار ئاسانیه‌كین بۆ سه‌ركه‌وتنی كاره‌كانتان ، هاوكات ئاماژه‌ی به رۆڵی گرنگی شانشینی به‌ریتانیا كرد له پشتگیریكردنی دۆزی ره‌وای گه‌له‌كه‌مان له قۆناغه جیاوازه‌كاندا ، نوێترینیشان رۆڵی گه‌وره‌ی به‌ریتانیا له چوارچێوه‌ی هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی له رووبه‌ڕووبونه‌وه‌ی رێكخراوی تیرۆرستی داعش.\nهه‌ر له‌و دیداره‌دا هه‌ردوولا گفتوگۆیان له‌باره‌ی ره‌وشی سیاسی و ئابوری عیراق و كوردستان و ناوچه‌كه كرد ، به‌تایبه‌تی هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته‌ی عیراق.\nده‌یڤد هه‌نت كونسڵی گشتی نوێی شاننشینی به‌ریتانیا له هه‌رێمی كوردستان ته‌ئكیدی كرده‌وه كه حكومه‌تی به‌ریتانیا به‌گرنگی و بایه‌خێكی زۆره‌وه ده‌ڕوانێته عیراق و هه‌رێمی كوردستان ، هه‌میشه خوازیاری سه‌قامگیری سیاسی و ئابوری و سه‌ربازیه له ناوچه‌كه‌دا ، هاوكات له‌گه‌ڵ په‌یوه‌ندیه‌كی به‌هێزی نێوان لایه‌نه سیاسیه‌كان و پێكهاته‌كانی عیراقه به‌تایبه‌تیش په‌یوه‌ندی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا .\nله‌باره‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كانیشه‌وه كونسڵی نوێی به‌ریتانیا له هه‌رێمی كوردستان وتی: هیوادارین ئه‌م هه‌ڵبژاردنه ببێته ده‌روازه‌یه‌كی نوێ بۆ چاكسازی سیاسی و ئابوری و سه‌رجه‌م بواره‌كا نی خزمه‌تگوزاری له عیراق ، له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنێكی پاك و ئارامین كه دواجار ببێته مایه‌ی خۆشحاڵی و باشتربوونی گوزه‌رانی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی عیراق ، له كۆتایی قسه‌كانیدا كونسڵی گشتی نوێی شاننشینی به‌ریتانیا له هه‌رێمی كوردستان ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد كه به‌به‌رنامه و پلانێكی ده‌وڵه‌مه‌ندی هه‌مه جۆره‌وه هه‌ماهه‌نگ و به‌شدارده‌بین له زیاتر گه‌شه‌پێدانی دام و ده‌زگاكانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ، به‌تایبه‌تیش له‌بواری چاكسازی و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی.\nهەڵەبجە..هاوکاری نەخۆشخانەی بریندارانی چەکی کیمیایی دەکرێت\n03:16 PM - 2021-09-22\n03:12 PM - 2021-09-22\n01:49 PM - 2021-09-22\n01:27 PM - 2021-09-22\nکوردستان 03:40 PM - 2021-09-22 به‌ڵگه.. سه‌رۆكی حكومه‌ت پله‌ی سه‌ربازی ده‌به‌خشێته‌وه\nبایدن: ئەمریكا پشتیوانی پاراستنی ئاسایش و سەروەری عیراقە\n10:00 AM - 2021-09-22\nبه‌ریتانیا: ڕێزی خۆمان بۆ مام جه‌لال سه‌ركرده‌و ده‌وڵه‌تمه‌رداری مه‌زن نیشان ده‌ده‌ین\n09:25 PM - 2021-09-21\nبه‌غدا.. كه‌رنه‌ڤاڵی ناساندنی كاندیدانی هاوپه‌یمانی كوردستان به‌ڕێوه‌چوو\n06:40 PM - 2021-09-21\nوێنه.. مه‌راسیمی هاوپه‌یمانی كوردستان له‌مه‌ڵبه‌ندی یه‌كێتی له به‌غدا\nکوردستان 05:12 PM - 2021-09-21\nجێگری سەرۆكی هەرێم و وەفدێكی سەربازی ئەمریكا چەند پرسێكی ئەمنی تاووتوێ دەكەن\nکوردستان 05:10 PM - 2021-09-21\nقادر عه‌زیز پشتیوانی یه‌كێتی بۆ په‌یه‌ده و كوردانی رۆژئاوا دووپاتكرده‌وه\nکوردستان 04:52 PM - 2021-09-21\nبافڵ تاڵەبانی:یەكێتی لەسەر بنەمای بەرژەوەندی نەتەوەیی و نیشتمانی بڕیار دەدات\nکوردستان 04:35 PM - 2021-09-21\nكێشه‌ی به‌شێكی زۆری كاسبكارانی سلێمانی چاره‌سه‌ر ده‌كرێت\nکوردستان 04:22 PM - 2021-09-21\nژمارەیەك سەركردایەتی پارتی پارێزگاران سەنگەریان بۆ ریزەكانی یەكێتی گواستەوە\nکوردستان 04:16 PM - 2021-09-21\nكۆمسیۆن دوورخستنه‌وه‌ی دوو كاندیدی تری له هه‌ڵبژاردنه‌كان راگه‌یاند\nعیراق 04:07 PM - 2021-09-21\nقوباد تاڵه‌بانی: زۆربه‌ی كێشه‌كانی هه‌رێم له به‌غداوه چاره‌سه‌رده‌كرێن\nکوردستان 03:46 PM - 2021-09-21


بۆ پیاوان…به‌م كارانه هه‌لی منداڵبوونت له‌ده‌ست ده‌ده‌یت و تووشی نه‌زۆكی ده‌بیت - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nئایا ده‌زانی كۆمه‌ڵێ ڕه‌وشت وئاكار هه‌ن كاریگه‌ری له‌سه‌ر پیاوان درووست ده‌كات و هه‌لی منداڵبوون له‌ده‌ست ده‌ده‌ن و تووشی نه‌زۆكیان ده‌كه‌ن .\nئه‌م عاده‌تانه ڕۆژانه پیاوان ئه‌نجامیان ده‌ده‌ن و ده‌بێته هۆی له‌ناوچوونی توانای نێرینه‌یی پیاوان و تووشی نه‌زۆكیان ده‌كه‌ن ، له‌به‌ر ئه‌وه پێویسته ئاگاداری ئه‌م جۆره كارانه بیت كه ئه‌نجامیان نه‌ده‌یت .\nئه‌م عاده‌ت و كارانه‌ش بریتین له :\n. دانانی لاپتۆپ له‌سه‌ر لاقه‌كانت یاخوت ئه‌ندامی نێرینه‌ت : ئه‌م ڕه‌وشته خراپه كاریگه‌ری له‌سه‌ر توانای سێكسیت درووست ده‌كات و به نه‌رێنی له‌سه‌رت ده‌شكێته‌وه . بۆیه دانیشت به‌م شێوه‌یه بۆ ماوه‌ی 4 كاتژمێر به‌سه بو ئه‌وه‌ی %25 توانای تۆوی پیاو یاخوت توانای سێكسیت له‌ناو بچێ ، ئه‌مه‌ش به‌هۆی به‌رزی پله‌ی گه‌رمی ئه‌م ئامێره‌وه‌یه له‌م كاته‌دا .\n. دانانی مۆبایل له ناو گیرفان : به گوێره‌ی لێكۆڵینه‌وه‌كان پله‌ی گه‌رمی مۆبابله هه‌ڵگیراوه‌كان كاریگه‌ری ڕاسته‌وخۆی له‌سه‌ر توانی نێرینه‌یی درووست ده‌كات، بۆیه پێوسته له له شوێنێك هه‌ڵی بگرین كه‌له ئه‌ندامی نێرینه‌ت دوور بێت .\n. مانه‌وه له گه‌رماو یان ساونه‌ی گه‌رم : پاش ته‌واو بوونی وه‌رزش چوون بۆ ساونه‌ی گه‌رم و مانه‌وه له‌م شوێنه بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر، به‌هۆی پله‌ی گه‌رمی زۆره‌كه‌یه‌وه كاریگه‌ری نه‌رێنی ده‌بێت بۆ سه‌ر توانای نێرینه‌یی ئه‌م كه‌سه . ئه‌مه بۆ گه‌رماویش هه‌ر ڕاسته كاتێ پلی گه‌رمی زۆر و ئاوێكی زۆر گه‌رمی تێدایه .\n. جل و به‌رگی ته‌سك : به له‌به‌ر كردنی ئه‌م جۆره جل و به‌رگانه كه‌سه‌كه تووشی زیان لێكه‌وتن ده‌بێته‌وه له ئه‌ندامی نێرینه‌ی چونكه له‌م كاته‌دا هیچ هه‌وایه‌ك و ئاڵوگۆڕیه‌ك له‌پله‌ی گه‌رمی درووست نابێت .\n. خواردی خێرا: خوادنی ژه‌می خێرا وا ده‌كات كه پێكهاته‌و هۆرمۆمی ته‌واو بۆ ئه‌ندامی نێرینه‌ی نه‌چێت و تووشی زیان ببێت .


نەک جێی گومانن ، زەڕڕەیەک متمانەشتان نەماوە ؟ - ئاگاپرێس | Aga Press\nسێ شه‌ممه 20 ئازار 2018\nنەک جێی گومانن ، زەڕڕەیەک متمانەشتان نەماوە ؟\nبەروار : 20 ئازار 2018\nوەزارەتی دارایی لەشەوی ۱۸-۳-۲۰۱۸ ، ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە لەسەر پێدانی موچە .\nلەڕاگەیەنراوەکەدا ئاماژە بۆ ئەوەکراوە ئەگەر موچە بەبێ پاشەکەوت بدەین ئەوا مانگانە پێویستمان بە بڕی ( ۹۰۰)ملیارد دیناردەبێت ،و گەر بەسیستمی پاشەکەوتیش دابەشی بکەین ئەوا پێویستمان بە ( ٥۹۰ ) ملیارد دینارە .\nبۆیە زۆر بە سادەیی دەپرسین :\nلەگەڵ پێکهێنانی کابینەی هەشتی ئەم حکومەتەدا مانگانە ئەو پارەیەی بۆ مووچە پێویست بوو بڕەکەی تەنها ( ۸۳۰ )ملیارددینار بوو .\nبۆچی لەئێستادا ( ۷۰)ملیارد دینار زیادیکرد ؟ خۆ بودجە نەهێنراوەتە پەرلەمان ؟ تۆبڵێی هێندە دامەزراندن بوبێت وابەو شێوەیە ئەو بڕەی زیادکردوە ؟ باشە گەر ئەو پارەیە دابەشی (٤۰۰)هەزار بکەین ئێ کەواتە ( ۱۷٥ )هەزارکەستان کەستان بەوبڕە دامەزراندوە .\nباشە خۆ لە ( ۲۷-۲-۲۰۱۸) لەنێو هۆڵی پەرلەمان چەندین جار لەلایەن وەزیری دارایی ڕاگەیەنرا کە مانگانە بۆ پێدانی موچە بەفەرمانبەران وموچەخۆرانی هەرێم بەسیستمی پاشەکەوتی موچە تەنها پێویستمان بەبڕی ( ٥۸۰) ملیارد دینارە ، ئەی خێرە تەنها لەماوەی ( ۲۰)ڕۆژدا بڕی ئەوپارەیەی کەپێویستە بۆ پێدانی موچە بەپاشەکەوتەوە ( ۱۰ )ملیارد دیناری زیادکرد ؟\nتۆ بڵێیت لەم بیست ڕۆژەدا بۆ پێدانی موچە بەپاشەکەوتەوە (۱۰)ملیارد دیناری زیاد کردبێت ؟ خۆبەم (۱۰)ملیارد دینارە\nدەتوانرا (۲٥)هەزار هاوڵاتی بەبڕی (٤۰۰)هەزاردیناری مانگانە دابمەزرێنرایە .\nباشە خۆ حکومەت وبەرپرسەکانی لەنێو هۆڵی پەرلەماندا کەداوامان دەکرد کەمترین موچەی خانەنشینی بکرێتە ( ٤۰۰)هەزاردینار خۆیان شین ومۆر دەکردەوەو دەیانوت گەر وابکەین ئەوا پێویستمان بە (۱۸)ملیارد دیناردەبێت وئەوەش لەتوانای حکومەتدا نیەونابێت لەئێستادا .\nلێرەوە بۆمان دەردەکەوێت کە ئەم حکومەتە هەناسەساردو سوارە هێندە ڕاگەیەنراو ، بەیاننامە وکۆنگرەی ڕۆژنامەوانی ……هتد دەرکردوەو بڵاوکردۆتەوە بەتەواوی دەرونی هاوڵاتیان بەگشتی و فەرمانبەران وموچەخۆرانی بەتایبەتی تێکداوە .\nچونکە ئەم حکومەتە لەگەڵ ئەوەی لەهەموو خزمەتگوزارییەکی گشتیدا بەتەواوی ئیفلاسی کردوە ، بەڵام هێندەی هەموو مۆندیالەکانی دونیاکە کراون ودەکرێن یارییان بەهەست وسۆزی هەموان کردوە .\nماوەتەوە بڵێن پێویستە حکومەت گەر کەمێک بەهای حکومەتداری تێدا ماوە پێمان بڵێ بۆ لەدەستپێکی ئەم کابینەیەدا پێدانی موچەی فەرمانبەران وموچەخۆران بەموچەی تەواوە تەنها ( ۸۳۰)ملیارد دیناربوە ، کەچی لەئێستادا (۷۰) ملیاردی زیادکردوە ؟\nیان تێمان بگەیەنێت ئەی خێرە لەماوەی (۲۰)ڕۆژدا پێدانی موچە بەپاشەکەوتەوە (۱۰)ملیاردی زیادکرد ،واتا لە ( ٥۸۰)ملیاردەوە بەرزبۆتەوە بۆ( ٥۹۰)ملیارد دینار بەپێی ڕاگەیەنراوەکەی وەزارەتی دارایی .\nبۆیە ئەم حکومەت و بەرپرسانەی مەملەکەتی ئێمە هێندە درۆیانکردوە نەک گومانیان لەسەرخۆیان دروستکردوە بەڵکو زەڕڕەیەک متمانەشیان بۆخۆیان نەهێڵاوەتەوە .\nبۆئەوەی حکومەت وبەرپرسەکانی زیاتر ڕووی ناشیرین وناڕاستگۆیی خۆیان ببینن با تەنها بەخێرایی سەیرێکی ئەو هەموو بڕیارو ڕێنمایی و لێدوانانەی خۆی بکاتەوە ئەوسا خۆیان پێناسەو نازناوێکی شایستە بەخۆیان دابنێن .


کوردیپێدیا - عەباس عەبدوڵڵا یوسف\n👫 عەباس عەبدوڵڵا یوسف | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nعەباس عەبدوڵڵا یوسف\n1. 👁 ئاو\n2. 👁 ئۆدیسیۆس نێرە... یان مێیە؟\n3. 👁 کلکی کتکی پرسیارە\n4. 👁 کەری بۆریدان\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (م. ب.)ەوە لە: Aug 30 2015 6:15PM تۆمارکراوە


وه‌زیرى به‌رگریى روسیا و ئیسرائیل گفتوگۆ له‌سه‌ر بارودۆخى باشوورى سوریا ده‌كه‌ن\n2/7/2018 - 12:38\nوه‌زیرى به‌رگریى ئیسرائیل و هاوتا روسییه‌كه‌ى سیرجى شۆیگو\nبه‌پێى هه‌واڵێكى سپوتنیك، دوێنى یه‌كشه‌ممه 1ى ته‌موزى 2018، وه‌زاره‌تى به‌رگریى ئیسرائیل له به‌یاننامه‌یەكى ڕۆژنامه‌وانیدا ڕایگه‌یاند: ئه‌فیگدور لیبرمان وه‌زیرى به‌رگریى ئیسرائیل له‌گه‌ڵ هاوتا روسییه‌كه‌ى سیرجى شۆیگو له په‌یوه‌ندییكى ته‌له‌فونیدا بارودۆخى باشوورى سوریایان تاوتوێ كرد.\nوه‌ك له هه‌واڵه‌كه هاتووه ئه‌و په‌یوه‌ندییه ته‌له‌فۆنییه‌ى نێوان هه‌ردوو وه‌زیرى به‌رگری ئیسرائیل و روسیا روویداوه بۆ گفتوگۆ له‌سه‌ر بارودۆخى باشوورى سوریا، به‌هۆى به‌یه‌كدا چوون و شه‌ڕى نێوان هێزى حكومه‌تى سوریا له‌گه‌ڵ چه‌كداره ئۆپۆزسیۆنه‌كان و میلیشیا چه‌كداره‌كانى ئه‌و ناوچه‌یه‌ى كه ده‌كه‌وێته سنوورى ئیسرائیل و ئوردن بووه.\nلیبرمان و شۆیكو بارودۆخى سوریایان باسكردووه به‌تایبه‌تى په‌ره‌سه‌ندنه‌كان له باشوورى وڵاته‌كه و هه‌روه‌ها هه‌وڵى ئێران بۆ دامه‌زراندنى جێ پێیێك له‌سه‌ر ناوچه‌ى سوریا.\nهاوكات له كاتى گفتوگۆكان لیبرمان دووپاتى كرده‌وه كه ئاماده‌بوونى سه‌ربازى ئێران و حزبوللاى لوبنانى كه هاوپه‌یمانى ئێرانه له سوریا جێگاى قبوڵكردن نییه و به‌ڵێنى داوه ده‌ستبه‌جى كاردانه‌وه‌یان هه‌بێت ئه‌گه‌ر ئه‌وان به‌رده‌وام بن له بوونیان له‌و ناوچانه.\nهاوكات له كۆتایى ئایارى ئه‌مساڵدا لیبرمان و شۆیگو چاوپێكه‌وتنیكیان ئه‌نجامدا له مۆسكۆ و گفتوگۆیان له‌سه‌ر بارودۆخه‌كه‌ى سنوورى باكورى ئیسرائیل و سنوورى باشورى سوریا كردبوو.\nله‌وكاته‌وه‌ى سوپاى سوریا ده‌ستى به هه‌نگاوى گرتنه‌وه‌ى ناوچه‌ى باشوورى سوریا كردووه كه له ژێر ده‌ستى چه‌كداره میلیشیاكان بوو، بارودۆخى ئه‌و ناوچانه ڕووبه‌روبوونه‌وه‌ى چه‌كدارى تیدا ڕووى داوه و حكومه‌تى سوریا به‌نیازى كۆنتروڵكردنه‌وه‌ى باشوورى سوریایه و له هه‌واڵێكى حكومه‌تى سوریا هاتووه حزبوڵاى لوبنانى هیچ رۆڵێكى نابێت له‌و هێرشه و به‌مه‌ش ئیسرائیل نیگه‌رانى خۆى ده‌ربڕیوه له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ئه‌و ناوچه‌یه نزیك به‌رزاییه‌كانى جۆلانه كه له ژێر ده‌ستى ئیسرائیله و حكومه‌تى ئسرائیل ترسى ئه‌وه‌ى هه‌یه كه ناوچه سنووریكانى له‌گه‌ڵ سوریا ببێته ناوچه‌یه‌كى شه‌ڕو ململانێی نێوان چه‌كداران.\nئاماده‌كردن و وه‌رگیرانى/ سیروان عه‌زیز


پەیوەندی گشتی نێودەوڵەتی حكومەتەكان\nهەر بوارێك لە نێو ژیانی سیاسی و ژیانی تایبەتی و ژیانی دیبلۆماتی و ژیانی ئابوری و كۆمەڵایەتی پێگەی تایبەت بەخۆی هەیە و زۆرجاریش ئەم بوارانە وەك ئەڵقەی زنجیر تەواوكاری یەكدین، لە بواری پەیوەندیە گشتییە نێودەوڵەتیەكانی حكومەتیش چەمكێكی گرنگی بواری پەیوەندیە گشتیە نێودەوڵەتیەكانە، هەر لەم ڕوانگەیەوە پێویست دەكات لەم چەمكە بە وردی بڕوانین ، چونكە زۆر جار بوارەكانی پەیوەندی نێودەوڵەتی و پەیوەندیە گشتیەكانی نێودەوڵەتی تێكەڵ دەكران چ جای ئەوەی چەمكی پەیوەندیە گشتیەكانی نێودەوڵەتی حكومەت.\nلەزانستی پەیوەندیە گشتییەكانی نێودەوڵەتی توانراوە لایەنێكی زۆر گرنگ لە پرۆسەی سیاسی حكومیدا خۆی جێگا بكاتەوە كە ئەویش پەیوەندیەگشتییەكانی نێودەوڵەتی حكومەتەكانە، كە وەك ئاماژەم بۆكرد لێرەش تێكەڵاویەك لەنێوان هەردوو چەمكە هاوبەشەكەدا دروست دەبێت ، هەربۆیە زۆر گرنگە لەم چەمكە بە وردی بڕوانین.\nپەیوەندیە گشتیەكانی نێودەوڵەتی حكومەتەكان لە كۆمەڵێك ئەرك پێكدێن كە حكومەتەكان لە وڵاتانی دەرەوە بەرجەستەی دەكەن ئەو ئەركە نێودەوڵەتیەی پەیوەندیە گشتیەكانی حكومەت لەم خاڵانەی خوارەوە تەوزیف دەكرێت كە ئەوانیش .\nیەكەم : لە ڕێگەی ڕێكخراوە نێودەوڵەتیە ئابووری و كۆمەڵایەتیەكان و نەتەوە یەكگرتووەكان.\nدووەم : لەڕێگەی كۆمپانیا فرە ڕەگەزەكانەوە كە هاوكارە لە بەشداری پێكردنی پەیوەندیە گشتیەكانی نێودەوڵەتی حكوماتەكانیان و دەتوانێت ڕۆڵێكی كاراو گەورە ببینێت لە پێكهێنانی سیاسەتی دەرەوەی حكومەتەكانیان.\nسێیەم: ئاژانسەكانی پەیوەندیە گشتیەكانی نێودەوڵەتی كە ڕۆڵێكی سەرەكی دەبینن لە بەرجەستەكردنی ئەم چەمكە.\nچوارەم: كەسایەتیە سیاسیە دیار و گرنگەكانی وڵات دەتوانن ڕۆڵێكی گرنگ ببینن لە دروستكردنی پەیوەندیە گشتیەكانی نێودەوڵەتی حكومەتەكانیان و هاوكارێكی گرنگ بن لە دروستكردنی كەناڵەكانی پەیوەندیە گشتیەكانیان لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی و هەرێمی.\nپێنچەم: ئاژانسە هەواڵیە نێودەوڵەتیەكان بە هەمان شێوە ڕۆڵی بەرچاو و كاریگەریان هەیە لە دروستكردنی ئەم جۆرە پەیوەندیەی حكومەتەكانیان.\nشەشەم: ڕێكخراوە نا حكومیەكان، لە بەشێكی گرنگی ئەم پەیوەندیە گشتیە نێودەوڵەتیانەی حكومەتەكانیان و دەتوانن ڕۆڵی گەورە بگێڕن.\nپەیوەندیە گشتی نێودەوڵەتیەكانی حكومەت لە ڕێگەی سەرجەم ئەوانەی لەسەرەوە باسمانكرد دەتوانێت هاوكاربێت لە دروستكردنی وێنە زەینی وڵاتەكەی كە ئامانج لێی ستراتیجییەتی پەیوەندی گشتی نێودەوڵەتیە.\nئەو لایەنانەی كە لەگەڵ خاڵەكانی سەرەوە هاوبەشن و هاوكارن لە دروستكردنی پەیوەندی گشتی نێودەوڵەتی حكومەت ئەمانەن:\nیەكەم: دەزگاكانی ڕاگەیاندن لە دەرەوەی وڵات.\nدووەم: دەزگاهەواڵگیریەكان ڕۆڵی گەورە دەبینن.\nسێهەم: مەڵبەندەكانی ڕۆشەنبیری و كەلتوری كە وڵاتەكان لە دەرەوەی خۆیان دروستی دەكەن وەك مەڵبەندەكانی ڕۆشنبیری و كەلتووری ئەمەریكی و فەرەنسی و بەریتانی و پەیمانگەی گۆتەی ئەڵمانی.\nپەیمانگەی گۆتە بە یەكێك لەو پەیمانگە گرنگ ودیارانە دادەنرێت كە توانیویەتی لە (80) هەشتا وڵات لقی هەبێت بە 144 زمانی جیاواز بەرنامەو كارەكانیان ئەنجام بدەن كە بارەگای سەرەكیان لە وڵاتی ئەڵمانیایە لە شاری میونخ.\nئەو پەیوەندیە گشتییە نێودەوڵەتیانەی كە حكومەتەكان پەیڕەوی دەكەن لە دەرەوەی وڵاتەكانیان كاردەكات لەسەرپەیوەندیكردنی ئیقناعی.\nهانس كە یەكێكە لە شارەزا دیارەكانی بواری دیبلۆماتی گشتی ئەمەریكی لە ڕابردوو دەڵێت: بەرپرسان لە ئاژانسە میدیاییە نێودەوڵەتیەكانی ئەمەریكی هەستاون بە بەكارهێنانی پڕوپاگەندەی سپی كە بەلایانەوە كارێكی شەرعی بووە و وای دەبینن كە بڵاوكردنەوەی ڕاستیەكانە، هەر لەم ڕوانگەیەشەوە وادادەنرێت كە ئاژانسە میدیاییە نێودەوڵەتیە ئەمریكیەكان، ئاژانسێكی پڕوپاگەندە بێت كە كاردەكات بۆ كاریگەریكردنە سەر بیرو هەست و سۆزی نەتەوەكانی كە.\nلە كۆتاییدا بۆمان دەردەكەوێت لە ڕێگەی بەكارهێنان و پراكتیزەكردنی پەیوەندی گشتی نێودەوڵەتی حكومەتەكان دەتوانرێت ئامانجە ستراتیجیەگرنگەكەی پەیوەندیە گشتییەكان بەدەست بهێنرێت و پێویستە بپرسین، ئایا لەم ئاستەدا پەیوەندی گشتی نێودەوڵەتی حكومەت لەچ ئاستێكدایە و تاچەند كاری لەسەر ئەم چەمكە گرنگە كردووە؟!


یەکەمین فێستیڤاڵى میدیا کوردییەکان بەڕێوە دەچێت | AvaToday\nبەڕێوەبەری یەکەمین فێستیڤاڵی نەتەوەیی میدیا کوردییەکان باسى لەوە کردووە کە یەکەمایەتیی گرینگی ئێمە لە بەشی سەرەکیی ئەو فێستیڤاڵە ئەوەیە کە بەرهەمە نێردراوەکان دەبێ بە یەکێک لە زاراوەکانی زمانی کوردی بێت.\nشیروان یاری لە وتووێژ لە گەڵ هەواڵنێری ئاژانسی مێهر باسى لەوەش کردووە کە "پارێزگای کوردستان بە ٢٩٢ بەرهەم لە ٨٥ بەشداربوو لە پلەی یەکەم و کرماشان بە ١١٣ بەرهەم لە ٣١ بەشداربوو لە پلەی دووهەم و ئازەربایجانی رۆژئاوا بە ٢٩ بەرهەم لە ١٩ بەشداربوو لە پلەی سێیەم و هەروەها ئیلام بە ٢٨ بەرهەم لە ١٢ بەشداربوو لە پلەی ئاخری پارێزەگا کوردییەکان دادەنیشن".\nیاری لە درێژەدا بە ڕەخنەگرتن لە بەهەندوەرنەگیرانی تەوەرەکانی ناو بانگەوازی یەکەمین فێستیڤاڵی نیشتمانی میدیا کوردییەکان ڕایگەیاند "بە داخەوە ئاستێکی زۆری بەرهەمە نادراوەکان بۆ بەشی سەرەکی بە زمانی فارسی بوون، لە کاتێکدا لە بانگەوازی فێستیڤاڵ جەخت لەوە کراوە کە بەرهەمەکان بە یەکێک لە شێوەزارەکانی زمانی کوردی بێت. کاتێ دەڵێین شێوەزارەکانی زمانی کوردی واتە مەبەستمان تەنیا سۆرانی نییە و بەرهەمەکان دەتوانن بە شێوەزارەکانی کەلهۆری، کورمانجی، هەورامی، ئەردەڵانی و ... بن، کە بە داخەوە پێشوازییەکی باشى لێ نەکراوە.\nبە وتەی بەڕێوەبەری یەکەمین فێستیڤاڵی نیشتمانی میدیا کوردییەکان لە بەشی ڕاپۆرتدا لە ٧٤ بەرهەم تەنیا ٨ بەرهەم بە زمانی کوردی بووە و ٦٦ بەرهەمی دیکە بە زمانی فارسی نووسراون. هاوکات لە بەشی تیتر و مانشێت‌دا لە ٤٨ بەرهەمی نادراوە ٧ بەرهەم بە زمانی کوردی بووە و لە بەشی سەروتار و یادداشت لە ١١٧ بەرهەمی نادراوە تەنیا ٤٨ بەرهەمیان بە زمانی کوردی نووسراون.\nناوبراو بە ئاماژە بەوەی کە لە بەشی هەواڵ وەک گرینگترین پێگەی رۆژنامەگەری تەنای چەند بەرهەم نادراوە کە ئەویش بە زمانی فارسی بوونە و بەو پێیە ناخرێنە داوەرییەوە، وتی: لە بەشی دیمانە و وتووێژ لە ٦٠ بەرهەمی نادراوە تەنیا ٣٥ بەرهەم بە زمانی کوردی بووە. یاری گوتیشی "لە بەشی تەنز و کاریکاتێر ٤٨ بەرهەم نادراوە کە ٤٢ بەرهەمیان بە بێ کێشە وەرگیراون و لە بەشی دیزاین و داڕشتن هەر ٢٢ بەرهەمی نادراوە بە بێ کێشە وەرگیراون و لە بەشی وێنەگریشدا هەموو بەرهەمەکان واتە ٦٨ بەرهەم وەرگیراون".


وتار – پەڕە 20 – hkkurdistan\nHome6وتار (page 20)\nکرێکار یان خاوەنکار، کێ شایانی سوپاسگوزاریە؟ …\nنیسان 2, 2021\t0\nبنار مستەفا لەپەیوەند بە هاوکێشەی جیهانی کارەوە، گەلێک دیاردە و تێڕوانینی سەمەرە و لنگەوقوچ دەبیستین. یەکێک لەو بۆچوونە باوانەی کەمیدیاکانی سەر بەچینی دەسەڵات بە فراوانی ڕەواجی پێداوە ئەوەیە، کە پێویستە کرێکار سوپاسگوزاری خاوەن کاربێت لە بەرانبەر ئەو کارەی پێی داوە. ڕەنگە ئەم بۆچوونە ڕاست دەرکەوێت، کاتێک لە سایەی سەرمایەداریدا ژیان و گوزەران هێندە سەخت و دژواربێ وهێندە بیکاری بەرفراوان بێت، …\nنەوال سەعداوی ژنە یاخی لە ستەمی سەر ژنان و کۆنەپەستی بۆ هەمیشە چاوەکانی لێکنا! …\nنەوال سەعداوی وەکو ناسراوترین ژنی رۆژهەڵاتی ناوەراست و جیهانی عەرەبی، وەکو ناسراوترین ژنی یاخی لەستەم و بێمافی ژنان و راوەستاو بەرامبەر بە کۆنەپەرستی ئیسلامیدا لە تەمەنی ٩٠ ساڵیدا ماڵئاوایی یەکجاری کرد. نەوال سەعداوی، هەموو تەمەنی خۆی ئاوێزانی خەبات بۆ هۆشیارکردنەوەی کۆمەڵگە، بۆ رووبەڕووبونەوەی ستەم کیشی سەر ژنان و بۆ وەستانەوە بەرووی کۆنەپەرستی دەسەڵات و رەوتە ئیسلامیەکان کرد… لەو راستایەشدا بووە …\nشێخ قادر یەکێک لەرابەرانی کرێکاریی بۆ هەمیشە جێی هێشتین! …\nکۆتایی مانگی مارس شێخ قادر یەکێک لە ڕابەرانی کارگەی چیمەنتۆی تاسلوجە بۆ هەمیشە چاوەکانی لێکنا… بۆ ناسینی کەسایەتی ئەو رابەرە کریکارییە و رۆڵی لە بزوتنەوەی کریکاریی و بەتایبەتیش لە کارگەی چیمەنتۆت تاسلوجەدا، هاوڕیی نزیکی ئەو هاوڕی” ستار حەمە عەلی” ناسراو بە ستاری چیمەنتۆ دەڵێت” بەداخ و دڵگرانییەکی زۆرەوە، ئەم ئینسانە جوانەی لەم وێنەیەدا دەیبینن، کاک شێخ قادر بۆ هەتا هەتایی …\nعەبدوڵا مەحمود … دەسەڵات و حزبە سیاسییە بۆرژوازییەکانی کورد نوێنەرایەتی پرسە سیاسی و داخوازییەکانی خەڵکی کوردستان ناکەن! کێشمەکێشی نێوان بزوتنەوەی ناسیونال/ ئیسلامی عێراق و بزوتنەوەی ناسیونالیستی کورد، لە جەرگەی ململانێیەکی فراونتردا، لەسەر پرسی بودجە و پشکی هەرێم بۆ ساڵی ٢٠٢١ دوبارە دەستی پێکردۆتەوە. پرس و پشکی بودجە، بەشێک یان گۆشەیەک لەململانێیەکی فراوانترە کە لە نێوان بزوتنەوەی ناسیونالیستی کورد و بزوتنەوەی …\nدوو ڕوداوی ناو پەرلەمان! …\nموحسین کەریم … لە دانیشتنی ئەمڕۆی پەرلەمانی کوردستاندا دوو ڕوداوی جیاواز روویان دا؛ یەکەم؛ کازم فاروق، سەرۆکی فراکسیۆنی نەوەی نوێ وەکو نارەزایەتی دژی بەرنامەی کاری پەرلەمان پێڵاوەکانی گرتە دەستەی سەرۆکایەتی پەرلەمان! دووەم؛ ئەندام پەرلەمانێکی یەکێتی ڕەخنەی لە حکومەتی هەرێم گرت و بە مێینە پێناسەی کرد. ئەم دوو روداوە دوو گۆشەی جیاواز دەخاتەڕوو: یەکەم؛ پەرلەمای کوردستان خۆی هیچ پێگەو بایەخێکی سیاسی …\n٣١/٠٣/ ١٩٩١ڕۆژێکی زۆرناخۆش لە ژیانم… نووسینی/ ئەنوەر نوری … (ئەمەی کە من دەینوسمەوە ئەوەیە کە من بە چاوی خۆم بینیومە. لەوانەیە هاوڕێکانی دیکەش ئەوەی بە چاوی خۆیان بیویانە بینوسنەوە، ڕەنگە ڕووداو و دیمەنی زۆرتریان بینی بێت). لە یادی هاوڕێیانی گیانبەختکردو نامیق و سەردار و هەموو ئەو مرۆڤانەی لەو ڕۆژەدا ژیانی خۆیان پێشکەشکرد لە پێناو ڕزگارکردنی ژیانی هەزاران لە خەڵکی کوردستان. …\nئیسحاق نیوتن و لەدەستدانی حەوت هەزار پاوەندەکەی…\nئازار 31, 2021\t0\nعامر سابیر … ڕۆبەرت گرین نووسەرێکی ئەمریکییە. خاوەنی شەش کتێبە کە زۆربەیان لە لیستی پڕ فرۆشترین کتێبەکانی دنیادان. دوا کتێبی لە ساڵی 2018 دا بڵاوکردۆتەوە بەناوی یاساکانی خەسڵەتی ئینسان (زە لۆ ئۆف هیومان نەیچە). ڕۆبەرت گرین لە سەرەتای کتێبەکەیدا باسی داڕووخانی کۆمپانیای ساوس سی دەکات کە لە سەرەتای سەدەی هەژدەدا لە بەریتانیا ڕوویداوە. ئەم کۆمپانیایە لە ساڵی 1711 دا لە …\nئاراس ڕشید… بەدوای هێرشی ڕژێمی بەعس ٢ی ئابی ١٩٩٠ بۆسەر وڵاتی کوەیت، و داگیرکردنی ئەو وڵاتە و لێکەوتنەوەی قەیرانی کەنداو جەنگی کەنداوی دووەم لە نێوان عێراق و هاوپەیمانان بەسەرۆکایەتی وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمەریکا. ئەنجامی ئەو جەنگە کەلە ١٦ی کانوونی دووەم- ٢٧ی شوباتی ١٩٩١ی خایاند و بوو بەهۆی دەرکردن و تێکشکان و کشانەوەی سوپای عێراق لە وڵاتی کوەیت. ئەم جەنگە بووە هۆی …\nئازار 30, 2021\t0\nنوری بەشیر … ٣٣ ساڵ بەسەر کارەساتی کیمیابارنی هەڵەبجەدا تێدەپەڕێت و کاریگەری و ئاسەوار و تراژیدیا دژی ئینسانیەکانی ئەم کۆمەڵکوژیە کە راستەوخۆ ئەنجامدەرەکەی رژێمی بۆرژوا ناسیونالیستی بەعس بوو، لەهەر یاداوەریەکدا بەردەوام دڵ و دەرونی هەموو ئینسانێکی مرۆڤدۆست و ئازادیخواز لە کوردستان و جیهاندا ئازار دەدات. بەجیا لە کۆمەڵکوژی پێنجهەزار کەس لە ماوەیەکی کەمدا، بەجیا لە دەهەزار برینداری ئەم کیمیابارانەو بێسەرو …\nموحسین کەریم بزوتنەوەی کوردایەتی و حزبەکانی بەردەوام هەوڵ دەدەن مۆرکێکی نەتەوەیی کوردی بدەن بە جەژنی نەورۆز لەکاتێکدا چەندین نەتەوەو گروپی کۆمەڵایەتی جیاواز ئەم جەژنە بەهی خۆیان دەزانن و هەریەکەیان بە شێوازی خۆیان یادی دەکەنەوە. جەژنی نەورۆز کە رێکەوتە لەگەڵ یەکەم رۆژی بەهاردا، هاوکات بە سەرەتای ساڵی تازەی ئێرانی ناودەبرێت، بەڵام لە چەندین ووڵاتی دیکە کە دەکەونە سەر رێگای ئاوریشمی وەکو …


یادێك كە پێویستە ساڵانەیادی بكرێتەوە\n2018-02-26 [06:03 AM]\nنووسینی: وەسی سەعید وەیسی\nبوویتە نەریتی ساڵانەلە 1/3خەڵكی نیشتیمان پەروەر لە چەشنی گۆنگرەیەكی نەتەوەیی دا سەردانی مەزاری نەمران دەكەن كەئەمەش نیشانەی وەفاداری گەلی كوردستانە بۆ رێبەری مەزن مەلامستەفا بارزانی كە هەموو تەمەنی خۆی بۆ ئازادی و رزگاری گەلەكەمان بەخت كرد تا هاوشانی نەتەوەكانی تر هەست بەبوونی خۆمان بكەین بۆیەش گەر بۆگەلانی دونیا رەواو دروست بێت شانازی بەسەركردە و رابەرانیان بكەن گەلی كوردستانیش مافی خۆیەتی هەمیشە شانازی بە بارزانی نەمرەوە بكات كە ناسنامەی گەلی كوردستانی پاراست وئامادەنەبوو ژێردەستەیی قبول بكات توانی رۆلەكانی كوردستان بۆیەك مەبەست و ئامانج رێكبخات و ئاراستەیان بكات وبناغەی خەباتێكی سەرتاسەری دانا بۆیەش هەموو كات ناوی پیرۆزی بارزانی نەمر بەزیندوی لە دڵی كوردستانیان مایتەوە كە گەورەترین شانازی بۆمرۆڤ لەژیانی دا تێكۆشانە لە پێناو دۆزی رەوای گەلەكەی تەنانەت ئامادە دەبێ لەم رێگایەشدا دووچاری ئاوارەیی و دەربەدەری بێت ودوور لە زێدی خۆی مالئاوایش بكات كە هەموو ئەمانە فاكتەری بەهێزن بۆ ئەوەی ئەم جۆرە كەلە پیاوانە ببنە مولكی هەموو خەلكی كوردستان نەك تەنها هی بنەمالەكەی یان لایەنێك بۆیەش بارزانی نەمر مولكی هەمووخەلكی كوردستان و رەمزی یەكبوونی خاك ونەتەوەیە، ئەركی نەتەوەیی سەرشانمانە هەمووسالێ یادەكەی بەرز رابگرین سالیادی ئەم سالیش بە دەرفەت دەزانم تا بەكورتی هەڵوەستە لەسەر چەند خالێكی هەرە دیار ودرەوشاوەی قۆناغەكانی ژیانی بكەین تابەهۆی یەوە سوود و وانە لە مێژووی پر لە خەبات و تێكۆشانی دا وەربگرین .\n*بارزانی نەمر لە دەستپێكی رابەرایەتی كردنی بزوتنەوەی رزكاریخوازی گەلەكەمان بنەمای خەباتێكی سەرتاسەری دانا بۆ سەربەخۆیی كوردستان بۆ ئەم ئامانجە گەورەیەش تێكۆشا تا هاوشانی گەلانی دونیا گەلی كوردستانیش ببێتە خاوەن دەولەت و كیان كە لەیەكەم بیرۆكەی دامەزراندنی پارتی دا فیكرەی سەربەخۆیی كردە ستراتیژیەت ولە یەكەم گوللەش كە ئاراستەی دوژمن كرا ولەیەكەم شەهیدیش كە پێشەكەشی كوردستان كرا تەنها سەربەخۆیی ئامانج بووە كەلەم روانگەیەشەوە بوو سەرۆك مسعود بارزانی وەك درێژە پێدەری ستراتیژیەتی فیكرەی بارزانی نەمر بۆ سەربەخۆیی لە 25ی ئەیلوولی رابردوودا ئاواتی بارزانی نەمر وهەمووشەهیدانی هێنایەدی بریاری ئەنجامدانی ریفراندۆمی جێ بەجێ كرد كە لەماوەی سەد ساڵی رابردووی خەباتی گەلی كوردستان بە گەورەترین دەسكەوتی مێژوویی هەژمار دەكرێت ئەگەر چی لە 16ی ئۆكتۆبەردا بە هۆی پیلان وخیانەتی تاقمێكی كوردستان كەلێنێكی گەورە دروست كرا بەلام ریفراندۆم بووە سەنەدێكی نەتەوەیی كە رۆژێك دێت بەئامانجەكەی دەگات .\n*بۆماوەی 14ساڵ بارزانی نەمر رابەرایەتی شۆرشی ئەیلوولی كرد بەلام بۆ جارێكیش ئامادەنەبوو بچێتە (بەغدا)بەڵكو توانی بەحیكمەتی خۆی سێ سەرۆك كۆماری عیراق ناچار بكات بێنە سنوری ژێر دەسەلاتی شۆرش و گفتوگۆ و دانووسان بكەن بۆچارەسەری كێشەی گەلی كوردستان كەسەرئەنجام رێكەوتنامەی 11ی ئادار مۆر كرا كەئەمەش دەسكەوتێكی گرنگ ومێژوویی بوو كە بۆیەكەم جار لە هەر چوار پارچەی كوردستان رێكەوتنامەیەكی یاسایی ودەستوری مۆر بكرێت كە كۆمەلێك پۆستی سیادی بەگەلی كوردستان درا بەلام بارزانی نەمر رێگای نەدا هیچ كەسێكی بنەمالەكەی ئەو پۆستانە وەربگرن بەڵكو كەسانی تری دیاری كرد كەئەمەش ئەو راستی یەی سەلماند كە هیچ كاتێك بەدوایی پۆست وبەرپرسیارتی یەوە نین بەلكو ئامانجیان تەنها ئازادی ورزگاری بووە .\n*رژێمی ئەوكاتەی عیراق زۆر هەولی دا و ئامادەیی هەموو دەسكەوتێكی نیشان دا تەنها بۆئەوەی بارزانی نەمر رزای بكات تا واز لە كوردستانیەتی شاری كەركوك بهێنت بەلام نەك تەنها ئامادەنەبوو ئەم داوایان جێ بەجێ بكات بەلكو شۆرشی ئەیلوولیشی لەم پێناوەدا دانا چونكە لە تێروانینی دا چۆن مرۆڤ ناتوانێ بەبێ دڵ بژێت ئەوا گەلی كوردستانیش بەبێ كەركوك ناتوانێت بژین كە تا بەئەمرۆش دەگات هەمیشە لە هزی خەلكی كوردستان كەركوك كوردستانەو هەر بەكوردستانیش دەمێنێتەوە راستە لە رەوشێكی وەك ئیستا دا كەركوك داگیر كراوە بەلام بۆ هەمیشە هەر بەكوردستانی دەمێنێتەوە و هیچ هێزولایەنێك ناتوانن بەزەبری چەك بكات بەهی خۆی و سازشی لەسەر ناكرێت .\n*لەماوەی خەباتی دا بارزانی نەمر توانی بێتە هێمای ئازادی وپێكەوەژیان كە هەموو پێكهاتە ئایینی ونەتەوەیەكان لە ژێر چەتری شۆرشدا كۆكردنەوە وكۆتایی هێنا بە بیری ناوچەگەری و بنەمای خەباتێكی سەرتاسەری دانا كەمرۆشی لەگەل دا بێت ئەم فەلسەفەیە كاریگەری هەرماوە لە هەرێمی كوردستان كە پێشمەرگەش بووینە پارێزەری كەلتوری پێكەوەژیان وئەم فەرهەنگەیە لە نێوان پێكهاتەكان بەرەو پێش دەبەن .\nسلاو درود بۆ گیانی پاكی بارزانی نەمر كە هەمیشە لە دڵی میللەت دا دەژیت وهەموو ساڵێ بەبەرزی یادی دەكرێتەوە .\nئەم هەواڵە 9466جار خوێندراوەتەوە


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: پێویستە کوردستان لە چوارچێوەی عێراق نەمێنێت!\nئەبێ سەرکردایەتی کورد هەلەکانی ٢٠٠٣ دوبارەنەکەنەوە بۆپێک هینانی عیراقێکی یەکپارچە، چونکە ئەزمونی عیراق سەلماندویەتی باوەریان بە دۆزی کوردنیە هەرکاتێک بەهیزبن و بکەونەوە سەرپێ دژی کورد دەوەستن ،کەچاوێک بە میژوی عیراقدا بخشێنین ئەبینین لە هەموو سەردەمە جیاوازەکان پلانەکانیان دووبارەبونەتەوە بەرامبەر کورد، ، وە دراوسێیەکانی کوردستان بەرژەوەندیان لە وە دانیە کورد سەربەخۆ بێت بۆیە دووبارە هەوڵ ئەدان کورد بکەنەوە قوربانی بەر ژەوەندیەکا نی خۆیان ، ..زۆر پێویستە کورد چارەنوسی خۆی بەدەستی خۆی دیاری بکات وحەق بەخۆیان بدەن ئەبنە هاوپەیمانی چ وڵاتێک ، ئەبێ سەرکردەکانی کورد ئەو هەلەی کە ئێستا بۆیان دروست بوە لەدەست کوردی نەدەن زۆر ژیرانە مامەڵە لەگەل گۆرانکاریەکان بکەن ، ئیرادەی خۆیان نەدەنە دەست هیچ لایەنێک‌و وڵاتێک ، بەڵکو دەبێ خۆی بتوانێ کەسایەتی نیشتمانی خۆی بنوێنێ‌و سەربەخۆبوونی بڕیاری سیاسی خۆیشی دەربخات، بە پێچەوانەشەوە کورد توشی شکستێکی مێژووی زۆر گەورە ئەبێت.ئەگەر کار بۆ عیراقی یەک گرتوبکات.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۴/۰۳/۱۳۹۳ ۱۲:۳۹:۰۰ بعدازظهر