سوپای پاسداران: بە توندی وەڵامی هەر هێرشێك دەدەینەوە\nحسێن سەلامی فەرماندەی گشتی سوپای پاسداران ئێران\nفەرماندەی گشتی سوپای پاسدارانی ئێران دەڵێت، هەر وڵاتێك هێرشیان بكاتە سەر بە توندی بەرپەرچی دەدەنەوە و خاكەكەی خۆی دەكەنە گۆڕەپانی شەڕ.\nلە پەراوێزی پێشانگای فڕۆكە بێ فڕۆكەوانە دەستبەسەرداگیراوەكان لە تاران، حسێن سەلامی فەرماندەی گشتی سوپای پاسداران ئێران رایگەیاند: وڵاتەكەی بەوە ناسراوە كە بەتوندی وەڵامی هەرجۆرە هێرشێك دەداتەوەو تا لەناوبردنی دەستدرێژیكارەكە كۆڵنادات و هیچ شوێكی پارێزراو بۆ دوژمنەكەی ناهێڵێتەوە.\nوتیشی: ئەگەر هەر وڵاتێك هێرشیان بكاتەسەر، خودی خاكی ئەو وڵاتە دەكەنە گۆڕەپانی شەڕ.\nدوای هێرشەكانی هەفتەی رابردووی سەر دوو كارگەی نەوتی سعودیە، سەرباری ئەوەی حوسییەكان بەرپرسیارێتی هێرشەكانیان لە ئەستۆی گرت، بەڵام ریاز و واشنتۆن سورن لەسەر تۆمەتباركردنی ئێران بە ئەنجامدانی ئەو هێرشانە.\nئەمریكا بەدوری نازانێت رێوشوێنی سەربازی بەرامبەر بە هێرشبەرانی سەر دامەزراوە نەوتیەكانی سعودیە بگرێتەبەر و وەك هەنگاوی سەرەتاییش رۆژی شەممە كۆشكی سپی بڕیاریدا ژمارەیەك لە هێزە سەربازیەكانی رەوانەی كەنداو بكات.\n" دوو مانگ پێش ئه‌و رێكه‌وته‌ی راگه‌یه‌نراوه كۆرۆنا له ئه‌روپا بڵاوبوه‌ته‌وه"


هه‌نگاوه‌كانی جێبه‌جێكردنی بڕیاره‌كانی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی مه‌كته‌بی سیاسی له ده‌باشان، ده‌ستیپێكرد\nهه‌نگاوه‌كانی جێبه‌جێكردنی بڕیاره‌كانی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی مه‌كته‌بی سیاسی له ده‌باشان، ده‌ستیپێكرد  راپۆرت 13/2/2017\nئه‌م هه‌فته‌یه سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌شی یه‌كێتی‌و گۆڕان كۆده‌بێته‌وه\n*كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كێتی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كاندا به‌رده‌وام ده‌بێت\nهه‌نگاوه‌كانی جێبه‌جێكردنی بڕیاره‌كانی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی رۆژی 11/2/2017 ی مه‌كته‌بی سیاسیی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان كه به سه‌رپه‌رشتی كۆسره‌ت ره‌سوڵ عه‌لی جێگری یه‌كه‌می سكرتێری گشتیی ی.ن.ك، له ده‌باشان به‌ڕێوه‌چوو، ده‌ستیپێكرد.\nنه‌خشه‌ڕێگاكه‌ی یه‌كێتی تاوتوێده‌كرێت\nله راگه‌یه‌ندراوی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی مه‌كته‌بی سیاسیدا هاتبوو، كۆبوونه‌وه‌كه (درێژه‌پێدانی كۆبوونه‌وه‌كانی له‌گه‌ڵ پارتی‌و گۆڕان‌و لایه‌نه‌كانی دیكه‌ش، به‌پێی نه‌خشه‌ڕێگای یه‌كێتی، بۆ چاره‌سه‌ركردنی سه‌رجه‌م كێشه‌كان، له‌عیراق‌و كوردستان‌و پرسه ده‌ستووری‌و یاسایی‌و ئابوورییه‌كانی به‌گرنگ زانی)، ئاماژه‌به‌وه‌شدرابوو (رۆژی پێنجشه‌ممه‌ی ئایینده‌ش 16/2/2017، مه‌كته‌بی سیاسی بۆ دوا تاوتوێی نه‌خشه‌ڕێگاكه‌ی یه‌كێتی كۆده‌بێته‌وه‌و بڕیاری كۆبوونه‌وه‌ی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتیش، بۆ هه‌مان ئامانج ده‌درێ. پرۆژه‌و بڕیاره‌كانیش، پێش دوا په‌سه‌ند، ده‌خرێنه به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی ناوه‌ند).\nله‌باره‌ی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی مه‌كته‌بی سیاسییه‌وه، رزگار عه‌لی ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی ی.ن.ك، به كوردستانی نوێ-ی راگه‌یاند: كۆبوونه‌وه‌كه سه‌ره‌تایه‌كی باشبوو بۆ یه‌كێتیی ناو یه‌كێتی‌و ته‌بایی ریزه‌كانی یه‌كێتی، به جێبه‌جێكردنی بڕیاره‌كانی كۆبوونه‌وه‌كه‌ش دۆخی ناوخۆی یه‌كێتی هه‌م پته‌وتر ده‌بێت، هه‌م كاریگه‌ری زۆرباشی له‌سه‌ر دۆخی یه‌كێتی به شێوه‌یه‌كی گشتی ده‌بێت. هه‌روه‌ها له‌باره‌ی كۆبوونه‌وه‌ی رۆژی پێنجشه‌ممه‌وه، وتی: درێژەپێدەری كۆبوونه‌وه‌كه‌ی پێشوو ده‌بێت‌و چه‌ند پرسێكی دیكه تاوتوێده‌كرێت‌و ئه‌نجامی كۆبوونه‌وه‌كانی مه‌كته‌بی سیاسیش ده‌درێن به سه‌ركردایه‌تی‌و پاشان كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی ده‌كرێت.\nرزگار عه‌لی ئه‌وه‌شی پێڕاگه‌یاندین: كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كێتی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كاندا به‌رده‌وام ده‌بێت‌و دوای كۆبوونه‌وه‌كانی مه‌كته‌بی سیاسی‌و سه‌ركردایه‌تی، كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كێتی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كاندا ده‌ستپێده‌كات.\nسه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره: گۆڕان‌و یه‌كێتی‌و پارتی له وه‌ڵامی پڕۆژه‌كه‌ی شیعه هاوڕابوون\nهه‌روه‌ها سه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی ی.ن.ك له دیدارێکدا له‌گه‌ڵ كوردستانی نوێ، ده‌ڵێت: گۆڕان‌و یه‌كێتی‌و پارتی له وه‌ڵامی پڕۆژه‌كه‌ی شیعه هاوڕابوون. «له‌دوو هه‌فته‌ی داهاتووشدا وه‌ڵامی شیعه‌كان ده‌ده‌ینه‌وه»، ده‌شڵێت: وه‌فدێك ده‌چێته به‌غدا بۆ گه‌یاندنی وه‌ڵامی لایه‌نه سیاسییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان بۆ ئه‌و پڕۆژه‌یه‌ی شیعه‌كان. (به‌هه‌ند وه‌رگرتنی پرسی هاوسه‌نگیش له كوردستاندا) به پێویست ده‌زانێت.\nتەواوی دیدارەکە لە\nبڕیاره سێشه‌ممه، سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌ش كۆببێته‌وه\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه، د.ئیسماعیل نامیق ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌شی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان‌و یه‌كێتیی نیشتمانی، به كوردستانی نوێ-ی راگه‌یاند: بڕیاره له‌م هه‌فته‌یه‌دا سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌شی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان‌و یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان كۆببێته‌وه.\nبه‌پێی زانیارییه‌كانی كوردستانی نوێ-ش (پێده‌چێت كۆبوونه‌وه‌ی سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌ش، رۆژی سێشه‌ممه بێت).


حەسەن شەرەفی: لە هێرشەکەی ساڵی 1996ی ئێران دەستەیەکی ناو یەکێتی کردیان دەستەیەکی دیکە پێیان خۆش نەبوو - اخبار العراق\nاخبار العراق » كوردى » حەسەن شەرەفی: لە هێرشەکەی ساڵی 1996ی ئێران دەستەیەکی ناو یەکێتی کردیان دەستەیەکی دیکە پێیان خۆش نەبوو\nحەسەن شەرەفی: لە هێرشەکەی ساڵی 1996ی ئێران دەستەیەکی ناو یەکێتی کردیان دەستەیەکی دیکە پێیان خۆش نەبوو\nحەسەن شەرەفی، جێگری لێپرسراوی گشتیی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، کە هاوکات بەڕێوەبەری ناوەندی سیاسیی ئەو حزبەیە، لەم دیدارەی(باس)دا ئاماژە بە ڕەوشی خەباتی پارتەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و کردە تیرۆریستییەکان لە دژی کەسە دیارەکانیان و ڕۆڵی لایەنە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان لە هەوڵە دوژمنکارانەکانی ئێران دەکات.\n(باس) حدکا کۆنگرەی خۆی ئەنجام داوە و هەندێک گۆڕانکاریی کردووە، دیارترینیان چیین؟\nحەسەن شەرەفی: دەبوایە ساڵێک لەمەوبەر کۆنگرە ببەستین، بەڵام لەبەر ئەوەی حزب لە بەرنامەیدا هەبوو کە ئاڵوگۆڕێک لە پێکهاتەی خۆیدا پێک بهێنێت، دەبوایە دەرەتانێکی زۆر بە خەڵک و کادیر و لایەنگرانمان بدەین، تاوەکوو بۆچوونی خۆیان دەرببڕن. بڕیارمان ئەوەیە خەباتەکەمان بەرینتر بکەین و خەبات لەنێو شار بەرەو پێش ببەین و خەڵک هەر چاوەڕێی ئەوە نەکات لە شاخدا پێشمەرگە خەباتی بۆ دەکات و مافی بۆ دەگەڕێنێتەوە، بەڵکوو خەباتەکە بۆ هەمەلایەنە دەگۆڕین، هەر کەسێک بەپێی توانای خۆی لە شاخ یان شار لەو خەباتەدا بەشدار بێت. بڕیار درا لە جێگەی ئەوەی کۆمیتەی ناوەندیمان هەبێت، چەند ئۆرگانێکی وەک یەکمان هەیە کە هەر یەکەیان ئەرک و دەسەڵاتی دیاریکراوی خۆی هەیە. ئێمە ناوەندی سیاسییمان هەیە، کە زۆرتر کاری فکری و داڕشتنی ستراتیژی حزب و.. هتد دەکات و چاودێریی ئۆرگانەکانی خوار خۆی دەکات. دەستەی کارگێڕیمان بۆ حزب دامەزراندووە، کە زۆرتر کارەکانی حزب لە ڕووی ئیجرائییەوە ڕادەپەڕێنێت. هەروەها بەشی نیزامیمان هەیە کە بەشی پێشمەرگایەتییە. لەگەڵ چەندان گۆڕانکاریی دیکە.\n(باس) لە ماوەی ڕابردوودا حدکا بڕیاری دەستپێکردنەوەی خەباتی چەکداریی لە ڕۆژهەڵات دەرکرد، بەڵام دەگوترێ سنووردارە، ئەمە چۆن دەبێ؟\nحەسەن شەرەفی: زیهنییەتی ئێمە قەت ئەوە نەبووە کە خەباتێکی چەکداریی پان و بەرین لە شیمالی کوردستانەوە تا جنووبی کوردستان بەڕێوە ببەین، چونکە دۆخەکە گۆڕاوە و پشتی جەبهەکە بۆ کوردی ڕۆژهەڵاتی ئەوە نییە کە پێشتر هەبوو، جگە لەوەی حکوومەتی هەرێمی کوردستان چاوەڕوانیی ئەوەیان لێمان هەیە کە لەلایەن ئێرانەوە نەکەونە ژێر فشارەوە، بەڵکوو بیرۆکە سەرەکییەکە ئەوەیە کە خەباتی شار و خەباتی شاخ بەیەکەوە گرێ بدەین و پاڵپشتیی یەکتر بن.\n(باس) باس لە خەباتی شار دەکەیت، لە ماوەی ڕابردوودا خۆپیشاندانێکی فراوان لە ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستان دروست بوو، تێڕوانینی ئێوە بۆی چی بوو؟\nحەسەن شەرەفی: لەو کاتەوەی شا لە ئێران ڕووخاوە تا ئێستا، حەرەکەتی هاوشێوەی خۆپیشاندانەکانی ئەم دواییەی ئێران نەبووە، هەم لە باری بەرینییەوە کە 80 شاری ئێرانی گرتەوە، هەم لە باری دروشمەکانیەوە کە دروشمی مافخوازانە و سکۆلاریزم بوون و داوای نانی خەڵک بوون، دروشمەکان لە قازانجی هیچ یەکێک لە لایەنەکانی نێو کۆماری ئیسلامی نەبوون. بۆیە ئێمە پشتیوانیمان لەو جووڵانەوەیە کرد. لە شارەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش ئەو جووڵانەوەیە هەبوو، بەڵام کورد لە ئێران هەمیشە ئامانجی کۆماری ئیسلامییە. ئەو کاردانەوەیەی لەگەڵ خۆپیشاندانی شارێکی غەیرە کوردی کرا، لەگەڵ شارە کوردستانییەکان زۆر زیاتر بوو. ئێمە پێمان وایە ئەگەر ئەو خۆپیشاندانانە سەرکوت کرابن یان بێدەنگ کرابن، بەڵام لەبەین نەچوون و بە هەمان دروشم و بەرفراوانییەوە سەرهەڵدەداتەوە.\n(باس) لە ماوەی چەند هەفتەی ڕابردوودا دوو ڕووداوی تیرۆرکردنی فەرماندەکانی حدکا و حدک هەبوون، ئایا ئەو دوو کەسە چ خاڵێکی هاوبەشیان تێدایە؟ کێ کردوونیەتە ئامانج؟\nحەسەن شەرەفی: تیرۆریزمی کۆماری ئیسلامی لە هەموو شوێنێک، بە تایبەتی لە باشووری کوردستان بەرامبەر بە هەموو هێزەکانی نەیاری کۆماری ئیسلامی کراوە، بەڵام بە گشتی کردەی تیرۆر لەوانەوە دەست پێ دەکات کە کێ فشاری زۆرترە و شوێنپێی دیارترە و کۆماری ئیسلامی زۆرتر لێی دەترسێ. بۆ ئەو دوو کەسە کراونەتە ئامانج؟ ئەو دوو کەسە کاریگەرییان لە ناوچەکەدا هەبووە و خەڵک ناسیونی، بۆ دەڵێین کۆماری ئیسلامییە؟ چونکە جگە لە ئێران، ئەوانە دوژمنێکی دیکەیان نییە و کێشەیان لەگەڵ کەسی دیکەدا نەبووە. جگە لەوەی هەردووکیان پێشتر لەلایەن کۆماری ئیسلامییەوە لە چەندان ڕێگەی جۆراوجۆرەوە هەڕەشەیان لێ کراوە.\n(باس) گلەیی ئەوە دەکرێت کە حزبەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەپێی پێویست بەئاگا نیین، بۆیە بەئاسانی دەکرێنە ئامانج؟\nحەسەن شەرەفی: ئەو گلەییە تا ڕادەیەکی زۆر ڕاستە، ئێمە ڕەنگە حەزەرمان کەم بووبێت و بەو جۆرەی پێویستە، خۆمان نەپاراستبێت، بۆیە لەمبارەیەوە زەربەی زۆرمان خواردووە. هەرچەندە بەشێکی دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کە ئەگەر لە زەمینەیەکدا هەست بە ئەمنییەت بکەیت، حەزەرەکەت کەمترە، بەڵام کە ئاڵۆزیی پترە، دەبێ هۆشیاربوونەکە زیاتر بێت. ئێستا فشاری کۆماری ئیسلامی لەسەر باشوور زۆرە و حزبەکانی باشووری کوردستان کێشەی ناوخۆیان ئاڵۆزترە و نێوانی هەولێر و بەغدا ئاڵۆزترە، بۆیە دەبێ ئێستا ئاگاهی و هۆشیاریی زیاتر هەبێ.\n(باس) هەندێک لە میدیاکانی سلێمانی تۆمەتی ئەوەیان دایە پاڵ پارتی دیموکراتی کوردستان کە گوایە ئاسانکاریی بۆ ئەو کردەوانە دەکات، ئایا هیچ گومانێکی لەو چەشنەتان هەیە؟\nحەسەن شەرەفی: پارتی و کۆماری ئیسلامی وەکوو دوو دراوسێ ئاساییە ڕێککەوتن بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ یەکتر بکەن، بەڵام ئێمە پێمان وانییە کە پارتی بچێت لەمەدا لەگەڵ ئێران ڕێک بکەوێت، ڕەنگە داوا بکات هەندێک چالاکییەکانمان بەربەست بکەین، تاوەکوو ئێران فشاریان بۆ نەهێنێت. ئێمە هەست بە ڕێککەوتنێکی لەم شێوەیە ناکەین.\n(باس): دەگوترێ ئۆتۆمبێلەکەی سەڵاح ڕەحمانی، ڕۆژی پێش تەقینەوەکە لە سلێمانییەوە هاتووە، قادر قادریش لەو شوێنەی شەهید کرا، لە زۆنی سەوزە، ئایا گومان لە یەکیتی دەکەن؟\nحەسەن شەرەفی: بۆ کۆماری ئیسلامی، باشووری کوردستان کە لەنێو خۆیدا و لەگەڵ دەوروبەردا لە ئاڵۆزیدایە، دەستی ئاواڵەتر دەبێت، جیاوازی نییە لە کام زۆندا هەیە. پێمان وایە کۆماری ئیسلامی ئەو هەموو پیلانە بگێڕێت، ڕەنگە لە توانای حکوومەتی هەرێمی کوردستانیشدا نەبێت پێش بە هەموو شتێک بگرێت، بەڵام چاوەڕوانیی ئەوەشمان هەیە کە بەدواداچوون بۆ ئەو ڕووداوانە بکەن.\n(باس) لە مانگی ڕابردوودا کۆماری ئیسلامی تۆمارێکی ڤیدیۆیی هێرشکردنە سەر قەڵای دیموکراتی بە پشتیوانیی یەکێتی بڵاو کردەوە، پێت وایە بۆچی لەم کاتەدا ئەم تۆمارە بڵاو دەکرێتەوە؟\nحەسەن شەرەفی: یەکێک لە ئامانجەکانی ئەوەیە کە بڵێت، بەڵێ ئێمە کاتی خۆی دەستمان ئاواڵا بووە کە ئەو هەموو هێزە بە شاراندا ببەینە سەر نەیاری خۆمان و لێی بدەین، هەروەها هەندێک برین بکولێنێتەوە. ئەو هێزە کە هات، ئێمە زانیاریمان هەبوو، کاتێک بەڕێ کەوتن هەواڵیان پێ داین، بۆیە هەموو شوێنەکانمان لە ژن و منداڵ چۆڵ کرد و تەنیا پێشمەرگە مایەوە.\nئێمە ئەو کاتە پەیوەندیمان لەگەڵ یەکێتی و پارتی هەبوو، ئەوەی کە کرا، کەس ناتوانێ بڵێ هێزێکی چەند هەزار کەسی بەو هەموو توانای چەکی قورس و سووک لە مەریوانەوە دێتە ئەم دیوە و بڵێ ئاگام لێ نەبووە، ئاگا لێنەبوونەکە عەیبێکی گەورەترە لە ئاگالێبوونەکەی. ئاگا لێبوونەکەشی مانایەکی دیکە دەدات. دوای ڕووداوەکە لەگەڵ زۆر لە سەرکردەکانی یەکێتی قسەمان دەکرد، بەشێکی زۆریان دەیانگوت ئاگامان لەو شتە نییە و گلەییان لە سەرەوەی خۆیان دەکرد، کە هەموویان ئاگادار نەبوون. ئێستاش هەندێک کار دەکرێ لە ڕێکخراوێکدا کە هەموو ڕێبەرایەتییەکەی ئاگاداری نییە و ڕەنگە بە دڵیشی نەبێت. هەر ئەو کاتە ئەندامی سەرکردایەتیی یەکێتیم دیوە بە قەد ئێمە بەو بابەتە ناڕەحەت بووە و ئاگاشی لێ نەبووە. دەمەوێ بڵێم ئەوەی ئێستا ئێوە دەیبینن، ئەو دەماش هەروا بووە، دەستەیەک لەنێو یەکێتیدا کارێکی کردووە کە دەستەکەی دیکە پێی خۆش نەبووە.\n(باس) دەتەوێ بڵێی وەکوو خیانەتی 16ی ئۆکتۆبەر بوو کە ئێستا هەندێک یەکێتی دەڵێن گرووپێک ئەوەیان کرد؟\nحەسەن شەرەفی: من عەرزم کردی، هەروەک ئێستا، مەبەستم لە ئێستا ڕوون بوو.\n(باس) دۆخی ئێستای یەکێتی زۆر ئاڵۆزە و ئەو گرووپەی تۆمەتبارن بە خیانەتی 16ی ئۆکتۆبەر، هێزی ئەمنی و هەواڵگرییان هەیە، ئێوە ترستان نییە دووبارە سیناریۆی هێرشەکەی سەر قەڵای دیموکرات دووبارە بکرێتەوە؟\nحەسەن شەرەفی: هۆشیاریی خۆمان بۆ هەموو ڕووداوێکی نەخوازراو وەرگرتووە، بەڵام نە سەردەمەکە ئەو سەردەمەیە کە هێزەکە هاتە سەرمان، نە ڕاگەیاندنەکانی ئێستا هەن، ئەوکات هەبوون، نە بیروڕای گشتیی دونیا لەبارەی دۆزی کورد ئەوەیە کە ئەو سەردەم هەبوون. من ئەگەرەکە ڕەت ناکەمەوە، بەڵام بە زۆریشی نازانم شتێکی وا ڕوو بداتەوە.\n(باس) ئێوە لە دوای 16ی ئۆکتۆبەر سنوورتان لە حەشدی شەعبی زۆر نزیک بووەوە، ئایا مەترسیی دروست نەکرد؟\nحەسەن شەرەفی: 100٪ مەترسییە، حەشدی شەعبی ئەگەر نەڵێم هەمووی داردەستی ئێرانە، بەڵام بەگشتی بەڕێوەبەری دەستووراتی فەرمانی کۆماری ئیسلامی وەردەگرن. حەشد هەر بۆ ئێمە خەتەرناک نین، بۆ خوشک و براکانمان لە باشووریش پڕ مەترسین.\n(باس) لە 16ی ئۆکتۆبەردا ئێمە ناوچەیەکی فراوانمان لەدەست دا، بەڕێزتان ئەزموونێکی زۆرتان لە بواری بەرگریکردن هەیە، پێت وایە بۆچی وا بەئاسانی ئەو ناوچانە لەدەست دران؟\nحەسەن شەرەف: ئەو ڕووداوە پێش هەموو کەسێک پەیوەندیی بە خوشک و براکانمان لە باشوورەوە هەیە، بەڵام ئەوەی ئێمە دەیبینین، پێمان وابوو ئەگەر هیچ شتێکی ناسروشتی ڕووی نەدابا، کورد توانای خۆڕاگریی بەرامبەر هێزی عێراقی هەبوو.\nئەو خۆڕاگرییەی لە پردێ کرا، نیشانی دا کورد ئەگەر بیەوێ، دەتوانێ خۆڕاگری بکات و پیلانێکی دیکەشی پووچەڵ کردەوە، عێراق بەنیاز نەبوو لە پردێ بوەستێ و بەنیاز بوو بێتە هەولێریش، بۆیە ئەوەی ئێمە دەیبینین، ئەگەر هیچ شتێکی نائاسایی نەهاتبایە نێو بابەتەکە، کورد دەیتوانی مقاوەمە بکات، هەروەکوو لە پردێ کردی.\n(باس) دەکرێ ئەو شتە نائاساییە ڕوون بکەیتەوە؟\nحەسەن شەرەفی: لەبەرچاوی هەموومانە، هەندێک شت ڕووی دا، ئێمە ناڵێین، خودی براکانمان لە باشوور باسی دەکەن کە چۆن ڕێگە بە هێزەکانی عێراق درا، بێ کێشە بێن. ئەوانەی شارەزای شەڕن دەزانن ئەگەر لە بەرەیەکەوە کەلێنت تێ کەوت، ئەوا هەموو بەرنامەکە تێک دەچێت، بەڵام باش بوو لە پردێ خۆی گرتەوە و بەرگری کرا.\n(باس) ئەگەر ئەوانەی لە 16ی ئۆکتۆبەر ڕێککەوتنیان کردووە، لێپێچینەوەیان لەگەڵدا نەکرێ، ئەم خیانەتانە نابنە شتێکی ئاسایی؟\nحەسەن شەرەفی: دەبوایە ڕووداوی هێرشکردنە سەر بارەگاکانمان و ئەوانەی لە دژی ئێمە و خوشک و براکانمان لە باشوور کراون، ئەگەر لە کاتی خۆیدا لێکۆڵینەوە کرا و ئاکامەکانی ڕاگەیاندرا، ئەوا پێش لە هەندێک شت دەگرێ، بەڵام ئەگەر ئەو لەبەر ئەم و ئەم لەبەر ئەو پووش بەسەر بکرێ، ئەوا دەبێ پێشبینی بکەین شتی دیکەش ڕوو بدات.\n(باس) باستان لە یەکگرتنی کورد کرد، حدکا و حدک دوو حزبن کە زۆر لەیەکەوە نزیکن، بۆچی تا ئێستا یەکتان نەگرتووەتەوە؟\nحەسەن شەرەفی: زەروورەتی یەکگرتنەوە هەبووە و ئێمەش لە هەوڵداین و پێم وایە دەبێت. ئەگەر زۆریش نەکێشێت، بەرەیەک لەنێو هێزە کوردییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا پێک بهێندرێت. ئەوانەی ئەزموونی هێزی سیاسییان هەیە، دەزانن جیابوونەوە و لێکدابڕان کاتێکی زۆر کەمی دەوێت، بەڵام یەکگرتنەوە ماوەیەکی زۆر دەبات. ئەوەی ئێمە دەیبینین، ئەو ڕەوشە ناخۆشەی هەبوو، بەسەر پەیوەندیماندا نەماوە، جگە لەوەی دوو ساڵە دەستەکانمان پێکەوە دادەنیشن و لەبارەی یەکگرتنەوە قسە دەکەن، بەرەو پێشچوونیشی پێوە دیتراوە، دوایین کۆنگرەش ناوەندی سیاسیی ڕاسپاردووە کار بۆ بەرەوپێشبردنی گفتوگۆکان تا گەیشتن بە کۆنگرە برەو پێ بدات.\nخلية الازمة تقرر تعطيل دوام مدارس نينوى بسبب احتمالية حدوث سيول جارفة


عه‌بدوڵا که‌ریم مه‌حمود: هه‌رێمێکی به تاڵ. – WTARIKURD\nدوای گۆڕانکارییه‌کانی 9- 4- 2003 هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عێراق له به‌غداد و په‌رله‌مانی کورد له هه‌ولێر کرا، سه‌رکردایه‌تی سیاسیی کورد و حیزبه‌کانی کوردستان له په‌رله‌مانی عیراق و حکومه‌تی عێراق، ئه‌وه‌ندەی دژایه‌تی ناڕه‌وای یه‌کتریان کرد و ئه‌وه‌نده هه‌ڵپه‌یان بۆ به‌ده‌ستهێنانی کورسی ده‌سه‌ڵات و ده‌ستکه‌وت کردوه،\nئه‌وه‌نده‌ی میدیا زه‌به‌لاحه‌کانیان خستوه‌ته گه‌ر بۆ دروستکردنی سیناریۆو درۆ و تۆمه‌ت و بوختیان هه‌ڵبه‌ستن بۆ یه‌کتریی، ئه‌وه‌نده خاوه‌نی ستراتیژی وتاری نه‌ته‌وه‌یی نه‌بوون، به‌مه‌ش خاڵه لاوازه‌کانی سه‌رکرده سیاسییه‌کان و حکومه‌تی هه‌رێم و په‌رله‌مانی کورد له به‌غداد که‌وته روو.\nپه‌رله‌مانتارانی کورد نه‌یانتوانی به یه‌ک ده‌نگ و یه‌ک هه‌ڵوێست، له ناو هۆڵی په‌رله‌مانی به‌غدادی پایته‌خته‌وه، زنجیره کۆمه‌ڵکوژی و ئه‌نفال و کیمیا باران کران و گۆڕه به‌کۆمه‌ڵه‌کانی گه‌له‌که‌یان بگه‌ینه ئاستی عێراق، ویژدانی ئه‌ندام په‌رله‌مانی لیسته جیاجیاکانی عێراق بهه‌ژێنن.\nنه‌یانتوانی جینۆسایدی کورد له گۆڕه‌به کۆمه‌ڵه‌کانه‌وه بکه‌ن به دۆکۆمینتێکی نیوده‌وڵه‌تی و له هۆڵی په‌رله‌مانی عێراقه‌وه بیگه‌یننه جیهان، نه‌یانتوانی نوێنه‌ری ده‌نگ و ره‌نگی داوا سه‌ره‌تایی و مافه ده‌ستوورییه‌کانی کورد بن، نه‌یانتوانی له‌و چه‌ند خوله‌ی په‌رله‌مان و حکومه‌تی عێراق کێشه‌و قه‌یرانه ئاڵۆزکراوه‌کانی کورد چاره‌سه‌ر بکه‌ن.\nئه‌ندام په‌رله‌مانه‌کانی کورد له به‌غداد نه‌یانتوانی سنووری سروشتی هه‌رێمی کوردستان له‌سه‌ر نه‌خشه‌ی جوگرافیای عێراقی نوێ دیاری بکه‌ن.\nکوا ئه‌و پلان و به‌رنامه‌و نه‌خشانه‌ی بۆ جێبه‌جێکردنی ماده‌ی 140 دیاری کرابوو؟ ، به‌جۆرێک کاڵ کراوه‌یه‌وه له‌وه‌ده‌چێ شوێنه‌واری نه‌مابێ.\nنه‌یانتوانی به حکومه‌تی نوێی عێراق راگه‌یه‌نن، دادگای باڵای تاوانبارانی عێراق له ناوچه سه‌وزی به‌غداد، کۆمه‌ڵکوژی فه‌یلییه‌کان و بارزانیه‌کان و ئه‌نفال و کیمیا بارانی هه‌ڵه‌بجه‌ی به جینۆساید داناوه، کوا بۆ حکومه‌تی نوێی عێراق مه‌رسومی جمهوری ده‌ر نه‌کرد، بۆ حکومه‌تی عێراق دوای لێبوردنی له کورد نه‌کرد، بۆ قه‌ره‌بووی یاسایی و مادی و مه‌عنه‌وی کورد نه‌کرانه‌وه، به‌ڵام قه‌ره‌بووی جینۆسایدیی کوێتیه‌کان کرایه‌وه.\nنه‌یان توانی به هه‌ماهه‌نگی په‌رله‌مانی لیسته جیاجیاکان فشار بخه‌نه سه‌رده‌وڵه‌تی عێراق، عێراق ببێ به ئه‌ندامی دادگای نیوده‌وڵه‌تی بۆ ئه‌وه‌ی جارێکی تر کورد ئه‌نفال و جینۆساید نه‌کرێته‌وه، دادگای باڵای تاوانبارانی عێراق وا به ساردوسڕی دانه‌خرێ.\nبۆ ئه‌ندام په‌رله‌مانه‌کانی کورد له به‌غدادو هه‌ولێر بواریان ره‌خساند ،سه‌کردایه‌تی سیاسی کوردو حکومه‌تی هه‌رێم و حیزبه سیاسییه‌کانی کوردستان بڕیاری یاسایی دادگایی باڵای تاوانبارانی ئه‌نفال بخه‌نه په‌راوێزه‌و تۆمتبارانی ئه‌نفال بپارێزن، بوار نه‌ده‌ن رووبه‌رووی دادگا بکرێنه‌وه .\nده‌بوایه سنوورێک بۆ ئه‌و هه‌موو زنجیره جینۆسایدانه‌ی کورد دابنرایه که ده‌وڵه‌تی ئێران و تورکیای دراوسێ رۆژانه له‌سه‌ر سنووره‌کان به‌رپای ده‌که‌ن.\nده‌بوایه به‌پێی ده‌ستوورو یاسا و سیسته‌می سه‌ره‌وتی نیشتمانی، بواریان نه‌دایه هیچ سه‌رکرده‌و حیزبێک بیره نه‌وته‌کان بۆ به‌رژوه‌ندی خۆیان به‌کار بهێنن، چیتر یاری به گرێبه‌ستی نه‌وت نه کرێ، داهاتی خاڵه گومرگییه‌کانی سنووره‌ییه‌کان به‌هه‌ده‌ر نەدرێ. تا حکومه‌تی هه‌رێم ئاوا مه‌زاجیانه و بێ موبالاتانه دوور له یاسا ورێسا، یاری به‌قوت و بژێوی هاوڵاتیان نه‌کات، ژیانی خه‌ڵک ئاوا دژورو قورس نه‌کات، شه‌پۆل شه‌پۆل گه‌نجه‌کان رێگای هات و نه‌هاتی ده‌ریای ئیجه نه‌گرنه به‌ر، به‌ره‌و چاره‌نووسێکی ون.\nگه‌ر کورد له ئاستی عێراق نه‌ک 60 کورسی، گه‌ر 100 کورسیشی له په‌رله‌مانی به‌غداد هه‌بێ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی یەکتریی قوبوڵ ناکه‌ن یه‌کتریی ده‌سڕنه‌وه. رۆڵی کورد له به‌غداد لاوازه‌و هیچ گۆڕانکارییه‌کیان پێ ناکرێ.\nئیستا هه‌موو ده‌سکه‌وته‌کانی حکومه‌تی هه‌رێم و په‌له‌مانی کورد له حکومه‌تی به‌غداد  ئه‌وه‌یه، گه‌ر به‌غداد بودجه بنێرێ حکومه‌تی هه‌رێم موچه‌ی هاوڵاتیان نابڕێ و له کاتی خۆی دا دابه‌شی ده‌کات. گه‌ر حکومه‌تی به‌غداد موچه نه‌نێرێت، ئه‌وا حکومه‌تی کوردی وه‌ک حکومه‌تێکی هه‌رێمی به‌تاڵ موچه‌ی هاوڵاتیانی پێ نادرێ، با ژیانی هاوڵاتیان نه‌هامه‌تی بێ، با خانه‌نشینانی به‌رده‌م ده‌رگای بانکه‌کاندا بمرن.


پۆلیڤیا لە شکستی جیڤاراوە بۆ سەرکەوتنی مۆرالیس له نووسینی عه‌لی مه‌حمود محه‌مه‌د – سه‌رده‌شت\n« وەرزی دووھەمی گه‌رانه‌وه… به‌شه‌کانی٧ تا ١٣\nپۆلیڤییا بەناوی سیمۆن بۆلیڤوار (۱۷۳۸-۱۸۳۰) ەوە ناو نراوە , کە زۆر لە وڵاتانی ئەمەریکای لاتینی ڕزگار کرد لە داگیرکاری (کۆڵۆمبیا, فەنزویلا, پیرۆ, پۆلیڤیا), پۆلیڤار ئەو ناوەیە بێ سڵەمینەوە چەپەکانی فەنزویلا ناویان هەڵگرتووە و شانازی پێوە دەکەن, خەونەکانی سیمۆن بۆلیڤوار لە دادپەروەری و ڕزگاری و یەکخستنی ئەمەریکای لاتین تا ئەمڕۆ بە زیندوویی ماوەتەوە .\nئەم وڵاتە پۆلیڤیا چۆن بە وڵاتی راِونانی سەرۆک بەناوبانگبوو, هاوکات لە ڕابردووشدا وڵاتی کودەتا سەربازییەکانیش بووە, لە ماوەی ۱۶۲ ساڵدا ۱۱۸۹ کودەتای سەربازی بەخۆوە بینیوە, وێڕای دواینەکەی بە سیناریۆو ئارایشێکی نوێ بەڕێوە چوو, بۆیە بەردەوام لە ناجێگیری سیاسیدا بووە, تا مۆرالیس هات ماوەی حوکمڕانییەکەی زۆرترین ماوەو ئاسایشترین کاتەکانی حوکمڕانی بوو لە مێژووی وڵاتدا, هۆکاری هەموو ئەوانەش ئەو هەژاری و پاوانکردنی دەسەڵاتە بوو لە لایەن کەمایەتیەکی سپی پێستەوە .\nئەم وڵاتە تژییە لە چیرۆکی کوشت بڕو جیاکاری بە ئەندازەی ئاپارتایدەکەی باشووری ئەفریقا, نموونەیەک بچوک لە کاتێک کرێکارانی قەسدیر مانیان گرتبوو بۆ زیادکردنی کرێکانیان, خاوەند کورهکان سوپایان بانگ کرد بۆ لێدانیان, لە ئاکامدا کرێکارانی کانەکان لە کۆمەڵکوژی کاتافا لە ۲۱-۱۲-۱۹۴۲ دا , ۱۹ کرێکار کۆمەڵکوژ کران و ۴۹ش بریندار کران, لە ساڵی ۱۹۴۳ ەوە ئەو یاداوەریبە کراوەتە رۆژی کرێکارانی کانەکانی پۆلیڤیا.\nبزووتنەوەی نەتەوەیی شۆڕشگێڕ کە لایەنگری لە کرێکاران و هندییەکان دەکرد ساڵی ۱۹۵۱ گەیشتە دەسەڵات کودەتایان کرد بەسەریدا, کە لە بەرنامەیاندا بوو ژیانی کرێکاران باش بکەن .\nپۆلیڤیا پێشەنگی شەپۆڵە شۆڕشگێڕییەکان بوو لە ئەمەریکای لاتیین, لە ساڵی ۱۹۵۲ کورەکانی بەرهەم هێنانی قەسدیر خۆماڵی کرا, لە سەرەتای ئەبریلی ۱۹۵۲ شۆڕشی کرێکاری لە پۆلیڤیا هەڵگیرسا, یەکێتی کرێکاران چەند مانگ دەسەڵاتداربوون , دوایی ئەو جارەش خەڵتانی خوێنکرا,خەباتی ساندیکایی و خەباتی هندیەکان (سی ئۆ بی) , ۵ ساڵی خایاند تا بە تەواوی سەرکوتکراو کودەتای سەربازی بەسەردا کرا.\nپۆلیڤیا لە رێکەوتی ۱۰-۱۰-۱۹۸۲ لە دیکتاتۆریەت ڕزگاری بوو, پاش ۱۱ ساڵ دەسەڵاتی سەربازی لە وڵات .\nسندوقی دراوی جیهانی دیارییەکانی بۆ پۆلیڤیا\nلە نێوان ساڵەکانی ۱۹۲۵-۱۹۲۹دا, وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا ساڵانە ۲۰۰ ملیۆن دۆلاری وەبەرهێنان کردووە لە وڵاتانی ئەمەریکای لاتین , لە بەرامبەردا ساڵانە۳۰۰ ملیۆن دۆلار قازانجیان دەسکەوت بووە , قازانجەکان ۱۵۰% ی سەرمایەگوزاریەکە بووە , نەوتی فەنزویلا و کانەکانی پۆلیڤیا و شیلی و سامانی کوبا ئامانجی چاوچنۆکی ئەمەریکا بوو لە مێژوودا .\nلەو ساوە خەڵکی ئەم وڵاتە هەستیان بەوە نەکردووە لەو دیو سنورەکانەوە بە تایبەت لە لایەن ولاتە ئیمپریالیەکانەوە خێرو بەرەکەتیان بۆ بێت, بەڵکە گومانیان لە دەسکە گوڵە دیارییەکانیشیان هەبووە , ساڵی ۱۹۸۵ سەرۆک ڤیکتۆر باز ئستنسورو لە بزووتنەوەی نیشتمانی شۆڕشگێڕ بڕیاری ژمارە ۲۱۰۶۰ی دەرکرد , بەو بەیانە دەرگای وڵاتی خستە سەر پشت بۆ ئابووری بازاڕ , ئەمەش زەنگی پیادەکردنی نەخشە نیو لیبراڵیەکان بوو لە بواری ئابوریدا, یەکەم دیاری ئەو بڕیارە بۆ خەڵکی پۆلیڤیا دەرکردن و بێکارکردنی ۲۵۰۰۰ کرێکاری کانەکانی قەسدیر بوو.\nیەکێک لە سەرکەوتنەکانی بانکی جیهانی و سندوقی دراوی جیهانی کە بە شانازیەوە تا ئێستا باسی لێوە دەکەن و بە سەرکەوتنی دەزانن بۆ دەزگاکەیان, ڕزگارکردنی پۆلیڤیا بوو لە قەیرانی ئابووری ساڵی ۱۹۸۵, لە ڕێگەی کەمکردنەوەی کاربردی کۆمەڵ ئەمەش وەک نموونەیەک سەرکەوتوو بە ولاتانی خۆرهەڵاتی ئاوروپا ناسێنرا, تا ئەزموونی لی َوەربگرن و کاری لەسەر بکەن, لەو چاکسازیەدا کۆمپانیای کانەکان فرۆشران, بێکاری زیادیکرد, هەقدەستی کرێکاران دابەزی, ئابووری پوکایەوە, جیاوازی چینایەتی چووە سەر, نرخی ئاو بەرز بوەوە, خزمەتگوزاری کەمکرایەوە, پشتگیری لە پێداویستییە زەرورییەکان ژیان نەما , بە کردار هەمووان ئەمانە کران, هەرچەندە سەردانی بانکی دراوی جیهانی بکەیت لەسەر دەرگای چونە ژورەوە نووسراوە” خەومنان جیهانێکی بێ هەژارییە” وەلێ رێک پێچەوانەکەی دەکەن وەک ئەوەی لە پۆلیڤیا باسمان کرد.\nلەگەڵ زۆربوونی دوکانی ئارایشت وئۆتۆمۆبێلی مۆدێل باڵا لە شەقامەکاندا, سواڵکەرەکانی سەر شەقامەکانیش زیادیان کرد, داهاتی تاک دابەزی بۆ سێ یەکی ساڵی ۱۹۸۰, ئەو هەژارییە بوو ئێستاش کە باسی ئەو دەزگا نێو دەوڵەتیانە دەکرێت هەژارانی پۆلیڤیا هێڵنجیان پێی دێتەوە لە تاوا دەڕشێنەوە, بۆیە نیولیبراڵیەت لای ئەوان بۆنی لە کەلاک ناخۆشترە, هەر دەرەکەوێت بە چاو ورگیان نا, بەڵکە بە لوتیان لەو دیو سنورەکانەوە هەستی پێدەکەن.\nلە نەوەدەکان بە تایبەتیکردن کەرتەکانی نەوت و گازیشی گرتەوە, بەمەش دەرگا بۆ دزینی ئەم دوو کەرتە گرنگەی ئابووریش خرایە سەر پشت, تایبەتیکرن هەر بە نەوت و گازەوە نەوەستا بگرە ئاوی خواردنەوەشی گرتەوە, لە سەرەتای نەوەتەکان سندوقی دراوی جیهانی بە تایبەتیکردنی کەرتی تایبەتی سەپاند بەسەر دەسەڵاتداراندا, لە ئەنجامدا سەدان خۆپیشاندان سازکرا, پاش ئەوەی هەژاران خواردنەوەی ئاویشیان لێ گرانکرا و نەیانتوانی کرێی ئاو بدەن, بەهۆی زیادکردنی نرخی بۆ ۲۰دۆلار , کە پێنج یەکی داهاتی تاک بوو, بەمەش جگە لە برسَتی, ئابووری لیبراڵی تێنویەتیشی بۆ هەژارانی پۆلیڤیا بەدیاری هێنا, بە وتەی وەزیری ئەشغالی ئەوکاتی پۆلیڤی ۴۰۰۰۰ خێزان لە لاباز ناتوانن کەڵک لە ئاو وەرگرن بەهۆی هەژارییەوە, ئەمە وتەی شایەدحاڵەکانی تێنوییەتی نییە, بەڵکە قسەی کەسێکە لە زوەکەوە لەبەر خواردنەوەی خواردنەوە کهولییەکان بەکارهێنانی ئاوی واز لێهێناوەو پۆلیسی بە وەفای بەردەرگای سندوقی دراوی جیهانییە.\nلە ڕاپرسیەکدا کە لە مانگی یۆلی ساڵی ۲۰۰۴ دا ئەنجامدرا , ڕێژەی ۸۴,۶۴% ی خەڵک لەگەڵ چاکسازی یاسای سوتەمەنی بوون , ۹۲,۲% لەگەڵ خۆماڵی کردنی سوتەمەنی بوون , واتە دژ بەو بڕیارانەی ۳۹ ساڵ پێشتر بڕیاری لەسەر درا, لە ئەمەریکای لاتین بە شێوەی گشتی ئاراستەی جەماوەر دژ بە ئابووری بازاڕی ئازاد و هەنگاوە لیبراڵیەکانە لە بواری ئابووری .\nلە بەرواری ۱۱-۱-۲۰۰۵ کۆمپانییای سویالونیزی ئاو بەهۆی ناڕەزایەتی جەماوەری تێنوەوە لە وڵات دەرکرا, کە لە بەرواری ۱۹۹۷ ەوە لە پۆلیڤیا کاریان دەکرد لە شاری لاباز, کە نرخی بەشداریکردنی ئاوی لە هەندێک ناوچە ۶۰۰% بەرز کردبوەوە .\nلە ئەبریلی ۲۰۰۴دا, لە کوشابامیا لە ئەنجامی ئەو ناڕەزایەتیانەی بزووتنەوەی بەرهەم هێنەرانی کۆکا ئەنجامیان دا,کۆمپانیای بتشلی ئەمەریکی دەرکرا, لەو کاتەدا سەرۆکی لیژنەی ئاو ئۆسکار ئۆلیفەرا وتی: بزووتنەوەی کۆمەڵایەتی لە هەژارترین وڵاتدا سەرکەوتنێکی مەزنی بەسەر سستەمی جیهانگیریدا داسەپاند, ئەمە سەرەتایەکی گرنگ بوو بۆ خەباتی جەماوەری لە ئاستی جیهانیدا, ئاخر چۆن دژی نەوەستنەوە چاکسازییە ئابووریەکان جگە لە برسێتی و هەژاری هیچی بە دیاری نەهێناوە بۆیان, داهاتی تاک لە ۲۵ ساڵی پێش ئەو چاکسازییە لە ۹۴۰ دۆلارەوە گەیشتۆتە ۹۶۰ دۆلار, کەچی هەڵئاوسان بەردەوام لە بەرز بونەوەدابوو لەو ماوەیە, خزمەتگوزاریە گشتیەکان لە نەماند بوو, ۵۸,۶%ی خەڵک بە پێی INF لە ژێر هێڵی هەژارییەوە بوون , بە تایبەت لادێنشینەکان نزیک بە تەواویان لەژێر هەژاریەوە دەژێان, بە بەهێزترین مایکرۆسکۆبیش بگەڕایتایە دەرچویەکی زانکۆت تیایاندا نابینییەوە .\nبەڕێکەوت بوو جیڤارا پۆلیڤیای بۆ قوناغی دووەمی شۆڕشکردن لە ئەمەریکای لاتین هەڵبژارد یان دوربینی و پلانێکی ورد بوو؟, زۆرێک دوای مەرگی جیڤارا هەڵبژاردنی پۆلیڤایان لە لایەن ئەوەوە بۆ شۆرشکردن بە هەڵە زانی, ئاخر ئەوانە یان شارەزای مێژوو نەبوون, یان خوێندنەوەی وردو قولیان نەبوو بۆ ئاستی ئامادەیی هەژارانی پۆلیڤیا بۆ ڕزگار بوون لە چەوساندنەوە, لە کاتێکدا لەو سەرو بەندە زۆرینەی وڵاتانی ئەمەریکای لاتین بزاڤی چەکداری چەپگەرایانەی لێبوو, نزیک ۲۵ بزووتنەوەی چەکداری لە کاردا بوون, ئەو هات ژمارەیەکی نوێی بۆیان زیادکرد, راستە جیڤارا خەباتە چەکدارییەکەی بە هاوکاری سیای ئەمەریکی لە ماوەیەکی کورتدا لە لایەن راستگەرا ئۆلیگارشییە پۆلیڤیەکانەوە سەرکونکراو تێکشکا, بە مەرگی خۆی کۆتایی هات, ئەو خەونەی بە کرێکارانی کانەکانی قەسدیر و هندییە سورەکانەوە بەستبویەوە لەو کاتەدا هیچی لێ شین نەبوو, لەگەڵ مەرگی ئەودا شۆڕشی چەکداریش هەرەسی هێنا, هەرچەندە ئەمساڵ حکومەتی کودەتاچی رەگەزپەرستی پۆلیڤی یەکەم وڵات بوو لە جیهان ئاهەنگی یادی مەرگی جیڤارایان گێڕا, بە پێچەوانەی هەموو جیهانەوە, بەڵام بینیمان دوای ۵۳ساڵ لە مەرگی جیڤارا, لە هەموو کوچەو کۆڵانێکی لابازدا لە پێشەوەی جەماوەرەوە ئامادەی ڕاپەڕینەکانە, لەسەری هەموو شەقامێکدا لەناو باریکاردەکانە, لە ژوری سەری هەموو ماڵە بێ سفرەکانەوە وێنەکەی هەڵواسراوە, لە ژێر سەرینی هەموو دڵدارەکان دەست لە ملیان خەوتووە , بە سەرسنگی هەموو کچانەوەیە, لەگەڵ هەموو هەناسەیەکدا فێنکیە بۆ ئەو جەهەنەمەی سەرمایەداری لەو کیشوەرە سازی کردووە بۆ هەژاران , ئەمجارەیان جیڤارا بە سەرکەوتنەوە گەڕاوەتەوە بۆ پۆلیڤیا, نە سیای ئەمەریکی و نە دەسەڵاتدارانی کرێگرتە ناتوانن پێشی پێ بگرن, جیڤارا ئەمجارە پارتیزان نییە, کرێکاری کانەکانی قەسدیر ونەوت وگازو کێڵگە پان و بەرینەکانی لیسیۆمە, هیندیی و ژنانی هەژارە, پێغەمبەری ڕزگارییە بۆ گەلی ئەمەریکا لەو برسێتی و نەهامەتیەی کۆڵۆمبس بە دیاری بۆیانی هێنا, جیڤارا رێک ئەنتی کۆڵۆمبسە.\nلە شەستەکان بەربڵاوترین وشە لە ئەمەریکای لاتین بڵاو ببوەوە وشەی شۆرش بوو, جیڤارا قارەمانی پیادەکردنی ئەو وشەیە بوو, شۆرش سێ گۆشەی ڕادیکاڵیەت لە ناوچەکە (ئیکوادۆر- فەنزویلا-کۆڵۆمبیا)ی تێپەڕاند ,هەموو ئەمەریکای لاتینی گرتەوە, ئەمڕۆ جیڤارا ئەو ناوەیە هەموو ئەمەریکای لاتین کردووە بە سێ گۆشەی شۆڕش , ئەمجارە لە ڕێگەی فیشەکەوە نا, بەڵکە بە دەنگەکانی هەڵبژاردن ئاڵای سەرکەوتن لە وڵات بە دوای وڵاتدا لە کۆشکی کۆماریەکان دەچەقێنن, ئەمە گوڵ و لێرە سەمای بۆ بکەن .\nجیڤارا هەرچەندە لە بزووتنەوەکەی تێک شکا, بەڵام کاریگەری لە جوتیارانی ناوچەی هەڵسوڕانی کرد, ئەمڕۆ وەک مەسیحێک لەو هەرێمانە سەیر دەکرێت خەباتی چەکداری تێدا ئەنجام دا.\nلەیاداشتەکانی پۆلیڤییا کە لە نێوان ۷-۱۱-۱۹۶۶ بۆ ۷-۱۰-۱۹۶۷ نووسیویەتی, تیایدا نیگەرانی خۆی بەرامبەر کرێکارەکانی قەسدیر دەربڕیوە , کە بە ئەنجامدانی شۆڕش هەڵنەستاون , هەرچەندە ئەوکات لە ڕیزەکانیان پارتی کۆمۆنیستی پۆلیڤیا زۆر چالاک بوو, ڕاپەڕینی ئەوان لەو سەروبەندەدا کاری لەسەر ورەی گەریلاکان دەکرد, ئەگەری گۆڕینی پارسەنگی هێزەکان لە ئارادا هەبوو بە قازانجی گەریلاکان, جیڤارا بەشێک لە خەونەکانی لەسەر بنیات نابوو.\nلە بەرواری ۸-۱۰-۱۹۶۷ زیاتر لە ۱۵۰۰ چەکداری ڕژێم بە هاوکاری دەزگای سیخوڕی سیای ئەمەریکی هێرشیان کردە سەر جیڤاراو هاوڕێکانی, کە ژمارەیان تەنها ۱۶ گەریلا بوو, پاش ۶ سەعات شەڕ ی قورس جیڤارا بە برینداری بە دیل گیرا و پاشان شەهیدیان کرد, بەڵام بەرگە خوێنینیەکەی لەبەر دانەکەندو بەردەوام بوو لە شۆڕش, بەو بەرگە دڵی جیهانی داگیرکرد, ئێستا وا دەبینیین بە سەرکەوتوویی گەڕاوەتەوە شەقامەکانی لاباز, شەوو ڕۆژ لە هەموو شەقامێکدا ئامادەیە گۆرانی ڕاپەڕین بۆ هەژرانی پۆلیڤیا و هەموو ئەمەریکای لاتین دەچڕێ .\nدوای ۴۸۱ ساڵ لەدەسەڵاتدارێتی سپی پێستەکان بەدوای گەشتە وێشومەکەی کۆڵۆمبس و داگیر کردنی پۆلیڤیا لە لایەن ئیسپانیاوە لە ساڵی ۱۵۲۵دا, وە ۱۸۳ ساڵ لە سەربەخۆیی وڵات, بۆ یەکەمجار پۆلیڤییە رەسەنەکان کە ۶۸%ی دانیشتوانی وڵات پێک دەهێنن, نزیک ۲۰%یش دو ڕەگی ئەوروپی- هیندییە سورەکانن و تەنها ۵%یان ئەوروپین, کەسێکیان بوو بە سەرۆک لە وڵاتی کودەتا سەربازییەکان, کە جاری وا هەبوو تەمەنی کودەتاکان لەم وڵاتە تەنها یەک رۆژ بووە, توانی زۆرترین ماوە ۱۴ ساڵ لەناو ۱۸۳ ساڵەکەی سەربەخۆیی لەسەر تەختی دەسەڵاتدارێتی بمێنێتەوە, ئەویش ئیڤۆ مۆرالیس بوو, ئەو بە کرێکاری بیناسازی و دەستفرۆشی تا کرێکاری کشتوکاڵی دەستی پێکرد, بوو بە یەکەم سەرۆکی هاووڵاتیانی رەسەنی ئەمەریکا لە جیهاندا, وازی لە بەشێکی زۆری موچەکەی و کۆشکی کۆماری هێنا, بۆینباخی ببڕای ببڕای لە مل نەکرد, سادەو ساکار ژیا, خیانەتی لە وانەکانی جیڤارای مامۆستای نەکرد.\nهەموو هێزەکانی دژ, لە ئەمەریکای باوەڕ بە تێزەکانی مۆنرۆوە” کە ئەمەریکای لاتین بە باخچەی پشتەوەی باڵەخانەکەیان دەزانن”, تا ئۆلیگارشیەکان و سپی پێستە دەسەڵاتدارەکانی رابردوو لە شارە دەوڵەمەند نشینەکەی سانتاکروزەوە, راستیستەکان بۆ کەنیسەی کاسۆلیک و ئینجیلیەکان و دژ بەرانی جیاکردنەوەی دین لە دەوڵەت و ژیاندنەوەی کلتورو داب و نەرێتی هاوڵاتییە رەسەنەکان, تا دەگاتە ئیلان ماسک خاوەندی کۆمپانیای تێسلا, هەموو ئەوانەی بە هەنگاوە چاکسازیەکانی مۆرالیس و بە گرتنە دەستی دەسەڵات زیانیان کردبوو,یان لە زیان دەترسان, لە ۲۰ی ئۆکتۆبەرەوە کەوتنە هەوڵی کودەتا کردن, لە سەرەتادا بە ئەنجامدانی خۆپیشاندان و گەڕان بە دوای عەدالەتی هەڵبژاردنەوە, سوتاندنی ناوەندی هەڵبژاردن لە سانتا کروز, تا هەڵگرتنی قەناس و کوشتنی لایەنگرانی مۆرالیس و پەلاماردانی ماڵ و منداڵیان, لە کۆتادا هەڵگەڕانەوەی پۆلیس و کودەتای سەربازی, ئەوجا لە قۆناغی ئازادیخوازییەوە بۆ کوشت بڕی بێ پەردەو دژایەتی رۆژنامەنووسان و قەدەغەکردنی کەناڵەکانیان و راگەیاندنی حوکمی سەربازی, ژمارەی کوژراوەکانی سەردەمی کودەتا ۱۱ جاری سەردەمی مۆرالیسی دەسەڵاتدارە لە ماوەی ۱۴ ساڵ دەسەڵاتدارێتیدا, تەنها لە ماوەی ۹ رۆژی یەکەمی گەیشتنیان بە دەسەڵات , کە بەشێکیش لەو قوربانیانەی سەردەمی مۆرالیس هەر قەناسە بەدەستەکان ئۆپۆزسیۆنی راستگەرای فاشیست کوشتیانیان, دوای کودەتاکە هەموو نەفەسێکی دیموکراسی قەدەغە کرا, وەک بەرەکانی شەڕ کۆپتەرە سەربازییەکان بە ئاسمانەوە بوون, گولە راستیەکان دڵەکانی سارد دەکردەوە, زیندانیەکان پڕ کران لە نەیاران, ترەمپ رایگەیاند گۆڕانکارییەکان هەنگاوێکی گرنگە بۆ دیموکراتیەت, بێشک لای ترەمپ دیموکراتیەتی سپی پێستی سەرمایەداری و سەفقاتی لیسیۆمی دواتر سەرکەوتن و گرنگە.\nلە ۲۳۱ ساڵی رابردوودا لە هەڵبژاردنی جۆرج واشنتۆنەوە لە ساڵی ۱۷۸۹, ئەمەریکا تەنها ۱۶ ساڵ لە مێژووی خۆیدا بە ئاشتی تێی پەڕاندووە, وڵاتێکە لەگەڵ ئاشتی هەڵناکات, ولیام بلۆم فەرمانبەری پێشوو لە وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا دەڵێت: لە ساڵی ۱۹۴۵ ەوە ئەمەریکا ۵۰ حکومەتی روخاندووە, ئەمەی پۆلیڤیاش بەشێکە لە هەمان سیناریۆ, ئەمەریکا کودەتاکەی بە شۆڕشی دیموکراتی دایە قەڵەم و وای وێنا کرد کە خەریکە نیوەی رۆژئاوای جیهان بە تەواوی دیموکراسی بێت, پاش ئەوەی لە زۆرێک وڵاتانی ئەمەریکای لاتین حیزبە راستڕەوەکان گەڕانەوە دەسەڵات بە هەڵبژاردن یاخود کودەتا وەک بەرازیل و ئیکوادۆر و پاراگوای و هندۆراس, وەک ئەوەی کودەتا سەربازییەکان رابردوو کە زۆرینەیان کۆمەڵکوژیان تێدا ئەنجامدرا ئەو ئەنجامی نەدا بێت.\nهەردوو بیریاری گەورەی جیهانی چومسکی و فیجای براشاد لە وتارێکی هاوبەشیاندا سەبارت بە کودەتاکەی پۆلیڤیا نووسیان ئۆلیگارشی پۆلیڤی بە هاوکاری ئەمەریکا کودەتایان کرد.\nبەڵام ئیلان ماسک خاوەندی کۆمپانیای تێسلا وتبووی کودەتای پۆلیڤیا پەیوەندی بە دیموکراسی و شتی واوە نییە, هێزی کۆمپانیاکانە کە لە گەڵ حکومەتی ئەمەریکا دژ بە حکومەتی پۆلیڤیا کە ئامادە نەبووە سامانی وڵات بە مەزادی ئاشکرا بفرۆشیت.\nوتەکانی ماسک ئەو راستییەی سەلماندەوە کە ئەوەی کرا لە پۆلیڤیا کودەتای لیسیۆم بوو, وەک ناونرابوو.\nدوای کودەتاکە وەزیری وزەی نوێی پۆلیڤیا نامەی نارد بۆ ماسک تیایدا نووسیبووی: پێشوازی هەر کۆمپانیایەک دەکەین تۆ بینێریت, هاوکات دوای کودەتاکە پشکی کۆمپانیای تێسلا بۆ بەرهەم هێنانی ئۆتۆمۆبیلی کارەبایی سەرکەوت, چونکە لیسیۆمەکەی پۆلیڤیا حەیاتییە لەبەر هەم هێنانی پاتری ئۆتۆمۆیلی کارەبایی, بۆیە دۆڕانی کودەتاچییەکان بە توندی لە ۱۸ی ئۆکتۆبەری ۲۰۲۰دا دۆڕانی ئیلان ماسک و کۆمپانیای تێسلاش بوو, سۆسیالستەکان کە سەرکەوتن کۆمپانیای تیسلا ۲,۰۵%ی نرخی پشکەکەی دابەزی.\nپۆلیڤیا ۵۰ بۆ ۸۰%ی یەدەکی لیسیۆمی جیهانی هەیە, لە باشوری رۆژئاوای پۆلیڤیا بە پانتایی ۱۰۵۸۲ کیلۆمەتر دووجار لە بەرزایی ۳۶۶۳ مەتر, بیابانێکی سپی پان و بەرینی لیسیۆمی لێیە, ۱۵ ملیۆن تەنی دڵنیای یەدەکی لیسیۆمئ لە جیهانا هەیە, ۸ ملیۆن تۆنی لە بۆلیڤیایە, بەڵام ئەگەر زۆرە ئەو یەدەکە زیاد بکرێت دەگاتە ۶۰ ملیۆن تەن, لێ ئەویش کاتی دەوێت.\nلە شوباتی ۲۰۱۹ کۆمپانیای چینی Xinjiang TBEA و کۆمپانیای Yacimientos de Litio Bolivianos سەر بە دەوڵەتی پۆلیڤی رێک کەوتن بە سەرمایەی ۲,۳ ملیار دۆلار, کارگای بەرهەم هێنانی پاتری ئۆتۆمۆبێل دابنێن ۵۱%بۆ پۆلیڤیا, ۴۹%بۆ چین بوو, لە بڕی ناردە دەەوەی لیسیۆمەکە, پاتری هەناردە بکرێت, کە پێشتر ۸۲% ی داهات بۆ کۆمپانیاکانی فرە نەتەوەیی رۆژئاوا بوو, ۱۸% بۆ گەلی پۆلیڤی بوو,” هەرچەندە تەنها پۆلیڤیا نییە, چین قەرز دەری یەکەمە لە ئەمەریکا لاتین, خەریکە لە ئاڵوگۆڕی بازرگانیش رەتی دەدات, ئاڵو گۆڕی بازرگانی لە ۱۷ ملیار لە ساڵی ۲۰۰۲ ەوە بەرز بۆتەوە بۆ ۳۱۵ ملیار دۆلار لە ساڵی ۲۰۱۹ ەدا لە کیشوەرەکە, ململانێی ئەمەریکاو چین لە ئەمەریکای لاتین تینی سەندووە, لە گەڵ هاتنە سەرکاری حکومەتە پێشکەوتنخوازە پەمبەییەکان لە گەرمیدا سورتر دادەگەڕێت”پرۆژەیان هەبوو تا ساڵی ۲۰۳۰ , ۴۱ کارگەی پاتری لیسیۆم دروست بکەن لە پۆلیڤیا,ئەمە تەنها خەون و هیوا نەبوو, پێشتر حکومەتە چەپەکەی پۆلیڤیا داهاتی نەوت غاز ی لە ساڵی ۲۰۰۵ کە تەنها ۵۷۳ ملیۆن ۆلار بوو, گەیاندییە ۳ ملیار دۆلار, ئێستا هەر سێ وڵاتی بەرهەم هێنەری لیسیۆم , هاوپەیمانی سێگۆشەی لیسیۆم پێک دەهێنن ” پۆلیڤیا, ئەرجەنتین, شیلی”, پێش کودەتاکە پۆلیڤیا لە گەڵ چینی و روسییەکان رێکەوتبوون پێکەوە لیسیۆم دەربهێنن و بەرهەمی بهێنن, کودەتاکە کۆتایی پێ هێنا.\nتۆباک کاتاری شۆڕشی بۆ سەربەخۆیی لە ئیسپانیاو رزگاربوونی هاووڵاتیانی رەسەن لە ساڵی ۱۷۸۱ بەرپا کرد, ئیسپانیەکان گرتیان, جەستەیان پارچە پارچە کرد بۆ ئەوەی هیچی لەدوا بەجێ نەمێنێت نەوەک یادی بکەنەوە, وەک بن لادن و بەغدادییان چی لێکرد چۆن فڕێ درانە دەریاوە.\nخۆسیە تۆرێز لە ساڵی ۱۹۷۰ بە کودەتای سەربازی هاتە سەر حوکم بەسەر جەنەرال ریخیلۆ کە رۆژێک پێشتر ئەویش کودەتای کردبوو, سیاسەتی چەپگەرایانەی پیادە کرد,سپی پێست و سەربازیش بوو, لە ساڵی ۱۹۷۱ راستگەراکان کودەتایان بەسەردا کرد, دور خرایەوە , وازیان لێ نەهێنا تا لە ئەرجەنتین لە ساڵی ۱۹۷۶ تیرۆریان کرد, دەترسان دوای چەند ۵ ساڵی دیکە بگەڕێتەوە.\nبۆیە مۆرالیس دەبیوایە بڕویشتایە, هاوکات هەڵگری جیناتی تۆباک کاتاری و خۆسیە تۆرێز بوو, هەم توخمی چەپ بوونی هەڵگرتووە وەک خۆسیە تۆرێز, هەم روحیانەتی ئازادیخوازی رەسەنایەتی تۆباک کاتاری لە خوێنیدایە, بۆیە دەبوایا بڕۆیشتایە, تاوانی ئەوەبوو هاووڵاتی رەسەن و کەسێکی سۆسیالستی ریفۆرمیستی بە بنەچە کرێکاربوو, بەرژەوەندی ئۆلیگارشی و ئەمەریکای بە باشی نەپاراست, دەرگای تاڵانکردنی لیسیۆم و نەوت و گازی نەکردە سەر پشت, دەیانەویست لەناوی ببەن, دەربازبوون لە کودەتا چییەکان بۆ ئەو سانا نەبوو, شەوی کودەتاکە لە پەلەوەگەیەک دەخەوێت بە نهێنی, دەیەویست خەباتی چەکداری رابگەیەنێت, گرتنی سەربازگەیەکیشی خستبوە بەرنامەی خۆیەوە, بەڵام دەکەوتە تەڵەکەوە, وەک ئێستا خەونەکەی ناهاتە دی, کودەتا چییەکان بە کارمەندەکانی فرۆکەخانەیان وتبوو, یەکی ۵۰۰۰۰ دۆلارتان دەدەینێ دەستگیری بکەن, ۱۰۰۰ کەس لە لایەنگرانی لە فرۆکەخانەی کۆتشابامبا بەڕێیان کرد, دوای ساڵێک تەنها لەهەمان فرۆکە خانە ملیۆنێک پێشوازی لێکرد.\nنەیارەکانی کێ بوون ؟؟؟\nچوار کارەکتەری سەرەکی سەرکردایەتی ئۆپۆزسیۆنی راستگەرایان دەکرد, کە هاوبەشی لە نێوانیاندا هەبوو” سپی پێستی, راستگەرایی, پارێزگاری ئاینی کاسۆلیک و ئینجیلی, سەرمایەداری و توندوتیژبوون”, دوای کودەتاکە کە چوونە ناو کۆشکی کۆمارییەوە ئاڵای وێڤالای هاووڵاتییە رەسەنەکانیان سوتاند و رایان گەیاند ئیتر ئێرە نابیننەوە, بەڵام گرەوەکەیان لە ۱۸ی ئۆکتۆبەرە مەزنەکەی پۆلیڤیا دۆڕاند, ئەو ۴ کارەکتەرەش بریتی بوون لە:\n-سەرۆک کۆماری کاتی پێشوو لە رێگای کودەتاوە … جانین ئانیز لە ۱۲ی نۆڤەمبەرەوەJeanine Áñez; 13 August 1967)” , پارێزەرو رۆژنامەنووس, سپی پێستی رەگەزپەرستی راسیست, رۆژی کودەتاکە کە چووە ناو کۆشکی کۆماریەوە وتی” خوا رێگای دا ئینجیل بگەڕیتەوە کۆشکی کۆماری”, پێشتر لە ساڵی ۲۰۱۳ ەدا رایگەیاندبوو خەون دەبینێت بە پۆلیڤیایەکی بێ سروتی شەیتانی هیندییە سورەکان” کۆلاس”, وە وتبووی ژیانی شاری بۆ ئەوان نییە, بەڵکە پێویستە بچن بۆ بەرزاییەکانی تشاکۆ, ئانێز ئەندامانی بزوتنەوەی بەرەو سۆسیالزمی بە وەحشی ناوبرد, باوەڕی بە پاککردنەوەی پۆلیڤیا لە سروتی شەیتانی هاووڵاتیانی رەسەن هەیە, دەیووت دەبێت پایتختیان لێ پاک بکرێتەوە, بیان نێرینەوە بۆ کێوەکان.\nئەو باوەڕی بە باڵایی رەگەزی سپی پێست هەیە, کە تەنها ۵%ی هاووڵاتیانی پۆلیڤیا پێک دەهێنن, هەرچەندە ۹۷%ی هاووڵاتیانی پۆلیڤی خۆیان بە کریستان دەزانن, لێ کریستانی لای ئەو تەنها بۆ سپی پێستەکانە, ئەو لە رێگای پەرلەمانێکەوە بووە سەرۆک کرسییەکانی هەموو بەتاڵ بوون,\nتەنانەت لە جەنەوەری ۲۰۲۰ لە شاری سوکری رایگەیاند نابێت رێگە بەو دڕندانە بدەین بگەڕینەوە دەسەڵات, لەکاتێکدا بە بەڵگە مۆرالیس میهرەبانترین فەرمانڕەوای پێنج سەدەی رابردووی وڵات بوو.\n۲- کارلۆس میسا کاندیدی دۆڕاوی سەرۆک کۆماری ,” October 17, 2003 – June 9, 2005 ” وە سەرۆکی دەرکراوی کۆمار “کرێکاران لە دژی خۆپیشاندانیان کرد, لە ئازاری ۲۰۰۵دەستی کێشایەوە, وەلێ پەرلەمان دەستکێشانەوەکەی پەسەند نەکرد, دواتر لە ۱۰ی یۆنی جارێکی دیکە دەستی کێشایەوە, ئەوجا دەستکێشانەوەکەی قەبوڵکرا, پاش ۳۲ رۆژ خۆپیشاندانی بەردەوام, ئێستا باسی کۆمەڵگای مەەنی و نوێنەرایەتیان دەکات, کەچی ۸۰ کەسی لە خۆپیشاندەرانی ئەوی رۆژێی پۆلیڤیا کوشت ئەوجا کورسی دەسەڵاتی جێ هێشت, رازیش نەبوو پەرلەمانی پۆلیڤیا کۆبونەوە بۆ پەسەندکردنی دەست لە کار کێشانەوەی مۆرالیس بکات, لەم هەڵبژاردنە خراپتر لە جاری پێشوو دۆڕا.\n۳- لویس فیرناندۆ کۆماتشۆ و مارکۆ بۆماری, دوو کەسایەتی سەرمایەدار, لە بەڕێوەبەرایەتی یەکێتی خاوەند کارانی سانتاکرۆزن, ناوەندی سپی پێست و سەرمایەداران و پارێزگارە راستڕەوەکانی وڵات, سپی پێستی بیروباوەڕ رەگەز پەرستی زەبروزەنگاوی شەڕەنگێز, پارێزگاری دژ بە ژنی ئۆلیگارشی راستگەرای توندڕەوی دژ بە هاووڵاتیانی رەسەنی پۆلیڤین, چۆڕاوی کۆنەپەرستیان لێدەتکێت, لە کاتی کودەتاکەی ساڵی رابردوو بە ئینجیلێکی گەورەو و ئاڵای کۆنی پۆلیڤاوە چونە ناو کۆشکی کۆمارییەوە, لەوێ رایانگەیاند باشاماما ئیتر نایاتە ناو کۆشکی کۆمارییەوە, مەبەستی هاوڵاتیانی رەسەنە, ئەمجارەش زۆریان هەوڵدا, وەلێ کۆماتشۆ لە هەڵبژاردن خۆی تاقیکردەوە, دۆڕانەکان وزەی یاخی بوونەوەیەکی دیکەی لێ بڕی, هەرچەندە بۆ چرکەیەکیش لە رەتکردنەوەی ئەنجامی هەڵبژاردنەکان وچانی نەداوەو لە تاوانکردن رانەوەستاوە, پێشی ناچێت بە سانایی تەسلیم ئەنجامەکانی هەڵبژاردن بێت.\n۴-هەرچەندە ۸۸,۹% هاوڵاتیانی پۆلیڤیا کریستانن, بەڵام کەنیسەی کاسۆلیک و ئینجیلیەکانیش لایەنگری دەسەڵاتی لە مێژینەی سپی پێستەکانن لە وڵات کە تەنها ۵%ی هاووڵاتیان پێک دەهێنن, کە لە هەڵبژاردنەکە دۆڕان, بۆ خۆی بردنەوەی بیروباوەڕی هاوڵاتیانی رەسەن ویبهالا بوو بەسەر ئینجیلدا, ئەوان هەر ۳۳ نەتەوە رەسەنەکەی وڵات جۆرە کریستانێکیان بۆ خۆیان لە گەڵ بەهاکانی مەسیح گونجاندبوو, رەتی چەوسانەوەو رەگەز پەرستی دەکات, بۆیە ئەو کەنیسانە رەتی ئیمانەکەیان دەکەنەوە.\nمۆرالیس لە وڵات چی کردبوو؟؟\nلە مێژووی کۆماری پۆلیڤیا مۆرالیس زۆرترین ماوە لە وڵاتی کودەتا سەربازییەکانی سوپا ۳۵۰۰۰ کەسیەکەدا حوکمڕانێکی سەقامگیر بووە, لەو ماوەیەدا حوکمڕانی جێگیر بووە و هەمووان هەستیان بە بوونی دەسەڵات و گەڕاندنەوەی کەرامەت کردووە, بە تایبەت زۆرینەی هاووڵاتینی دانیشتووانی رەسەن, لەو ماوەیە تامی هاووڵاتی بوونیان کرد و بەهرەمەند بوون لە سامانی دەوڵەت و زۆرێکیان زانکۆیان تەواو کرد, کە پێشتر خەون بوو, لەماوەی ئەو ۱۴ ساڵەدا جگە لە گەڕانەوە کەرامەت بۆ هاووڵاتیانی رەسەن و تێکەڵەکان”رەسەن -ئەوروپی”, لە روی ئابووری و ئازادییەکانەوە کۆمەڵێک هەنگاوی گرنگی نا: , گرنگترینیان\n۱- جیاکردنەوەی دین لە دەوڵەت.\n۲- نەخوێندەواری لە۱۳% ەوە دابەزی بۆ ۲,۴%, بێکاری لە ۹,۲% دابەزی بۆ ۴,۱% , هەژاری لە ۶۰,۶% دابەزی بۆ ۳۴,۶% , زۆر هەژاری لە ۳۸,۲% دابەزی بۆ ۱۵,۲%.\n۳- بەرهەمی نەتەوەیی وڵاتی لە ۹ ملیار دۆلارەوە بەرز کردەوە بۆ ۴۳ ملیار و ۶۸۷ ملیۆن دۆلار.\n۴- پارەی یەدەکی وڵاتی لە ملیارێک و ۸۵ ملیۆن دۆلارەوە بەرز کردەوە بۆ ۱۵ ملیار و ۲۸۲ ملیۆن دۆلار.\n۵- بە خۆماڵیکردنی وزەو سامانی ژێر زەمینی وڵات کە پێشتر بۆ کۆمپانیا بیانیەکان بوو لە پێنج سەدە لەمەوپێشەوە زێڕو زیوی وڵات بۆ ئیسپانیەکان بوو, ئێستاش خاوەند ۹ ملیۆن تەن یەدەکی لیسیۆمە, کە روحی پاتری ئۆتۆمۆبێلی کارەباییە, کە جیهان بەرەو ئەو ئاراستەیە دەڕوات., ئەگەری بەرز بوونەوەی بۆ ۲۱ ملیۆن تەن هەیە\n۶- دابینکردنی خوێندن و نەخۆشخانە بۆ هاووڵاتیان, پێگەیاندنی چینێکی بەرفراوان لە هاووڵاتیانی رەسەن, جاران جوتیارێکت نابینی دەرچووی زانکۆ, ئێستا نەوەیەکی لێیان گەیندە زانکۆ.\n۷- کەمکردنەوەی ئیمتیازاتی سەرۆک کۆمارو جێگیرەکەی و وەزیرەکان, دەرگای کۆشکی کۆماری خرایە سەر پشت بۆ هەمووان.\n۸- بەشداریپێکردنی ژنان و هاوڵاتیانی رەسەن لە حوکمڕانی و نەهێشتنی ئاپارتایدی جنسی و رەگەزی.\n۹- زیادکردنی لانی کەمی کرێ بە رێژەی ۵۰% و دابەزاندنی تەمەنی خانەنشینی لە ۶۵ ساڵەوە بۆ ۵۸ ساڵ.\nئەمەو دەیان و سەدان چاکسازی دیکەی لە بەرژەوەندی هەژاران و هاووڵاتیانی رەسەنی پۆلیڤی ئەنجامدا, هەموو ئەوانەی بەرژەوەندیان لەگەڵ ئەو دەستکەوتانە بوو, بەرەو روی کودەتاکە بوونەوە .\nمۆرالیس هەڵەیەکی ستراتیژی گەورەی کرد کاتێک خۆی بۆ چوارەم خولی سەرۆک کۆماری کاندید کردەوە, لە کاتێکدا دەیتوانی جێگیرەکەی ئەلفارۆ غارسیای تێکۆشەرو سەرکردەی پارتیزانی پێشتر” سەرکردەی بزوتنەوەی مارکسیستی تۆباک کاتاری پۆلیڤیا” کاندید بکات, سپی پێستێکی رۆشنبیری ناسراو مێژوو نووسێکی بە بڕشت و ناسراو و چەپگەرایەکی جێگیر بوو, لە دوای کودەتاکەش هەر بە یاوەری مایەوە, یاخود بەهەمان شێوەی ئێستا لویس ئارسا و جێگیرەکەی دیڤید شۆکیۆانکا کاندید بکردبایا, کە سێ خول وەزیری ئابووری بووە لە حکومەتەکەی, سەرۆک و جێگرەکەی هەردوکیان وێڕای بیروباوەڕی سیاسییان لە گەلی ئیمارای رەسەنن, مۆرالیس پێش هەموو شتێک قوربانی چوارەم خولی کاندید بوونیەتی لە دەرەوەی دەستوورەوە, بە پێگەیەکی لاوازەوە چووە هەڵبژاردنەوە, دابەزینی دەنگەکەشی لە ” ۵۳%, ۶۴%, ۶۱%” ەوە بۆ ۴۷% بۆ خۆی پاشەکشەیەکی ۱۴% یی بوو لە ئەنجامەکانی خولی پێشوو, دەنا ئەوەی دەوترا ساختە کردن دوور بوو لە راستیەوە,\nلۆلا سەرۆکی پێشووی بەرازیل پێی وت: خۆت کاندید بکەیت بۆ چوارەم جار دەیبەیتەوە بەڵام هەڵەیە, مۆخیکا باوکی هەژارانی جیهانیش هەمان ئاگادارکردنەوەی پێیدا,\nکەچی نەیارەکانی رێگایان پێی داو خستیانە بۆسەوە, ئەمینداری گشتی رێکخراوی وڵاتانی ئەمەریکی لویس ئەلماغرۆ دانی نا کە رۆڵی گێڕاوە دژ بە مۆرالیس لە هەڵبژاردنەکانی ساڵی ۲۰۱۹ دا, وە رێگادان بە خۆکاندیدکردنەوەی مۆرالیس لە لایەن ئەلماغرۆوە لەبەر ئەوە بوو باوەڕی وابوو لە هەڵبژاردنەکە دەدۆڕێت, وەک بەشێک لە پیلانگێڕی کە دووساڵ پێش هەڵبژاردنەکە ئامادە کرابوو , ئەوان گرەویان لەسەر دۆڕانی کردبوو, کە بردییەوە بەرەو روی بوونەوە, چونکە ئەنجام پێچەوانەی نەخشەکەیان بوو, هەمووان دەزانن لایەنگرانی ئەو هاووڵاتیانی رەسەنی ناوچە هەژارو دورەکانەو سندوقەکانی دەنگدانی ئەوان درەنگتر دەگەنە ناوەندەکانی جیاکردنەوە, ئەوەی کێشەی لەسەر بوو, زۆر کەمتر بوو لەوەی ئەنجامەکان بگۆڕێت, دەوترا گزی هەڵبژاردن لە ۷۸ ناوچە کراوە بەهۆی دوا کەوتن لە گەیشتنی ئەنجامەکانی لە کۆی ۳۴۵۵۵ ناوچەی دەنگدان, کە دەکاتە تەنها ۰,۲۲%ی کۆی ناوچەکان, ئەمەش ئەنجامی ناگۆڕی, چونکە ئەو ۱۰,۴۹% لەپێش نزیکترین کاندیدەوە بوو ” ۴۷٫۰۸% Evo Morales- Carlos Mesa 36.51% “, ئۆپۆزسیۆنی راستگەرا چیان بکردبایە نایان توانی جیاوازیەکە لە ۱۰,۴۹% ەوە دابەزێنن بۆ کەمتر لە ۱۰%, تەنانەت ئەگەر لە کۆی ۰,۲۲%ی دەنگە دواکەوتووەکە, دەنگێکیشی بۆ مۆرالیس نەبوایە, کە دەنگی ناوچەکانی قەڵەمڕەوی ئەو بوون, کە بە پێی یاسا ئەو ژمارەیە سەرکەوتنەکەی یەکلا دەکردەوە, بۆیە بە ناچاری نەخشەی کودەتاکەیان داڕشت, پێش هەڵبژاردنیش دەنگۆی کودەتا بڵاو کرایەوە,۱۱ ساڵ پێشتریش هەمان هەوڵدان هەبووە, ساڵی ۲۰۰۸ ویستیان کودەتا بکەن, فیلیپ جولدبێرج باڵوێزی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا لە وڵات دەرکرا, ئەوکات مۆرالیس ئاستی جەماوەری لەسەروی ۶۰% ەوە بوو, بۆیە ئەستەم بوو سەرکەوتنی, سێجار هەوڵی کودەتا شکست پێ هێنرا لە رابردوو, ئێستاش بە دەستوور نایانتوانی بە سانایی کودەتا بکەن, بۆیە نەخشەی کودەتاکەیان داڕشت لە رێگای سوپاوە, کە ۱۴ ساڵ بو زاتی کودەتای وایان ناکرد, چونکە لە مێژوودا پۆلیڤیا سەرۆکی جەماوەری وای بەخۆوە نەبینیبوو, زیاتر لە ۵۰% ی دەنگەکان بهێنێتەوە, کودەتاکە لە رێگای پەرلەمان و ئەنجومەنێکی پیرانی کورسی بەتاڵەوە بەرگی یاسایی بەبەردا کرا, ئەمجارە سوپا کاری خۆی کرد, هیچ بەرگرییەک نەکرا, دەستکەوتی چواردە ساڵ حوکمڕانی توایەوە , مۆرالیس لە تەنگانەدا کەماسییەکەی بۆ دەرکەوت, وەلێ کارلەکار ترازابوو, نایتوانی ئاوڕ بۆ دواوە بداتەوە, وتی هەڵەمان کرد خەڵکمان چەکدار نەکرد وەک فەنزوێلا, شەپۆڵی هاووڵاتیانی رەسەن بێ چەک زەلیل بوون بەدەست کەمایەتیەکی چەکداری فاشیستەوە, سوپا کە نەتوانرا بێلایەن بکرێت, وەک ئامراز بە دەست کەمایەتییەوە مایەوە, هەموو کات وەک پاژنەی ئەخیل خاڵە لاوازەکەیە.\nئەوەی کرا کودەتایەکی سەربازی سیاسی بوو لە بەرگی تازەدا, کە پرۆسەی دەستلەکار کێشانەوەی کودەتایی و تۆقاندن و پەیڕەو کردنی یاسای گاڵتەجاڕیانەی بێ تەواو کردنی لانی کەمی یاسای لە گەڵدا بوو, وەلێ ئامانجە کۆنەکە ئەوەیە چەپ و دانیشتوانی رەسەن بڤەن لە کۆشکی کۆماری, مۆرالیس وجێگیرەکەیان وادار کرد دەست لەکار بکێشنەوە, دواتر رێگا نەدرا سەرۆکی ئەنجومەنی پیران و جێگیرەکەی و سەرۆکی پەرلەمان بچنە کۆبونەوەی ئەنجومەنی پیرانەوە کە مافی بوون بە سەرۆکیان هەبوو, هەموو سەر بە پارتی بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالستی بوون, بۆیە جێگیری دووەمی سەرۆکی ئەنجومەنی پیرانیان دیاریکرد بە سەرۆک لە کۆبونەوەیەکی نا شەرعیدا کە زۆر کەمتر لە نیوەی ئەندمانی ئەنجومەنی پیران ئامادە بوون, لە کۆبونەوەیەک کورسییە بەتاڵەکان زۆر زیاتر بوون لەوانەی لە ژورەوە بوون, بە هەنووکەشەوە پەرلەمان دەست لەکار کێشانەوەی سەرۆک و جێگیرەکەی ئەوکاتی پەسەند نەکردووە, کە پارسەنگ لە پەرلەمان و ئەنجومەنی پیران بەلای مۆرالیسەوە بوو ” ۸۸ لە کۆی ۱۳۰ پەرلەمانتار, ۲۵ لە کۆی ۳۶ ئەنجومەنی پیرانی هەبوو”, هاوکات کاتی خۆی پەرلەمان دەست لەکار کێشانەوەی کارلۆس میسای لە ساڵی ۲۰۰۵ رەتکردۆتەوە, ئەمەش پێشینەیەکی شەرمەزارییە بۆیان,بە تایبەت بۆ میسا, بەدوای ئەو سیناریۆ کرچ و کاڵەدا حکومەتێکی سەربازی فاشیستانەیان راگەیاند, لە مۆرەکانی راستگەرا سپی پێستە ئۆلیگارشیەکان, لە گەڵیشیدا سوپایان سەربەستکرد لە سەرکوتکردنی ناڕەزایەتیەکان, ژمارەی قوربانیان و برینداران و زیندانیان لە ۹ رۆژی دوای کودەتاکە دەیان جاری ۲۰ رۆژ خۆپیشاندانی ئۆپۆزسیۆنە لە سەردەمی مۆرالیس کە ئەوکاتیش زۆرینەی ناڕازییە راستگەرا فاشیستەکان ئەنجامیان دا.\nشیری چۆلەکە گەیشت\nلە کۆتاییدا شیری چۆلەکەکە وەک خۆشترین موژدە لە ئەمەریکای لاتینەوە دەرکەوت, ئیرادەی جەماوەر بەسەر هێزی دۆلار سەرکەوت, کودەتای پۆلیڤیا لە رێگای سندوقی دەنگدانەوە وەک پولی دۆمینۆ هەرەسی هێنا, ۱۸ی ئۆکتۆبەر بە ئەندازەی ۱۱ی ئەپرێلی ۲۰۰۲ فەنزوێلا گرنگ بوو بۆ کیشوەری ئەمەریکای لاتین, کودەتای سەربازی بە کودەتای گەلی و ئیرادەی گەل وەڵام درایەوە, چونکە ئەوان وەک ئەمەریکای لاتین زیاتر لەسەر یەک ئاواز شایی دەکەن, کە ئاوازی جیڤارایە, پۆمبیۆی وەزیری دەرەوەی ئەمەریکاو جانین ئانییز سەرۆکی کودەتاکەری کاتی پۆلیڤیا ئاڵای سپی شکستیان بەرز کردەوە لە بەرامبەر ئەو سەرکەوتنەی گەلی پۆلیڤیا.\nکودەتاکەی نۆڤەمبەری ۲۰۱۹ی پۆلیڤیا نەک کۆتایی بە بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم وەک شیلی و زۆربەی وڵاتانی ئەمەریکای لاتین لە قۆناغە جیاجیاکان حەوت دەیەی رابردوو نەهێنا, بەڵکە بووە داینەمۆی هاتنەوە مەیدان و بەهێزتر لە جاران, بە سەرکەوتن لە هەڵبژاردنەکان قوناغی دووەمی حکومەتی پەمبەیی دژ بە لیبرالیزمی نوێ لە ئەمەریکای لاتین دەست پێدەکاتەوە, وەک واشنتۆن پۆست هوشیارکردنەوەی شەپۆڵی پەمبەیی دایەوە و نووسی سۆسیالستەکان پۆلیڤیا شەپۆڵی پەمبەیی لە ئەمەریکای لاتین زیندوو دەکەنەوە.\nپۆلیڤیا لەچاو مەکسیک و ئەرجەنتین قورسایی نییە, بەتایبەت لە روی ئابوورییەوە, کە بەرازیل یەکەمی کیشوەرەکەو مەکسیکیش دووەمیانە” پۆلیڤیا بەرهەمی نەتەوەیی ساڵانەی ۴۵۰۴۵ ملیۆن دۆلار, مەکسیک ۱,۷۴ ترلیۆن دۆلار , واتا ۳۸ جارێتی, ئەرجەنتین ۴۴۹ ملیار دۆلار واتا ۱۰ جارێتی, بەڵام سەرکەوتنەکە لە سەرکەوتنی چەپ لەو دوو وڵاتە گرنگترە کە پێشتر بەدەستیان هێنابوو, بەهۆی تێکشکانی عەقڵی کودەتاچی ئۆلیگارشی لوتبەرزی سپی پێستەوە, لە هەڵبژاردنەکەی ۱۸ی ئۆکتۆبەر لویس ئارس کاندیدی مۆرالیس ۸,۰۲%ی لە مۆرالیسی ۲۰ی ئۆکتۆبەری ۲۰۱۹ زیاتر دەنگی هێنایەوە, دەنگی دۆڵفینەکە زیاتر بوو لە خاوەنەکەی وەک راستگەراکان بە دۆڵفینی مۆرالیسی ناو دەبەن,” لویس ئارسی ۲۸-۹-۱۹۶۳ کاندیدی سۆسیالستەکان ۵۵,۱۰%ی دەنگەکان , کارلۆس میسا ۱۲-۸-, ۱۹۵۳ , ۲۸,۸۳% , لویس فرناندۆ کۆماتشۆ ۱۵-۲-۱۹۷۹, ۱۴%ی دەنگەکان”, لە هەڵبژاردنەکە ۸۸,۴۲%ی دەنگدەران بەشدارییان کرد.\nهاوکات ۷۵ کورسی پەرلەمان لە کۆی ۱۳۰کورسی و ۲۱ کورسی ئەنجومەنی پیران لە کۆی ۳۶ کورسی ئەنجومەنەکەیان بەدەست هێنا, هەرچەندە بڕیاری یەکلاکەرەو ۲۴ کورسی دەیدا بۆ گۆڕانکاری دەستوری, بەمەش وەک مۆخیکا باوکە خۆشەویستەکەی چەپی جیهان وتەنی کودەتای لیسیۆم کۆتایی پێ هات, هەرچەندە لە کۆی ۱۰ هەرێم بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم ۴ لەو هەرێمانەی پێ کۆنترۆڵ نەکراوە, بەڵام تیاندا یان هێزی کاریگەرە یانیش یەکەمە بێ زۆرینەیە, بەتایبەت شاری بۆرژوا سپی پێست نشینی ئۆلیگارشیەکان سانتا کرۆز, کە سەرچاوە نا ئارامیەکانی سەردەمی کودەتا و دوای هەڵبژاردنەکەو ئایندەشە, لە سانتا کروز بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم ۳۶,۲۱%ی دەنگەکانی هەیە, فرناندۆ کۆماتشۆ راستی فاشیست جگە لە سانتاکروز کە تیایدا ۴۵,۰۷% ی دەنگەکانی هەرێمەکەی هێناوەتەوە ” دوای لاباز دووەم گەورەترین هەرێمە لە روی ژمارەی دانیشتوانەوە ۳,۴۲۰,۰۸۴, وە گەورەترین لە روی روپێوەوە ۳۳,۷۴%ی خاکی وڵاتە , ۲۵ کورسی پەرلەمانی هەیە”, لە شوێنەکان دیکەی وڵات پەراوێزە, ئەو تەنها سەرکردەی هەرێمێکە بە ناتەواوی, لە هەرێمی بنی لە باکور کۆماتشۆ ۲۳,۷۰%ی دەنگەکانی هەیە و میسا ۳۹,۱۷%ی دەنگەکانی ئەو هەرێمەی هەیەو یەکەمە تیایدا, لە باندۆ دووەم و سێیەمن بە هەردو لایان ۵۲,۱۱%ی دەنگەکانیان هەیە,لە هەرێمی تاریکا لە باشور کە بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم ۴۱,۶۲%ی دەنگەکانی هەیە, لێ ئەوان بە هەردو لایانەوە زۆرینەن.\nسەرکەوتنی چەپ لە پۆلیڤیا هاوکات بوو لەگەڵ سەرکەوتنی راپرسیەکەی گەلی شیلی, لە راپرسیەکەی ۲۵ی ئۆکتۆبەری ۲۰۲۰دا گەلی شیلی, رێک هەفتەیەک دوای هەڵبژاردنەکەی پۆلیڤیا بەڕێوە چوو, بە ۷۸,۹۹%ی دەنگەکان بڕیاری گۆڕینی دەستورەکەی بینۆتشەیان دا , کە دەستورە نوێیەکە لە لایەن لیژنەیەکی هەڵبژێردراوەوە بنووسرێتەوە, راستڕەوەکان بە نا دەنگیان دا لە راپرسیەکە, راست لە شیلی دۆڕانێکی قورستر لە پۆلیڤیا دۆڕا, لە کۆی ۳۴۵ شارەوانی ۳۴۰ی دەنگیان بە گۆڕینی دەستورەکەی پینۆشە دا, ئەو شارەوانییانەی دەنگیان بە گۆڕینی دەستور نەدا, سێیان گەڕەکی دەوڵەمەند نشینی پایتەخت بوون بە ناوەکانی فیتاکۆرا, ولوس کۆندیس زلو بارنیشا.\nلە هەڵبژاردنی وڵاتی گویانای ئەمەریکای لاتینیش, پارتی گەلی پێشکەوتنخوازی چەپ – مارکسی لە هەڵبژاردنی ۲ی ئازاری ۲۰۲۰دا بە هێنانی ۳۳ کورسی لە کۆی ۶۵ کورسی پەرلەمان گەیشتنەوە بە دەسەڵات, بۆیەکەمجار لە وڵات کەسایەتیەکی بە رەچەڵەک موسڵمان بەڵام ئایدیا چەپی سۆسیالستی و عەلمانی بەناوی عیرفان عەلی بووە سەرۆک کۆماری وڵات.\nلە ئۆرۆگوایش دوای ئەوەی لە دیسەمبەری ۲۰۱۹ چەپەکان لە هەڵبژاردندا دۆڕان, پاش ۱۵ ساڵ لە حوکمڕانی, کەچی لە سەپتەمبەری ۲۰۲۰ پایتەختیان بە ۵۲% بردەوە, کە لە کۆی ۳,۴ ملیۆن دانیشتووانی وڵات ۱,۳ ملیۆن هاووڵاتی لە خۆ دەگرێت, ئەندازیاری کارەبا و سەرکردە لە حیزبی شیوعی خاتوو کارۆلینا کۆس براوەکەی ئەمجارە بوو, بووە پاریزگاری مەزنی پایتەخت.\nلە ئیکوادۆریش کە نەیانهێشت سەرۆکی چەپگەرای پێشوو رەفائیل کۆریا بەشداری هەڵبژاردن بکات بۆ پۆستی جێگیری سەرۆک, بەڵام پێشبینی دەکرێت هاوپەیمانی یەکێتی لە پێناو هیوا لە هەڵبژاردنی ۷-۲-۲۰۲۱ دا دەنگی یەکەم بهێنێتەوە, چەپ لەو تەنگژەیەی بەدوای کودەتا هەڵگەڕانەوەکەی مۆرینۆ لە چەپ, یان دروستتر خیانەتەکەی لینین مۆرینۆ, وەک هیزی یەکەمی وڵات خۆی رێکبخاتەوە, راپرسیەکان دەریدەخەن لە ئیکوادۆر هەڵبژاردن بکرێت کوریسمۆی چەپ دەیباتەوە .\nلە فەنزوێلاش لە هەڵبژاردنی پەرلەماندا کە لە ۶ی دیسەمبەر ئەنجامدرا,پارتی سۆسیالستی دەسەڵاتدار بە هێنانی ۶۹,۳۲% ی دەنگەکان بردییەوە , وێڕای دەنگی چەپ و شیوعیەکان ۲,۷۳% و هاووڵاتییە رەسەنەکان, هەرچەندە لە دەنگدانەکە تەنها ۳۰,۵%ی هاووڵاتیان , ۹% کەمتر لە هەڵبژاردنی پێشوو بەشداری دەنگدان کرا.\nهەموو ئەمانە بە ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی مەکسیک و ئەرجەنتین و ناوخۆییەکانی بەرازیلەوە, تەنانەت بە هەڵکشانی بیری سۆسیالستی لەناو گەنجانی ئەمەریکا, وە بە قەیرانە ئابوورییەکانی وڵاتانی ئەمەریکای لاتینەوە کە پێشبینی دەکرێت ئەمساڵ بەرهەمی نەتەوەیی بە رێژی ۱۰% داببەزێت, وە ۱۵ ملیۆن هاووڵاتی کیشوەرەکە پەیوەست بنەوە بە سوپای هەژارانەوە, بۆمان دەرەکەوێت, کە ئاراستەی دەنگدان لە کیشوەرەکە گۆڕاوە, وتەیەکی ئەفریقی هەیە دەڵێت کە مۆسیقا دەگۆڕێت , سەماش لە گەڵیدا دەگۆرێت,\nهەموو سەرکردە چەپەکانی ئەمەریکای لاتین ئاهەنگیان گێڕا بۆ سەرکەوتنی پۆلیڤیا, لە لۆلاوە بۆ مۆخیکا, وڵاتانی فەنزوێلاو ئەرجەنتین و مەکسیک و نیکاراگوا هەموو بادەی خۆشییان هەڵدایەوە.\nراستگەراکان دۆش دامان\nسانتاکروز ” سانتا کرۆز گەورەترین شاری پڕ دانیشتووانی پۆلیڤیایە, ۳۵%ی بەرهەمی نەتەوەیی وڵات بەرهەم دێنێت, ۴۰%ی وەبەرهێنانی بێگانەش لە خۆ دەگرێت,لە گەڵ ۸۰%ی بەرهەمی کشتوکاڵی وڵات.”شوێنی دەوڵەمەندەکان پۆلیڤیاو دڵی ئابووری وڵاتە, زۆرینەی پێک دێت لە کەمایەتی سپی پێستی باڵا دەست بەسەر ئابووری و سیاسەت لە وڵات و دو رەگەکان, ناوچەکانی دی وڵات لە چاوییەوە زۆرینەی هاووڵاتیانی رەسەنی هەژارن, سانتا کرۆز لەو رۆژەوەی ئەنجامی هەڵبژاردن ئاشکرا کراوە, لە یاخی بونەوەدایە بە پشتیوانی کەمایەتی فاشیستەکان, چرکە ساتێکیش نوچانی نەداوە.\nهەرچەندە دادگای باڵای هەڵبژاردن لە نەیارانی بزوتنەوەی لە پێناو سۆسیالزمن, لێ نەیانتوانی وەک سەرۆک کۆماری پێشوو دان نەنێن بە سەرکەوتنەکە, کە بواری مانۆڕی بۆیان تێدا نەماوە, بردنەوەکە بە رادەیەکی گورچک بڕە مانۆڕی بۆ راستگەراکان و سوپاو واشنتۆن و برۆکسل نەهێشتۆتەوە, تەنانە گومان و پرسیاریشی هەموو پێیان قوت دایەوە.\nجانین ئانییز کە دانی نا بە دۆڕان, راستگەراکان پەلاماری توندیان دا,هەرچەندە ئەو و چەند کاندێکی دیکەی راست , پێش دەنگدانەکە پاشەکشەیان کرد لە کاندید بوون لە پێناو یەکێتی راست تا رێگا لە بەردەم بردنەوەی چەپ بگرن, ئەوان پێشبینی چوونە خولی دووەمیان دەکرد, وەلێ بردنەوەکە بواری راچەڵکینیشی لێ بڕین, راستی فاشیستی پەڕگیر بەسەرکردایەتی کاندیدی دۆڕاو لویس فرناندۆ کاماتشۆ کە تەنها هێزی یەکەمی هەرێمی سانتا کرۆزە دۆڕانێکی قورس دۆڕاو دان بە شکستی هەڵبژاردن نانێن, پێی ناچێت بچنە ژێر باری ئەنجامەکانی هەڵبژاردنەوە, هەرچەندە تەنها ۱۴%ی دەنگەکانی هێنایەوە, کەچی دان نانێت بە دۆڕانەکەی, مانگرتنی ۴۸ کاتژمێری راگەیاند, ناڕەزایەتی لە سانتا کرۆز, کۆتشابامبا, ئۆرۆ و سوکری بەڕێوە برد, هاوکات ئۆپۆزسیۆنی سەردانی تیپی هەشتی سانتاکرۆزیان کرد , داوای کودەتایان کرد, بۆ ئەوەی دەسەڵات نەکەوێتە دەست شیوعیەکان, لە هەندێک شاری رۆژهەڵاتی وڵات خۆپیشاندان دەستی پێکرد و داواکرا دەسەڵات تەسلیم نەکرێت, ئەنجامی هەڵبژاردن رەتبکرێتەوە, ئەمەش باوەڕ بوونە بە دیموکراسیەت؟؟.\nهاوکات پارتە ئۆپۆزسیۆنە راستگەراکان پەلاماری ئۆرلاندۆ جۆتیرۆسی سەرۆکی ساندیکای کرێکارانی کانەکانیان لە ۲۲-۱۰ داو تیرۆریان کرد.\nئێستا فرناندۆ کاماتشۆ کاندیدی فەرمانڕەوای هەرێمی سانتاکرۆزە لە لایەن پارتی راستگەرای فاشیستی کریمۆسەوە, کە داوای پۆلیڤیایەکی فیدرالی دەکات, وەک هەنگاوێک بۆ جیاکردنەوەی هەرێمەکە, چونکە ئومێدێکیان بە کایەی هەڵبژاردن نەماوە, شەڕەکە بۆتە شەڕی ناسنامەکان.\nبەرەو دۆڕانە مەزنەکە\nکاتێک مۆرالیس خۆی بۆ خولی چوارەم کاندیدکردەوە, سەرۆکی پێشووی بەرازیل لۆلا ئاگاداری کردەوە کە هەڵە دەکات, هەرچەندە بردیەوە, بەڵام پێگەی جەماوەری دابەزیبوو, بە ئێستاشەوە نەیارانی نەیانتوانی بەڵگەی گزیکردن لە هەڵبژاردنی پێشوو بخەنە روو, ئەمینداری گشتی رێکخراوی وڵاتانی ئەمەریکا لویس ئەلماغرۆ بە بەهانەی ساختەکردن لە هەڵبژاردن داوای کرد مۆرالیس دەستلەکار بکێشێتەوە, دواتر پەشیمان بوەوە, بەڵام کارلەکار ترازا بوو, دەرکەوت هیچ بەڵگەیەک بۆ ساختەکاری نەبووە, هەڵبژاردنەکە پاکژ بووە.\nلە بری ئەوەی گزیەکان دەستنیشان بکەن, لە جیاتی ئەوەی سندوقەکانی دەنگدان بپارێزن بۆ هەژمارکردنەوە, کەچی لە سانتا کروز بیرۆی هەڵبژاردن سوتێنرا لە لایەن ئۆپزسیۆنەوە, لە شاری فینتۆ سەرۆکی شارەوانی پرچیان بڕی و بۆیەی سوریان کرد وەک ئەتک کردنێک, شەڕێکی سەرانسەریان بە گوتاری فاشیستانە دژ بە زۆرینەی هاووڵاتیانی رەسەن راگەیاند, ویستیان مێژووی زەلیلییەکان بگەڕێننەوە, ئەو چەند رۆژە بووە هێز بۆ توندکردنی شەڕی سەرانسەری لە نێوان کەمایەتی و زۆرینەدا, ئەستەم بوو کۆمەڵگا بگەڕێنرێتەوە پێش مۆرالیس, لەو ماوەیەدا نەوەیەک پەروەردە کرابوو.\nفەرماندەی سوپای پۆلیڤی ویلیام کالیمان رامرۆ پاڵەپەستۆی خستە سەر مۆرالیس لە ۱۰ی نۆڤەمبەر دەست بکێشێتەوە, بزووتنەوەی ئبجیلی پۆلیڤیا کە گرێدراوی ئینجیلی ئەمەریکاو بەرازیلە پشتیوانی کودەتا بوون, لویس کاماجۆ ملیاردێر و فاشیست لە سانتاکرۆز, بە پشتیوانی وڵاتانی ئەمەریکا, بەرازیل و کۆڵۆمبیا و ئۆپۆزسیۆنی فەنزوێلی و کەنیسەی ئینجیلی و کاسۆلیکی ئاڵای کودەتاکەی بەرز کردەوە, شەڕ دژ بە تەواوی هاووڵاتیانی رەسەن راگەیەنرا.\nلە پرۆسەی کودەتاکە باش داکۆکی نەکرا لە مۆرالیس , خۆیان بۆ شەڕێکی وا ئامادە نەکردبوو, ساندیکای ناوەندی کرێکارانیش لەگەڵ رۆیشتنیدا بوون, بەڵام دواتر بەرەو روی کودەتا چیەکانیش بونەوە, راستڕەوەکان داشیان لەو چرکە ساتە وا سوار بوو, ئامادەی گفتوگۆ کردن نەبوون لەگەڵ مۆرالیس, تەنانەت بە ئەنجامدانەوەی هەڵبژاردنیش رازی نەبوون, راستە بزووتنەوەی بەرەو سۆسالزم پارتێکی سیاسییە, وەلێ یەکێتی فکرییان نییە, بەشێک لەوانە پشتیوانی مۆرالیسن بەڵام باوەڕیان بە سۆسیالزم نییە ؟, بەشێکیشیان باوەڕیان بە سۆسیالزمەو نەیاری مۆرالیسن, لەو رۆژەدا پارت لە تەنگژەدا بوو, بەتایبەت مۆرالیس نووسابوو بە کورسییەوەو پاشەکشەی بۆ جوتیارانی دەوڵەمەندی سانتا کرۆز بە تایبەت ئاژەڵدارە گەورەکان زۆرکردبوو.\nکودەتا چیەکان پەلەیان کرد لە بەتایبەتی کردنی کەرتی گشتی, هەرچیەکیان بەردەست کەوت قسوریان نەکرد, گەندەڵی و تاڵان و کۆمەڵکوژی, بە گشتی ئامارەکانی ئابووری وڵات لە ماوەی ساڵێک حوکمڕانیان سەرتاپا سورن, بەرهەمی نەتەوەیی پێشبینی دەکرێت ۱۱,۱% بۆ ئەمساڵ بپوکێتەوە, کەمهێنانی دارایی بودجە ۱۲,۱% یە, قەرزەکان ۴,۲ ملیار دۆلارن زیاترن, وڵات موفلس و قەرزار, ۳۰۰۰ ملیۆن پۆلیفی پارەی هەیە , ۱۵۰۰ ملیۆن ئیلتزامی قەرز دانەوە بۆ کۆتایی ساڵ, زیادبوونی رێژەی بێکاری لە ۴,۱% ەوە بۆ ۱۱,۸% بەرز بۆتەوە, دوای هاتنە سەرکاری سۆسیالستەکان بە مانگێک توانیان بێکاری بۆ ۱۰% کەمیبکەنەوە , راوەستانی پڕۆژە ئابوورییەکان…. لە هەمووشی زیاتر شکستیان بوو بەرامبەر نەخۆشی کۆرۆنا, بەهۆی داڕمانی کەرتی تەندروستییەوە, پۆلیڤیا لەو رۆژڤە لە ژمارە ۴۱ ی لیستی نەخۆشکەوتووان ریزی گرت, ۱۴۳۱۸۱ کەسی تێپەڕاند, مردووەکانیش گەیشتە ۸۸۴۱کەس.\nکودەتاچیەکان نەیانتوانی ژیانی خەڵک باشتر بکەن بگرە زۆرخراپتر بوو, هەژاری چووە سەر, هێرش بۆسەر کەرامەتی زۆرینەی رەسەن گەیشتە لوتکەی نا مرۆڤانە, نەیانتوانی بەرەو روی کۆرۆنا ببنەوە, شوێنەواری تەندروستی و ئابووری خراپی لێکەوتەوە, بۆیە شکستەکەی پۆلیڤیا دەبێتە نموونە بۆ وڵاتانی دی.\nتەنانەت ساندیکای کوب ناوەندی کرێکارانیش پێشتر داوای دەست لەکار کێشانەوەی مۆرالیسیان دەکرد, بەڵام نایانەویست بگەڕێنەوە قۆناغی حوکمڕانی نیولیبرالیەت, دوای روخانی مرۆالیس بونە داینەمۆی ناڕەزایەتیەکان بەرامبەر بە دەسەڵاتی راستگەرا کودەتاچیەکان, هەرچەندە جیاوازیەکان تەنها ئایدۆلۆجی نەبوو لە نێوان خەڵک و کودەتاچیەکان, بەڵکە کۆمەڵایەتی , ناسنامە, چینایەتی , شارو دێ , سپی و رەسەن , هەژارو دەوڵەمەند و …. بوون, درزەکە لە نێوان زۆرینەو کەمایەتی کودەتاکەر نەک بە ۱۱ مانگ فەرمانڕەوایی, بە ۵ سەدەی رابردوو پڕ نەکرابوەوە, راستە هەڵبژاردن دەنگدان بوو بە نموونەی ئابووری سەردەمی مۆرالیس و رەتکردنەوەی بەتایبەتیکردن و نیولیبرالیەت, بەڵام هاوکات شەڕی کولتورەکانیش بوو, گەڕاندنەوەی کەرامەتە بۆ زۆرینە, جێگیری سەرۆک کۆمار وتی ۹۰%ی هاووڵاتیانی رەسەنمان لە گەڵە, کەواتە هەموو دەنگەکانیان دەنگی ئەوانە, بۆیە پێویستە لەم فازەی دەسەڵاتدارێتی زیاتر لایەنگری هەژاران بن, راستە مۆرالیس بەشداری هەڵبژاردنەکەی نەکرد, وەلێ خەڵک دەنگیان بە نموونەی فەرمانڕەوایی ۱۴ ساڵەی ئەو و دژایەتیکردنی بە تایبەتیکردن دا, دەنگدنەکە لە نێوان دوو کلتور, دوو مۆدێلی ئابووری بوو, لە هەردوکی مۆرالیس هەڵبژاردەی براوە بوو تیایدا.\nکودەتا چییە نیولیبراڵەکان لە ۳ ئایار و ۲۸ ی یۆنی و ۲۷ی سەپتەمبەر هەڵبژاردنیان دوا خست, دەترسان لە هەڵبژاردن, دەیانزانی چیان تۆو کردووە بۆ دۆرینەوە, بەهۆی فشارەوە لە ۱۳-۸ پاش سەپاندنی ئابلووقە لە لایەن ساندیکای کرێکارانەوە بەسەر لابازی پایتەخت, رازی بوون بە هەڵبژاردن لە ۱۸ی ئۆکتۆبەر ئەنجام بدرێت , ناڕەزایەتی دژ بە دواخستنی هەڵبژاردن بووە هۆی نەچوونی ئۆکسجین بۆ نەخۆشەکان زیاتر لە ۴۰ کەس بەهۆیەوە گیانیان لە دەستدا, ئێستا ئەویش کەیسێکە دژ بە مۆرالیس لە لایەن سەرۆکی کودەتاچیی پێشوەوە لە دادگا تۆمار کراوە.\nکە تەسلیم هەڵبژاردن بوون, وە ژمارەیەک زۆر لە کاندیدەکان بە ئانیزی سەرۆکیشەوە پاشە کشەیان کرد لە کاندید بوون, بۆ ئەوەی بە کاندێکی راستگەراوە بچنە بەرامبەر کاندیدی بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم, ئەوان و رۆژنامەو دەزگا راپرسیەکانیش پێشبینیان وابوو, لە خولی دووەم چەپ بدۆڕێت و درێژە بە دەسەڵات بدەن, لێ پێشبینیەکەیان نەهاتە دی, دۆڕانێک بە تامی سەرکەوتنی شۆڕش دۆڕان.\nگۆڤاری ئیکۆنۆمیست, پۆلیڤیای لە پاڵ مالی و نیوزلەندا, تایوان, ئەمەریکا هەڵبژارد, کە لە پێوەری دیموکراسی و مافی مرۆڤ بەرەو باشتر چوونە, شکستی کودەتا لە رێگای شکستی کەمەر شکێنی هەڵبژاردن و جەمسەر بەندی کۆمەڵگا لە روی کۆمەڵایەتی و مۆدێلی بەڕێوەبردنی ئابووری, رێگای مانۆڕی لەبەردەم بەرەی هێزو پارەو کودەتا بڕی.\nمۆرالیس کە بە هەڵاتن وڵاتی جێ هێشتبوو, وەک پاڵەوان بە پێشوازی ملیۆنی لە شارەکان پێشوازی لێکرا.\nپێش تەسلیمکردنی دەسەڵات, حکومەتی راست داوای ۳۵۰ ڤیزای بۆ حکومەتی کودەتا کرد بۆ هەڵاتن, دوایی گەیشتە ۴۴۵, بەشێکی زۆر بەشدارانی کودەتا وڵاتیان جێهێشت, حکومەت بڕیاری گۆڕینی فەرماندەی سوپای دەرکرد, بە دوایدا بڕیاری گرتن بۆ کۆڵۆنێڵ ئیڤان رۆخاس کە ماڵی مۆرالیسی سوتاندبوو دەرچوو, ئەنیز ویستی رابکات خەڵک نەیان هێشت, کە بڕیاری ژمارە ۴۰۷۸ ی لە ۱۴ نۆڤەمبەر واژۆ کردبوو, تیایدا هێزە چەکدارەکانی لە بەرپرسیارێتی تاوان لە سەرکوتکردنی خەڵکدا بێبەریکردبوو, کودەتا چییەکان زۆریان هەڵاتن بۆ بەرازیل و ئەمەریکا, لێپرسینەوە دەکرێت لە کودەتا, بەرپرسی پایگای کۆتشاباما ئەلفریدۆ کۆیلار دەستگیر کرا, بە تاوانی کوشتنی ۱۲ کەس و بریندارکردنی ۱۲۵ کەسی دی, ژەنەرال ئەلفریدۆ کۆیلار خرایە ژێر چاودێری توندەوە, کەیس لەسەر تاوانەکان دوای کودەتاکە کرایەوە, کە کۆی گشتی ۳۷ کەس کوژران, کە ۲۷یان راستەوخۆ بە گولە کوژرابوون, و ۵۲۲ کەسیش بریندار کران, کۆمەڵکوژی سینکاتا لە ۱۹ی ۱۱ی ۲۰۱۹ , لێکۆڵینەوەی لێدەکرێت.\nداواکاری گشتی پۆلیڤی لێکۆڵینەوە لەسەر کاندیدی سەرۆک کۆماری فرناندۆ کاماتشۆو ۵ کەسی تر کردەوە, لە ناویاندا باوکی و فەرماندەی سەربازی هەن , تۆمەتبارن بە ئەنجامدنی تاوان لە کاتی کودەتا سەربازیەکە.\nسەرۆکی پۆلیڤیا دەڵێت: ئەو سەربازانەی گلاونەتەوە هەردوو کۆمەڵکوژی سینکاتا لە شاری ئال ئاتۆ و ساکابا ناتوانن لە بەرپرسیارێتی هەڵبێن.\nبەڵام حکومەت لێکۆڵینەوە لە کودەتاکە و لێکەوتەکانی سپارد بە لێژنەی مافی مرۆڤی وڵاتانی ئەمەریکای لاتین, بۆ ئەوەی دادوەری لە دەست نەدات .\nمۆرالیس لە کۆبونەوەی پارتەکەی دیاریکرایەوە بە سەرۆکی بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم و سەرپەرشتیکاری هەڵمەتی هەڵبژاردنی ناوخۆیی پۆلیڤیا لە ۷ی ئازاری داهاتوو, بۆ هەڵبژاردنی هەرێمەکان بەڕێوە دەچێت لە ئێستاوە هەڵمەتی هەڵبژاردن گەرمەو ململانێکان سەختن, بۆ ئەوەی بردنەوەکان بپارێزرێت, بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم پێویستی بە سەرکەوتن هەیە, بە تایبەتیش شەڕە سەختەکە دەکەوێتە شاری سانتا کرۆزەوە, راستگەراکان لەسەر ئاستی وڵات ۳۸ هاوپەیمانیان دروستکردووە بۆ هەڵبژاردنی ۷ی ئازاری شارەوانیەکان, لێ لە سانتا کرۆز نەیانتوانیووە بە هاوپەیمانی بچنە هەڵبژاردنەوە, لە حوکمڕانی سەرتاسەریش بێ ئومێد بوونە, بۆیە ئەگەری هەیە لە داهاتوودا هەوڵی جیاکردنەوەو پارچەپارچە کردنی وڵات بدەن.\nهەنگاوەکانی حکومەت بۆ گەڕاندنەوەی متمانەی هەژاران\nحکومەت لە یەکەم رۆژی دەست بەکاربوونی, بڕیاری بە پەلەی دا بۆ هاوکاریکردنی برسیەکان, جگە لە لێپرسینەوە لە کودەتا, هەنگاوی دووەمیش سەپاندنی باجی سامانە بەسەر ئەوانەی داهاتیان لە ۳۰ ملیۆن پۆلیڤار ” ۶,۸۹ پۆلیڤار دۆلارێکە”ساڵانە زیاترە, کە ۱۵۰ کەس دەگرێتەوە, بەمەش دەیەوێت ساڵانە ۱۱۰ ملیۆن پۆلیڤار بگەڕێتەوە بۆ حکومەت.\nهەر لەو مانگەدا توانی رێژەی بێکاری لە ۱۱,۸% ەوە دابەزێنێت بۆ ۱۰%, وە بەهۆی تایبەتیکردنەوە ئەو کارگاو کارخانە دەوڵەتیانەی لە کار راوەستێنرابون کاریان پێ بکاتەوە, پێش کودەتای لیسیۆمیش لەگەڵ چین و روسیا رێک کەوتبوون کە پێکەوە کار بکەن بۆ دەرهێنانی کانی لیسیۆم و دامەزراندنی کارگای پاتری ئۆتۆمۆبێل لە ناوچەکانی کانەکانی لیسیۆم دروست بکەن, حکومەت چاوی بڕیوەتەوە ئەو رێکەوتنانە, هاوکات لە پەیوەندە نێو دەوڵەتییەکان گەڕایەوە بۆ پێش کودەتاکە .\nشەڕی کۆرۆنا تەواو نەبووە, شوێنەواری قەیرانی ئابووری توندە, بەڵام هاوکات کەرامەت بۆ زۆرینە گەڕاوەتەوە, لە پاڵ کەرامەت پێویستیان بە سکی تێریش هەیە, شیری چۆلەکە ئەگەر گۆشتی چۆلەکەی لە گەڵدا نەبێت خەونە, بۆیە چارەسەر ئاهەنگی سەرکەوتن کۆتایی دێت, خەڵک چاوەڕوانی کار و نان و ئازادییە.


هونةرمةند عةتا قةرةداغي\nموضوع: هونةرمةند عةتا قةرةداغي الإثنين مارس 23, 2009 11:00 am\nهونەرمەند عەتا قەرەداغی:\nكێبڕكێی هونەرمەندان تەندروستە ئەگەر لە خزمەتی هونەردابێت\nهونەرمەند عەتا قەرەداغی دەمێك خولیا و شەیدای هونەر و گۆرانی گوتن بوو، توانا و لێهاتوویی و دەنگخۆشیش زیاتر یارمەتیدەر بوون بۆ ئەوەی ئەو توانا هونەرییەی لە ناخیدایە دەربخات، یەكەم ئەلبوومی دەنگ و سەدایەكی زۆری دایەوە و بۆ ماوەیەك بوو بە وێردی سەر زووبان، گۆرانییەكانی لە ئاواز و تێكست و دەنكخۆشی گەواهیدەری ئەم راستیانە بوون، هەرچەندە ماوەیەكی كەم بەرهەمی نەبوو، بەڵام سەدای بەرهەمی پێشووی تا ئێستاشی لەگەڵدا بێت زیندووە، بەم دواییە بەرهەمێكی نوێی بڵاوكردەوە و خستیە نێو گەنجینەی هونەری كوردی، لە دەرفەتێكدا ئەم گفتوگۆیە دروست بوو.\nرەنگە زۆر لە هونەرمەندانی ئێمە دەرفەتی ئەوەیان بۆ نەرەخسا بێت، بتوانن بە شێوەیەكی ئەكادیمییەوە بێنە نێو بواری هونەر، ئایا خوێندن و بە ئەكادیمییەت بوون بۆ هونەرمەندی كورد تا چەند گرنگە؟\n- بە داخەوە زۆربەمان ئەكادیمی نین ئەوەش ئەگەڕێتەوە بۆ هەلومەرجی كوردستان كە تا ئێستا شوێنێك نییە گۆرانیبێژ پەروەردە بكات، ئەگینا زۆر گرنگە گۆرانیبێژ ئەكادیمی بێت، چونكە زۆر زوو پێشدەكەوێت.\n* زۆر جار بەرهەمێك دەبێتە هۆی ناساندنی هونەرمەند بە جەماوەر، پێویستە هونەرمەند چی بكات بۆ ئەوەی بەرهەمی دواتری لە هی پێشووتری باشتر بێت؟\n- ئەمەیان پرسیارێكی لەجێیە، راستە هەر كارێك دەكەم حەز دەكەم بە شێوەیەكی وا كاری تێدا بكەم كە باشترین گۆرانییەكانی خۆمی تێدا پێشكەش بكەم، كاتێك گۆرانییەكە سەركەوتوو بوو و بە دڵی جەماوەر بوو، دەبێت كاری دواتریش لە رووی تێكست و ئاواز و دابەشكردن و تۆمار كردنی دەنگ لە بەرهەمی پێشتر باشتر بێت، ئەگەر وانەبوو پێم وایە نەكرێت باشترە.\n* ئایا گۆرانییەك یان بەرهەمێك بەسە بۆ ئەوەی ئاستی هونەرمەند دیار بكەوێ؟\n- بە بڕوای من مەرج نییە یەك گۆرانی ئاستی گۆرانیبێژ دیاری بكات، بەڵام سیدییەك ئاستی دیاری دەكات.\n* تۆ خۆت چ جیاوازییەك دەبینی لەنێوان سیدی پێشووت و بەرهەمی ئەم ساڵ؟\n- سیدی پێشووم زۆر سەركەوتوو بوو، بەڵام سیدی (جوانە لە تۆ) بە باشترین كوالێتی كراوە، لە باشترین ستۆدیۆكانی تاران تۆمار كراوە لەگەڵ باشترین و بەناوبانگترین ژەنیارەكانی تاران، تێكستەكانی لە ئاستێكی زۆر بەرزدان، حەزم دەكرد لە موزیكزانەكان بپیرسن بزانن ئەو بەرهەمەم لە چ ئاستێكدایە، بەهەر حاڵ سیدی 2008ی خۆم لێی رازیم، گرفتی من ئەوەیە چۆن بەرهەمێكی دیكە پێشكەش بكەم لەو بەرزتر بێت.\n* تۆ وەك هونەرمەندێك خاوەن ئەزموون ئایا هەست دەكەی كێبڕكێیەك هەیە لەنێوان هونەرمەندە لاوەكان و ئەوانەی تەمەنێكیان لەنێو هونەری كوردی بەسەر بردووە؟\n- كێبڕكێ هەیە، بەڵام بەو شێوەیە نییە كەس نیگەران بكات.\n* ئەگەر ئەم كێبڕكێیە هەبێت ئایا دیاردەیەكی تەندروستە ؟\n- زۆر تەندروستە ئەگەر بە مەبەستی پێشخستنی ئاستی هونەری كوردی بێت و ببێتە هۆی ئەوەی تەكانێكی نوێ بە هونەری كوردی بدات و بە سوودی هەموو لایەك بگەڕێتەوە.\n*- ئایا ئەم دوو نەوەی هونەرمەندان چۆن دەتوانن سوود لە یەكتری وەربگرن بۆ ئەوەی هونەری كوردی پێش بكەوێت؟\n-لە زۆر رووەوە دەتوانین هەم سوود لە یەكتری وەرگرین هەم هاوكاری یەكتر بین، بۆ نموونە ئەگەر بتەوێت پرسیار لەسەر فۆلكلۆر بكەیت ئەگەر لەوانی پێش خۆت بپرسی لەوانەیە زۆر وەڵامی باش وەربگریت و بە پێچەوانەشەوە.\n*زۆر جار باس لە میلۆدی و موزیك دەكرێت، پێت وایە هونەرمەندە لاوەكان موزیكی كوردییان شێواندووە؟\n- هەموویان نا، بەڵام هەندێكیان خۆیشیان نازانن چی دەڵێن.\n* وەك عەتا قەرەداغی ئایا هەست دەكەی لەنێو گۆڕەپانی هونەری كوردیدا شوێنی خۆت كردووەتەوە؟\n- هەست دەكەم وابێت لەبەر ئەوەی زۆر دڵسۆزانە كارم بۆ هونەر و گۆرانی كوردی، ئەوەندەش دەبینم و دەبیستم هەست دەكەم كارەكانم جێگای دڵخۆشی خەڵك بووبێت.\n*ئەو هونەرەی ئێستا هەندێك كەس رەخنەی لێدەگرن بە تێكدانی هونەری كوردی ناوی دەبەن بەر لە پەنجا ساڵ چەند هونەرمەندێكی كورد هەمان گۆڕانكارییان تێدا كردووە، تۆ دیاردەی نوێخوازی لە هونەری كوردیدا چۆن دەبینی؟\n- پێم باشە، بەڵام گرنگ ئەوەیە هەرچی ئەكەیت ئەبێ رەسەنایەتی لەبیر نەكەیت.\n* لە بەرهەمی پێشووتدا هەست بە خۆماندوو كردنێكی زۆر دەكرا بەتایبەتی لە بواری موزیك و ئاوازەكان، ئەگەر ئاوازێكی توركی یان عەرەبی یان فارسی لەگەڵ گۆرانییەكی تۆدا بگونجێت ئامادەی بیڵێی؟\n- بڕوا ناكەم لە ئێستادا ئەو كارە بكەم.\n* لە هەموو شوێنێك هونەرمەند بە گێڕانی ئاهەنگ بژێوی ژیانی خۆی پەیدا دەكات، لە هەمان كاتدا بەرهەمی باشتر پێشكەش دەكات بۆ لە كوردستان ئەم دیاردەیە نەبووەتە شتێكی باو؟\n- بەشێكی زۆری بۆ ئاستی رۆشنبیری جەماوەر دەگەڕێتەوە، بەشێكیشی بۆ گۆرانیبێژەكان، مەرج نییە هەموو گۆارنیبێژێك ئەو توانایەی هەبێت ئاهەنگ بگێڕێت.\n*تێكەڵ كردنی هونەر و بازرگانی یان بە بازرگانی كردنی هونەر چۆن دەبینی؟\n- تا ئێستا لەناو كورددا بەسەركەوتوویی نابینم.\n*ئایا هونەرمەندانی كورد لەكاتی تۆمار كردنی گۆرانییەكانیان بەشێوەی كلیپ رەچاوی بوونی دەرهێنەری خاوەن ئەزموون و سیناریستی تایبەت بە كلیپ دەكەن یان كلیپەكانی ئێستا تەنیا وێنەگرتنە و هیچی تر؟\n- بەڵێ، بەڵام بەداخەوە سینارێست زۆر كەمە زۆربەی كارەكان بە هەوڵی وێنەگر و دەرهێنەر دەكرێت.\n* دوای ئەو بەرهەمە كاری داهاتوون چی دەبێت؟\n- ئێستا سەرگەرمی كلیپ كردنی چەند گۆرانییەكم كە دوانیانم لە تاران كردووە، هەروەها خۆم ئامادە دەكەم بۆ بەرهەمێك بەو هیوایەم بتوانم بە باشترین شێوە بە ئەنجامی بگەیەنم و ببێتە مایەی دڵخۆشی و رەزامەندی جەماوەر.\nعدل سابقا من قبل سنكر برادوستي في الجمعة مارس 27, 2009 4:40 am عدل 1 مرات\nموضوع: رد: هونةرمةند عةتا قةرةداغي الثلاثاء مارس 24, 2009 3:57 am\nشنو ها الاغنية مال مغني وحدة هو اغنيها؟؟ لو مجموعه اغنون وياه وزين كم ساعة هاي الاغنية اطول ؟؟\nموضوع: رد: هونةرمةند عةتا قةرةداغي الخميس مارس 26, 2009 1:27 pm\nthis is not song < this is ata's life


زەکی شەنگالی، دەروێش عەبدیی سەردەم – کوردی – RojNews.News\n15/08/2020 - 10:15:17 am\nتێکۆشەرێک ٤٠ ساڵی ژیانی تەرخانکرد بۆ کاڵکردنەوەی ئەو هێڵانەی داگیرکەران کوردستانیان پێ دابەشکردبوو، پیرێک کە ئێزدییەکان بە مام-ی خۆیان بانگیان دەکرد، ڕێبەرێک کە هەموو سیفاتەکانی دەروێشی عەڤدیی لەخۆیدا کۆکردبووەوە.\nشەنگالییەکانی لەوپەڕی نائومێدییەوە کردە هێز و ستاتۆیەکی بۆ بنیادنان، لە هەرکوێیەک تێکۆشان پێویستبووایە مام زەکیی شەنگالی ڕانەدەوەستا و خۆی پێ دەگەیاند، هەر ئەوەش وایکردبوو داگیرکەران حسابێکی تایبەتی بۆ بکەن و ترسیان لێ هەبێت، هەربۆیەش کەوتنە پلانگێڕان دژیی.\nئیسماعیل ئۆزدەمیر ناسراو بە مام زەکیی شەنگالیی، پێش دوو ساڵ و لە ١٥ی مانگی ٨ی ٢٠١٨ لە بۆردوومانێکی فڕۆکە جەنگییەکانی دەوڵەتی داگیرکەری تورکدا لە شەنگال گەیشتە کاروانی شەهیدان، ئەمڕۆش دوو ساڵە مام زەکیی بە جەستە دوورە لە مەیدانەکانی تێکۆشان، بەڵام فکر و بۆچوونەکانی وەک چرا ڕێی تێکۆشەران بەگشتیی و ئێزدییەکان بە تایبەت ڕووناک دەکاتەوە.\nهەموو تەمەنی خۆی تەرخان کرد بۆ ئازادیی گەلەکەی، لە چەلێ-ی باکوری کوردستانەوە باڵی گرت و شەنگال بووە دوایین وێستگەی تێکۆشانی، چەکی شۆڕش و تێکۆشانی لەشانکرد و هەبوو ڕێگاکانی بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانی تاقی کردەوە.\nڕۆڵی مام زەکیی لە کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستاندا\nهەڵگری کەسایەتییەکی نەتەوەیی بوو و خاوەن خەسڵەتە شۆڕشگێرییەکان بوو، هەرگیز لە هزر و بۆچوونەکانیدا کوردستانی پارچە نەکردبوو، بەدرێژایی ئەو تەمەنی تێیدا ژیا کاری بۆ کاڵکردنەوەی ئەو هێڵانە دەکرد، کە داگیرکەران کوردستانیان پێ دابەشکردبوو.\nئەو کارکردنی بۆ یەکێتیی نەتەوەیی کورد وەک ئەرکێک نەدەبینی، بەڵکو کارێکیی بنەڕەتیی بوو لە تێکۆشانیدا، دەستێکی باڵای لە کاروباری یەکێتیی نەتەوەیی کورد-دا هەبوو، توانی هەموو لایەنەکان بهێنێتە سەر یەک مێز و گفتوگۆ بۆ یەکخستنی ناوماڵی کورد بکەن.\nسەرپەرشتیی کۆبوونەوەکانی ساڵی ٢٠١٣ی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستانی دەکرد، هەوڵی دەدا ناکۆکییەکانی نێوان لایەنەکان کاڵ بکاتەوە، ئەو بەربەستانەی لادەبرد کە دەهاتنە بەردەم ڕێککەتنی لایەنەکان، دوای چەندین دانیشتنی چڕوپڕ کۆبوونەوەکانی گەیاندە ئاستی لوتکە و هەمووان چاویان لە ڕاگەیاندنی سەرکەوتنی کۆنگرەی نەتەوەیی بوو.\nکۆبوونەوەکان ئاستێکی بەرزیان بڕی و ترسیان لای داگیرکەران دروستکرد، هەربۆیە نەوەستان لەدژایەتییکردنی یەکگرتنی کورد، دەستتێوەردانیان کرد و لەڕێگای لایەنێکی سیاسییەوە شکستیان بەو هەوڵانە هێنا.\nمام زەکیی دەیزانیی ئەو ئەرکە قورسە کە شانی خستووەتە ژێرباریی، بەڵام هیچکات بێ ئومێد نەدەبوو درێژەی بە هەوڵەکانی دەدا، بۆ ئەوەی ناکۆکییەکانی ناوماڵی کورد بسڕێتەوە و لەوێوە بگەنە ئامانجە بنەڕەتییەکانیان.\nلە ڕووی دیپلۆماسییەوە پەیوەندییەکی باشی دروستکردبوو، ماوەیەک بەرپرسی پەیوەندییەکانی کۆما جڤاکێن کوردستان-کەجەکە بوو، توانی لەگەڵ لایەنەکانی هەرچوار پارچەی کوردستاندا پەیوەندییەکی پتەو دروستبکات.\nڕۆڵی مام زەکیی لە شەنگال\nدڕندەییەکانی داعش بەرامبەر خەڵکی شەنگال، لە هەموو جیهاندا دەنگی دایەوە، ساڵی ٢٠١٤ داعش هێرشیکردە سەر شەنگال و کۆمەڵکوژیی بەسەردا هێنان، کە خۆیان بە فەرمانی ٧٣ ناوی دەبەن، مام زەکیی هەم وەک ئێزدییەک و هەمیش وەک شۆڕشگێڕێکی کورد خۆی گەیاندە شەنگال و بووە ئەفسانەی پاراستنی ئێزدییەکان لە چنگی داعش.\nلەگەڵ هێزەکانی پاراستنی گەل-هەپەگە و یەکینەکانی پاراستنی گەل- یەپەگە بەرخۆدانێکی بێوێنەیان کرد بۆ پاراستنی خەڵکی شەنگال، هەزاران ئێزدییان لە کۆمەڵکوژیی و ڕفاندن و بێسەروشوێنکردن پاراست و لە چیای شەنگال نیشتەجێیان کردن.\nدواتر هەنگاوێکی دیکەیان هەڵگرت و دەستیان بە پرۆسەی ئازادکردنی شەنگال و دامەزراندنی هێز کرد بۆ ئێزدییەکان، ئێزدییەکانیان لە گەلێکی پشتگوێخراو و فرۆشراوەوە کردە هێز و مام زەکیی ڕێبەرییکردن بۆ ئەوەی چیتر پشت بەخۆیان ببەستن و خۆیان خۆیان بپارێزن.\nساڵی ٢٠١٥ یەکینەکانی بەرخۆدانی شەنگال-یەبەشە و یەکینەکانی ژنانی شەنگال-یەژەشەیان دامەزراند، کە مام زەکیی دەستێکی باڵای هەبوو لە دامەزراندن و کۆکردنەوەی ئەو هێزانە.\nساڵی ٢٠١٦ بە بەشداریی گەریلاکانی هەپەگە و شەرڤانانی یەبەشە و یەژەشە شەنگال لە چنگی چەتەکانی داعش دەرهێندرا، لە دوای ئازادکردنی شەنگالەوە مام زەکیی هەنگاوێکی دیکەی هەڵگرت و لە٢٠-٨-٢٠١٧ بەردی بناغەی خۆبەڕێوەبەریی شەنگالیان دانا، کە بووە تاکە ستاتۆی ئێزدییەکان.\nمام زەکیی بووە ئەندامی کۆردوناسیۆنی کۆمەڵگەی ئێزدیی و لە نزیکەوە سەرپەرشتیی کارەکانی ئەنجومەنی خۆبەڕێوەبەریی شەنگالی دەکرد، تا لەسەر پێی خۆی بووەستێت و چیتر ئێزدییەکان هیچ کەس مامەڵەیان پێوە نەکات.\nشەنگالی کردە خاوەن سیستم و ئیدارەی خۆی و هێزی پاراستنی بۆ دامەزراندن، ئەوەش وایکردبوو ئێزدییەکان بە مامی خۆیان بانگی بکەن، ئەو بووە فریادڕەسی ئێزدییەکان و هیچکات ناکرێت باسی بەرخۆدانی شەنگال بکرێت و ناوی مام زەکیی نەهێندرێت.\nئەو وەک دەروێشی عەڤدیی بووە ناوێکی دیار لە مێژووی ئێزدییایەتیی، عەشقەکەی گەیاندە باڵاترین لوتکە و لەوێوە جاڕی ئازادیی کوردستانی دەدا، بووە پاڵەوانی داستانی ئێزدییەکان، کە مێژوو بۆ هەمیشە لە پەڕە زێڕینەکانیدا ناوی تۆمار دەکات.\nهەوڵ و تێکۆشانەکانی وایکردبوو، دوژمانان لێی بترس و حسابی تایبەتی بۆ بکەن، هەمیشە هەنگاوەکانی بەپێچەوانەی ئامانجەکانی داگیرکەرانەوە دەنا، هەربۆیە داگیرکەران هەرزوو کەوتنە پیلانگێڕان لەدژی.\nلە ١٥ی ئابی ٢٠١٨ مام زەکیی لە هێرشێکی فڕۆکە جەنگییەکانی دەوڵەتی تورکدا لە گەلی شلۆ-ی شەنگال شەهیدبوو و گەیشتە کاروانی نەمران، خەڵکی شەنگال بەیەک دەنگ خاوەندارییان بۆ مام-ی خۆیان دەربڕی و بەڵێنی درێژەدانیاندا بە ڕێبازەکەی.\nبڕیارنامەکەی ئەمریکا دژی ئێران لە ئەنجومەنی ئاسایش دەنگی نەهێنا


ئێران، ئاماری تووشبوانی كۆرۆنای 24 كاتژمێری ڕابردوو ڕادەگەیەنێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا نزیكەی 12 هەزار و 800 تووشبووی نوێ بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركرا.\nسیما سادات لاری وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران لە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 12 هەزار و 789 كەس لە ئێران تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و 233 كەسیش گیانیان لە دەستداوە.\nبە وتەی سادات لاری “لە سەرەتای دەركەوتنی ڤایرۆسەكە تاكو ئەمڕۆ 2 ملیۆن و 792 هەزار و 204 كەس لە ئێران تووشی كۆرۆنا بوون و دوو ملیۆن و 272 هەزار و 719 كەسیش نەخۆشییەكەیان پەڕاندووە و چاكبوونەتەوە.\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران دەڵێت”هەر بەهۆی ڤایرۆسەكەوە تا ئێستا 77 هەزار و 765 كەس لە ئێران گیانیان لە دەستداوە.\nبۆ درێژبوونی تەمەنت ئەم دوو هەنگاوە جێبەجێ بكە\nخەڵك- تیمێك لە پسپۆڕانی دامەزراوەی نەتەوەیی شێرپەنجە لە لێكۆڵینەوەیەكیاندا سەبارەت بە پیری گەیشتنە ئەنجامێك لە ئەمریكا، كە پیاسەكردنی ڕۆژانە…\nخەڵك بەمەبەستی دەربڕینی خۆشحاڵی و گەیاندنی سوپاسگوزاریی وڵاتەكەیان بەسەرۆكی پەرلەمانی كوردستان بەرامبەر بەشداریكردنی لە ڕێوڕەسمی سوێندخواردنی…\n29 مارس 2021 8.31 am\nنرخی نەوت لە 70 دۆلار نزیك دەبێتەوە خەڵك- نرخی نەوت لەبازاڕەكانی جیهان بەراورد بە ڕۆژانی ڕابردوو بەرز بووەتەوە.\nگەنجێكی 30 ساڵ دوای وەرگرتنی ڤاكسینی كۆرۆنا گیانی لەدەستدا\n22 حوزەیران 2021 10.10 am\nخەڵك- ڕێكخراوی تەندروستی كۆریای باشوور گیانلەدەستدانی گەنجێكی وڵاتەكەی بە ڤاكسینی كۆرۆنا ڕاگەیاند.


میوانی هێژا، ئەم وصیتنامەی گیانبەخت ”محمد همام قاضی”، پێشەوای ”معظم”ی کوردستان پێشتر لە لایەن ”کیومرث صالح”ەوە بڵاو کرابۆوە. ”کیومرث صالح” بەرپرسێکی رێژێمی پاشایەتی بوو. ئەو باسی کردبوو کە پێش ئەوە جنابی پێشەوا لە سێدارە بدرێ، لە لایەن ”سەرهەنگ نیکوزاد” ئاگادار کرابۆوە کە ”وصیت نامە”ی خۆی بنووسێ. دواتر لە لایەن خۆیانەوە بڵاو کراوە. هێژا کاک ”بدرالدین صالح” ئەو وصیت نامەیە کە پێشتر لە ”ایران” بە زمانی فارسی بڵاو ببۆوە، گەڕاندییەوە سەر زمانی کوردی و لە پەرتووکێکدا بڵاوی کردەوە. هەروەها هێژا کاک ”بهزاد خوشحالی”ش پەرتووکێکی بە زمانی فارسی لە ”ایران” بە چاپ گەیاندبوو و لەوێشدا ”وصیت نامە”ی سەرۆک کۆماری کوردستان بڵاو کرابۆوە. سەرچاوەی دیکەش زۆرن کە ئەم بابەتەیان بڵاو کردبۆوە.،\nئەم ویدیۆیەی ژێرەوە لە ساڵی ٢٠١٢ی زایینی ئامادە کراوە. دەنگی فیلمەکە لە بەرنامەی ڕۆژی ١٠ی خاکەلێوەی رادیۆی دەنگی کوردستانی ”ایران” لە ساڵی ٢٠٠٤ی زایینی بڵاو بۆوە و ئەو کات لە لایەن بەڕێوەبەری ئەم پێگەیە تۆمار کرا. مەخابن بە هۆی کێشەی ئینتێرنێتی نەکرا هەمووی تۆمار بکەم. مۆنتاژی ویدیۆکەش لە لایەن هێژا کاک وریا ماملێ ئەنجام دراوە. سپاس و پێزانینم بۆ بەڕێزیان.\nلە ژێر ویدیۆکە دەقی تەواوی ”وصیت نامە”کە بە شێوەی وێنە و تێکست دانراوەتە خزمەتتان.\nرۆڵه‌و برا عه‌زیزه‌كانم! برا به‌ش خوراوه‌كانم, میلله‌ته زوڵم لێكراوه‌كه‌م! وام له دوایین ساته‌كانی ژیانم‌دا, چه‌ند ئامۆژگاری‌یه‌كتان ده‌كه‌م, وه‌رن به خاتری خوا چیتر دوژمنایه‌تیی یه‌كتری مه‌كه‌ن؛ یه‌ك بگرن‌و پشتتان وه‌یه‌كتری بده‌ن, له به‌رابه‌ر دوژمنی زۆردار‌و زاڵم بوه‌ستن, خۆتان به خۆرایی به دوژمن مه‌فرۆشن, دوژمن هه‌ر ئه‌وه‌نده ئێوه‌ی ده‌وێ, تا كاری خۆتان پێ‌جێبه‌جێ ده‌كا‌و قه‌ت به‌زه‌یی پێتان‌دا نایه؛ له هه‌ر هه‌لێك‌دا بێ, قه‌ت لێتان نابوورێ.\nدوژمنانی گه‌لی كورد زۆرن, زاڵمن, زۆردارن؛ بێ‌به‌زه‌یین؛ ره‌مزی سه‌ركه‌وتنی هه‌ر گه‌ل‌و نه‌ته‌وه‌یه‌ك, یه‌كگرتن‌و یه‌كبوونه؛ پشتگیریی ته‌واوی میلله‌ته. هه‌ر میلله‌تێك یه‌كیه‌تیی‌و ته‌بایی نه‌بێ, هه‌ر ده‌م ژێرده‌ستی دوژمنانی ده‌بێ, ئێوه گه‌لی كورد! هیچتان له گه‌لانی سه‌ر ئه‌م گۆی زه‌ویه كه‌متر نیه, به‌ڵكوو له پیاوه‌تی‌و غیره‌ت‌و لێهاتوویی؛ له زۆر له‌و گه‌لانه‌ی رزگار بوون له پێشترن. ئه‌و میلله‌تانه‌ی كه له چنگی دوژمنه زۆرداره‌كانیان رزگاریان بوو, وه‌ك ئێوه‌ن؛ به‌ڵام ئه‌وانه‌ی خۆیان رزگار كردوه, یه‌كیه‌تییان له نێوان‌دا هه‌بووه؛ با ئێوه‌ش وه‌كوو هه‌موو گه‌لانی رووی زه‌وی, چیتر ژێرده‌ست نه‌بن؛ هه‌ر به یه‌كگرتن‌و حه‌سوودی به‌یه‌ك نه‌بردن‌و خۆنه‌فرۆشتن به دوژمنان له دژی نه‌ته‌وه‌كه‌مان ده‌توانن رزگار بن.\nبراكانم! چیتر فریوی دوژمن مه‌خۆن؛ دوژمنی كورد له هه‌ر ره‌نگ‌و ده‌سته‌و قه‌ومێك بێت, هه‌ر دوژمنه, بێ‌روحمه, بێ‌ویژدانه؛ روحمتان پێ‌ناكا, به‌یه‌كترتان به‌كوشت ده‌دا؛ ته‌ماحو وه‌به‌ر ده‌نێ؛ به درۆ‌و فڕ‌وفێل به‌گژ یه‌كترودا ده‌كا؛ له‌ناو هه‌موو دوژمنه‌كانی گه‌لی كورد, دوژمنی عه‌جه‌م له هه‌موویان زاڵمتر‌و مه‌لعوونتر‌و خوانه‌ناستر‌و بێبه‌زه‌ییتره؛ له هیچ تاوانێك به‌رانبه‌ر به گه‌لی كورد ده‌ست ناگێڕێته‌وه؛ هه‌ر به درێژایی مێژوو له‌گه‌ڵ گه‌لی كورد, غه‌ره‌ز‌و كینه‌ی ریشه‌داری هه‌بووه‌و هه‌یه‌تی.\nته‌ماشا كه‌ن, بڕوانن ته‌واوی گه‌وره پیاوانی گه‌له‌كه‌تان, له سمایل ئاغای شكاكه‌وه بگره؛ تا جه‌وهه‌ر ئاغای برای‌و هه‌مزه ئاغای مه‌نگور‌و چه‌ند‌و چه‌ندین مرۆڤی دیكه, هه‌ر هه‌موویان به فریودان, ئارامیان كردنه‌وه‌و خه‌ڵكیان له پشت كردنه‌وه‌و ئینجا زۆر نامه‌ردانه, كوشتیانن؛ هه‌موو ئه‌وانه‌یان به سوێند‌و قورئان فریو دان كه گویا عه‌جه‌م نییه‌تی خێری له گه‌ڵیان‌دا هه‌یه‌و چاكه‌یان له‌گه‌ڵ‌دا ده‌كات, به‌ڵام هه‌ر كورده خۆش باوه‌ڕه‌و به سوێند‌و سۆزی عه‌جه‌م فریوی خواردوه‌و باوه‌ڕی پێ هێناون؛ كه‌چی تا ئێستاش به درێژایی مێژوو, كه‌س نه‌یدیوه تاكوو جارێكیش عه‌جه‌م به سوێند‌و واده‌و ئه‌و په‌یمانانه‌ی كه به سه‌رانی كوردی داوه, وه‌فای پێ‌بكا‌و واده‌كانی له‌گه‌ڵ كورد به‌جێ بگه‌یه‌نێ؛ هه‌ر هه‌مووی درۆ‌و فڕ‌وفێڵ بووه. جا وا من وه‌كوو برایه‌كی چووكه‌ی ئێوه, له رێگای خوادا, بۆ خاتری خودا پێتان ده‌ڵێم: یه‌كتر بگرن‌و قه‌ت پشتی یه‌كتر به‌رمه‌ده‌ن. دڵنیا بن ئه‌گه‌ر عه‌جه‌م هه‌نگوینتان بداتێ, دیاره ژه‌هری تێ‌كردوه. به سوێند‌و به‌ڵێنی درۆی عه‌جه‌م فریو مه‌خۆن؛ كه ئه‌گه‌ر هه‌زار جار ده‌ست له قورئانی پیرۆزیش بدا‌و به‌ڵێنتان پێ‌بدا, دڵنیا بن مه‌به‌ستی فریودانی ئێوه‌یه, تاوه‌كوو فێڵێكتان لـێ‌بكا.\nوا من له دوایین ساته‌كانی ژیانم‌دا به خاتری خودای گه‌وره ئامۆژگاریتان ده‌كه‌م, پێتان ده‌ڵێم‌و خوا بۆ خۆی ده‌زانێ كه من ئه‌وه‌ی له ده‌ستم هات, به سه‌ر‌و به‌گیان‌و تێكۆشان, به ئامۆژگاری‌و رێنوێنی‌و رێگه‌ی راست نیشاندانی ئێوه, درێغیم نه‌كردوه. ئێستاش له‌و ساته‌دا‌و له‌و بارودۆخه‌دا, دیسان پێتان راده‌گه‌یه‌نم كه چیتر فریوی عه‌جه‌م نه‌خۆن‌و باوه‌ڕ به سوێند‌و ده‌ست له قورئان دان‌و به‌ڵێن‌و سۆزه‌كانیان مه‌كه‌ن. چونكه عه‌جه‌م نه خوا ده‌ناسن‌و نه باوه‌ڕیان به خوا‌و پێغه‌مبه‌ر هه‌یه‌و نه باوه‌ڕیان به رۆژی قیامه‌ت‌و حساب‌و كیتاب هه‌یه. له لای ئه‌وان ئێوه هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كه كوردن, با موسڵمانیش بن, تاوانبار‌و مه‌حكوومن, بۆ وان دوژمنن؛ سه‌ر‌و ماڵ‌و گیانتان بۆ ئه‌وان حه‌ڵاڵه‌و به غه‌زای ده‌زانن, به‌ڵێنم وانه‌بوو من بڕۆم‌و ئێوه به ده‌ست ئه‌و دوژمنه دڵڕه‌شانه‌وه به‌جێ بهێڵم, زۆر جاریش بیرم له رابردوو‌و گه‌وره پیاوانمان كردۆته‌وه, كه عه‌جه‌م به فریو‌و سوێند‌و درۆ‌و حیله گرتوویانن‌و كوشتوویانن, چونكه له مه‌یدانی نه‌به‌ردیدا پێیان نه‌وه‌ستان‌و نه‌یان توانیوه له به‌رانبه‌ریان‌دا رابوه‌ستن, ناچار به درۆ‌و فڕ‌وفێڵ هه‌ڵیان خه‌ڵه‌تاندوون, كوشتوویانن.\nمن ئه‌وانم هه‌ر هه‌موویان له‌بیر بوو؛ قه‌تیش باوه‌ڕم به عه‌جه‌مان نه‌كردوه؛ به‌ڵام عه‌جه‌م له پێش گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆ ئێره چه‌ندین جار وه‌ڵام‌و راسپارده‌یان به نامه‌و به ناردنی كه‌سی ناوداری كورد‌و فارس به دانی به‌ڵێن‌و په‌یمانی یه‌كجار زۆر‌و بۆره‌وه كه ده‌وڵه‌تی عه‌جه‌م‌و شا خۆی نیه‌تی خێریان هه‌یه‌و ئاماده نین ته‌نانه‌ت دڵۆپێك خوێن له كوردستان بڕژێ.\nئێستا ئێوه ئه‌نجامی به‌ڵێنه‌كانیان به چاوی خۆتان ده‌بینن؛ ئه‌گه‌ر سه‌رانی هۆز‌و عه‌شیره‌ته كورده‌كانمان خیانه‌تیان نه‌كردبا‌و خۆیان به حكوومه‌تی عه‌جه‌م نه‌فرۆشتبا, ئێمه‌و ئێوه‌و كۆماره‌كه‌مان وای به‌سه‌ردا نه‌ده‌هات.\nئامۆژگاری‌و وه‌سیه‌تم ئه‌وه‌یه: با منداڵه‌كانتان بخوێنن, چونكه ئێمه‌ی میلله‌تی كورد هیچمان له میلله‌تانی دیكه كه‌متر نیه, ئیللا خوێندن نه‌بێ؛ بخوێنن بۆ ئه‌وه‌ی له كاروانی گه‌لان دوا نه‌كه‌ون, هه‌ر خوێندن چه‌كی كوشنده‌ی دوژمنه.\nدڵنیا بن‌و بزانن ئه‌گه‌ر ته‌بایی‌و یه‌كگرتن‌و خوێنده‌واریتان باش بێ؛ زۆر باشیش به‌سه‌ر دوژمنانتان‌دا سه‌رده‌كه‌ون, ئێوه نابێ به كوشتنی من‌و برا‌و ئامۆزاكانم چاوتان بترسێ, هێشتا ده‌بێ زۆر كه‌سی دیكه‌ی وه‌كوو ئێمه له‌و رێگایه‌دا ]گیانی خۆیان[ به‌خت بكه‌ن؛ تا ده‌گه‌نه ئاوات‌و مه‌به‌ستتان.\nدڵنیام له دوای ئێمه‌ش زۆر كه‌سی دیكه هه‌ر به فێڵ‌و دووڕوویی له به‌ین ده‌برێن.\nدڵنیام زۆر له‌وانه‌ی له دوای ئێمه‌ش ده‌كه‌ونه داوی فڕ‌وفێڵی عه‌جه‌مان, له ئێمه‌ش زاناتر‌و لێهاتووتر ده‌بن, به‌ڵام هیوادارم كوشتنی ئێمه ببێته په‌ند‌و عیبره‌ت بۆ دڵسۆزانی گه‌لی كورد. وه‌سیه‌تێكی دیكه‌م بۆ ئێوه ئه‌وه‌یه كه له خوای گه‌وره داوا بكه‌ن, هه‌ر چیه‌كتان بۆ سه‌رفرازیی ئه‌و گه‌له كرد, كۆمه‌كتان له ئه‌و بۆ بێ؛ دڵنیام خوای گه‌وره سه‌رتان ده‌خا‌و كۆمه‌كتان ده‌كا. ره‌نگه بڵێن ئه‌ی بۆ من سه‌رنه‌كه‌وتم, له وه‌ڵام‌دا ده‌ڵێم: به‌و خوایه من سه‌ركه‌وتووم؛ چ نیعمه‌تێك‌و چ سه‌ركه‌وتنێك له‌وه گه‌وره‌تره كه ئێستا وا من له رێگه‌ی گه‌ل‌و میلله‌ت‌و وڵاته‌كه‌م‌دا, سه‌ر‌و ماڵ‌و گیانم له پێناوی ئه‌ودا داده‌نێم, باوه‌ڕ بكه‌ن من خۆم له دڵمه‌وه ئاره‌زووم بوو, ئه‌گه‌ر مردم به مه‌رگێك بمرم كه له حزووری خوا‌و ره‌سووڵی خوا‌و گه‌ل‌و میلله‌ته‌كه‌م‌دا, روو سوور بم؛ بۆ من ئه‌و مه‌رگه سه‌ركه‌وتنه.\nخۆشه‌ویسته‌كانم! كوردستان ماڵی هه‌موو كوردێكه؛ هه‌ر وه‌كوو له ماڵه‌وه‌دا ئه‌ندامانی ئه‌و ماڵه هه‌ر كه‌س له هه‌ر جۆره كار‌و كرده‌وه‌یه‌ك‌دا ده‌یزانێ, ئه‌و كاره‌ی پێ‌ده‌سپێرن, ئیتر كه‌س مافی چاوچنۆكیی پێ‌نیه, كوردستانیش هه‌ر ئه‌و ماڵه‌یه؛ ئه‌گه‌ر زانیتان كه‌سێك له ئه‌ندامانی ئه‌و ماڵه كارێكی له ده‌ست دێ؛ لێی گه‌ڕێن با بیكا. ئیتر نابێ به‌رد بخه‌نه سه‌ر رێی‌و نابێ به‌وه دڵگیر بن كه یه‌كێك له ئێوه به‌رپرسیاره‌تیی گه‌وره‌ی به‌ده‌سته‌وه‌یه. ئه‌گه‌ر كاری گه‌وره كه‌وتۆته سه‌ر شانی كه‌سێك‌و به‌ڕێوه‌ی ده‌با, دیاره لێی ده‌زانێ‌و به‌رپرسیاره‌تیی گه‌وره‌تریش ]ی[ له به‌رانبه‌ر ئه‌و ئه‌ركه‌دا هه‌یه.\nدڵنیابه برا كورده‌كه‌ت هه‌ر چاكتره؛ دوژمن كینه‌ی له دڵه‌و ئه‌گه‌ر من به‌رپرسیاریه‌تیی گه‌وره‌م له سه‌رشانی نه‌بوایه, ئێستا له‌ژێر داری سێداره‌دا رانه‌ده‌وه‌ستام. بۆیه نابێ له‌گه‌ڵ یه‌كتری‌دا چاوچنۆك بن. ئه‌وانه‌ی فه‌رمانی ئێمه‌یان به‌جێ نه‌ده‌گه‌یاند, نه‌ك هه‌ر فه‌رمان جێبه‌جێ نه‌كردن, به‌ڵكوو به ته‌واوی دوژمنایه‌تییان ده‌كردین, له‌به‌ر ئه‌وه‌ی خۆمان به خزمه‌تكاری خه‌ڵكی خۆمان ده‌زانی, ئێستا ئه‌وان له‌نێو ماڵ‌و منداڵی خۆیان, له شیرین خه‌ودان, به‌ڵام ئێمه به ناوی خزمه‌تكردن به میلله‌ت, وا له ژێر داری سێداره‌ین‌و خه‌ریكم دوایین ساته‌كانی ژیانم به‌م وه‌سیه‌ت نامه‌یه ته‌واو ده‌كه‌م؛ جائه‌گه‌ر منیش به‌رپرسیاره‌تی گه‌وره‌م له‌سه‌ر شان نه‌بووایه, ئێستا منیش وه‌ك ئێوه له ناو خاوخێزان‌و ماڵی خۆم له شیرین خه‌ودا ده‌بووم, ئه‌وه‌ی كه ئامۆژگاریتان بۆ دوای خۆم ده‌كه‌م, ئه‌مه‌ش یه‌كێكه له‌و به‌رپرسیاره‌تیانه‌ی كه له‌سه‌ر شانمه, دڵنیام ئه‌گه‌ر كه‌سێكی دیكه له ئێوه؛ به‌رپرسیاره‌تیی‌یه‌كانی  منی وه‌ئه‌ستۆی خۆی گرتبا, ئێستا ئه‌و له شوێنی من له ژێر سێداره ده‌بوو. وا من به مه‌به‌ستی ره‌زایه‌تی خودا‌و به پێی به‌رپرسیاره‌تی سه‌رشانم, وه‌كوو كوردێكی خزمه‌تكاری گه‌ل‌و له رێگای كاری چاك‌دا (امر بالمعروف) ئه‌و چه‌ند ئامۆژگارییه‌م كردن كه هیوادارم له‌مه‌ودوا عیبره‌ت وه‌ربگرن‌و به ته‌واوی گوێ له ئامۆژگارییه‌كانم بگرن. به هیوای خوای گه‌وره به‌سه‌ر دوژمنانتان‌دا سه‌ركه‌ون.\nباوه‌ڕتان به خودا‌و (ماجاْ من عندالله)و په‌رستنی خودا‌و پێغه‌مبه‌ر (د.خ)و به‌جێگه‌یاندنی ئه‌ركی ئایینی پته‌و بێ.\nیه‌كیه‌تی‌و ته‌بایی له نێوان خۆتان‌دا بپارێزن, كاری نه‌شیاو له به‌رانبه‌ر یه‌كتردا مه‌كه‌ن‌و چاوچنۆك مه‌بن؛ به تایبه‌ت له به‌رپرسیاریه‌تی‌و خزمه‌ت كردن‌دا.\nخوێندن‌و زانست‌و پله‌ی زانیاریتان به‌رنه سه‌ره‌وه؛ بۆ ئه‌وه‌ی كه‌متر فریوی دژمنان بخۆن.\nباوه‌ڕ به دوژمنان مه‌كه‌ن, به تایبه‌ت به دوژمنی عه‌جه‌م, چونكه به چه‌ند هۆ‌و رێگاوه عه‌جه‌م دوژمنی ئێوه‌یه, دوژمنی گه‌ل‌و نیشتمان‌و ئایینتانه. مێژوو سه‌لماندویه‌تی كه به‌رده‌وام له كورد به به‌هانه‌یه‌و به كه‌مترین تاوان ده‌تانكوژێ‌و له هیچ تاوانێك به‌رانبه‌ر به كورد ده‌ست ناگێڕیته‌وه.\nبۆ چه‌ند رۆژێك ژیانی بێ قیمه‌تی ئه‌م دنیایه خۆتان مه‌فرۆشن به دوژمن, چونكه دوژمن دوژمنه‌و جێگه‌ی هیچ باوه‌ڕ پێكردنێك نیه.\nخیانه‌ت به یه‌كتری مه‌كه‌ن, نه‌خیانه‌تی سیاسی‌و نه گیانی‌و ماڵی‌و نامووسی, چونكه خیانه‌تكار لای خودا‌و مرۆڤ سووك‌و تاوانباره, خیانه‌ت به رووی خیانه‌تكاردا ده‌گه‌ڕێته‌وه.\nئه‌گه‌ر یه‌كێك له ئێوه توانی كاره‌كانی ئێوه به بێ خیانه‌تكردن ئه‌نجام بدا, هاوكاری بكه‌ن, نه‌وه‌ك له پێناوی چاوچنۆكی‌و به‌خیلیدا دژی بوه‌ستن, یان خوا نه‌كا له‌سه‌ری ببن به جاسووسی بێگانه.\nئه‌و شوێنانه‌ی له وه‌سیه‌تنامه‌كه‌دا نووسیومه بۆ مزگه‌وت‌و نه‌خۆشخانه‌و قوتابخانه؛ ئێوه هه‌مووتان داوای بكه‌ن تا ده‌كرێ‌و سوودیان لـێ‌وه‌رده‌گیرێ.\nئێوه له خه‌بات‌و هه‌وڵ‌و تێكۆشان مه‌وه‌ستن؛ تا وه‌ك هه‌موو گه‌لانی دیكه له ژێر چه‌پۆكی دوژمنان رزگارتان ده‌بێ, ماڵی دنیا هیچ نیه, ئه‌گه‌ر وڵاتێكو هه‌بێ, سه‌ربه‌ستی‌یه‌كو هه‌بێ؛ ماڵ‌و خاك‌و نیشتمانه‌كه‌و هی خۆتان بێ, ئه‌و كاته هه‌موو شتێكتان هه‌یه, هه‌م ماڵ, هه‌م سه‌روه‌ت, هه‌م ده‌وڵه‌ت‌و ئابڕوو‌و نیشتمانیشتان ده‌بێ.\nمن پێم وا نیه حه‌قی خودا نه‌بێ, حه‌قی دیكه‌م له‌سه‌ر بێ؛ به‌ڵام ئه‌گه‌ر كه‌سێك لای وابوو, له كه‌م تا زۆر شتێكی لای منه, سه‌روه‌تی زۆرم جێ هێشتوه, با بچێ له واریسانم داوا بكا‌و وه‌ری بگرێته‌وه.\nتا ئێوه یه‌كتر نه‌گرن, سه‌رناكه‌ون؛ زوڵم‌و زۆر له یه‌ك مه‌كه‌ن, چونكه خوا زۆر زوو زاڵم له‌به‌ین ده‌با‌و نابوودی ده‌كا, ئه‌وه به‌ڵێنی خواوه‌نده بێ‌كه‌م‌و زیاد, زاڵم ده‌ڕووخێ‌و نابوود ده‌بێ, خوا تۆڵه‌ی زوڵمی لـێ‌ده‌كاته‌وه.\nهیوادارم ئه‌وانه له‌گوێ بگرن‌و خوا سه‌ركه‌وتووتان بكات.\nوەک سعدی فەرموویەتی:\nخزمه تگوزاری گه ل و نیشتمان\nقازی محه ممه‌د\nوصیت نامەی پێشەوای ”معظم”ی کوردستان، سەرۆک کۆماری کوردستان لە لایەن خاڵە قازی بە شێوەی شێعر نووسراوەتەوە کە لە ژێرەوە دانراوە خزمەتتان.\nمژار: وصیت نامەی جنابی حضرتی قاضی محمد بە شێعر\nنووسینی: خاڵە قازی\nبۆ ئه و كه سانه ی له دوای ئێمه دێن\nنه به سیاسه ت ،نه به ناموستان\n سەروان ”کیومرث صالح” کە لە دادگای سەرۆک کۆماری گیانبەختی کوردستان، جنابی پێشەوای کوردستان و گیانبەختان ”ابولقاسم صدر قاضی” و ”محمد حسین سیف قاضی” بەشدار بوو و ڕاپۆرتەکان لە لایەن ئەو ئامادە کرابوو، خوشکەزای سەرلەشکەر ”فریدون جم” بوو. ”فریدون جم” زاوای ”محمد رضا سوادکوهی (پهلوی)” پاشای ئەوکاتی ”ایران” بوو. ”شمس سوادکوهی (پهلوی)” خاڵۆژنی سەروان ”کیومرث صالح” بوو. ”کیومرث صالح لە ڕاستیدا ڕاپۆرتی بۆ ”ستاد ارتش ایران” نووسیبوو تا لە ئارشیوی ”رکن دو” دا ڕابگیرێت. ڕاپۆرتەکانی ئەو کاتێک کە لە گۆڤاری ئاماژەپێکراوی ئەرتەشی ”ایران”دا بڵاو کراوە، تووشی کێشەی کرد و بە تۆمەتی بڵاوکردنەوەی بەڵگەی نهێنی پلە و جلکی سوپایی خۆی لە دەست دا. بە پێی ئەو زانیارییانەی کە حیزبی تودە بڵاوی کردبۆوە، ”کیومرث صالح” ڕاپۆرتەکانی خۆی بە بێ سانسۆر لە مانگنامەی ئەرتەش و مەسەلە نهێنییەکانی لە ”ویژەنامە”ی ”تاج گیانی”دا بە چاپ گەیاند. ئەو لە سەر ئەو کارە داوای لی کرا تا لە دادگای یەرتەش دا ئامادە بێ. دادگا ڕایگەیاند کە بە تاوانی لەقاودانی هەواڵ و بەڵگەکانی نهێنی دادگاییکردنی ”قاضی”یەکان بە تاوانباری زانی. پلەی سەروانی لێ وەرگیراوە و ماوەی یەک ساڵیش لە بەندیخانە کرا. مانگنامەکەش بەسترا و ئیتر کۆتایی بە ژیانی چاپەمەنی هات.\nGozareshe Khabarnegare Artash e Shahanshahi az mohakemeh va Eedam e Ghazi Mohammad, billawkraw le layen hîzbî Tudey Iran, laperrey 1.\nEm billawkrawey hîzbî Tudey Iran detwanin lem besterey jêreweda bibînin.\nClick to access hezb-e-tudeh.pdf\nEmeş besterî rastewxoy mallperrî Hîzbî Tudey Irane\nClick to access gozaresh-ghazi-mohamad.pdf\nGer le dahatû da besterî Hîzbî Tude kar neka yan besterekey naçalak bê, detwann seirî em fîlme bken ke le mallperrî ew Hîzbe hellgîrawe ta xwêner dillniya bê ke serçaweke sazkraw u saxte nê.\n Namilkey Tac Kiyanî, Namilkey Setade Leşkerî, (govarî Mahnameye Leşkeriye Iran, Jmare 44 ta 75.\nTêbînî: Em basaney pêwendî be serkirdayetî kurdewe heye be şêwey taybetî (Vizhenameh le farsî da) bllaw krabûn.\n Bedredin Salih, Serok Komari Kurdistan le berdem dadgay Iran da, 2001 Hewlêr, laperrekanî 43-49.\n Behzad Khoshhali, Ghazi Mohammad va Jomhouri dar ayeneye asnad, Çape aval, Hamadan 1360 (Koçî Hetawî), ISBN 946-6792-30-6, laperrkanî 263-268.\n Loghman Hacî, Matn e Kamel e Asrar e Mohakemeye Ghazi Mohammad va Sadr va Seyf Ghazi, Bakhshe Vasiyat Nameye Ghazi Mohammad.\n Dadgahîkirina Serokkomar Qazî Mihemed (Başkan Qazî Mihemed’in Yaragilanmasi, Diyarbekir 2007, ISBN 978-975-00195-2-4, laperrekanî 43-49 & 78-84.\nدەقی ”وصیت نامە”کە بە پی دی ئێف دابەزێنە.\n← بیری خوێندکار\nسوێندی سەرۆک‌کۆمار →


📅 دەمێ تومارکرنێ Mar 9 2015 9:29PM\n👁 ئەڤ بابەتە 5,876 جار هاتیە دیتن\nرۆژی 09-03-2015 لە باشووری کەرکوک شەهید بوو. [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 78% ✍ هـ.ب. 9-3-2015 21:29:27\n👫 ئیدریس سدیق دیبەگەیی کەسایەتی\n📅 دەمێ تومارکرنێ Mar 27 2018 10:48AM\nمامۆستای خانەنشینە. رۆژی 26-03-2018 لە خۆپیشاندانە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 72% ✍ ن.ئـ. 27-3-2018 10:48:00\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 12 2016 1:47PM\n👁 ئەڤ بابەتە 3,353 جار هاتیە دیتن\nتەمەن : 1957 شوێنی لە دایک بوون : شارەدێی دیبەگە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ س.ئـ. 12-5-2016 13:47:30\n📅 دەمێ تومارکرنێ Oct 5 2014 10:14AM\n👁 ئەڤ بابەتە 8,149 جار هاتیە دیتن\nبەرپرسی هەولێری ڕێکخراوی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردست [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 92% ✍ هـ.ب. 5-10-2014 10:14:58\n👫 خەسرۆ ئاغای دیبەگەیی کەسایەتی\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jul 22 2011 9:28AM\n👁 ئەڤ بابەتە 5,838 جار هاتیە دیتن\nیان حاجی خەسرۆ ناوی تەواوی (خەسرۆ رەسول محەمەد ساد [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 84% ✍ هـ.ب. 22-7-2011 9:28:46\n🏰 دیبەگە جهـ\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jan 3 2011 12:15PM\n👁 ئەڤ بابەتە 16,781 جار هاتیە دیتن\n... [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 6 ✔ 84% ✍ هـ.ب. 3-1-2011 12:15:06\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jul 1 2019 4:24PM\n👁 ئەڤ بابەتە 274 جار هاتیە دیتن\nوێنەی دیبەگە سالی 1966-1967 [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ ج.ع.ئـ. 1-7-2019 16:24:11\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 26 2015 10:43AM\n... [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 26-5-2015 10:43:10\n👁 ئەڤ بابەتە 7,301 جار هاتیە دیتن\n(١٩٦٧/ هەولێر/ دیبەگە – کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستا [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 5-10-2014 10:14:58\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jan 18 2018 7:46AM\n👁 ئەڤ بابەتە 2,286 جار هاتیە دیتن\nشارەدێی ديبەگە لە سنوری کەندێناوەی شارۆچکەی مەخموو [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 85% ✍ ئـ.ئـ. 18-1-2018 7:46:22\n| دروستکرنا لاپەری 6,162 چرکە!


نەورۆز – Malame\nد. شه‌عبان مزوری 16 ئازار، 2021\n163 3 خوله‌كان\nنڤێس: بەنگین سولیڤانی\nد دیرۆكێدە گەلەك مللەت ھەنە ب ھندەك تشتان تێنە ناسین و ئەو تشت بوینە تایبەتمەندی و دەستكەفتێن دیرۆكی، بۆ نمۆنە ئەمازیغی ل 12ی مەھا یەك ئاھنگا د گێرن و ل گۆر ڤەكۆلینێن ھندەك دیرۆكناسا د بێژن ئەڤە ئەو رۆژە، رۆژا شاھێ ئەمازیغی ” شاشناقی ” سەركەتن ب سەر فیرعەونێ مسرێ ” رمسیسێ دوویێ ” دە ئینای ل بەر لێڤێن روبارێ نیلی بەری دیرۆكا زابینێ ب 950ی سالان، گەلەك پێكۆل ھاتن كرن ژ داگیركەرێن وەلاتێ وان و تا ئەڤرۆ كو وان چونە بكن و نەھێلن و تایبەتمەندیێن وان ژی ب دزن لێ تا رادەیەكێ ڤان ل بەرخوەدا و ناڤێ خوە تا ئەڤرۆ ژی ھێلان ساخ و شیان ھندەك تایبەتمەندیێن خوە ژێ ب پارێزن و ھەر سال ل بیر بینن مینا ئەو رۆژا مە بەحسكری.\nنمۆنەكا دن ل وەڵاتێ دانیمارك، ھەر سال د ئێڤارا 23 ی مەھا شەش دە ئاگرەكی گەلەك مەزن ل سەرانسەر دانیمارك گوری دكن و مرۆڤەكی مامك دورست دكن و د دەینن ناڤ ئاگریدە د بێژن ئەڤە مە فێلباز # ساحرة # سۆت و ناڤێ وێ ئیڤارێ د بێژنێ ” سانكت ھانس ” چیرۆكا ڤێ رۆژێ درێژە ناخوازم گەلەك ل سەر راوستم، تنێ من دەستراكێشایێ كو ئەڤە ژی بویە تایبەنتمەندیەك ژ تایبەتمەندیێن ڤی وەڵاتی.\nگەلك مللەت و شارستانی ژی ھەر نەمان سەرئەنجامێن ھێریشێن داگیركەرانە ل سەر وان و نەشاین بەرەڤانیا پەیویست ژ خوە، شارستانیا خوە و تایبەتمەندیێن خوە بكن بۆ نمۆنە ئەلمایا ل ئەمریكا ناڤەراست.\nمللەتێ كورد ژی یەك ژ وان مللەتایە كو گەلەك ھێریشێن نەمانێ ب سەردە ھاتنە، لێ گەلەك ب مێرانی بەرەڤانی ژ ھەبینا خوە كرینە. دووژمن و داگیركەرێن كوردستانێ ھەردەم پێكۆل كرینە كو ناڤێ كورد و كوردستان ژ ناڤ جیھانێ راكن و ھەر تشتێ وێ بدزن و بكن یێ خوە، تا رادەیەكێ ئارمانجا خوە ب جھ كرینە لێ نەشیانە ب تەمامی مە ھندا بكن و مە ل بەرخوە دایە تا ئەڤرۆ ژی و مە شیایە گەلەك تایبەتمەندیێن خوە ژی ب پارێرین سەرەرای دووژمنكاریا ھندەك سەرێن ژ نیژادێ مە ب خوەژی ل سەر ھندەك ناڤ و ھێجەتان كو ھندەك تایبەتمەندیێن مە ب برھینن و نەھێلن بۆ نمۆنە نەورۆز، مخابن گەلەك جاران من ژ ھندەك مەلا گولێ بیە كو ھلكرنا ئاگرێ نەورۆزێ حەرامە و نابیت بێتە ھلكرن!! ئەز نابێژم ئەو مەلایانە سیخورن لێ ئەز شێم بێژم كو ئەو كارێ ئەو دكن د خزمەتا داگیركەر و دووژمنێن كورد و كوردستانێ دەیە، چونكە ب دیتنا من ئەو مەللەتێ تایبەتمەنسیێن خوە یێن خومال نەبن، ئەو مللەت مللەتەكی سەقەتە، د دیرۆكێدە ل گۆر گەلەك شەھرەزایێن دیرۆكێ ئەم ھاتینە ساسكرن ب ئاگرێ نەڤرۆزێ و رۆژا نوی یان نویرۆژ، ڤێجە بۆ من نەورۆز رۆژەك گەلەك گرنگە ژ ئالیێ تایبەتمەندیێ ڤە، د نەورۆزێدە شەڤ و رۆژ ھندی یەك لێ تێن، گول و گولزار دەستپێدكن دشت و شیایێن مە د خەملینن ژ رەنگێن خوە یێن رەنگین، ژ رەونەقا سرۆشتی و رۆناھی و تیرۆژكێن رۆژێ پشكورین دكەڤە سەر لێڤێن وەلاتیان و ژیانەكا دن یا پری گەشبین دەست پێ دكت.\nنیشانەكا دن یا نەورۆزێ ئەوە كو رەنگێ ئازادیێ ژ خوە دەردخت و ب ئاگرێ وێژی شەڤێن تاری رۆناك دكین.\nئەز ھەر ژ دەستپێكا ئاڤدارێ دەست پێ دكم ھەر شەڤ چەند شەمالكا گوری دكم تا د بت ئێڤاریا 20ی مەھێ، ئەز وێ ئێڤارێ 20 شەمالكا گەری دكم و رۆژا د دویڤرە 21 شەمالكا گوری دكم، پشتی 21ێ ئەز ڤەدگەرم بۆ گوریكرنا چەند شەمالكان ھەر شەڤ شەڤ تا كو مەھا سێ ب دوماھیك تێت، ئۆمێدەوارم تو ژی ڤێ ھزرێ بەلاڤە كی، چونكە وەك مە گۆتی نەورۆز دیرۆك و تایبەتمەندیا مەیە، تو گوھێ خوە نەدە وان یێن د ڤێن ڤێ تایبەتمەندیێ ل بەر مە ب شێلینن و ھندا بكن، ڤایە نەورۆز نێزیك بو ” نویرۆژا وە پیرۆز بت “.\nئەڤ ھۆزانا من یا من ل سالا 1985ێ ڤەھاندی ل سەر نەورۆزێ بۆ وە یێن رێزدار دیاری.\nBira hilkin agira\nTev şemalk û fenera\nGeş bikin lhemî dera\nNewroz cejne lKurdistan\nVîna agirê newroz\nLpîr û lawa tev pîroz\nKawayê me kire doz\nBirît millet peristan\nŞivanê me lber pezî\nRezvanê me lnav werzî\nCotyarê me blez bezî\nAgir hilkirin hestan\nEv demê dema welat\nAgirê newroz helat\nEm tevde pêt û şewat\nDê sojîn pir zordestan\nDengê xorta pir bilind\nHerişandin tev dirind\nDest helandin lşar û gund\nNewrozê bêhn didin gul\nJêre şeydane bilbil\nAwaza dxuwînin ji dil\nNewrozê dengda biran\nLi sala 1986ê Honermend Hesen Şerîf di kasêta xuwe ya duwanda kirye stiran.\nHozan: Bengîn Sulîvanî\nئا گری نه ڤرۆزێ\nبرا هلکن ئا گرا\nته ڤ شه ما لك و فه نه را\nگه شبکن لهه می ده را\nنه ڤرۆز جه ژنه لکورد ستا ن\nڤینا ئا گرێ نه ڤرۆز\nلپیر و لا وا ته‌ڤ پیرۆز\nکا وایێ مه کره دۆز\nبژین میلله ت په رستا ن\nشڤانی مه لبه ر په زی\nڕه‌زڤا نێ مه لنا ڤ وه رزی\nجۆتیاری مه بله ز به زی\nئا گر هلکرن هه ستا ن\nئه ڤ د ه مه د ه ما وه‌لات\nئا گرێ نه ڤرۆز هه لات\nئه م ته ڤده پێت و شه وات\nدێ سۆژین پڕ زۆرده ستا ن\nده‌نگێ خۆرتا پڕ بلند\nهه رشا ند ن ته ڤ د ڕند\nد ه ست هه لاند ن لشا ر و گوند\nبژکا ند ن به ند یخا ن\nنه ڤرۆزێ بێهند د ن گو ل\nژێره شه ید ا نه بلبل\nئا وازا د خوینن ژ د ل\nنه ڤرۆزێ ده‌نگ دا بران\nھۆنەرمەند حەسەن شەریف ل سالا 1986ێ دا كریە ستران


لەهەرێمی كوردستان ڤیزای ڤاكسینی نێودەوڵەتی بەوكەسانە دەدرێت كە خۆیان تۆماركردووە\n2021-04-19 [10:59 AM]\nوەزیری تەندروستیی ھەرێمی کوردستان رایگەیاند، کارتی وەرگرتنی ڤاکسین، كە پێی دەڵێن، ڤیزای ڤاکسین Vaccine VISAی نێودەوڵەتیی ئامادەکراوە و تەنھا بە ھاووڵاتییانی تۆمارکراو لە سیستەمی وەرگرتنی ڤاکسین دەدرێت و لە داھاتوودا دەبێتە مەرج لە بوارەکانی ژیاندا.\nوەزیری تەندروستیی ھەرێمی کوردستان سامان بەرزنجی لە راگەیەندراوێکی رۆژنامەوانییدا رایگەیاند: پێشوازییکردن لە وەرگرتنی ڤاکسینی ڤایرۆسی کۆرۆنا لەم ھەفتەیەدا زۆر بووە بە بەراورد بە ھەفتەکانی رابردوو کە ھەموو ھەوڵێکمان ئەوەبوو ھاووڵاتیی روو لە خۆتۆمارکردن و وەرگرتنی ڤاکسین بکەن.\nبەرزنجی گوتیشی: "ئەم ھەفتەیە شەش ھێندەی پێشوو خۆتۆمارکردن و سەردانی ھاووڵاتییان زیادیکردووە و لەکۆی ٥٥ ھەزار و ٨٢٠ ڤاکسینی گەیشتوو، زیاتر لەسەدا ٨٥ی ڤاکسینەکانیان بەکارهێناوە".\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكردووه، کارتی وەرگرتنی ڤاکسین، واتە ڤیزای ڤاکسین Vaccine VISAی نێودەوڵەتیی ئامادەکراوە و تەنھا بە ھاووڵاتییانی تۆمارکراو لە سیستەمی وەرگرتنی ڤاکسین دەدرێت و لە داھاتوودا دەبێتە مەرج لە بوارەکانی ژیاندا.


ئێستا بە تەواوی و زۆر بە روونی ئاشكرا بو، كە ئامانجی ئاشكراكراو راگەیاندراوی ریفراندۆم، لەلایەن سەرۆكی دەستەی باڵای سەرپەرشتیارەكەی، زۆر جیاواز بو، لە ئامانجە نهێنی و شاراوەكانی.\nبۆ ئەوەی كەسش نیشتمانپەروەریی و نەتەوەییم پێنەفرۆشێتەوە، لە بەكارهێنانی چەمكی سكانداڵ بۆ ریفراندۆم، بەپێویستی دەزانم ئاماژە بۆ ئەوە بكەم كە مەبەستم لە بەكارهێنانی سكانداڵ، زیاتر بۆ بانگەشەكارانییەتی، نەك خودی پرۆسەكەو دەرەنجامە نەهامەتبارو كارەساتبارە هەنوكەیی و ئایندەییەكەی، كە كوردو پرسە رەواكەی بۆ دەیان ساڵ پاشەكشێ پێكرد.\nهەر رۆژنامەنوسێك یان توێژەرێك بیەوێت، پیشەییانەو بابەتییانە، ئامانجە پەنهانەكانی ئەنجامدانی ریفراندۆم، روون و ئاشكرا بكات، لە كاتێكدا هیچ بەڵگەو دكۆمێنتێك لەو بارەیەوە بڵاونەكرابێتەوە، دەبێتە كارێكی سەخت، بەڵام رووداوەكانی پێش و دوای ریفراندۆم بەشێكی زۆر باش لەو ئامانجانە دەردەخەن.\nپێش بڕیاری كۆتایی ریفراندۆم و پێكهێنانی دەستەی باڵای سەرپەرشتیار، وشەكانی ریفراندۆم و مافی چارەی خۆنوسین، زیاتر وەك كارتی فشار لەلایەن سەركردەی حزبەكان بە تایبەتی (پ.د.ك)ەوە بەكاردەهات، نەك وەك، بڕیار تەنانەت وەك مافێكی سروشتیی و دەستووریی، بەڵام وەك شوان داودی پەرلەمانتاری خولی پێشوو، ئاماژەی بۆ دەكات، دوای لەكارلابردنی هوشیار زێباری وەزیری دارایی عێراق و تۆمەتباركردنی بە گەندەڵیی، كە لەلایەن پارتی و سەرۆكەكەی بە جۆرێك لە سووكایەتیی لێكدرایەوە، پرسی ریفراندۆم، زۆر زیاتر گەرم و گوڕتر بو، هەرچەندە مەسعود بارزانی سەرۆكی (پ.د.ك)، لە چاوپێكەوتنێكی رۆژنامەوانیدا پرسی جیابونەوەو راگەیاندنی دەوڵەتی كوردی بەستبوەوە بە هەڵبژاردنەی نوری مالكی بە سەرۆك وەزیرانی عێراق.\nرۆژی كۆبونەوەو دیاریكردنی وادەی ئەنجامدانی ریفراندۆم، لێپرسراوێكی باڵای یەكێك لە حزبەكان، لە دانیشتنێكی تایبەتدا (وتوبوی، لە كۆبونەوەكەدا، كاك مەسعود وتی:” 25 مانگی 9 ریفراندۆم دەكەین” ئێمەش وتمان باشە)\nئەوانەی كە دەڵێن ئەنجامدانی ریفراندۆم دوای تاوتوێكردن و توێژینەوەو خوێندنەوەی ورد بڕیاری لەسەر دراوە، جگە لە شاردنەوەی راستییەكان، هیچی دیكە نیە.\nزۆرێك لە چاودێران و سیاسەتمەتداران و خودی لێپرسراوانی باڵای (ی.ن.ك) یەكێك لە هۆكارەكانی ئەنجامدانی ریفراندۆم و مكوڕبوونی سەرۆكی پارتی لەسەر بەڕێوەچوونی پرۆسەكە، دوای هەوڵی زۆری لایەنەكان و وڵاتانی ئەوروپاو هەڕەشەكانی عێراق، بۆ بێهێزكردن یان لەناوبردنی یەكێتی، بەتایبەت لە كەركوك دەگەڕێنەوە، بەڵام بەشداریكردنی بەشێكی گرنگیی سەركردایەتی یەكێتی لە پرۆسەكەو ئاشتبوونەوەی خێرای ئەو ئەو لێپرسراوانەی یەكێتی كە پارتی بە خیانەتكار تۆمەتباری دەكردن ئەم گریمانەیە تا رادەیەك لاواز دەكات.\nپێموایە، هەوڵی بێ وچان و سەرسەختانەو شێلگیرانەی ئێستای پارتی بۆ بەدەستهێنانی پۆستی زیاتر لە بەغداو هاوپەیمانیی پارتی لەگەڵ هەمو ئەو لایەن و كەسایەتییە عەرەبانەی كە پارتی بە دوژمن وێنای دەكردن، گریمانەی پیلانگێڕیی ریفراندۆم بەهێز دەكەن.\nئەوەشی زیاتر ئەو پیلانگێڕییە لە سكانداڵ نزیك دەكاتەوە، كاندیدكردنی كەسایەتییەكی وەك فوئاد حوسێنە بۆ پۆستی سەرۆك كۆمار، كە پێشتر بەوپەڕی شانازی و دەنگبەرزییەوە دەیوت: “رۆژێك لە رۆژان كورد بەشێك نەبووە لە دەوڵەتی عێراق، تا بڕیاری جیابونەوە بدات، تۆمەتباررمان دەكەن بەوەی كە جیادەبینەوە، بەڵام لە راستیدا ئێمە جیانابینەوە، لەبەرئەوەی ئێمە بەشێك نین لە عێراق تا جیابینەوە”.\nئەگەر فوئاد، تا ئەو رادەیە كە خۆی بە عێراقی نازانێت، چۆن خۆی بۆ سەرۆكی عێراق، كاندید دەكات، كەبەپێی یاساو دەستوور دەبێت، سەرۆك و داكۆكیكاری هەمو عێراقییەك بێت لە كوردو عەرەب و توركمان و نەتەوەكانی دیكە؟\nپێموایە، ئەم خۆكاندیدكردنە جگە لەوەی سكاندڵێكی زۆر گەورەیە، هەوڵێكی زۆر مەترسیدارشە بۆسەر یەكڕیزیی كورد.\nمەترسیی و هەڕەشەكانی گەڕانەوەی داعش و پشتگوێخستنی لەلایەن بەغداوە!...\nئەردۆغان بە زلە كەی عوسمان هەڕەشە لە كێ دەكات ؟!...\nداستانی عەفرین ... شانازیی سەردەم دژی تیرۆرو فاشیزم...\nخۆپیشاندانە جەماوەرییەكەی ئێران و دەرهاویشتەكانی لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست ...\nبۆ ئەرشەد ساڵحی .. دەزانی سەپاندنی سیاسەتی ئەمری واقیع چییە؟...\nخەلافەتەكەی ئەردۆگان دوای خەلافەتەكەی داعش ... ؟! ...