NRT TV | تەکنەلۆژیا | توێژینەوەیەک: لەپاشماوەی پلاستیک پێکھاتەیەکی نوێ دروستدەکرێت لەزۆر بواردا بەکاردێت\nتوێژینەوەیەک: لەپاشماوەی پلاستیک پێکھاتەیەکی نوێ دروستدەکرێت لەزۆر بواردا بەکاردێت\nتوێژەرەوان لە سەنگاپوورە ھەوڵدەدەن لەپلاستیکی دووبارە بەکارھاتوو داھێنانێک بەدەستبێنن بۆ پێکھاتەیەکی نوێ، دەنگ کپ دەکات و دابڕی گەرما و سەرمایە و دەشڵێن لەوانەیە ھاریکاربێت لەکەمکردنەوەی خاشاکی پلاستیک.\nدەنگی ئەمریکا بڵاویکردەوە، تیمی زانکۆی نیشتمانی سەنگاپوورە ئاشکرایانکردووە، ڕێگایەکیان دۆزیوەتەوە بۆ گۆڕینی بوتڵی پلاستیکی لە پێکھاتەی (پۆلی ئیپلین ترفپالیت) بۆ (ئیرو جێڵ) کە وەک دەڵێن لە زۆر بواردا بەکار دێت، لەوانە لەیەک دابڕینی پلەی گەرما و سەرما، پاراستن لە ئاگرکەوتنەوە و پڕکردنەوەی لێچوونی نەوت و ڕۆن.\nھای مینە دۆنگ مامۆستای یاریدەر لە بەشی ئەندازیاری میکانیک ڕاگەیاندووە "خاشاکی پلاستیک لەسەخترین جۆری خاشاکە بۆ دووبارە بەکارھێنانەوە".\nھەروەھا دەڵێت، تیمەکە لەگەڕاندابوو بۆ تەکنەلۆجیایەکی ئەندازیاری نوێ ھاریکاربێت لەکەمکردنەوەی کیشەی خاشاکی پلاستیک.\nپرۆگرامی ژینگەی نەتەوەیەکگرتوەکان دەڵێت ساڵانە نزیکەی ٨ ملیۆن تەن پلاستیک دەکرێنە ئۆقیانووسەکانەوە، کەدەبێتە ھۆی گیان لەدەستدانی گیانلەبەرانی دەریا و چوونی ئەم خاشاکانە بۆ ناو زنجیرە خۆراکی مرۆڤایەتی.\nتوێژینەوەیەک لە ساڵی ٢٠١٥دا کراوە ئاماژەی داوە بەوەی ٥ وڵاتی ئاسیا (چین، ئەندۆنیسیا، فلپین، ڤێتنام و تایلاند) بەرپرسیارن لە نزیکەی لە٦٠%ی خاشاکی پلاستکی دەچێتە دەریا و ئۆقیانووسەکانەوە.\nتیمی توێژینەوە لە بڵاوکراوەیەکدا دەڵێن پێکھاتەی (ئیرۆجێڵ) کە لە پۆلی ئیپلین تریفپالیت دروست دەکرێت، لە خاشاکی پلاستیک بەرھەم دێت و لە تایبەتمەندیەکانی نەرمە و تووندوتۆڵە، لەڕوی کێشەوە سووکە و بەئاسانی بەکاردێت.\nسەرباری ئەمە دەڵێن لەیەک پۆتڵی پلاستیک قەبارەی کاغەزێکی چاپکردن ئیرۆجێڵی لێ دروست دەکرێت، کە سەرباری ئەوەی بۆ کپکردنی دەنگ و جیاکردنەوە بۆ زۆر بواری دیکە بەکاردێت.\nبۆ نموونە توێژێک لەو پێکھاتەیە تا ٦٢٠ پلەی سەدی بەرگری بۆ ئاگر و سووتان ھەیە، لەکاتێکدا ئەمە ٧ ئەوەندەی ئەو پۆشاکانەیە پیاوانی ئاگرکووژێنەوە بەکاریدێن، لەڕوی کێشەوە لە%١٠ی کێشی ئەو پۆشاکانەیە.


کوردانی تاراوگەو مەیمونە سەماکەرەکە\n١/ نازانم چاکم کرد یان خراپ؟\nئەمە پرسیارێکە هێندە سەختە وەڵامدانەوەی، کە هەمیشە بە مێشکی کەسانێکدا تێئەپەرێت. جا کەسەکان کۆچیان کردبێ بەرەو هەندەران ولەوێ نیشتەجێ بووبن، یاخود لە کوردستان بژین و ڕۆژگارێک پلانی چوونە هەندەرانیان کێشابێت، جا ڕێک نەکەوتبێ یان سەرنەکەوتبێ جیاوازی نیە. وەڵامی ئەم پرسیارەش بە پێ کات و بارودۆخی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی لە کوردستان و لە تاراوگەش لە نێوان بەڵێ و نەخێر یاری ئەکات. جا بۆ ئەوەی لە هۆکاری ئەو دوودڵییە تێبگەین، دەبێت چاو لە هەندێ ئەزموونی ڕاستەقینە بکەین، هەر وەک ئەوەی...\n٢/ لە نەوەددەکان کاتێ لە زانکۆی سلێمانی خوێندکار بووم، دیاردەیەک سەری هەڵدا کە ئەویش ئەوەبوو، لە پڕێکدا دەتبینی هاوڕێ کچێکت یان هەر کچێکی قەشەنگ و شۆخی زانکۆ لە سوچێکی کافتریاکەی زانکۆ لە گەڵ کوڕێک یان پیاوێکی هەندەرانی کاتێ قسەی بۆ کیژۆڵە ئەکرد و کە هەردوو باڵی بۆ ئەکردەوە و وەسفی ئەو بەهەشتە فراوانەی بۆ ئەکرد کە ئەم بۆی تەرخان ئەکات ئەگەر ڕازی بێت بەوەی ببێتە هاوسەری. لە زۆربەی حاڵەتەکاندا کوڕە هەندەرانی لە تەمەنی باوکی یان هەر نەبێت برا گەورەی بوو، هەرچەندە تەمەن کێشەیەکی گەورە نیە، بەڵام ئەو بەهەشتەی ئەوروپا لە زۆربەی حاڵەتەکاندا دەبوو بە جەهەندەم بۆ کیژۆڵەی داماو، کە دەستی لە خوێندن و کەس و کار و هاوڕێکانی بەر دەدا بۆ سەفەری هاوسەرگیری بەرەو تاراوگە. ئێمەی کوڕانیش بە ئاخ هەڵکێشانێکەوە ئەمانووت ئەویش چوو وەک ئەوەی ئیتر لە تاو هەندەرانی کچ نەمێنێ بۆ هاوسەرگیری و کچانی دیکەش بە بینینی ئەم دیمەنە، تەنها حەسرەتی بەختێکی باشی وایان ئەخستە سەر کۆی حەسرەتییەکانی دیکەیان بۆ ئازادییەکی زیاتری جل لە بەرکردن و ژیانێکی شایستەتر لە گەڵ پیاوی هەندەرانی پڕ (زانیاری و هونەر)، جا چش لەوەی کەمێ بە تەمەنترە یان هیچ لە سوارچاکەکەی خەیاڵی ئەمیش ناچێت. بێ خەبەر لەوەی هاوسەری داهاتوو چی لە هەگبەیدا بۆ هەڵگرتووە، جا ئەمڕۆ بە بەختەکانیان ئەڵێن بەس نەبوووئەم شووەمان کرد و هاتینە هەندەران و کڵۆڵەکانیشیان پێچەوانەکەی بریا ئەم شووەمان هەر نەکردبا و ژیانمان لە گەڵ هاوڕێ زانکۆیەکی خۆمان بە سەربردبا چش لە دەردەسەری کوردستان!!\n٣/ لێرە لە نەرویج گەر قەرزی بانکی بکەیت و نەیدەیتەوە، ناوت ئەچێتە لیستی ڕەشەوە و چەندین دەزگا دامەزراوە بە ناوی (Innkasso byrå) واتا نووسینگەی ئینکاسۆ کە بە کورتی واتا نووسینگەی بەدوادا چوون بە دوای قەرزەکان، بە جۆرێک تۆ قەرز بکە و مەیدەرەوە، ڕۆژ بە ڕۆژ وا زیاد ئەکات، تا وای لێ دێت قەرزی مێشێکت بە گایەک لە سەر کەڵەکە ئەبێت و هەرچی موڵک و ماڵێک کە هەتبێت پێت ئەفرۆشن و قەرزی خۆیانی لێ هەڵئەگرن، ئەمە و ئەبێ تا ماوی کرێچی بیت و بە پاسیش هاتووچۆ بکەیت بۆ لەمەودوات. جا لەم ڕووەوە کابرایەکم ناسی کە سەدان هەزار کڕۆنی نەرویجی لە سەر کەڵەکە بوو بوو، وتم بۆچی؟ ووتی لە دوای ڕاپەڕینەکە بای ١٠ هەزار دۆلار پارەم بۆ کەس و کار قەرز کرد، بەو نیازەی ئیتر کوردستان ببێت بە وڵات و بگەڕێمەوە، خۆم لە قەرزەکە بدزمەوە، کەچی نە کوردستان بوو بە وڵات و نە قەرزم بۆ درایەوە و پاشماوەی پارەکەش لە کوردستان بوو بەو پاشەڕۆیەی کە ئەچێتە زێرابەکانەوە. بریا قەرزم نەکردبا، لە من وا بوو هاکا جانتام پێچایەوە و گەڕامەوە بۆ کوردستان. بریا هەر نەهاتبام بۆ ئەوروپا یان کە هاتم ئەم قەرزەم نەکردبا. ئەوەتا ئێستا کوردستانیشم چوو و خۆشی ئەوروپاشم بە چاو نەبینی.\nت٤/ تاراوگە بۆ هەندێک بووە بەو بەهەشتەی کە هێندەی نیعمەت پێ بەخشیون کە کوردستان نەیبەخشیوە بە حەوت پشتیان، ئەم جۆرە لە خەڵک جارێ مەستن و نایانەوێت بگەڕێنەوە. هەندێکیش ئەوروپا بە دۆزەخ ئەبینن، چونکە ئەوان وای دەبینن کە نرخێکی زۆریان داوە بۆ ئەوەی بگەنە ژیانێکی شایستەتر و بڕوانامە و کاری میری و مووچەی موفتی دوور لە ئێستای کوردستان و پێگەی کۆمەڵایەتی و زۆری دیکەشیان گۆڕیوەتەوە بە تەنیایی و کرێکاری و بێ هیچ پێگەیەک لەوەی کوردستان.ئەم جۆرەشیان وای دەبینن کە هەرگیزخەونی وا ناخۆشیان نەبینی بوو. ئێستا ئێرەی لێ بووە بە دۆزەخ و تازە درەنگیشە بۆ گەڕانەوە.\n٥/ کوڕە تاقانەیەکی دایک و باوکێکی هەژار لە ناوەڕاستی نەوەدەکان ڕوو لە هەندەران ئەکات، لە پاش ئەوەی خانو و دوکانێکی پڕ قازانج بۆ باوکی ئەکرێت و بێ خەم بای باڵی خۆی ئەدات، لە تەلەفونێکدا باوکی ئەڵێت:- کوڕم بۆ ناگەڕێتەوە؟ من و دایکت بیرت دەکەین و لە ماڵەکەدا بە تەنهاین و کەسمان نیە نازی بکێشین. ئەویش بە هاوڕێیەکدا وێنەیەک بۆ باوکی ئەنێرێتەوە کە لە بەردەم مێزی نێوان قەنەفەی ماڵەکەی گیراوە و شەش کۆنترۆڵی بە ڕیز لە سەر مێزەکە داناوە کە هی ئامێرە جۆراوجۆرەکانی ماڵەکەیەتی و لە پشتی وێنەکەشدا نووسیوە لە بەر ئەوە ناگەڕێمەوە چونکە کوردستان ناتوانێ ژیانم پڕ بکات لە کۆنتڕۆڵ.\n٦/ نەوەیەک هەیە لە ئەوروپا کە من ناوم لێ ناون نەوەی تەلەفزیۆنی ئەنەلۆگ، کە هیچ ئامێر و سیستمێکی تازەی ئێرەیان بۆ نابێت و خۆشیان ناتوانن ئەو وێنە ڕوونە مۆدێرنە ببەخشن کە ئەوروپا چاوەڕوانە لێیان. بۆیە لە گەڵ ئەوەی سات بە ساتی تەمەنیان لێرە بەڕێ دەکەن بەڵام هەمیشە پەڵە هەوری خەیاڵ و بیرکردنەوەی پشتی سەریان، وێنەی خۆیان و جانتاکەی شانیان و پێکەنینێکی درێژی لێویان لە شەقامێکی شار و وڵاتدا تیایە، بەو هیوایەی ئەو چەند ساڵەی لە ژیاندا ماویانە لەوێ و لە نێو دۆست و ئەحباب بە ڕێی بخەن. ئەم نەوەیە بە جۆرێکن بە گشتی لە هەردوو جەژنەکە بوون. ئەو تەمەنەی ناوی تەمەنی لەزەت بینینە لە ژیان لە گەورەکردنی مناڵەکانیدا سەرفی ئەکات و هەمیشە بە بەر خۆیەوە ئەیڵێتەوە، هەر کە مناڵ گەورە بوون و لە خەم ڕەخسان، پەلی هاوسەرەکەم ئەگرم و یەکسەر بۆ کوردستان ئەکەڕێمەوە، ئەوسا ئەزانم چۆن ڕائەبوێرم و حەقی بەر و دوا ئەکەمەوە، بێ خەبەر لەوەی ئیتر تەمەن بەروارەکەی بەسەر چووە و بە کەڵکی چێژ وەرگرتن نەماوە.\n٧/ هاوڕێیەکی تاراوگە لە یەکێک لەو سەفەرانەی کوردستان بینی بووی مووچەی زۆر و گەشەی ئابوری و بوژانەوە سەرتاپای کوردستانی گرتبووەوە، خانووی هاوڕێیان بووبوون بە دوو قات، جگە لە خانوو باخیشیان هەبوو بۆ هاوین، ئۆتۆمبیلیشیان وەکو ڕۆژمێری سەر سەلاجەکە ساڵ بە ساڵ ئەگۆڕی، دەوامی کەم و مووچەی زۆر و سەیرانی زۆر، ووتبووی بە بەر خۆیەوە... باشە چیم دابوو لەم ئەوروپا نەگریسە و بۆ منیش وەکو هاوڕێکانم نەکرد و ئێستا لێرەبوومایە باخەکەم لە سیتەک و خانووەکەم لە بەکرەجۆ و ئۆتۆمبیل و ...هتد، ئەیووت جار و باریش کە ئەیانووت چیت داوە لە ئەوروپا بۆ ناگەڕێیتەوە؟ دڵم لە خۆمدا دەما ئەتگووت لە مۆزەنبیق یان سۆماڵەوە هاتووم نەک ئەوروپا!! هەر ئەو هاوڕێیە ووتی پاش چەند ساڵێک گەڕامەوە، شەڕی داعش و بێ مووچەیی و بێ کارەبا و بێ ئاوی، بوتڵی غاز و سەرەی بەنزین و بەرمیلی نەوت و ...هتد سەرەتای نەوەددەکان و خراپتریشی بیرخستمەوە، تەواوی ژیان و تەنانەت پرسیاری هاوڕێیانیش گۆڕا بوون و بوو بوون بە ڕستە خاڵ سەری دێر، بە خوا هەر خۆت خاست کرد هەر هەموومانت بە جێهێشت و چووی بۆ ئەوروپا.\nخەڵکانێکیش چەند جارێک بنەوبارگەیان گۆڕێ لە نێوان کوردستان و ئەوروپادا و ئێستاش گەڕاونەتەوە و لە ئەوروپا گیرساونەتەوە. جا ئەم نەوەی ئەنەلۆگە بە تەنها بە لاشە لە ئەوروپایە و دڵ و هۆش و بیرکردنەوەی هەمووی وا لە کوردستانە.\n٨/ مەیمونە سەماکەرەکە:\nلە بەر نادڵنیایی نە ناوی هونەرمەندەکە ئەهێنم نە بەرنامەکە! ئەگێڕنەوە کە لە چاوپێکەوتنێکدا لە هونەمەندێک ئەپرسن پاش ئەم هەموو ساڵەی ژیان لە تاراوگە، چەند ساڵێکە لە کوردستان ئەژیت، دڵت زیاتر لای کام لایە؟ ئەویش لە وەڵامدا ئەڵێت با بە سەرگوزشتەیەک وەڵامت بدەمەوە...(ئەگێڕنەوە زوڕناژەنێک لە کۆڕنیشێکدا دەسڕێکی داخستووە و بە زوڕنا ژەنین پارە پەیدا دەکات، پاش ماوەیەک لە گەڵ هاوڕێیەکی دەهۆڵ کوت بە هاوبەشی کارەکە بەڕێوە دەبن، وەلحاڵ لە کۆتاییدا مەیمونێکیش پەیدا دەکەن لە گەڵ ئاوازی زوڕنا و دەهۆڵەکە سەما بکات، دەستکەوتی کارەکە وەها زۆر ئەبێت، لێیان ئەبێت بە شەڕ، ئەم فووی من و ئەو کوتینی من ...جیا ئەبنەوە و کێشەی خاوەنداری مەیموونەکە ئەبەنە لای دادوەر، دادوەر لە بەر ئەوەی مەیموونەکەی بۆ دوولەت ناکرێت، پێشنیار ئەکات زورناژەن لەم سەری پردەکە دادەمەزرێنێ و دەهۆڵ کوتیش لەو سەر و مەیموونەکەش لە ناوەڕاستی پردەکە. بەم جۆرە مەیموونەکە ئارەزووی کام لە ئێوەی کرد ئەوا موڵکی ئەوە. لە ئەنجامدا مەیموونەکە تاوێ ئەچووە لای دەهۆڵەکە بۆ سەماکردن و نا بیری زوڕنای ئەکرد و تاوێکیش ئەگەڕایەوە لای زوڕنا بۆ هەڵپەڕین، بەم جۆرە تا شەکەت و ماندوو لە ناوەڕاستی پردەکە ئەکەوێت. جا هونەرمەندەکە مەبەستی لەم بەسەرهاتە ئەوە بوو بڵێت کە لە کوردستان ئەژیت، لە پاڵ نەبوونی خزمەتگوزاری و گەندەڵی دارایی و ناجێگیری سیاسی و ئەمنی و بێ سیستەمی بیرت لای ژیانەکەی ئەوروپایە و کاتێ لە ئەوروپای تەنیایی و غوربەتەوە سەیری دەوروبەری خۆت ئەکەیت بیرت ئەگەڕێتەوە لای کەس و کار و هاوڕێ و سەردان و گەرم و گوڕی کۆمەڵایەتی، تا دواجار لە شوێنێکدا وەکو مەیموونەکە سەر دەنێیتەوە.


شەڕ چییە؟ |\nHome بیروڕا شەڕ چییە؟\nمەزنە بیرمەندی ئەورووپی کلاوزڤیتز دەربارەی شەڕ دەڵێت، درێژەپێدەری سیاسەتە بە شێوازێکی تر. کەواتە شەڕ بۆ خۆی بوونێکی سەربەخۆی نییە، شەڕ لە پێناوی شەڕدا ناکرێت، بەڵکو شەڕ ئامرازی سیاسەتکردنە. هەرچەندە فۆکۆ ئەم هاوکێشەیە هەڵدەگێڕێتەوە، بە تایبەت لە کتێبی دەبێت داکۆکی لە کۆمەڵگا بکەین، کە شەڕ شێوازی باڵای پەیوەندییە. بەڵام ڕەنگە سان تزو ستراتیژیستی ناسراوی چینی کۆن زیاتر هاوکارمان بێت دەرباری جەنگ بەوەی کە پێمان دەڵێت کە سەرکەوتنی گەورە، یان گرنگیی سەرکەوتن لەوەدایە کە بەبێ شەڕ بێتە ئاراوە.\nکەواتە شەڕ و سیاسەت دوانەیەکی لەیەکدانەبڕاون. بەڵام ئەگەر بپرسین نەک وەک ئەوەی کە شەڕ چییە، بەڵکو وەک ئەوەی کە کێ مافی شەڕی هەیە ئەوا ڕەنگە ڕووناکیی زیاتر بخاتە سەر دۆخی کوردی. لە بوونی دەوڵەتدا شەڕ کردەیەکی دەوڵەتییە، بۆیە لە دەستووری زۆربەی وڵاتاندا دەبینێت کە شەڕ بە پێی یاسا قۆرغ کراوە بۆ دەوڵەت. کەواتە ئەوەی بڕیاری شەڕ دەدات دەوڵەتە یان خەڵکە لە ڕێگای پەرلەمانەوە. کەواتە لە دۆخی کوردیدا کە هێزی سیاسی شەڕ هەڵدەگیرسێنێت نەک لەگەڵ نەیاری دەرەکیدا بەڵکو لەگەڵ دەزگا و ناوخۆدا نیشانەی نەبوونی یاسا و دەستوور و خەڵک و دەوڵەتە. بەم پێیە شەڕ لە دۆخی کوردیدا بریتییە لە ئامرازێکی هەمیشە ئامادەی سیاسەت. بۆیە شەڕ بریتی نییە لە داکۆکیکردن، پاراستن یان گەیشتن بە ئامانجی گشتی، بەڵکو بریتییه لە بەشێک لە ئامرازی سیاسیی حزب بۆ بەڕێوەچوونی کاری سیاسی. بۆیە زۆر کەس بڕوایان وایە لە کوردستان بەبێ بوونی چەک یان ئامرازی شەڕ ناتوانرێت سیاسەت بکرێت. کەواتە لە دۆخی کوردستاندا سیاسەت بەبێ شەڕ یان توانای شەڕ ناکرێت. لێرەدا چەمکی پوتێنشاڵ گرنگە، بەڵام قسەی لەسەر ناکەین.\nلە دۆخێکدا کە بەبێ شەڕ یان توانای شەڕ یان هەبوونی خاوەندارێتی بەسەر ئامراز و هێزی شەڕدا نەتوانی سیاسەت بکەیت، کەواتە لە چ دۆخێکی سیاسیدایت. دیارە لە دۆخی شەڕی ناوخۆدایت. بەڵام کاتێک کە شەڕ نابێت، ئەوا ململانێ سیاسییەکان بە شێوازی شەڕ بەڕێوە دەچن. لێرەدا کلاوزڤیتز و فۆکۆ تێکەڵ دەبن.\nبەڵام چەمکی شەڕی ناوخۆ بۆ من مایەی تێڕامانە. دڵنیام زۆرینەی خەڵكی بەبێ هیچ بیرکردنەوەیەک ئەم چەمکە وەردەگرن. بەڵام لە ڕاستیدا لە ئاستی تێگەیشتندا ئاڵۆزە. بە بوونی ناوخۆ کەواتە دەرەوە هەیە. چونکە ئەگەر دەرەوە نەبێت ناوخۆ نییە. بەڵام ئەم ناوخۆ و دەرەوە چۆن جودا دەکرێتەوە: بە چ جۆرە سنوورێک، لە کاتێکدا هیچ سنوورێکی فیزیکی بوونی نییە. بگرە هیچ سنوورێکی جیوپۆلەتیکی سەروەری یان سۆڤرن بوونی نییە. چونکە هەمیشە دەبینین کە دەرەوە بەشێکە لە شەڕی ناوەوە. بەم پێیە شەڕی ناوخۆ، ڕەنگە مانای ئەوە بێت شەڕ لە ناوخۆماندا. نەک بە مانای جوگرافی یان پانتایی کە ناوخۆ جودایە لە دەرەوە. چونکە لە درووستکردنی پانتایی ناوخۆ و دەرەوەدا دەبێت سیستەم و سنوور و دەوڵەت و نەتەوەت بونیاد نابێت.\nبەڵام شەڕی ناوخۆ ڕەنگە مانایاکی میتافۆری هەبێت. ئاماژە بێت بۆ بوونێکی کە دەبێت هەبێت بەڵام نییە.\nڕەنگە شەڕی ناوخۆ لە ناواخندا مانای ئەوە بگەیەنێت کە جۆرە شەڕێکی نابێت ببێت. چونکە شەڕ بۆ خۆپاراستنە یان داکۆکیکردنە لە گەڵ دەرەوەدا لە کایەی سیستەمی دەوڵەتدا. بەڵام کاتێک باس لە کایەی سیستەمی دەوڵەت دەکەین بەڵام بوونی نییە، کەواتە شەڕی ناوخۆ بریتیە لە جەنگی ئەو هێزانەی کە توانای شەڕیان هەیە، لە هەناو کایەیەکی نادەوڵەتیدا. بوونی شەڕی ناوخۆ یان توانای شەڕی ناوخۆ مانای نەبوونی دەوڵەتە. مەبەستمان لە نە بوونی دەوڵەت ئەوەنیە کە دەوڵەت ڕانەگەیەنراوە، بەڵکو مەبەستمان لە نەبوونی دەستور و یاسا و جیاکاری دەسەڵاتەکان و گشت و تایبەت و حکومەت و خەڵك ە. بەمانایەکی تر دۆخی بێدەوڵەتی دۆخی جەنگەڵە، کە بەهێز تیایدا خاوەنی بڕیارە و بێهێز دەبێت ملکەچ بێت. هێز لێرەدا بریتیە لە هێزی ڕەقی چەک و توانای کوشتن.\nئەگەر دۆخی کوردی بریتیە لە شەڕی ناوخۆ، کەواتە هێزەکان لە یەکتر دەترسن، هەست دەکەن بەبێ چەک بونیان نییە، ناتوانن لە چەک دوور بکەونەوە. بۆیە سیاسەت بریتییە لە درێژەپێدانی یەکترکوژی. بۆیە یاسای باڵا بریتییه لە توانای یەکترکوژی، نەک مەدەنییەت و شارستانییەت و ئاگایی و ئەخلاق و گەشە و بونیادنان.\nقەیرانی دۆخی شەڕی ناوخۆ ئەوەیە کە خۆی درێژەدان بە خۆی دەدات. مادەم ئەوی تر چەکی هەیە کەواتە دەبێت منیش چەکم هەبێت. بەم پێیە ئێمە هێزی سیاسیمان نییە، دۆخی سیاسیمان نییە، بە هێچ شێوەیەک سیاسەتمان نییە. ئەوەی هەمانە عەقڵییەتە ستالینییەکەیە. کاتێک داوایەکی پاپای ڤاتیکان لە سییەکان دەگەیەننە ستالین، ئەویش لە وەڵامدا دەڵێت، پاپا، چەند لیوای هەیە؟ بەو مانایە پاپای قسەی چ قیمەتێکی هەیە کە هیچ هێزێکی سەربازی نییە. یان وتە بەناوبانگەکەی ماو تسی تونگ کە دەڵێت دەسەڵاتی سیاسی لە بەرمیلی بارووتەوە سەرچاوە دەگرێت. لە کوردستان هاوڕێ ستالین و هاوڕێ ماو هێشتا هەواداریان زۆرە.


به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئاو و ئاوه‌ڕۆ نۆهێنده‌ی سلێمانی بودجه‌ی بۆ هه‌ولێر و دهۆك دابینكردووه\nساڵی رابردوو به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئاو و ئاوه‌ڕۆكانی هه‌رێم نۆ هێنده‌ی پاریزگای سلێمانی بودجه‌ی بۆ پارێزگاكانی هه‌ولێر و دهۆك دابینكردووه.\nمه‌سعود كاڕه‌ش به‌ڕێوه‌به‌ری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئاو و ئاوه‌ڕۆكانی هه‌رێم، له كۆنگره‌یه‌كی ڕۆژنامه‌وانیدا ئامار و داتاكانی ساڵی 2018ی خسته‌ڕوو كه تێیدا بڕی 67 ملیۆن دۆلار له پڕۆژه‌كان خه‌رجكراوه‌و له‌و بڕه‌ش ته‌نها حه‌وت ملیۆنی بۆ پارێزگای سلێمانی بووه.\nمه‌سعود كاڕه‌ش ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد: ساڵی رابردو (69) ملیۆن دۆلار بۆ پڕۆژه‌كانی ئاو ته‌رخانكراوه و له‌و رێژه‌یه‌ش (7) ملیۆن دۆلار دینار بۆ سنوری پارێزگای سلێمانی بوه، به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه (57) ملیۆن دینار كه ده‌كاته نزیكه‌ی نۆ هێنده‌ی سلێمانی، بۆ هه‌ولێر و دهۆك ته‌رخانكراوه.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئاو و ئاوه‌ڕۆكانی هه‌رێم وتیشی: داهاتی ساڵی ڕابردووی ئاو و ئاوه‌ڕۆكان (32) ملیار دینار بوه و له‌ماوه‌ی ئه‌و ساڵه‌دا كاریان له‌سه‌ر (800) پرۆژه كردووه.\nسه‌باره‌ت به دانانی پێوه‌ری ئاوی ماڵان، به‌ڕێوبه‌ری گشتی ئاو ئاوه‌ڕۆكانی وتی: له‌ماوه‌كانی رابردو (600) هه‌زار پێوه‌ر دانراوه و له‌سه‌ره‌تای ئه‌مساڵیش ده‌ست ده‌كه‌ن به‌دانانی سه‌رجه‌م پێوه‌ره‌كان و وتیشی: تاكۆتایی ساڵی (2019) و سه‌ره‌تای (2020) یه‌ك ملیۆن (100) هه‌زار پێوه‌ری ئاوی ماڵان له‌سه‌رجه‌م شار و شارۆچكه‌كان ده‌به‌ستن.\nئه‌و جیاوازییه گه‌وره له‌نێوان پاریزگای سلێمانی له‌گه‌ڵ پارێزگاكانی هه‌ولێر و دهۆك له‌كاتێكدایه كه ڕێژه‌ی دانیشتوانی پارێزگای سلێمانی له ڕێژه‌ی دانیشتوانی پارێزگای هه‌ولێر و دهۆك زیاتره‌و له ئێستاشدا پارێزگای سلێمانی ساڵانه‌و له‌وه‌رزی هاویندا ڕووبه‌ڕوی گرفتی كه‌مئاوی ده‌بێته‌وه.


خه‌ڵاتی ئه‌مساڵی ئه‌کادیمیای زانستی سوید له فیزیادا، درا به سێ زانای ژاپۆنی. - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nخه‌ڵاتی ئه‌مساڵی ئه‌کادیمیای زانستی سوید له فیزیادا، درا به سێ زانای ژاپۆنی.\nبڵاو کرایه‌وه tisdag 7 oktober 2008 kl 16.20\nخه‌ڵاتی نۆبێل له فیزیکدا درا به سێ که‌س: یۆیچیرۆ نامبو، ماکوتو کۆبایاشی و توشیهیدێ ماسکاڤا. هۆی ئه‌و خه‌ڵاتدرانه ”دۆزینه‌وه‌ی توخمی سیانه‌ی سروشته”.\nله کاتی کۆبوونه‌وه چاپه‌مه‌نییه‌که‌ی ئه‌مڕۆی ئاکادیمیای پاشایه‌تیی خه‌ڵاتی نۆبێل، خه‌ڵاتوه‌رگر ماکوتو کوبایاشی له سه‌ر هێڵی ته‌له‌فۆن بوو. په‌شۆکابوو به‌ڵام خۆی زۆر به سه‌ربه‌رز ده‌زانی: ”ئه‌مه شانازییه‌کی گه‌وره‌یه! یه‌که‌م ئه‌وه که بروام نه‌ده‌کرد ئه‌مه ڕاست بێ. من هه‌رگیز چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌شم نه‌ده‌کرد که ئه‌و خه‌ڵاته‌م بدرێتێ. هه‌ر بۆشم زه‌حمه‌ته له هه‌ست و کاردانه‌وه‌شم بدوێم. هه‌واڵه‌که ڕاچڵه‌كێنه‌ره.”\nماکوتو کوبایاشی و توشیهیدێ ماسکاڤا ژاپۆنین، به‌ڵام یوچیرو نامبو هاووڵاتیی ئه‌مریکایه.\nیوچیرو نامبو، له دایکبووی ساڵی ١٩٢١ه و پرۆفیسۆری به‌رزی ئه‌نستیتووتی (Enrico Fermi)یه له زانکۆی شیکاگۆی ئه‌مریکا.\nماکوتو کوبایاشی، له‌دایکبووی ساڵی ١٩۴۴ه و پرۆفیسۆری به‌رزی ڕێکخراو‌ی (High Energi Accelerator Research Organization)ه له تسوکوبای ژاپۆن.\nتوشیهیدێ ماسکاڤا، له دایکبووی ١٩۴٠ه و پرۆفیسۆری به‌رزی ئه‌نستیتووتی تیۆریی فیزیکی یوکاڤایه (Yukawa Institute for Theoretical Physics) له زانستگای کیۆتۆی ژاپۆن.\nیوچیرۆ نامبو، هه‌ر له ساڵی ١٩٦٠دا ڕوونکردنه‌وه‌ی ماتماتیکیی خۆی له سه‌ر پێکهاته‌کانی ماده سروشتییه‌کان پێشکه‌ش کردبوو. پوخته‌ی ده‌قێکی کومیته‌ی نوبێل باس له‌وه ده‌کات که تیۆرییه‌کانی نامبو، له فیزیای زه‌ڕره‌یی، گه‌ردیله‌یی دا کارتێکه‌رییان له سه‌ر تیۆریی هه‌ره سه‌رکه‌وتووی فیزیکی ئه‌مڕۆی گه‌ردیله‌ییدا هه‌یه که پێی ده‌ڵێن مۆدێلی ستاندارد و به گوێره‌ی ئه‌و، بچووکترین به‌ردی پێکهاته‌ی هه‌موو ماده سروشتییه‌کان، و سێ توخم له چوار هێزه‌که‌ی سروشت، له تاکه تیۆرییه‌کدا پێکده‌گه‌نه‌وه.\nتیۆرییه‌که‌ی ماکوتو کوبایاشی و توشیهیدێ ماسکاڤا بۆ جاری یه‌که‌م له تاقیکارییه گردیله‌ییه‌کانی ساڵی ١٩٦۴ دا به کارهێنران و سه‌رنجێکی زۆریان راکێشا. ژاپۆنییه‌کان توانییان ئه‌م تیۆرییانه له چوارچێوه‌ی مودێلی ستاندارددا بگونجێنن به‌ڵام ئه‌وه‌شیان دۆزییه‌وه که مودێله‌که ده‌بێ بکرێته سێ کوارکی. ئه‌م که‌شفه، چه‌ند ساڵی خایاند تا سه‌ره‌نجام دانی پێدا هێنرا. پێویسته بیزانین که کوارک (Quark)، بنچینه‌یی‌ترین گردیله‌یه که ناسراوه و ئه‌ندێشه‌ی زانسستیی کرۆمۆداینامیکی کوانتۆمی باسی لێوه ده‌کات. کوارک، یه‌کێ له دوو پێکهاته‌ی سه‌ره‌کیی هه‌موو ماده‌یه‌کی سروشته. پێکهاته‌که‌ی تر ناوی لێپتۆنه، جۆره‌کانی کوارک، له تێکه‌ڵبووندا له‌گه‌ڵ یه‌کتر، ده‌توانن پرۆتۆن و نۆترۆن پێکبهێنن.\nکومیته‌ی نۆبێل هه‌روه‌ها باس له‌وه ده‌کات که ئه‌وه‌ی خه‌ڵاتوه‌رگران له توێژینه‌وه‌کانی خۆیاندا باسی ده‌که‌ن، ڕوونکه‌ره‌وه‌ی ته‌قینه‌وه گه‌وره‌که‌ی گه‌ردونییه (بینگ بانگ) که ١۴ میلیارد ساڵ له‌وه پێش بوو به هۆی پێکهاتنی گۆی زه‌وی. وردینه‌ی ڕووداوه‌که هێشتاش وه‌ک مه‌ته‌ڵۆکه‌یه‌ک ماوه‌ته‌وه به‌ڵام له‌وانه‌یه تاقیکارییه‌کانی ماشێنه گه‌وره‌که‌ی ژێرزه‌وی له ژنێڤ، سه‌ره‌داوی هه‌ڵدانی ئه‌م مه‌ته‌ڵۆکه‌یه بداته ده‌ست مرۆڤ.\nخه‌ڵاتوه‌رگران، توانیویانه ئه‌و زانیارییه وه‌ده‌س بخه‌ن که ده‌بێته هۆی قووڵتربوونی تێگه‌یشتنی مرۆڤ له ڕووداوه‌کانی ناوه‌وه‌ی بچووکترین گه‌ردیله‌کان. پاش ته‌قینه‌وه گه‌وره‌که‌ی گه‌ردون، ناودێر به (بینگ بانگ)، به هه‌مان ڕێژه که ماده ساز کران، دژی ماده‌ش پێکهاتن که دژی یه‌کتر ده‌وه‌ستانه‌وه و یه‌کتریان له ناو ده‌برد. به‌ڵام کوتوپڕ، به له نه‌زم ده‌رچوونێکی ئاشكرا، شێوانێک به‌رپا بوو و ماده به سه‌ر دژه‌ماده‌دا زاڵ بوو و بووه هۆی سه‌رهه‌ڵدانی گه‌ردوونی ئێمه. هه‌ڵبه‌ت هێشتا هۆی ئه‌و له نه‌زم ده‌رچوونه، ڕوون نه‌بۆته‌وه و مه‌زنه‌مه‌ته‌ڵۆکی هه‌ڵنه‌دراوی مرۆڤایه‌تییه و بواری لێکۆڵینه‌وه‌ی تا حه‌ز بکه‌یت، به‌رین و به‌رفره‌وان.


کۆنفیدراڵیزم، کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك و ڕۆژاوای کوردستان ...زاهیر باهیر – لەندەن\nزۆرێك لە دینەکان و ئایدۆلۆجییەکان لە چەپەوە بۆ ڕاستیان لە بەرانبەر گرفت و کێشەکانی کۆمەڵ-دا وەستاونەتەوە، بەڵام هیچ کامێان نەك هەر نەیانتوانیوە ئەو کێشانە لە بەین بەرن، بەڵکو بارودۆخەکەشیان خراپتر کردوە.\nلە کاتیێکدا کە کێشەکان بەردەوامن و وەکو خۆیان ماونەتەوە، هەر لەو کاتەوە گروپەکان، پارتە سیاسییەکان و تاکەکانیش بە ئایدیا و بیردۆزی جیا جیاوە هاتونەتە پێشەوە .کۆنفیدراڵیزم، یاخود کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك، یەکێکە لە ئایدیای چارەسەرەکان .\nئایدیای فیدراسوێن و کۆنفیدراسوێن دەگەڕیتەوە بۆ چەند چەرخێك لەمەوبەر.یەکێك لەوانەی کە زۆری لە سەر فیدراسوێن و کۆنفیدراسوێن نوسیوە جۆزیف پرۆدۆن، (1809-1865) بووە، بەتایبەت سەبارەت بە کەنەدا و سویسرا و ئەوروپا..تێگەیشتنی ئەو بۆ ئەو دوو چەمکە و شیکردنەوەکانی بۆیان، تەواو جیاواز بووە لەوەی کە ئەو سەردەمە قسەی لەسەر دەکرا.کاتێك کە ئەو چاودێریی و گوێڕایەڵی لێدوانەکانی سەبارەت بە ئەوروپا دەکرد، تێبینی ئەوەی دەکرد کە زۆر جیاوازن لە ئایدیا و تێگەیشتنەکانی ئەو بۆ ئەو دوو تێزە.پرۆدۆن سەبارەت بە لێداون و بۆچونە باوەکانی ئەو سەردەمە، کۆمێنتی خۆی هەبووە " ئەمەی کە ئەوان دەیڵێن وادەردەکەوێت کە ئەوان هیچ تێناگەن جگە لە هاوپەیمانێتی هەموو دەوڵەتەکانی کە لە ئێستادا لە ئەوروپادا هەن بە سەرۆکایەتی کۆنگریسێکی دائیم، ئیتر دەوڵەتەکان گەوەرە بن یا بچوك لای ئەوان گرنگ نییە .ئەوانیش بەو مەبەستە قسەی لەسەردەکەن کە هەر دەوڵەتێک فۆرمێك لە حکومەت کە پێی بکەوێت و بۆی باشبێت دەگرێت بە خۆیەوە .ئێستاش کە هەر دەوڵەتێك بە گوێرەی بڕی دانیشتوانەکەی و قەبارەی گەورە و بچوکی دەڤەرەکەی دەنگی لە کۆنگریس هەیە و دەنگدەدەن، دەوڵەتە بچوکەکان لێرەدا هەر بە زوویی دەخزێنە ناو دەوڵەتە گەورەکانەوە کە پێی دەوترێت کۆنفیدراسوێن ..."1 تێبینی و پەیامەکەی ئەو کاتەی پرۆدۆن بۆ کاتی خۆشی و ئێستاش هەر ڕاستە .لە ڕاستیدا یەکێتی ئەوروپای کۆنفیدراسوێن دەزگەیەکی بیرۆکراتیانەیە و یەکگرنتی دەوڵەتەکانە و زۆریش کۆنفیدراسوێننیکی نادیمۆکراتیانەیە، "مافی یەکگرتن و یەکێتی، هاوکاتیش مافی ئازادبوون لەبڕیاردانی جیابونەوە و کشانەوە لەو یەکێتییە لە پێش هەموو شتێکەوەیە بە هەموو مافە سییاسسییەکانیەوە، بە بێ ئەم مافانە کۆنفیدراسوێن هیچ نییە جگە لە ناوەندگەراییەکی مکیاجکراو نەبێت"1\nباکۆنین و کرۆپتیکین و خەڵکانی دیکەش سەبارەت بەو تێزەی سەرەوە نوسیویانە بەڵام کەسیان ئەوەندەی مورەی بوکچین-یان( 1921-2006) لەو بارەوە نەنوسیوە و ئەوەندەی ئەو لەم پرسەدا قوڵنەبونەتەوە.بوکچین هەر بە نوسین لەم تێزە نەدوواوە، لە ڕاستییدا پرسی کۆنفیدراڵیزمی بە پرسی سۆشیال ئیکۆلۆجی، ناناوەندگەراییەوە بەستۆتەوە و بڕوای وابووە کە بنیاتنانی شارەوانی ئازاد و ئازادیخوازانە بناغەکەیەتی .بوکچین هەر بە تەنها تئیورزان نەبووە، ئەو لەپێناوی چەمکەکەیی و باوەڕیی-دا زۆر بە پەرۆش و چالاک و ماندوونەناس بووە.ئەو کاتانەی کە لە ژیاندا بووە، بەتایبەت لە ساڵانی 1980 کانا لە هەوڵی ئەوەدا بووە کە تیئورەکەی بخاتە کارەوە/ پراکتیزەوە.بوکچین زۆر چالاك بووە لە بواری ئەوەی کە خۆی باوەڕی پێی هەبووە، ڕێکخەر و بزوێنەری ئایدیاکە بووە و خۆیی بۆ تەرخان کردووە، لەم بارەوە ئاوا لەسەر چالاکیەکانی ئەو نوسراوە " بوکچین لە شارەکانی Vermont وەکو Burlington لە هەوڵی ئەوەدا بوو کە ئایدیاکانی، پڕۆژەی [ شارەوانی ئازادیخواز] بخاتە کار ەوە، ئەویش بە کار و چالاکیکردن و هاوکاریی لەتەك کۆمەڵێ لە پارتی سەوز لە باکوری ڤێرمۆنت لەگەڵ هەندێك لە پارتی سەوزی بێرلنگتن لە شارەوانی ئەوێ بۆ سەپاندنی دیمۆکراسی.بوكچین لەم چالاکیەدا بەردەوام بووە تاکو ساڵی 1990 کە لە سیاسەت خۆی خانەنشین کردوە .ئایدیاکانی ئەو لە کتێبی بیناکردنەوەی کۆمەڵدا کە لە ساڵی 1989 دا و لە کتێبی The Murray Bookchin Reader 1997 بە کورتی چڕکراوەتەوە"2\nلای بوکچین بنیاتنانی شارەوانی ئازاد بناخەی بنیاتنانی کۆنفیدرالێزمە، ئەڵتارنەتیڤێکە/جێگرەوەیەکە بۆ دەوڵەت-نەتەوە .ئەو وای هەست دەکرد شارەوانی ئازاد بۆ گەیشتن بە کۆمەڵی ناچینایەتی و کۆمەڵێکی ئازاد، زەروورییە .کاتێك کە بوکچین ویستی پڕۆگرمەکەی شارەوانی ئازاد یاخود شارەوانی ئازادیخواز بخاتە چوارچێوەی چالاکیی ئەنارکیستەکانەوە، ئەمە بووە هۆی ناکۆکی لەتەك ئەنارکیستەکانا، کە لای ئەو بێزارییەکی دروستکرد " بوکچین لە کۆتایی نەوەدەکانی چەرخی ڕابوردوودا لە ئەنارکیزم دابڕا و لە دوا وتاری، The Communalist Project (2003), بەدیاریکراوی باسی شارەوانی ئازادیخوازانی کرد کەپێکهاتەیەکیی سەرەکییە لە کۆمۆنەڵیزم، Communalism *.بوکچین بڕوای وابوو کە کۆمۆنیڵیستەکان وا بڕوایانە کە شارەوانی ئازادیخوازان دوو پەیام دەگەیەنێت هەم بۆ بەدەستهێنانی کۆمەڵێکی لۆژك/ ژییر هەروەها بناخەیەکیشە بۆ دامەزرانی ئەو کۆمەڵە "2\nجانێت بێڵ-ی برادەری دێرینی بوكچین، کە نزیکەی 8 ساڵێک پێکەوە ژیاون، لە کتێبی Ecology or Catastrophe سەبارەت بە گرنگی و بایاخی شارەوانییەکان و کۆنفیدراڵیزم بۆ بوكچین، دەڵێت " لە دیدی بوکچین - ەوە شارەوانییەکان کە دیمۆکراتیزە کراون هەروەها کۆنفیدراسوێنی شارەوانییەکان وەك جێگرەوەیەکی دەوڵەت-نەتەوەن و کۆتایی و قەڵایەکن بۆ سۆشیالیزم.بوکچین ئایدکان و ئەرگومێنتەکانی کە بە شارەوانی ئازادیخوازان، ناودەبرد، هەمووی بە کامیلی لە فۆرمی یاخود کتێبی The Rise of Urbanisation and the Decline of Citizenship [ هەڵکشانی شارنشینێتی و داشکانی هاووڵاتییبوون] کە لە ساڵی 1986 دا بڵاوی کردۆتەوە، خستۆتە ڕوو"3\nلەم بەشەی ئەم وتارەدا هەوڵدەدەم پێناسەی چەمکی کۆنفیدراڵیزم لە دیدی بوکچین و کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك، کە تێزەکەی عەبدوڵا ئۆجەلانە، بکەم و ئاوڕێکی خێراش لەوەی کە لە ڕۆژاوادا بەدەستهێنراوە بدەمەوە.\nگەرچی بوکچین ئایدیا و پلانی بۆ جێبەجێکردنی تئیورەکەی لە واقیعدا هەبووە، هاوکاتیش ئەوەی زۆر باش دەزانی کە مەحاڵ و خەون دەبێت لە بیناکردنی شارەوانی ئازادیخواز و کۆنفیدراڵیزم لە شارە زەبەلاحەکانی کە هەن لەسەر بناغەی مێنەتەڵێتی و پەرەوەردە و ڕۆشنبیری باو و ئەو کوڵتورەی کە ئێستا لەناو خەڵکدا هەیە و هەروەها بە هۆی سروشتی ناوەندگەرایی کۆمەڵی -شەوە .بوکچین دەرکی بەوە کردبوو کە دروستکردنی شارەوانی ئازادیخواز داخوازی جۆرێکی جیاواز لە پەروەردە و خۆپێگەیاندن و ڕێکخستن، دەکات و ئەوەشی دەزانی کە ناوەندگەرایی یەکێکە لە ڕێگرە سەرەکییکەکان .بیرکردنەوەی ئەو سەبارەت بە شارەوانی ئازایخواز ئاوا نمایشکراوە " بوکچین هەر لە ساڵی 1950 کانەوە لایەنگر و پێداگربووە لەسەر دیمۆکراسی ڕاستەوخۆ یاخود ئەنجوومەنی دیمۆکراتی .ئەو سروشی لە نوسینەکانیی H.D.Kitto هەرەوەها Alfred Eckhard Zimmern وەرگرتووە.سەبارەت بە چەمکی کۆنفیدراسوێنیش، بوکچین لەژێر هەژموونی بیردۆزان و بیرکەرەوانی ئەنارکیستەکانی چەرخی نۆزدەدا بووە.ئەو شارەوانی ئازادیخوازانی بە دیدی یۆتۆبییانەوە لەبارەی ناناوەندگەرایی [ ئۆتۆنۆمی] بە گچکەکردنەوەی شارەکان، هەروەها بە قەبارەی مرۆڤەکانەوە لەشانی کۆمۆنێتییە ئیکۆلۆجییەکانەوە و دیسانەوە بە تێزی شۆڕشی شارنشینیەوە، گرێداوە "2\nجانێت بێڵ لەگەڵ ئەوەی سەرەوەدا نایەتەوە.لە نامەیەکیدا کە 09/12/2017 بۆی ناردوم، ئەو هۆکارەکان کە هەژموونی خۆیان لەسەر بوکچین داناوە، بەم جۆرە بۆمنی نوسیوە " ئەوەی کە سروشی بیرکردنەوەی بوکچینی بۆ کۆنفیدراسیوێن، هێناوە جۆزیڤ پرۆدۆن و باکۆنین و ئەوانی دیکە نەبوون، بەڵکو چیرۆك و چالاکیی نقابەی CNT ئیسپانی ( Confederation Nacional del Trabajo ) لە ئیسپانیا بوو .کتێبەکەی The Spanish Anarchists تەرکیز لەسەر هەیکەلی سی ئێن تی وەکو کۆنفیدراسوێنێك، دەکات .ئەو لەو کتێبەیدا لە هەوڵی خستنەڕوی ئەوەدایە کە پێچەوانەی تۆمەتەکانی کە مارکسییەکان داوێناتە پاڵ ئەنارکیستەکان بیسەلمێنێت، کە لە ڕاستیدا ئەنارکیستەکان دەتوانن خۆیان ڕێکبخەن، ئەوان بنیاتنانی کۆنفیدراسوێن و دامەزراندنی قەوارەی [ هەیکەلی] لە خوارەوە بۆ سەرەوە هەڵدەبژێرن"\nوێڕای ئەوەی کە بوکچین باوەڕی بە ناناوەندگەرایی و کۆمەڵێکی ئیکۆلۆجی هەبووە، لەگەڵ ئەوەشدا باوەڕی وا نەبووە کە ئەوەی سەرەوە بتوانرێت بەبێ کۆنفیدراڵیزم بەدەستبهێنرێت، کە تۆڕێکە لە ڕێگایەوە شارەانییەکان دەتوانن یەکبگرن و هاریکاریی یەکدی بکەن بە هاوبەشکردنی دەرامەت و داهاتیان لە نێوانی خۆیاندا لەسەر بناخەی بەگوێرەی پێویستییەکانی تاک و خودی کۆمۆنێێتیەکان.لەگەڵ ئەوەشدا هاوکات ئەو باوەڕی وابووە کە هەر یەکە لە شارەوانییەکانی ناو تۆڕەکە لە کێشانی سیاسەت و کاروباری نێوخۆیانا، پێویستە ئازاد بن و ئۆتۆنۆمی خۆیان هەبێت.پێناسەی بوکچین بۆ کۆنفیدراڵیزم " کۆنفیدراڵیزم لەسەرو هەموویەوە تۆڕێکە بۆ ڕێکخستنی کاروباری ئیداریی شارەوانییەکان کە ئەندامەکانیان یاخود نێرراوەکانیان [ وەفد] لە ڕیگای دیمۆکراتی ڕاستەوخۆوە لە نێو ئەنجوومەنە دیمۆکراتییەکانا لە شار و شارۆچکە و گوندە جیاجیاکانا و گەرڕەکەکانی شارە گەورەکانا، هەڵدەبژێرن .ئەندامانی ئەم لیژانەی کۆنفیدراسوێنەکە لە شێوەیەکی زۆر توند و بێ لادان لە داخوازییەکان، دەستڕۆیشتنیان [ صەلاحییەت ] پێدەدرێت، لە نزیکەوە چاودێرییان دەکرێت.کەی پێویست بوو بانگدەکرێنەوە، بەرپرسیار دەبن لە بەرانبەر ئەنجوومەنەکانا کە دەستنیشانییان کردون یا هەڵیانبژارادوون بۆ ئامانجی هاوکاریی یەککەوتن و ئیدارەدانی سیاسەتەکان و کاروبارەکان کە لە لایەن خودی ئەنجوومەنەکانەوە فۆرمیلە کراون"4\nڕووبەڕووبوونەوەی دروستکردنی کۆنفیدرالیزم داخوازی دروستکردنی شارەوانی ئازادیخواز دەکات کە کار لەسەر پایە سەرەتاییەکانی وەکو ناناوەندگەرایی، ئیکۆلۆجی کۆمەڵایەتی [ سۆشیال ئیکۆلۆجی]، پەیوەستبوونەوە و فێمەنیزم کە ئەرکگەلێکی زۆر گرنگن .هەر یەك لەم پایانە بەستراون بە یەکدییەوە کە هیچ کامیان بێ ئەوی دیکەیان ناکرێت و کارا نابن.بوكچین ئەمەی زۆر بە باشی ڕونکردۆتەوە کە دەڵێت " قسەکردن لەسەر دروستکردنەوەی کۆمەڵ و پەیوەدندیمان لەتەك دونیای سروشتیانەدا، گوایە تەنها دەتوانرێت لە ڕێگەی ناناوەندگەراییەوە یاخود لۆکاڵیزمەوە یاخود خودی خۆڕاگریی خودئیکتیفاییەوە، هەر لە فەزای ناتەواوی چارەسەرەکانا دەمانهێڵێتەوە"4 وێرای ئەمەش بوکچین پێداگریی لەسەر ئەوە دکات کە ناناوەندگەرایی و خودئیکتیفایی بە تەنها مانای ئەوە ناگەیەنێت کە کارێکی دیمۆکراتیانە بێت و لە توانای چارەسەرکردنی گرفتەکانی کۆمەڵ-دا سەرکەوتوو بێت لە ئامانجەکەیدا، هەر بەم هۆکارەش بەردەوام دەبێت و دەڵێت " ڕاستییەکی گرفتاوییە کە دەرك بەوە نەکەین، کە ناناوەندگەرایی، خودئیکتیفایی بە تەنها خۆیان و لە خودی خۆیانا بە زەروورە بە پرۆسەیەکی دیمۆکراتی بناسین .شارە نموونەییەکەی Plato [قوتابییەکەی سوقرات و مامۆستاکەی ئەرستۆل] لە کۆمارەکەیدا لە ڕاسستیدا وا کڵێشە کێشرابوو کە خودئیکتیفا بێت، بەڵام خودئیکتیفابوونەکەی تەنها بۆ پاراستن و بەردەوامبوونی جەنگاوەرەکانی و هەروەها نوخبە فەلسەفییەکەی، بوو.بەڕاستیش ئیمکانێتی پاراستنی خودئیکتیفابوون پابەندە بە تواناوە، هەر وەکو لە بەرگرییکردنی شاری Sparta [شارێکی گەورەی یۆنانییە کۆنەکان] لە بەرانبەر هەژموونی " گەندەڵیدا" لە دەرەوەی کولتورەکان، دەیبینین ( کە کاراکتەرێکە و دەتوانم بڵێم هێشتا لە زۆر کۆمەڵی داخراوی ڕۆژهەڵاتا دەردەکەوێت).هەر بە هەمان پێوەر ناناوەندگەرایی لە خودیی خۆیدا زەمانەتی ئەوە ناکات کە کۆمەڵێکی ئیکۆلۆجیمان دەداتە دەست.کۆمەڵێکی ناناوەندگەرایی زۆر بە ئاسانی لە شانی هیراشیەتێکی ئەوپەڕی ڕەق و تەقدا.دەکرێت هەبێت.بەرچاوترین نموونە ئەوروپا و فیوداڵیزمی ڕۆژهەلاتە.ڕیزبەندی هیراشیانەی کۆەمەڵایەتی کە تیایدا ئەمیرەکان و دوقەکان و بارۆنییەکان لە پلە و پێگەی باڵادا نیشتوون و دانیشتوانی کۆمۆنێتییە ناناوەندگەرییەکان [ ئۆتۆنۆمییەکان] بەڕیوەدەبەن .لەگەڵ هەموو ڕێزێکمدا بۆ fritz Schumacher، بچوك مەرج نییە کە جوان بێت...ئەگەر ئێمە ستایشی ئەم کۆمۆنێتییانە بکەین هەر لەبەر ئەوەی کە ناناوەندگەریین، یا خودئیکتیفایین یاخود بچوکن یا " تەکنەلۆجیایەکی ماقوڵ و بەجێ " بەکاردەهێنن ئەو کاتە ئێمە ناچاردەبین کە فەرامۆشی ئەو هۆکارەش بکەین کە لە ڕوی کوڵتورەوە وەستاو و مەنگن، ئەمە جگە لەوەی هەر بە ئاسانیش لە لایەن دەستەبژێرە دەرەکییەکانەوە پاوان بکرێن "4\nبوکچین کە باسی لە کۆنفیدراڵیزم کردووە لە ڕووی سیاسییەوە وەکو جێگرەوەیەك بۆ دەوڵەت-نەتەوە دایناوە.ئەو دەیزانی کە لە کاتێکدا کە دەوڵەت دەزگاو سیاسەتی خۆی هەیە، هاوکاتیش ئابوریی سەرمایەداریی لە ڕێگای دەزگەکانییەوە وەکو هێزی سەربازیی و پۆلیسیی و سیخوڕیی و دەزگای دیکەی وەکو : کەنیسە و مزگەوت و بانق و دەزگە دراوییەکانی دیکە و میدیا و دادگا، ئابورییەکەی لەو ڕێگایانەوە دەسەپێنێت و کۆمەڵ کۆنترۆڵ و هەیمەنە دەکات .بوكچین باوەڕی وابوو کە کۆنفیدراڵیزم لە رێگای شارەوانییە ئازادیخوازەکانەوە دەبێت دەزگەکانی خۆی بخولقێنێ، کڵێشەی سیاسەتەکانی خۆی بکێشێ، ڕؤشنبیریی و پەروەردەی خۆی بەکاربێنێ، ئابووریی خۆی دروست بکات، تاکەکانی کۆمەڵ یاخود هاووڵاتیانی توانادار بکات .ئابەم شێوەیە بوكچین جەختی لەسەر ئەوە کردۆتەوە و وتویەتی " کاتێك کۆنفیدراڵیزم وەکو مەبادیئەکانی یاخود بنەماکانی ڕێێکخستنی کۆمەڵ دەگاتە ئەو پەڕی پێشکەوتنی ئەو کاتەی کە خودی ئابووری کۆنفیدرەڵایز کرا [ واتە کە ئابوریی ئازاد کرا لە لایەن کۆنفیدراسوێنەکەوە و خاوەندارێتی لێکرا- زاهیر] ئەویش کێڵگەکانی ناوچەکە، کارگە و کارخانەکان هەروەها ئەو پرۆژانەی کە پێویستن بۆ کۆمەڵ، بخرێنە ژێردەستی شارەوانییە لۆکاڵەکانەوە، ئیدی ئەمە تەواوی کارەکەیە .کاتێك کە کۆمۆنێتیەکە بچوك یا گەورە لە تۆڕێكی گرێدراو و یەکگرتوودا لەتەك کۆمۆنێتییەکانی دیکە، دەستدەکەن بە بەڕێوەبردنی سەرچاوە ئابوورییەکانی خۆیان، ئەوە ئەنجامدانی کارەکەیە"4\nجانێت بێڵ لە کتێبەکەیدا: The Politics of Social Economy, Libertarian Municipalism لە بەندی 11 دا بە زمانێکی ئاسانتر و پاراوتر هەوڵیداوە کە باشتر ئایدیاکانی بوکچین سەبارەت بەو کۆپلەیەی سەرەوەی ئەو، ڕونبکاتەوە و شرۆڤەیان بکات.ئەو دەڵێت " کۆنفیدراسیوێن تۆڕێکە کە تیایدا چەند لایەنێکی سیاسیانە بۆ دروستکردنی دامەزراوەیەکی گەورەتر لە هەموویان، یەکدەگرن .وێڕای ئەوەی کە لایەنێکی گەوەرەتر لە پرۆسەی هاوپەیمانێتییانا دروستدەبێت، بەڵام لایەنە بچووکەکان لەناو ئەو هاوپەیمانێتییەدا خۆیان هەڵناوەشێننەوە و گۆڕیان گومنابێت، بەڵکو لەبری ئەوە، ئازادیی و شوناسنامە و سەروەرێتی خۆیان، گەرچی لەو هاوپەیمانێتییەشدان، هەر دەپارێزن."5\nشتێکی ئاشکرایە و خاڵێکی سەرەکییە گەر خەڵکی لە ڕووی ئابورییەوە بە گوێرەی پێویستییەکانیان یەکسان نەبن، ئەوە لە ڕوانگەی سیاسسیشەوە جیاوازی گەورە لە نێوانیانا دەردەکەوێت و ئەو کاتەش بەیاکادان و شەڕوشۆڕ لە نێوانیانا سەر هەڵدەدا.هاوکاتیش ئاشکرایە کە یەکسانی ئابووریی ڕوونادات ئەگەر خودی خەڵکی خۆیان کۆنترۆڵی ئابوورییان نەکەن.ئەمەش مانای ئەوەیە کە ئابووریی بەهیچ شێوەیەك نابێت لە دەستی خاوەندارێتی تایبەتییدا بێت، یاخود لە دەستی دەوڵەتا کە ناوی خاوەندارێتی خەڵکی/ کەرتی گشتی لێنراوە، یا بەهاوبەشی لە دەستی خاوەندارێتی دەوڵەت و خاوەندارێتی تایبەتدا، ببێت، بە واتایەکی دیکە ئابوری تێکەڵە لە کەرتی گشتی و کەرتی تایبەتی .جانێت بێڵ لە هەمان کتێبدا Libertarian Municipalism لە بەندی 12 دا، لە بەشی بە شارەوانیکردنی ئابووریی [Municipalaised Economy ] کە تەرخانی کردووە بۆ ئەو جۆرە ئابوورییەی کە کۆمۆنێتییەکە پێویستێتی جیاوازی ئەو جۆرە ئابوورییە دەکات لە جۆرەکانی دیکەی ئابووریی، کە لە کۆمەڵانێکدان کە لە سەر بناغەی کۆمەڵی چینایەتی خۆیانیان گرتووە.ئەو دەڵێت :\n" شارەوانی ئازادیخوازان گەشە بە فۆرمێك لە خاوەندارێتی گشتی دەدات، کە لە ڕاستیدا گشتییە.سیاسەتی ئابوریانەی شارەوانی ئازادیخوازان، پێشنیاری جۆرێك لە ئابوریی دەکات کە نە خاوەندارێتی تایبەتی لێدەکرێت، نە پارچە پارچەش دەکرێت بۆ هەرەوەزییە گچکەکان و نە خۆماڵیکردنیش دەبێت، بەڵکو ئابورییەکە، کە شارەوانیانە [ واتە ئازادکراوە - زاهیر] کراوە و خراوەتە ژێر دەسەڵاتی کۆمێنێتییەکەوە "خاوەندارێتی گشتی" و هەر لە لایەن ئەویشەوە کۆنترۆڵدەکرێت."\n" ئەم بەشارەوانیکردنەی ئابوریی [ئازادکردنی ئابوریی - زاهیر] یانی " خاوەندارێتی" و بەڕێوەبردنی ئابوریییەکە لە لایەن هاووڵاتیانی کۆمۆنێتییەکەوە، موڵکەکان بە هەردك جۆرییەوە: زەوی و کارگەکانەوە، چی دی موڵکی تایبەتیی نابن و خاوەندارێتی تایبەتییان لێ ناکرێت بەڵکو دەخرێنە ژێر دەسەڵاتی تەواوی هاووڵاتییان لە ئەنجوومەنەکانیانا.لەم بارەدا هاووڵاتیان بە کۆمەڵ، هەموان، " خاوەندارن" بە سەرچاوەکانی سامانی ئابوریی کۆمۆنێتییەکانیان و خۆیان فۆرمیلەیان دەکەنەوە و ڕەزامەندی لەسەر سیاسەتی ئابوریی بۆ کۆمۆنێتییەکە، دەدرێت.ئەوە ئەوانن نەك بیرۆکراتەکان و سەرمایەدارەکان، کە سەبارەت بە ژیانی ئابوریی، بڕیارەکان دەدەن...لە کۆمەڵێکی ماقوڵی/ ژیریی ئەنارکیستیدا نایەکسانی ئابوریانە لە ڕێگای گێڕانەوەی سامان، موڵکییەتی تایبەتی و هەروەها ئامرازەکانی بەرهەمهێنان بۆ شارەوانی، لەناودەچێت، بەهۆی بە شارەوانیکردنی ئابورییەوە، [ ئازادکردنی ئابوورییەوە زاهیر] سەرچاوەکانی سامانی چینی خاوەندار لە لایەن خەڵکانی ئاساییەوە دەستی بەسەردا دەگیرێت و دەخرێتە ژێر چنگی کۆمۆنێتیەکەوە تاکو بۆ بەرژەوندی هەموان بەکاربهێنرێت."5\nعەبدوڵا ئۆجەلان سەرکردەی پارتی کرێکارانی کوردستان، پەکەکە، پێش سەردەمی بەندکرنی و لەسەردەمی بەندیی-دا بیری لە بزوتنەوەی پەکەکە و لێکدانەوەی بۆ کردووە، هەروەها شیکردنەوەی بۆ هەرەسهێنانی شورەویی ئەو کاتەو بلۆکی وڵاتانی کۆمۆنیستی لە ڕۆژهەڵاتا، کردووە.هاوکاتیش ئەزموون و ئایدۆلۆجی هەر هەموو پارتە کۆمۆنیستەکانی لە جیهاندا لە گەڵ یەکدیدا بەتایبەت ئەوانەی خۆرهەڵاتی ناوین بەیەکەوە گرێدەداتەوە و شاهیدی دەستکەوتەکانیان بوو، کە لە زەمینەی واقیعدا، هەموو شتێك بوو جگە لەوەی کە ئەوان بانگەشەیان بۆ دەکرد.لەگەڵ هەموو ئەمانەدا خاڵی وەرچەرخان و گۆڕانی ئۆجەلان لەبەندیخانەدا خۆئاشناکردنی بوو بە ئایدیاکانی مورەی بوکچین .ئۆجەلان لە ڕێگای پارێزەرەکەیەوە چەند جارێك نامەی بۆ بوكچین ناردوە تاکو لە ئایدیاکانی ئەو باشتر تێبگات بۆ ئەوەی لەگەڵ چەمکەکانی پەکەکەدا بیانگرێتە بەرچاو، بەڵام بوکچین لە کۆتایی ژیانی و لەسەر پێخەفی مردن، بووە، هەر لەبەر ئەوەش نەیتانیوە بچێتە گفتوگۆیەکی زۆر جددیەوە نە بە پەیام و نە بە نوسین .\nلەسەرەتای ئەم چەرخەدا ئۆجەلان بە تەواویی تێگەیشت کە پرۆژەکەی بوکچین سەبارەت بەئەنجومەنەکانی هاووڵاتییان و پرسی کۆنفیدراڵیزم، دروستترین چارەسەرن بۆ هەموو نەتەوەکان و کەمایەتییە نەتەوەییەکان کە لە وڵاتانی ناوچەکەدا دەژین.دوای ئەم تێگەیشتنە، ئۆجەلان ئایدیای دەوڵەت-نەتەوەی ڕەتکردەوە.لە ڕاستیدا ئەو ئێستا باوەڕی وایە دەوڵەت-نەەتەوە ڕەگوڕیشەی گرفتەکانە زیاتر لەوەی کە چارەسەربێت، ئەو وای دەبینێت کە ئەوە دەوڵەت-نەتەوەیە کە تا ئێستاش کارەسات بۆ خەڵک دەهێنێت.دەنوسێت "ئەگەر دەوڵەت-نەتەوە بڕبڕەپشتی سەرمایەداریی مۆدێرن بێت، بە دڵنیاییەوە قەفەسێکە بۆ کۆمەڵە سروشتییەکە...دەوڵەت-نەتەوە لەژێر ناوی کاپیتاڵیزم-دا کەویکرنی/ ماڵیکردنی کۆمەڵ دەکات و کۆمۆنێتییەکە لە سروشتە بناغەییەکانی نەیار/ غەریب دەکات"6\nئۆجەلان باوەڕی وایە نەك هەر نەتەوەکان ئایندەیان لەژێر سایەی دەوڵەت-نەتەوەدا نییە، بەڵکو تاکەکانیش – هاووڵاتیان- ئایندەیان نیییە مەگەر خۆیان لەتەك جۆرێك لە مۆدێرێنیتی کۆمەڵ-دا بگونجێنن " هاووڵاتیبوون لەسایەیدا [ سایەی دەوڵەت-نەتەوە -زاهیر] هیچ پێناسەیەکی نییە بەڵکو ڕوودانی گۆڕانکارییەکە لە خاوەندارێتی تاییبەتی کۆیلایەتییەوە بۆ کۆیلایەتی دەوڵەت"6\nئۆجەلان دەیزانی کە ڕیشەی گرفتەکان لە گەلێك کۆمەڵدا، وەکو کۆمەڵی کوردیی، بەتایبەتی لەو ناوچەیەی کە لێوەی هاتووە، کامانەن.لای ئۆجەلان تەنها ئەوە بەس نەبوو کە بە تەنها دەوڵەت-نەتەوە ڕەتبکاتەوە، ئەو باوەڕی وایە لەتەك ئەوەشدا خەڵکی دەبێت تەرکیز بکاتە سەر گرفتێکی سەرەکی دیکە کە لە کۆمەڵدا بۆ ماوەیەکی دوورو درێژە هەیە، کە پرسی ژنانە.ئۆجەلان زۆری لەسەر کۆمەڵی کۆن [قەدیم] خوێندۆتەوە، هەر لەکاتی یەکەم مەدەنییەتەوە پێش 10 هەزار ساڵ هەروەها ڕۆڵی ژنان لەو کۆمەڵانەدا هەر لەو سەردەمانەوە .بەو خوێندنەوە قوڵە، ئەو دەرکی بەوە کرد کە کەهەموو پرسەکان، کێشەکان هەر لە دەوڵەت-نەتەوەوە لە ڕێگای چەوساندنەوە و بەکارهێنان و کۆیلەکردنەوە تا دەگاتە کێشەی ژنان و یەکسانی جێندەیی زۆر بە توندی بە یەکدییەوە گرێدراونەتەوە هەر لەبەر ئەوەش ناتوانرێن بەجیا چارەسەربکرێن.لە ڕاستیدا ئۆجەلان وابیردەکاتەوە کە چەوساندنەوە و بەکارهێنان لە کۆیلەکردن و سەرکوتکردنی ژنانەوە دەستپێدەکات " بەبێ کۆیلەکردنی ژنان هیچ کام لە جۆرەکانی دیکەی کۆیلایەتی نەیدەتوانی بوونی هەبێت، ئیتر لە بەردەوامبوون و گەشەکردنی خودی کۆیلایەتی بگەڕێ....بەبێ سەرکوتکردنی ژنان سەرکوتکردنی سەرجەمی کۆمەڵەکە مەحاڵ بوو یاخود پێشبینی نەدەکرا"6\nئۆجەلان زۆر بە جددی کێشەی ژنانی وەرگرتووە تا ئەو ڕادەیەی وای بیردەکردەوە کە ژنان نەتەوەیەکی کۆڵۆنایزکراون.چەمکەکانی ئەو سەبارەت بە ژنان ئەو ڕاستییە دەردەخەن کە ئەو چەند پەرۆشی پرسی ژنانە، جەختکردنەوەی لەسەر بەشداریکردنی ژنان لە یەکەم تێگەیشتن و هەنگاونانی خەباتکردنا بۆ چارەسەرکردنی گرفتەکانیان و هەروەها سەراپای گرفتەکانی کۆمەڵیش، بناغەیین.ئۆجەلان بە کەتواریی کاری لەسەر ئەمە کردوە کاتێك کە لە شاخ بووە توانیوێتی زۆرێك لە ژنان تێکەڵاوی بزوتنەوەی پەکەکە بکات، نەك هەر لە کورد، تەنانەت لە غەیرە کوردیش .بە تێپەڕبوونی زەمەن ئۆجەلان زیاتر لە ڕۆڵی ژنان ئاگابووەوە، نەك هەر بە تەنها لە جەنگینیانا بە چەك دژی دەوڵەت، بەڵکو جەنگینیان دژ بە دەوڵەت لە ڕێگای جیاوازەوە بۆ دروستکردنی کۆمەڵێکی نوێ لەسەر بناغەی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك " کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك بۆ کوردستان دەوڵەت-نەتەوە نییە، ...بەڵکو سیستەمێکی دیمۆکراتیانەی خەڵکییە بە بێ دەوڵەت"6\nئۆجەلان لە شوێنێکدا پێناسەی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیكی لە چەند وشەیەكدا کورتکردۆتەوە " دیمۆکراسیی، ئیکۆلۆجیی، کۆمەڵی ئازادیی جێندەیی....یاخود دیمۆکراسی بە بێ دەولەت" 7\nئەو باوەڕی وایە سەرمایەداریی لە سەر 3 پایە دروستبووە و خۆی گرتووە: سەرمایەداریی مۆدیرین، دەوڵەت-نەتەوە، پیشەسازییبوون [ پیشەسازیکردنی وڵات - زاهیر].ئەو باوەڕی وایە کە خەڵکی خۆیان دەتوانن ئەمانە واتە ئەو 3 پایەیە بە " دیمۆکراسی مۆدیرانانە، نەتەوەی دیمۆکراسی، ئابووریی کۆمونانە [ بە هاوبەشیکردنی ئابوریی - زاهیر] لەتەك پیشەسازی ئیکۆلۆجیانە [ وڵات ئیکۆلۆجیانە پیشەسازی بکرێت - زاهیر]" 7 جێگابگرنەوە.\nئایدیای کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك لای ئۆجەلان خۆڕێکخستنی خودی خەڵکی خۆیەتی بۆ بەڕێوەبردنی خۆی.ئەو ئەم پلانە بە کاری خەڵکە ڕەشووڕووتەکەی خوارەوە دەبینێ کە لە ڕێگای دەستەجەمعییەوە، بڕیارەکان سەبارەت بە کاروبارەکانیان لە لایەن خۆیانەوە دەدرێت، نەك لە دەرەوەی خۆیان، ئەویش لە ڕێگای دیمۆکراتی ڕاستەوخۆوە کە لەوێدا کۆنترۆڵکردنی دەوڵەت یاخود هەر ئیدارەیەکی دیکەی پاوانخواز ڕەتدەکاتەوە.ئەو نوسیوێتی " کۆنفیدرالیزمی دیمۆکراتیك نموونەیەکی واقیعیانەیە بۆ خەڵکانی سەرکوتکراو.کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك مۆدێلێکی کۆمەڵایەتی دەوڵەت-نەتەوە نییە.لە لایەن دەوڵەتەوە کۆنترۆڵ ناکرێت.هاوکاتیش کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیک بە کوڵتورکردنی ڕێکخستنی پێشنیارکراوی نەتەوەی دیمۆکراسییە.کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك لەسەر بناغەی بەشداریکردنی جەماوەرە، پرۆسەی بڕیادانەکانە کە کۆ کۆمۆنێتیەکان دەیدەن"6 ئۆجەلان بەردەوام دەبێت لەسەر قسەکانی و دەڵێت " [ کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك ] ..دەتوانێترێت بە ئیدارەیەکی سیاسی نادەوڵەت یاخود دیمۆکراسی بە بێ دەوڵەت ناوزەد بکرێت.پرۆسەی بڕیاردانی دیمۆکراسییانە نابێت چەواشەیی دروستبکات لەتەك ئەو پرۆسانەی کە ناسراون بە دیمۆکراسی لەلایەن ئیدارە کۆمەڵایەتییەکانەوە.ئیدارەی دەوڵەتەکان تەنها ئیدارەی دەوڵەتین بەڵام دیممۆکراسییەت، فرمانڕەوایی دەکات.دەوڵەتەکان لەسەر بناخەی دەسەڵات/ هێز دامەزراون، بەلام دیمۆکراسی لەسەر بناغەی بڕیاری هەرەوەزی / بەکۆمەڵی کە هەموویان لەسەری ڕێککەوتون و ڕیکن، بنیاتنراوە"6\nتائێستا پێناسە و دیدی کۆنفیدراڵیزم لە لایەن بوکچینەوە و هەروەها پێناسە و ڕوانگەی ئۆجەلان-یشم سەبارەت بە کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك، باس کردووە.ئێستاش با بزانیین چ وێکچونێک و جیاوازییەك لە نێوانی ئەم دوو چەمکەداو هەروەها لە دیدی ئەم دوو کەسەدا هەیە؟ .بەڕای من هەردوو تێزەکە و دید و ڕوانگەی بوكچین و ئۆجەلان زۆر نزیکی و وێکجوون، هاوبەش دەکەن.ڕەنگە ئەوان هەردوکیان دوو چەمکی جیاوازیان بۆ تێزەکانیان هەڵبژاردبێت، بەڵام مانا و ئامانج لای هەردووکیان یەکە.\nچەند جیاوازییەکی لاوەکی لە نێوانیئانا هەیە وەکو ئەوەی ئۆجەلان کۆنفیدراڵیزم-ی کردووە بە کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك.هەروەها لە بری بەکارهێنانی شارەوانییە ئازادیخوازەکان ئۆجەلان ناوی جیا جیای بۆ ئەو ئیدارانە هەڵبژاردووە وەکو ئەوانەی کە لە ڕۆژاوادا پیادەکراون.ئەوەندەی من ئۆجەلانم خوێندبێتەوە ئەوە تێگەیشتوم تیئورەکەی – کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك- وەکو چارەسەرێك بۆ بەیەکادانەکان و گرفتەکانی نێوان نەتەوەکان و کەمایەتییە نەتەوەکانە تایبەتن بەو ناوچەیەی کە ئەو سەری لێوەدەرهێناوە .بەڵام بوکچین زیاتر لە ئۆجەلان ڕۆیشتووە و باوەڕی وایە کە کۆنفیدراڵیزم چارەسەرە بۆ سەرجەمی مرۆڤایەتی و ڕێگایە بۆ کۆتاییهێنان بە پاوانخوازیی سەرمایەداریی لە هەموو لایەکەوە.لەبەر ئەمەش کۆنفیدراڵیزم لای بوکچین چارەسەرە بۆ گرفت و کێشەکانی خەڵکی کە لە جیهاندا ڕووبەڕووی دەبنەوە نەك هەر بە تەنها لە ناوچەیەکدا یاخود لە چەند وڵاتێکدا.\nجیاوازییەکی دیکەش هەیە .ئۆجەلان لە شیکردنەوە و توێژینەوەکەی بۆ مێژوی مەدەنیانەی مرۆڤ، چەوساندنەوە و کۆیلایەتی، ئەو باوەڕی وایە کە کۆیلایەتی لە کۆیلەکردنی ژنانەوە دەستی پێکردووە و هیراشییەتیش لە پاوانخوازیی پیاوانەوە بۆ ژنان دستی پێکردووە، گەر چی لە شوێنێکی دیکەدا لەگەڵ بوکچین-دا دێتەوە کە دەڵێت " من بە بەردەوامی ئەوەم خستۆتە ڕوو کە کۆمەڵی باوکسالاریی لە " شامان" [ شامان پیاوانی ریشچەرم و دەمڕاستی خاوەن کەسایەتی بوون - زاهیر ] شێخە بەتەمەنە خاوەن ئەزمونەکان، سەرکردە سەربازییەکان، بووە.ڕەنگە کارێکی ژیرانە بێت ئاوڕێك لە بنەما نموونەییەکان بۆ کۆمەڵێکی نوێ لەناو ئەم جۆرە گەشەکردنەدا بدەینەوە لەشانی " کۆمەڵێکی نوێ"وە کە مەبەستمانە تاکو بزانین کە بارودۆخێك هەبووە بۆ سەرهەڵدانی سیستەمی هیراشی/قوچکەیی لەناو خێڵەکانا.بەم شێوەیە دابەشبوونە زەروورییەکە گەیشتە دواکڵێشەی، ئەمەش لە کاتێكدا کە سیستەمی هیراشی تەشەنەی بە فۆرمیلەکردنی / پێكهێنانی چینێکی سابیت و هەروەها ڕێکخراوی شێوە دەوڵەتی، کرد"8\nپرسی سیستەمی هیراشیی/ قوچکەیی ڕۆحی تئیورەکەی ئۆجەلانە وەکو شارەوەانی ئازادیخوازان بۆ بوکچین، گەرچی هەردووکییان هیراشییەت بە بە بناغەی کۆمەڵی چینایەتی دەزانن .ئاشکرایە کە بوکچین زۆر قوڵتر لە ئۆجەلان لە كێشەی هیراشی و کۆمەڵی هیراشیانە ڕۆچووە، زیاتر و قوڵتر لە ئۆجەلان سەبارەت بەوەی کە چۆن پاوانخوازیی لە نێو سەرانی خێڵەکان و، سەرانی خێزان و بەتەمەنەکان و هەروەها لە پاوانکردنی ژنان لە لایەن پیاوانەوە، پێش کۆمەڵی چیانیەتی، بوونی هەبووە." بە گوێرەی کارل مارکس " یەکاسانییەکانی نێو کۆمەڵە سەرەتاییەکان " بە گەشەکردنی چینە کۆمەڵایەتییەکانەوە هەرەسی هێنا، کە لەوێدا ئەوانەی کە خاوەنی سامان و موڵك بوون هێزی کاری ئەوانەیان بەکارهێناوە کە هیچیان نەبووە.بەڵام بە تێڕوانینی مێژوی هاوچەرخ، بوکچین ئەوە تێگەیشت کە شیکرردنەوەی چین بە تەنها لە خۆیدا شرۆڤەی تەواوی چەوساندنەوەی کۆمەڵایەتی ناکات.کۆتاییهێنان بە کۆمەڵی چینایەتی پەیوەندی نێوانی باڵادەستان و ژێردەستان چارەسەرناکات ...بوکچین پێداگریی لەسەر زەروورەی نە‌هێڵانی نەك بە تەنها چینەکانی نێو کۆمەڵ بەڵکو هیراشییەتی نێو کۆمەڵیش، کردووە....هیراشیەت و پاوانخوازیی[هەیمەنە] لە دیدی بوكچینەوە لە ڕوی مێژوییەوە پایەی داپڵۆسین و سەرکوتکردن بووە و هەر لەوێوە پەیوەدنییەکانی چینایەتی بناغەیان گرتووە"9\nلەگەڵ ئەو شرۆڤەیەی کە لە وێکچوون و جیاوازیەکانی نێوان بوکچین و ئۆجەلان کردومە، جانێت بێڵ باوەڕی وایە کە تئیورەکەی ئۆجەلان زۆر یان کەم هەمان ئەوەی بوكچینە و ئۆجەلان تئیورەکەی بوکچینی خستۆتە کارەوە .لەیەکێك لە بۆنەکانا ئەو دەڵێت " من وا بیردەکەمەوە کەبوکچین ساوایەکی بووە و ئۆجەلانیش کردویەتی بە منداڵێك"10 ئەو لەسەر قسەکانی بەردەوامدەبێت و دەڵێت " ئۆجەلان هەندێك لە مۆدێلە ئۆریجانەڵەکەی[ ئەسڵی] بوکچینی گۆڕیوە.بوکچین ئەنارکست بووە بەو شێوەیە ئەو دژی هەموو جۆرەکانی هیراشی بووە هەر لە : هیراشی نەژادیی، جێندەیی، سێکسی پاوانخوازیی لە لایەن دەوڵەتەوە تا دەگاتە پەیوەندییە شەخسییەکان.مستەر ئۆجەلان جەخت لەسەر هیراشی جیندەیی و گرنگیی ئازادی ژنان دەکات.ئەوەش یەکێکە لە گەورەترین گۆڕانی تئیوریی کە من بزانم "10\nسەرەڕای ئەم لێکچوون و جیاوازیانە، بەڕای من جیاوازییەکی دیکەی گەورە لە نێوانی دیدی بوکچین و ئۆجەلاندا هەیە .بوكچین باوەڕی وایە دروستکردنی شارەوانییە ئازادیخوازەکان بناغەی بنیاتنانی کۆنفیدراڵیزمە.دروستکردنی کۆنفیداراڵیزمیش بە تەواوی بەندە و متمانە دەکاتە سەر پەروەردە و پێگەیاندن، ڕێکخستن و بەشداریکردنی خەڵکی.ئۆجەلانیش باوەڕی وایە ئەو بەشداریکردنە کاری خودیی خەڵکی خۆیەتی و دەبێت لە ڕێگای کۆبونەوەی جەماوەریی/ ئەنجوومەنەکانەوە بێت بۆ لێدوان و گفتوگۆکردنی پرسە هەنووکەییەکان و ئەوانەشی کە پەیوەندییان بە بارودۆخەکەوە هەیە، بڕیارەکانیش دەبێت بە کۆمەڵ/ هەرەوەزیانە بدرێن.بۆ بەڕیکردنی ئەمەش ئەو پێشنیاری ئامرازی دیمۆکراسی ڕاستەوخۆ و چالاکی ڕاستەوخۆ دەکات.\nگەرچی لای ئۆجەلان ئامانج هەر هەمان ئامانجی بوکچینە وەکو پێشتر خستمە پێشچاو، بەڵام ڕێگای گەیشتن بە قۆناغەکە لە لایەنێکەوە یاخود لانی کەم ئەوەی کە لە ڕۆژاوا و لە باکور دەتوانین بیبینین، جیاوازە.تاکو ئەم چرکەیە ئۆجەلان سەرۆك و ڕابەری پەکەکەیە و سەرۆک و ڕابەری ڕۆحیی کوردانی باکور و ڕۆژاوایە و هەروەها زۆرێک لە کوردانی باشور و ڕۆژهەڵاتیش .ئەوە ڕاستیە کە ئۆجەلان پەیوەندی بە حیزبەکەی و خەڵکەکەیەوە کردووە کاتێ کە لە بەندیخانەوە دەیتوانی بیکا .ئەو هەوڵی زۆریدا بۆ ڕازیکردنیان بۆ گۆڕانی پەکەکە بۆ بززوتنەوەیەکی کۆمەڵایەتی.بەرەنجامی ئەوەش لێدوان و گفتوگۆیەکی زۆری لە ساڵی 2012 وە خستەوە، دوای ئەوەش سەبارەت بە ئایدیای ڕەتکردنەوەی دەوڵەت-نەتەوە، پابەندبوون بە ئاگربەستییەوە، هەروەها گفتوگۆکردن دەربارەی ئەنارکیزم .لەگەڵ ئەوەشدا پەکەکە نەگۆڕا بەوەی کە ئێمە و ڕەنگە ئۆجەلانیش، دەیویست.\nکاتێک کە پەیوەندی نێوانی ئۆجەلان و دەرەوەی لە مانگی نیسانی 2015 دا بڕا و بارودۆخێکی نوێ لە باکوردا بە هۆی هێڕشی ناڕەواو فاشیانەی دەوڵەتی تورکیاوە نەك هەر بۆ سەر پەکەکە بەڵکو هەموو کورد لەوێ، پەکەکە زیاتر میلیتەرایز / عەسکەرتاریی بوو، لەبەر ئەمەش بۆ پەکەکە گرنگتر بوو بایاخ بەبەرپەرچدانەوەی دەوڵەت بدات تاکو بەردەوامبوون لەسەر پرۆژەکەی پێشتری.لە ڕۆژاواش زۆر یا کەم هەمان شت ڕویدا، بەڵام لەوێ لەبری شەڕ دژ بە سوپای ئەسەد ناچارکرا بەوەی کە بەرگریی لە کۆبانی و شوێنەکانی دیکە بکات لە بەرانبەر داعش دا** جێگای گومان نییە کە لەسەردەمی شەڕ لە هەر وڵاتێکدا، بزوتنەوەی کۆمەڵایەتی/ جەماوەریی لاواز دەبێت و بزوتنەوەی سەربازیی بەهێزتر .هەر بەو شێوەیەش لە باکور و ڕۆژاواشدا پەکەکە و پەیەدە لەسەر حسابی بزوتنەوە جەماووەرییەکە زیاتر بەهێز بوون.\nئالیرەوە من دەرنجامی ئەوە دەکەم کە لە باکور و ڕۆژاوادا جوتێك حیزبی هیراشی بە زەبتوڕەبت لە پشتەوەی دروستکردنی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیکن لە هەردوو کوردستانا .هەر بەو هۆیانەی سەرەوە ئەمانە ئەو پارتیانەن کە بڕیارە گرنگ و گەوەرەکان دەدەن، پلان دەکەن، کڵێشەی سیاسەت دەکێشن و گفتوگۆ و سازش لەگەڵ دوژمنانیان و دەوڵەتەکانا دەکەن، هەر ئەمانن کە بڕیاری شەڕ و ئاشتی دەدن.بە دڵنیاییەوە ئەمانەش کێشە و پرسی زۆر گەورەن کە داهاتوی کۆمەڵی ڕۆژاوا و باکوریی پێوە بەندە.بەداخەوە و بۆ بەدبەختیی، پارتە سیاسییەکانن کە ئەم بڕیارانە دەدەن لەبری خودی خەڵکەکە لە کۆبونەوە و ئەنجوومەنەکانی خۆیانا لە ڕێگای چالاکی ڕاستەوخۆوە.\nلای بوکچین هۆکار و ئەرکی دروستکردنی شارەوانییە ئازادایخوازەکان و کۆنفیدراڵیزم کاری خەڵکەکەیە یاخود "هاووڵاتیانە" وەکو ئەو ناوی خەڵکی بە هاووڵاتیان دەبات، بەلام لای ئۆجەلان و پەکەکە لانی کەم لە حاڵی حازردا، ئەرك و ئامانجی پارتە سیاسییەکانە.\nلە بەشی کۆتایی ئەم وتارەدا پرسیارێك دێتە پێشەوە.ئایا ئەوەی کە لە ڕۆژاوادا هەیە لە ئێستادا کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیکە ؟\nوەڵامی ئەم پرسیارە یەکجار قورسە بۆ من چونکە من لە وەرگرتنی زانیارییەکانما تەنها متمانەم کردۆتە سەر ئەوەی کە لەسەر ڕۆژاوا دەستم دەکەوێت، ئەویش دووکەوتنی دەنگوباس و هەواڵە لە ڕادوێ و تیڤی، ماڵپەرەکان، سۆشیاڵ میدیا بەتایبەتی فەیسبوك و چوونە کۆبونەوەکانە.بۆ وەلامدانەوەی ئەم پرسیارە و تێگەیشتن لە هەموو لایەنەکانی کە پەیوەندی بە ئایندەی رۆژاواوەیە پێویستم بە کردنی چەند توێژینەوەیەکی بنەڕەتی هەیە .ئەم کارەش چونە شار و شارۆچکە و گوندەکانی ڕۆژاوایە، قسەکردنە و دیمانەکردنی خەڵکێکی زۆرە لە زۆربەی مەیدانەکان و لە پلە و پایە جیاوازەکانی هەموو کەرتێکی کۆمەڵی ڕۆژاوادا.بینینی کۆمونەکانە و بەشداریکردنی کۆبونەوەکانیانە و دووکەوتنی بریارەکانیانە .بینینی هەرەوەزییەکان و شیکردنەوەی هاوسەنگی هێز و دەسەڵاتەکانە لە نێوانی بزوتنەوەی تێڤدەم و پەیەدە و هەروەها لە نێوانی ئەوان و ئیدارەی خۆبەڕیوەبەریی، خۆسەرییەکەیە لەگەڵ کردنی زۆر کاری تر.\nهەموومان تێبینی ئەوەەمان کردووە کە زۆرێك نوسراو لەسەر کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك لە ڕۆژاوادا، هەیە.زۆربەی زۆری ئەم نوسینانە پۆزەتیڤانە و هاوپشتیانەیە بۆ ڕۆژاوا، هەموویان یەکدەگرنەوە کە کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك لەوێ دروست بووە یاخود لە دروستبووندایە.\nبە بروای من گرفتی سەرەکی زۆربەی ئەو نوسینانە پەراوێزخستنی شتە سەرەکییەکانیانە، ڕووداوەکانە لە بەرانبەر ڕۆڵ و هەژموونی پەیەدەدا کە تا ڕادەیەك لەیاد کراون.هاوڕێیانێك کە ئەم نوسینانەیان نوسیوە یاخود لەبیریان کردووە یا نەیان ویستووە ئەوە بڵێن کە دروستکردنی کۆنفیدراڵیزم و کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك ئەرکی ئەنارکیستەکانە.ئەنارکیستەکانن نەك پارتە سیساسییەکان کە دەبێت بەشداری بکەن و لە ڕێگای بزوتنەوە جەماوەرییەکەوە لە پرۆسەی دروستکردنی کۆنفیداراڵزم، کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیکەوە بگلێن چونکە هەندێك کێشەو پرس دێنە پێشەوە کە دەببێت لە ڕێگای شارەوانی ئازادیخوازەوە کە بناغەی کۆمەڵی ئازادە، لابەلابکرێتەوە.بوکچین دەنوسێت " پێش سەردەمی کۆمەڵی چینایەتی " گەرچی ناکرێت ئیمە کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك ( یاخود کۆمۆنیلیزم ) ببینین کە پەیوەست بە ئەنارکیزمەوە نەبێت چونکە ئەوان [ئەنارکیستەکان - زاهیر] زۆر بە دووی ترادیسۆنی ئەنارکیزمی کلاسیکییەوەن "4 .\nلە پرسی ڕۆژاوادا زۆر پرسیار هەیە کە بکرێت زۆرێکیش لە کێشە یەکلایینەکراوەکان هەن، کە دەبێت قسەیان لەسەر بکرێت.وەکو : ئایا هەموو کەسێك ئازادە لە بەشداریکردن لە سیاسەتا و بەشداریکردن لە کۆبونەوەکانا کە بڕیارەکانی تیادا دەدرێت ؟ ئایا ئەو کێشانە کە لە سەرەوە دەستنیشانم کردن و ئەو بڕیارانەی کە دەدرێن ئایا بە دەستەجەمعی لە کۆبونەوە جەماوەرییەکانا لە ڕێگای چالاکی ڕاستەوخۆوە دەدرێن؟ ئایا هەرەوەزەییەکانی هەنوکە بەڕاستی لە لایەن کۆمیۆنەکانەوە خاوەنداری لێدەکرێت یاخود ئیدارە خۆسەرییەکە یان جۆرێك لە تێکەڵەیە لە خاوەندارێتی تایبەتی و گشتی، هەروەها ئایا هەموو کەس دەتوانێت کە ببێتە ئەندام لەم هەرەوەزەزییانەدا بە پشتگوێخستنی ئەوەی کە ئەوانە کێن و جیاوازییان چییە، هەروەها چۆن بەرهەمی ئەم هەرەوەزیانە دابەشدەکرێت؟ ئایا کۆمونەکان و 'ماڵەکانی گەل' لە ڕاسیتیدا گروپ یا ڕێکخراوێکی هیراشی نین؟ بۆچی سەرۆك و هاوسەرۆکیی لە پلەکانی خۆیانا بۆ ماوەیەکی دوورو درێژ دەمێننەوە؟ ئایا سەرۆکی ئیدارە خۆسەرییەکە و ئەوانەی کە لە پلەیەکی بەرزی تێڤدەم و کۆمونەکاندان لە ڕێگای دیمۆکراسی ڕاستەوخۆوە هەڵدەبژێرێن یاخود هەر دادەنرێن؟ چەندێك بە جددی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك کار بەرەو بەدیهێنانی کۆمەڵێکی ئیکۆلۆجیانە دەکات و تا ئێستا چی لەو بارەوە بە دەستهێنراوە؟ لە ڕاستیدا پرسیارگەلێکی زۆری تر سەبارەت بە لایەنەکانی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك هەیە و دەبێت قسەیان لەسەر بکرێت و وەڵامەکانیان تاووتوێی بکرێن.\nبە بۆچونی من ئەوانەمان کە تا ئیستا دەربارەی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك نوسیومانە وەڵامی زۆرێک لە پرسیارکانمان نەداوەتەوە یاخود کاری تەواومان لەسەر ئەم پرۆژەیە نەکردووە.من هەندێك لەو هاوڕێیانە دەناسم کە لە سەر ئەم پرسە وتاریان نوسیوە زۆر لە ڕۆژاوا نەماونەتەوە تاکو سەبارەت بە هەموو لایەنەکانی کۆمەڵەکەی بزانن و توێژینەوەی تەواو لەسەر ئەم پرسە بکەن.ئەو کەسانەشی کە بۆ ماوەیەی زۆر لە ڕۆژاوا ماونەتەوە ئەو هاوڕێیانە بوون کە پەیوەندییان بە یەپەگە و یەپەژەوە کردووە .\nلەگەڵ هەموو ئەوانەی سەرەوەشدا، ئەبێت لەسەر ئەوە پێکبێین کاتێك کە دەنوسین و توێژینەوەی ڕۆژاوا دەکەین نابێت ڕۆژاوا پەراوێز بخەین لەو بارودۆخەی کە دەورەی داوە .دەبێت بە باشی دوژمنەکانی ڕۆژاوا لە ناوەوەی سوریا و دەرەوەی ببینین، هەروەها بەردەوامبوونی لە شەڕییدا دژ بە داعش و بە ڕژێمی ئەسەد، تورکیا و ئەگەری شەڕی داهاتوش کە ڕەنگە عێراق و ئێران و تورکیا یەکبگرن دژ بە پەکەکە، نەدەینە لاوە.\nسەرەڕای هەموو ئەوەی کە باسمکردن دەبێت دان بەو ڕاستییەشدا بنێین کۆمەك و هاوپشتیی نێونەتەوەیی کارا و بەهێز لە لایەن چەپ و کۆمۆنیست و سوشیالیست و نقابی و ئەنارکیستەکانەوە نەبوو هەروەها هەمان یاخود لەو چەشنە بزوتنەوەیە لە هێج وڵاتێکی دراوسێ یا لە ناوچەکەدا ڕووی نەدا .ئەگەر بارودۆخی ڕۆژاوە جیاواز بوایە لەوەی کە هەر لە 2015 وە پێیدا دەڕوات و ئەو هەلو مەرجانەی کە باسم کردن بهاتنایەتە کایە، ڕەنگبوایە ڕۆژاوا وەڵامی هەموو پرسیارەکانی منی بە بارێکی پۆزەتیڤانە بدایەتەوە و نموونەیەکی باشتری بدایەتە دەستمان.\n**ئەم وتارە پێش هێڕشی دەوڵەتی فاشی تورکیا بۆ سەر عەفرین، ڕەشنوسەکەی نوسراوە .\n3 Biehl J.Ecology or Catastrophe, The life of Murray Bookchin, Oxford University Press 2015, P 227\n5 The politics of Social Economy, Libertarian Municipalism.Biehl, J.P 110 and 118 https://drive.google.com/file/d/0B6YOyGNakE86b3RLY2RZN0dySUE/view?usp=sharing\n8 Abdullah Ocalan, Capitalism and unmasked gods and naked kings: Manifesto for a Democratic Civilization, Volume ll (page 110).Published New Compass Press, Porsgrun, Norway and International Initiatives edition, Cologne, Germany 2017\n9 The Murray Bookchin Reader.Edited by Janet Biehl (page 75) https://archive.org/details/themurraybookchinreader\n10 Golphy O.Rojava's democratic confederalism: the experiment of an American theory.2016.https://www.reddit.com/r/syriancivilwar/comments/4fxpd5/rojavas_democratic_confederalism_the_experiment/\n**We have **50 guests** and **no members** online**


چیچەکلی مەنسور - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nChīchaklū-ye Manşūr - چیچگلوی منصور - Çîçeklûya Mensûr\nپۆتانەکان: 37°37′27.5″N 45°07′38.5″E / 37.624306°N 45.127361°E / 37.624306; 45.127361پۆتانەکان: 37°37′27.5″N 45°07′38.5″E / 37.624306°N 45.127361°E / 37.624306; 45.127361\nچیچەکلی مەنسور گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باشقەڵا، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nچیچەکلی مەنسور ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی چیچەکلی باشقەڵا.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی ڕەیحاناوا.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی چیچەکلی حاجی ئاغا.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٦٤) کەس و (٦٦) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=چیچەکلی_مەنسور&oldid=904336»


حكومەتی هەرێم داوایەک ئاڕاستەی قوربانییانی دەستی “گۆڤەند” دەکات – سنور میدیا\nحكومەتی هەرێم داوایەک ئاڕاستەی قوربانییانی دەستی “گۆڤەند” دەکات\nژمارەی بینین: 2,105\nدەستەی سەربەخۆی مافەکانی مرۆڤ لەبارەی دۆسیەی “گۆڤەند” ئەو کەسەی چەندین کچ و کوڕ دەڵێن هەڵیخەڵەتاندوون، رایگەیاند: “هەر کەسێک قوربانیی کارەکانی گۆڤەندە با بێت لە دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ سکاڵا تۆمار بکات”.\nئەمرۆ چوارشەممە، 1ی ئەیلوولی 2021 سلێمان سندی، گوتەبێژی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ رایگەیاند: “زانیارییمان لەسەر ئەو کەیسە هەیە و بەدواداچوونی بۆ دەکەین، دەزانین تائێستا نزیکەی 5 قوربانی هەن و رەنگە ژمارەکە زیاتر بێت، بۆیە ئەگەر هەرکەسێک خۆی بە قوربانی کارەکانی ئەو گۆڤەندە دەزانێت با بچێت و لە نووسینگە و ئۆفیسەکانمان سکاڵا بکات بۆ ئەوەی ئێمەش کارەکانی خۆمانی بەرامبەر دەستپێبکەین”.\nگۆڤەند ناوی ئەو کوڕەیە، کە ماوەی چەند رۆژێکە لە سۆشیاڵمیدیا ناوبانگێکی زۆری پەیداکردووە بەبێ ئەوەی رووخساری دەربکەوێت.\nقوربانیانی دەستی گۆڤەند بە گوتەی خۆیان ڤیدیۆی نەشیاویان لەلای ئەو کەسەیە و ئەویش ناچاری کردوون قسەی نەشیاو بەخۆیان بڵێن.\nده‌سته‌ی سه‌ربه‌خۆی مافی مرۆڤ ئەمڕۆ چوارشەممە لە راگەیێنراوێکدا بڵاویکردەوە “به‌داخه‌وه ماوه‌یه‌كه چه‌ندان حاڵه‌تی نه‌خوازراو و دوور له‌به‌هاو كولتوورو یاساكان و بنه‌ماكانی مافی مرۆڤ له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان بڵاوبووەته‌وه و زۆربه‌ی ئه‌و بابه‌تانه‌ش كچان و گه‌نجانی كردووەته ئامانج وه‌ك بڵاوكردنه‌وه‌ی وێنه و قسه‌ی نه‌شیاو و هه‌ڕه‌شه‌كردن و سوكایه‌تیكردن به تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگه”.\nهەروەها هاتووە: “له چه‌ند رۆژی رابردوودا بڵاوبووەته‌وه كه ژماره‌یه‌ك كچی گه‌نج و هه‌رزه‌كار ناچار ده‌كرێن به بڵاوكردنه‌وه‌ی په‌شیمانی و گوتنی قسه‌ی نه‌شیاو به‌خۆیان له به‌رامبه‌ر بڵاونه‌كردنه‌وه‌ی وێنه و ڤیدیۆیان، كه گوایه لای كه‌سێكه و ئه‌و كه‌سه‌ش هه‌ڕه‌شه له‌و كچانه ده‌كات”.\nدەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ ئاماژەی بەوەداوە به وردی له رێگه‌ی تیمێكی تایبه‌ته‌وه به‌دواداچوونیان كردووە و به‌رده‌وامیشن بۆ ئه‌و بابه‌ته و مه‌ترسیه‌كانی و وه‌رگرتنی زانیارییه‌كان له‌سه‌ر ئه‌و دۆسیه.\nدەستەکە دەڵێت: “ده‌رگامان كراوه‌یه بۆ وه‌رگرتنی سكاڵای ئه‌و لاوانه‌ی بوونه‌ته قوربانی ئه‌و كه‌سانه له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی. لای خۆشمان هه‌رچی پێویست بێت هاوكارده‌بین و به‌تایبه‌ت هه‌ماهه‌نگ ده‌بین له‌گه‌ڵ ده‌زگا ئه‌منییه‌كاندا”.\nلە چەند رۆژی رابردوودا ژمارەیەک کوڕ و کچ کە ڤیدیۆکانییان بڵاوبووەتەوە، قسەی نەشیاو بەخۆیان دەڵێن و خۆیان سەرزەنشت دەکەن و دەڵێن: “تۆبە گۆڤەند ….م خوارد”، ڤیدیۆکانی ئەو کچ و کوڕانە سۆشیاڵمیدیای کوردی تەنیوە، هەمووشیان ناوی هەمان کەس دەهێنن کە بە گۆڤەند بانگی دەکەن و داوای لیخۆشبوونی لێدەکەن لەپای ئەوەی ناویان ناوە هەڵە و گوایە گۆڤەند ئەو ڤیدیۆیانەی وەکو بەڵێنی پەشیمانی لێوەرگرتوون و پێی تۆمارکردوون بەو مەرجەی نەگەڕێنەوە سەر کاری نەشیاو، بەڵام دواتر گۆڤەند ڤیدیۆکانی بڵاوکردوونەتەوە.


ANF | هه‌په‌گه ناسنامه‌ی ٢ گه‌ریلای شه‌هیدی ئاشكرا كرد\nهه‌په‌گه ناسنامه‌ی ٢ گه‌ریلای شه‌هیدی ئاشكرا كرد\nهه‌په‌گه ناسنامه‌ی ٢ گه‌ریلای ڕایگه‌یاند كه له ئه‌نجامی شه‌ڕی دژبه سوپای توركی داگیركه‌ر و بۆردومانی فڕۆكه جه‌نگییه‌كان شه‌هید بوون.\nپێنجشه‌ممه, 11 Jul 2019, 19:20\nناوه‌ندی ڕاگه‌یاندنی هێزه‌كانی پاراستنی گه‌ل (هه‌په‌گه) ڕاگه‌یه‌نراوێكی بڵاوكرده‌وه و ناسنامه‌ی دوو گه‌ریلای شه‌هیدی ئاشكرا كرد.\nئێمه له ڕاگه‌یه‌نراوی ١٠ی ته‌مووز\_١٩ی پووشپه‌ڕ ڕامانگه‌یاندبوو كه ٢ی ته‌مووز\_١١ی پووشپه‌ڕ له شه‌ڕی هاوڕێیانمان له‌گه‌ڵ دوژمن كه له‌نێوان كوێستانه‌كانی تۆكداغ و ئۆڤاجك-ی سه‌ربه ناوچه‌ی دۆرتیۆل-ی پارێزگه‌ی هاتای ڕوویدابوو، هاوڕێیه‌كمان شه‌هید بووه. ناسنامه‌ی ئه‌و هاوڕێیه‌مان چیازان (داود ئاجار) كه قاره‌مانانه له دژی دوژمن شه‌ڕی كرد و شه‌هید بوو، بۆ ڕای گشتی ئاشكرا ده‌كه‌ین:\nناسناو: چیازان كاشووری\nناو و پاشناو: داود ئاجار\nشوێنی له‌دایكبوون: جۆله‌مێرگ\nناوی دایك و باوك: ئایشه - وه‌یسی\nشوێن و كاتی شه‌هیدبوون: هاتای - ٢ی ته‌مووزی ٢٠١٩\_١١ی پووشپه‌ڕ\nهاوڕێمان چیازان كاشووری له ساڵی ١٩٩٤ له جۆله‌مێرگ له‌دایكبووه. له ژینگه‌یه‌كی وه‌ڵاتپارێزدا و له‌نێو خانه‌واده‌یه‌ك گه‌وره بووه كه قوربانیی گه‌وره‌یان له تێكۆشانی ئازادیدا داوه. له دژی سیاسه‌تی شه‌ڕی تایبه‌تی ده‌وڵه‌تی تورك و ئۆپه‌راسیۆنی زه‌خت و ئه‌شكه‌نجه به زانابوون ساڵی ٢٠١٠ هاته نێو ڕیزه‌كانی گه‌ریلا. له‌و ڕۆژه‌وه هاوڕێ چیازان هه‌تا چیاكانی ئامانۆس تێكۆشانی كردووه و له‌نێو بزووتنه‌وه‌كه‌مان بووه‌ته خاوه‌نی ڕه‌نج و بوێرییه‌كی گه‌وره. هاوڕێ چیازانی شه‌ڕڤانی حه‌قیقه‌ت به زانابوون ئایدیۆلۆژیی ڕێبه‌رایه‌تی پێشخستووه و له‌نێو هاوڕێكانیدا بووه‌ته نموونه و سه‌رچاوه‌ی وره. هاوڕێ چیازان ٢ی ته‌مووز له شه‌ڕی دژبه سوپای ده‌وڵه‌تی تورك له چیاكانی ئامانۆس دژی فاشیزم داستانێكی قاره‌مانانه‌ی نووسیوه و چووه‌ته ڕیزی كاروانی شه‌هیدان.\nله ڕاگه‌یه‌نراوی ١ی ته‌مووز\_١٠ی پووشپه‌ڕ-دا ڕامانگه‌یاندبوو كه له ئه‌نجامی هێرشی ئاسمانی له ده‌وروبه‌ری گوندی شه‌لێی سه‌ربه ناوچه‌ی هێنێی ئامه‌د له كاتی ئۆپه‌راسیۆندا ٢ هاوڕێمان شه‌هید بوون. ئێمه ئێستا ناسنامه‌ی هاوڕێمان چه‌كدار (ئیبڕاهیم ئاشوونا) ڕاده‌گه‌یه‌نین كه بۆ ئێمه ڕوون بووه‌ته‌وه.\nناسناو: چه‌كدار مارنۆس\nناو و پاشناو: ئیبڕاهیم ئاشوونا\nشوێنی له‌دایكبوون: حه‌له‌ب\nناوی دایك و باوك: نه‌دیمه - محه‌مه‌د\nشوێن و كاتی شه‌هیدبوون: ئامه‌د - ٢٤ی حوزه‌یرانی ٢٠١٩\_٣ی پووشپه‌ڕ\nهاوڕێمان چه‌كدار مارنۆس ساڵی ١٩٩٤ له حه‌له‌ب له‌دایكبووه. بووه‌ته یه‌كێك له شایه‌تحاڵه نزیكه‌كانی سیاسه‌تی قڕكردنی كولتووری له هه‌ر چوار پارچه‌ی كوردستان و شوێنی جیاواز. هاوڕێ چه‌كدار له‌نێو كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك گه‌وره بووه كه نكۆڵی له ناسنامه‌كه‌ی ده‌كرێت و مافی ژین و ئازادییان لێ سه‌نراوه‌ته‌وه. له دژی سیستم زۆر تووڕه بوو. هاوڕێ چه‌كدار له خه‌باتی گه‌نجاندا به‌شدار بووه و به خه‌یاڵی وه‌ڵاتێكی ئازاد هه‌نگاوی ناوه و دواتر له‌لایه‌ن ڕژێمه‌وه ده‌ستگیر كرا. نزیكه‌ی ٢ ساڵ له زیندانه‌كانی ڕژێمی فاشیست زیندانی كرا. هاوڕێ چه‌كدار به درووشمی «خیانه‌ت له خه‌یاڵی خۆم ناكه‌م» ساڵی ٢٠١٢ هاته نێو ڕیزه‌كانی گه‌ریلا. له پارتیبووندا له‌سه‌ر هێڵی ڕێبه‌رایه‌تی بووه‌ته شه‌ڕڤانێكی قاره‌مان. هاوڕێ چه‌كدار كه بووه خاوه‌نی هۆشمه‌ندیی میلیتانی كوردستان له ئه‌نجامی هێرشی ئاسمانی ڕۆژی ٢٤ی حوزه‌یران\_٣ی پووشپه‌ڕ شه‌هید بووه.\nئێمه سه‌ره‌خۆشی ئاراسته‌ی خانه‌واده‌ی هاوڕێكانمان چیازان و چه‌كدار و هه‌موو گه‌لی وه‌ڵاتپارێز ده‌كه‌ین. به‌ڵێن ده‌ده‌ین حه‌سره‌تی هاوڕێیانی شه‌هید له تێكۆشانی ئازادیدا به سه‌ركه‌وتن بگه‌یه‌نین.


دوای نزیکەی مانگێک\n''لێبووردنی نێودەوڵەتیی''ش لەسەر تیرۆری ویدات حوسێن هاتە دەنگ!\nرێکخراوی لێبووردنی نێودەوڵەتیی سەبارەت بە تیرۆری ''ویدات حوسین'' بەو راپۆرتە هاتە دەنگ: ''لێکۆڵینەوە و گفتوگۆی کاریگەر سەبارەت بە کوشتنی رۆژنامەنووسان پێویستە.''.\nرێکخراوی لێبووردنی نێودەوڵەتیی داوا لە دەزگا فەرمییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکا دڵنیایان بکاتەوە کە لێکۆڵینەوەکان سەبارەت بە تیرۆرکردنی ڕۆژنامەنوس ویدات حسین کە لە باکووری شاری دهۆک لە رۆژی ١٣\_٨ ئەنجامدرا بێ لایەنانە و راشکاوانە و بە وردیی جێبەجێ دەکرێن. کەسوکاری ویدات لاشەکەیان بردەوە و تێبینیی شوێنەواری ئازار و ئەشکەنجەیان لەسەر لەشی بینی.\nدەزگایە حکومییەکان لە رۆژی ١٥\_٨ گوتیان کە لێکۆڵینەوەکان کراوە دەبن. دەبێ ئەم کارە لە لایەن دەستەیەکی ئاسایشیی سەربەخۆ و بێ لایەنەوە بەڕێوەبچێ کە ژیانی گەواهەکان پارێزراو بکا و تاوانبارە سەرەکییەکانی ئەو کەیسە بدۆزرێنە.\nبە داخەوە کە جارێ ئەو راپۆرتە بە زمانی کوردی لەبەردەستدا نییە و هێشتا ''رێکخراوی لێبووردنی نێودەوڵەتیی'' هێندە بە شایەنی دەیان ملیۆن خوێنەری کورد نازانێ کە ماڵپەڕێکی بە زمانی کوردیش هەبێ و ئەوانیش لە خوێندنەوەی ئەو بابەتە گرنگانە بە زمانی خۆیان بێبەش نەبن. ئەوەش دەقی راپۆرتەکەیە بە زمانی ئینگلیزیی: Kurdistan Region of Iraq: Effective investigation needed into killing of journalist\n* دەشتی جەمال: سەرپەرشتی گشتیی فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقیی\nTel :07856032991 Fax: 08712664391


وەزارەتی دەرەوەی ئێران، هێرشی مووشەکی بۆ سەر بنکەکانی حیزبی دێموکراتی به کردەوەیەک بۆ "تۆڵە ئەستاندنەوە" ناو برد.\n١٨ ژوئەن ٢٠١٩ - ٢٨ جۆزەردان ١٣٩٨ - ٢١:٣٤ تاران\n١٣٩٧/٠٦/٢٠ - ١١-٠٩-٢٠١٨ - ١٩:١٠ تاران ٣٨٤ قه‌باره‌ی فۆنت:\nئاژانسی کوردپا: وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران به ئاماژه به هێرشی مووشەکیی سپای پاسداران بۆ سەر بنکەکانی حیزبی دێموکرات، هەڕەشەی لەم حیزبە کرد.\nبەهرام قاسمی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە وڵامی پرسیاری هەواڵنێری ئەلجەزیرەدا که سەبارەت به مووشەکباران کردنی بنکەکانی حیزبی دێموکرات لە لایەن سپای پاسدارانەوە پرسیاری کرد، ڕایگەیاند: جووڵەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ، هێزە چەکدارەکانی ئێرانی ناچار کرد کە لە کردەوەیەکدا سەرەڕای تۆڵە ئەستاندەوە، ڕێگری لە جووڵەکان بکەن و تەنانەت بە پێی هەندێ زانیاری باوەڕ پێکراو کردەوەیەکی پێشوەخت ئەنجام بدەن.\nناوبراو وتوویەتی: هیوادارین بە بیرکردنەوەی هەموو لایەنەکان، سنوورە هاوبەشەکانی ئەم ناوچه هەستیارە، ببنە ئەمنترین و سەقامگیرترین سنوورەکانی ناوچه. بێ گومان کۆماری ئیسلامی ئێران سەبارەت به ئاسایشی خۆی و دەسدرێژیی لایەنە تێرۆریست، بەستراو به لایەنەکانی تر و دوژمنانی دژی ئێران لە گەڵ هیچ لایەنێک نەرمی نواندنی نییه.\nلە لایەکی ترەوە، محەممەد باقری، بەرپرسی ستادی گشتیی هێزە چەکدارەکانی ئێران لە وتووێژ لە گەڵ هەواڵنێری تەسنیم سەبارەت به هێرشی مووشەکی بۆ سەر بنکەکانی حیزبی دێموکرات وتوویەتی: لە ساڵی ٧٥دا بەرپرسانی کوردستانی عێراق و هەروەها بەرپرسانی حیزبی دێموکراتی کوردستان به نووسراوە بەڵێنیان دا که لە خاکی ئێراندا هیچ جۆرە ئۆپەراسیۆنیک بەڕێوە نەبەن، بەڵام به دنەدانی ئامریکاییەکان، بەڵێنی خۆیان شکاند و دەستیان دایە کردەوەی تێرۆریستی.\nناوبراو دەڵێ: پاش ئەم جووڵە و کردەوانە، چەندین جار هۆشداریمان پێ دان و تەنانەت بەرپرسانی هەرێمی کوردستانیش هۆشدارییان پێ دان که بەداخەوە گوێیان لەو هۆشدارانە نەگرت، بۆیه کردەوەکانی ئەوان بۆ ئێمە قەبووڵ نەدەکرا.\nبەرپرسی ستادی گشتیی هێزە چەکدارەکانی ئێران دەڵێ: ڕاستییەکە ئەوەیە کە بەرپرسانی هەرێمی کوردستان و دەوڵەتی عێراق ئەبێ ئەم کەسانە کە تاوانبارن ڕادەستی کۆماری ئیسلامی بکەنەوە و ئەگەر ناتوانن ئەم کارە بکەن، لانیکەم ئەم کەس و گرووپانە له وڵاتەکەیان وەدەر بنێن.\nلە ئاکامی هێرشی مووشەکیی سپای پاسدارن بۆ سەر بنکەکانی حیزبی دێموکرات لە شاری کۆیەی هەرێمی کوردستان، لە ڕۆژی شەممە، ١٧ی خەرماناندا، ١٥ کادر و پێشمەرگەی حیزب گیانیان لە دەست دا و ٤٠ کەسی دیکەس بریندار بوون.


سامی ئەترۆشی: ئەگەر سیستەمی عێراق بگۆڕدرێت دەستكەوتەكانی هەرێمی كوردستان دەكەونە مەترسییەوە | دەزگاى زارى کرمانجى\nسامی ئەترۆشی: ئەگەر سیستەمی عێراق بگۆڕدرێت دەستكەوتەكانی هەرێمی كوردستان دەكەونە مەترسییەوە\nرەمەزان هەرنی- دهۆك: چاودێرێكی سیاسی رۆڵی نێچیرڤان بارزانی لە یەكگرتن و لێكنزیكبوونەوەی لایەنە سیاسییەكان لە هەرێمی كوردستان و باشتر كردنی پەیوەندییەكانی كوردستان و عێراق بەرز دەنرخێنێت و پێیوایە "لەم قۆناغەدا ئەوەی سەرۆكی هەرێم كردی لەگەڵ لایەنە سیاسییەكان و شەقامی عێراقی زۆر پێویست و گرنگ بوو بەتایبەتی كە دەنگۆی گۆڕینی دەستووری عێراق هەیە".\nسامی ئەترۆشی, چاودێری سیاسی بە زاری كرمانجی گووت" دەستپێشخەری نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی هەرێمی كوردستان لەگەڵ لایەنە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان زۆر گرنگ و پێویست بوو، كورد لەم قۆناغەدا یەكگرتوو و یەكهەڵوێست بێت بەتایبەتی لە بەغدا, بەو پێیەی لە مەترسییەكی گەوەر داین، لەبەر ئەوەی بابەتی گۆڕینی دەستووری عێراق هاتۆتە ئاراوە و ئەگەر ئەوە رووبدات داوا دەكرێت سیستەمی سیاسی لە عێراق لە پەرلەمانەوە بگۆڕدرێت بۆ سەرۆكایەتی دەبێتە مەترسییەكی گەورە و دەسكەوتەكانی هەرێمی كوردستان لە دەست دەچن, ئەگەر سیستەم سەرۆكایەتی لە عێراق جێبەجێكرا دەبێتە جۆرێك لە دیكتاتۆری هەندێك ماددە لە دەستووردا هەیە پشتگیری لەو دەسكەوتانە دەكات، كە پێگەی هەرێم وەرگرتووە هەر كاتێك گۆڕین تێدا بكرێت مەترسییەكی گەورە لەسەر هەرێمی كوردستان دروست دەبێت، بڕگەیەك لە دەستووردا هەیە كە بەغدا ناتوانێت بەبێ رەزامەندی كوردستان دەستوور بگۆڕێت، بەڵام مەترسی لەو كاتەدا هەیە ئەگەر لایەنێكی كوردستان لەبەر هەر هۆكارێك بێت لەگەڵ لایەنی عێراقی یەكبگرن، ئەو كاتە دەبێتە مەترسیەكی تر لەسەر دەستووری عێراق لە ماددەی 142 هەر گۆڕینێك لە دەستووردا بكرێت ئەگەر رێژەی دوو لەسەر سێ لە سێ پارێزگا رەفزی كرد ئەوا لەو كاتەدا دەستوور ناگۆڕێت, تاكە مەترسی ئەوەیە ئەگەر لایەنێكی سیاسی تەنها بۆ تێكدانی رەوشی كوردستان بچێتە پاڵ عێراق ئەوا ئەو كاتە مەترسییەكی گەورە لەسەر كوردستان دروست دەبێت, بەڵام ئەوەی جێگای دەستخۆشی و گرنگە لێك نزیكبوونەوەی لایەنە سیاسییەكان بە سەرۆكایەتی نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كورستان ئەو هەڵوێستە و یەكگرتنە زۆر گرنگ بوو".\nسامی ئەترۆشی گووتیشی" رۆڵ و كەسایەتی نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستانی بەرێژەیی 100% متمانە پێكراوە لەلایەن لایەنە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان بەتایبەتی دوای ئەوەی لە ماوەی رابردوو لەگەڵ گشت لایەنە سیاسییەكان كۆبوویەوە, رۆڵی نێچیرڤان بارزانی زۆر گرنگە و زۆر لە جێگای خۆیەتی توانیویەتی لایەنەكان كۆ بكاتەوە, لە هەمانكاتدا نێچیرڤان بارزانی لە ساتی وەرگرتنی پۆستی سەرۆكی هەرێمی كوردستان لە بەغدا تایبەتمەندی خۆی هەبووە بە چاوێكی گەورە و رێزەوە پێشوازی كراوە لە بوونی نێچیرڤان بارزانی بە سەرۆكی هەرێمی كوردستان هەموو لایەك لێی رازینە, لە رووی دیبلۆماسییەوە نێچیرڤان بارزانی بۆ لایەنە عێراقییەكان زۆر كاریگەری دەبێت، لە كۆتا سەردانی بۆ بەغدا و كۆبوونەوە لەگەڵ بەرپرسانی باڵای عێراق زۆر گرنگ و كاریگەر بوو، بۆچوونی لایەنە عێراقییەكانیش زۆر باش بوو بەرامبەر بە هەرێمی كوردستان, نێچیرڤان بارزانی زۆر كاریگەری هەیە لەسەر باشتر كردنی پەیوەندییەكانی نێوان لایەنە سیاسیەكانی كوردستان و شەقامی بەغدا بەگشتی".\nئەترۆشی، ئەوەشی خستەروو:" پەیوەندییەكانی نێوان هەرێمی كوردستان و عێراق لە دوو بواری سەرەكیدانە یەكێكیان پەیوەندییە فەرمیەكانن لەسەر ئاستی حكوومەتەكان و لەگەڵ دەزگا میرییەكان و سەردانی بەردەوامی لایەنە عێراقییەكان بەتایبەتی عادل عەبدولمەهدی بۆ كوردستان سەڕەڕای ئەو بارودۆخەی دروستبووە لە رۆژئاوای كوردستان و خۆپیشاندانەكانی عێراق و هەندێك لایەنی سیاسی عێراقی دژی هەرێمی كوردستان وەستاون لەسەر هاتنی بودجە ویستیان كەمبكەنەوە لە هەمانكاتدا بابەتی نەوت و گاز كە كوردستان نەچار بكەن نەوتی زیاتر رادەستی بەغدا بكات, بەڵام لەرووی فەرمییەوە ئێستا پەیوەندییەكانی نێوان هەولێر و بەغدا لە ئاستێكی زۆر بەرز و باشدان و زیاتر پێش دەكەوێت, سەڕەڕای ئەوەی هەندێك ناكۆكی هەیە لە نێوان بەتایبەتی لە بواری رادەستكردنی نەوت، بەڵام بە بوونی عادل عەبدولمەهدی وەك سەرۆكوەزیران زۆر گرنگە كە خۆی زۆر پاڵپشتی كورد دەكات و سەركردایەتی سیاسی كوردیش لێی رازییە, هەندێك لایەنی سیاسی عێراقی بە شێوەیەكی نافەرمی دژی هەرێمی كوردستانن، قەت لەو دژایەتیەش دوور ناكەونەوە دەست بەرداری نابن بەو پێیەی ئەوان دەیانەوێت هەمیشە كوردستان لە ژێر دەستی بەغدا بێت، داوای مەركەزییەت دەكەن تا هەموو بڕیارێك لە بەغدا بدرێت یا كەمكردنەوەی بودجەی هەرێمی كوردستان، لەگەڵ ئەوەی پێشمەرگەش بەم هێزەوە نەمێنێت لەگەڵ چەندین بابەتی تر, هەندێك لایەنی شیعە بە ئاشكرا دژایەتی هەرێمی كوردستان دەكەن، بەڵام هەر گورانكارییەك بكرێت بەرپرسە عێراقییەكان جێگای متمانە نین جێگای مەترسییە, رەفتاری حەكیمانەی هەرێمی كوردستان بەتایبەت سەرۆكی هەرێمی كوردستان زۆر گرنگە بەتایبەت پشتگیری كردنی لە سەرۆكوەزیرانی عێراق بۆ ئەوەی پەیوەندییەكانی كوردستان و عێراق بەرەو ئاقارێكی باشتر ببەن".


بەهۆی لافاو و باوبۆرانەوە 38 کەس لە ژاپۆن گیانیان لەدەستدا\nمیدیای فەرمی حکوومەتی ژاپۆن ڕایگەیاند، بەهۆی ئەو باوبۆرانەی كە ناوەڕاست و باشووری رۆژئاوای ژاپۆنی گرتۆتەوە 8 كەس گیانیان لە دەستداوەو 39ی دیكە شوێنبزرن.\nیەكێك لە قوربانیان كرێكارێكی پارێزگای هیۆگۆ بووە لە كاتی خاوێنكردنەوەی مەنهۆڵەكان گیانی لە دەستداوە.ئافرەتێكیش لە پارێزگای ئۆسۆكا لە ناو ئۆتۆمبێلەكەی كە ئاو بروویەتی لە كەنار رووبارێك تەرمەكەی دۆزرایەوە.\nتۆڕی میدیایی ئێن ئەیچ کەی، بڵاویکردووەتەوە، ئەم هەفتەیە بارانی بەخوڕ ناوەڕاست و ڕۆژئاوای چینی گرتووەتەوە و بەهۆیەوە ملیۆنێک و ٦٠٠ هەزار کەس ماڵەکانیان جێهێشتووە.\nئاماژەش بەوەکراوە، تا ئێستا ٣٨ کەس بەهۆی بارانەوە گیانیان لەدەستداوە، کە بەشێکیان بەهۆی دروستبوونی لافاوەوە بووە، ئەوانی دیکە بەهۆی داڕمانی ماڵ و حاڵەتەکانی هەرەسهێنانەوە بووە.\nئاژانسی کەشناسی ژاپۆنیش داوای لە هاووڵاتیان کرد ئاگاداری حاڵەتەکانی هەرەسهێنان و بەرزبوونەوەی ئاستی ڕووبار و بای بەهێزبن، وتیشی بارانێکی "مێژوویی" لە ژاپۆن دەبارێت.\nلەلایەکی دیکەوە یۆشیهیدێ سوگا وەزیری دەرەوەی ژاپۆن ڕایگەیاند ٤٨ هەزار پۆلیس و پۆلیسی ئاگرکوژێنەوە و ئەندامی هێزی بەرگری ژاپۆن بەهانای ئەو هاوڵاتیانەوە دەچن کە بەهۆی بارانەوە کاریگەربوون.\nلە هۆرۆشیما بەهۆی رووچوونی زەوی لە ژێر پاشماوەی رووخانی خانوێك دوو كەسی دیكە دۆزرانەوە . لە هەمان پارێزگا لە لای مەنهۆڵێك نزیك پردێك تەرمی كەسێكی دیكە دۆزرایەوە . لە پارێزگای شیگا پیاوێك نەیتوانی كۆنترۆڵی خۆی بكات و ئاو بردی و دواتر تەرمەكەی لە لایەن كارمەندانی فریاكەوتن دۆزرایەوە.\nتا ئێستاش 39 كەس نەتوانراوە بدۆزرێنەوە و شوێنبزرن . دوێنێ ناوچەكانی ناوەڕاست و باشووری رۆژئاوا لە ژاپۆن دووچاری باران بارینێكی بە خور بوون و ناچار حكومەتی ژاپۆن حالەتی لە ناكاوی لە 7 پارێزگا راگەیاند.


تۆماس ئەکویناس - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nچۆنیەتی پێکەوە گرێدانی مەسیحییەت و فەلسەفە لای توماس ئەکویناس. تێگەیشتنی وی لە توانای سروشتیانەی ناسین لای مرۆڤ.\n١ـ لە سەدەکانی یازدە و دوازدەی زاییندا بەرھەمەکانی ئەرەستو لە ئەوروپای رۆژئاوادا ناسران. لە راستیدا لای بیرمەندان ئەوەندەی لێک گریدانی ئەفلاتون بە بیری مەسیحیەوە ئاسان دەینواند، لێک گرێدانی ئەرەستو ئاسان نەیدەنواند. ھۆکاری ئەمە بە دەرەجەی یەکەم بۆ ئەوە دەگەڕایەوە کە ئەرەستو لە سێ بواردا لە گەڵ روانگەی مەسیحی ناتەبا بوو: ئەلف) ئەرەستو پێی وابوو کە جیھان بوونێکی ئەزەلی و ئەبەدییە، واتە کەس نەیخوڵقاندووە. ب) رۆح لە گەڵ جەستە دەمرێ. واتە رۆح لە دوای مردنی جەستە ناتوانێ بژی. پ) ئەو خودایەی کە ئەرەستو باوەڕی پێی ھەیە بە دوورە لە وێنای خودایەکی خوڵقێنەر و خودایەک کە دەتوانێ لە دەرەوەی جیھان بوونی ھەبێ.\nسەبارەت بە روانگەی یەکەم ئەکویناس دەڵێ کە ناتوانین بە شێوەی فەلسەفی تێی بگەین، بەڵام سەبارەت بە دوو روانگەکەی دیکە ھەوڵ دەدا کە بە گوێرەی بۆچوونی مەسیحیانە لێکیان بداتەوە.\n٢ـ نەمریی رۆح: ئەرەستو پێی وایە کە فۆرم و تۆز لای مرۆ بریتین لە رۆح و جەستە. بەڵام فۆرم ناتوانێ سەربەخۆ بوونی ھەبێ. کەواتە رۆح فۆرمێکی نەمر نیە. ئەرەستو ھەروەھا توانا رۆحیە جۆربەجۆرەکان لە رووەک و ئاژەڵ و مرۆدا لێک دەداتەوەو پێی وایە ھەر کامیان لە توانای رۆحیی تایبەت بە خۆیان بەھرەمەندن. ئەرەستو پێی وایە کە ھەر توانایەکی رۆحی لە گەڵ ئەو بەشەی جەستەدا دەگونجێ کە پێکەوە دێنەوە (بۆ وێنە دیتن کە توانایەکی رۆحیە تایبەتە بە ئۆرگانی چاو).\nھەروەھا بە بۆچوونی ئەو بیرکردنەوەش توانایەکی رۆحی وابەستە بە ئۆرگانێکی جەستەیە. بابەت و مەتریالەکانی بیرکردنەوە لە رێگای ھەستەوە دەستەبەر دەکرێن (ھوشیاری لە بنەڕەتدا و لە خاڵی دەستپێکی خۆیدا وەک تەختە رەشێکە ھیچی لە سەر نەنووسرابێت)، بەڵام ھەر لەو کاتەدا ئەرەستو باس لەوە دەکا کە رەنگە فۆرمێک بۆ بیرکردنەوە ھەبێ، کە مەبەستیشی لەمە ئەو توانایەیە کە دەبێتە ھۆی بیرکردنەوە (ھۆکاری بیرکردنەوە). بە رای وی "ھۆکاری بیر" نەمر و ئەبەدییە. زۆربەی راڤەکاران پێیان وایە کە مەبەستی ئەرەستو ئەوەیە کە ئەمە لە نێوان مرۆڤەکاندا ھاوبەشە و دیاردەیەکی تاکە کەسی نیە. مەسیحیەت بڕوای بەوە‌یە کە رۆحی تاکەکەس نەمرە. لێرەدا ئەکویناس ئەم بۆچوونەی ئەرەستو وا لێک دەداتەوە کە "ھۆکاری بیر" تاکەکەسیە و بەڵام ھەر لەو کاتەدا ئەبەدی و نەمرە. واتە ئەگەرچی لای ئەرەستو "ھۆکاری بیر" تاکەکەسی نەبوو، بەڵام ئەکویناس خەسڵەتی تاکەکەسیانەی پێ دەبەخشێ. لای ئەرەستو بە مردنی مرۆ ھەم جەستە و ھەم رۆح دەمرن، بەڵام لای ئەکویناس رۆح چونکە پەیوەندی بە "ھۆکاری رۆح"ەوە ھەیە، سەرەڕای تاکەکەسی بوونی، نامرێ.\n٣ـ بوونی خودا: ئەرەستو لە سەر "جوڵێنەری بێ جوڵە" قسە دەکا، کە دەستەواژەیەکی گەلێک ناڕوونە. بەڵام ئەرەستو مەبەستی پتر لەمە ئەو وزەیە کە شتێک دەخاتە جوڵە و حەرەکەت لە زنجیرەیەک رووداودا کە ھەرکامیان دەشێ ھۆکاری ئەوی دیکەیان بێت. ئەکویناس ئەم بۆچوونە وا لێک دەداتەوە کە ئەمە ئێمە دەباتەوە سەر یەکەمین جوڵێنەر، واتە ئەو بوونەوەرەی کە یەکەمین ھۆکاری ھەموو جیھانە. لە درێژەی ئەمەدا دەڵێ کە ئەمە رێک ئەو پرسیارەیە کە باسی خوڵقێنەری سروشت دەھێنێتە ئاراوە. ئەکویناس پێی وایە کە ئەرەستو وێنایەکی لە سەر خودا وەک یەکەمین ھۆکاری ھەموو شتێک ھەیە، واتە ئەو وێنایەی کە لە گەڵ خودای مەسیحیدا دێتەوە.\n٤ـ تێگەیشتنی توماس لە توانا سروشتیەکانی ناسین لای مرۆ: توانای سروشتیانەی ناسین لای مرۆ لەم دوو بەشە پێک ھاتووە: ھەست و بیر. توماس وەک ئەرەستو پێی وایە کە وشیاری مرۆ سەرەتا دەبێ سەرچاوەی زانیاریەکانی خۆی لە ھەستەکانەوە دەستەبەر بکا. بە بێ ھەستەکان مرۆ ھیچی بۆ بیرکردنەوە پێ نیە. وشیاری بە بێ ھەست تەختەرەشەیەکە کە ھیچی لە سەر نەنووسرابێ. وشیاری ئەگەرچی بە بێ شتە بەرھەستەکان ھیچی نیە، بەڵام شتە بەرھەستەکان تەنیا کەرەسەی خاون بۆ بیرکردنەوە. وشیاریی مرۆ ئەم کەرەسە خاوانە دەکا بەو وێنایانەی کە خەسڵەتی وشیاریان دەخرێتە پاڵ. واتە وشیاری مرۆ دەتوانێ ئەمانە لە وێنا ھەستیەکانەوە بەرەو ئەو وشە و دەستەواژە گشتیانە راگوێزێ کە پێکھێنەری پرۆسە و رەوتی بیری ئابستراکتیانەن. لێرەدا ئیدی مرۆ لە رێگای ئەبستراکتەوە فۆرم لە تۆز جیا دەکاتەوە.\nبە کورتی: ئەکویناس بە پشت بەستن بە دەقێکی ئەرەستو پێی وایە کە رۆح نەمر و ئەنەدییە. ئەو پێی وایە کە "جوڵێنەری بێ جوڵە"ی ئەرستو، یەکەمین ھۆکار یاخود خوڵقێنەری ھەموو جیھانە و ئەم دەستە واژەیە لە گەڵ خودای مەسیحی دەگونجێنێ. توانا سروشتیەکانی ناسین لای مرۆ بریتین لە ھەست و عەقڵ. عەقڵ لە سەر ئەو کەرەسە خاوانە کار دەکا کە ھەست پێی دەدا و دواتر دەتوانێ وشە و دەستەواژە گشتیەکانی لە سەر بنیات بنێ. وێنا عەقڵیەکان تەواو جیاوازن لە وێنا ھەستیەکان.\nRepitisjonsoversikt for filosofihistorie og vitenskapshistorie...av Anfinn Stigen Cappelen Akademisk Forlag\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تۆماس_ئەکویناس&oldid=909697»\nدواجار لە ١١:١٣ی ١٠ی شوباتی ٢٠٢٢ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١١:١٣ی ١٠ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


دهۆك.. دووەم كۆڕبەندی ئابوری بەڕێوەدەچێت\nبڕیارە لە شاری دهۆك دووەم كۆڕبەندی ئابووری بەڕێوە بچێت، سەرۆكی ژووری بازرگانی و پیشەسازیی ئەو پارێزگایەش دەڵێ، كێشە و ئاستەنگی بەردەم گەشەی ئابووری چارە دەكەن.\nئەیاد حەسەن، سەرۆكی ژووری بازرگانی و پیشەسازیی دهۆك، رایگەیاندووە: "بڕیارە رۆژی دووشەممە 15 ی نیسان دووەم كۆڕبەندی ئابووریی دهۆك بەڕێوە بچێت و تێیدا چەندین چالاكی ئەنجام دەدرێن و ژمارەیەكی بەرچاوی كۆمپانیاكانی هەرێمی كوردستانیش بەشداری دەكەن، چونكە جگە لە كۆمپانیاكانی پارێزگای دهۆك، ژمارەیەك كۆمپانیای دیكەی پارێزگاكانی هەولێر و سلێمانییش بەشداری لە كۆڕبەندەكەی دهۆكدا دەكەن".\nسەرۆكی ژووری بازرگانی و پیشەسازیی دهۆك وتیشی: "لە چەندین پانێڵدا ڕەوشی ئابووری و گەشەی ئابووریی ئەمساڵ دەخرێتە ڕوو، هەروەها ئەو كۆسپ و تەگەرانەی دەكەونە بەردەم گەشەی ئابووری و كاری كۆمپانیاكان، باس دەكرێن بۆ ئەوەی چارەسەری پێویستیان بۆ بدۆزرێتەوە".\nئەیاد حەسەن ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد: "ئەمساڵ ئابووریی هەرێمی كوردستان لە هەموو كەرتەكاندا پێشكەوتنی بەرچاوی بە خۆیەوە بینیوە، بەتایبەتی دوای هەڵوەشاندنەوەی بڕیاری پاشەكەوتی مووچە و یەكخستنی پێناسی گومرگیی نێوان هەرێمی كوردستان و حكوومەتی فیدڕاڵ، لەبەر ئەوەش، پێشبینی دەكرێت ڕەوشی ئابووریی هەرێمی كوردستان لەمساڵدا بگەڕێتەوە بۆ پێش هاتنی قەیرانی دارایی و شەڕی داعش".\nقەرەتەپە.. بارەگایەكی یەكێتی كرایە ئامانج\nلیژنەیەك لە پەرلەمانی كوردستان بۆ پرسی مادەی 140 سەردانی بەغدا دەكات\nرۆژێكی پشوو راگەیەنرا\nلە كوردستان بەفر و باران دەبارێت\nئیداره‌ى كوردى له سوریا: تائێستا شه‌ش هه‌زار چه‌كدارى داعشمان لایه\nوەزارەتی پەیوەندییەكانی عیراق: هیچ نوسراوێك بۆ بلۆككردنی یاری PUBGمان پێنەگەیشتوە\nتوركیا: دوو سیخوڕی ئیماراتی لە ئیستانبوڵ دەستگیركران\nفەرەنسا پشتگیریی ئابوری پێشكەشی خۆبەڕێوەبەریی باكور و خۆرهەڵاتی سوریا دەكات\nئه‌مڕۆ عیراق دراوسێ دژه‌كانی كۆده‌كاته‌وه\nپشكی عێراق بۆ حەجی ئەمساڵ زیادكرا\nعیراقییه‌ك به شناو ده‌چێته كتێبی گینیسه‌وه


کۆبوونەوەی سێیەمی ٢دیمۆکرات و ٢ کۆمەڵە لەگەڵ رێژیمی ئێران لە ئۆسڵۆ بەڕێوە چوو. مەترسی\nچوارشه‌مه 2 ره‌زبه‌ر 2720\nکۆبوونەوەی سێیەمی ٢دیمۆکرات و ٢ کۆمەڵە لەگەڵ رێژیمی ئێران لە ئۆسڵۆ بەڕێوە چوو. مەترسی سیناریۆکەی ڤیەنای ساڵی ١٩٨٩ش چاوەروانکراوە.\nدوێنێ کاتژمێر ٥ی عەسر بە کاتی کوردستان، لە لایەن هەواڵنێری کاناڵی ئەلجەزیرەوە لە سکاندیناڤیا تەلەفونم بۆ کرا، و ناوبراو داوای لێکردم کە لێدوان لە سەر ئەو دیدارەی ئەمرۆی لایەنە کوردییەکان و ئێران بدەم، منیش نکۆڵیم لەوەکرد کە ئەمرۆ هیچ دیدارێک لە ئارادا نییە، پێمڕاگەیاندن کە ئەو دیدارە ٢ حەفتە پێش بووەو تەنیا یەکجار بووەو سەرکەوتوو نەبووە، بەڵام ئەو وتی کاکە عارف ئێمە بەڵگەی ١٠٠% لایە ئەمە جاری سێیەممە.\nمنێش ووتم زۆر باشە بەس من دژی ئە وجۆرە دانینشتنانە قسە دەکەم وبەڵگەم هەیە کە ئەو جۆرە دانیشتنانە تەنیا فرت و فێلە لەگەڵ گەلی کورد دەکرێت، دەنا ئێمە وەک کورد هەرگیز دژی دیالۆگ و ئاشتی نەبووین و نین، بەس بەرامبەرەکەمان وانییە.\nئەویش ێێ ڕاگەیاندم کە بە داوای لێبوردنەوە من لە سەر بریاری کاناڵەکە دەبێت کوردێک ببینمەوە کە بە پۆزەتیڤ باسی ئەو دیدارە بکات. و من داواکەیم ڕەدکردەوە. ئیدی داوای ٥ خولەک دیسان تەلەفونی کردەوە، و داوای ژمارە تەلەفونی چەند ئەندامێکی ئەو حیزبانەی لێکردم کە لە ئۆسڵۆ دەژین، منیش ژمارەی ٢ کەسم پێدان کە عەرەبی دەزانن،\nدیسانەوە دوای ١٠ خولەک لە فایسبووک مێسەنجەرەوە نامەیەکی بۆ ناردم و نووسیبووی کاک عارف ئەوانە هیچیان لێدوان نادەن، دەڵێن ببورە ئیزنمان نییە لە سەر ئەو بابەتە هیچ باس بکەین. ئەو کەسانەش کە دۆێنێ تەلەفونیان بۆچووە گەواهی لە سە رئەم نووسینەی من دەدەن.\nئایا ناکرێت ئەم چوار لایەنە بە ئاشکرا، نهێنی ئەم کۆبوونانە بۆ خەڵکی کوردستان باس بکەن، ئەگەر ئەوان مەبەستیانە بە نهێنی بمێنێتەوە، ئەی ئەوە نییە ئێران فێڵیان لێدەکات، و بە ژێرا هەواڵەکان دەدات بە میدیا نزیکەکانی خۆیان، دیارە ئەوەش بە مەبەستی شکاندنی ئێوەیە لە ئاست نێونەتەوەیی و خەڵکەکەشتاندا، وانیشاندەدا کە کوردەکان پەشیمانن دژایەتی ئیرانیان کردوە. لای ئێوەش بە هەمان شێوە دەڵێن با کۆبوونەوەکانمان بە نهێنی بمێنێت.\nدەگێرنەوە، کە ئێران بە هەمان مەبەست لە کاتی دیدارەنهێنییەکانیان لەگەڵ شەهید دوکتۆر قاسملۆ، بۆ خۆیان دەنگۆکەیان لە ژێرەوە بڵاو دەکردەوە، لە دوا دیداردا ئێرانییەکان بە شەهید وکتۆر قاسملۆیان وتبوو لەوانەیە بەرێز مامجەلال ئەم کۆبوونەوە نهێنیانەی ئاشکرا کردبێت، ئەو نهێنی ناپارێزت و با نەیهێنینە ناو دوا کۆبوونەوەمان.\nئیدی بەو بیانووە مامجەلال لە کۆبوونەوەی دواتر دوور دەخەنەوە، لە دووری شەهید مامجەلالەوە دەستی خۆیان دەوەشێنن و بە داخەوە دوکتۆر قاسملۆ و هەڤاڵە کوردەکانی شەهید دەکەن. هەر بە فرت و فێڵ و سینارێوی ئاژاوەچیتیان، جۆرێک شکو گوومانیش لە نێو کوردەکان بەرامبەر بە یەک دروست دەکەن.\nدوور نییە کە ئەم جۆرە کۆبوونەوەش هەمان ترسی لێ چاوەرێ بکرێت.\nتکایە ئەمەش بە کەم مەگرن با ڕێژیمی زەربەیەکی دیکەمان لێ نەداتەوە، دواتر وتنی نەدەبوو بروا بکەین و بە داخەوە و ئەم جۆرە ووتنانە چارەسەر نین.\n٢٦ی پووشپەری ٢٧١٩ی کوردی. بەرامبەر بە ١٧ / ٧ / ٢٠١٩ زاینی\nتێ بی نی : زانیاری نۆی\nناوی سەرپەرەستی شاندەکەی ئێران لەو دانیشتنانەدا بە ناو ڕاوێژکاری وەزارەتی دەرەوەیە بە ناوی سيد محمد كاظم سجادبور.\nئەوەش سەرچاوەی یەکێک لە گەورەترین رۆژنامەکانی جیهان\nڕێکه‌و 2019-12-06 21:36:04


شکستەکانی ئێستا دەرەنجامە نەک..\nشکست و دەسکەوتی هەر ووڵاتێک دەرەنجامی سیاسەتی ئەو دەسەڵاتەیە کە حوکمڕانی ئەو ووڵاتە ئەکات ، هەرچەندە دۆخی ناوچەکان و گۆڕانکاریەکانی جیهان و روداوە سروشتیەکان کاریگەریان هەیە لەسەر ئاراستەکردنی سیاسەتی دەوڵەت ،بەڵام ئەگەر سیاسیەکانی ووڵات حەکیم بن و بەرژەوەندیەکانی ووڵاتەکەیان لەبەرچاو بگرن، زۆرجار ئەتوان ئاراستە سیاسیەکان بۆ بەرژەوەندی نیشتمانەکەیان بگۆڕن.\nبەڵام کاتێ حکومەتێک لەسەر بنەمای تەزویرو گزی و کڕینی دەنگی خەڵک و لەسەر بنەمای خێڵ و حزب سالاری دەسەڵاتی بەسەر ووڵاتدا گرتبێت ، حکومەتێک ئەوەندەی گوێ لە دوژمنانی بگرێت و میللەتەکەی پەراوێز خستبێت، حکومەتێک هەموو سیاسەت و ئەجندای ووڵاتەکەی خستبێتە سەبەتەی بەرژەوەندیە تایبەتیەکانی سەرکردەکانیەوە؟ کاتێک سامان و داهاتی ووڵاتەکەی لەخزمەتی گشتیەوە بگۆڕێ بۆ خزمەتی بنەماڵەکان، بێگومان دەرنجامەکەیشی دورینەوەی شکستە گەورەکانی ئەبێت کە جگە لە دەستدانی سیادەی ووڵات و برسیکردنی میللەتەکەی هیچ دەسکەوتێکی دیکە ناچنێتەوە.\nئەوەی دەسەڵاتدارانی هەرێم کردیان لەماوەی نزیکەی 30 ساڵی حوکمڕانیاندا ئەو ڕاستیەمان بۆ ئەسەلمێنێ کە لەروی ئیدارییەوە نەیانتوانی حکومەتێکی ڕەشیدو مۆدرێن و بەدامەزراوەکردنی سەرجەم دەزگاکانی دەوڵەت بونیات بنێن، هەروەها لەبری پاراستنی یەکپارچەیی سنووری هەرێم، کەچی کوردستانیان بەسەر دوو زۆن و بگرە زیاتریش دابەشکردو لەوەش خراپتر زیاتر لەنیوەی خاکی کوردستانیشیان لەدەستدا، لەڕوی ئابوریشەوە بەناوی ئابوری سەربەخۆوە هەرەسیان بە ئابوری کوردستان هێنا بەجۆرێک هەرێمیان لەکەناری داڕماندا نزیک کردۆتەوە.\nهەموو ئەو سیاسەتە هەڵانەی کە لەسەرەوە باسمان کرد هۆکاری سەرەکی بوون بۆ ئەو دۆخەی ئێستا هەیە لە نێوان هەرێم و بەغدادا بەشێوەیەک حکومەتی ناوەند نەک هەر ئامادە نییە کەمترین سازش بەرامبەر بە تیمی نوێنەرانی حکومەتی هەرێم بکات، بەڵکو ڕۆژانە مەرجی زیاترو سەرسورهێنەر بەسەریاندا دەسەپێنێت، بەشێوەیەک کە هەندێ لە شۆفینیەکانی ناوەند بە ئاشکرا داوای هەڵوەشاندنەوەی قەوارەی هەرێم ئەکەن بەرمابەر ناردنی مووچەی فەرمانبەران.\nپرسیارەکە ئەوەیە؟ ئایا ئەوە حکومەتی ناوەندە نایەوێ لەگەڵ هەرێمدا ڕێک بکەوێ یان ئەوە هەرێمە نەوت ڕادەستی بەغدا ناکات؟ بەڕای من هیچیان نییە ،ئەوەی هەیە شکستی حوکمڕانی کوردە کە بەهانەی داوەتە دەست حکومەتی بەغداوە کە هیچ حسابێک بۆ هەرێم نەکات و بە فرسەتی بزانێت کە تۆڵەی ساڵانی رابردوو لە دەسەڵاتدارانی هەرێم بکاتەوە کەچۆن ئیستفزازی بەغدایان ئەکردو بە بەرچاوی هەموو دونیاوە مامەڵەی بازرگانی و عەقدی نەوتییان لەگەڵ ووڵاتانی درواسێدا ئەکرد بێ ئەوەی هیچ حسابک بۆ حکومەتی ناوەند بکەن، تەنانەت بەشێوەیەک بوغرا ببون کە گوێیان لەئامۆژگاری دۆستەکانمانیش لە ناو حکومەتی بەغدادا نەئەگرت، واتا ئەوەی روو ئەدات دەرەنجامی سیاسەتە هەڵەکانی هەرێمە لە ئاستی سیاسی و کارگێڕی و ئابوری و دبلۆماسیدا .\nئەمە مانای ئەوەش نییە کە بەغدا فریشتەیەو ئیتر هیچ گوناحێکی نییە، نەخێرهەموومان ئەزانین لە ووڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بەتایبەتی لەعێڕاقی فرە میلیشیا ئەوەی حوکم ئەکات هێزودەسەڵاتە نەک دەستور و یاسا، هەر بۆیە بەغدا لەبەرامبەر کوردستان لە مەوقعی بەهێزیدایەو ئەوەی پێی بکرێت بۆ لاوازکردنی هەرێم درێغی ناکات، کەواتە ئەگەڕێینەوە سەر ئەوەی ئەگەر هەرێم لەناوخۆدا بەهێز بوایەو کایەکانی دەسەڵاتی پتەو بوایەو ئابوریەکی جێگیرو شەفافی هەبوایە ، بەغداش نەیئەتوانی بەم شێوەیە مامەڵەی لەگەڵدا بکات، باشترین بەڵگەش ساڵانی پێشووە کە ئەوکاتەی هەرێم بەهێز بوو ، سەرەڕای لاساریەکانی بەرامبەر ناوەند، بەڵام بەغدا هەمیشە مامەڵەی دۆستانەی لەگەڵ هەرێمدا کردووە، ئەویش نەک لەبەرخاتری ئەوەی بەغدا رێز لە قەوارەی هەرێم ئەگرێت و پابەندە بە جێبەجێ کردنی یاساو پێدانی شایستە دارایەکانی هەرێمەوە وەک ئەرکێکی نیشتمانی، بەڵکو ئاڵۆزی و قەیران و کێشە زۆرەکانی نێو گۆڕەپانی سیاسی عێڕاق ئەوەندە خراپ و ناجێگیر بووە، نەیویستووە یان نەیتوانیوە لەوەها دۆخێکدا روبەڕووی هەرێمی کوردستان ببێتەوە،بۆیە بەناچاری قبوڵی کردووە، بەڵام کاتێک لەلایەک شەڕی داعش نامێنێت و باری ئەمنی عێڕاق هێور ئەبێتەوە، لەلایەکی دیکەوە ئەبینێ هەرێم لەدۆخێکی نیمچە داڕماو نزیک بۆتەوەو توشی ئیفلاسی ئابوری و سەدان قەیرانی ناوخۆ بووەتەوە،بۆیە بێ سێ و دوو لەوەها دۆخێکدا هەوڵ ئەدات مەرجەکانی بەسەر هەرێمدا زیاتر بکات بۆ ئەوەی وەک دەسکەوتێکی سیاسی پیشانی شەقامی عێڕاقی بدات.\nبەکوردی و بەکورتی هەمیشە لایەنی بەهێز فشارەکانی زیاتر ئەکات بۆ بەدیهێنانی ئەجنداو دەسکەوتی زیاتر، بێ گوێدانە یاساو رێساکانی ووڵات، وەک ئەوەی دەسەڵاتدارانی ئێستای بەغدا بەرامبەر هەرێمی کوردستان پیادەی ئەکات.


تۆ لێرەیت:Home»پەیکەری پەیمانگا\nپەیکەرى پەیمانگاى ناوین بۆ پەیوەندیە نێودەوڵەتیەکان\nدەستەى دامەزرێنەرى پەیمانگا پێکدێت لە (6) شەش ئەندام، کە راستەوخۆ بۆ دوو خولى دواى یەک دەبنە ئەندامى دەستەى گشتى پەیمانگا و کارى سەرەکیان پاراستنى بەرژەوەندیە باڵاکانى پەیمانگا و تەواوکردنى پەیکەرى پەیمانگایە.\nدەستهەلاتەکانى دەستەى دامەزرێنەر: رێزبەندى پلە لە پەیمانگا بەم شێوەیە دەبێت:\n1. بەپێى پێویست کۆبونەوە ئەنجام دەدەن سەرۆکى پەیمانگا\n2. سەرۆکى پەیمانگا سەرپەرشتى کۆبوونەوەکانى دەکات. بەرێوەبەرى ئەنجومەنى بەرێوەبردن\n3. بریارى بەستنى کۆنگرە دەدات. بەرێوەبەرى ئەنجومەنى راوێژکارى\n4. لەنێوان خۆیاندا سەرۆکى پەیمانگا هەڵدەبژێرن. ئەندامى دەستەى گشتى\n5. ئەندامانى دیکەى دەستەى گشتى دیارى دەکەن بە دەنگدانى ( 50 + 1). راوێژکار\n6. تەواوى بڕیارەکانى پەیمانگا پێویستى بە بڕیارى دەستەى دامەزرێنەرە. کارگێر بەش\nنەخشەى ژمارە (1): ناوى ئەندامانى دەستەى دامەزرێنەرى پەیمانگا\nدەستەی گشتی: دەستەى گشتى پێک دێت لە (11) یانزدە ئەندامى سەرەکى، بەرزترین دەستهەڵاتى پەیمانگایە و تەواوى بڕیار وکارەکانى پەیمانگا لە لایەن دەستەى گشتیەوە ئاراستە دەکرێت و سەرۆکى پەیمانگا سەرپەرشتى کۆبوونەوەکانى دەکات.\n1. پێکهاتە دەستەى گشتى: دەستەى گشتى لە (11) کەس پێکدێت بەم شێوەیەى خوارەوە:\nنەخشەى ژمارە (2): پەیکەرى سەرجەم دەستەى گشتى پەیمانگا\n2. دە‌سە‌ڵاتە‌کانی دە‌ستە‌ی گشتی :\n1- سێ مانگ جارێک کۆبونەوە دەکات.\n2- دەستەى گشتى لە یەکەم کۆبوونەوەى دواى دامەزراندن دەستەى سەرۆکایەتى هەلدەبژێرێت بەرێژەى 2/3 دەنگى ئەندامانى دەستەى گشتى .\n3- بۆی هەیە دەستەى سەرۆکایەتى و ئەنجوومەنى برێوەبردن و ئەنجومەنى راوێژکارى هەلوەشێنێتەوە و وە دەستەی نوێ هەڵبژێرێ لەماوەیەک زیاتر نەبێت لە (40) چل رۆژ. بەرێژەى ( 50 + 1 ) دەنگى ئەندامانى دەستەى گشتى . یان ئەگەر سەرۆکى پەیمانگا دەست لەکار بکێشێتەوە یان ئەنجومەنى بەرێوەبردن خۆیان دەستە لەکاربکێشنەوە.\n4- راسپاردنى هەردوو ئەنجوومەنى راوێژکارى و بەرێوەبردن بۆ دانانى پەیرەوى ناوخۆیى ئەنجومەنەکانیان و دابەشکردنى پۆستەکان.\n5- رەزامەندى دەربرین لەسەر پرسە کرنگەکانى پەیمانگا و پێدانى سەرنج و پێشنیار بۆ ئەنجومەنی بەڕێوەبردن هەر کات ویستیان .\n6- چاودێرى هەموو کارو چالاکیەکانى ئەنجومەنی بەڕێوەبردن دەکات و مافى لێپرسینەوە و ووردبینى هەیە لەهەموو دیکۆمێنتەکانى پەیمانگا.\n7- مافى یەکگرتنەوە و کارکردن لەگەڵ پەیمانگا یان دەزگاو رێکخراوێکى دیکە بەبریارى دەستەى گشتى پەیمانگا دەبێت بەدەنگى ( 50 + 1 ) دواى وەرگرتنى راى ئەنجومەنى راوێژکارى .\n8- بریارى کردنەوەى لق و نونێنەرایەتى دەردەکەن.\nئەندامێکى دەستەى دامەزرێنەرە لەیەکەم کۆبوونەوەى فەرمى خۆیدا هەڵدەبژێردرێت لە نێوان ئەو ئەندامانى دەستەى دامەزرێنەرى پەیمانگان،کەسى یەکەمى پەیمانگایە و دەستهەلاتى تەواو و راستەوخۆى هەیە بەسەر سەرجەم کارەکانى پەیمانگا، ماوەى کارکردنى دوو ساڵە و دەتوانێ دووبارە خۆى بپاڵێتەوە .\nدەستەڵاتەکانی سەرۆکى پەیمانگا :.\n1- کەسى یەکەم و سەرپەرشتیارى گشتى سەرجەم کار و چالاکیەکانی پەیمانگایە .\n2- پەسەندکردن و واژوو کردنى پسولە داریاییەکانى پەیمانگا و نوسراوەکانى دیکە.\n3- نوێنەرایەتى کردنى پەیمانگا دەکات لەسەر هەموو ئاستەکان وبەتایبەتی لە فەرمانگە حکومى و ناحکومیەکان و رێکخراوە نێوخۆیەکان و رێکخراوە بیانیەکان و زانکۆکان و سەنتەر و پەیمانگاکانى دەرەوە و ناوەوە .\n4- ئاگاداربوون و سەرپەرشتى کردن و بەدواداچوون بۆ تەواوى هەنگاوەکانى رێکخراو و هەولدان بۆ گەشەپێدانى کارەکانى رێکخراو دانانى بەرنامە بۆ بەدەستخستنى تواناى دارایى رێکخراو و کۆکردنەوەى یارمەتى دارایى.\n5- بریاردان و دەرکردنى ئاگادارى و بەیاننامە و ڕونکردنەوەى تایبەت بەراوێژ لەگەڵ ئەنجومەنى راوێژکارى .\n6- دیارى کردنى کاتى کۆبوونەوەکان بە فەرمانى نوسراو بەراوێژ لەگەل هەردوو ئەنجومەن.\n7- پێشنیار کردنى ئەندام بۆ وەرگرتنى بەرپرسیارەتى بە پێى پێویستى رێکخراو بەتایبەتى راوێژکاران .\n8- دەتوانێ پێشنیارى گۆرینى بەرێوەبەرى هەردوو ئەنجوومەن و لێپرسراوى بەشەکان بکات و بیانخاتە دەنگدان بۆ لێوەرگرتنەوەى متمانە لە کۆبوونەوەى دەستەى گشتى.\n9- سەرپەرشتى دەستەى گشتى دەکات و هەموو بریارێک پێویستى بە واژووى سەرۆکى پەمانگایە.\n10- دەتوانێ بەپێى پێویست دەستەلاتەکانى خۆى بەشێوەیەکى کاتى بدات بە ئەندامێکى نێو دەستەى گشتى.\n11- لەدواى یەکەم کۆبوونەوە دەستەلاتەکانى هەردوو ئەنجومەن و لێپرسراوى بەشەکان دیارى دەکات.\n12- لەماوەى شەش مانگ تەنها دووجار مافى ڤیتۆى هەیە.\nبەرێوەبەرى ئەنجومەنى راوێژکارى\nبەرێوەبەرى ئەنجومەنى راوێژکارى :\nئەندامێکى دەستەى گشتى بەرێوەى دەبات بۆ ماوەى دووساڵ، بە رەزامەندى دەستەى گشتى بەتایبەتى سەرۆکى پەیمانگا راوێژکار بۆ بەشەکەى دیارى دەکات بۆ یارمەتیدانى لە کارەکاندا و راوێژ وەرگرتن ڵێیان بەمەبەستى باشکردن و گەشەدان بە چاڵاکیەکانى پەیمانگا و یارمەتى دانى سەرۆکى پەیمانگا و ئەنجومەنى بەرێوەبردن.\nدەستەلاتەکانى راوێژکاران .\n1- بەرێوەبەرى ئەنجومەن ئیدارەى کۆبوونەوەکانی ئەنجومەنی راوێژکارى دەدات.\n2- دەستەى گشتی بۆماوەى یەک سالڕ ئەندامانى ئەنجوومەن هەلدەبژێرێت بەرێژەى 2/3.\n3- بەپێى پێویست کۆبوونەوە ئەنجام دەدەن.\n4- راوێژ پێشکەشى پەیمانگا دەکەن و هاوکارى یاسایی و پیشەییان پێشکەش دەکەن.\n5- هەموو بریارەکان لە ئەنجومەنى راوێژکارى بەدەنگدان دەبێت بەرێژەى 2/3ى دەنگەکان.\n6- لێکۆڵینەوە لە سیڤى کارگێرەکان دەکەن پێش دەرچونى فەرمانى کارکردنیان.\nیەکەم / بەرێوەبەرى ئەنجومەنى بەرێوەبردن:\nئەندامێکى دەستەى دامەزرێنەر بەرێوەى دەبات بۆ ماوەى دووساڵ، مەرجە هەڵگرى بڕوانامەى زانکۆبێت، یارمەتى راستەوخۆى سەرۆکى پەیمانگا دەدات بۆ راپەراندن و راى کردن و سەرپەرشتى کردنى کارە کارگێریەکانى پەیمانگا، بە ئامانجى گەشەپێدان و فراوانکردنى کارەکانى پەیمانگا.\nئەلف / دەستهەڵاتەکانى بەرێوەبەرى ئەنجومەنى بەرێوەبردن:\n1. رێکخستن و هەماهەنگى کردن لەنێوان سەرجەم بەشەکان.\n2. ئامادەکردنى کۆبوونەوەکانى دەستەى دامەزرێنەر و دەستەى گشتى .\n3. دانانى پەیرەوى ناوخۆى بەشەکان و پڕکردنەوەى هەیکەلى بەشەکان.\n4. سەرپەرشتى کردنى کۆبوونەوەکانى ئەنجومەن لە غیابى سەرۆکى پەیمانگا.\n5. وردبینى کردن و بەرزکردنەوەى تەواوى نوسراوەکانى بەشەکان بۆ سەرۆکى پەیمانگا.\n6. سەرپەرشتى کردنى کۆبوونەوەکانى بەرپرسى لقەکان و کۆبوونەوەکانى نوێنەرانى پەیمانگا لە ناوەوە و دەرەوەى هەرێم.\n7. دەتوانێ سێ راوێژکار بۆ ئەنجومەنەکەى دیارى بکات بە پلەى کارگێرى بەش و بە ناونیشانى راوێژکارى بەرێوەبەرى ئەنجومەن.\n8. بەرزکردنەوەى ئەندامى پێشنیارکراو بۆ ئەنجومەنى بەشەکان لەسەر داواى ل. بەش بۆ سەرۆکى پەیمانگا دواى لێکۆلینەوە لە لایەن ئەنجومەنى راوێژکارى.\nبا / دەستهەلاتى لێپرسراوى بەشەکان\n1- ئەندامێکى دەستەى گشتى بەرێوەى دەبات.\n2- راپۆرتى مانگانە و وەرزى و ساڵانە ئامادە دەکات.\n3- پێشنیارکردنى کارگێر و ئەندام بەش بۆ بەشەکەى.\n4- واژوو لەسەر نوسراو و دیکۆمێنتەکانى بەشەکەى دەکات .\n5- نوێنەرایەتى پەیمانگا دەکات لە پرسەکانى تایبەت بە بەشەکەى.\n6- بەرپرسە لە بەرێوەبردن و راستەوخۆ ئاراستەکردنى کار و چالاکیەکانى بەشەکەى.\n7- هەر بەشێک کارگێرێکى سەرەکى و دوو کارگێر و بەپێى هۆبەکان، ئەندام بەشى دەبێت.\n8- بەشدارى کۆبوونەوەکانى ئەنجومەن و دەستەى گشتى و کۆبوونەوەکانى دیکەى تایبەت بە بەشەکەى دەکات.\n9- سەرپەرشتى کۆبوونەوەکانى بەشەکەى دەکات و راپۆرت و زانیاریەکان پێشکەش بە بەرێوەبەرى ئەنجومەنى بەرێوەبردن دەکات.\nدووەم / بەشى کاروبارى کارگێرى:\nئەندامێکى دەستەى گشتى بەرێوەى دەبات بۆ ماوەى ساڵێک و ئاساییە ماوەکەى بۆ دووبارە بکرێتەوە کە مەرجە هەڵگرى بڕوانامەى زانکۆ بێت، سەرپەرشتیارى بەشەکەیەتى و بەرپرسە لەبەرامبەر ئەنجومەن و دەستەى گشتى بۆ بەئەنجام گەیاندنى کارەکانى بەشکەى و رایکردنى کارە کارگێریەکانى بەشەکەى.\nپێکهاتەى بەشى کاروبارى کارگێرى:\n• کاروبارى ئەندامان\n• ووردبینى و ئەرشیف\n• هاتوو و دەرچوو\nسێیەم/ بەشى دارایى:\nئەندامێکى دەستەى گشتى بەرێوەى دەبات بۆ ماوەى ساڵێک و ئاساییە ماوەکەى بۆ دووبارە بکرێتەوە، سەرپەرشتیارى گشتى خەرجى و داهاتەکانى پەیمانگا دەکات هەڵدەستێت بە دانانى بەرنامە بۆ گەشەکردنى پەیمانگا لە رووى داراییەوە و پەیوەندى بەلایەنە پەیوەندیدارەکان دەکات بۆ کۆکردنەوەى داهات.\nپێکهاتەى بەشى دارایی :\n• بوودجە و پرۆژەکان.\n• خەرجیەکان و داهاتەکان.\n• سندوقی یارمەتیەکان.\nچوارەم/ بەشى راگەیاندن:\nئەندامێکى دەستەى گشتى بەرێوەى دەبات کە مەرجە هەڵگرى بڕوانامەى زانکۆ بێت و ئەزموونى کارکردنى لەبوارى راگەیاندن هەبێت یان بڕوانامەى لە راگەیاندن هەبێت، سەرپەرشتیارى بەشەکەیەتى و بەرپرسە لەبەرامبەر ئەنجومەن و دەستەى گشتى بۆ بەرێوەبردنى کارەکانى بەشکەى و گەیاندنى هەواڵ و ئاگادارى و زانیارى بۆ راى گشتى لەناوەوە و دەرەوەدا.\nپێکهاتەى بەشى راگەیاندن:\n• سوشیال میدیا\nپێنجەم/ بەشى پلان دانان:\nئەندامێکى دەستەى گشتى بەرێوەى دەبات کە مەرجە هەڵگرى بڕوانامەى زانکۆ بێت، سەرپەرشتیارى بەشەکەیەتى و بەرپرسە لەبەرامبەر ئەنجومەن و دەستەى گشتى بۆ بەئەنجام گەیاندنى کارەکانى بەشکەى و دانانى پلان بۆ سەرجەم بەشەکان و کارەکانى پەیمانگا و بەرزکردنەوە و گەشەپێدانى تواناى پەیمانگا.\nپێکهاتەى بەشى پلان دانان:\n• ئامار و داتاکان\n• فەند و پرۆژەکان\n• خول و چالاکیەکان\nشەشەم/ بەشى توێژینەوەى ستراتیژى وسیاسی:\nئەندامێکى دەستەى گشتى بەرێوەى دەبات کە مەرجە هەڵگرى بڕوانامەى زانکۆ بێت، سەرپەرشتیارى بەشەکەی دەکات و بەرپرسە لەبەرامبەر ئەنجومەن و دەستەى گشتى بۆ بەئەنجام گەیاندنى کارەکانى بەشکەى و هەڵدەستێ بە ئەنجامدانى لێکۆلینەوە و توێژینوە بۆ پرسە گرنگەکان و بە تایبەتى ئەو پلانانەى لە پەیرەوى ناوخۆى پەیمانگادا هاتووە، وەهەڵدەستێ بە وەرگێران و کۆکردنەوە و پەخشکردنى کتاب و نامیلکە و بلاوکراوە و زانیارى بۆ سەرجەم پرسەکان و بە پێى پێویستى و پەیرەوى ناوخۆى پەیمانگا.\nپێکهاتەى بەشى توێژینەوەى ستراتیژی و سیاسى:\n• وۆرک شوپ و سمینار.\n• توێژینەوەى زانستى و سیاسى.\n• هەڵسەنگاندن و راپرسى و ئامار.\n• بەدواداچوون لێکۆلینەوەى ستراتییژیانە .\n• گەشەپێدان و بەرزکردنەوەى تواناى تاکەکەسى.\nحەوتەم/ بەشى پەیوەندیەکانانى ناوخۆ:\nئەندامێکى دەستەى گشتى بەرێوەى دەبات کە مەرجە هەڵگرى بڕوانامەى زانکۆبێت، سەرپەرشتیارى بەشەکەیەتى و بەرپرسە لەبەرامبەر ئەنجومەن و دەستەى گشتى بۆ بەئەنجام گەیاندنى کارەکانى بەشکەى و دروستکردنى پەیوەندى لە نێوان پەیمانگا و دام و دەزگاى حکومى و ناحکومى و رێکخراو و پەیمانگا و سەنتەر و کۆپانیا نێوخۆییەکان.\nپێکهاتەى بەشى پەیوەندیەکانى ناوخۆ:\n• زانکۆ و پەیمانگاکان.\n• حزبە کوردستانیەکانى ناوخۆ .\n• رێکخراوەکانى کۆمەڵگاى مەدەنى.\n• پەرلەمان و ئەنجومەنى پارێزگاکان.\n• حزبەکانى بەشەکانى دیکەى کوردستان.\n• دام و دەزگاى حکومەیەکانى هەرێم و بەغدا.\n• سەندیکا و سەنتەرە ئەکادیمیەکانى ناوەوە.\nهەشتەم / بەشى پەیوەندیەکانى دەرەوە:\nئەندامێکى دەستەى گشتى بەرێوەى دەبات مەرجە دەرچووى زانکۆ بێت و زمانى ئینگلیزی بەباشى بزانێت، هەماهەنگى و هاوکارى لە نێوان پەیمانگا و رێکخراو و نوێنەرایەتى ولاتان و دەزگاکانى سەر بەنەتەوە یەکگرتوەکان و یەکێتى ئەوروپا و جامیعەى عەرەبى و رێکخراوە نێودەولەتى و هەرێمیەکانى دیکە دەکات و هەوڵى وەرگرتنى فەند و کۆمەکى دارایی و وەرگرتنى زەمالەى خوێندن و کارئاسانى بۆ فێرخوازانى بەشى پەیوەندى و زانستى سیاسى و نزیک لێى دەدات.\nپێکهاتەى بەشى پەیوەندیەکانى دەرەوە:\n• رێکخراوە بیانیەکان .\n• مافى مرۆڤى نێودەوڵتى.\n• رێکخراوى نەتەوە یەکگرتوەکان.\n• حزبەکانى عێراقى و دەرەوەى عێراق.\n• نوێنەرایەتى وڵاتان لە هەرێم و عێراق.\n• زانکۆ و پەیمانگا و سەنتەرەکانى بیانى لەناوەوە و دەرەوەى هەرێم.\nنۆیەم./ بەشى یاسایی\nئەندامێکى دەستەى گشتى بەرێوەى دەبات، مەرجە بڕوانامەى بەکالۆریوسى لە یاسادا هەبێت سەرپەرشتى کاروبارى یاسایی پەیمانگا دەکات و نوێنەرایەتى پەیمانگا دەکات لەبەرامبەر دادگا و کارە یاساییەکانى دیکە.\nپەیجى پەیمانگا پەیمانگاى ناوین بۆ پەیوەندیە نێودەوڵەتیەکان\nفەیس بوکى پەیمانگا پەیمانگاى ناوین بۆ پەیوەندیە نێودەوڵەتیەکان\nویب سایتی پەیمانگا\nناونیشانى پەیمانگا هەولێر/گەرەکى بەختیارى / شەقامى پازدەى، نزیک قوتابخانەى شەهید کۆچەر\nژمارە موبایلى پەیمانگا 07507980758\nژمارە حسابى بانکى پەیمانگا


ترمیناڵی گواستنەوەی مەریوان لە سەقز باشتر نیە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / ترمیناڵی گواستنەوەی مەریوان لە سەقز باشتر نیە\nترمیناڵی گواستنەوەی مەریوان لە سەقز باشتر نیە\nسێ شه‌ممه 20 ئایار 2014\tکوردستان, هەواڵ 70 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nماوەیەكە ترمیناڵی تایبەت بە گواستنەوەی موسافیران لە شاری مەریوان گوازراوەتەوە بۆ شوێنێكی دیكەی ئەو شارە كە بە هۆی بێ ئیمكانی‌و نالەباربوونی شوێنەكە هاوڵاتیان ناڕازین.\nپاش گواستنەوەی ترمیناڵی شاری مەریوان بۆ نزیك زانكۆی مەریوان هاوڵاتیان چاوەڕێی شوێنێكی باشتر بوون بەڵام ئەوەیكە دەبینرێت دۆخ‌و شوێنێكی خراپتر لە ترمیناڵە دەبینرێت‌و هاوڵاتیان لە نەبوونی ئیمكانات‌و شوێنی تایبەتی بیهداشتی‌و شوێن بۆ حەوانەوەیان ناڕازین.\nهاوڵاتیانی مەریوان‌و موسافیران نیگەرانی خۆیان لە بەرانبەر ئەم كەمترخەمی‌و سووكایەتیەی بەرپرسان بە دیاری نەكردنی شوێنێكی شیاو بۆ گواستنەوەی موسافیران دەربڕیوە.\nشایانی باسە چەند رۆژ لەوەپێش بەڕێوەبەرانی ترمیناڵی گواستنەوەی سەقزیش ناڕەزایەتی خۆیان بەرانبەر دۆخی هاوشێوەی ترمیناڵی مەریوان دەربڕیی.


دەوڵەتی ئەمریکا، هیوا بە دەستەمۆ بوونی کۆماری ئیسلامییی\nڕۆژی سێشەممە ٣٠ی مانگی ڕێبەندانی ١٣٩٧ بەرابەر لەگەڵ ١٩ی فێورییەی ٢٠١٩ برایان هووك، نوێنەری تایبەتی وەزاڕەتی دەرەوەی ئەمریکا بۆ کاروباری تایبەت بە ئێران لە ڕێگای حیسابی کاربەری تویتێری ئەو وەزاڕەتخانەیەوە ویدۆیەکی لە قسەکانی لە بەردەم بینای باڵیۆزخانه‌ی پێشوی ئێران لە واشینگتۆن بڵاوکردەوە کە تێیدا سەرلەنوێ جەخت لەسەر مەرجە سەرەکییەکانی ئەمریکا بۆ ئاسایی کردنەوەی پێوه‌ندییه‌كان لەگەڵ کۆماری ئیسلامیی دەکاتەوە. برایان هووك بە ئاماژە کردن بە چاودێری کردنی دەوڵەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەم بینایە و کەلوپەلەکانی نێوی، هیواداری دەربڕی کە ڕۆژێک کلیلەکانی ئەم باڵیۆزخانه‌یه بدرێتەوە بە حکومەتێک کە نوێنەری ڕاستەقینەی خەڵکی ئێران بێت، حکومەتێکی کە” ئەنگیزەی ئیدئۆلۆژیەکی ئینقلابی پەڕتوکاوی نەفرەت بار نەبێت، بەڵکوو بەرژەوەندی و ئیرادەی خەڵکی مەزنی ئێڕان بێت.” ناوبراو لە درێژەدا دەڵێ:” ئێمە دەبێ لە وڵاتانی یەکتردا باڵیۆزخانه‌مان هەبێت. ڕژیمی ئێران ئەم تواناییەی هەیە کە ئاڕاستەیەکی باشتر بۆ خەڵکەکەی وێنا بکات. ئەم ڕژیمە دەبێ کەمتر وەک ئاڕمانێکی ئینقلابی و زیاتر وەک وڵاتێکی نۆرماڵ هەڵسووکەوت بکات. ئێمە هیوادارین کە ڕژیم ئەوە هەڵبژێرێت کە ئیتر بە سیاسەتەکانی هەڕەشە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و هاوپەیمانەکانی لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست نەکات و کۆتایی بەم کارەی بێنێت.” برایان هووك لە درێژەدا بە لەحنێکی هەڕەشە ئامێز ڕایدەگەیەنێت کە” ڕژیمی ئێران دەتوانێ هەڵبژێڕێت، ئەمکارە بکات یان شاهیدی لێکهەڵوەشانی ئابوورییەکەی بێت.”\nقسەکانی نوێنەری تایبەتی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا سەبارەت بە ئێران، سەرەڕای لەحنی توند و هەڕەشە ئامێزی لە بارەی ڕژیمی کۆماری ئیسلامییەوە نیشانی ئەدات کە کاربەدەستانی ڕەسمی دەوڵەتی ئەمریکا هێشتا بێ هیوا نەبوون لە ڕام بوونی ئەم ڕژیمە و چاكسازی له سیاسەتەکانی لە ڕاستای بەرژەوەندیەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی لە ناوچەکەدا. ئامانجی سەرەکی دەوڵەتی ئەمریکا لە ڕەچاو کردنی ئەم گوشارانە هێشتا نەک ڕووخاندنی کۆماری ئیسلامیی، بەڵکوو ڕاگرتنی پرۆژە هەستەییەکانیەتی بۆ ماوەیەکی نادیار، چاودێری بەسەر بەرنامانەی بەرهەمهێنانی مووشەکی بالێستیک و کۆنترۆڵ کردنی دخاڵەتە سیاسیی و نیزامییەکانی کۆماری ئیسلامیی لە وڵاتانی ناوچەکە دایە. دەوڵەتی ئەمریکا بە دەستەبەر کردنی ئەم مەرجانە دەیەوێ نیگەرانی هاوپەیمانەکانی لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست بڕەوێنێتەوە و پێگەی لاوازبووی خۆی لە بەرانبەر زلهێزە ڕەقیبە جیهانییەکانیدا باشتر بکات. هەڵبەت لە حەفتەکانی دواییدا هەوڵەکانی دەوڵەتی ئەمریکا بۆ ڕاکێشانی هاوکاری دەوڵەتانی ئۆرووپایی بۆ توند کردنەوەی گه‌مارۆ ئابوورییەکان، زیاتر بوونی هەڕەشەکانی کاربەدەستانی ڕەسمی ئەمریکا لەدژی ڕژیمی ئیسلامیی، دیدار و هەڵسووکەوتی کاربەدەستانی دەوڵەتی ئەمریکا لەگەڵ هه‌ندێک لە هێز و سیماکانی ئۆپۆزسیۆنی ئێران بۆ گوشار هێنانی کۆنترۆڵکراو لەدژی ئەم ڕژیمە ئاستێکی تازەی بەخۆیەوە گرتووە. کاربەدەستانی ڕژیمی کۆماری ئیسلامییش ئاگاداری توند بوونەوەی ئەم گوشارانە هەن. حەسەن ڕووحانی ڕۆژی چوارشەممە یەکی مانگی ڕەشەمە، لە کۆبوونەوەی هەیئەتی دەوڵەتدا وتی:” کە ئەمریکا و ئێران چۆنه‌تە” زۆران بازیەکی حەدی ئەکسەری”ەوە و شەڕی ئیرادەکانی دوو وڵات بە زوویی ئاکامەکانی نیشان ئەدات.”\nتوندبوونەوەی گوشارەکانی دەوڵەتی ئەمریکا بۆسەر کۆماری ئیسلامیی ئاوێتە بە دەربڕینی هیواداری بۆ گۆڕانی ئاڕاستەی ڕژیم سەرچاوەگرتوو لێیەوە کە کاربەدەستانی ئەمریکایی بە توندی نیگەرانن کە ڕژیمی کۆماری ئیسلامیی دەرفەتی سازشی لەگەڵ ئەمریکای دەست نەکەوێت. چون کلیلی دیاریکردنی زەربول ئەجەلی زەمانی بۆ ڕوودانی سازشێکی گەورە تەنیا لەدەست دەوڵەتی ئەمریکا و سەرانی ڕژیمی کۆماری ئیسلامییدا نییە. دەوڵەتی ئەمریکا کە بارودۆخی ئێرانی لەژێر چاودێری دایە دەزانێ کە ڕەوتی ڕوو لە پەرەسەندنی ناڕەزایەتییە کرێکاری و جەماوەرییەکان لە ئێران بە تایبەت دوای ئاخێزی سەرتاسەری مانگی بەفرانباری پارەکە و کۆتایی هاتنی هیوا بە چاكسازی له ڕژیم لە نێوخۆوە، زەنگی مەترسی بۆ کۆماری ئیسلامیی لێدراوە. ڕژیمی کۆماری ئیسلامیی کە لەژێر مەترسی لێک هەڵوەشانی ئابووری و بزوتنەوەی ڕوو لە پەرەسەندنی ناڕەزایەتییەکان دایە و مەیدانی مانۆڕی لەنێو بلۆک بەندی زلهێزە جیهانییەکاندا بەرتەسک بۆه‌تەوە، ڕێگایەکی بێجگە لە سازش لەگەڵ ئەمریکا لەبەردەمدا نییە و بە کردەوە پێی ناوەتە ئەم ئاڕاستەیەوە.\nکۆماری ئیسلامیی لەژێر گوشاری دەوڵەتی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانیدا پێگە نیزامیەکانی لە نزیک سنوورەکانی ئیسرائیل کۆکردووه‌تەوە و هەنگاو بە هەنگاو لە حوزوری نیزامی لە سوورییە پاشەکشەی کردووە، لە عێڕاق سیاسەتەکانی لەگەڵ ئەمریکا هاوئاهەنگ کردووە، لە یەمەن بە ئەسڵی وتووێژ بۆ کۆتایی هێنان بە شەڕ و دابەشکردنی دەسەڵات لە نێوان هەردوو لایەندا ڕازی بووە، لە ئەفغانستان بەکرده‌وە یارمەتی” پرۆژەی ئاشتی” ئەمریکای داوە، بەم حاڵەشەوە ئەگەر تا ئێستا ڕازی بە سازشی کۆتایی لەگەڵ ئەمریکا نەبووە سەرچاوەگرتوو لە ناکۆکییەکەوەیە کە تێیدا گیری خواردووە. سەرانی ڕژیمی کۆماری ئیسلامیی دەزانن ئەگەر بێت و ڕازی بە سازشی کۆتایی لەگەڵ ئەمریکا بن یەکێکی تر لە پایەکانی ستڕاتێژی مانەوەی ڕژیم واتە دژایەتی کردنی ئەمریکا و پرۆژە ئەتۆمی و مووشەکی و دەخاڵەتگەرییە نیزامییەکانی کە تا ئێستا بە سەدان میلیارد دۆلار لە دەست ڕەنجی کرێکاران و لە گیرفانی خەڵکی ئێرانی تێدا هەزینە کردووە، تێک دەڕمێت. بەم تێکڕمانەش بزوتنەوەی ناڕەزایەتیی و مۆتاڵباتی کرێکاران و توێژی هەژاری کۆمەڵگا لەدژی ڕژیم رۆحییەیەکی هێرش بەرانبەتر بەخۆیەوە دەگرێت و قەیرانی حکومەتی قوڵتر دەبێتەوە.\nلەم ڕووەوە ڕژیمی کۆماری ئیسلامیی بە پێکهاتەی ئێستایەوە بۆ ئەنجامدانی ئەم سازشە گەورەیە بە پارێز و دەست بە عەسا دەجوڵێتەوە. بەڵام سەرئەنجام کادری ڕێبەریی و فەرماندەکانی سپای پاسداران لە لەعەینی شاخ و شانە کێشان و هەڕەشەی بێ ناوەرۆک لە ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی لە ئاستی ناوچەکەدا، کاتی سازش دیاری دەکات. ئەگەری ئەوە هەیە کە سپای پاسداران بۆ بەرەنگار بوونەوە لەگەڵ ئاخێزی بزوتنەوە کرێکاری و پێشڕەوە ناڕەزایەتییەکان لە کۆمەڵگادا بۆ ئەنجامدانی سازش دەست بداتە هەڵپاچینی لقوپۆپە زیادییەکان لە نیوخۆی ساختاری حکومەتی و بە نیزامی کردنی فەزای سیاسی کۆمەڵگا. بۆ بەرەنگار بوونەوە لەگەڵ ئەم مەترسیانە گەلێک حەیاتیە کە بزوتنەوەی ناڕەزایەتیی کرێکاران و جەماوەری هەژار پێش ئەوەی سپای پاسداران توانی بێتی بە میلیتاریزە کردنی فەزای کۆمەڵگا هەموو زەرفییەتەکانی سەرکوتی بەکاربێنێ، بە ئەندازەی پێویست بەرەوپێش چووبێتن کە نە تەنیا سپای پاسداران نەتوانێ سەرکوتیان بکات، بەڵکوو بەرەی خەبات و شۆڕش بە گشتگیر کردن و سەرتاسەری کردنەوەی مانگرتنە کرێکارییەکان و خەباتی جەماوەری و بە ئیعتیساباتی سیاسیی جەماوەری دەزگای حاکمییەت فله‌ج بکەن.


1937 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nجێگری یەكەمی سكرتێری گشتی یەكێتی نیشتیمانی كوردستان رایدەگەیەنێت كە پێویستە هەرچی زوترە حكومەتی هەرێم بە سیاسەتە ئابورییەكانی خۆیدا بچێتەوە.\nبەپێی راگەیەنراوێكی نوسینگەی جێگری سكرتێری گشتی یەكێتی كە وێنەیەكی بۆ شارپرێس نێردراوە كۆسرەت رەسوڵ پێشوازی كردوە لە فرانك بیكەر باڵیۆزی بەریتانیا لە عێراق.\nلەدیدارێكدا كۆسرەت رەسوڵ رۆڵی قارەمانانەی پێشمەرگەی كوردستانی لە روبەڕوبونەوەی تیرۆریستانی داعشدا بۆ باڵیۆزی بەریتانیا شیكردەوە، كە توانیویانە شكست بەكارە تیرۆریستیەكانیان بهێنن و لە زۆربەی ناوچەكانی كوردستان وەدەریان ناون.\nجێگری سكرتێری گشتی یەكێتی داوای یارمەتی و هاوكاری زیاتری بەریتانیای كرد بۆ هێزی پێشمەرگە و چڕكردنەوەی هەوڵەكانیان بۆ چارەسەری كێشەكانی نێوان هەرێم و بەغدا لە پێناو گوزەرانی هاوڵاتیاندا.\nلە دیدارەكەدا كۆسرەت رەسوڵ جەختیكردەوە كە دۆخەكە زۆر ئاڵۆز بووە و هەرێمی پێویستی بە پشتیوانی و هاوكاری جددی بەریتانیا هەیە بۆ سەركەوتن بەسەر ئەو دۆخەدا، چونكە بەوتەی ئەو ژیان و گوزەرانی كۆمەڵگەی كوردی بەئاقارێكی زۆر هەستیاردا دەڕوات.\nجێگری سكرتێری گشتی یەكێتی وتیشی"پێویستە هەرچی زوترە حكومەتی هەرێم بە سیاسەتە ئابورییەكانی خۆیدا بچێتە وە و چارەسەرێكی بەپەلە و گونجاو بدۆزرێتەوە بۆ دەربازبوون لەو قەیرانە".