هاوژیانی بنەماڵەی بارزانی و داگیرکەرانی کوردستان، تاکتیک یان ستراتیژی\nSaturday, 04.25.2020, 1:23\n«زانیاریەکانی ئەم وتارە بۆ هەمو کوردێکی دڵسۆز پێویستە، تکایە بە هەر جۆرێک بۆتان دەکرێ بڵاوی بکەنەوە»\nبۆچی بنەماڵەی بارزانی لە شەست ساڵی ڕابردو بەردەوام دوشمنایەتی شۆڕشگێڕانی هەر چاوار پارچەی کوردستانیان کردوە؟\nبۆچی هەمیشە یەک یان دوو و تەنانەت هاوزەمان سێ دەوڵەتی داگیرکەر لە شەڕ دژی هێزەکانی کورد پشتوانی بارزانیان کردوە؟\nجوابی زانستی ئەم پرسیارانە دەبێتە هۆی ڕێنوێنی شۆڕشگێڕانی کورد بۆ دیتنەوەی ئیستڕاتژی ڕزگاری نەتەوەیی و دادپەروەری کۆمەڵایەتی.\nهەمو هێزە کوردیەکان بە خاتری هەڵکەوتەی جوغڕافیایی کوردستان کە لە نێوان چوار دەوڵەتی ناوچە دابەشکراوە، لە هاوکاری دەوڵەتانی داگیرکەری پارچەکانی دیکە دژی دەوڵەتی داگیرکەری پارچەی خۆیان کەڵکیان وەرگرتوە.\nئەم پێوەندیانە تاکتیکی، کورت‌ماوە و سنوردار بون. لە چوارچێوەی سیاسەتی «دوشمنی دوشمنەکەم دۆستی منە» بەڕێوە چوە و هەر یەک لە دوو لایەنەکە کەم تا زۆر لێی سودمەند بون.\nزۆر جارێش پێوەندیەکان پچڕاون و دوشمنایەتی جێگای گرتۆتەوە. بۆ نمونە یەکیەتی نیشتمانی لە ساڵی ١٩٨٢ پێوەندی لە گەڵ ئێران پچڕاند و لە شەڕ دژی ئێران هێزی پشتیوانی نارد بۆ دێموکڕات و کۆمەڵە و لانی کەم ١٨ قوربانیشیان دا.\nپ ک ک تا ساڵی ١٩٩٩ لە چوارچێوەی دوشمنایەتی هاوبەشی دژی تورکیا، پەیمانی ناتۆ و ئیسڕائیل لە دەوڵەتی ئێران یارمەتی وەردەگرت. بەڵام دوای ڕێپێوانەکانی ڕۆژهەڵات دژی ڕفاندنی عەبدولا ئۆجەلان و دروست بونی پژاک کار کەوتە شەڕ و تەنانەت ئێعدامی ئەندامانی گیراو و ڕادەست کردنەوەی گریلای ئەسیر بە دەوڵەتی تورک.\nلە چەند دەورەی جیاواز دا یەکیەتی و پ ک ک لە دەوڵەتانی سوریە و ئێران بە دژی دەوڵەتانی نەیاری هاوبەشیان( تورکیا و ئێراق) یارمەتیان وەرگرتوە. بەڵام نەچونە ژێر ویستی ئەم دەوڵەتانە بۆ لێدان لە کوردانی دژبەری ناوخۆیان.\nدێموکڕاتەکانی کوردستانی ئێران،کۆمەڵەکان، سازمانی خەبات و... بۆ ماوەی ٢٤ ساڵ(١٩٧٩ تا ڕوخانی بەعس٢٠٠٣) لە لایەن دەوڵەتی ئێراقەوە یارمەتی دراون. بەڵام نەک لە دژی کوردانی باشور شەڕیان نەکردوە، بەڵکو بەشێک لەو یارمەتیەکانی کە لە سەدام وەریان دەگرت بە نەهێنی ڕادسەتی پێشمەرگەی باشوریان دەکردەوە.\nهەمو ئەم حیزبانە لە ژێر فشار دابون بۆ لێدانی کوردانی ڕاپەڕیوی پارچەی ژێردەستی دەوڵەتی پشتیوان.\nبەڵام ئەگەر پاشکۆیەتی و تێوەگلانی یەکیەتی لەبڕیارنامەی پارلمانی باشور١٩٩٢ و شەڕەکەی قەرەداغی دژی پ ک ک لە ساڵی٢٠٠٠ وەک هەڵاوێر(استثناء) ئەژمار بکەین، دەتوانین بڵێیین کە غەیری بنەماڵەی بارزانی هیچ هێزێکی کوردی دژی حیزبە کوردیەکانی دەوڵەتی پشتیوان شەڕی نەکردوە.\nلێرەدا جیاوازیەکی قووڵ دەبیندرێ.\nبە پێچەوانەی هێزەکانی دیکە پێوەندی بنەماڵەی بارزانی لە گەڵ داگیرکەرانی کوردستان درێژماوە و بێ‌سنور بوە. کەمتر لە چوارچێوەی شەڕی دەوڵەتی ئێراق دا ماوەتەوە و زۆرترین شەڕی دژی هێزە کوردەکانی باشور، ڕۆژهەڵات و باکور بوە.\nئەگەر لێکۆڵینەوەیێکی زانستی و بێتەرەفانە لە ئاماری شەڕ و شوێنی گیانبەخت‌کردنی شەهیدەکانی پارتی دێموکڕات بکرێ، مەعلوم دەبێ کە زیاتر لە ٩٠٪ی لە شەڕ دژی یەکیەتی نیشتمانی، پ ک ک . حیزبی دێموكڕاتی کوردستانی ئێران و کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان و... دا کوژراون.\nئەگەر بمانهەوێ وشەکان لە جێگەی خۆیان دا بەکار بێنین، ناتوانین پێوەندی بنەماڵەی بارزانی لە گەڵ داگیرکەران وەک هاوکاری تاکتیکی ناو بەرین. بەڵکە ناوی ڕاستەقینە و پڕ بەپێستی دەبێتە «هاوژیانی ئیستڕاتژیک»\nهاوکاری بنەماڵەی بارزانی و گەڵ داگیرکەرانی کوردستان ئیستڕاتژیکە، بەڵام هی هێزە کوردیەکانی دیکە تاکتیکیە.\nتێزی دۆکترینی مەلامستەفا\n«مێژوو داستان نیە گرێدراوی ڕابردوو بێت، زانستێکە بۆ ناسینی ئێستا و پێش‌بینی دواڕۆژ»\nبۆ ناسینی بنەماڵەی بارزانی و پێش‌بینی سیاسەتی دواڕۆژیان پێویستە بە قووڵایی مێژوویان دابچینەوە.\nلە ساڵی ١٩٦١ مەلامستەفا بە نێوی کوردایەتی لە لایەن ساواکی ئێران کرا بە ڕابەری شۆڕشی ئاغاواتی ناڕازی لە دابەشکرانی زەوی. ڕوناکبیران و هەڵسوواراوانی پارتی دێموکڕاتی کوردستان بە دوای‌دا کەوتنە ڕێ.\nئەم شۆڕشە لە سەرەتاوە دوو باڵی هەبو:\n١-بنەماڵەی مەلا مستەفا،عەشیرەتەکەی، ئاغاوات، پلەدارانی هۆز و دێهاتەکان\n٢- ڕوناکبیران، کەسانی هەڵقوڵاوی چینی نێوەنجی شارەکان، دێموکڕات، نوێخواز و چەپەکان و ... کە دوایە بە باڵی مەکتەبی سیاسی ناسران.\nئەم دو باڵە لە نێوەرۆک و ئامانج‌دا زۆر جیاواز بون. تا ئەو ڕادەیەی کە باڵی مەکتەبی سیاسی لە چاکسازی و ئامانجەکانی عەبدولکەریم قاسم نزیکتر بون تا کوێرە شۆڕشێکی کە لە هەمو خەونێکی پێشکەوتن‌خوازی، دادپەروەری کۆمەڵایەتی، مافی مرۆڤ، ئازادی تاک، بەرابەری ژن و پیاو، ئازادی بیر و باوەڕ و... بەتاڵ بوو.\nباڵی مەکتەبی سیاسی فریای ئەوە نەکەوتن کە بەخۆیان دابێنەوە تا لە پاشکۆیی کوردایەتی عەشیرەیی-دەرەبەگی جیا بنەوە و سەربەخۆ بە شوێن ئامانجەکانیان دا بڕۆن یان ببنە هاوکاری چاکسازیەکانی دەوڵەتی عەبدولکەریم قاسم.\nلە ساڵی ١٩٦٣ لە حاڵێدا کە دەوڵەت خەرێکی شەڕی کوردستان بوو و ئاگای لە ناو خۆی نەمابو، نەتەوەیی و بەعسیەکان بە هاوکاری ئامریکا، شای ئێران و ئیسڕائیل کۆتاییان بە سیستمی دادپەروەرانەی عەبدولکەریم قاسم هێنا.\nباڵی مەکتەبی سیاسی پێیان وابو کە لە ململانێ ناوخۆیی‌دا دەتوانن بە شێوەیێکی دێموکڕاتیک کۆتایی بە ویلایەتی موتڵەقەی مەلا مستەفا و بنەماڵەکەی بێنن.\nمەلا مستەفا پشتبەستو بە هێزی چەکداری عەشیرەیی و شەڕوانی بێسەواد لە ساڵی ١٩٦٥ کودتای بەسەر بالی مەکتەبی سیاسی دا کرد. هێندێکی لێکوشتن و ئەوانی دیکە ئاوارەی ئێران و هەمەدان کران. مەلا مەکتەب‌سیاسیەکی کارتۆنی لە کەسانی هەلپەرەست و گوێ لەمستی خۆی پێکهێنا. پارتی دێموکڕاتی کوردستانی ئێراق بەرهەمی ئەم کودتایەیە.\nلە سەر بەڵێنی و داوای مەلامستەفا جەماعەتی مەکتەبی سیاسی گەڕانەوە باشور. بەڵام دەستبەسەر کران. کە زانیان مەلا دەیهەوێ بیانکوژێ، بۆ نەجاتی گیانیان هەڵاتن بۆ ناو شارەکانی ژێردەستی دەوڵەتی ئێراق. بە هاوکاری شایەرانی دیوەخانی وەک هەژاری موکریانی، خالیدی حیسامی و ئەمیری قازی ناوی جاشیی ٦٦یان ڕەپاڵ خستن و لەوێش دەستبەرداریان نەدەبون لە جیاتی مۆڵگەی دەوڵەتی هێرشیان دەبردە سەریان و ئەندام و لایەنگرانیان بە تاوانی جاشێتی ئیعدام دەکردن.\nتەنانەت لە مفاوزاتی حکومەتیش‌دا پێش ئەوەی داوای مافی کورد بکەن داوای دەرکردن و ڕادەست‌کردنەوەی جەلالیەکانیان (باڵی مەکتەبی سیاسی) دەکرد.\n٥٥ ساڵەئەم شەڕە درێژەی هەیە. ئەوەی تا ئێستا بە ناوی سوڵح، هاوپەیمانی و تەنانەت دەوڵەتی شەریکایەتی هاتۆتە ئاراوە، تەنیا ئاگربەستێکی کاتی بوە بە خاتری دروست‌بونی باڵانسی هێز و نیاز دەستوەردانی ئامریکا و دەوڵەتانی داگیرکەر بوە.\nلە دەیەی ١٩٦٠ی زایینی‌دا مەلا مستەفای بێسەواد توانی تێزی دۆکترینی خۆی بۆ دەسەڵات بە سەرکەوتویی دابڕێژێ.\nبیرۆکەی تێزەکە کۆنە و دەگەڕێتەوە بۆ دەسەڵاتی میرنشینە کوردەکانی گرێدراوی دەوڵەتانی عوسمانی و ئێران کە لە نیوەی یەکەمی سەدەی نۆزدەی زایینی‌دا کۆتاییان پێ‌هات.\nمیرنشینەکان بە پێی نزیکی جوغڕافیایی و میزانی دەسەڵاتی هەر یەک لەم دو زلهێزە دەسەڵاتی ناوچەیی خۆیان لە گەڵ یەکێک لەم دو دەوڵەتە گرێ دەدا.\nهاوژیانی میرنشین و دەوڵەت بۆ هەردوکیان پڕقازنج بوە. میرنشین ناوچەکەی بە ماڵیات، باج و خەراج و شەڕکەرەروە خستۆتە خزمەت دەوڵەت. دەوڵەتیش ئاغایەتی ویراسی بۆ میر و بنەماڵەکەی مسۆگەر کردوە و لە هێرشی میرنشین و دەوڵەتی دیکە پاراستویەتی.\nپوختەی تێزی دۆکترینی نەنوسراو، بەڵام گەڵاڵە کراو و بە پڕاتیک کراوی مەلا مستەفا بەم شێوەیە:\n«دابین کردنی قازانجی دەوڵەت یان دەوڵەتانی داگیرکەری کوردستان لە پێناو پشتیوانی ئەوان بۆ ئاغایەتی بە سەر باشوردا»\nمەلا مستەفا لە ساڵەکانی ١٩٦٠ی زایینی دۆکترینی خۆی لە ئاستێکی بەربڵاو بە کردەوە دەرهێنا. کوردانی باشور، باکور و ڕۆژهەڵات بونە قوڕبانی ئەم ئیستڕاتژیە.\nبۆ ڕازی کردنی تورکیا ڕێبەرانی پارتی دێموکڕاتی کوردستانی تورکیا دوکتور شوان و سەعید ئالچی کوشت.\nسەدیق ئەنجیری، ئەسعەد خودایاری، سلێمان موعینی، خەلیل شەوباش و مەلاڕەحیمی وەرتێ لە ڕێبەرانی حیزبی دێموکڕاتی کوردستانی ئێران بە شێوازی جۆراوخۆر وەک تیرۆر و ئیعدام قوڕبانی کران؛ و دەیان شۆڕشگێڕی دیکە بە زیندویی ڕادەستی ساواکی ئێران کرانەوە کە زۆربەیان ئیعدام کران.\nدوای ئاشبەتاڵی ١٩٧٥ یەکیەتی نیشتمانی کوردستان دروست کرا و بو بە جێگای هیوای کوردانی ڕۆژهەڵات و باکوریش. بەڵام کاردانەوەی تورک و ئێرانی لێکەوت. لە ساڵی ١٩٧٦ لە ماڵی دوکتور عەبدوڵای مەولەوی لە ژێر چاوەدێری نوێنەری ساواکی ئێران و میتی تورک قیادەی موەقەتی پارتی دێموکڕاتی کوردستانی ئێراق دامەزرا.\nدەوڵەتانی ئێران و تورکیا سەرکوتی بزوتنەوەی چەکداری کوردی سێ پارچەی ئێران، ئێراق و تورکیایان پێ سپارد. چەک و تفاقی باشیان پێدان و ڕەوانەی کێوەکانی باکوری ڕۆژهەڵاتی ئێراق کران.\nیەکەمین گورزی قورس بەر یەکیەتی نیشتمانی کەوت و لە کارەساتی حەکاری ٧٠٠ پێشمەرگەی لە دەست دا و ڕێبەرانی ئەم کاروانەش( عەلی عەسکەری، دوکتور خالید و حسێن بابە شێخ) دوای تەسلیم بون و گیرانیان بە ئارپیچی ئیعدام کران(١٩٧٨)\nبارزانیەکان دوای هاتنە سەرکاری کۆماری ئیسلامی ئێران لە داگیرکرانەوەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان وەک کارامەترین هێزی میلیشایی ژێر فەرمانی ئێران ڕۆڵیان گێڕا و تەنانەت ٦٠٠ شەهیدیشیان دا.\nلە ساڵی ١٩٨١ بە پیلانی مەلا حەسەنی ورمێ، مەسعود و ئیدریس بارزانی جەنازەی مەلامستەفا لە گۆڕ دەرهێنرا و تاوانەکەیان خستە پاڵ حیزبی دێموکڕاتی کوردستانی ئێران.\nئەم تاکتیکە بو بە هۆی ئەوەی کە چەکدارەکانی قیادە موەقەت باوەڕ بەو سیناریۆیە بێنن و بە رقێکی قووڵ بکەونە شەڕ. بە جۆرێک تەنانەت لە ڕۆژێک‌دا لە دۆڵی بایزاوای شنۆیە ١١پێشمەرگەی کۆمەڵە و ٢٢ی حیزبی دێموکڕاتیان کوشت.\nبنەماڵەی بارزانی هەتا ساڵی ١٩٨٣ بە هاوکاری سپا و ئەرتەشی ئێران توانیان ناوچە کوردنشینەکانی ڕۆژئاوای ورمێ، شنۆ و خانێ تا ئاڵوەتانی سەردەشت پاکسازی بکەن.\nبنەماڵەی بارزانی دوای ڕاپەڕینی١٩٩١ی باشور کە لە سەر دەستی لایەنگرانی یەکیەتی پێکهات، لە کەرەج و راژانی ورمێ گەڕانەوە سەر سفرەی ئامادە.\nلە گەڵ یەکیەتی پارلمان و حکومەتی٥٠/٥٠یان ڕاگەیاند. یەکەمین بڕیاری ئەم پارلمان و دەوڵەتە ڕاگەیاندنی شەڕی دژی پ ک ک لە ژێر چەتری دەوڵەتی تورک بو. لەم خیانەتە دا یەکیەتی نیشتمانی کوردستان بە پێچەانەی مێژووی خۆی کە پشتیوانی شۆڕشگێڕانی پارچەکانی دیکە بوە، بو بە پاشکۆی پارتی(١٩٩٢)\nپارتی دێموکڕات لە ساڵی١٩٩٤ بە پیلانی ئێران،تورکیا و ئێراق شەڕی دژی یەکیەتی دەست پێکرد. دوای چوار ساڵ توانی بە هاوکاری هەوایی، زەوینی و پارە و چەک و تفاقی زۆری هەرسێ داگیرکەر سەرکەوتن بە دەست بێنێت.\nپارتی دێموکڕاتی کوردستانی ئێراق لە ساڵەکانی ٨-١٩٩٧ بە هاوکاری تورکیا شەڕێکی خوێناوی دیکەی بە سەر پ ک ک داسەپاند. بە ئۆپێراسیۆنی هاوبەش لە گەڵ سپای تورکیا دژی گریلاکانی پ ک ک قەناعەتیان نەکرد و تەنیا لە ڕۆژێ ١٦ی گوڵانی ١٩٩٧ زیاتر لە حەفتا کادری ڕۆژنامەوانی، دەرمانی و گریلای برینداری پ ک ک لە هەولێر کۆمەڵکوژ کران.\nوێنەی بەشێک لە کادرانی پ ک ک کە لە هەولێر کۆمەڵکوژ کران ١٩٩٧\nساڵەکانی ١٤-٢٠١٢ لە حاڵێک‌دا کە یەکیەتی نیشتمانی بە قاچاغی چەک و پێداویستی بۆ ڕۆژئاوا دەنارد، پارتی دەروازەی سیمالکای بە سەر دادەخستن و ٨٠٠٠ بەکرێگیراوی کوردی ڕۆژئاوای بە یارمەتی سپای تورک لە ژێر ناوی پێشمەرگەی ڕۆژ ڕێکخستن بۆ بە گژدا چونەوەی شۆڕشەکەیان و خەندەکی بە ڕووی ڕۆئاوا لێدەدا.\nدوای ئەوەی پارتی دێموکڕات بە هاوکاری ئێران،تورکیا و ئێراق توانی یەکیەتی بە پاشکۆیەتی دەرەجە دووی خۆی ڕازی بکات، پەیمانی ئیستڕاتژیکی تەزویری بە سەرداسەپاند و بەشێکی زۆری سەرکردایەتیەکەی گیرۆدەی گەندەڵی ماڵی کردن و تەنانەت لە ڕێگای کچانی پاراستن گرتەی ویدۆیی لێ‌هەڵگرتن و ملکەج کران. بەم شێوەیە دیاردەی پانیک( پارتی ناو یەکیەتی) سەری هەڵدا.\nدیاردەی پاڕان( پارتی ناو گۆڕان)\nپارتی لە ڕێگای شەریک کردنی ڕێبەرانی گۆڕان لە ڕانتخۆری و پۆستی کارتۆنی توانی ئەم ڕێکخراوەیە لە نێوەرۆکی چاکسازیانە بەتاڵ بکات و تا ڕادەی پاشکۆیەکی دەرەجە سێی خۆی دایبەزێنێ.\nپێشتر بە قیمەتێکی هەرزانتر توانیبوی یەکگرتوی ئیسلامی و کۆمەڵی ئیسلامی بخەسێنێ.\nئەنەکەسەی لە خڵتەی حیزبە وەرشکەستەکانی ڕۆژئاوا پێک هێنا و پێشمەرگەی ڕۆژی بۆ ساز کردن تا ئەزمونی خۆسەری دێموكراتیکی پێ لەبار بەرن.\nدێموكڕاتەکانی ئێران، کۆمەڵەی موهتەدی و پارتی ئازادی یەزدانپەناه و کۆنەسیاسیە ماندوەکانی ڕۆژهەڵاتیان تا ئاستی ئەنەکەسە ی ڕۆژئاوا دابەزاند.\nلە ڕێگای مەست‌کردن و دەرمانی هۆشبەر دەستدرێژی سێکسیان کردە سەر کەسانی وەک عەلی جەوانمەردی و گرتەی ویدۆئیان لێ هەڵگرتن و ملشۆڕی خۆیان کردن؛ تا بە شەپۆلی تەبلیغاتی درۆیین هێز و کەسانی دژبەری بنەماڵەی بارزانی تیرۆری کەسایەتی بکەن.\nبەم شێوەیە توانیان میرنشین(دەوڵەت-قەبیلە)ی بارزانی بە سەر پێنج ملیۆن کوردی باشور‌دا بسەپێنن.\nدەیان میلیارد دۆڵاری خەڵکی باشوری کوردستانیان لە بانک و کۆمپانیاکانی ئوروپا، ئامریکا، تورکیا، ئۆستڕالیا و ئێران خەزن کردوە.\nخراپترین جۆری دەسەڵاتیان بونیاد ناوە. سەرەڕای داهاتی ساڵانەی ٢٠ میلیاڕدی نەوت، گومرک، زەوی فرۆشی و... بە جۆرێک ژێرخانی ئابوری باشوی کوردستان وێرانە کە تەنانەت سیستمی بانکی، لولەکێشی غاز، ئاو و کارەباشیان بۆ دابین نەکراوە.\nلە ئاکامی سی ساڵ کوردایەتی دیوەخان، خەونە گەورەکانی پێش ڕاپەڕینی ١٩٩١ وەک دادپەروەری، یەکسانی ژیان، سوسیالیسم و ئازادی لە هزر و بیری باشوریەکان‌دا جێگای داوە بە نێرگەلە، ئیسلامی سەلەفی، ئیخوانی،جیهادی، شایەری دیوەخان، ئیسکۆرت و محافزی مافیا و بەرپرسانی حیزبی، بەشداری دەرەجە چواری ڕانتخۆری و گەندەڵی ئیداری و....\nباشوری کوردستان بە نیسبەتی حەشیمەتی زۆرترین موچەخۆری بێکەڵکی لە دونیا دا هەیە. کەمترین بەرهەمهێنان و ئاوەدانی تێدا کراوە.\nئاغایەتی بنەماڵەی بارزانی بۆ سەر کۆمەڵگا بە ڕادەیێک ستەمکارانە بوە کە دوای داگیرکرانی کەرکوک لە لایەن دەوڵەتی ئێراق لە ساڵی ٢٠١٧ خەڵکەکەی بە حاڵی ئێستایان ڕازی‌ترن لەوەی کە جارێکی دیکە مافیای کوردایەتی بە ڕێبەری پارتی و پانیک دەسەڵات بگرێتەوە دەست.\nلێرەدایە کە ڕوناکبیران و دڵسۆزانی کورد دەبێ پێداچونەوەیێکی ڕئالیستی(واقع‌بینانە) بە سەر ئامانج، ئیستڕاتژی و تاکتیکەکانی جوڵانەوەی کوردی دابکەن.\nپرسیاری گرینگ هاتونە پێش؛ کە دەبێ جوابی دروستیان بۆ بدۆزرێتەوە.\n* ئایا یەکیەتی نەتەوەیی کوردی خەونێکی نەزۆک نییە؟\n** کاتێک مێژوو دەیسەلمێنێ کە پارتی دێموكڕاتی کوردستانی ئێراق دۆستی ئیستڕاتژیکی داگیرکەرانی کوردستانە، کۆنگرەی نەتەوەیی، یەک‌ماڵی و یەکڕیزی کوردان لە گەڵ بنەماڵەی بارزانی و حیزب و هێزەکانی ژێر چەتریان شۆخیەکی تاڵ نیە؟\n*** ئەگەر یەکیەتی نیشتمانی دوای ساڵی ٢٠٠٣ لە جیاتی پاشکۆیەتی پارتی، لە زۆنی سەوز بە کەڵک وەرگرتن لە یاسای فیدڕاڵی پارێزگاکانی ئێراق سیستمێکی دەستپاک، دێموکڕاتیک،پێشکەوتنخواز و دادپەروەری دامەزراندبا، دەسکەوتی زۆر زیاتری دەبو هەمو کورد و کوردستان.\nبەڵام تا نوێ‌کیسە و پانیکەکان پاکسازی نەکرێن چاوەڕوانی گەڕانەوەی یەکیەتی بۆ ڕێزی گەل لە خەونێکی شاعیرانە دەچێ.\nکورد کوتەنی «زەرەر لە هەر شوێنێک ڕا بگەڕێتەوە قازانجە»\n**** گەرچی هەلی زێڕین و کاتی زۆر لە دەست چوە، بەڵام دەکرێ لە ئێستاوە لە بزنە ڕێی دیوەخان و چەتەگەری کوردایەتی فیئۆداڵ-عەشیرەیی لابدەین و ڕێبازێکی جیاواز بگرینە بەر\nڕێبازی ئازادی، دیموکڕاسی، دادپەروەری کۆمەڵایەتی، خۆشەویستی نیشتمان، برایەتی گەلان و یەکسانی ژیان.\nهەزاران ئارام و مامەڕێشە لە پێناو ئەم ڕێبازە گیانیان بەخت کرد.\nوێنەیيکی دەورەی قیادە مووەقەت لە ڕاژانی وەرمێ\nمەسعود بارزانی و جەعفەری سەحراڕودی لە کۆشکی سەری ڕەش- هەولێر\nسەردەمی جاشایەتیی بۆ ئیمام خومەینی\n- لە شەڕی دژی یەکیەتی نیشتمانی کوردستان دا ساڵی یەکەم دەوڵەتی ئێران یارمەتی بارزانی دادا. ساڵی دوهەم تورکیاش بە هێزی هەوایی و زەوینی هاتە یارمرتی بارزانی، ساڵی سێهەم گاردی کۆماری سەدام هەولێری لە دەست یەکیەتی دەرهێنا و بەی زۆری باشوری بۆ بارزانی ستاند.\n- بیرەوەریەکانی پۆڵا نانەوازادە لە فەیسبوک دا\n- یەکیەتی نیشتمانی کوردستان دو جار توشی شەڕ دژی پ ک ک بو. جاری یەکەم بە فیتی پارتی بو بە پاشکۆی لە دژی پ ک ک ساڵی ١٩٩٢ لە لەم شەڕەش دا بە ئاشکرا و نەهێنی حەولیان دەدا کەمتر پێکادان دروست بێت، ٢- جاری دوهەم ساڵی ٢٠٠٠ کە پارتی و تورکیا و ئێران و سەدام تەنگیان بە یەکیەتی هەڵچینیبو، بۆ دەرباز بون لە فشارەکان ناچار شەڕێکی کورت ماوەی بە سەر پ ک ک دا سپاند لە قەرەداغ و بناری قەندیل.\n- دکترین Doctrine\nڕێباز ، نەخشە ڕێگا، ڕێ‌نامە،\nدکترین (یا رهنامه) مجموعه‌ای از باورها، رهنمودها و آموزه‌های توصیفی است به شرط آنکه برای مقصودی عملیاتی سازمان یابند و نقش راهنما و چهارچوب را بازی کنند. دکترین، فراتر از راهبرد و بنابراین فراتر از سیاست و خط مشی است. دکترین‌ها به ناچار دیر یا زود از ایدئولوژی‌ها زاده می‌شوند.\n- پس از شصت سال- زندگی خاطرات جلال طالبانی- نقل از عیسی پژمان نماینده کرد ساواک در عراق ص 661 تا 668\n- مام جەلال- دیداری تەمەن ٢٧٩\n- پێژمان. عیسا. بیرەوەری- در دامگە حوادس\n- نەوشیروان. مستەفا ئەمین- جەون یا مۆتەکە- بەرگی پی دی ئێف


بۆ یه‌كه‌مجار شکۆفە وێنه‌یه‌كی خێزانی بڵاوكرده‌وه\nهونه‌رمه‌ندێكی كورد كۆچی دوایی كرد\nنەتەوە | 17:36:34 2019-10-21 | (245) جار خوێندراوەتەوە\nئه‌مڕۆ، دووشه‌ممه "حكومه‌تی توركیا" سێ سه‌رۆك شاره‌وانی كوردی له باكووری كوردستان ده‌ستگیركرد و بڕیاره له‌ماوه‌یه‌كی نزیكدا دادگایی بكرێن.\nله‌وباره‌یه‌وه عابد ئیكه، نوێنه‌ری پارتی دیموكراتی گه‌لان (هه‌ده‌په) له هه‌رێمی كوردستان له لێدوانێكدا بۆ سایتی دواڕۆژ رایگه‌یاندوه، ئه‌مڕۆ عه‌دنان سه‌لجوق مزراكلی، سه‌رۆكی شاره‌وانی دیاربه‌كر، ئۆرهان ئایاز سه‌رۆك شاره‌وانییه‌كانی بسمیل و كه‌زبان یه‌ڵماز سه‌رۆك شاره‌وانی كایاپنار له باكوری كوردستان له‌لایه‌ن توركیاوه ده‌ستگیركران و ره‌وانه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئاسایش كراون بۆ لێكۆڵینه‌وه".\nعابد ئیكه له‌باره‌ی ئه‌و تۆمه‌تانه‌ی ئاڕاسته‌ی سه‌رۆك شاره‌وانییه‌كان كراوه، وتی:" توركیا تۆمه‌تی بانگه‌شه‌كردن بۆ رێكخراو و گروپی نایاسایی ئاڕاسته‌ی ئه‌و سه‌رۆك شاره‌وانیانه كردووه، به‌ڵام له بنه‌ڕه‌تدا دوورخستنه‌وه‌ی سه‌رۆك شاره‌وانییه‌كان بۆ ئه‌وه‌یه كورد نه‌توانێت له‌و شوێنانه‌ی زۆرینه خزمه‌ت بكات بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ده‌په ده‌نگه‌كانی زیاد نه‌كات".\nوتیشی: "دوای دوورخستنه‌وه‌ی ئه‌و سه‌رۆك شاره‌وانیانه، كه‌سانی دیكه وه‌ك قه‌یوم (جێگره‌وه له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه) خرانه شوێنه‌كانیان".\nنوێنه‌ری هه‌ده‌په له هه‌رێم ئاماده به‌وه‌شكردووه، هه‌فته‌ی رابوردوو سێ سه‌رۆك شاره‌وانی دیكه دوورخرانه‌وه و ده‌ستگیركراون، به‌مه‌ش ژماره‌ی ئه‌و سه‌رۆك شاره‌وانیانه‌ی، كه تائێستا ده‌ستگیركراون زیاتره له 80سه‌رۆك شاره‌وانی كورده.\nکۆبوونەوە باڵاکەی گۆڕان کۆتاییهات\nبەرپرسێکی پارتی وادەی وەرگرتنەوەی بارەگاکانیان لە کەرکوک ئاشکرا دەکات\nوەزارەتی دارایی هه‌رێم بڕیارێكی نوێی له‌به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌م كه‌سانه ده‌ركرد\nكۆنفراسی كۆمیته‌كانی یەکێتی لەچەند ناوچەیەک کۆتایی هات


عێراقی دوای بەعس تەلاری دەوڵەتێک لەسەر زبڵ! - نورى بێخاڵى\n13/5/2020 - 13:19\nکەوتنی حکوومەتی بەعس و ڕووخانی ڕژێمەکەی (کە ئامانجی سەرەکیی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی بوو لە هێرشەکەیاندا) بەم شێوە خێرایە، بە جۆرێک کە بۆ خۆیشیان پێشبینییان نەدەکرد، ئەوانی خستە بەردەم ئەرکگەلی زۆر قورس. پشێویی و ئاڵۆزییەکانی دوای هەرەسهێنانی بەعس، کە سەرتاسەری دەوڵەتەکەیان گرتەوە (جگە لە هەرێمی کوردستان)، ئاماژەیەکی ڕوون بوون بۆ ئەو ڕاستییەی، کە ئەمریکا پلان و بەرنامە و پڕۆژەیەکی پێشوەختە ئامادەکراوی بۆ بەڕێوەبردنی عێراقی دوای سەددام نەبوو. دروستبوونی بۆشایێکی گەورەی تەناهیی.. لەباریەک هەڵوەشانەوەی سیستەم.. نەمانی یاسا و دامەزراوەکان.. سەرهەڵدانی تاوان و خراپەکاریی.. ڕاوەڕووت و کردەوەی تێکدەرانە.. دەرکەوتنی حاڵەتەکانی بەریەککەوتنی تایەفی، وەک بەشێک لە هەست و ویستی پەنگخواردووی تۆڵەکردنەوە، کە دواتر بووە دیاردە و تا ئەمڕۆشی لەگەڵدا بێت، لە بەرگە ڕاستەقینەکەی خۆیدا (شەڕی تایەفی و کوشتن لەسەر ناسنامە) بەردەوامە. هەموو ئەمانە، بەڵگەی بێ بەرنامەییەکەی ئەمریکا بۆ قۆناغی نوێ، دەسەلمێنن.\nلایەنە عێراقییەکان (کە زۆربەیان و بە تایبەتی شیعەکان، تینووی دەسەڵات بوون، نەک خەمی ڕێکخستنەوەی سیستەمەکە!) هەر زوو، ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ، داوایان لە ئەمریکییەکان کرد، کە حکوومەت پێکبهێنرێت و دەسەڵات بدرێتەوە بە عێراقییەکان، بەڵام جگە لەوەی ئەمریکا و هاوپەیمانەکان، گومانیان لە توانای ئەو هێز و کاراکتەرە سیاسییانە هەبوو، لەوەی بتوانن دەوڵەت بەڕێوە ببەن. هاوکات دوودڵیش بوون لەوەی دەسەڵاتی عێراقیان ڕادەست بکەن، بەڵام بە هۆی بەردەوامیی گرژیی و ئاڵۆزییەکان و فراوانتربوونی ڕووبەڕی بۆشایی ئاسایش، کەوتنە سەر ئەوەی بیرێک لەم پرسە بکەنەوە و بیرۆکەی پێکهێنانی “ئەنجوومەنی حوکم”یش، هەر لەو چوارچێوەیەدا سەری هەڵدا.\n“دەستەی ڕاوێژکاریی”عێراقی، کە دەسەڵاتی هاوپەیمانان بە مەبەستی پرس و ڕاوێژ لە کاروبارەکانی عێراقدا، پێکیهێنا، هەنگاوی یەکەمی ئەمریکییەکان بوو، بۆ بەشداریی پێکردنی عێراقییەکان لە کاروبارەکانی دەوڵەتەکەیاندا. دواتریش ئەو دەستەیە گۆڕا بۆ شتێک بە ناوی “ئەنجوومەنی حوکم”، ئەنجوومەنێک، کە ئەمریکییەکان ڕۆڵێکی سنووردار و چەند دەسەڵاتێکی ڕووکەشیان پێی دا و (پۆل بریمەر)، کە دوای مانگێک لە ئازادکردنی بەغدا، شوێنی (جەنەڕاڵ جەی گارنەر)ی ئەمریکی گرتەوە، بە پشت بەستن بە بڕیاری (١٤٨٣ لە ٢٢ی ئاداری ٢٠٠٣)ی ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتیی، کە دەسەڵاتێکی بەرفراوانی بە هاوپەیمانان دا، وەک سەرچاوەی یەکەم و خاوەنی ڕەهای دەسەڵات و بڕیارەکان، دەستی بە جێبەجێکردنی کار و هەنگاوەکانی حوکمڕانیی خۆی کرد.\nلای خۆیەوە (سەرۆک بارزانی) لە شوێنکات و بۆنەی جیاوازدا، بە ڕوون و ڕاشکاوی قسەی لەسەر خەسڵەتە سەیر و سەمەرەکانی کەسایەتیی ناجێگیری (بریمەر) کردووە، بەتایبەتی هەڵەشەیی و هەڵچوونەکانی، بەکارهێنانی زمانی هەڕەشە و هەڵسوکەوتە لاسارە نالۆژیکییەکانی، لە پەیوەست بە مامەڵەکردن لەگەڵ سەرکردە عێراقییەکاندا. تەنانەت ئاماژە بە چەندین نموونەی کاردانەوەی بەرپرسانە و هەڵوێستەکانی خۆیشی لە بەرامبەر ئەو پیاوەدا دەکات، کە هەندێ جار گەیشتووەتە ئاستی جێهێشتنی کۆبوونەوە فەرمییەکانی هاوپەیمانان و سەرکردایەتیی سیاسیی عێراقی و کوردستانی و گەڕانەوە بۆ هەرێمی کوردستان و دواجار (بریمەر) بۆ هێورکردنەوەی دۆخەکە و ڕاستکردنەوەی هەڵەکانی، سەردانی هەرێمی کوردستانی کردووە. دیارە کاردانەوە و هەڵوێستەکانی ئەوکاتی (بارزانی) لە بەرامبەر لاسارییەکانی (بریمەر) بابەتی کەسیی نەبوونە، بەڵکوو نادیدەگرتنی قوربانیدانی خەڵکی کوردستان لەپێناو ئازادی، ڕۆڵی هێزی پێشمەرگە وەک هێزێکی نیشتمانی و بەشێک لە مێژووی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازیی کوردستان، جەوهەر و ناوەڕۆکی دۆزی ڕەوای نەتەوەیی و نیشتمانی کوردستان لەلایەن ئەم حاکمە ئەمریکییە!\nڕادیکاڵییەتی “بریمەر” و نیگەرانیی عێراقییەکان!\nلە ڕۆژی دەستبەکار بوونییەوە، “بریمەر” کە کەمترین شارەزایی لەسەر (مێژوو، کولتوور، پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان و بەتایبەتیش ململانێ سیاسی و ئیتنی و نەتەوەییەکانی عێراق) هەبوو، بە شێوازێکی زبر و عەقڵیەتێکی وشک، لەگەڵ لایەنە عێراقییەکان کەوتە مامەڵە.\nوەک بەشێکی دیار لە سەرکردە سیاسییەکانی عێراق باسی دەکەن، ناوبراو لەپێناو سەپاندنی ڕوانگە و بڕیارەکانیدا، بەبێ ڕەچاوکردنی سروشتی دۆزی پێکهاتەکانی ناو عێراق.. بەبێ لەبەرچاوگرتنی سەنگ و پێگەی سیاسی و جەماوەری و ئەزموونیان لە ڕووبەڕووبوونەوەی ستەمکاریی بەعس، هەروەها ڕۆڵیان لەناو مێژوو و هاوکێشەی سیاسیی عێراقدا، ناوبراو سڵی لەوە نەدەکردەوە، بە یەک ڕیتم و تۆن، سەرکردە و هێزە سیاسییەکانی پێکهاتە جیاوازەکانی عێراق بدوێنێت، ئەمەو بەبێ ئەوەی چاوەڕوانی کاردانەوەکانی کردبێت.\nبەم جۆرە، وێڕای ئەوەی بڕیاری (١٤٨٣)ی ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتیی، کە جۆرێک لە ڕەوایەتیی نێودەوڵەتیی بە کار و هەنگاوەکانی ئەو دەدا، وەکووتر لە واقیعدا هیچ کامیان ڕووپۆش و ڕەهەندێکی یاساییان نەبوو، بەڵام هەر لە سەرەتاوە “بریمەر” کۆمەڵێک بڕیاری ڕادیکاڵانەی لە بوارە سیاسی و ئابوورییەکان دا، کە بەر لە عێراقییەکان و عێراق خۆی، بۆ ئەو و ئیدارەکەی بە زیان شکانەوە. بۆ نموونە، بڕیاری هەڵوەشاندنەوەی سوپا و دامەزراوەکانی پۆلیس و ئاسایش، کە بە هۆیەوە بواری زیاتر بۆ تێکچوونی ئاسایش و نەمانی سەقامگیریی سیاسی و کۆمەڵایەتی خۆش بوو، ئەمەو تا دەگاتە ئاستی کردەوەی تاوانکاریی.\nڕەنگە هەر ئەمەش هۆکاری ئەوە بووبێت، کە واشنتۆن بیر لە دروستکردنی فۆڕمێک لە دەسەڵاتی لۆکاڵیی بە بەرگی عێراقی بکاتەوە، تەنانەت ئەگەر ڕووکەش و لاوازیش بێت، بەڵام گرنگ ئەوەیە بیکاتە دەمامکێک، بۆ ئەوەی لە ڕووی سیاسی و یاساییەوە، هێز و ڕەوایی بە بڕیار و بەرنامەکانی بدات. پێکهێنانی “دەستەی ڕاوێژکاریی”، کە دواتریش دامەزراندنی “ئەنجوومەنی حوکم”، بەرهەمی ئەم مانۆڕ و تەکتیکە سیاسییەی ئەمریکا بوو.\n(سێرجیۆ)ی قوربانیی و (نیکسۆن)ی گەواهیدەر!\nلە سەرەتای پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا، (ئایزنهاوەر) کەسێکی وەک (مایڵز کۆپلاند)ی خاوەن ئەزموون دەنێرێتە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، کە ڕۆڵێکی گەورەی لە گۆڕانکارییە سیاسییەکانی جیهانی عەرەبی و بەتایبەتی میسری پێش دەسەڵاتدارێتیی (جەمال عەبدولناسڕ) و سەردەمی کودەتا و حوکمڕانێتییەکەیدا بینی. کەچی"بۆشی کوڕ"، کەسێکی وەک "پۆل برێمەر" دەنێرێتە عێراق، کە عێراق و گەلانی ناو ئەم دەوڵەتەی، بەم ڕۆژە ڕەش و کارەساتبارەی ئەمڕۆ گەیاند.\nعێراقێک، کە بە هۆی جۆری هەڵسوکەوتکردنی (بریمەر) لەگەڵ سەرکردایەتیی سیاسیی پێکهاتەکانی عێراق و شێوازی مامەڵەکردنی لەگەڵ دۆسیە سیاسییەکان و بڕیارە نالۆژیکی و لێکەوتەکانی، تا ئەمڕۆش هەتا چەناگەی، نقوومی گەندەڵی و شەڕی تایەفی بووە و چیتر شتێک نەماوە بەناوی دەوڵەت.\nبۆ تێگەیشتنی زیاتر لە ئاڵۆزیی کەسایەتیی (بریمەر) و ئەو ڕۆڵە نەرێنییەی، لە حوکمڕانیکردنی یەک ساڵەی لە عێراقدا گێڕای و لێکەوتەکانی مامەڵە و بڕیارەکانی، کە تا ئەمڕۆش بەردەوامن. ڕەنگە خراپ نەبێت ئاماژە بە سەربوردەی دیبلۆماتکارێکی نێونەتەوەیی بدەین، کە لە ڕۆژگاری حوکمڕانیی (بریمەردا)، وەک نێردەی تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان، دۆسیەی عێراقی گرتبووە دەست. ئەو دیبلۆماتکارەی تا ڕۆژی کوژرانیشی بە هۆی تەقینەوەکەی بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان (هۆتێلی قەنات)، بە بەردەوامی لەگەڵ (بریمەر)دا لە بەریەککەوتندا بوون، ئەویش (سێرجیۆ ڤیێرا دی مێڵۆ)ی بەڕازیلییە.\n(سێرجیۆ ڤیێرا دی مێڵۆ)ی بەڕازیلیی، کە خوێندنی فەلسەفە و زانستە سیاسییەکانی لە زانکۆی (سۆربۆن)ی فەڕەنسی تەواو کردبوود. زیاتر لە 30 ساڵ خزمەتی لەناو ئاژانسە جیاوازەکانی نەتەوە یەکگرتووەکاندا هەبووە و لە هەر یەکە لە (بەنگلادیش، سوودان، قوبرس، مۆزەمبیق، پیڕۆ، بۆسنە، کۆسۆڤۆ، لوبنان، تەیمووری ڕۆژهەڵات و کەمبۆدیا)، ئەرکی جیاوازی پێ سپێردراوە. دواجار ساڵی 2003 و لە سەرەتای ڕووخاندنی بەعس و دەست بەکاربوونی (بریمەر) وەک حاکمی عێراق، بە مەبەستی چاودێریکردنی دۆخی دەوڵەتەکە و سوودوەرگرتن لە ئەزموون و شارەزاییەکانی لە بواری یەکلاکردنەوەی ململانێکاندا، "کۆفی ئەنان - سکرتێری گشتیی ئەوکاتی نەتەوە یەکگرتووەکان"، وەک نێردەی تایبەتی خۆی، لەگەڵ تیمێک، ناردیە عێراق.\n(سێرجیۆ)، کە ڕۆڵی بەرچاوی لە بەدیهێنانی سەربەخۆیی "تەیمووری ڕۆژهەڵات" لە دەستی ئەندەنووسیادا بینی. هاوکات ڕۆڵێکی کاریگەریشی لە قەیرانی "خمیری سوور" لە کەمبۆدیا و پرسی ئاوارەکاندا گێڕا. دوای ماوەیەکی کەم لە عێراق، لەگەڵ (بریمەر)، لەسەر کۆمەڵێ دۆسیە بەر یەک کەوتن (زیندانی ئەبوغرێب، ئەشکەنجەدانی زیندانییەکان، سەرکوتکردنی ئۆپۆزسیۆن لە ڕێگای هێز، هەراسانکردنی هاوڵاتییانی سڤیل، دواخستنی هەڵبژاردنەکان و....).\nنزیک کەوتنەوەی خێرای نێردەی نێودەوڵەتییەکە لە سەرکردایەتیی سیاسیی پێکهاتەکانی عێراق، دیداری چاوەڕواننەکراوی لەگەڵ مەرجەعی باڵای ئایینی شیعە، هەوڵەکانی بۆ ئاشتەوایی سیاسی و هەرچی زوو ئەنجامدانی هەڵبژاردن. لە بەرامبەریشدا هەوڵی جیددی بۆ تێگەیشتن لە دۆخی ژیان و داخوازیی خەڵک، هەروەها فەرمانکردن بەو هێزە ئەمریکییەی، کە پاسەوانیی بارەگای ڕێکخراوە نێونەتەوەییەکەی دەکرد، بۆ ئەوەی بارەگاکە چۆڵ بکەن، تا کایەی سیاسی و شەقامی عێراقی لەوە دڵنیا بکاتەوە، کە ئەوان بەشێک نین لە دەسەڵاتی هاوپەیمانان (CPA). هەموو ئەمانە (بریمەر)ی نیگەران کردبوو.\nئەگەرچی تەقاندنەوەی بارەگای سەرەکیی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق (19ی ئابی 2003) و کوژرانی (سێرجیۆ) و زیاتر لە 20 کەس لە هاوکارەکانی، لاپەڕەکانی ئەم ململانێیەی نێوان هەردوو نێردە ئەمریکی و نێودەوڵەتییەکەی پێچایەوە، بەڵام خودی ڕووداوەکە، لە دوای خۆی کۆمەڵێک پرسیاری بێ وەڵامی بەجێهێشت.\nڕاستە ڕێکخراوی "تەوحید و جیهاد"، کە دواتر بووە باڵی ڕێکخراوی تیرۆریستیی "ئەلقاعیدە" لە عێراق بە سەرپەرشتیی (ئەبو موسعەب ئەلزەڕقاوی)، بەرپرسیارێتیی کارە تیرۆریستییەکەی گرتە ئەستۆ، بەڵام بەڕای بەشێکی دیار لە چاودێرانی سیاسی، بە وردبوونەوە لە ڕەوتی ڕووداوەکان و کردنەوەی کۆدی ناکۆکیی نێوان (سێرجیۆ و بریمەر)، بەتایبەتی کە یەکەمیان دوای تەواوکردنی ڕاپۆرتێکی ورد و هەمەلایەن لەسەر دۆخی عێراق، کە لە سەروبەندی ناردنیدا بوو بۆ ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتیی، هەروەها کاردانەوەی توندی دووەمیان لە بەرامبەر ئەم هەڵوێستەی یەکەمیان، ڕەنگە ئەوە (زەرقاوی) نەبووبێت، کە (سێرجیۆ)ی کوشت، بەڵکوو لەوانەیە ئەو دیبلۆماتکارە نێونەتەوەییە، بووبێتە قوربانیی شتی دیکە!\nدوای کوشتنی (سێرجیۆ)، ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکە کارەکانی خۆی لە عێراق هەڵپەسارد و دۆسیەی کوشتنی ئەو دیبلۆماتکارەش، کە ئامادە نەبوو مل بۆ هەڵەشەیی و بڕیارە بێ سەروبەرەکانی (بریمەر) بدات و سووربوو لەسەر ئاساییکردنەوەی دۆخی دەوڵەتەکە و گەڕاندنەوەی ژیان بۆ خەڵک و پەلەکردن لە ئەنجامدانی هەڵبژاردن. دۆسییەکە وەک دەیان دۆسیەی دیکەی هەواڵگریی گومناو کرا و تا ئەوەی خێزانی نێردە نێودەوڵەتییەکە، لە بەرامبەر بێدەنگیی ئەمریکا و نەتەوە یەکگرتووەکان و دیزەبەدەرخۆنەکردنی دۆسیەکە، تووشی شۆک و سەرسامیی بوون. جێی سەرنجیش ئەوەیە، تا ئێستا کەس نازانێت چارەنووسی ئەو ڕاپۆرتەی، کە (سێرجیۆ) لەگەڵ تیمەکەی لەسەر بارودۆخی هەمەلایەنەی ئەوکاتی عێراق ئامادەی کرد و بڕیار بوو بینێرێتە ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتیی، چی بەسەرهات!\nهەرچی پەیوەندیشی بە هەڵەکانی ئەمریکا لە عێراقی دوای بەعس هەیە، بەتایبەتی لە نەبوونی نەخشەڕێگایەکی سیاسیی پێشوەختە و ڕۆشن، بۆ دۆخی دوای ڕووخاندنی (سەددام)، کە وایکرد وڵاتەکە ببێتە گۆڕەپانی تیرۆر و جەنگێکی نەبڕاوە، کە تا ئێستا گیانی مرۆڤەکانی دروێنە دەکات. دیسانەوە خراپ نییە بۆ بیرەوەریی یەکێک لە کاراکتەرە دیارەکانی دەزگای هەواڵگریی ئەمریکا بگەڕێینەوە، کە چەندین ئەرکی لە عێراق پێ سپێردرابوو.\n(جۆن نیکسۆن، شیکەرەوەی پێشکەوتووی زانیارییە هەواڵگرییەکان و شارەزا لە شیکردنەوەی کەسایەتیی سەرکردەکان لە ئاژانسی ناوەندی هەواڵگریی ئەمریکی - CIA)، کە لە ماوەی جیاوازدا کاری لەسەر دۆسییەی هەریەکە لە ئێران و عێراق و کۆریای باکوور کردووە. شارەزایەکی وردی لەسەر کەسایەتیی (سەددام) هەبووە، بەوپێیەی بە درێژایی ماوەی خوێندنی لە (زانکۆی جۆرج تاون) بۆ بەدەستهێنانی ماستەر لە بواری ئاسایشی نەتەوەیی، کاری ئەکادیمی و لێکۆڵینەوەی قووڵی لەسەر کەسایەتیی ناوبراو کردووە.\nدوو مانگ پێش دەستگیرکردنی سەددام (١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣)، بە ئەرکی شوێنپێ هەڵگرتنی دیکتاتۆرەکە، (نیکسۆن) لەگەڵ تیمێکی تایبەت، لەلایەن ئاژانسەکەیەوە ڕەوانەی عێراق کرا. کاتێکێش (سەددام) گیرا، نووسینگەی (CIA) لە ناوچەی سەوز، تایبەت بۆ دڵنیابوونەوە لەوەی، کە ئاخۆ ئەوەی گیراوە (سەددام)ە، یان هاوشێوەکەیەتی (کە ساڵانێک بوو، بابەتی هاوشێوەی دیکتاتۆرەکە بووبووە باسی گەرم)، ناوبراوی ناردە شوێنی زیندانیکردنەکە. دواجار ئاژانسی هەواڵگریی، ئەرکی لێپرسینەوە لە (سەددام)ی بە (نیکسۆن) و تیمەکەی سپارد.\n(نیکسۆن)، کە یەکەم ئەمریکی بوو، ڕووبەڕوو لێپرسینەوەیەکی ورد و درێژی لەگەڵ (سەددام)دا کردووە، لە کتێبەکەی خۆیدا بە ناوونیشانی ”لێپرسینەوە لە سەرۆک“، بە ڕوونی ئاماژە بەوە دەکات، ڕاستە بەر لە هێرشکردنە سەر عێراق، واشنتۆن زیاتر باسی لە بوونی چەکی کۆمەڵکوژ دەکرد، بەڵام تەنیا و تەنیا (سەددام)ی بە ئامانج گرتبوو و هیچ لایەنێکی دیکەی ژیانی سیاسی و کۆمەڵایەتیی عێراق و کاردانەوەکانی دوای ڕووخاندنی بەعسی بە هەند وەرنەگرتبوو. واشنتۆن لە دەسکەوتنی زانیاری لەسەر چەکی کۆمەڵکوژ و سەددام و ڕژێمەکەی، زیاتر پشتی بەو ڕاپۆرت و زانیارییانە دەبەست، کە لە ئۆپۆزسیۆنی عێراقی لە هەندەران بە دەست دەزگاکانی دەگەیشتن، زۆربەی ئەو ڕاپۆرتانەش بێسەروبەر و زانیارییەکانیانی ناویان کۆن و دووبارە بوون. لەم بارەشەوە لە لاپەڕە ٥٢ی کتێبەکەیدا نووسیویەتی: ”خراپترینی ئەو ڕاپۆرتە هەڵە و بێ سەروبەرانەیش، کە لەبارەی چەکی کۆمەڵکوژ و سەددام پێمان دەگەیشتن، ئەوانەی ئەحمەد چەلەبی و کۆنگرەی نیشتمانیی عێراقی بوون“.\n(جۆن) باس لەوە دەکات، کە لە کاتەکانی پشوودا، لەگەڵ هاوڕێ و هاوکارەکانی لە نووسینگەی عێراقی (CIA)، کە لە ”ناوچەی سەوز“ و لە کۆشکەکەی (عودەی کوڕی سەددام) بوو. بۆ کات بەسەربردن و خواردنەوە، دەچوونە یانە و باڕەکانی ناوچەی ناوبراو، کە زۆر مۆدێرن و پێشکەوتوو بوونە. هەروەها جەختیش لەوە دەکاتەوە، مەگەر لە کاتی بیستنی دەنگی تەقینەوەکانی دەرەوەی ناوچەی سەوز، یان لە دەنگی ئەو هاوەن و کاتیۆشایانەی، جار جار لە دەرەوە ئاراستەی ناوچەکە دەکران، هەستی کردووە لە عێراقە. دەنا لەناو کەشی ئەو یانە و باڕانەدا، کە تەنانەت خواردن و خواردنەوەکانیشیان لە ئەمریکاوە بۆ دەهات و هەمان کەشی باڕەکانی ئەمریکایان هەبووە. وای هەست کردووە لە باڕێکی یەکێک لە شارە پێشکەوتووەکانی ئەمریکا بووە، نەک لە بەغدای عێراقێکدا، کە لە دەرەوەی ناوچەی سەوز، ترس و تۆقین، جەنگ و تیرۆر، گیانی خەڵک دروێنە دەکەن و مرۆڤ لە گۆماوی خوێنی خۆیدا دەگەوزێت و بۆسۆ و وێرانیی، ڕەنگی ژیانیان لە شارەکە و زۆر شاری دیکەی عێراق بڕیوە.\nنیکسۆن نایشارێتەوە، کە بە بینینی ئەو پارادۆکسە و دیمەنە دژ بەیەکانەی ناو ژیانی یەک شار (بەغدا)، دەگاتە ئەو بڕوایەی، کە ئەمریکا لەپێناو چاککردنی عێراق نەهاتووە و لە لاپەڕە ٢٨ی کتێبەکەیدا بە ڕاشکاوی دەنووسێت: ”بە خەڵکم دەگوت، ئەگەر بە هەمان ئەو شێوەیەی، کە ئەم یانە و باڕانە بەڕێوە دەبەین، عێراقمان ئاوا بەڕێوە بردبا، ئەوا عێراق دەبووە سویسڕای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست“.\nئەنجوومەنی دەست بەستراو!\nدوای ڕووخاندنی بەعس و تا پێکهێنانی یەکەم حکوومەتی هەڵبژێردراو لە ٢٠٠٥، دەوڵەتەکە بە فۆڕمی جیاوازی حوکمڕانیدا ڕۆیشت (دەسەڵاتی یەکگرتووی هاوپەیمانان CPA، ئەنجوومەنی حوکم، حکوومەتی ڕاگوزەر و کاتیی). لە واقیعیشدا تەواوی دەسەڵات و بڕیارەکانی عێراق لەو ماوەیەدا، لە دەستی یەکەمدا بوون و ئەوانەی دیکەی کۆتایی، لە سێبەر و لەبەر ڕۆشنایی حوکمی (بریمەر)دا کاریان دەکرد.\nهێرشی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتیی بە سەرۆکایەتیی ئەمریکا بۆسەر عێراق لە ٩ی نیسانی ٢٠٠٣، کۆتایی بە حوکمی ٣٥ ساڵەی ”بەعس“ هێنا و ”سەددام و ڕژێمەکەی“ بوونە بەشێک لە مێژوو. پاش ڕووخاندنی ڕژێمی بەعس، یەکەم دامەزارەوە و دەستەیەک، کە جڵەوی تەواوی دەسەڵاتەکانی لە عێراقدا گرتە دەست، ”دەسەڵاتی یەکگرتووی هاوپەیمانان - CPA“ بوو بە سەرۆکایەتیی (پۆل بریمەر). ئەمەو دوای تێپەڕینی نزیکەی پێنج مانگ، بە بڕیارێکی (بریمەر) لە ١٢ی تەممووزی ٢٠٠٣، ”ئەنجوومەنی حوکم“ پێکهێنرا.\nئەنجوومەنی ناوبراو، کە لە (٢٥ ئەندامی سەرەکی) پێک هاتبوو و وتەبێژی فەرمی خۆیشی هەبوو (حەمید ئەلکەفائی). ئەندامەکانی لە نوێنەرانی ئەو حزب و قەوارە سیاسییانەی عێراق بوون، کە لە سەردەمی بەعسدا، ئۆپۆزسیۆنی ڕژێمەکەی سەددام بوون. ئەو ٢٥ ئەندامە، لە ناو خۆیاندا و بە هەڵبژاردن سەرۆکێکیان بۆ ئەنجوومەنەکە دیاری دەکرد، کە ماوەی دەسەڵاتی هەر سەرۆکێک (بە ڕیزبەندیی و بە گوێرەی پیتی یەکەمی ناوی کەسەکە - ئەبجەدی - هەڵدەبژێردران)، یەک مانگ بوو. واتە، تا کۆتایی تەمەنی ئەنجوومەنەکە، مانگانە پۆستی سەرۆک دەستاودەستی دەکرد!\nناوی ئەو سەرکردە و کەسایەتییە سیاسییانەی لە ١٣ی تەممووزی ٢٠١٣، تا ١ی تەمووزی ٢٠١٤ (لە دامەزراندنییەوە تا هەڵوەشاندنەوەی)، سەرۆکایەتیی ئەنجوومەنەکەیان گرتە دەست، بریتی بوون لە (محەممەد بەحرولعلووم - بە وەکالەت، ئیبراهیم جەعفەریی، ئەحمەد چەلەبی، ئەیاد عەللاوی، ڕەوانشاد مام جەلال، عەبدولعەزیز ئەلحەکیم، عەدنان پاچەچی، موحسین عەبدولحەمید، موحەممەد بەحرولعلووم بۆ جاری دووەم، سەرۆک بارزانی، عزەددین سەلیم، غازی مشعەل عجێل ئەلیاوەر).\nوێڕای ددان پێدانانی ئەمریکا و چەند وڵاتێکی تر بە ئەنجوومەنەکە، کۆمکاری عەرەبییش، وەک نوێنەری ڕاستەقینەی گەلانی عێراق، ددانی بە ئەنجوومەنەدا نا و کورسیێکیشی لەناو کۆمکارییەکە بۆ تەرخان کرد، بەڵام نەک هەر شەقامی عێراقی، بەڵکوو بەشێک لە وڵاتانی ناوچەکە و جیهان، بە جۆرێک لە هەستیاریی و خۆپارێزیی (ئەگەر نەڵێین بە گومان و بێ باوەڕیی)، مامەڵەیان لەگەڵ ئەنجوومەنەکەدا دەکرد. چونکە ڕاستییەکەی ئەوە بوو، کە ئەنجوومەنی حوکم، تەنیا پەیکەرێکی بێ گیانی لە پەلوپۆخراو بوو (سەرۆک بارزانی بەردەوام جەخت لەسەر ئەم بابەتە دەکاتەوە، کە ئەو بێدەسەڵاتییەی ئەنجوومەنی حوکم و کەڵەگایی بریمەر، هۆکاری سەرەکیی بووە لەوەی، ئەگەر پەیوەندیی نزیک و دۆستانەی لەگەڵ هەندێک سەرکردەی عێراقی و خەمخۆریی بۆ سەرخستنی پرۆسەی سیاسیی لە عێراقی نوێدا نەبووا، سەرۆکایەتیی خولی مانگانەی ئەنجوومەنەکەی نەدەکرد). بەپێی یاساکانی جەنگ و داگیرکاریی سەربازیی، کە لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا ڕێککەوتنی لەسەر کرابوو، تەواوی بڕیار و دەسەڵاتەکان لە عێراقدا، لە دەستی (بریمەر) و دەستە دەسەڵاتدارەکەی هاوپەیماناندا بوون و لە پەراوێزی دەسەڵاتە ڕەهاکەشیدا، (بریمەر) چەند دەسەڵاتێکی ڕووکەشیی سادەی بە ئەنجوومەنەکە دا.\nهەر بۆ نموونە، لە ڕۆژی دامەزراندنییەوە، تا ئەو ڕۆژەی کۆتایی بە دەسەڵاتەکانی هات (١ی تەممووزی ٢٠٠٤)، ئەنجوومەنی حوکم لەناو دەیان کێشە و گرفتی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتیدا، کە عێراقی دوای بەعس بەدەستییانەوە دەیناڵاند، جگە لە چەند بڕیارێکی سادە و بێ ئەرزش، سێ بڕیاری دەرکردن، کە دەنگۆی زۆریان بەدوای خۆیاندا هێنا. یەکێک لەو بڕیارانەش بووە جێی ناڕەزایی بەرفراوانی خەڵکی ئازادیخواز (هەڵوەشاندنەوەی یاسای باری کەسێتیی سەردەمی بەعس و گۆڕینی بە یاسایەکی دیکە کە بە هیچ کلۆجێک لەگەڵ پێدراوەکانی سەردەم و دەوڵەتێکی مەدەنی نایەتەوە). ئەمەو لەگەڵ هەردوو بڕیاری (دەستنیشانکردنی ڕۆژی کەوتنی بەغدا و ڕووخانی بەعس لە ٩ی نیسانی ٢٠٠٣ وەک ڕۆژی نیشتمانی) و (گۆڕینی ئاڵای عێراق)، کە ئەمانیش کەم و زۆر، ناڕەزایی بەشێکی زۆری عێراقییەکانی لێ کەوتەوە.\nبە کورتییەکەی، دەتوانین بڵێین، پێکهێنانی ئەنجوومەنەکە بەم بێ دەسەڵاتییەیەوە، تەنیا هەوڵێکی هاوپەیمانان بوو بۆ دڵدانەوەی عێراقییەکان، بەوەی هەست بکەن، کە ئەوانیش دەسەڵاتێکیان لە دەوڵەتەکەی خۆیاندا هەیە.\nسەرەڕای هەموو ئەو تێبینی و سەرنجانەی لەسەر ئەنجوومەنەکەش هەبوون، بەڵام خودی دامەزراندنەکەی، ئاماژەیەک بوو بۆ شێوەگرتنی سەرەتایی، چوارچێوەی سیستەمێکی حوکمڕانیی جیاواز لە عێراقی سەردەمی سەددام. هەروەها دەرفەتێکیش بوو، بۆ ئەوەی خەڵکی عێراق بە دەموچاوی کاراکتەر و سەرکردە سیاسییە نوێیەکان ئاشنا ببن و هەست بەوە بکەن، کە قۆناغێکی نوێ لە دوای بەعس دەستی پێ کردووە و گۆڕانێک، ئەگەر بچووک و سەرەتاییش بێت، لە عێراقدا ڕووی داوە.\nدواجار بە کۆتاییهاتنی خولی (ئەلیاوەر) لە سەرۆکایەتیی ئەنجوومەنی حوکم و پاش پێکهێنانی “حکوومەتی کاتیی” بە سەرۆکایەتیی (ئەیاد عەللاوی)، بە بڕیارێک، کە لە ١ی تەممووزی ٢٠٠٤ دەرچوو، ئەنجوومەنەکە هەڵوەشێنرایەوە و (ئەلیاوەر)یش وەک یەکەم سەرۆکی کۆماری عێراقی دوای سەردەمی بەعس، دەستنیشان کرا.\nدەستووری بە مردوویی لەدایکبوو!\nسەرەڕای بۆشایی تەناهیی و توندتربوونی گرژیی و ئاڵۆزییەکان، بەتایبەتیش هەڵگەڕانەوەی سووننەکان لە حکوومەتی کاتیی و ڕووداوە خوێناوییەکانی (فەللووجە)، هاوکات یاخیبوونی میلیشیا شیعییەکان (بەتایبەتی سوپای مەهدیی سەر بە ڕەوتی سەدر) لە حکوومەت، بەڵام لە هەموو ئەمانە گرنگ و کاریگەرتر، بۆشایی یاسایی و نەبوونی دەستوورێکی نوێ بوو. دەستوورێک ئەدگار و ڕووخسار و ناوەڕۆک و فۆڕمی نوێی سیستەمی حوکمڕانیی دەستنیشان بکات.. دەستوورێک سەروەریی بۆ دەوڵەت و شکۆ بۆ مرۆڤەکانی بگەڕینێتەوە.. دەستوورێک بناغەی جێگیرکردنی تەلاری حکوومەتی هاووڵاتی دابڕێژێت.\nلەو سەروبەندەدا و لە پاییزی ساڵی ٢٠٠٣دا، ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتیی بڕیاری ١٥١١ ی دەرکرد. بڕیارەکە جەختکردنەوە بوو لەسەر سەروەریی و یەکێتیی خاکی عێراق، هەروەها دداننان بوو بە ئەنجوومەنی حوکم، وەک بەرجەستەکاری ئەم سەروەرییە، ئەمەو بەبێ ئەوەی وەک دەسەڵاتێکی ڕەوا و یاسایی، ددان بە ئەنجوومەنەکەدا بنێت. لایەنێکی دیکەی بڕیارەکە، پرسی گواستنەوەی دەسەڵات بوو لە هاوپەیمانانەوە بۆ دەستی عێراقییەکان، بەپێشمەرجی پێکهێنانی ئەنجوومەنێکی نیشتمانی و حکوومەتێکی کاتیی لە ماوەیەکی دیارکراودا، کە لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٤ تێنەپەڕێت.\nدیارە جێبەجێکردنی خاڵ و بەند و پێشمەرجەکانی ناو بڕیارە نێودەوڵەتییەکە، بەبێ بوونی دەستوورێکی نوێ، کاری نەکردە بوون. دەستوورێکی نوێ، کە لەبری دەستوورە کۆنەکەی ڕژێمی بەعس، ببێتە سەرچاوەی یاسایی، بۆ حکوومەتە کاتییە چاوەڕوانکراوەکە. لەبەر ڕۆشنایی ئەم ڕووداوە خێرایانەدا، ئەنجوومەنی حوکم لە مانگی ئاداری ٢٠٠٤دا، دەستوورێکی کاتیی دەرکرد، کە بە “یاسای دەوڵەت بۆ قۆناغی ڕاگوزەر” ناسرا.\nکات و ماوەی کارپێکردنی دەستوورە کاتییەکە، وەک سەرچاوەی یاسایی بۆ حکوومەتی کاتیی، تا لە بڕیار و هەنگاوەکانیدا بۆی بگەڕێتەوە، سنووردار بوو. ڕوونتر بڵێین، هێزی یاسایی ئەو دەستوورە، تا ئەوێ بڕی دەکرد و بەردەوام دەبوو، کە هەڵبژاردن دەکرێت و پەرلەمانێکی نوێ هەڵدەبژێردرێت، ئیدی ئەرکی پەرلەمانی نوێی هەڵبژێردراو، دانان و نووسین و ئامادەکردنی دەستوورێکی هەمیشەیی بوو، کە بەر لە هەڵبژاردن، دەبوو لە ئابی ٢٠٠٥ بخرێتە ڕاپرسیی گشتییەوە.\nدەستووری نوێ، بە بەشداریی تەواوی پێکهاتەکانی عێراق (ئەگەرچی ئامادەیی پێکهاتەی سووننە تێیدا لاواز بوو، چونکە هەر دوای ڕووخانی بەعس، ئەوان لە پرۆسەی سیاسیی عێراق کشانەوە و بەمەش زەبرێکی کوشندەیان بەر کەوت، کە تا ئەمڕۆش بە دەست ئازاری برینەکانییەوە دەتلێنەوە) داڕێژرا و نووسرایەوە و خرایە ڕاپرسیی گشتی و خەڵک دەنگی پێ دا.\nئەگەرچی دەستووری نوێ، دوای گفتوگۆ و دانووساندنی زۆر، بەرمەبنای پرەنسیپەکانی (سازان، هاوبەشیی ڕاستەقینە و هاوسەنگیی) لەنێوان پێکهاتەکانی عێراقدا نووسرایەوە، بەڵام لە ڕاستیدا لەو ڕۆژەوە تا ئێستا، وەک ئەوەی دەستوورەکە بە مردوویی لەدایک بووبێت وایە. چونکە حکوومەتەکانی عێراق لە دوای ٢٠٠٥ەوە و تا ئەمڕۆش، پێشێلکاریی نەماوە نەیانکردبێ و نەیکەن، بەتایبەتی لە پەیوەست بە مافە ڕەواکانی کورد و سروشتی پەیوەندیی نێوان حکوومەتی هەرێم و حکوومەتی فیدڕاڵی، هەروەها چارەسەرکردنی کێشە جەوهەرییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا “پشکی کورد لە بودجەی گشتی.. مافە ماددی و لۆجستیکییەکانی هێزی پێشمەرگە، وەک بەشێک لە سیستەمی بەرگریی عێراق.. پرسی ناوچە کێشە لەسەرەکان (ڕاستییەکەی، ناوچەی تەعریبکراو و داگیرکراون)، کە لە ماددەی ١٤٠دا بە ڕوونی باس لە قۆناغ و میکانیزمەکانی چارەسەرکردنی کراوە.. پرسی دادگای باڵای فیدڕاڵیی.. پرسی نەوت و گاز و…….” زۆر پرسی دیکەی گرنگ و ستراتیژی. ئەمانەو تا ئێستاش، زیاتر لە پەنجا ماددەی ناو دەستوورەکە، هیچ یاسایەک بۆ وردکردنەوەیان دانەڕێژراوە، کە ئەمەش بۆ خۆی هۆکاری سەرهەڵدان و بەردەوامیی چەندین کێشەی جیددییە و بە هۆیەوە، حکوومەتی عێراق، خۆی لە ئەرک و بەرپرسیارێتیی جێبەجێکردنی ئەو ماددانە دزیوەتەوە.\nحکوومەتی ڕاگوزەر بە تەوقیتی ئەمریکی!\nسروشتی بێدەسەڵاتییەکەی ئەنجوومەنی حوکم، فەرامۆشکردنی بە مەبەست و ئامانجداری هەڵبژاردن و پێکهێنانی پەرلەمان و حکوومەتێکی نوێ لەلایەن هاوپەیمانان و بە دیاریکراوی (بریمەر)، هەروەها نەهێنانە بەرباسی دۆز و داوای ڕەوای ئەو پێکهاتانەی لە عێراقدا (بۆ نموونە کورد)، کە بە درێژایی هەشتا ساڵی فەرمانڕەوایەتیی حکوومەتە یەک لەدوا یەکەکانی عێراق (لە پاشایەتییەوە تا سەردەمی بەعس)، مافی بەشداریی سیاسییان لێ زەوت کرا و ڕووبەڕووی دڕندانەترین شێوەکانی سەرکوتکردن و ستەمکاریی بوونەوە. نەک هەر شەقامی عەرەبیی عێراقی (بەتایبەت شیعەکە)، بەڵکوو سەرکردایەتیی کوردستانیشی خستە دۆخی گومانکردن لە نیاز و ئامانجی هاوپەیمانان لە عێراقی دوای سەددام. بۆیە هەموویان ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ، بە شێوازی جیا و لە کەناڵی جیاوازەوە، کەوتنە فشارکردن بۆ ئەوەی بە لایەنی کەمەوە حکوومەتێک، کە تا ئاستێکی باش ڕەوایەتیی یاسایی و دەسەڵاتی هەبێت، ئەگەرچی کاتیی و ڕاگوزەریش بێت، پێک بهێنرێت، باشترە لەوەی عێراقی نوێ لەو چەقبەستن و بێ سەروبەرییەدا بمێنێتەوە. هەرنا بۆ ئەوەی حکوومەتەکە بتوانێ بە هاوکاریی هاوپەیمانان و لەسەرووشیانەوە، بە پاڵپشتیی ئەمریکا، ئامادەکاریی بۆ قۆناغەکانی دواتر بکات، بەتایبەتی لە نووسینەوەی دەستوورێکی نوێ بۆ دەوڵەتەکە و ئەنجامدانی هەڵبژاردن و پێکهێنانی پەرلەمان و حکوومەت، کە بە هۆیانەوە سەرەوەریی بۆ عێراق بگەڕێتەوە (ئەو سەروەرییەی، کە تا ئێستاشی لەگەڵدا بێت، نە هەیەتی و نە دەشیبێت، تا ئەوکاتەی ئێران بە میزاجی خۆی، ئیرادە سیاسیی حوکمڕانانی بەغدا دەسوڕێنێت!)\nحکوومەتی ڕاگوزەر لە هەناوی ئەنجوومەنی حوکم لەدایک بوو، بۆیە هەر زوو ڕووبەڕووی هەمان ئاستەنگ و لەمپەر و گومان و تۆمەتەکان بووەوە. بەتایبەتی سەرەڕای پێکهێنانی حکوومەتەکەش، کە سەرۆک و جێگر و وەزارەتیشی هەبوون، بەڵام دوا بڕیارە قورس و گرنگ و سەرەکییەکانی سیاسیی عێراق، هەر بە دەستی (CPA)ەوە بوون. بەمەش وردە وردە دەنگی ناڕەزایی لە شەقامی عێراقیدا لە پەیوەست بە داواکردنی ئاوەدانکردنەوە، فەراهەمکردنی خزمەتگوزارییەکان، گەڕاندنەوەی ئاسایش و سەقامگیریی، بەرزتر بووەوە.\nدواجار بە هەمان شێوەی ئەنجوومەنی حوکم، بەڵام بە کەمێک ڕتووش و مکیاژی جیاوازەوە، هەروەها بەرمەبنای خواست و ئیرادەی سیاسیەتەکانی (CPA)، حکوومەتە ڕاگوزەرەکەش لەسەر بنەمای پشک پشکێنە پێکهێنرا و سەرۆک و وەزیرەکانیشی (٢٥ وەزیر، ١٣ شیعە، پێنج سووننە، پێنج کورد، تورکمانێک و مەسیحیێک)، بە شێوەی دامەزراندن دیار کران.\nڕاستییەکەی حکوومەتە ڕاگوزەرەکە بەبێ سەرۆک وەزیران بوو، چونکە ئەندامانی ئەنجوومەنی حوکم لەناو خۆیاندا لەسەر ئەوە ڕێککەوتن، بەپێی ڕیزبەندیی ناوەکان، بۆ سەرۆکایەتییکردنی خولی مانگانەی ئەنجوومەنەکە، نۆرەی کامیان هات، هەر ئەو کەسەش سەرۆکایەتیی حکوومەتەکە دەکات. ئەوەبوو (ئەحمەد چەلەبی) لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٣، بووە یەکەم سەرۆکی ئەو حکوومەتە، کە تازە پۆستی سەرۆکی ئەنجوومەنی حوکمیشی لەوەی پێش خۆی (جەعفەری) وەرگرتبوو.\nعەللاوی وەک فریادڕەس!\nدواجار هەنگاو بۆ پێکهێنانی ئەنجوومەنی نیشتمانیی کاتیی نرا، ئەنجوومەنێک لە شێوەی پەرلەمان، ئەویش بە دیاریکردنی ١٠٠ کەس بۆ ئەندامێتیی ئەنجوومەنەکە لە ڕێگای هەڵبژاردن. کەچی میکانیزمەکانی هەڵبژاردن کێشە و ناڕەزایی کەوتە نێوان لایەنە سیاسییەکان، بەو پێیەی هەڵبژاردنەکە لەسەر ئاستی پارێزگاکان و بە شێوازی (بازنەی هەڵبژاردن) بوو.\nبەشێک لە لایەنە سیاسییەکان بە گومان و لە ترسی ئەوەی، شێوازەکە لە خزمەتی هەمان ئەو هێزانە دایە، کە لە پێکهێنانی ئەنجوومەنی حوکمدا بەشداریان کرد و ئەوانی تر خرانە پەراوێزەوە، دژی وەستانەوە. لە بەرامبەریشدا بەشێکی دیکەی لایەنە سیاسییەکان پێیانوابوو، بەهۆی ئەو بارودۆخە ئەوکات لە ئارادا بوو، ئەمەیان بەلاوە باشترین شێواز و میکانیزمی هەڵبژاردن بوو، لەمەشدا و بۆ کاڵکردنەوەی ناڕەزایی و دژایەتیی بەرەی یەکەم، پاساوی ئەوەیان هێنایەوە، کە ئەم ئەنجوومەنە کاتیی و تەمەن کورتە و هەر حەوت تا هەشت مانگ دەبێت.\nئەم ناکۆکیی و جیاوازیی و ناڕەزاییانە هەر تەنیا شێواز و میکانیزمی هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نیشتمانیی کاتیی نەگرتەوە، بەڵکوو پرسی دەستنیشانکردنی سەرۆکی دەوڵەت و سەرۆک وەزیرانیشی گرتەوە. ململانێ و ناکۆکیی نێوان (پاچەچی و یاوەر) لەو ڕۆژگارەدا باشترین نموونەیە، کە دواجار بابەتەکە بە قازانجی دووەمیان شکایەوە و بووە یەکەم سەرۆک کۆماری عێراقی سەردەمی دوای بەعس. هەرچی پەیوەندیشی بە پۆستی سەرۆک وەزیرانەوە هەبوو، (ئەیاد عەللاوی) کە کاندیدی ئەمریکییەکان بوو، بەبێ ڕێکابەر پۆستەکەی مسۆگەر کرد و بەم شێوەیە حکوومەتە کاتییەکە پێک هات. لەنێو گێژاو و بەرداشی ئەو ململانێ و ناکۆکییانەشدا، (ئەحمەد چەلەبی) کە بەشێک بوو تیایاندا، بە هۆی ئەوەی گوایە زانیاریی هەڵەی داوەتە ئەمریکا و ئامۆژگاریی هەڵە و ناڕاستی کردووە بۆ ئەوەی جەنگ لە دژی (سەددام) و ڕژێمەکەی هەڵبگیرسێنێت، لەلایەن واشنتۆنە ڕووبەڕووی شەپۆل و گەردەلوولی ڕەخنە و سەرکۆنەکردن بووەوە و دواجار بووە “ئاردی ناو دڕک!”.\nسەرەڕای تەمەنی کورتی حکوومەتەکەی (عەللاوی)، کە لەگەڵ (یاوەر)دا لە ڕێکەوتی ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٤، بە شێوەیەکی فەرمی، دەسەڵاتی لە (بریمەر) وەرگرت، بەڵام لە ئاستی ناوخۆدا ڕووبەڕووی چەندین گرفت و ئاستەنگ و لەمپەری گەورە بووەوە (بەتایبەتیش ڕووداوەکانی فەللووجە و یاخیبوونی سوپای مەهدیی سەر بە ڕەوتی سەد). لەگەڵ ئەمەشدا لەسەر ئاستی پەیوەندیی هەرێمایەتیی و نێودەوڵەتییدا، پێشکەوتنێکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی، کە ئاکامی ئەو پەیوەندییانە بە قازانجی باشتربوونی دۆخی ئابووری و دارایی عێراق تەواو بوون. لایەنێکی دیکەی گەشی سەردەمی حوکمڕانیی حکوومەتە کاتییەکەی (عەللاوی) ئامادەکاریی بوو بۆ هەڵبژادرنە گشتییەکانی ٢٠٠٥، کە لە کاتی خۆیاندا کران و ئەمەش وەک دەسکەوت و سەرکەوتنێک بۆ حکوومەتەکەی هەژمار کرا، بەتایبەتی کە لە ماوەی نێوان حوکمڕانییەکەی ئەو و ئەنجامدانی هەڵبژاردندا، زەمینە و پانتایێکی لەبار بۆ تەواوی هێزە سیاسییەکانی عێراق بە جیاوازیی دەنگ و ڕەنگ و پاشخانە فیکری و سیاسی و ئایدیۆلۆژی و نەتەوەیی و ئیتنی و تایفییەکانیان ڕەخسا، تا سەرقاڵی خۆئامادەکردن بن بۆ چوونە ناو کێبڕکێ و ململانێی هەڵبژاردنەکان.\nئەگەر لە باری سیاسیی و حوکمڕانیدا سەیری بارودۆخی عێراق بە شێوە گشتییەکەی بکەین، ئەوا زۆر بە ئاسانی دەرک بەو ڕاستییە دەکەین، کە لە شێوازی حوکمڕانیکردن و ئیدارەدانی دەوڵەتدا، هەموو ئەوانەی لە ٢٠٠٣وە حوکمی عێراقیان کردووە، نەیانتوانی حکوومەتێک بەرهەم بێنن و حوکمڕانیێک بکەن، عێراق لەو قەیرانە سیاسی، کۆمەڵایەتی و ئابوورییانە دەرباز بکات، کە بە دەستییانەوە دەناڵێنێت.. حکوومەت و حوکمڕانیێک، کە خەڵک هەست بکات هاووڵاتیی دەوڵەتێکی نوێی دوای سیستەمێکی دیکتاتۆرییە، کە ستەمکاریی و قۆرخکردنی دەسەڵاتی تێپەڕاندووە و جیاواز لە سەردەمی پێشوو، کە بەدەست جەنگ و خوێنڕێژی و سەرکوتکاریی و بێبەشبوون لە مافەکانی دەتلایەوە، ئەمجارە لەسایەی دادپەروەریی حوکمڕانیی نوێدا پشوو دەدەن و وەک مرۆڤ لە ئاشتی و دڵنیایی و ئاسوودەییدا دەژین.\nدیارە ئەمە پەیوەندیی بە بەردەوامیی هەڕەشە و مەترسییەکانی تیرۆر (پێشتر ئەلقاعیدە و ئێستا داعش) نییە.. هەروەها پەیوەندیی بەو گەندەڵییەوە نییە، کە وەک خێو و دێوەزمە لە لووتکەی حوکمڕانیدایە و دەستی ناوەتە بیناقاقای تەواوی دەزگاکانی سەر و ژێری دەوڵەت.. وەک چۆن پەیوەندیشی بە بوون و نەبوونی دەستوورەوە نییە، کە بە درێژایی دامەزراندنی دەوڵەتی عێراق (کە بەزۆر و بەبێ ویست و ئیرادەی کورد، بەشێکی کوردستان لە لایەن بەریتانییەکانەوە بەم دەوڵەتە عەربییەوە لکێنرا) لە پاشایەتییەوە تا ئێستا، حوکمڕانەکانی باوەڕیان پێی نییە و بە لایانەوە پارچە کاغەزێک نا، بەڵکوو پەڕۆیەکی پیسە و دەبێ فڕێ بدرێت، واتە ئەوەی هەیە و دەگوزەرێ، دەرەنجامە، نەک هۆکار.\nڕوون و ڕاشکاوتر بڵێین: تیرۆر و گەندەڵیی و پێشێلکردنی دەستوور و زۆر شتی تریش، دەرەنجامن نەک هۆکاری دۆخەکە. هۆکارە سەرەکی و بنەڕەتییەکە، کولتوور و عەقڵیەتی حوکمڕانیکردنە، عەقڵیەتێک برسی و شێتی کورسی و دەسەڵاتە، کە لە ئاستە گشتییە عێراقیەکەیدا لەسەر ئەو میراتە مێژووییەی بیابان کاوێژ دەکات و درێژە بە تەمەنی خۆی دەدات، کە بریتییە لە تاڵان و ڕاوڕووت. لەسەر ئاستە تایبەتییەکەشیدا لە پەیوەست بە شووناس و کولتوورە جیاوازەکانی بەرامبەریدا، ڕەگەکانی بە قووڵایی زەویی ئەو پاشخانە ئایدیۆلۆژییە عرووبەوی و ئەتمۆسفیرە شۆڤینییەدا شۆڕ بوونەتەوە، کە ڕەوایی بە سڕینەوەی هەرچی شووناس و کولتووری نا عەرەبی و تواندنەوەی لەناو بۆتەی شووناسی عرووبەدا دەدات!\nهەر بە تەنیا سەرنجدانێکی خێرای شوێنەواری ئەم عەقڵیەتە شۆڤینییە بارگاوی بە فاشیزمی (ئاینییە) لەو ناوچە کوردستانیانەی، کە لە ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧دا بە زەبری هێز و بە سەر پشتی تانک و زرێپۆش و بە لەشکری میلیشیای مەزهەبیی و پێش لەشکریی و کەواسووریی ناوخۆییەوە بۆی گەڕانەوە، باشتر لە چییەتی و ماهیەتی ئەم عەقڵیەتە دەگەین. هاوکات لە پشکنین و لێکۆڵینەوە لە وردەکاریی سیاسەت و ستراتیژ و بڕیار و هەنگاوەکانی (جەعفەری، مالیکی، عەبادی و….) لە پەیوەست بە دۆزی کورد، تەنانەت بە قووڵبوونەوە لە هۆکارەکانی پشتی دەست لەکارکێشانەوەی (عادل عەبدولمەهدی) لە حکوومەت، هەروەها ئەو قەیرانەی دوای ئەوە، کە پرۆسەی پێکهێنانی کابینەی نوێی دواخست، تا دواجار بەم شیوە نیوەچڵە لە پەرلەمان تێپەڕێندرا. لە هەموو ئەمانە و زۆر شتی دیکە، بە ڕوونی بۆمان دەردەکەوێت، کە شیعەی عێراق خەریکن لە فۆڕمێکی تر و بە میکانیزمی دیکە، دووبارە (شۆڤینیەت و فاشیزمی بەعس!) لە عێراقدا بەرهەم بێننەوە!\nبە کوردی و بە کورتی: بە چاوپۆشین لە سەردەمی ئەنجوومەنی حوکم و هەردوو حکوومەتی ڕاگوزەر و کاتیی عێراق، کە هێشتا بەرچاوڕوونییەکی ئەوتۆمان لەمەڕ چۆنیەتی شێوەگرتنی سیستەمی حوکمڕانیی لە عێراقدا نەبوو، بەڵام دوای دانانی دەستووری نوێ و هەڵبژاردنی یەکەم پەرلەمان و دامەزراندنی یەکەم حکوومەت، لە میانی ئەزموونمان وەک کورد لەگەڵ تەواوی حکوومەتەکانی دوای ٢٠٠٥ تا ئێستا، لە پەیوەست بە دۆزە نەتەوەییە ڕەواکەمان، بەتایبەتی لە جۆر و چۆنییەتی مامەڵەی عێراق لەگەڵ هەرێمی کوردستان، دەرکەوت کە ئەو عەقڵییەتەی لە بەغدا حوکم دەکات، بە جیاوازیی هەلومەرجی سیاسیی نێودەوڵەتیی لە سەردەمی بەعس و سەددام، کەچی لە دووبارە بەرهەمهێنانەوە و پەیڕەوکردنی سیاسەتی شۆڤینییانەیان، ئەگەر لە (بەعس) تێپەڕیان نەکردبێت، ئەوا کەمتریان نەکردووە. ئەوەیش کە وەک (بەعس) تا ئێستا نەیانتوانیوە ئەو گوتارە سیاسییە شۆڤینییەیان، لە ئاستە سەربازییەکەیدا لە بەرامبەرماندا دووبارە بکەنەوە، ئەوە پەیوەندیی بە بارودۆخی نوێی دونیا لە لایەک، هەروەها پەیوەندیی بە پەرتەوازەیی نێو ماڵیی خۆیان و سەرقاڵبوونیان بە شەڕی تایەفی و تەسفیەی حیساباتی مێژوویی نێوان خۆیانەوە هەیە (ئەمەو سەرەڕای هەوڵە شکستخواردووەکانی لە شێوەی ئەوەی فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەکانی دیجلە و دواتر هێرشی سەربازیی ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧).\nعێراق، دەوڵەتی هەمیشە کاتیی!\nلە دوای ڕووخانی بەعسەوە تا ئێستاشی لەگەڵدا بێت، ئەگەرچی لە ڕووخساردا عێراق هەر سێ سەرۆکایەتیی کۆمار و پەرلەمان و حکوومەتی هەیە، بەڵام شتێک نییە بەناو دەوڵەتی عێراق.. دەوڵەت وەک سەروەریی نێوخۆیی و هەرێمایەتیی و جیهانیی.. دەوڵەت وەک دامەزراوە و ژێرخان.. دەوڵەت وەک شکۆی هاووڵاتی و ماف!\nلە ئاستی ناوخۆدا میلیشیاکان، لە ئاستی هەرێمایەتیدا ئێران بە پلەی یەکەم و چەند وڵاتێکی دیکەش بە ئاست و پلەی جیاواز، لە ئاستی نێودەوڵەتیشدا ئەمریکا، هیچ سەروەریێکیان بۆ عێراق نەهێشتووەتەوە و هەر یەکەیان و بەشێواز و میکانیزمێکەوە، سەرانی ئەم عێراقە دەسوڕێنن و ئەجێنداکانی خۆیانی تێدا جێبەجێ دەکەن. ڕاستە لە ڕووکەشدا عێراق کورسی لە نەتەوە یەکگرتووەکان و کۆمکاری عەرەبی و هەندێ هاوپەیمانیی و کۆڕبەندی دیکەی هەرێمایەتیی و جیهانیدا هەیە، بەڵام ئەنجام ئەوەیە، کە هیچ کەس بە کڵاوەکەی ناپێوێ!\nمەرجەعیەتی باڵای ئایینی شیعە بە فەتوا، حزب و قەوارە سیاسییە شیعەکان بە سەپاندنی ئیرادەی هێز، هەردووکیان هیچ بەها و کاریگەریێکیان بۆ دامەزراوەکانی پەرلەمان و حکوومەت و دەزگاکانی دیکە نەهێشتووەتەوە.\nبەردەوامیی جەنگی تایفی و تیرۆر، گەندەڵیی و بەفیڕۆدانی سامانی سەر و ژێر زەویی.. هەڵکشانی بەردەوامی کێرڤی هەژاریی و بێکاریی.. بەرزبوونەوەی ڕێژەی نەخوێندەواریی و زۆری ژمارەی منداڵانێک کە گیرۆدەی بەدخۆراکین.. نەبوون و خراپیی خزمەتگوزارییە سەرەتایی و سەرەکییەکانی ژیان لە کەرتەکانی تەندروستی و پەروەردە و ئاووئاوەڕ.. بڵاوبوونەوەی پەتا و نەخۆشیی و ئالوودەبوونی کۆمەڵگا، بەتایبەتی لە نێویاندا توێژی گەنجان بە ماددە هۆشبەرەکان.. سەدان هەزار ئاوارەی عەرەبی شارەکانی ناوەڕاست، کە لە ترسی تیرۆر و شەڕی تایفی و کوشتن لەسەر ناسنامە، ناوێرن بگەڕێنەوە زێدی خۆیان و هەرێمی کوردستانیان کردووەتە نەوای ئارامیی و پەنای ئاسایش و دڵنیایی خۆیان…. هەموو ئەمانە هیچ مانا و بەهایەکیان بۆ بوونی مرۆییانەی مرۆڤەکانی نەهێشتووەتەوە، چ جای مافی هاووڵاتیبوون!\nمەگەر ساویلکە و خۆشخەیاڵ بێت، دەنا هیچ کوردێکی بە ئاگا و هۆشیار، ئومێدی ئایندەی خۆی و ڕۆڵە و نەوەکانی، لەسەر ئەم وێرانەیە هەڵناچنێت. ئومێد هەڵچنین لەسەر بەناو دەوڵەتی عێراق، کە تەلارێکە لەسەر زبڵ و خاشاک بونیاد نراوە، وەک ئەوە وایە، بەسواری بەلەمێکی شڕ و شەقەوە، زەریاکان ببڕیت.\nکورد هەر چی گلەیی و ڕەخنەی لە حوکمڕانیی کوردیی هەیە، تا ئاستی تووڕەیی و یاخیبوونیش، مافی خۆیەتی، بەڵام ئەو کەسەی ئەم گلەیی و ڕەخنە و تووڕەییانەی، بکاتە پاساو و بیانووی، بۆ بەستینەوەی چارەنووسی خۆی و نەوەکانی بە حوکمڕانیی عێراقێکەوە، کە تەنانەت لەکاتی ئاوزینگدانیشدا، هێشتا خەون بەوەوە دەبینێت، شکۆی نەتەوەیی و سەروەریی نیشتمانیی ئێستامان، کە بەری سەت ساڵ خەبات و دەریایەک خوێن و قوربانیدانە نەهێڵێت و دووبارە کورد بکاتەوە پاشکۆ و شوێنکەوتە و مەوالیی عرووبە و بەغدا، ئەوپەڕی شەرم و شوورەیی و خۆبەکەمزانییە.\nلەکاتێکدا کە ئەم بۆچوونەمان بە هیچ شێوەیەک، ڕەوایەتییدان نییە بە گەندەڵیی و بێدادیی ناوخۆیی، هاوکات هەرگیز ڕەوایەتییدانیش نییە بە چاندنی تۆوی ڕق و تۆڵە لە ناخی مرۆڤی کورد لە بەرامبەر ئەوی دیکەی عەرەب لە عێراقدا.. وەک چۆن هەرگیز ڕەوایەتییدان نییە بەوەی، کە کورد ئەو ستەمکارییەی سەت ساڵە عرووبەی عێراق لە پاشایاتییەوە، تا ئەمڕۆ لێی دەکات، بکاتە بیانوو و پاساوی سەرکێشان بۆ بیرکردنەوە و ڕەفتاری شۆڤینی و ڕاسیستی، بەقەد ئەوەی هەوڵێکە بۆ ئەوەی کورد لەناوخۆیدا و لە ئاستە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکەی، بە شێوەیەکی ڕیشەیی بەخۆیدا بچێتەوە. بەجۆرێک، کە سەرەتا لە دەرزیئاژنکردنی خەوش و کێماسییەکانی خۆیەوە تێی هەڵبچێتەوە و دەست پێ بکاتەوە، ئینجا بپەڕێتەوە بۆ قۆناغی گەڵالەکردنی ڕوانگە و تێگەیشتنێکی دیکەی نوێی دروست بۆ بەرامبەرەکانی لە بەغدا.. ڕاستگۆ بێت لە کۆتایی پێهێنانی ناکۆکییە سیاسی و ململانێ ناوخۆییەکانی و بە ڕاستگۆییشەوە بێتەوە سەر سفرەی کوردبوون، ڕاشکاوتریش لەگەڵ عێراق تێی هەڵبچێتەوە.\nئەگەر کورد لە ڕابردووی دوور و نزیکدا، پەندی وەرنەگرت، با ئیدی ئەزموونە تفت و تاڵەکانی لەگەڵ قۆناغی دوای بەعس تا ئەمڕۆ، بکاتە بناغەی هەر هەنگاوێکی داهاتووی لە مامەڵەکردن لەگەڵ عێراق و لە کاتی بیرکردنەوە لە چوونە ناو هەر ڕێککەوتنێکی سیاسیدا لەگەڵ حوکمڕانەکانی بەغدا، پرەنسیپی (Dont Forget)ی جووەکان، بکاتە پێشمەرجی کار و بەرنامە و ئەجێنداکانی!


ئیبراهیم هه‌ورامانی/ هه‌ولێر ...كۆریای باكوره ؟\nده‌مه‌وێت سه‌ره‌تا به‌م پرسیاره ده‌ستپێبكه‌م ،ئایا هه‌ولێر ..كۆریای باكوره ؟ به‌رله‌وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ئه‌م پرسیاره به‌به‌ڵێ ،یان به‌نه‌خێر ،ده‌زانم ئه‌م شاره ئازیزه پایته‌ختی ئه‌م هه‌رێمی كوردستانه‌یه ،هه‌رێم پاش ڕشتنی ده‌ریاك خوێن و شه‌هیدبوونی هه‌زاران ڕۆڵه‌ی ئه‌م نیشتمانه‌و چه‌ندین ساڵ خه‌بات و قوربانیدان وئه‌نفال و كیمیاباران و ڕاگواستن و به‌عه‌ره‌بكردن و به‌بعسی كردن كه دواخه‌ونی هه‌موو كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان بوو ،ببینه خاوه‌نی هه‌رێمێكی خۆماڵی ،به‌داخه‌وه نه‌توانرا ،هه رێمی كوردستان ببێته هه‌رێمی هه‌مووان .وه‌ك وتم پاش ئه‌م هه‌موو قوربانیدانه بوینه‌ته خاوه‌نی هه‌رێمێكی قه‌یراناوی كه پایته‌خته‌كه‌ی هه‌ولێره . جارێكی تر ده‌مه‌وێت بێمه‌وه سه‌ر سه‌ری دێڕ و بپرسم ئایا هه‌ولێر ...كۆریای باكوره ، دیاره ئه‌گه‌ر نا ، چما له‌و پایته‌خته هه‌لی كار زیاد له‌پێویسته ؟فه‌رمانبه‌ران له‌كاتی خۆیاندا نه‌ك موچه‌ی ته‌واو چاره‌كه موچه‌كه‌یان وه‌رده‌گرن ؟ ته‌واوی خزمه‌تگوزارییه‌كان نه‌وه‌ستاون و له پێشكه‌شكردندان ؟ یان ......هتد ؟\nئه‌گه‌ر نا ، ئه‌م ده‌ربڕینه‌ی ئێمه ته‌واو پێچه‌وانه‌یه ،ئه‌دی بۆ ده‌نگێكی ناڕازیی له‌و پایته‌خته خۆشه‌ویسته نابیسترێ ؟ یان بۆ له‌پێناوی مافه‌سه‌ره‌تاییه‌كانیاندا له‌ته‌ك ده‌نگه ناڕازییه‌كانی دیكه‌ی هه‌رێمدا نابنه هاوده‌نگ ؟ یان ئه‌وه‌تان له‌ژێر فشاری تۆڕه جاسوسی وچاوسوركردنه‌وه و تۆقاندن و ترساندندان .\nده‌كرێت بپرسین ئه‌گه‌ر ئه‌و شاره كه‌له‌ڕابردوودا له‌شكری هۆلاكۆ به‌زێن بووه ،هۆكار چییه ؟له‌ته‌واوی ئه‌م هه‌موو ناعه‌داله‌تییه‌ی بوونی هه‌یه و ئه‌و هه‌موو قه‌یرانه‌ی ڕوبه‌ڕووی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان بوه‌ته‌وه نایه‌ته ده‌نگ و ببێته پاڵپشتی ته‌واوی ئه‌و ده‌نگه ناڕازییانه‌ی له‌ئێستادا بۆیه‌كلاییكردنه‌وه‌ی ئه‌م ناعه‌داله‌تیانه پێویستیان به هه‌ماهه‌نگی خه‌ڵكه ناڕازییه‌كه‌ی ئه‌م شاره خۆشه‌ویسته هه‌یه .


هەڤاڵنامە: مانگرتنی خوێندکاره‌کانی کۆلیژی دەرمانسازی زانکۆی جیهان پێی نایه رۆژی 34 هه‌م\nمانگرتنی خوێندکاره‌کانی کۆلیژی دەرمانسازی زانکۆی جیهان پێی نایه رۆژی 34 هه‌م\nنزیکه‌ی حه‌فتا خوێندکاری به‌شی ده‌رمانسازی زانکۆی جیهان ماوه‌ی زیاتر له مانگێکه له‌به‌رده‌م وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵای حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان مانیان گرتووه‌و بریاریان داوه تا جێ به‌جێکردنی خواسته‌کانیان به‌رده‌وام بن له مانگرتن. خوێندکاره‌کان ژماره‌یان 70 خوێندکار ده‌بێت و له 38 کچ و 32 کور پێک دێن .\nئه‌ژین دڵشاد به نوێنه‌رایه‌تی خوێندکاره مانگرتووه‌کان له لێدوانێکی تایبه‌ت به ماڵپه‌ری ئاینده باسی کێشه‌کانی خۆیانی کردوو گوتی ئێمه ساڵی پار له زانکۆ جیهان وه‌رگیراین ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پێداویستی ته‌واوی نه‌بوو ئه‌و ساڵه به (تمهیدی) هه‌ژمار کرا و ساڵێکمان فه‌وتا ، ئه‌مساڵیش به‌هه‌مان شێوه پێداویستیه‌کانمان دابین نه‌کراو له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاوه فه‌رمانی داخستنی درا.\nدواتر مۆڵه‌تی یه‌ک مانگ بۆ دابین کردنی پێداویستی درا به‌زانکۆی جیهان که ماوه‌که‌ی تا 15-1 2010 بوو ، به‌ڵام دابین نه‌کرا .\nزانکۆی جیهان هیچ پێداویستیه‌کی نیه\nئه‌ژین له باره‌ی کێشه‌که‌یان و نه‌بوونی پیداویستیه‌کانیان ده‌ڵێت " کاتێک ئێمه له زانکۆ وه‌رگیراین هیچ پێداویستیه‌کی بواری ده‌رمانسازی له زانکۆی جیهان نه‌بوو ، مامۆستای پسپۆر نه‌بوو ، تاقیگه و پێداویستیه‌کانی تر هیچی نه‌بوو ، هه‌ربۆیه ساڵێکمان لێ فه‌وتا و ئه‌مساڵیش به‌هه‌مان شێوه پێداویستیه‌کانمان دابین نه‌کرا ، له‌کاتێکدا ئێمه هه‌ر یه‌که‌مان (6،850،000) دینارمان داوه‌و پاره‌که‌شمان تازه بۆ ناگه‌ڕێته‌وه.\nبریاریان داوه نه‌گه‌رێنه‌وه بۆ زانکۆی جیهان و دوای کۆلیژه هاوشێوه حکومیه‌کان ده‌که‌ن\nخویندکاره مانگرتووه‌کان بریاریان داوه جارێکی تر نه‌گه‌ڕێنه‌وه بۆ زانکۆی جیهان و له‌و باره‌یه‌وه ئه‌ژین دڵشاد ده‌ڵێت " ئێمه تازه ناگه‌ڕێینه‌وه زانکۆی جیهان ، له‌به‌رئه‌وه‌ی ساڵێکمان له خوێندن به‌خۆرایی لێ رۆیی و ئه‌مساڵیش هیچ پێداویستیه‌کان دابین نه‌کرد ، بۆیه ئه‌و بریاره‌مان داوه‌و لێی پاشگه‌ز نابینه‌وه" ئه‌ژین هه‌روه‌ها ده‌ڵێت ئێمه داوامان ئه‌وه‌یه هه‌موومان له کۆلیژه ده‌رمانسازیه حکومیه‌کان وه‌ربگیرێین ، چونکه هه‌موومان نمره‌کانمان به‌رزه و له 85 زێده‌تره.\nچاوه‌ڕێی بریاری وه‌زاره‌ت ده‌که‌ن\nئه‌ژین دڵشاد له کۆتایی لیدوانه‌که‌ی دا بۆ ماڵپه‌ری ئاینده گوتی ، وه‌زاره‌ت یه‌ک مانگ مۆڵه‌تی دا به‌زانکۆی جیهان تا پێداویستیه‌کان دابین بکات و دوا رۆژی مۆڵه‌ته‌که 15-1-2010 بوو ، به‌ڵام هه‌ر دابین نه‌کرا ، بۆیه بریاره به‌یانی به‌یانی 20-1-2010 ئه‌نجومه‌نی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا دوا بریاری خۆی له‌و بواره‌وه بدات ، ئه‌ژین ده‌رباره‌ی ئه‌نجامی بریاره‌که ده‌ڵێت ئێمه گه‌شبینین که وه‌زاره‌ت له‌به‌رژه‌وه‌ندی ئێمه بریار بدات ، به‌ڵام ئه‌گه‌ر بریاره‌که له‌به‌رژه‌وه‌ندی ئێمه نه‌بوو ئه‌وکاته جگه له‌مانگرتن خۆپیشاندان ده‌که‌ین و شه‌قامه‌کان ده‌گرین و کۆڵ ناده‌ین تا خواسته‌کانمان جێ به‌جێ ده‌کرێت.\nتێبینی ئه‌م راپۆرته‌م بۆ ماڵپه‌ری ئاینده (www.aynda.org) ئاماده کردووه\nفۆتۆ : عامر عه‌بدوڵا


مه‌كته‌بی سیاسی نه‌خشه‌ڕێگه‌ی یه‌كێتی‌وئاڵوگۆڕو پڕکردنەوەی پۆسته‌کان تاوتوێ ده‌كات\nبه‌م نزیكانه سه‌ركردایه‌تی كۆده‌بێته‌وه مه‌كته‌بی سیاسی نه‌خشه‌ڕێگه‌ی یه‌كێتی‌وئاڵوگۆڕو پڕکردنەوەی پۆسته‌کان تاوتوێ ده‌كات  راپۆرتی، هه‌ڵكه‌وت زه‌نگه‌نه 16/2/2017\nئه‌مڕۆ 16/2/2017، مه‌كته‌بی سیاسیی ی.ن.ك كۆده‌بێته‌وه‌و به‌پێی لێدوانی ئه‌ندامێكی مه‌كته‌بی سیاسی بۆ كوردستانی نوێ، «له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا نه‌خشه‌ڕێگه‌ی یه‌كێتی بۆ چاره‌سه‌ری كۆی كێشه‌كان‌و ئاڵوگۆڕی پۆسته حكومی‌و حزبییه‌كان‌و پڕكردنه‌وه‌ی پۆسته به‌تاڵه‌كانی یه‌كێتی» تاوتوێ ده‌كرێن.\nیه‌كێتی نه‌خشه‌ڕێگه‌ی بۆ چاره‌سه‌ری كۆی كێشه‌كان هه‌یه\nكۆبوونه‌وه‌ی ئه‌مڕۆی مه‌كته‌بی سیاسیی ی.ن.ك كه هاوكاته له‌گه‌ڵ كۆتایی ئه‌م هه‌فته‌یه‌دا، دووه‌م كۆبوونه‌وه ده‌بێت له‌م هه‌فته‌یه‌دا، ئه‌ویش دوای ئه‌وه‌ی سه‌ره‌تای ئه‌م هه‌فته‌یه 11/2/2017، مه‌كته‌بی سیاسی به‌سه‌رپه‌رشتی كۆسره‌ت ره‌سوڵ عه‌لی جێگری یه‌كه‌می سكرتێری گشتی، له ماڵی سه‌رۆك مام جه‌لال، كۆبۆوه.\nسه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی ی.ن.ك، گرنگترین ته‌وه‌ره‌كانی كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌مڕۆی مه‌كته‌بی سیاسی روونكرده‌وه‌و له لێدوانێكدا بۆ كوردستانی نوێ، وتی: كۆبوونه‌وه‌كه بۆ تاوتوێكردنی ره‌شنووسی نه‌خشه‌ڕێگه‌ی یه‌كێتییه بۆ چاره‌سه‌ری كۆی كێشه‌كان»، وتیشی: نه‌خشه‌ڕێگه‌كه پاش ئه‌وه‌ی مه‌كته‌بی سیاسی تاوتوێی ده‌كات، ده‌خرێته به‌رده‌م كۆبوونه‌وه‌ی سه‌ركردایه‌تی، سه‌ركردایه‌تیش له كۆبوونه‌وه‌یه‌كدا كه به‌م نزیكانه ده‌كرێت په‌سه‌ندی ده‌كات، «ئه‌و نه‌خشه‌ڕێگه‌یه پاش په‌سه‌ندكردنی، به ئاگاداری ئه‌نجومه‌نی ناوه‌ندی، ده‌بێته چوارچێوه‌ی سیاسه‌تی ره‌سمی یه‌كێتی بۆ ساڵی 2017 به‌مه‌به‌ستی یه‌كخستنه‌وه‌ی نێوماڵی كورد».\nورده‌كاریی گۆڕانكاری له پۆسته‌كاندا\nسه‌عدی پیره زانیاریی له‌باره‌ی ته‌وه‌رێكی دیكه‌ی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی ئه‌مڕۆی مه‌كته‌بی سیاسییه‌وه، خسته‌ڕوو «ته‌وه‌رێكی دیكه په‌یوه‌ندیی به ئاڵوگۆڕی پۆسته حكومی‌و حزبییه‌كانه‌وه هه‌یه، بۆ دامه‌زراوه حكومییه‌كان به ڕاوێژ له‌گه‌ڵ حكومه‌تی هه‌رێم ده‌بێت»، شێوازی گۆڕانكارییه‌كانیشی روونكرده‌وه «ئه‌و گۆڕانكارییانه له‌و پۆستانه‌دا ده‌بێت كه پێویستیان به گۆڕانكارییه، یان ئه‌وانه‌ی ئێستا له‌و پۆستانه‌دان‌و خۆیان داوای گۆڕانكارییان كردووه، یان ئه‌نجامی مانه‌وه‌ی كه‌سێكه له پۆستێكدا بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر، ئه‌گه‌ر پێویست به گۆڕانكاریی بكات، ده‌گۆڕدرێت، هه‌روه‌ها ئه‌و پۆستانه‌ی كه هی یه‌كێتین‌و به به‌تاڵی ماونه‌ته‌وه، پڕ ده‌كرێنه‌وه».\nگۆڕانكارییه‌كان چۆن ده‌كرێن؟، له وه‌ڵامدا ئه‌ندامه‌كه‌ی مه‌كته‌بی سیاسی له لێدوانه‌كه‌یدا بۆ كوردستانی نوێ به‌م شێوه‌یه باسی شێوازی گۆڕانكارییه‌كانی كرد «بۆ گۆڕانكاری‌و پڕكردنه‌وه‌ی پۆسته به‌تاڵه‌كان، سی ڤی ئه‌و كه‌سانه‌ی خۆیان بۆ پۆسته‌كان كاندید ده‌كه‌ن، هه‌مووی له مه‌كته‌بی سیاسی كۆده‌كرێنه‌وه‌و له كۆبوونه‌وه‌یه‌كی مه‌كته‌بی سیاسیدا تاوتوێ ده‌كرێن‌و پاشان ده‌درێن به تیمێكی شاره‌زاو تایبه‌ت‌و پۆلێن ده‌كرێن»، ته‌ئكیدیشیكرده‌وه «گۆڕانكارییه‌كان بۆ رازیكردنی هیچ لێپرسراوو كه‌سێك نییه، به‌ڵكو گۆڕانكاریی بۆ پێشخستن‌و گه‌شه‌پێدانی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستانه. له‌و گۆڕانكارییانه‌ش گرنگیی ده‌درێت به پشكی گه‌نجان».\nرزگار عه‌لی: به‌م نزیكانه یه‌كێتی له‌گه‌ڵ پارتی‌و لایه‌نه‌كانی دیكه‌شدا كۆده‌بێته‌وه\nبه‌رده‌وام بوونی كۆبوونه‌وه‌كانی مه‌كته‌بی سیاسی‌و گفتوگۆ له‌سه‌ر نه‌خشه‌ڕێگه‌ی یه‌كێتی بۆ چاره‌سه‌ری كێشه‌كان له كاتێكدایه، به‌پێی زانیارییه‌كانی كوردستانی نوێ، پێده‌چێت هه‌فته‌ی داهاتوو سه‌ردانه‌كانی وه‌فدی پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ لای لایه‌نه سیاسییه‌كان ده‌ستپێبكاته‌وه، له‌وباره‌یه‌وه كوردستانی نوێ، په‌یوه‌ندیی كرد به ئه‌ندامێكی سه‌ركردایه‌تیی پارتییه‌وه، له وه‌ڵامدا زانیارییه‌كه‌ی ره‌تنه‌كرده‌وه، به‌ڵام ئاماده‌نه‌بوو هیچ لێدوانێك بدات، له به‌رامبه‌ردا، رزگار عه‌لی ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی ی.ن.ك به كوردستانی نوێ-ی راگه‌یاند: به‌م نزیكانه وه‌فدی باڵای یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان له‌گه‌ڵ پارتی دیموكراتی كوردستان‌و لایه‌نه‌كانی دیكه‌شدا كۆده‌بێته‌وه.\nساماڵ عه‌بدوڵڵا: پێویسته گۆڕانكاریی له‌هه‌رسێ سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌دا به یه‌ك پاكێج بكرێت\nهه‌ر له چوارچێوه‌ی چڕبوونه‌وه‌ی هه‌وڵه‌كان بۆ چاره‌سه‌ری كێشه‌كان، له دوو رۆژی رابردوودا 14/2/2017، سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌شی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان‌و بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان كۆبوونه‌وه‌و ته‌ئكیدیان كرده‌وه كه « ده‌بێت هه‌وڵی ته‌واو بدرێت بۆ زووتر چاره‌سه‌ركردنی كۆی كێشه‌كان‌و باشتركردنی بژێوی خه‌ڵك». له‌باره‌ی كۆبوونه‌وه‌كه‌وه، ساماڵ عه‌بدوڵڵا ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌ش به كوردستانی نوێ-ی راگه‌یاند: له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا گفتوگۆ له‌سه‌ر چه‌ندین میكانیزم كرا بۆ جێبه‌جێكردنی به‌نده‌كانی رێكه‌وتننامه‌كانی نێوان یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان‌و بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان، « دوو رێكه‌وتن له‌نێوان یه‌كێتی‌و گۆڕاندا هه‌یه ئه‌وانیش رێكه‌وتننامه‌ی پێكهێنانی حكومه‌تی خۆجێیی پارێزگاكانی سلێمانی‌و هه‌ڵه‌بجه‌و ئیداره‌كانی گه‌رمیان‌و راپه‌ڕین، رێكه‌وتننامه‌ی سیاسیی نێوان هه‌ردوولا»، وتیشی: بۆ رێكه‌وتننامه‌ی یه‌كه‌م ته‌ئكید له‌جێبه‌جێكردنی ئه‌و به‌ندانه كرایه‌وه كه هێشتا جێبه‌جێنه‌كراون، بۆ رێكه‌وتننامه‌ی سیاسیش باس له‌وه‌كرا ئه‌و لیژنانه‌ی كه بۆ جێبه‌جێكردنی رێكه‌وتننامه‌كه پێكهێنرابوون، كارا بكرێنه‌وه‌و ئیش‌و كاره‌كانی خۆیان بكه‌ن. ته‌ئكیدیش له په‌له‌كردن له چاره‌سه‌ری كێشه سیاسییه‌كان‌و قه‌یرانه‌كانی هه‌رێم كرایه‌وه. راشیگه‌یاند: له‌باره‌ی په‌یامه‌كه‌ی كاك مه‌سعود-ەوە، هه‌ردوولا پێشوازیمان لێكردووه‌و چاوه‌ڕێی گه‌ڕی دووه‌می دانیشتنه‌كانین، «وه‌كو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان جه‌خت له جێبه‌جێكردنی ناوه‌ڕۆكی په‌یامه‌كه وه‌كو خۆی ده‌كه‌ینه‌وه‌و پێمان وایه پێویسته گۆڕانكاریی له‌هه‌ر سێ سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌دا به یه‌ك پاكێج بكرێت».\nتێڕوانینی گۆڕان بۆ په‌یوه‌ندییه‌كانی یه‌كێتی‌و پارتی\nله‌باره‌ی تێڕوانینی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕانەوە بۆ په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان یه‌كێتی‌و پارتی، ساماڵ عه‌بدوڵڵا وتی: یه‌كێتی خۆی باسی له‌وه‌كردووه كه تائێستا هیچ رێكه‌وتنێكی نوێ نه‌كراوه له‌گه‌ڵ پارتی، یه‌كێتی پێیباشه رێكه‌وتن گشتگیر بێت‌و به ره‌زامه‌ندیی هه‌موو لایه‌نه سیاسییه‌كان بێت، ده‌ستپێشخه‌رییه‌كه‌ش وه‌كو خۆی جێبه‌جێ بكرێت، «بزووتنه‌وه‌ی گۆڕانیش به ته‌ئكید رێگر نییه له‌وه‌ی كه پێشتر یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان، هاوپه‌یمانیی ستراتیژیی له‌گه‌ڵ پارتی دیموكراتی كوردستان هه‌بووه، به‌ڵام ئێمه ته‌ئكیدمان له رێكه‌وتنی نێوان یه‌كێتی‌و گۆڕان كردۆته‌وه، یه‌كێتیش له كۆبوونه‌وه‌ی سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌شدا ته‌ئكیدیان له رێكه‌وتنه‌كه كردۆته‌وه»، ئاماژه‌ی به‌وه‌شدا « وه‌كو یه‌كێتی‌و گۆڕان رێكه‌وتین له‌سه‌ر كاراكردنی هه‌نگاوه‌كانی جێبه‌جێكردنی رێكه‌وتننامه‌كانی نێوانمان. بڕیاریشدرا كۆبوونه‌وه‌كانی سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌ش بكرێن به كۆبوونه‌وه‌ی ده‌وری‌و هه‌ر 15 رۆژ جارێك كۆبوونه‌وه بكرێت».\nبه‌پێی زانیارییه‌كانی كوردستانی نوێ-ش، دوای كۆبوونه‌وه‌ی سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌شی یه‌كێتی‌و گۆڕان، پێده‌چێت هێرش‌و لێدوانی هه‌ندێك له هه‌ڵسوڕاوانی گۆڕان له به‌رامبه‌ر یه‌كێتی، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، له‌پێناوی په‌ره‌پێدانی په‌یوه‌ندییه‌كاندا، خاوببنه‌وه.


"لە هەرێمی كوردستان بازرگانیكردن بە مرۆڤ بوونی هەیە" | ROJnews\n"لە هەرێمی كوردستان بازرگانیكردن بە مرۆڤ بوونی هەیە"\nدووشەممە, 30 يول 2018 - 11:14\nدەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ ڕایدەگەیەنێت، كە بازرگانیكردن بە مرۆڤ لە هەرێمی كوردستان بوونی هەیە و بەهۆی دەرنەچوونی یاسایەكی تایبەت بەو پرسەش، نەتوانراوە شێوازەكانی بازرگانیكردن بە مرۆڤ جیابكرێتەوە.\nئەمڕۆ لە هۆتێل دێدمان لە شاری هەولێر، كۆنفراسێكی تایبەت بە بازرگانیكردن بە مرۆڤ ئەنجام درا، كە لەلایەن ڕێكخراوی لێكۆڵەریی بۆ سەروەریی یاسا ڕێكخرابوو، تێیدا كۆمەلێك پرسی تایبەت بە بازرگانیكردن بە مرۆڤ خرانەڕوو .\nبەپێی وتەی محەمەد گۆمەشینی، وتەبێژی دەستەی سەربەخۆی مافەكانی مرۆڤ بۆ ڕۆژنیوز، لە ئێستادا لە هەرێمی كوردستان بازرگانیكردن بەمرۆڤ بوونی هەیە، بەڵام نەبۆتە دیاردە و تەنها حاڵەتە.\nدەرنەچوونی یاسایەكی تایبەت بە بازرگانیكردن لە پەرلەمانی هەرێمی كوردستان، بەهۆکاری ئەوە دەزاندرێت کە تا ئێستا نەتوانراوە ئامارەكانی تایبەت بە بازرگانیكردن بە مرۆڤ بە شێوەیەكی ڕێكوپێك بخرێتەڕوو، تا شێواز و جۆری بازرگانیەكانیش دیاری بكرێت.\nبەپێی داتا و زانایرییەکانی دەستەی مافی مرۆڤ، لەناو كامپەكان حاڵەتی بازرگانیكردن بە مرۆڤ نەبووە، بەڵام ئەوەی هەبووە زیاتر بازرگانیكردن بە كرێكارانی بیانیی و ئەو كەسانە بووە کە لەسەر شۆستەكان سواڵ دەكەن.


👫 بارزان وەهاب Biography\n📅 Added on Jun 14 2017 12:05PM\nلەدایکبوی خانەقینە دەرچوی بەشی ئینگلیزی کۆلیژی ئا [ More... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ E.Î.F. 14-6-2017 12:05:30\n📕 بیست و پێنج ساڵ سەروەری: رۆژژمێری روداوەکانی ی.ن.ک Library\n👁 This item has been viewed 5,125 times\nئازاد خانەقینی [ More... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ B.J. 10-6-2012 16:51:49\n✌ خالید وەهاب Martyrs\n📅 Added on Jun 14 2017 11:31AM\n👁 This item has been viewed 6,100 times\nشەهید لەساڵی 1956 لە خانەقین لەدایک بوە لە کاتی [ More... 👁] ✖ ✖ 2 1 ✔ 99% ✍ E.Î.F. 14-6-2017 11:31:15\n📕 مادێنا: مێژوو و ببیلیۆگرافیای راگەیاندنی ی.ن.ک 1975-1991 Library\n👁 This item has been viewed 2,622 times\nئازاد خانەقینی مادێنا- مێژوو و بیبلۆگرافیای راگەی [ More... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 80% ✍ H.B. 10-6-2012 12:35:13


خاسیەتەكانى كۆمەڵى رزگاربوو (الفرقة الناجیة): ماڵپەڕی وەڵامەکان\nبیروباوه‌ڕخاسیەتەكانى كۆمەڵى رزگاربوو (الفرقة الناجیة)\nخاسیەتەكانى كۆمەڵى رزگاربوو (الفرقة الناجیة)\nئایا دیارترین خاسیەتەكانى كۆمەڵى رزگاربوو (الفرقة الناجیة)چیە؟ وە ئایا ناتەواوى لەو خاسیەتانەدا مرۆڤى پێ دەردەچێت لە كۆمەڵى رزگاربوو؟\nدیارترین خاسیەتى كۆمەڵى رزگاربوو بریتیە لە دەستگرتن بەو بەرنامەیەى كە پێغەمبەرى لەسەربووە ﷺ ، لە بیروباوەڕ و عیبادەت و ئەخلاق و كڕین وفرۆشتندا، جا بۆیە لەم چوار باسەدا دەبینى كۆمەڵى رزگاربوو دەستێكى باڵایان تێیاندا هەیە و دیارن لەو ڕووەوە:\nلە بیروباوەڕدا دەبینى زۆر پەیوەستن بەوەى كە قورئان و سوننەتى پێغەمبەرى خوا ﷺ ئاماژەى بۆ دەكەن و باسى دەكەن لە یەكخواپەرستیەكى پاك لە خوایەتى و پەروەردگارێتى و ناو وصیفاتەكاندا.\nوە لە بابەتى خواپەرستیشدا دەبینى ئەم كۆمەڵەیە جیاوازە لە پەیوەست بوونێكى تەواوەتى و جێ بەجێكردنیشی بۆ ئەو بەرنامەیەى كە پێغەمبەرى خواى لەسەربووە ﷺ ، لەبوارى عیبادەتدا لە جۆر و شێواز و ئەندازە و كات و شوێن و هۆكارى عیبادەتەكەش، بۆیە تازەگەرى و بیدعە نابینى لە دینى خوادا، بەڵكو ئەوان لەوپەڕى ئەدەب و ئاكاردان لەگەڵ خواو پێغەمبەرەكەیدا، وهەرگیز پێش خوا و پێغەمبەرەكەى ناكەون لە شەرعاندنى عیبادەتێك كە خواى گەورە ئیزنى نەدابێت.\nوە لە بوارى ئەخلاق و ئاكاریشدا دەیانبینى بەهەمان شێوە جیاواز و ناسراون بەبەراورد لەگەڵ جگە لەخۆیاندا لەڕووى ڕەوشت جوانیەوە وەكو خێرویستنیان بۆ موسڵمانان و سنگفراوانیان و ڕووخۆشیان و قسەجوانى و دەستكراوەیی و ئازایەتى و جگەلەوانەش لە بابەتى ڕەوشت و ئاكاردا.\nوە لەبوارى كڕین و فرۆشتنیشدا دەیانبینى كەبەوپەڕى ڕاستگۆییەوە مامەڵە لەگەڵ خەڵكیدا دەكەن، جێبەجێكارى ئەو دوو سیفەتە جوانەن كە پێغەمبەرى خوا ﷺ ئاماژەى بۆ كردوون لەم فەرموودەیەدا: ((البيعان بالخيار ما لم يتفرقا فإن صدقا وبينا بورك لهما في بيعهما، وإن كذبا وكتما محقت بركة بيعهما)) (1). واتە: كڕیار و فرۆشیار سەرپشكن سەبارەت بە پەشیمان بوونەوە لە مامەڵەكەیان مادام هێشتا جیانەبوونەتەوە لەو دانیشتنەدا، جا ئەگەر ڕاستیان كرد و ڕوونیان كردەوە ئەوا بەرەكەت دەخرێتە ئەو كڕین و فرۆشتنەیانەوە، وە ئەگەریش درۆیان كرد و عەیبەى كالآكەیان شاردەوە لەیەكتر ئەوا فەڕ و بەرەكەت لە مامەڵەكەیاندا نامێنێت و هەڵدەگیرێت.\nوە ناتەواوى و كەموكورتى لەم خاسیەتانەدا مرۆڤ دەرناكات لەوەى كە سەربە كۆمەڵى رزگاربووبێت، بەڵام بۆ هەموو كەسێك ئەو پلە وپایە هەیە كە بە گوێرەى كاروكردەوەكەیەتى، وە ناتەواوى و كەموكورتى لەلایەنى تەوحیدەوە لەوانەیە دەرى بكات لە كۆمەڵى رزگاربوو وەكو ناتەواوى لە ئیخلاص و نیەتپاكیدا، بەهەمان شێوە لەبوارى بیدعەشدا دوور نیە بیدعەیەك دابهێنێت لەدیندا كەببێتەهۆى ئەوەى دەرى بكات لە بازنەى كۆمەڵى رزگاربوو.\nبەڵام سەبارەت بە باسى ئەخلاق و مامەڵەكردندا ئەوا ناتەواوى وكەموكورتى كردن تێیدا نابێتەهۆى ئەوەى مرۆڤ لەبازنەى كۆمەڵى رزگاربوو دەربكاتە دەرەوە هەرچەندە پلەوپایەى پێ كەم دەكات.\nلەوانەیە پێویستمان بەوە زیاتر باسكردنێك هەبێت سەبارەت بە باسى ئەخلاق و ڕەوشت لەڕاستیدا گرنگترین خاڵێك لەبوارى ڕەوشت جوانیدا كە هەبێت بریتیە لە یەك هەڵوێستى و یەك قسەیی یان یەكڕیزى، و كۆكبوون و یەكدەنگى لەسەر ئەو حەق وڕاستیەى كە خواى گەورە وەصیەتى پێمان كردووە لەسەرى و دەفەرموێت: (شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحاً وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَلا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ)(الشورى: الآية13) واتە: خواى پەروەردگار شەرعى بۆ داناون و دیاریكردووە ـ ئەى خەڵكینە ـ لەو ئاینەى كە بەوەحى ناردومانە بۆت ـ ئەی پەیامبەرى خوا ﷺ ـ ، كە ئەویش ئیسلامە ، كە هەر ئەوەشە كە وەسیەتكراوە بە نوح بە كردەوەپێكردن و ڕاگەیاندنى ، وە هەر ئەوەش كە وەسیەتمان پێكردووە بە ئیبراهیم و موسا وعیساش ( ئەو پێنج پەیامبەرەى كە ناویان هات ئەوانەن كە پێیان دەوترێت ئولولعەزم ـ واتە : خاوەن عەزم و خۆڕاگرەكان لەسەر زۆرى ناڕەحەتى وئازار ـ ئەوەش لەسەر ڕاى پەسەند وبەناوبانگ ) كە ئاینەكە ڕابگرن بە یەكخواپەرستى و گوێڕایەڵى بۆ خـوا بە تەنها ، وە ڕاجیاواز وناكۆك مەبن لەو ئاینەى كە فەرمانم پێكردوون.\nوە هەروەها لە ئایەتێكى تردا سەرزەنشتى ئەوا دەكات كە ئاینەكەیان پەرتوازە كرد و دەفەرموێت: (إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَكَانُوا شِيَعاً لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ) (الأنعام: الآية159) واتە: بێگومان ئەوانەى كە ئاینەكەیان پارچەپارچەكرد لەپاش ئەوەى كە كۆڕا و یەكدەنگ بوون لەسەر یەكخواپەرستى وكردەوەكردن بەشەرعەكەى ، و بوون بەچەند گروپ و حزبێكەوە ، تۆ ـ ئەى پەیامبەرى خوا ﷺ ـ بەریت لێیان وكارت بەكاریانەوە نیە. جا یەك قسەیی ویەكڕیزى و ڕەچاوكردنى ناخ و دڵى یەكتر لەدیارترینى خاسیەتەكانى كۆمەڵى سەركەوتوو رزگاربووە – كە ئەهلى سوننە وجەماعەن – ئەوان ئەگەریش ڕاجیاوازیەكیان هەبێت لەسەر ئەو بابەتانەى كە جێگەى إجتهادن ئەوا نایكەنە هۆى دروستبوونى ڕق و كینە و دژایەتى و دوژمنایەتى بەڵكو باوەڕیان وایە كە براى یەكترن تەنانەت ئەگەر ڕاجیاوازیش بن، تەنانەت دەبینى كەسی وایان هەیە نوێژ لەپشتى كەسێكەوە دەكات و بۆچونیشی وایە كە پێشنوێژەكە لەسەر دەستنوێژ نیە، لەكاتێكدا پێشنوێژەكە پێى وایە كە دەستنوێژى هەیە.\nبۆ نمونە: یەكێكیان لە پشتى كەسێكەوە نوێژ دەكات كە گۆشتى ووشترى خواردووە، ئەم كەسە كە پێشنوێژى دەكات لەسەر ئەو بۆچوونەیە كە خواردنى گۆشتى ووشتر دەستنوێژ ناشكێنێت، بەڵام ئەوەى كە لە پشتیەوە نوێژ دەكات پێى وایە ئەو كارە دەستنوێژ دەشكێنێت كەچى پێیشی وایە كە نوێژكردن لەپشت ئەو كەسەوە صحیحە و تەواوە، ئەمە لەكاتێكدا ئەگەر ئەو كەسە بەتەنها بۆ خۆى نوێژى بكردایە پێى وابوو نوێژەكەى دروست نیە چونكە بەبێ دەستنوێژ نوێژى كردووە، هەموو ئەمانە ڕوودەدات لەبەر ئەوەى ئەوان واى دەبینن كە ڕاجیاوازى و ناكۆكیەك لەباسێكدا كە شیاوى بۆچوون هەڵگرتن و لێكدانەوەى جیاوازبێت لەڕاستیدا خودى ناكۆكى نیە، چونكە هەریەكێك لەو دوو لایەنە ڕاجیاوازە شوێنى بەڵگەیەك كەوتووە كە پێویست بوو شوێنى بكەوێت و لێى لانەدا بۆ جگە لەو، جا ئەوان واى دەبینن كە ئەگەر برایەكیان ڕاجیاوازبوو لەگەڵیاندا لە كارێكدا بەهۆى شوێنكەوتنى بەڵگەوە ئەوا لە ڕاستیدا هاوڕایانە، چونكە ئەوە ئەوانن كە بانگەشەى شوێنكەوتنى بەڵگە دەكەن لەهەرشوێنێك بێت، بۆیە ئەگەر ڕاجیاوازبوو لەگەڵیاندا بەهۆى هاوڕێك بوونى و شوێنكەوتنى بەڵگەكەیەكەوە كە لایەتى، ئەوە لەڕاستیدا هاوڕایان بووە، چونكە ئەوە لەسەر رێباز و رێچكەیەك رۆیشتووە كە ئەوان بانگەشەى بۆ دەكەن و رێنمایی خەڵكى دەكەن بۆ حوكم كردن بە قورئان و سوننەتى پێغەمبەرى خوا ﷺ .\nوە شاراوە نیە لاى زۆرێك لە ئەهلى عیلم ئەو ڕاجیاوازى و ناكۆكیانەى كە ڕوویانداوە لەنێوان هاوەڵاندا هاوشێوەى ئەم بابەتانە، و كەسیشیان توند و دەمارگیرنەبوون، تەنانەت لەسەردەمى خودى پێغەمبەردا ﷺ نموونە هەیە وەكو كاتێك پێغەمبەرى خوا ﷺ گەڕایەوە لە غەزاى (ئەحزاب) جبریل هات بۆ لاى و ئاماژەى بۆ كرد كە بچێت بۆ بنى قورەیزە ئەوانەى كە پەیمانەكەیان شكاند، ئەوەبوو پێغەمبەرى خوایش ﷺ بانگى هاوەڵانى كرد بۆ ئەو كارە و فەرمووی: " كەستان نوێژى عەصر نەكات لە بەنى قورەیزە نەبێت"(2).\nجا ئەوانیش دەرچوون لەمەدینەوە بەرەو بەنى قورەیزە و لەرێگادا كاتى نوێژى عەصر هات، جا هاوەڵان ڕاجیاوازیان بۆ دروست بوو لەسەر ئەنجامدانى نوێژەكە، بۆیە هى وایان هەبوو نوێژەكەى دواخست هەتا گەیشتنە بەنى قورەیزە دواى نەمان و تەواوبوونى كاتەكەش، بەبەڵگەى ئەو فەرموودەیەى كە دەفەرموێت: " كەستان نوێژى عەصر نەكات لە بەنى قورەیزە نەبێت".\nوە تێشیاندا هەبوو كە نوێژەكەى لەكاتى خۆیدا كرد، و دەیووت لەڕاستیدا پێغەمبەرى خوا ﷺ مەبەستى ئەوەبووە كە ئێمە پەلە بكەین لەدەرچوون بۆ شوێنى مەبەست و مەبەستى ئەوە نەبووە كە نوێژەكە دوابخەین لەكاتى خۆیدا – ئەوانە پێكاویانە- بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا پێغەمبەرى خوا ﷺ لە هیچ كام لەو دوو كۆمەڵەیە توڕە نەبوو وە توندوتیژى نەنواند بەرانبەریان، وە هیچ یەكێك لە ئەوانیش دژومنایەتى و ڕق و كینەى هەڵنەگرت بەرانبەر بەوانى تر بەهۆى تێگەیشتنى جیاوازیانەوە بۆ دەقەكە.\nهەربۆیە واى دەبینم ئەوەى واجبە لەسەر ئەو موسڵمانانەى كە دەدرێنە پاڵ سوننە ئەوەیە كە یەك ئوممەت بن، و حزبایەتى وپارچەپارچەیی ڕوونەدات لەنێوانیاندا و نەهێڵن ئەوە سەرهەڵبدات، بەشێوەیەك كە ئەمە سەربە ئەم كۆمەڵەیەیە و ئەوەش سەربە كۆمەڵەی دووەمە، ئەوى تریش سەربە كۆمەڵى سێ یەمە، و بەوشێوەیە، هەتا دەگاتە ئاستێك كە لەیەكتر دووردەكەونە و دوژمنایەتى و ڕق و كینە سەرهەڵدەدات بەهۆى بۆچوون و إجتهادێكەوە كە بوارى قسەكردنى تێدایە، وە پێویستیش ناكات كۆمەڵێك تایبەت بكەم و ناوى بهێنم، چونكە كەسی ژیر تێدەگات و ڕوونە بەلایەوە.\nبۆیە واى دەبینم كە واجبە لەسەر ئەهلى سوننە و جەماعە كە یەكبگرن ویەكڕیز بن هەرچەندە ڕاجیاوازیش بن لەسەر ئەو بابەتانەى كە دەقەكە دەیخوازێت بەگوێرەى تێگەیشتنیان چونكە ئەوە باسێكە سوپاس بۆ خوا فراوانى تێدایە، گرنگ ئەوەیە دڵەكان لەگەڵ یەك بن و خۆشەویستى وبرایەتى زیندووبێتەوە ویەك قسە و یەك هەڵوێست بن، گومانى تێدانیە كە دوژمنانى موسڵمانان دەیانەوێت و پێیان خۆشە كە موسڵمانان پەرتەوازە بن ئیتر ئەو دوژمنانەى كە بەڕوون وڕاشكاوى دوژمنایەتیان ڕاگەیاندووە یاخود ئەوانەى كەبە ڕووكەش دۆستایەتى بۆ موسڵمانان یان ئیسلام دەنوێنن یان دەردەبڕن و لە ناخ و ڕاستیشدا بەو جۆرە نین، بۆیە واجبە بەو سیفەتە جیاببینەوە و بناسرێینەوە كە تایبەتمەندى كۆمەڵى ڕزگاربووە ئەویش بریتیە لە كۆكبوون لەسەر یەك قسە.\n(1) أخرجه البخاري، كتاب البيوع، باب إذا بين البيعان ولم يكتما ونصحا (2079)، ومسلم ، كتاب البيوع، باب الصدق في البيع والبيان (1532).\n(2) أخرجه البخاري، كتاب الخوف ، باب صلاة الطالب والمطلوب (946)، وأخرجه مسلم، كتاب الجهاد والسير ، باب المبادرة بالغزو (1770)\nپەیوەندی نێوان بارودۆخی ئەستێرەكان و ڕووداوەكانی سەر زەوی ؟!!! حوکمی ئەو کەسە چیە کە ئینکاری سزای ناو گۆڕ دەکات ؟ من هەندێ جار خەریكە بێ باوەڕ ئەبم ئینجا داواتان لێ ئەكەم ڕێگە چارەیەكم بۆ بدۆزنەوە ئايا سیستەمی دیموكراسی بەشێوەیەكی گشتی هاوتایە لەگەڵ دینی ئیسلامدا؟ هه‌ڵوێستى ئه‌هلى سوننه چیه ده‌رباره‌ى بابه‌تى ته‌كفیر؟\nسەردان: ١,٠٨٢ بەش: بیروباوه‌ڕ\nپرسیاری دواترچارەسەرى عوجب و لە خۆڕازی بوون لە کارەکانى دنیایی و قیامەتىپرسیاری پێشترئەهلى سوننە و جەماعە


له سلێمانى 900 گه‌نجینه دروست ده‌کرێت\nلیژنه‌ى خێراکردنى گه‌شه‌پێدانى پیشه‌سازى له سلێمانى بریارێک بۆ دروست کردنى 900 گه‌نجینه په‌سه‌ند ده‌کات و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش رووبه‌رى 522 دۆنم زه‌وى ته‌رخان ده‌کرێت.\nئه‌مرۆ 17ى ته‌موزى 2017 لیژنه‌ى خێراکردنى پرۆسه‌ى گه‌شه‌پێدانى پیشه‌سازى و لابردنى ئاسته‌نگه‌کانى به‌رده‌م جێبه‌جێکردنى پرۆژه‌ى پیشه‌سازى له‌سلێمانى به سه‌رۆکایه‌تى عومه‌ر ئه‌حمه‌د ئه‌مین( عومه‌ر قه‌ڵادزێی) له‌برى پارێزگارى سلێمانى کۆبووه‌وه.\nئامانجى کۆبوونه‌وه‌که به‌دواداچووبوو بۆ پرۆژه‌ى (گه‌نجینه‌کانى ژوورى بازرگانى له‌شارى 2020)، که له‌لایه‌ن ژوورى بازرگانى و پیشه‌سازى سلێمانى جێبه‌جێده‌کرێت.\nله کۆبوونه‌وه‌که‌دا ئاماژه بۆ ئه‌وه‌کرا دیزاین و راستاندنى تۆڕى ئاوى پرۆژه‌که ته‌واو بووه له‌سه‌رۆکایه‌تى شاره‌وانى سلێمانى و ئاراسته‌ى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى ئاوى سلێمانى کراوه بۆ نرخاندنی. پرۆسه‌ى دیزاین و راستاندنى تۆڕى کاره‌باى پرۆژه‌که ته‌واو بووه له‌سه‌رۆکایه‌تى شاره‌وانى سلێمانى و ئاراسته‌ى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى گشتى کاره‌باى سلێمانى کراوه بۆ نرخاندنی.\nله کۆبوونه‌وه‌که‌دا پێشنیارکرا له‌لایه‌ن ژوورى بازرگانى و پیشه‌سازى سلێمانیه‌وه دواى کارى بڕین و دانانى ئاوو ئاوه‌ڕۆ زه‌وى دابه‌ش بکرێت به‌سه‌ر بازرگانه‌کان بۆ دروستکردنى گه‌نجینه‌کانیان. و سه‌رۆکایه‌تى شاره‌وانى سلێمانى ده‌ستنیشانکرا بۆ ئه‌نجامدانى پرۆسه‌ى ته‌نده‌رین به‌پێى رێنمایى گرێبه‌سته گشتییه‌کان بۆ جێبه‌جێکردنى بڕگه‌کانى پرۆژه‌که.\nسه‌باره‌ت به پرۆژه‌که له کۆنگره‌یه‌کى رۆژنامه‌وانیدا ئاوات محه‌مه‌د قائیمقامى قه‌زاى ناوه‌ندى سلێمانى و سیروان محه‌مه‌د سه‌رۆکى ژوورى بازرگانى سلێمانى ورده‌کارى زیاتریان خسته‌روو.\nقائیمقامى سلێمانى رایگه‌یاند له‌کۆبوونه‌وه‌که‌دا هه‌موو فه‌رمانگه په‌یوه‌ندیداره‌کان راسپێردران پله بکه‌ن و کارى پێویست ئه‌نجام بده‌ن بۆ ئه‌وه‌ى پرۆسه‌که به خێراى به‌رێوه‌بچێت و له‌ماوه‌یه‌کى کورتدا گه‌یاندنى خزمه‌تگوزارى به شارى گه‌نجینه‌کان ته‌واو بکرێت و له‌رێگه‌ى ژووى بازرگانییه‌وه زه‌وى بدرێت به بازرگان و کۆمپانیاکان بۆ دروستکردنى گه‌نجینه‌کان.\nوتیشی: شارى سلێمانى پێویستى به گه‌نجینه هه‌یه‌و ژماره‌یه‌کى زۆر له بازرگان و کۆمپانیاکان داواکاریان بۆ ئه‌و مه‌به‌سته پێشکه‌ش کردووه.\nسه‌رۆکى ژوورى بازرگانى و پیشه‌سازى سلێمانیش رایگه‌یاند: فۆرمى تایبه‌ت دراوه به بازرگانه‌کان و به‌دواداچوونیش ده‌که‌ین بۆ ئه‌وه‌ى بزانین ئه‌و که‌سانه فعله‌ن بازرگانن و پێویستیان به گه‌نجینه هه‌یه و لیژنه‌ى تایبه‌تمان هه‌یه هه‌ڵسه‌نگاندنیان بۆ ده‌که‌ین.\nروونیشى کرده‌وه هه‌وڵده‌ده‌ن خزمه‌تگوزارییه‌کانى ناو پرۆژه‌که جێ به‌جێ بکه‌ن و دواى دابه‌شکردنى زه‌وییه‌کانیش ده‌بێت به‌پێى دیزاینى دیاریکراو گه‌نجینه‌کان دروست بکه‌ن.\nسیروان محه‌مه‌د وتیشی: له هه‌فته‌ى داهاتووه‌وه پرۆژه‌که ده‌خه‌ینه بوارى جێ به‌جێ کردنه‌وه.\nگه‌نجینه‌کان ده‌که‌وێته ناو ماسته‌ر پلانى شارى پیشه‌سازى 2020 له باشورى شارى سلێمانى له‌نزیک گوندى ژاڵه و به‌سێ قۆناغ جێ به‌جێ ده‌کرێت و رووبه‌رى گه‌نجینه‌کانیش به‌شێکیان 800 مه‌تر دووجایه‌و به‌شه‌کانى تریش له نێوان 600-400-200 مه‌تر دوجادان.\nماوه‌ى چه‌ندین ساڵه زه‌وى نه‌دراوه به بارزگانان بۆ دروستکردنى گه‌نجینه و به‌وهۆیه‌شه‌وه چه‌ندین گه‌نجیه به‌شێوه‌ى نا ره‌سمى دروستکراون و ئه‌مه‌ش کێشه‌ى بۆ شاره‌وانییه‌کان دروست کردووه. له‌رێگه‌ى ئه‌م پرۆژه‌یه‌وه جگه‌له زیادکردنى تواناى ئاڵوگۆڕى شمه‌ک و بارزگانى له شارى سلێمانی، ده‌توانرێت گه‌نجینه‌کان باشتر چاودێریى بکرێن و سه‌رپێچیه‌کان که‌مبکرێته‌وه.


ده هایکۆ له کوبایاشی ئیسا – Denegkan\nده هایکۆ له کوبایاشی ئیسا\nbydengekan\tJuly 24, 2013\tئەدەب\nکوبایاشی ئیسا 15ی حوزه‌یرانی 1763ی زایینی له دایک بووه. ژیانی ئه‌و پڕاپڕه له غه‌م و په‌ژاره؛ که دوو ساڵی بوو دایکی کۆچی دوایی کرد و له ته‌مه‌نی 14 ساڵی‌دا دایه‌گه‌وره‌ی مرد. دواتر سێ منداڵ و یه‌که‌م هاوسه‌ری مردن. له سێ ساڵی کۆتایی‌دا له‌گه‌ڵ کیژێکی ساموڕایی زه‌ماوه‌ندی کرد. ئیسا له هایکۆیه‌کانی‌دا باس له ژیانی پڕ له غه‌م و په‌ژاره‌ی خۆی ناکات و تا ماوه‌یه‌کی زۆر له سه‌ر شێوازی باشوو و یووسا بۆسۆن شێعری ده‌هۆنێوه به‌ڵام له ته‌مه‌نی چل ساڵی‌دا گه‌یشته لوتکه‌ی شێوازی شێعری خۆی. ئه‌و زمانی کوچه بازار و زاراوه جۆراوجۆره‌کانی هێنانه ناو هایکۆکانی خۆی. ئیسا 5ی ژانوییه‌ی 1828ی زایینی له گوندی خۆی کۆچی دوایی کرد.\nبه سه‌ر میچی دۆزه‌خ هه‌نگاو ده‌نێن و\nله گوڵان ڕاده‌مێنین.\nله سه‌ر گڵکۆی کچم\nسی ڕۆژ له دوای مه‌رگی:\nبای پاییزی هه‌ڵیده‌کا و\nئه‌م گوڵه سوورانه\nهه‌ر ئه‌وانه‌ن که ئه‌و\nحه‌زی لێبوو بیانچنێ.\nبه‌رهه‌مهێنه‌رانی برنج ده‌بیسم و\nشێعری مه‌رگی ئه‌و:\nکه له دایک ده‌بی\nکه تۆ ئه‌مری؛\nسه‌ردانی دووباره‌ی گۆڕستان و\nڕێگات نیشان ئه‌دا.\nله ژێر وێنه‌یه‌کی بودادا\nگشت ئه‌م گوڵه به‌هارییانه\nنه‌ختێک ماندوو خۆ ده‌نوێنن.\nبه‌فر ده‌توێته‌وه و\nگوند له حاڵی خنکانه\nوێڕای گشت مناڵانی.\nده‌ڕوانێته ئێره، ئه‌وێ.\nها… چیت لێ ونه؟\nڕۆژی سه‌ره‌تای ساڵی نوێ\nهه‌موو شتێک شکۆفه‌ی ده‌رکردووه\nهه‌ست به ئاسایی بوون ده‌که‌م.\nخه‌ریکی سه‌رخه‌و شکاندن بووم؛\nهیچ که‌سیش لۆمه‌ی نه‌کردم!\n* فه‌ر‌هیختگان، وه‌رگێران له زه‌مانی سه‌ره‌کی بۆ فارسی: وه‌حید عه‌لیزاده ڕه‌زازی، 4/3/1390\nPrevious یاداشته‌كانی په‌یكه‌رێك … ئه‌مین محه‌مه‌د\nNext خوێنەرى کوشندە … عەبدولموتەڵیب عەبدوڵڵا


جەژنەوە قۆربانی ، ڕۆ ستایش و ئاخێزوو پەیغەمبەر ئیبراهیما . – Horam\nپەیاموو پڵاتفۆرموو هۆرام-ی بە بۆنەو ئاماو جەژنەوە قۆربانی .\nخەلکوو وەشەویس و باوردارو هۆرامانی و کوردستانی بە گری هەر پاسە ئیماندارا بە ئایین و ئیسڵامی ، بە یاگێ وێش مزانمێ کە جە ڕوێ پسۆ جەژنەو قۆربانی مۆبارەکبایی وێما پێشکەشتا کەرمێ . جەژنەو قۆربانی پسۆ کەڵتوورێ تایبەت هەنگامێنە کە جە لاو پەیغەمبەری گەورە ، ئێبراهیمی خەڵیڵ پەی پارێزناو ئینسانی جە کەڵتوورێ غەلەت و نادرووست و سەردەموو وێش نریەنە .\nئا هەنگامێ کە پەیغەمبەر ئیبراهیمی جە وەختوو وێش نیاش ، تاومێ پسۆ ئاخێزێ پەی پارێزناو گیانوو ئینسانی جە وەرانوەروو ویری دماکەوتەی وینمێش . ئیبراهیمی نامدار بە قۆربانی کەردەو حەیوانی کەڵتوورو دماکەوتەو قۆربانی ئینسانیش بن بڕ کەرد . چنە یاد کەردەیۆ جەژنەو قۆربانی پەی باوەردارا ڕاو پەیغەمبەر ئیبراهیمی مۆهێما ، پارێزناو کەڵتوورو و فەرهەنگ و ئاخێزوو قۆربانی پەی باوردارا ئی مەکتەبەیە مۆهمتەرا . مشۆم باوردارا بە جەژنەو قۆربانی پەی سەروستەو ئینسانیەتی و یەکسانی سەرەراو پارێزناو بەهاکا پەیاموو پەیغەمبەر ئێبراهیمی وێشا جە خۆرافات و دماکەوتەی کە کەسانێ و لایانی ئاڕۆ بە مەراموو یاوای بە دەسەڵاتی و مادیاتی بە نامێ دینی و باوەریوە بە تایبەت بە نامێ ئیسڵامیوە وەلاش کەراوە ، پارێزنا .\nپەیاموو پەیغەمبەرا و دینەکاشا تا ئاڕۆ بە گردی پەی ئاشتی ، عداڵەت و یەکسانی و برایەتی گەلا و رێز و حۆرمەت جە ئینسانەکا بیەن . مشۆم جە ڕوێ پسۆ جەژنەو قۆربانی مسڵمانا بە تایبەت مسڵمانا گەلەکەیما بە رۆحوو ئاشتی و عەداڵەتی کۆمەڵگای جە زڵمی و ناعەداڵەتی پاک کەراوە و وەشەویسی و پێوەرە ژیوای کەرا بە بنەڕەتوو پەیوەندەیەکا ڕوانەی .\nپسۆ پڵاتفۆرموو هۆرام-ی سەرەراو مۆبارەک بایی کەردەی ئی ڕوەیە جە مسڵمانا جیهانی بە تایبەت هۆرامانی ، هیواما ئایەندێوە پەر جە وەشی ، ئاشتی و یەکسانی پەی گردوو باوردارا جیاوازەکا دلێ کۆمەڵگاکەین بە بێ جیاوزی . پەنەوازەن و باورما ئانەن کە جیای دژایەتی کەردەی یۆترینی جە ڕوێ پسۆ ئی ڕوە پیرۆزا کە هەر یۆشا یاد کەردەیۆ پەیامێ و ئاخێزێ گەورەن کەرمێ بە بنەڕەت و ئامیان پەی نزیکایەتی و پێوەرە ژیواو گەڵا . هەر پاسە کە زانمێ کۆمەڵگا چنە بە جیاوازیەکاشۆ مۆهیما ، رێز گێرتەی چا جیاوازیا دوێ ئنە مۆهمتەرا . سەرو ئا ئەساسەیە سەربەرزی ئینسانەکا و یاوای بە کۆمەڵگایە پەر جە یەکسانی و ئاشتی جە ڕاو رێز گێرتەی جە یۆترینی سەرگنۆ.\nڕاوەبەری پڵاتفۆرموو – هۆرام-ی\nجولای 29, 2019 جولای 29, 2019 A\nتۆرکیە ئامانجشی ئەساسیش جە بەین بەردەو کوردیا نە تەنیا پەکەکە هەر چن بە دما ساڵەکا قەباڵەو لۆزانی نزیکێ بیمێوە هێرش و داگیرکارا کوردستانی پێ سەروو کوردی فرەتەرێ با . جە درێژەو سیاسەت و ئینکار و فۆتنای ، دۆلەت و تورکیەی جە دماو سەرکەوتەی گەلەکەیما جە وەرنیشتەنە بە گرد جۆرێ دەسشدان کۆم کۆشتەو گەلەکەیما. جە سەد […]


له ده‌رسیم زرێپۆشێک کرایە ئامانج و سه‌ربازێكی توركیا كوژرا\nهەپەگە ڕایگەیاند، لە ناوچەی خۆزاتی دەرسیم ئۆتۆمبێلێکی زرێپۆشی سوپای تورکیا کرایە ئامانج و هێرشی فڕۆکەکانی تورکی داگیرکەریش بۆ سەر هەرێمەکانی گەریلا بەردەوامە.\nئاوێنه : ئەمڕۆ، ناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنیی هێزەکانی پارستنی گەل (هەپەگە) ڕایگەیاندراوێکی بڵاوکردەوە تێیدا هاتووە: “٣ی تەمووز کاتژمێر ١٦:٤٠٠ ئۆتۆمبێلێکی سوپای داگیرکەری تورک، لە ناوچەی خۆزاتی دەرسیم بەرەو بارەگای ئاموتکا دەچوو و لەلایەن هێزەکانمانەوە کرایە ئامانج. لە دەروازەی بارەگاکە لە نزیکەوە لە بارەگاکەدرا، لە چالاکییەکەدا بەپێی زانیارییەکان لانیکەم داگیرکەریک كوژراوه، لە هەمان ناوچە پێنج کامێرای چاودێریی لەلایەن هێزەکانمانەوە لەناوبران، بەهۆی هێرشی هەلیکۆپتەرەکان و بەکارهێنانی چەکی قۆرس لە دەرەکۆی ئاگرکەوتەوە.”\nئاماژەی بەوەشکراوە، کە لە هەرێمی حەفتانین و لە چوارچێوەی هەنگاوی شۆڕشگێریی جەنگی خابوردا، لە ٣٠ی تەمووز کاتژمێر ١٧:٣٠ داگیرکەران لە گردی کۆخێی مەلا یەحیای دەڤەری کەشانێ، لەلایەن هێزەکانمانەوە کرانە ئامانج، لە چالاکییەکەدا داگیرکەرێک سزادرا. هەروەها ٢٨ی تەمووز کاتژمێر ٢٣:٣٠ لە ئەشکەوتی بریندارانی هەرێمی زاپ، ٣١ی تەمووز کاتژمێر لەنێوان ٠٩:٠٠ و ٠٠٩:٢٠٠ لە دەڤەری کوروژەهرۆ و ساجا فڕۆکەکانی دەوڵەتی داگیرکەری تورک هێرشیان ئەنجامدا.\nدەشڵێت: ٢٩ی تەمموز لەنێوان کاتژمێرەکانی ٢٣:٣٠ و ٠:٣٠ لە هێڵی قەشوری هەریمی مەتینا، جموجووڵی هەلیکۆپتەرەکانی سوپای تورکی داگیرکەر دەستیپێکرد، هەرلە ٣٠ی تەمووز کاتژمێر لەنێوان ١٦:٠٠ و ١٧:٠٠، دەوروبەری شاروچکەی چەمانکێی شاری دهۆک و دەوروبەری گوندی مەیروکێ و دەڤەری دەشتی کافیا، لەلایەن فڕۆکەکانی دەوڵەتی تورکی داگیرکەرەوە بۆردومانکران.\nلە ڕاگەیاندراوەکەدا ئەوەش هاتووە: ٢٩ی تەمموز کاتژمێر ١٧:٠٠ تونێلەکانی شەڕ، لە دەڤەری گرێ سوری هەرێمی ئاڤاشین بۆردومانکران، ٣٠ی تەمووز کاتژمێر لەنێوان ٢٣:٤٠ و ٠٢:٤٠ لەسەر ئاسمانی گردی سور، گردی سلێمان و گردی سپی جموجووڵی هەلیکۆپتەرەکانی سوپای تورکی داگیرکەر دەستیپێکرد. هەر لە ٢٩ی تەمووز کاتژمێر ٢١:٣٠ فڕۆکەکانی شەڕ ئاڤی لۆلان، گردی ئەشکەوت و گردی شەهیدانی خواکورکیان بۆردومان کرد.\nهەپەگە ڕاشگەیاند، لە ٣٠ی تەمووز کاتژمێر ١٧:٠٠، لە بارەگای سنورییەوە دەڤەری سیدای زاپەوە، بە ئۆپوس تۆپباران کرا. هەر هەمان ڕۆژی ٣٠ی تەمووز لەنێوان کاتژمێرەکانی ٠٩:٠٠ – ٠٩:٠٠ دەڤەری چەمچۆ و سیدا لەلایەن فڕۆکەکانی دەوڵەتی تورکی داگیرکەرەوە وە بۆردومانکران.\nسەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل لە بارەی كۆبوونەوەكەی هەولێر هاتەدەنگ \nبه‌رزترین و نزمترین پله‌ی گه‌رمای تۆماركراو له هه‌رێم بڵاوكرایه‌وه \nیەكگرتوو: کۆنگرەکەی هەولێر دەبێتە پاساو بۆ پەلامارێكی دیکەی ناحەزان بۆسەر هەرێمی کوردستان


كه‌واته كردنه‌وه‌ی سنوری توركیا ده‌رفه‌تێكی باشه بۆ كۆچكردنی گه‌نجانی هه‌رێم؟\nدوای ئه‌وه‌ی پێنجشه‌ممه‌ی ڕابردوو حكومه‌تی توركیا سنوره ئاوی و وشكانییه‌كانی كرده‌وه بۆ كۆچبه‌ران تاوه‌كو به‌ره‌و ئه‌روپا كۆچ بكه‌ن، بارودۆخی سنوره‌كانی ئه‌و وڵاته له‌گه‌ڵ یۆنان چووه دۆخێكی ناله‌بار و گرژییه‌كی زۆره‌وه، به‌ڵام پرسیاری سه‌ره‌كی بۆ گه‌نجان و خه‌ڵكی هه‌رێم ئه‌وه‌یه ئایا ئێستا كاتی كۆچكردنه؟\nوه‌ڵامی پرسیاره "نه‌خێره" به‌ڵام له‌م بابه‌ته‌دا هه‌وڵ ده‌ده‌م به شیكردنه‌وه‌ی و به‌ڵگه و هۆكاری ورد و باوه‌ڕپێكراو به خه‌ڵك و گه‌نجانی ئه‌م هه‌رێمه بڵێم بۆچی ناكرێت له‌ئێستادا كۆچ بكه‌ن.\nسه‌ره‌تا پێویسته ئه‌و كه‌سانه‌ی بیر له كۆچی نائاسایی ده‌كه‌نه‌وه له‌وه تێبگه‌ن كه بڕیاری توركیا بۆ كردنه‌وه‌ی سنوره‌كانی بڕیارێكی سیاسییه و كارتێكی فشاره بۆسه‌ر وڵاتانی یه‌كێتی ئه‌وروپا تاوه‌كو هاوكاری بكه‌ن له كێشه و ئاڵۆزییه‌كانی ئیدلیب له سوریا، بۆیه له هه‌ر كات و ساتێكدا ده‌شێ توركیا بڕیاره‌كه‌ی ڕابگرێت و جارێكی تر سنوره‌كانی دابخاته‌وه و كۆچبه‌رێكی زۆر له‌نیوه‌ی ڕێگادا گیر بخۆن.\nهه‌رچه‌نده حكومه‌تی توركیا بۆ به‌دی هێنانی مه‌رامه‌كان به‌زۆر پاڵ به كۆچبه‌رانه‌وه ده‌نێت تاوه‌كو كۆچ بكه‌ن و پاس و ئۆتۆمبێلیان بۆ ده‌گرێت تا بیانگوازنه‌وه، ئه‌وه‌تا به‌پێی ئاماری فه‌رمی حكومه‌تی توركیا تاوه‌كو ئێواره‌ی دوێنێ سێشه‌ممه، زیاتر له 134 هه‌زار كۆچبه‌ر خۆیان گه‌یاندووه‌ته سنوره‌كانی توركیا له‌گه‌ڵ یۆنان، ئه‌م ئاماره ده‌كرێت زیاده‌ڕه‌وی تێدا كرابێت بۆ ڕاكێشانی زیاتری ڕای جیهان.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی دۆخه‌كه‌ی زیاتر ئاڵۆز كردووه، وه‌ڵامی و په‌رچه كرداری حكومه‌تی یۆنانه له به‌رانبه‌ر قه‌یرانه‌كه، یۆنان به پشتگیری وڵاتانی تری ئه‌وروپا و ئه‌مریكا به هیچ جۆرێك ڕێگه نادات كۆچبه‌ر به سنوره‌كانیدا تێپه‌ڕ ببێت.\nحكومه‌تی یۆنان به‌په‌له به‌شێكی زۆر له هێزه ده‌ریایی و وشكانییه‌كی ناردووه‌ته ئه‌و سنورانه و به هه‌موو شێوه‌یه‌ك ڕێگری له كۆچبه‌ران ده‌كه‌ن ده‌ربازی سنوره‌كانی ببن، تا نوسینی ئه‌م بابه‌ته‌ش كۆچبه‌ران به به‌رد و خۆپیشاندان هه‌وڵ ده‌ده‌ن سنوره‌كان تێبپه‌ڕێنن، به‌ڵام هێزه ئه‌منییه‌كانی یۆنان به گازی فرمێسكڕێژ و گولـله ڕێگری ده‌كه‌ن، به‌پێی ئاماری فه‌رمی، تاوه‌كو ئێواره‌ی دووشه‌ممه، ڕێگری له 24 هه‌زار كۆچبه‌ر كراوه و ڕێگه نه‌دراوه هیچ كامیان ده‌ربازی سنوره‌كانی یۆنان بن و چه‌ندین كۆچبه‌ر بریندار بوون.\nدۆخه‌كه له ڕێگا ده‌ریاییه‌كانه‌وه ئاڵۆزتره، زۆرێك له كۆچبه‌ران هه‌وڵ ده‌ده‌ن به به‌له‌می بچوكی نه‌شیاو خۆیان بده‌نه ده‌ستی ئه‌و ده‌ریا مه‌زنه، به‌داخه‌وه ڕۆژی دووشه‌ممه منداڵێك به‌هۆی وه‌رگه‌ڕانی به‌له‌مه‌كه‌یان له نزیكی دورگه‌ی لیسبۆسی یۆنانی كه 42 كۆچبه‌ری تێدا بووه گیانی له‌ده‌ستدا، دوو منداڵی تریش به بێهۆشی گه‌یه‌نراونه‌ته نه‌خۆشخانه.\nبه‌داخه‌وه ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه و به‌پێی هه‌واڵی میدیا توركییه‌كان، كۆچبه‌رێكی تر له سنوره‌كاندا و به‌هۆی ته‌قه‌ی ڕاسته‌وخۆی هێزه سنورییه‌كانی یۆنان كوژراوه، پێنجی تریش بریندار بوون.\nزیاتر له‌وه‌ش، ئه‌وه‌تا چه‌ندین گرته ڤیدیۆیی له میدیا جیهانییه‌كان بڵاوكراونه‌ته‌وه كه چۆن هێزه ده‌ریاییه‌كانی یۆنان به ئه‌نقه‌ست ده‌یانه‌وێت به‌له‌مه‌كانی كۆچبه‌ران وه‌رگه‌ڕێنن و نوقمی بكه‌ن بۆئه‌وه‌ی نه‌هێڵن بگه‌نه سنوره وشكانییه‌كانی یۆنان، له دیمه‌نێكدا (لێره‌وه ته‌ماشای بكه) ده‌رده‌كه‌وێت كه سه‌ربازانی یۆنان به‌سه‌ر كه‌شتییه‌كه‌وه هه‌وڵ ده‌ده‌ن به سه‌وڵ و گولـله به‌له‌مێكی كۆچبه‌ران وه‌رگه‌ڕێنن.\nله گرته ڤیدیۆییه‌كی تردا ده‌رده‌كه‌وێت كه كه‌شتییه سه‌ربازییه‌كان به خیراییه‌كی زۆر به‌لای به‌له‌می كۆچبه‌راندا تێپه‌ڕ ده‌بن بۆئه‌وه‌ی شه‌پۆلێكی گه‌وره دروستبكه‌ن تاوه‌كو به‌له‌مه‌كان وه‌رگه‌ڕێن (لێره ته‌ماشای بكه).\nكه‌واته زۆر گرنگه گه‌نجانی هه‌رێمی كوردستان بزانن كه كردنه‌وه‌ی سنور له‌لایه‌ن توركیاوه مانای ڕێگه‌دان به كۆچكردن نایه‌ت، له‌م ڕووه‌وه وڵاتانی ئه‌وروپا و ئه‌مریكا پشتگیری یۆنان ده‌كه‌ن، ئه‌وه دوێنێ سێشه‌ممه سه‌رۆكی كۆمسیۆنی ئه‌وروپا خۆی گه‌یانده یۆنان و پشتگیری یه‌كێتییه‌كه‌ی بۆ هه‌وڵه‌كانی یۆنان بۆ ڕێگری له كۆچبه‌ران ده‌ربڕی.\nئورسولا ڤۆن ده‌ر له‌ین، سه‌رۆكی كۆمسیۆنی ئه‌وروپا وتی، "كاری هه‌ر له پێشینه‌مان گه‌ره‌نتیكردنی ئاسایشی سنوره‌كانی یۆنانه كه سنوری یه‌كێتی ئه‌وروپاشه."\nهه‌روه‌ها دۆناڵد تره‌مپ، سه‌رۆكی ئه‌مریكا به ته‌له‌فۆن په‌یوه‌ندی به كیریاكوس میتسوتاكیس، سه‌رۆكوه‌زیرانی یۆنانه‌وه كرد و پشتگیری خۆی بۆ ڕوبه‌ڕوبوونه‌وه‌ی شه‌پۆله‌كه ده‌ربڕی.\nبا بێینه سه‌ر دۆخی كه‌مپه‌كانی یۆنان، له‌ئێستادا زیاتر له 42 هه‌زار كۆچبه‌ر له كه‌مپه‌كانی یۆناندا له دۆخێكی زۆر خراپدا ده‌ژین، به‌پێی ئاماری نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، ئه‌و كه‌مپانه كه له پێنج دورگه‌ی ئه‌و وڵاته دروستكراون ته‌نها توانای له‌خۆگرتنی شه‌ش هه‌زار و 200 كۆچبه‌ری هه‌یه و به به‌رده‌وامی كۆچبه‌ران خۆپیشاندان ده‌كه‌ن له‌دژی خراپی بارودۆخ و نه‌بوونی خزمه‌تگوزارییه سه‌ره‌تاییه‌كان.\nله به‌رانبه‌ردا، هاوڵاتیانی ڕه‌سه‌نی یۆنانی چه‌ندینجار خۆپیشاندانیان ئه‌نجامداوه له‌دژی كۆچبه‌ران و زۆری كۆچبه‌ر له وڵاتاكانیان، زۆرجاریش كۆچبه‌ران و خه‌ڵكی ناوچه‌كه به شه‌ڕ هاتوون.\nحكومه‌تی یۆنان به هه‌موو شێوه‌یه‌ك یاساكانی توندتر كردووه‌ته‌وه، له‌دوای كردنه‌وه‌ی سنور له‌لایه‌ن توركیاوه، یۆنان ده‌ستبه‌جێ وه‌رگرتنی داواكاری مافی په‌نابه‌ری بۆ ماوه‌ی یه‌ك مانگ وه‌ستاند، هه‌روه‌ها له سه‌ره‌تای ئه‌مساڵدا و بۆ ڕێگری ته‌واوه‌تی له كۆچبه‌ران، وه‌زاره‌تێكی سه‌ربه‌خۆی به كۆچ دامه‌زراند كه پێشتر ئه‌و وه‌زاره‌ته له یۆنان نه‌بووه.\nله‌ئێستادا كۆرۆنا له زیاتر له 70 وڵاتی جیهان بڵاوبووه‌ته‌وه و ڕوبه‌ڕوبوونه‌وه‌شی بووه‌ته كاری له‌پێشینه‌ی زۆربه‌ی وڵاتان، گرنگترین خۆپاراستنیش قه‌ده‌غه‌كردنی كۆبوونه‌وه و گردبوونه‌وه‌ی به‌كۆمه‌ڵی خه‌ڵكییه، بۆیه بڵاوبوونه‌وه‌ی كۆرۆنا له‌وناو ئه‌و ژماره زۆربه‌ی كۆچبه‌راندا كه له چه‌ند وڵاتێكه‌وه هاتوون زۆر ئه‌سته‌م نییه، خوانه‌خواسته ئه‌گه‌ر بێتوو نه‌خۆشییه‌كه بڵاوبێته‌وه، به‌هۆی نه‌بوونی تیمی پزیشكی له‌سه‌ر سنور و فه‌رامۆشكردنی كۆچبه‌ران له‌لایه‌ن هه‌ردوو وڵاته‌وه، كاره‌ساتێكی مرۆیی ڕووده‌دات.\nجیا له‌وه‌ش، كه‌شوهه‌وا به هیچ شێوه‌یه‌ك له سودی كۆچبه‌ران نییه، له‌م كاته‌دا كه وه‌رزی سه‌رما و باران بارینه، كۆچبه‌ران له كه‌شوهه‌وایه‌كی ناله‌باردا ده‌ژین و ئاستی ئاو و شه‌پۆلی ده‌ریا زۆر به‌رزه كه ئه‌وه‌ش مه‌ترسی له‌سه‌ر ژیانی كۆچبه‌ران دروست ده‌كات.\nبۆیه له‌م كاته‌دا زۆر گرنگه خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان ئاگاداری ته‌واوی ورده‌كاریی دۆخه‌كه بێت و به زانیاری ساخته‌ی په‌یج و ماڵپه‌ڕه نافه‌رمییه‌كان تێنه‌كه‌وێت و ملی ڕێگایه‌ك بگرێت كه خوانه‌خواسته توشی كاره‌ساتێكی دڵته‌زێن بێت.


هاوپه‌یمانان ده‌ڵێن چاره‌نوسی شه‌ڕکه‌ره بیانیه ده‌ستگیرکراوه‌کان له سوریا به‌نده به وڵاته‌کانیانه‌وه\nکۆمەڵگەی ئێزدی منداڵانی باوك-داعش رەتدەکاتەوە\nپاسداران كۆنترۆڵی فڕۆكه‌خانه‌ی سه‌ربازیی دێره‌زوور ده‌كه‌ن\nئەو پردە سەرەکیانەی داعش رووخاندنی چاککراونەتەوە\nچاره‌نوسی 700 شه‌ڕکه‌ری بیانی که له سوریا ده‌ستگیرکراون وه‌ك به‌شێك له هه‌ڵمه‌تی دژی چه‌کدارانی رێکخراوی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" (داعش) به‌نده به وڵاته‌کانیانه‌وه تا بڕیاری له‌سه‌ر بده‌ن، وه‌زیری به‌رگری که‌نه‌دا پێنجشه‌ممه (6 کانونی یه‌که‌م) رایگه‌یاند.\nبه‌ندکراوان له‌لایه‌ن هێزه‌کانی سوریای دیموکراته‌وه ده‌ستگیرکراون که ناوچه‌یه‌كی زۆریان له باکور و رۆژهه‌ڵاتی سوریا له‌ده‌ست داعش سه‌نده‌وه له هێرشێکی یه‌ک مانگیدا به‌پاڵپشتی هێزی ئاسمانی هاوپه‌یمانان.\nبه‌گوێره‌ی وه‌زیری به‌رگری ئه‌مریکا، جه‌یمس ماتیس، به‌ندکراوان سه‌ر به نزیکه‌ی 40 وڵاتن.\nوه‌زیری به‌رگری که‌نه‌دا، هارجیت ساجان، له‌دوای کۆبوونه‌وه‌یه‌کی ئه‌ندامانی هاوپه‌یمانان له چێڵسی نزیك ئۆتاوای پایته‌ختی که‌نه‌دا وتی: "هه‌ر وڵاتێك ده‌بێت رێکاری تایبه‌ت به‌خۆی بگرێته‌به‌ر له‌م رووه‌وه."\nوتیشی تێچویه‌کی زۆر خه‌رجکراوه بۆ دڵنیابوون له‌وه‌ی گرتووخانه‌کانیان "به‌گوێره‌ی ستاندارده‌کانی ئێمه‌ن".\nده‌وڵه‌تانی هاوپه‌یمانی دوودڵن له گه‌ڕاندنه‌وه‌ی ئه‌و هاوڵاتیانه‌ی له سوریا به‌ندکراون به‌هۆی سه‌ختی کۆکردنه‌وه‌ی به‌ڵگه له ناوچه‌ی شه‌ڕ و مه‌ترسی ئه‌وه‌ی توندڕه‌وه گه‌ڕاوه‌کان که‌سانی نێوخۆیی توندڕه‌و بکه‌ن.\nوڵاتانی خۆرئاوا ده‌ڵێن ده‌یانه‌وێت ناوچه‌که "سه‌قامگیربکه‌ن" بۆ رێگرتن له سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی داعش و به‌رده‌وامبوون له شه‌ڕی دژی پروپاگه‌نده و هێرشکردنه‌وه سه‌ر تۆڕه‌کانیان. ئامانجی وتوێژه‌کانی پێنجشه‌ممه بۆ پته‌وکردنی ئه‌و پلانانه بوو.\nماتیس وتی: "هێشتا کاری تر ماوه ئه‌نجامبدرێت."\nکۆبوونه‌وه‌که‌ی هاوپه‌یمانان به مه‌به‌سته بوو وه‌زیرانی به‌رگری و نوێنه‌رانی 13 وڵات پێكه‌وه كۆبكاته‌وه كه به‌شداریی سه‌ربازییان هه‌یه و ناسراون به گروپی سنوردار و پێكدێن له ئوسترالیا، به‌ریتانیا، که‌نه‌دا، ئه‌ڵمانیا و ئه‌مریکا.\nمه‌رگی سه‌ركرده‌یه‌كی داعش شه‌ڕ هه‌ڵده‌گیرسێنێت له‌نێوان گروپه ركابه‌ره‌كان له ئه‌فغانستان\nجێگرتنه‌وه‌ی قاری حیكمه‌توڵا به ئۆزبه‌كێكی دیكه ئاماژه‌یه به‌وه‌ی گروپه‌كه كێشه‌ی هه‌یه له جێگرتنه‌وه‌ی سه‌ركرده‌كانی و ناچاره پشت به چه‌كدارانی بیانی ببه‌ستێت كه راده‌ی دڵسۆزییان ناجێگیره.\nعێراق به نمایشی سه‌ربازی ئاهه‌نگی سه‌رکه‌وتن به‌سه‌ر داعش ده‌گێڕێت\nفەرماندەیی نەینەوا دانیشتوانی گوندە دوورەدەستەکان چەکداردەکات سەرکردەی میلیشیایەکی عێراقی پەیوەندی نزیکی بە ئێرانەوە دەردەخات ئێران بەردی بناغەی هه‌ژمونی دوورمەودا دادەنێت لە سوریا


ئه‌و ئاماژانه‌ی ده‌ریده‌خه‌ن له‌گه‌ڵ كه‌سێكی خۆپه‌رستدا له په‌یوه‌ندی خۆشه‌ویستیدایت\n738 جار خوێندراوەتەوە کات06:42 بەروار13-05-2019\nپه‌یوه‌ندی دروست كردن له‌گه‌ڵ كه‌سێكی (نێرگزی) خۆپه‌رست ئه‌زموونێكی باش نیه ، كاریگه‌ری نه‌رێنیت له‌سه‌ر دروست ده‌كات له‌سه‌ر هه‌ست و سۆز و ژیانت به جۆر و ئاراسته‌یه‌كی دیكه‌دا ده‌بات ، هه‌ندێجار له به ئاسته‌م ده‌توانی بزانیت به‌رامبه‌ره‌كه‌ت كه‌سێكی خۆپه‌رسته له‌گه‌ڵت یاخود نا ، ئه‌گه‌ر زانیت چۆن مامه‌ڵه ده‌كه‌یت و به چیدا ده‌زانیت خۆپه‌رسته و ته‌نها خۆی گرنگه ، لێره‌دا نیشانه‌كانی كه‌سانێك ده‌خه‌ینه ڕوو كه له په‌یوه‌ندیدا كه‌سێكی خۆپه‌رسته .\n1-هه‌موو شتێكی بۆخۆی ده‌وێت:\nته‌نها له‌كاتێكدا ئاماده‌ن گوێ له‌وانی دیكه بگرن گه‌ر باسی خۆی بێت، گفتوگۆ له‌سه‌ر بابه‌تگه‌لێك ناكات گه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی خۆی تێدا نه‌بێت،ئەگه‌ر ڕه‌خنه‌ی لێبگیرێت زوو تووڕه ده‌بێت و به هه‌موو شێوه‌یه‌ك به‌رپه‌رچ ده‌داته‌وه، هه‌ر بیر و ڕا ، بڕیار ، ئامانج ، بژارده ، له به‌رژه‌وه‌ندی خۆی نه‌بێ قسه‌ی تێداناكات و زوو ئه‌و شوێنه جێده‌هێڵێ .\n2-له‌سه‌ره‌تای ناسینیه‌وه كه‌سێكی دڵڕفێن ده‌رده‌كه‌وێت:\nله‌سه‌ره‌تای ناسینیه‌وه كه‌سێكی زۆر نه‌رم و نیان و به هه‌ست ده‌رده‌كه‌وێ و زۆر پیت وایه كه به به‌خترین مرۆڤیت كه‌سێكی له‌و جۆره‌ت ناسیوه ، چونكه له‌سه‌ره‌تاوه زۆر ده‌پاڕێنه‌وه و هه‌موو كارێك ده‌كه‌ن بۆ به ده‌ستهێنانت، به هه‌موو شێوه‌یه‌ك ده‌یه‌وێت متمانه‌ی خۆی به‌هێز بكات . كرداره‌كانی زیاتر له نواندن ده‌چێ نەك ڕاستی . به‌ڵام ئه‌وه هه‌ر ماوه‌یه‌كی كورته و ، هه‌مووی پێچه‌وانه ده‌بێته‌وه .\n3- كه‌رتبوونی كه‌سایه‌تی :\nچه‌ند ئاماژه‌یه‌كی دیكه بۆ كه‌سانی خۆپه‌رست كه‌رتبوونی كه‌سێتیه‌تی به جۆرێك جار جار سوپاسگوزار ده‌بێت تۆی هه‌یت ، و هه‌ندێكجاریش هه‌ست به په‌شیمانی ده‌كات كه تۆی به ده‌ست هێناوه و ڕقی لێت ده‌بێته‌وه ، ڕه‌فتار و هه‌ڵسوكه‌وتی له‌گه‌ڵت ده‌گۆڕێت .\n4-ه‌بوونی سنوور :\nهه‌میشه كه‌سانی خۆپه‌رست سنوریان بۆ قسه كانیان و كرداره‌كانیان نیه له‌گه‌ڵت ، گوێی پێنادات چی ده‌ڵێت و به‌رامبه‌ره‌كه‌ی نیگه‌ران ده‌كات یاخود نا، وه هه‌میشه كه‌سێكه به‌لێنه‌كانی ده‌شكێنێت و كه‌مترین كات په‌شیمانیه‌كی سووك ده‌رده‌بڕن .\n5-گوێ به هه‌سته‌كانت نادات :\nبه‌شێكی گرنگی په‌یوه‌ندی خۆشه‌ویستی گرنگیدانه به هه‌ستی یه‌كتر و له هه‌مان كاتدا به ئازادی ده‌ربڕینی هه‌ست و سۆزه‌كانت و بیر و بۆچونه‌كانت بۆ كه‌سی به‌رامبه‌رت ، به‌ڵام له ڕاستیدا له‌گه‌ڵ كه‌سانی خۆپه‌رست دا ئه‌مانه بوونی نیه و زۆر كه‌م یاخود هه‌ر گوێ به هه‌ست و بۆچوونه‌كانت نادات و ته‌نها بۆچوونی خۆی لا گرنگ و به بایه‌خه .


برینێکی ئاواڵە: رۆبۆسکی – Jiyan.dk\nبرینێکی ئاواڵە: رۆبۆسکی\nBy Deniz Berxwedan Serinci|2020-04-10T19:14:21+02:0010. april 2020|\nفەلەک ئەنجو کوڕە ١٣ ساڵەکەی، ئەرکان، لە رووداوەکەدا لەدەستدا. “کۆمەڵکوژییەکە ھەموو کاتێک کارمان تێدەکات، پارەمان ناوێ، دەمانەوێ ئەوانەی بەرپرسیارن دادگایی بکرێن”.\nساڵی ٢٠١١ لە کۆمەڵکوژی رۆبۆسکی دا ٣٤ کەس، کە زۆربەیان ھەرزەکار بوون، لە ھێرشی فرۆکە ف١٦ کانی تورکیادا بۆ سەر گوندێک لە ناوچەی شرناخ کوژران.\nقوربانییەکان کە زۆربەیان سەر بە یەک خێزانی کورد بوون، سەرقاڵی بە قاچاخ ھێنانی بەنزین و جگەرە بوون لە ھەرێمی کوردستان.\nبەرپرسانی سەربازی وایانزانیبووە قوربانییەکان گەریلاکانی پارتی کرێکارانی کوردستان پکک ن. ھکومەتی تورکیاش رایگەیاند کە ھێرشەکە ھەڵەی بێ مەبەست بووە.\nھەروەھا ھکومەت قەرەبووی پێشکەشی کەسوکاری قوربانییان کرد- کە رەتیان کردەوە- بەڵام ھەرگیز داوای لێبوردنی نەکردووە. کەسوکاری قوربانییان و چالاکڤانانی کوردی مافەکانی مرۆڤ داوادەکەن کەیسەکە لێکۆڵینەوەی لەبارەوە بکرێت بۆ دەستنیشانکردنی ئەو کەسانەی فەرمانی ھێرشەکەیان دەرکردووە و کێ سەرچاوەی زانیارییە ھەڵەکە بووە.\nچالاکڤانان دەڵێن ھکومەتی تورکیا شەفاف نەبووە و بە دروستی بەدواداچوونی بۆ کەیسەکە ئەنجامنەداوە. پەرلەمان چەند دانیشتنێکی تایبەتکرد بە ھێرشەکە و دواجار بە ھێرشێکی ھەڵەی لەقەڵەم دا. ھەرچەند بەرپرسانی سوپا رەتیانکردەوە ئیفادە بدەن.\nلە مانگی ھوزەیرانی ٢٠١٣ نووسینگەی داواکاری گشتی دیاربەکر رایگەیاند کە سوپا ئاگادار نەبووە و بەمەبەست قوربانییانی بۆمباباران نەکردووە، بەڵام کەیسەکەی رادەستی داواکاری گشتی سەربازی کرد.\nکانوونی دووەمی ٢٠١٤ نووسینگەی داواکاری گشتی رایگەیاند کە تۆمەت ئاڕاستەی ئەو پێنج کەسە ناکات کە لە ھێرشەکە تێوەگلابوون، رایگەیاند “ھەڵەیەکی گەورەیان ئەنجامداوە” بەڵام تەنیا فەرمانیان جێبەجێ کردووە.\nوەلی ئەنجو، گوتەبێژ بەنێوی بنەماڵەی قوربانیانی رۆبۆسکی و بەڕێوەبەری دامەزراوەی شەھیدانی رۆبۆسکی راگەیاند “دەوڵەت ھەڵوێستی خۆی ناگۆڕێت و بەردەوامە لە رێگەنەدان بە سزادانی ئەو کەسانەی بەرپرسیارن.”\nکەسوکاری قوربانییان لەگەڵ پەرلەمانتارانی تورکیا دانیشتوون بۆ ئەوەی کەیسەکەیان پێشبخەن بۆ سزادانی ئەو کەسانەی بەرپرسیاری رووداوەکەن ھەروەھا بۆ ئەوەی کەیسەکە پتر لێی بکۆڵرێتەوە.\nکۆمەڵکوژییەکە ناڕەزایی زۆری لە ناوچە کوردنشینەکان لێکەوتەوە و بووەتە لەکەیەکی گەورە لە ریکۆردی رەجەیب تەیب ئەردۆخانی سەرۆکوەزیران.\nفەلەک ئەنجو کوڕە ١٣ ساڵەکەی، ئەرکان، لە رووداوەکەدا لەدەستدا. ئەو گەنجترین قوربانی بوو.\nفەلەک دەڵێت “کۆمەڵکوژییەکە ھەموو کاتێک کارمان تێدەکات، پارەمان ناوێ، دەمانەوێ ئەوانەی بەرپرسیارن دادگایی بکرێن”.\nوەلی ئەنجو، برا ١٦ ساڵەکەی و ١١ خزمی دیکەی لە کۆمەڵکوژییەکەدا لەدەستداون، رایگەیاند کە دەسەڵاتدارانی تورکیا ھەڕەشەیەیان لە خێزانەکەی کردووە.\nراجی بیلیجی، بەڕێوەبری لقی دیاربەکری رێکخراوی مافەکانی مرۆڤیش رایگەیاند کە کەسوکاری قوربانییەکان چاوترسێن کراون ” کە قسە بۆ میدیاکان نەکەن”.\nبارودۆخی تەمومژاوی دوای ھێرشەکە- نەزانینی ئەوەی کێ فەرمانی ھێرشەکانی دەرکردووە- کوردی نیگەران کردووە.\nبەپێی قسەکانی وەڵات زەیدانۆخلو، بەڕێوەبەری نووسینی دامەزراوەی توێژینەوەی کوردی لە سوید، ھۆکاری ئەوەی کە تاوەکو ئەمکاتە کەیسەکە چارەسەر نەکراوە ئەوەیە کە ئەنجامدەرانی تاوانەکە لەلایەن دەوڵەتەوە زۆر نزیکن و ناسراون. لەو بارەیەوە دەڵێت “ھیچ کەسێک سزا نەدراوە لەراستیدا دەوڵەت بەدوایاندا ناگەڕێت”.\nئوموت ئۆکرملی، پرۆفیسۆر لە سەنتەری توێژینەوەی رۆژھەڵاتی نێوەڕاست سەر بە زانکۆی لوند ھەمان بۆچوونی ھەبوو، گوتی”دەوڵەت ھەوڵنادات تاوانباران بدۆزێتەوە و سزایانبدات. دڵنیام ئەوان دەزانن کە رێک چی روویداوە”.\nئاماژەی بەو سەرچاوەیە کرد کە دەریدەخات دەزگای ھەواڵگری تورکیا بە سوپای راگەیاندووە باھۆز ئەرداڵ، سەرکردەیەکی پکک ئامانجەکەیە.\nئۆزکرملی گوتیشی”ئێستا ئایا ھەوڵێک بووە بۆ سەرلێشێواندنی سوپا (لەلایەن دەزگای ھەواڵگری تورکیاوە) یان ھەڵەیەکی راستەقینە بووە؟”.\nمھەممەد نەجەف، پرۆفیسۆری یاریدەدەر لە لە زانکۆی ساوزێرنی دانیمارک، رای پێچەوانە بوو، ئەوەشی خستە روو کە جگە لە بڕیاربەدەستان کەسی دیکە ناتوانێ بزانێ لەکاتی ھێرشەکەدا بەدیاریکراوی چی روویداوە.\nگوتیشی”بەڵام کەیسی کۆمەڵکوژییەکە پێویستە چارەسەر بکرێت، چونکە متمانەی ھاووڵاتیانی کورد بە سیستەمی بەرگری تورکیا لەق.


ئاسایشى سلێمانى لە بازگەیه‌ك لە ڕۆژنامەنوسێك دەدات و سووكایەتی پێ ده‌كات\n:: AM:12:48:15/03/2020 \nویستویەتی بچێت بۆ سەر كارەكەی\nبه‌پێى ئه‌و زانیاریانه‌ى له فه‌یسبووكى خۆى بڵاوى كردووه‌ته‌وه، ڕۆژى شه‌موو 14ى ئادار، هەكار ئامێدی بێژەرى هه‌واڵه‌كانى كەناڵی ئێن ئارتی لە بازگەی سیتەك ڕێی پێدەگیرێت و سووکایەتی پێدەكرێت بەهۆی ئەوەی ویستویەتی بچێت بۆ سەر كارەكەی.\nله باره‌ى ڕووداوه‌كه ئاشكراى كردووه، كه بە پشتبەست بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ كە رۆژنامەنوسان بۆیان هەیە هاتوچۆ بكەن لە نێوان شارەكاندا، لە چوارتاوە بەرەو سلێمانی هاتووە بۆ سەر كارەكەی، بەڵام لە بازگەی سیتەك پێیان ڕاگەیاندووە كە بڕیارێكی لەو جۆرەیان بەدەست نەگەیشتووە.\nڕوونى كردووه‌ته‌وه، منیش پێم وت چۆن دەكرێت بەرپرسێك بیت بڕیارێكی لەو جۆرەت بە دەست نەگەیشتووە، كاتێكیش چوومەتەوە بۆ ئەوەی بڕیارەكەیان لە مۆبایلەكەم پیشانبدەم لە پشتەوە هێرشیان كردە سەرم و دەستیان گرتم و جگە لە عەزیەتدان سووکایەتی زۆریان پێكردم و مۆبایلەكەیان شكاندم.\nهەكار ئامێدی نووسیویە‌تى، "من پێم گوتن ئەو جۆرە مامەڵەی ئێوە دەیكەن مامەڵە كردنە لەگەڵ تیرۆرستێك نەك كەسێكی وەك من رۆژنامەنووس، دوای ئەو ڕووداوە هیچ كەس نەهاتووه‌تە خەت و ڕووداوەكە بەو جۆرە تێپەڕیوە."\nله شارى سلێمانى ڕۆژنامه‌نووسان له دۆخێكى زۆر خراپ ده‌ژین و چه‌ندان جار له‌لایه‌ن ده‌زگه ته‌ناهییه حزبییه‌كانى ئه‌و شاره‌وه سووكایه‌تییان پێكراوه، به‌پێچه‌وانه‌وه ئه‌مڕۆ له هه‌ولێر پایته‌خت و دهۆك كار به‌بڕیاره‌كه‌ى وه‌زیرى ناوخۆ كراوه و ده‌زگا ته‌ناهییه فه‌رمییه‌كان هاوكارى ڕژدى ڕۆژنامه‌نووسان بوونه.


هەواڵ / کوردستان :: پێش 3 هەفتە  :: 12525 جار بینراوە\nسه‌رپه‌رشتیارى دابه‌شكردنى نه‌وت له هه‌ڵه‌بجه رایده‌گه‌یه‌نێت: بڕى پێویست نه‌وتى سپى بۆ سنورى پارێزگاكه گه‌یشتوه‌ته كۆگاكانیان و ده‌شڵێت: سبه‌ى ده‌ست به‌دابه‌شكردنى ده‌كرێت كه بۆ هه‌ر به‌رمیلێك بڕى 46 هه‌زار دینار وه‌رده‌گیرێت.\nئاوات محه‌مه‌د، سه‌رپه‌رشتارى دابه‌شكردنى نه‌وت له دیوانى قایمقامیه‌تى قه‌زاى ناوه‌ندى هه‌ڵه‌بجه (ئه‌مڕۆ شه‌ممه 16ى تشرینى دووه‌مى 2019) به دواڕۆژى راگه‌یاند: له‌لایه‌ن حكومه‌تى عێراقه‌وه بڕى پێویستى نه‌وتى سپى بۆ دابه‌شكردنى به‌سه‌ر هاوڵاتیانى سنورى پارێزگاى هه‌ڵه‌بجه گه‌یشتوه‌ته كۆگاكانمان، هه‌رچه‌نده بڕیاربوو هه‌فته‌ى پێشوو ده‌ستبكرێت به‌دابه‌شكردنى، به‌ڵام به‌هۆى دیارینه‌كردنى نرخه‌كه‌ى دابه‌شكردنه‌كه بۆ ئه‌م هه‌فته‌یه دواخرا.\nوتیشى: "سبه‌ینێ ده‌ستده‌كرێت به دابه‌شكردنى نه‌وت و له سه‌ره‌تاشدا ئه‌و حه‌وت هه‌زار ماڵه نه‌وتیان پێده‌درێت كه ساڵى رابوردوو نه‌وتیان وه‌رنه‌گرت، دوابه‌دواى ئه‌وانیش دابه‌شكردنى نه‌وت به‌رده‌وام ده‌بێت تا سه‌رجه‌م هاووڵاتیان به‌شه نه‌وتى ئه‌مساڵیان وه‌رده‌گرن".\nئاوات محه‌مه‌د ئه‌وه‌شى رونكرده‌وه: بۆ هه‌ر به‌رمیلێك نرخى 46 هه‌زار دینار دیاریكراوه كه له هاووڵاتیان وه‌ربگیرێت.\nئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو: له‌لایه‌ن حكومه‌تى عێراقه‌وه رۆژانه بڕى 72 هه‌زار لیتر نه‌وتمان به‌ده‌ستده‌گات، بۆ سه‌رجه‌م خێزانه‌كانیش پێویستیمان به بڕى شه‌ش ملیۆن لیتر نه‌وتى سپى هه‌یه و سه‌رجه‌م ئه‌و بڕه نه‌وته‌شمان بۆ دابینكراوه و هیچ گرفتێكمان نییه.


شاومی ئامانجەکەی پێکا و 100 ملیۆن یەکەی ڕەوانەی بازاڕەکان کرد – کەی ئای تی ئێن\nشاومی بە سەرکەوتوویی ئەو ئامانجەی بۆ ساڵی ٢٠١٨ داینابوو تەواوی کرد و ئامانجەکەی پێکا. چەند مانگێک لەمەوبەر، شاومی بە فەرمی ئامانجی خۆی بۆ ساڵی ٢٠١٨ ئاشکراکرد و داینابوو ١٠٠ ملیۆن مۆبایل ڕەوانەی بازاڕەکان بکات تا کۆتایی ساڵ.\nبە گوێرەی Mydrivers News، ئەم ئامانجەی شاومی هەیبوو لە ٢٦ی مانگی ڕابردوو کاتژمێر ١١:٢٣ خولەکی شەو بەدەست هات، کە نزیکەی ٢ مانگێکیش ماوە بۆ کۆتایی ساڵ. بەم بۆنەیەوە، ئەمڕۆ ٢\_١١\_٢٠١٨ دامەزرێنەری شاومی، Lei Jun، بە فەرمی ئەم هەواڵەی لە ناوەندی تەکنەلۆژی Zhong Guan Cun ڕاگەیاند، کە ناوچەیەکە وەکو سیلیکۆن ڤالی کالیفۆرنیای ئەمریکا وایە و ئەو شوێنەیە کە شاومی لە ساڵی ٢٠١٠ تێدا دامەزراوە.\nبە پشت بەستن بەو تێکرایەی ئێستا بێت دەکاتە ١٠ ملیۆن ڕەوانەکردن لە مانگێکدا، هەر لەبەرئەوە چاوەڕوان دەکڕێت لە دوو مانگی داهاتوودا ڕێژەکە بگاتە ١٢٠ ملیۆن یەکە. لە ڕاستیدا، شاومی کاتی پێویستە بگاتە سامسۆنگ و هواوەی و ئەپڵ لە ڕووی ڕەوانەکردنی زۆرەوە بۆ بازاڕەکان، بەڵام هێشتاش بە گوێرەی دوایین زانیارییەکان شاومی چوارەم گەورەترین کۆمپانیایە لە جیهاندا و دووەمە لە ڕووی گەشەسەندنەوە.\nدیارترین هۆکاریش بۆ ئەم سەرکەوتنەی شاومی دەگەڕێتەوە بۆ بەرهەمێنانی مۆبایلی هەرزان بە جۆرایەتی باش. شاومی یەکێکە لە بەربڵاوترین براندەکان لە چین و هیند لە ئێستادا، کە داواکاری لەسەر مۆبایل لە ئاستێکی باڵا دایە لەم دوو وڵاتە. ئەمە سەرباری ئەوەی شایەنی ئاماژەیە کە شاومی لە بواری مۆبایلدا داهێنەر بووە لە زۆر رووەوە. بۆ نمونە Mi Mix لە یەکەم مۆبایلەکان دەژمێردرێت کە ڕوونمای پڕ Full Screen Display تێدا بەکارهات، هەروەکو چۆن چاوەڕوان دەکرێت Mi Mix 3، کە خاوەنی سکە Sliderـە بە هەمان شێوەی یەکەم می میکس ئاراستەی مۆبایل بگۆڕێت.\nتاگەکان mi Xiaomi\nشاومی لەگەڵ بەرزبوونەوەیەکی بەرچاوی داهاتەکەی براندی Meituـی تایبەت بە کامێرای سێلفی کڕی - کەی ئای تی ئێن 7 کانونی یەکەم 2018 / 11:52 AIM:\n[…] و فرۆشی زیاتر لە ڕێگەی نرخە نزمەکانیانەوە، کە وەکو لەم هەواڵەش ئاماژەمان پێداوە شاومی توانی ئامانجی خۆی پێش کۆتایی […]